Wikisource
nlwikisource
https://nl.wikisource.org/wiki/Hoofdpagina
MediaWiki 1.48.0-wmf.3
first-letter
Media
Speciaal
Overleg
Gebruiker
Overleg gebruiker
Wikisource
Overleg Wikisource
Bestand
Overleg bestand
MediaWiki
Overleg MediaWiki
Sjabloon
Overleg sjabloon
Help
Overleg help
Categorie
Overleg categorie
Hoofdportaal
Overleg hoofdportaal
Auteur
Overleg auteur
Pagina
Overleg pagina
Index
Overleg index
TimedText
TimedText talk
Module
Overleg module
Event
Event talk
Pagina:Album der Natuur 1864.djvu/128
104
86930
229132
223441
2026-11-06T09:58:45Z
WeeJeeVee
2844
/* Proefgelezen */
229132
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="WeeJeeVee" /></noinclude>{{dhr}}
{{c|{{larger|HET KLIMAAT IN VERSCHILLENDE STREKEN VAN AFRIKA.}}}}
{{dhr}}
{{lijn|5em}}
{{dhr}}
De heer {{sc|duveyrier}}, die, in {{sc|petermann's}} ''Geogr. Mittheil'', 1863, X, p. 378, een beknopt verslag over zijne reis in de noordelijke centrale Sahara geeft, zegt omtrent het klimaat aldaar het volgende:
"Het klimaat van de centrale Sahara is eer gezond dan voor den mensch nadeelig; echter maken daarop de laag gelegen Oasen-landen eene uitzondering. De lucht op de plateaux is inzonderheid zeer gezond en sterkend. Wegens de hooge ligging dezer plateaux is het daar des winters tamelijk koud, maar daarentegen gedurende den zomer zeer heet. De uitersten, die ik waarnam, waren: — 2,1° C. te Timelluten des morgens op den 18 December 1860 en tweemaal + 44,6° te Mursuk den 5 en den 26 Junij 1861 des namiddags. De luitenant {{sc|j. auert}} heeft gedurende vierenveertig maanden driemaal daags waarnemingen te Tuggurie gedaan, en ofschoon ik geloof, dat zijn thermometer niet voor den invloed der stad beveiligd was, Zoo zijn zijne waarnemingen toch zeer merkwaardig. Van 1855 tot 1859 heeft hij eenmaal een minimum van + 2° en een maximum van + 51° C. gehad. De bodem der Sahara ondergaat echter nog veel grootere temperatuurafwisselingen. Ik nam aan eenen ligt met zand overdekten thermometer tusschen Ghadames en Rhat den 22 Januarij 1860 een minimum van — 4,75° waar en te Mursuk den 20 Julij een maximum van + 66,4° in de zon. Zulk een verschil in de temperatuur des bodems, verbonden met gebrek aan water, verklaart voldoende, waarom het leven in de Sahara zoo spaarzaam is en de soorten van planten en dieren betrekkelijk zoo gering in aantal zijn."
Eene opmerkelijke tegenstelling met het klimaat der Sahara vormt dat in de omstreken van het onder de linie gelegen Nyanza-meer. Volgens de waarnemingen der bekende reizigers {{sc|speke}} en {{sc|grant}} (''Peterm, Mitth''., ibid., p. 388), die den oorsprong van den Nijl uit dit<noinclude></noinclude>
foqmk7dojttdhg3d2cp1t8bek5fyzae
Pagina:Album der Natuur 1864.djvu/129
104
86931
229133
223442
2026-11-06T10:00:50Z
WeeJeeVee
2844
/* Proefgelezen */
229133
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="WeeJeeVee" />{{rh|96|HET KLIMAAT IN VERSCHILLENDE STREKEN VAN AFRIKA.|}}</noinclude>meer ontdekten. Gedurende een verblijf van vijf maanden valdaar, namelijk te Karagwe op 1500 Ned. ellen boven het zeevlak, teekende de thermometer slechts eenmaal 29,5° C. Ook zijn de nachten niet koel; "in de koudste uren van den nacht daalde hij nimmer beneden 16°. De warmte gedurende den zomer in onze streken is derhalve niet zelden drukkender dan het klimaat van Karagwe. Ten deele verklaart zich dit uit de hoogte, waarop de plaats gelegen is. Maar ook de door {{asc|Grant}} te Uganda, dat 518 ellen lager ligt, verrigte waarnemingen geven nagenoeg gelijke uitkomsten. De gemiddelde jaarlijksche temperatuur in de landen rondom het Nyanza-meer bedraagt, volgens genoemde reizigers, 20° C.
Men heeft er geen scherp gescheiden drooge en natte jaargetijden. Van de 3 dagen valt op 2 regen, in ligte of zware buijen. Eene hevige regenbui, van 25 tot 50 millim., komt ongeveer in elke maand voor, en zulke buijen leveren ruim een derde gedeelte van de geheele jaarlijksche hoeveelheid regen. Iets benoorden de linie (op 3° N.B.) zijn echter de drooge- en regentijden scherp gescheiden, en het regelmatig stijgen en dalen van den Nijl moet derhalve worden toegeschreven aan de periodiciteit der regens, welke aldaar vallen en den hoofdstroom voeden, die wel is waar uit het meer Nyanza zijnen oorsprong neemt, maar aldaar slechts geringe verschillen ten aanzien der hoeveelheid water in onderscheiden jaargetijden aanbiedt.
{{r|[[Auteur:Pieter Harting (1812-1885)|{{sc|Hg}}]]{{gap|5em}}}}
{{dhr}}{{lijn|5em}}{{dhr}}<noinclude></noinclude>
k7rjuzcg5z8dflu2aanmy23xyyewcbt
Pagina:Album der Natuur 1864.djvu/130
104
86932
229134
223444
2026-11-06T10:07:12Z
WeeJeeVee
2844
/* Proefgelezen */
229134
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="WeeJeeVee" /></noinclude>{{dhr}}
{{c|{{larger|OVER DE NATUURLIJKE GESTELDHEID </br>
DER LIGCHAMEN, TOT ONS ZONNE-</br>
STELSEL BEHOORENDE;}}
{{smaller|DOOR}}
[[Auteur:Anne Tjittes Reitsma|A. T. REITSMA.]]}}
{{dhr}}{{lijn|5em}}{{dhr}}
{{c|{{larger|JUPITER.}}}}
Jupiter, het schitterende gesternte, dat ieder opmerkzamen beschouwer van den hemel terstond in het oog valt, overtreft in grootte en glans verreweg alle planeten, die tot ons zonnestelsel behooren.
Zijne loopbaan is meer dan vijfmaal zoo ver als onze aarde van de zon verwijderd. De gemiddelde afstand, waarop hij van het groote centraal-ligchaam geplaatst is, bedraagt 107,605,300 geogr. mijlen. Een gevolg van dezen verbazenden afstand is dan ook, dat de hoeveelheid licht en warmte naauwelijks {{smaller|{{frac|!|27}}}} bedraagt van die, welke wij op onze aarde van de zon ontvangen. Stellen wij de intensiteit van licht en warmte op onze aarde = 1, dan zou zij op Jupiter slechts 0.037 bedragen.
Hij is verreweg de grootste van alle planeten. Als hij onze aarde het naaste staat, vertoont hij zich als eene schijf van 46" middellijn. Op zijnen versten afstand heeft hij eene middellijn van slechts 30', op zijnen gemiddelden afstand eene van 38',4.
Hoewel de inhoud van Jupiter 1414 grooter is dan die onzer aarde en men derhalve uit het Jupiter-ligchaam 1414 bollen zou kunnen raaken, in uitgebreidheid aan onzen aardbol gelijk, zoo weegt toch zijne massa bij dien grooten omvang, volgens de opgaaf van {{sc|arago}}, slechts 388 maal zwaarder dan onze aarde. Daaruit volgt, dat de
{{rh|{{gap}}{{smaller|1864.}}||{{smaller|7}}{{gap}}}}<noinclude></noinclude>
3mcpxcomptxiia6syb2tj6n4j7pp5jt
Pagina:Album der Natuur 1864.djvu/131
104
86933
229135
223446
2026-11-06T10:14:28Z
WeeJeeVee
2844
/* Proefgelezen */
229135
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="WeeJeeVee" />{{rh|98| OVER DE NATUURLIJKE GESTELDHEID DER LIGCHAMEN ,|}}</noinclude>stof, waaruit hij zamengesteld is, aanzienlijk ligter moet zijn dan die, waaruit onze aarde is gevormd. Stellen wij de laatste = 1, dan is die van Jupiter slechts = 0,239. Niettegenstaande deze geringe digtheid vallen de ligchamen op zijne oppervlakte met eene snelheid van 40 voeten in ééne sekonde, omdat de ontzaggelijke massa van Jupiter de kracht, waarmede hij de ligchamen aantrekt, aanmerkelijk versterkt. Als wij de zwaarte ‚ waarmede een ligchaam op de oppervlakte der aarde drukt, stellen = 1, dan is diezelfde zwaarte op de oppervlakte van Jupiter = 2.45, dat wil zeggen, dat een ligchaam, hetwelk op onze aarde 100 pond weegt, op Jupiter een gewigt van 245 pond heeft.
Uit sommige vlekken, die nu en dan op de schitterende oppervlakte van Jupiter worden waargenomen, heeft men opgemaakt, dat Jupiter zich in eenen tijd van nagenoeg 9 uren 55 minuten om zijne as wentelt. Alle vlekken, die men heeft waargenomen, om den omwentelingstijd te bepalen, leiden echter niet tot hetzelfde resultaat. {{sc|Herschel}} vond in 1788 bij de waarneming van eene en dezelfde donkere vlek nu eens een omwentelingstijd van 9 uur 55 min. 40 sekonden, dan weder van 9 uur 54 min. 53 sekonden; dus bij een en dezelfde vlek bij verschillende omwentelingen een verschil van 47 sekonden. In 1779 gaf eene heldere vlek, insgelijks in den omtrek van den equator gelegen, een omwentelingstijd nu eens van 9 uur 51 minuten 45 sekonden, dan weder van 9 uur 50 minuten 48 sekonden; dus een verschil van 57 sekonden.
Deze aanmerkelijke verschillen in de waarneming schijnen daaraan toe te schrijven, dat deze vlekken niet tot het vaste ligchaam van de planeet behooren, maar eigenlijk wolken zijn, die met zeer ongelijke snelheid in den dampkring van Jupiter, door winden, aan onze passaatwinden gelijk, worden voortgestuwd. Sommige van deze wolken hadden in tien uur eene beweging van bijna drie graden van den Jupiter-equator, dat is: eene snelheid van nagenoeg 96 mijlen in het uur.
De verbazende snelheid, waarmede Jupiter om zijne as wentelt, is te meer merkwaardig, omdat zijn ligchaam meer dan 1400 malen grooter is dan dat onzer aarde. Het laat zich daaruit dan ook<noinclude></noinclude>
lp7qmuqh5uuqhavkg06pmp1b4e4d7z4
Pagina:Album der Natuur 1864.djvu/132
104
86934
229136
223447
2026-11-06T10:17:42Z
WeeJeeVee
2844
/* Proefgelezen */
229136
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="WeeJeeVee" />{{rh||TOT ONS ZONNESTELSEL BEHOORENDE.|99}}</noinclude>gemakkelijk verklaren, dat hij door die snelheid van omwenteling, gevoegd bij de mindere digtheid van de stof, waaruit hij is gevormd, eene veel sterker afplatting aan de polen heeft dan onze aarde. Bedraagt toch deze afplatting op onze planeet slechts {{smaller|{{frac|1|300}}}} van hare middellijn, bij Jupiter is zij niet minder dan {{smaller|{{frac|1|17}}}} volgens {{sc|arago}}, of {{smaller|{{frac|1|14}}}} volgens {{sc|struve}}, of {{smaller|{{frac|1|20}}}} volgens {{sc|beer}} en {{sc|mädler}}.
Hij volbrengt zijne loopbaan rondom de zon in 11 jaren, 10 maanden, 17 dagen, 14 uren, 24 minuten (volgens {{sc|arago}}). In dit tijdsbestek volbrengt hij niet minder dan 10,352 omwentelingen, met andere woorden, het Jupiter-jaar heeft 10,852 Jupiter-dagen. Daar zijn omwentelingsas bijna loodregt op zijne loopbaan staat, zoo namelijk, dat zijn equator met die loopbaan slechts een hoek van 3° 6' vormt, zoo volgt daaruit, dat op deze planeet bijna geen afwisseling van jaargetijden plaats heeft. Alleen voor de poolgewesten, die zich slechts 3° 6' van de polen uitstrekken, gaat gedurende een gedeelte van het jaar de zon niet op en gedurende een ander gedeelte van het jaar niet onder. Overal elders zijn op de geheele oppervlakte van Jupiter de dagen en nachten het geheele Jupiter-jaar door aan elkander gelijk, dat is nagenoeg vijf uren lang.
Als de zon voor een plaats op Jupiter opgaat, rijst zij met verbazende snelheid aan den hemel en is met 2½ uur reeds in haar toppunt gekomen, om na 24 uur weder onder den horizon te verdwijnen en plaats te maken voor den korten nacht van vijf uren. De warmtegraad zal voor hetzelfde gewest gedurende den zomer en den winter nagenoeg dezelfde zijn en geheel daarvan afhangen, of eene plaats nabij den evenaar of daarvan meer of minder verwijderd is. In den Jupiter-gordel, die het naast bij den evenaar ligt, zal de zon elken dag bijna door het toppunt van den hemel gaan en daarvan nimmer verder dan 3° 6' afwijken. Op hoe hooger breedte een plaats gelegen is, des te minder hoog zal de zon zich elken dag aan den hemel verheffen. Op eene breedte van 52 graden, de breedte die wij op aarde bewonen, zal de zon het geheele jaar door 38° boven den horizon klimmen. Maar aan de polen zal zij, zelfs als het daar zomer is, zich niet hooger dan tusschen 3° 6' boven den horizon<noinclude></noinclude>
joe9vw538k1lifaifp34tubht0z0ydq
Pagina:Album der Natuur 1864.djvu/133
104
86935
229137
223448
2026-11-06T10:20:35Z
WeeJeeVee
2844
/* Proefgelezen */
229137
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="WeeJeeVee" />{{rh|100| OVER DE NATUURLIJKE GESTELDHEID DER LIGCHAMEN ,|}}</noinclude>verheffen, terwijl daar dan weder een winter aanvangt van bijna zes onzer jaren, in welke de zon niet boven den horizon wordt gezien.
Behalve de vlekken, waarvan wij boven melding gemaakt hebben, vertoont Jupiter ons nog een geheel eigenaardig verschijnsel. Men ziet namelijk op zijne schijf twee onregelmatige donkere strepen of banden, de eene ten noorden, de andere ten zuiden van den evenaar, en nagenoeg daarmede en met elkander evenwijdig. Tusschen deze beide strekt zich in dezelfde rigting een heldere streep uit, die derhalve de geheele streek van den equator omgeeft. In de nabijheid van deze strepen of banden ziet men nog andere, die aanmerkelijk flaauwer zijn en alleen in dezelfde rigting zich uitstrekken. Deze banden ondergaan eene gestadige, langzame verandering in grootte, in aantal en in ligging. Dikwijls laten zich in deze banden die kleine, donkere, wolkachtige vlekken onderscheiden, waarvan men gebruik heeft gemaakt om den omwentelingstijd van de planeet te berekenen. Somtijds zelfs verdwijnen deze banden geheel of grootendeels. {{sc|Hevelius}} vermeldt, dat hij in 1647 geene banden op Jupiter zag, ofschoon hij er wolkachtige vlekken opmerkte. {{sc|William Herschel}} verzekert, dat hij in 1793 de planeet eenmaal zonder eenig spoor van banden waarnam. In 1884 en 1835 bestond de geheele noordelijke band niet. In December 1835 zag {{sc|mädler}} den zuidelijken band zich over zijne lengte in tweeën scheiden. In December 1690 zag {{sc|cassini}} behalve de twee groote banden nog twee noordelijke en zuidelijke, zoodat de geheele planeet met zes evenwijdig loopende banden omgeven was. {{sc|Arago}} mat in eene reeks van waarnemingen in 1810 den afstand der beide banden van den noordelijken en zuidelijken rand der planeet en maakte daaruit op, dat de gemiddelde breedte van den zuidelijken band gelijk is aan 0,156, en van den noordelijken aan 0.121 van den diameter der planeet. Eene aanschouwelijke voorstelling van de planeet Jupiter met hare afplatting en banden vinden onze lezers in het bekende werk van onzen beroemden astronoom {{sc|kaiser}}.
Maar waarvoor hebben wij nu deze banden te houden? Wat kunnen wij uit dezelve aangaande de natuurlijke gesteldheid der planeet opmerken? Dit is een zeer moeijelijk vraagstuk. Gewoonlijk houdt men deze donkere strepen voor wolken. Prof. {{sc|kaiser}} laat zich daarover<noinclude></noinclude>
b0txzsf2f29p8vdd637tmuxg3fz6m8a
Pagina:Album der Natuur 1864.djvu/134
104
86946
229138
223465
2026-11-06T10:23:46Z
WeeJeeVee
2844
/* Proefgelezen */
229138
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="WeeJeeVee" />{{rh||TOT ONS ZONNESTELSEL BEHOORENDE.101}}</noinclude>dus uit: "Het is bijna zeker, dat zij ons het eigenlijk ligchaam der planeet onzigtbaar maken, en dat zij niet anders zijn, dan eene soort van dikke wolken, zich tragelijk voortbewegende in eenen zeer digten dampkring, met welken de planeet Jupiter omgeven is. Op die wijze alleen laat zich de gestadige veranderlijkheid dier vlekken verklaren, en hunne lange streepvormige gedaante is dan een noodwendig gevolg van de snelheid, waarmede die planeet om hare as rondwentelt." Reeds onze {{SIC|langenoot|landgenoot}} {{sc|huygens}} had in 1659 in zijn ''Systema Saturnium'' dezelfde verklaring van dit verschijnsel gegeven.
Geheel anders is de oplossing, die {{sc|herschel}} van deze banden geeft. Wel schrijft hij derzelver vorming insgelijks aan wolken toe, maar volgens hem zouden de lichtstrepen met de wolken, de donkere met het ligchaam der planeet overeenstemmen. In een werk over de planeet Venus, in 1793 uitgekomen, zegt hij onder anderen: "Ik vooronderstel, dat de lichte banden van Jupiter, die tusschen de donkere banden gelegen zijn, de gordels zijn, waarin de dampkring van de planeet het meest met wolken is gevuld. De donkere banden komen overeen met de streken, in welke de dampkring volkomen helder is en aan de zonnestralen toelaat tot aan de vaste deelen van de planeet door te dringen, waar mijns inziens de terugkaatsing van het licht minder sterk is dan op de wolken."
De groote sterrekundige ging dus uit van de veronderstelling, dat er in de streken van den Jupiter-evenaar dergelijke winden waaijen, als onze passaatwinden. Het voornaamste gevolg van deze regelmatig waaijende winden zou dan zijn, dat de dampen in den gordel van den evenaar opgehoopt werden. Van daar de lichte band, die deze streek omgeeft. De zich gewoonlijk ten noorden en zuiden van dezen lichten band uitstrekkende donkere banden zouden dan de van wolken vrije dampkring zijn, door welke de vaste deelen van de planeet zich als donkere strepen vertoonen.
Hoewel beide theoriën van dezelfde vooronderstelling uitgaan, komen zij toch tot geheel verschillende resultaten, in zoo verre, wat door sommigen voor wolken wordt gehouden, door anderen als wolkenvrije dampkring met de daar door heen schemerende vaste deelen der planeet wordt aangezien. {{nop}}<noinclude></noinclude>
pwzg3ohl1yv9wo4hkigsk2u1jouje70
229139
229138
2026-11-06T10:24:42Z
WeeJeeVee
2844
header
229139
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="WeeJeeVee" />{{rh||TOT ONS ZONNESTELSEL BEHOORENDE.|101}}</noinclude>dus uit: "Het is bijna zeker, dat zij ons het eigenlijk ligchaam der planeet onzigtbaar maken, en dat zij niet anders zijn, dan eene soort van dikke wolken, zich tragelijk voortbewegende in eenen zeer digten dampkring, met welken de planeet Jupiter omgeven is. Op die wijze alleen laat zich de gestadige veranderlijkheid dier vlekken verklaren, en hunne lange streepvormige gedaante is dan een noodwendig gevolg van de snelheid, waarmede die planeet om hare as rondwentelt." Reeds onze {{SIC|langenoot|landgenoot}} {{sc|huygens}} had in 1659 in zijn ''Systema Saturnium'' dezelfde verklaring van dit verschijnsel gegeven.
Geheel anders is de oplossing, die {{sc|herschel}} van deze banden geeft. Wel schrijft hij derzelver vorming insgelijks aan wolken toe, maar volgens hem zouden de lichtstrepen met de wolken, de donkere met het ligchaam der planeet overeenstemmen. In een werk over de planeet Venus, in 1793 uitgekomen, zegt hij onder anderen: "Ik vooronderstel, dat de lichte banden van Jupiter, die tusschen de donkere banden gelegen zijn, de gordels zijn, waarin de dampkring van de planeet het meest met wolken is gevuld. De donkere banden komen overeen met de streken, in welke de dampkring volkomen helder is en aan de zonnestralen toelaat tot aan de vaste deelen van de planeet door te dringen, waar mijns inziens de terugkaatsing van het licht minder sterk is dan op de wolken."
De groote sterrekundige ging dus uit van de veronderstelling, dat er in de streken van den Jupiter-evenaar dergelijke winden waaijen, als onze passaatwinden. Het voornaamste gevolg van deze regelmatig waaijende winden zou dan zijn, dat de dampen in den gordel van den evenaar opgehoopt werden. Van daar de lichte band, die deze streek omgeeft. De zich gewoonlijk ten noorden en zuiden van dezen lichten band uitstrekkende donkere banden zouden dan de van wolken vrije dampkring zijn, door welke de vaste deelen van de planeet zich als donkere strepen vertoonen.
Hoewel beide theoriën van dezelfde vooronderstelling uitgaan, komen zij toch tot geheel verschillende resultaten, in zoo verre, wat door sommigen voor wolken wordt gehouden, door anderen als wolkenvrije dampkring met de daar door heen schemerende vaste deelen der planeet wordt aangezien. {{nop}}<noinclude></noinclude>
g3gu5szihu0klgc3i1fuq7xut9403zg
Pagina:Li romans de Bauduin de Sebourc.pdf/111
104
87760
229130
229129
2026-11-05T12:11:09Z
Havang(nl)
4330
229130
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" /></noinclude>{|
|valign=top|
<poem>
« Cambre de souffissanche ! palais de renommée !
« Hoirs de toute poissanche ! amoureuse pensée !
« Le dame qui seroit de tel homme acolée,
« En devroit.... tous jours estre bien gros portée ! »
Blanche entent le raison, moult très bien li agrée ;
Moult volentiers païast as hiraus leur journée.
Bonne volenté doit pour oevre estre contée.
Onques princes ne fu, je croi, miex convoïés,
Tant eut revenuez, né terrez, né grans fiés,
Comme fu Bauduins, qui bien estoit tailliés ;
Regarde le puchelle, pour cui estoit si liés,
N’i oze faire singnes, si s’en est eslongiez :
« E ! amie, » dist-il, « hé ! car ne m’oubliez !
« Coi que je soie povres, et mal enlinagiez,
« S’ai-je vaillant en moy, sé de vrai le saviez,
« ·j· loyal coer d’ami, en loyauté fiquiez.
« Chertez c’est tous mes moebles ; de plus ne sui aisiés.
« Onques je ne vesti fors que garnemenz viez ;
« Quant mes sires les laisse, je m’en sui cointoïez.
« Povreté fait souvent faire mauvais markiez. »
Droit à son hostel est Bauduins retournés ;
Et li contes de Flandre ne si est arrestez,
·x· chevaliers apelle dont il fu moult privés :
« Signours, » ce dist Robers, li contes naturez,
« Vous en irés à Gant, et me soer emmenrés ;
« Je voel que elle i soit, car je me suis doubtez
« Par aucuns messagiers.... ore plus n’en sarez.
« Faites ce que je di, et tantost en alés. »
Et chil ont respondut : « si com vous commandés. »
Dessus ·j· noble car, qui bien fu atelés,
Et de dras de fin or moult bien acouvetez,
Fu mise la pucelle et des autres assés.
Au lez devers Tournay ès-les acheminés :
Li coers de la pucelle estoit si tourmentez,
Qu’ains dame ne fu si, ès jours de ses aés.
</poem>
|valign=top|
<poem>"Kamer van bekwaamheid! Paleis van faam!
"Erfgenaam van alle macht! Amoureuze gedachte!
"De dame die door zo'n man omhelsd zou worden,
"Zou er.... altijd welgezind onder moeten zijn!"
Blanche hoort de woorden, het behaagt haar zeer;
Heel graag had zij de herauten hun dagloon betaald.
Een goede wil moet voor de daad worden gerekend.
{{gap|1em}}Nooit werd een prins, geloof ik, beter begeleid,
Al had hij nog zo veel inkomsten, landen of grote lenen,
Als Boudewijn, die goed gebouwd was;{{vnr|910}}
Hij kijkt naar het meisje, om wie hij zo blij was,
Hij durft haar geen tekens te geven, en is dus verdergegaan:
"Ach! liefste," zei hij, "ach! vergeet mij toch niet!
"Hoewel ik arm ben en van lage komaf,
"Heb ik toch iets waardevols in mij, als u het werkelijk wist,
"Een trouw hart van een minnaar, verankerd in loyaliteit.
"Zeker, dat is al mijn bezit; meer heb ik niet.
"Ik droeg nooit iets anders dan oude kleding;
"Als mijn heer ze achterliet, tooide ik mij ermee.
"Armoede leidt vaak tot slechte zaken doen."{{vnr|920}}
{{gap|1em}}Boudewijn is recht naar zijn herberg teruggekeerd;
En de graaf van Vlaanderen hield niet in,
Hij roept tien ridders met wie hij zeer vertrouwd was:
"Heren," zei Robert, de geboren graaf,
"U zult naar Gent gaan, en mijn zuster meenemen;
"Ik wil dat zij daar is, want ik vrees
"Door sommige boodschappers.... meer zult u er nu niet van weten.
"Doe wat ik zeg, en vertrek terstond."
En zij antwoordden: "zoals u beveelt."
Op een nobele kar, die goed ingespannen was,{{vnr|930}}
En met doeken van fijn goud zeer goed bedekt,
Werd het meisje gezet en vele anderen met haar.
{{gap|1em}} Zij zijn op weg gegaan richting Doornik:
Het hart van het meisje was zo gekweld,
Als nooit een dame zo was in haar levensdagen.
</poem>
|}<noinclude></noinclude>
91j5dzi5lm097jbppx8qe3swx5be26t
Pagina:Li romans de Bauduin de Sebourc.pdf/112
104
87761
229131
224812
2026-11-05T16:32:29Z
Havang(nl)
4330
/* Proefgelezen */
229131
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" /></noinclude>{|
|valign=top|
<poem>
« Hélas ! » dist la pucelle, « or est-ce grant pitez
« Quant eslongier me faut, outre mes volentez,
« Cellui que j’aimme miex, par Diu qui fu pénés,
« Que ne faiche tous cheulz de che siècle mortelz !
« Hé ! Bauduins, amis ! qui nous a accusez ?
« Ch’a fait li escuïers, par cui vous fu portés
« Li miens capiaus d’or fin, au tournoy présentez ;
« Mais pendre l’en ferai, ains c’uns ans soit passez.
« Ahi ! fel mesdisant, toudis nuisit avés
« Les loyaux amoureus, où que vous les savez ;
« Ch’est dammaiges, par Dieu, qu’avés bouche, né nés.
« Pis valent mesdisant que li venins assez ! ».
Or s’eslonge li corpz et li coers est remés.
Dolante fu au coer, la pucelle jolie :
Sé Bauduins scéust c’on l’éust eslongie,
Au devant li venist, fust ou sens ou folie ;
Car amours a fait faire mainte plus grant sotie.
Li contes des Flamens, et qui Haynau maistrie,
S’est avisés adont d’une grant derveri :
Car à guise de femme a-il sa char vestie ;
L’abit se soer a pris, qui point ne se détrie.
Li escuïerz messagez, par cui sot l’amourrie,
L’aide à apareillier, en la cambre jolie ;
N’ot fenestre nulle qui ne soit vérouillie.
Li contez l’apella, et dist à vois serie :
« Amis, alez-vous-ent, et si n’arrestez mie,
« A l’hostel Bauduin, qui si très bien tournie ;
« Et li ditez que Blanche par vous li mande et prie
« Qu’à li viengne parler, en sa chambre voltie ;
« Et que pour nulle riens, il ne le laisse mie
« Ne viengne à mi parler, car estre voel s’amie.
« Ens ou lieu de ma soer sui chi appareillie.
« Or le voel esprouver sé chière aroit hardie,
« De faire encontre moi si grande villonnie,
« Qu’il ozast à ma soer mener sa druérie.
</poem>
|valign=top|
<poem>
"Helaas!" zei het meisje, "nu is het een groot verdriet
"Dat ik tegen mijn wil verwijderd moet worden
"Van degene die ik het meeste liefheb, bij God die het lijden droeg,
"Meer dan alle anderen van deze sterfelijke eeuw!
"Ach! Boudewijn, vriend! wie heeft ons verraden?{{vnr|940}}
"Dat heeft de schildknaap gedaan, door wie u werd gebracht
"Mijn hoed van fijn goud, op het toernooi aangeboden;
"Maar ik zal ik hem laten ophangen, nog voor er een jaar voorbij is.
"Ach! boosaardige lasteraar, altijd hebt u schade berokkend
"Aan de trouwe geliefden, waar u hen ook weet;
"Het is een zonde, bij God, dat u een mond of neus hebt.
"Lasteraars zijn erger dan welk gif dan ook!".
{{gap|1em}}Nu verwijdert zich het lichaam en het hart is gebleven.
Het vrolijke meisje was bedroefd in haar hart:
Als Boudewijn had geweten dat men haar had weggevoerd,{{vnr|950}}
Zou hij haar tegemoet zijn gekomen, in wijsheid of in waanzin;
Want liefde heeft menige grotere dwaasheid doen begaan.
{{gap|1em}}De graaf van de Vlamingen, die ook over Henegouwen heerst,
Bedacht toen een grote list:
Want hij heeft zijn lichaam gekleed op de wijze van een vrouw;
Hij heeft zonder aarzelen het gewaad van zijn zuster genomen.
De schildknaap-boodschapper, door wie hij van de liefde wist,
Helpt hem zich te kleden, in de mooie kamer;
Er was geen enkel venster dat niet was vergrendeld.
De graaf riep hem, en zei met zachte stem:{{vnr|960}}
"Vriend, ga heen, en aarzel niet,
"Naar de herberg van Boudewijn, die zo uitmuntend strijdt;
"En zeg hem dat Blanche hem via jou ontbiedt en vraagt
"Dat hij met haar komt spreken, in haar gewelfde kamer;
"En dat hij om geen enkele reden nalaat
"Om met mij te komen spreken, want ik wil zijn liefste zijn.
"In de plaats van mijn zuster ben ik hier gekleed.
"Nu wil ik hem beproeven of hij een stoutmoedig hart heeft,
"Om tegenover mij zo'n grote schanddaad te begaan,
"Dat hij het zou durven om met mijn zuster de liefde te bedrijven.{{vnr|970}}
</poem>
|}<noinclude></noinclude>
27z1ugzq1dafdrwmk3qw95kmd6ob3gc