Wikisource nlwikisource https://nl.wikisource.org/wiki/Hoofdpagina MediaWiki 1.48.0-wmf.3 first-letter Media Speciaal Overleg Gebruiker Overleg gebruiker Wikisource Overleg Wikisource Bestand Overleg bestand MediaWiki Overleg MediaWiki Sjabloon Overleg sjabloon Help Overleg help Categorie Overleg categorie Hoofdportaal Overleg hoofdportaal Auteur Overleg auteur Pagina Overleg pagina Index Overleg index TimedText TimedText talk Module Overleg module Event Event talk 3 11327 229150 228957 2026-11-06T20:35:54Z Havang(nl) 4330 /* secties */ nieuwe subkop 229150 wikitext text/x-wiki [[Overleg gebruiker:WeeJeeVee/Archief tot 2022|Archief overleg tot 2022]] == Sumatra == Zou je nog een keer willen helpen met ''[[Index:Land en volk van Sumatra (1916).djvu|Land en volk van Sumatra]]''? * in de eerste plaats met het aanbrengen van nog ontbrekende afbeeldingen. Dat zijn er nogal wat! * en als je zin hebt, mag je ook wel een eerste opzet in de hoofdnaamruimte maken, een keer. --[[Gebruiker:Dick Bos|Dick Bos]] ([[Overleg gebruiker:Dick Bos|overleg]]) 11 jan 2022 15:28 (CET) :Oké, niet direct, maar ik ga er naar kijken en aan werken! [[Gebruiker:WeeJeeVee|WeeJeeVee]] ([[Overleg gebruiker:WeeJeeVee|overleg]]) 11 jan 2022 16:29 (CET) == Witte - Wandelgids Bennekom == Van de [[Index:WitteHeinrichWandelBennekom1902.djvu|wandelgids Bennekom van Witte]] moeten nog een paar (adv.-)pagina's worden gevalideerd. Het zou fijn zijn als je dat even kon doen. Dan is die ook weer klaar. --[[Gebruiker:Dick Bos|Dick Bos]] ([[Overleg gebruiker:Dick Bos|overleg]]) 14 jan 2022 19:28 (CET) :Done! Kan jij misschien dat wandelboekje van het Geuldal vinden? Misschien ook een leuk projectje. [[Gebruiker:WeeJeeVee|WeeJeeVee]] ([[Overleg gebruiker:WeeJeeVee|overleg]]) 14 jan 2022 20:13 (CET) ::Wat betreft het Geuldal: kijk eens naar deze drie edities: *editie 1886: https://books.google.nl/books?id=DnZfAAAAcAAJ *en https://books.google.nl/books?id=EXZfAAAAcAAJ *editie 1890: https://books.google.nl/books?id=HHZfAAAAcAAJ ::En wat vind je van ''Wilde rozen''? *van 1888: https://books.google.nl/books?id=EQhWAAAAcAAJ Laat me eens horen wat je ervan vindt. --[[Gebruiker:Dick Bos|Dick Bos]] ([[Overleg gebruiker:Dick Bos|overleg]]) 14 apr 2022 20:10 (CEST) :Het lijkt me dat de editie van 1890 het beste is. Leuk om te doen. Wilde Rozen gaat niet alleen maar over rozen, die wil ik ook wel graag doen. [[Gebruiker:WeeJeeVee|WeeJeeVee]] ([[Overleg gebruiker:WeeJeeVee|overleg]]) 16 apr 2022 12:08 (CEST) ::Ik ga met 1890 aan de slag. In ieder geval ontbreekt de kaart. Maar die kunnen we misschien wel ergens anders vinden/fotograferen. De Wilde rozen doe ik daarna. --[[Gebruiker:Dick Bos|Dick Bos]] ([[Overleg gebruiker:Dick Bos|overleg]]) 16 apr 2022 19:46 (CEST) ::Wat denk je hiervan: [[:c:File:WitteHeinrich1890 In en om Valkenburg.djvu]]. Kun je daar wat mee? --[[Gebruiker:Dick Bos|Dick Bos]] ([[Overleg gebruiker:Dick Bos|overleg]]) 17 apr 2022 10:12 (CEST) ::En hier zijn de wilde rozen: [[:c:File:Witte 1888 Wilde rozen.djvu]]. --[[Gebruiker:Dick Bos|Dick Bos]] ([[Overleg gebruiker:Dick Bos|overleg]]) 19 apr 2022 21:28 (CEST) :::Thanx, ik ga er gauw aan beginnen! [[Gebruiker:WeeJeeVee|WeeJeeVee]] ([[Overleg gebruiker:WeeJeeVee|overleg]]) 19 apr 2022 22:00 (CEST) == Nieuw sjabloon == F.y.i.: ik heb een nieuw sjabloon gemaakt/van en-ws gehaald: [[Sjabloon:fine block]].<br />gr. --[[Gebruiker:Dick Bos|Dick Bos]] ([[Overleg gebruiker:Dick Bos|overleg]]) 14 apr 2022 20:10 (CEST) == Occult woordenboekje == Dank je, Wilma, voor het valideren van dit boekje. Dat waardeer ik echt. Laat me weten als ik iets terug kan doen. Mvg, [[Gebruiker:Vincent Steenberg|Vincent Steenberg]] ([[Overleg gebruiker:Vincent Steenberg|overleg]]) 28 sep 2022 21:16 (CEST) : Graag gedaan! Leuk boekje en overzichtelijk met z'n 72 pagina's. [[Gebruiker:WeeJeeVee|WeeJeeVee]] ([[Overleg gebruiker:WeeJeeVee|overleg]]) 29 sep 2022 14:50 (CEST) == Witte - Rozen == Ik heb nu [[Pagina:Witte 1888 Wilde rozen.djvu/17|één pagina]] gedaan met de Decorative letter. Eigenlijk valt het wel mee met de hoeveelheid werk. Het is een beetje gepriegel, hier en daar. Wat vind je ervan? Gaan we hier mee door? Ik wil het wel doen, hoor! --[[Gebruiker:Dick Bos|Dick Bos]] ([[Overleg gebruiker:Dick Bos|overleg]]) 12 okt 2022 19:28 (CEST) :Ziet er wel mooi uit. Eén dingetje; er is wat veel ruimte tussen de M en de rest van het woordje. Kan dat kleiner? [[Gebruiker:WeeJeeVee|WeeJeeVee]] ([[Overleg gebruiker:WeeJeeVee|overleg]]) 12 okt 2022 21:38 (CEST) == zelfgeschreven artikelen over kunstenaars op Wikisource? == Michelle van Lanschot gaf me jouw naam door voor mijn vraag. Ik heb in de loop van de jaren een reeks artikelen geschreven over kunstenaars uit Amsterdam die deels ook op Wikipedia staan. Kan ik dergelijke artikelen op Wikisource plaatsen? En hoe doe ik dat dan. vriendelijke groeten, [[Gebruiker:FotoDutch|FotoDutch]] ([[Overleg gebruiker:FotoDutch|overleg]]) 4 nov 2022 21:31 (CET) :Dag [[User:FotoDutch|FotoDutch]], Zijn jouw teksten over de kunstenaars ergens gepubliceerd? Dat is wel een voorwaarde. Zie [[Wikisource:Over Wikisource|deze]] pagina en dan onder het kopje 'Wat hoort op Wikisource?' [[Gebruiker:WeeJeeVee|WeeJeeVee]] ([[Overleg gebruiker:WeeJeeVee|overleg]]) 6 nov 2022 15:29 (CET) ::Hallo WeeJeeVee, de meeste artikelen staan nu her en der op diverse websites. Dien ik die ook als bron te vermelden? Dat kan heel goed. Ik heb de artikelen trouwens ook op Internet Archive inmiddels geplaatst. [[Gebruiker:FotoDutch|FotoDutch]] ([[Overleg gebruiker:FotoDutch|overleg]]) 6 nov 2022 16:44 (CET) :::Zelf geschreven tekst kan je zelf overal op allerlei weblogs etc neerzetten. Dat kan iedereen en daar staat het internet mee vol. Ook kan je het zelf op Internet Archive zetten. Maar dat is niet waar Wikisource mee werkt. Dus heb je goede teksten, zoek een uitgever of een tijdschrift die het voor je wil publiceren en kom daarna terug naar Wikisource. Dan kunnen er zaken gedaan worden. En zoals je schrijft staan jouw teksten al op allerlei websites, waarom zou je ze dan ook nog op Wikisource willen zetten? [[Gebruiker:WeeJeeVee|WeeJeeVee]] ([[Overleg gebruiker:WeeJeeVee|overleg]]) 6 nov 2022 21:20 (CET) == Kautsky == Het eerste werk van Kautsky staat klaar om te validaten: [[Index:Kautsky_1900_nl_Economische_Theorie_Marx.djvu]]. Als je zin hebt.......--[[Gebruiker:Dick Bos|Dick Bos]] ([[Overleg gebruiker:Dick Bos|overleg]]) 28 apr 2023 10:57 (CEST) == H & T: Sloot en plas == En als je tussen het valideren van Kautsky door nog zin hebt in iets anders: [[Index:Heimans&Thijsse1895InSlootEnPlas1stEdition.djvu]] is klaar om te worden proefgelezen. En ik zou het fijn vinden als jij dat deed; dan valideer ik het weer t.z.t. daarna; zoals we dat ook bij het eerste deeltje gedaan hebben. Ik ben alleen nog wat aan het register aan het rommelen (helemaal achteraan). --[[Gebruiker:Dick Bos|Dick Bos]] ([[Overleg gebruiker:Dick Bos|overleg]]) 11 mei 2023 20:53 (CEST) :Mooie klus, iets gezelliger dan Kautsky. Ik doe ze om en om. [[Gebruiker:WeeJeeVee|WeeJeeVee]] ([[Overleg gebruiker:WeeJeeVee|overleg]]) 12 mei 2023 20:57 (CEST) == H & T: Rietland == Het [[Index:Heimans&Thijsse1896DoorHetRietland1stEdition.djvu|rietland]] staat klaar om te worden proefgelezen! Ik zal snel de dingen in de hoofdnaamruimte aanmaken; dat is handig om te checken hoe het eruit komt te zien. De kleurenafbeeldingen komen later. Die moet ik eerst nog gaan fotograferen. Ik ben heel benieuwd wat je ervan vindt! --[[Gebruiker:Dick Bos|Dick Bos]] ([[Overleg gebruiker:Dick Bos|overleg]]) 11 jul 2023 12:38 (CEST) :Oké, ik ga er mee aan de slag. Heb je gezien dat Kautsky klaar is? Op een paar pagina's na, die moet jij doen. [[Gebruiker:WeeJeeVee|WeeJeeVee]] ([[Overleg gebruiker:WeeJeeVee|overleg]]) 11 jul 2023 15:26 (CEST) ::jaja, heel goed! Ik heb die laatste pags gedaan. En zojuist ook gelinkt in [[:w:nl:Karl Kautsky]]. Verder heb ik wat bibliografische gegevens op de [[Overleg index:Kautsky 1900 nl Economische Theorie Marx.djvu|overlegpagina]] gezet, voor de liefhebber. Nu ga ik nog een pagina voor Ankersmit maken! --[[Gebruiker:Dick Bos|Dick Bos]] ([[Overleg gebruiker:Dick Bos|overleg]]) 15 jul 2023 12:23 (CEST) == Plantenschat == Dag WeeJeevee en @[[Gebruiker:Dick Bos]] * Ik heb voor [[Plantenschat]] de Inhoudspagina opgenomen in de Index als indexpagina. Als je accoord bent met de verplaatsing van de inhoudspagina naar de indexpagina, kan [[Plantenschat/Inhoud]] verwijderd worden. * Ook heb ik [[Plantenschat/Gehele tekst]] aangemaakt en een begin gemaakt met aanpassing van de sectieartikelen. Kun je ernaar kijken, en dan in dezelde stijl verder gaan met die aanpassing van de reeks sectieartikelen: ** ''onderhoudswerk:'' {{done}} In alle secties het sjabloon pagina vervangen door de code pages index ** ''verfraaiing:'' aan de doorlinkcijfers de plantnamen toevoegen. Heb je nog vragen, stel ze me. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 15 aug 2023 10:46 (CEST) :O, er waren 4 pseudo-''pages index'', die als jpg 9a, 9b en 305a, 305b toegevoegd waren. Ik vond het in eerste instantie slim gedaan. Maar bij nader indien : Die pseudo's worden niet herkend door de code pages index. Ik heb pg 9 (de voorrede) daartoe met succes aangepast. De aanpassing op pg 305 gaat wel goed voor de pagina ''Gehele tekst'' en voor plantpaginas ''147'' en ''148''. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 15 aug 2023 12:27 (CEST) Dag @[[gebruiker:Havang(nl)]], je hebt van alles gewijzigd in dit boek. Geen idee waarom je de inhoud verplaats naar een plek in de index ruimte. Het was te zien waar het nodig was. Ook waarom je in alle sectie het sjabloon pagina vervangen hebt door de code pages index zie ik de noodzaak niet. Het werkte prima. De wijziging van het toevoegen van de plantnamen bij het doorlinken naar de volgende hoofdstuk vind ik duidelijk wel een verbetering. Verder wat betreft de pagina Hele tekst. Die is altijd wel handig als je bezig bent met proofreaden, maar nu is die toch echt overbodig en niet wenselijk. Als ik nu de epub van het boek download en op de e-reader zet, dan blijkt het boek ineens 695 paginas te hebben, terwijl het er 167 (en een beetje extra van die eerste pagina's) zijn. Wat betreft de missende pagina's; jouw oplossing lijkt wat eenvoudiger dan degene die er stond, maar toen kon je wel de gescande pagina's zien, dat kan nu niet meer en dat is toch eigenlijk wel de bedoeling. Groet, [[Gebruiker:WeeJeeVee|WeeJeeVee]] ([[Overleg gebruiker:WeeJeeVee|overleg]]) 18 aug 2023 16:20 (CEST) : Dag WeeJeeWee, *Je hebt gelijk met de gehele tekst: ik heb die aan de stream gekoppeld, dat is fout, die koppeling moet niet onder ''vorige'' staan, maar in de sectie opmerkingen, nu ziet de export de tekst dubbel. Maar de pagina is handig voor wie wikisource als reader gebruiken, dus niet alleen voor correctielezen of valdatielezen. Ik ga dat veranderen. De bron heeft echt ~350 pagina's, voor 167 plantjes, 2 per plantje. *De Nederlandse wikisource is nog niet geprogrammeerd om vanuit de inhoud binnen de index-paginas stream-pagina's aan te maken. Vanuit een externe inhoudpagina lukt dat niet automatisch, vanuit een interne inhoud wel, vandaar het naar de indexpagina overbrengen. Denk maar na: Input=Indexruimte, output=hoofdruimte. Met een externe inhoud ga je van ''output-hoofdruimte naar input-indexruimte en vandaar weer naar out-put-hoofdruimte. Met een interne index-inhoud ga je slechts van indexruimte naar hoofduimte. ben je niet afhankelijjmk vanm de out-put hofdruimte. *Je kunt nog steeds de gescande jpg pagina's zien, die staan in geel in de zin erboven. Maar de pagina's werden overgeslagen als je van indexpagina naar indexpagina klikte. Misschien helpt een betere toelichting, ik gas dieproberen te formuleren. *Het [[Sjabloon:Pagina]] is bedoeld voor gebruik binnen de indexruimte, o.a. om binnen de index (venster:opmerkingen} te linken naar de inhoudspaginas, die dus bereikbaar zijn vóórdat men Indexruimte verlaat. Wikisource geeft aan in welke pagina's het sjabloon verkeerd is ingevoegd: dat zie je [https://nl.wikisource.org/w/index.php?title=Speciaal:VerwijzingenNaarHier/Sjabloon:Pagina&limit=250 HIER]. Ik heb op nu meer dan de helft onderhoud gepleegd, er zijn nog 120 pagina's te gaan. Jouw boek, en twee andere boeken. De een-lijns zijn boeken met een externe Inhoudspagina, die dus het foute sjabloon ook een keer nodig hebben bij het artikel, maar het gelukkig niet op alle pagina's gebruikt hebben. *PS, ik maak de sjablonen-naar-code correctie af. Kun jij de reeks koptekstjes doen, en meteen daarbij controleren of ik ergens iets fout heb genummerd?--[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 18 aug 2023 17:09 (CEST) ::@[[Gebruiker:Havang(nl)]]. Wat betreft het gebruik van het Sjabloon:Pagina. Jouw interpretatie was mij niet bekend. Ik heb lang geleden dit sjabloon in gebruik genomen, met vrij gebrekkige documentatie op de Overlegpagina. Als jij daar andere opvattingen over hebt, dan is het misschien goed om dat - voorafgaand aan grootscheepse veranderingen - eerst even op de overlegpagina te melden (tegelijk met meldingen in de kroeg of zo). Dan kan iedereen er even aan wennen. En bovendien is dan op de pagina waar het hoort duidelijk wat de achtergrond van de door jou doorgevoerde verandering is. Nu staat dat verscholen in de overlegpagina van een gebruiker. De discussie hierover is - zie ik nu - nog aanzienlijk ouder. Waarom het sjabloon "verkeerd" zou zijn, snap ik nog niet, eerlijk gezegd. Verder zou dit misschien iets zijn om met @[[Gebruiker:Romaine]] kort te sluiten. Die heeft zijn hulp aangeboden bij onderhoud op nl-ws. ::Nu we het er toch over hebben: in het algemeen is de documentatie (o.a. van sjablonen, maar ook van veel andere zaken) heel beperkt en gebrekkig op nl-ws. Mij lijkt het een hoge prioriteit om daaraan iets te veranderen/verbeteren! Groet, --[[Gebruiker:Dick Bos|Dick Bos]] ([[Overleg gebruiker:Dick Bos|overleg]]) 20 aug 2023 10:55 (CEST) :::@[[Gebruiker:Dick Bos]] Dag Dick, Op mijn berichten in de Kroeg reageert niemand. 2009 is lang geleden, het sjabloon was maar 260 keer gebruikt in de artikelruimte op 780 Indexen die gebruik maken van inclusies. Ik mocht veronderstellen dat men dus op de hoogte was dat het efficientere '';pages index'' dit sjabloon had vervangen en daar hoef ik echt geen toestemming voor te vragen. Bovendien kan straks de header-functie werkzaam worden binnen pages index, formatvoorbeeld: <nowiki><pages index="Adama van Scheltema, Zingende stemmen (1916).pdf" header=1 /></nowiki> . Nu werkt dat nog niet, maar straks kan daarmee voor de reeksen de kopteksten automatisch gegenereerd worden. Dat is mijn hoogste prioriteit, maar dat kan ik niet zelf, ik heb hulp gevraagd. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 20 aug 2023 11:30 (CEST) ::::In de Kroeg lees ik maar af en toe mee. Indien nodig kun je me gerust pingen als je wilt dat ik meekijk. [[Gebruiker:Romaine|Romaine]] ([[Overleg gebruiker:Romaine|overleg]]) 22 aug 2023 10:19 (CEST) :::::Dank, doen we! [[Gebruiker:WeeJeeVee|WeeJeeVee]] ([[Overleg gebruiker:WeeJeeVee|overleg]]) 22 aug 2023 10:28 (CEST) ===Andere formaten=== Ik had A5 als formaat, dat zal misschien als nieuwe standaard voor dit boek opgeslagen zijn. Ik had al een vraag gesteld over lay-out, omdat ik iedere keer verspringingen kreeg, hier op s:nl. Maar ik heb er nooit problemen mee gehad op s:fr. Ik heb nu onder export:Andere formaten: A5 veranderd in A4, en het aantal pagina's komt nu voor pdf wel goed uit op ~350. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 18 aug 2023 18:30 (CEST) == Plaatje op de indexpagina == Dag @[[Gebruiker:Havang(nl)]], Ik zie dat je ook het plaatje van de indexpagina hebt gewijzigd. Is daar ook noodzaak voor? Ik zie wel dat je nu via alleen een 1 direct het eerste plaatje van de djvu krijgt, maar wat er stond was toch niks mis mee? Zoals je hebt kunnen zien was de afbeelding wat bewerkt om gewoon een wat betere prent te krijgen. Nu staat er een half duister plaatje en dat maakt het niet aantrekkelijker. Groet, [[Gebruiker:WeeJeeVee|WeeJeeVee]] ([[Overleg gebruiker:WeeJeeVee|overleg]]) 18 aug 2023 19:48 (CEST) ::Hetzelfde principe: Binnen de indexruimte blijven, het venster onder kaft is voorgeprogrammeerd voor een cijfer en laat een representatieve scan zien. Dat hoeft niet persé 1 te zijn, soms is de titelscan geschikter dan de omslagscan. Het hoeft ook niet een plaatje te zijn, bijvoorbeeld bij een krantenartikel is het vaak een tekst-scan. Het indexplaatje wordt ook niet geexporteerd. Het mooie uit te voeren plaatje wordt als jpg, png of zo vanaf de importsite commons op de pagina:.....djvu/nr in de indexruimte geplaatst en verschijnt door transclusie met de page index code in de hoofdruimte en bij export. Het ligt er ook maar net aan hoe je beeldscherm is ingesteld, licht of donker. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 18 aug 2023 19:59 (CEST) : Hier is een [https://nl.wikisource.org/w/index.php?title=Plantenschat&diff=146071&oldid=60445 VOORBEELD] van waarom ''sjabloon:Pagina'' is vervangen door een code voor meer ''pag(ina)(e)s index'' tegelijk: niet herhaling van het sjabloon per pagina, maar één code voor een meervoud van pagina's uit de index, maar wel in aangesloten volgorde. De jpg's, al voeg je ze handmatig toe, zijn geen paginas index van de desbetreffende pdf of djvu. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 18 aug 2023 23:06 (CEST) == Onderhoud == Dag WeeJeeVee, ik heb onderhoud gedaan aan [[:Categorie:Pagina's die niet-bestaande secties invoegen]], die cat is nu bijna leeg. Jij had lang geleden wat sectiefouten achtergelaten. Je hebt de correcties langs kunnen zien komen: controleer even of het nu beter is. Er zijn nog wat items te gaan, misschien maak ik 't na het eten af. {{done}} [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 23 aug 2023 17:11 (CEST) :Bedankt! [[Gebruiker:WeeJeeVee|WeeJeeVee]] ([[Overleg gebruiker:WeeJeeVee|overleg]]) 26 aug 2023 19:31 (CEST) == Stemming == Dag Weejeevee, zou je op [[Wikisource:De kroeg#Aanmelding moderatorschap (opnieuw)]] willen reageren met je stem voor of tegen? Met zo weinig actieve mensen op wikisource haalt men niet gemakkelijk het aantal vereiste stemmen. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 26 aug 2023 11:59 (CEST) :Dag Havang, dank voor je melding, ik heb inmiddels gestemd! [[Gebruiker:WeeJeeVee|WeeJeeVee]] ([[Overleg gebruiker:WeeJeeVee|overleg]]) 26 aug 2023 19:30 (CEST) == Nieuwe magic header werkt prima. == Dag Weejeevee , de nieuwe magic header die [[Gebruiker:Raketsla]] vanmiddag heeft gerealiseerd, werkt perfect. Zie Bewerken van [[Plantenschat/154]]: waar ik als test de koptekst verwijderen heb en vervangen door in één tag ''pages index'' (die pagina heeft twee tags) header=1 te plaatsen. Bekijk of het resultaat je kan bekoren !? en daarna kies je, alles aanpassen via deze snelle methode (plak '''header=1''', verwijder '''Koptekst''') of mijn test op deze pagina terugdraaien. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 28 aug 2023 20:51 (CEST) :Dag @[[user:Havang(nl)]], nou dat werkt wel heel erg makkelijk! Is echt een soort Magic! :Haalt de magic header de informatie van de inhoudspagina? Kunnen we dat ergens nalezen? Ik zie ook extra tekst ...'uitgegeven door Noordhof in Groningen'. Er kan dus ook tekst aan worden toegevoegd, interessant...... Dank! vooral ook aan @[[gebruiker:Raketsla]] Groet, [[Gebruiker:WeeJeeVee|WeeJeeVee]] ([[Overleg gebruiker:WeeJeeVee|overleg]]) 29 aug 2023 19:12 (CEST) ::Hoi WeeJeeVee. Ja, inderdaad, alle lof voor Raketsla. Die tekst heb ik zelf bedacht door de regel ::"<nowiki>| Opmerkingen = {{#if:{{{uitgever|}}}|Uitgegeven {{#if:{{{plaats|}}}|in {{{plaats}}}&nbsp;|}}door {{{uitgever}}}.}}</nowiki>" ::aan [[MediaWiki:Proofreadpage header template]] toe te voegen. Deze kan indien gewenst aangepast worden. Ook kunnen eventueel paginanummers toegevoegd worden. Meer tekst is helaas niet mogelijk. [[Gebruiker:Vincent Steenberg|Vincent Steenberg]] ([[Overleg gebruiker:Vincent Steenberg|overleg]]) 29 aug 2023 19:23 (CEST) :::Hoi hoi! Heel leuk dat jullie er zo blij mee zijn. :::Ik heb nog wel een idee voor extra tekst: ik weet het niet zeker, maar als je er dit van maakt: :::<pre>| Opmerkingen = {{#if:{{{uitgever|}}}|Uitgegeven {{#if:{{{plaats|}}}|in {{{plaats}}} |}}door {{{uitgever}}}. {{{extratekst|}}}}}</pre> :::Kun je, hoop ik, extra tekst invoegen: :::<pre><pages index="…" header=1 extratekst="hier extra tekst" /></pre> :::Misschien kan de formattering nog wel beter, maar ik schat de kans goed in dat dat zou werken. [[Gebruiker:Raketsla|Raketsla]] ([[Overleg gebruiker:Raketsla|overleg]]) 29 aug 2023 19:43 (CEST) ::Vincent, Ja, de header haalt alle info uit de INDEX-vensters. Hij defineert vorige, huidige, volgende in de volgorde van de Inhoud die we moeten plaatsen in het veld Opmerkingen (rechterkolom van de Index), mits je daar niet een apart kader hebt gemaakt, wat met name Dick neigt te doen. De header past zijn grootte aan aan de hoeveelheid tekst. Buiten de header wordt door pages index alleen tekst ingevoerd die binnen de resp. ''pagina:'' 's van de Index pagelist staan. Franse documentatie [[s:fr:Modèle:Proofreadpage header template]] (haal google transleter eroverheen). Beschouw Index als de inputpagina: alleen daar wordt tekst opgehaald, uit de Indexpagina's van de pagelist geldt de nummering from= to=, en voor de header (en footer) gelden bepaalde Index:vensters. Als je tekst in die indexvensters verandert, verandert de tekst van de header ''synchroon'' mee, als je tekst op de indexpagina's verandert, verandert de tekst in de hoofdnaamruimte "''synchroon'' mee, dank zij die korte tag <pages index>. Zo heb ik achteraf in [[Maximen van La Rochefoucauld]] in het venster ''titel'' zowel de vertaling als de France bron opgenomen. -[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 29 aug 2023 19:40 (CEST) :::Ja, zoveel had ik begrepen. @[[Gebruiker:Raketsla|Raketsla]], nee, dit truukje werkt niet. Alles moet zoals Havang aangeeft vooraf ingevuld zijn op de index. [[Gebruiker:Vincent Steenberg|Vincent Steenberg]] ([[Overleg gebruiker:Vincent Steenberg|overleg]]) 29 aug 2023 20:18 (CEST) ::::Oh. Weet je het zeker? Probeer bijvoorbeeld eens ::::<pre><pages index="…" auteur="Iemand anders" header=1 /></pre> ::::Dat verandert daadwerkelijk de auteur in de koptekst voor die pagina! ::::Als het toch niet werkt, heb ik nog een idee om dit uit te werken: met <code>header="…"</code> zelf spelen. De code wordt dan iets ingewikkelder, maar we zouden dat zo kunnen maken, dat wanneer je er iets anders dan 1 of “overzicht” invult, dat dát als tekst wordt toegevoegd. (De waarde die je daar opgeeft komt als <nowiki>{{{value}}}</nowiki> binnen, dus we zouden daar iets ingewikkelders op los kunnen laten dan alleen maar checken of het “overzicht” is.) Laat maar weten wat je denkt; ik kan daar ook een opzetje voor maken. [[Gebruiker:Raketsla|Raketsla]] ([[Overleg gebruiker:Raketsla|overleg]]) 29 aug 2023 20:26 (CEST) :::::@[[Raketsla]] Je kunt '''de Index overrulen''', inderdaad, met extra ad hoc commando's binnen de ''pages index tag''. auteur="... " is een goed voorbeeld. Titre="..." kan ook (vertalen in nl:Titel=), "comment=" " voor vrije tekst zou ook kunnen, maar daar ken ik geen voorbeeld van. Opmerking: ''Doorlopende tekst op een pagina'' komt als rode link te voorschijn, handig, je hoeft hem dus maar in te vullen. Maar als rode link ''moet'' hij ook, wat niet altijd opportuun is. Zoiets als ''if .../gehele tekst'', then die regel als ''blauwe link'' en anders niets. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 29 aug 2023 20:40 (CEST) ::::::Ook een goed idee! Ik ga hier de komende dagen even wat minder aan werken, maar in het weekeind ben ik weer terug, denk ik. [[Gebruiker:Raketsla|Raketsla]] ([[Overleg gebruiker:Raketsla|overleg]]) 29 aug 2023 20:59 (CEST) == Kan dit weg? == Dag Weejeevee , [[Merian - Metamorphosis (1705)/I]] en [[Merian - Metamorphosis (1705)/I/II]] storen met de serie magic header, ik begreep eerstniet waarom, maar ze blijken doublures te zijn. IK heb ze naar de betreffende goede pagina's geredirigeerd, maar volgens mij kunne ze weg. Als je akkoord bent, plaats je dan het nuweg sjabloon (let op de redirect). --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 4 sep 2023 19:46 (CEST) == Moderatorschap Raketsla == Dag Weejeevee, oOok Raketsla is kandidaat voor het moderatorschap, zou je op [[Wikisource:De kroeg#Stemming Moderatorschap Raketsla]] willen reageren met je stem voor of tegen.--[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 7 sep 2023 19:46 (CEST) == regelsprong == Dag Weejeevee, Ik merk dat men op s:nl die regelsprong wil verwijderen, terwijl men op s:fr graag de regelsprong in de transcripties laat staan zoals in de facsimile : dat is voorgeprogrammeerd zodat die gewoonlijk niet (soms wel) leidt tot een onderbreking van de regel, dat faciliteert het vergelijken. Beide is goed. Verbaas je dus niet, dat ik die laat staan. Voel je vrij om dat anders te doen.--[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 2 okt 2023 20:22 (CEST) :Ja, ik zag dat jij ze laat staan. Ik gebruik altijd de CleanUp tool, dan zijn ook de extra spatie bij : ? en ; weg. Het vergelijken is dan wel wat lastiger. Overigens haalt de cleanup tool ook de spaties weg bij de mdash, wat ik wel jammer vind, want dat hoort toch eigenlijk niet, maar dat ga ik niet allemaal aanpassen. :Misschien komt er nog eens iemand langs die dat in de cleanuptool wil aanpassen. :) [[Gebruiker:WeeJeeVee|WeeJeeVee]] ([[Overleg gebruiker:WeeJeeVee|overleg]]) 3 okt 2023 10:31 (CEST) ::SVP, de spaties voor en na — zijn typografisch vereist. Dus niet weglaten. t/m p.34 intussen bijgewerkt. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 4 okt 2023 21:49 (CEST) :::Ja, ik weet dat ze er in principe horen te staan. Zou jij of misschien @[[Gebruiker:Raketsla|Raketsla]] dit in de cleanuptool kunnen/willen aanpassen? [[Gebruiker:WeeJeeVee|WeeJeeVee]] ([[Overleg gebruiker:WeeJeeVee|overleg]]) 5 okt 2023 17:24 (CEST) ::::Ik kan dat niet aanpassen. Maar het is aanbevolen, de cleanuptool niet meer te gebruiken bij de validatie, om handmatige veranderingen na een eerste cleanup niet teniet te doen. Ook nog dit:als de nieuwe pagina begint met een nieuwe alinea of witregel, begin ik die pagina met nowiki / , dan is dhr niet nodig voor blanco regels, en dan is op de pagina ervoor nop niet nodig. Vergelijk een paar pagina's in de leesmodus van vóór en na die wijzigingen van je: geen verschil. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 5 okt 2023 17:35 (CEST) ==DJVU vervangen== Zie [[Index:Album der Natuur 1862.djvu]], nu wel goed, maar 8 pagina's minder, en djvu maar half zo groot (nu 45,18 MB i.p.v. 91,97 MB) en toch afmeting 2x2=4 keer zo groot (nu 1.969 × 3.158, i.p.v. 1.000 × 1.500). Er was kennelijk iets goed fout gegaan bij de upload door de IA upoload tool, je kunt het zien aan de miniatuur. Ik heb nu de pdf in mijn computer geupload en met een online pdftodjvu programma geconverteerd. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 3 okt 2023 06:25 (CEST) :@[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] Dank je wel, het ziet er nu goed uit! [[Gebruiker:WeeJeeVee|WeeJeeVee]] ([[Overleg gebruiker:WeeJeeVee|overleg]]) 3 okt 2023 10:22 (CEST) ::Nog vreemder, ik meende dat djvu in principe de pdf comprimeerde; maar de pdf is 32,6 MB en de djvu 45,18 MB. IK merk vaker in mijn pogingen van pdftodjvu-conversies dat de djvu groter is, niet kleiner dan de pdf! In zulke gevallen kies ik voor de pdf - hier was al een djvu geupload. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 3 okt 2023 15:54 (CEST) == Engels - Ontwikkeling, eerste editie proefgelezen == Als je een keer tijd en zin hebt: [[Index:DeOntwikkelingVanHetSocialisme (Engels 1886).djvu]] is geheel proefgelezen! Leuk om te valideren en volgens mij best behoorlijk leesbaar. Maar ik vraag het vooral omdat ik graag overleg over de betekenis van deze tekst (en de vele andere edities) ivm een lemma op nl-wiki..... --[[Gebruiker:Dick Bos|Dick Bos]] ([[Overleg gebruiker:Dick Bos|overleg]]) 6 okt 2023 10:31 (CEST) :Begrepen! [[Gebruiker:WeeJeeVee|WeeJeeVee]] ([[Overleg gebruiker:WeeJeeVee|overleg]]) 6 okt 2023 11:04 (CEST) == Pragmatieke Sanctie == Dag WeeJeeVee, je hebt in [[Album der Natuur/1857/Borende schelpdieren]] kunnen lezen over [[Pragmatieke Sanctie]]. Ter kennisneming: ik kom die term nu tegen in [[Klein plakkaatboek van Nederland]], hoofdstuk X (maar het is een tekst in het Frans). [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 26 nov 2023 22:06 (CET) * Dag Havang, inderdaad ook Pragmatieke Sanctie. Waar jij naar verwijst is die van 1549 en in AdN wordt vast en zeker die van 1713 bedoeld. Groet, Wilma [[Gebruiker:WeeJeeVee|WeeJeeVee]] ([[Overleg gebruiker:WeeJeeVee|overleg]]) 27 nov 2023 15:34 (CET) == v.H. == Hallo Wilma, Alles goed? Ik kwam recent [[Groninger Courant/Jaargang 111/Nummer 52/Teelt na vroege aardappelen|dit artikel]] tegen geschreven door een v.H. Weet jij misschien of ik dit artikel met enige zekerheid kan toeschrijven aan [[Auteur:Alexander Willem Michiel van Hasselt]]? Groeten, [[Gebruiker:Vincent Steenberg|Vincent Steenberg]] ([[Overleg gebruiker:Vincent Steenberg|overleg]]) 9 apr 2025 19:17 (CEST) :Dag Vincent, ja alles goed hoor. Druk met een project op en.wikisource en kom even niet aan mijn AdN meer toe. Maar daar kom ik wel op terug. Wat betreft jouw vraag over v. H. heb ik het even nagezocht. In AdN wordt v.H gebruikt door van Hasselt, maar vervelend genoeg is er ook een v. Hall. Meestal wordt hij daar aangeduid als H.v.H. Maar in de Groningerkrant speelt die verwarring niet. Ik vind de kans het grootst dat v. H die dit artikel heeft geschreven [[Auteur:Herman Christiaan van Hall|Herman van Hall]] is. Deze was namelijk 'pionier van het hoger landbouwonderwijs' volgens Wikipedia. Hij was hoogleraar in Groningen. Het artikel past m.i. helemaal niet bij de onderwerpen waarover v. Hasselt schrijft. :hartelijke groet, [[Gebruiker:WeeJeeVee|WeeJeeVee]] ([[Overleg gebruiker:WeeJeeVee|overleg]]) 10 apr 2025 15:37 (CEST) ::Ja, dat moet heb zijn. Zelf bepaalde steekwoorden, zoals "zeer algemeen" en "goed gevolg" komen terug in andere artikelen van Herman van Hall. Bedankt dus! [[Gebruiker:Vincent Steenberg|Vincent Steenberg]] ([[Overleg gebruiker:Vincent Steenberg|overleg]]) 10 apr 2025 19:40 (CEST) == Eene reis rond de wereld == Ha Wilma, Ik ben na een vertaalklus weer met het proeflezen verdergegaan. Even een vraag. Er bestaat van een medereiziger (luitenant) van deze wereldreis een fotoboek. Ik heb het ooit ingezien, mogelijk in het wereldmuseum Leiden. Zou evt. een gedigitaliseerd fotoalbum toegevoegd kunnen worden? Groet, Margreet [[Gebruiker:DoekeHellema|DoekeHellema]] ([[Overleg gebruiker:DoekeHellema|overleg]]) 21 sep 2025 19:38 (CEST) :Hai, eerst maar eens zoeken naar een digitale versie ervan en dan even beoordelen. [[Gebruiker:WeeJeeVee|WeeJeeVee]] ([[Overleg gebruiker:WeeJeeVee|overleg]]) 29 sep 2025 08:45 (CEST) == pagelist aanpassingen. == Dag WeeJeeVee, [https://nl.wikisource.org/w/index.php?title=Index%3AAlbum_der_Natuur_1864.djvu&diff=228942&oldid=228545 ZIE HIER] een serie pagelistaanpassingen: de dubbele pagina's zijn als ''empty'' weergegeven; dubbele aanhalingstekens zijn niet nodig als er geen spatie in de nummertekst staat, dus alle overbodige " zijn verwijderd. Groet [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 30 okt 2026 22:55 (CET) :Dank, Aanhalingstekens zal ik voortaan weglaten. Wel heb ik liever een streepje dan empty, dan is de paginanummering duidelijker. :[[Gebruiker:WeeJeeVee|WeeJeeVee]] ([[Overleg gebruiker:WeeJeeVee|overleg]]) 31 okt 2026 19:25 (CET) ::''empty'' is een functie die de paginalink uitschakelt in de pagelist, maar een automatisch volgnummer geeft. Het automatische volgnummer kan vervangen worden met bv. een -, maar dat gaat per pagina, vb. 57=- 58=- 57to58=empty, zie het resultaat op de Index. Oké zo? [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 31 okt 2026 21:28 (CET) == secties == Dag WeeJeeVee, je kunt gewoon voor secties ## s1 ##, daarna ## s2 ##, eventueel ## s3 ## etc. op iedere pagina gebruiken in plaats van bijvoorbeeld ## ligchamen ##, ## koorts ##. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 6 nov 2026 21:35 (CET) r0yvke1bwthj3421otoo9v9qhpy13d5 104 47651 229151 148344 2026-11-07T09:36:55Z Wildel 11084 Corr. 229151 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Wildel" /></noinclude><nowiki /> <section begin="M474"/>*474. Er zijn slechts weinig vrouwen waarbij de charme een langer leven beschoren is dan hun schoonheid. <section end="M474"/> <section begin="M475"/>*475. De wens beklaagd of bewonderd te worden vormt vaak het grootste motief voor onze vertrouwelijkheid. <section end="M475"/> <section begin="M476"/>*476. Onze afgunst duurt altijd langer dan het geluk van degenen die we benijden. <section end="M476"/> <section begin="M477"/>*477. Dezelfde standvastigheid die dient om de liefde te weerstaan dient ook om haar heftig en duurzaam te maken; maar zwakke personen die voortdurend door hun hartstochten worden meegesleept zijn er vrijwel nooit echt door vervuld. <section end="M477"/> <section begin="M478"/>*478. De verbeelding zou er niet in slagen zoveel verschillende <section end="M478"/><noinclude><references/></noinclude> 48shr77it79tbrwi0shu68xqcfk5d0f 104 86947 229140 223466 2026-11-06T19:35:55Z WeeJeeVee 2844 /* Proefgelezen */ 229140 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="WeeJeeVee" />{{rh|102| OVER DE NATUURLIJKE GESTELDHEID DER LIGCHAMEN ,|}}</noinclude>Wij zullen ons niet vermeten, tusschen deze beide veronderstellingen te beslissen. Wij mogen echter niet nalaten hier op te merken, dat deze banden of strepen, hoewel zij den geheelen planetenbol omgeven, aan de randen van de schijf schijnen te verdwijnen; men kan ze daar in het geheel niet meer onderscheiden. Dit verschijnsel laat zich met de laatste vooronderstelling zeer wel overeenbrengen. Worden de lichte banden veroorzaakt door de terugkaatsing van het zonnelicht op de digte wolkengordels, de donkere daarentegen door de zwakker terugkaatsing van hetzelfde licht op de vaste deelen der planeet, dan is het blijkbaar, dat die banden zouden verdwijnen, indien de eerstgenoemde terugkaatsing verminderd, de laatstgenoemde vermeerderd werd en wel in die mate, dat ze aan elkander gelijk werden gemaakt, omdat ze alleen zigtbaar zijn door verschil van lichtsterkte. En dit heeft nu werkelijk plaats. Een wolk moet natuurlijk minder verlicht schijnen, naarmate de zon hare stralen daarop in meer schuinsche rigting werpt; de lichtsterkte van de lichte banden vermindert derhalve aan de randen van de planeet. Maar de wolkenvrije, doorschijnende dampkring, die door de donkere banden wordt aangewezen, moet in dezelfde evenredigheid in lichtsterkte toenemen, naarmate hij nader aan de randen komt, deels omdat de vaste deelen, die donker doorschemeren, minder zigtbaar worden, naarmate zij door een dikkere dampkringslaag zijn bedekt; deels omdat die dampkring zelf, naarmate hij grootere diepte heeft, een sterker licht van zich geeft. Zoo laat het zich verklaren, dat aan de randen alle verschil van lichtsterkte tusschen lichte en donkere banden ophoudt en dat zij dus verdwijnen voor ons gezigt. Wij hebben hier dus hetzelfde verschijnsel, hetwelk wij reeds bij de vlekken op de planeet Mars hebben opgemerkt. Uit alles wat wij op den Jupiterbol waarnemen, blijkt echter, dat deze planeet met een zeer digten, weinig doorschijnenden dampkring voorzien moet zijn, en dat in dezen dampkring ontzaggelijke wolkgevaarten rondgevoerd worden, die zich door de verbazend snelle omwenteling van de planeet tot banden of strepen vormen, welke allen evenwijdig aan den equator loopen. De gedurige veranderlijkheid dezer banden, de plotselijke verduistering of verheldering van streken,<noinclude></noinclude> 6kw01ghe3cs6qtvnq7916wsw8mhkh08 104 86948 229141 223467 2026-11-06T19:42:05Z WeeJeeVee 2844 /* Proefgelezen */ 229141 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="WeeJeeVee" />{{rh||TOT ONS ZONNESTELSEL BEHOORENDE.|103}}</noinclude>die duizende vierkante mijlen beslaan, het ontstaan en na langer of korter tijd verdwijnen van vlekken — dat alles doet denken aan een dampkring, in eene zoo bruischende en razende stormbeweging, dat de stoutste verbeelding zich daarvan geene voorstelling kan vormen. Er is nog eene omstandigheid, die hier vermelding verdient. Wegens het schitterend licht, dat van Jupiter afstraalt, hebben sommigen gemeend, dat zij, behalve het teruggekaatste zonnelicht, ook met een eigen lichtgevend vermogen moet voorzien zijn. Uit sommige verschijnsels kan men echter opmaken, dat dit niet het geval is. Als een van de Jupiter-manen tusschen de zon en de planeet gesteld is en dus eene maaneclips op haar te weeg brengt, is de schaduw, die door die maan op de planeet geworpen wordt, een volkomen zwarte ronde vlek. Dit zoude echter niet het geval zijn, indien Jupiter een eigen licht bezat. Hij zou dit eigene licht dan ook moeten vertoonen op die plaatsen, die door eene maan als door een lichtscherm voor de zonnestralen zijn bedekt. Wanneer daarentegen de planeet eene van hare manen verduistert, haar schaduw op de maan werpt, verdwijnt deze, zoo lang zij in die schaduw verkeert, geheel uit ons gezigt. Dit zoude ook niet het geval zijn, indien Jupiter een eigen lichtgevend vermogen bezat. Hij zou dan zijn licht op die maan afstralen, ook wanneer deze door haar ligchaam voor de zonnestralen geheel bedekt was; en eene door de planeet verduisterde maan zoude dan althans in een flaauwer licht voor ons oog zigtbaar moeten zijn. Uit deze verschijnselen kunnen wij dus met vrij groote zekerheid opmaken, dat Jupiter geen ander licht bezit, dan hetwelk door de zon van hem wordt teruggekaatst. Als wij nu dit alles in aanmerking nemen, dan wordt het hoogst waarschijnlijk, dat Jupiter zich thans in dat tijdvak van hare kosmische vorming bevindt, waarin onze aarde verkeerde, toen zich om haren gloeijenden bol eene vaste korst gevormd en zij opgehouden had als eene ster met eigen licht te schitteren, toen die korst telkens weder over groote uitgestrektheden vaneen scheurde, om zich later weder te sluiten, toen het water, hetwelk zich uit den dampkring in zeeën en meeren nedersloeg, bij elke vaneenscheuring der oppervlakte met<noinclude></noinclude> m6nk8w9thiw73ju2vj5o4vcancvqgle 104 86949 229142 223468 2026-11-06T19:51:40Z WeeJeeVee 2844 /* Proefgelezen */ 229142 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="WeeJeeVee" />{{rh|104| OVER DE NATUURLIJKE GESTELDHEID DER LIGCHAMEN ,|}}</noinclude>ontzaggelijk geweld gedwongen werd, zich weder in dampvormigen toestand te verheffen; toen de dampkring ten gevolge van deze vulkanische werkingen met eene zoo digte dampmassa vervuld was, dat de zonnestralen tot de vaste deelen niet konden doordringen en zij hoogstens op enkele betrekkelijk opene plaatsen een flaauwen schemerglans doorliet; toen door die ontzettende dampvormingen de geheele dampkring voortdurend stormachtig bewogen een tooneel aanbood van eene werking en terugwerking, waarbij niets op onze thans tot rust gekomen aarde te vergelijken is. De planeet Jupiter is het middelpunt van een eigen stelsel van hemelligchamen. Zij is omgeven van vier wachters of manen, die op verschillende afstanden van het hoofdligchaam geplaatst, hare banen in korter of langer tijdvakken volbrengen. De kleinste dezer manen is in grootte nagenoeg aan onze aarde gelijk, de grootste overtreft haar 4½ malen in omvang. Terwijl de maan, die het naast aan de planeet geplaatst is, hare loopbaan in 1 dag, 18 uren, 28 minuten doorloopt, heeft de verst van haar geplaatste daartoe 16 dagen, 16 uren, 32 minuten noodig. Door een kijker van slechts middelmatige kracht gezien, vertoont het Jupiterstelsel een prachtig schouwspel aan den sterrenhemel. Het hoofdligchaam staat daar omgeven van vier kleine lichtende schijfjes, die door den zeer ongelijken afstand en het groot verschil in omlooptijden gedurig weder in een anderen stand tot het groote hemelligchaam verschijnen. Daar deze manen hare loopkringen in eene vlakte, nagenoeg aan den equator van Jupiter gelijk, volbrengen, zien wij ze als op eene rij geschaard, nu eens alle vier aan dezelfde zijde van de planeet, dan weder aan hare beide zijden verdeeld. Gedurig zien wij hare schaduw over de planeet als eene donkere ronde vlek heenstrijken, of ze voor eenigen tijd in de schaduw van de planeet verdwijnen om later weder te voorschijn te treden. Met opzigt tot de natuurlijke gesteldheid dezer ligchamen, valt weinig te zeggen. Hoewel wij met hunne grootte en massa, met hunne bewegingen en storingen vrij naauwkeurig bekend zijn, zijn ze te klein en te ver verwijderd om ons veel aangaande hunne natuurlijke gesteldheid te verraden. Zij wentelen zich even als onze maan<noinclude></noinclude> d1s9945spwlwwtww2hbds84g03hvf7z 104 86950 229143 223469 2026-11-06T19:54:20Z WeeJeeVee 2844 /* Proefgelezen */ 229143 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="WeeJeeVee" />{{rh||TOT ONS ZONNESTELSEL BEHOORENDE.|105}}</noinclude>om hunne assen in denzelfden tijd, waarin zij hunnen loop volbrengen; met andere woorden, zij keeren, even als onze maan aan de aarde, aan hunne hoofdplaneet altijd dezelfde zijde toe. Een gevolg hiervan is, dat wij van onze aarde, voor welke iedere maan zich eenmaal in haren omloopstijd om hare as wentelt, deze manen van alle zijden kunnen gadeslaan. Maar keeren zij uit gemis van eigene beweging om hare assen even als onze maan aan hare hoofdplaneet altijd dezelfde zijde toe, dan mogen wij daaruit opmaken, dat zij ook alle trappen van het proces harer afkoeling en volkomene verstijving reeds doorgegaan zijn en dat zij waarschijnlijk in een vrij gelijken natuurtoestand verkeeren als onze maan; dat zij derhalve ook geen kosmisch en organisch leven meer bezitten. Bij kleine ligchamen, gelijk de wachters der planeten, moest die afkoeling en verdigting veel spoediger haar einde bereikt hebben. En zoo kan het geschieden, dat Jupiter nog in een jeugdig tijdperk van kosmisch leven verkeert, terwijl in hare manen reeds lang dat leven tot de eindpaal zijner ontwikkeling is gekomen. Men heeft bovendien opgemerkt, dat het licht, door deze manen teruggekaatst, aan eene groote afwisseling onderhevig is. Deze afwisseling is regelmatig, zoodat men zelfs, volgens {{sc|herschel}}, kan aanwijzen, op welk gedeelte van hare loopbaan elke maan het sterkste en waar zij het zwakste licht afgeeft. Men heeft bovendien op de tijden, waarin de manen de schijf van Jupiter voorbijgaan, afzonderlijk kunnen opmerken, dat de schijven dier manen met kleine lichte en donkere vlekken bezaaid zijn. Door deze beide waarnemingen zamen te voegen, is men tot het besluit gekomen, dat de oppervlakte dezer manen niet over alle hare deelen eene gelijke geschiktheid moet hebben om het zonnelicht terug te kaatsen. Daar men bovendien heeft opgemerkt, dat de vlekken op de oppervlakte dier manen niet bij elken omloop even licht of donker zijn, ja zelfs soms geheel onzigtbaar worden, zoo is het niet onwaarschijnlijk, dat deze manen, even als het ligchaam der planeet zelve, met zeer digte dampkringen omgeven zijn, in welke omhulsels gedurig belangrijke veranderingen plaats hebben. Het laat zich wel niet denken, dat men aangaande de natuurlijke<noinclude></noinclude> 7ylzxi8ev45c5r5uqh1mfv7wptxz595 104 86951 229144 223475 2026-11-06T19:56:30Z WeeJeeVee 2844 /* Proefgelezen */ 229144 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="WeeJeeVee" />{{rh|106| OVER DE NATUURLIJKE GESTELDHEID DER LIGCHAMEN ,|}}</noinclude>gesteldheid dezer kleine hemelligchamen ooit tot eenige meerdere zekerheid zal komen. {{dhr}}{{lijn|5em}}{{dhr}} {{c|{{larger|SATURNUS.}}}} {{dhr}} Deze planeet heeft vooral door den zonderlingen ring, die haar omgeeft, de aandacht der sterrekundigen meer dan eenig ander hemelligchaam tot zich getrokken. Zij schittert als eene ster van de eerste grootte aan onzen nachtelijken hemel. Als zij tot onze aarde in haren naasten stand gekomen is, vertoont zij ons eene middellijn van 20". Is zij het verst van onze aarde geplaatst, dan bedraagt die middellijn 15"; gemiddeld kan men ze op 18" stellen. Zij volbrengt haren omloop om de zon op eenen afstand, gemiddeld 9½ malen grooter dan dien, waarop onze aarde haren loop volbrengt. Men kan dien afstand op 197,285,600 geogr. mijlen bepalen. Om op dien ontzaggelijken afstand hare baan rondom de zon te volbrengen, heeft zij 29 jaren, 5 maanden, 16 dagen, 25 uren en 16½ minuten noodig. Op dien verbazenden afstand bedraagt de intensiteit van licht en warmte, die zij van de zon ontvangt, weinig meer dan een honderdste van die, welke wij op onze aarde ontvangen. Stelt men de laatste = 1, dan is die op Saturnus = 0,01. De zon doet zich aan haar voor als een klein schijfje met eene middellijn, 9½ malen kleiner dan die de zon voor onze aarde heeft. De helderste middag op deze planeet kan slechts weinig meer licht verspreiden dan de schemering, die kort voor het invallen van den nacht bij ons plaats heeft. Reeds onze landgenoot {{sc|huygens}}, die het eerst met ongemeene oplettendheid Saturnus bestudeerde, had opgemerkt, dat op Saturnus eene afwisseling van dag en nacht plaats had. Het was echter {{sc|william herschel}}, die het eerst na langdurig voortgezette waarneming den tijd, waarin deze wereldbol zich om zijne as rondwentelt, bepaalde op 10 uren, 16 minuten. {{sc|Arago}} stelt den omwentelingstijd eenigzins langer, namelijk op 10 uren, 24 minuten. Nemen wij deze laatste<noinclude></noinclude> elj612645c5as1ue83ptkdgj1e5akl2 104 86952 229145 223476 2026-11-06T19:59:11Z WeeJeeVee 2844 /* Proefgelezen */ 229145 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="WeeJeeVee" />{{rh||TOT ONS ZONNESTELSEL BEHOORENDE.|107}}</noinclude>opgave aan, dan heeft het Saturnus-jaar, dat bijna 29½ van onze aardjaren lang is, nagenoeg 24479 Saturnus-dagen. Bij deze verbazend snelle omwenteling om hare as is het niet te verwonderen, dat deze planeet eene aanzienlijke afplatting aan hare polen heeft. Deze is nog grooter dan bij Jupiter en bedraagt niet minder dan {{smaller|{{frac|1|10}}}} gedeelte van hare middellijn. {{sc|Herschel}} heeft, betreffende deze afplatting, eene bijzonderheid medegedeeld, die hoogst opmerkelijk is. Hij vond namelijk na herhaalde en naauwkeurige metingen, in 1805, dat de gedaante der planeet niet regelmatig is. Als men de middellijnen van andere hemelligchamen, bij welke eene afplatting aan de polen bemerkt wordt, naauwkeurig meet, dan zal men bevinden, dat de middellijn over den equator gemeten, de langste is en dat de middellijnen, die tusschen den equator en de polen liggen, van lieverlede korter worden, zoodat die, welke door de polen en het middelpunt van het hemelligchaam loopt, de allerkortste is. Den vorm van zulk een aan de polen afgeplat ligchaam kan men dus beschouwen als eene zoogenaamde spheroïde, die ontstaat als men een elliptisch vlak rondom zijne as wentelt. Maar volgens {{sc|herschel}} bestaat die regelmatigheid bij Saturnus niet. Hij bevond, dat de middellijn, over den equator gemeten, een bedrag had van 22'54, maar als hij eene middellijn nam, die van 45° noorder breedte tot 45° zuider breedte door het middelpunt liep, dan vond hij een bedrag van 23'.96. Des anderen daags verkreeg hij 22".88 voor de equator-middellijn en 23".76 voor de middellijn op 45° breedte. Hij deed deze waarnemingen met verschillende teleskopen en verkreeg altijd dezelfde uitkomst, terwijl de teleskopen op dienzelfden tijd op Jupiter gerigt, geene de minste onregelmatigheid in de gedaante van deze planeet verrieden. Uit deze waarnemingen zoude volgen, dat zich nagenoeg in het midden tusschen den equator en de polen eene verheffing of opzwelling op het Saturnus-ligchaam vertoont, waardoor deze planeet eene onregelmatige gedaante verkrijgt, niet geheel ongelijk aan die van eene noordhollandsche kaas. {{sc|Herschel}} schreef dit verschijnsel toe aan de aantrekking, welke de ring van Saturnus op het planetenligchaam zelf zoude uitoefenen. {{sc|schröter}} bevond insgelijks, dat én de afplatting én de gedaante<noinclude></noinclude> fns91nus70qsee115sa90gagjc73786 104 86953 229146 223477 2026-11-06T20:01:33Z WeeJeeVee 2844 /* Proefgelezen */ 229146 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="WeeJeeVee" />{{rh|108| OVER DE NATUURLIJKE GESTELDHEID DER LIGCHAMEN ,|}}</noinclude>aan voortdurende groote veranderingen onderworpen waren, en meende dit te moeten toeschrijven aan een vloeibaar omhulsel, dat deze planeet zoude omgeven en dat aan eene aanhoudende afwisseling van eb en vloed zou zijn blootgesteld. Doch wat hiervan ook zijn moge, zooveel schijnt wel zeker, dat de gedaante van Saturnus werkelijk zeer veel afwijkt van die regelmatige spheroïde, die zij volgens hare afplatting zou moeten vormen. De stand, waarin Saturnus op zijne baan geplaatst is, verschilt een weinig van die onzer aarde. Bedraagt de hoek, die de aard-equator met hare loopbaan maakt, ongeveer 23½°, bij Saturnus is hij ongeveer 30 graden. Een gevolg hiervan is, dat de gordels, die met onze koude, gematigde en heete klimaten overeenkomen, zoowel in het noorder- als zuider-halfrond elk eene breedte van 30° hebben. De jaargetijden zijn daardoor sterker van elkander onderscheiden dan op onze aarde. Het verschil tusschen de lengte van dagen en nachten wordt daardoor scherper. Maar die jaargetijden loopen zeer langzaam af. Als het in het noordelijk halfrond zomer is, wordt de noordpool bijna 15 jaren lang onafgebroken: door de zon beschenen, terwijl daarna ook weder voor deze streken een winter van bijna 15 jaren aanvangt, waarin de zon niet boven den horizon gezien wordt. Hoewel Saturnus nagenoeg de helft kleiner volume heeft dan Jupiter, zoo overtreft hij toch in dit opzigt aanmerkelijk onzen aardbol. Zijne middellijn is = 9.022, zoo wij die der aarde als eenheid aannemen. Zijn inhoud is bij gevolg 735 malen grooter dan die onzer aarde: men zou dus uit zijnen bol 735 bollen kunnen vormen, waarvan elk in omvang aan onze aarde gelijk was. Zijne massa is echter aanmerkelijk minder; zij zoude niet eens ten volle het gewigt hebben van 108 ligchamen, aan onze aarde gelijk. Daaruit volgt, dat zij uit eene stof moet bestaan, die, in vergelijking van die onzer aarde, ongeveer achtmaal ligter is. Stellen wij de digtheid der aarde = 1, dan is die van Saturnus = 0,14. De druk der ligchamen op de oppervlakte staat echter vrij gelijk aan die, welke wij hier waarnemen, omdat de geheele massa der planeet, in weerwil van haar gering specifiek gewigt, veel zwaarder is dan die onzer aarde. Stellen wij de kracht, waarmede hier een<noinclude></noinclude> iniel9b0jbizfkbrr9atpm26c1u25w1 104 86954 229147 223478 2026-11-06T20:03:39Z WeeJeeVee 2844 /* Proefgelezen */ 229147 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="WeeJeeVee" /> {{rh||TOT ONS ZONNESTELSEL BEHOORENDE.|109}}</noinclude>ligchaam op de oppervlakte der aarde drukt = 1, dan is zij op Saturnus = 1,09. Vallende ligchamen doorloopen op zijne oppervlakte in den tijd van ééne sekonde eene ruimte van 19.4 voet. Deze zwaarte is echter niet overal dezelfde. De sterke afplatting aan de polen, gevoegd bij de groote ringen, waarmede de planeet is omgeven, is oorzaak van deze ongelijke zwaarte. Een gewigt van 100 pond op aarde zou op de Saturnus-polen 137, maar onder den evenaar en dus onder den Saturnus-ring geplaatst, slechts 75 pond wegen. Even als op Jupiter, ziet men ook op de oppervlakte van Saturnus donkere banden, nagenoeg evenwijdig aan den evenaar. Zij zijn zelfs op de laatstgenoemde planeet breeder dan op de eerste, maar minder duidelijk te onderscheiden van de overige deelen der planeet. Zij zijn ook niet bestendig in gedaante en uitgebreidheid aan zich zelven gelijk. Daaruit schijnt te volgen, dat zij niet tot het ligchaam der planeet behooren, maar in haren dampkring geboren worden. {{sc|Schröter}} heeft dikwijls in deze banden aanmerkelijke veranderingen waargenomen, waardoor men tot het vermoeden gebragt wordt, dat er in den dampkring van Saturnus zeker geweldige beroeringen moeten plaats hebben, zoo de flaauwe sporen daarvan nog op den grooten afstand, waarop wij van haar verwijderd zijn, kunnen worden waargenomen. Reeds {{sc|cassini}} zag in 1683 heldere en daartusschen liggende donkere banden op het ligchaam der planeet. {{sc|William herschel}} heeft in 1793 drie zulke banden duidelijk kunnen waarnemen. Toen {{sc|beer}} en {{sc|mädler}} in 1834 en 1835 Saturnus tot het voorwerp hunner navorschingen maakten, konden zij nooit meer dan éénen enkelen band ontdekken, die, zoo als zij uitdrukkelijk opmerkten, tot aan den rand der planeet met het oog gevolgd kon worden. Ook onze landgenoot, prof. {{sc|kaiser}}, verklaart uitdrukkelijk nooit meer dan een enkelen band op Saturnus waargenomen en nimmer daarin eene oneffenheid van eenige beteekenis ontdekt te hebben. Hoeveel overeenkomst deze band ook mag hebben met dien, welke op de schijf van Jupiter gezien wordt, houdt hij zich toch overtuigd, dat hij van eene geheel andere natuur zijn moet. De verklaring, die {{sc|mädler}} van dien band geeft, is volgens hem ongezocht en meest met de natuur overeenkomstig. Wanneer zich namelijk vochtdeelen op de<noinclude></noinclude> o325jxsnqrfcg34sppql5qzsnhnwtzn 104 86955 229148 223479 2026-11-06T20:06:14Z WeeJeeVee 2844 /* Proefgelezen */ 229148 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="WeeJeeVee" />{{rh|110| OVER DE NATUURLIJKE GESTELDHEID DER LIGCHAMEN ,|}}</noinclude>planeet bevinden, dan moeten zich die door de aantrekking van den ring onder den ring ophoopen, en zoo moet er onder den ring een vochtige gordel op de oppervlakte van de planeet ontstaan, die het zonnelicht minder goed terugkaatst, dan de overige deelen. Bovendien heeft {{sc|herschel}} merkbare veranderingen in het licht, dat van de poolstreken teruggekaatst wordt, kunnen waarnemen. De pool, welke van de zon afgekeerd is en dus zijnen wintertijd beleeft, vertoont zich steeds witter en helderder dan de tegengestelde, waar het zomer is. Dit is waarschijnlijk een gevolg van de geweldige koude op die pool, waar een winter van 15 jaren onafgebroken voortduurt. Welligt zijn het ophoopingen van sneeuw en ijs op het ligchaam der planeet, of wel van ontzaggelijke wolkgevaarten in den dampkring, die veroorzaken, dat de winterpool eene helder witte kleur afgeeft, terwijl die zelfde pool in den zomer door het langzaam verdwijnen dezer sneeuw- of wolkenophoopingen van lieverlede een doffer en matter tint verkrijgt. Men heeft insgelijks opgemerkt, dat de sterren, die door de schijf van Satunus bedekt worden, een merkbaar flaauweren glans verbreiden, als zij in de nabijheid van den rand der planeet gekomen zijn. Dit is ook het geval met de Saturnus-manen. Deze verdwijnen geheel voor het gezigt, reeds voor dat zij door het ligchaam der planeet bedekt worden. Men kan daaruit opmaken, dat Saturnus met eenen dampkring omgeven moet zijn, die althans in zijne benedenste lagen zeer digt is. Uit al deze omstandigheden kan men opmaken, dat de natuurlijke gesteldheid van Saturnus eene opmerkelijke overeenkomst heeft met die, welke op Jupiter plaats heeft. Maar in een opzigt onderscheidt Saturnus zich van Jupiter en van alle andere ons bekende hemelligchamen, namelijk door dat zonderling ligchaam, hetwelk algemeen bekend is onder den naam van den ring van Saturnus. Toen men na de ontdekking der verrekijkers het eerst deze nog hoogst gebrekkige werktuigen op Saturnus rigtte, stond men verbaasd over de onregelmatige gedaante van dezen wereldbol. Men meende in het eerst, dat de planeet uit drie aan elkander verbonden ligchamen bestond, uit het centraalligchaam en twee manen, die er aan weerszijde<noinclude></noinclude> pe561pz16qe0oa56zlwumhfy1t35lmo 104 86961 229149 223485 2026-11-06T20:09:09Z WeeJeeVee 2844 /* Proefgelezen */ ## ligchamen ## koorts 229149 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="WeeJeeVee" />{{rh|116|OVER DE NATUURLIJKE GESTELDHEID DER LIGCHAMEN, ENZ.|}}</noinclude><section begin="ligchamen"/>zekerheid gezegd kan worden. Alleen heeft men dit kunnen nagaan, dat zij even als alle andere wachters der planeten altijd dezelfde zijde naar de planeet toekeeren en dus ééne omwenteling in den tijd van éénen omloop volbrengen. Bij eene enkele heeft men tevens kunnen waarnemen, dat zij niet gelijkelijk lichtgevend is op alle punten van hare oppervlakte. Over 't algemeen mag men vaststellen, dat deze kleine hemelligchamen hetzelfde karakter hebben als de manen van Jupiter. {{dhr}}{{lijn|5em}}{{dhr}} <section end="ligchamen"/> <section begin="koorts"/>{{c|{{larger|GELE KOORTS GEROKEN DOOR GIEREN.}}}} {{dhr}}{{lijn|5em}}{{dhr}} Onder eenige aanteekeningen betreffende verschillende natuurverschijnselen, gemaakt door den majoor {{sc|e.b. hunt}}, tijdens zijn verblijf te Key West, en medegedeeld in het ''American Journal'', 1863, p. 395, leest men het volgende: "Bij twee onderscheidene gelegenheden, toen er gevallen van gele koorts in het hospitaal der marine waren, waar ik dagelijks voorbij kwam, zag ik een troep gieren, rondvliegende over het dak van het gebouw en daarmede dag aan dag voortgaande. Ik heb hen dit nimmer zien doen dan alleen wanneer er lijders aan gele koorts onder het dak waren. Ook is het algemeen geloof in de stad, dat deze vogels zich alleen dan boven het hospitaal vertoonen, wanneer daar binnen gele koorts is. Ik voor mij ben daar vast van overtuigd en kan, wat ik zelf gezien heb, slechts verklaren door aan te nemen, dat er een reuk van den lijder uitgaat, die door deze vogels reeds op zoo grooten afstand wordt waargenomen. De stofdeeltjes, welker verspreiding aldus wordt aangetoond, schijnen tevens de dragers te zijn van de besmetting door de lucht en de oorzaak van de verbreiding der ziekte." {{r|[[Auteur:Pieter Harting (1812-1885) |{{sc|Hg.}}]]{{gap|4em}}}} {{dhr}}{{lijn|5em}}{{dhr}}<section end="koorts"/><noinclude></noinclude> 8d16oc0kog2oxj3j5e8klo5ztda10h9