Wikisource nlwikisource https://nl.wikisource.org/wiki/Hoofdpagina MediaWiki 1.48.0-wmf.3 first-letter Media Speciaal Overleg Gebruiker Overleg gebruiker Wikisource Overleg Wikisource Bestand Overleg bestand MediaWiki Overleg MediaWiki Sjabloon Overleg sjabloon Help Overleg help Categorie Overleg categorie Hoofdportaal Overleg hoofdportaal Auteur Overleg auteur Pagina Overleg pagina Index Overleg index TimedText TimedText talk Module Overleg module Event Event talk 104 43199 229120 137768 2026-11-04T18:01:04Z DoekeHellema 16849 /* Gevalideerd */ 229120 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="DoekeHellema" />{{rh|366|DE GEOGRAPHISCHE VERSPREIDING DER DIEREN.|}}</noinclude>gewesten van onzen aardbol wilden toepassen. Tafereelen van dieren- en plantensoorten, bijeengevoegd volgens de verschillende breedtegordels van de noord- tot de zuidpool, zijn geheel ongeschikt om ons een denkbeeld van de geographische verspreiding der bewerktuigde wezens te geven; zij zijn zelfs in strijd met een helder begrip van de eerste beginsels der botanische en zoologische geographie. Hetgeen wij tot nu toe over de verspreiding der soorten gezegd hebben, kan grootendeels ook worden toegepast op de verspreiding der geslachten (''genera'') en der natuurlijke familiën. Ook geslachten verschillen, door hunne verspreiding in engeren of ruimeren kring, van elkander, even gelijk de soorten, en wij kunnen voor de geslachten eveneens grenzen van de hoogste en geringste breedte, waarop zij voorkomen (uiterste grens in de nabijheid der polen en uiterste grens in de nabijheid der linie), grenzen naar de {{SIC|geogaphische|geographische}} lengte (uiterste grens naar het oosten en naar het westen) en grenzen in de vertikale uitbreiding boven het oppervlak der zee onderscheiden. Vele geslachten zijn over een groot deel van den aardbol of bijkans over den geheelen aardbol verspreid, en het spreekt van zelf, dat over het geheel de kring der geslachten veel uitgestrekter is dan die der soorten<ref>Het is overtollig op te teekenen dat hierop noodwendig die geslachten eene uitzondering maken, welke slechts uit eene soort bestaan; hier valt het begrip van soort met het begrip van geslacht te zamen.</ref>. Men kan verwachten, dat een geslacht des te grooter kring van verspreiding bezitten zal, hoe talrijker de soorten zijn, die ertoe behooren. Volstrekt algemeen is echter deze regel niet, want men vindt in tropische gewesten enkele geslachten, die in de gematigde en koude gewesten van onzen aardbol ten eenenmale ontbreken, en die nogtans een grooter aantal soorten omvatten, dan andere geslachten, welke bijkans overal voorkomen. In warmere gewesten vindt men over 't algemeen, dat het aantal van soorten meer toeneemt, dan het aantal van geslachten, en van daar telt een geslacht, dat in verschillende aardstreken voorkomt, over 't geheel meer soorten in warme dan in koude gewesten. Zelfs de orden der dieren zijn niet altijd over den geheelen aardbol door eene of meerdere soorten vertegenwoordigd;<noinclude>{{smallrefs}}</noinclude> ls9jqwjdo8e2jkbdf7s59l1j9etlyq1 100 82895 229126 222057 2026-11-05T07:51:21Z Vincent Steenberg 280 +bron 229126 wikitext text/x-wiki {{Infobox thema | naam = Scheepstypen | afbeelding = IJ during Sail 2015.jpg | alt = Sail-in parade tijdens SAIL Amsterdam, 2015 | beschrijving = Dit is een overzicht van alle op [[Wikisource:Over Wikisource|Wikisource]] aanwezige bronnen over afzonderlijke [[w:Lijst van scheepstypen|scheepstypen]] }} == Zeilschepen == *[[Hoofdportaal:Techniek/Vervoer/Scheepvaart/Scheepstypen/Zeilschepen|Zeilschepen]] == Stoomschepen - Scheepsstoomwerktuigen == ;Algemeen *Anoniem (12 september 1825) [[Leydse Courant/1825/Nummer 109/Stoom en stoom-vaartuigen|‘Stoom en stoom-vaartuigen’]], ''Leydsche Courant'', [p.&nbsp;3-4]. ;De Argo *Anoniem (1 september 1834) [[Utrechtsche Courant/1834/Nummer 105/Weenen den 22 Augustus|‘Weenen den 22 Augustus’, alinea 3]], ''Utrechtsche Courant'', [p.&nbsp;1]. ;SS Ariadne (1919) *Anoniem (9 juli 1935) [[De Gooi- en Eemlander/Jaargang 64/Nummer 159/Stoomvaartlijnen|‘Stoomvaartlijnen’]], ''De Gooi- en Eemlander'', eerste blad, p.&nbsp;3. ;SS Attwood (1825) *Anoniem (8 juli 1828) [[Rotterdamsche Courant/1828/Nummer 82/Stoomboot-vaart Rotterdam en Londen|‘Stoomboot-vaart Rotterdam en Londen [advertentie]’]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&nbsp;1]. ;SS Beurs van Amsterdam (1827) *Anoniem (8 juli 1828) [[Rotterdamsche Courant/1828/Nummer 82/Stoomvaart tusschen Amsterdam en Hamburg|‘Stoomvaart tusschen Amsterdam en Hamburg, overtogt binnen 36 uren [advertentie]’]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&nbsp;3]. ;SS Bohemia *Anoniem (23 augustus 1897) [[De Telegraaf/Jaargang 5/Nummer 1696/Avond-editie/Scheeps- en strandberichten|‘Scheeps- en strandberichten, enz.’]], ''De Telegraaf'', Avond-editie, [p.&nbsp;6]. ;SS Bremen *Anoniem (19 juli 1929) [[De Indische Courant/Jaargang 8/Nummer 252/De Bremen|‘De „Bremen”’]], ''De Indische Courant'', derde blad, [p.&nbsp;1]. ;SS British Queen/Obdam/McPherson/Brooklyn/Luckenbach/Onega (1881) *Anoniem (29 juli 1893) [[Opregte Haarlemsche Courant/1893/Nummer 176/Stoomvaartberichten|‘Stoomvaartberichten’]], ''Oprechte Haarlemsche Courant'', [p.&nbsp;3] (vermeld als ‘Obdam’). ;SS Columbian/Celebes/Soenda (1866) *Anoniem (6 januari 1881) [[De Standaard/Jaargang 10/Nummer 2697/Het bevel|‘Het bevel over het detachement van 100 schepelingen, […]’]], ''De Standaard'', [p.&nbsp;1]. ;SS Conrad (1872) *Anoniem (21 september 1886) [[Bataviaasch Nieuwsblad/Jaargang 1/Nummer 244/Opgave van aangekomen schepen|‘Opgave van aangekomen schepen’]], ''Bataviaasch Nieuwsblad'', eerste blad, [p.&nbsp;4]. *Anoniem (21 september 1886) [[Bataviaasch Nieuwsblad/Jaargang 1/Nummer 244/Aangekomen Passagiers|‘Aangekomen Passagiers’]], ''Bataviaasch Nieuwsblad'', eerste blad, [p.&nbsp;4]. ;SS Dover Castle *Anoniem (19 januari 1912) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 69/Nummer 18/Ochtendblad/Gemengd|‘Gemengd’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Ochtendblad, A, p.&nbsp;2. ;SS Egan 22 *Anoniem (19 januari 1912) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 69/Nummer 18/Ochtendblad/Gemengd|‘Gemengd’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Ochtendblad, A, p.&nbsp;2. ;SS Esk *Anoniem (23 augustus 1897) [[De Telegraaf/Jaargang 5/Nummer 1696/Avond-editie/Scheeps- en strandberichten|‘Scheeps- en strandberichten, enz.’]], ''De Telegraaf'', Avond-editie, [p.&nbsp;6]. ;SS Franklin *Anoniem (19 juni 1854) [[Algemeen Handelsblad/1854/Nummer 7027/Met de Franklin|‘Londen, Donderdag 15 Junij. Met de Franklin zijn uit New-York berigten ontvangen tot 3 Junij; […]’]], ''Algemeen Handelsblad'', [p.&nbsp;1]. ;SS Hansa (1879) *Anoniem (15 september 1880) [[Het Vaderland/Jaargang 12/Nummer 218/Zeetijdingen|‘Zeetijdingen’]], ''Het Vaderland'', [eerste blad], [p.&nbsp;2]. ;SS Hilversum (1883) *Anoniem (19 januari 1912) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 69/Nummer 18/Ochtendblad/Gemengd|‘Gemengd’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Ochtendblad, A, p.&nbsp;2. ;SS Insulinde/Burgemeester den Tex/Ile de France (1882) *Anoniem (6 november 1895) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 68/Nummer 20980/Avondblad/De nieuwe ridder|‘De nieuwe ridder’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, eerste blad, [p.&nbsp;2]. ;SS Katori Maru (1913) *Anoniem (5 maart 1937) [[De Maasbode/Jaargang 69/Nummer 27275/Avondblad/Staking aan boord|‘Staking aan boord’]], ''De Maasbode'', Avondblad, derde blad, p.&nbsp;11. ;SS Kinderdijk (1919) *Anoniem (15 maart 1928) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 85/Nummer 75/Ochtendblad/Stoom- en Zeilvaart|‘Stoom- en Zeilvaart. Binnenlandsche havens’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Ochtendblad, B, p.&nbsp;3. ;SS La Plata *Anoniem (19 juni 1854) [[Algemeen Handelsblad/1854/Nummer 7027/De stoomboot la Plata|‘Londen, Donderdag 15 Junij. De stoomboot la Plata heeft berigten van de West-Indische eilanden aangebragt, […]’]], ''Algemeen Handelsblad'', [p.&nbsp;1]. ;SS Merapi (1889) *Anoniem (29 juli 1893) [[Opregte Haarlemsche Courant/1893/Nummer 176/Stoomvaartberichten|‘Stoomvaartberichten’]], ''Oprechte Haarlemsche Courant'', [p.&nbsp;3]. ;SS Nias (1909) *Anoniem (19 januari 1912) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 69/Nummer 18/Ochtendblad/Transatlantische lijnen|‘Transatlantische lijnen’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Ochtendblad, A, p.&nbsp;2. ;SS Nieuw Amsterdam (1905) *Anoniem (7 september 1921) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 78/Nummer 248/Avondblad/Transatlantische lijnen|‘Transatlantische lijnen’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Avondblad, D, p.&nbsp;3. ;SS Oranje Nassau (1884) *Anoniem (6 november 1895) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 68/Nummer 20980/Avondblad/Gevaar voor personen, en goederen|‘Gevaar voor personen, en goederen?’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, eerste blad, [p.&nbsp;2]. ;SS Pieter Corneliszoon Hooft (1926) *Anoniem (19 juni 1929) [[De Indische Courant/Jaargang 8/Nummer 252/De boottrein|‘De boottrein’]], ''De Indische Courant'', derde blad, [p.&nbsp;1]. ;SS Potsdam (1900) *Anoniem (2 spril 1904) [[De Nieuwe Courant/Jaargang 4/Nummer 93/Avondblad/Volgens ontvangen telegram|‘Volgens ontvangen telegram van Willy Martens aan Mesdag, […]’]], ''De Nieuwe Courant'', Avondblad, [p.&nbsp;2]. *Anoniem (19 januari 1912) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 69/Nummer 18/Ochtendblad/Transatlantische lijnen|‘Transatlantische lijnen’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Ochtendblad, A, p.&nbsp;2. ;SS Prins Willem V (1897) *Anoniem (15 oktober 1912) [[Het Nieuws van den Dag/1912/Nummer 13143/Raad voor de Scheepvaart|‘Raad voor de Scheepvaart Aanvaring s.s. Prins Willem V’]], ''Het Nieuws van den Dag'', 2e blad, p.&nbsp;6. ;SS Prinses Amalia (1874) *Anoniem (29 juli 1893) [[Opregte Haarlemsche Courant/1893/Nummer 176/Stoomvaartberichten|‘Stoomvaartberichten’]], ''Oprechte Haarlemsche Courant'', [p.&nbsp;3]. ;SS Prinses Juliana (1910) *Anoniem (24 april 1912) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 69/Nummer 113/Ochtendblad/Naar de Cur. Ct. verneemt|‘Naar de Cur.[açaosche] Ct. verneemt, […]’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Ochtendblad, A, p.&nbsp;1. *Anoniem (11 juni 1920) [[Het Centrum/Jaargang 37/Nummer 10922/Stoomvaartlijnen|‘Stoomvaartlijnen’]], ''Het Centrum'', [p.&nbsp;3]. ;SS Prinses Sophie/Ella/Ceyhun (1890) *Anoniem (29 juli 1893) [[Opregte Haarlemsche Courant/1893/Nummer 176/Passagiers|‘Passagiers’]], ''Oprechte Haarlemsche Courant'', [p.&nbsp;3]. ;SS Rap *Anoniem (19 januari 1912) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 69/Nummer 18/Ochtendblad/Gemengd|‘Gemengd’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Ochtendblad, A, p.&nbsp;2. ;SS RMS Walmer Castle (1902) *Anoniem (19 januari 1912) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 69/Nummer 18/Ochtendblad/Passagiers|‘Passagiers’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Ochtendblad, A, p.&nbsp;2. ;SS Schiedam *Anoniem (12 april 1889) [[De Tijd/1889/Nummer 2688/Gisteren deelden wij mede|‘Gisteren deelden wij mede, dat […] aan boord der Schiedam — een drietal weken geleden in Argentinië aangekomen — […] geklaagd werd over de ontzettende hitte, […]’]], ''De Tijd'', [eerste blad], [p.&nbsp;2]. ;SS Semarang *Anoniem (21 september 1886) [[Bataviaasch Nieuwsblad/Jaargang 1/Nummer 244/Stoomvaart Telegrammen|‘Stoomvaart Telegrammen’]], ''Bataviaasch Nieuwsblad'', eerste blad, [p.&nbsp;4]. ;SS Sigmaringen *Anoniem (15 december 1905) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 78/Nummer 24651/Avondblad/Ongeval aan boord|‘Ongeval aan boord’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, eerste blad, [p.&nbsp;1]. ;SS Sussex *Anoniem (11 mei 1916) [[De Avondpost/1916/Nummer 9512/Avond-editie/De Duitsche Sussex-nota|‘De Duitsche „Sussex”-nota’]], ''De Avondpost'', Avond-editie, p.&nbsp;A2. ;SS Tabanan (1908) *Anoniem (19 januari 1912) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 69/Nummer 18/Ochtendblad/Binnenlandsche havens|‘Binnenlandsche havens’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Ochtendblad, A, p.&nbsp;2. *Anoniem (19 januari 1912) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 69/Nummer 18/Ochtendblad/Transatlantische lijnen|‘Transatlantische lijnen’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Ochtendblad, A, p.&nbsp;2. *Anoniem (19 januari 1912) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 69/Nummer 18/Ochtendblad/Cargalijst Rotterdam|‘Cargalijst Rotterdam’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Ochtendblad, A, p.&nbsp;2. ;SS Ville d'Alger *Anoniem (19 januari 1912) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 69/Nummer 18/Ochtendblad/Gemengd|‘Gemengd’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Ochtendblad, A, p.&nbsp;2. ;SS Volga *Anoniem (19 juli 1929) [[De Indische Courant/Jaargang 8/Nummer 252/Op een mijn geloopen|‘Op een mijn geloopen’]], ''De Indische Courant'', derde blad, [p.&nbsp;1]. ;SS Willis *Anoniem (7 augustus 1908) [[Land en Volk/Jaargang 4/Nummer 185/Eykensluiters en Tromp|‘Eykensluiters en Tromp’]], ''Land en Volk'', Blad A, [p.&nbsp;2]. ;SS Wistow Hall *Anoniem (19 januari 1912) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 69/Nummer 18/Ochtendblad/Gemengd|‘Gemengd’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Ochtendblad, A, p.&nbsp;2. == Motorschepen - Scheepsmotoren == ;MS Poelau Bras (1929) *Anoniem (19 juli 1929) [[De Indische Courant/Jaargang 8/Nummer 252/De Poeloe Bras|‘De „Poeloe Bras”’]], ''De Indische Courant'', derde blad, [p.&nbsp;1]. == Oorlogsschepen == Hierbij ook: Onderzeeboten, vliegdekschepen *Anoniem (16 oktober 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/16 oktober (2)#art1|‘Wt Amsterdam ix. Oct.’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;3-4. *Anoniem (15 december 1897) [[De Telegraaf/Jaargang 5/Nummer 1810/Avond-editie/Hr. Ms. Holland|‘Hr. Ms. „Holland”’]], ''De Telegraaf'', Avond-editie, [Eerste blad], [p.&nbsp;1-2]. ;Alphen *Anoniem (17 januari 1767) [[Rotterdamsche Courant/1767/Nummer 8/Amsterdam den 15 January|‘Amsterdam den 15 January’]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&nbsp;1]. ;Bellona (fregat) *Anoniem (1 december 1825) [[Rotterdamsche Courant/1825/Nummer 144/Amsterdam den 29 November|‘Amsterdam den 29 November’, alinea 9]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&nbsp;2]. ;Bornholm (fregat, 1774) *Anoniem (31 mei 1781) [[Hollandsche Historische Courant/1781/Nummer 65/Deenemarken|‘Deenemarken’]], ''Hollandsche Historische Courant'', [p.&nbsp;1]. ;Den Briel (fregat) *Anoniem (17 december 1784) [[Nederlandsche Courant/1784/Nummer 151/Copia eens briefs van ’t Schip Den Briel|‘Copia eens briefs van ’t Schip Den Briel, aan zyn Vriend te Delft’]], ''Nederlandsche Courant'', [p.&nbsp;1]. ;Frederick (fregat) *Anoniem (1 december 1825) [[Rotterdamsche Courant/1825/Nummer 144/Te Rotterdam liggen in Lading (3)|‘Te Rotterdam liggen in Lading: […] [advertentie]’]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&nbsp;1]. ;Fregat De Javaan *Anoniem (31 december 1827) [[Leydse Courant/1827/Nummer 157/Zee-tijding|‘Zee-tijding’]], ''Leydsche Courant'', [p.&nbsp;4]. ;Gouda (vlaggenschip; 1665) *Anoniem (10 september 1675) [[Amsterdamsche Courant/1675/Nummer 37/Weymout den 28 Augusti|‘Weymout den 28 Augusti’]], ''Amsterdamsche Dinghsdaegse Courant'', [p.&nbsp;1]. *Anoniem (23 november 1683) [[Opregte Haarlemsche Courant/1683/Dinsdageditie, nummer 47/Amsterdam den 21 November (2)|‘Amsterdam den 21 November’]], ''Oprechte Haerlemse Dingsdaegse Courant'', [p.&nbsp;2]. ;Hector *Anoniem (17 januari 1767) [[Rotterdamsche Courant/1767/Nummer 8/Amsterdam den 15 January|‘Amsterdam den 15 January’]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&nbsp;1]. ;HMS Agincourt (1865) *Anoniem (10 juli 1871) [[Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad/1871/Nummer 187/Engeland|‘Engeland’, alinea 2]], ''Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad'', [p.&nbsp;3]. ;HMS Ajax (1935) *Anoniem (26 januari 1939) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 112/Nummer 36639/Avondblad/15.000 slachtoffers bij aardbevingsramp in Chili|‘15.000 slachtoffers bij aardbevingsramp in Chili. Britsche regeering stelt twee kruisers ter beschikking voor hulpverleening’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, [p.&nbsp;1]. *Anoniem (26 januari 1939) [[Nieuwe Apeldoornsche Courant/Jaargang 36/Nummer 12348/Vijftienduizend dooden bij aardbeving in Chili|‘Vijftienduizend dooden bij aardbeving in Chili? Een gansche stad ingestort’]], ''Nieuwe Apeldoornsche Courant'', eerste blad, [p.&nbsp;1]. *Anoniem (14 december 1939) [[De Maasbode/Jaargang 72/Nummer 28990/Avondblad/Felle zeeslag|‘Felle zeeslag in den Atlantischen Oceaan. Drie Britsche kruisers slaags met de „Admiral Graf von Spee”. Treffers beiderzijds. Duitsche slagschip in de haven van Montevideo binnengeloopen met 36 dooden en 60 gewonden’]], ''De Maasbode'', Avondblad, [eerste blad], [p.&nbsp;1]. *Anoniem (14 december 1939) [[Arnhemsche Courant/Jaargang 126/Nummer 16412/Buitenlandsch overzicht|‘Buitenlandsch overzicht’]], ''Arnhemsche Courant'', [eerste blad], [p.&nbsp;1]. *Anoniem (14 december 1939) [[Arnhemsche Courant/Jaargang 126/Nummer 16412/Hevig gevecht bij Zuid-Amerikaansche kust|‘Hevig gevecht bij Zuid-Amerikaansche kust. Drie Britsche kruisers in contact met „Adm. Graf von Spee”. Duitsche schip naar reede van Montevideo geweken’]], ''Arnhemsche Courant'', [eerste blad], [p.&nbsp;1]. ;HMS Ariel (1781) *Anoniem (5 augustus 1782) [[Diemer of Watergraafsmeersche Courant/1782/Nummer 93/Engeland|‘Engeland’]], ''Diemer of Watergraafsmeersche Courant'', [p.&nbsp;1]. ;HMS Berwick (1743) *Anoniem (23 juli 1748) [[Hollandsche Historische Courant/1748/Nummer 88/Londen den 16 Juli|‘Londen den 16 Juli’]], ''Hollandsche Historische Courant'', [p.&nbsp;1]. ;HMS Dreadnought (1691) *Anoniem (25 januari 1720) [[Opregte Haarlemsche Courant/1720/Donderdageditie, nummer 4/Uyt het Schip de Barfleur in de Mouille van Messina den 1 December|‘Uyt het Schip de Barfleur in de Mouille van Messina den 1 December’]], ''Oprechte Haerlemse Donderdaegse Courant'', [p.&nbsp;1]. ;HMS Exeter (1928) *Anoniem (19 juli 1929) [[De Indische Courant/Jaargang 8/Nummer 252/De Engelsche marine|‘De Engelsche marine’]], ''De Indische Courant'', derde blad, [p.&nbsp;1]. *Anoniem (26 januari 1939) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 112/Nummer 36639/Avondblad/15.000 slachtoffers bij aardbevingsramp in Chili|‘15.000 slachtoffers bij aardbevingsramp in Chili. Britsche regeering stelt twee kruisers ter beschikking voor hulpverleening’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, [p.&nbsp;1]. *Anoniem (26 januari 1939) [[Nieuwe Apeldoornsche Courant/Jaargang 36/Nummer 12348/Vijftienduizend dooden bij aardbeving in Chili|‘Vijftienduizend dooden bij aardbeving in Chili? Een gansche stad ingestort’]], ''Nieuwe Apeldoornsche Courant'', eerste blad, [p.&nbsp;1]. *Anoniem (27 januari 1939) [[Nieuwe Apeldoornsche Courant/Jaargang 36/Nummer 12349/Na de verschrikkelijke aardbeving in Chili|‘Na de verschrikkelijke aardbeving in Chili. Eindelooze rij van begrafenissen in geteisterde gebieden’]], ''Nieuwe Apeldoornsche Courant'', eerste blad, [p.&nbsp;3]. *Anoniem (14 december 1939) [[De Maasbode/Jaargang 72/Nummer 28990/Avondblad/Felle zeeslag|‘Felle zeeslag in den Atlantischen Oceaan. Drie Britsche kruisers slaags met de „Admiral Graf von Spee”. Treffers beiderzijds. Duitsche slagschip in de haven van Montevideo binnengeloopen met 36 dooden en 60 gewonden’]], ''De Maasbode'', Avondblad, [eerste blad], [p.&nbsp;1]. *Anoniem (14 december 1939) [[Arnhemsche Courant/Jaargang 126/Nummer 16412/Buitenlandsch overzicht|‘Buitenlandsch overzicht’]], ''Arnhemsche Courant'', [eerste blad], [p.&nbsp;1]. *Anoniem (14 december 1939) [[Arnhemsche Courant/Jaargang 126/Nummer 16412/Hevig gevecht bij Zuid-Amerikaansche kust|‘Hevig gevecht bij Zuid-Amerikaansche kust. Drie Britsche kruisers in contact met „Adm. Graf von Spee”. Duitsche schip naar reede van Montevideo geweken’]], ''Arnhemsche Courant'', [eerste blad], [p.&nbsp;1]. ;HMS Plymouth (1708) *Anoniem (23 juli 1748) [[Hollandsche Historische Courant/1748/Nummer 88/Londen den 19 Juli|‘Londen den 19 Juli’]], ''Hollandsche Historische Courant'', [p.&nbsp;1]. ;HMS Pyramus (1810) *Anoniem (29 januari 1827) [[Leydse Courant/1827/Nummer 13/Gisteren morgen|‘Gisteren morgen […] hebben de Engelsche en Spaansche Gezanten eene lange zamenkomst gehad […] met den Minister Francisco d’Almeido. […]’, alinea 2]], ''Leydsche Courant'', [p.&nbsp;1-2]. ;Hollandia (vlaggenschip; 1665) *Anoniem (23 november 1683) [[Opregte Haarlemsche Courant/1683/Dinsdageditie, nummer 47/Amsterdam den 21 November (2)|‘Amsterdam den 21 November’]], ''Oprechte Haerlemse Dingsdaegse Courant'', [p.&nbsp;2]. ;Hr.Ms. Christiaan Cornelis (1905) *Anoniem (15 december 1905) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 78/Nummer 24651/Avondblad/Tweede Kamer|‘Tweede Kamer. Vergadering van Vrijdag 15 December’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, eerste blad, [p.&nbsp;1]. ;Hr.Ms. De Ruyter (1902) *Anoniem (20 oktober 1910) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 83/Nummer 26405/Ochtendblad/Blijkens bij het dep. van marine ontvangen bericht|‘Blijkens bij het dep. van marine ontvangen bericht […]’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, p.&nbsp;6. ;Hr.Ms. Dolfijn (1889) *Anoniem (23 augustus 1897) [[De Telegraaf/Jaargang 5/Nummer 1696/Avond-editie/De luit. ter zee 2e kl.|‘De luit. ter zee 2e kl. […]’]], ''De Telegraaf'', [p.&nbsp;6]. ;Hr.Ms. Evertsen (1896) *Anoniem (23 augustus 1897) [[De Telegraaf/Jaargang 5/Nummer 1696/Avond-editie/De luit. ter zee 2e kl.|‘De luit. ter zee 2e kl. […]’]], ''De Telegraaf'', [p.&nbsp;6]. ;Hr.Ms. Hertog Hendrik (1904) *Anoniem (20 oktober 1910) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 83/Nummer 26405/Ochtendblad/Blijkens bij het dep. van marine ontvangen bericht|‘Blijkens bij het dep. van marine ontvangen bericht […]’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, p.&nbsp;6. ;Hr.Ms. Koningin Regentes (1902) *Anoniem (20 oktober 1910) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 83/Nummer 26405/Ochtendblad/Blijkens bij het dep. van marine ontvangen bericht|‘Blijkens bij het dep. van marine ontvangen bericht […]’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, p.&nbsp;6. ;Hr.Ms. Kortenaer (1895) *Anoniem (23 augustus 1897) [[De Telegraaf/Jaargang 5/Nummer 1696/Avond-editie/De luit. ter zee 2e kl.|‘De luit. ter zee 2e kl. […]’]], ''De Telegraaf'', [p.&nbsp;6]. ;Hr.Ms. Marnix *Anoniem (23 augustus 1897) [[De Telegraaf/Jaargang 5/Nummer 1696/Avond-editie/De luit. ter zee 2e kl.|‘De luit. ter zee 2e kl. […]’]], ''De Telegraaf'', [p.&nbsp;6]. ;Mr.Ms. Tijger (1868) *Anoniem (6 november 1895) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 68/Nummer 20980/Avondblad/Zeemacht|‘Zeemacht’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, eerste blad, [p.&nbsp;2]. ;Hr.Ms. Zeeland (1898) *Anoniem (24 april 1912) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 69/Nummer 113/Ochtendblad/Het ongeluk aan boord van H. Ms. Zeeland|‘Het ongeluk aan boord van H. Ms. Zeeland’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Ochtendblad, A, p.&nbsp;1. ;Landskroon *Anoniem (17 januari 1767) [[Rotterdamsche Courant/1767/Nummer 8/Amsterdam den 15 January|‘Amsterdam den 15 January’]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&nbsp;1]. ;Onderzeeboten *Anoniem (7 september 1921) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 78/Nummer 248/Avondblad/Marine en Leger|‘Marine en Leger’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Avondblad, D, p.&nbsp;3. ;Oosterwijk *Anoniem (10 september 1675) [[Amsterdamsche Courant/1675/Nummer 37/Portsmout den 29 Augusti|‘Portsmout den 29 Augusti’]], ''Amsterdamsche Dinghsdaegse Courant'', [p.&nbsp;1]. ;Portland (fregat) *Anoniem (1 december 1825) [[Rotterdamsche Courant/1825/Nummer 144/Te Rotterdam liggen in Lading (3)|‘Te Rotterdam liggen in Lading: […] [advertentie]’]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&nbsp;1]. ;Prins te Paard (vlaggenschip; ca. 1658) *Anoniem (23 november 1683) [[Opregte Haarlemsche Courant/1683/Dinsdageditie, nummer 47/Haerlem den 22 November|‘Haerlem den 22 November’]], ''Oprechte Haerlemse Dingsdaegse Courant'', [p.&nbsp;2]. *Anoniem (23 november 1683) [[Opregte Haarlemsche Courant/1683/Dinsdageditie, nummer 47/Daer wert vermist een Jongman|‘Daer wert vermist een Jongman, genaemt Jacob de la Mine, […] [advertentie]’]], ''Oprechte Haerlemse Dingsdaegse Courant'', [p.&nbsp;2]. ;USS Constitution *Anoniem (2 november 1824) [[Rotterdamsche Courant/1824/Nummer 132/Londen den 29 October|‘Londen den 29 October’, alinea 2]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&nbsp;1]. ;USS Hornet (1805) *Anoniem (13 september 1819) [[Leydse Courant/1819/Nummer 110/Londen den 7 September|‘Londen den 7 September’, alinea 8]], ''Leydse Courant'', [p.&nbsp;1-2]. ;USS North Carolina (1820) *Anoniem (2 november 1824) [[Rotterdamsche Courant/1824/Nummer 132/Londen den 29 October|‘Londen den 29 October’, alinea 2]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&nbsp;1]. ;Zr.Ms. Adder (1875; rammonitor) *Anoniem (15 september 1880) [[Het Vaderland/Jaargang 12/Nummer 218/De Monitors Haai en Adder|‘De Monitors »Haai” en »Adder” […]’]], ''Het Vaderland'', [eerste blad], [p.&nbsp;2]. *Anoniem (15 september 1880) [[Het Vaderland/Jaargang 12/Nummer 218/Zeetijdingen|‘Zeetijdingen’]], ''Het Vaderland'', [eerste blad], [p.&nbsp;2]. ;Zr.Ms. Haai (1870; rammonitor) *Anoniem (15 september 1880) [[Het Vaderland/Jaargang 12/Nummer 218/De Monitors Haai en Adder|‘De Monitors »Haai” en »Adder” […]’]], ''Het Vaderland'', [eerste blad], [p.&nbsp;2]. *Anoniem (15 september 1880) [[Het Vaderland/Jaargang 12/Nummer 218/Zeetijdingen|‘Zeetijdingen’]], ''Het Vaderland'', [eerste blad], [p.&nbsp;2]. ;Zr.Ms. schroefstoomschip Het Loo *Anoniem (27 november 1871) [[Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad/1871/Nummer 327/Z. M. stoomschip het Loo|‘Z. M. stoomschip het Loo, […]’]], ''Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad'', [p.&nbsp;1]. ;Zr.Ms. Proserpina (1821) *Anoniem (29 januari 1827) [[Leydse Courant/1827/Nummer 13/Zee-tijding|‘Zee-tijding’]], ''Leydsche Courant'', [p.&nbsp;4]. ;Zr.Ms. Wassenaar (1816) *Anoniem (29 januari 1827) [[Leydse Courant/1827/Nummer 13/De maatregelen|‘De maatregelen, ter hulpkoming van de Walerloo genomen, zijn algemeen bekend; […]’]], ''Leydsche Courant'', [p.&nbsp;3]. ;Zr.Ms. Waterloo *Anoniem (29 januari 1827) [[Leydse Courant/1827/Nummer 13/De maatregelen|‘De maatregelen, ter hulpkoming van de Walerloo genomen, zijn algemeen bekend; […]’]], ''Leydsche Courant'', [p.&nbsp;3]. *Anoniem (5 februari 1827) [[Leydse Courant/1827/Nummer 16/Groningen den 29 Januarij|‘Groningen den 29 Januarij’]], ''Leydsche Courant'', [p.&nbsp;2]. == Overige scheepstypen == ;Gondels *Anoniem (31 december 1955) [[De Volkskrant/Jaargang 33/Nummer 9465/Gemotoriseerde gondels|‘Gemotoriseerde gondels’]], ''De Volkskrant'', p.&nbsp;11. ;Pramen [[Bestand:Het Nieuws van den Dag 1881 no 3515 ad roefpraam.jpg|thumb|Advertentie uit ''Het Nieuws van den Dag'', 10 augustus 1881]] ;Wachtschepen *Anoniem (25 december 1878) [[Het Vaderland/Jaargang 10/Nummer 303/Zr. Ms. wachtschip|‘Zr. Ms. wachtschip te Amsterdam […]’]], ''Het Vaderland'', tweede blad, [p.&nbsp;1]. [[Categorie:Wikisource:Hoofdportaal techniek]] bevlfzb5iv2h5wezkoizt1ipi466whg 104 86897 229109 223375 2026-11-04T12:08:54Z WeeJeeVee 2844 /* Proefgelezen */ 229109 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="WeeJeeVee" />{{rh||DE KRYPTOGAMEN.|69}}</noinclude>harde kiezelpantsers als de schelpdieren, de wonderlijk schoone ''Sertularia's'' zijn zeepolypen, die den vorm bezitten van een gras- of denneplantje, de schimmels doen zich nu eens voor als een cel, dan weder als een wier. In dezen nog duisteren schuilhoek is het onmogelijk, scherpe grenzen te stellen, zelfs niet tusschen de bewerktuigde en onbewerktuigde natuur. De koraaldieren vormen door hunne verharde omkleedsels gesteenten, en het steengraauwe, schelpachtige korstmos onzer zeeduinen (''Patellaria'') is duurzaam en hard als het zand, waarop het, in groote menigte, zonder wortel, op de droogste, barste plekken voorkomt. Gelijk de laagste diersoorten, de weekdieren, de straaldieren en polypen iets plantaardigs en zelfs iets anorganisch in hun vorm en leven vertoonen, zoo zien wij in de Kryptogamen verschijnselen en vormen, die ons aan het dierlijk leven en zelfs aan de onbewerktuigde natuur herinneren. Van daar de eigenaardige indruk, dien zij op ons maken, gansch anders dan die van de zigtbaar bloeijende planten, een indruk, die spreekt van een voorbijgegaan tijdperk, toen de hoogere Kryptogamen, bij andere toestanden onzer planeet, in haar grootsten luister schitterden. Vrij zeker is het, dat bij de meeste hoogere Kryptogamen een bevruchtend en vruchtdragend orgaan bestaat. Het laatste, dat het duidelijkst is, heeten wij gewoonlijk de vrucht (''Sporangium''), het eerste is hoogst moeijelijk te ontdekken en bevindt zich dikwijls op gedeelten der plant, die slechts korten tijd en alleen bij hare ontkieming bestaan (''prothallium'', voorkiem), zooals dit bij de varens is aangetoond. Dit bevruchtend orgaan (''antheridium'') bevat meestentijds kleine, slangvormige ligchaampjes (''antherozoïden''), die zich, bij het uitkomen, min of meer slingerend bewegen en wier werking op de vrucht nog niet met zekerheid bekend is. Hier staan wij op de grenzen der wetenschap, waar gissing en geloof, gelijk overal, vaak tot ijdele redenering en onvruchtbaren strijd leiden en alleen de geduldige, moedige onderzoeker langzamerhand den weg kan banen. De Korstmossen vormen door hunne gedaante als 't ware een overgang<noinclude></noinclude> n4elttnzv1kwa77sj20upumcadbjoyv 104 86898 229110 223376 2026-11-04T12:12:44Z WeeJeeVee 2844 /* Proefgelezen */ 229110 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="WeeJeeVee" />{{rh|70|DE KRYPTOGAMEN.|}}</noinclude>van de onbewerktuigde tot de bewerktuigde natuur. Hunne vormen zijn architectonisch, als uit steen gehouwen, en doen ons denken aan onze blad- en schelpvormige muurornamenten. Hun kleur is als die der steenen, graauw, vaalgroen, wit, geelachtig of rozenrood; op het aanraken zijn zij hard, droog en lederachtig; zij groeijen bij voorkeur op steen, hout, zelfs op metaal; hoe minder warmte om hen, hoe minder leven in den bodem, waarop zij groeijen, hoe liever het hun is. Zij zijn in de poolstreken, op de toppen der bergen, in de schraalste oorden der aarde de laatste vertegenwoordigers van het plantenrijk en waren daar waarschijnlijk eenmaal de eerste. Op den Montblanc vindt men ze op 14000 voet hoogte, op de Andes tot op 17000 voet, en bij ons zijn zij in den winter, zelfs bij de felste koude, in hunne volle ontwikkeling. {{Img float | style = | above = | file = Albumdernatuur64 0100.png | width = 200px | align = left | alt = Fig. 1. | cap = {{fine block|Fig. 1. Korstmos op Boomschors.}} | capalign = center}} Zij trekken uit den dampkring hun voedsel en hechten zich door vezeltjes aan de rotsen, muren of boomen, waarop zij groeijen. Hun groei op de stammen der boomen vertoont ontwikkeling, naar mate het leven der boomen zijn jeugdige kracht verliest. Zoo zien wij op jonge, gladde boompjes slechts het kleine, zwart gestippelde Schriftmos (''Ophegrapha''), op oudere boomen de meer korstvormige Schildmossen (''Parmelia'') en op zwakke, kwijnende voorwerpen de Takmossen (''Ramalina''), die zich met verdubbelde kracht vertoonen, zoodra het leven uit takken of stam geweken is. De boom is dan geheel met het lange, vertakte, graauwe mos bedekt; slechts hier en daar komt de donkere oppervlakte der half doode takken onder dit grauwe kleed tevoorschijn, en met zijn dun gebladerte is de boom het beeld van den afgesleten mensch, die zijn zelfstandigheid heeft verloren, en door 's levens kleine bezwaren wordt ten grave gebragt.<noinclude></noinclude> 6uphr4nrugkiblrqsiae9kkd3zwzaum 104 86899 229111 223377 2026-11-04T12:17:43Z WeeJeeVee 2844 /* Proefgelezen */ 229111 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="WeeJeeVee" />{{rh||DE KRYPTOGAMEN.|71}}</noinclude>De Korstmossen zijn geen eigenlijke woekerplanten, daar zij zich uit den dampkring voeden. Zij ontwikkelen zich niet in de hoogste mate, zonder dat de boom daartoe door verzwakking oorzaak geeft; want zij vestigen zich bij voorkeur daar, waar het leven langzaam wegkwijnt of geheel vernietigd is. De Schildmossen, die de gezonde, krachtige boomen gedeeltelijk bedekken, schaden hun niet noemenswaardig en geven aan ons oog een vrolijke afwisseling van tinten op de anders zoo sombere stammen, vooral wanneer het zonlicht in het najaar meer regtstreeks op die stammen valt. Dan is het als zijn de boomen aan den boschrand verzilverd en verguld door {{Img float | style = | above = | file = Albumdernatuur64 0101a.png | width = 200px | align = left | alt = Fig. 2. | cap = {{fine block|Fig. 2. ''Parmelia parietina''.}} | capalign = center}} het zacht parelkleurige en goudgele Schildmos (''Parmelia conspersa'' en ''parietina''). Het laatste, waarop men zoo duidelijk de donker-oranje gekleurde vruchtjes (''apothecia'') waarneemt, is een onzer algemeenste korstmossenen bedekt ook onze daken en muren vaak met een goudgelen gloed. Fig. 2 vertoont bij 1''b'' het vruchtje vergroot, bij 1 ''c'' hetzelfde in doorsnede; met de buisjes ''x'', waarin de kiemkorrels ontstaan. Een overgang tot de gedaante der Zwammen vormen die kleine graauwe trompetvormige, dikwijls vertakte zuiltjes der ''Cladonia pyxidata'', die in den winter en het voorjaar als tallooze orgelpijpjes op {{c|{{Img float | style = | above = | file = Albumdernatuur64 101b.png | width = 400px | align = | alt = Fig. 3 en Fig. 4 | cap = {{fine block|Fig. 3. ''Cladonia pyxidata''. Fig. 4. ''Cladonia rangiferina''.}} | capalign = center}}}}<noinclude></noinclude> kycc5bqxzplu2rsot6pduexxnkv4y2g 104 86900 229112 223385 2026-11-04T12:21:32Z WeeJeeVee 2844 /* Proefgelezen */ 229112 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="WeeJeeVee" />{{rh|66|DE KRYPTOGAMEN.|}}</noinclude>dood hout, boomstronken en vochtigen grond oprijzen, en eene toenadering tot den vorm der Wieren vinden wij in het sierlijke fijn vertakte Rendiermos (''Cladonia rangiferina''), dat in onze duinen die talrijke zachtblaauwe kussens vormt en met het IJslandsche Mos {{Img float | style = | above = | file = Albumdernatuur64 102a.png | width = 200px | align = left | alt = Fig. 5. | cap = {{fine block|Fig. 5. ''Cetraria islandica''.}} | capalign = center}} {{Img float | style = | above = | file = Albumdernatuur64 102b.png | width = 200px | align = right | alt = Fig. 6. | cap = {{fine block|Fig. 6. ''Roccella tinctoria''.}} | capalign = center}} (''Cetraria Islandica'') en het Lakmoes-mos (''Roccella'' en ''Lecanora'') tot de in het dagelijksch leven meest bekende korstmossen behoort. Het grootste en schoonste der inheemsehe Korstmossen is het Honds-lappenmos (''Peltigera canina''), dat in den herfst en het voorjaar geheele plekken onder het geboomte bedekt en bij voorkeur op vochtigen zandgrond groeit. In den Haarlemmerhout vormt het breede, schoon golvende, dunne lederachtige lappen, boven grijsbruin, onder helder wit met vele vezelachtige tandjes, terwijl aan de schelpvormig gewelfde uiteinden zich de roode, driehoekige vruchtjes bevinden. Op nog schraler grond, in de duinstreken, is dit mos waarlijk teekenachtig. Daar is zijne kleur lichtbruin met donkere, fraai geteekende strepen, die de golvingen van het loof volgen en door vochtigheid zich donkerder vertoonen. De randen zijn daar meer omhoog gerigt en hunne witte ondervlakten en roode vruchtjes steken vrolijk af bij het bruin der bovenvlakte. Van onder de afgevallen bladeren komt met dit mos in den herfst een nieuw leven te voorschijn, geheel anders dan het vervlogene, maar niet minder eigenaardig, een leven, dat ons aan de opeenvolgende toestanden van ons eigen leven herinnert, waarin voor elken leeftijd zoovéél eigenaardigs<noinclude></noinclude> a8plqyfz0c7doe3ldthvh7jspykljss 104 86901 229113 223386 2026-11-04T12:26:32Z WeeJeeVee 2844 /* Proefgelezen */ 229113 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="WeeJeeVee" />{{rh||DE KRYPTOGAMEN.|73}}</noinclude>is weggelegd, dat wij, wel beschouwd, nimmer het verledene behoeven te betreuren. {{dhr}} Wat de dampkring is voor de Korstmossen, dat is het water, vooral het zeewater, voor de Wieren, wier gedaante en leven, even als bij eerstgenoemden, geheel aan hunne omgeving beantwoordt. Het is alsof dezelfde kiemen, die zich op het drooge tot korstmos ontwikkelen, onder water den wiervorm aannemen. Op den bodem der zee of aan de wanden der klippen gevestigd, of ook wel los in het water drijvende, strekken zij hunne verbazend lange bandvormige lederachtige takken uit en vormen mijlen uitgestrekte wierbanken, gelijk in de Sargasso-zee tusschen Europa en Amerika, die de schepen dikwijls in hunne vaart belemmeren, of vestigen zich, als eene mikroskopisch kleine franje op de in zee verrottende voorwerpen. Hunne kleur is in sommige geslachten vaal groen of bruin, in andere, gelijk de ''Floridieae'' (Purperwieren), in rozenroode en purperen tinten geschakeerd. De vormen wijken dikwijls geheel af van die der landplanten en behagen, vooral bij de genoemde afdeeling, door hunne eigenaardige teekening. De schoonste dezer afdeeling zijn de ''Phyllophora membranifolia'' en de ''Ptilota sericea'' (Vederwier), beide aan {{Img float | style = | above = | file = Albumdernatuur64 103.png | width = 100px | align = left | alt = Fig. 7. | cap = {{fine block|Fig. 7. ''Fucus vésiculosus.''}} | capalign = center}} de kusten van Europa voorkomende, en wier bevallig en getakt loof, bij de eerste zacht violet, bij de laatste donker rozenrood gekleurd is, en de zeer algemeene ''Porphyra vulgaris'', die een breed donkerviolet lint vormt. Aan onze kusten vertoonen zich het talrijkst de soorten van zee-eik (''Fucus vesiculosus'' en ''F. serratus''), waarvan de afgebrokene stukken overal op het strand aanspoelen en wier hard, lederachtig, met luchtblazen voorzien, donkerbruin loof wel te onderscheiden is van het niet minder algemeene, lange, dunne en teedere zeegras (''Zostera marina''), hetwelk niet tot de Kryptogamen behoort. De Wieren planten zich voort door knoppen of door kiemcellen (''sporae''), die zich op het loof of<noinclude></noinclude> rjme063cofexpnhafllroap46yk4xhg 104 86902 229114 223387 2026-11-04T12:29:56Z WeeJeeVee 2844 /* Proefgelezen */ 229114 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="WeeJeeVee" />{{rh|74|DE KRYPTOGAMEN.|}}</noinclude>in afzonderlijke vruchtjes (zie fig. 7t) ontwikkelen en wier te voorschijn komen bij sommige soorten gekenmerkt is door merkwaardige bewegingen, die geheel overeenkomen met die der infusie-diertjes. Met een krans van trilhaartjes voorzien, bewegen deze cellen zich een tijdlang door het water, komen eindelijk tot rust en ontkiemen dan tot plant. {{Img float | style = | above = | file = Albumdernatuur64 104.png | width = 100px | align = left | alt = Fig. 8. | cap = {{fine block|Fig. 8. Paring der Confervaceën.}} | capalign = center}} Eene toenadering tot het dierlijke leven kunnen wij ook opmerken in sommige onzer zoetwaterwieren, en wel in vele soorten der Confervaceeën (Ladderdraad), die als dikke slijmige draadbundels, somtijds in ontzaggelijke massa's opeengehoopt, het water onzer slooten donker groen kleuren. De voortplanting dezer wieren is in het plantenrijk een hoogst merkwaardig feit. Twee draden (zie fig. 8''c'') naderen elkander, op beiden vormen zich uitwassen (''p''), die, elkander rakende, zich vereenigen en de kiemcellen doen ontstaan. Niet minder algemeen dan deze draadwieren zijn de Watervliezen (''Ulvaceae''), die in het voorjaar als lichtgroene, holle, uiterst teedere vliezen van den bodem des waters zich tot ver over de oppervlakte uitbreiden en deze met een dik moes bedekken, dat later tusschen het oeverriet uitgedroogd, als eene witte, dunne, papierachtige stof wordt teruggevonden. Eigenaardig is het, die uitgedorde witte watervliezen op een graauwen, winderigen Decemberdag tusschen het verbleekte riet te zien opgehoopt, terwijl het ijskoude water met schuimende golfjes dat riet bespoelt en geheele hoopen van die groote, grijze, lederachtige Paddestoelen (''Bovista gigantea'') tegen den oever werpt, waarvan sommige de grootte hebben van een menschenhoofd. Het watervlies herinnert ons aan de vervlogene lente, die paddestoelen voeren ons terug in de laatste dagen van den zomer, toen zij en hunne talrijke broeders alom in veld en woud oprezen als de eerste boden van het sombere jaargetijde. Honderde malen mogen wij in September en October door een opgaand woud hebben gewandeld, altijd treft ons het gezigt dier zonderling gevormde Paddestoelen, die met hunne vreemde, vale of<noinclude></noinclude> rbzw4gdbpqiwg2n9kpzduigatitf4lv 104 86903 229115 223388 2026-11-04T12:32:11Z WeeJeeVee 2844 /* Proefgelezen */ 229115 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="WeeJeeVee" />{{rh||DE KRYPTOGAMEN.|75}}</noinclude>schitterende kleuren zoo ernstig tusschen de dorre bladeren te voorschijn komen. Zij hebben iets geheimzinnigs, zij wekken afkeer en huivering, zoowel door hun vetachtig zamenstel, als door hun dikwijls walgelijken en duffen reuk. En toch moeten wij in hen al weder den wonderlijken rijkdom der natuur bewonderen, want de studie van hunne meer dan 3000 bekende soorten vordert een menschenleven. Bij nadere beschouwing valt veel van het afzigtelijke weg. Schilderachtig steekt de goudgele ''Cantharellus'' met zijn sierlijk gebogen kapiteelvormigen rand af bij het wollige, donkergroene loof van ''Mnium hornum, Catharinea undulata'' en andere Bladmossen, en niet minder de verschillende diep gekleurde, als uit dikke zijde gestrikte Schotelzwam (''Peziza'') onder de denneboomen bij het lichtgroene Cypres-dekmos (''Hypnum cupressiforme''). Een andere dezer Peziza's groeit op vochtigen tuingrond, als sierlijk geplooide kokardes van een gloeijende oranjekleur; somber bruine en inktzwarte vond ik dikwijls op de plaatsen waar afgevallen verrottende dennetakken gelegen hadden. Men zegt, dat de beroemde kruidkundige {{sc|persoon}}, op het gezigt van de oranjekleurige Peziza, het eerste voornemen opvatte tot de studie der Zwammen, waarin hij zich, als een der eerste baanbrekers, zoo verdienstelijk heeft gemaakt. Sommige Zwammen zijn kinderen van éénen nacht, die den volgenden dag weder verdwijnen, andere duren twee, drie of meer dagen; die met een lederachtige huid, gelijk de ''Bovista'', veel langer en de harde, schubvormige ''Polyporus'', dien wij aan oude boomen vinden, leeft vele jaren. Het is een eigenaardig genoegen, de ontwikkeling der Paddestoelen na te gaan, van het oogenblik dat zich een klein knopje tusschen het mos vertoont, totdat de scherm zich in al zijne pracht uitspreidt en aan den onderkant de buisjes of platen vertoont, die bedekt zijn met het vlies, waarin de kiemcellen ontstaan, Die kiemcellen ontwikkelen niet dadelijk weder Paddestoelen, maar geven het aanzijn aan draden of vlokken (''mycelium''), waaruit na korter of langer tijd, onder gunstige omstandigheden, de Paddestoelen, als de eigenlijke vruchten, te voorschijn komen. De vier hoofdvormen der Zwammen zijn de Draadzwammen of<noinclude></noinclude> dveigydxni5x53qwxu4uzgc6pq4dnuf 104 86904 229116 223389 2026-11-04T14:51:12Z WeeJeeVee 2844 /* Proefgelezen */ 229116 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="WeeJeeVee" />{{rh|76|DE KRYPTOGAMEN.|}}</noinclude>Schimmels (''Hyphomycetes''), de Buikzwammen (''Gasteromycetes''), waartoe {{Img float | style = | above = | file = Albumdernatuur64 106a.png | width = 200px | align = left | alt = Fig. 9 en 10. | cap = {{fine block|Fig. 9. ''Penicillium''. Fig. 10. ''Botrytis''.}} | capalign = center}} {{Img float | style = | above = | file = Albumdernatuur64 106b.png | width = 200px | align = right | alt = Fig. 11. | cap = {{fine block|Fig. 11. ''Lycoperdon gemmatum''.}} | capalign = center}} de Lycoperdon's en Truffels, de Huidzwammen (''Hymenomgycetes''), waartoe de eigenlijke Scherm-paddestoelen, en de Stuifzwammen (''Coniomycetes''), waartoe roest en brand in de granen (''Puccinia, Uredo'', enz.) en dergelijke poederachtige uitslag, die zoovele ziekten in de planten vergezellen, {{c|{{Img float | style = | above = | file = Albumdernatuur64 106c.png | width = 400px | align = | alt = Fig. 12 en 13. | cap = {{fine block|Fig. 12. ''Agaricus campestris''. Fig. 13. ''Puccinia'' (vergroot).}} | capalign = center}}}} behooren. Deze verdeeling, door den Zweedschen natuuronderzoeker {{sc|fries}} voorgesteld, is wel in later tijd eenigzins gewijzigd, doch voor eene oppervlakkige beschouwing genoegzaam. {{nop}}<noinclude></noinclude> 62pxm85uhsjc8gy1vib7n72jk0wozhp 104 86905 229117 223391 2026-11-04T15:44:50Z WeeJeeVee 2844 /* Proefgelezen */ 229117 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="WeeJeeVee" />{{rh||DE KRYPTOGAMEN.|77}}</noinclude>De eenvoudigste Schimmels en Stuifzwammen planten zich voort aan de uiteinden, hetzij door lange smalle cellen of door bolronde of langwerpige opzwellingen, waarin zich de kiemcellen ontwikkelen. Groot is de rol, die deze kleine, zwakke, vaak met het bloote oog onzigtbare plantjes in de natuur en in de menschelijke huishouding spelen. Denken wij slechts aan de ziekten in de granen, aardappelen en druiven en aan zoovele andere ziekten in het plantaardig of dierlijk ligchaam, die onder de ontwikkeling van schimmelplantjes ontstaan. In de groep der Huidzwammen of eigenlijke Paddestoelen ontmoeten wij de zonderlingste gedaanten en den grootsten rijkdom van kleuren. Op een korten of langen, zuilvormigen steel verheft zich de uitgespreide, half bolronde, schijfvormige of holle scherm of hoed, boven dikwijls met de gloeijendste kleuren prijkende, onder licht gekleurd en voorzien van kleine, loodregte buisjes of pijpjes (geslacht ''Boletus'') of van straalswijs geplaatste dunne plaatjes of lamellen (geslacht ''Agaricus''), de laatste dikwijls gesloten door een vliesje (sluijertje), dat bij het ouder worden losscheurt en als een ring om den steel blijft zitten. De genoemde buisjes of plaatjes zijn bekleed met een huidje of vlies (''Hymenium''), waarop de kiemcellen ontstaan en waaraan de afdeeling haar naam verschuldigd is. De schoonste dezer groep is de Vliegenpaddestoel (''Agaricus muscarius'') met een breeden, donker scharlakenrooden scherm, waarop zich witte vliesjes en vlekken vertoonen. De reeds genoemde, ook tot deze afdeeling behoorende Cantharelle is goudgeel, de ''Agaricus melleus'', die steeds in groepen op of onder dennestronken groeit en dikwijls zoogenaamde heksenkringen vormt, is fraai okergeel, de gewone eetbare Champignon (zie ''A. campestris'', fig. 12) en de hoogst vergiftige ''Agaricus phalloïdes'' (Knolzwam) zijn beide wit van kleur, terwijl de eetbare ''Boletus'' (Pijpzwam) den vorm, de grootte en de kleur bezit van een gewone beschuit. Tot de Huidzwammen kunnen ook gerekend worden de in onze zandstreken groeijende Morieljes (''Morchella''), de Schotelzwammen (''Peziza'') en de Rimpelzwammen (''Helvella''), die in het-najaar, tusschen het mos, onder de denneboomen op een gerimpelden steel een zacht muisvaal gekleurden, zonderling wolkvormigen kop vertoonen, wiens weefsel zeer<noinclude></noinclude> 1b0zj1s2g49oquv3cridyuf8ymtkeja 104 86906 229118 223392 2026-11-04T15:47:52Z WeeJeeVee 2844 /* Proefgelezen */ 229118 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="WeeJeeVee" />{{rh|78|DE KRYPTOGAMEN.|}}</noinclude>teeder is en bij het breken de kiemcellen als stofwolkjes verspreidt, even als dit bij de Schotelzwammen (''Peziza'') langs de geheele oppervlakte geschiedt. Wanneer men deze laatsten van den grond opneemt, ziet men de dunne stofwolkjes over hare oppervlakte heengaan, en wel bij vlagen, zonder dat men die door schudden kan te voorschijn brengen. Dikwijls komen zij onverwacht of een poos na de schudding, hetwelk veroorzaakt wordt, door dat de buisjes, waarin de kiemcellen besloten zijn, achtereenvolgens openbarsten. De zonnige duinen vinden wij in het voor- en najaar dikwijls als bezaaid met verschillende soorten van Buikzwammen, waaronder de op de verfblaasjes der schilders gelijkende ''Lycoperdon gemmatum '' (zie fig. 11), de kleine bolronde, hooggesteelde ''Tulostoma'' en de sierlijke Aardsterren (''Geaster''), welke, evenals de Oostindische Rafflesia's, lederachtige bloemen gelijken, die zonder stelen uit den dorren grond opkomen. De kiemcellen der Buikzwammen ontwikkelen zich in het holle ligchaam der plant in zeer groot aantal aan dunne steeltjes en worden door eene opening van boven als wolken van een zeer fijn poeder uitgeworpen (fig. 11), terwijl de steeltjes als een wollig weefsel achterblijven. De grootste der bij ons voorkomende Buikzwammen zijn de Lederbovisten (''Bovista gigantea''), die in onze vochtige landerijen als verbleekte schedels langs de randen der slooten voor den dag komen en 's winters als grijze lederachtige tollen door den wind tegen de dijken worden opgehoopt. De kleinste der Buikzwammen zijn de thans in eene afzonderlijke afdeeling gerangschikte Kernzwammen (''Pyrenomycetes''), die hetzelfde zamenstel, doch in mikroskopisch kleine afmeting vertoonen en als roode of donkere vlekken op vele planten en boombladeren voorkomen. Hiertoe behooren de roode vlekken op de perenbladeren (''Aecidium cancellatum''); de zwam, die het Moederkoorn in de rogge veroorzaakt (''Claviceps''), het wit op de hop, de klaver en den perzikboom en de zoo in het oog loopende zwarte vlekken (''Rhytisma Acerinum''), die aan de verdroogde eschdoornbladeren het aanzien geven, als ware er een inktkoker over uitgestort. Een overgang tot de Korstmossen vertoonen de zuil- en franjevormige Clavaria's, die hooggeel van kleur, in het najaar in menigte<noinclude></noinclude> jdzzbts0tc6lea36nicchdtrjizira3 104 87757 229119 224808 2026-11-04T17:47:41Z Havang(nl) 4330 /* Proefgelezen */ 229119 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" /></noinclude>{| |valign=top| <poem> « Ma fille, le plaisans, qu’on appelle Marie. » Et Blanche le puchelle a bien l’oevre coisie ; Si a dit : « mère Dieu, je te lo et gracie « Que j’ai donnet m’amour et mon corpz et ma vie « Au plus bel damoisel qui soit en Picardie, « Voire de chà le mer, né jusqu’en Romenie ; « Et s’est as armez preus et plains de vaillandie. « Bien doi estre joïans que je serai s’amie ! « Lasse ! s’il me tenoit toute nue embrachie, « Tantost m’aroit gari de ma grant maladie. » Bauduins fu prisiez de cascun qui le voit, Dont li contes Robers si très dolant estoit Bien le vosist adont avoir tuet tout froit, Pour l’amour de sa soer, car forment s’en doubtoit. Li tournois fu moult fors : Bauduins s’i prouvoit ; Encor ne fu que nonne que ·xx· chevaus avoit Menés à l’estandart, de coi sires estoit. N’i avoit chevalier que si n’el resoingnoit Que la voie li laisse dès-si lons qu’il le voit. Il abat et reverse tous cheulz qu’il encontroit. Dient li chevalier : « nous faisons povre esploit, Qui laissons che déable tournoïer chi endroit. Aveuques les déablez d’enfer tournoïer doit ! S’il est chi longement, nous n’arons palefroit Qui tout ne soient sien, car il les nous tauroit. Et li contes de Flandre, qui ses hommes ooit, A ·iiij· chevaliers maintenant en venoit ; « Signour, » che dist Robers, « faisons ·j· bon esploit : « Alons à che déable pour lui mettre à destroit. « Si l’alons assalir et si fort et si roit « Qu’à terre l’abatons ; et s’abatus estoit, « Sé li ·ij· de vous ·iiij· li lanchoit d’un espoit, « Je vous ai en couvent mes corpz li pardonroit. « Li sirez de Sebourc parler n’en oseroit ; « S’il em parloit ·j· mot, si chier l’aquateroit </poem> |valign=top| <poem>"Mijn dochter, de beminnelijke, die men Marie noemt." En Blanche het meisje heeft de daad goed opgemerkt; En zij zei: "Moeder Gods, ik loof en dank u "Dat ik mijn liefde en mijn lichaam en mijn leven heb gegeven "Aan de mooiste jonker die er is in Picardië,{{vnr|800}} "Ja, aan deze kant van de zee, tot in Roemenië; "En hij is dapper met de wapens en vol moed. "Ik mag wel verheugd zijn dat ik zijn liefste zal zijn! "Helaas! als hij mij geheel naakt omhelsd hield, "Zou hij mij terstond genezen van mijn grote kwaal." {{gap|1em}}Boudewijn werd geprezen door iedereen die hem zag, Waarover graaf Robert zeer bedroefd was; Hij had hem toen wel dood en koud willen hebben, Vanwege de liefde van zijn zuster, want hij vreesde hem hevig. Het toernooi was zeer zwaar: Boudewijn bewees zich daarin;{{vnr|810}} Het was nog geen middag of hij had al twintig paarden Naar de standaard geleid, waarvan hij de meester was. Er was geen ridder die hem niet zo ontzag Dat hij hem de weg vrijliet zodra hij hem zag. Hij slaat neer en werpt omver iedereen die hij tegenkwam. De ridders zeiden: "wij presteren maar pover, Dat wij deze duivel hier zo laten toernooien. Met de duivels van de hel zou hij moeten toernooien! Als hij hier lang blijft, zullen we geen rijpaard overhouden Dat niet het zijne zal zijn, want hij zou ze ons allemaal afnemen."{{vnr|820}} {{gap|1em}}En de graaf van Vlaanderen, die zijn mannen hoorde, Kwam nu met vier ridders aanzetten; "Heren," zei Robert, "laten we een goede daad verrichten: "Laten we naar die duivel gaan om hem in het nauw te drijven. "Laten we hem aanvallen, zo hard en zo onbuigzaam "Dat we hem tegen de grond slaan; en als hij neergehaald is, "Als twee van u vieren hem met een spies doorboren, "Beloof ik u dat mijn persoon het hem zal vergeven. "De heer van Sebourg zou er niet over durven spreken; "Als hij er één woord over sprak, zou hij het zo duur bekopen{{vnr|830}} </poem> |}<noinclude></noinclude> bvra0uhhy6fwmf6kh477btqurk70r67 104 87758 229121 224809 2026-11-04T18:02:19Z Havang(nl) 4330 /* Proefgelezen */ 229121 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" /></noinclude> <poem>"Zijn land zou ik hem afnemen, nooit zou hij er meer van genieten, "Zijn kastelen van Sebourg zouden worden afgebroken." En zij, toen ze het hoorden, stemde elk ermee in. {{gap|1em}}Zij gaan naar Boudewijn: hij was niet op zijn hoede, Toen de vijf hem aanvielen. De graaf trof hem; Twee zijn te paard, waarop de edelman zat; En de andere twee waren er om een betere prestatie te leveren. Op de hals van het kind bestookte elk hem; En toen Boudewijn de vijandigheid zag die Tegen hem gekeerd was, raakte hij helemaal niet in verwarring;{{vnr|840}} Hij dacht aan de hoed, want die was hem geschonken Namens de allermooiste die in die tijd leefde. De liefde voorzag hem zo sterk van haar deugden, Dat het hem toescheen, al waren er honderd, Dat hij, ondanks hun spiesen, wel aan hen zou ontsnappen. {{gap|1em}}Het is een grote zaak van liefde, die aldus de zijnen voorziet van een adellijke staat, en hen op een nobele plaats houdt! Zodra een trouw hart liefheeft, waar dat ook moge zijn, Is het zo goed gewapend, en in zo'n mooie uitrusting, Dat het vorst, regen, noch hitte, noch koude vreest.{{vnr|850}} {{gap|1em}}Boudewijn van Sebourg, de verstandige jonker, Was in het toernooi vlug en beweeglijk; En de graaf van Vlaanderen, die zo machtig was, Viel hem als vijfde aan; hij was zeer begerig Dat het kind zou vallen, dat zeer dapper was: Zij treffen en slaan hem, elk was hem tot last. Elders was zijn heer, strijdend in het toernooi. Het kind verdedigt zich, de nood was groot; Als de liefde hem niet had geholpen, was het slecht met hem afgelopen, Maar de liefde, waaraan hij dacht, ondersteunde hem:{{vnr|860}} Hij ziet Blanche, zijn liefste, die even glanzend was Als de veer van een pauw, of welke vogel dan ook; Toen was hij meer ontvlamt dan brandend hout. Om lof en prijs te verwerven was hij zo begerig Dat hij liever sterft dan dat hij zijn eer verliest. </poem> |}<noinclude></noinclude> oafhqwpcq9y57slx5mb1xprle3i08wb 229122 229121 2026-11-04T18:03:10Z Havang(nl) 4330 229122 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" /></noinclude>{| |valign=top| <poem> « Sa terre li tauroie, jammais n’en joïroit, « Ses castiaus de Sebourc abatus en seroit. » Et chil, quant l’ont oï, cascuns s’i acordoit. A Bauduin s’en vont : garde ne s’en donnoit, Quant li ·v· l’assalirent. Li contez le frapoit ; Li doy sont à cheval, sour coi li bers estoit ; Et li autre doy furent pour faire mieudre esploit. Sus le col de l’enfant cascuns l’essonnioit : Et quand Bauduins vit l’envie qui estoit Tournée dessus lui, point ne s’esbaïssoit ; Du chapel li souvint, car on li présentoit De par le plus très belle qui à che tamps vivoit. Amours de ses vertus si fort le pourvéoit, Qu’il li estoit avis, se ·c· en i avoit, Maugré leur dens devant, bien leur escaperoit. Ch’est grant chose d’amours, qui ensement pourvoit Les siens de noble estat, et tient en noble endroit ! Puis que loyaus coers ayme, en quel lieu que che soit, Il est si bien armés, et de si bel arroit, Qu’il ne doubte gelée, pluève, né caut, né froit. Bauduins de Sebourc, li damoisiaus sachans, Fu dedens le tournoy, isniaus et remuans ; Et li contes de Flandre, qui tant fu souffissans, Lui ·v·e l’assaut ; moult estoit convoitans Que li enfès chéist, qui moult estoit vaillans : Il le fièrent et frapent, cascuns le fu nuisans. Aillours estoit ses sirez, au tournoy tournoïans. Li enfès se deffent, li besoins en fu grans ; S’amours ne li aidast, mal li fu couvenans, Mais amours le soustint, à coi il fu pensans : Il voit Blanche, s’amie, qui fu ossi luisans Que penne de paon, né nulz oisiaus volans ; Lors fu plus embrasés que ne soit fust ardans. D’aquerre los et pris estoit si convoitans Que miex ayme à morir, qu’il soit honnour perdans. </poem> |valign=top| <poem>"Zijn land zou ik hem afnemen, nooit zou hij er meer van genieten, "Zijn kastelen van Sebourg zouden worden afgebroken." En zij, toen ze het hoorden, stemde elk ermee in. {{gap|1em}}Zij gaan naar Boudewijn: hij was niet op zijn hoede, Toen de vijf hem aanvielen. De graaf trof hem; Twee zijn te paard, waarop de edelman zat; En de andere twee waren er om een betere prestatie te leveren. Op de hals van het kind bestookte elk hem; En toen Boudewijn de vijandigheid zag die Tegen hem gekeerd was, raakte hij helemaal niet in verwarring;{{vnr|840}} Hij dacht aan de hoed, want die was hem geschonken Namens de allermooiste die in die tijd leefde. De liefde voorzag hem zo sterk van haar deugden, Dat het hem toescheen, al waren er honderd, Dat hij, ondanks hun spiesen, wel aan hen zou ontsnappen. {{gap|1em}}Het is een grote zaak van liefde, die aldus de zijnen voorziet van een adellijke staat, en hen op een nobele plaats houdt! Zodra een trouw hart liefheeft, waar dat ook moge zijn, Is het zo goed gewapend, en in zo'n mooie uitrusting, Dat het vorst, regen, noch hitte, noch koude vreest.{{vnr|850}} {{gap|1em}}Boudewijn van Sebourg, de verstandige jonker, Was in het toernooi vlug en beweeglijk; En de graaf van Vlaanderen, die zo machtig was, Viel hem als vijfde aan; hij was zeer begerig Dat het kind zou vallen, dat zeer dapper was: Zij treffen en slaan hem, elk was hem tot last. Elders was zijn heer, strijdend in het toernooi. Het kind verdedigt zich, de nood was groot; Als de liefde hem niet had geholpen, was het slecht met hem afgelopen, Maar de liefde, waaraan hij dacht, ondersteunde hem:{{vnr|860}} Hij ziet Blanche, zijn liefste, die even glanzend was Als de veer van een pauw, of welke vogel dan ook; Toen was hij meer ontvlamt dan brandend hout. Om lof en prijs te verwerven was hij zo begerig Dat hij liever sterft dan dat hij zijn eer verliest. </poem> |}<noinclude></noinclude> qiwmi33hhot84phulyve5raf99mqfph 229127 229122 2026-11-05T10:42:26Z Havang(nl) 4330 229127 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" /></noinclude>{| |valign=top| <poem> « Sa terre li tauroie, jammais n’en joïroit, « Ses castiaus de Sebourc abatus en seroit. » Et chil, quant l’ont oï, cascuns s’i acordoit. A Bauduin s’en vont : garde ne s’en donnoit, Quant li ·v· l’assalirent. Li contez le frapoit ; Li doy sont à cheval, sour coi li bers estoit ; Et li autre doy furent pour faire mieudre esploit. Sus le col de l’enfant cascuns l’essonnioit : Et quand Bauduins vit l’envie qui estoit Tournée dessus lui, point ne s’esbaïssoit ; Du chapel li souvint, car on li présentoit De par le plus très belle qui à che tamps vivoit. Amours de ses vertus si fort le pourvéoit, Qu’il li estoit avis, se ·c· en i avoit, Maugré leur dens devant, bien leur escaperoit. Ch’est grant chose d’amours, qui ensement pourvoit Les siens de noble estat, et tient en noble endroit ! Puis que loyaus coers ayme, en quel lieu que che soit, Il est si bien armés, et de si bel arroit, Qu’il ne doubte gelée, pluève, né caut, né froit. Bauduins de Sebourc, li damoisiaus sachans, Fu dedens le tournoy, isniaus et remuans ; Et li contes de Flandre, qui tant fu souffissans, Lui ·v·e l’assaut ; moult estoit convoitans Que li enfès chéist, qui moult estoit vaillans : Il le fièrent et frapent, cascuns le fu nuisans. Aillours estoit ses sirez, au tournoy tournoïans. Li enfès se deffent, li besoins en fu grans ; S’amours ne li aidast, mal li fu couvenans, Mais amours le soustint, à coi il fu pensans : Il voit Blanche, s’amie, qui fu ossi luisans Que penne de paon, né nulz oisiaus volans ; Lors fu plus embrasés que ne soit fust ardans. D’aquerre los et pris estoit si convoitans Que miex ayme à morir, qu’il soit honnour perdans. </poem> |valign=top| <poem>"Ik zou hem zijn land afnemen, hij zou er nooit meer van genieten, "Zijn kastelen van Sebourg zouden worden afgebroken." En zij, toen ze het hoorden, stemde elk ermee in. {{gap|1em}}Zij gaan naar Boudewijn: hij was niet op zijn hoede, Toen de vijf hem aanvielen. De graaf trof hem; Twee zijn te paard, waarop de edelman zat; En de andere twee waren er om een betere prestatie te leveren. Op de hals van het kind bestookte elk hem; En toen Boudewijn de vijandigheid zag die Tegen hem gekeerd was, raakte hij helemaal niet in verwarring;{{vnr|840}} Hij dacht aan de hoed, want die was hem geschonken Namens de allermooiste die in die tijd leefde. De liefde voorzag hem zo sterk van haar deugden, Dat het hem toescheen, al waren er honderd, Dat hij, ondanks hun spiesen, wel aan hen zou ontsnappen. {{gap|1em}}Het is een grote zaak van liefde, die aldus de zijnen voorziet van een adellijke staat, en hen op een nobele plaats houdt! Zodra een trouw hart liefheeft, waar dat ook moge zijn, Is het zo goed gewapend, en in zo'n mooie uitrusting, Dat het vorst, regen, noch hitte, noch koude vreest.{{vnr|850}} {{gap|1em}}Boudewijn van Sebourg, de verstandige jonker, Was in het toernooi vlug en beweeglijk; En de graaf van Vlaanderen, die zo machtig was, Viel hem als vijfde aan; hij was zeer begerig Dat het kind zou vallen, dat zeer dapper was: Zij treffen en slaan hem, elk was hem tot last. Elders was zijn heer, strijdend in het toernooi. Het kind verdedigt zich, de nood was groot; Als de liefde hem niet had geholpen, was het slecht met hem afgelopen, Maar de liefde, waaraan hij dacht, ondersteunde hem:{{vnr|860}} Hij ziet Blanche, zijn liefste, die even glanzend was Als de veer van een pauw, of welke vogel dan ook; Toen was hij meer ontvlamt dan brandend hout. Om lof en prijs te verwerven was hij zo begerig Dat hij liever sterft dan dat hij zijn eer verliest. </poem> |}<noinclude></noinclude> fmwkl3ypwkrwbgs1owog1hhaeu7oaxr 104 87759 229128 224810 2026-11-05T10:58:40Z Havang(nl) 4330 /* Proefgelezen */ 229128 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" /></noinclude>{| |valign=top| <poem> Li contes des Flamens fu li bers aherdans ; A une main le boute li damoisiaus plaisans ; Si fort bouta le conte, jà n’en soïez doubtans, Que du cheval l’abat, qui tost s’en fu fuïans : A tel meschief chéi, ce nous di li rommans, Que par bouche et par nés li dégoutoit li sans. Entre ·ij· chevaliers se bouta li gaïans : Des archons lez leva, li prinches souffissans, Sus le conte les geta, puis prist les auferrans ; Parmi les autres ·ij· s’en fu si fort courrans, Que les bras leur rompi, si les abat sanglans. Tous ·v· les mist à terre. Che fist Diex, li poissans, Qui bien le poot faire, voire plus mille tamps : Car qui Diex voelt aidier, nulz ne li est nuisans. A l’estandart emmaine les ·ij· destrierz courrans ; Et li contes de Flandre gist à terre dolans. Bauduin maudissoit, quant il estoit si grans : Si jura Dame-Dieu, qui ès chielz est manans, Que jammais en tournoy ne sera tournoïans, Là où Bauduins soit, né maistres, né sergans. Reporter l’en convint, par costez et par flans. Li quens fu reportez, en sa sale pavée ; Laissir fist le tournoy, près fu de la vesprée, Mais li honnours en est Bauduin demourée. Du champ est issus hors ; après lui grant huée De hiraus qui crioient, à moult haute allenée : « A che noble escuïer, fil de noble espousée, « Li plus hardis qui puist férir de bonne espée ! « Fleur de chevalerie est en son corpz prouvée ! « Amour de noble dame où estez-vous alée ? « Regardez le meillour, de chà le mer salée ! « Dure seroit l’amour, sé dame li dévée ! « Ch’est li miroirs as dames ! c’est li douche rousée ! « Ch’est hautèche et honnour ! proèche esvigourée ! « Hardemens sans paour ! de plaisanche l’entrée ! </poem> |valign=top| <poem>De graaf van de Vlamingen was de edelman die hem vastgreep; Met één hand duwt de beminnelijke jonker hem weg; Zo hard duwde hij de graaf, twijfel er niet aan, Dat hij hem van het paard slaat, dat er snel vandoor ging: Hij viel met zo'n letsel, zo vertelt ons de roman,{{vnr|870}} Dat het bloed hem uit mond en neus druppelde. De reus wierp zich tussen twee ridders: Hij tilde hen uit de zadels, de machtige prins, Hij wierp hij hen op de graaf, toen nam hij de strijdrossen; Hij rende zo hard weg tussen de andere twee door, Dat hij hun armen brak, en hen zo bloedend neerhaalde. Hij legde hen alle vijf op de grond. Dat deed God, de Almachtige, Die het goed kon doen, ja wel duizend keer meer: Want wie God wil helpen, niemand kan die schaden. Hij brengt de twee rennende strijdrossen naar de verzamelplaats;{{vnr|880}} En de graaf van Vlaanderen ligt bedroefd op de grond. Hij vervloekte Boudewijn, omdat die zo groot was: En hij zwoer bij de Here God, die in de hemelen woont, Dat hij nooit meer in een toernooi zal strijden, Daar waar Boudewijn is, noch als meester, noch als knecht. Men moest hem wegdragen, aan zijn lendenen en zijden. {{gap|1em}}De graaf werd teruggebracht naar zijn geplaveide zaal; Men liet het toernooi ophouden, het was bijna avond, Maar de eer ervan is aan Boudewijn gebleven. Hij is het veld uit gegaan; achter hem een groot gejuich{{vnr|890}} Van herauten die riepen met luide adem: "Aan deze nobele schildknaap, zoon van een nobele echtgenote, "De dapperste die met een goed zwaard kan slaan! "Bloem van de ridderschap is in zijn persoon bewezen! "Liefde van een nobele dame, waar bent u gebleven? "Kijk naar de beste, aan deze kant van de zoute zee! "Hard zou de liefde zijn als een dame hem die weigerde! "Dit is de spiegel voor de dames! Dit is de zachte dauw! "Dit is hoogheid en eer! Versterkte dapperheid! "Moed zonder vrees! De toegang tot het behagen!{{vnr|900}} </poem> |}<noinclude></noinclude> jsq3jl16iz1h474bf9yyuadqk2dqkp0 104 87760 229129 224811 2026-11-05T11:10:25Z Havang(nl) 4330 /* Proefgelezen */ 229129 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" /></noinclude>{| |valign=top| <poem> « Cambre de souffissanche ! palais de renommée ! « Hoirs de toute poissanche ! amoureuse pensée ! « Le dame qui seroit de tel homme acolée, « En devroit.... tous jours estre bien gros portée ! » Blanche entent le raison, moult très bien li agrée ; Moult volentiers païast as hiraus leur journée. Bonne volenté doit pour oevre estre contée. Onques princes ne fu, je croi, miex convoïés, Tant eut revenuez, né terrez, né grans fiés, Comme fu Bauduins, qui bien estoit tailliés ; Regarde le puchelle, pour cui estoit si liés, N’i oze faire singnes, si s’en est eslongiez : « E ! amie, » dist-il, « hé ! car ne m’oubliez ! « Coi que je soie povres, et mal enlinagiez, « S’ai-je vaillant en moy, sé de vrai le saviez, « ·j· loyal coer d’ami, en loyauté fiquiez. « Chertez c’est tous mes moebles ; de plus ne sui aisiés. « Onques je ne vesti fors que garnemenz viez ; « Quant mes sires les laisse, je m’en sui cointoïez. « Povreté fait souvent faire mauvais markiez. » Droit à son hostel est Bauduins retournés ; Et li contes de Flandre ne si est arrestez, ·x· chevaliers apelle dont il fu moult privés : « Signours, » ce dist Robers, li contes naturez, « Vous en irés à Gant, et me soer emmenrés ; « Je voel que elle i soit, car je me suis doubtez « Par aucuns messagiers.... ore plus n’en sarez. « Faites ce que je di, et tantost en alés. » Et chil ont respondut : « si com vous commandés. » Dessus ·j· noble car, qui bien fu atelés, Et de dras de fin or moult bien acouvetez, Fu mise la pucelle et des autres assés. Au lez devers Tournay ès-les acheminés : Li coers de la pucelle estoit si tourmentez, Qu’ains dame ne fu si, ès jours de ses aés. </poem> |valign=top| <poem>"Kamer van bekwaamheid! Paleis van faam! "Erfgenaam van alle macht! Amoureuze gedachte! "De dame die door zo'n man omhelsd zou worden, "Zou er.... altijd welgezind onder moeten zijn!" Blanche hoort de woorden, het behaagt haar zeer; Heel graag had zij de herauten hun dagloon betaald. Een goede wil moet voor de daad worden gerekend. {{gap|1em}}Nooit werd een prins, geloof ik, beter begeleid, Al had hij nog zo veel inkomsten, landen of grote lenen, Als Boudewijn, die goed gebouwd was;{{vnr|910}} Hij kijkt naar het meisje, om wie hij zo blij was, Hij durft daar geen tekens te geven, en is dus verdergegaan: "Ach! liefste," zei hij, "ach! vergeet mij toch niet! "Hoewel ik arm ben en van lage komaf, "Heb ik toch iets waardevols in mij, als u het werkelijk wist, "Een trouw hart van een minnaar, verankerd in loyaliteit. "Zeker, dat is al mijn bezit; meer heb ik niet. "Ik droeg nooit iets anders dan oude kleding; "Wanneer mijn heer ze achterlaat, heb ik mij ermee getooid. "Armoede maakt vaak slechte zaken doen."{{vnr|920}} {{gap|1em}}Boudewijn is recht naar zijn herberg teruggekeerd; En de graaf van Vlaanderen hield niet in, Hij roept tien ridders met wie hij zeer vertrouwd was: "Heren," zei Robert, de geboren graaf, "U zult naar Gent gaan, en mijn zuster meenemen; "Ik wil dat zij daar is, want ik vrees "Door sommige boodschappers.... meer zult u er nu niet van weten. "Doe wat ik zeg, en ga er terstond vandoor." En zij antwoordden: "zoals u beveelt." Op een nobele kar, die goed ingespannen was,{{vnr|930}} En met doeken van fijn goud zeer goed bedekt, Werd het meisje gezet en vele anderen met haar. {{gap|1em}} Zij zijn op weg gegaan richting Doornik: Het hart van het meisje was zo gekweld, Als nooit een dame was in de dagen van haar leven. </poem> |}<noinclude></noinclude> bkle6racu7gy9mtcyvdoltt93s77ldl 106 90328 229123 2026-11-05T07:40:31Z Vincent Steenberg 280 nieuw 229123 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Type=tijdschrift |Taal=nl |wikidata= |Titel=De Volkskrant |Ondertitel= |Deel= |Auteur= |Vertaler= |Redacteur= |Illustrator= |Stroming= |Jaar=1955 |Uitgever= |Plaats= |Druk= |OorspronkelijkeUitgave= |Key= |doe_wikidata= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |DBNL= |Bron=djvu |Afbeelding=1 |Voortgang=V |Delen= |Pagina's=<pagelist 1=11 /> |Opmerkingen=[[De Volkskrant/Jaargang 33/Nummer 9465/Gemotoriseerde gondels]] |NestedInhoud= |Breedte= |Css= |Header= |Footer= }} rpg41celrqbcc6ahf9khg46oo72jozt 104 90329 229124 2026-11-05T07:43:30Z Vincent Steenberg 280 /* Proefgelezen */ 229124 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Vincent Steenberg" /></noinclude>{{c|{{larger|'''Gemotoriseerde gondels'''}}}} {{gap}}In Venetië zijn enige gondeliers, die er genoeg van hadden, begonnen te experimenteren met buitenboord-motoren. Het is hun enige kans, om in snelheid te concurreren met de motorboten, zonder daarbij in te boeten aan romantiek. Vastbesloten blijven ze desondanks met hun éne roeispaan op de achtersteven manoeuvreren en zingen liedjes naar hartelust. De volgende vernieuwing zal waarschijnlijk zijn, dat ze die roeispaan dirigeren, door met de voet op een knop te drukken, en onderwijl een gramofoonplaat afdraaien met de laatste internationale schlagers. Pessimisten voorspellen, dat de gondels dit niet zullen uithouden. Waarschijnlijk houden de toeristen het evenmin uit.<noinclude></noinclude> o0k8r18q63ny37qpbj125jzivjp6uk1 0 90330 229125 2026-11-05T07:46:06Z Vincent Steenberg 280 begin 229125 wikitext text/x-wiki {{Koptekst | Titel = ‘Gemotoriseerde gondels’ | Schrijver = |Override_schrijver = een anonieme schrijver | Vertaler = |Override_vertaler = | Sectie = | Vorige = | Volgende = | Jaar = | Opmerkingen = Afkomstig uit ''De Volkskrant'', zaterdag 31 december 1955, p.&nbsp;11. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]]. }} <pages index="De Volkskrant vol 033 no 9465 Gemotoriseerde gondels.djvu" from=1 to=1/> [[Categorie:De Volkskrant]] 9zqa9n279xh9xol371hwvksj3ucnzy7