Wikisource
nlwikisource
https://nl.wikisource.org/wiki/Hoofdpagina
MediaWiki 1.48.0-wmf.3
first-letter
Media
Speciaal
Overleg
Gebruiker
Overleg gebruiker
Wikisource
Overleg Wikisource
Bestand
Overleg bestand
MediaWiki
Overleg MediaWiki
Sjabloon
Overleg sjabloon
Help
Overleg help
Categorie
Overleg categorie
Hoofdportaal
Overleg hoofdportaal
Auteur
Overleg auteur
Pagina
Overleg pagina
Index
Overleg index
TimedText
TimedText talk
Module
Overleg module
Event
Event talk
Wikisource:De kroeg
4
1304
229068
228847
2026-11-03T14:23:16Z
MediaWiki message delivery
4189
/* Tech News: 2026-45 */ nieuwe subkop
229068
wikitext
text/x-wiki
{{kroeg}}
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-03</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W03"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The Wikimedia Foundation has shared some guiding questions for the July 2026–June 2027 Annual Plan on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product & Technology OKRs|Meta]] and ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. These focus on global trends, faster and healthier experimentation, better support for newcomers, strengthening editors and advanced users, improving collaboration across projects, and growing and retaining readership. Feedback and ideas are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|talk page]].
'''Updates for editors'''
* As part of the current work of Community Tech team on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W372|Multiple watchlists]] project, the display of [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]] will be updated as a first step towards multiple watchlists. Additionally, the pagination on [[Special:Search|Search]] will be updated too, as a part of the work on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W186|Revamp pagination / page navigation]] wish. [https://phabricator.wikimedia.org/T411596]
* [[m:Special:GlobalWatchlist|The Global Watchlist]] is a MediaWiki [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that lets you see your watchlists from different wikis on the same page. It was recently updated to look more like the regular [[Special:Watchlist|Watchlist]], such as preparing it for temporary accounts in IP masking (including rerouting user links to contributions pages), making page titles bold, and opening links in edit summaries and tags in new browser tabs. [https://phabricator.wikimedia.org/T398361][https://phabricator.wikimedia.org/T298919][https://phabricator.wikimedia.org/T273526][https://phabricator.wikimedia.org/T286309]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where global blocks did not have the option to disable sending emails, has now been fixed, and will be available for use in the week of January 13. [https://phabricator.wikimedia.org/T401293]
'''Updates for technical contributors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Citation tool|VisualEditor citation tool]] and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] now support "map" as a reference type. [https://phabricator.wikimedia.org/T411083]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.10|MediaWiki]]/[[mw:MediaWiki 1.46/wmf.11|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W03"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 12 jan 2026 20:33 (CET)
<!-- Bericht verzonden door User:STei (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29907192 -->
== Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 ==
Dear Wikimedia communities,
We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year.
''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.''
In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects.
We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community.
📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]]
If you have questions about the project, please refer to the FAQs:
* [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]]
* [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]]
''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]'''''
''Stay connected and receive updates:''
* [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel]
* [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list]
We look forward to collaborating with you and your community.
'''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 16 jan 2026 20:45 (CET)
<!-- Bericht verzonden door User:ZI Jony@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-04</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W04"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The tray shown on [[Special:Diff|Special:Diff]] in mobile view has been redesigned. It is now collapsed by default, and incorporates a link to undo the edit being viewed, making it easier for mobile editors and reviewers to take action while keeping the interface uncluttered. [https://phabricator.wikimedia.org/T402297]
* [[m:Special:GlobalWatchlist|The Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] continues to improve — it now automatically determines the text direction (ensuring correct display of sites with unusual domain names) and shows detailed descriptions for log actions. Later this week, a new permanent link for page creations and CSS classes for each entry element will be added. [https://phabricator.wikimedia.org/T412505][https://phabricator.wikimedia.org/T287929][https://phabricator.wikimedia.org/T262768][https://phabricator.wikimedia.org/T414135]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the previously observed issue in Vector 2022, where anchor link targets were obscured by the sticky header, has now been addressed. [https://phabricator.wikimedia.org/T406114]
'''Updates for technical contributors'''
* As mentioned in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|October 2025 deprecation announcement]], MediaWiki Interfaces team will begin sunsetting all transform endpoints containing a trailing slash from the MediaWiki REST API the week of January 26. Changes are expected to roll out to all wikis on or before January 30th. All API users currently calling them are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. Both endpoint variations can be found, compared, and tested using the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox]. If you have questions or encounter any problems, please file a ticket in Phabricator to the [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team board].
* Interactive reference documentation for the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia REST API|Wikimedia REST API]] has moved. Requests to API docs previously hosted through [[mw:Special:MyLanguage/RESTBase|RESTBase]] (e.g.: <code dir=ltr>https://en.wikipedia.org/api/rest_v1/</code>) are now redirected to the [[w:en:Special:RestSandbox|REST Sandbox]].
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|WMF Wikidata Platform team]] (WDP) has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|January 2026 newsletter]]. It includes updates on the legacy full-graph endpoint decommissioning, the User-Agent policy change, the monthly Blazegraph migration office hours, and efforts to reduce regressions caused by the legacy endpoint shutdown. As a reminder, you can [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/WDP team updates|subscribe to the WDP newsletter]]!
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.12|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* The [[mw:Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026|Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026]] will take place on 13-14 March 2026 in Arnhem, the Netherlands. Applications opened mid-December and will close soon or when capacity is reached. It's a two-day, technically oriented hackathon bringing together Wikimedians from the region. Hope to see you there!
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W04"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19 jan 2026 21:29 (CET)
<!-- Bericht verzonden door User:STei (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29943403 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="announcement-content" />
I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]].
The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].
Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.
-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" />
</div>
19 jan 2026 22:02 (CET)
<!-- Bericht verzonden door User:Keegan (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-05</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W05"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* Wikimedia Foundation invites comments on [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Year1 Reflections and Proposed Way Forward 2026 Update|proposed future]] of the [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] until 28 February.
* All users with registered accounts can now use passkeys for [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] (2FA). Passkeys are a simple way to log in without using a second device. They verify the user's identity using a fingerprint, face scan, or a PIN code. To set up a passkey, first set up a regular 2FA method. Currently, to log in with a passkey, users must also use a password. Later this quarter, passwordless login will allow users to log in with a single click and a passkey. Users with advanced rights will also be required to have 2FA enabled. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project.
* Unregistered contributors on blocked IPs or blocked IP ranges can now interact on-wiki to appeal a block by creating a temporary account to appeal a block on the user talk page, unless the "prevent this user from editing their own talk page" is enabled. This solves the problem of logged-out users unable to use the default unblock process via user talk page. [https://phabricator.wikimedia.org/T398673]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the Two-Factor Authentication (2FA) methods description on the management page has been updated. It is now clearer and easier for users to understand and make use of. [https://phabricator.wikimedia.org/T332385]
'''Updates for technical contributors'''
* A new AbuseFilter variable, <code>account_type</code>, has been added to provide a reliable way to determine the account type being created in the <code>createaccount</code> and <code>autocreateaccount</code> actions. As part of this change, the variable <code>accountname</code> has been renamed to <code>account_name</code>, and <code>accountname</code> is now deprecated. Edit filter managers should update any filters that use hardcoded account type checks or the deprecated variable. [https://phabricator.wikimedia.org/T414049]
* Image thumbnails that are requested in non-standard sizes, and using non-standard methods such as direct requests to <code dir=ltr><nowiki>upload.wikimedia.org/…</nowiki></code> will stop working in the near future. This change is to prevent ongoing external abuse by web-scrapers and bots. Some users with custom CSS/JS, Interface Admins who can fix gadgets and local skins, and Tool-authors, will need to update their code to use standard thumbnail sizes. [[phab:T414805|Details, search-links, and examples of how to fix them, are available in the task]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.13|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W05"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 26 jan 2026 22:17 (CET)
<!-- Bericht verzonden door User:UOzurumba (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29969530 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-06</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W06"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The "{{int:pageinfo-toolboxlink}}" feature, which gives validating information about a page ([{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=info}} example]), now automatically includes a table of contents. If there is a local [[{{ns:8}}:Pageinfo-header]] page created by individual users, it can now be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T363726]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, VisualEditor previously added bold or italic formatting inside link descriptions, making the wikicode complex. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T409669]
'''Updates for technical contributors'''
* There was no XML dump on 20 January. Additionally, from now on, dumps will be generated once per month only. [https://phabricator.wikimedia.org/T414389]
* The MediaWiki Interfaces team removed support for all transform endpoints containing a trailing slash from the [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/API:REST%20API MediaWiki REST API]. All API users currently calling those endpoints are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. If you have questions or encounter any problems, please file a ticket in phabricator to the [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team board].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.14|MediaWiki]]
'''Weekly highlight'''
* Users are reminded that the Wikimedia Foundation has shared some guiding questions for the July 2026–June 2027 Annual Plan on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product & Technology OKRs|Meta]] and ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. These focus on global trends, faster and healthier experimentation, better support for newcomers, strengthening editors and advanced users, improving collaboration across projects, and growing and retaining readership. Feedback and ideas are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|talk page]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W06"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 2 feb 2026 18:43 (CET)
<!-- Bericht verzonden door User:STei (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30000986 -->
== Hello from Belgium (and France…) ==
Dear wikisource contributors, I’m french wikimedian who have organized the Missie Gourmande (Mission Gourmande in french), an operation to numerize the Gourmet Museum and Library (museum van de gastronomie). And we scanned some flemish books. I put their here : [[:Categorie:Missie Gourmande - Mission Gourmande]]. If I mis something or made a mistake don’t hesitate to correct. Thank you (and sorry for my bad english). [[Gebruiker:Lyokoï|Lyokoï]] ([[Overleg gebruiker:Lyokoï|overleg]]) 6 feb 2026 23:27 (CET)
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-07</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W07"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Logged-in contributors who manage large or complex watchlists can now organise and filter watched pages in ways that improve their workflows with the new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|Watchlist labels]] feature. By adding custom labels (for example: pages you created, pages being monitored for vandalism, or discussion pages) users can more quickly identify what needs attention, reduce cognitive load, and respond more efficiently. This improves watchlist usability, especially for highly active editors.
* A new feature available on [[Special:Contributions|Special:Contributions]] shows [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] that are likely operated by the same person, and so makes patrolling less time-consuming. Upon checking contributions of a temporary account, users with access to temporary account IP addresses can now see a view of contributions from the related temporary accounts. The feature looks up all the IPs associated with a given temporary account within the data retention period and shows all the contributions of all temporary accounts that have used these IPs. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts#February 2026: Improvements to the patroller tooling|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T415674]
* When editors preview a wikitext edit, the reminder box that they are only seeing a preview (which is shown at the top), now has a grey/neutral background instead of a yellow/warning background. This makes it easier to distinguish preview notes from actual warnings (for example, edit conflicts or problematic redirect targets), which will now be shown in separate warning or error boxes. [https://phabricator.wikimedia.org/T414742]
* The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] continues to improve — it now properly supports more than one Wikibase site, for example both [[d:|Wikidata]] and [[testwikidata:|testwikidata]]. In addition, issues regarding text direction have been fixed for users who prefer Wikidata or other Wikibase sites in right-to-left (RTL) languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T415440][https://phabricator.wikimedia.org/T415458]
* The automatic "magic links" for ISBN, RFC, and PMID numbers have been [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic links|deprecated in wikitext since 2021]] due to inflexibility and difficulties with localization. Several wikis have successfully replaced RFC and PMID magic links with equivalent external links, but a template was often required to replace the functionality of the ISBN magic link. There is now a new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#isbn|built-in parser function]] <code dir=ltr><nowiki>{{#isbn}}</nowiki></code> available to replace the basic functionality of the ISBN magic link. This makes it easier for wikis who wish to migrate off of the deprecated magic link functionality to do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T145604]
* Two new wikis have been created:
** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q35401|Jju]] ([[w:kaj:|<code>w:kaj:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413283]
** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q1186896|Nawat]] ([[w:ppl:|<code>w:ppl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413273]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* A new global user group has been created: [[{{int:grouppage-local-bot}}|{{int:group-local-bot}}]]. It will be used internally by the software to allow community bots to bypass rate limits that are applied to abusive [[w:en:Web scraping|web scrapers]]. Accounts that are approved as bots on at least one Wikimedia wiki will be automatically added to this group. It will not change what user permissions the bot has. [https://phabricator.wikimedia.org/T415588]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.15|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Spring 2026|MediaWiki Users and Developers Conference, Spring 2026]] will be held March 25–27 in Salt Lake City, USA. This event is organized by and for the third-party MediaWiki community. You can propose sessions and register to attend. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/AZBWVI46SDEB65PGR5J6E4TYOQQEZXM7/]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W07"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 10 feb 2026 00:30 (CET)
<!-- Bericht verzonden door User:Quiddity (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30026671 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-08</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W08"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Site Reliability Engineering|SRE Team]] will be performing a cleanup of Wikimedia's [[m:Special:MyLanguage/Etherpad|Etherpad]] instance, the web-based editor for real-time collaborative document editing. All pads will be permanently deleted after 30 April, 2026 – if there are still migration projects in progress at that point the team can revisit the date on a case by case basis. Please create local backups of any content you wish to keep, as deleted data cannot be recovered. This cleanup helps reduce database size and minimize infrastructure footprint. Etherpad will continue to support real-time collaboration, but long-term storage should not be expected. Additional cleanups may occur in the future without prior notice. [https://phabricator.wikimedia.org/T415237]
'''Updates for editors'''
* The Information Retrieval team will be launching an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|Android mobile app experiment]] that tests hybrid search capabilities which can handle both semantic and keyword queries. The improvement of on-platform search will enable readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily. The experiment will first be launched on Greek Wikipedia in late February, followed by English, French, and Portuguese in March. [https://diff.wikimedia.org/2026/01/08/semantic-search-making-it-easier-to-find-the-information-readers-want/ Read more] on Diff blog. [https://www.mediawiki.org/wiki/Readers/Information_Retrieval]
* The Reader Growth team will run [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/WE3.10.2 Mobile Table of Contents|an experiment]] for mobile web users, that adds a table of contents and automatically expands all article sections, to learn more about navigation issues they face. The test will be available on Arabic, Chinese, English, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias.
* Previously, site notices ([[{{ns:8}}:Sitenotice]] and [[{{ns:8}}:Anonnotice]]) would only render on the desktop site. Now, they will render on all platforms. Users on mobile web will now see these notices and be informed. Site administrators should be prepared to test and fix notices on mobile devices to avoid interference with articles. To opt out, interface admins can add <code dir="ltr">#siteNotice { display: none; }</code> to [[{{ns:8}}:Minerva.css]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T138572][https://phabricator.wikimedia.org/T416644]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue on [[Special:RecentChanges|Special:RecentChanges]] has been fixed. Previously, clicking hide in the active filters caused the "view new changes since…" button to disappear, though it should have remained visible. The button now behaves as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T406339]
'''Updates for technical contributors'''
* New documentation is now available to help editors debug on-site search features. It supports troubleshooting when pages do not appear in results, when ranking seems unexpected, and when you need to inspect what content is being indexed, helping make search behavior easier to understand and analyze. [[mw:Help:CirrusSearch/Debug|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T411169]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.16|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W08"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16 feb 2026 20:17 (CET)
<!-- Bericht verzonden door User:STei (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30086330 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-09</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W09"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Reference Check|Reference Check]] has been deployed to English Wikipedia, completing its rollout across all Wikipedias. The feature prompts newcomers to add a citation before publishing new content, helping reduce common citation-related reverts and improve verifiability. In A/B testing, the impact was substantial: newcomers shown Reference Check were approximately 2.2 times more likely to include a reference on desktop and about 17.5 times more likely on mobile web. [https://analytics.wikimedia.org/published/reports/editing/reference_check_ab_test_report_final_2025.html]
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:InterwikiSorting|InterwikiSorting extension]], which allowed for the [[m:Special:MyLanguage/Interwiki sorting order|sorting of interwiki links]], has been undeployed from Wikipedia. As a result, editors who had enabled interwiki link sorting in non-compact mode (full list format) will now see links reordered. The links moving forward will be listed in the alphabetical order of language code. [https://phabricator.wikimedia.org/T253764]
* Later this week, people who are editing a page-section using the mobile visual editor, will notice a new "Edit full page" button. When tapped, you will be able to edit the entire article. This helps when the change you want to make is outside the section you initially opened. [https://phabricator.wikimedia.org/T387175][https://phabricator.wikimedia.org/T409112]
* [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|The Reader Experience team]] is inviting editors to assess whether dark mode should still be considered "beta" on their wiki, based on their experience of how well it functions on desktop and mobile. If the feature is deemed mature, editors can update the interface messages in <code dir=ltr>MediaWiki:skin-theme-description</code> and <code dir=ltr>MediaWiki:Vector-night-mode-beta-tag</code> to indicate that dark mode is ready and no longer considered beta.
* The improved [[mw:Wikimedia_Apps/Team/iOS/Activity_Tab|Activity tab]] which displays user-insights is now available to all users of the Wikipedia iOS app (version 7.9.0 and later). Following earlier A/B testing that showed higher account creation among users with access to the feature, it has been rolled out to 100% of users along with some updates. The Activity tab now shows your edited articles in the timeline, offers editing impact insights like contribution counts and article view trends, and customization options to improve in-app experience for users.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug that prevented [[mw:Special:MyLanguage/Extension:DiscussionTools|DiscussionTools]] from working on mobile has now been fixed, restoring full functionality. [https://phabricator.wikimedia.org/T415303]
'''Updates for technical contributors'''
* The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that makes this possible continues to improve. The latest upgrade is the inclusion of a [[mw:Extension:GlobalWatchlist#hook|new hook]], <code dir=ltr>ext.globalwatchlist.rebuild</code>, which fires after each watchlist rebuild. This allows you to run gadgets and user scripts for the Special page. [https://phabricator.wikimedia.org/T275159]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.17|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W09"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23 feb 2026 20:03 (CET)
<!-- Bericht verzonden door User:STei (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30119102 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-10</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W10"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Wikipedia 25 [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments|Birthday mode]] is now live on Betawi, Breton, Chinese, Czech, Dutch, English, French, Gorontalo, Indonesian, Italian, Luxembourgish, Madurese, Sicilian, Spanish, Thai, and Vietnamese Wikipedias! This limited-time campaign feature celebrates 25 years of Wikipedia with a birthday mascot, Baby Globe. When turned on, Baby Globe is shown on [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments/article configuration|~2,500 articles]], waiting to be discovered by readers. Communities can choose to turn Birthday mode on by getting consensus from their community and asking an admin to enable the feature and customize it via [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments#Community Configuration Demo|community configuration]] on the local wiki.
'''Updates for editors'''
* [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new feature to re-use references with different details has been released to Swedish Wikipedia, Polish Wikipedia and [[:phab:T418209|a couple of other wikis]]. You can [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#test|try the feature]] on these projects or on testwiki and [https://en.wikipedia.beta.wmcloud.org/wiki/Sub-referencing betawiki]. Learnings from the first pilot wiki German Wikipedia have been [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing/Learnings|published in a report]]. Reach out to the Wikimedia Deutschland team if you are [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Pilot wikis|interested in becoming a pilot wiki]].
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Paste check|Paste Check]] will become available at all Wikipedias this week. The feature prompts newcomers who are pasting text they are not likely to have written into VisualEditor to consider whether doing so risks a copyright violation. Paste Check [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Tags|tags]] all edits where it is shown for potential review. Local administrators can configure various aspects of the feature via [[{{#special:EditChecks}}]]. [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Paste Check#A/B Experiment|Research]] across 22 wikis found that Paste Check resulted in an 18% decrease in relative reverted-edits compared to the control group. Translators can [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-visualeditor-ve-mw-editcheck&filter=&optional=1&action=translate help to localize] this and related features.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] will be standardizing the user menu in the top right for all mobile users so that it is closer to the desktop experience. Currently this user menu is only visible to users with Advanced Mobile Controls (AMC) turned on. The only change is that a couple buttons previously in the left-side menu will move to the top right for users who do not have AMC turned on. This change is expected to go out March 9 and seeks to improve the user interface. [https://phabricator.wikimedia.org/T413912]
* Starting in the week of March 2, the emails sent out when an email address was added, removed, or changed for an account will switch to a substantially nicer and clearer HTML email from the prior plaintext one. [https://phabricator.wikimedia.org/T410807]
* Notifications are currently limited to 2,000 historic entries per user, and extend back to 2013 when the feature was released. This is going to be changed to only store Notifications from the last 5 years, but up to 10,000 of them. This will help with long-term infrastructure health and help to prevent more recent notifications from disappearing too soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948]
* The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page continues to see improvements. The latest update improves label usage experience. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] now allows activating the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Language#Fallback languages|language fallback system]] for Wikidata items without labels in the viewed language, and showing those labels in the user’s preferred Wikidata language if no <code dir=ltr>uselang=</code> URL parameter is provided. [https://phabricator.wikimedia.org/T373686][https://phabricator.wikimedia.org/T416111]
* The Wikipedia Android team has started a beta test of [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|hybrid search]] on Greek Wikipedia. Hybrid search capabilities can handle both semantic and keyword queries enabling readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily.
* For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Currently, 2FA is required to use the group, but not to be a member of it. Given that this model still has some vulnerabilities, the situation will [[phab:T418580|gradually change in March]]. Members of these groups will be unable to disable last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the second half of March, users without 2FA will be removed from these groups. This applies to: CentralNotice administrators, checkusers, interface administrators, suppressors, Wikidata staff, Wikifunctions staff, WMF Office IT and WMF Trust & Safety. Nothing will change for other users. See the linked task for deployment schedule. [https://phabricator.wikimedia.org/T418580]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue preventing users from creating an instance in [https://www.wikibase.cloud/ Wikibase.cloud] has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416807]
'''Updates for technical contributors'''
* To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], over the next month the Wikimedia Foundation will implement global API rate limits across our APIs. In early March, stricter limits will be applied to unidentified requests from outside Toolforge/WMCS and API requests that are made from web browsers. In April, higher limits will be applied to identified traffic. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]].
* The Wikidata Query Service Linked Data Fragment (LDF) endpoint will be decommissioned in February. This endpoint served limited traffic, which was successfully migrated to other data access methods that were better suited to support existing use cases. The hardware used to support the LDF endpoint will be reallocated to support the ongoing backend migration efforts. [https://phabricator.wikimedia.org/T415696]
* The new Parsoid parser [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Updates|continues to be deployed to additional wikis]], improving platform sustainability and making it easier to introduce new reading and editing features. Parsoid is now the default parser on 488 WMF wikis (268 Wikipedias), now covering more than 10% of all Wikipedia page views.
* The process and criteria for [[Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise#Access|requesting exceptional access]] to the high volume feed of the ''Wikimedia Enterprise'' APIs (at no cost for mission-aligned usecases), [[m:Talk:Wikimedia Enterprise#Exceptional access criteria|have now been published]]. This is to provide more thorough and clearer documentation for users.
* [https://techblog.wikimedia.org/ Tech Blog], the blog dedicated to the Wikimedia technical community [https://techblog.wikimedia.org/2026/02/24/a-tech-blog-diff/ will be migrating] to [[diffblog:|Diff]], the community news and event blog. The migration should be complete in April 2026, after which new posts will be accepted for publishing. Readers will be able to access posts – old and new – on the landing page at https://diff.wikimedia.org/techblog.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.18|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W10"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 2 mrt 2026 18:51 (CET)
<!-- Bericht verzonden door User:STei (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30137798 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-11</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W11"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies.
* Last week, all wikis had 2 hours of read-only time, and extended unavailability for user-scripts and gadgets. This was due to a security incident which has since been resolved. Work is ongoing to prevent re-occurrences. For current information please see the [[m:Steward's noticeboard#Statement on Meta about today's user script security incident|post on the Stewards' noticeboard]] ([[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Product Safety and Integrity/March 2026 User Script Incident|translations]]).
'''Updates for editors'''
* Users facing multiple blocks on mobile will now see the reasons for each block separately, instead of a generic message. This helps them understand why they are blocked and what steps they can take to resolve the issue. For example, users affected for using common VPNs (such as [[Special:MyLanguage/Apple iCloud Private Relay|iCloud Private Relay]]) will receive clearer guidance on what they need to do to start editing again. [https://phabricator.wikimedia.org/T357118]
* Later this week, [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] will become available as a beta feature within the visual editor at all Wikipedias. This feature proactively suggests various types of actions that people can consider taking to improve Wikipedia articles, and learn about related guidelines. The feature is locally configurable, and can also be locally expanded with custom Suggestions. Current settings can be seen at [[Special:EditChecks]] and there are [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators %E2%80%93 local customization|instructions for how administrators can customize]] the links to point to local guidelines. The feature is connected to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check|Edit check]] which suggests improvements while someone is writing new content. In the future, the Editing team plans to evaluate the feature's impact with newcomers through a controlled experiment. [https://phabricator.wikimedia.org/T404600]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where the cursor became misaligned during the use of CodeMirror’s syntax highlighting, which makes wikitext and code easier to read, has now been fixed. This problem specifically affected users who defined a font rule in a custom stylesheet while creating a new topic with DiscussionTools. [https://phabricator.wikimedia.org/T418793]
'''Updates for technical contributors'''
* API rate limiting update: To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], global API rate limits will be applied this week to requests without a compliant User-Agent that originate from outside Toolforge/WMCS and to unauthenticated requests made from web browsers. Higher limits will be applied to identified traffic in April. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]].
* The new GraphQL API has been released. The API was developed as a flexible alternative to select features of the Wikidata Query Service (WDQS), to improve developer experience and foster adaptability, and efficient data access. Try it out and [[d:Wikidata:Wikibase GraphQL#Feedback and development|give feedback]]. You can also [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/GraphQLAPI/apply sign up for usability tests].
* The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|PTAC Unsupported Tools Working Group]] continued improvements to [[commons:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons#|Video2Commons]] in February, with fixes addressing authentication errors, large-file handling, task queue visibility, and clearer upload behavior. Work is still ongoing in some areas, including changes related to deprecated server-side uploads. Read [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group#February 2026|this update]] to learn more.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.19|MediaWiki]]
'''In depth'''
* The Article Guidance team invites experienced Wikipedia editors from selected [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators#Collaborators|pilot wikis]] and interested contributors from other Wikipedias to fill out this questionnaire which is available in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfmLeVWnxmsCbPoI_UF2jyRcn73WRGWCVPHzerXb4Cz97X_Ag/viewform English], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd6rzr4XXQw8r4024fE3geTPFe13M_6w7Mitj-YJi0sOlWTAw/viewform?usp=header Arabic], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdok3-RfB18lcugYTUMGkpwmqG_8p760Wv4dCXitOXOszjUDw/viewform?usp=header Bengali], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfjTfYp4jEo0akA4B1e-Nfg3QZPCudUjhJzHzzDi6AHyAaMGA/viewform?usp=header Japanese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScteVoI29Aue4xc72dekk-6RYtvmMgQxzMI900UOawrFrSTWg/viewform?usp=header Portuguese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSetdxnYwL3ub2vqA7awCg5hJZPMIYcDPaiTe12rY9h0GYnVlw/viewform?usp=header Persian], and [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScNvfJF-Ot-4pzA4qAN771_0QDJ4Li19YcUsaTgSKW8Nc7U_Q/viewform?usp=header Turkish]. Your answers will help the team customize guidance for less experienced editors and help them learn community policies and practices while creating an article. Learn more [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|on the project page]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W11"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 9 mrt 2026 19:53 (CET)
<!-- Bericht verzonden door User:STei (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30213008 -->
== Save the Date: zaterdag 20 juni 2026 Verjaardagsfeest Wikipedia 25 jaar! ==
Op 19 juni bestaat de Nederlandstalige Wikipedia precies 25 jaar en dat willen we vieren!
Daarom nodigen we je van harte uit voor het verjaardagsfeest op zaterdag 20 juni van 12:00 tot 17:00 uur bij restaurant LE:EN in Utrecht.
Inschrijving is geopend! Op [[wmnl:Verjaardagsfeest_Wikipedia_25_jaar!|deze pagina]] vind je meer informatie alsmede het inschrijfformulier.
We hopen dat je erbij kunt zijn en kijken ernaar uit je te mogen verwelkomen. Tot dan!
Met vriendelijke groet,
Team Wikimedia Nederland [[Gebruiker:JansenKirsten|JansenKirsten]] ([[Overleg gebruiker:JansenKirsten|overleg]]) 12 mrt 2026 11:55 (CET)
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-12</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W12"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature, also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], has been used for wikitext syntax highlighting since November 2024. It will be promoted out of beta by May 2026 in order to bring improvements and new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Features|features]] to all editors who use the standard syntax highlighter. If you have any questions or concerns about promoting the feature out of beta, [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|please share]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059]
* Some changes to local user groups are performed by stewards on Meta-Wiki and logged there only. Now, interwiki rights changes will be logged both on Meta-Wiki and the wiki of the target user to make it easier to access a full record of user's rights changes on a local wiki. Past log entries for such changes will be backfilled in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T6055]
* On wikis using [[m:Special:MyLanguage/Flagged Revisions|Flagged Revisions]], the number of pending changes shown on [[{{#Special:PendingChanges}}]] previously counted pages which were no longer pending review, because they have been removed from the system without being reviewed, e.g. due to being deleted, moved to a different namespace, or due to wiki configuration changes. The count will be correct now. On some wikis the number shown will be much smaller than before. There should be no change to the list of pages itself. [https://phabricator.wikimedia.org/T413016]
* Wikifunctions composition language has been rewritten, resulting in a new version of the language. This change aims to increase service stability by reducing the orchestrator's memory consumption. This rewrite also enables substantial latency reduction, code simplification, and better abstractions, which will open the door to later feature additions. Read more about [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-11|the changes]].
* Users can now sort search results alphabetically by page title. The update gives an additional option to finding pages more easily and quickly. Previously, results could be sorted by Edit date, Creation date, or Relevance. To use the new option, open 'Advanced Search' on the search results page and select 'Alphabetically' under 'Sorting Order'. [https://phabricator.wikimedia.org/T403775]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented UploadWizard on Wikimedia Commons from importing files from Flickr has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419263]
'''Updates for technical contributors'''
* A new special page, [[{{#special:LintTemplateErrors}}]], has been created to list transcluded pages that are flagged as containing lint errors to help users discover them easily. The list is sorted by the number of transclusions with errors. For example: [[{{#special:LintTemplateErrors}}/night-mode-unaware-background-color]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T170874]
* Users of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature have been using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages, for some time now. Along with promoting CodeMirror 6 out of beta, the plan is to replace CodeEditor as the standard editor for these content models by May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|Feedback or concerns are welcome]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] JavaScript modules will soon be upgraded to CodeMirror 6. Leading up to the upgrade, loading the <code dir=ltr>ext.CodeMirror</code> or <code dir=ltr>ext.CodeMirror.lib</code> modules from gadgets and user scripts was deprecated in July 2025. The use of the <code dir=ltr>ext.CodeMirror.switch</code> hook was also deprecated in March 2025. Contributors can now make their scripts or gadgets compatible with CodeMirror 6. See the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror#Gadgets and user scripts|migration guide]] for more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T373720]
* The MediaWiki Interfaces team is expanding coverage of REST API module definitions to include [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API/Extensions|extension APIs]]. REST API modules are groups of related endpoints that can be independently managed and versioned. Modules now exist for [https://phabricator.wikimedia.org/T414470 GrowthExperiments] and [https://phabricator.wikimedia.org/T419053 Wikifunctions] APIs. As we migrate extension APIs to this structure, documentation will move out of the main MediaWiki OpenAPI spec and REST Sandbox view, and will instead be accessible via module-specific options in the dropdown on the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox] (i.e., [[{{#Special:RestSandbox}}]], available on all wiki projects).
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto|Scribunto]] extension provides different pieces of information about the wiki where the module is being used via the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual|mw.site]] library. Starting last week, the library also provides a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.site.wikiId|way]] of accessing the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Wiki ID|wiki ID]] that can be used to facilitate cross-wiki module maintenance. [https://phabricator.wikimedia.org/T146616]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.20|MediaWiki]]
'''In depth'''
* The [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|2026 Coolest Tool Award]] celebrating outstanding community tools, is now open for nominations! Nominate your favorite tool using the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/435684?lang=en nomination survey] form by 23 March 2026. For more information on privacy and data handling, please see the [[foundation:Special:MyLanguage/Legal:Coolest_Tool_Award_2026_Survey_Privacy_Statement|survey privacy statement]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W12"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16 mrt 2026 20:35 (CET)
<!-- Bericht verzonden door User:STei (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30260505 -->
== Wikimania Parijs ==
Beste Wikimedianen,
Dit jaar vindt [[wikimania:2026:Wikimania|Wikimania]] van 21-25 juli plaats in Parijs. Wikimedia Nederland stelt een beperkt aantal beurzen beschikbaar voor het hoofdprogramma dat plaatsvindt tussen 23-25 juli. Hiervoor kun je vóór 12 april een FOKA- aanvraag indienen. Meer informatie hierover vind je op [[wmnl:Wikimania_2026|de verenigingswiki]].
Vriendelijke groet,
Cristina
[[Gebruiker:C.A.Fodor|C.A.Fodor]] ([[Overleg gebruiker:C.A.Fodor|overleg]]) 23 mrt 2026 14:05 (CET)
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-13</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W13"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Wikimedia site users can now log in without a password using passkeys. This is a secure method supported by fingerprint, facial recognition, or PIN. With this change, all users who opt for passwordless login will find it easier, faster, and more secure to log in to their accounts using any device. The new passkey login option currently appears as an autofill suggestion in the username field. An additional [[phab:T417120|"Log in with passkey" button]] will soon be available for users who have already registered a passkey. This update will improve security and user experience. The [[c:File:Passwordless_login_screencast.webm|screen recording]] demonstrates the passwordless login process step by step.
* [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies.
'''Updates for editors'''
* Wikimedia site users can now export their notifications older than 5 years using a [[toolforge:echo-chamber|new Toolforge tool]]. This will ensure that users retain their important notifications and avoid them being lost based on the planned change to delete notifications older than 5 years, as previously announced. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948]
* Wikipedia editors in Indonesian, Thai, Turkish, and Simple English now have access to Special:PersonalDashboard. This is an [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Dashboard|early version of an experience]] that introduces newer editors to patrolling workflows, making it easier for them to move from making edits to participating in more advanced moderation work on their project. [https://phabricator.wikimedia.org/T402647]
* The [[Special:Block]] now has two minor interface changes. Administrators can now easily perform indefinite blocks through a dedicated radio button in the expiry section. Also, choosing an indefinite expiry provides a different set of common reasons to select from, which can be changed at: [[MediaWiki:Ipbreason-indef-dropdown]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401823]
* Mobile editors [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#Logged-out|at several wikis]] can now see an improved logged-out edit warning, thanks to the recent updates from the Growth team. These changes released last week are part of ongoing efforts and tests to enhance [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|account creation experience on mobile]] and then increase participation. [https://phabricator.wikimedia.org/T408484]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:36}} community-submitted {{PLURAL:36|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented mobile web users from seeing the block information when affected by multiple blocks has been fixed. They can now see messages of all the blocks currently affecting them when they access Wikipedia.
'''Updates for technical contributors'''
* Images built using Toolforge will soon get the upgraded buildpacks version, bringing support for newer language versions and other upstream improvements and fixes. If you use Toolforge Build Service, review the recent [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/EMYTA32EV2V5SQ2JIEOD2CL66YFIZEKV/ cloud-announce email] and update your build configuration as necessary to ensure your tools are compatible. [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?title=Help:Toolforge/Building_container_images&oldid=2392097#Buildpack_environment_upgrade_process][https://phabricator.wikimedia.org/T380127]
* The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal] documentation wiki will shut down in June 2026. API keys created on the API Portal will continue to work normally. api.wikimedia.org endpoints will be deprecated gradually starting in July 2026. Documentation on the API Portal is moving to [[mw:Wikimedia APIs|mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.21|MediaWiki]]
'''In depth'''
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] is considering improvements to [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|automatically generated reference names in VisualEditor]]. Please check out the [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|proposed solutions]] and participate in the [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|request for comment]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W13"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23 mrt 2026 17:51 (CET)
<!-- Bericht verzonden door User:UOzurumba (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30268305 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-14</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W14"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The Beta version of [[abstract:|Abstract Wikipedia]] a new Wikimedia project which is language-independent, was launched last week. The project allows communities to build Wikipedia articles in their native language, which can be readily accessed by other users in their own languages. The wiki is powered by instructions from Wikifunctions and also based on structured content from Wikidata. [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-26|Read more]].
'''Updates for editors'''
* The Growth team is running an A/B test to evaluate a clearer, more user-friendly message that promotes account creation on wikis. Currently when logged-out mobile users begin editing, they see a jarring warning message that can feel abrupt and discouraging. This also presents temporary account editing as the default rather than encouraging account creation. The test is running on ten Wikipedias, including Arabic, French, Spanish and German. [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#2. Improve logged-out warning message (T415160)|Read more]].
* The Wikimedia Apps team is inviting feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Future of Editing on the Mobile Apps|how editing should work on the Wikipedia mobile apps]]. The discussion focuses on improving how users access editing tools when they tap "Edit". This is part of a broader effort to convert readers who develop an interest in editing, to access a more user-friendly pathway to start contributing.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:45}} community-submitted {{PLURAL:45|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where citation fetching from the large newspaper archive [https://www.newspapers.com Newspapers.com] was no longer working, due to a block in [[mw:Special:MyLanguage/Citoid|Citoid]] requests, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419903]
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.22|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W14"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 30 mrt 2026 21:25 (CEST)
<!-- Bericht verzonden door User:STei (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30329462 -->
== Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) ==
Hello everyone,
This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>).
'''The Change:'''<br />
Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]].
We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''.
'''What You Need To Do:'''<br />
To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search.
'''Deadline:'''<br />
We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles.
Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Gebruiker:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Overleg gebruiker:MediaWiki message delivery|overleg]]) 3 apr 2026 19:11 (CEST)
<!-- Bericht verzonden door User:ZI Jony@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-15</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W15"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] now includes a new group goal-setting feature, enabling organizers to set and track event goals such as the number of articles created and participating contributors in real time. Similarly, participants can work toward shared targets and see their collective impact as the event unfolds. The feature is now available on all Wikimedia wikis. Learn more in [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Collaborative contributions#Goal setting|the documentation]].
* [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] The new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|watchlist labels]] feature (announced in [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Tech News 2026-07]]) is now available via VisualEditor, the source editor, and the 'watchstar' (or watch link, for skins that don't have a star icon). Previously it was only possible to assign labels via [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]]. In all three places it is a new field following the expiry field.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where talk pages on mobile with Parsoid are unusable after empty section headers, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419171]
'''Updates for technical contributors'''
* The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|sub-referencing feature]], which lets editors add details to an existing reference without duplicating it, will be gradually rolled out to [[phab:T414094|more wikis]] later this year. Wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]] gadget are encouraged to update their version (typically at [[m:MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js|MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js]] as shown [https://en.wikipedia.org/w/index.php?diff=1344408362 here]) to ensure compatibility. Other reference-related gadgets may also be affected. [https://phabricator.wikimedia.org/T416304]
* All Wikinews editions will be closed and switched to read-only mode on 4 May 2026. Content will remain accessible, but no new edits or articles can be added. This closure was approved by the Board of Trustees of the Wikimedia Foundation following extended discussions. [[m:Wikimedia Foundation Board noticeboard#Board of Trustees Approves Closure of Wikinews|Read more]].
* The [[:mw:Special:MyLanguage/API:Action API|Action API]] has had several formats for requested output. One of them, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>format=php</nowiki></code></bdi>, is being removed soon. Please ensure your scripts or bots use the [[mw:Special:MyLanguage/API:Data formats#Output|JSON format]]. This removal should affect very few scripts and bots. [https://phabricator.wikimedia.org/T118538]
* The [[Special:NamespaceInfo|Special:NamespaceInfo]] page now includes namespace aliases. For example "WP" for the "Project" ("Wikipedia") namespace on the German Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T381455]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.23|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W15"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 6 apr 2026 18:19 (CEST)
<!-- Bericht verzonden door User:STei (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30362761 -->
== Nodig je oud-collega’s uit voor het verjaardagsfeest van Wikipedia ==
[[Bestand:Header Wikipedia 25 jaar 02.png|miniatuur|rechts]]
Beste Wikisource-collega,
Als het goed is, staat het al in je agenda voor zaterdag 20 juni 2026, het verjaardagsfeest van Wikipedia.
Kom jij op het feest in Utrecht? En zou je het leuk vinden als je dan niet alleen huidige collega’s kan ontmoeten, maar ook mensen van vroeger? Mensen die je de laatste jaren niet meer ziet? Ook door hen is Wikipedia gegroeid en sterk geworden. Help jij mee om hen uit te nodigen voor het feest, zodat we samen kunnen proosten op de toekomst?
Ik zou je daarom willen vragen om oud-collega’s, mensen die de Nederlandstalige Wikipedia of Wikisource om wat voor reden dan ook verlaten hebben, uit te nodigen. Mensen met wie jij het goed kon vinden. Heb je een mailadres? Stuur zo iemand een persoonlijk mailtje, waarin je zegt hoe leuk je het zou vinden als die persoon komt. [[Wikipedia:Feestjaar 2026/uitnodiging#Voorbeeld e-email|Hier]] kan je een voorbeeldmail vinden, maar pas het vooral aan, zodat het persoonlijk wordt. Heb je geen mailadres, dan kan je het natuurlijk ook sturen via de overlegpagina van die persoon, maar er bestaat natuurlijk een grote kans dat die niet gelezen wordt.
Heb je inspiratie nodig wie je wil uitnodigen? Dan hier wat tips.
*Kijk in de geschiedenis van je eigen overlegpagina. Wie heeft jou welkom geheten? Wie heeft je aangemoedigd?
*Kijk op de pagina met [[w:nl:Wikipedia:Sterren voor bewezen diensten/Jubileumster|jubilea]] of op de andere pagina’s met [[w:nl:Wikipedia:Sterren voor bewezen diensten/Inzet voor de inhoud van de encyclopedie|Wikipedia-sterren]]; zijn er mensen die je mist de laatste tijd?
*Kijk naar je oudste bijdragen: wie heeft die destijds verbeterd?
*Kijk wie er allemaal vertrokken zijn via [https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Speciaal:VerwijzingenNaarHier/Sjabloon:Vertrokken&namespace=2&limit=500 het sjabloon "vertrokken"].
*En zoek natuurlijk in je eigen mailarchief met wie je ooit gecorrespondeerd hebt.
Het is handig als je [[w:nl:Wikipedia:Feestjaar 2026/uitnodiging#Uitgenodigd|hier aangeeft]] met welke Wikipediaan jij contact hebt opgenomen. Dan ontvangt de persoon niet al te veel dubbele uitnodigingen.
N.B. Van iedereen die deelneemt aan dit evenement wordt verwacht dat zij het Beleid Vriendelijke Ruimtes respecteren. Je kunt er [https://nl.wikimedia.org/wiki/BVR_-_startpagina hier] meer over lezen.
P.S. Heb jij je zelf nog niet aangemeld? Je kan je [https://nl.wikimedia.org/wiki/Verjaardagsfeest_Wikipedia_25_jaar! hier nog inschrijven].
Dank je wel alvast en hopelijk tot ziens 20 juni! Met feestelijke groet, [[Gebruiker:Ellywa|Elly]] <sub>([[Overleg gebruiker:Ellywa|Overleg]])</sub> 12 apr 2026 21:22 (CEST)
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-16</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W16"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Experienced editors are invited to [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Main_Page test] the [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature, designed to help less-experienced editors create well-structured, policy-compliant Wikipedia articles. Testing instructions are [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide|available]]. Also, after reviewing [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance the outlines], please provide feedback on the [[mw:Talk:Article guidance|project talk page]]. Based on your input, the feature will be refined and transferred to the pilot Wikipedias to translate and adapt. Check out [[c:File:Article Guidance workflow demo - April 2026.webm|the video]] explaining the feature.
'''Updates for editors'''
* On most wikis, all autoconfirmed users can now use [[Special:ChangeContentModel|Special:ChangeContentModel]] page to [[mw:Special:MyLanguage/Help:ChangeContentModel|create new pages with custom content models]], such as mass message lists, making custom page formats more accessible. Check [[Special:ListGroupRights|Special:ListGroupRights]] for the status of your wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T248294]
* The Growth team has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account_Creation_Experiments|account creation experiment]] to evaluate whether adding an account creation button to the mobile web header increases new account registrations and encourages more mobile users to contribute to the wikis. The experiment is currently live on Hindi, Indonesian, Bengali, Thai, and Hebrew Wikipedia, and targets 10% of logged-out mobile web users.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where VisualEditor could get stuck loading on Windows devices with animations turned off, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T382856]
'''Updates for technical contributors'''
* Starting later this week, {{int:group-abusefilter}} who have the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature enabled will have [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] as the editor at [[Special:AbuseFilter|Special:AbuseFilter]]. This is part of the broader effort to make the user experience more consistent across all editors. [https://phabricator.wikimedia.org/T399673][https://phabricator.wikimedia.org/T419332]
* Tools and bots that access the [[mw:Special:MyLanguage/Notifications/API|Notifications API]] (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=query&meta=notifications</nowiki></code></bdi>) will need to update their OAuth or BotPassword grants to also include access to private notifications. [https://phabricator.wikimedia.org/T421991]
* Due to a library upgrade, listings on category pages may be displayed out of order starting on Monday, 20th April. A migration script will be run to correct this, and will take hours to days depending on the size of the wiki (up to a week for English Wikipedia). [https://phabricator.wikimedia.org/T422544]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.24|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W16"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 13 apr 2026 17:19 (CEST)
<!-- Bericht verzonden door User:STei (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30380527 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-17</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W17"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* After two years of development, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]], also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], is to be promoted out of beta on Tuesday, April 21. It brings better code and wikitext readability, reduction in typing errors, and other [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|benefits]] to all users of the standard syntax highlighter. A huge thank you to volunteer [https://phabricator.wikimedia.org/p/Bhsd/ Bhsd] who developed many of the new features, including [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Code folding|code folding]], [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Autocompletion|autocompletion]], and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|linting]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059]
* A major update to the Wikipedia app for iOS is now rolling out, redesigning the interface to align with Apple's latest "Liquid Glass" visual design. [https://apps.apple.com/us/app/wikipedia/id324715238 Download the latest version] and explore the update.
'''Updates for editors'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Reading lists]] is a feature which allows readers to save articles to a list for reading later. This feature is now in beta on Arabic, French, Indonesian, Vietnamese, and Chinese Wikipedias and by default for all new accounts on all Wikipedias.
* An experiment which explores extending [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Page Previews to mobile web]] will be launched in the week of April 20 on Arabic, English, French, Italian, Polish, and Vietnamese Wikipedias. Page Previews are pop-ups that display a thumbnail, lead paragraph, and a link to open the full article of a blue link, thereby improving content discovery. The feature is already available on desktop and in the apps. [[m:Special:MyLanguage/List of experiments in Product and Technology#Template|Read more about this experiment and others]].
* On several wikis, logged-in editors who haven't [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email confirmation|confirmed their email addresses]] can now see a banner encouraging them to do so. Having the email address confirmed allows a user to restore access to the account if they lose it. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security#Encouraging users to confirm their email addresses|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T421366]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:15}} community-submitted {{PLURAL:15|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where editing very large wiki pages in the 2017 wikitext editor caused slow loading, preview and scrolling lag, and performance issues when selecting, cutting, or pasting content, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T184857]
'''Updates for technical contributors'''
* As part of the promotion of [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror]] from a beta feature, all users will use [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332]
* The <code>mirrors.wikimedia.org</code> service for Debian and Ubuntu users will sunset and stop working on May 15. The resources for the service will be replaced with new and better options. Some users may need to switch to a different server which should take about a minute. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/LJYRIS4WB66HIRCAO4GIDTXCMDVZRBMA/ You can read more]. [https://phabricator.wikimedia.org/T416707]
* The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> table will be removed from [[wikitech:Help:Wiki Replicas|wikireplicas]]. If your tools or queries access <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> directly, please update them to use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>file</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>filerevision</nowiki></code></bdi> table before 28 May. [https://phabricator.wikimedia.org/T28741]
* Following the recent implementation of global API rate limits on unidentified traffic, the Wikimedia Foundation will continue efforts to ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]] by applying global limits to identified API traffic beginning the last week of April. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]].
* The [[mw:Special:MyLanguage/Attribution API|Attribution API]] is now available as a [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Stability policy|beta]]. The API fetches information for crediting Wikimedia articles and media files wherever they are used. Reference documentation is available through the REST Sandbox special page available on all Wikimedia wikis (such as the [https://en.wikipedia.org/w/index.php?api=attribution.v0-beta&title=Special%3ARestSandbox REST sandbox on English Wikipedia]). Share your feedback on the [[mw:Talk:Attribution API|project talk page]].
* There is no new MediaWiki version this week.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W17"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20 apr 2026 17:00 (CEST)
<!-- Bericht verzonden door User:STei (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30432763 -->
== Request for comment (global AI policy) ==
<bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}}
A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}}
[[Gebruiker:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Overleg gebruiker:MediaWiki message delivery|overleg]]) 26 apr 2026 02:58 (CEST)
</bdi>
<!-- Bericht verzonden door User:Codename Noreste@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-18</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W18"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* There is a change in how new users are autoconfirmed that will improve anti-vandalism protection. Currently, users who have had an account for a few days and made a few edits are automatically added to the [[{{int:grouppage-autoconfirmed/{{CONTENTLANGUAGE}}}}|{{int:group-autoconfirmed}}]] group. This configuration tends to be exploited by some vandals, who create accounts and start to use them only after some time. To mitigate this, the configuration will be updated next week so that – for the purpose of becoming autoconfirmed – the account age will be counted from their first edit, instead of registration date. The numeric value of the age threshold will remain the same. This change will be deployed only to wikis which require at least one edit as part of the autoconfirmation conditions. [https://phabricator.wikimedia.org/T418484]
* All Wikipedia users with new accounts and those who activated the "automatically enable most beta features" option in their preference can now use the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|reading lists]] beta feature to save articles for later reading. This helps organize reading interests in one place for convenient access.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where infobox images have huge padding in Firefox, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T423676]
'''Updates for technical contributors'''
* As a reminder, the global API rate limits will be applied this week to identified API traffic. This is to help ensure [[mw:MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]]. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, including the actual rate limits, see [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.26|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W18"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 27 apr 2026 20:06 (CEST)
<!-- Bericht verzonden door User:UOzurumba (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30458046 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-19</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W19"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] team invites experienced editors of [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators|pilot Wikipedias]]—Arabic, Bangla, Japanese, Portuguese, Persian, Turkish, Simple English, Spanish, and French—to help translate and adapt [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance sample outlines]. These outlines will guide editors in creating clear, well-structured, and policy-compliant articles when using [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Special:NewArticle the feature] once it is launched in May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|Simple instructions]] on how to translate and adapt the outlines are available.
'''Updates for editors'''
* The [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] has published [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|draft recommendations]] on a model that affiliates can follow when contributing to the technical space. Community members are invited to provide feedback on the recommendation until May 8th [[:m:Talk:Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|on the talk page]].
* The number of available thumbnail size preferences in MediaWiki is being reduced to three standardized options—Small (180px), Regular (250px), and Large (400px), as part of ongoing efforts to improve performance and reduce strain on thumbnail services. As a result, existing preferences will be mapped to the nearest new size (for example, smaller selections like 120px or 150px will render at 180px, while larger ones like 300px or 360px will render at 400px). The preferences interface will soon be updated to reflect these changes, and users who wish to opt out or provide feedback can do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T424909]
* From now on, even when a permission expires automatically, users will receive an Echo notification similar to the standard notification for permission changes. There is a difference between this and [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]] in that the latter reminds users a week ''before'' the rights are due to expire, so that they can renew the rights.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the problem where the ULS language selector in [[m:Special:Translate|Special:Translate]] would scroll vertically when it shouldn't, has been resolved. Previously, when users opened the "Translate to English" dropdown and typed certain inputs, the dialog would scroll vertically by a few pixels even when there was enough space to display all results. The dropdown no longer shifts unnecessarily when filtering languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T358864]
* The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]], which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page, continues to improve. For example, watchlists for Wikibase sites such as [[:d:|Wikidata]] now support [[mw:Special:MyLanguage/Extension:EntitySchema|EntitySchema]] elements for better tracking. The Live Updates mode now refreshes the special page every 60 seconds to comply with the updated [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] for improved real-time responsiveness. Additionally, a directionality bug that displayed links as "changes 3" instead of "3 changes" in mixed-direction lists has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T415450][https://phabricator.wikimedia.org/T424422][https://phabricator.wikimedia.org/T418091]
'''Updates for technical contributors'''
* The second phase of [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] has been rolled out to reduce the [[diffblog:2026/03/26/quo-vadis-crawlers-progress-and-whats-next-on-safeguarding-our-infrastructure/|impact of AI crawlers]] and ensure fair, sustainable access to Wikimedia resources, prioritising human and mission-aligned traffic. [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits#Limits|Limits]] have been shifted from per-hour to per-minute, producing smoother traffic patterns and more predictable API load. Community users are not expected to be affected, and no action is required. Early indications show some User-Agent-based requestors are adjusting behaviour, and around 64% of automated API traffic has been identified. Monitoring continues, and Wikimedia Enterprise remains available for commercial support.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.27|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W19"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 4 mei 2026 22:43 (CEST)
<!-- Bericht verzonden door User:STei (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30498077 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-20</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W20"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Community Tech has published [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/How to write a good wish|new guidance]] explaining how wishes on Community Wishlist are triaged and prioritized. The documentation is intended to help contributors write stronger proposals by clarifying the factors that influence prioritization decisions. Beyond vote counts, the guidance highlights considerations such as potential impact on the community when determining which wishes move forward.
'''Updates for editors'''
* The Reader Growth team is launching an experiment to test a new [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Share_Card|Share Card feature]] that allows readers to create visually engaging cards from Wikipedia articles or selected article sections and share them online, with each card linking back to the original article to help expand readership and article discovery. The mobile-only A/B test will be available to a portion of readers on Arabic, Chinese, French, Vietnamese, and English Wikipedia to better understand reading and sharing habits, and is scheduled to begin the week of May 18 and run for four weeks.
* The Android and iOS Wikipedia apps recently released the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/25th_Birthday_Reading_Challenge|25-day reading challenge]] into Beta, as part of efforts to drive reader engagement by encouraging users to complete reading milestones. To track their reading streak during the challenge, App users can add a widget featuring Baby Globe to their home screen. The challenge officially begins May 11.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:17}} community-submitted {{PLURAL:17|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the global preference for enabling syntax highlighting in wikitext could unexpectedly disable itself after being turned on, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T425286]
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The ResourceLoader module <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mediawiki.ui.input</nowiki></code></bdi>, deprecated since [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/39|September 2023]], will be removed this week. There is a [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Migrating_from_MediaWiki_UI|guide for migrating from MediaWiki UI to Codex]] for any tools that use it. [https://phabricator.wikimedia.org/T420125]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.2|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W20"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 11 mei 2026 21:20 (CEST)
<!-- Bericht verzonden door User:STei (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30524429 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-21</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W21"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The Abstract Wikipedia team has identified five potential pilot wikis to assess their interest in adopting abstract articles on their wikis. The pilots are Malayalam, Bengali, Dagbani, Arabic, and Indonesian Wikipedia. The feedback period will be open until May 22. If your community is interested in becoming a pilot, [[m:Talk:Abstract Wikipedia|let us know on Meta]].
'''Updates for editors'''
* An experiment to show [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] to logged-out readers on mobile web will launch on May 18 across German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu Wikipedias, and will run for one month. The effort supports broader goals of helping readers save and organize articles for later reading, while encouraging habits that could lead to future Wikipedia contributions.
* To support a bookmark button in the Reading List beta feature, the "Tools > Action" menu has been updated to display icons, including the watch star indicator that helps editors identify temporarily watched articles. The icons now also match those used on mobile, improving consistency across platforms. The change is currently limited to the actions menu and mainly affects editors with privileged user rights. [https://phabricator.wikimedia.org/T426008]
* [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] was released as an [[w:en:A/B test|A/B test]] for newcomer editors on the mobile website at [[phab:T421189|~15 Wikipedias]]. The experiment will measure the impact that Suggestion Mode has on the proportion of newcomer mobile web edit sessions that result in constructive (un-reverted) article edits. The experiment will also evaluate the feature's impact on editor retention, and monitor changes in revert and block rates.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue in the Wikipedia Android app where images could sometimes fail to load after opening a recommended reading list notification, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T418231]
'''Updates for technical contributors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|Wikidata Platform team]] has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/Backend Replacement|backend replacement recommendation]] and accompanying [[wikitech:Wikidata Query Service/WDQS Architecture re-design|technical architecture]] for the migration of the Wikidata Query Service (WDQS) away from Blazegraph. Feedback is invited until May 25th 2026, especially on potential gaps and impacts on advanced use cases. Wikidata community members and WDQS users are also encouraged to help identify high-impact tools and workflows that may need attention on [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/High-Impact Use Cases|this page]]. Feedback can be shared on the [[d:Wikidata talk:SPARQL query service/WDQS backend update|Migration talk page]] or during the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Blazegraph Migration Office Hours|next office hour]]. See the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|WDP team newsletter]] for more details.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.3|MediaWiki]]
'''In depth'''
* On English, French, Japanese, and a few other Wikipedias, there was a [[diffblog:2025/09/02/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha/|trial of hCaptcha]], a third-party bot detection service. The trial showed that hCaptcha effectively detects and deters some bad-faith automated activity, on its own and by giving [[w:en:Wikipedia:Village pump (technical)/Archive 225#Introducing SuggestedInvestigations|checkusers and stewards]] signals to look into. Because the results were positive, hCaptcha will be rolled out across all wikis over the next few weeks. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/hCaptcha|See the hCaptcha project page]] for technical information about the implementation and privacy protections. [[diffblog:2026/05/04/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha-part-2/|Learn more]].
* The latest Community Tech update is now available, with progress across several Community Wishlist initiatives, including Reading Lists expansion from the mobile app to the website, new language support for "Who Wrote That" and the Personal Dashboard, improvements to 3D rendering and Charts, and upcoming work on talk page sorting, audio playback, and editing workflows. The update also shares current priorities, wishlist status trends, and opportunities for community feedback on future focus areas and the Wikimedia Foundation’s 2026–2027 Annual Plan. [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 13, 2026: Latest updates from the Community Tech team|Read the full newsletter for details]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W21"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18 mei 2026 22:21 (CEST)
<!-- Bericht verzonden door User:STei (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30539262 -->
== Technieuws: 2026-22 ==
<section begin="technews-2026-W22"/><div class="plainlinks">
Het laatste '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|technieuws]]''' van de technische gemeenschap van Wikimedia. Niet alle wijzigingen hebben een merkbaar effect op alle projecten. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Meer vertalingen]] zijn beschikbaar.
'''Hoogtepunt van de week'''
* Na een [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#LOWM|succesvol experiment met het aanmaken van accounts]] wordt een verbeterd waarschuwingsbericht voor niet aangemelde bewerkers in de eerste week van juni worden uitgerold naar alle Wikimedia-wiki's. De wijziging treft alleen niet aangemelde gebruikers op mobiel die een bewerkingssessie openen. De bijgewerkte ervaring is ontworpen om het aanmaken van een account duidelijker aan te moedigen, terwijl gebruikers nog steeds kunnen bewerken met tijdelijke accounts. Resultaten van het experiment lieten een significante toename zien in het aanmaken van accounts, met een relatieve stijging van 27% onder gebruikers die het bijgewerkte bericht te zien kregen. Zoals verwacht namen tijdelijke accounts relatief af met 16% doordat meer mensen een account aanmaakten. Het experiment liet geen significante veranderingen zien in het aantal constructieve bewerkingen of andere gemonitorde bijdragerstatistieken. [https://phabricator.wikimedia.org/T424595]
'''Updates voor moderatoren'''
* Om veiligheidsredenen moeten leden van bepaalde gebruikersgroepen [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|tweetrapsauthenticatie]] (2FA) ingeschakeld hebben. Leden van deze groepen kunnen de laatste 2FA-methode op hun account niet uitschakelen, en het is onmogelijk om gebruikers zonder 2FA aan deze groepen toe te voegen. Gebruikers kunnen nog steeds nieuwe authenticatiemethoden toevoegen of verwijderen, zolang er ten minste één methode continu ingeschakeld blijft. In de komende weken worden gebruikers zonder 2FA uit deze groepen verwijderd. Dit geldt met name voor bureaucraten. Zie de gekoppelde taken voor uitrolschema's. [https://phabricator.wikimedia.org/T423119][https://phabricator.wikimedia.org/T423120]
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technische Wensen]] voert een [[w:nl:A/B-test|A/B-test]] uit op [[:phab:T415904|10 wiki's]], waarbij [[m:WMDE Technical Wishes/References/Reference Previews|mogelijke verbeteringen voor Referentievoorvertoningen]] worden getest. Het experiment duurt ongeveer 2 weken aan het einde van mei / begin juni en treft 10% van de desktoplezers op de deelnemende wiki's.
* Na twee succesvolle experimenten rolt het Reader Growth-team op 25 mei een bètafunctie [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Afbeeldingen bladeren]] uit voor alle Wikipedia's op mobiel. Dit betekent dat iedereen die standaard alle bètafuncties ingeschakeld heeft deze functie te zien krijgt, en anderen kunnen het vakje aanvinken om het in te schakelen in hun voorkeuren. De bètafunctie bevat een carrousel van alle afbeeldingen van een pagina bovenaan de pagina, met opties voor redacteuren om [[mw:Readers/Reader_Growth/Image_Browsing#Phase_2.1_beta_feature|afbeeldingen uit te sluiten van de carrousel van de pagina of om een pagina volledig uit te sluiten van de functie]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Terugkerend onderwerp]] Bekijk alle {{formatnum:30}} door de gemeenschap ingediende {{PLURAL:30|taak|taken}} die vorige week [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|opgelost]] {{PLURAL:30|is|zijn}}. Zo werden driedimensionale STL-bestanden incorrect weergegeven door de 3D-uitbreiding van de mediaviewer, wat nu is opgelost. [https://phabricator.wikimedia.org/T416723]
'''Updates voor technische bijdragers'''
* De verouderde CSS-klassen <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tleft</nowiki></code></bdi> en <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tright</nowiki></code></bdi> zijn vervangen door <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatleft</nowiki></code></bdi> en <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatright</nowiki></code></bdi> omdat de eerste niet consistent werken op alle MediaWiki-platforms, met name mobiel en mobiele apps. Projecten die deze klassen gebruiken worden aangemoedigd om gerelateerd gebruik te bekijken en een migratie te plannen. Houd er rekening mee dat <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatleft</nowiki></code></bdi> en <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatright</nowiki></code></bdi> in de toekomst ook verouderd kunnen worden verklaard, hoewel er momenteel geen plannen zijn om dit te doen. [[phab:T426452|Meer informatie]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Terugkerend onderwerp]] Gedetailleerde code updates later deze week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.4|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technieuws]]''' is samengesteld door [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|technieuws schrijvers]] en gepost door een [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Draag bij]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Vertaal]] • [[m:Tech|Vraag hulp]] • [[m:Talk:Tech/News|Geef feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Abonneren en afmelden]].''
</div><section end="technews-2026-W22"/>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 25 mei 2026 23:52 (CEST)
<!-- Bericht verzonden door User:Quiddity (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30584502 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="announcement-content" />
Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC].
Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" />
</div>
[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 27 mei 2026 19:15 (CEST)
<!-- Bericht verzonden door User:Keegan (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-23</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W23"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] is conducting an experiment to show the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|reading lists]] feature, which is still in development, to logged-out mobile readers to test whether it encourages account creation at a higher rate compared to the watchstar button. The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists#Experiment timeline|experiment]] was launched on May 18th on German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu wikis, and it will run for a month.
* The Wikimedia Apps team released [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|Phase 1]] of the redesigned Home Feed to the Android Beta app. The new Home Feed includes a refreshed "Community" tab and a personalized "For You" tab featuring daily updated reading recommendations. The redesign is part of a broader effort to improve content discovery and create more engaging learning experiences in the Wikipedia apps.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:18}} community-submitted {{PLURAL:18|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where images could fail to load for some suggested edits on [[w:Special:Homepage|Special:Homepage]], leaving the thumbnail stuck in a loading state, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T424048]
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.5|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W23"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 1 jun 2026 23:08 (CEST)
<!-- Bericht verzonden door User:STei (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30613639 -->
== Controle gewenst! ==
Ik heb zojuist de proeflezing van [[Index:Description of Ukraine (Borysthenes) Atlas Maior NL 1664.pdf]] voltooid! Zou iemand de tekst willen controleren? Wellicht @[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]], die reeds de eerste pagina heeft gecorrigeerd? Of @[[Gebruiker:Vincent Steenberg|Vincent Steenberg]], die me hielp met de paginalijst? :) Mvg, [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 2 jun 2026 15:38 (CEST)
:Kun je de afbeeldingen eerst nog toevoegen? --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 2 jun 2026 15:55 (CEST)
::@[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] Hoe bedoel je? De afbeelding linksonder op [[Pagina:Description of Ukraine (Borysthenes) Atlas Maior NL 1664.pdf/21|p. 21]] en die rechtsmidden op [[Pagina:Description of Ukraine (Borysthenes) Atlas Maior NL 1664.pdf/6|p. 6]]? Dat kan, dan zal ik die eerst uitknippen, apart uploaden op Commons en dan in de tekst voegen. Maar is dat wat je bedoelt? [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 2 jun 2026 16:00 (CEST)
::::::Ja, dat is de werkwijze, voor de kaarten en de overige afbeeldingen. Je kunt [[Commons:CropTool]] activeren en gebruiken, dan hoef je niet eerst te downloaden ion je computer en wordt de afbeelding meteen ook geupload op commons.
:::[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 2 jun 2026 16:09 (CEST)
::::@[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] Bedankt voor de tip om CropTool te gebruiken, daar had ik in dit geval niet aan gedacht!
::::Ok ik heb de genoemde afbeeldingen uitgeknipt en toegevoegd (met een extra afbeelding voor het hutframe, want die kwam uit een andere druk en had daardoor afwijkende kleuren. Hetzelfde zouden we kunnen doen bij de boot op [[Pagina:Description of Ukraine (Borysthenes) Atlas Maior NL 1664.pdf/16|pagina 16]], maar dat lijkt me niet nodig.)
::::Is dat goed zo?
::::En wat doen we dan met de kaarten? Bij p. 2 heb ik nu dit gedaan: [[Pagina:Description of Ukraine (Borysthenes) Atlas Maior NL 1664.pdf/2]]. center + 800px. Weet niet wat de normen zijn? En moet dat bijschrift boven, onder of rechtsonder de kaart komen? Mvg, [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 2 jun 2026 16:32 (CEST)
:::::De kaarten kunnen gewoon als afbeelding behandeld worden, dus via croptool met verwijdering van de witte marges. 800px is de volle paginabreedte bij full page, 450 past voor de halve pagina weergave naast het venster van de scanweergave en heeft daarom voorkeur. Men kan via commons altijd volle breedte openen. Gebruik van Pagina:Description of Ukraine (Borysthenes) Atlas Maior NL 1664.pdf/2 is toegestaan, maar schijnt de hele pdf op te halen, wat een nadeel is. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 2 jun 2026 16:48 (CEST)
::::::@[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] Bedankt! {{uitgevoerd}}. En nu? [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 2 jun 2026 17:12 (CEST)
:::::::Nu nog de inhoudsopgave, welke titels wil je gebruiken ? IK stel voor: [[Borysthenes (Dniepr)]] en [[Taurica Chersonesus]], maar dat kun je op de indexpagina wijzigen, vóórdat je die pagina's aanmaakt. Daarna komt valideren: dat moet door andere gebruikers gedaan worden. Voor jouw: nu nog op de Franse wikisource de afbeeldingen toevoegen...--[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 2 jun 2026 23:06 (CEST)
::::::::Hah, je had gezien dat ik daar ook al bezig was. ;)
::::::::De titel van het boek als geheel zou ik wel ''Beschrijving van Oekraïne'' willen houden, zoals het in alle andere talen bekend is en zoals ik ook op [[:nl:w:Beschrijving van Oekraïne]] heb geschreven.
::::::::Borysthenes (Dniepr) en Taurica Chersonesus zijn twee prima titels voor de hoofdstukken, waarin Blaeu de tekst verdeeld heeft.
::::::::Het is mij overigens niet duidelijk of de tekst op p. 25 en p. 27 ook van Beauplan is of niet. Ik denk van niet. Ten eerste sluit p. 24 expliciet de tekst van Beauplan af. Ten tweede is het taalgebruik van p. 25 en 27 veel 'Duitser' dan de rest van de tekst, wat een andere schrijver of vertaler suggereert. Tot slot komt het vrij korte stukje over de Krim-Tataren inhoudelijk totaal niet overeen met de uitgebreide verhandeling die in Frans 1660 of [[:File:A Description of Ukraine Churchill (London 1704).pdf|Engels 1704 ("A Description of Crim Tartary", pp. 12-20)]] te lezen is. Beauplan verhaalt uitgebreid over de militaire tactieken van de Krim-Tataren, maar niets over de verschillende opvoeding van Tataarse jongens en meisjes, wat Blaeu 1664 p. 27 wel doet.
::::::::Toch denk ik dat het terecht is om p. 25-27 bij dit boek op te nemen omdat het de beschrijving van Oekraïne wel 'af' maakt.
::::::::Maar goed, ik ben al best wel moe. Ik ga morgen weer verder. Bedankt voor je hulp tot dusver! :D [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 2 jun 2026 23:27 (CEST)
:::::::::{{uitgevoerd}}. Bedankt voor de instructies! Dan ga ik ondertussen bezig met die afbeeldingen op fr.wikisource.
:::::::::Ben ondertussen ook al begonnen op [[:en:Index:A Description of Ukraine Churchill (London 1704).pdf]]. [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 3 jun 2026 10:40 (CEST)
::::::::::Ik zet de kopteksten in het venster ''Koptekst''. Kun je pagina 32r valideren? [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 3 jun 2026 11:58 (CEST)
:::::::::::Gedaan. [[Gebruiker:Nederlandse Leeuw|Nederlandse Leeuw]] ([[Overleg gebruiker:Nederlandse Leeuw|overleg]]) 3 jun 2026 12:04 (CEST)
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-24</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W24"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/24|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Wikimedia Enterprise has increased the free usage limits for its API offerings. The monthly request limit for the On-demand API has increased from 5,000 to 50,000 requests, while the Snapshot API limit has increased from 15 to 30 requests per month. In addition, Structured Contents snapshots are now available for free accounts. These changes expand access to Wikimedia Enterprise data for developers, researchers, and organizations using Wikimedia content. [https://enterprise.wikimedia.com/blog/enhanced-free-api]
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|refreshed Explore Feed]], now called the Home Feed, is rolling out to 50% of users of the Wikipedia Android app. The Home Feed helps readers discover relevant content through two new tabs: ''Community'' and ''For You''. The Community tab provides a scrollable feed of curated content and updates from the broader Wikimedia community and movement, while the ''For You'' tab offers a full-screen, swipeable experience that shows content tailored to a user's interests. The redesign is part of a broader effort to improve discovery and enhance the learning experience in the Wikipedia app.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/"Which came first?" Game|Which came first?]] daily trivia game is now available in the beta version of the Wikipedia iOS app in English, German, French, Portuguese, Russian, Spanish, Arabic, Chinese, and Turkish. The game uses historical events from Wikipedia's "On This Day" content and challenges readers to guess which of two events happened first. The game was previously released on Android. Communities interested in making the game available in their languages can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Games#Game availability by language|read the instructions and requirements]].
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details, will begin rolling out to Wikimedia wikis following a successful pilot phase. Deployment will start on 8 June for most [[wikitech:Deployments/Train#Wednesday|Group 1 wikis]] and French Wikipedia, with additional Wikipedia language editions receiving the feature over the coming months. Communities are encouraged to prepare by checking for [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-cite&language=en&action_source=search&filter=%21translated&optional=1&action=translate untranslated Cite extension messages] in their language and reviewing any use of [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]], which may require [[:phab:T416304#11668731|updates]] to support the new functionality. Wikis using [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] do not need to take any action. Communities may also wish to create the ''cite-tracking-category-ref-details'' [[Special:TrackingCategories|tracking category]] as a hidden category using <code><nowiki>__HIDDENCAT__</nowiki></code> (or a dedicated template), and connect it to the corresponding Wikidata item [[d:Q129764848]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T425662]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews#Experimentation|Page Previews experiment]] on mobile web has concluded. The team decided not to roll out the feature after the results showed no statistically significant impact on reader retention, as the primary success metric was retention improvement. Page Previews, which are already available on desktop and in the apps, display a thumbnail, lead paragraph, and link to the full article when readers tap a blue link. The experiment tested this experience on mobile web across six Wikipedias.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Design/Icons|user interface icon library]] will be [[phab:T399175|updated later this week or next week]]. Most of the ~300 icons have been slightly refined and ~30 new icons have been added. These changes improve the icons to make them more consistent and comprehensible, and provide more visual balance when they are used in groups.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector|Universal Language Selector]] (ULS) interface in MediaWiki, which helps users select content in other languages, has been updated. The new version improves speed and accessibility, and users of Wikimedia projects can now pin languages for quicker language switching. The deployment to Wikimedia sites will happen gradually in the coming weeks. You can test it now as a beta feature by selecting [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta features]] in your profile preferences and share your feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector/New ULS|the project page]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the Pageviews Analysis dashboard on pageviews.wmcloud.org stopped updating graph data in May 2026, affecting all users, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T427171]
'''Updates for technical contributors'''
* The function signature for <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink()</nowiki></code></bdi> has been simplified. Developers can now pass a configuration object instead of a list of positional parameters when creating portlet links. The previous function signature remains supported for backwards compatibility. For example, instead of: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink('p-cactions', '#', 'Stub', 'ca-stubtag', 'Add a stub tag to this page');</nowiki></code></bdi> use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink('p-cactions', { href: '#', text: 'Stub', id: 'ca-stubtag', tooltip: 'Add a stub tag to this page' });</nowiki></code></bdi>. Script maintainers are encouraged to review existing uses of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>addPortletLink()</nowiki></code></bdi> and update them where appropriate. This change will be available on all wikis from 11 June. Thanks to community volunteer Gerges for contributing this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T427945]
* '''Community Wishlist discussion''': Product & Technology [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 20, 2026: Community Tech becomes a program|introduced changes]] meant to increase the number and complexity of wishes fulfilled, including the disbanding of the Community Tech team. They are [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|engaging in discussions]] about a [[m:Talk:Community Wishlist#Proposed direction for Wishlist|proposed direction for the wishlist]] from community members. Includes ways to structure annual voting, better tracking of wishes, removing focus areas, and [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|staffing updates]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.6|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/24|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W24"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 8 jun 2026 23:30 (CEST)
<!-- Bericht verzonden door User:STei (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30650573 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-25</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W25"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth|Reader Growth team]] has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature on the mobile web version of all Wikipedias. The feature shows an image carousel at the top of articles with 3 or more images. Editors can configure this feature with the following controls: to hide a specific image from a page, either use <code>class=notpageimage</code> excluding it from thumbnail previews, or <code>class=noviewer</code> excluding it from MediaViewer. The carousel can also be disabled from a page entirely, with the magic word <code><nowiki>__NOMEDIAVIEWERCAROUSEL__</nowiki></code>. To submit feedback or flag bugs, please visit the [[mw:Talk:Readers/Reader Growth/Image Browsing|project page]].
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Tables#class="wikitable"|Wikitables]] can now be [[mw:Special:MyLanguage/Help:Sortable tables#Forcing the initial sort direction|sorted in descending order]] on the first click by adding <code dir=ltr>data-sort-order="desc"</code> to the header cell. Previously, by default, clicking a column header for the first time sorts it in ascending order. This addition to a Wikitable gives it more control and flexibility, while the default behavior for subsequent clicks remains unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T398416]
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature is currently being tested with some editors creating new articles on the Simple English, French, and Turkish Wikipedias. The experiment will soon begin on the Arabic and Bangla Wikipedias as well. [[w:simple:Special:NewArticle|This feature]] gives editors community-curated guidance to help them create articles that follow community standards. Experienced editors can continue creating or adapting outlines for specific article types that are commonly created by less experienced contributors. The outlines guide less experienced editors in creating high-quality articles. A quick guide to markups used in outlines can be found on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide#Markups in outlines|this page]]. [[w:simple:Wikipedia:Article Guidance|Example outlines]] that can be adapted and instructions for how to adapt them are on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|this section]] of the project page.
* Wikis that wish to replace the "indefinitely" button in Special:Block for temporary accounts (for example, wikis that block temporary users only until account expiration) will be able to do so by creating [[MediaWiki:ipb-indefinite-expiry-temporary-account]] with the block duration they want. [https://phabricator.wikimedia.org/T427125]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:41}} community-submitted {{PLURAL:41|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* By the end of June, a valid user-agent string will be required for automated dumps downloads from the dumps.wikimedia.org website. Automated requests that provide a generic or empty user-agent will be blocked. This [[phab:T400119|extends enforcement]] of the long standing [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|user-agent policy]]. Access to dumps through Wikimedia Cloud Services will not change.
* The roll out of global [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|API rate limits]] is now complete, with limits enforced across all APIs and at the documented levels for all groups. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki remain exempt. All bots should continue to follow the documented best practices to avoid being rate limited.
* The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal wiki] will be read only starting this week (June 15-18). The following week (June 22-25), all API Portal wiki URLs will redirect to [[mw:Wikimedia APIs|Wikimedia APIs on mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.7|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* On June 17th at 6pm UTC the WMF will be holding Discord call focused on a code review. We've heard through the [[mw:Special:MyLanguage/Developer Satisfaction Survey/2026|Developer Satisfaction Survey]] that volunteers are struggling with code review and we'd like to discuss these experiences with the goal of surfacing workable solutions. You can join the call [https://discord.gg/wikipedia?event=1514727511102062664 via the Wikimedia Community Discord server].
* The [[m:Special:MyLanguage/Conferencia Wikimedia de América Latina 2026|Latin American Wikimedia Conference]] will host a regional hackathon that will bring together the Wikimedia movement’s technical community including developers, system administrators, data scientists, and users with extended rights. Interested technical contributors can [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSf4osJzTHBJjQbYJk7TMVEJjTEQv7IgtsUDfP-o-qTgeRQQxw/viewform apply for a scholarship] to participate until June 21 at midnight (Bolivia time, UTC-4).
* Sign up for Wikimania Team Challenges to join this special event. The Team challenges will take place online and in person from July 21 to 22, before Wikimania conference. Everyone is welcome, regardless of skills or Wikimania registration. Teams will work on 10 important challenges supporting the Wikimedia community. For details, visit [[wmania:Special:MyLanguage/2026:Team challenges|the Team Challenges page]] and [https://wikimedia.eventyay.com/wm/teamchallenges/ register there]. Registration closes on June 20th at 11pm UTC.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W25"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 15 jun 2026 18:48 (CEST)
<!-- Bericht verzonden door User:UOzurumba (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30689604 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-26</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W26"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth features]] are [[phab:T418115|now available at Wikidata]]. This update enables access to Mentorship ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship|if configured]]), Impact module, the Help Panel, and a simplified Newcomer Homepage (without Suggested Edits). Wikidata administrators are still configuring the features through Community Configuration.
'''Updates for editors'''
* The special page [[{{#special:RangeCalculator}}]] has been created. It allows users to find an IP range without needing to rely on external tools. Until now, this tool was only available to CheckUsers. [https://phabricator.wikimedia.org/T268429]
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]] is a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details. It will be deployed to most small and medium-sized Wikipedia language versions on June 23. The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#deployment|FAQ]] lists possible actions to take on your wiki to support the deployment. Check the [[:phab:T414094|rollout plan]] for the next deployment steps. [https://phabricator.wikimedia.org/T428902]
* Starting next week, users will get a notification when they are blocked or unblocked from editing, or if this block changes. [https://phabricator.wikimedia.org/T100974]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* Starting next week, abuse filters that are set to "require CAPTCHA verification" will begin to also affect users with the <code>skipcaptcha</code> right, which includes most autoconfirmed users. Bots are exempted. This change only affects edits that trigger an abuse filter. The <code>skipcaptcha</code> right will continue to exempt users from having to solve CAPTCHAs in the ordinary course of using the wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T402595]
* Reference documentation for the [[wikitech:Machine_Learning/LiftWing/API|Lift Wing API]] has moved from the API Portal to the interactive [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?api=lift-wing&title=Special%3ARestSandbox REST Sandbox].
* The API Portal wiki is now closed. For API documentation, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_APIs|Wikimedia APIs on mediawiki.org]]. All API Portal wiki URLs (https://api.wikimedia.org/wiki/) will redirect to the mediawiki.org page starting June 22. [https://phabricator.wikimedia.org/T427537]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.8|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* Join an online call on 25 June at 2:30pm UTC to meet the current Wikimedia interns for [[mw:Google_Summer_of_Code/2026|Google Summer of Code]] and [[mw:Outreachy/Round_32|Outreachy]]. Interns will provide an overview of their projects and a brief demo of their work so far. Attendees are encouraged to [[mw:event:Google_Summer_of_Code/Summer_2026_June_Internship_open_session|share ideas and connections in their community]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W26"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23 jun 2026 15:05 (CEST)
<!-- Bericht verzonden door User:Trizek (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30722494 -->
== RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons ==
<bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|overleg]])</bdi> 23 jun 2026 19:12 (CEST)
<!-- Bericht verzonden door User:Codename Noreste@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="Message"/>
'''Legal & Safety Contacts'''
Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]].
<section end="Message"/>
</div>
-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 25 jun 2026 15:31 (CEST)
<!-- Bericht verzonden door User:Sannita (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-27</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W27"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/27|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|Account Creation Experiments]], the Growth team tested adding a user account icon in the mobile web header for logged-out users, providing direct access to "Create account" and "Log in" actions. The experiment increased account creation by about 20% without negatively affecting edit quality or constructive edit rates. The feature will now be rolled out to all Wikimedia Foundation wikis on mobile web in the first week of July. [https://phabricator.wikimedia.org/T428220]
* After a [[phab:T426248|successful experiment]], logged-in users who did not [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email_confirmation|confirm their email address]] when their account was created see a new banner asking them to complete that process. This helps reduce the risk that users get locked out of their account, and makes account email addresses overall more reliable. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project. [https://phabricator.wikimedia.org/T428292]
* An update to [[Special:Search|Search]] is refining how the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> behaves when used to exclude results. Previously, using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> with negation could unintentionally broaden search results by adding the namespaces included in the search scope, leading to confusing behavior for users expecting a straightforward exclusion filter. With the update, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> will now strictly exclude matching page titles as intended and may display a warning if the relevant namespace has not been explicitly selected. The behavior of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>prefix:</nowiki></code></bdi> without negation however remains unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T427443]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:33}} community-submitted {{PLURAL:33|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where reviewers using the Page Curation toolbar were not automatically subscribed to talk page discussions they started has now been fixed. Reviewers will now receive notifications when someone replies to those discussions. [https://phabricator.wikimedia.org/T329346]
'''Updates for technical contributors'''
* Starting June 29th, automated downloads from the dumps.wikimedia.org website will be subject to the [[Foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|user-agent policy]]. Automated requests that provide a generic or empty user-agent will be blocked. Access to dumps through Wikimedia Cloud Services remains unaffected. This is a follow up to the announcement made in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|2026/25 issue of Tech News]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.9|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/27|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W27"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 29 jun 2026 13:48 (CEST)
<!-- Bericht verzonden door User:STei (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30744833 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-28</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W28"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/28|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the search bar results on Wikidata, showed English results instead of using the correct language fallback for users of language variants, has now been fixed. Search suggestions will now follow the expected language fallback chain. [https://phabricator.wikimedia.org/T429769]
'''Updates for technical contributors'''
* In preparation for [[m:Special:MyLanguage/Event:Celebrate Women|Celebrate Women campaign]] planned for March 2027, the Wikimedia Foundation’s [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Advancement/Community Growth/Content Enablement|Content Enablement team]] has launched a 22-question survey to better understand technical contributions by women+ (anyone who identifies as a woman) across Wikimedia projects. The survey takes approximately 15–20 minutes to complete and will remain open until 20 July 2026. The [[m:Special:MyLanguage/Celebrate Women/Technical contributions survey|questions]] are also available on-wiki for review in advance.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Score|Score extension]] now supports rendering music scores as SVG images in addition to PNG, addressing a long-standing [[:phab:T49578|feature request]] and resolving historical image quality issues. Both formats are now provided to clients, with PNG in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>src</nowiki></code></bdi> attribute and SVG in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>srcset</nowiki></code></bdi> attribute.
* The new [[wikitech:Parsoid|Parsoid]] parser [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser_Unification/Updates|continues to be deployed to additional wikis]], making it easier to introduce new reading and editing features. It was enabled on French Wikipedia, bringing total progress to covering 78.9% of Wikipedia page views. Rollout to English Wikipedia desktop will progress through this week.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.10|MediaWiki]]
'''In depth'''
* The Wikimedia Hackathon 2026 [[diffblog:2026/06/29/wikimedia-hackathon-2026-building-collaborating-and-shaping-the-future-together/|recap blog post]] is now live. It highlights the projects, sessions, and social activities from this year’s event, and shares initial plans for the 2027 Wikimedia Hackathon.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/28|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W28"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 6 jul 2026 15:57 (CEST)
<!-- Bericht verzonden door User:STei (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30773578 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-29</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W29"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/29|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Revise_Tone|Revise Tone]] helps newcomers identify passages in Wikipedia articles that may contain non-encyclopedic language and encourages them to consider revising the tone. The feature was [[w:en:A/B_testing|A/B tested]] on the Arabic, English, French, and Portuguese Wikipedias, where newcomer task completion rates [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Revise_Tone#Experiment_Results|increased by 38.7%]] compared to the default Copyedit task, with no decrease in edit quality. The test ended on July 9, and the feature is now available for everyone on these wikis, configurable via Community Configuration. [[phab:T426364|The plan]] is to release Revise Tone to more wikis.
* The community configuration that allows [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship#Automated mentor list cleanup|automatic removal of inactive mentors]] based on configurable criteria will be enabled on Thursday 16, [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Deployment|on some wikis]] to keep mentor lists up to date. Mentors are experienced contributors who opt in to help new users on-wiki through the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth Features]]. Administrators can now prepare the settings via [[w:Special:CommunityConfiguration/Mentorship|Special:CommunityConfiguration/Mentorship]]; they will take effect starting Thursday.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:38}} community-submitted {{PLURAL:38|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where some users of the Wikipedia Android app were logged out immediately after signing in, preventing them from staying logged in and editing pages, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T316916]
'''Updates for technical contributors'''
* Editing a page via user scripts or gadgets was causing watchlist labels that the user had assigned to that page to reset. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T423778]
* To work around a Safari bug (see [[phab:T425211]]), on Parsoid-enabled wikis, wikilink hrefs now use absolute urls instead of protocol-relative urls. REST API output remains unchanged and continue to use protocol-relative urls. Gadgets, user scripts, bots, and CSS might need to be adapted if they relied on the presence of protocol-relative urls in wikilink hrefs. [https://phabricator.wikimedia.org/T431358]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.11|MediaWiki]]
'''In depth'''
* The Wikimedia Foundation’s Experiment Platform Team has published a blog post reflecting on its first year of structured experimentation. It highlights successful experiments such as Paste Check, Reference Check, and Tone Check, which improved editing outcomes and have been rolled out to more users, as well as experiments that did not lead to product changes. [[diffblog:2026/07/07/moving-the-needle-how-we-test-new-ideas-across-wikimedia-projects|Read more]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/29|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W29"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 13 jul 2026 18:11 (CEST)
<!-- Bericht verzonden door User:STei (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30804401 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-30</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W30"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/30|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Reader/Reader Experience|Reader Experience team]] has incorporated community feedback around the placement of watchstar and watchlist buttons for the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Reading Lists beta feature]], which would allow for saving articles for later reading – a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W102|wishlist item]] to bring the functionality to web. Editors are invited to enable the beta feature to test it out and [[phab:T426453|share their thoughts]].
* [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] offers edit suggestions within the VisualEditor for improving Wikipedia articles. [[Special:EditChecks|All suggestions]] are [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators – local customization|community-configurable]]. The [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/TextMatch|TextMatch]] feature is a way for volunteers to create custom local suggestions. The feature searches in articles for strings of text, and now includes support for regular expressions. This gives volunteers greater precision and flexibility over the kinds of local suggestions they can create. Note: Suggestions [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration#:~:text=maximumEditcount|can be targeted]] based on the edit count of the person editing as well as other aspects of the page. You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#Create custom local types of Suggestions|find examples from other communities]] for inspiration, including TextMatches that detect: typos, grammar-errors, potential advertisements, clichés, incorrect dash or hyphen usage, non-specific time keywords, outdated names, and more. Any [[mw:Special:MyLanguage/Talk:VisualEditor/Suggestion Mode|feedback]] is appreciated.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the SVG Translate tool could use an outdated version of a file, causing existing translations to be overwritten when new ones were uploaded, has now [[phab:T430577|been fixed]]. Overall, in the last quarter from April – June 2026 about 337 community tasks were resolved by the Wikimedia Foundation.
'''Updates for technical contributors'''
* On Parsoid-enabled wikis, Parsoid now renders a maximum of 1,250 images per page. A new tracking category, "media-limit-reached", will be soon made available to identify pages where this limit is reached, making it easier to find content whose media output may have been restricted during rendering. See [[phab:T430854]] for more information and to provide feedback.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.12|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/30|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W30"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21 jul 2026 07:46 (CEST)
<!-- Bericht verzonden door User:STei (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30836091 -->
== Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) ==
<bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}}
You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}}
[[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]]) 24 jul 2026 14:25 (CEST)
</bdi>
<!-- Bericht verzonden door User:DreamRimmer@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-31</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W31"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/31|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] [[mw:Special:MyLanguage/ContentTranslation|Content Translation]] now supports dark mode, fulfilling a [[m:Community Wishlist/W544|Community Wishlist request]]. This brings the tool in line with the accessibility features available in the Vector 2022 and Minerva skins, helping reduce visual fatigue for users translating content. [https://phabricator.wikimedia.org/T367077]
* DiscussionTools' source mode and the 2017 wikitext editor will now offer autocomplete for links (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>[[</nowiki></code></bdi>), templates (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{</nowiki></code></bdi>), HTML and parser tags (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><</nowiki></code></bdi>), and magic words (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__</nowiki></code></bdi>), making it quicker and easier to insert links, templates, and other wiki markup while editing. [https://phabricator.wikimedia.org/T432400]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Readers Growth team]] has concluded its experiment with mobile page previews and will not roll out the feature. Page Previews are a pop-up bottom sheet that appears when readers tap a blue link, showing a thumbnail, lead paragraph, and an option to open the article. The experiment showed flat retention and negative indicator metrics, suggesting that mobile web readers preferred navigating directly to linked articles rather than using page previews.
* The Reader Experience team has seen encouraging early results from the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists feature]], with 93% of participating users reporting that it was useful. Reading Lists help active readers save articles for future reading and support their learning goals on Wikimedia projects. The team plans further improvements before expanding the feature to more users.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh|Explore Feed Refresh]] initiative was tested with new and casual Wikipedia app readers. The refreshed feed helps readers discover new and relevant content. After a 10.5% increase in engagement with the feed, Wikimedia Apps team has decided to scale the Home Feed redesign to iOS with the learnings from the Android release applied.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where subject names in the Article Guidance feature were displayed with incorrect capitalization on French Wikipedia, has now been fixed. Subject names will now follow the correct capitalization rules for the language. [https://phabricator.wikimedia.org/T427201]
'''Updates for technical contributors'''
* After running several [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|Account Creation Experiments]] to improve registration completion rates, a new version of the username field on [[Special:CreateAccount|Create Account]] has been rolled out. It includes [[:c:File:Create account - July 2026 updates.png|a popover summarizing the username policy]] to provide clearer guidance during account creation. As part of this change, the messages <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-helpusername</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-help</nowiki></code></bdi> that several communities have configured will no longer be used. If communities want to customize the guidance shown in the new popover, they can instead edit the following messages: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet1</nowiki></code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet2</nowiki></code></bdi>, and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet3</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T430604]
* Later this week, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror syntax highlighter]] will offer [[w:en:Theme (computing)|themes]]. The themes can be picked from a dropdown menu in the full [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#CodeMirror preferences|CodeMirror preferences]] dialog. For wikitext, available themes are default, colorblind-friendly (previously the colorblind preference option on [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing]]) and no-highlighting. For code languages (i.e., CSS/JavaScript/JSON/Vue/Lua), there are several themes available. These same themes will eventually be available for wikitext, too. [https://phabricator.wikimedia.org/T163533]
* From now on, wikis can restrict editing in the "User" namespace to only the page owner and certain user groups. [[mw:Special:MyLanguage/Manual:$wgRestrictUserPageEditing|Read the configuration documentation]] to learn more.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.14|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/31|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W31"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 27 jul 2026 20:49 (CEST)
<!-- Bericht verzonden door User:STei (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30856308 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Migration to Parsoid</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="announcement-content" />
<em>[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Parsoid Read Views/Read View Announcement|Read this in another language]]</em>
Hello everyone! I am glad to inform you that as the next step in the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, Parsoid will soon be turned on as the default article renderer on your wiki. We are gradually increasing the number of wikis using Parsoid, with the intention of making it the default wikitext parser for MediaWiki's next long-term support release. This will make our wikis more reliable and consistent for editors, readers, and tools to use, as well as making the development of future wikitext features easier.
If this disrupts your workflow, don’t worry! You can still opt out through a user preference or turn Parsoid off on the current page using the Tools submenu, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation.
There is [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Confidence Framework|more information about our roll-out strategy]] available, including the testing done before we turn on Parsoid for a new wiki.
To report bugs and issues, please look at our [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Known Issues|known issues]] documentation and if you found a new bug please create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]].
<section end="announcement-content" />
</div>
[[mw:User:MSantos (WMF)|Content Transform Team]] 3 aug 2026 18:31 (CEST)
<!-- Bericht verzonden door User:MSantos (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikisource&oldid=28221043 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-32</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W32"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/32|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] has developed a [https://82db7c8d4b.catalyst.wmcloud.org/w/index.php?title=Regent%27s_Park&uselang=de patch demo] that wraps the page toolbar onto two lines when there is not enough horizontal space for all the buttons. This aims to reduce crowding in the Vector 2022 toolbar, which can occur on some language Wikipedias at certain screen widths. [https://phabricator.wikimedia.org/T429518]
* The Reader Experience team is planning to launch [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]], a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Mobile and apps/Have Apps reading lists available on Destop/Mobile|Community Wishlist item]], which is currently available to try in beta, as a full feature in September. Before then, volunteer translator help is needed for [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-readinglists&filter=&action=translate string translations] into a number of languages. The feature supports reading and learning goals on Wikipedia.
* Next week, the table of contents on Wikimedia Commons file pages will be improved by consolidating the file page table of contents with the page table of contents. This will make it easier to understand a file page’s structure, navigate to specific sections, and share links to individual sections. [https://phabricator.wikimedia.org/T332644]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where some [[w:TIFF|TIFF]] images failed to load after clicking their thumbnail, causing a broken image to be displayed instead of the full-size image, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T429326]
'''Updates for technical contributors'''
* The variable and function selector in AbuseFilter has been updated to support search and autocomplete. It will allow filter maintainers to find the desired variable or function more quickly. [https://phabricator.wikimedia.org/T323698]
* The MJPEG and VP8 formats are removed from the video player. The MP4 format (MPEG-4 Part 2) is added instead, which provides higher quality videos to older iPhone devices. It may take a few weeks to retroactively update all existing videos. The default format for modern devices stays the same (VP9/WebM). [https://phabricator.wikimedia.org/T358266]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.15|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/32|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W32"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 3 aug 2026 21:46 (CEST)
<!-- Bericht verzonden door User:STei (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30872536 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-33</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W33"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/33|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new ChartWizard is [[c:Special:ChartWizard/Data:Example.Pie.chart|now available on Wikimedia Commons]] for users interested in creating charts from their own data. The wizard makes the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Chart extension]] more beginner-friendly by allowing editors to create charts, such as bar and pie charts, without needing to use JSON. Users can still switch to the JSON editor if they prefer. Feedback on the new tool is welcome on the [[m:Talk:Community Wishlist/W414|wish talk page]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the Wikipedia iOS app’s Picture of the Day widget displayed the same image every day instead of updating daily, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T430692]
'''Updates for technical contributors'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Math|Math formula]] SVG images will soon be generated in the browser instead of on the server. MathML continues to be generated on the server and renders in the browser without JavaScript. Wikibooks will see this change on 12 August, Wikisource on 19 August and Wikipedia from 20-27 August. You can try this by selecting "{{int:Mw-math-mathjax}}" in your preferences. This change is part of [[mw:Special:MyLanguage/RESTBase/deprecation|deprecating RESTBase]] and [[phab:T431372|deprecating Mathoid]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T271001]
* Category pages will soon support sorting entries by the time they are added to a category. This will make it easier to find recently or long-standing categorized pages. It will also improve workflows for maintenance categories such as deletion backlogs and other time-based review tasks. You can use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>cldsort=timestamp</nowiki></code></bdi> URL argument in category view to sort the entries. [https://phabricator.wikimedia.org/T433768]
* [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets|Gadgets]] and user scripts on Wikimedia wikis may now use [[phab:T395347|ES2018 features]] and [[phab:T419142|ES2019 features]] in JavaScript code. Previously, the platform only allowed up to ES2017. MediaWiki validates the source code to protect functionality from syntax errors and to ensure scripts are valid in all [[mw:Special:MyLanguage/Compatibility#Browser_support_matrix|supported browsers]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419142]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.16|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/33|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W33"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 10 aug 2026 22:45 (CEST)
<!-- Bericht verzonden door User:STei (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30901051 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-34</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W34"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/34|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Worklist|Worklist feature]] for the Event Registration tool is now live on all Wikimedia wikis. With Worklist, event organizers can add the articles their event will focus on directly to the event page. The Worklist also powers [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Worklist#How Event Pathways uses the worklist|Event Pathways]] which notifies other editors of the upcoming or ongoing event when they edit an article featured in the event's Worklist. This is the minimum viable version (MVP), and feedback is welcome. Organizers are encouraged to try the feature. A hands-on [[m:Special:MyLanguage/Event:Worklist Setup Workshop: Get Your Event Ready|Worklist Setup Workshop]] will take place on 18 August at 16:00 UTC and 19 August at 11:00 UTC.
'''Updates for editors'''
* [[Special:ShortPages]] displays short pages by their size, but in many cases it gets filled with disambiguations and soft redirects, making it harder to find the short articles themselves. Starting this weekend, you will be able to choose not to include an article in the special page by adding the magic word <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__EXPECTSHORTPAGE__</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T433203]
* One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q3436680|Bole]] ([[w:bol:|<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>w:bol:</nowiki></code></bdi>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T429921]
* Starting the week of August 17, the page toolbar will wrap onto two lines when there is not enough horizontal space for all the buttons. This is a [[phab:T429518|fully merged patch from the Reader Experience team]] which aims to reduce crowding in the Vector 2022 toolbar, that may occur on some language Wikipedias at certain screen widths.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:16}} community-submitted {{PLURAL:16|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, uploading large files to Wikimedia Commons has become more stable and less prone to failure following some fixes related to the “Could not acquire lock” upload error. [https://phabricator.wikimedia.org/T386640]
'''Updates for technical contributors'''
* Debian Bullseye will reach the end of its Long Term Support on 31 August 2026. [[phab:T434103|Some Cloud VPS projects]] still have instances running Debian Bullseye. Maintainers of those projects are encouraged to migrate to Debian Bookworm or Debian Trixie. A [[wikitech:Help:Cloud VPS instance operating system migration|migration guide]] is available to help with the process, and users may also want to consider whether their workload is better suited to Toolforge. If you need help or cannot complete the migration by 31 August, please contact the Cloud VPS admins as soon as possible. [[listarchive:list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/RVIPQSYLKMSL5M46JP6NEJVGVE6I2RXQ/|Read more]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.16|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/34|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W34"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17 aug 2026 23:03 (CEST)
<!-- Bericht verzonden door User:STei (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30922806 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-35</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W35"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/35|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The [[Special:CreateAccount|Special:CreateAccount]] page has been simplified as part of ongoing work to modernize the account creation experience. The panel showing project statistics no longer appears next to the form on desktop and mobile web. Multiple account creation experiments show that a simpler form helps newcomers complete registration. [https://phabricator.wikimedia.org/T433783]
* In order to improve page performance, images now load when they are viewed. This means images lower down an article will not load if a reader never scrolls to that part of the page, which may affect some image-related metrics. [https://phabricator.wikimedia.org/T148047]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:42}} community-submitted {{PLURAL:42|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where image thumbnails in Abstract Wikipedia could fail to display after the corresponding file was moved on Wikimedia Commons, has now been fixed. Thumbnails will now update correctly when files are moved. [https://phabricator.wikimedia.org/T433448]
'''Updates for technical contributors'''
* User Info card is a feature that helps patrollers see information about user accounts. So far, it has been available only in places such as page history, logs and recent changes. Now, it's possible to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CheckUser#User_Info_card_in_page_content|place it in the page content]] as well, using the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{#uic:}}</nowiki></code></bdi> parser function. It can be particularly useful in templates like [[:en:Template:Userlinks|<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{Userlinks}}</nowiki></code></bdi>]] (or their specialized variants), as it will make it easier to see the context about a user on various noticeboard pages. The card will be displayed only to users who have it enabled in their [[Special:Preferences#mw-input-wpcheckuser-userinfocard-enable|preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T424466]
* Due to user security and privacy risks, we have disabled access to <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Special:MyPage</nowiki></code></bdi> URLs when specifically using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. If you are impacted by this, consider whether you can use an alternative approach. <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Special:MyPage</nowiki></code></bdi> URLs can still be accessed and used without <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. Specified user page URLs (e.g. <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>User:Myusername</nowiki></code></bdi>) can still be used with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T120386]
* Due to an update, the thumbnailing software has been improved. This includes upgrading <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>librsvg</nowiki></code></bdi> to 2.60 and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>ImageMagick</nowiki></code></bdi> to 7, as well as resolving a number of long-standing thumbnailing bugs like rendering errors. [https://phabricator.wikimedia.org/T419815#12222841]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.17|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/35|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W35"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 24 aug 2026 22:45 (CEST)
<!-- Bericht verzonden door User:STei (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30961208 -->
== Technieuws: 2026-36 ==
<section begin="technews-2026-W36"/><div class="plainlinks">
Het laatste '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|technieuws]]''' van de technische gemeenschap van Wikimedia. Niet alle wijzigingen hebben een merkbaar effect op alle projecten. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/36|Meer vertalingen]] zijn beschikbaar.
'''Hoogtepunt van de week'''
* Een nieuw format voor de Community Wishlist staat open voor terugkoppeling. U kunt [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Community Wishlist 2027|de voorgestelde ideeën op Meta lezen]]. Dit nieuwe proces is bedoeld om te verbeteren hoe wensen worden gesorteerd, er over wordt gestemd en hoe ze worden geprioriteerd op een manier die transparant en evenwichtig is over projectfamilies en taalversies heen. Deze consultatie staat twee weken open.
'''Updates voor moderatoren'''
* De nieuwste versie van de Wikipedia Android-app bevat updates voor de functie Opgeslagen, waarmee de opslagervaring van de app dichter bij iOS en web komt. De update herontwerpt het tabblad Opgeslagen met een weergave "Alle pagina's", verwijdert de standaard leeslijst "Opgeslagen", hernoemt leeslijsten naar "Verzamelingen" en moderniseert de ervaring voor het opslaan van pagina's. [https://phabricator.wikimedia.org/T420788]
* De functie [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Leeslijsten]] is op 25 augustus ingeschakeld voor alle aangemelde gebruikers op de Bengaalse, Chinese, Tsjechische en Vietnameestalige Wikipedia's, na enkele maanden als bètafunctie. Leeslijsten komen op 1 september beschikbaar voor alle aangemelde gebruikers op de Arabische, Franse en Indonesische Wikipedia's, gevolgd door de Engelstalige Wikipedia op 14 september en alle overige Wikipedia-wiki's op 28 september.
* Vanaf het einde van de maand zien sommige niet aangemelde lezers op de Bengaalse, Tsjechische, Perzische, Engelstalige en Poolse Wikipedia's die de Minerva-skin op mobiel gebruiken een [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Minimal_Minerva|bijgewerkte navigatiebalk]] in een [[w:A/B test|A/B-test]]. De test vergelijkt de huidige navigatiebalk met een nieuwe versie die is ontworpen om informatie sneller te kunnen vinden. Het doel is te bepalen of deze wijzigingen lezers aanmoedigen vaker terug te keren. Dit experiment verandert de ervaring voor aangemelde lezers en/of bewerkers niet.
* Redacteuren die doorverwijzingen, sjablonen en categorieën op doorverwijspagina's bijhouden, hebben nu verbeterde manieren om doorverwijzingen te vinden en te cureren. Voorheen konden deze pagina's niet worden doorzocht. Twee nieuwe zoekwoorden, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>onlyredirects:</nowiki></code></bdi> en <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>withredirects:</nowiki></code></bdi>, maken het nu mogelijk om doorverwijzingen direct te doorzoeken en kunnen worden gecombineerd met bestaande zoekwoorden zoals <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>incategory:</nowiki></code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>intitle:</nowiki></code></bdi> en <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>insource:</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T204089]
* De ISBN-opzoekhulpmiddelen voor het maken van referenties werkten recentelijk niet vanwege problemen met externe diensten. Ontwikkelaars werken aan oplossingen. [https://phabricator.wikimedia.org/T435179]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Terugkerend onderwerp]] Bekijk alle {{formatnum:30}} door de gemeenschap ingediende {{PLURAL:30|taak|taken}} die vorige week [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|opgelost]] {{PLURAL:30|is|zijn}}. Zo is een probleem opgelost waarbij het zoeken naar pagina's op categorie met <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>deepcat</nowiki></code></bdi> geen of niet-gerelateerde resultaten kon opleveren. [https://phabricator.wikimedia.org/T414859]
'''Updates voor technische bijdragers'''
* Het domein van url's voor miniatuurafbeeldingen verandert van upload.wikimedia.org naar thumb.wikimedia.org. De oude url's blijven in de nabije toekomst werken, maar MediaWiki laat voortaan het nieuwe domein zien. Url's naar andere mediatypen, zoals originele bestanden, video's en transcodings, worden nog steeds aangeboden vanuit upload.wikimedia.org. [https://phabricator.wikimedia.org/T427465]
* De Wikimedia [https://www.mediawiki.org/w/index.php?api=wmf-math%2Fv1&title=Special%3ARestSandbox Math-API] is nu verouderd. Deze eindpunten worden eind september 2026 volledig buiten gebruik gesteld. Ontwikkelaars die deze eindpunten aanroepen, moeten overstappen op alternatieve wiskundige weergaveoplossingen, zoals [https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/MathML MathML] of [https://www.mathjax.org/ MathJax]. Externe MediaWiki-installaties die de Math-uitbreiding gebruiken voor het weergeven van formules, moeten upgraden naar v1.43+ om onderbrekingen van de dienst te voorkomen.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Terugkerend onderwerp]] Gedetailleerde code updates later deze week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.18|MediaWiki]]
'''In detail'''
* Lees meer over [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check/TextMatch|TextMatch]] in een Diff-post [[diffblog:2026/08/28/custom-edit-suggestions-for-every-wiki-how-communities-are-shaping-suggestion-mode-with-textmatch/|Aangepaste bewerkingssuggesties voor elke wiki: Hoe gemeenschappen de suggestiemodus vormgeven met TextMatch]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technieuws]]''' is samengesteld door [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|technieuws schrijvers]] en gepost door een [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Draag bij]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/36|Vertaal]] • [[m:Tech|Vraag hulp]] • [[m:Talk:Tech/News|Geef feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Abonneren en afmelden]].''
</div><section end="technews-2026-W36"/>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 31 aug 2026 22:53 (CEST)
<!-- Bericht verzonden door User:STei (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30990659 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-37</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W37"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/37|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add_a_link|Add a Link]] has been upgraded for English Wikipedia users with improved detection of links that have different capitalization. This will help reduce ambiguous suggestions caused by differences in capitalization in article titles, including articles about cultural goods. A second phase of improvements is planned, which will also prepare the feature for release in other languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T435526#12240876] [https://phabricator.wikimedia.org/T434259]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Article_guidance|Article guidance]] feature will be enabled by default for junior editors on Simple English and Turkish Wikipedia starting 10 September 2026 following [[mw:Special:MyLanguage/Article_guidance/Updates#Summary_of_experiment_result|an experiment]]. Junior editors with 0 to 99 edits will automatically see the feature when they click a red link or use the "[[tr:Vikipedi:Madde_sihirbazı|Madde oluşturto]]" option on Turkish Wikipedia to create a new article. The change is intended to help junior editors create higher-quality articles that meet each Wikipedia’s standards. [[phab:maniphest/query/z3tcTjmLMxk5/#R|Additional improvements]] will continue based on the experiment results and community feedback.
* The [https://pageviews.wmcloud.org Pageviews Analysis] tool which allows users to compare pageviews across multiple pages, turns 10 years old this year and several new features have been added. They include [[toolforge:wikinav|WikiNav]] which provides insights into how readers of Wikipedia explore the content, editing stats in [https://pageviews.wmcloud.org/siteviews?range=latest-30&sites=en.wikipedia.org Siteviews], the ability to [https://pageviews.wmcloud.org/massviews?source=wikiproject&project=en.wikipedia.org lookup articles belonging to a WikiProject], and support for dark mode. [https://phabricator.wikimedia.org/T378549]
* A [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Minimal_Minerva|visually simplified Minerva]] navigation bar is being tested for logged-out readers using mobile web on the Bengali, Czech, English, Farsi, and Polish Wikipedias. The experiment aims to determine whether simplifying the navigation improves reader retention. The test will run from August 31 to September 28, and no action is required from users.
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] is working on improving [[en:Wikipedia:VisualEditor/Named references|auto-generated reference names in VisualEditor]]. Editors will only notice a slight change starting this week. When adding automatic reference names the numbering will start at <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>:1</nowiki></code></bdi> instead of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>:0</nowiki></code></bdi>. Read more on the [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|project page]]. [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/VisualEditor/VisualEditor/+/1332704]
* All wikis will be [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|read-only for a few minutes]] on September 23. This is planned at 14:00 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T433363]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:25}} community-submitted {{PLURAL:25|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]] could mishandle nested nowiki tags, causing content to be lost and displaying unwanted text has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T435116]
'''Updates for technical contributors'''
* Interface administrators can configure gadgets from [[MediaWiki:Gadgets-definition]]. The definition format has been updated and no longer requires the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>ResourceLoader</nowiki></code></bdi> option, as gadgets are always loaded through <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>ResourceLoader</nowiki></code></bdi>. This simplifies gadget configuration by removing an option that is no longer necessary, making gadget definitions easier for administrators. [https://phabricator.wikimedia.org/T298199]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.19|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/37|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W37"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 7 sep 2026 20:44 (CEST)
<!-- Bericht verzonden door User:STei (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31008437 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-38</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W38"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/38|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The Future Audiences team has started a [[en:Special:MyLanguage/Wikipedia:Village pump (proposals)#New proposed experiment to let readers know about “Google preferred sources”|discussion on English Wikipedia]] about a proposed new experiment to show a temporary notice about the new [https://blog.google/products-and-platforms/products/search/original-high-quality-content-search/ Google Preferred Sources] feature to Wikipedia readers coming from Google. The experiment is to test whether this notice makes visitors come back to Wikipedia more often. Preferred Sources feature lets users choose websites they trust so Google can highlight content from those sources more prominently in Search and AI experiences. We are interested in testing this on other languages that Google supports and would welcome assistance with starting conversations on other wikis. If interested, please reach out to Future Audiences on the [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Preferred sources|talk page]].
'''Updates for editors'''
* The chat platform Discord is releasing a new self-service framework that websites can use to specify how their links should look when shared on Discord. The Future Audiences team is planning to start using this new framework to improve how Wikipedia links look when shared on Discord, giving better attribution and credit to contributors. The link appearance and behavior won't change in the first phase of this project as we want to first collect some baseline data to assess the impact of future changes. However, if community members who are active on Discord spot any issues, they can reach out on [[phab:tag/future-audiences/|Phabricator]] or [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences|Metawiki]].
* The Reader Growth team will be running an experiment to test whether [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Compact Lead|compacting article lead sections on mobiles]] with the addition of a "read more" button improves reader retention. The test will begin on September 17 on Arabic, Spanish, French, Indonesian, Italian, Japanese, Portuguese, Vietnamese, and Chinese Wikipedias and will run for four weeks.
* All wikis will be [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|read-only for a few minutes]] on September 23. This is planned at 14:00 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming week. [https://phabricator.wikimedia.org/T433363]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where [https://wikistats.wmcloud.org/ Wikistats] for Wikipedias was returning an HTTP 500 error and could not be reached, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T435959]
'''Updates for technical contributors'''
* Developers who maintain a tool that queries the Wikimedia Commons links tables need to update their code to connect to the new x4 database cluster. The links tables have been moved from the s4 cluster to x4, and will no longer receive updates on s4. The page and redirect tables remain available on both clusters. A wiki replica for the x4 cluster will be set up afterwards. The change is being made because the s4 cluster has grown too large to operate efficiently. You can [[wikitech:Special:MyLanguage/News/2026 Commons links tables database split|read more]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.20|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/38|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W38"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 14 sep 2026 17:31 (CEST)
<!-- Bericht verzonden door User:STei (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31039826 -->
== Wisselen van server - Uw wiki zal binnenkort even alleen in de modus 'alleen-lezen' te gebruiken zijn ==
<section begin="server-switch"/><div class="plainlinks">
[[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Lees dit in een andere taal]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]
De [[foundation:|Wikimedia Foundation]] gaat overschakelen naar een ander datacenter. Dit zal er voor zorgen dat Wikipedia en andere Wikimedia-wiki's, zelfs na een ramp beschikbaar blijven.
Al het internetverkeer zal omgeschakeld worden op '''{{#time:j xg|2026-09-23|nl}}'''. De test zal beginnen om '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-09-23T14:00|en}} {{#time:H:i e|2026-09-23T14:00}}]'''.
Vanwege bepaalde beperkingen in [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]] is het helaas nodig om het bewerken van de wiki's tijdelijk in de 'alleen-lezen' modus te zetten. We verontschuldigen ons voor dit ongemak, en we doen onze uiterste best om de negatieve gevolgen, in de toekomst te minimaliseren.
Er zal een melding worden weergegeven op alle wiki's, 30 minuten voordat de wissel plaats vindt. Deze banner blijft zichtbaar tot het einde van de operatie.
U kunt bijdragen aan de [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&task=view&language=&filter=&action=translate vertaling of het proeflezen] van de tekst van deze banner.
'''U zult wel in staat zijn om artikelen te lezen, maar niet om deze te bewerken, gedurende een korte periode. Dit geldt voor alle wiki's.'''
* U zult gedurende een uur of langer lang niet in staat zijn bewerkingen door te voeren op {{#time:l j xg Y|2026-09-23|nl}}.
* Tijdens het bewerken of opslaan gedurende deze tijd zult u een foutmelding zien. Wij hopen dat er geen bewerkingen verloren gaan, maar zijn hier niet zeker van. Wanneer u deze foutmelding te zien krijgt, wacht dan alstublieft tot alles weer normaal functioneert. Hierna kunt u uw bewerking opslaan. Toch raden we het ten zeerste aan dat u eerst een kopie maakt van uw bewerkingen maakt, gewoon uit voorzorg.
''Andere effecten'':
* Het uitvoeren van achtergrondtaken zal langzamer gaan, en sommige taken zouden mogelijk kunnen worden geannuleerd. Roodgekleurde koppelingen kunnen mogelijk niet zo snel bijgewerkt worden als gebruikelijk. Als u een artikel aanmaakt waarin ergens anders al naar verwezen wordt, zal de koppeling langer roodgekleurd blijven dan gebruikelijk. Sommige langlopende scripts zullen moeten worden onderbroken.
* We verwachten dat de uitrol van nieuwe code gebeurt zoals dat iedere week plaatsvindt. Het kan echter voorkomen dat sommige codewijzigingen per geval geblokkeerd worden, als de operatie ze later weer nodig heeft.
* [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] zal ongeveer 90 minuten onbereikbaar zijn.
Dit project zal indien noodzakelijk worden uitgesteld. U kunt de [[wikitech:Switch_Datacenter|planning lezen op wikitech.wikimedia.org]]. Wijzigingen zullen in de planning worden aangekondigd.
'''Deel deze informatie alstublieft met uw gemeenschap.'''</div><section end="server-switch"/>
[[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] 15 sep 2026 14:58 (CEST)
<!-- Bericht verzonden door User:Trizek (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=30513874 -->
== Your feedback wanted: Remove ''(Language link added:) and similar'' edits from Special:RecentChanges ==
''(Apologies for posting in English. You can help by translating it)''
Hello, I’m Danny from [[:en:w:Wikimedia_Deutschland|Wikimedia Deutschland’s]] [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] team.<br/>
We have been investigating and examining how Wikidata’s use in the [[Special:RecentChanges]] and [[Special:Watchlist]] pages can be made to be more useful, or less ‘noisy’ (fewer edits that have little value to the reader).
We are currently exploring to make a change in the volume and the type of Wikidata edits that appear in these pages, and '''we need your feedback''' to help us ensure this is a positive change for the Wikis and won’t disrupt your workflows.<br/>
Language links are also known as sitelinks or interlanguage links and describe when a Wikidata item is connected to a Wiki, adding it to the language dropdown tool for other connected Wikis.
[[File:Types of Lang Link changes.png|x350px|frame|A variety of "Language Link" edits as seen in the Recent Changes feed]]
The request for feedback is whether you support the removal of these language link edits from the Recent Changes and Watchlist feed, or would you oppose such a change and if so, why?
Please share you thoughts on the dedicated '''[[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|metawiki Talk page]]'''.
Further information about this change: [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Hide_Language_Link_edits]]
Thank you for any participation or feedback you give, -- [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|User:Danny Benjafield (WMDE)]] 25 sep 2026 14:18 (CEST)
<!-- Bericht verzonden door User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&oldid=31080967 -->
:No objection [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 25 sep 2026 14:26 (CEST)
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-39</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W39"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/39|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 23 September 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1790172000 14:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Special:MyLanguage/Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. [https://phabricator.wikimedia.org/T433363]
'''Updates for editors'''
* The Growth team tested a new post-edit notice designed to [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#4. Encourage Temporary Accounts to Register|encourage Temporary Account holders to register for a permanent account]]. The new notice replaced multiple dialogs and a simultaneous welcome notification with a single message highlighting the benefits of creating an account. The experiment increased permanent account creation from 1.94% to 3.66%, an 87% relative increase. The change will now be released to all wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T433551]
* For Wikipedia editors using the [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|"Suggestion mode" Beta Feature]], there is a [[Special:Preferences#mw-input-wpvisualeditor-editcheck-experimental|new opt-in user preference]] for showing "experimental" edit checks and suggestions. These types are listed at [[Special:EditChecks#experimental-checks|Special:EditChecks]], and are intended for early developer-testing and for gathering feedback from experienced users. Administrators can change the [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration|configuration details]] for each suggestion as usual. Administrators can also [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#Experimental Suggestions|use this feature]] to help test their community's ideas for locally created checks and suggestions. Experimental types will have a more distinct visual style later this week. [[mw:Talk:VisualEditor/Suggestion Mode|Feedback is welcome]].
* The [[m:CEE Technical Village Pump|CEE Technical Village Pump]] has been launched as a space for technical discussions and collaboration among Wikimedia communities in Central and Eastern Europe.
* A new tool, [[mw:Special:MyLanguage/Language Onboarding and Development/Starter kit|Starter Kit]], is now available for new and small language Wikipedia communities. It brings together guided tasks, tools, and resources to help communities get started, monitor their progress, and collaborate with the broader Wikimedia community. Starter Kit is hosted on Wikimedia Toolforge and is designed for Wikipedias with fewer than 50,000 articles. Learn more about how Starter Kit works and how communities have been using it in [[diffblog:2026/09/18/introducing-starter-kit-for-new-and-small-language-wikipedias/|this Diff blog post]].
* The Reader Growth team is launching a retest of the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|image carousel experiment]]. The retest will use three new versions of the design, updated based on community feedback. The team will assess results and determine with communities whether or not to proceed with the feature. The experiment will begin the week of September 28 and will run on Arabic, Bengali, Chinese, Czech, English, Farsi, French, German, Indonesian, Japanese, Polish, Portuguese, Spanish, Swedish, and Vietnamese Wikipedias.
* After successful rollouts to Arabic, Bengali, Chinese, Czech, English, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias, the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists feature]] from the Reader Experience team will be available to all logged-in users on all Wikipedia wikis starting September 28.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the mentor status script repeatedly updated mentors’ status even when nothing had changed, creating unnecessary Recent Changes entries, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T436659]
'''Updates for technical contributors'''
* The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>abusefilters</nowiki></code></bdi> list query API, used to retrieve specific details about active or historical abuse filters configured on a wiki, has been updated to support the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>formatversion=2</nowiki></code></bdi> configuration parameter, thereby leading to breaking changes to the API response. All users who maintain user-scripts or other code need to check if they use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>abusefilters</nowiki></code></bdi> list query API, and respond to any breaking changes. [https://phabricator.wikimedia.org/T435828]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.21|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/39|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W39"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 27 sep 2026 13:56 (CEST)
<!-- Bericht verzonden door User:STei (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31085309 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-40</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W40"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/40|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* Users of default skins on desktop and mobile web (Vector 2022 and Minerva respectively) will now be informed if the search suggestions displayed as they type into Search come from page redirects. Previously, users could get confused when the top search suggestions did not match exactly what they had typed. The new redirect notice clarifies that these suggestions are not random, but related to the search. The suggested pages may be redirects to the most relevant destination articles being searched for. [https://phabricator.wikimedia.org/T303013]
* Logged-out Wikipedia users on mobile web will begin to see a bookmark button for saving articles to their [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|reading lists]] instead of the current Watchstar button. When clicked, the bookmark button prompts users to log in or create an account to save an article for later. An earlier experiment found that the bookmark icon was four times more likely than the Watchstar button to encourage logged-out users to create an account. This change is part of efforts to encourage more readers to become account holders and use features that help them save and return to content. [https://phabricator.wikimedia.org/T438769]
* An experiment will begin on September 29 on Spanish, Arabic, English, and French Wikipedias to simplify the experience users encounter immediately after account creation. The test will explore whether removing friction from the current Welcome Survey helps new users understand what to do next more easily. The experiment will run through the end of October. [https://phabricator.wikimedia.org/T430058]
* The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] has put out a call for the community to suggest topics that it should consider and discuss with the Wikimedia Foundation. Editors and technical contributors are invited to add topics to [[m:Talk:Product and Technology Advisory Council|the council's talk page]].
* Later this week, it will be possible for communities to configure [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check|Edit Checks and Suggestions]] so that they are [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration#extraNamespaces|shown within additional namespaces]], such as a <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Draft:</nowiki></code></bdi> namespace. [[mw:Talk:VisualEditor/Suggestion Mode|Feedback is welcome]].
* A bug in the [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] is causing the page to fail to load for users that have unseen changes on Wikimedia Commons. Developers are working on a fix. Until then, affected users can follow the workarounds described in the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist#GlobalWatchlist temporarily broken for users with Wikimedia Commons|relevant]] help section.
* New magic words <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{CATEGORYSORT:TIMESTAMP}}</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{CATEGORYSORT:RTIMESTAMP}}</nowiki></code></bdi> are now available for use. They are able to change the default sorting of categories to be based on timestamp of categorization. [https://phabricator.wikimedia.org/T433768]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where [https://wikistats.wmcloud.org/ Wikistats] for Wikipedias was not reachable has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T435959]
'''Updates for technical contributors'''
* The datacenter switchover, scheduled on September 23, has been postponed. [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|The equinox exercise]] revealed capacity issues, preventing the switch of all services to the other datacenter. The process has been paused, prioritizing investigating that issue, to ensure that we continue to be able to serve our users reliably. A new exercise will be scheduled. Meanwhile, all traffic and edits continue to work as usual.
* On September 23, a power loss briefly affected all wikis, creating intermittent issues on both reading and editing modes. This also affected Gerrit. This is unrelated to the datacenter switchover postponement. [https://www.wikimediastatus.net/incidents/9fm19t8qykk8]
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Produnto|Produnto]] has been deployed to mediawiki.org and [[phab:T421436|some Indic language wikis]]. We want to hear your feedback on this experimental product. Produnto allows users to use Lua modules hosted in [[gitlab:repos/lua|Wikimedia's GitLab]]. It simplifies the sharing of Lua code between wikis. Instead of copying each individual Lua module from one wiki to another, users will be able to easily share packages across all wikis.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.22|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* A [[m:Event:Cross-wiki Code Collaboration Workshop|Cross-wiki code collaboration workshop]] will be held online on October 2 at 12:30 UTC, bringing together South Asian technical contributors to learn about Produnto and begin piloting it on Hindi, Punjabi, Odia, Telugu, and Malayalam Wikipedias. Produnto is a package manager for deploying Lua modules hosted on GitLab to Wikimedia wikis, and was recently deployed on some pilot wikis.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/40|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W40"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 28 sep 2026 12:49 (CEST)
<!-- Bericht verzonden door User:STei (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31092225 -->
== Wikidata Sitelink changes in Recent Changes and Watchlist ==
''(Apologies for cross-posting in English, translating it will help spread the message)''
Editors on group 1 wikis, including Wikiquote, Wikibooks, Wikiversity, Wikivoyage, and Wikisource, will no longer see notifications on [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] and [[Special:Watchlist|Watchlist]] when a link to ''another'' language version of a page is added, removed, or changed in its Wikidata item. This change will begin on '''October 5 at 07:00 UTC''' as a two-week trial to reduce high-volume, low-value notifications and make higher-value changes easier to identify. Editors who rely on these notifications should be aware of the change and can share feedback or concerns on the [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Clearer Wikidata Edit Summaries/Hide Language Link edits|project]] or [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|talk page]].<br/>Please reach out if you have any questions, thank you! -- [[User:Danny_Benjafield_(WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] ([[User_talk:Danny_Benjafield_(WMDE)|talk]]) sent via [[Gebruiker:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Overleg gebruiker:MediaWiki message delivery|overleg]]) 1 okt 2026 14:42 (CEST)
<!-- Bericht verzonden door User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&oldid=31106967 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-41</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W41"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/41|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The process for this year’s Community Wishlist [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Community Wishlist 2027#Updated Community Wishlist Process 2027/2028|has been published]], incorporating community feedback. The wish submission process will [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/FAQ#What is the deadline for submitting wishes?|end on November 8]]. This year, [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Community Wishlist 2027/Working group|a working group (open for volunteering)]] that includes community members familiar with the technical aspect of our wikis alongside Wikimedia Foundation staff, will take care of the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/FAQ#What is triage?|triage process]]. The triage is expected to be completed by late November. Votes for wishes will start in January.
'''Updates for editors'''
* Editors using the [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor|visual editor]] will now see a warning when they paste text that is likely to have initially been copied from one of five external generative AI chatbots into Wikipedia. This feature is known as [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/LLM Paste Check|LLM Paste Check]]. It is a type of [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|Edit Check]] that is community configurable. The check looks for markers in the copied HTML and is not using content watermark detection. Edits will also [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/LLM Paste Check#Edit tags|be tagged]] so that patrollers can review them more closely. The feature helps newcomers add content that respects Wikipedia’s policies and makes it easier for experienced editors to identify problematic edits. Communities with local policies about LLM usage can [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/LLM Paste Check#Configuration|adjust the wording and policy that is linked]]. The team [[listarchive:list/translators-l@lists.wikimedia.org/message/EVHKWJ4IERZELMPIWNH3XUVUSQV5KOO4/|apologizes]] that this was rolled out without a delay for translations.
* Editors can now easily [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Future of Editing on the Mobile Apps|access the web visual editor directly from the iOS and Android apps]]. When opening the editor, users will be given a choice between visual editing and source editing. If they choose visual editing, they will be sent to a mobile web window in their phone's browser. After completing their edit, a banner will give them the option to return to the app. This enables readers to make quick contributions while casually reading.
* Users of the Wikipedia Android and iOS apps will now see a one-time account creation prompt after they have used the app for two consecutive weeks. This prompt explains the benefits of having an account. It is intended to help more casual readers become logged-in users who return to the apps regularly. [https://phabricator.wikimedia.org/T434847]
* Editors on [[wmnoc:conf/dblists/group1.dblist|group1 wikis]], including Wikiquote, Wikibooks, Wikiversity, Wikivoyage, and Wikisource, will no longer see notifications on [[mw:Special:MyLanguage/Help:Recent changes|Recent Changes]] and [[mw:Special:MyLanguage/Help: Watching pages|Watchlist]] when a link to another language version of a page is added, removed, or changed in its Wikidata item. This change will begin on October 5 at 07:00 UTC as a two-week trial to reduce high-volume, low-value notifications and make important changes easier to identify. Editors who rely on these notifications can read more on the [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Clearer Wikidata Edit Summaries/Hide Language Link edits|project page]] and share feedback or concerns on the [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T439415]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:36}} community-submitted {{PLURAL:36|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where mentors who removed themselves from the mentorship program could still have mentees assigned to them and receive questions, has now been fixed. Mentees will now be reassigned when a mentor leaves the program. [https://phabricator.wikimedia.org/T418194]
'''Updates for technical contributors'''
* Wikimedia Brasil has published its [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Brasil/Arcabouço de Boas Práticas de Desenvolvimento|Development Best Practices Framework]] (ABPD). It is a guide for staff, contractors and volunteers building technical tools and projects. It covers the project lifecycle, security, accessibility, personal data protection and responsible AI use, and explains how movement-wide guidelines were adapted to a local context. They encourage other affiliates to reuse it and adapt it. Read more in the [[wmfblog:2026/09/26/wikimedia-brasils-development-best-practices-framework-technical-sustainability-as-an-organizational-responsibility|Diff post]].
* A new, canonical base URL for Wikimedia APIs will soon be introduced. The new canonical route follows a <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{projectName}/api/</nowiki></code></bdi> pattern and will act as an alternative path for current REST APIs (for example: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{projectName}/w/rest.php/</nowiki></code></bdi>). Both versions will be callable for all existing APIs, but the new structure will be the preferred path for newly created API modules. This change will be non-breaking for most users. The existing pathways will remain available for all existing endpoint requests. However, some endpoints may return URLs following the new pattern in response bodies. Changes will be available on test wiki first, with the rollout expected to cover all wikis by the end of October. [https://phabricator.wikimedia.org/T433535]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.23|MediaWiki]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/41|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W41"/>
</div>
5 okt 2026 20:52 (CEST)
<!-- Bericht verzonden door User:Trizek (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31098825 -->
== bot voor AI-transcripties ==
Hallo allemaal. Ik heb een werkwijze gemaakt om oude drukken met behulp van AI (Claude) te transcriberen, pagina voor pagina. Het model leest sterk uitvergrote delen van de scan en markeert wat het niet kan lezen. Scripts controleren de tekst daarna, en kop- en voetregels en kanttekeningen worden overgenomen zoals ze gedrukt staan. Alle pagina's krijgen de status ''Niet proefgelezen''. ''Proefgelezen'' blijft mensenwerk. Het eerste boek is [[Index:Oudenhoven - Beschryvinge der Stadt ende Meyerye van 's Hertogen-Bossche (1649).djvu]].
Nu plaats ik elke pagina met de hand. Dat is veel klikwerk. Match & Split past hier niet goed, omdat de tekst al per pagina klaarstaat en de kop- en voetregels verloren zouden gaan. Daarom denk ik aan een bot die alleen nieuwe pagina's aanmaakt, nooit een bestaande pagina overschrijft en nooit ''Proefgelezen'' zet. Eerst zou ik een proef doen met een paar pagina's.
Hoe denken jullie daarover? En willen jullie dat pagina's die met AI zijn getranscribeerd op een bepaalde manier gemarkeerd worden? [[Gebruiker:Pslits|Pslits]] ([[Overleg gebruiker:Pslits|overleg]]) 7 okt 2026 23:34 (CEST)
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-42</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W42"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/42|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Starting October 13, wikis can change the default pattern for [[:en:Wikipedia:VisualEditor/Named references|auto-generated reference names in VisualEditor]] (currently <syntaxhighlight lang="wikitext" inline><ref name=":1" /></syntaxhighlight>). They will be able to use human-readable, content-based reference names that are more helpful to contributors using the source editor (e.g. <syntaxhighlight lang="wikitext" inline><ref name="Miller2026-1" /></syntaxhighlight>). VisualEditor reference name patterns can be defined using MediaWiki system messages, JSON, templates and modules ([[:mw:Special:MyLanguage/Help:Cite/VisualEditor reference names|more information]]). Admins can enable these changes via [[Special:CommunityConfiguration/Cite-VisualEditor-Autonames|community configuration]]. This is a [[:m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist/W17|community wish]] implemented by [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T436255]
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]] is a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details. It will be deployed to English Wikipedia on October 14 and to remaining Wikimedia Foundation wikis by end of October (likely October 21). The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#deployment|FAQ]] lists possible actions to take on your wiki to support the deployment. This is a [[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing/History|long-standing community wish]] implemented by [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T440243][https://phabricator.wikimedia.org/T440304]
'''Updates for editors'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools|Moderator Tools]] will be removing the list view of the Watchlist and defaulting everyone to the changelog view. Previously, there were two versions of how the Watchlist is shown to mobile web users: the list view, where editors could see watched articles in a list format, and the changelog view, where editors could see changes to watched articles in a log format, controlled by a user's Advanced Mobile Control settings. This has created issues for code-base maintenance: two different displays means two sets of code to manage. By defaulting to the changelog view, we are simplifying the codebase and avoiding the likelihood of missing bugs.
* The Wikipedia Android app is testing a way to listen to article introductions in the “For you” feed. A text-to-speech model reads the existing article text aloud without rewriting it or adding any content. The 30-day experiment will begin in the Wikipedia Beta app during the third week of September, then move to the regular Wikipedia Android app in October for a limited group of eligible users. A small portion of app users (those with English feeds and at least one topic interest) will have access to the feature. This experiment is part of broader efforts to give app readers options in how they consume content in order to deepen engagement and user retention. [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Listening to Wikipedia/Phase 1|Learn more]] and [[mw:Talk:Readers/Listening to Wikipedia|share feedback]].
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror syntax highlighting]] was [[phab:T288161|enabled]] by default for all logged out and newly registered users on the English Wikipedia on September 14. With no signs of adverse effects, the same change is being proposed to be made globally across all wikis in a few weeks. If you have concerns or feedback, or if your wiki would like to opt out, [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror#Enabling CodeMirror by default on all WMF wikis for newbies|please see the help page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T440077]
* [[d:Wikidata:Usability_and_usefulness/Item_editing_experience/Mobile_editing_of_statements|Wikidata mobile statement editing]] of all datatypes will be officially launched on October 13, when it will be removed from Wikidata [[d:Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta features]] and become available to all editors. Users can [[d:Wikidata_talk:Usability_and_usefulness/Item_editing_experience/Mobile_editing_of_statements|report bugs and share feedback]].
* Last week, language link changes were removed from [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] and [[Special:Watchlist|Watchlist]] feeds on Wikivoyage, Wikisource, Wikiversity, Wikiquote and Wiktionary. As no adverse effects have been observed, the [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] plans to roll out this change globally to all Wikipedias. This is scheduled for October 13 at 07:00 UTC, after which editors will no longer see when a link to ''another'' language version of a page is added, removed, or changed in its Wikidata item. Editors who rely on these notifications can read more on the [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Clearer Wikidata Edit Summaries/Hide Language Link edits|project page]] and share feedback or ask to opt out their wiki on the [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T440698]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where accidentally touching the graph while scrolling on the Pageviews tool on mobile could unintentionally zoom in has now been fixed. Click-and-drag zoom is now disabled on touch devices. [https://phabricator.wikimedia.org/T440075]
'''Updates for technical contributors'''
* There are three major changes coming to dumps: the legacy content dumps [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/xmldatadumps-l@lists.wikimedia.org/thread/E6D5EU4PMSTSOI2J7A46HJ3YW2W554CS/ deprecated in January 2026] will now be sunset, the replacement [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/MediaWiki_Content_File_Exports MediaWiki Content File Exports] will be delayed to implement a “safety buffer”, and they are now also available as 7zip-compressed files. Users will need to switch the URL they download their dump from. For more information, timeline and migration instructions, see [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Legacy_content_dumps_sunset Legacy content dumps sunset].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.24|MediaWiki]]
'''In depth'''
* The Wikimedia Foundation discovered unauthorized activity by OpenAI agents on Wikimedia projects, including edits to wikis, attempts to exploit a public note-taking tool, and heavy automated traffic. [[diffblog:2026/10/05/openai-rogue-agent-activities-found-on-wikimedia-projects/|Read the blog post on Diff]] for more details about the activity and the Foundation’s response.
'''Meetings and events'''
* Save the date for the next Wikimedia Hackathon! We’ll be meeting in lovely Tirana, Albania for the [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia%20Hackathon%202027 2027 Wikimedia Hackathon] from April 9–11, 2027. Scholarship and staff sponsorship applications are currently being [https://pretix.eu/wikimedia/Hackathon-2027/ accepted through Pretix] and will close on October 30, 2026. General registration will open in January 2027.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/42|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W42"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 13 okt 2026 09:39 (CEST)
<!-- Bericht verzonden door User:STei (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31142468 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-43</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W43"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/43|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* To measure the impact of incorporating some [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Image_Browsing#November 2025: Ideas and feedback|community-requested features]] on logged-out reader retention, a test for [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Image_Browsing|Image Carousel]] will be pushed to logged-out readers. With the Image Carousel feature, readers browse community-uploaded images, selected by editors as relevant to specific articles. The test starts on November 20.
* An experimental notice will be pushed to 0.5% of logged-out mobile readers who come to English Wikipedia from Google, asking them to add Wikipedia as a [https://blog.google/products-and-platforms/products/search/preferred-sources/ Google Preferred Source]. The test is to see if this notice increases reader retention and encourages people who use Google Search to visit Wikipedia more often. It will run from October 15–29 and will be assessed for its impact on retention and referrals.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:26}} community-submitted {{PLURAL:26|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where [[quarry:|Quarry]] returned an “Access denied” error when users tried to run SQL queries, preventing queries from running normally, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T440966]
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Cog-icon-grey.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Due to a long-standing bug, applications that use the [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For_Developers|OAuth 2]] client credentials flow to act on their owners’ behalf are treated as if they are logged out. This will be fixed for new applications registered on or after Monday, October 19. Some affected applications need to re-register. [https://phabricator.wikimedia.org/T420297]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.48/wmf.1|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* A proposal to hold the Wikimedia Hackathon every three years, with regional hackathons in between, [[mw:Wikimedia Hackathon/Community Proposal 2026|has been shared]]. It explores making the event more accessible to technical communities in different regions. Share your feedback on the proposal’s [[mw:Talk:Wikimedia Hackathon/Community Proposal 2026|talk page]] before November 6.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/43|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W43"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19 okt 2026 16:38 (CEST)
<!-- Bericht verzonden door User:STei (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31178499 -->
== Php2 storing ==
Dag allemaal, de Php2 storing raakt ook onderdelen van wikipedia/wikisource, o.a. de OCR wewrkt tijdelijk niet. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 22 okt 2026 11:31 (CEST)
== Wisselen van server - Uw wiki zal binnenkort even alleen in de modus 'alleen-lezen' te gebruiken zijn ==
<section begin="server-switch"/><div class="plainlinks">
[[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Lees dit in een andere taal]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]
De [[foundation:|Wikimedia Foundation]] gaat overschakelen naar een ander datacenter. Dit zal er voor zorgen dat Wikipedia en andere Wikimedia-wiki's, zelfs na een ramp beschikbaar blijven.
Al het internetverkeer zal omgeschakeld worden op '''{{#time:j xg|2026-10-28|nl}}'''. De test zal beginnen om '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-10-28T15:00|en}} {{#time:H:i e|2026-10-28T15:00}}]'''.
Vanwege bepaalde beperkingen in [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]] is het helaas nodig om het bewerken van de wiki's tijdelijk in de 'alleen-lezen' modus te zetten. We verontschuldigen ons voor dit ongemak, en we doen onze uiterste best om de negatieve gevolgen, in de toekomst te minimaliseren.
Er zal een melding worden weergegeven op alle wiki's, 30 minuten voordat de wissel plaats vindt. Deze banner blijft zichtbaar tot het einde van de operatie.
U kunt bijdragen aan de [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&task=view&language=&filter=&action=translate vertaling of het proeflezen] van de tekst van deze banner.
'''U zult wel in staat zijn om artikelen te lezen, maar niet om deze te bewerken, gedurende een korte periode. Dit geldt voor alle wiki's.'''
* U zult gedurende een uur of langer lang niet in staat zijn bewerkingen door te voeren op {{#time:l j xg Y|2026-10-28|nl}}.
* Tijdens het bewerken of opslaan gedurende deze tijd zult u een foutmelding zien. Wij hopen dat er geen bewerkingen verloren gaan, maar zijn hier niet zeker van. Wanneer u deze foutmelding te zien krijgt, wacht dan alstublieft tot alles weer normaal functioneert. Hierna kunt u uw bewerking opslaan. Toch raden we het ten zeerste aan dat u eerst een kopie maakt van uw bewerkingen maakt, gewoon uit voorzorg.
''Andere effecten'':
* Het uitvoeren van achtergrondtaken zal langzamer gaan, en sommige taken zouden mogelijk kunnen worden geannuleerd. Roodgekleurde koppelingen kunnen mogelijk niet zo snel bijgewerkt worden als gebruikelijk. Als u een artikel aanmaakt waarin ergens anders al naar verwezen wordt, zal de koppeling langer roodgekleurd blijven dan gebruikelijk. Sommige langlopende scripts zullen moeten worden onderbroken.
* We verwachten dat de uitrol van nieuwe code gebeurt zoals dat iedere week plaatsvindt. Het kan echter voorkomen dat sommige codewijzigingen per geval geblokkeerd worden, als de operatie ze later weer nodig heeft.
* [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] zal ongeveer 90 minuten onbereikbaar zijn.
Dit project zal indien noodzakelijk worden uitgesteld. U kunt de [[wikitech:Switch_Datacenter|planning lezen op wikitech.wikimedia.org]]. Wijzigingen zullen in de planning worden aangekondigd.
'''Deel deze informatie alstublieft met uw gemeenschap.'''</div><section end="server-switch"/>
[[user:Trizek_(WMF)|Trizek_(WMF)]] 26 okt 2026 15:00 (CET)
<!-- Bericht verzonden door User:Trizek (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=30513874 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-44</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W44"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/44|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* An experiment launched on September 29 is testing [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Experience/Reading_recommendations|article recommendations]] for new account holders who also identify as readers. By suggesting articles to read, similar to recommendations in the Wikipedia app for logged-in readers, the experiment aims to encourage new account holders to read and return to the website regularly, with the goal of increasing internal referrals by 1%. See the related [[m:Community Wishlist/W505|Community Wishlist]] proposal.
* Several Wikimedia services were taken offline last week because of a [https://www.php.net/archive/2026.php#2026-10-20-1 security vulnerability in PHP]. This is because they need to be updated before they are safe to put back online. This is not a problem just for the Wikimedia movement but affects a lot of websites. You can follow updates on [[wikitech:Incidents/2026-10-21 PHP security update/Community|Wikitech]]. Cloud VPS and Toolforge will take longer to bring back online. This is to make sure that applications which run on Cloud VPS or Toolforge are not affected. Tool developers can see updates and more information on the [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/cloud-announce.lists.wikimedia.org/ Cloud-announce mailing list]. [https://diff.wikimedia.org/2026/10/21/impact-of-php-vulnerabilities-on-wikimedia-tools-and-services/][https://diff.wikimedia.org/2026/10/21/impact-of-php-vulnerabilities-on-wikimedia-cloud-services/]
* [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/43|Last week we shared]] that to measure the impact of incorporating some community-requested features on logged-out reader retention, a test for the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Carousel]] feature would be pushed to logged-out readers. Due to an issue, we will be restarting the test, but it will be live on October 26, not November 20 as initially announced.
'''Updates for editors'''
* A new [[wikitech:KAPOW|bot detection system]] to better identify automated traffic that disguises itself as human visitors, is coming to the Wikimedia wikis. This might cause sudden changes to visitor statistics starting from 26 October, going back to 20 June 2026.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Score|Score extension]] which renders musical notation inside wiki pages, has been temporarily disabled on all wikis due to a security issue. Affected pages will display a notice instead of musical scores, but the underlying code remains intact. No action is needed from editors, and a fix is in progress. A separate announcement will follow when the extension is re-enabled. Read more on [[phab:T441579|Phabricator]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:18}} community-submitted {{PLURAL:18|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where CodeMirror syntax highlighter appears to have been enabled in error for existing editors has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T441308]
'''Updates for technical contributors'''
* [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, October 28 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1793199600 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. [https://phabricator.wikimedia.org/T439703]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.48/wmf.2|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* Scholarship and sponsorship applications for the [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia%20Hackathon%202027 2027 Wikimedia Hackathon] will close on Friday, October 30th. Submit your application [https://pretix.eu/wikimedia/Hackathon-2027/ through Pretix] before the deadline!
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/44|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W44"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 26 okt 2026 19:56 (CET)
<!-- Bericht verzonden door User:STei (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31199592 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-45</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W45"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/45|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Many Wikimedia tools were taken offline last week because of a [[:w:PHP2Shell|security vulnerability in PHP]]. This affected many websites worldwide. [[m:Special:MyLanguage/Toolforge|Toolforge]] and [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Cloud Services|Cloud VPS]] have been back up since October 22. Many important tools have been gradually restored. Some tools need the respective volunteer maintainers to restart them. Others still need to upgrade to a patched PHP version. Some tools were using older versions of PHP which are not supported by the recent security patches. They will require maintainers to upgrade to a more recent version. This might require additional effort. You can follow the work [[:wikitech:Talk:Incidents/2026-10-21 PHP security update/Community#Exceptions|on Wikitech]].
'''Updates for editors'''
* A new optional search experiment is running in the Wikipedia Android and iOS apps for Arabic, French, and Japanese Wikipedias. Participating readers can search inside articles and open quoted passages directly in their source articles, no answers or summaries are generated. This is the first of four experiments in [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information%20Retrieval/Phase%202|Phase 2 of Semantic Search]]. It began on October 22 and runs for 20 days. Feedback is welcome on the project’s [[mw:Special:MyLanguage/Talk:Readers/Information%20Retrieval/Phase%202|discussion page]].
* The [[m:Special:MyLanguage/Future_Audiences|Future Audiences]] team is planning to bring [[m:Special:MyLanguage/Future_Audiences/Share_card|Share Cards]] to Wikipedia on mobile. This feature gives users the option to share a visually appealing card with friends, based on the article they are reading. The card contains the article’s title, image, opening text, and related attribution, and links back to the article for full reading. Editors are invited to try out this feature by adding <code dir="ltr">?useformat=mobile&sharecard=1</code> to any article URL from October 29 to November 8. Share any thoughts on the [[m:Talk:Future_Audiences/Share_card| project talk page]] and report any bugs on [[phab:T439161|Phabricator]].
* The default renderer for math formulas will change on November 2. After the change, the server sends the formula as MathML, and your browser uses MathJax to show it. This is the last step towards the Mathoid/RESTBase deprecation process, for sustainability and security reasons. You can [[w:en:Wikipedia:WikiProject Mathematics/MathFormattingBugs|ask questions or report problems]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T375238]
* Do you have an idea for a new feature, or a bug that needs fixing? [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist|Submit your suggestion for the community wish list by November 8!]]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:41}} community-submitted {{PLURAL:41|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.48/wmf.3|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/45|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W45"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 3 nov 2026 15:23 (CET)
<!-- Bericht verzonden door User:Trizek (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31236748 -->
ccw0i351zv18b8prxj11k07yqii3bon
Pagina:Actes des États-généraux des Pays-Bas, 1576-1585, tome 2, 1866.djvu/462
104
55234
229107
166183
2026-11-04T11:30:17Z
Havang(nl)
4330
229107
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="4" user="Wildel" /></noinclude><nowiki />
<section begin="s2"/>{{Alinea|2em|-2em|{{larger|'''Akte waarbij de staten van Artois en de afgevaardigden van Henegouwen en Douay zich in het bijzonder verenigen, ter bevestiging van de algemene unie.'''}}}}
{{c|6 januari 1579.}}
Wij, prelaten en leden van de geestelijkheid, edelen en afgevaardigden van de steden van het land en het graafschap Artois, die de drie leden en Staten hiervan vertegenwoordigen;
Gedeputeerden van de Staten van het land en de provincie Henegouwen;
Gedeputeerden van de stad Douai,
Aan allen die deze akten zullen zien of horen, onze groet.
Toen in het jaar 1576 de Staten-generaal van alle landen van herwaarts over samenkwamen en vergaderden in de stad Brussel, om orde te scheppen en zich te verzetten tegen de
<section end="s2"/><noinclude></noinclude>
9crl5h5skp01gt2un4g40lskbac3tkd
Unie van Atrecht
0
55241
229091
228647
2026-11-04T10:46:08Z
Cantons-de-l'Est
3407
Unused parameter.
229091
wikitext
text/x-wiki
<pages index="Actes des États-généraux des Pays-Bas, 1576-1585, tome 2, 1866.djvu" from=462 fromsection=s2 to=468 tosection=s1 header=1 auteur="" titre="waarbij de staten van Artois en de afgevaardigden van Henegouwen en Douay zich in het bijzonder verenigen, ter bevestiging van de algemene unie van 6 januari 1579." />
{{Navigatie Tachtigjarige Oorlog}}
[[Categorie:Geschiedenis van Nederland]]
[[Categorie:Verdrag]]
07h7fn6ra2xs0vc24wu0ay2f725wujj
229108
229091
2026-11-04T11:31:29Z
Havang(nl)
4330
229108
wikitext
text/x-wiki
<pages index="Actes des États-généraux des Pays-Bas, 1576-1585, tome 2, 1866.djvu" from=462 fromsection=s2 to=468 tosection=s1 header=1 auteur="" />
{{Navigatie Tachtigjarige Oorlog}}
[[Categorie:Geschiedenis van Nederland]]
[[Categorie:Verdrag]]
h7hmyp1h65tud9r09gzytmj6llfc7el
Pagina:De Katholieke Illustratie vol 001.pdf/71
104
64135
229067
180984
2026-11-03T13:52:25Z
Dedden
258
229067
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Dedden" />{{c|'''61'''}}</noinclude>{{hwe|lijk|openlijk}} eerbetoon ten deel door een honderdtal kunstvrienden, met Joan Huydecoper van Maarsseveen aan het hoofd, die hem in den Sint Joris-Doelen met een lauwerkrans kroonden. De grootste onderscheiding welke hem echter ooit ten deel viel, is hem geworden door de voortreffelijke koningin Christina van Zweden, die, de Hollandsche taal magtig zijnde, hem hoog vereerde, en daarvan blijk gaf door het schenken van een gouden ketting met een draagpenning, waarop haar beeldtenis stond; eene onderscheiding die gelijk gesteld kan worden, met een ridderkruis in onze dagen. Ook de burgemeester van Amsterdam on andere hooggeplaatste personen hebben hem blijken van hunne groote vereering geschonken. Dit neemt echter niet weg dat men het altijd onbegrijpelijk zal achten hoe men een man als Vondel, op een leeftijd als slechts weinig menschen mogen bereiken, tien jaren lang een afmattende en vernederende werkzaamheid heeft kunnen verrigten.
Vondel heeft niet minder dan 33 tooneelwerken waaronder 29 treurspelen geschreven, doch men heeft er bij zijn leven slechts weinige van opgevoerd. Sommigen vonden aanstoot omdat zij een bijbelsch tafereel tot onderwerp hadden, anderen werden door de direktie van den schouwburg afgekeurd „om den Paapschen inhoud” ook heeft men Vondel vaak hooren klagen over de wijze waarop zijne werken door de bestuurders van den schouwburg verminkt werden, of dat men de hoofdrollen liet vervullen door personen die daarvoor ongeschikt waren, zoodat het publiek onvoldaan bleef. Er was echter nog een andere oorzaak, die na twee honderd jaren nog onveranderd bestaat, er heerschte namelijk een wansmaak bij het publiek, die door de bestuurders van den schouwburg werd geprikkeld in plaats van bestreden. Men voerde stukken op uit het Spaansch en Fransch vertaald, die alles behalve een goede strekking hadden, en, zooals een schrijver van dien tijd zich uitdrukt, „door 't gevoel en velerley verandering, hoewel er somtijds weinig kunst en order in was, den grooten hoop, (zich aan 't ydel gezwets en den poppentoestel vergapende) zoo behaagden, dat men kooper boven goud schatte, en Vondels Treurspeelen achter de bank wierp.” Behalve de ''Lucifer'', welke slechts tweemaal op het tooneel vertoond is en toen verboden werd, heeft Vondel voortdurend de volgende tooneelwerken zien opvoeren: Gijsbrecht van Amstel, Joseph in Dothan, Joseph in Egypten, de Gebroeders, de Leeuwendalers, Salomon, de Maagden, Salmoneus, Jeptha, David in ballingschap, Samson, David hersteld, de Batavische gebroeders en Edipus. Van al deze tooneelwerken is de Gijsbrecht thans alleen nog maar bij het schouwburg-publiek bekend, doch het verdient wel opmerking dat dit treurspel meer dan twee honderd jaren lang onafgebroken op het repertoire van den Amsterdamschen schouwburg is gebleven. Zooals vroeger gezegd is was zijn Palamedes strengelijk verboden, doch in veertig jaren tijds waren de zaken veel veranderd, en zoo kwam het dan ook dat dit treurspel in het jaar 1665 ongestoord werd vertoond. Dewijl destijds de schouwburg werd verbouwd, werden die voorstellingen gegeven op een plaats genaamd Droogbak, in de Teertuinen bij de Haarlemmerpoort. Het werd omstreeks dien tijd ook te Rotterdam vertoond, en ofschoon een deputatie uit den kerkeraad zich daarover bij het bestuur kwam beklagen, werd het niet verboden.
[[Bestand:Katholieke Illustratie 1867-1868 - nr 8 p 61 - Standbeeld van Joost van den Vondel.jpg|600px|center]]
Het was alsof Vondel na zijn ontslag uit de bank van leening met nieuwe krachten werd toebedeeld, want in weerwil van zijne hooge jaren brugl hij dichtwerken voort die iedereen deden verbazen. Zoo verscheen van hem op 84jarigen leeftijd de ''Herscheppinge'' van Ovidius, een reusachtig werk, alsmede nog later een aantal gelegenheids-gedichten. Na het jaar 1674 heeft echter zijn gouden lier geen toonen meer voortgebragt. Welligt heeft ook de dood zijner beminde dochter Anna, die het jaar daaraanvolgende hem in de eeuwigheid voorging, daartoe wel wat bijgedragen, ofschoon hij, volgens sommige schrijvers, ook den raad van zijn geneesheer volgde, die meende dat het denken op zulk een hoogen leeftijd zijne hersenen zou schaden. Korten tijd daarna begon zijn geheugen te verminderen, zoodat het hem somwijlen moeijelijk viel een gesprek te voeren. Hij bleef desniettemin nog altijd de zorgende en liefhebbende vader. Zijn roekelooze zoon had een kind nagelaten dat door hem opgevoed werd. Toen hij nu zijne krachten voelde afnemen liet hij zich op zijn negentigste jaar in een slede naar de woning van den burgemeester voeren en verzocht dezen zijn kleinzoon na zijn dood eene betrekking te geven, dewijl hij nu bij een schoenmaker werkte en te weinig geld verdiende om er zich van te kunnen onderhouden. Eindelijk bezweek de groote dichter aan verval van krachten, in den morgen van den vijfden Februarij 1679, na de H. Sacramenten der stervenden te hebben ontvangen. Zijn lijk werd zonder eenige praal, slechts gevolgd door veertien arme dichters, naar de kerk van de H. Catharina, anders gezegd de Nieuwe Kerk, gedragen, zonder eenig grafschrift of uiterlijk teeken te zijner eer. Drie jaren later liet de Heer Joan Six, oud-schepen van Amsterdam een tijdvers op zijn zerk bijtelen.
Zoo leefde en stierf de grootste dichter der XVII<sup>{{smaller|e}}</sup> eeuw. Gewis, hij kon zeggen: ik heb den goeden strijd gestreden en het geloof behouden. Zijn leven was onbesmet zooals zijne werken. „Vondel beschouwde de dichtkunst niet anders dan als een middel tot stichting en verbetering zijner medemenschen,” zegt van Lennep. Zoo is het ook. Men vindt in Vondel geen enkele van de smetten welke zijnen tijdgenooten in menigte aankleefden. Hij is vrij gebleven van de schaamteloosheid van Huijgens en de weekheid en wulpschheid van Hooft, evenzeer als van de zedelooze voorstellingen van den man die onder den naam van Vader Cats eertijds toegang had tot alle huisgezinnen. Op kleine uitzonderingen na was steeds zijn eenig streven godsdienst en vaderlandsliefde aan te kweeken, en dat heeft hij moedig volgehouden tot aan het einde zijns levens. „Niemant,” zegt een schrijver die meer dan iemand in staat is den grooten Vondel te beoordeelen.<ref>Levensbericht van Joost van den Vondel door J. A. Alberdingk Thijm.</ref> „Niemand betwist hem den titel van Prins der Nederlandsche Dichters,— en een Prins, die geen Koning boven zich heeft. Weegt Bilderdijk als dichter even zwaar, het maakt een hemelsbreed verschil, dat Bilderdijk eene taal en dichtvormen gereed vond, die Vondel deels had bruikbaar gemaakt, deels had geschapen. Vondels voorgangers hebben bijna niets voor hem gedaan. Tusschen Vondels Palamedes en andere gelijktijdige of vroegere stukken is geene vergelijking mogelijk; noch Hooft, noch eenig ander XVII<sup>{{smaller|e}}</sup>-Eeuwer heeft iets gemaakt dat in de schaduw van Vondels bijbelsche en historische tooneelwerken kan staan. Krachtig, frisch, nieuw, geestig, beurtelings stout en teder, gloeyend en liefelijk, vaak verrassend natuurlijk, zijn zijne dichtvonden; grootschheid van opvatting en adel van gevoel breekt altijd bij hem door. Ongezocht laat hij het menschelijk gemoeds- en staatleven zich In zijne zangen ontwikkelen; hij bezingt God uit de volheid eener even tedere als eerbiedige liefde; hij schildert de natuur — den mensch, Gods schepsel — de vrouw, Gods meesterstuk — het landschap bij zonneschijn, Gods lustwarande — met een penceel aandoenlijk door eenvoud, tederheid, kracht en reinheid; en bijna nimmer ontbreekt de overeenstemming tusschen de gedachte en de uitdrukking. Zoo was hij als dichter.
„Maar {{sc|Vondel}} was niet maar alleen een genie; hij was een charakter. Regtvaardig, opregt, eerbaar, in handel en wandel; God liefhebbend en trouw aan zijn pligten, bestreed hij zijne hartstogten. Noch op groote, noch op kleine schaal gaf hij aan zijne driften toe. Voor ijdelheid stond hij te hoog; wraakgierigheid en nijd konden in zijn edelmoedig hart niet huizen. Met al zijne vurige liefde voor het schoone, ontzeide hij aan verboden lust volstrektelijk den toegang in zijne gezonde en reine ziel. Hij was moedig en tevens goedig, had een scherp en schalk vernuft, maar even veel gulhartigheid; beminde zijne vrienden argeloos en kon zijne vijanden zonder veel moeite vergeven. Bij al de rijpheid en vindingrijkheid van zijn geest, had hij iets kinderlijks, dat ieder-een voor hem won. Hij heeft over alle nederlandsche zaken, in de veelbewogen tijdvakken van vóór het Bestand tot ná den Munsterschen Vrede, zijn woordtjen gezegd, en de duizenden bij duizenden exemplaren, die er van zijn heerlijk tooneel- en lierdicht verkocht zijn, hebben, ter verheffing van den nederlandschen geest, méér goed gedaan dan welligt iemant vermoedt.”
Het is ons aangenaam ook nog eene andere getuigenis te kunnen {{hws|aanha|aanhalen}}<noinclude></noinclude>
camx3399bmlk0chjoi5wioopmgt7wi0
Pagina:De Katholieke Illustratie vol 001.pdf/75
104
64137
229075
180857
2026-11-03T19:39:09Z
Dedden
258
229075
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Dedden" /></noinclude>{| border="0" cellpadding="4" cellspacing="4" align="center"
|-
| colspan=3 | [[Bestand:Katholieke Illustratie 1867 - vignet.jpg|1000px|center]] <br>{{rh|{{xx-larger|N°. 9}}|{{xx-larger|Zondags-Lektuur voor het Katholieke Nederlandsche Volk}}|{{xx-larger|1867.}}}}<br>{{rule|height=1px}}
|-
| align="center" | {{smaller|UITGEGEVEN DOOR<br>De Administratie van de Katholieke Illustratie<br>{{sc|St. Jorisstraat. - 's Hertogenbosch.}}<br>Bij HENRI BOGAERTS, opvolger van P.N. VERHOEVEN}}<br>{{x-smaller|Drukker en Boekhandelaar van Z.H. Paus Pius IX.}}
| {{ts|bl|br|ac|}} | {{smaller|ONDER REDACTIE VAN}}<br>H.A. BANNING en J.W. THOMSON,<br>{{smaller|MET MEDEWERKING VAN<br>Aug. SNIEDERS Jr., Dr. J. Ren. SNIEDERS, den ouden en jongen VALENTIJN<br>en meer andere Katholieke Letterkundigen.}}
| align="center" | {{smaller|Elk Vel van 8 pag. kl. fol.<br>kost slechts}} {{larger|6½ Cents.}}<br>{{smaller|Men teekent in voor een geheelen jaargang bij alle<br>Boekhandelaren en bij de Administratie.}}
|-
| colspan=3 | {{rule|height=1px}}
|-
| colspan=3 align="center" | {{x-smaller|INHOUD: De St. Pieterskerk te Rome. ― Het kongres van Mechelen. ― Twee keizers te Salzburg. ― De hertenkamp.}}
|-
| colspan=3 | {{rule|height=1px}}
|-
|}
<section begin="s1"/>{{c|{{xx-larger|De St. Pieterskerk te Rome.}}}}
{{lijn|breedte=12em}}
Men kan de kerken van Rome in drie klassen verdeelen: 1° de ''patriarchale'' of ''meerdere basilieken'' ten getale van vijf: St. Pieter op het Vatikaan, St. Jan van Lateranen, St. Paulus-buiten-de-muren, St. Maria-Maggiore en St. Laurentius-buiten-de-muren. Die vijf kerken dragen den titel van patriarchale ter eere van de patriarchen van Rome, Konstantinopel, Alexandrië, Antiochië en Jeruzalem; 2° de ''mindere basilieken'' waarvan de voornaamste zijn: die van het H. Kruis in Jerusalem, de HH. Apostelen, St. Agnes-buiten-de-muren, St. Sebastiaan, St.Cecilia, St. Clemens; 3° de gewone kerken. Onder deze allen is de St. Pieterskerk de grootste en prachtigste; de nevenstaande gravure is eene voorstelling van het middenschip dier basiliek, met een gezigt op den kunstig bewerkten hoogen troonhemel of baldaquin boven het pauselijk altaar, waaronder de grafstede is van de prinsen der Apostelen, de beroemde ''Limina Apostolorum'' (Confessio S. Petri). Deze grootsche basiliek werd gebouwd volgens de plannen van den beroemden Michel Angelo Buonarotti, die op verzoek van Paulus III ''uit liefde tot God, de H. Maagd en den vorst der Apostelen'' de leiding op zich nam. Volgens het plan van Michel Angelo, zou de basiliek den vorm van een Grieksch kruis hebben en de dom door reusachtige muren in plaats van door zuilen gedragen worden. Na zijn dood werd zijn plan aanmerkelijk gewijzigd, zoodat de basiliek de gedaante kreeg van een Latijnsch kruis. Daardoor beantwoordde het gebouw wel aan de vereischten van de groote plechtigheden der katholieke Kerk, maar het verloor merkelijk in een ander opzicht. Daar de groote lijnen zich niet verlengen en door de zijbeuken het gezicht afgetrokken wordt, schijnt de basiliek minder groot dan zij inderdaad is. Slechts wanneer men eenigen tijd het oog op het gewelf laat rusten, krijgt men een denkbeeld van de reusachtige afmetingen. Paus Urbanus VIII wijdde de basiliek den 18 Nov. 1626 plechtig in. Op het einde der XVII<sup>{{smaller|e}}</sup>e eeuw, toen zij nog niet geheel voltooid was, waren de kosten reeds tot 125 millioen gulden gestegen. Het jaarlijksch onderhoud kost 80.000 gulden. De lengte van het gebouw is binnenmuurs bijna 187, de breedte van het transept 137, de hoogte van het middenschip 45, en zijne breedte 25 meters; de koepel eindelijk verheft zich 117 ned. el boven den beganen grond.
[[Bestand:Katholieke Illustratie 1867-1868 - nr 9 p 65 - Het middenschip der St. Pieter te Rome.jpg|800px|center]]
{{c|{{smaller|Het middenschip der St. Pieterskerk te Rome.}}}}
De gevierde schrijver Louis Veuillot roept in zijn ''Parfum de Rome'' in geestdrift uit: „Geschiedenis, wetenschap en kunst in hare geheele uitgestrektheid; de rijkdommen der natuur, de ontwerpen en werken der menschen in hun geheelen omvang zijn hier vereenigd, om van den Christus, den Zoon Gods, te getuigen, om Hem te zegenen en te verheerlijken. Het onvergelijkelijk koor van al die stemmen is de St. Pieter. Welk een onmetelijk vraagstuk, wat grootsche indeelingen, welke eene orde allerwegen, en welk een rijkdom van gedachten in die wondervolle eenheid! Van de standbeelden der beide groote keizers, Konstantijn en Karel den Groote, die als zegevierende wachters onder den zuilengang geplaatst zijn, tot aan het altaar, waar het ligchaam van den Vorst der Apostelen rust; van de ''Loggia'', waar de zegen over de stad en de wereld ''urbi et orbi'' gegeven wordt, tot aan het hoofdeinde der basiliek, waar de Stoel van den Visscher wordt bewaard en ondersteund door de groote Kerkleeraren van het Oosten en het Westen; van de obelisk van Nero, op het voorplein opgericht, tot aan het kruis, dat op den koepel schittert, is er geen steen in dien berg van glorie, die niet op zijne plaats is, die niet schitterend glanst, die niet een krachtig en verheven woord uit; Rome, dat het heelal vertegenwoordigt, is in de St. {{hws|Pie|Pieter}}
<section end="s1"/><noinclude></noinclude>
azfll3f96lpy5x73ksouhrb8smm8074
Pagina:De Katholieke Illustratie vol 001.pdf/76
104
64138
229074
180858
2026-11-03T19:34:37Z
Dedden
258
/* Proefgelezen */
229074
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Dedden" /></noinclude><section begin="s1"/>{{hwe|ter|Pieter}}; en de St. Pieter verkondigt aan Rome en de wereld den zegepraal des Kruises over beiden.”
Vier en twintig heilige Pausen, waaronder de H. Gregorius de Groote en de H. Leo I, de overwinnaar van Attila, rusten rondom Petrus' grafstede. Ook het lichaam van den H. Gregorius van Nazianze en van den H. Chrysostomus rusten met die van talrijke andere Heiligen onder verschillende altaren.
Elf zuilen van den tempel van Jerusalem verrijken dien van het Nieuwe Verbond; tegen een daarvan heeft de Zaligmaker geleund, toen Hij in den tempel het volk leeraarde. Het ''Volto Santo'', een oorspronkelijk afdruksel van het gelaat des Zaligmakers op den zweetdoek van de H. Veronica, de ''Lans'', waarmede de zijde van den Verlosser der wereld werd doorstoken, groote relikwieën van het H. Kruis, de ''Stoel'' van den H. Petrus en ontelbare andere den katholieken zoo dierbare overblijfselen van den God-Mensch, de H. Moeder-maagd en de Heiligen worden in de St. Pieter bewaard. De menigte kapellen, altaren, standbeelden, grafmonumenten, schilderstukken, mozaïk werken, enz. munten uit door pracht, historische en kunstwaarde; kortom: De St. Pieter handhaaft met glans haren rang als hoofdkerk van de katholieke wereld.
<section end="s1"/>
<section begin="s2"/>{{lijn}}
{{c|'''HET KONGRES VAN MECHELEN.'''}}
{{lijn|breedte=6em}}
{{right|(''Uit België.''){{gap|12em}}}}
<section end="s2"/>
<section begin="s3"/>Hebt gij nooit dat wonderlijk, mijsterieus gevoel in de verwachting van een groot feit, van eene treffende gebeurtenis ondervonden? Nooit getoefd onder de drukking van het verbeiden van iemand, die, ofschoon u persoonlijk onbekend, al uwe bewondering heeft bemeesterd en voor wien gij vurig verlangt eindelijk die gevoelens uit te storten? Er heerschte een ongeduld, eene koortsachtige beweging in de vergadering; men leende het oor niet naar de door het bureau gegeven inlichtingen; men hield het oog naar de deur gerigt, langs waar Mgr. Dupanloup werd verwacht. Den vorigen dag was het licht nog slechts pas doorgebroken; nu stijgt de zon in hare volle pracht aan den hemel. Het binnentreden van den grooten prelaat deed eene donderende toejuiching uit die duizenden van menschen opgaan; ''leve, leve Mgr. Dupanloup!'' klonk en weêrklonk het, immer met hernieuwde kracht. Allen stonden op en armen, handen en stemmen groetten den edelen verdediger van den Pauselijken troon.
Nog dieper waren wij getroffen, toen wij uit de digt gepakte massa eindelijk Mgr. Dupanloup zagen te voorschijn komen; 't was een kleine, magere grijsaard, met hoog gekleurd aangezigt, ten gevolge der ontroering welke hem zigtbaar overmeesterd had. Bewogen, schier verlegen, stapte hij haastig voort als om zich aan alle die eerbewijzingen te onttrekken; maar neen! zij vervolgden hem, zij dreven hem op de tribune en daar sprak de prelaat eenige woorden van dank uit. „De groote vermoeijenissen" zeide hij onder andere, „hebben mij de stem ontnomen, maar ik mag het zeggen, zij zullen mij nooit het hart ontnemen, dat is gansch aan u!" en dit bewees de moedige bisschop tijdens den loop van het kongres, meer dan genoeg.
De heer de Falloux nam het woord, op den dag zelf zijner aankomst te Mechelen. De oud-minister van Frankrijk, wiens naam gehecht is aan twee belangrijke feiten in de geschiedenis van het Fransche Katholicismus; namelijk de expeditie naar Rome en de wet op het onderwijs in 1850, is reeds een man van jaren; eene lange en elegante gestalte, met zeer onderscheiden gelaatstrekken, eene goedhartige uitdrukking op het wezen en kalme en uitgelezen manieren, kortom, de persoon kenmerkt ten eenemale de hooge betrekking welke hij bekleedde, de hooge wereld waarin hij leefde.
Als reedenaar is hij wijs, gematigd, meester over zich zelven; even onderscheiden als de man is, even keurig is zijne taal. De redevoering van den heer de Falloux is een met overtuiging ontworpen, met zorg voltooid beeldwerk — en wel, zullen wij zeggen, een Grieksch beeldwerk van den allerzuiversten vorm. De achtbare redenaar sprak over de worsteling van den Christen. „Men moet," zeide hij „de worstelingen zijns tijds weten aan te nemen en te beminnen… Een dichter zag eens een rozenboom met prachtige bloemen overdekt en zeide: Wat is het jammer, dat die rozen dorens hebben! Een Christen naderde en antwoordde: Laat ons liever God danken dat die dorens rozen hebben." De elegante redenaar kenschetst zich in die weinige woorden, en in dat lieflijke en frissche beeld.
En is de eeuw, welke wij beleven en waarin wij zoo worstelen, onder het christelijk oogpunt, wel zoo ontbloot van den waren geest als men het somtijds beweert? Werp eenen blik op de XIX<sup>e</sup> eeuw en gij zult, nadenkend, met den redenaar „neen" zeggen. Ja, die eeuw begint met groote puinhoopen, met verschrikkelijke rampen; maar toch bij haren dageraad verheft zich boven die puinen, een man; hij neemt de pen en schrijft ''Ie Génie du Christianisme'', <ref>De Chateaubriand.</ref> en dat boek, en die titel blijven boven den ingang der eeuw gegrift.
Terzelfder tijd dat die vermaarde christen-balling in de woestenijen van Amerika dwaalde, schreef in een afgelegen hoek van Rusland, een ander overwonnene, dat prachtige boek der christelijke wijsbegeerte ''les soireés de saint Petersbourg <ref>Joseph de Maistre.</ref> en hij betitelde, stoutmoedig tot in het hart der groote vraagpunten doordringende, zijn laatste boek: ''de Paus''. Zijn dat kenteekens dat de Voorzienigheid hare hand van onze eeuw heeft afgetrokken?
En is de Kerk zelve niet levendiger, niet magtiger dan ooit uit hare puinen opgerezen? Onder het eerste keizerrijk, toen overal een doodsch stilzwijgen heerschte; toen het woord, minder dan nu op de tribune weêrklonk, werd de geest der jeugd toch door de onderrigtingen van Frayssinous overmeesterd.
En denkt ge dat toen het krachtige levenssap was opgedroogd? Neen; eenige jaren later kon de ziel des katholieks zich verheugen in het woord van pater Ravignan, van pater Lacordaire! Groot was de XVII<sup>e</sup> eeuw; de XVIII<sup>e</sup> dacht geregtigd te zijn te mogen rusten, toen zij een' Fenelon en een' Bossuet had voortgebragt. Dat meende de XIX<sup>e</sup> niet. De kansel der ''Notre Dame'' te Parijs was ledig door een al te vroeg afsterven. Wij keerden in dien tempel terug, het hart met rouw vervuld, de oogen door tranen overwolkt. O, die smart was eene ondankbaarheid jegens de Voorzienigheid. De predikstoel der ''Notre Dame'' is niet met stomheid geslagen: pater Felix en pater Hyacinthe hebben hem beklommen…
En indien wij nu op een profaner terrein, op dat der nijverheid treden, vinden wij dáár meer reden tot klagen? 't Is waar, op dat terrein ontmoeten wij menschen, die met een bedrukt oog die zoo groote uitbreiding der stoffelijke belangen zien en beweren, dat zulks slechts kan plaats hebben ten nadeele der zedelijke belangen. Maar waarom dan toch? Staan stoom en electriciteit dan enkel ten dienste der dwaling en des leugens? Voeren het spoor en de stoom onze missionnarissen en onze predikers niet naar de uiterste punten der wereld? Worden onze priesters, die waardige opvolgers van den H. Franciscus Xaverius, die met gevaar huns levens, het woord van Christus naar die punten des aardbols brengen, waar het nog nooit geklonken had, worden die priesters door den stoom niet sneller, niet veiliger overgevoerd, dan door die zwakke vaartuigen van Vasco de Gama en Christophorus Columbus? De spoorwegen! maar men zou ze ''de laarzen van zeven mijlen des Christendoms'' kunnen noemen!
En wanneer onze welbeminde H. Vader, de Vorst voor wien men de tiaar zou hebben uitgedacht wanneer zij niet vóór hem bestaan had; die zoo edel de driedubbele kroon draagt — de kroon van het Koningschap, welke men Hem niet, of ten minste niet voor langen tijd en straffeloos zal ontrooven — de kroon van het koningschap, die der heiligheid en die der grootmoedigheid — wanneer de H. Vader het treffende en stoutmoedige denkbeeld heeft doen kennen: in de XIX<sup>e</sup> eeuw eene Kerkvergadering te beroepen en zeide: „Vele monden zijn gesloten, vele stemmen zijn versmacht; ik, ik zal de algemeene Kerk doen spreken. Vele gemoederen lijden, geschokt door dezen twijfel; vele zwakheden martelen de harten. Ik, dien men zegt de vijand der beraadslaging te zijn, ik ga de uitgebreidste, de meest algemeene beraadslaging, over de primordiale belangen van gansch het mensch„dom, openen!" — denkt gij niet, dat dit groote denkbeeld eener Kerkvergadering, eene wonderbare gemakkelijkheid in de snelheid van vervoer en gemeenschap, in de electriciteit zal vinden, die ons heden den zegen des H. Vaders, morgen eene kostbare nieuwstijding voor de Kerk zal aanbrengen? Ten gevolge dier stoffelijke middelen, zal het aanstaande Concilium zoo lang niet duren, zoo dikwijls niet onderbroken en weêr hervat worden als dat van Trente; het zal talrijker, vruchtbaarder, algemeener zijn dan alle vroegere Kerkvergaderingen.
En wat levert de XIX<sup>e</sup> eeuw op het staatkundig terrein? In Pius VII ziet men de geschiedenis van Pius IX; maar te vergeefs zal men bij den eerste alle die verdedigers zoeken die men bij den tweede vindt. Ja, onder Pius VII was de Kerk diep bedrukt; zij bukte het hoofd niet — zij bukt het nooit — maar zij sloeg eer de oogen neder en vouwde veeleer de handen om te bidden, dan wel dat zij ten strijde toog. Rond Pius VII stonden geen Dupanloup, geen de Merode, geen Montalembert, geen Lamoricière „van wien ik, zegt de diep bewogen redenaar" van wien ik niet spreek, omdat hij tweemaal mijn landgenoot is; omdat ik de eer had bij zijne wieg en bij zijn graf te leven; maar omdat gij allen hem kendet en bemindet, en omdat er onder u zijn die zijnen geest hebben voorgelicht en tot wie men de onvergelijkelijke verhevenheid zijner laatste levensjaren en de verhevenheid zijns doods moet doen opklimmen…" en vele aanwezigen zochten met de oogen Mgr. Dechamps.
Welnu, laat het gevaar opdagen: de verdedigers staan gereed. Er zal worsteling zijn, en daar waar worsteling is, daar is ook toekomst… Het gevaar ligt niet in hem, dien men generaal Garibaldi noemt: hij toch is meer een gehoorzaam werktuig, dan wel eene magt. Het gevaar ligt elders, doch dat teêrgevoelige punt wil of kan spreker hier niet aanraken. Men heeft een standbeeld aan Machiavelli opgerigt; dat beeld zal vroeg of laat verbrijzeld worden, en men zal er zelfs de brokkelingen niet meer van oprapen…
De heer de Falloux wijt de rampen des tijds niet aan de vrijheid in onze wetten geschreven; neen! de wezenlijke oorzaak daarvan is te vinden, zegt hij „in de menschelijke vrijheid. Doch laat ons deze niet lasteren; want God heeft ze ingesteld. Dat is de onuitputbare bron van onze verdiensten, van onze straf,
van onze belooning."
En eindigende vond de achtbare redenaar eenige overeenstemming in de zaak der Kerk, met de profane fabel van Pygmaleon en Galathea. „Het beeld van Galathea bleef onbewegelijk en hield zijne marmeren oogen gesloten, zoo lang het niet naar verdiensten gehuldigd werd. Alle groote zaken zijn als Galathea; om te leven en bezield te worden, vragen zij dat men haar beminnen zou, en 't is slechts op die voorwaarde, dat zij uit haren schijnbaren doodslaap opstaan. Zoeken wij dan niet alleen onze opwekking in den moed, die het gevaar aanneemt ter wille der eer; maar meer in den moed, die zich in de worsteling werpt om er in te leven, om er in te sterven en eens voor God te verschijnen, zeggende: Ziedaar mijne zaak, ziedaar mijne opoffering! De heer de Falloux had zijn auditorium getroffen; zijne woorden zullen diep in het hart gegrift blijven van allen die aanwezig waren.
Wij herinneren ons eene kleine anekdote, welke de gezegde redenaar, in den loop zijner improvisatie, op eene regt lieve wijze te pas bragt. Laat ons trachten letterlijk de woorden van den oud- minister weder te geven:
„Er strandde een schip op de kusten van Duitschland, niet verre van Dantzig. Er waren twee kleine Chinezen aan boord; men nam zo op en zond ze naar den Koning van Pruissen. De koning ondervraagt de twee kinderen met goedheid en zegt:
„ — Van welken stand waart gij in uw land?"
„ — Wij zijn kinderen van eenen grooten mandarijn en wij vragen ook als zoodanig te worden behandeld."
„De koning van Pruissen plaatste de twee Chineesjes in een gesticht, nabij Potsdam gelegen en dat men nog heden den reiziger aantoont. Hij gaf hem voorname meesters, die hun best deden om hunne leerlingen de eerste elementen eener fijne opvoeding in te planten. Maar dat verveelde de Chineesjes al zeer spoedig, en ze vroegen gehoor bij den koning. Bij hem toegelaten, zeiden zij:
<section end="s3"/><noinclude></noinclude>
3t6ejdkb8p7oyu9lwfbc7mcfopvy1qh
Pagina:Album der Natuur 1864.djvu/45
104
86787
229077
223168
2026-11-03T19:41:15Z
WeeJeeVee
2844
/* Proefgelezen */
229077
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="WeeJeeVee" />{{rh|18|DE BEKERPLANTEN.|}}</noinclude>van ''S. adunca'', en in {{sc|walter's}} ''"Flora Carolinae"'', {{sc|willdeneow's}} ''"Species plantarum" en {{sc|persoon's}} "Synopsis plantarum" als ''S. minor''. Zij behoort in Carolina te huis.
Veel prachtiger dan de beide voorgaande soorten is ''S. Drummondii'', door {{sc|lindley}} te regt een "juweel" onder de planten geheeten. Is ook het lagere gedeelte der 45 tot 75 centim. hooge bladen hier grasgroen van kleur, even als bij ''S. flava'', zoo wordt men toch én aan den mond der urnen, én over de geheele in- en uitwendige oppervlakte des deksels (zie fig. 11) een prachtig netwerk van witte mazen en purperen aderen gewaar, hier en daar nog afgebroken met helder groene strepen,
{{c|{{Img float
| style =
| above =
| file = Albumdernatuur64 044.png
| width = 300px
| align =
| alt = Fig. 11.
| cap = {{fine block|Fig 11. Bovenstuk eens bekers van ''Sarracenia Drummondii'', - van voren gezien; ontleend aan {{sc|van houtte's}} ''Flore des Serres'' (natuurl. grootte).}}
| capalign = center}}}}
en daarenboven een purperen bekerzoom, zooals die bij ''S. flava'' niet wordt aangetroffen. Opmerkelijk is hier ook de sierlijke vorm<noinclude></noinclude>
2d0rmi2zlolz2bn5k9c7w3tki7opbuo
Pagina:Album der Natuur 1864.djvu/47
104
86810
229078
223214
2026-11-03T19:45:01Z
WeeJeeVee
2844
/* Proefgelezen */
229078
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="WeeJeeVee" /> {{rh|20|DE BEKERPLANTEN.|}}</noinclude>soort aan hun voet veel sterker zaamgetrokken zijn dan bij de overigen, is de vreemd gevormde stempel hier ook veel beter dan elders te zien.
''Sarracenia psittacina'', afkomstig uit Georgië en Florida, heeft, wat den vorm harer urnen betreft, wel eenige overeenkomst met de vorige soort, maar wijkt daarvan ten zeerste af door haar deksel, dat de gedaante heeft eener nap en den mond der urnen bijna geheel afsluit.
De zevende en laatste soort van ''Sarracenia'', reeds door {{sc|linnaeus}} met den naam van ''S. purpurea'' bestempeld, behoort, met ''S. flava'', tot de vroegst ontdekten, en wordt dan ook reeds in de werken der 17de eeuw vermeld. {{Img float
| style =
| above =
| file = Albumdernatuur64 046.png
| width = 100px
| align = left
| alt = Fig. 12.
| cap = {{fine block|Fig. 12. Grootst gedeelte eens bekers van ''Sarracenia rubra'', op zijde gezien, ontleend aan {{sc|curtis}} ''Botanical Magazine'' (natuurl, grootte).}}
| capalign = center}}
Reeds bij den eersten blik onderscheidt zij zich van alle aanverwanten door hare sterk opgeblazen, breed gevleugelde, als onder hare eigen zwaarte neergedrukte en daardoor gekromde en met haar voet den grond bijna rakende bekers (zie fig. 13, volg. bl.) wier heldergroene oppervlakte rondom met een net van purperen aderen geteekend is. Over eene groote uitgestrektheid lands verspreid,
ontmoet men ''S. purpurea'' op verschillende moerasachtige plaatsen van Canada en de Vereenigde Staten, van de Hudson-baai af tot aan de golf van Mexico. {{sc|Clusius}} gaf van de bekers der genoemde soort het eerst eene beschrijving en eene afbeelding in zijne ''"Historia plantarum rariorum"'' in 1601, en vermeldt, dat hij, daartoe in de gelegenheid werd gesteld door den apotheker {{sc|gonier}} van Parijs, die hem zijne uit Lissabon ontvangen, doch, wat hunne afkomst betreft,<noinclude></noinclude>
5te5ofy4fpa5krv4oi6kfjxap68tem2
Pagina:Album der Natuur 1864.djvu/48
104
86811
229079
223215
2026-11-03T19:46:42Z
WeeJeeVee
2844
/* Proefgelezen */
229079
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="WeeJeeVee" /> {{rh||DE BEKERPLANTEN.|21}}</noinclude>onbekende voorwerpen ten gebruike afstond. Niet in bezit van bloemen van het gewas, was natuurlijk de geslachtsbepaling
{{c|{{Img float
| style =
| above =
| file = Albumdernatuur64 047.png
| width = 350px
| align =
| alt = Fig. 13.
| cap = {{fine block|Fig. 13. Beker van ''Sarracenia purpurea'', op zijde gezien, ontleend aan {{sc|van houtte's}} ''Flore des serres'' (natuurl. grootte).}}
| capalign = center}}}}
daarvan voor den beroemde kruidkundige onmogelijk, en vergenoegde hij zich dan ook met de vermelding, dat er tusschen de hem<noinclude></noinclude>
ja03no28a45jy0mosmr55k59a9nyl2o
Pagina:Album der Natuur 1864.djvu/67
104
86843
229080
226446
2026-11-03T19:49:54Z
WeeJeeVee
2844
/* Proefgelezen */
229080
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="WeeJeeVee" />{{rh|38|OVER DE BEPERKTHEID DES MENSCHEN, IN VERBAND|}}</noinclude>te dien einde door den Heidelberger geleerde {{sc|w. wundt}} uitgedacht (zie onderstaande afbeelding). Werktuig? herhaalt ge bij u zelven en vindt
{{c|{{Img float
| style =
| above =
| file = Albumdernatuur64 066.png
| width = 300px
| align =
| alt =
| cap = {{fine block|}}
| capalign = center}}}}
de uitdrukking vreemd, nu ge in plaats van eene zamengestelde machinerie met in elkander grijpende radertjes en kunstige inrigting een eenvoudig toestelletje voor u ziet, zóó eenvoudig, dat een kind het begrijpen en vervaardigen kan. Ge stoort u echter niet aan dien naam, en het moge toestel, werktuig of iets anders heeten, ge wilt weten, wat het is en hoe het ons tot ons doel leidt. Wat het is? Het is niets anders dan een slinger (''a b'') (liefst de slinger van een klok), die zich langs een verdeelde schaal (''m m'') in een bepaalden tijd op en neer beweegt, en die zich van elken anderen slinger slechts daardoor onderscheidt, dat in zijn midden een staafje (''s s'') zóó is aangebragt, dat het bij de bewegingen des slingers tegen de aan weerszijden opgehangen klokjes (''k k'') kan aanslaan. Het spreekt van zelf, dat slechts bij een bepaalden stand van den slinger (''a c'' of ''a d'') het staafje de klokjes aanraken, en zoodoende een geluid verwekken kan.
{{nop}}<noinclude></noinclude>
mmg9enhlt6hrntfqst47ktmhvxk2cbk
Pagina:Album der Natuur 1864.djvu/76
104
86852
229081
223281
2026-11-03T19:51:43Z
WeeJeeVee
2844
/* Proefgelezen */
229081
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="WeeJeeVee" /></noinclude>{{dhr}}
{{c|{{x-larger|{{sp|DE BEKERPLANTEN}};}}
{{smaller|DOOR}}
{{sc|C.A.J.A. OUDEMANS.}}
{{smaller|(''Vervolg en slot van bladz.'' 23).}}}}
{{dhr}}{{lijn|5em}}{{dhr}}
{{c|{{larger|HELIAMPHORA.}}}}
{{dhr}}
In onze inleiding tot de geschiedenis der bekerplanten begingen wij een kleinen misslag, door het merkwaardige, eveneens tot de plantengroep der Sarraceniaceeën behoorende, geslacht Melamphora met stilzwijgen voorbij te gaan. Het zij ons vergund dien misslag thans te herstellen en ook van deze bekerplant de belangrijkste bijzonderheden meê te deelen.
Dezelfde {{sc|r. schomburgk}}, aan wien wij zoo al niet de ontdekking, dan toch de eerste naauwkeurige kennis der ''Victoria regia'' verschuldigd zijn, was ook de natuuronderzoeker, die onze wetenschap met de kennis der zonderlinge bekerplant, door {{sc|bentham}} (''Transactions of the Linnean Society'', T. XVIII, p. 429) ''Heliamphora nutans'' geheeten, verrijkte. Hij trof haar op eene zijner reizen in het jaar 1838 of 39 aan op den berg Roraima, aan de grenzen van Britsch-Guyana, en dat wel in eene moerassige savanna, 6000 voet boven de oppervlakte der zee.
Het woord ''Heliamphora'', zaamgesteld uit twee andere van Griekschen oorsprong — έλος, moeras, en άμφορεύς, beker of urn — zou door ons "Moerasbeker"' kunnen worden overgezet, terwijl het woord nutans, aan het overhangen der bloemen ontleend, de soort, die wij<noinclude></noinclude>
ojgvoj8x3epa2w77t0ttwkw8ah54xe6
Pagina:Album der Natuur 1864.djvu/77
104
86853
229082
223283
2026-11-03T19:55:22Z
WeeJeeVee
2844
/* Proefgelezen */
229082
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="WeeJeeVee" />{{rh|48|DE BEKERPLANTEN.|}}</noinclude>thans op het oog hebben, de eenige van haar geslacht, meer in 't bijzonder zou kunnen doen aanduiden als de "Moerasbeker met overhangende bloemen."
{{Img float
| style =
| above =
| file = Albumdernatuur64 076.png
| width = 140px
| align = left
| alt = Fig. 14.
| cap = {{fine block|Fig. 14. Beker van ''Heliamphora nutans'', van voren gezien, ontleend aan {{sc|bentham's}} Verhandeling in de ''Linnaean Transactions'', Tom. XVII. (Natuurl. grootte) 1. ''c'' vleugel; ''d'' buikig gedeelte; ''b'' bekermond; ''e'' bekerzoom; ''a'' deksel.}}
| capalign = center}}
Even als de Sarraceniaas, is ook ''Heliamphora'' een stengelloos gewas, in dien zin namelijk, dat zijne bladen uit den grond schijnen voort te komen en tot eene rozet vereenigd zijn. Elk dier bladen heeft ook hier weder den vorm van een trechtervormigen beker (zie fig. 14) en kan in drie onderdeelen: een zaamgetrokken voet (''c''), een opgeblazen middenstuk (''d''), en een wijduitloopenden, aan ééne zijde geopenden mond (''b'') verdeeld worden. Aan den top van dezen laatsten is een klein, cirkelrond, napvormig aanhangsel (''a'') bevestigd, en dit vertegenwoordigt het deksel, hetwelk, zoowel bij ''Nepenthes'' als ''Sarracenia'', veel grooter is en ook een geheel ander uiterlijk heeft. Overlangs loopende nerven en dwarse aderen verleenen ook aan de kruikjes van ''Heliamphora'' eene netvormig geteekende oppervlakte, en zoo ook wordt de verwantschap tusschen laatstgenoemden en de urnen der vroeger reeds behandelde geslachten al verder door den naar buiten omgekrulden boord (''e'') en meer nog door den vleugel (''c'') aangeduid, die wij ook hier weder aan de binnenzijde der bekers aantreffen. Ten opzichte van dien vleugel valt echter op te merken, dat hij gespleten is en zoo doende als ware het 't midden houdt tusschen dien der Sarraceniaas, die altijd gaaf is, en der Nepenthessen, die twee in aantal, maar steeds<noinclude></noinclude>
qi0p8qm33yg9wwg9638lafn5tpjikt9
Pagina:Album der Natuur 1864.djvu/78
104
86858
229083
223288
2026-11-03T20:01:19Z
WeeJeeVee
2844
/* Proefgelezen */
229083
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="WeeJeeVee" />{{rh||DE BEKERPLANTEN.|45}}</noinclude>op eenigen afstand van elkander verwijderd zijn. {{sc|Bentham}} past, in zijne beschrijving, den naam van ''bladsteel'' op den beker, en dien van ''bladschijf'' op het dekseltje toe.
{{Img float
| style =
| above =
| file = Albumdernatuur64 077a.png
| width = 100px
| align = left
| alt = Fig. 15.
| cap = {{fine block|Fig. 15. Haren van den bekermond van ''H. nutans'', veel vergroot (ontleend als voren )}}
| capalign = center}}
Is de uitwendige oppervlakte der Heliamphora-urnen onbehaard, niet alzoo de inwendige, die, althans op de hoogte van den bekermond, met tallooze naar beneden gerichte haren (sterk vergroot voorgesteld in fig. 15) bezet is. Genoemde haren zijn eenigszins gekromd, priemvormig en overlangs gestreept en komen dus overeen met die, welke wij voor het deksel der urnen van ''Sarracenia'' beschreven hebben. Het buikige of middengedeelte der Heliamphorabekers is, volgens {{sc|bentham}}, inwendig onbehaard, doch met ontzaggelijk kleine kliertjes bezet, terwijl omgekeerd in den bekervoet op nieuws haren worden aangetroffen, maar veel kleinere en meer verspreide dan aan den mond, en dan nog wel haren, die uit een krans van meer verhevene opperhuidscellen voor den dag komen
{{Img float
| style =
| above =
| file = Albumdernatuur64 77b.png
| width = 70px
| align = left
| alt = Fig. 16
| cap = {{fine block|Fig. 16. Haar uit den bekervoet van ''H. nutans'', veel vergroot (ontleend als voren).}}
| capalign = center}}
(zie fig. 16). {{sc|Bentham}} meent, dat laatstgenoemden het water afscheiden, 't welk ook bij Heliamphora steeds in de bekers wordt aangetroffen, en dat aan de klierties van het middengedeelte eene andere (niet nader aangegeven) verrichting is toevertrouwd. Den wensch, door den Engelschen kruidkundige geuit, dat toch vooral die Amerikaansche natuuronderzoekers, welke daartoe in de gelegenheid zijn, het zich tot taak mogten stellen om het leven der Heliamphorabekers grondig te bestuderen, kunnen wij niet anders dan beamen; die wensch zou echter met evenveel recht ook op de geslachten ''Nepenthes, Sarracenia, Darlingtonia'' en ''Cephalotus'' kunnen worden toegepast.
Aan de binnenvlakte van het bekerdekseltje vond {{sc|bentham}} geene haren hoegenaamd, iets, wat, met het oog op ''Sarracenia'', vreemd mag heeten.
{{nop}}<noinclude>{{rh|{{gap|2em}}1864.||4{{gap|2em}}}}</noinclude>
2pqo83k6k3604uzx85x6j8m3n224ywj
Pagina:Album der Natuur 1864.djvu/79
104
86859
229084
223289
2026-11-03T20:04:28Z
WeeJeeVee
2844
/* Proefgelezen */
229084
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="WeeJeeVee" />{{rh|50|DE BEKERPLANTEN. |}}</noinclude>Zijn reeds de urnen van Heliamphora in menig opzicht van die der ''Sarraceniaas'' onderscheiden, niet minder verschil wordt er tusschen de wijze van bloeijen en den bouw der bloemen bij beide geslachten opgemerkt. In de eerste plaats toch zien wij, dat er van uit het midden der bladrozet bij ''Heliamphora'' niet een één-, maar een veelbloemige stengel oprijst, zoodat hier werkelijk van een bloemtros gesproken kan worden, en in de tweede plaats, dat bij voornoemd geslacht, in plaats van 3 bijkelk-, 3 kelk- en 3 kroonbladen, slechts 4 of 5 blaadjes aan de zamenstelling der bloemen deelnemen (zie fig. 17), waarvan wel is waar de buitenste iets vleeziger
{{c|{{Img float
| style =
| above =
| file = Albumdernatuur64 078.png
| width = 300px
| align =
| alt = Fig. 17.
| cap = {{fine block|Fig. 17. Top van den bloemtros van ''H. nutans'', ontleend als voren (natuurl. grootte).}}
| capalign = center}}}}
dan de binnenste zijn, doch daarmede toch in kleur en in vorm overeenstemmen. In het aantal en de zitplaats der meeldraden (fig. 17 ''a'') bestaat bij beide geslachten geen verschil; doch geheel anders is zulks ten opzichte van den stamper (fig. 18, volg. bl.), die in de eerste plaats een 3- en geen 5-hokkigen eijerstok heeft (fig. 19), en welks stijl (fg. 18 ''a'') hoegenaamd in geen schild- of schermvormigen stempel uitloopt. {{sc|Schomburgk}} beschrijft de vruchten van ''Heliamphora'' als<noinclude></noinclude>
m26gyeatldgapyqc2kyd4mlru81mnv4
Pagina:Album der Natuur 1864.djvu/80
104
86874
229085
223346
2026-11-04T07:42:11Z
WeeJeeVee
2844
/* Proefgelezen */
229085
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="WeeJeeVee" />{{rh||DE BEKERPLANTEN. |51}}</noinclude>3-hokkige veelzadige doosvruchten, en de zaden als gevleugeld (fig. 22).
{{Img float
| style =
| above =
| file = Albumdernatuur64 079a.png
| width = 140px
| align = left
| alt = Fig. 18.
| cap = {{fine block|Fig. 18. Stamper van ''H. nutans'', ontleend als voren (vergroot).}}
| capalign = center}}
{{Img float
| style =
| above =
| file = Albumdernatuur64 079b.png
| width = 300px
| align = right
| alt = Fig. 19 en fig. 20.
| cap = {{fine block|Fig. 19. Dwarse doorsnede door den eijerstok van ''H. nutans'', ontleend als voren (vergroot). Fig. 20. Zaadkorrel van H. nutans, ontleend als voren (vergroot).}}
| capalign = center}}
Uit het hier boven medegedeelde blijkt genoegzaam, dat noch de éénbloemige stengel, noch het voorhanden zijn van drie kransen van bloembekleedselen, noch de 5-hokkige eijerstok, noch ook de schermvormige stempel de familie der Sarraceniaceeën kenmerkt, zooals men zulks aanvankelijk—vóórdat ''Heliamphora'' bekend was—meende te mogen aannemen.
Voor zoo ver mij bekend is, werd ''Heliamphora nutans'' tot op heden niet in den handel gebracht, en bestaan er aangaande haar geene andere inlichtingen dan die van {{sc|bentham}}, waarvan onze mededeeling een uittreksel bevat.
{{dhr}}{{lijn|5em}}{{dhr}}
{{c|{{larger|DARLINGTONIA.}}}}
''Darlingtonia'' maakt het derde of laatste geslacht van de familie der Sarraceniaceeën uit en omvat, even als ''Heliamphora'', slechts éene soort, die, in het noorden van Californië te huis behoorend, als ''Darlingtonia californica'' beschreven werd. De naam van ''Darlingtonia'' werd door {{sc|john torrey}} aan onze plant gegeven om hulde te brengen aan dr. {{sc|william darlington}} van West-Chester in Pensylvanië, wiens belangrijke werken over de kruidkunde tot den wetenschappelijken roem van Amerika zooveel bijdroegen.
De eerste ontdekker van ''D. californica'' was {{sc|j.d. brackenbridge}}, adsistent-kruidkundige bij de expeditie, onder de leiding van kapitein
{{sc|wilkes}} uitgezonden, en belast met een wetenschappelijk onderzoek<noinclude></noinclude>
paqhwjfq18bgkfj0c8rows507oj8w4d
Pagina:Album der Natuur 1864.djvu/81
104
86875
229086
223347
2026-11-04T07:45:23Z
WeeJeeVee
2844
/* Proefgelezen */
229086
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="WeeJeeVee" />{{rh|52|DE BEKERPLANTEN. |}}</noinclude>der Vereenigde Staten. Hij vond haar in October 1842 op eene reis over land van Oregon naar San Francisco, en dat wel in een moeras in de nabijheid der boven-Sacramentorivier, eenige weinige mijlen ten zuiden van de Piek van Shasta. Ongelukkiglijk waren de in het moeras aanwezige exemplaren uitgebloeid en zelfs niet eens meer van vruchten voorzien, zoodat onze reiziger zich met de bladen en een enkelen naakten bloemstengel moest tevreden stellen. Deze deelen waren echter voldoende om de meening te vestigen, dat men hier althans niet met eene soort van Sarracenia te doen had; het gemis echter van bloemen liet eene nadere systematische bepaling niet toe en deed het zelfs wenschelijk voorkomen de bekendmaking der nieuwe bekerplant voorloopig uit te stellen. Gelukkiglijk werd dezelfde plek, waar {{sc|brackenbridge}} botaniseerde, in Mei 1851 als bij toeval op nieuws bezocht door dr. {{sc|g.w. nurse}}, en had deze het voorrecht thans bloeijende en voor eene juistere bepaling geschikte voorwerpen te verzamelen. Zoo als gezegd is, werd die bepaling toevertrouwd aan {{sc|john torrey}}, en wij vinden den uitslag zijner onderzoekingen medegedeeld in de werken der ''Smithsonian Institution'', en wel in eene afzonderlijke 4° brochure, uitgegeven in April 1853.
Het uiterlijk van ''D. californica'' herinnert ons de overige Sarraceniaceeën, waarover wij hier boven hebben uitgewijd. Ook hier bestaat de plant dus weder hoofdzakelijk uit eene rozet van bladen, ingeplant op een onder den grond verborgen stengel, en allen met dien zonderlingen vorm bedeeld, welke niet nalaat, altijd onze bijzondere aandacht tot zich te trekken.
Zooals uit onze fig. 21 blijken kan, wijken de bekers van ''Darlingtonia'', hoe ook in hoofdzaak met die van ''Sarracenia'' en ''Heliamphora'' overeenkomend, toch zoozeer van deze laatsten af, dat het ons zeer begrijpelijk voorkomt, hoe {{sc|torrey}} reeds van den beginne, toen hij de bloemen der plant nog niet konde raadplegen, deze nogtans als onvereenigbaar verklaarde met de zoo even genoemde geslachten. Inderdaad treffen ons bij eene oplettende beschouwing dier bekers twee bijzonderheden, nl. vooreerst, dat zij eene halve spiraalswijze wending maken om hunne eigene as, zoodat de voet huns vleugels in richting juist aan hun mond is tegenovergesteld, en ten tweede, dat<noinclude></noinclude>
cnuerutrqkd758za1rfl4kxzu1to1cp
Pagina:Album der Natuur 1864.djvu/82
104
86876
229087
223348
2026-11-04T07:46:36Z
WeeJeeVee
2844
/* Proefgelezen */
229087
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="WeeJeeVee" />{{rh||DE BEKERPLANTEN. |53}}</noinclude>het deksel (d) hier zeer diep gespleten is en in hoofdzaak uit twee langwerpige, wijd uitgespreide slippen bestaat, die naar onder en
{{c|{{Img float
| style =
| above =
| file = Albumdernatuur64 081.png
| width = 400px
| align =
| alt = Fig. 21.
| cap = {{fine block|Fig. 21. Twee bekers van ''Darlingtonia californica'', verkleind, ontleend aan {{sc|torrey}}'s Verhandeling in de Werken der ''Smithsonian Institution''; ''a'' bekertop; ''d'' deksel.}}
| capalign = center}}}}
naar achter gebogen zijn. Vreemd is hier ook vooral het kapvormig voorover gebogene van het hoogste gedeelte der bekers (a) en de aanzienlijke dwarse uitzetting daarvan, zoo aanzienlijk, dat daarin een gewoon hoenderei kan worden verborgen. Deze laatste bijzonderheid wordt begrijpelijker, als men bedenkt, dat de bekers onzer ''Darlingtonia'' 18 Eng. duim tot 2 voet lang zijn.
Wij mogen de uitwendige beschouwing dier bekers nog niet eindigen, zonder te hebben doen opmerken, dat zij, ten gevolge van het elkander kruisen van overlangs loopende en dwarse nerven, ook al<noinclude></noinclude>
95z38vsfba4ybsluxmmirde4z7oe36e
Pagina:Album der Natuur 1864.djvu/83
104
86877
229088
223349
2026-11-04T07:49:16Z
WeeJeeVee
2844
/* Proefgelezen */
229088
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="WeeJeeVee" />{{rh|54|DE BEKERPLANTEN. |}}</noinclude>weder netvormig geaderd en daarenboven, even als die van ''Sarracenia variolaris'' en ''Drummond'', aan de rugzijde bleek gevlekt zijn; dat de opening, die tot den wijden dwarsen zak voert, d.i. de bekermond, niet grooter is dan ½ Eng. dm. in middellijn; eindelijk, dat de vleugel, die hunne voorzijde bekleedt, zeer smal en over zijne grootste lengte onverdeeld is, doch zich aan zijn voet in twee platen splitst, welke te zamen eene scheede vormen, die òf den bladvoet van een volgend blad, òf een bloemstengel omgeeft.
Omtrent de inwendige oppervlakte van beker en deksel beiden valt op te merken, dat daarop ook al weder haren worden aangetroffen, en wel de zoodanigen, wier toppen, even als bij de Sarraceniaas, naar beneden zijn gekeerd. Eene nadere omschrijving van de haren des deksels komt in {{sc|torrey}}'s verhandeling niet voor; wél echter vermeldt hij, dat die organen, op de hoogte van
{{Img float
| style =
| above =
| file = Albumdernatuur64 082.png
| width = 100px
| align = left
| alt = Fig. 22.
| cap = {{fine block|Fig. 22. ''a'' haren van 't wijdst, ''b d' '' van 't smalst gedeelte eens bekers van ''Darlingtonia californica'', vergroot (ontleend als voren).}}
| capalign = center}}
het wijdste gedeelte des bekers, kort en kegelvormig (fig. 22 ''a''), aan zijn voet daarentegen lang en slank zijn (fig. 22 ''b''), en verder, dat zij op de hoogte van het midden geheel ontbreken. Noch de eene, noch de andere soort van haren schenen hem toe de kenmerken van een afscheidend orgaan te bezitten. Water werd door {{sc|brackenbridge}} in de bekers op hunne natuurlijke standplaats gevonden; en dit verdient meer nog dan bij de meeste soorten van ''Sarracenia'' onze bijzondere aandacht, omdat de kapvormig gewelfde bekertop bij ''Darlingtonia'' niet toelaat, dat het hemelwater den bekermond, en daarlangs de holte des bekers zelve bereike.
Vergelijken wij nu de uitkomsten, die het mikroskopisch onderzoek van de inwendige oppervlakte der bekers bij de Sarraceniaceeën heeft opgeleverd, met elkander, dan komen wij tot het besluit, dat aan die oppervlakte bij allen tweeërlei soort van haren voorkomen, namelijk korte kegelvormige (gestreepte?) en lange, priem- of naaldvormige, doch ook, dat de plaats, door die haren ingenomen, niet altijd dezelfde is. Zoo vond ik zelf bij ''Sarracenia flava'' en zoo ook {{sc|torrey}} bij ''Darlingtonia californica'' eerstgenoemden<noinclude></noinclude>
2xm7hdltrkjk8yv41huxe777ezm8k82
Pagina:Album der Natuur 1864.djvu/84
104
86878
229089
223350
2026-11-04T09:35:12Z
WeeJeeVee
2844
/* Proefgelezen */
229089
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="WeeJeeVee" />{{rh||DE BEKERPLANTEN. |55}}</noinclude>aan den mond des bekers, terwijl zij door {{sc|bentham}} bij ''Heliamphora nutans'' aan zijn voet werden aangetroffen; en zoo werden de lange haren bij ''Sarracenia'' op het midden der bekers, bij ''Heliamphora'' aan hun mond, en bij ''Darlingtonia'' aan hun voet ontdekt. Er is echter in de beschrijving van de struktuur der meergemelde inwendige oppervlakte nog zoo veel onbestemds en oppervlakkigs, dat wij aan bovenstaande opmerking vooralsnog geen gewicht wenschen toegekend te zien, en haar dan ook alleen hebben aangehaald om de wenschelijkheid van een hernieuwd, maar doortastender onderzoek naar den bouw der bekerplanten te doen in het oog springen. Die wenschelijkheid dringt zich nog meer. aan ons op, als wij bedenken, dat van de bekleeding des deksels slechts schaars, {{Img float
| style =
| above =
| file = Albumdernatuur64 083.png
| width = 160px
| align =left
| alt = Fig. 23.
| cap = {{fine block|Fig. 23. Bloem van ''Darlingtonia californica'', natuurl. grootte (ontleend als voren).}}
| capalign = center}} en dan nog wel meest in het voorbijgaan, gewag wordt gemaakt; dat over het al of niet gestreept zijn der haren gewoonlijk het stilzwijgen bewaard wordt; dat de eene schrijver van klieren spreekt, waar de andere die organen ook niet met een enkel woord vermeldt, enz. Veel blijft hier nog te doen overig; en moge het nu ook waar zijn, dat een onderzoek, zoo veelomvattend als wij zulks zouden bedoelen, voor een deel zou afstuiten op gebrek aan bouwstoffen, zoo is het toch zeker, dat er, althans onder de Sarraceniaas, soorten gevonden worden, die in de kultuur opgenomen en voor het algemeen verkrijgbaar zijn.
De bloemstengel van ''D. californica'', van 1 tot 4 Eng. voet lang, is heen- en weêr gebogen, hoekig, onbehaard en met uitstaande schubben bekleed, die laag aan den stengel wijder uiteenstaan, doch naar zijn top meer op elkander zijn gedrongen, en eindelijk plaats maken<noinclude></noinclude>
g35mugbcwxsmh544nxlpydk265uht9k
Pagina:Album der Natuur 1864.djvu/87
104
86881
229090
223353
2026-11-04T09:37:35Z
WeeJeeVee
2844
/* Proefgelezen */
229090
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="WeeJeeVee" />{{rh|56|DE BEKERPLANTEN. |}}</noinclude>voor eene overhangende bloem (fig. 23), die om zoo te zeggen den stengel afsluit. Deze bloem, bijna twee Eng. duim in middellijn, bestaat uit 5 stroogele kelk- en 5 bleek-purperen kroonbladen, 12—15 onder den stamper geplaatste meeldraden (fig. 24 ''a'') en één stamper,
{{Img float
| style =
| above =
| file = Albumdernatuur64 084a.png
| width = 160px
| align =left
| alt = Fig. 24.
| cap = {{fine block|Fig. 24. Overlangs doorgesneden eijerstok van ''Darlingtonia californica'', vergroot (ontleend als voren); ''a'' meeldraden; ''b'' zaaddrager; ''c'' stijl; ''d'' stempels.}}
| capalign = center}}
welks 5-hokkige veelzadige eijerstok (''b'') een korten stijl (''c'') draagt, die in een S-armigen stempel (''d'') uitloopt. Hoewel geene gave, maar slechts een onderdeel eener vrucht werd gevonden, zoo liet dit toch geen twijfel over, dat het aan eene S-hokkige doosvrucht had toebehoord.
Het is niet te ontkennen, dat de zamenstelling der bloemen van ''Darlingtonia'', zooals wij die daar even beschreven hebben, en daarenboven de struktuur en eenige andere eigenschappen van de eitjes (die wij kortheidshalve niet hebben vermeld) ons het recht geven om de Californische plant onder de familie der Sarraceniaceeën te rangschikken; dat zij echter eene ''Sarracenia'' zelve zijn zou, daartegen pleiten: de afwezigheid der bijkelkbladen, de vorm der bloembladen (fig. 25), het geringer aantal slechts tot één krans
{{c|{{Img float
| style =
| above =
| file = Albumdernatuur64 084b.png
| width = 400px
| align =
| alt = Fig. 25,26,27.
| cap = {{fine block|Fig. 25. Bloemblad van ''D. californica'', nat. grootte (ontleend als voren) Fig. 26. Stempels van ''D. californica'', vergroot (ontleend als voren). Fig 27. Dwarse doorsnede van den eijerstok van ''D. californica'' vergroot (ontleend als voren).}}
| capalign = center}}}}
vereenigde meeldraden, de wonderlijke tolvormige gedaante van den<noinclude></noinclude>
2hv0cnb4hjm7ruabksv2jmue74cdb4y
Pagina:Album der Natuur 1864.djvu/88
104
86882
229092
223354
2026-11-04T10:48:01Z
WeeJeeVee
2844
/* Proefgelezen */
229092
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="WeeJeeVee" />{{rh||DE BEKERPLANTEN. |57}}</noinclude>eijerstok, en bovenal het niet voorhanden zijn van den zoo karakteristieken schermvormigen stempel. Dat zij onder 't geslacht Heliamphora eene plaats zou kunnen vinden, mag evenmin worden toegegeven, omdat daartegen hare éénbloemige stengels, de aanwezigheid van een kelk en eene kroon, de vijf stempels (fig. 26) en de 5-hokkige eijerstok (fig. 27) zich zouden verzetten. In één woord: de verheffing der Californische plant tot een nieuw geslacht is in ieder opzicht gewettigd te noemen, zoodat {{sc|torrey}}'s ''Darlingtonia'' naast {{sc|bentham}}'s ''Heliamphora'' en {{sc|tournefort}}'s ''Sarracenia'' zich waardig kan handhaven.
Zien wij nu ten slotte nog eens terug op de geographische verspreiding dier drie geslachten, dan blijkt het, dat het eerste uitsluitend aan den westelijken zoom, het laatste daarentegen alleen aan de oostelijke zijde der Vereenigde Staten van Noord-Amerika eigen is; eindelijk, dat ''Heliamphora'' aan een zeer klein deel van Zuid-Amerika (Britsch-Guyana) is gebonden. Onder alle Sarraceniaceeën behoort het uitgebreidste gebied aan ''Sarracenia purpurea'', daar dit van den 48° N. B. tot aan Zuid-Florida, en ten westen tot aan de Ohio zich uitstrekt.
{{dhr}}{{lijn|5em}}{{dhr}}
{{c|{{larger|CEPHALOTUS.}}}}
Tot de planten, welke {{sc|labillardière}} gedurende zijn verblijf in Nieuw-Holland ontdekte en later in zijn ''"Specimen Plantarum Novae Hollandiae"'' beschreef, behoort ook de bekerplant, waaraan hij den naam gaf van ''Cephalotus follicularis'', en die, in 1823, door kapitein {{sc|king}} naar den tuin te Kew overgevoerd, sedert niet opgehouden heeft de aandacht zoowel van kruidkundigen als van liefhebbers der hortikultuur op zich te vestigen.
Even als hare zusters uit Amerika, tiert ook de Australische bekerplant, waarmede wij onze beschouwing der Bekerplanten zullen sluiten, in moerassen. {{sc|Labillardière}} vond haar aan de zuidwestpunt van Nieuw-Holland in het land van Leeuwin, en {{sc|robert brown}} niet ver van daar in de nabijheid van de straat van Koning George, doch beiden geven dezelfde soort van groeiplaats aan.
{{nop}}<noinclude></noinclude>
ctltdabid64s6v8niqvyevudb4p1gvo
Pagina:Album der Natuur 1864.djvu/89
104
86883
229093
223355
2026-11-04T10:51:39Z
WeeJeeVee
2844
/* Proefgelezen */
229093
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="WeeJeeVee" />{{rh|58|DE BEKERPLANTEN.|}}</noinclude>Hoewel ook ''Cephalotus'' (fig. 28) eene rozet van wortelbladen voortbrengt, zoo is die toch, de afwijkende vorm der bekers daargelaten, merkelijk verschillend van die der Sarraceniaceeën, en dat wel omdat niet die bekers alleen, maar daarenboven onvervormde bladen aan hare zamenstelling deelnemen. Deze bladen, in onze teekening aangeduid door de letter ''a'', hebben een smal elliptischen vorm, eindigen puntig, en loopen naar onder in een smallen bladsteel uit. Zij blijven altijd wat zij van het eerste oogenblik waren, d.i. veranderen nooit in urnen, en worden dan ook dien ten gevolge nimmer gemist.
{{c|{{Img float
| style =
| above =
| file = Albumdernatuur64 088.png
| width = 400px
| align =
| alt = Fig. 28.
| cap = {{fine block|Fig. 28. Bekerrozet van ''Cephalotus follicularis'', natuurl. grootte (ontleend aan {{sc|van houttes}} ''Flore des Serres''); ''a'' onveranderde bladen; ''b'' bekers.}}
| capalign = center}}}}
Nevens deze onvervormde bladen nu vindt men de fraaije bekers (''b'') in een krans gezeten, welke ons veel meer die der Nepenthessen dan die der Sarraceniaceeën voor den geest terugroepen. Want, moge het ook waar wezen, dat zij kort gesteeld zijn, in plaats van door een slank, spiraalswijs gewonden orgaan te worden gedragen, toch vindt men hier het — de kruikjes aanvankelijk geheel afsluitend — deksel en den gekartelden zoom weder, terwijl ook de zuivere trechtervorm voor dien van een stomp eindigend kannetje heeft plaats gemaakt,
Troffen wij bij Nepenthes in het eene geval geene, in het andere echter twee vleugels aan de voorzijde der kruikjes aan, en werd er bij de Sarraceniaceeën nooit meer dan een vleugel waargenomen, bij<noinclude></noinclude>
1aqe9fok5j9csorph5qrubo7vvr5jsn
Pagina:Album der Natuur 1864.djvu/90
104
86884
229096
223356
2026-11-04T10:54:11Z
WeeJeeVee
2844
/* Proefgelezen */
229096
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="WeeJeeVee" />{{rh||DE BEKERPLANTEN. |59}}</noinclude>''Cephalotus'' vinden wij er drie, en wel één juist van voren en twee anderen ter linker- en ter rechterzijde van den middelsten. Die vleugels zijn echter niet aan elkander gelijk, daar de laatstgenoemde een overlangs gespouwen voorkomen heeft of, met andere woorden, uit twee platen bestaat, die, uit eene enkele voortgesproten, onder een scherpen hoek divergeren, terwijl de beide anderen enkelvoudig blijven, en daar verder de middenvleugel zich over de geheele hoogte van het kruikje uitstrekt, terwijl de zijvleugels — van den bekerzoom af gerekend — niet meer dan {{smaller|{{frac|2|3}}}} van die hoogte bespannen. De richting der zijvleugels is van boven en voren naar beneden en achteren, zoodat men hen zou kunnen beschouwen als deel uit te maken van een driehoek, welks top door het verst vooruitstekende punt des deksels zou worden bepaald en welks basis halverhoogte de rugzijde der urn gelegen zou zijn. De plaats aan den bekerzoom, waaruit wij ons voor een oogenblik willen voorstellen, dat de zijvleugels ontspringen, is altijd eene bepaalde en komt steeds overeen met den derden vertikalen ring diens zooms, van den middelsten ring af gerekend, waarop de middelste vleugel uitloopt. De breedte van alle vleugels bedraagt 2 tot 3 millimeters, de fijne wimpers niet medegerekend, die in eene dichte reeks aan hun rand zijn ingeplant.
Ofschoon zulks misschien vreemd moge klinken, zoo is het niettemin waar, dat de gekartelde bekerzoom der ''Cephalotus''-planten, hoezeer ook op dien der Nepenthessen gelijkend, daarmeê echter, wat zijn oorsprong betreft, niet op gelijke lijn mag gesteld worden. Hij doet zich hier namelijk geenszins voor als de naar binnen of buiten omgeslagen rand des bekers, waarin de ribbetjes door vooruitstekende vaatbundels gevormd worden, maar als eene vliezige, sikkelvormig-opgeblazen verhevenheid, waarvan de beide hoornen links en rechts aan den voet des deksels eindigen, en waarin de vertikale ribben, die, wat haar vorm betreft, niet beter vergeleken kunnen worden dan bij de nagels van een roofdier, en die, van het midden naar beide zijden in grootte afnemend, met hare spitse toppen in de bekerholte uitsteken, als opstaande plooijen te beschouwen zijn.
Het deksel, ook bij ''Cephalotus'' vliezig van aard, sluit den bekermond en daarmeê ook den dwars geplooiden boord aanvankelijk geheel af.<noinclude></noinclude>
f75m9138j17vg7we1is1v3ic52g7xdc
Pagina:Album der Natuur 1864.djvu/91
104
86885
229097
223357
2026-11-04T10:56:22Z
WeeJeeVee
2844
/* Proefgelezen */
229097
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="WeeJeeVee" />{{rh|60|DE BEKERPLANTEN.|}}</noinclude>Later verheft het zich, zonder evenwel ooit een vertikalen stand aan te nemen. Daar echter de bekermond hier bij lange na niet zulke veranderingen ondergaat als bij Nepenthes, zoo kan het ons niet bevreemden, dat hij ook bij volwassen kruikjes nog altijd door dat deksel kan worden afgesloten of, met andere woorden, dat beiden op elkander blijven passen. Bewegingen worden echter door het deksel niet volbracht, en zijne vereeniging met den rug des bekers doet dan ook hoegenaamd geen spoor van geleding bemerken.
{{Img float
| style =
| above =
| file = Albumdernatuur64 090.png
| width = 100px
| align = left
| alt = Fig. 29.
| cap = {{fine block|Fig. 29. Bloemtop van ''Cephalotus follicularis'', natuurl. grootte (ontleend als voren).}}
| capalign = center}}
Omtrent de struktuur van de binnenste oppervlakte der kruikjes kunnen wij niets mededeelen, omdat de gelegenheid om deze te onderzoeken ons tot heden ontbrak en wij daaromtrent ook niets vonden opgeteekend. De vermelding echter, dat men in die kruikjes, even als in die der andere bekerplanten, een waterachtig vocht heeft aangetroffen, maakt het waarschijnlijk, dat ook zij inwendig van haren of kliertjes voorzien zullen zijn.
Evenmin als bij de ''Sarraceniaas'', vindt men bij ''Cephalotus'' het spoorvormig aanhangsel terug, dat aan het deksel der Nepenthessen eigen is. Integendeel hecht zich op de plaats, waar dat orgaan, zoo het voorhanden was, zou moeten worden aangetroffen, de steel vast, waardoor het kruikje opgeheven gehouden wordt en welks lengte omstreeks 4 centimeters bedraagt.
Ofschoon de ''Cephalotus''-bekers over 't geheel groen van tint zijn, zoo wordt toch de eentoonigheid hunner kleur afgebroken door een paarsen gloed aan hunne voorzijde, door een purperen netwerk aan de binnenzijde des deksels, en door de purperen tint der ribben van den bekerzoom. Inderdaad kan dan ook eene goed gekweekte ''Cephalotus''plant in sierlijkheid met de Sarraceniaas en Nepenthessen gerustelijk wedijveren. Is de bloeitijd dáár, dan ziet men uit het midden der bladrozet ook bij ''Cephalotus'' een bloemstengel oprijzen, die aan zijne bovenste helft met verspreide groepen van witachtige bloempjes bezet is (fig. 29)<noinclude></noinclude>
nm0cdq268ew0biohg12ex1b142qm5qb
Pagina:Album der Natuur 1864.djvu/92
104
86886
229098
223358
2026-11-04T10:58:09Z
WeeJeeVee
2844
/* Proefgelezen */
229098
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="WeeJeeVee" />{{rh||DE BEKERPLANTEN.|61}}</noinclude>{{Img float
| style =
| above =
| file = Albumdernatuur64 091a.png
| width = 160px
| align = left
| alt = Fig. 30.
| cap = {{fine block|Fig. 30. Bloem van ''C. follicularis'', vergroot (ontleend als voren); ''a'' bloemdek; ''b'' meeldraden.}}
| capalign = center}} Elk bloempje (fig. 30) bestaat uit een zeslippig bloemdek (''a''), twaalf afwisselend grootere en kleinere meeldraden (''b''), die aan den rand van een vleezig schotelvormig bloembed (fig. 31 ''c'') ingeplant zijn, en zes vrije stampers (''d''), die het midden van dat bloembed innemen. Zoo als blijken kan uit fig. 32 (volg. bl), hebben de meeldraden een nog al bijzonderen vorm, in zoo verre namelijk als hunne helmknoppen (''a''), wat anders zeer zelden het geval is, aan een sterk ontwikkeld kogelrond helmbindsel (''b'') bevestigd zijn, waarvan zij de voorvlakte innemen. Aan de gelijkenis tusschen dat kogelronde helmbindsel en een hoofd heeft
{{c|{{Img float
| style =
| above =
| file = Albumdernatuur64 091b.png
| width = 400px
| align =
| alt = Fig. 31.
| cap = {{fine block|Fig. 31. Deel eener bloem van ''C. follicularis'' van binnen gezien, vergroot (ontleend als voren); ''a'' bloemdekslippen; ''b'' meeldraden; ''c'' bloembed; ''d'' stampers.}}
| capalign = center}}}}
de plant dan ook haar geslachtsnaam van ''Cephalotus'' te danken, daar dit woord, van Griekschen oorsprong, ''hoofddrager'' beteekent.
De vruchten van ''C. follicularis'' zijn vliezige, gesnavelde kokervruchtjes<noinclude></noinclude>
41zeiz5cspv06r18yiio8jvl4tql98q
Pagina:Album der Natuur 1864.djvu/93
104
86887
229099
223359
2026-11-04T11:00:06Z
WeeJeeVee
2844
/* Proefgelezen */
229099
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="WeeJeeVee" />{{rh|62|DE BEKERPLANTEN.|}}</noinclude>{{Img float
| style =
| above =
| file = Albumdernatuur64 092a.png
| width = 100px
| align = left
| alt = Fig. 32.
| cap = {{fine block|Fig 32. Meeldraad van ''C. follicularis'', van voren gezien, vergroot (ontleend als voren). ''a'' helmhokjes, ''b'' helmbindsel}}
| capalign = center}}
{{Img float
| style =
| above =
| file = Albumdernatuur64 092b.png
| width = 100px
| align = right
| alt = Fig. 33.
| cap = {{fine block|Fig. 33. Vruchtje van ''C. follicularis'', van binnen gezien, vergroot (ontleend als voren)}}
| capalign = center}}
(fig. 33), die niet meer dan één zaadkorrel bevatten. Deze bijzonderheid, in verband met andere, aan den bouw der bloemen ontleend, hebben {{sc|lindley}} en andere systeemkundigen er toe gebracht om onze plant, zij het dan ook onder een afzonderlijk hoofd (''Cephaloteae''), eene plaats in de nabijheid der Ranonkels in te ruimen.
Dat men Cephalotussen, even als andere sierplanten, ontbieden kan, blijkt uit den door {{sc|louis van houtte}} te Gent onlangs uitgegeven Catalogus (no. 98), waarin die planten het stuk tegen 3 frs., en de 12 tegen en 25 frs. staan aangeteekend.
Uit al het voorgaande blijkt, dat drie, wat hare geographische verspreiding betreft, zeer sterk uiteenwijkende plantengroepen bekerplanten voortbrengen, namelijk de ''Nepentheae, Sarraceniaceae'' en ''Cephaloteae''; verder, dat de eerste en derde groep ieder slechts één enkel, de tweede daarentegen drie geslachten omvat; eindelijk, dat het geslacht ''Nepenthes'' het rijkst aan soorten is; dat daarop volgt het geslacht ''Sarracenia'', terwijl eindelijk de geslachten ''Heliamphora, Darlingtonia'' en ''Cephalotus'' elk uit niet meer dan eene soort bestaan. In het geheel zouden er dus omstreeks 30 plantsoorten onder de bekerdragende gewassen gerangschikt kunnen worden. Hoe de natuur ook hier weder éénheid in verscheidenheid heeft aangebracht, heeft uit onze beschrijving kunnen blijken.
{{dhr}}{{lijn|5em}}{{dhr}}<noinclude></noinclude>
m6m13vradk0sqd3eyb4dleog5ix1r87
Pagina:Album der Natuur 1864.djvu/94
104
86888
229100
223364
2026-11-04T11:02:16Z
WeeJeeVee
2844
/* Proefgelezen */
229100
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="WeeJeeVee" /></noinclude>{{dhr}}
{{c|{{larger|SNELLE PLANTENGROEI.}}}}
{{dhr}}{{lijn|5em}}{{dhr}}
Het is bekend, dat de snelheid van ontwikkeling in het plantenrijk dikwijls allerbelangrijkst en veel grooter dan in het dierenrijk is. Verschillende merkwaardige voorbeelden zijn daarvan opgeteekend. Zoo bereikt de wonderboom (''Ricinus communis'') in drie maanden tijds meermalen eene hoogte van 16 tot 18 voet. De hennep (''Cannabis sativa'') kan binnen de 24 uren vier oude duimen in lengte toenemen. De heer {{sc|harting}} zag in 24 uren tijds een stengel van de heggerank of wilde wijngaard (''Bryonia alba'') 191, en een van de hop (''Humulus Lupulus'') 179 streep langer worden (vergel. ''Album der Natuur'' 1854, bl. 149—150); terwijl, wanneer men zich de opgewonden stengen van laatstgenoemde plant in eene regte lijn uitgestrekt denkt, deze in 4 maanden eene lengte van 30 tot 40 voet bereiken. Ook andere klimplanten erlangen vaak eene aanzienlijke ontwikkeling in lengte, zooals wij in de gelegenheid zijn dit jaarlijks bij ''Cobaca scandens'', bij onze kalabassen (''Cucurbita's'') enz. op te merken. Bekend om den snellen wasdom van zijnen bloemstengel is ook de anders zich tamelijk traag ontwikkelende zoogenaamde honderdjarige, verkeerdelijk aldus genoemde Aloë (''Agave americana''), die aan de oevers van de Middellandsche zee binnen ruim eene maand tijds eene bloemsteng van 30 voet vormt. Meer dan eens werd die snelle wasdom in onze plantentuinen nagegaan; men kwam daarbij tot verschillende, dikwijls hooge cijfers; het hoogste is waarschijnlijk wel dat, hetwelk door den hoogleeraar {{sc|n.l. burman}} wordt vermeld, die zulk een bloemsteng in 24 uren vijf voet in de lengte zag toenemen. (Zie {{sc|h.c. van hall}}, ''Handboek der Kruidkunde'', 1846, bl. 194).
Zeer merkwaardig is ook de groei bij de bamboe's (''Bambusa's''), zooals uit de volgende opgaven kan blijken:
Wijlen de hoogl. {{sc|ch. morren}} zag een bamboes (''Bambusa arundinacea'') in eene der warme kassen van den plantentuin te Luik in 9 maanden tijds tot eene hoogte van 32 voet opschieten.
In den tuin te Calcutta nam de beroemde {{sc|wallich}} waar, dat een<noinclude></noinclude>
b8p4sa1vyabv44xangg0cu18da84xku
Pagina:Album der Natuur 1864.djvu/95
104
86890
229101
223370
2026-11-04T11:04:16Z
WeeJeeVee
2844
/* Proefgelezen */
229101
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="WeeJeeVee" />{{rh|64|SNELLE PLANTENGROEI.|}}</noinclude>bamboesstengel in ééne maand tijds 86 el, d.i. dagelijks gemiddeld 2 palm 9 duim of meer dan één Rh. voet, in lengte was toegenomen.
In {{sc|petermann's}} geographisch tijdschrift wordt opgegeven, dat een bamboes in den botanischen tuin te Edinburg in één dag 0.16 el langer werd.
Nog merkwaardiger is de groei bij ''Bambusa gigantea'', die 30 meters hoog wordt en met de verwonderlijke snelheid van 0.50 el per dag in lengte toeneemt. Maar welligt zonder voorbeeld is de snelheid van wasdom bij de Bengaalsche ''Bambusa tulda'', die hare gewone hoogte van 22 Ned. el in ééne maand tijds bereikt, dus 0.08 in het uur groeit.
Prof. dr. {{sc|karl koch}} vermeldt in zijn ''Wochenschrift'', dat men in den botanischen tuin te Berlijn de groeikracht van eene ''Bambusa verticillata'' naauwkeurig heeft nagegaan: deze plant was op den 22sten Augustus één Ned. el hoog en 0.25 el in doorsnede; den 24sten November reeds had zij eene hoogte van 12 Ned. el bereikt en was dus gemiddeld 0,12 el per dag in lengte toegenomen. De groei was bij dit individu zeer ongelijk en verschilde den eenen dag bij den anderen van 0.02 tot 0.04; het werkzaamst was hij van den 3den tot den 4den September, daar de toeneming in lengte toen 0.22 el was. (Vergl. ''Revue horticole'', 1862, p. 102).
{{r|[[Auteur:Herman Christiaan van Hall|{{sc|H. v. H.}}]]{{gap|3em}}}}
{{dhr}}{{lijn|5em}}{{dhr}}<noinclude></noinclude>
6xmjgk0qloacnls7ikwj6a623a74yq1
Pagina:Album der Natuur 1864.djvu/96
104
86893
229102
223371
2026-11-04T11:05:35Z
WeeJeeVee
2844
/* Proefgelezen */
229102
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="WeeJeeVee" /></noinclude>{{dhr|2}}
{{c|{{xx-larger|DE KRYPTOGAMEN:}}
{{smaller|DOOR}}
{{larger|[[Auteur:Frederik Willem van Eeden|{{sc|F.W. van EEDEN.}}]]}}}}
{{dhr|2}}
{{rule|5em}}
{{dhr}}
Vóór {{sc|linnaeus}} zijn beroemd stelsel op het getal der meeldraadjes en stempels had gevestigd, waren de planten, naar haar oppervlakkigen aanblik, in eenige groepen gerangschikt, op dezelfde wijs als wij in het dagelijksch leven plegen te doen. Zoo rangschikte men de woudboomen, de vruchtboomen, de bolgewassen, de waterplanten, de vergiftige en aromatische gewassen tot groepen, waarvan de meesten de ongelijksoortigste planten in zich vereenigden en bij de toenemende bekendheid met vele buitenlandsche planten niet konden behouden blijven.
Het stelsel van {{sc|linnaeus}} gaf daarentegen een zeer gemakkelijk middel tot onderscheiding en herkenning aan de hand, doch was alleen van toepassing op de zigtbaar bloeijende planten (Phanerogamen). De lager bewerktuigde, de Varens, Mossen, Wieren en Zwammen bleven hare natuurlijke rangschikking behouden, want {{sc|linnaeus}} ontdekte in haar niets, dat naar bloemen, naar meeldraadjes of stempels zweemde; alleen zaden of kiemkorrels, die zich òf in vruchtjes òf op de oppervlakte der plant zelve ontwikkelen. Hij veronderstelde echter, dat bij deze planten op nog onbekende wijze, door nog niet waargenomen organen iets dergelijks moest plaats hebben als bij de bloeijende planten (eene veronderstelling, wier juistheid thans ten minste bij velen van haar is gebleken) en noemde ze daarom ''Cryptogamae'' (verborgen bloeijende) in tegenstelling van de ''Phanerogamae'' of zigtbaar bloeijende. Verder kon hij niet gaan en door zijn kunstmatig stelsel in de lagere<noinclude>{{rh|{{gap}}{{smaller|1864.}}||{{smaller|5}}{{gap}}}}</noinclude>
lox7dxdibohfwv0nb7mlrdasuzj5gad
Pagina:Album der Natuur 1864.djvu/97
104
86894
229103
223372
2026-11-04T11:07:53Z
WeeJeeVee
2844
/* Proefgelezen */
229103
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="WeeJeeVee" />{{rh|66|DE KRYPTOGAMEN.|}}</noinclude>plantengroepen de natuur niet verbeteren, die daarin zoo duidelijk spreekt, dat een kind die groepen bij den eersten aanblik weet te onderscheiden.
Het stelsel van {{sc|linneaus}} is slechts eene korte, kunstmatige ingrijping geweest op de gezonde natuurbeschouwing, die niet enkele deelen, maar het voorkomen der geheele plant en hare ontwikkeling tot rigtsnoer neemt om de groepen te onderscheiden, en thans verdeelt men de planten weder in natuurlijke afdeelingen, even als van ouds, doch op wezenlijker, wetenschappelijker gronden. Niet de groeiplaats, niet het nut voor den mensch, maar de vorm is de eenige, algemeene grondslag geworden en met het onderzoek naar de ontwikkeling van dien vorm is de kennis van het leven der plant zoo naauw verbonden, dat de rangschikking niet meer eene drooge, onvruchtbare en conventionele studie is, gelijk ten tijde van {{sc|linneaus}}, maar een der rijkste en leerzaamste gedeelten der Plantenkunde.
Sommige zeer natuurlijke groepen, waarin de vorm ook aan de eigenschappen der planten beantwoordt, zijn uit den voor-Linnaeaanschen tijd behouden gebleven. Zoo behooren de meeste aromatische kruiden tot de familie der Lipbloemigen (''Labiatae''), de peulvruchten tot die der ''Leguminosae'', de bolgewassen tot de ''lilaceae'', terwijl de familie der Grassen en eindelijk al de verschillende groepen der Kryptogamen in de rangschikking niet veranderd zijn. Wel heeft men, sedert de bevruchting der Mossen en Varens meer is aan het licht gekomen, den naam ''Cryptogamae'' door andere namen willen vervangen, zoo als ''Agamae'' (zonder bevruchting), ''Cellulares'' (celplanten, als bestaande alleen uit celweefsel zonder vaten) en andere; doch ook geen van deze is in den volsten zin van algemeene juistheid, waarom de oude naam, ''Cryptogamae'', nog veelal wordt gebezigd.
De groepen, die tot deze omvangrijke afdeeling behooren, zijn de Wieren (''Algae''), de Zwammen (''Fungi''), de Korstmossen (''Lichenes''), de Levermossen (''Hepaticae''), de Bladmossen (''Muscí''), de Paardestaarten (''Equisetaceae''), de Varens (''Filices''), de Watervarens (''Marsiliaceae'') en de Wolfsklaauw-mossen (''Lycopodiaceae''). Deze groepen zijn echter geenszins scherp begrensd, maar door merkwaardige tusschenvormen onderling aan elkaâr verbonden, vooral in de laagste, de Wieren en<noinclude></noinclude>
t7ptyhe8euytsqdgrkvq1gu5t9b0alz
Pagina:Album der Natuur 1864.djvu/98
104
86895
229104
223373
2026-11-04T11:10:04Z
WeeJeeVee
2844
/* Proefgelezen */
229104
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="WeeJeeVee" />{{rh||DE KRYPTOGAMEN.|67}}</noinclude>Zwammen, die in hun eenvoudigsten toestand niet van elkander zijn te onderscheiden. Wij moeten ook niet vergeten, dat onze rangschikking slechts een hulpmiddel is. De plantenwereld is een zamenhangend geheel, doch niet aaneengeschakeld als een keten, maar rondom in elkander sluitende en passende als een mozaïk. Voor de juiste kennis der vormen mag eene afscheiding in groepen en familiën noodig zijn, in waarheid zijn er geen groepen, geen familiën, geen soorten, maar een in oneindige vormen schitterend geheel.
Een celletje, een vlies of een vezeltje is de eerste ons zigtbare uiting van het bewerktuigde leven. De kiemen tot dit leven zijn overal aanwezig en omringen ons meer dan wij vermoeden. Wolken van mikroskopisch kleine kiemcellen vervullen den dampkring en ontwikkelen zich, waar zij een gunstigen bodem vinden, òf tot plantaardige (''Mycoderma'') òf tot dierlijke ligchaampjes (''Infusoria''), die door hun leven en voeding die eigenaardige werking in de stoffen voortbrengen, welke wij gisting noemen.
De jongste onderzoekingen van {{sc|pasteur}} hebben een merkwaardig licht over de gisting verspreid en bewezen, dat die zoo geheimzinnige ontbindingen, welke men vroeger scheikundig trachtte te verklaren, het gewrocht zijn van levende wezens, die uit de suiker der plantenvloeistoffen alkohol en koolzuur, uit den wijn den azijn bereiden, die het brooddeeg doen rijzen en die ook eindelijk die geheele ontbinding veroorzaken, welke wij verrotting noemen.
Het leven en de werking dier mikroskopische wezens is hoogst verschillend. De wijngisting, de ontbinding der suikerdeelen van het druivensap tot alkohol, koolzuur en andere stoffen geschiedt door plantaardige wezens (''Mycoderma vini''), die zich als celletjes vertoonen en door verdeeling voortplanten. Deze plantjes hebben tot hun bestaan zuurstof noodig; in eene afgeslotene ruimte houdt daarom hunne werking na een zeker tijdsverloop op, wanneer zij sterven en op den bodem zinken. Evenzoo heeft in het mout de biergisting plaats door als draadjes aaneen verbonden celletjes.
Blijft wijn of bier gedurende een zeker tijdsverloop aan de lucht blootgesteld, dan ontwikkelen zich daarop andere celplantjes, de zoogenoemde azijnmoer (''Mycoderma aceti''), die de azijngisting dier vochten<noinclude></noinclude>
ac32ckou8b545wpj63i958pwzfzw57u
Pagina:Album der Natuur 1864.djvu/99
104
86896
229105
223374
2026-11-04T11:12:57Z
WeeJeeVee
2844
/* Proefgelezen */
229105
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="WeeJeeVee" />{{rh|68|DE KRYPTOGAMEN.|}}</noinclude>veroorzaken, door den alkohol met de zuurstof der lucht tot azijnzuur te verbinden.
Wanneer plantaardige of dierlijke vochten een tijdlang hebben gestaan en alle zuurstof door celplantjes of infusoriën daaruit is weggenomen, terwijl deze zich alleen op de oppervlakte als een dun laagje hebben gevestigd, dan ontkiemen in het binnenste van het vocht eene geheel ander soort van dierlijke wezens (''Vibrio''), die zonder zuurstof leven en de stikstof houdende zelfstandigheden omzetten tot nog eenvoudiger verbindingen, welke laatste verder door de bovenste laag plantjes en diertjes met de zuurstof van de lucht vereenigd, als de eenvoudigste verbindingen, gelijk ammoniak en koolzuur ontwijken. Deze dubbele werking neemt meer en meer toe; een ontzettende stank verspreidt zich, en de verrotting begint om met eene geheele oplossing in de eenvoudigste bestanddeelen te eindigen.
De veronderstelling, dat de gistcellen en infusoriën, zonder kiemen, uit de verbindingen der stof zouden ontwikkeld worden (''generatio spontanea''), is door de onderzoekingen van {{sc|pasteur}} wederlegd. Hij heeft ontdekt, dat de dampkringslucht die kiemen aanvoert, en wanneer zij door fijne watten gedreven wordt, in deze de zeer kleine zaadjes en celletjes achterlaat, die de gistcellen en infusoriën doen geboren worden. Plantaardige en dierlijke vloeistoffen, waarin vooraf alle kiemen door koking waren gedood, vertoonden onder den invloed van zoodanig gefiltreerde lucht, zelfs na jaren, geen spoor van gisting of verrotting. Het verduurzamen van levensmiddelen berust dus voornamelijk op het beginsel van verdelging en wering der dierlijke of plantaardige kiemcellen.
Planten en dieren zijn in hun eersten trap van ontwikkeling bijna niet van elkander te onderscheiden; het planten- en dierenrijk zijn als twee takken van een zelfden stam, die aan de uiteinden het duidelijkst van elkander verschillen, maar aan hun oorsprong ineenvloeijen en den onderzoeker doen weifelen. De voortplantingscellen van sommige wieren bewegen zich een tijd lang, voor zij zich tot plant ontwikkelen, andere wiersoorten (''Oscillatoria'') bestaan uit een bundel celdraden, die aan de eene zijde vastgehecht, zich aan de andere slingerend bewegen, als de Polypen; de Kristalwieren (''Diatomeae'') zijn planten met<noinclude></noinclude>
bp4bjax96yfpvhjkinxffglryb9qqul
Pagina:Li romans de Bauduin de Sebourc.pdf/107
104
87756
229106
224807
2026-11-04T11:24:49Z
Havang(nl)
4330
/* Proefgelezen */
229106
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" /></noinclude>{|
|valign=top|
<poem>
Au signeur de Sebourc ont leur voie aqueillie,
Car d’avoir son cheval avoient grant envie :
L’uns le prist par le brach où forment l’essonnie
Et li autres le fiert à l’espée fourbie ;
Et il se deffendoit comme homs de bonne vie,
Mais toute sa défense n’i valut une alie.
Sus l’archon de le sèle fu sa char si ploïe
Que l’estrier dégerpi, s’a le sèle vuidie ;
Il n’ot plus de concoers que, par se grant maistrie,
Acolast son cheval, c’on ne l’emmenast mie ;
Et on le fiert ès bras et li chevaliers crie.
Et Bauduins i vint qui sa vois a oïe.
Quant il vit son signeur ensi, ne li plot mie :
Il broche le cheval, des esperons l’aigrie ;
Tantost l’avoit conquis, si com l’istoire crie.
A son signeur s’en vint, qu’ensément on cuivrie,
Voit les ·ij· chevaliers dont cascuns l’enssonnie ;
Entre iaux ·ij· se bouta par si grande esramie
Qu’il a fait en ·j· mont flastrir le compaignie.
Et prist lez ·ij· chevaus, s’a se voie aqueillie :
Vers l’estandart s’en va, qu’il ne s’esmaie mie,
Personne ne trouvast qui l’en tolsist demie ;
A l’enseingne est venus, s’a le proie gaingnie.
Forment en fu prisiés de la grant baronnie ;
Et chil hiraut qui ont le proèche coisie
Crioient hautement : « fleur de chevalerie !
« Sebourc au damoisiel ! avoir doit belle amie ! »
Li sirez de Sebourc Jhésu-Crist en gracie ;
N’en vausist pas tenir une grant manandie.
Quant il vit Bauduin de si faite arramie :
« Enfes, » che dist li bers, « Jhésus te bénéie !
« Chertez, bien te retrais à ton anchisserie ;
« Plus gentil de toy n’a en ceste compaignie.
« Quant je ne le te di, pékiet fai et folie :
« Mais jà ne le saras, tant que t’aras plévie
</poem>
|valign=top|
<poem> Zij hebben zich gericht op de heer van Sebourg,
Want zij hadden veel zin om zijn paard te hebben:
De een greep hem bij de arm waar hij het kwetsbaars was
En de ander treft hem met het blanke zwaard;
En hij verdedigde zich als een man van goeden huize,
Maar heel zijn verdediging was nog geen knoflookteen waard.
Zijn lichaam was zo op het zadel achterovergebogen
Dat hij de stijgbeugel verloor en het zadel verliet;
Hij had geen andere hulp dan dat hij, door zijn grote meesterschap,
Zijn paard omhelsde, zodat men het niet zou meenemen;{{vnr|770}}
En men treft hem op de armen en de ridder schreeuwt.
En Boudewijn, die zijn stem had gehoord, kwam erheen.
Toen hij zijn heer zo zag, beviel het hem geenszins:
Hij spoort het paard aan, hitst het op met de sporen;
Hij had het zojuist veroverd, zoals het verhaal roept.
Hij kwam naar zijn heer toe, die eveneens in het nauw zat,
Ziet de twee ridders van wie elk hem lastig viel;
Hij wierp zich met zo'n grote vaart tussen die twee in
Dat hij in één ruk het stel deed neervallen.
En hij nam de twee paarden, en vervolgde zijn weg:{{vnr|780}}
Hij gaat naar de standaard, hij vreest niets,
Niemand slaagde er in, hem gedeeltelijk te verhinderen,
Hij is bij het vaandel gekomen en heeft de buit gewonnen.
Hij werd hevig geprezen door de grote baronnen;
En de herauten die de dapperheid hadden opgemerkt
Riepen luidkeels: "bloem van de ridderschap!
"Sebourg aan de jonker! Hij moet een schone liefste hebben!"
{{gap|1em}}De heer van Sebourg dankt Jezus Christus;
Hij had niet in ruil hiervoor een groot landgoed willen bezitten.
Toen hij Boudewijn met zo'n onstuimigheid zag:{{vnr|790}}
"Kind," zei de edele heer, "Jezus zegene u!
"Zeker, u lijkt sprekend op uw voorvaderen;
"Een edelere dan u is er niet in dit gezelschap.
"Als ik het u niet zeg, bega ik een zonde en een dwaasheid:
"Maar nooit zult u het weten, totdat u verloofd bent met
</poem>
|}<noinclude></noinclude>
38uhrv1b7j2fz0r3a4qn6ferilw9jzs
Pagina:De Katholieke Illustratie vol 001.pdf/68
104
90313
229066
229047
2026-11-03T13:51:01Z
Dedden
258
229066
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Dedden" />{{c|'''58'''}}</noinclude>{{hwe|den|midden}} van dat lustoord rijst thans het standbeeld van den grooten dichter, om daar, in tijdelijken zin gesproken, ten eeuwigen dage aan zijne kunstgewrochten te herinneren. Van nu af aan zal het onmogelijk geworden zijn, dat er nog een Amsterdammer getroffen wordt die niet weet wie en wat Vondel was, zoo als tot dus verre, helaas, maar al te zeer het geval geweest is, en wij hopen dat het van nu af aan ook onmogelijk zal zijn, om Nederlanders te ontmoeten die met Schiller, Göthe, Lamartine en andere buitenlandsche dichters dweepen en nooit een vers van den „doorluchtigen Nederlandschen poëet," zooals een zijner tijdgenooten hem noemt, in zijne handen heeft gehad.
Want het is waar dat het Nederlandsche Volk den grooten Vondel slechts bij name kent. Zeer teregt laat daarom Nicolaas Beets, in zijn geestig „gesprek met den Ouden Man", den dichter vragen: Word ik gelezen? Kent men mij? Neen, men kent Vondel niet, ook nu nog niet, op het oogenblik dat zijn standbeeld gaat verrijzen. Uit eene traditionnele gewoonte gaat de Amsterdammer jaarlijks zijn ''Gijsbrecht van Amstel'' zien en toejuichen, doch wat hij meer van hem kent of weet is zeer luttel. Wij willen daarom in ons blad, bij zijn welgelijkend portret en de afbeelding van zijn standbeeld eenige bijzonderheden uit zijn lang en zeer merkwaardig leven mededeelen, in de hoop van daardoor bij onze lezers, voor zooveel dit noodig mogt zijn, den lust op te wekken, om ook met zijne dichtwerken kennis te maken, die thans volledig en ook in afzonderlijke stukken tegen zeer gematigde prijzen te verkrijgen zijn.
Joost van den Vondel is geen geboren Nederlander, want hij zag op den 17 November 1587 te Keulen het levenslicht. Het zou desniettemin eene ongerijmdheid zijn om Vondel geen Nederlander te noemen, want zijne ouders waren beiden te Antwerpen geboren, en hij zelf heeft, nog zeer jong zijnde, zich met hen naar Nederland begeven, alwaar hij het eerste onderrigt ontving en geheel als Nederlander gevormd is. Zijn grootvader van moeders zijde, Pieter Kranen, insgelijks een Antwerpenaar, werd in der tijd onder „de Brabantsche poëten" geteld, die „naar de wijze van Cornelis van Ghistele en van Jan Baptista Houwaart, de Rhetorica, gelijk men toen de dichttkunde noemde, hanteerende, onder dat slag van Rymers in agtinge was." Deze Pieter Kranen was een ijverig Doopsgezinde, en had zich in woorden en geschriften zoo scherp uitgelaten, dat hij door de overheid vervolgd werd, doch met zijne kinderen wist te ontkomen. Zijne vrouw werd in zwangeren toestand in den kerker geworpen; doch zij heeft hare regters weten te verbidden, liet een harer kinderen, namelijk hare dochter Sara uit Keulen komen, en door een Katholiek priester doopen en begaf zich daarna insgelijks naar genoemde duitsche stad. Een ander Doopsgezinde Joost van den Vondel genaamd, een hoeden-stoffeerder, die mede Antwerpen om aangelegenheden van godsdienstigen aard had verlaten, werd in het gezin van Pieter Kranen opgenomen, en huwde later met de reeds genoemde Sara, die te Antwerpen door een Katholiek priester gedoopt was. Uit dit huwelijk is onze groote Dichter geboren, „in de straat genaamt de Wijsgas (die Weissgasse) daar de viool uithing". Vondel heeft altijd zijne geboortestad in groote eere gehouden. In zijne opdragt van ''Sinte Ursuls, of der Maaqhden Treurspel''" zegt hij o. a.:
{| border="0" align="center"
|-
|<poem> „D' inboorling is in zyne wiegh gehouden
En bakermat: Hoe kan hij dit voorby?
Al wordt de melk der moeder niet vergouden
Van 't kind, dit strekt ten allerminste my
Een klein bewys van myn genegentheden,
En groote zucht tot mijn geboorteplaats;
Daar ik, nu stijf een halleve eeuw geleden,
Eerst ryzen zag den glans des dageraats."</poem>
|-
|}
Volgens den heer van Lennep en anderen zou de vader van onzen dichter in het jaar 1599 met zijn gezin Keulen hebben verlaten, om naar zijn Vaderland terug te keeren, doch de heer J. A. Alberdingk Thijm heeft uit het Poortersboek van Amsterdam aangetoond dat „Joosten van den Vondel van Antwerpen" aldaar op den 27 Maart 1597 als burger is ingeschreven. Onze dichter moet dus hoogstens tien jaren oud zijn geweest, toen hij te Utrecht, waar zijn vader zich eenigen tijd ophield, het eerste onderrigt in de school ontving. Alvorens echter was de oude Vondel met zijn gezin naar Frankfort gereisd, van daar op Bremen en voorts op Holland, zooals een tijdgenoot zegt, „zich onderweg erbarmelijk behelpende, maakende een wieg tusschen eenige stokken, de luijeren droogende. op den waagen, met teekenen van zoodanige ingetoogenheid en zedigheid, dat de Voerman, dit eenvoudig paar voerende, tegens iemant zeiden: 'T is eveneens alsof ik met Joseph en Maria over weg reize."
De heer J. van Lennep, die in de prachtuitgave van ''Vondels werken'' onzen grooten dichter een schoon monument heeft gesticht, geeft een schilderachtige beschrijving van de komst van de Vondels hier te lande, welke wij gaarne eene plaats inruimen. „Ik zie, dunkt mij," zegt hij, „dien ouderwetschen, met leder overtrokken bolderwagen, zich langzaam en met moeite over den gullen zandweg bewegen. Achterin ligt de have der reizigers, zoo beknopt mogelijk zamengepakt, eenige kisten, eenig huisraad in dien donkeren hoek op een gestapeld. Op den voorsten zitbank zit de zorgende moeder, met den kleinen Willem, haar zuige!ing, aan de borst; nevens haar Klemensken, hare oudste reeds veertienjarige telg. Zij hangt de luren en kleedingstukken, op de laatste wisselplaats gewasschen, te droogen over een touw, van de eene zijde des wagens naar de andere zijde gespannen. Achter het drietal schommelt de wieg van het knaapje, of liever de hangmat tusschen twee latten bevestigd. Naast den wagen wandelt de vader des huisgezins, met een, ja, burgerlijk voorkomen, maar waaraan langdurige wederwaardigheden en zorgen zekere achtbaarheid hebben gegeven. Nu eens is hy in gesprek met den voerman, die nevens zijn paard voorttreedt, dan weder beantwoordt hy de kinderlijke vragen van het vijfjarige Saartje, dat, verveeld van het rijden, voorthuppelt aan vaders hand, en nieuwsgierig rondziet naar de ongewone voorwerpen, die zich onderweg aan hare oogen voordoen. Eindelijk, nu voor, nu achter, draaft de twaalfjarige Joost, <ref>Zie de opmerking.</ref> en poogt de voor hem uitvliegende vlinders machtig te worden, of gaart aan den kant der weide versche bloemen, van dien bodem, waar hij later lauweren vergaderen zal."
Zóó of ten minste op dergelijke wijze is Vondel het land binnen gekomen, waarvan hij eenmaal een der grootste sieraden zou worden. Wij zullen slechts vlugtig van de eerste jaren na zijne komst in Nederland spreken. Zijn broeder Willem werd in talen en wetenschappen onderwezen en studeerde later in de regten, doch onze Joost werd voor de „neering in koussen opgebragt, waarin zijn vader, die in de Warmoesstraat woonde, zich eerlijk en met goede winst geneerde." Diensvolgens leerde hij slechts een weinig leezen, schrijven en rekenen. De knaap toonde echter al vroegtijdig veel meer lust in letteroefeningen dan in de kousen-nering en werd daarin niet weinig gesterkt door zijn grootvader Kranen, die ongetwijfeld, zooals vele grootvaders, meermalen het verwijt zal hebben moeten hooren, dat hij den jongen bedierf. De eerste gedichten van Vondel waren onbeduidend, want de dichter wordt wel geboren, maar de kunst en het onderwijs moeten hem opvoeden. Desniettemin sprak de Drost van Muiden, Pieter Cornelisz Hooft reeds met grooten lof van hem toen hij naauwelijks de kinderschoenen was ontgroeid. Toen de vader van onzen Vondel overleden was, huwde Joost op drie-en-twintigjarigen leeftijd Maaike de Wolf, die, zeer wijselijk, zich met grooten ijver op de kousen-nering toelegde, dewijl haar man meer aan zijne „liefhebberij" dan aan zijne kousen dacht. Vondel legde zich dan ook met al zijne krachten op de letterkunde toe, en in het jaar 1612, het vijfde na zijne echtverbindtenis, zag zijn eerste treurspel het licht: ''Het Pascha, of de verlossing der kinderen Israëls uit Egypte''. Vondel werd in zijne liefde voor de dichtkunst gerugsteund door Hooft, die, zoo als van Lennep zich uitdrukt, een meesterschap over de taal bezat, en veel meer ontwikkeld was dan onze kousen-kooper, maar ook voornamelijk door de rederijkkamers van dien tijd, welke zijne stukken voordroegen. Hij zag echter al spoedig in dat hem grondige kennis en vorming ontbrak. Hij legde zich daarom jaren lang met zulk een ijver op de levende en doode talen toe, dat hij zijne onderwijzers verbaasde. Door die talen leerde hij de oude schrijvers en dichters in al hun schoonheid kennen; maar dit was voor zijne weetgierigheid niet voldoende; hij vergaderde zich ook schatten van kennis in allerlei wetenschappen, van den landbouw tot de zeevaartkunde, en hij neigde het oor evenzeer naar hen die de kunst beoefende. Een kenmerk van zijn karakter was, dat hij zijn arbeid gaarne aan het oordeel van anderen, zelfs van jongere letterkundigen en geleerden onderwierp.
In evengenoemd jaar werd hem eene dochter geschonken, die hij Anna liet noemen; een kind dat hem later is voorgegaan op den weg des heils. Vondel had toen goede dagen: geldelijke zorgen kende hij niet, want zijne goede vrouw ondersteunde hem vlijtig in den handel en daarbij genoot hij huiselijk geluk. Dat geluk werd nog meer verhoogd door de hooge onderscheiding welke hem werd bewezen door mannen van wetenschap en kennis. Het slot te Muiden, waar men hem ter eere, thans een feestelijke bijeenkomst voorbereidt, is getuige geweest van zijne schoonste uren. Men vond daar in gezelligen kring naast Hooft een Caspar van Baerle, Vossius, den wereldberoemden Huig de Groot, Constantijn Huijgens, Laurens Reael en het rijkbegaafde, maar nog niet genoeg gewaardeerde zusterpaar, Anna en Maria Tesselschade en meer anderen. Daar werden Vondels gedichten bewonderd alvorens het publiek er zich op mogt vergasten, daar werd hem een prikkel gegeven om op den ingeslagen weg voort te gaan. Men moest ootmoedig en nederig zijn als Vondel geweest is, om bij zooveel huldebetoon niet verwaand te worden.
Nadat hij zijne ''Lofzang op de scheepvaart, de Warande der dieren, het Treurspel van Jeruzalems verwoestinge, de heerlijkheid van Salomon'' en meer andere werken in het licht had gegeven, werd Vondel op het ziekbed nedergeworpen, en bleef jaren lang zoo zwak, dat niemand hem een lang leven voorspelde. In het veertigste jaar van zijn leven vermogt hij eerst die zwakte te overwinnen, en hij is eerst weder gezond geworden toen hij reeds zijn vijftigste jaar was ingetreden.
Intusschen hadden in ons land gebeurtenissen van staatkundigen en godsdienstigen aard plaats, die op de dichtwerken en ook op de verdere lotgevallen van onzen Vondel grooten invloed uitoefenden. Wij hebben geen ruimte om over de geschillen der Remonstranten en Contra-remonstranten uit te weiden, doch het moge voldoende zijn aan te stippen dat Vondel in die geschillen geheel zijne overtuiging volgde, en tegen zijn wereldlijk belang in de partij der onderdrukten koos, wat tot bewijs kan dienen dat hij niet zijn aardsch belang beoogde, maar zijn geweten als het rigtsnoer van zijne handelingen volgde. Het harde vonnis van Oldenbarnevelt vervulde hem met verontwaardiging, en zijn wereldlijk belang geheel ter zijde stellende ontwierp hij zijn treurspel ''Palamedes, of vermoorde onnozelheid''. Dit werk zag in den herfst van het jaar 1625 het licht en werd om zijne hooge waarde bewonderd, doch gaf aanleiding tot groote bitterheid bij de heerschende partij; want de toestanden, daarin geschetst, hadden niet slechts de meeste overeenkomst met die welke in betrekking stonden tot hem die door den een een landverrader, door den ander een martelaar des vaderlands werd genoemd, maar men zag op de titelplaat ook een grijsaard die sprekend op Oldenbarnevelt geleek. Het duurde dan ook niet lang of de exemplaren van dit werk werden in beslag genomen en de schrijver aangeklaagd. De pensionaris van Amsterdam, Mr. Adriaen Paeuw, zoon van een van Oldenbarnevelt's regters, eischte dat de overheid van Amsterdam Vondel zou uitleveren, in welk geval het hem mogelijk de hals had gekost, doch die eisch stuitte af op de weigering van den Raad en de Schepenen der stad, en vooral op de kordaatheid van burgemeester Bicker, die op het aandringen van genoemden pensionaris zeide: „als men onze burgers naar den Haag gaat voeren, wat hebben wij dan hier te doen."
Middelerwijl verkeerde onze dichter en zijn huisgezin in den grootsten angst. Vondel, die wel wist dat de Staten in dien tijd niet met zich lieten spotten, begaf zich heimelijk in de woning van zijn zwager de Wolf. Wat zijne vrienden aangaat, deze wilden zich zijn lot niet aantrekken; zij beschimpten hem zelfs over zijn „geschrijf" en lieten hem weten, dat hij beter zou doen met<noinclude></noinclude>
1bzi2ddnq4uezz60s73ovgpphyasvcs
Pagina:De Katholieke Illustratie vol 001.pdf/69
104
90320
229064
2026-11-03T13:38:01Z
Dedden
258
/* Proefgelezen */
229064
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Dedden" />{{c|'''59'''}}</noinclude>op zijn huishouden en zijne nering te passen. Vondel, die zich alles behalve op zijn gemak gevoelde, verliet het huis van zijn zwager en begaf zich naar Scheibeek, waar de familie Baeck hem hartelijk ontving. Na eenige dagen, toen hij vernomen had dat men zijne vrijheid niet zou aanranden, kwam hij weder te voorschijn. Men moet aannemen, dat hij alleen ter wille van zijne vrouw en kinderen zoo voorzigtig handelde, want een zijner tijdgenooten schrijft, dat hij tijdens zijn verblijf bij zijne zuster zulke scherpe hekeldichten op zijne vervolgers geschreven heeft, dat de goede Clementia niet rustte, alvorens hij ze in het vuur had geworpen.
Vondel werd desniettemin voor de regtbank der Schepenen gedaagd, waarvan hem eenigen echter zeer genegen waren, zoodat hij er met een boete van 300.— afkwam. Door de opspraak, welke dit boek had gemaakt, kreeg het intusschen een buitengewoon vertier. De eerste druk was spoedig uitverkocht, de tweede en derde volgde spoedig en het moest binnen den tijd van weinige jaren dertigmaal herdrukt worden. Men verhaalt zelfs dat de Prins van Oranje, Frederik Hendrik, het zich door zijn gunsteling van der Mijle, een schoonzoon van den ongelukkigen Oldenbarnevelt, liet voorlezen.
Toen deze storm bedaard was, ging Vondel zich met meer ernst dan ooit op de studie toeleggen. Hij liet zich in de logika en ook in de Grieksche taal onderwijzen en maakte daarin schitterende vorderingen. Achtereenvolgend gaf hij onderscheidene gedichten in het licht; die voor een gedeelte aan groote gebeurtenissen in het Vaderland waren toegewijd, en aan den Prins van Oranje, waarbij hij, volgens een schrijver van dien tijd, „met grooten zwier van kunst breed ging weiden in s'prinsen lof," wat hem intusschen nooit eenige vereering of onderscheiding van dien vorst ten deel deed vallen, ofschoon deze anders „zeer milddadig was tegens de Poëten, wanneer ze zijne overwinningen met hunne dichten vereerden." Men is van gevoelen dat de Prins het niet heeft durven wagen, Vondel met eenige gunsten te onderscheiden, uit vrees voor de predikanten en Contra-remonstranten, die door Vondel in zijne hekeldichten scherp werden gegeeseld.
Er hadden nu achtereenvolgend gebeurtenissen plaats, die onzen dichter veel leed en droevig hartzeer berokkenden. In de eerste plaats was hij niet alleen zeer betrokken in de staatkundige maar ook in de geloofs-geschillen. De twisten tusschen de Remonstranten en Contra-remonstranten en andere sekten, en de oproerigheden en geweldenarijen welke, ten gevolge daarvan, plaats hadden, schokten zijn godsdienstig gemoed diep en schonken het leven aan menig vlijmend scherp hekeldicht. In het jaar 1627 stierf zijn broeder Willem, die in Frankrijk den titel van doctor in de regten had verkregen, en zich naar Italië had begeven om zijne kennis te vermeerderen, en in het jaar 1635 verloor hij door den dood zijne geliefde vrouw. De laatste slag trof den dichter zoo zeer, dat hem langen tijd de lust tot werken geheel benomen was, en hij zelfs in zijne mismoedigheid de reeds vervaardigde zangen van een heldendicht, waarvan keizer Konstantijn de held zou zijn, in de vlammen wierp.
Het scheen echter dat die rust hem goed gedaan en in zijn gemoed een denkbeeld tot rijpheid had gebragt, dat hem reeds lang bezielde. Het was onzen dichter reeds lang verweten, dat hij „tot de leer van Rome" overhelde, en men meende in zijn treurspel ''Gijsbrecht van Amstel'', dat bij de inwijding van den eersten schouwburg te Amsterdam, omstreeks het Kerstfeest voor het eerst te tooneele werd gebragt, daarvan de duidelijkste sporen te zien. Van dien tijd af dagteekenen zijne groote tegenspoeden, doch van dien tijd af heeft ook Vondels geest de ongekende, ongeëvenaarde vlugt genomen, die buiten hem schier niemand heeft bereikt. Hij stond nu niet slechts van de zijde zijner vijanden aan allerlei aanvallen bloot, maar ook vele zijner vrienden verlieten hem, of begonnen den draak met hem te steken. Jacob Cats, die men zoo lang wederregtelijk de plaats in de Nederlandsche huisgezinnen heeft doen innemen, welke onzen Vondel toebehoorde, gaf een zeer „vuilaardig rijm" tegen hem uit, dat eindigde met het volgende anagram, even onbeduidend als zoo vele andere zijner rijmelarijen:
{| border="0" align="center"
|-
|<poem> „Nu is Joost van Vondelens,
Wijs en heyligh duckend mens,
In uw naem bevonden,
Soo je Siet
Dat je hiet
''Sotje'' vol von sonden."</poem>
|-
|}
Cats had zijn eigen spreukje wel op zich mogen toepassen:
{| border="0" align="center"
|-
|<poem>„Spyt gaept wyt,
Nyt die byt."</poem>
|-
|}
Er zijn door zijne tijdgenooten en ook door de nakomelingschap, die den overgang van Vondel tot het Katholicismus niet hebben kunnen verkroppen, allerlei wereldsche redenen opgespoord, om te betoogen dat hij die stap niet of ten minste niet geheel uit overtuiging of vrijen wil heeft gedaan. Een zijner oudste levensbeschrijvers, die zijne bekeering een „afwijking tot het Pausdom" noemt, zegt o. a. „zeker regtsgeleerde van goeden gelove, die langen tijd gemeenzaam met hem verkeerde, plagt te verhalen, dat Vondel, hebbende zijn Echtgenoot over etterlijke jaren verloren, zijn oog had geworpen op een welgegoede Weduwe, van de Roomsche gezindheid, en anders geen kans ziende om haar te behagen, bij zich zelven begost te overleggen, of hij haar met geen goed gemoed in dat stuk zou kunnen volgen." Een erbarmelijke reden voor iemand die overigens een groot lofredenaar van onzen Vondel is. De heer van Lennep, die Vondel bestudeerd heeft, maar hem daarom nog niet heeft leeren kennen, verwerpt deze reden, omdat zij geheel in strijd is met Vondels edel, kordaat en onbaatzuchtig karakter, maar geeft van zijnen kant als oorzaak aan, dat hij de haspelarijen der protestantsche sekten moede, voor zich zelven rust en een schuilplaats zocht. Zeer teregt doet hier de eerw. zeergel. heer Drabbe in zijne uitmuntende voorlezing over dit onderwerp, <ref>Een voorlezing in April jl. te Rotterdam gehouden.</ref> uitkomen hoe ongerijmd het is, om van Vondel te beweren, dat hij op dien leeftijd rust zocht. „Hij, de nimmer rustende Dichter, die eerst op ''zeven en tachtigen jarigen'' ouderdom; ''vijf jaren voor zijn sterven'', de pen uit zijne stramme vingeren nederlegde! Hij, de altoos woelige en strijdlustige Vondel, over wien, eenige jaren na zijne geloofsverandering, door den Drossaard Hooft aan prof. van Baerle werd geschreven: „Mij deert des mans, die ''geenes dings eerder moede'' schijnt te worden, dan ''der ruste''."
Zoo zijn er een aantal wereldsche beweegredenen gezocht, om den grooten stap van Vondel tot een bloot menschelijke berekening te verlagen. En toch hadden zijne tijdgenooten dit beter kunnen weten, en had de heer van Lennep, die meer dan iemand in de gelegenheid is geweest om den rijkdom van zijn edel en ongeveinsd gemoed, in de schatten door hem nagelaten te leeren kennen, gemakkelijk de ware beweegreden kunnen vinden. Vondel was geen veinsaard, Vondel zocht noch rust, noch rijkdom, noch aardsche grootheid. De ernst, de vroomheid en opregtheid, welke hem bezielde, wordt door geen zijner levensbeschrijvers ontkend, maar zelfs hoog geroemd. Vondel was ook ootmoedig en nederig van harte. „Van zijn eigen werk," zegt Brandt, „sprak hij zedig, of met groote ingetogenheid en men hoorde hem nooit op eenige zijner dichtwerken, hoe hoogh die ook van anderen werden geprezen, met den meesten schijn van laatdunkendheid roemen." Op een andere plaats zegt dezelfde schrijver: „Elk moest bekennen, dat hem het stuk van den godsdienst ter herten ging, en dat hij daarin ijverde zonder ijemant te ontzien." Hoe kan men nu bij zoo iemand, waar het zijne ziel en zaligheid betreft, aardsche beweegredenen op den voorgrond stellen ? Vondel was ootmoedig en dat heeft met Gods genade waarschijnlijk den grondslag voor zijne bekeering tot het Katholicismus gelegd; want de bekeering vindt geen grooter tegenstand dan in hoovaardij. Maar er was nog iets anders dat daartoe medewerkte. In het tijdperk, waarin Vondel bloeide, had het Protestantismus zijn eerste bedrijf uitgespeeld, en begon, met het tweede bedrijf, reeds de ontbinding zigtbaar te worden, waarvan wij in onzen tijd het einde gaan zien. Vondels groote en onbenevelde geest zag de nietigheid de onbestaanbaarheid van het Protestantismus, de ongerijmdheid van de uitspraak der menschelijke rede en van het individuële onderzoek; hij had reeds vóór zijne bekeering gezegd, „dat er geen zeekerheit in den godsdienst was, ten waar men een onfeilbaren Priester en verklaarder, van alwat in geschil stond, erkende op der aarde, een' Stedehouder van Christus."<ref>Zie Brandt.</ref> Doch het is niet noodig de getuigenis van zijne geschiedschrijvers aan te halen, want hij had ook reeds jaren lang in zijne gedichten de getuigenis afgelegd, dat in zijne ziel de eerste spraken des geloofs ontkiemden. Vijftien jaren vóór zijn overgang gaf hij de vertaling van een Latijnsch gedicht van zijn broeder Willem op Paus Urbanus VIII in het licht, waarin men o. a. leest:
{| border="0" align="center"
|-
|<poem>„Dees' is de groote Sleutelvooghd,
Van 's Hemels poorte. rust nu. pooght.
Niet meer te weten. buygh uw' knien
En kus syn' voeten wyd ontsien."</poem>
|-
|}
Wat ook zeer tot zijne bekeering heeft bijgedragen, is dat hij de kerkelijke geschiedenis met zorg bestudeerd, en de Kerkvaders en de besluiten der Conciliën gelezen, en, zooals uit zijne werken blijkt, grondig gelezen heeft.
Wij hebben gemeend dit gewigtig tijdperk uit Vondel's leven een weinig uitvoerig te moeten behandelen, te meer omdat daarover, ook in onze dagen nog, de grootste ongerijmdheden zijn verspreid. Zijne bekeering, die in 1640 openlijk plaats had, bragt een volslagen woede ook onder zijne vrienden te weeg. Zelfs de Drost Hooft, de vriend van zijne jeugd af, vermeed zijn omgang en bejegende hem met bitsheid. Kort vóór zijn overgang schreef hij zijn treurspel ''de Maagden'' en daarna achtereenvolgend ''Joseph in Dothan'' en ''Joseph in Egypte, Peter en Pauwels'', alsmede ''Brieven der H. Maagden'', die hij opdraagt aan de Koningin des hemels, een bijzonderheid, welke meer dan iets anders getuigt, dat zijn hart in den ruimsten zin des woords van het Katholicismus doordrongen was. Toen hij nu echter zijn ''Eeuwgetij der heilige Stede te Amsterdam'', een leerdicht, ter eere van het H. Sakrament van mirakel in het licht gaf, werden zijne vijanden letterlijk in woede ontstoken. „Dit quam," zegt zijn levensbeschrijver, „in den jare 1655 te voorschijn, maar verwekte hem veel haats, en maakte een' heelen hoop van Onroomsche Rijmers gaande, die hem, met lamme stekeldichten en krabbelingen, elk om strijd, te keer gingen, nergens toe dienende, dan om het graauw tegen hem te verbitteren." Dit nam zoodanig toe, dat zijne persoonlijke veiligheid daardoor wel eens gevaar had kunnen loopen, zoo als blijkt uit een brief van den drossaart Hooft aan professor Barlaeus, waarin hij o.a. zegt: „Vondel heeft een vaers gemaakt op 't Wonder, waar af de H. Stede haaren naam draagt: en laat het openbaarlijk voor de Boekwinkels ten toon hangen, gelijk de voorvegters de messen in de luifen steeken, om de oogen der voorbijgangers te tergen, als met zeggen, wie 't hart heeft pluike <ref>Wie durft plukharen, hij kome.</ref>. My deert des mans, die geenes dings eerder moede schijnt te worden dan de ruste. 't Schijnt dat hij nog driehonderd guldens in kasse moet hebben, die hem dreigen de keel af te bijten <ref>Dit zinspeelt vermoedelijk op eene boete welke Vondel voor zijn gedicht op het mirakel van Amsterdam te wachten stond.</ref>. Nog weet ik niet of het hem niet wel duurder mogt komen te staan; ende de een of andere heetharzen bij ontyde de handen aan hem schenden, denkende dat er niet een haan na kraaijen zoude."
Als een antwoord daarop gaf Vondel zijne Altaargeheimenissen in het licht, en nam in al de werken, welke daarna volgden, steeds hooger vlugt. Ondervond Vondel in zijne ouderstad grievend leed, omdat zelfs zijne voormalige vrienden en vereerders hem den rug toekeerden en men spotdichten op hem vervaardigde, die, zoo als wij gezien hebben, hem als een zot ten toon stelden, het moet hem een streelend gevoel zijn geweest, dat een man als de wereldberoemde Hugo de Groot, die destijds gezant te Parijs was, zijne verdiensten openlijk bleef huldigen. De Groot, aan wien Vondel zijn ''Gijsbrecht van Amstel'' had opgedragen, schreef over dit werk het volgende: „Ik houde mijn zeer verplicht van UE. beleeftheid en groote genegenheid tot mij, de welke schier alleene; immers nevens weinigen van die Landen, zoekt te verzoeten, mijne geleeden zwarigheden, en te vergelden mijne onbeloonde diensten. Ik heb uwe gaven en werken altijd ten hoogsten<noinclude></noinclude>
exza9o1ah7cjcf4x3u506bjjeiyjmgv
De Katholieke Illustratie/Jaargang 1/Nummer 8/Joost van den Vondel
0
90321
229065
2026-11-03T13:48:13Z
Dedden
258
Nieuwe pagina aangemaakt met '<pages index="De Katholieke Illustratie vol 001.pdf" from=67 fromsection=s1 to=72 tosection=s1 header=1 Titel="Joost van den Vondel" auteur="onbekend auteur" current="''De Katholieke Illustratie'', jrg. 1, nr. 8 (1867), p. 57-62."/> {{DEFAULTSORT:Vondel (Joost van den)}} [[Categorie:De Katholieke Illustratie - Jaargang 1]] [[Categorie:Joost van den Vondel]]'
229065
wikitext
text/x-wiki
<pages index="De Katholieke Illustratie vol 001.pdf" from=67 fromsection=s1 to=72 tosection=s1 header=1 Titel="Joost van den Vondel" auteur="onbekend auteur" current="''De Katholieke Illustratie'', jrg. 1, nr. 8 (1867), p. 57-62."/>
{{DEFAULTSORT:Vondel (Joost van den)}}
[[Categorie:De Katholieke Illustratie - Jaargang 1]]
[[Categorie:Joost van den Vondel]]
95rl397fzet4087avygvg3d0rr08rog
Pagina:De Katholieke Illustratie vol 001.pdf/212
104
90322
229069
2026-11-03T14:57:58Z
Dedden
258
/* Proefgelezen */
229069
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Dedden" />{{c|'''206'''}}</noinclude><section begin="s1"/>gebroken oog opent zich, terwijl zijne hand op het hart rust, als wilde hij onderzoeken hoe lang het nog kloppen zal; zijn voet ligt op een uitstekende rotspunt, en hij mist de kracht dien terug te trekken. Aan zijne voor eenige oogenblikken nog zoo krachtige vuist is het werktuig ontzonken, waarmede hij de rotsen spleet, toen hij in de peiliooze diepte nedertuimelde. Hij was bezig met een kanaaltje te graven om eene beek naar zijn stukje gronds te leiden; ongelukkig gleed zijn voet uit en, van de eene rots op de andere vallende, landde hij eindelijk in den diepen afgrond. De val is hem doodelijk geweest; de afgrond zal zijn graf zijn; nog eenige oogenblikken, en hij zal sterven, verre van zijne bloedverwanten, van zijne vrienden, en zonder de troostmiddelen der godsdienst te ontvangen. Want op de plaats, waar hij ligt, is hij niet te bereiken; al weet men ook waar hij zich bevindt, geen priester zou met de H. Teerspijs tot hem kunnen komen.
Nu wil het godsdienstig volksgeloof dat zoodanige ongelukkige, zoo hij zich vroeger de H. Barbara tot patrones heeft gekozen, niet onvoorbereid naar de eeuwigheid gaat. Het kan niet anders of de H. Barbara verschijnt met de H. Communie, die zij den stervende toereikt, nadat hij door een volmaakt berouw vergeving van zijne zonden heeft bekomen.
Heerlijk schoon heeft de teekenaar dezer gravure de heilige afgemaald; zij vertoont zich als een hemelsch wezen, met den bloemenkrans der onsterfelijkheid in de haren gevlochten. Vol zoete teederheid valt haar blik op den stervende, en zij strekt de regterhand tot hem uit, als om hem op te wekken tot een opregt berouw, en draagt in de linkerhand het Brood des levens.
De wereldling zal dit volksgeloof met den naam van dom bijgeloof bestempelen; wij noemen het een rein geloof, dat niet vraagt naar mogelijkheid, maar alleen steunt op een vast en onwrikbaar vertrouwen op Gol en in de voorspraak zijner Heiligen.
<section end="s1"/>
<section begin="s2"/>{{lijn}}
<section end="s2"/>
<section begin="s3"/>{{c|{{x-larger|Sneeuw, gletschers en lawinen.}}}}
{{lijn|breedte=12em}}
Sneeuw! … is ongetwijfeld het eerste woord, dat menigen lezer bij het zien van de gravure op bl. 205 op de lippen komt, en al leest hij de Katholieke Illustratie aan het hoekje van den warmen haard, gaat hem een rilling door de leden, als hij denkt aan den door sneeuw en wind vervolgden wandelaar, dien hij voor zich ziet. De man wordt zoodanig door de sneeuwjagt voortgedreven, dat hij den tijd niet heeft een blik door het raam der kamer te werpen, waar men, met sneeuw en storm spottende, vrolijk feest viert. Het is niet te ontkennen dat die kamer het wintergezigt leven en gloed bij zet, en het moet een gelukkig denkbeeld van den teekenaar genoemd worden daardoor afwisseling aantebrengen, waar het oog niets dan sneeuw ontmoet. Want de daken der huizen zijn met een dikke sneeuwlaag bedekt, en de fijne vlokken, die als kleine insekten in dc lucht wemelen, zoeken zelfs tusschen de naden der steenen een plaats om er zich aan vast te hechten. Dat de takken van den ouden boom zonder sneeuw zijn, hebben zij te danken aan den wind, die ze heeft medegevoerd.
Over het algemeen hebben de menschen een afkeer van sneeuw: deze klaagt over de koude, die zij aanbrengt; gene mort wijl zij door zijne laarzen dringt, al geloofde hij ze ook volkomen ondoordringbaar; de dienstbode is ontevreden, wijl ieder ze in huis brengt en hare, om alles rein en zindelijk te houden. vruchteloos doet zijn. De kinderen integendeel zijn vrienden van de sneeuw. Niemand gelukkiger dan zij, wanneer zij de sneeuw tot allerlei figuren kunnen kneden, al tintelen er ook de handen van, en zij met trots kunnen nederzien op de door hen gewrochte meesterstukken. Die schalksche knaap, daar ginder aan de schooldeur, kan het niet van zich verkrijgen binnen te treden zonder zijn makker een handvol sneeuw in het aangezigt geworpen te hebben; de getroffene, wat opvliegend van aard, wordt boos, maakt een harden sneeuwbal, werpt daarmede naar zijnen makker, maar de bal komt tegen de schooldeur, achter welke de guit verdwenen is. Moeten wij lagchen om de jongensstreek van den eerste, de wraakgierige handelwijze van den laatste kan niet dan gelaakt worden.
Wie zich ook over de sneeuw te beklagen hebbe, het leed is in onze streken wel te dragen. Slechts zelden bedekt de sneeuw zoodanig als in den winter van 1866 bij ons de wegen, dat de communicatie gestremd is, of valt in zoo groote menigte, dat, als toen, hier en daar een nederige hut er onder begraven wordt. Geheel anders is het in andere wel in bergachtige landen. Daar rigt de sneeuw soms de grootste verwoestingen aan, en doet zij menschen en dieren den vreeselijksten dood sterven. Wie heeft niet ooit gehoord van gletschers en lawinen, vooral als er sprake van Zwitserland was? Wie heeft niet nu of dan in de dagbladen van de jammeren gelezen, die zij aanrigten? Nog in de laaiste dagen zijn er vele droevige berigten uit Zwitserland gekomen; op verscheidene plaatsen zijn boerenwoningen onder de sneeuw bedolven, en In het kanton Glarus zijn van eene kudde van 206 schapen 56 verongelukt. Maar heeft men van gletschers en lawinen gelezen, men weet, daarom nog altijd niet wat onder die benamingen bedoeld wordt, of hoe gletschers en lawinen ontstaan. Daarom willen wij er onzen lezers eenige verklaring van geven.
Vooreerst moeten wij de vraag beantwoorden: wat is sneeuw?
Wij hebben in een vorig no. gezien, dat een verkoeling van een met waterdamp bezwangerde luchtlaag het ontstaan van regen ten gevolge heeft. Verscheidene waterdampblaasjes voeren zich bij elkander tot een druppel, die door zijn zwaarte genoodzaakt is te vallen. Wanneer hij tijdens zijn val een genoegzame koude ontmoet, dan bevriest hij en komt op de aarde als een sneeuwvlok. Onder gunstige omstandigheden nemen de sneeuwvlokken regelmatige gedaanten aan en worden zes- of twaalfhoekige figuren. Het best geschiedt zulks bij strenge koude en windstilte. De sneeuwkristallen kunnen zeer fraai zijn; hij, die zich daarvan wil overtuigen, vange ze op een stuk zwart papier, dat eenigen tijd aan de koude is blootgesteld geweest. Uit de grootte der sneeuwvlokken valt dikwijls de duur der sneeuwbui af te leiden. Deze zal gewoonlijk in een regenbui overgaan, a1s kleine sneeuwvlokken door grootere gevolgd worden. Ook is het een gewoon verschijnsel: hoe kleiner vlokken hoe strenger koude.
Om nu op de gletschers te komen, moeten wij allereerst opmerken dat de warmte meer en meer vermindert, naar mate de -afstand van de oppervlakte der aarde grooter wordt. Op een toren is het op hetzelfde oogennlik kouder dan aan zijn voet; men heeft berekend dat iedere 190 el boven de aarde een graad warmtevermindering geeft: dus zal op een hoogte van 190 el hoogte de thermometer een graad minder warmte aanwijzen dan een zelfde thermometer het tegelijkertiid aan den voet zal doen. Klimt men nu op den warmsten dag des jaars al hooger en hooger b.v. op een berg, dan zal men een punt ontmoeten, waar de koude zoodanig is, dat de sneeuw niet smelt. Verschillende omstandigheden zijn oorzaak dat dit punt op de eene plaats hooger ligt dan op de andere.
Dat punt heet de sneeuwgrens, en de rij van zoodanige punten die altijd een zeer kronkelende lijn zal vormen, wordt de sneeuwlinie geheeten. De bergruggen en bergtoppen, die zich boven deze linie verheffen, zullen immer met sneeuw en ijs bedekt zijn. De sneeuwlinie bevindt zich onder den evenaar op gemiddeld 5000 ellen hoogte, in de Pyreneên op 3000, in de Alpen op 2600, in den Kaukasus, bijna op gelijke breedte als de Alpen gelegen, op 2900, onder den 60<sup>en</sup> breedtegraad in Zweden en Noorwegen op 1600 en onder den 70<sup>en</sup> op 1000 ellen. Nog hooger, nabij en onder de noordpool ligt zij op de aarde.
Boven de sneeuwlinie vergrooten de sneeuwhoopen onophoudelijk door nieuwen toevoer, wat ten laatste ten gevolge heeft dat zij door hunne zwaarte langs de zachthellende bergen afglijden of langs de steile rotswanden naar beneden storten. De voortschuivende of rollende massa neemt alles mede wat zij op haren weg ontmoet, als het de kracht niet bezit haar te wederstaan; zoo wordt de onmetelijke sneeuw- en ijsklomp opgevuld met aarde, steen- en rotsbrokken, boomen, struiken enz. Zulk eene massa heet een gletscher (glacier) Het is duidelijk dat de gletschers alleen op hellende bergruggen, niet op steile rotsen kunnen gevonden worden. Het hoogste gedeelte bestaat uit losse sneeuw, die later in korrelige sneeuw of sneeuw-ijs overgaat. Onophoudelijk wordt zij zamengepakt, waardoor de onderste laag eene niet zeer vaste ijsnassa wordt. Somtijds blijft een gletscher jaren lang op dezelfde plaats; de warmte doet er een gedeelte van smelten; de koude vergroot hem op nieuw. Maar ook menigmaal rolt hij geheel of gedeeltelijk van den eenen bergtop op den anderen, van het eene dal in het andere, tot hij eindelijk een bewoonde plaats ontmoet, waar hij gelegenheid vindt groote verwoesting aan te rigten. Zoodanige sneeuwval heet eene lawine. Heeft de gletscher eene groote uitgebreidheid, dan begraaft hij wel eens een geheel dorp; van geringe grootte, moet hij zich vergenoegen eenzaam gelegene hofsteden, kudden, boomgaarden enz., in zijn vaart mede te nemen.
Dikwijls werpt een gletscher een hinderpaal op, die een volgenden in zijn loop stuit. Wij hoorden boven dat de gletschers steenen, rotsbrokken enz. met zich medevoeren. Wanneer de gletscher beneden de sneeuwlinie komt en daar blijft, smelt hij des zomers, en zijn water voedt beken en stroomen. De medegenomen steenen moeten evenwel op de plaats blijven liggen en vormen somtijds een tamelijk hoogen muur; wanneer nu een gletscher een volgend jaar denzelfden weg neemt, dan stuit hij tegen dien muur en, des zomers smeltende, verhoogt zijn steeninhoud dien nog. Zulke muren of, liever gezegd, steenmassa's worden op de Alpen op vele plaatsen aangetroffen.
Menigvuldig zijn de ongelukken, die door de lawinen bijna ieder jaar veroorzaakt worden. Om ze op te noemen behoeven wij niet van vroegere jaren te gewagen; in het begin van October l.l. hebben in verscheidene kantons lawinen hare verwoestingen aangerigt. In den aanvang spraken wij van eene kudde schapen. Deze kudde met een kudde koeijen werd door een senn op de Martinsberg in het kanton Glarus geweid, toen de sneeuw met een donderend geraas van den top des bergs naar beneden kwam. De senn heeft het regt, als eene lawine plaats grijpt, voor ieder rund een man op te eischen, die het in veiligheid brengt; hij zond dan onmiddelijk om den noodigen bijstand en had daardoor hot geluk zijne koeijen te redden. Met de schapen had het veel moeite in. Deze dieren loopen altijd eene lawine te gemoet, even als de varkens het vuur. De schapen verspreidden zich dus over de bergen, en gedurende drie dagen dwaalde de senn met zijne jongens door de sneeuw om ze op te zoeken en uit holen en kloven te trekken. Hij bragt er 150 terug; de overige 56 waren niet meer te vinden.
Op den Pilatusberg werden vier jongelingen door de lawine in eene senn-hut overvallen en er in begraven. Ongerust over hun lot begaven acht dorpelingen zich op weg en hadden na onbeschrijfelijke moeijelijkheden eindelijk het geluk de hut te bereiken, waar zij de jongelingen levend aantroffen. Met hen terugkeerende, werden zij zoodanig door sneeuwmassa's overvallen, dat zij verdwaalden, en eerst na drie dagen vermoeid en half verhongerd in hunne woning aankwamen.
Dergelijke voorvallen hebben nog onlangs (15 December 1867) in verscheidene streken der Zwitsersche Alpen als in Unterschächen in het kanton Uri, bij het dorp Vrin, en bij Schleins niet ver van Martinsbruck plaats gehad.
<section end="s3"/>
<section begin="s5"/>{{lijn}}
<section end="s5"/>
<section begin="s6"/>{{c|{{x-larger|DE KERK HEEFT HAAR TIJD GEHAD.}}}}
{{lijn|breedte=12em}}
Onder de uitdrukkingen, die men onophoudelijk in den mond van zekere soort van menschen hoort, behoort ook deze: „de Kerk heeft haren tijd gehad," waarmede zij willen, dat het einde der Kerk genaderd is, en zij vervangen zal worden door eene eeredienst, die alleen de menschelijke rede huldigt.
Deze uit drukking heeft geene grootere waarde dan zooveel andere, die men dagelijks van dezelfde zijde verneemt; zij heeft zelfs zoo geringe waarde dat wij er niet eens bij stil zouden staan, ware het niet dat er altijd eenvoudigen gevonden werden, die met open mond luisteren en daarbij eene verbazing aan den dag leggen, als hadden zij eene godsspraak gehoord. Zoo lang <section end="s6"/><noinclude></noinclude>
5ql4y4e84raxvlgo6ztfd40etv5faop
229072
229069
2026-11-03T15:06:43Z
Dedden
258
229072
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Dedden" />{{c|'''206'''}}</noinclude><section begin="s1"/>gebroken oog opent zich, terwijl zijne hand op het hart rust, als wilde hij onderzoeken hoe lang het nog kloppen zal; zijn voet ligt op een uitstekende rotspunt, en hij mist de kracht dien terug te trekken. Aan zijne voor eenige oogenblikken nog zoo krachtige vuist is het werktuig ontzonken, waarmede hij de rotsen spleet, toen hij in de peiliooze diepte nedertuimelde. Hij was bezig met een kanaaltje te graven om eene beek naar zijn stukje gronds te leiden; ongelukkig gleed zijn voet uit en, van de eene rots op de andere vallende, landde hij eindelijk in den diepen afgrond. De val is hem doodelijk geweest; de afgrond zal zijn graf zijn; nog eenige oogenblikken, en hij zal sterven, verre van zijne bloedverwanten, van zijne vrienden, en zonder de troostmiddelen der godsdienst te ontvangen. Want op de plaats, waar hij ligt, is hij niet te bereiken; al weet men ook waar hij zich bevindt, geen priester zou met de H. Teerspijs tot hem kunnen komen.
Nu wil het godsdienstig volksgeloof dat zoodanige ongelukkige, zoo hij zich vroeger de H. Barbara tot patrones heeft gekozen, niet onvoorbereid naar de eeuwigheid gaat. Het kan niet anders of de H. Barbara verschijnt met de H. Communie, die zij den stervende toereikt, nadat hij door een volmaakt berouw vergeving van zijne zonden heeft bekomen.
Heerlijk schoon heeft de teekenaar dezer gravure de heilige afgemaald; zij vertoont zich als een hemelsch wezen, met den bloemenkrans der onsterfelijkheid in de haren gevlochten. Vol zoete teederheid valt haar blik op den stervende, en zij strekt de regterhand tot hem uit, als om hem op te wekken tot een opregt berouw, en draagt in de linkerhand het Brood des levens.
De wereldling zal dit volksgeloof met den naam van dom bijgeloof bestempelen; wij noemen het een rein geloof, dat niet vraagt naar mogelijkheid, maar alleen steunt op een vast en onwrikbaar vertrouwen op Gol en in de voorspraak zijner Heiligen.
<section end="s1"/>
<section begin="s2"/>{{lijn}}
<section end="s2"/>
<section begin="s3"/>{{c|{{x-larger|Sneeuw, gletschers en lawinen.}}}}
{{lijn|breedte=12em}}
Sneeuw! … is ongetwijfeld het eerste woord, dat menigen lezer bij het zien van de gravure op bl. 205 op de lippen komt, en al leest hij de Katholieke Illustratie aan het hoekje van den warmen haard, gaat hem een rilling door de leden, als hij denkt aan den door sneeuw en wind vervolgden wandelaar, dien hij voor zich ziet. De man wordt zoodanig door de sneeuwjagt voortgedreven, dat hij den tijd niet heeft een blik door het raam der kamer te werpen, waar men, met sneeuw en storm spottende, vrolijk feest viert. Het is niet te ontkennen dat die kamer het wintergezigt leven en gloed bij zet, en het moet een gelukkig denkbeeld van den teekenaar genoemd worden daardoor afwisseling aantebrengen, waar het oog niets dan sneeuw ontmoet. Want de daken der huizen zijn met een dikke sneeuwlaag bedekt, en de fijne vlokken, die als kleine insekten in de lucht wemelen, zoeken zelfs tusschen de naden der steenen een plaats om er zich aan vast te hechten. Dat de takken van den ouden boom zonder sneeuw zijn, hebben zij te danken aan den wind, die ze heeft medegevoerd.
Over het algemeen hebben de menschen een afkeer van sneeuw: deze klaagt over de koude, die zij aanbrengt; gene mort wijl zij door zijne laarzen dringt, al geloofde hij ze ook volkomen ondoordringbaar; de dienstbode is ontevreden, wijl ieder ze in huis brengt en hare, om alles rein en zindelijk te houden. vruchteloos doet zijn. De kinderen integendeel zijn vrienden van de sneeuw. Niemand gelukkiger dan zij, wanneer zij de sneeuw tot allerlei figuren kunnen kneden, al tintelen er ook de handen van, en zij met trots kunnen nederzien op de door hen gewrochte meesterstukken. Die schalksche knaap, daar ginder aan de schooldeur, kan het niet van zich verkrijgen binnen te treden zonder zijn makker een handvol sneeuw in het aangezigt geworpen te hebben; de getroffene, wat opvliegend van aard, wordt boos, maakt een harden sneeuwbal, werpt daarmede naar zijnen makker, maar de bal komt tegen de schooldeur, achter welke de guit verdwenen is. Moeten wij lagchen om de jongensstreek van den eerste, de wraakgierige handelwijze van den laatste kan niet dan gelaakt worden.
Wie zich ook over de sneeuw te beklagen hebbe, het leed is in onze streken wel te dragen. Slechts zelden bedekt de sneeuw zoodanig als in den winter van 1866 bij ons de wegen, dat de communicatie gestremd is, of valt in zoo groote menigte, dat, als toen, hier en daar een nederige hut er onder begraven wordt. Geheel anders is het in andere wel in bergachtige landen. Daar rigt de sneeuw soms de grootste verwoestingen aan, en doet zij menschen en dieren den vreeselijksten dood sterven. Wie heeft niet ooit gehoord van gletschers en lawinen, vooral als er sprake van Zwitserland was? Wie heeft niet nu of dan in de dagbladen van de jammeren gelezen, die zij aanrigten? Nog in de laaiste dagen zijn er vele droevige berigten uit Zwitserland gekomen; op verscheidene plaatsen zijn boerenwoningen onder de sneeuw bedolven, en In het kanton Glarus zijn van eene kudde van 206 schapen 56 verongelukt. Maar heeft men van gletschers en lawinen gelezen, men weet, daarom nog altijd niet wat onder die benamingen bedoeld wordt, of hoe gletschers en lawinen ontstaan. Daarom willen wij er onzen lezers eenige verklaring van geven.
Vooreerst moeten wij de vraag beantwoorden: wat is sneeuw?
Wij hebben in een vorig no. gezien, dat een verkoeling van een met waterdamp bezwangerde luchtlaag het ontstaan van regen ten gevolge heeft. Verscheidene waterdampblaasjes voeren zich bij elkander tot een druppel, die door zijn zwaarte genoodzaakt is te vallen. Wanneer hij tijdens zijn val een genoegzame koude ontmoet, dan bevriest hij en komt op de aarde als een sneeuwvlok. Onder gunstige omstandigheden nemen de sneeuwvlokken regelmatige gedaanten aan en worden zes- of twaalfhoekige figuren. Het best geschiedt zulks bij strenge koude en windstilte. De sneeuwkristallen kunnen zeer fraai zijn; hij, die zich daarvan wil overtuigen, vange ze op een stuk zwart papier, dat eenigen tijd aan de koude is blootgesteld geweest. Uit de grootte der sneeuwvlokken valt dikwijls de duur der sneeuwbui af te leiden. Deze zal gewoonlijk in een regenbui overgaan, a1s kleine sneeuwvlokken door grootere gevolgd worden. Ook is het een gewoon verschijnsel: hoe kleiner vlokken hoe strenger koude.
Om nu op de gletschers te komen, moeten wij allereerst opmerken dat de warmte meer en meer vermindert, naar mate de -afstand van de oppervlakte der aarde grooter wordt. Op een toren is het op hetzelfde oogennlik kouder dan aan zijn voet; men heeft berekend dat iedere 190 el boven de aarde een graad warmtevermindering geeft: dus zal op een hoogte van 190 el hoogte de thermometer een graad minder warmte aanwijzen dan een zelfde thermometer het tegelijkertiid aan den voet zal doen. Klimt men nu op den warmsten dag des jaars al hooger en hooger b.v. op een berg, dan zal men een punt ontmoeten, waar de koude zoodanig is, dat de sneeuw niet smelt. Verschillende omstandigheden zijn oorzaak dat dit punt op de eene plaats hooger ligt dan op de andere.
Dat punt heet de sneeuwgrens, en de rij van zoodanige punten die altijd een zeer kronkelende lijn zal vormen, wordt de sneeuwlinie geheeten. De bergruggen en bergtoppen, die zich boven deze linie verheffen, zullen immer met sneeuw en ijs bedekt zijn. De sneeuwlinie bevindt zich onder den evenaar op gemiddeld 5000 ellen hoogte, in de Pyreneên op 3000, in de Alpen op 2600, in den Kaukasus, bijna op gelijke breedte als de Alpen gelegen, op 2900, onder den 60<sup>en</sup> breedtegraad in Zweden en Noorwegen op 1600 en onder den 70<sup>en</sup> op 1000 ellen. Nog hooger, nabij en onder de noordpool ligt zij op de aarde.
Boven de sneeuwlinie vergrooten de sneeuwhoopen onophoudelijk door nieuwen toevoer, wat ten laatste ten gevolge heeft dat zij door hunne zwaarte langs de zachthellende bergen afglijden of langs de steile rotswanden naar beneden storten. De voortschuivende of rollende massa neemt alles mede wat zij op haren weg ontmoet, als het de kracht niet bezit haar te wederstaan; zoo wordt de onmetelijke sneeuw- en ijsklomp opgevuld met aarde, steen- en rotsbrokken, boomen, struiken enz. Zulk eene massa heet een gletscher (glacier) Het is duidelijk dat de gletschers alleen op hellende bergruggen, niet op steile rotsen kunnen gevonden worden. Het hoogste gedeelte bestaat uit losse sneeuw, die later in korrelige sneeuw of sneeuw-ijs overgaat. Onophoudelijk wordt zij zamengepakt, waardoor de onderste laag eene niet zeer vaste ijsnassa wordt. Somtijds blijft een gletscher jaren lang op dezelfde plaats; de warmte doet er een gedeelte van smelten; de koude vergroot hem op nieuw. Maar ook menigmaal rolt hij geheel of gedeeltelijk van den eenen bergtop op den anderen, van het eene dal in het andere, tot hij eindelijk een bewoonde plaats ontmoet, waar hij gelegenheid vindt groote verwoesting aan te rigten. Zoodanige sneeuwval heet eene lawine. Heeft de gletscher eene groote uitgebreidheid, dan begraaft hij wel eens een geheel dorp; van geringe grootte, moet hij zich vergenoegen eenzaam gelegene hofsteden, kudden, boomgaarden enz., in zijn vaart mede te nemen.
Dikwijls werpt een gletscher een hinderpaal op, die een volgenden in zijn loop stuit. Wij hoorden boven dat de gletschers steenen, rotsbrokken enz. met zich medevoeren. Wanneer de gletscher beneden de sneeuwlinie komt en daar blijft, smelt hij des zomers, en zijn water voedt beken en stroomen. De medegenomen steenen moeten evenwel op de plaats blijven liggen en vormen somtijds een tamelijk hoogen muur; wanneer nu een gletscher een volgend jaar denzelfden weg neemt, dan stuit hij tegen dien muur en, des zomers smeltende, verhoogt zijn steeninhoud dien nog. Zulke muren of, liever gezegd, steenmassa's worden op de Alpen op vele plaatsen aangetroffen.
Menigvuldig zijn de ongelukken, die door de lawinen bijna ieder jaar veroorzaakt worden. Om ze op te noemen behoeven wij niet van vroegere jaren te gewagen; in het begin van October l.l. hebben in verscheidene kantons lawinen hare verwoestingen aangerigt. In den aanvang spraken wij van eene kudde schapen. Deze kudde met een kudde koeijen werd door een senn op de Martinsberg in het kanton Glarus geweid, toen de sneeuw met een donderend geraas van den top des bergs naar beneden kwam. De senn heeft het regt, als eene lawine plaats grijpt, voor ieder rund een man op te eischen, die het in veiligheid brengt; hij zond dan onmiddelijk om den noodigen bijstand en had daardoor hot geluk zijne koeijen te redden. Met de schapen had het veel moeite in. Deze dieren loopen altijd eene lawine te gemoet, even als de varkens het vuur. De schapen verspreidden zich dus over de bergen, en gedurende drie dagen dwaalde de senn met zijne jongens door de sneeuw om ze op te zoeken en uit holen en kloven te trekken. Hij bragt er 150 terug; de overige 56 waren niet meer te vinden.
Op den Pilatusberg werden vier jongelingen door de lawine in eene senn-hut overvallen en er in begraven. Ongerust over hun lot begaven acht dorpelingen zich op weg en hadden na onbeschrijfelijke moeijelijkheden eindelijk het geluk de hut te bereiken, waar zij de jongelingen levend aantroffen. Met hen terugkeerende, werden zij zoodanig door sneeuwmassa's overvallen, dat zij verdwaalden, en eerst na drie dagen vermoeid en half verhongerd in hunne woning aankwamen.
Dergelijke voorvallen hebben nog onlangs (15 December 1867) in verscheidene streken der Zwitsersche Alpen als in Unterschächen in het kanton Uri, bij het dorp Vrin, en bij Schleins niet ver van Martinsbruck plaats gehad.
<section end="s3"/>
<section begin="s5"/>{{lijn}}
<section end="s5"/>
<section begin="s6"/>{{c|{{x-larger|DE KERK HEEFT HAAR TIJD GEHAD.}}}}
{{lijn|breedte=12em}}
Onder de uitdrukkingen, die men onophoudelijk in den mond van zekere soort van menschen hoort, behoort ook deze: „de Kerk heeft haren tijd gehad," waarmede zij willen, dat het einde der Kerk genaderd is, en zij vervangen zal worden door eene eeredienst, die alleen de menschelijke rede huldigt.
Deze uit drukking heeft geene grootere waarde dan zooveel andere, die men dagelijks van dezelfde zijde verneemt; zij heeft zelfs zoo geringe waarde dat wij er niet eens bij stil zouden staan, ware het niet dat er altijd eenvoudigen gevonden werden, die met open mond luisteren en daarbij eene verbazing aan den dag leggen, als hadden zij eene godsspraak gehoord. Zoo lang <section end="s6"/><noinclude></noinclude>
pzoyf9e0cxzuf8l5jt61befkkpv3wvs
De Katholieke Illustratie/Jaargang 1/Nummer 26/De H. Barbara
0
90323
229070
2026-11-03T15:02:45Z
Dedden
258
Nieuwe pagina aangemaakt met '<pages index="De Katholieke Illustratie vol 001.pdf" from=210 to=212 tosection=s1 exclude="211" header=1 Titel="De H. Barbara" auteur="onbekend auteur" current="''De Katholieke Illustratie'', jrg. 1, nr. 26 (1868), p. 204, 206."/> {{DEFAULTSORT:Barbara (de H.)}} [[Categorie:Barbara van Nicomedië]] [[Categorie:De Katholieke Illustratie - Jaargang 1]]'
229070
wikitext
text/x-wiki
<pages index="De Katholieke Illustratie vol 001.pdf" from=210 to=212 tosection=s1 exclude="211" header=1 Titel="De H. Barbara" auteur="onbekend auteur" current="''De Katholieke Illustratie'', jrg. 1, nr. 26 (1868), p. 204, 206."/>
{{DEFAULTSORT:Barbara (de H.)}}
[[Categorie:Barbara van Nicomedië]]
[[Categorie:De Katholieke Illustratie - Jaargang 1]]
fmu0bo1kwnrdgpcjade81zo470p78as
De Katholieke Illustratie/Jaargang 1/Nummer 26/Sneeuw, gletschers en lawinen
0
90324
229071
2026-11-03T15:06:20Z
Dedden
258
Nieuwe pagina aangemaakt met '<pages index="De Katholieke Illustratie vol 001.pdf" from=212 fromsection=s3 to=212 tosection=s3 exclude="211" header=1 Titel="Sneeuw, gletschers en lawinen" auteur="onbekend auteur" current="''De Katholieke Illustratie'', jrg. 1, nr. 26 (1868), p. 205-206."/> {{DEFAULTSORT:Sneeuw, gletschers en lawinen)}} [[Categorie:De Katholieke Illustratie - Jaargang 1]]'
229071
wikitext
text/x-wiki
<pages index="De Katholieke Illustratie vol 001.pdf" from=212 fromsection=s3 to=212 tosection=s3 exclude="211" header=1 Titel="Sneeuw, gletschers en lawinen" auteur="onbekend auteur" current="''De Katholieke Illustratie'', jrg. 1, nr. 26 (1868), p. 205-206."/>
{{DEFAULTSORT:Sneeuw, gletschers en lawinen)}}
[[Categorie:De Katholieke Illustratie - Jaargang 1]]
1dp82p3z9xg91zowg3ymdgo6r4n6qd9
Categorie:Barbara van Nicomedië
14
90325
229073
2026-11-03T15:08:33Z
Dedden
258
Nieuwe pagina aangemaakt met ' [[Categorie:Heilige in het christendom]]'
229073
wikitext
text/x-wiki
[[Categorie:Heilige in het christendom]]
lsgsj7hdm21cciyvlha4ya8wwv9whvf
De Katholieke Illustratie/Jaargang 1/Nummer 9/De St. Pieterskerk te Rome
0
90326
229076
2026-11-03T19:40:05Z
Dedden
258
Nieuwe pagina aangemaakt met '<pages index="De Katholieke Illustratie vol 001.pdf" from=75 fromsection=s1 to=76 tosection=s1 header=1 Titel="De St. Pieterskerk te Rome" auteur="onbekend auteur" current="''De Katholieke Illustratie'', jrg. 1, nr. 9 (1867), p. 65-66."/> {{DEFAULTSORT:Kerk (de St. Pieters-) te Rome)}} [[Categorie:De Katholieke Illustratie - Jaargang 1]]'
229076
wikitext
text/x-wiki
<pages index="De Katholieke Illustratie vol 001.pdf" from=75 fromsection=s1 to=76 tosection=s1 header=1 Titel="De St. Pieterskerk te Rome" auteur="onbekend auteur" current="''De Katholieke Illustratie'', jrg. 1, nr. 9 (1867), p. 65-66."/>
{{DEFAULTSORT:Kerk (de St. Pieters-) te Rome)}}
[[Categorie:De Katholieke Illustratie - Jaargang 1]]
duevaxpyoszh6r6megcker5sj9lg53g
Categorie:Pagina's die niet-bestaande secties invoegen
14
90327
229094
2026-11-04T10:51:46Z
Cantons-de-l'Est
3407
Init.
229094
wikitext
text/x-wiki
''Verwijder deze categorie niet'', ook niet als deze leeg is, want het is een onderhoudscategorie.
khcva6ztjuobhauh1zs1u5zcfgqpvbn
229095
229094
2026-11-04T10:53:14Z
Cantons-de-l'Est
3407
229095
wikitext
text/x-wiki
''Verwijder deze categorie niet'', ook niet als deze leeg is, want het is een onderhoudscategorie.
[[Categorie:Wikisource]]
pp0nabnwajq6lxwooneka4rcw2swnjx