Overleg gebruiker:WeeJeeVee

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="nl">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikisource</sitename>
    <dbname>nlwikisource</dbname>
    <base>https://nl.wikisource.org/wiki/Hoofdpagina</base>
    <generator>MediaWiki 1.48.0-wmf.3</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Speciaal</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Overleg</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Gebruiker</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Overleg gebruiker</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikisource</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Overleg Wikisource</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Bestand</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Overleg bestand</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Overleg MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Sjabloon</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Overleg sjabloon</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Help</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Overleg help</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Categorie</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Overleg categorie</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">Hoofdportaal</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">Overleg hoofdportaal</namespace>
      <namespace key="102" case="first-letter">Auteur</namespace>
      <namespace key="103" case="first-letter">Overleg auteur</namespace>
      <namespace key="104" case="first-letter">Pagina</namespace>
      <namespace key="105" case="first-letter">Overleg pagina</namespace>
      <namespace key="106" case="first-letter">Index</namespace>
      <namespace key="107" case="first-letter">Overleg index</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Overleg module</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Overleg gebruiker:WeeJeeVee</title>
    <ns>3</ns>
    <id>11327</id>
    <revision>
      <id>229160</id>
      <parentid>229150</parentid>
      <timestamp>2026-11-07T18:25:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WeeJeeVee</username>
        <id>2844</id>
      </contributor>
      <comment>/* secties */ Reactie</comment>
      <origin>229160</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32721" sha1="lig8osgb38yjumaoc3nyxjrnyic6jsb" xml:space="preserve">[[Overleg gebruiker:WeeJeeVee/Archief tot 2022|Archief overleg tot 2022]]

== Sumatra ==
Zou je nog een keer willen helpen met ''[[Index:Land en volk van Sumatra (1916).djvu|Land en volk van Sumatra]]''?  
* in de eerste plaats met het aanbrengen van nog ontbrekende afbeeldingen. Dat zijn er nogal wat!
* en als je zin hebt, mag je ook wel een eerste opzet in de hoofdnaamruimte maken, een keer.
--[[Gebruiker:Dick Bos|Dick Bos]] ([[Overleg gebruiker:Dick Bos|overleg]]) 11 jan 2022 15:28 (CET)

:Oké, niet direct, maar ik ga er naar kijken en aan werken! [[Gebruiker:WeeJeeVee|WeeJeeVee]] ([[Overleg gebruiker:WeeJeeVee|overleg]]) 11 jan 2022 16:29 (CET)

== Witte - Wandelgids Bennekom ==
Van de [[Index:WitteHeinrichWandelBennekom1902.djvu|wandelgids Bennekom van Witte]] moeten nog een paar (adv.-)pagina's worden gevalideerd. Het zou fijn zijn als je dat even kon doen. Dan is die ook weer klaar. --[[Gebruiker:Dick Bos|Dick Bos]] ([[Overleg gebruiker:Dick Bos|overleg]]) 14 jan 2022 19:28 (CET)
:Done! Kan jij misschien dat wandelboekje van het Geuldal vinden? Misschien ook een leuk projectje. [[Gebruiker:WeeJeeVee|WeeJeeVee]] ([[Overleg gebruiker:WeeJeeVee|overleg]]) 14 jan 2022 20:13 (CET)
::Wat betreft het Geuldal: kijk eens naar deze drie edities:
*editie 1886:		https://books.google.nl/books?id=DnZfAAAAcAAJ 
*en				https://books.google.nl/books?id=EXZfAAAAcAAJ 
*editie 1890:		https://books.google.nl/books?id=HHZfAAAAcAAJ 
::En wat vind je van ''Wilde rozen''?
*van 1888:		https://books.google.nl/books?id=EQhWAAAAcAAJ 
Laat me eens horen wat je ervan vindt. --[[Gebruiker:Dick Bos|Dick Bos]] ([[Overleg gebruiker:Dick Bos|overleg]]) 14 apr 2022 20:10 (CEST)

:Het lijkt me dat de editie van 1890 het beste is. Leuk om te doen. Wilde Rozen gaat niet alleen maar over rozen, die wil ik ook wel graag doen. [[Gebruiker:WeeJeeVee|WeeJeeVee]] ([[Overleg gebruiker:WeeJeeVee|overleg]]) 16 apr 2022 12:08 (CEST)
::Ik ga met 1890 aan de slag. In ieder geval ontbreekt de kaart. Maar die kunnen we misschien wel ergens anders vinden/fotograferen. De Wilde rozen doe ik daarna. --[[Gebruiker:Dick Bos|Dick Bos]] ([[Overleg gebruiker:Dick Bos|overleg]]) 16 apr 2022 19:46 (CEST)
::Wat denk je hiervan: [[:c:File:WitteHeinrich1890 In en om Valkenburg.djvu]]. Kun je daar wat mee? --[[Gebruiker:Dick Bos|Dick Bos]] ([[Overleg gebruiker:Dick Bos|overleg]]) 17 apr 2022 10:12 (CEST)
::En hier zijn de wilde rozen: [[:c:File:Witte 1888 Wilde rozen.djvu]]. --[[Gebruiker:Dick Bos|Dick Bos]] ([[Overleg gebruiker:Dick Bos|overleg]]) 19 apr 2022 21:28 (CEST)
:::Thanx, ik ga er gauw aan beginnen! [[Gebruiker:WeeJeeVee|WeeJeeVee]] ([[Overleg gebruiker:WeeJeeVee|overleg]]) 19 apr 2022 22:00 (CEST)

== Nieuw sjabloon ==
F.y.i.: ik heb een nieuw sjabloon gemaakt/van en-ws gehaald: [[Sjabloon:fine block]].&lt;br /&gt;gr. --[[Gebruiker:Dick Bos|Dick Bos]] ([[Overleg gebruiker:Dick Bos|overleg]]) 14 apr 2022 20:10 (CEST)

== Occult woordenboekje ==
Dank je, Wilma, voor het valideren van dit boekje. Dat waardeer ik echt. Laat me weten als ik iets terug kan doen. Mvg, [[Gebruiker:Vincent Steenberg|Vincent Steenberg]] ([[Overleg gebruiker:Vincent Steenberg|overleg]]) 28 sep 2022 21:16 (CEST)
: Graag gedaan! Leuk boekje en overzichtelijk met z'n 72 pagina's. [[Gebruiker:WeeJeeVee|WeeJeeVee]] ([[Overleg gebruiker:WeeJeeVee|overleg]]) 29 sep 2022 14:50 (CEST)

== Witte - Rozen ==
Ik heb nu  [[Pagina:Witte 1888 Wilde rozen.djvu/17|één pagina]] gedaan met de Decorative letter. Eigenlijk valt het wel mee met de hoeveelheid werk. Het is een beetje gepriegel, hier en daar. Wat vind je ervan? Gaan we hier mee door? Ik wil het wel doen, hoor! --[[Gebruiker:Dick Bos|Dick Bos]] ([[Overleg gebruiker:Dick Bos|overleg]]) 12 okt 2022 19:28 (CEST)

:Ziet er wel mooi uit. Eén dingetje; er is wat veel ruimte tussen de M en de rest van het woordje. Kan dat kleiner? [[Gebruiker:WeeJeeVee|WeeJeeVee]] ([[Overleg gebruiker:WeeJeeVee|overleg]]) 12 okt 2022 21:38 (CEST)

== zelfgeschreven artikelen over kunstenaars op Wikisource? ==
Michelle van Lanschot gaf me jouw naam door voor mijn vraag.
Ik heb in de loop van de jaren een reeks artikelen geschreven over kunstenaars uit Amsterdam die deels ook op Wikipedia staan. 
Kan ik dergelijke artikelen op Wikisource plaatsen? En hoe doe ik dat dan. vriendelijke groeten, [[Gebruiker:FotoDutch|FotoDutch]] ([[Overleg gebruiker:FotoDutch|overleg]]) 4 nov 2022 21:31 (CET)

:Dag [[User:FotoDutch|FotoDutch]], Zijn jouw teksten over de kunstenaars ergens gepubliceerd? Dat is wel een voorwaarde. Zie [[Wikisource:Over Wikisource|deze]] pagina en dan onder het kopje 'Wat hoort op Wikisource?' [[Gebruiker:WeeJeeVee|WeeJeeVee]] ([[Overleg gebruiker:WeeJeeVee|overleg]]) 6 nov 2022 15:29 (CET)
::Hallo WeeJeeVee, de meeste artikelen staan nu her en der op diverse websites. Dien ik die ook als bron te vermelden? Dat kan heel goed. Ik heb de artikelen trouwens ook op Internet Archive inmiddels geplaatst. [[Gebruiker:FotoDutch|FotoDutch]] ([[Overleg gebruiker:FotoDutch|overleg]]) 6 nov 2022 16:44 (CET)
:::Zelf geschreven tekst kan je zelf overal op allerlei weblogs etc neerzetten. Dat kan iedereen en daar staat het internet mee vol. Ook kan je het zelf op Internet Archive zetten. Maar dat is niet waar Wikisource mee werkt. Dus heb je goede teksten, zoek een uitgever of een tijdschrift die het voor je wil publiceren en kom daarna terug naar Wikisource. Dan kunnen er zaken gedaan worden. En zoals je schrijft staan jouw teksten al op allerlei websites, waarom zou je ze dan ook nog op Wikisource willen zetten? [[Gebruiker:WeeJeeVee|WeeJeeVee]] ([[Overleg gebruiker:WeeJeeVee|overleg]]) 6 nov 2022 21:20 (CET)

== Kautsky ==
Het eerste werk van Kautsky staat klaar om te validaten: [[Index:Kautsky_1900_nl_Economische_Theorie_Marx.djvu]].

Als je zin hebt.......--[[Gebruiker:Dick Bos|Dick Bos]] ([[Overleg gebruiker:Dick Bos|overleg]]) 28 apr 2023 10:57 (CEST)

== H &amp; T: Sloot en plas ==
En als je tussen het valideren van Kautsky door nog zin hebt in iets anders: [[Index:Heimans&amp;Thijsse1895InSlootEnPlas1stEdition.djvu]] is klaar om te worden proefgelezen. En ik zou het fijn vinden als jij dat deed; dan valideer ik het weer t.z.t. daarna; zoals we dat ook bij het eerste deeltje gedaan hebben. Ik ben alleen nog wat aan het register aan het rommelen (helemaal achteraan). --[[Gebruiker:Dick Bos|Dick Bos]] ([[Overleg gebruiker:Dick Bos|overleg]]) 11 mei 2023 20:53 (CEST)

:Mooie klus, iets gezelliger dan Kautsky. Ik doe ze om en om. [[Gebruiker:WeeJeeVee|WeeJeeVee]] ([[Overleg gebruiker:WeeJeeVee|overleg]]) 12 mei 2023 20:57 (CEST)

== H &amp; T: Rietland ==
Het [[Index:Heimans&amp;Thijsse1896DoorHetRietland1stEdition.djvu|rietland]] staat klaar om te worden proefgelezen! Ik zal snel de dingen in de hoofdnaamruimte aanmaken; dat is handig om te checken hoe het eruit komt te zien. De kleurenafbeeldingen komen later. Die moet ik eerst nog gaan fotograferen. Ik ben heel benieuwd wat je ervan vindt! --[[Gebruiker:Dick Bos|Dick Bos]] ([[Overleg gebruiker:Dick Bos|overleg]]) 11 jul 2023 12:38 (CEST)

:Oké, ik ga er mee aan de slag. Heb je gezien dat Kautsky klaar is? Op een paar pagina's na, die moet jij doen. [[Gebruiker:WeeJeeVee|WeeJeeVee]] ([[Overleg gebruiker:WeeJeeVee|overleg]]) 11 jul 2023 15:26 (CEST)
::jaja, heel goed! Ik heb die laatste pags gedaan. En zojuist ook gelinkt in [[:w:nl:Karl Kautsky]]. Verder heb ik wat bibliografische gegevens op de [[Overleg index:Kautsky 1900 nl Economische Theorie Marx.djvu|overlegpagina]] gezet, voor de liefhebber. Nu ga ik nog een pagina voor Ankersmit maken! --[[Gebruiker:Dick Bos|Dick Bos]] ([[Overleg gebruiker:Dick Bos|overleg]]) 15 jul 2023 12:23 (CEST)

== Plantenschat ==

Dag WeeJeevee en @[[Gebruiker:Dick Bos]]
* Ik heb voor [[Plantenschat]] de Inhoudspagina opgenomen in de Index als indexpagina. Als je accoord bent met de verplaatsing van de inhoudspagina naar de indexpagina, kan [[Plantenschat/Inhoud]] verwijderd worden. 
* Ook heb ik [[Plantenschat/Gehele tekst]] aangemaakt en een begin gemaakt met aanpassing van de sectieartikelen. Kun je ernaar kijken, en dan in dezelde stijl verder gaan met die aanpassing  van de reeks sectieartikelen:
** ''onderhoudswerk:'' {{done}} In alle secties  het sjabloon pagina vervangen door de code pages index 
** ''verfraaiing:'' aan de doorlinkcijfers de plantnamen toevoegen. Heb je nog vragen, stel ze me.  --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 15 aug 2023 10:46 (CEST)
:O, er waren 4 pseudo-''pages index'', die als jpg 9a, 9b en 305a, 305b toegevoegd waren. Ik vond het in eerste instantie slim gedaan.  Maar bij nader indien : Die pseudo's worden niet herkend door de code pages index. Ik heb pg 9 (de voorrede) daartoe met succes aangepast. De aanpassing op pg 305 gaat wel goed voor de pagina ''Gehele tekst'' en voor plantpaginas ''147'' en ''148''. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 15 aug 2023 12:27 (CEST)

Dag @[[gebruiker:Havang(nl)]], je hebt van alles gewijzigd in dit boek. Geen idee waarom je de inhoud verplaats naar een plek in de index ruimte. Het was te zien waar het nodig was. Ook waarom je in alle sectie het sjabloon pagina vervangen hebt door de code pages index zie ik de noodzaak niet. Het werkte prima.
De wijziging van het toevoegen van de plantnamen bij het doorlinken naar de volgende hoofdstuk vind ik duidelijk wel een verbetering.
Verder wat betreft de pagina Hele tekst. Die is altijd wel handig als je bezig bent met proofreaden, maar nu is die toch echt overbodig en niet wenselijk. Als ik nu de epub van het boek download en op de e-reader zet, dan blijkt het boek ineens 695 paginas te hebben, terwijl het er 167 (en een beetje extra van die eerste pagina's) zijn. 
Wat betreft de missende pagina's; jouw oplossing lijkt wat eenvoudiger dan degene die er stond, maar toen kon je wel de gescande pagina's zien, dat kan nu niet meer en dat is toch eigenlijk wel de bedoeling.
Groet, [[Gebruiker:WeeJeeVee|WeeJeeVee]] ([[Overleg gebruiker:WeeJeeVee|overleg]]) 18 aug 2023 16:20 (CEST)

: Dag WeeJeeWee, 
*Je hebt gelijk met de gehele tekst: ik heb die aan de stream gekoppeld, dat is fout, die koppeling moet niet onder ''vorige'' staan, maar in de sectie opmerkingen, nu ziet de export de tekst dubbel. Maar de pagina is handig voor wie wikisource als reader gebruiken, dus niet alleen voor correctielezen of valdatielezen. Ik ga dat veranderen. De bron heeft echt ~350 pagina's, voor 167 plantjes, 2 per plantje.   
*De  Nederlandse wikisource is nog niet geprogrammeerd om vanuit de inhoud binnen de index-paginas stream-pagina's aan te maken. Vanuit een externe inhoudpagina lukt dat niet automatisch, vanuit een interne inhoud wel, vandaar het naar de indexpagina overbrengen. Denk maar na: Input=Indexruimte, output=hoofdruimte. Met een externe inhoud ga je van ''output-hoofdruimte naar input-indexruimte en vandaar weer naar out-put-hoofdruimte. Met een interne index-inhoud ga je slechts  van indexruimte naar hoofduimte. ben je niet afhankelijjmk vanm de out-put hofdruimte.   
*Je kunt nog steeds de gescande jpg pagina's zien, die staan in geel in de zin erboven. Maar de pagina's werden overgeslagen als je van indexpagina naar indexpagina klikte. Misschien helpt een betere toelichting, ik gas dieproberen te formuleren.  
*Het [[Sjabloon:Pagina]] is bedoeld voor gebruik binnen de indexruimte, o.a. om  binnen de index (venster:opmerkingen} te linken naar de inhoudspaginas, die dus bereikbaar zijn vóórdat men Indexruimte verlaat. Wikisource geeft aan in welke pagina's het sjabloon verkeerd is ingevoegd: dat zie  je [https://nl.wikisource.org/w/index.php?title=Speciaal:VerwijzingenNaarHier/Sjabloon:Pagina&amp;limit=250 HIER]. Ik heb op nu meer dan de helft onderhoud gepleegd, er zijn nog 120 pagina's te gaan. Jouw boek, en twee andere boeken. De een-lijns zijn boeken met een externe Inhoudspagina, die dus het foute sjabloon ook een keer nodig hebben bij het artikel, maar het gelukkig niet op alle pagina's gebruikt hebben. 
*PS, ik maak de sjablonen-naar-code correctie af. Kun jij de reeks koptekstjes doen, en meteen daarbij controleren of ik ergens iets fout heb genummerd?--[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 18 aug 2023 17:09 (CEST)

::@[[Gebruiker:Havang(nl)]]. Wat betreft het gebruik van het Sjabloon:Pagina. Jouw interpretatie was mij niet bekend. Ik heb lang geleden dit sjabloon in gebruik genomen, met vrij gebrekkige documentatie op de Overlegpagina. Als jij daar andere opvattingen over hebt, dan is het misschien goed om dat - voorafgaand aan grootscheepse veranderingen - eerst even op de overlegpagina te melden (tegelijk met meldingen in de kroeg of zo). Dan kan iedereen er even aan wennen. En bovendien is dan op de pagina waar het hoort  duidelijk wat de achtergrond van de door jou doorgevoerde verandering is. Nu staat dat verscholen in de overlegpagina van een gebruiker. De discussie hierover is - zie ik nu - nog aanzienlijk ouder. Waarom het sjabloon &quot;verkeerd&quot; zou zijn, snap ik nog niet, eerlijk gezegd. Verder zou dit misschien iets zijn om met @[[Gebruiker:Romaine]] kort te sluiten. Die heeft zijn hulp aangeboden bij onderhoud op nl-ws. 
::Nu we het er toch over hebben: in het algemeen is de documentatie (o.a. van sjablonen, maar ook van veel andere zaken) heel beperkt en gebrekkig op nl-ws. Mij lijkt het een hoge prioriteit om daaraan iets te veranderen/verbeteren! Groet, --[[Gebruiker:Dick Bos|Dick Bos]] ([[Overleg gebruiker:Dick Bos|overleg]]) 20 aug 2023 10:55 (CEST)
:::@[[Gebruiker:Dick Bos]] Dag Dick, Op mijn berichten in de Kroeg reageert niemand. 2009 is lang geleden, het sjabloon was maar 260 keer gebruikt in de artikelruimte op 780 Indexen die gebruik maken van inclusies. Ik mocht veronderstellen dat men dus op de hoogte was dat het efficientere '';pages index'' dit sjabloon had vervangen en daar hoef ik echt geen toestemming voor te vragen. Bovendien kan straks de header-functie werkzaam worden binnen pages index, formatvoorbeeld: &lt;nowiki&gt;&lt;pages index=&quot;Adama van Scheltema, Zingende stemmen (1916).pdf&quot; header=1 /&gt;&lt;/nowiki&gt; . Nu werkt dat nog niet, maar straks kan daarmee voor de reeksen de kopteksten automatisch gegenereerd worden. Dat is mijn hoogste prioriteit, maar dat kan ik niet zelf, ik heb hulp gevraagd. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 20 aug 2023 11:30 (CEST)
::::In de Kroeg lees ik maar af en toe mee. Indien nodig kun je me gerust pingen als je wilt dat ik meekijk. [[Gebruiker:Romaine|Romaine]] ([[Overleg gebruiker:Romaine|overleg]]) 22 aug 2023 10:19 (CEST)
:::::Dank, doen we! [[Gebruiker:WeeJeeVee|WeeJeeVee]] ([[Overleg gebruiker:WeeJeeVee|overleg]]) 22 aug 2023 10:28 (CEST)

===Andere formaten===
Ik had A5 als formaat, dat zal misschien als nieuwe standaard voor dit boek opgeslagen zijn. Ik had al een vraag gesteld over lay-out, omdat ik iedere keer verspringingen kreeg, hier op s:nl. Maar ik heb er nooit problemen mee gehad op s:fr. Ik heb nu onder export:Andere formaten: A5 veranderd in A4, en het aantal pagina's komt nu voor pdf wel goed uit op ~350. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 18 aug 2023 18:30 (CEST)

== Plaatje op de indexpagina ==
Dag @[[Gebruiker:Havang(nl)]], Ik zie dat je ook het plaatje van de indexpagina hebt gewijzigd. Is daar ook noodzaak voor? Ik zie wel dat je nu via alleen een 1 direct het eerste plaatje van de djvu krijgt, maar wat er stond was toch niks mis mee? Zoals je hebt kunnen zien was de afbeelding wat bewerkt om gewoon een wat betere prent te krijgen. Nu staat er een half duister plaatje en dat maakt het niet aantrekkelijker. Groet, [[Gebruiker:WeeJeeVee|WeeJeeVee]] ([[Overleg gebruiker:WeeJeeVee|overleg]]) 18 aug 2023 19:48 (CEST)
::Hetzelfde principe: Binnen de indexruimte blijven, het venster onder kaft is voorgeprogrammeerd voor een cijfer en laat een representatieve scan zien. Dat hoeft niet persé 1 te zijn, soms is de titelscan geschikter dan de omslagscan. Het hoeft ook niet een plaatje te zijn, bijvoorbeeld bij een krantenartikel is het vaak een tekst-scan. Het indexplaatje wordt ook niet geexporteerd. Het mooie uit te voeren plaatje wordt als jpg, png of zo vanaf de importsite commons op de pagina:.....djvu/nr in de indexruimte geplaatst en verschijnt door transclusie met de page index code in de hoofdruimte en bij export. Het ligt er ook maar net aan hoe je beeldscherm is ingesteld, licht of donker. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 18 aug 2023 19:59 (CEST)
: Hier is een [https://nl.wikisource.org/w/index.php?title=Plantenschat&amp;diff=146071&amp;oldid=60445 VOORBEELD] van waarom ''sjabloon:Pagina'' is vervangen door een code voor meer ''pag(ina)(e)s index'' tegelijk: niet herhaling van het sjabloon per pagina, maar één code voor een meervoud van pagina's uit de index, maar wel in aangesloten volgorde. De jpg's, al voeg je ze handmatig toe, zijn geen paginas index van de desbetreffende pdf of djvu.  --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 18 aug 2023 23:06 (CEST)

== Onderhoud ==

Dag WeeJeeVee, ik heb onderhoud gedaan aan [[:Categorie:Pagina's die niet-bestaande secties invoegen]], die cat is nu bijna leeg. Jij had lang geleden wat sectiefouten achtergelaten. Je hebt de correcties langs kunnen zien komen: controleer even of het nu beter is. Er zijn nog wat items te gaan, misschien maak ik 't na het eten af. {{done}} [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 23 aug 2023 17:11 (CEST)

:Bedankt! [[Gebruiker:WeeJeeVee|WeeJeeVee]] ([[Overleg gebruiker:WeeJeeVee|overleg]]) 26 aug 2023 19:31 (CEST)

== Stemming ==

Dag Weejeevee, zou je op [[Wikisource:De kroeg#Aanmelding moderatorschap (opnieuw)]] willen reageren met je stem voor of tegen? Met zo weinig actieve mensen op wikisource haalt men niet gemakkelijk het aantal vereiste stemmen. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 26 aug 2023 11:59 (CEST)

:Dag Havang, dank voor je melding, ik heb inmiddels gestemd! [[Gebruiker:WeeJeeVee|WeeJeeVee]] ([[Overleg gebruiker:WeeJeeVee|overleg]]) 26 aug 2023 19:30 (CEST)

== Nieuwe magic header werkt prima.   ==

Dag Weejeevee , de nieuwe magic header die [[Gebruiker:Raketsla]] vanmiddag heeft gerealiseerd, werkt perfect. Zie Bewerken van [[Plantenschat/154]]: waar ik als test de koptekst verwijderen heb en vervangen door in één tag ''pages index'' (die pagina heeft twee tags) header=1 te plaatsen. Bekijk of het resultaat je kan bekoren !? en daarna kies je, alles aanpassen via deze snelle methode (plak '''header=1''', verwijder '''Koptekst''') of mijn test op deze pagina terugdraaien. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 28 aug 2023 20:51 (CEST)

:Dag @[[user:Havang(nl)]], nou dat werkt wel heel erg makkelijk! Is echt een soort Magic! 
:Haalt de magic header de informatie van de inhoudspagina? Kunnen we dat ergens nalezen? Ik zie ook extra tekst ...'uitgegeven door Noordhof in Groningen'. Er kan dus ook tekst aan worden toegevoegd, interessant...... Dank! vooral ook aan @[[gebruiker:Raketsla]]  Groet, [[Gebruiker:WeeJeeVee|WeeJeeVee]] ([[Overleg gebruiker:WeeJeeVee|overleg]]) 29 aug 2023 19:12 (CEST)
::Hoi WeeJeeVee. Ja, inderdaad, alle lof voor Raketsla. Die tekst heb ik zelf bedacht door de regel
::&quot;&lt;nowiki&gt;| Opmerkingen = {{#if:{{{uitgever|}}}|Uitgegeven {{#if:{{{plaats|}}}|in {{{plaats}}}&amp;nbsp;|}}door {{{uitgever}}}.}}&lt;/nowiki&gt;&quot;
::aan [[MediaWiki:Proofreadpage header template]] toe te voegen. Deze kan indien gewenst aangepast worden. Ook kunnen eventueel paginanummers toegevoegd worden. Meer tekst is helaas niet mogelijk. [[Gebruiker:Vincent Steenberg|Vincent Steenberg]] ([[Overleg gebruiker:Vincent Steenberg|overleg]]) 29 aug 2023 19:23 (CEST)
:::Hoi hoi! Heel leuk dat jullie er zo blij mee zijn.
:::Ik heb nog wel een idee voor extra tekst: ik weet het niet zeker, maar als je er dit van maakt:
:::&lt;pre&gt;| Opmerkingen = {{#if:{{{uitgever|}}}|Uitgegeven {{#if:{{{plaats|}}}|in {{{plaats}}} |}}door {{{uitgever}}}. {{{extratekst|}}}}}&lt;/pre&gt;
:::Kun je, hoop ik, extra tekst invoegen:
:::&lt;pre&gt;&lt;pages index=&quot;…&quot; header=1 extratekst=&quot;hier extra tekst&quot; /&gt;&lt;/pre&gt;
:::Misschien kan de formattering nog wel beter, maar ik schat de kans goed in dat dat zou werken. [[Gebruiker:Raketsla|Raketsla]] ([[Overleg gebruiker:Raketsla|overleg]]) 29 aug 2023 19:43 (CEST)

::Vincent, Ja, de header haalt alle info uit de INDEX-vensters. Hij defineert vorige, huidige, volgende  in de volgorde van de Inhoud die we moeten plaatsen in het veld Opmerkingen (rechterkolom van de Index), mits je daar niet een apart kader hebt gemaakt, wat met name Dick neigt te doen. De header past zijn grootte aan aan de hoeveelheid tekst. Buiten de header wordt door pages index alleen tekst ingevoerd die binnen de resp. ''pagina:'' 's van de Index pagelist staan. Franse documentatie [[s:fr:Modèle:Proofreadpage header template]] (haal google transleter eroverheen). Beschouw Index als de inputpagina: alleen daar wordt tekst opgehaald, uit de Indexpagina's van de pagelist geldt de nummering from= to=, en voor de header (en footer) gelden bepaalde Index:vensters. Als je tekst in die indexvensters  verandert, verandert de tekst van de  header ''synchroon'' mee, als je tekst op de indexpagina's verandert, verandert de tekst in de hoofdnaamruimte &quot;''synchroon'' mee, dank zij die korte tag &lt;pages index&gt;.  Zo heb ik achteraf in [[Maximen van La Rochefoucauld]] in het venster ''titel'' zowel de vertaling als de France bron opgenomen.  -[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 29 aug 2023 19:40 (CEST)
:::Ja, zoveel had ik begrepen. @[[Gebruiker:Raketsla|Raketsla]], nee, dit truukje werkt niet. Alles moet zoals Havang aangeeft vooraf ingevuld zijn op de index. [[Gebruiker:Vincent Steenberg|Vincent Steenberg]] ([[Overleg gebruiker:Vincent Steenberg|overleg]]) 29 aug 2023 20:18 (CEST)
::::Oh. Weet je het zeker? Probeer bijvoorbeeld eens
::::&lt;pre&gt;&lt;pages index=&quot;…&quot; auteur=&quot;Iemand anders&quot; header=1 /&gt;&lt;/pre&gt;
::::Dat verandert daadwerkelijk de auteur in de koptekst voor die pagina!
::::Als het toch niet werkt, heb ik nog een idee om dit uit te werken: met &lt;code&gt;header=&quot;…&quot;&lt;/code&gt; zelf spelen. De code wordt dan iets ingewikkelder, maar we zouden dat zo kunnen maken, dat wanneer je er iets anders dan 1 of “overzicht” invult, dat dát als tekst wordt toegevoegd. (De waarde die je daar opgeeft komt als &lt;nowiki&gt;{{{value}}}&lt;/nowiki&gt; binnen, dus we zouden daar iets ingewikkelders op los kunnen laten dan alleen maar checken of het “overzicht” is.) Laat maar weten wat je denkt; ik kan daar ook een opzetje voor maken. [[Gebruiker:Raketsla|Raketsla]] ([[Overleg gebruiker:Raketsla|overleg]]) 29 aug 2023 20:26 (CEST)
:::::@[[Raketsla]] Je kunt '''de Index overrulen''', inderdaad, met extra ad hoc commando's binnen de ''pages index tag''. auteur=&quot;... &quot; is een goed voorbeeld. Titre=&quot;...&quot; kan ook (vertalen in nl:Titel=), &quot;comment=&quot; &quot; voor vrije tekst zou ook kunnen, maar daar ken ik geen voorbeeld van. Opmerking: ''Doorlopende tekst op een pagina'' komt als rode link te voorschijn, handig, je hoeft hem dus maar in te vullen. Maar als rode link ''moet'' hij ook, wat niet altijd opportuun is. Zoiets als ''if .../gehele tekst'', then die regel als ''blauwe link'' en anders niets. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 29 aug 2023 20:40 (CEST)
::::::Ook een goed idee! Ik ga hier de komende dagen even wat minder aan werken, maar in het weekeind ben ik weer terug, denk ik. [[Gebruiker:Raketsla|Raketsla]] ([[Overleg gebruiker:Raketsla|overleg]]) 29 aug 2023 20:59 (CEST)

== Kan dit weg?  ==

Dag Weejeevee , [[Merian - Metamorphosis (1705)/I]] en [[Merian - Metamorphosis (1705)/I/II]] storen met de serie magic header, ik begreep eerstniet waarom, maar ze blijken doublures te zijn. IK heb ze naar de betreffende goede pagina's geredirigeerd, maar volgens mij kunne ze weg. Als je akkoord bent, plaats je dan het nuweg sjabloon (let op de redirect). --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 4 sep 2023 19:46 (CEST)

== Moderatorschap Raketsla ==

Dag Weejeevee, oOok Raketsla is kandidaat voor het moderatorschap, zou je op [[Wikisource:De kroeg#Stemming Moderatorschap Raketsla]] willen reageren met je stem voor of tegen.--[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 7 sep 2023 19:46 (CEST)

== regelsprong ==

Dag Weejeevee, Ik merk dat men op s:nl die regelsprong wil verwijderen, terwijl men op s:fr graag de regelsprong in de transcripties laat staan zoals in de facsimile : dat is voorgeprogrammeerd zodat die gewoonlijk niet (soms wel) leidt tot een onderbreking van de regel, dat faciliteert het vergelijken. Beide is goed. Verbaas je dus niet, dat ik die laat staan. Voel je vrij om dat anders te doen.--[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 2 okt 2023 20:22 (CEST)

:Ja, ik zag dat jij ze laat staan. Ik gebruik altijd de CleanUp tool, dan zijn ook de extra spatie bij : ? en ;  weg. Het vergelijken is dan wel wat lastiger. Overigens haalt de cleanup tool ook de spaties weg bij de mdash, wat ik wel jammer vind, want dat hoort toch eigenlijk niet, maar dat ga ik niet allemaal aanpassen. 
:Misschien komt er nog eens iemand langs die dat in de cleanuptool wil aanpassen. :)  [[Gebruiker:WeeJeeVee|WeeJeeVee]] ([[Overleg gebruiker:WeeJeeVee|overleg]]) 3 okt 2023 10:31 (CEST)
::SVP, de spaties voor en na  — zijn typografisch vereist. Dus niet weglaten. t/m p.34 intussen bijgewerkt. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 4 okt 2023 21:49 (CEST)
:::Ja, ik weet dat ze er in principe horen te staan. Zou jij of misschien @[[Gebruiker:Raketsla|Raketsla]] dit in de cleanuptool kunnen/willen aanpassen? [[Gebruiker:WeeJeeVee|WeeJeeVee]] ([[Overleg gebruiker:WeeJeeVee|overleg]]) 5 okt 2023 17:24 (CEST)
::::Ik kan dat niet aanpassen. Maar het is aanbevolen, de cleanuptool niet meer te gebruiken bij de validatie, om handmatige veranderingen na een eerste cleanup niet teniet te doen. Ook nog dit:als de nieuwe pagina begint met een nieuwe alinea of witregel, begin ik die pagina met  nowiki / , dan is dhr niet nodig voor blanco regels, en dan is op de pagina ervoor nop niet nodig. Vergelijk een paar pagina's in de leesmodus van vóór en na die wijzigingen van je: geen verschil. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 5 okt 2023 17:35 (CEST)

==DJVU vervangen==
Zie [[Index:Album der Natuur 1862.djvu]], nu wel goed, maar 8 pagina's minder, en djvu maar half zo groot (nu 45,18 MB i.p.v. 91,97 MB) en toch afmeting 2x2=4 keer zo groot (nu 1.969 × 3.158, i.p.v. 1.000 × 1.500). Er was kennelijk iets goed fout gegaan bij de upload door de IA upoload tool, je kunt het zien aan de miniatuur. Ik heb nu de pdf in mijn computer geupload en met een online pdftodjvu programma geconverteerd.  --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 3 okt 2023 06:25 (CEST)

:@[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] Dank je wel, het ziet er nu goed uit! [[Gebruiker:WeeJeeVee|WeeJeeVee]] ([[Overleg gebruiker:WeeJeeVee|overleg]]) 3 okt 2023 10:22 (CEST)
::Nog vreemder, ik meende dat djvu in principe de pdf comprimeerde; maar de pdf is 32,6 MB en de djvu 45,18 MB. IK merk vaker in mijn pogingen van pdftodjvu-conversies dat de djvu groter is, niet kleiner dan de pdf! In zulke gevallen kies ik voor de pdf - hier was al een djvu geupload. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 3 okt 2023 15:54 (CEST)

== Engels - Ontwikkeling, eerste editie proefgelezen ==

Als je een keer tijd en zin hebt: [[Index:DeOntwikkelingVanHetSocialisme (Engels 1886).djvu]] is geheel proefgelezen! Leuk om te valideren en volgens mij best behoorlijk leesbaar. Maar ik vraag het vooral omdat ik graag overleg over de betekenis van deze tekst (en de vele andere edities) ivm een lemma op nl-wiki..... --[[Gebruiker:Dick Bos|Dick Bos]] ([[Overleg gebruiker:Dick Bos|overleg]]) 6 okt 2023 10:31 (CEST)

:Begrepen! [[Gebruiker:WeeJeeVee|WeeJeeVee]] ([[Overleg gebruiker:WeeJeeVee|overleg]]) 6 okt 2023 11:04 (CEST)

== Pragmatieke Sanctie ==

Dag WeeJeeVee, je hebt in [[Album der Natuur/1857/Borende schelpdieren]] kunnen lezen over [[Pragmatieke Sanctie]]. Ter kennisneming: ik kom die term nu tegen in [[Klein plakkaatboek van Nederland]], hoofdstuk X (maar het is een tekst in het Frans). [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 26 nov 2023 22:06 (CET)

* Dag Havang, inderdaad ook Pragmatieke Sanctie. Waar jij naar verwijst is die van 1549 en in AdN wordt vast en zeker die van 1713 bedoeld. Groet, Wilma  [[Gebruiker:WeeJeeVee|WeeJeeVee]] ([[Overleg gebruiker:WeeJeeVee|overleg]]) 27 nov 2023 15:34 (CET)

== v.H. ==

Hallo Wilma, Alles goed? Ik kwam recent [[Groninger Courant/Jaargang 111/Nummer 52/Teelt na vroege aardappelen|dit artikel]] tegen geschreven door een v.H. Weet jij misschien of ik dit artikel met enige zekerheid kan toeschrijven aan [[Auteur:Alexander Willem Michiel van Hasselt]]? Groeten, [[Gebruiker:Vincent Steenberg|Vincent Steenberg]] ([[Overleg gebruiker:Vincent Steenberg|overleg]]) 9 apr 2025 19:17 (CEST)

:Dag Vincent, ja alles goed hoor. Druk met een project op en.wikisource en kom even niet aan mijn AdN meer toe. Maar daar kom ik wel op terug. Wat betreft jouw vraag over v. H. heb ik het even nagezocht. In AdN wordt v.H gebruikt door van Hasselt, maar vervelend genoeg is er ook een v. Hall. Meestal wordt hij daar aangeduid als H.v.H. Maar in de Groningerkrant speelt die verwarring niet. Ik vind de kans het grootst dat v. H die dit artikel heeft geschreven [[Auteur:Herman Christiaan van Hall|Herman van Hall]] is. Deze was namelijk 'pionier van het hoger landbouwonderwijs' volgens Wikipedia. Hij was hoogleraar in Groningen. Het artikel past m.i. helemaal niet bij de onderwerpen waarover v. Hasselt schrijft.
:hartelijke groet, [[Gebruiker:WeeJeeVee|WeeJeeVee]] ([[Overleg gebruiker:WeeJeeVee|overleg]]) 10 apr 2025 15:37 (CEST)
::Ja, dat moet heb zijn. Zelf bepaalde steekwoorden, zoals &quot;zeer algemeen&quot; en &quot;goed gevolg&quot; komen terug in andere artikelen van Herman van Hall. Bedankt dus! [[Gebruiker:Vincent Steenberg|Vincent Steenberg]] ([[Overleg gebruiker:Vincent Steenberg|overleg]]) 10 apr 2025 19:40 (CEST)

== Eene reis rond de wereld ==

Ha Wilma, Ik ben na een vertaalklus weer met het proeflezen verdergegaan. Even een vraag. Er bestaat van een medereiziger (luitenant) van deze wereldreis een fotoboek. Ik heb het ooit ingezien, mogelijk in het wereldmuseum Leiden. Zou evt. een gedigitaliseerd fotoalbum toegevoegd kunnen worden? Groet, Margreet [[Gebruiker:DoekeHellema|DoekeHellema]] ([[Overleg gebruiker:DoekeHellema|overleg]]) 21 sep 2025 19:38 (CEST)

:Hai, eerst maar eens zoeken naar een digitale versie ervan en dan even beoordelen. [[Gebruiker:WeeJeeVee|WeeJeeVee]] ([[Overleg gebruiker:WeeJeeVee|overleg]]) 29 sep 2025 08:45 (CEST)

== pagelist aanpassingen.  ==
Dag WeeJeeVee, 
[https://nl.wikisource.org/w/index.php?title=Index%3AAlbum_der_Natuur_1864.djvu&amp;diff=228942&amp;oldid=228545 ZIE HIER] een serie pagelistaanpassingen: de dubbele pagina's zijn als ''empty'' weergegeven; dubbele aanhalingstekens zijn niet nodig als er geen spatie in de nummertekst staat, dus alle overbodige &quot; zijn verwijderd. Groet [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 30 okt 2026 22:55 (CET)

:Dank, Aanhalingstekens zal ik voortaan weglaten. Wel heb ik liever een streepje dan empty, dan is de paginanummering duidelijker.
:[[Gebruiker:WeeJeeVee|WeeJeeVee]] ([[Overleg gebruiker:WeeJeeVee|overleg]]) 31 okt 2026 19:25 (CET)
::''empty'' is een functie die de paginalink uitschakelt in de pagelist, maar een automatisch volgnummer geeft. Het automatische volgnummer kan vervangen worden met bv. een -, maar dat gaat per pagina, vb. 57=- 58=- 57to58=empty, zie het resultaat op de Index. Oké zo? [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 31 okt 2026 21:28 (CET)

== secties ==
Dag WeeJeeVee, 
je kunt gewoon voor secties ## s1 ##, daarna ## s2 ##, eventueel ## s3 ## etc. op iedere pagina gebruiken in plaats van bijvoorbeeld ## ligchamen ##, ## koorts ##. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 6 nov 2026 21:35 (CET)

:dank! [[Gebruiker:WeeJeeVee|WeeJeeVee]] ([[Overleg gebruiker:WeeJeeVee|overleg]]) 7 nov 2026 19:25 (CET)</text>
      <sha1>lig8osgb38yjumaoc3nyxjrnyic6jsb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Overleg gebruiker:Wildel</title>
    <ns>3</ns>
    <id>27947</id>
    <revision>
      <id>229155</id>
      <parentid>228698</parentid>
      <timestamp>2026-11-07T16:29:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Wildel</username>
        <id>11084</id>
      </contributor>
      <comment>Nieuw bericht aan Havang</comment>
      <origin>229155</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="41637" sha1="h34oeyov91kyqqz9l22q6ynnlsdmp83" xml:space="preserve">Zie:[https://nl.wikipedia.org/wiki/Overleg_gebruiker:Wildel Overlegpagina Wikipedia]

== Maximen van La Rochefoucauld ==

Voor de index op deze pagina lijkt het mij veel overzichtelijker om deze bijvoorbeeld in drie kolommen te verdelen.

Bestaat er een sjabloon(-combinatie) die dit mogelijk maakt terwijl de index toch blijft functioneren bij het aanklikken van een beginletter op de bovenste regel?

[[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 2 mei 2020 16:00 (CEST)

Antwoord inmiddels door trial and error gevonden!

[[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 3 mei 2020 11:15 (CEST)

Bij nader inzien lijkt de door mij bedachte oplossing (per letter een kolom maken) niet zo handig; zie mijn vragen in de Kroeg.

[[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 20 okt 2020 18:04 (CEST)

== Welkom ==

{{welkom}}
Van harte welkom op wikisource. Als je een vraag hebt kun je deze het best stellen in onze [[Wikisource:De kroeg|kroeg]]. Mvg, [[Gebruiker:Vincent Steenberg|Vincent Steenberg]] ([[Overleg gebruiker:Vincent Steenberg|overleg]]) 23 jun 2020 21:39 (CEST)

Dank je wel voor je hartelijk welkom, Vincent. Het ziet er wel naar uit dat mijn huidige project (''Maximen van La Rochefoucauld'') nog geruime tijd in de steigers zal staan, maar gezien de aanzienlijke hoeveelheid materiaal die ik de laatste jaren had gecreëerd vond ik het toch het beste om het al op Wikisource te zetten en dan daar gestaag verder te werken.
Vriendelijke groeten,
[[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 24 jun 2020 10:54 (CEST)

== Pages index op wikisource  ==

Dag Wildel, 
Je hebt een mooie bijdrage op wikisource: de vertaling van de Maximes. We zoeken de passende bronnen als scans om die aan je teksten te koppelen. Dan kun je veel nauwkeuriger (onder)delen linken, door gebruik te mken van een code ''pages index''. Zie het voorbeeld van een andere (stukje) vertaling: [[Index:Montaigne - Essais, Éd de Bordeaux, 1.djvu]], en daarbij [https://nl.wikisource.org/w/index.php?title=Essays_van_Montaigne%2FDeel_1%2FOp_verschillende_wijzen_bereikt_men_hetzelfde&amp;diff=145293&amp;oldid=145284 HET VERSCHIL] tussen versies]], merk op hoezeer de pagina met die eenregelige code toch dezelfde inhoud weergeeft. 
Zijn er delen van je tekst die zo 1 op 1 corresponderen met een Franse uitgave, liefst reeds als djvu-file aanwezig op commoms in [[:Commons:Category:François de La Rochefoucauld]], bijv. jouw deeltekst: '''Maximen uit de editie van 1666''' is misschien net als op de Franse wikisource te koppelen aan delen van de serie [[:s:fr:Livre:La Rochefoucauld - Œuvres, Hachette, t1, 1868.djvu|File:La Rochefoucauld - Œuvres, Hachette, t1, 1868.djvu]] en volgende ? 

Zie bijv [[:s:fr:Page:La Rochefoucauld - Œuvres, Hachette, t1, 1868.djvu/167]] In s:nl zou dan op de linkerpagina jouw overeenkomende  tekst komen naast de franse facsimile. (Maximes 1 en 2) 

--[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 14 aug 2023 14:39 (CEST)
:Beste Havang, allereerst hartelijk bedankt voor je belangstelling en voorstel. 
::Het lijkt me inderdaad erg mooi indien de Franse tekst parallel aan mijn vertaling gevolgd zou kunnen worden. Als ik je goed begrijp zou die taak dan niet door mijzelf uitgevoerd hoeven te worden (ik ben inmiddels door vele andere onderwerpen in beslag genomen, maar zou dan zeker erbij betrokken willen blijven). De Maximen worden door verschillende Franse schrijvers/uitgevers (met name Truchet en Lafond) anders genummerd dan in de door mij gevolgde GEF (Éd. Gilbert, 1868), maar dit probleem speelt enkel voor de Maximen 505 - 641 (en een tiental met de L- en H-nummering). Dit betreft vooral Maximen die door La Rochefoucauld later verwijderd zijn, of teruggevonden in zijn nalatenschap en correspondentie. Hoopvol is echter dat de Franse wikisource ook precies diezelfde GEF van Gilbert weergeeft, zodat mijn vertaling er inderdaad 1 op 1 naast zou moeten kunnen staan, voor zover ik bij een globale inspectie nu kon nagaan. Ik neem echter aan dat bij de uitvoering van jouw voorstel pagina's een voor een gecontroleerd worden, zoals dat ook op de Franse wikisource lijkt te gebeuren?
::[[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 15 aug 2023 11:47 (CEST)
:::Het is een poging een bron te koppelen aan de vertaling, zodat een één-op-één vergelijking mogelijk wordt. Inderdaad, de procedure is één persoon correctielezen, een tweede persoon validatielezing. Validatie gaat snel, en dat zou je zelf kunnen doen. Het omzetten door copy/paste kan ik dan doen, wel een uitdaging, met bijna 700 items.   
::Het blijkt inderdaad dezelfde nummering te zijn, met uitzondering van L en H nummering, die ik nog niet in de franse versie gelokaliseerd heb. Misschien staan die in de appendix van deel 1. Eerste stap nu: de index creëren. [[Index:La Rochefoucauld - Œuvres, Hachette, t1, 1868.djvu]] en wat ''entourage'' kopieren. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 18 aug 2023 13:13 (CEST)
:Erg leuk initiatief, Havang. Laat maar horen wanneer er een taak voor mij klaarstaat.[[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 18 aug 2023 15:33 (CEST)

Dag Wildel, het is gemakkelijker dan ik dacht. Al 16 maximes gekopieerd, 5 pagina's. 
Ik heb de pagina's meteen als gecorrigeerd gemarkeerd, zodat jij naar eigen wens kunt valideren. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 18 aug 2023 16:06 (CEST)

:Beste Havang, zo te zien zal het er leuk uit gaan zien, maar ik weet helaas niet hoe het valideren in zijn werk gaat... Kan ik per pagina op ''edit pages in sequence'' klikken en na lezing ''Proefgelezen'' wijzigen in ''Gevalideerd''? Wat gebeurt er met de aanduiding ''nowiki'' bovenaan?[[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 18 aug 2023 17:03 (CEST)
::P.S. Ligt het niet meer voor de hand om de vertaling rechts te plaatsen?[[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 18 aug 2023 17:06 (CEST)

:::De '''Indexruimte''' vormt de ''inputruimte voor bronnen'', daar heeft het correctiewerk plaats. De '''pagina's in de indexruimte''' (pages index) beginnen met''Pagina:''; hun standaard vormgeving is : '''twee vensters''', rechts de geimporteerde facsimile scan, links de corresponderende tekst voor correctielezen (=proeflezen) en nalezen ter goedkeuring (=valideren). (Men kan ook kiezen voor scanvenster boven, tekstvenster beneden). Deze indexpagina's hebben afwijkende lay-out codes van de artikelen in de hoofdruimte. De hoofdruimte of artikelruimte is de outputkant, daar moet eigenlijk niet aan teksten gesleuteld worden, die is alleen voor optimaliseren (koptekst, categorie e.d) van de weergave van de gevalideerde indexpagina's.    

::: nowiki / bovenaan de pagina zorgt dat op deze pagina de regel vooraan begint, en aansluit op de laatste regel op de vorige pagina ; zonder nowiki sluit het eerste woord op de pagina aan op het laatste woord van de vorige indexpagina. 

:::'''De hoofdnaamruimte''' (= artikelruimte) vormt de '''outputruimte'''. De transclusie (transfer by inclusion) van de indexruimte naar de hoofdnaamruimte gebeurt door de transfercode ''pages index=...'' te plaatsen in het artikel (inclusion) zoals in de testvoorbeelden hierboven. Als iemand dus op de hoofdnaamruimte een transclusie-tekst wil veranderen, vangt hij bot: een coderegel.

:::Transclusie van gedeeltes van pagina's kan ook: met de code voor secties van pagina's: ## (sectienaam) ## ; ik heb gekozen voor ## Mnr ##, met doornummering gelijk aan iedere Maxiem. 

:::'''Valideren''' gaat inderdaad door de proefgelezen pagina te openen in de bewerkingmodus, en na eventuele laatste crrectie(s) op te slaan na aanklikken van de ''validatieknop''. 

:::Ik hevel dus jouw originele tekst die in de hoofdruimte staat/stond als outputtekst, naar de Indexruimte ; ik maak daardoor van je tekst dus ''input'' (wat het voor jouw is !). En dan komt de tekst in gecodeerde vorm door transclusie gecorrigeerd/gevalideerd terug in de hoofdruimte als output (wat het voor de lezers is !).  

:::Tot slot, er zijn kleine verschillen tussen de wikpedia-opmaak, die slechts een standaard WP paginaformaat kent, en de opmaak door transclusie, die verschillende paginaformaten kent (lay-out 1, 2 of 3, lay-out keuzeknop soms zichtbaar in het linkermenu). En de artikelen gevormd door inclusie worden niet van een INFOBOX, maar van een koptekst voorzien, en kunnen in deelartikelen gesplitst worden. Daar hebben we het later over. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 19 aug 2023 17:26 (CEST)
::::Hartelijk dank voor je uitleg, Havang. Zoals je merkt ben ik inmiddels in etappes aan het controleren en valideren. Het blijkt ook een goede gelegenheid om de vertaling hier en daar bij te schaven, zoals de grote François zelf ook altijd bleef doen... [[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 20 aug 2023 13:21 (CEST)

==Maximen vertaling ==
Heb jij een gescande bron voor de 2 Maximen Liancourt ? Ik heb de bron voor édition de Hollande gevonden, dus die kunnen we tzt toevoegen. Finishing touch: de sectie ''bronnen'' is een wikisource toevoeging, als zodanig te vermelden. Komt ook tzt aan de orde. Kun je speciaal opletten als een Maxime over twee pagina's loopt, hoe ik die verdeeld heb over de twee pagina's, het kan/mag anders. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 20 aug 2023 13:49 (CEST)
::Het is een leuk initiatief van je, bedankt daarvoor! De oversprongen op de pagina's zijn tot nu toe (M202) prima. Zoals in het Wikipedia-artikel vermeld is het ''Manuscrit Liancourt'' in 1962 door diefstal verdwenen, maar moet er nog een fotografische kopie van bestaan. Ik neem aan dat deze links je bekend zijn: https://fr.wikisource.org/wiki/Page:La_Rochefoucauld_-_%C5%92uvres,_Hachette,_Appendice_du_t1,_1883.djvu/64 en https://fr.wikisource.org/wiki/Page:La_Rochefoucauld_-_%C5%92uvres,_Hachette,_Appendice_du_t1,_1883.djvu/76 ?
:::Ik had er één gevonden. De links staan nu geparkeerd op [[Overleg:Maximen van La Rochefoucauld]]. De twee Liancourt staan al op commons. Ik vermoed dat ik een pdf maak van de 4 pagina's ed. de Hollande, of dat ik het hele document op commons zet. Ik denk daar nog even over na. ook zou kunnen de zes pagina's samenvoegen tot een apart ''samengesteld'' document.
--[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 20 aug 2023 19:05 (CEST)
::::Dag Wildel, Voor de L en H maximes stonden beide bronboeken al op commons. Ik heb dus niet moeilijk gedaan en de Index (ws:Index) aangemaakt met zichbaar slechts de 2+5 relevante pagina's, de overige buiten de pagelist gelaten.  
*{{done}}Dat brengt me op de '''vraag''' of ik voor de hoofdbron misschien toch maar de onvertaalde stukken moet maskeren, hoewel als ze zichtbaar zijn, iemand misschien begint te vertalen. 
*{{done}} De gebruikte tekstbronnen moeten alledrie nog aan elkaar gelinkt worden in het venster ''deel'' op de Indexpagina.  
*Voor de inclusievorm van de thematische Index (misschien beter:Register) moet ik een truck verzinnen dat hij ook vanuit een pagina in de Indexruimte door transclusie in de hoofdruimte komt. Wat vind je van het idee, Nederlandse A tegenover Franse A, met uitleg in nowiki-vorm &quot;alfabetisch register in het nederlands niet gelijk aan die in het Frans&quot;. ABC...Pagina's genoeg, en daarna kunnen we de transclusie-code gebruiken. Het alternatief is een lege pagina in de index gebruiken (weinig lege pagina's, alles in éen)
*De omkaderde bronvermelding, ook niet bij de tekst behorende, kan waarschijnlijk naar de overlegpagina. Of naar een extra pagina Indeling, zie hieronder. 
*&lt;s&gt;Je wordt expliciet in de kop vermeld&lt;/s&gt;(&lt;={{done}} weggehaald). En de geschiedenis geeft ook jou aan. Maar ja, je bent trots op je vertaling, echter de naam van gebruikers komt gewoonlijk niet in de tekst, net zoals de schrijvers van wikipedia-artikelen hun naam niet in de pagina hebben, maar in de geschiedenis. Het is een grenssituatie. Ik denk er over na. Groet. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 20 aug 2023 23:25 (CEST)
::@[[Gebruiker:Havang(nl)]] Goeiemorgen Havang. Als je die laatst vermelde  pagina's gebruikt lijkt het mij in ieder geval het beste om enkel de betreffende maximen in beeld te brengen. ''Nederlandse A tegenover Franse A, met uitleg in nowiki-vorm &quot;alfabetisch register in het nederlands niet gelijk aan die in het Frans&quot;'': ben ik het helemaal mee eens. Een bronvermelding op een overlegpagina lijkt me niet ideaal, maar als dat de enige mogelijkheid is moet dat maar, het moet uiteraard ergens terug te vinden zijn. Mijn pseudoniem hoeft wat mij betreft niet prominenter vermeld dan in de oude opzet. Vriendelijke groeten (ik ga de komende dagen nog verder valideren, maar verwacht niet jouw tempo daarin te kunnen evenaren...). [[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 21 aug 2023 09:11 (CEST)
:::De komplete scan-bronteksten voor de wikisource vertaling zijn de drie gebruikte indexen, (intussen gekoppeld als ''delen'') en niet meer dan die drie. De overige &quot;bronnen&quot; zijn wikipedia-type bronnen, niet gebruikt voor de wikisource vertaling, wel gebruikt voor jouw indeling in groepen naar ''herkomst''. 
:::Ik kan jouw oude indeling (de wikisource gegenereerde inhoud (van 14 augustus) samen met die bronnen in een pagina opnemen (die staat dan apart van de Inhoudsopgave ontleend aan indexbron 1. Ik denk na of en hoe ik die voor de ''koptekstenstreaming'' in elkaar kan vlechten )  
--[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 21 aug 2023 12:43 (CEST)
:::@[[Gebruiker:Havang(nl)]] Hallo Havang, voor alle duidelijkheid moet ik wel kwijt dat ik zeer veel belang hecht aan de door mij aangebrachte (GEF-)indeling. Het heeft mij altijd buitengewoon verbaasd dat geen enkele Nederlandse vertaler (voor zover ik weet) dat consequent heeft gedaan (behalve t/m 504) en het correspondeert precies met wat ik in het Wikipedia-artikel (https://nl.wikipedia.org/wiki/Fran%C3%A7ois_de_La_Rochefoucauld) op een rij heb kunnen zetten over de publicatiegeschiedenis (Zie evt. ook: ''Table of alternative maxim numbers'' in de Oxford uitgave van Blackmore en Giguère, p. 324-327). Als ik je goed begrijp ben je van plan om die indeling ook aan te houden? Die 33 subartikelen vormen m.i. ook geen bezwaar [[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 21 aug 2023 13:24 (CEST)
:Het ''register'' lijkt groter dan het feitelijk is. De Alfabet links kunnen in de pagina's verwerkt worden, zodat in de indeling de letterserie A-B-C etc op één regel kan. Dat mnoet met enig puzzelen te doen zijn, zonder een lange lijst lijst à la de oude vorm). Kun je de rode links hierboven alvast nakijken, in detail en in samenhang? --~~
:@[[Gebruiker:Havang(nl)]] ''Kun je de rode links hierboven alvast nakijken, in detail en in samenhang?'' Sorry, ik begrijp totaal niet wat je bedoelt met rode links, detail en samenhang[[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 22 aug 2023 00:20 (CEST)
::O, sorry. Om het concreter te maken: de INDELING NAAR HERKOMST staat in concept op [[Pagina:La Rochefoucauld - Œuvres, Hachette, t1, 1868.djvu/160]], en ik heb het als concept op de Indexpagina zichtbaar gemaakt. Ik heb vanwege de drie bronnen iets moeten verzinnen met betrekking tot L en H. Al schrijvende kreeg ik behoefte aan het herhalen van ''editie van 1678'' in de drie groepstitels. Je kunt de titels op deze pagina aanpassen naar jouw wens, later maken we de titels in de hoofdtekst conform aan de titels hier. Ik heb zin om ''Thematisch register'' (geen nummer ervoor) te veranderen in ''Alfabetisch register naar thema'' of korter in ''Alfabetisch Register''. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 22 aug 2023 09:23 (CEST)
:::@[[Gebruiker:Havang(nl)]] Goeiemorgen Havang. Ik heb de pagina net proefgelezen. In de Larousse/GEF-editie en in alle gedrukte vetalingen waarover ik hier beschik heeft men het kortweg over ''Postume'' en ''Nagelaten Maximen'', mijn voorkeur gaat er dus niet naar uit om deze titels langer te maken. Verder is het door mij opgestelde register niet alleen thematisch, maar ook verwijzend naar trefwoorden (en synoniemen daarvan). Dus ''thematisch'' komt inderdaad niet overeen met de bedoeling van het register. [[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 22 aug 2023 11:57 (CEST)
::::* Prima. Ik heb vanuit het kader van de bronnen het stukje tekst onderaan, plus de Larousse referentie, met enige inkorting,  onder de titel van deze indelings-pagina geplaatst. Kun je weer kijken, corrigeren? 
::::* Wat doen we met de overige referenties in die lijst? De drie Indexen + deze Larousse vormen de complete set tekst-bronnen voor het vertaalde geheel, inclusief indeling en nummering. De overige bronnen lijken me studiemateriaal. Staan die studiemateriaal-bronnen reeds in wikipedia? dan zouden ze hier gerust naar de overlegpagina mogen. Of waren ze nodig voor het register? dan zou ik ze als referentie na de regel over het register kunnen plaatsen, met als zwakte, dat men niet weet welke bron waar gebruikt is, en ze dus geen verificatie-waarde hebben. Ik heb dus voorkeur voor de overlegpagina.--[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 22 aug 2023 12:35 (CEST)
:@[[Gebruiker:Havang(nl)]] Ik zou niet willen spreken van studiemateriaal. Voor een kritische lezer is het overduidelijk dat een vertaling van een dergelijk klassiek werk niet uitsluitend uit het hoofd van een vertaler is komen rollen, maar dat deze(n) daarbij met andere bestaande vertalingen (Nederlandse, maar ook Engelse liggen uiteraard voor de hand) moet(en) hebben vergeleken (al was het maar om de schijn van plagiaat te vermijden doordat bepaalde woordkeuzes erg voor de hand liggen). De door mij vermelde bronnen dienen m.i. integraal zichtbaar te blijven. Al gaat het om zo'n oud werk, ik kan zelf niet beoordelen of het plaatsen op een overlegpagina voldoende recht doet aan auteursrechten van de vermelde hedendaagse vertalers en uitgevers. Het lijkt mij eigenlijk correcter om het ontstaansproces duidelijker zichtbaar toe te voegen, eventueel op nog een extra pagina, met bv. als titel: ''&quot;Geraadpleegde literatuur&quot;'' [[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 22 aug 2023 16:05 (CEST)
*Je moet wikisource zien als een &quot;reproductie-site, niet als een informatiekanaal over het gecorrigeerde. Wikisource bemoeit zich alleen maar met het document, zoals commons zich bemoeit met de scan, en daar de djvu-file ook niet uitdost met een reeks aanvullende referenties. Maar als je wil, kun je de subpagina [[Maximen van La Rochefoucauld/Presentatie]] gebruiken (er is één ander voorbeeld van). je zult zien dat de experts dan al gauw de neiging hebben, met steeds weer toevoegingen van details, daar een tweede wikipedia-artikel van te maken, vergetend dat ze op wikisource zijn en een tekst ''reproduceren'' in case, in vertaling reproduceren.
* Ik heb een begin gemaakt met 't register: '''A''' staat in drie opmaakvarianten in concept op [[Pagina:La Rochefoucauld - Œuvres, Hachette, t1, 1868.djvu/553]]. De * zijn alleen maar nodig om een nieuwe regel te krijgen, maar dat geeft die bolletjes. Ik vond het praktischer om het sjabloon Alinea te gebruiken. Nog een voordeel : Dat leent zich beter voor de verschillende weergaveformaten (de paginabreedte kan bij de lezer anders zijn dan hoe bij jou de paginabreedte is). (Zie de verspringing bij Angst en vrees). En ik heb ook gekeken naar een variant met twee kolommen, lager op de pagina. Sjabloon alinea of * , drie of twee kolommen, de keus is aan jou. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 22 aug 2023 16:52 (CEST)
::@[[Gebruiker:Havang(nl)]] 
*Ik weet niet of deze vertaling helemaal te vergelijken is met andere Wikisource-dokumenten, dat zijn immers meestal toch oude bronnen, waar men geen rekening hoeft te houden met copyright? De pagina heb ik aangemaakt, al zou ik ''Geraadpleegde literatuur'' een betere titel vinden (die meteen duidelijk maakt dat er niets meer hoeft te worden aan toegevoegd omdat die naar gedane zaken verwijst).
*Sjabloon Alinea lijkt me prima. En twee kolommen vind ik een veel rustiger beeld geven naast de Franstalige kolommen, dus dat lijkt mij het beste. Fijne avond! [[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 22 aug 2023 20:03 (CEST)
:OKE voor sjabloon, duurt eventjes, ineens komt van meer kanten tegelijk wikisource werk. Kun je een merkteken plaatsen, bijv '''Splits hier''' waar ik het register moet splitsen om over de 5 pagina's te verdelen? Of gewoon maar ongeveer 5 gelijke delen maken?
::@[[Gebruiker:Havang(nl)]] Gewoon 5 gelijke delen lijkt me prima. Term ''&quot;Morele maximen&quot;'' verwijst tegenwoordig naar filosofie van Kant, wat betreft La Rochefoucauld is kortweg ''&quot;Maximen&quot;'' gebruikelijker geworden dan bv. ''&quot;Réflections morales&quot;'', dus die Franse term hoeft niet letterlijk vertaald.

Die dingen van redactionele aard kun je zelf aanpassen waar je wilt, jij doet dat meteen trefzeker. Voor een homogene stijl heb ik Register in één keer omgezet naar alinea en naar 2-koloms, voordat ik ze overhevel naar de indexpagina's, zodat je
[https://nl.wikisource.org/w/index.php?title=Maximen_van_La_Rochefoucauld&amp;diff=147698&amp;oldid=147537 HIER]] nog een controle kunt doen of er geen bewerkingsfouten gemaakt zijn. Splitvoorstel : ABCD 63 regels, EFGH 86 regels, IJKLMN 76 regels, OPQRS 78 regels en TUVWXYZ 90 regels. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 23 aug 2023 11:22 (CEST)
:@[[Gebruiker:Havang(nl)]] Ziet er prima uit, ook wat betreft splitvoorstel. Ik begrijp dat de letter L minder fraai uitpakt door de vele verwijzingen naar ''Liefde''... [[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 23 aug 2023 12:18 (CEST)
:::Split 5 pagina's register en transclusie in artikel gedaan, om na te kijken. Ik kan ook een transclusie uitvogelen voor de bronnen, mogelijk op de pagina indeling als wikisource noot. Ik maak een concept. En daarna: transclusie van het artikel in hanteerbare gedeeltes, subartikelen. Ben je daarmee bekend?  --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 23 aug 2023 12:52 (CEST)

::::Ik heb op de [[Pagina:La Rochefoucauld - Œuvres, Hachette, t1, 1868.djvu/160]] een verwijzing ingebouwd naar [[Maximen van La Rochefoucauld/Geraadpleegde literatuur]] en bedacht toen, dat toevoeging van de koptekst van de hoofdnaamruimte nodige en voldoende verduidelijking geeft. Maar in tegenstelling tot de korte vorm in de koptekst, moeten de 3 bronnen hier bibliographisch correct vermeld worden. Kun je deze oplossing bekijken, en indien accoord, die bibliografische weergave aanbrengen. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 23 aug 2023 13:29 (CEST)
:Bibliografische weergave aangebracht. [[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 23 aug 2023 19:31 (CEST)
=== Afronding ===

::@[[Gebruiker:Havang(nl)]] Klopt mijn veronderstelling dat de Maximenpagina zowat afgerond zal zijn als ik de controle af heb? Vriendelijke groeten, [[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 27 aug 2023 10:38 (CEST)
:Op de L- en H-pagina zie ik geen mogelijkheid om te valideren, aangezien de tekst in ''bewerken'' niet tevoorschijn komt... [[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 28 aug 2023 12:39 (CEST)
::# Omdat die pagina's ingesloten zijn, moet je ze op [[Index:La Rochefoucauld - Œuvres, Hachette, Appendice du t1, 1883.djvu|Index L]] en [[Index:La Rochefoucauld - Maximes, éd. Pauly, 1883.djvu|Index H]] valideren, als je op die pagina's iets wijzigt, gaat de wijziging synchroon mee op de L- en H-pagina.
::# Wat betreft na het valideren, wil je  de afzonderlijke hoofdstukken apart weergegeven hebben, waarbij een running header die in volgorde met elkaar verbindt?   
::*Voorbeeld: Hoofdpagina met de inhoud (bij jou: de [[Pagina:La Rochefoucauld - Œuvres, Hachette, t1, 1868.djvu/160|indeling]]): [[Negen novellen]] Op de hoofdpagina staan  
::*in de koptekst: een link naar subpagina: [[Negen novellen/Gehele tekst|Doorlopende tekst op één pagina]]
::*in de Inhoud : links naar Negen subpagina's (hoofdstukken), te beginnen met [[Negen novellen/Twee doopzusters]]. Op die subpagina's staan in de koptekst een link naar de Hoofdpagina, en per hoofdstuk een link naar vorig en volgend hoofdstuk,   met running header, die je kunt doorklikken per hoofdstuktitel voor 't volgend hoofdstuk, enz. tot het laatste hoofdstuk.
::#Zo'n serie is vrij snel te maken. Of kies je voor slechts de ene lange doorlopende tekst op éen pagina, zijnde de hoofdpagina? Dan is er slechts de huidige lange pagina, waarin dan (door transclusie) moet worden opgenomen de pagina ''Indeling''.    
::Ook nog te te doen : [[Auteur:François de La Rochefoucauld]] aanmaken, met de inleidende zin uit wikipedia en de lijst van zijn werken.
:: --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 28 aug 2023 13:08 (CEST)
:@[[Gebruiker:Havang(nl)]] Bedankt voor je reactie (en alle andere inspanningen!). Het spijt me dat  ''... op [[Index:La Rochefoucauld - Œuvres, Hachette, Appendice du t1, 1883.djvu|Index L]] en [[Index:La Rochefoucauld - Maximes, éd. Pauly, 1883.djvu|Index H]] valideren...'' mij helaas ook niet lukt, ik zie geen tekst verschijnen. Overigens hoeft aan die tekst niets gewijzigd, afgezien van het terugplaatsen van een paar spaties in H.108 en H.110, dus daarna kun je mischien zelf valideren?
:''...afzonderlijke hoofdstukken apart weergegeven hebben, waarbij een running header die in volgorde met elkaar verbindt...'': Ik denk dat dit wel de beste optie is.
:::De auteurspagina zal ik nog aanmaken.[[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 28 aug 2023 14:44 (CEST)
::[[Index:La Rochefoucauld - Œuvres, Hachette, Appendice du t1, 1883.djvu]], en Index H , scroll naar beneden en open de twee ''gele'' pagina's. Idem voor de 5 pagina's in de andere index H. Dat zijn de bronpagina's, de rest volgt synchroon. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 28 aug 2023 15:15 (CEST)
:::Kan je misschien in de pagelist (Index) de resterende gele pagina's nog valideren en de rose pagina's (vijf pagina's voorwoord, die ik vertaald heb) corrigeren — of aangeven welke van die pagina's je ook gemaskeerd wilt hebben. Dan kom ik morgen of overmorgen wel toe aan het creeren van hoofd- en subpagina's. 
:::Het was ook voor mij een leerzaam avontuur. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 28 aug 2023 20:26 (CEST)
:@[[Gebruiker:Havang(nl)]] Kun je mij links sturen naar die gele en rose pagina's (of naar de pagelist als het er teveel zijn)? Het blijft voor mij ook leerzaam, want ik heb nog niet voldoende over Wikisource geleerd om te weten hoe ik daar kom... [[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 28 aug 2023 23:37 (CEST)
::O, je kent de knop ''bron'' kennelijk nog niet. Ga op de pagina [[Maximen van La Rochefoucauld]] bovenaan naar de knop ''bron'', dan kom je bij de Index en de pagelist. Daar zie je in groen wat je gevalideerd hebt. Je kunt de gele pagina's aan het begin groen maken (valideren) al gebruiken we die niet, ze hebben bibliografische waarde. Max Titel, Indeling en pag 217 wil ik graag gevalideerd zien. De donkere pagina's &quot;Voorwoord&quot; t/m 30 (voor jou waarschijnlijk rose, default kleurinstelling)  zijn door mij vertaald en heb ik als nog niet proefgelezen gemarkeerd ; als je die wil behouden kunnen ze samen met pagina &quot;indeling&quot; vooraf aan de serie hoofdstukken, en dan corrigeer je ze (proeflees je ze) ; als je ze niet wil hebben dan doe je er niets aan, dan maskeer ik ze. De 4 pagina's Inhoud gaan we niet gebruiken, die zijn 2 donker(rose), 2 wit), maar die kunnen gemaskeerd worden. De lichte pagina's 216 en 236 zijn blanco en hoeven niet gecorrigeerd worden. Gr. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 28 aug 2023 23:55 (CEST)
:::(Bijna) {{done}}. Was een peuleschil, nadat net gisteren (!!!) de reparatie van de ''magic header'' gereed was gekomen. Ik heb op [[Maximen van La Rochefoucauld]] wat moeten schuiven met toelichtende teksten en titels. '''Kun je die nakijken ?''' Ik heb als voorstel bij de Inhoud ook het voorwoord gezet, maar die is niet gecorrigeerd, dus die wil je misschien weg hebben. '''Wat wil je: Ja weg/nee laat maar staan ?''' Je kunt de serie bekijken door in de Inhoud een blauwe koppeling te openen en vandaar de running header te volgen. Vraag: kan het register blijven als '''één pagina voor A t/m Z'''? of moet ik gaan splitsen ? IK vind dat het zo op één pagina rustig kan. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 29 aug 2023 11:49 (CEST)
::@[[Gebruiker:Havang(nl)]] De voor mij nieuwe pagina's met vertalingen zou ik graag nog even rustig willen nalopen, daarna kun je misschien kijken of je het eens bent met mijn eventuele correcties? De overige wijzigingen en indeling lijken me prima, nogmaals dank daarvoor.[[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 29 aug 2023 14:26 (CEST)
:::Prima, even een signaal als je ermee klaar bent. Het leek me wel leuk het voorwoord erbij te zetten. Coeur=karakter of een beter woord ? [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 29 aug 2023 14:31 (CEST)
:@[[Gebruiker:Havang(nl)]] De ''Notice biographique'' heb ik wat bewerkt, kun je kijken of je het ermee eens bent? Rest volgt later. Hoe termen vertaald moeten worden hangt bij FDLR vaak van de context af (en van de vertaler en de tijdsgeest, als ik bv. Scheurleer met van Buuren vergelijk...); met ''coeur'' bedoelt hij m.i. gewoonlijk ''hart'' in figuurlijke zin.
::@[[Gebruiker:Havang(nl)]] Goeiemiddag, Havang; voorzover ik weet ben ik ermee klaar. Ik neem aan dat, na proeflezing en eventuele correctie door jou, ik enkel nog die laatste vier pagina's hoef te valideren? [[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 30 aug 2023 16:13 (CEST)
:OKE, laatste pagina's valideren, en dan naar ''bron'' om bij '''voortgang''' ''proefgelezen'' te veranderen in ''klaar'' . --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 30 aug 2023 16:29 (CEST)
::@[[Gebruiker:Havang(nl)]] Op een haar na gevild, dat laatste haartje moet ik toch weer aan jou overlaten... [[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 30 aug 2023 18:24 (CEST)
:::Welk haartje, (ik ben kleurencontrastblind, geel en groen zie ik hier vrijwel hetzelfde) .--[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 30 aug 2023 21:29 (CEST)
:@[[Gebruiker:Havang(nl)]] Het is me intussen zelf gelukt, ik was per abuis onderaan de pagina gaan rommelen met &quot;Categorie:Klaar&quot;, wat de verkeerde weg bleek. Ik geloof dat het nu helemaal rond is, al verschijnt op mijn scherm de Nederlandse tekst nogal eens over de hele pagina, met het cijfer van de Franse pagina over de letters heen; je kan dan wel via dat cijfer naar de djvu pagina, dus ik neem aan dat dat nog een kleine onvolkomenheid van Wikisource is.
::Nogmaals hartelijk dank voor je initiatief, de fijne samenwerking en alles wat ik er door heb bijgeleerd! [[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 30 aug 2023 23:24 (CEST)

:::Wat de export betreft, [[Gebruiker:Raketsla]] is zondag j.l. begonnen met wikisource programmering te verbeteren, lees [[Wikisource:De kroeg#Exportproblemen]] en lager. Ze had voor ons net op tijd de ''magic header'' geinstalleerd, dat scheelde mij uren. En wat de paginabreedte betreft, de ''cache'' (interne opgeslagen oudere gegevens) leegmaken (een paar keer op computertoets F5 drukken,) helpt.  --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 31 aug 2023 00:40 (CEST)
===Nog te valideren===
Een pagina nog te valideren [[Pagina:La Rochefoucauld - Œuvres, Hachette, t1, 1868.djvu/13]]
:@[[Gebruiker:Havang(nl)]] {{done}}[[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 2 okt 2023 10:24 (CEST)

== Vertaling ==

Dag Wildel, 
Ik heb een vertaling gemaakt van de [[Unie van Atrecht]], [[Index:Actes des États-généraux des Pays-Bas, 1576-1585, tome 2, 1866.djvu]], 
maar die moet nodig door een ervaren iemand nagekeken/verbeterd worden. Zou jij dat willen doen? Groet --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 10 dec 2023 13:30 (CET)
:@[[Gebruiker:Havang(nl)]] Goeienavond Havang. Ik ben wel vereerd dat je mij als een ervaren vertaler beschouwt. Voor alle duidelijkheid: ik ben daarin geen professional, maar door het geploeter destijds op de Maximen heb ik misschien een beetje bijgeleerd. Ik begrijp dat het om het valideren van enkele pagina's gaat en dat je geen bezwaar hebt tegen eventuele wijzigingen. Ik zal er de komende dagen mee aan de slag gaan. Vriendelijke groeten [[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 10 dec 2023 19:29 (CET)
::@[[Gebruiker:Havang(nl)]] Dag Havang, Zoals je merkt ben ik aan de vertaling begonnen, tussen andere bezigheden door. Ik vind het erg interessaant, maar doe het graag rustig aan, het moet uiteraard een hobby blijven. Ik heb de indruk dat de heren zich destijds in Douai niet tot het uiterste hebben ingespannen om het allemaal grammaticaal te laten kloppen en helder te verwoorden; zodat ik hier en daar een woordje of leesteken toevoeg om te zorgen dat ik het zelf denk te begrijpen. Er wordt in ieder geval regelmatig even aan gewerkt, maar mede door de feestdagen kan het allemaal nog wat tijd vergen. Groeten en fijne feestdagen.[[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 17 dec 2023 16:34 (CET)
:Ja, ik zag dat je al ontdekt hebt, dat in die tijd men in zulke ambtelijke stukken twee werkwoorden gebruikte : in de trant van ''ik beveel en verordonneer'', en eerlijk gezegd, op het eind was ik de draad kwijt.  Dus neem de tijd, zie maar wat het wordt. PS. Ziriksée werd in Nederlandse stukken uit die tijd ook als spelling gebruikt, maar ik vind het prima dat je het in modernere stijl vertaalt inclusief moderne naamspelling. Er schijnt nergens op internet een vertaling te zijn, dus alles is winst.--[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 17 dec 2023 17:15 (CET)
::Ik denk dat ze vooral wettig gezag wilden uitstralen door het juridisch sterk te laten overkomen. Fijn dat jij er al zoveel werk aan hebt verzet! [[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 18 dec 2023 10:30 (CET)
:@[[Gebruiker:Havang(nl)]] Goeiemiddag Havang, ik heb net de laatste pagina afgemaakt. Als je twijfels hebt over interpretaties mijnerzijds, dan hoor ik het graag. Soms ben ik afgegaan op de klank van een woord, zo denk ik dat men met ''plaine'' eigenlijk ''pleine'' bedoelt. ''Arras'' heb ik nu toch vertaald als ''Atrecht'', omdat het document nu eenmaal zo genoemd is. Vriendelijke groeten. [[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 2 jan 2024 12:17 (CET)
::@[[Gebruiker:Wildel]]  Eerst nog een voorspoedig 2024 gewenst. Mijn complimenten voor het geduldig en met precisie doorploeteren van die oud-Franse tekst, ik had dat geduld niet genoeg. De unie van Atrecht was toch altijd iets vaags, geschiedenissites kunnen de vertaling ervan goed gebruiken. Bedankt. --2 jan 2024 12:30 (CET)
:::@[[Gebruiker:Havang(nl)]] Dank je wel! Mijn beste wensen ook aan jou. Ik heb er zelf ook weer veel van geleerd, zowel wat betreft de historische context als het oude Frans. Ook jij bedankt voor het initiatief en het toch uitvoerige voorwerk. [[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 2 jan 2024 12:50 (CET)
::::De historische context : ook [[Index:Apologie van Pr Willem I van 1580.pdf]] is nog lang niet af, er zijn daar ook enige noten in het Frans die vertaald zouden kunnen worden, maar voor noten hoeft dat niet persé: het gaat om de hoofdtekst, die gecorrigeerd moet worden. Nog genoeg werk te doen daar. ''Si le cœur t'en dit... ''--[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 2 jan 2024 13:00 (CET)
:::::Hallo Havang, ik krijg de indruk dat je me probeert een hint te geven voor een volgende taak, maar je vraag is mij niet duidelijk. Hoewel de Tachtigjarige Oorlog niet hoog op mijn lijst van favoriete onderwerpen staat wil ik er af en toe wel naar kijken of eventueel wat aan werken. Maar wat is precies je verzoek? [[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 3 jan 2024 00:49 (CET)
::::::Het is een lange historische tekst met een matige OCR-transcriptie, zodat er veel van de transcriptie met de hand gecorrigeerd moet worden, en ook veel f naar s aanpassen. Ik ben er in september aan begonnen, af en toe de transcriptie van een paar pagina's verbeteren, zie voorbeeld [https://nl.wikisource.org/w/index.php?title=Pagina%3AApologie_van_Pr_Willem_I_van_1580.pdf%2F61&amp;diff=167965&amp;oldid=167888]]. Ieder beetje helpt. Maar misschien doe je liever andere dingen op wikisource, bijvoorbeeld een dichtbundel zoals [[Index:Herman Gorter, Verzen (1890).pdf]] die wat eenvoudiger na te kijken is? In de reeds gedane pagina's vind je voorbeelden hoe het sjabloon ''Gedicht'' gebruikt wordt. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 3 jan 2024 10:15 (CET)
:@[[Gebruiker:Havang(nl)]] Goedemiddag Havang. Ik heb er even over nagedacht. Ik merk dat het aanpassen van de Apologie-tekst wel een beetje monnikenwerk lijkt. Bij gelegenheid wil ik er af en toe wel wat aan meehelpen en Franse teksten vind ik zeker een uitdaging; maar afgezien van de Maximen (waarbij het mij niet zozeer ging om het vertalen zelf, maar om een zorgvuldige en actuele interpretatie van de La Rochefoucaulds gedachtegoed) vond ik het tot nu toe toch altijd leuker om met Wikipedia-artikelen bezig te zijn en niet zozeer met Wikisource. Vriendelijke groeten, [[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 4 jan 2024 16:29 (CET)
::Dat begrijp ik, ik heb zelf veel gedaan op de Franse wikipedia. Ik kwam er in augustus achter dat hier maar zo'n vier mensen regelmatig iets deden. Ik heb toen besloten een tijdje te werken aan onderhoud, en @[[gebruiker:Raketsla]] heeft toen ook veel aan de wikisource-programmering gedaan, wat het werken sneller maakte. Het onderhoud heeft zichtbaar effect : zie hoe  het rose daalt tov het blauw: [[https://phetools.toolforge.org/graphs/Wikisource_-_texts_nl.svg]]. Wat niet wegneemt dat nl.wikisource een lage prioriteit heeft. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 4 jan 2024 19:58 (CET)

== Uitnodiging ==
Dag Wildel, Ik heb afgelopen periode de oud-Franse [[Index:Li romans de Bauduin de Sebourc.pdf]] met hulp van AI vertaald, ben nu bezig de vertaling te proeflezen. Maar ik heb ondersteuning nodig van iemand met meer kennis van Frans dan ik. Al zou je maar een beperkt aantal van de (proegelezen gele) index-pagina's na willen kijken, dat zou me al kunnen helpen bij de rest. Gr. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 21 okt 2026 17:22 (CEST)
:@[[Gebruiker:Havang(nl)]] Dag Havang, ik voel mij wel gevleid door je nieuwe verzoek, maar liever ga ik er niet op in. De samenwerking bij onze vorige projecten vond ik erg prettig, maar bij het laatste merkte ik ook dat het oude Frans me eigenlijk wat te pittig is. Ook spreekt het door jou voorgestelde onderwerp me, eerljk gezegd, weinig aan. Ik wil je nogmaals bedanken voor de samenwerking bij de eerdere projecten en wens je veel succes met dit nieuwe![[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 22 okt 2026 12:43 (CEST)
::Boudewijn van Sebourg is het vervolg op de ''Ridder metter Swane'', voor Nijmegen interessant, dat is mijn motivatie. Nijmegen wordt ruim 200 keer genoemd. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 22 okt 2026 13:03 (CEST)
:::@[[Gebruiker:Havang(nl)]] Ik kan me je motivatie meteen veel beter voorstellen. Ik bedacht nog dat je je vraag misschien ook zou kunnen voorleggen aan Jules Grandgagnage (Gebruiker:J.Grandgagnage), al weet ik totaal niets over zijn huidige activiteiten op Wikipedia en uiteraard ook niet of hij zin of tijd heeft. Mogelijk kan hij ook andere wikipedianen noemen die meer op dit terrein thuis zijn. Vriendelijke groet,[[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 22 okt 2026 18:56 (CEST)

== Onvindbare maximen ==
:@[[Gebruiker:Havang(nl)]] Beste Havang, ik stel tot mijn verbazing vast dat een deel van de maximen niet terug te vinden is. Het betreft de ''Weggelaten maximen'' nr. 563-641. Ik zie die voor het laatst op 14 augustus 2023 staan, verder niet. Ik kan me niet herinneren of we ze destijds wel hebben gevalideerd en of de Franse tekst er is naast geplaatst. Dus het is mij helemaal niet duidelijk of en hoe dit deel ooit verdwenen is. Kun jij er eens naar kijken svp? Vriendelijke groet,[[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 7 nov 2026 17:29 (CET)</text>
      <sha1>h34oeyov91kyqqz9l22q6ynnlsdmp83</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>229192</id>
      <parentid>229155</parentid>
      <timestamp>2026-11-07T20:31:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Havang(nl)</username>
        <id>4330</id>
      </contributor>
      <comment>/* Onvindbare maximen */ Reactie</comment>
      <origin>229192</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42449" sha1="7oyr0pg08hr6y696u9cmbvyhcrg86jm" xml:space="preserve">Zie:[https://nl.wikipedia.org/wiki/Overleg_gebruiker:Wildel Overlegpagina Wikipedia]

== Maximen van La Rochefoucauld ==

Voor de index op deze pagina lijkt het mij veel overzichtelijker om deze bijvoorbeeld in drie kolommen te verdelen.

Bestaat er een sjabloon(-combinatie) die dit mogelijk maakt terwijl de index toch blijft functioneren bij het aanklikken van een beginletter op de bovenste regel?

[[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 2 mei 2020 16:00 (CEST)

Antwoord inmiddels door trial and error gevonden!

[[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 3 mei 2020 11:15 (CEST)

Bij nader inzien lijkt de door mij bedachte oplossing (per letter een kolom maken) niet zo handig; zie mijn vragen in de Kroeg.

[[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 20 okt 2020 18:04 (CEST)

== Welkom ==

{{welkom}}
Van harte welkom op wikisource. Als je een vraag hebt kun je deze het best stellen in onze [[Wikisource:De kroeg|kroeg]]. Mvg, [[Gebruiker:Vincent Steenberg|Vincent Steenberg]] ([[Overleg gebruiker:Vincent Steenberg|overleg]]) 23 jun 2020 21:39 (CEST)

Dank je wel voor je hartelijk welkom, Vincent. Het ziet er wel naar uit dat mijn huidige project (''Maximen van La Rochefoucauld'') nog geruime tijd in de steigers zal staan, maar gezien de aanzienlijke hoeveelheid materiaal die ik de laatste jaren had gecreëerd vond ik het toch het beste om het al op Wikisource te zetten en dan daar gestaag verder te werken.
Vriendelijke groeten,
[[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 24 jun 2020 10:54 (CEST)

== Pages index op wikisource  ==

Dag Wildel, 
Je hebt een mooie bijdrage op wikisource: de vertaling van de Maximes. We zoeken de passende bronnen als scans om die aan je teksten te koppelen. Dan kun je veel nauwkeuriger (onder)delen linken, door gebruik te mken van een code ''pages index''. Zie het voorbeeld van een andere (stukje) vertaling: [[Index:Montaigne - Essais, Éd de Bordeaux, 1.djvu]], en daarbij [https://nl.wikisource.org/w/index.php?title=Essays_van_Montaigne%2FDeel_1%2FOp_verschillende_wijzen_bereikt_men_hetzelfde&amp;diff=145293&amp;oldid=145284 HET VERSCHIL] tussen versies]], merk op hoezeer de pagina met die eenregelige code toch dezelfde inhoud weergeeft. 
Zijn er delen van je tekst die zo 1 op 1 corresponderen met een Franse uitgave, liefst reeds als djvu-file aanwezig op commoms in [[:Commons:Category:François de La Rochefoucauld]], bijv. jouw deeltekst: '''Maximen uit de editie van 1666''' is misschien net als op de Franse wikisource te koppelen aan delen van de serie [[:s:fr:Livre:La Rochefoucauld - Œuvres, Hachette, t1, 1868.djvu|File:La Rochefoucauld - Œuvres, Hachette, t1, 1868.djvu]] en volgende ? 

Zie bijv [[:s:fr:Page:La Rochefoucauld - Œuvres, Hachette, t1, 1868.djvu/167]] In s:nl zou dan op de linkerpagina jouw overeenkomende  tekst komen naast de franse facsimile. (Maximes 1 en 2) 

--[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 14 aug 2023 14:39 (CEST)
:Beste Havang, allereerst hartelijk bedankt voor je belangstelling en voorstel. 
::Het lijkt me inderdaad erg mooi indien de Franse tekst parallel aan mijn vertaling gevolgd zou kunnen worden. Als ik je goed begrijp zou die taak dan niet door mijzelf uitgevoerd hoeven te worden (ik ben inmiddels door vele andere onderwerpen in beslag genomen, maar zou dan zeker erbij betrokken willen blijven). De Maximen worden door verschillende Franse schrijvers/uitgevers (met name Truchet en Lafond) anders genummerd dan in de door mij gevolgde GEF (Éd. Gilbert, 1868), maar dit probleem speelt enkel voor de Maximen 505 - 641 (en een tiental met de L- en H-nummering). Dit betreft vooral Maximen die door La Rochefoucauld later verwijderd zijn, of teruggevonden in zijn nalatenschap en correspondentie. Hoopvol is echter dat de Franse wikisource ook precies diezelfde GEF van Gilbert weergeeft, zodat mijn vertaling er inderdaad 1 op 1 naast zou moeten kunnen staan, voor zover ik bij een globale inspectie nu kon nagaan. Ik neem echter aan dat bij de uitvoering van jouw voorstel pagina's een voor een gecontroleerd worden, zoals dat ook op de Franse wikisource lijkt te gebeuren?
::[[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 15 aug 2023 11:47 (CEST)
:::Het is een poging een bron te koppelen aan de vertaling, zodat een één-op-één vergelijking mogelijk wordt. Inderdaad, de procedure is één persoon correctielezen, een tweede persoon validatielezing. Validatie gaat snel, en dat zou je zelf kunnen doen. Het omzetten door copy/paste kan ik dan doen, wel een uitdaging, met bijna 700 items.   
::Het blijkt inderdaad dezelfde nummering te zijn, met uitzondering van L en H nummering, die ik nog niet in de franse versie gelokaliseerd heb. Misschien staan die in de appendix van deel 1. Eerste stap nu: de index creëren. [[Index:La Rochefoucauld - Œuvres, Hachette, t1, 1868.djvu]] en wat ''entourage'' kopieren. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 18 aug 2023 13:13 (CEST)
:Erg leuk initiatief, Havang. Laat maar horen wanneer er een taak voor mij klaarstaat.[[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 18 aug 2023 15:33 (CEST)

Dag Wildel, het is gemakkelijker dan ik dacht. Al 16 maximes gekopieerd, 5 pagina's. 
Ik heb de pagina's meteen als gecorrigeerd gemarkeerd, zodat jij naar eigen wens kunt valideren. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 18 aug 2023 16:06 (CEST)

:Beste Havang, zo te zien zal het er leuk uit gaan zien, maar ik weet helaas niet hoe het valideren in zijn werk gaat... Kan ik per pagina op ''edit pages in sequence'' klikken en na lezing ''Proefgelezen'' wijzigen in ''Gevalideerd''? Wat gebeurt er met de aanduiding ''nowiki'' bovenaan?[[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 18 aug 2023 17:03 (CEST)
::P.S. Ligt het niet meer voor de hand om de vertaling rechts te plaatsen?[[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 18 aug 2023 17:06 (CEST)

:::De '''Indexruimte''' vormt de ''inputruimte voor bronnen'', daar heeft het correctiewerk plaats. De '''pagina's in de indexruimte''' (pages index) beginnen met''Pagina:''; hun standaard vormgeving is : '''twee vensters''', rechts de geimporteerde facsimile scan, links de corresponderende tekst voor correctielezen (=proeflezen) en nalezen ter goedkeuring (=valideren). (Men kan ook kiezen voor scanvenster boven, tekstvenster beneden). Deze indexpagina's hebben afwijkende lay-out codes van de artikelen in de hoofdruimte. De hoofdruimte of artikelruimte is de outputkant, daar moet eigenlijk niet aan teksten gesleuteld worden, die is alleen voor optimaliseren (koptekst, categorie e.d) van de weergave van de gevalideerde indexpagina's.    

::: nowiki / bovenaan de pagina zorgt dat op deze pagina de regel vooraan begint, en aansluit op de laatste regel op de vorige pagina ; zonder nowiki sluit het eerste woord op de pagina aan op het laatste woord van de vorige indexpagina. 

:::'''De hoofdnaamruimte''' (= artikelruimte) vormt de '''outputruimte'''. De transclusie (transfer by inclusion) van de indexruimte naar de hoofdnaamruimte gebeurt door de transfercode ''pages index=...'' te plaatsen in het artikel (inclusion) zoals in de testvoorbeelden hierboven. Als iemand dus op de hoofdnaamruimte een transclusie-tekst wil veranderen, vangt hij bot: een coderegel.

:::Transclusie van gedeeltes van pagina's kan ook: met de code voor secties van pagina's: ## (sectienaam) ## ; ik heb gekozen voor ## Mnr ##, met doornummering gelijk aan iedere Maxiem. 

:::'''Valideren''' gaat inderdaad door de proefgelezen pagina te openen in de bewerkingmodus, en na eventuele laatste crrectie(s) op te slaan na aanklikken van de ''validatieknop''. 

:::Ik hevel dus jouw originele tekst die in de hoofdruimte staat/stond als outputtekst, naar de Indexruimte ; ik maak daardoor van je tekst dus ''input'' (wat het voor jouw is !). En dan komt de tekst in gecodeerde vorm door transclusie gecorrigeerd/gevalideerd terug in de hoofdruimte als output (wat het voor de lezers is !).  

:::Tot slot, er zijn kleine verschillen tussen de wikpedia-opmaak, die slechts een standaard WP paginaformaat kent, en de opmaak door transclusie, die verschillende paginaformaten kent (lay-out 1, 2 of 3, lay-out keuzeknop soms zichtbaar in het linkermenu). En de artikelen gevormd door inclusie worden niet van een INFOBOX, maar van een koptekst voorzien, en kunnen in deelartikelen gesplitst worden. Daar hebben we het later over. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 19 aug 2023 17:26 (CEST)
::::Hartelijk dank voor je uitleg, Havang. Zoals je merkt ben ik inmiddels in etappes aan het controleren en valideren. Het blijkt ook een goede gelegenheid om de vertaling hier en daar bij te schaven, zoals de grote François zelf ook altijd bleef doen... [[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 20 aug 2023 13:21 (CEST)

==Maximen vertaling ==
Heb jij een gescande bron voor de 2 Maximen Liancourt ? Ik heb de bron voor édition de Hollande gevonden, dus die kunnen we tzt toevoegen. Finishing touch: de sectie ''bronnen'' is een wikisource toevoeging, als zodanig te vermelden. Komt ook tzt aan de orde. Kun je speciaal opletten als een Maxime over twee pagina's loopt, hoe ik die verdeeld heb over de twee pagina's, het kan/mag anders. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 20 aug 2023 13:49 (CEST)
::Het is een leuk initiatief van je, bedankt daarvoor! De oversprongen op de pagina's zijn tot nu toe (M202) prima. Zoals in het Wikipedia-artikel vermeld is het ''Manuscrit Liancourt'' in 1962 door diefstal verdwenen, maar moet er nog een fotografische kopie van bestaan. Ik neem aan dat deze links je bekend zijn: https://fr.wikisource.org/wiki/Page:La_Rochefoucauld_-_%C5%92uvres,_Hachette,_Appendice_du_t1,_1883.djvu/64 en https://fr.wikisource.org/wiki/Page:La_Rochefoucauld_-_%C5%92uvres,_Hachette,_Appendice_du_t1,_1883.djvu/76 ?
:::Ik had er één gevonden. De links staan nu geparkeerd op [[Overleg:Maximen van La Rochefoucauld]]. De twee Liancourt staan al op commons. Ik vermoed dat ik een pdf maak van de 4 pagina's ed. de Hollande, of dat ik het hele document op commons zet. Ik denk daar nog even over na. ook zou kunnen de zes pagina's samenvoegen tot een apart ''samengesteld'' document.
--[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 20 aug 2023 19:05 (CEST)
::::Dag Wildel, Voor de L en H maximes stonden beide bronboeken al op commons. Ik heb dus niet moeilijk gedaan en de Index (ws:Index) aangemaakt met zichbaar slechts de 2+5 relevante pagina's, de overige buiten de pagelist gelaten.  
*{{done}}Dat brengt me op de '''vraag''' of ik voor de hoofdbron misschien toch maar de onvertaalde stukken moet maskeren, hoewel als ze zichtbaar zijn, iemand misschien begint te vertalen. 
*{{done}} De gebruikte tekstbronnen moeten alledrie nog aan elkaar gelinkt worden in het venster ''deel'' op de Indexpagina.  
*Voor de inclusievorm van de thematische Index (misschien beter:Register) moet ik een truck verzinnen dat hij ook vanuit een pagina in de Indexruimte door transclusie in de hoofdruimte komt. Wat vind je van het idee, Nederlandse A tegenover Franse A, met uitleg in nowiki-vorm &quot;alfabetisch register in het nederlands niet gelijk aan die in het Frans&quot;. ABC...Pagina's genoeg, en daarna kunnen we de transclusie-code gebruiken. Het alternatief is een lege pagina in de index gebruiken (weinig lege pagina's, alles in éen)
*De omkaderde bronvermelding, ook niet bij de tekst behorende, kan waarschijnlijk naar de overlegpagina. Of naar een extra pagina Indeling, zie hieronder. 
*&lt;s&gt;Je wordt expliciet in de kop vermeld&lt;/s&gt;(&lt;={{done}} weggehaald). En de geschiedenis geeft ook jou aan. Maar ja, je bent trots op je vertaling, echter de naam van gebruikers komt gewoonlijk niet in de tekst, net zoals de schrijvers van wikipedia-artikelen hun naam niet in de pagina hebben, maar in de geschiedenis. Het is een grenssituatie. Ik denk er over na. Groet. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 20 aug 2023 23:25 (CEST)
::@[[Gebruiker:Havang(nl)]] Goeiemorgen Havang. Als je die laatst vermelde  pagina's gebruikt lijkt het mij in ieder geval het beste om enkel de betreffende maximen in beeld te brengen. ''Nederlandse A tegenover Franse A, met uitleg in nowiki-vorm &quot;alfabetisch register in het nederlands niet gelijk aan die in het Frans&quot;'': ben ik het helemaal mee eens. Een bronvermelding op een overlegpagina lijkt me niet ideaal, maar als dat de enige mogelijkheid is moet dat maar, het moet uiteraard ergens terug te vinden zijn. Mijn pseudoniem hoeft wat mij betreft niet prominenter vermeld dan in de oude opzet. Vriendelijke groeten (ik ga de komende dagen nog verder valideren, maar verwacht niet jouw tempo daarin te kunnen evenaren...). [[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 21 aug 2023 09:11 (CEST)
:::De komplete scan-bronteksten voor de wikisource vertaling zijn de drie gebruikte indexen, (intussen gekoppeld als ''delen'') en niet meer dan die drie. De overige &quot;bronnen&quot; zijn wikipedia-type bronnen, niet gebruikt voor de wikisource vertaling, wel gebruikt voor jouw indeling in groepen naar ''herkomst''. 
:::Ik kan jouw oude indeling (de wikisource gegenereerde inhoud (van 14 augustus) samen met die bronnen in een pagina opnemen (die staat dan apart van de Inhoudsopgave ontleend aan indexbron 1. Ik denk na of en hoe ik die voor de ''koptekstenstreaming'' in elkaar kan vlechten )  
--[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 21 aug 2023 12:43 (CEST)
:::@[[Gebruiker:Havang(nl)]] Hallo Havang, voor alle duidelijkheid moet ik wel kwijt dat ik zeer veel belang hecht aan de door mij aangebrachte (GEF-)indeling. Het heeft mij altijd buitengewoon verbaasd dat geen enkele Nederlandse vertaler (voor zover ik weet) dat consequent heeft gedaan (behalve t/m 504) en het correspondeert precies met wat ik in het Wikipedia-artikel (https://nl.wikipedia.org/wiki/Fran%C3%A7ois_de_La_Rochefoucauld) op een rij heb kunnen zetten over de publicatiegeschiedenis (Zie evt. ook: ''Table of alternative maxim numbers'' in de Oxford uitgave van Blackmore en Giguère, p. 324-327). Als ik je goed begrijp ben je van plan om die indeling ook aan te houden? Die 33 subartikelen vormen m.i. ook geen bezwaar [[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 21 aug 2023 13:24 (CEST)
:Het ''register'' lijkt groter dan het feitelijk is. De Alfabet links kunnen in de pagina's verwerkt worden, zodat in de indeling de letterserie A-B-C etc op één regel kan. Dat mnoet met enig puzzelen te doen zijn, zonder een lange lijst lijst à la de oude vorm). Kun je de rode links hierboven alvast nakijken, in detail en in samenhang? --~~
:@[[Gebruiker:Havang(nl)]] ''Kun je de rode links hierboven alvast nakijken, in detail en in samenhang?'' Sorry, ik begrijp totaal niet wat je bedoelt met rode links, detail en samenhang[[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 22 aug 2023 00:20 (CEST)
::O, sorry. Om het concreter te maken: de INDELING NAAR HERKOMST staat in concept op [[Pagina:La Rochefoucauld - Œuvres, Hachette, t1, 1868.djvu/160]], en ik heb het als concept op de Indexpagina zichtbaar gemaakt. Ik heb vanwege de drie bronnen iets moeten verzinnen met betrekking tot L en H. Al schrijvende kreeg ik behoefte aan het herhalen van ''editie van 1678'' in de drie groepstitels. Je kunt de titels op deze pagina aanpassen naar jouw wens, later maken we de titels in de hoofdtekst conform aan de titels hier. Ik heb zin om ''Thematisch register'' (geen nummer ervoor) te veranderen in ''Alfabetisch register naar thema'' of korter in ''Alfabetisch Register''. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 22 aug 2023 09:23 (CEST)
:::@[[Gebruiker:Havang(nl)]] Goeiemorgen Havang. Ik heb de pagina net proefgelezen. In de Larousse/GEF-editie en in alle gedrukte vetalingen waarover ik hier beschik heeft men het kortweg over ''Postume'' en ''Nagelaten Maximen'', mijn voorkeur gaat er dus niet naar uit om deze titels langer te maken. Verder is het door mij opgestelde register niet alleen thematisch, maar ook verwijzend naar trefwoorden (en synoniemen daarvan). Dus ''thematisch'' komt inderdaad niet overeen met de bedoeling van het register. [[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 22 aug 2023 11:57 (CEST)
::::* Prima. Ik heb vanuit het kader van de bronnen het stukje tekst onderaan, plus de Larousse referentie, met enige inkorting,  onder de titel van deze indelings-pagina geplaatst. Kun je weer kijken, corrigeren? 
::::* Wat doen we met de overige referenties in die lijst? De drie Indexen + deze Larousse vormen de complete set tekst-bronnen voor het vertaalde geheel, inclusief indeling en nummering. De overige bronnen lijken me studiemateriaal. Staan die studiemateriaal-bronnen reeds in wikipedia? dan zouden ze hier gerust naar de overlegpagina mogen. Of waren ze nodig voor het register? dan zou ik ze als referentie na de regel over het register kunnen plaatsen, met als zwakte, dat men niet weet welke bron waar gebruikt is, en ze dus geen verificatie-waarde hebben. Ik heb dus voorkeur voor de overlegpagina.--[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 22 aug 2023 12:35 (CEST)
:@[[Gebruiker:Havang(nl)]] Ik zou niet willen spreken van studiemateriaal. Voor een kritische lezer is het overduidelijk dat een vertaling van een dergelijk klassiek werk niet uitsluitend uit het hoofd van een vertaler is komen rollen, maar dat deze(n) daarbij met andere bestaande vertalingen (Nederlandse, maar ook Engelse liggen uiteraard voor de hand) moet(en) hebben vergeleken (al was het maar om de schijn van plagiaat te vermijden doordat bepaalde woordkeuzes erg voor de hand liggen). De door mij vermelde bronnen dienen m.i. integraal zichtbaar te blijven. Al gaat het om zo'n oud werk, ik kan zelf niet beoordelen of het plaatsen op een overlegpagina voldoende recht doet aan auteursrechten van de vermelde hedendaagse vertalers en uitgevers. Het lijkt mij eigenlijk correcter om het ontstaansproces duidelijker zichtbaar toe te voegen, eventueel op nog een extra pagina, met bv. als titel: ''&quot;Geraadpleegde literatuur&quot;'' [[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 22 aug 2023 16:05 (CEST)
*Je moet wikisource zien als een &quot;reproductie-site, niet als een informatiekanaal over het gecorrigeerde. Wikisource bemoeit zich alleen maar met het document, zoals commons zich bemoeit met de scan, en daar de djvu-file ook niet uitdost met een reeks aanvullende referenties. Maar als je wil, kun je de subpagina [[Maximen van La Rochefoucauld/Presentatie]] gebruiken (er is één ander voorbeeld van). je zult zien dat de experts dan al gauw de neiging hebben, met steeds weer toevoegingen van details, daar een tweede wikipedia-artikel van te maken, vergetend dat ze op wikisource zijn en een tekst ''reproduceren'' in case, in vertaling reproduceren.
* Ik heb een begin gemaakt met 't register: '''A''' staat in drie opmaakvarianten in concept op [[Pagina:La Rochefoucauld - Œuvres, Hachette, t1, 1868.djvu/553]]. De * zijn alleen maar nodig om een nieuwe regel te krijgen, maar dat geeft die bolletjes. Ik vond het praktischer om het sjabloon Alinea te gebruiken. Nog een voordeel : Dat leent zich beter voor de verschillende weergaveformaten (de paginabreedte kan bij de lezer anders zijn dan hoe bij jou de paginabreedte is). (Zie de verspringing bij Angst en vrees). En ik heb ook gekeken naar een variant met twee kolommen, lager op de pagina. Sjabloon alinea of * , drie of twee kolommen, de keus is aan jou. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 22 aug 2023 16:52 (CEST)
::@[[Gebruiker:Havang(nl)]] 
*Ik weet niet of deze vertaling helemaal te vergelijken is met andere Wikisource-dokumenten, dat zijn immers meestal toch oude bronnen, waar men geen rekening hoeft te houden met copyright? De pagina heb ik aangemaakt, al zou ik ''Geraadpleegde literatuur'' een betere titel vinden (die meteen duidelijk maakt dat er niets meer hoeft te worden aan toegevoegd omdat die naar gedane zaken verwijst).
*Sjabloon Alinea lijkt me prima. En twee kolommen vind ik een veel rustiger beeld geven naast de Franstalige kolommen, dus dat lijkt mij het beste. Fijne avond! [[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 22 aug 2023 20:03 (CEST)
:OKE voor sjabloon, duurt eventjes, ineens komt van meer kanten tegelijk wikisource werk. Kun je een merkteken plaatsen, bijv '''Splits hier''' waar ik het register moet splitsen om over de 5 pagina's te verdelen? Of gewoon maar ongeveer 5 gelijke delen maken?
::@[[Gebruiker:Havang(nl)]] Gewoon 5 gelijke delen lijkt me prima. Term ''&quot;Morele maximen&quot;'' verwijst tegenwoordig naar filosofie van Kant, wat betreft La Rochefoucauld is kortweg ''&quot;Maximen&quot;'' gebruikelijker geworden dan bv. ''&quot;Réflections morales&quot;'', dus die Franse term hoeft niet letterlijk vertaald.

Die dingen van redactionele aard kun je zelf aanpassen waar je wilt, jij doet dat meteen trefzeker. Voor een homogene stijl heb ik Register in één keer omgezet naar alinea en naar 2-koloms, voordat ik ze overhevel naar de indexpagina's, zodat je
[https://nl.wikisource.org/w/index.php?title=Maximen_van_La_Rochefoucauld&amp;diff=147698&amp;oldid=147537 HIER]] nog een controle kunt doen of er geen bewerkingsfouten gemaakt zijn. Splitvoorstel : ABCD 63 regels, EFGH 86 regels, IJKLMN 76 regels, OPQRS 78 regels en TUVWXYZ 90 regels. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 23 aug 2023 11:22 (CEST)
:@[[Gebruiker:Havang(nl)]] Ziet er prima uit, ook wat betreft splitvoorstel. Ik begrijp dat de letter L minder fraai uitpakt door de vele verwijzingen naar ''Liefde''... [[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 23 aug 2023 12:18 (CEST)
:::Split 5 pagina's register en transclusie in artikel gedaan, om na te kijken. Ik kan ook een transclusie uitvogelen voor de bronnen, mogelijk op de pagina indeling als wikisource noot. Ik maak een concept. En daarna: transclusie van het artikel in hanteerbare gedeeltes, subartikelen. Ben je daarmee bekend?  --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 23 aug 2023 12:52 (CEST)

::::Ik heb op de [[Pagina:La Rochefoucauld - Œuvres, Hachette, t1, 1868.djvu/160]] een verwijzing ingebouwd naar [[Maximen van La Rochefoucauld/Geraadpleegde literatuur]] en bedacht toen, dat toevoeging van de koptekst van de hoofdnaamruimte nodige en voldoende verduidelijking geeft. Maar in tegenstelling tot de korte vorm in de koptekst, moeten de 3 bronnen hier bibliographisch correct vermeld worden. Kun je deze oplossing bekijken, en indien accoord, die bibliografische weergave aanbrengen. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 23 aug 2023 13:29 (CEST)
:Bibliografische weergave aangebracht. [[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 23 aug 2023 19:31 (CEST)
=== Afronding ===

::@[[Gebruiker:Havang(nl)]] Klopt mijn veronderstelling dat de Maximenpagina zowat afgerond zal zijn als ik de controle af heb? Vriendelijke groeten, [[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 27 aug 2023 10:38 (CEST)
:Op de L- en H-pagina zie ik geen mogelijkheid om te valideren, aangezien de tekst in ''bewerken'' niet tevoorschijn komt... [[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 28 aug 2023 12:39 (CEST)
::# Omdat die pagina's ingesloten zijn, moet je ze op [[Index:La Rochefoucauld - Œuvres, Hachette, Appendice du t1, 1883.djvu|Index L]] en [[Index:La Rochefoucauld - Maximes, éd. Pauly, 1883.djvu|Index H]] valideren, als je op die pagina's iets wijzigt, gaat de wijziging synchroon mee op de L- en H-pagina.
::# Wat betreft na het valideren, wil je  de afzonderlijke hoofdstukken apart weergegeven hebben, waarbij een running header die in volgorde met elkaar verbindt?   
::*Voorbeeld: Hoofdpagina met de inhoud (bij jou: de [[Pagina:La Rochefoucauld - Œuvres, Hachette, t1, 1868.djvu/160|indeling]]): [[Negen novellen]] Op de hoofdpagina staan  
::*in de koptekst: een link naar subpagina: [[Negen novellen/Gehele tekst|Doorlopende tekst op één pagina]]
::*in de Inhoud : links naar Negen subpagina's (hoofdstukken), te beginnen met [[Negen novellen/Twee doopzusters]]. Op die subpagina's staan in de koptekst een link naar de Hoofdpagina, en per hoofdstuk een link naar vorig en volgend hoofdstuk,   met running header, die je kunt doorklikken per hoofdstuktitel voor 't volgend hoofdstuk, enz. tot het laatste hoofdstuk.
::#Zo'n serie is vrij snel te maken. Of kies je voor slechts de ene lange doorlopende tekst op éen pagina, zijnde de hoofdpagina? Dan is er slechts de huidige lange pagina, waarin dan (door transclusie) moet worden opgenomen de pagina ''Indeling''.    
::Ook nog te te doen : [[Auteur:François de La Rochefoucauld]] aanmaken, met de inleidende zin uit wikipedia en de lijst van zijn werken.
:: --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 28 aug 2023 13:08 (CEST)
:@[[Gebruiker:Havang(nl)]] Bedankt voor je reactie (en alle andere inspanningen!). Het spijt me dat  ''... op [[Index:La Rochefoucauld - Œuvres, Hachette, Appendice du t1, 1883.djvu|Index L]] en [[Index:La Rochefoucauld - Maximes, éd. Pauly, 1883.djvu|Index H]] valideren...'' mij helaas ook niet lukt, ik zie geen tekst verschijnen. Overigens hoeft aan die tekst niets gewijzigd, afgezien van het terugplaatsen van een paar spaties in H.108 en H.110, dus daarna kun je mischien zelf valideren?
:''...afzonderlijke hoofdstukken apart weergegeven hebben, waarbij een running header die in volgorde met elkaar verbindt...'': Ik denk dat dit wel de beste optie is.
:::De auteurspagina zal ik nog aanmaken.[[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 28 aug 2023 14:44 (CEST)
::[[Index:La Rochefoucauld - Œuvres, Hachette, Appendice du t1, 1883.djvu]], en Index H , scroll naar beneden en open de twee ''gele'' pagina's. Idem voor de 5 pagina's in de andere index H. Dat zijn de bronpagina's, de rest volgt synchroon. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 28 aug 2023 15:15 (CEST)
:::Kan je misschien in de pagelist (Index) de resterende gele pagina's nog valideren en de rose pagina's (vijf pagina's voorwoord, die ik vertaald heb) corrigeren — of aangeven welke van die pagina's je ook gemaskeerd wilt hebben. Dan kom ik morgen of overmorgen wel toe aan het creeren van hoofd- en subpagina's. 
:::Het was ook voor mij een leerzaam avontuur. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 28 aug 2023 20:26 (CEST)
:@[[Gebruiker:Havang(nl)]] Kun je mij links sturen naar die gele en rose pagina's (of naar de pagelist als het er teveel zijn)? Het blijft voor mij ook leerzaam, want ik heb nog niet voldoende over Wikisource geleerd om te weten hoe ik daar kom... [[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 28 aug 2023 23:37 (CEST)
::O, je kent de knop ''bron'' kennelijk nog niet. Ga op de pagina [[Maximen van La Rochefoucauld]] bovenaan naar de knop ''bron'', dan kom je bij de Index en de pagelist. Daar zie je in groen wat je gevalideerd hebt. Je kunt de gele pagina's aan het begin groen maken (valideren) al gebruiken we die niet, ze hebben bibliografische waarde. Max Titel, Indeling en pag 217 wil ik graag gevalideerd zien. De donkere pagina's &quot;Voorwoord&quot; t/m 30 (voor jou waarschijnlijk rose, default kleurinstelling)  zijn door mij vertaald en heb ik als nog niet proefgelezen gemarkeerd ; als je die wil behouden kunnen ze samen met pagina &quot;indeling&quot; vooraf aan de serie hoofdstukken, en dan corrigeer je ze (proeflees je ze) ; als je ze niet wil hebben dan doe je er niets aan, dan maskeer ik ze. De 4 pagina's Inhoud gaan we niet gebruiken, die zijn 2 donker(rose), 2 wit), maar die kunnen gemaskeerd worden. De lichte pagina's 216 en 236 zijn blanco en hoeven niet gecorrigeerd worden. Gr. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 28 aug 2023 23:55 (CEST)
:::(Bijna) {{done}}. Was een peuleschil, nadat net gisteren (!!!) de reparatie van de ''magic header'' gereed was gekomen. Ik heb op [[Maximen van La Rochefoucauld]] wat moeten schuiven met toelichtende teksten en titels. '''Kun je die nakijken ?''' Ik heb als voorstel bij de Inhoud ook het voorwoord gezet, maar die is niet gecorrigeerd, dus die wil je misschien weg hebben. '''Wat wil je: Ja weg/nee laat maar staan ?''' Je kunt de serie bekijken door in de Inhoud een blauwe koppeling te openen en vandaar de running header te volgen. Vraag: kan het register blijven als '''één pagina voor A t/m Z'''? of moet ik gaan splitsen ? IK vind dat het zo op één pagina rustig kan. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 29 aug 2023 11:49 (CEST)
::@[[Gebruiker:Havang(nl)]] De voor mij nieuwe pagina's met vertalingen zou ik graag nog even rustig willen nalopen, daarna kun je misschien kijken of je het eens bent met mijn eventuele correcties? De overige wijzigingen en indeling lijken me prima, nogmaals dank daarvoor.[[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 29 aug 2023 14:26 (CEST)
:::Prima, even een signaal als je ermee klaar bent. Het leek me wel leuk het voorwoord erbij te zetten. Coeur=karakter of een beter woord ? [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 29 aug 2023 14:31 (CEST)
:@[[Gebruiker:Havang(nl)]] De ''Notice biographique'' heb ik wat bewerkt, kun je kijken of je het ermee eens bent? Rest volgt later. Hoe termen vertaald moeten worden hangt bij FDLR vaak van de context af (en van de vertaler en de tijdsgeest, als ik bv. Scheurleer met van Buuren vergelijk...); met ''coeur'' bedoelt hij m.i. gewoonlijk ''hart'' in figuurlijke zin.
::@[[Gebruiker:Havang(nl)]] Goeiemiddag, Havang; voorzover ik weet ben ik ermee klaar. Ik neem aan dat, na proeflezing en eventuele correctie door jou, ik enkel nog die laatste vier pagina's hoef te valideren? [[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 30 aug 2023 16:13 (CEST)
:OKE, laatste pagina's valideren, en dan naar ''bron'' om bij '''voortgang''' ''proefgelezen'' te veranderen in ''klaar'' . --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 30 aug 2023 16:29 (CEST)
::@[[Gebruiker:Havang(nl)]] Op een haar na gevild, dat laatste haartje moet ik toch weer aan jou overlaten... [[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 30 aug 2023 18:24 (CEST)
:::Welk haartje, (ik ben kleurencontrastblind, geel en groen zie ik hier vrijwel hetzelfde) .--[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 30 aug 2023 21:29 (CEST)
:@[[Gebruiker:Havang(nl)]] Het is me intussen zelf gelukt, ik was per abuis onderaan de pagina gaan rommelen met &quot;Categorie:Klaar&quot;, wat de verkeerde weg bleek. Ik geloof dat het nu helemaal rond is, al verschijnt op mijn scherm de Nederlandse tekst nogal eens over de hele pagina, met het cijfer van de Franse pagina over de letters heen; je kan dan wel via dat cijfer naar de djvu pagina, dus ik neem aan dat dat nog een kleine onvolkomenheid van Wikisource is.
::Nogmaals hartelijk dank voor je initiatief, de fijne samenwerking en alles wat ik er door heb bijgeleerd! [[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 30 aug 2023 23:24 (CEST)

:::Wat de export betreft, [[Gebruiker:Raketsla]] is zondag j.l. begonnen met wikisource programmering te verbeteren, lees [[Wikisource:De kroeg#Exportproblemen]] en lager. Ze had voor ons net op tijd de ''magic header'' geinstalleerd, dat scheelde mij uren. En wat de paginabreedte betreft, de ''cache'' (interne opgeslagen oudere gegevens) leegmaken (een paar keer op computertoets F5 drukken,) helpt.  --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 31 aug 2023 00:40 (CEST)
===Nog te valideren===
Een pagina nog te valideren [[Pagina:La Rochefoucauld - Œuvres, Hachette, t1, 1868.djvu/13]]
:@[[Gebruiker:Havang(nl)]] {{done}}[[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 2 okt 2023 10:24 (CEST)

== Vertaling ==

Dag Wildel, 
Ik heb een vertaling gemaakt van de [[Unie van Atrecht]], [[Index:Actes des États-généraux des Pays-Bas, 1576-1585, tome 2, 1866.djvu]], 
maar die moet nodig door een ervaren iemand nagekeken/verbeterd worden. Zou jij dat willen doen? Groet --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 10 dec 2023 13:30 (CET)
:@[[Gebruiker:Havang(nl)]] Goeienavond Havang. Ik ben wel vereerd dat je mij als een ervaren vertaler beschouwt. Voor alle duidelijkheid: ik ben daarin geen professional, maar door het geploeter destijds op de Maximen heb ik misschien een beetje bijgeleerd. Ik begrijp dat het om het valideren van enkele pagina's gaat en dat je geen bezwaar hebt tegen eventuele wijzigingen. Ik zal er de komende dagen mee aan de slag gaan. Vriendelijke groeten [[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 10 dec 2023 19:29 (CET)
::@[[Gebruiker:Havang(nl)]] Dag Havang, Zoals je merkt ben ik aan de vertaling begonnen, tussen andere bezigheden door. Ik vind het erg interessaant, maar doe het graag rustig aan, het moet uiteraard een hobby blijven. Ik heb de indruk dat de heren zich destijds in Douai niet tot het uiterste hebben ingespannen om het allemaal grammaticaal te laten kloppen en helder te verwoorden; zodat ik hier en daar een woordje of leesteken toevoeg om te zorgen dat ik het zelf denk te begrijpen. Er wordt in ieder geval regelmatig even aan gewerkt, maar mede door de feestdagen kan het allemaal nog wat tijd vergen. Groeten en fijne feestdagen.[[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 17 dec 2023 16:34 (CET)
:Ja, ik zag dat je al ontdekt hebt, dat in die tijd men in zulke ambtelijke stukken twee werkwoorden gebruikte : in de trant van ''ik beveel en verordonneer'', en eerlijk gezegd, op het eind was ik de draad kwijt.  Dus neem de tijd, zie maar wat het wordt. PS. Ziriksée werd in Nederlandse stukken uit die tijd ook als spelling gebruikt, maar ik vind het prima dat je het in modernere stijl vertaalt inclusief moderne naamspelling. Er schijnt nergens op internet een vertaling te zijn, dus alles is winst.--[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 17 dec 2023 17:15 (CET)
::Ik denk dat ze vooral wettig gezag wilden uitstralen door het juridisch sterk te laten overkomen. Fijn dat jij er al zoveel werk aan hebt verzet! [[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 18 dec 2023 10:30 (CET)
:@[[Gebruiker:Havang(nl)]] Goeiemiddag Havang, ik heb net de laatste pagina afgemaakt. Als je twijfels hebt over interpretaties mijnerzijds, dan hoor ik het graag. Soms ben ik afgegaan op de klank van een woord, zo denk ik dat men met ''plaine'' eigenlijk ''pleine'' bedoelt. ''Arras'' heb ik nu toch vertaald als ''Atrecht'', omdat het document nu eenmaal zo genoemd is. Vriendelijke groeten. [[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 2 jan 2024 12:17 (CET)
::@[[Gebruiker:Wildel]]  Eerst nog een voorspoedig 2024 gewenst. Mijn complimenten voor het geduldig en met precisie doorploeteren van die oud-Franse tekst, ik had dat geduld niet genoeg. De unie van Atrecht was toch altijd iets vaags, geschiedenissites kunnen de vertaling ervan goed gebruiken. Bedankt. --2 jan 2024 12:30 (CET)
:::@[[Gebruiker:Havang(nl)]] Dank je wel! Mijn beste wensen ook aan jou. Ik heb er zelf ook weer veel van geleerd, zowel wat betreft de historische context als het oude Frans. Ook jij bedankt voor het initiatief en het toch uitvoerige voorwerk. [[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 2 jan 2024 12:50 (CET)
::::De historische context : ook [[Index:Apologie van Pr Willem I van 1580.pdf]] is nog lang niet af, er zijn daar ook enige noten in het Frans die vertaald zouden kunnen worden, maar voor noten hoeft dat niet persé: het gaat om de hoofdtekst, die gecorrigeerd moet worden. Nog genoeg werk te doen daar. ''Si le cœur t'en dit... ''--[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 2 jan 2024 13:00 (CET)
:::::Hallo Havang, ik krijg de indruk dat je me probeert een hint te geven voor een volgende taak, maar je vraag is mij niet duidelijk. Hoewel de Tachtigjarige Oorlog niet hoog op mijn lijst van favoriete onderwerpen staat wil ik er af en toe wel naar kijken of eventueel wat aan werken. Maar wat is precies je verzoek? [[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 3 jan 2024 00:49 (CET)
::::::Het is een lange historische tekst met een matige OCR-transcriptie, zodat er veel van de transcriptie met de hand gecorrigeerd moet worden, en ook veel f naar s aanpassen. Ik ben er in september aan begonnen, af en toe de transcriptie van een paar pagina's verbeteren, zie voorbeeld [https://nl.wikisource.org/w/index.php?title=Pagina%3AApologie_van_Pr_Willem_I_van_1580.pdf%2F61&amp;diff=167965&amp;oldid=167888]]. Ieder beetje helpt. Maar misschien doe je liever andere dingen op wikisource, bijvoorbeeld een dichtbundel zoals [[Index:Herman Gorter, Verzen (1890).pdf]] die wat eenvoudiger na te kijken is? In de reeds gedane pagina's vind je voorbeelden hoe het sjabloon ''Gedicht'' gebruikt wordt. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 3 jan 2024 10:15 (CET)
:@[[Gebruiker:Havang(nl)]] Goedemiddag Havang. Ik heb er even over nagedacht. Ik merk dat het aanpassen van de Apologie-tekst wel een beetje monnikenwerk lijkt. Bij gelegenheid wil ik er af en toe wel wat aan meehelpen en Franse teksten vind ik zeker een uitdaging; maar afgezien van de Maximen (waarbij het mij niet zozeer ging om het vertalen zelf, maar om een zorgvuldige en actuele interpretatie van de La Rochefoucaulds gedachtegoed) vond ik het tot nu toe toch altijd leuker om met Wikipedia-artikelen bezig te zijn en niet zozeer met Wikisource. Vriendelijke groeten, [[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 4 jan 2024 16:29 (CET)
::Dat begrijp ik, ik heb zelf veel gedaan op de Franse wikipedia. Ik kwam er in augustus achter dat hier maar zo'n vier mensen regelmatig iets deden. Ik heb toen besloten een tijdje te werken aan onderhoud, en @[[gebruiker:Raketsla]] heeft toen ook veel aan de wikisource-programmering gedaan, wat het werken sneller maakte. Het onderhoud heeft zichtbaar effect : zie hoe  het rose daalt tov het blauw: [[https://phetools.toolforge.org/graphs/Wikisource_-_texts_nl.svg]]. Wat niet wegneemt dat nl.wikisource een lage prioriteit heeft. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 4 jan 2024 19:58 (CET)

== Uitnodiging ==
Dag Wildel, Ik heb afgelopen periode de oud-Franse [[Index:Li romans de Bauduin de Sebourc.pdf]] met hulp van AI vertaald, ben nu bezig de vertaling te proeflezen. Maar ik heb ondersteuning nodig van iemand met meer kennis van Frans dan ik. Al zou je maar een beperkt aantal van de (proegelezen gele) index-pagina's na willen kijken, dat zou me al kunnen helpen bij de rest. Gr. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 21 okt 2026 17:22 (CEST)
:@[[Gebruiker:Havang(nl)]] Dag Havang, ik voel mij wel gevleid door je nieuwe verzoek, maar liever ga ik er niet op in. De samenwerking bij onze vorige projecten vond ik erg prettig, maar bij het laatste merkte ik ook dat het oude Frans me eigenlijk wat te pittig is. Ook spreekt het door jou voorgestelde onderwerp me, eerljk gezegd, weinig aan. Ik wil je nogmaals bedanken voor de samenwerking bij de eerdere projecten en wens je veel succes met dit nieuwe![[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 22 okt 2026 12:43 (CEST)
::Boudewijn van Sebourg is het vervolg op de ''Ridder metter Swane'', voor Nijmegen interessant, dat is mijn motivatie. Nijmegen wordt ruim 200 keer genoemd. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 22 okt 2026 13:03 (CEST)
:::@[[Gebruiker:Havang(nl)]] Ik kan me je motivatie meteen veel beter voorstellen. Ik bedacht nog dat je je vraag misschien ook zou kunnen voorleggen aan Jules Grandgagnage (Gebruiker:J.Grandgagnage), al weet ik totaal niets over zijn huidige activiteiten op Wikipedia en uiteraard ook niet of hij zin of tijd heeft. Mogelijk kan hij ook andere wikipedianen noemen die meer op dit terrein thuis zijn. Vriendelijke groet,[[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 22 okt 2026 18:56 (CEST)

== Onvindbare maximen ==
:@[[Gebruiker:Havang(nl)]] Beste Havang, ik stel tot mijn verbazing vast dat een deel van de maximen niet terug te vinden is. Het betreft de ''Weggelaten maximen'' nr. 563-641. Ik zie die voor het laatst op 14 augustus 2023 staan, verder niet. Ik kan me niet herinneren of we ze destijds wel hebben gevalideerd en of de Franse tekst er is naast geplaatst. Dus het is mij helemaal niet duidelijk of en hoe dit deel ooit verdwenen is. Kun jij er eens naar kijken svp? Vriendelijke groet,[[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 7 nov 2026 17:29 (CET)
::Er ontbrak een hoofdstuk op de pagina Indeling (indertijd gemist), die heb ik daar toegevoegd onder rubriek''posthume maximen''. Maar ik wist niet of ik dat moest zetten als 2.5 (dus als 5de reeks van de rubrie3k ''posthume'') of als aparte reeks onder een nieuwe rubriek, nummering 3. Een aparte rubriek zou leiden tot hernummering van de volgende hoofdstukken 3=&gt;4 ''weggelaten maximen'', met reeksen 3.1 en 3.2, dus ik heb 2.5 gebruikt. En daarna heb ik die reeks 2.5 aangemaakt als: [[Maximen van La Rochefoucauld/2.5]]. '''Bestudeer''' [[Pagina:La Rochefoucauld - Œuvres, Hachette, t1, 1868.djvu/160]] en zeg of het goed is zo? Of dat ik hernummering moet toepassen: 2.5=&gt;3, 3=&gt;4, 3.1=&gt;4.1, 3.2=&gt;4.2 ? [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 7 nov 2026 21:31 (CET)</text>
      <sha1>7oyr0pg08hr6y696u9cmbvyhcrg86jm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>229193</id>
      <parentid>229192</parentid>
      <timestamp>2026-11-07T20:32:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Havang(nl)</username>
        <id>4330</id>
      </contributor>
      <comment>/* Onvindbare maximen */</comment>
      <origin>229193</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42448" sha1="taf403idx6jmy2esac3kxggxspv52lj" xml:space="preserve">Zie:[https://nl.wikipedia.org/wiki/Overleg_gebruiker:Wildel Overlegpagina Wikipedia]

== Maximen van La Rochefoucauld ==

Voor de index op deze pagina lijkt het mij veel overzichtelijker om deze bijvoorbeeld in drie kolommen te verdelen.

Bestaat er een sjabloon(-combinatie) die dit mogelijk maakt terwijl de index toch blijft functioneren bij het aanklikken van een beginletter op de bovenste regel?

[[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 2 mei 2020 16:00 (CEST)

Antwoord inmiddels door trial and error gevonden!

[[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 3 mei 2020 11:15 (CEST)

Bij nader inzien lijkt de door mij bedachte oplossing (per letter een kolom maken) niet zo handig; zie mijn vragen in de Kroeg.

[[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 20 okt 2020 18:04 (CEST)

== Welkom ==

{{welkom}}
Van harte welkom op wikisource. Als je een vraag hebt kun je deze het best stellen in onze [[Wikisource:De kroeg|kroeg]]. Mvg, [[Gebruiker:Vincent Steenberg|Vincent Steenberg]] ([[Overleg gebruiker:Vincent Steenberg|overleg]]) 23 jun 2020 21:39 (CEST)

Dank je wel voor je hartelijk welkom, Vincent. Het ziet er wel naar uit dat mijn huidige project (''Maximen van La Rochefoucauld'') nog geruime tijd in de steigers zal staan, maar gezien de aanzienlijke hoeveelheid materiaal die ik de laatste jaren had gecreëerd vond ik het toch het beste om het al op Wikisource te zetten en dan daar gestaag verder te werken.
Vriendelijke groeten,
[[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 24 jun 2020 10:54 (CEST)

== Pages index op wikisource  ==

Dag Wildel, 
Je hebt een mooie bijdrage op wikisource: de vertaling van de Maximes. We zoeken de passende bronnen als scans om die aan je teksten te koppelen. Dan kun je veel nauwkeuriger (onder)delen linken, door gebruik te mken van een code ''pages index''. Zie het voorbeeld van een andere (stukje) vertaling: [[Index:Montaigne - Essais, Éd de Bordeaux, 1.djvu]], en daarbij [https://nl.wikisource.org/w/index.php?title=Essays_van_Montaigne%2FDeel_1%2FOp_verschillende_wijzen_bereikt_men_hetzelfde&amp;diff=145293&amp;oldid=145284 HET VERSCHIL] tussen versies]], merk op hoezeer de pagina met die eenregelige code toch dezelfde inhoud weergeeft. 
Zijn er delen van je tekst die zo 1 op 1 corresponderen met een Franse uitgave, liefst reeds als djvu-file aanwezig op commoms in [[:Commons:Category:François de La Rochefoucauld]], bijv. jouw deeltekst: '''Maximen uit de editie van 1666''' is misschien net als op de Franse wikisource te koppelen aan delen van de serie [[:s:fr:Livre:La Rochefoucauld - Œuvres, Hachette, t1, 1868.djvu|File:La Rochefoucauld - Œuvres, Hachette, t1, 1868.djvu]] en volgende ? 

Zie bijv [[:s:fr:Page:La Rochefoucauld - Œuvres, Hachette, t1, 1868.djvu/167]] In s:nl zou dan op de linkerpagina jouw overeenkomende  tekst komen naast de franse facsimile. (Maximes 1 en 2) 

--[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 14 aug 2023 14:39 (CEST)
:Beste Havang, allereerst hartelijk bedankt voor je belangstelling en voorstel. 
::Het lijkt me inderdaad erg mooi indien de Franse tekst parallel aan mijn vertaling gevolgd zou kunnen worden. Als ik je goed begrijp zou die taak dan niet door mijzelf uitgevoerd hoeven te worden (ik ben inmiddels door vele andere onderwerpen in beslag genomen, maar zou dan zeker erbij betrokken willen blijven). De Maximen worden door verschillende Franse schrijvers/uitgevers (met name Truchet en Lafond) anders genummerd dan in de door mij gevolgde GEF (Éd. Gilbert, 1868), maar dit probleem speelt enkel voor de Maximen 505 - 641 (en een tiental met de L- en H-nummering). Dit betreft vooral Maximen die door La Rochefoucauld later verwijderd zijn, of teruggevonden in zijn nalatenschap en correspondentie. Hoopvol is echter dat de Franse wikisource ook precies diezelfde GEF van Gilbert weergeeft, zodat mijn vertaling er inderdaad 1 op 1 naast zou moeten kunnen staan, voor zover ik bij een globale inspectie nu kon nagaan. Ik neem echter aan dat bij de uitvoering van jouw voorstel pagina's een voor een gecontroleerd worden, zoals dat ook op de Franse wikisource lijkt te gebeuren?
::[[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 15 aug 2023 11:47 (CEST)
:::Het is een poging een bron te koppelen aan de vertaling, zodat een één-op-één vergelijking mogelijk wordt. Inderdaad, de procedure is één persoon correctielezen, een tweede persoon validatielezing. Validatie gaat snel, en dat zou je zelf kunnen doen. Het omzetten door copy/paste kan ik dan doen, wel een uitdaging, met bijna 700 items.   
::Het blijkt inderdaad dezelfde nummering te zijn, met uitzondering van L en H nummering, die ik nog niet in de franse versie gelokaliseerd heb. Misschien staan die in de appendix van deel 1. Eerste stap nu: de index creëren. [[Index:La Rochefoucauld - Œuvres, Hachette, t1, 1868.djvu]] en wat ''entourage'' kopieren. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 18 aug 2023 13:13 (CEST)
:Erg leuk initiatief, Havang. Laat maar horen wanneer er een taak voor mij klaarstaat.[[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 18 aug 2023 15:33 (CEST)

Dag Wildel, het is gemakkelijker dan ik dacht. Al 16 maximes gekopieerd, 5 pagina's. 
Ik heb de pagina's meteen als gecorrigeerd gemarkeerd, zodat jij naar eigen wens kunt valideren. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 18 aug 2023 16:06 (CEST)

:Beste Havang, zo te zien zal het er leuk uit gaan zien, maar ik weet helaas niet hoe het valideren in zijn werk gaat... Kan ik per pagina op ''edit pages in sequence'' klikken en na lezing ''Proefgelezen'' wijzigen in ''Gevalideerd''? Wat gebeurt er met de aanduiding ''nowiki'' bovenaan?[[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 18 aug 2023 17:03 (CEST)
::P.S. Ligt het niet meer voor de hand om de vertaling rechts te plaatsen?[[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 18 aug 2023 17:06 (CEST)

:::De '''Indexruimte''' vormt de ''inputruimte voor bronnen'', daar heeft het correctiewerk plaats. De '''pagina's in de indexruimte''' (pages index) beginnen met''Pagina:''; hun standaard vormgeving is : '''twee vensters''', rechts de geimporteerde facsimile scan, links de corresponderende tekst voor correctielezen (=proeflezen) en nalezen ter goedkeuring (=valideren). (Men kan ook kiezen voor scanvenster boven, tekstvenster beneden). Deze indexpagina's hebben afwijkende lay-out codes van de artikelen in de hoofdruimte. De hoofdruimte of artikelruimte is de outputkant, daar moet eigenlijk niet aan teksten gesleuteld worden, die is alleen voor optimaliseren (koptekst, categorie e.d) van de weergave van de gevalideerde indexpagina's.    

::: nowiki / bovenaan de pagina zorgt dat op deze pagina de regel vooraan begint, en aansluit op de laatste regel op de vorige pagina ; zonder nowiki sluit het eerste woord op de pagina aan op het laatste woord van de vorige indexpagina. 

:::'''De hoofdnaamruimte''' (= artikelruimte) vormt de '''outputruimte'''. De transclusie (transfer by inclusion) van de indexruimte naar de hoofdnaamruimte gebeurt door de transfercode ''pages index=...'' te plaatsen in het artikel (inclusion) zoals in de testvoorbeelden hierboven. Als iemand dus op de hoofdnaamruimte een transclusie-tekst wil veranderen, vangt hij bot: een coderegel.

:::Transclusie van gedeeltes van pagina's kan ook: met de code voor secties van pagina's: ## (sectienaam) ## ; ik heb gekozen voor ## Mnr ##, met doornummering gelijk aan iedere Maxiem. 

:::'''Valideren''' gaat inderdaad door de proefgelezen pagina te openen in de bewerkingmodus, en na eventuele laatste crrectie(s) op te slaan na aanklikken van de ''validatieknop''. 

:::Ik hevel dus jouw originele tekst die in de hoofdruimte staat/stond als outputtekst, naar de Indexruimte ; ik maak daardoor van je tekst dus ''input'' (wat het voor jouw is !). En dan komt de tekst in gecodeerde vorm door transclusie gecorrigeerd/gevalideerd terug in de hoofdruimte als output (wat het voor de lezers is !).  

:::Tot slot, er zijn kleine verschillen tussen de wikpedia-opmaak, die slechts een standaard WP paginaformaat kent, en de opmaak door transclusie, die verschillende paginaformaten kent (lay-out 1, 2 of 3, lay-out keuzeknop soms zichtbaar in het linkermenu). En de artikelen gevormd door inclusie worden niet van een INFOBOX, maar van een koptekst voorzien, en kunnen in deelartikelen gesplitst worden. Daar hebben we het later over. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 19 aug 2023 17:26 (CEST)
::::Hartelijk dank voor je uitleg, Havang. Zoals je merkt ben ik inmiddels in etappes aan het controleren en valideren. Het blijkt ook een goede gelegenheid om de vertaling hier en daar bij te schaven, zoals de grote François zelf ook altijd bleef doen... [[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 20 aug 2023 13:21 (CEST)

==Maximen vertaling ==
Heb jij een gescande bron voor de 2 Maximen Liancourt ? Ik heb de bron voor édition de Hollande gevonden, dus die kunnen we tzt toevoegen. Finishing touch: de sectie ''bronnen'' is een wikisource toevoeging, als zodanig te vermelden. Komt ook tzt aan de orde. Kun je speciaal opletten als een Maxime over twee pagina's loopt, hoe ik die verdeeld heb over de twee pagina's, het kan/mag anders. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 20 aug 2023 13:49 (CEST)
::Het is een leuk initiatief van je, bedankt daarvoor! De oversprongen op de pagina's zijn tot nu toe (M202) prima. Zoals in het Wikipedia-artikel vermeld is het ''Manuscrit Liancourt'' in 1962 door diefstal verdwenen, maar moet er nog een fotografische kopie van bestaan. Ik neem aan dat deze links je bekend zijn: https://fr.wikisource.org/wiki/Page:La_Rochefoucauld_-_%C5%92uvres,_Hachette,_Appendice_du_t1,_1883.djvu/64 en https://fr.wikisource.org/wiki/Page:La_Rochefoucauld_-_%C5%92uvres,_Hachette,_Appendice_du_t1,_1883.djvu/76 ?
:::Ik had er één gevonden. De links staan nu geparkeerd op [[Overleg:Maximen van La Rochefoucauld]]. De twee Liancourt staan al op commons. Ik vermoed dat ik een pdf maak van de 4 pagina's ed. de Hollande, of dat ik het hele document op commons zet. Ik denk daar nog even over na. ook zou kunnen de zes pagina's samenvoegen tot een apart ''samengesteld'' document.
--[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 20 aug 2023 19:05 (CEST)
::::Dag Wildel, Voor de L en H maximes stonden beide bronboeken al op commons. Ik heb dus niet moeilijk gedaan en de Index (ws:Index) aangemaakt met zichbaar slechts de 2+5 relevante pagina's, de overige buiten de pagelist gelaten.  
*{{done}}Dat brengt me op de '''vraag''' of ik voor de hoofdbron misschien toch maar de onvertaalde stukken moet maskeren, hoewel als ze zichtbaar zijn, iemand misschien begint te vertalen. 
*{{done}} De gebruikte tekstbronnen moeten alledrie nog aan elkaar gelinkt worden in het venster ''deel'' op de Indexpagina.  
*Voor de inclusievorm van de thematische Index (misschien beter:Register) moet ik een truck verzinnen dat hij ook vanuit een pagina in de Indexruimte door transclusie in de hoofdruimte komt. Wat vind je van het idee, Nederlandse A tegenover Franse A, met uitleg in nowiki-vorm &quot;alfabetisch register in het nederlands niet gelijk aan die in het Frans&quot;. ABC...Pagina's genoeg, en daarna kunnen we de transclusie-code gebruiken. Het alternatief is een lege pagina in de index gebruiken (weinig lege pagina's, alles in éen)
*De omkaderde bronvermelding, ook niet bij de tekst behorende, kan waarschijnlijk naar de overlegpagina. Of naar een extra pagina Indeling, zie hieronder. 
*&lt;s&gt;Je wordt expliciet in de kop vermeld&lt;/s&gt;(&lt;={{done}} weggehaald). En de geschiedenis geeft ook jou aan. Maar ja, je bent trots op je vertaling, echter de naam van gebruikers komt gewoonlijk niet in de tekst, net zoals de schrijvers van wikipedia-artikelen hun naam niet in de pagina hebben, maar in de geschiedenis. Het is een grenssituatie. Ik denk er over na. Groet. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 20 aug 2023 23:25 (CEST)
::@[[Gebruiker:Havang(nl)]] Goeiemorgen Havang. Als je die laatst vermelde  pagina's gebruikt lijkt het mij in ieder geval het beste om enkel de betreffende maximen in beeld te brengen. ''Nederlandse A tegenover Franse A, met uitleg in nowiki-vorm &quot;alfabetisch register in het nederlands niet gelijk aan die in het Frans&quot;'': ben ik het helemaal mee eens. Een bronvermelding op een overlegpagina lijkt me niet ideaal, maar als dat de enige mogelijkheid is moet dat maar, het moet uiteraard ergens terug te vinden zijn. Mijn pseudoniem hoeft wat mij betreft niet prominenter vermeld dan in de oude opzet. Vriendelijke groeten (ik ga de komende dagen nog verder valideren, maar verwacht niet jouw tempo daarin te kunnen evenaren...). [[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 21 aug 2023 09:11 (CEST)
:::De komplete scan-bronteksten voor de wikisource vertaling zijn de drie gebruikte indexen, (intussen gekoppeld als ''delen'') en niet meer dan die drie. De overige &quot;bronnen&quot; zijn wikipedia-type bronnen, niet gebruikt voor de wikisource vertaling, wel gebruikt voor jouw indeling in groepen naar ''herkomst''. 
:::Ik kan jouw oude indeling (de wikisource gegenereerde inhoud (van 14 augustus) samen met die bronnen in een pagina opnemen (die staat dan apart van de Inhoudsopgave ontleend aan indexbron 1. Ik denk na of en hoe ik die voor de ''koptekstenstreaming'' in elkaar kan vlechten )  
--[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 21 aug 2023 12:43 (CEST)
:::@[[Gebruiker:Havang(nl)]] Hallo Havang, voor alle duidelijkheid moet ik wel kwijt dat ik zeer veel belang hecht aan de door mij aangebrachte (GEF-)indeling. Het heeft mij altijd buitengewoon verbaasd dat geen enkele Nederlandse vertaler (voor zover ik weet) dat consequent heeft gedaan (behalve t/m 504) en het correspondeert precies met wat ik in het Wikipedia-artikel (https://nl.wikipedia.org/wiki/Fran%C3%A7ois_de_La_Rochefoucauld) op een rij heb kunnen zetten over de publicatiegeschiedenis (Zie evt. ook: ''Table of alternative maxim numbers'' in de Oxford uitgave van Blackmore en Giguère, p. 324-327). Als ik je goed begrijp ben je van plan om die indeling ook aan te houden? Die 33 subartikelen vormen m.i. ook geen bezwaar [[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 21 aug 2023 13:24 (CEST)
:Het ''register'' lijkt groter dan het feitelijk is. De Alfabet links kunnen in de pagina's verwerkt worden, zodat in de indeling de letterserie A-B-C etc op één regel kan. Dat mnoet met enig puzzelen te doen zijn, zonder een lange lijst lijst à la de oude vorm). Kun je de rode links hierboven alvast nakijken, in detail en in samenhang? --~~
:@[[Gebruiker:Havang(nl)]] ''Kun je de rode links hierboven alvast nakijken, in detail en in samenhang?'' Sorry, ik begrijp totaal niet wat je bedoelt met rode links, detail en samenhang[[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 22 aug 2023 00:20 (CEST)
::O, sorry. Om het concreter te maken: de INDELING NAAR HERKOMST staat in concept op [[Pagina:La Rochefoucauld - Œuvres, Hachette, t1, 1868.djvu/160]], en ik heb het als concept op de Indexpagina zichtbaar gemaakt. Ik heb vanwege de drie bronnen iets moeten verzinnen met betrekking tot L en H. Al schrijvende kreeg ik behoefte aan het herhalen van ''editie van 1678'' in de drie groepstitels. Je kunt de titels op deze pagina aanpassen naar jouw wens, later maken we de titels in de hoofdtekst conform aan de titels hier. Ik heb zin om ''Thematisch register'' (geen nummer ervoor) te veranderen in ''Alfabetisch register naar thema'' of korter in ''Alfabetisch Register''. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 22 aug 2023 09:23 (CEST)
:::@[[Gebruiker:Havang(nl)]] Goeiemorgen Havang. Ik heb de pagina net proefgelezen. In de Larousse/GEF-editie en in alle gedrukte vetalingen waarover ik hier beschik heeft men het kortweg over ''Postume'' en ''Nagelaten Maximen'', mijn voorkeur gaat er dus niet naar uit om deze titels langer te maken. Verder is het door mij opgestelde register niet alleen thematisch, maar ook verwijzend naar trefwoorden (en synoniemen daarvan). Dus ''thematisch'' komt inderdaad niet overeen met de bedoeling van het register. [[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 22 aug 2023 11:57 (CEST)
::::* Prima. Ik heb vanuit het kader van de bronnen het stukje tekst onderaan, plus de Larousse referentie, met enige inkorting,  onder de titel van deze indelings-pagina geplaatst. Kun je weer kijken, corrigeren? 
::::* Wat doen we met de overige referenties in die lijst? De drie Indexen + deze Larousse vormen de complete set tekst-bronnen voor het vertaalde geheel, inclusief indeling en nummering. De overige bronnen lijken me studiemateriaal. Staan die studiemateriaal-bronnen reeds in wikipedia? dan zouden ze hier gerust naar de overlegpagina mogen. Of waren ze nodig voor het register? dan zou ik ze als referentie na de regel over het register kunnen plaatsen, met als zwakte, dat men niet weet welke bron waar gebruikt is, en ze dus geen verificatie-waarde hebben. Ik heb dus voorkeur voor de overlegpagina.--[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 22 aug 2023 12:35 (CEST)
:@[[Gebruiker:Havang(nl)]] Ik zou niet willen spreken van studiemateriaal. Voor een kritische lezer is het overduidelijk dat een vertaling van een dergelijk klassiek werk niet uitsluitend uit het hoofd van een vertaler is komen rollen, maar dat deze(n) daarbij met andere bestaande vertalingen (Nederlandse, maar ook Engelse liggen uiteraard voor de hand) moet(en) hebben vergeleken (al was het maar om de schijn van plagiaat te vermijden doordat bepaalde woordkeuzes erg voor de hand liggen). De door mij vermelde bronnen dienen m.i. integraal zichtbaar te blijven. Al gaat het om zo'n oud werk, ik kan zelf niet beoordelen of het plaatsen op een overlegpagina voldoende recht doet aan auteursrechten van de vermelde hedendaagse vertalers en uitgevers. Het lijkt mij eigenlijk correcter om het ontstaansproces duidelijker zichtbaar toe te voegen, eventueel op nog een extra pagina, met bv. als titel: ''&quot;Geraadpleegde literatuur&quot;'' [[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 22 aug 2023 16:05 (CEST)
*Je moet wikisource zien als een &quot;reproductie-site, niet als een informatiekanaal over het gecorrigeerde. Wikisource bemoeit zich alleen maar met het document, zoals commons zich bemoeit met de scan, en daar de djvu-file ook niet uitdost met een reeks aanvullende referenties. Maar als je wil, kun je de subpagina [[Maximen van La Rochefoucauld/Presentatie]] gebruiken (er is één ander voorbeeld van). je zult zien dat de experts dan al gauw de neiging hebben, met steeds weer toevoegingen van details, daar een tweede wikipedia-artikel van te maken, vergetend dat ze op wikisource zijn en een tekst ''reproduceren'' in case, in vertaling reproduceren.
* Ik heb een begin gemaakt met 't register: '''A''' staat in drie opmaakvarianten in concept op [[Pagina:La Rochefoucauld - Œuvres, Hachette, t1, 1868.djvu/553]]. De * zijn alleen maar nodig om een nieuwe regel te krijgen, maar dat geeft die bolletjes. Ik vond het praktischer om het sjabloon Alinea te gebruiken. Nog een voordeel : Dat leent zich beter voor de verschillende weergaveformaten (de paginabreedte kan bij de lezer anders zijn dan hoe bij jou de paginabreedte is). (Zie de verspringing bij Angst en vrees). En ik heb ook gekeken naar een variant met twee kolommen, lager op de pagina. Sjabloon alinea of * , drie of twee kolommen, de keus is aan jou. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 22 aug 2023 16:52 (CEST)
::@[[Gebruiker:Havang(nl)]] 
*Ik weet niet of deze vertaling helemaal te vergelijken is met andere Wikisource-dokumenten, dat zijn immers meestal toch oude bronnen, waar men geen rekening hoeft te houden met copyright? De pagina heb ik aangemaakt, al zou ik ''Geraadpleegde literatuur'' een betere titel vinden (die meteen duidelijk maakt dat er niets meer hoeft te worden aan toegevoegd omdat die naar gedane zaken verwijst).
*Sjabloon Alinea lijkt me prima. En twee kolommen vind ik een veel rustiger beeld geven naast de Franstalige kolommen, dus dat lijkt mij het beste. Fijne avond! [[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 22 aug 2023 20:03 (CEST)
:OKE voor sjabloon, duurt eventjes, ineens komt van meer kanten tegelijk wikisource werk. Kun je een merkteken plaatsen, bijv '''Splits hier''' waar ik het register moet splitsen om over de 5 pagina's te verdelen? Of gewoon maar ongeveer 5 gelijke delen maken?
::@[[Gebruiker:Havang(nl)]] Gewoon 5 gelijke delen lijkt me prima. Term ''&quot;Morele maximen&quot;'' verwijst tegenwoordig naar filosofie van Kant, wat betreft La Rochefoucauld is kortweg ''&quot;Maximen&quot;'' gebruikelijker geworden dan bv. ''&quot;Réflections morales&quot;'', dus die Franse term hoeft niet letterlijk vertaald.

Die dingen van redactionele aard kun je zelf aanpassen waar je wilt, jij doet dat meteen trefzeker. Voor een homogene stijl heb ik Register in één keer omgezet naar alinea en naar 2-koloms, voordat ik ze overhevel naar de indexpagina's, zodat je
[https://nl.wikisource.org/w/index.php?title=Maximen_van_La_Rochefoucauld&amp;diff=147698&amp;oldid=147537 HIER]] nog een controle kunt doen of er geen bewerkingsfouten gemaakt zijn. Splitvoorstel : ABCD 63 regels, EFGH 86 regels, IJKLMN 76 regels, OPQRS 78 regels en TUVWXYZ 90 regels. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 23 aug 2023 11:22 (CEST)
:@[[Gebruiker:Havang(nl)]] Ziet er prima uit, ook wat betreft splitvoorstel. Ik begrijp dat de letter L minder fraai uitpakt door de vele verwijzingen naar ''Liefde''... [[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 23 aug 2023 12:18 (CEST)
:::Split 5 pagina's register en transclusie in artikel gedaan, om na te kijken. Ik kan ook een transclusie uitvogelen voor de bronnen, mogelijk op de pagina indeling als wikisource noot. Ik maak een concept. En daarna: transclusie van het artikel in hanteerbare gedeeltes, subartikelen. Ben je daarmee bekend?  --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 23 aug 2023 12:52 (CEST)

::::Ik heb op de [[Pagina:La Rochefoucauld - Œuvres, Hachette, t1, 1868.djvu/160]] een verwijzing ingebouwd naar [[Maximen van La Rochefoucauld/Geraadpleegde literatuur]] en bedacht toen, dat toevoeging van de koptekst van de hoofdnaamruimte nodige en voldoende verduidelijking geeft. Maar in tegenstelling tot de korte vorm in de koptekst, moeten de 3 bronnen hier bibliographisch correct vermeld worden. Kun je deze oplossing bekijken, en indien accoord, die bibliografische weergave aanbrengen. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 23 aug 2023 13:29 (CEST)
:Bibliografische weergave aangebracht. [[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 23 aug 2023 19:31 (CEST)
=== Afronding ===

::@[[Gebruiker:Havang(nl)]] Klopt mijn veronderstelling dat de Maximenpagina zowat afgerond zal zijn als ik de controle af heb? Vriendelijke groeten, [[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 27 aug 2023 10:38 (CEST)
:Op de L- en H-pagina zie ik geen mogelijkheid om te valideren, aangezien de tekst in ''bewerken'' niet tevoorschijn komt... [[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 28 aug 2023 12:39 (CEST)
::# Omdat die pagina's ingesloten zijn, moet je ze op [[Index:La Rochefoucauld - Œuvres, Hachette, Appendice du t1, 1883.djvu|Index L]] en [[Index:La Rochefoucauld - Maximes, éd. Pauly, 1883.djvu|Index H]] valideren, als je op die pagina's iets wijzigt, gaat de wijziging synchroon mee op de L- en H-pagina.
::# Wat betreft na het valideren, wil je  de afzonderlijke hoofdstukken apart weergegeven hebben, waarbij een running header die in volgorde met elkaar verbindt?   
::*Voorbeeld: Hoofdpagina met de inhoud (bij jou: de [[Pagina:La Rochefoucauld - Œuvres, Hachette, t1, 1868.djvu/160|indeling]]): [[Negen novellen]] Op de hoofdpagina staan  
::*in de koptekst: een link naar subpagina: [[Negen novellen/Gehele tekst|Doorlopende tekst op één pagina]]
::*in de Inhoud : links naar Negen subpagina's (hoofdstukken), te beginnen met [[Negen novellen/Twee doopzusters]]. Op die subpagina's staan in de koptekst een link naar de Hoofdpagina, en per hoofdstuk een link naar vorig en volgend hoofdstuk,   met running header, die je kunt doorklikken per hoofdstuktitel voor 't volgend hoofdstuk, enz. tot het laatste hoofdstuk.
::#Zo'n serie is vrij snel te maken. Of kies je voor slechts de ene lange doorlopende tekst op éen pagina, zijnde de hoofdpagina? Dan is er slechts de huidige lange pagina, waarin dan (door transclusie) moet worden opgenomen de pagina ''Indeling''.    
::Ook nog te te doen : [[Auteur:François de La Rochefoucauld]] aanmaken, met de inleidende zin uit wikipedia en de lijst van zijn werken.
:: --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 28 aug 2023 13:08 (CEST)
:@[[Gebruiker:Havang(nl)]] Bedankt voor je reactie (en alle andere inspanningen!). Het spijt me dat  ''... op [[Index:La Rochefoucauld - Œuvres, Hachette, Appendice du t1, 1883.djvu|Index L]] en [[Index:La Rochefoucauld - Maximes, éd. Pauly, 1883.djvu|Index H]] valideren...'' mij helaas ook niet lukt, ik zie geen tekst verschijnen. Overigens hoeft aan die tekst niets gewijzigd, afgezien van het terugplaatsen van een paar spaties in H.108 en H.110, dus daarna kun je mischien zelf valideren?
:''...afzonderlijke hoofdstukken apart weergegeven hebben, waarbij een running header die in volgorde met elkaar verbindt...'': Ik denk dat dit wel de beste optie is.
:::De auteurspagina zal ik nog aanmaken.[[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 28 aug 2023 14:44 (CEST)
::[[Index:La Rochefoucauld - Œuvres, Hachette, Appendice du t1, 1883.djvu]], en Index H , scroll naar beneden en open de twee ''gele'' pagina's. Idem voor de 5 pagina's in de andere index H. Dat zijn de bronpagina's, de rest volgt synchroon. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 28 aug 2023 15:15 (CEST)
:::Kan je misschien in de pagelist (Index) de resterende gele pagina's nog valideren en de rose pagina's (vijf pagina's voorwoord, die ik vertaald heb) corrigeren — of aangeven welke van die pagina's je ook gemaskeerd wilt hebben. Dan kom ik morgen of overmorgen wel toe aan het creeren van hoofd- en subpagina's. 
:::Het was ook voor mij een leerzaam avontuur. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 28 aug 2023 20:26 (CEST)
:@[[Gebruiker:Havang(nl)]] Kun je mij links sturen naar die gele en rose pagina's (of naar de pagelist als het er teveel zijn)? Het blijft voor mij ook leerzaam, want ik heb nog niet voldoende over Wikisource geleerd om te weten hoe ik daar kom... [[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 28 aug 2023 23:37 (CEST)
::O, je kent de knop ''bron'' kennelijk nog niet. Ga op de pagina [[Maximen van La Rochefoucauld]] bovenaan naar de knop ''bron'', dan kom je bij de Index en de pagelist. Daar zie je in groen wat je gevalideerd hebt. Je kunt de gele pagina's aan het begin groen maken (valideren) al gebruiken we die niet, ze hebben bibliografische waarde. Max Titel, Indeling en pag 217 wil ik graag gevalideerd zien. De donkere pagina's &quot;Voorwoord&quot; t/m 30 (voor jou waarschijnlijk rose, default kleurinstelling)  zijn door mij vertaald en heb ik als nog niet proefgelezen gemarkeerd ; als je die wil behouden kunnen ze samen met pagina &quot;indeling&quot; vooraf aan de serie hoofdstukken, en dan corrigeer je ze (proeflees je ze) ; als je ze niet wil hebben dan doe je er niets aan, dan maskeer ik ze. De 4 pagina's Inhoud gaan we niet gebruiken, die zijn 2 donker(rose), 2 wit), maar die kunnen gemaskeerd worden. De lichte pagina's 216 en 236 zijn blanco en hoeven niet gecorrigeerd worden. Gr. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 28 aug 2023 23:55 (CEST)
:::(Bijna) {{done}}. Was een peuleschil, nadat net gisteren (!!!) de reparatie van de ''magic header'' gereed was gekomen. Ik heb op [[Maximen van La Rochefoucauld]] wat moeten schuiven met toelichtende teksten en titels. '''Kun je die nakijken ?''' Ik heb als voorstel bij de Inhoud ook het voorwoord gezet, maar die is niet gecorrigeerd, dus die wil je misschien weg hebben. '''Wat wil je: Ja weg/nee laat maar staan ?''' Je kunt de serie bekijken door in de Inhoud een blauwe koppeling te openen en vandaar de running header te volgen. Vraag: kan het register blijven als '''één pagina voor A t/m Z'''? of moet ik gaan splitsen ? IK vind dat het zo op één pagina rustig kan. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 29 aug 2023 11:49 (CEST)
::@[[Gebruiker:Havang(nl)]] De voor mij nieuwe pagina's met vertalingen zou ik graag nog even rustig willen nalopen, daarna kun je misschien kijken of je het eens bent met mijn eventuele correcties? De overige wijzigingen en indeling lijken me prima, nogmaals dank daarvoor.[[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 29 aug 2023 14:26 (CEST)
:::Prima, even een signaal als je ermee klaar bent. Het leek me wel leuk het voorwoord erbij te zetten. Coeur=karakter of een beter woord ? [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 29 aug 2023 14:31 (CEST)
:@[[Gebruiker:Havang(nl)]] De ''Notice biographique'' heb ik wat bewerkt, kun je kijken of je het ermee eens bent? Rest volgt later. Hoe termen vertaald moeten worden hangt bij FDLR vaak van de context af (en van de vertaler en de tijdsgeest, als ik bv. Scheurleer met van Buuren vergelijk...); met ''coeur'' bedoelt hij m.i. gewoonlijk ''hart'' in figuurlijke zin.
::@[[Gebruiker:Havang(nl)]] Goeiemiddag, Havang; voorzover ik weet ben ik ermee klaar. Ik neem aan dat, na proeflezing en eventuele correctie door jou, ik enkel nog die laatste vier pagina's hoef te valideren? [[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 30 aug 2023 16:13 (CEST)
:OKE, laatste pagina's valideren, en dan naar ''bron'' om bij '''voortgang''' ''proefgelezen'' te veranderen in ''klaar'' . --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 30 aug 2023 16:29 (CEST)
::@[[Gebruiker:Havang(nl)]] Op een haar na gevild, dat laatste haartje moet ik toch weer aan jou overlaten... [[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 30 aug 2023 18:24 (CEST)
:::Welk haartje, (ik ben kleurencontrastblind, geel en groen zie ik hier vrijwel hetzelfde) .--[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 30 aug 2023 21:29 (CEST)
:@[[Gebruiker:Havang(nl)]] Het is me intussen zelf gelukt, ik was per abuis onderaan de pagina gaan rommelen met &quot;Categorie:Klaar&quot;, wat de verkeerde weg bleek. Ik geloof dat het nu helemaal rond is, al verschijnt op mijn scherm de Nederlandse tekst nogal eens over de hele pagina, met het cijfer van de Franse pagina over de letters heen; je kan dan wel via dat cijfer naar de djvu pagina, dus ik neem aan dat dat nog een kleine onvolkomenheid van Wikisource is.
::Nogmaals hartelijk dank voor je initiatief, de fijne samenwerking en alles wat ik er door heb bijgeleerd! [[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 30 aug 2023 23:24 (CEST)

:::Wat de export betreft, [[Gebruiker:Raketsla]] is zondag j.l. begonnen met wikisource programmering te verbeteren, lees [[Wikisource:De kroeg#Exportproblemen]] en lager. Ze had voor ons net op tijd de ''magic header'' geinstalleerd, dat scheelde mij uren. En wat de paginabreedte betreft, de ''cache'' (interne opgeslagen oudere gegevens) leegmaken (een paar keer op computertoets F5 drukken,) helpt.  --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 31 aug 2023 00:40 (CEST)
===Nog te valideren===
Een pagina nog te valideren [[Pagina:La Rochefoucauld - Œuvres, Hachette, t1, 1868.djvu/13]]
:@[[Gebruiker:Havang(nl)]] {{done}}[[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 2 okt 2023 10:24 (CEST)

== Vertaling ==

Dag Wildel, 
Ik heb een vertaling gemaakt van de [[Unie van Atrecht]], [[Index:Actes des États-généraux des Pays-Bas, 1576-1585, tome 2, 1866.djvu]], 
maar die moet nodig door een ervaren iemand nagekeken/verbeterd worden. Zou jij dat willen doen? Groet --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 10 dec 2023 13:30 (CET)
:@[[Gebruiker:Havang(nl)]] Goeienavond Havang. Ik ben wel vereerd dat je mij als een ervaren vertaler beschouwt. Voor alle duidelijkheid: ik ben daarin geen professional, maar door het geploeter destijds op de Maximen heb ik misschien een beetje bijgeleerd. Ik begrijp dat het om het valideren van enkele pagina's gaat en dat je geen bezwaar hebt tegen eventuele wijzigingen. Ik zal er de komende dagen mee aan de slag gaan. Vriendelijke groeten [[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 10 dec 2023 19:29 (CET)
::@[[Gebruiker:Havang(nl)]] Dag Havang, Zoals je merkt ben ik aan de vertaling begonnen, tussen andere bezigheden door. Ik vind het erg interessaant, maar doe het graag rustig aan, het moet uiteraard een hobby blijven. Ik heb de indruk dat de heren zich destijds in Douai niet tot het uiterste hebben ingespannen om het allemaal grammaticaal te laten kloppen en helder te verwoorden; zodat ik hier en daar een woordje of leesteken toevoeg om te zorgen dat ik het zelf denk te begrijpen. Er wordt in ieder geval regelmatig even aan gewerkt, maar mede door de feestdagen kan het allemaal nog wat tijd vergen. Groeten en fijne feestdagen.[[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 17 dec 2023 16:34 (CET)
:Ja, ik zag dat je al ontdekt hebt, dat in die tijd men in zulke ambtelijke stukken twee werkwoorden gebruikte : in de trant van ''ik beveel en verordonneer'', en eerlijk gezegd, op het eind was ik de draad kwijt.  Dus neem de tijd, zie maar wat het wordt. PS. Ziriksée werd in Nederlandse stukken uit die tijd ook als spelling gebruikt, maar ik vind het prima dat je het in modernere stijl vertaalt inclusief moderne naamspelling. Er schijnt nergens op internet een vertaling te zijn, dus alles is winst.--[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 17 dec 2023 17:15 (CET)
::Ik denk dat ze vooral wettig gezag wilden uitstralen door het juridisch sterk te laten overkomen. Fijn dat jij er al zoveel werk aan hebt verzet! [[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 18 dec 2023 10:30 (CET)
:@[[Gebruiker:Havang(nl)]] Goeiemiddag Havang, ik heb net de laatste pagina afgemaakt. Als je twijfels hebt over interpretaties mijnerzijds, dan hoor ik het graag. Soms ben ik afgegaan op de klank van een woord, zo denk ik dat men met ''plaine'' eigenlijk ''pleine'' bedoelt. ''Arras'' heb ik nu toch vertaald als ''Atrecht'', omdat het document nu eenmaal zo genoemd is. Vriendelijke groeten. [[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 2 jan 2024 12:17 (CET)
::@[[Gebruiker:Wildel]]  Eerst nog een voorspoedig 2024 gewenst. Mijn complimenten voor het geduldig en met precisie doorploeteren van die oud-Franse tekst, ik had dat geduld niet genoeg. De unie van Atrecht was toch altijd iets vaags, geschiedenissites kunnen de vertaling ervan goed gebruiken. Bedankt. --2 jan 2024 12:30 (CET)
:::@[[Gebruiker:Havang(nl)]] Dank je wel! Mijn beste wensen ook aan jou. Ik heb er zelf ook weer veel van geleerd, zowel wat betreft de historische context als het oude Frans. Ook jij bedankt voor het initiatief en het toch uitvoerige voorwerk. [[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 2 jan 2024 12:50 (CET)
::::De historische context : ook [[Index:Apologie van Pr Willem I van 1580.pdf]] is nog lang niet af, er zijn daar ook enige noten in het Frans die vertaald zouden kunnen worden, maar voor noten hoeft dat niet persé: het gaat om de hoofdtekst, die gecorrigeerd moet worden. Nog genoeg werk te doen daar. ''Si le cœur t'en dit... ''--[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 2 jan 2024 13:00 (CET)
:::::Hallo Havang, ik krijg de indruk dat je me probeert een hint te geven voor een volgende taak, maar je vraag is mij niet duidelijk. Hoewel de Tachtigjarige Oorlog niet hoog op mijn lijst van favoriete onderwerpen staat wil ik er af en toe wel naar kijken of eventueel wat aan werken. Maar wat is precies je verzoek? [[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 3 jan 2024 00:49 (CET)
::::::Het is een lange historische tekst met een matige OCR-transcriptie, zodat er veel van de transcriptie met de hand gecorrigeerd moet worden, en ook veel f naar s aanpassen. Ik ben er in september aan begonnen, af en toe de transcriptie van een paar pagina's verbeteren, zie voorbeeld [https://nl.wikisource.org/w/index.php?title=Pagina%3AApologie_van_Pr_Willem_I_van_1580.pdf%2F61&amp;diff=167965&amp;oldid=167888]]. Ieder beetje helpt. Maar misschien doe je liever andere dingen op wikisource, bijvoorbeeld een dichtbundel zoals [[Index:Herman Gorter, Verzen (1890).pdf]] die wat eenvoudiger na te kijken is? In de reeds gedane pagina's vind je voorbeelden hoe het sjabloon ''Gedicht'' gebruikt wordt. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 3 jan 2024 10:15 (CET)
:@[[Gebruiker:Havang(nl)]] Goedemiddag Havang. Ik heb er even over nagedacht. Ik merk dat het aanpassen van de Apologie-tekst wel een beetje monnikenwerk lijkt. Bij gelegenheid wil ik er af en toe wel wat aan meehelpen en Franse teksten vind ik zeker een uitdaging; maar afgezien van de Maximen (waarbij het mij niet zozeer ging om het vertalen zelf, maar om een zorgvuldige en actuele interpretatie van de La Rochefoucaulds gedachtegoed) vond ik het tot nu toe toch altijd leuker om met Wikipedia-artikelen bezig te zijn en niet zozeer met Wikisource. Vriendelijke groeten, [[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 4 jan 2024 16:29 (CET)
::Dat begrijp ik, ik heb zelf veel gedaan op de Franse wikipedia. Ik kwam er in augustus achter dat hier maar zo'n vier mensen regelmatig iets deden. Ik heb toen besloten een tijdje te werken aan onderhoud, en @[[gebruiker:Raketsla]] heeft toen ook veel aan de wikisource-programmering gedaan, wat het werken sneller maakte. Het onderhoud heeft zichtbaar effect : zie hoe  het rose daalt tov het blauw: [[https://phetools.toolforge.org/graphs/Wikisource_-_texts_nl.svg]]. Wat niet wegneemt dat nl.wikisource een lage prioriteit heeft. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 4 jan 2024 19:58 (CET)

== Uitnodiging ==
Dag Wildel, Ik heb afgelopen periode de oud-Franse [[Index:Li romans de Bauduin de Sebourc.pdf]] met hulp van AI vertaald, ben nu bezig de vertaling te proeflezen. Maar ik heb ondersteuning nodig van iemand met meer kennis van Frans dan ik. Al zou je maar een beperkt aantal van de (proegelezen gele) index-pagina's na willen kijken, dat zou me al kunnen helpen bij de rest. Gr. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 21 okt 2026 17:22 (CEST)
:@[[Gebruiker:Havang(nl)]] Dag Havang, ik voel mij wel gevleid door je nieuwe verzoek, maar liever ga ik er niet op in. De samenwerking bij onze vorige projecten vond ik erg prettig, maar bij het laatste merkte ik ook dat het oude Frans me eigenlijk wat te pittig is. Ook spreekt het door jou voorgestelde onderwerp me, eerljk gezegd, weinig aan. Ik wil je nogmaals bedanken voor de samenwerking bij de eerdere projecten en wens je veel succes met dit nieuwe![[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 22 okt 2026 12:43 (CEST)
::Boudewijn van Sebourg is het vervolg op de ''Ridder metter Swane'', voor Nijmegen interessant, dat is mijn motivatie. Nijmegen wordt ruim 200 keer genoemd. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 22 okt 2026 13:03 (CEST)
:::@[[Gebruiker:Havang(nl)]] Ik kan me je motivatie meteen veel beter voorstellen. Ik bedacht nog dat je je vraag misschien ook zou kunnen voorleggen aan Jules Grandgagnage (Gebruiker:J.Grandgagnage), al weet ik totaal niets over zijn huidige activiteiten op Wikipedia en uiteraard ook niet of hij zin of tijd heeft. Mogelijk kan hij ook andere wikipedianen noemen die meer op dit terrein thuis zijn. Vriendelijke groet,[[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 22 okt 2026 18:56 (CEST)

== Onvindbare maximen ==
:@[[Gebruiker:Havang(nl)]] Beste Havang, ik stel tot mijn verbazing vast dat een deel van de maximen niet terug te vinden is. Het betreft de ''Weggelaten maximen'' nr. 563-641. Ik zie die voor het laatst op 14 augustus 2023 staan, verder niet. Ik kan me niet herinneren of we ze destijds wel hebben gevalideerd en of de Franse tekst er is naast geplaatst. Dus het is mij helemaal niet duidelijk of en hoe dit deel ooit verdwenen is. Kun jij er eens naar kijken svp? Vriendelijke groet,[[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 7 nov 2026 17:29 (CET)
::Er ontbrak een hoofdstuk op de pagina Indeling (indertijd gemist), die heb ik daar toegevoegd onder rubriek''posthume maximen''. Maar ik wist niet of ik dat moest zetten als 2.5 (dus als 5de reeks van de rubriek ''posthume'') of als aparte reeks onder een nieuwe rubriek, nummering 3. Een aparte rubriek zou leiden tot hernummering van de volgende hoofdstukken 3=&gt;4 ''weggelaten maximen'', met reeksen 3.1 en 3.2, dus ik heb 2.5 gebruikt. En daarna heb ik die reeks 2.5 aangemaakt als: [[Maximen van La Rochefoucauld/2.5]]. '''Bestudeer''' [[Pagina:La Rochefoucauld - Œuvres, Hachette, t1, 1868.djvu/160]] en zeg of het goed is zo? Of dat ik hernummering moet toepassen: 2.5=&gt;3, 3=&gt;4, 3.1=&gt;4.1, 3.2=&gt;4.2 ? [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 7 nov 2026 21:31 (CET)</text>
      <sha1>taf403idx6jmy2esac3kxggxspv52lj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>229194</id>
      <parentid>229193</parentid>
      <timestamp>2026-11-07T20:53:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Wildel</username>
        <id>11084</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Onvindbare maximen */</comment>
      <origin>229194</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42656" sha1="5rw2phyu7notki6d81ridtcqbyx9uz0" xml:space="preserve">Zie:[https://nl.wikipedia.org/wiki/Overleg_gebruiker:Wildel Overlegpagina Wikipedia]

== Maximen van La Rochefoucauld ==

Voor de index op deze pagina lijkt het mij veel overzichtelijker om deze bijvoorbeeld in drie kolommen te verdelen.

Bestaat er een sjabloon(-combinatie) die dit mogelijk maakt terwijl de index toch blijft functioneren bij het aanklikken van een beginletter op de bovenste regel?

[[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 2 mei 2020 16:00 (CEST)

Antwoord inmiddels door trial and error gevonden!

[[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 3 mei 2020 11:15 (CEST)

Bij nader inzien lijkt de door mij bedachte oplossing (per letter een kolom maken) niet zo handig; zie mijn vragen in de Kroeg.

[[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 20 okt 2020 18:04 (CEST)

== Welkom ==

{{welkom}}
Van harte welkom op wikisource. Als je een vraag hebt kun je deze het best stellen in onze [[Wikisource:De kroeg|kroeg]]. Mvg, [[Gebruiker:Vincent Steenberg|Vincent Steenberg]] ([[Overleg gebruiker:Vincent Steenberg|overleg]]) 23 jun 2020 21:39 (CEST)

Dank je wel voor je hartelijk welkom, Vincent. Het ziet er wel naar uit dat mijn huidige project (''Maximen van La Rochefoucauld'') nog geruime tijd in de steigers zal staan, maar gezien de aanzienlijke hoeveelheid materiaal die ik de laatste jaren had gecreëerd vond ik het toch het beste om het al op Wikisource te zetten en dan daar gestaag verder te werken.
Vriendelijke groeten,
[[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 24 jun 2020 10:54 (CEST)

== Pages index op wikisource  ==

Dag Wildel, 
Je hebt een mooie bijdrage op wikisource: de vertaling van de Maximes. We zoeken de passende bronnen als scans om die aan je teksten te koppelen. Dan kun je veel nauwkeuriger (onder)delen linken, door gebruik te mken van een code ''pages index''. Zie het voorbeeld van een andere (stukje) vertaling: [[Index:Montaigne - Essais, Éd de Bordeaux, 1.djvu]], en daarbij [https://nl.wikisource.org/w/index.php?title=Essays_van_Montaigne%2FDeel_1%2FOp_verschillende_wijzen_bereikt_men_hetzelfde&amp;diff=145293&amp;oldid=145284 HET VERSCHIL] tussen versies]], merk op hoezeer de pagina met die eenregelige code toch dezelfde inhoud weergeeft. 
Zijn er delen van je tekst die zo 1 op 1 corresponderen met een Franse uitgave, liefst reeds als djvu-file aanwezig op commoms in [[:Commons:Category:François de La Rochefoucauld]], bijv. jouw deeltekst: '''Maximen uit de editie van 1666''' is misschien net als op de Franse wikisource te koppelen aan delen van de serie [[:s:fr:Livre:La Rochefoucauld - Œuvres, Hachette, t1, 1868.djvu|File:La Rochefoucauld - Œuvres, Hachette, t1, 1868.djvu]] en volgende ? 

Zie bijv [[:s:fr:Page:La Rochefoucauld - Œuvres, Hachette, t1, 1868.djvu/167]] In s:nl zou dan op de linkerpagina jouw overeenkomende  tekst komen naast de franse facsimile. (Maximes 1 en 2) 

--[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 14 aug 2023 14:39 (CEST)
:Beste Havang, allereerst hartelijk bedankt voor je belangstelling en voorstel. 
::Het lijkt me inderdaad erg mooi indien de Franse tekst parallel aan mijn vertaling gevolgd zou kunnen worden. Als ik je goed begrijp zou die taak dan niet door mijzelf uitgevoerd hoeven te worden (ik ben inmiddels door vele andere onderwerpen in beslag genomen, maar zou dan zeker erbij betrokken willen blijven). De Maximen worden door verschillende Franse schrijvers/uitgevers (met name Truchet en Lafond) anders genummerd dan in de door mij gevolgde GEF (Éd. Gilbert, 1868), maar dit probleem speelt enkel voor de Maximen 505 - 641 (en een tiental met de L- en H-nummering). Dit betreft vooral Maximen die door La Rochefoucauld later verwijderd zijn, of teruggevonden in zijn nalatenschap en correspondentie. Hoopvol is echter dat de Franse wikisource ook precies diezelfde GEF van Gilbert weergeeft, zodat mijn vertaling er inderdaad 1 op 1 naast zou moeten kunnen staan, voor zover ik bij een globale inspectie nu kon nagaan. Ik neem echter aan dat bij de uitvoering van jouw voorstel pagina's een voor een gecontroleerd worden, zoals dat ook op de Franse wikisource lijkt te gebeuren?
::[[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 15 aug 2023 11:47 (CEST)
:::Het is een poging een bron te koppelen aan de vertaling, zodat een één-op-één vergelijking mogelijk wordt. Inderdaad, de procedure is één persoon correctielezen, een tweede persoon validatielezing. Validatie gaat snel, en dat zou je zelf kunnen doen. Het omzetten door copy/paste kan ik dan doen, wel een uitdaging, met bijna 700 items.   
::Het blijkt inderdaad dezelfde nummering te zijn, met uitzondering van L en H nummering, die ik nog niet in de franse versie gelokaliseerd heb. Misschien staan die in de appendix van deel 1. Eerste stap nu: de index creëren. [[Index:La Rochefoucauld - Œuvres, Hachette, t1, 1868.djvu]] en wat ''entourage'' kopieren. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 18 aug 2023 13:13 (CEST)
:Erg leuk initiatief, Havang. Laat maar horen wanneer er een taak voor mij klaarstaat.[[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 18 aug 2023 15:33 (CEST)

Dag Wildel, het is gemakkelijker dan ik dacht. Al 16 maximes gekopieerd, 5 pagina's. 
Ik heb de pagina's meteen als gecorrigeerd gemarkeerd, zodat jij naar eigen wens kunt valideren. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 18 aug 2023 16:06 (CEST)

:Beste Havang, zo te zien zal het er leuk uit gaan zien, maar ik weet helaas niet hoe het valideren in zijn werk gaat... Kan ik per pagina op ''edit pages in sequence'' klikken en na lezing ''Proefgelezen'' wijzigen in ''Gevalideerd''? Wat gebeurt er met de aanduiding ''nowiki'' bovenaan?[[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 18 aug 2023 17:03 (CEST)
::P.S. Ligt het niet meer voor de hand om de vertaling rechts te plaatsen?[[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 18 aug 2023 17:06 (CEST)

:::De '''Indexruimte''' vormt de ''inputruimte voor bronnen'', daar heeft het correctiewerk plaats. De '''pagina's in de indexruimte''' (pages index) beginnen met''Pagina:''; hun standaard vormgeving is : '''twee vensters''', rechts de geimporteerde facsimile scan, links de corresponderende tekst voor correctielezen (=proeflezen) en nalezen ter goedkeuring (=valideren). (Men kan ook kiezen voor scanvenster boven, tekstvenster beneden). Deze indexpagina's hebben afwijkende lay-out codes van de artikelen in de hoofdruimte. De hoofdruimte of artikelruimte is de outputkant, daar moet eigenlijk niet aan teksten gesleuteld worden, die is alleen voor optimaliseren (koptekst, categorie e.d) van de weergave van de gevalideerde indexpagina's.    

::: nowiki / bovenaan de pagina zorgt dat op deze pagina de regel vooraan begint, en aansluit op de laatste regel op de vorige pagina ; zonder nowiki sluit het eerste woord op de pagina aan op het laatste woord van de vorige indexpagina. 

:::'''De hoofdnaamruimte''' (= artikelruimte) vormt de '''outputruimte'''. De transclusie (transfer by inclusion) van de indexruimte naar de hoofdnaamruimte gebeurt door de transfercode ''pages index=...'' te plaatsen in het artikel (inclusion) zoals in de testvoorbeelden hierboven. Als iemand dus op de hoofdnaamruimte een transclusie-tekst wil veranderen, vangt hij bot: een coderegel.

:::Transclusie van gedeeltes van pagina's kan ook: met de code voor secties van pagina's: ## (sectienaam) ## ; ik heb gekozen voor ## Mnr ##, met doornummering gelijk aan iedere Maxiem. 

:::'''Valideren''' gaat inderdaad door de proefgelezen pagina te openen in de bewerkingmodus, en na eventuele laatste crrectie(s) op te slaan na aanklikken van de ''validatieknop''. 

:::Ik hevel dus jouw originele tekst die in de hoofdruimte staat/stond als outputtekst, naar de Indexruimte ; ik maak daardoor van je tekst dus ''input'' (wat het voor jouw is !). En dan komt de tekst in gecodeerde vorm door transclusie gecorrigeerd/gevalideerd terug in de hoofdruimte als output (wat het voor de lezers is !).  

:::Tot slot, er zijn kleine verschillen tussen de wikpedia-opmaak, die slechts een standaard WP paginaformaat kent, en de opmaak door transclusie, die verschillende paginaformaten kent (lay-out 1, 2 of 3, lay-out keuzeknop soms zichtbaar in het linkermenu). En de artikelen gevormd door inclusie worden niet van een INFOBOX, maar van een koptekst voorzien, en kunnen in deelartikelen gesplitst worden. Daar hebben we het later over. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 19 aug 2023 17:26 (CEST)
::::Hartelijk dank voor je uitleg, Havang. Zoals je merkt ben ik inmiddels in etappes aan het controleren en valideren. Het blijkt ook een goede gelegenheid om de vertaling hier en daar bij te schaven, zoals de grote François zelf ook altijd bleef doen... [[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 20 aug 2023 13:21 (CEST)

==Maximen vertaling ==
Heb jij een gescande bron voor de 2 Maximen Liancourt ? Ik heb de bron voor édition de Hollande gevonden, dus die kunnen we tzt toevoegen. Finishing touch: de sectie ''bronnen'' is een wikisource toevoeging, als zodanig te vermelden. Komt ook tzt aan de orde. Kun je speciaal opletten als een Maxime over twee pagina's loopt, hoe ik die verdeeld heb over de twee pagina's, het kan/mag anders. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 20 aug 2023 13:49 (CEST)
::Het is een leuk initiatief van je, bedankt daarvoor! De oversprongen op de pagina's zijn tot nu toe (M202) prima. Zoals in het Wikipedia-artikel vermeld is het ''Manuscrit Liancourt'' in 1962 door diefstal verdwenen, maar moet er nog een fotografische kopie van bestaan. Ik neem aan dat deze links je bekend zijn: https://fr.wikisource.org/wiki/Page:La_Rochefoucauld_-_%C5%92uvres,_Hachette,_Appendice_du_t1,_1883.djvu/64 en https://fr.wikisource.org/wiki/Page:La_Rochefoucauld_-_%C5%92uvres,_Hachette,_Appendice_du_t1,_1883.djvu/76 ?
:::Ik had er één gevonden. De links staan nu geparkeerd op [[Overleg:Maximen van La Rochefoucauld]]. De twee Liancourt staan al op commons. Ik vermoed dat ik een pdf maak van de 4 pagina's ed. de Hollande, of dat ik het hele document op commons zet. Ik denk daar nog even over na. ook zou kunnen de zes pagina's samenvoegen tot een apart ''samengesteld'' document.
--[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 20 aug 2023 19:05 (CEST)
::::Dag Wildel, Voor de L en H maximes stonden beide bronboeken al op commons. Ik heb dus niet moeilijk gedaan en de Index (ws:Index) aangemaakt met zichbaar slechts de 2+5 relevante pagina's, de overige buiten de pagelist gelaten.  
*{{done}}Dat brengt me op de '''vraag''' of ik voor de hoofdbron misschien toch maar de onvertaalde stukken moet maskeren, hoewel als ze zichtbaar zijn, iemand misschien begint te vertalen. 
*{{done}} De gebruikte tekstbronnen moeten alledrie nog aan elkaar gelinkt worden in het venster ''deel'' op de Indexpagina.  
*Voor de inclusievorm van de thematische Index (misschien beter:Register) moet ik een truck verzinnen dat hij ook vanuit een pagina in de Indexruimte door transclusie in de hoofdruimte komt. Wat vind je van het idee, Nederlandse A tegenover Franse A, met uitleg in nowiki-vorm &quot;alfabetisch register in het nederlands niet gelijk aan die in het Frans&quot;. ABC...Pagina's genoeg, en daarna kunnen we de transclusie-code gebruiken. Het alternatief is een lege pagina in de index gebruiken (weinig lege pagina's, alles in éen)
*De omkaderde bronvermelding, ook niet bij de tekst behorende, kan waarschijnlijk naar de overlegpagina. Of naar een extra pagina Indeling, zie hieronder. 
*&lt;s&gt;Je wordt expliciet in de kop vermeld&lt;/s&gt;(&lt;={{done}} weggehaald). En de geschiedenis geeft ook jou aan. Maar ja, je bent trots op je vertaling, echter de naam van gebruikers komt gewoonlijk niet in de tekst, net zoals de schrijvers van wikipedia-artikelen hun naam niet in de pagina hebben, maar in de geschiedenis. Het is een grenssituatie. Ik denk er over na. Groet. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 20 aug 2023 23:25 (CEST)
::@[[Gebruiker:Havang(nl)]] Goeiemorgen Havang. Als je die laatst vermelde  pagina's gebruikt lijkt het mij in ieder geval het beste om enkel de betreffende maximen in beeld te brengen. ''Nederlandse A tegenover Franse A, met uitleg in nowiki-vorm &quot;alfabetisch register in het nederlands niet gelijk aan die in het Frans&quot;'': ben ik het helemaal mee eens. Een bronvermelding op een overlegpagina lijkt me niet ideaal, maar als dat de enige mogelijkheid is moet dat maar, het moet uiteraard ergens terug te vinden zijn. Mijn pseudoniem hoeft wat mij betreft niet prominenter vermeld dan in de oude opzet. Vriendelijke groeten (ik ga de komende dagen nog verder valideren, maar verwacht niet jouw tempo daarin te kunnen evenaren...). [[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 21 aug 2023 09:11 (CEST)
:::De komplete scan-bronteksten voor de wikisource vertaling zijn de drie gebruikte indexen, (intussen gekoppeld als ''delen'') en niet meer dan die drie. De overige &quot;bronnen&quot; zijn wikipedia-type bronnen, niet gebruikt voor de wikisource vertaling, wel gebruikt voor jouw indeling in groepen naar ''herkomst''. 
:::Ik kan jouw oude indeling (de wikisource gegenereerde inhoud (van 14 augustus) samen met die bronnen in een pagina opnemen (die staat dan apart van de Inhoudsopgave ontleend aan indexbron 1. Ik denk na of en hoe ik die voor de ''koptekstenstreaming'' in elkaar kan vlechten )  
--[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 21 aug 2023 12:43 (CEST)
:::@[[Gebruiker:Havang(nl)]] Hallo Havang, voor alle duidelijkheid moet ik wel kwijt dat ik zeer veel belang hecht aan de door mij aangebrachte (GEF-)indeling. Het heeft mij altijd buitengewoon verbaasd dat geen enkele Nederlandse vertaler (voor zover ik weet) dat consequent heeft gedaan (behalve t/m 504) en het correspondeert precies met wat ik in het Wikipedia-artikel (https://nl.wikipedia.org/wiki/Fran%C3%A7ois_de_La_Rochefoucauld) op een rij heb kunnen zetten over de publicatiegeschiedenis (Zie evt. ook: ''Table of alternative maxim numbers'' in de Oxford uitgave van Blackmore en Giguère, p. 324-327). Als ik je goed begrijp ben je van plan om die indeling ook aan te houden? Die 33 subartikelen vormen m.i. ook geen bezwaar [[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 21 aug 2023 13:24 (CEST)
:Het ''register'' lijkt groter dan het feitelijk is. De Alfabet links kunnen in de pagina's verwerkt worden, zodat in de indeling de letterserie A-B-C etc op één regel kan. Dat mnoet met enig puzzelen te doen zijn, zonder een lange lijst lijst à la de oude vorm). Kun je de rode links hierboven alvast nakijken, in detail en in samenhang? --~~
:@[[Gebruiker:Havang(nl)]] ''Kun je de rode links hierboven alvast nakijken, in detail en in samenhang?'' Sorry, ik begrijp totaal niet wat je bedoelt met rode links, detail en samenhang[[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 22 aug 2023 00:20 (CEST)
::O, sorry. Om het concreter te maken: de INDELING NAAR HERKOMST staat in concept op [[Pagina:La Rochefoucauld - Œuvres, Hachette, t1, 1868.djvu/160]], en ik heb het als concept op de Indexpagina zichtbaar gemaakt. Ik heb vanwege de drie bronnen iets moeten verzinnen met betrekking tot L en H. Al schrijvende kreeg ik behoefte aan het herhalen van ''editie van 1678'' in de drie groepstitels. Je kunt de titels op deze pagina aanpassen naar jouw wens, later maken we de titels in de hoofdtekst conform aan de titels hier. Ik heb zin om ''Thematisch register'' (geen nummer ervoor) te veranderen in ''Alfabetisch register naar thema'' of korter in ''Alfabetisch Register''. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 22 aug 2023 09:23 (CEST)
:::@[[Gebruiker:Havang(nl)]] Goeiemorgen Havang. Ik heb de pagina net proefgelezen. In de Larousse/GEF-editie en in alle gedrukte vetalingen waarover ik hier beschik heeft men het kortweg over ''Postume'' en ''Nagelaten Maximen'', mijn voorkeur gaat er dus niet naar uit om deze titels langer te maken. Verder is het door mij opgestelde register niet alleen thematisch, maar ook verwijzend naar trefwoorden (en synoniemen daarvan). Dus ''thematisch'' komt inderdaad niet overeen met de bedoeling van het register. [[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 22 aug 2023 11:57 (CEST)
::::* Prima. Ik heb vanuit het kader van de bronnen het stukje tekst onderaan, plus de Larousse referentie, met enige inkorting,  onder de titel van deze indelings-pagina geplaatst. Kun je weer kijken, corrigeren? 
::::* Wat doen we met de overige referenties in die lijst? De drie Indexen + deze Larousse vormen de complete set tekst-bronnen voor het vertaalde geheel, inclusief indeling en nummering. De overige bronnen lijken me studiemateriaal. Staan die studiemateriaal-bronnen reeds in wikipedia? dan zouden ze hier gerust naar de overlegpagina mogen. Of waren ze nodig voor het register? dan zou ik ze als referentie na de regel over het register kunnen plaatsen, met als zwakte, dat men niet weet welke bron waar gebruikt is, en ze dus geen verificatie-waarde hebben. Ik heb dus voorkeur voor de overlegpagina.--[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 22 aug 2023 12:35 (CEST)
:@[[Gebruiker:Havang(nl)]] Ik zou niet willen spreken van studiemateriaal. Voor een kritische lezer is het overduidelijk dat een vertaling van een dergelijk klassiek werk niet uitsluitend uit het hoofd van een vertaler is komen rollen, maar dat deze(n) daarbij met andere bestaande vertalingen (Nederlandse, maar ook Engelse liggen uiteraard voor de hand) moet(en) hebben vergeleken (al was het maar om de schijn van plagiaat te vermijden doordat bepaalde woordkeuzes erg voor de hand liggen). De door mij vermelde bronnen dienen m.i. integraal zichtbaar te blijven. Al gaat het om zo'n oud werk, ik kan zelf niet beoordelen of het plaatsen op een overlegpagina voldoende recht doet aan auteursrechten van de vermelde hedendaagse vertalers en uitgevers. Het lijkt mij eigenlijk correcter om het ontstaansproces duidelijker zichtbaar toe te voegen, eventueel op nog een extra pagina, met bv. als titel: ''&quot;Geraadpleegde literatuur&quot;'' [[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 22 aug 2023 16:05 (CEST)
*Je moet wikisource zien als een &quot;reproductie-site, niet als een informatiekanaal over het gecorrigeerde. Wikisource bemoeit zich alleen maar met het document, zoals commons zich bemoeit met de scan, en daar de djvu-file ook niet uitdost met een reeks aanvullende referenties. Maar als je wil, kun je de subpagina [[Maximen van La Rochefoucauld/Presentatie]] gebruiken (er is één ander voorbeeld van). je zult zien dat de experts dan al gauw de neiging hebben, met steeds weer toevoegingen van details, daar een tweede wikipedia-artikel van te maken, vergetend dat ze op wikisource zijn en een tekst ''reproduceren'' in case, in vertaling reproduceren.
* Ik heb een begin gemaakt met 't register: '''A''' staat in drie opmaakvarianten in concept op [[Pagina:La Rochefoucauld - Œuvres, Hachette, t1, 1868.djvu/553]]. De * zijn alleen maar nodig om een nieuwe regel te krijgen, maar dat geeft die bolletjes. Ik vond het praktischer om het sjabloon Alinea te gebruiken. Nog een voordeel : Dat leent zich beter voor de verschillende weergaveformaten (de paginabreedte kan bij de lezer anders zijn dan hoe bij jou de paginabreedte is). (Zie de verspringing bij Angst en vrees). En ik heb ook gekeken naar een variant met twee kolommen, lager op de pagina. Sjabloon alinea of * , drie of twee kolommen, de keus is aan jou. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 22 aug 2023 16:52 (CEST)
::@[[Gebruiker:Havang(nl)]] 
*Ik weet niet of deze vertaling helemaal te vergelijken is met andere Wikisource-dokumenten, dat zijn immers meestal toch oude bronnen, waar men geen rekening hoeft te houden met copyright? De pagina heb ik aangemaakt, al zou ik ''Geraadpleegde literatuur'' een betere titel vinden (die meteen duidelijk maakt dat er niets meer hoeft te worden aan toegevoegd omdat die naar gedane zaken verwijst).
*Sjabloon Alinea lijkt me prima. En twee kolommen vind ik een veel rustiger beeld geven naast de Franstalige kolommen, dus dat lijkt mij het beste. Fijne avond! [[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 22 aug 2023 20:03 (CEST)
:OKE voor sjabloon, duurt eventjes, ineens komt van meer kanten tegelijk wikisource werk. Kun je een merkteken plaatsen, bijv '''Splits hier''' waar ik het register moet splitsen om over de 5 pagina's te verdelen? Of gewoon maar ongeveer 5 gelijke delen maken?
::@[[Gebruiker:Havang(nl)]] Gewoon 5 gelijke delen lijkt me prima. Term ''&quot;Morele maximen&quot;'' verwijst tegenwoordig naar filosofie van Kant, wat betreft La Rochefoucauld is kortweg ''&quot;Maximen&quot;'' gebruikelijker geworden dan bv. ''&quot;Réflections morales&quot;'', dus die Franse term hoeft niet letterlijk vertaald.

Die dingen van redactionele aard kun je zelf aanpassen waar je wilt, jij doet dat meteen trefzeker. Voor een homogene stijl heb ik Register in één keer omgezet naar alinea en naar 2-koloms, voordat ik ze overhevel naar de indexpagina's, zodat je
[https://nl.wikisource.org/w/index.php?title=Maximen_van_La_Rochefoucauld&amp;diff=147698&amp;oldid=147537 HIER]] nog een controle kunt doen of er geen bewerkingsfouten gemaakt zijn. Splitvoorstel : ABCD 63 regels, EFGH 86 regels, IJKLMN 76 regels, OPQRS 78 regels en TUVWXYZ 90 regels. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 23 aug 2023 11:22 (CEST)
:@[[Gebruiker:Havang(nl)]] Ziet er prima uit, ook wat betreft splitvoorstel. Ik begrijp dat de letter L minder fraai uitpakt door de vele verwijzingen naar ''Liefde''... [[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 23 aug 2023 12:18 (CEST)
:::Split 5 pagina's register en transclusie in artikel gedaan, om na te kijken. Ik kan ook een transclusie uitvogelen voor de bronnen, mogelijk op de pagina indeling als wikisource noot. Ik maak een concept. En daarna: transclusie van het artikel in hanteerbare gedeeltes, subartikelen. Ben je daarmee bekend?  --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 23 aug 2023 12:52 (CEST)

::::Ik heb op de [[Pagina:La Rochefoucauld - Œuvres, Hachette, t1, 1868.djvu/160]] een verwijzing ingebouwd naar [[Maximen van La Rochefoucauld/Geraadpleegde literatuur]] en bedacht toen, dat toevoeging van de koptekst van de hoofdnaamruimte nodige en voldoende verduidelijking geeft. Maar in tegenstelling tot de korte vorm in de koptekst, moeten de 3 bronnen hier bibliographisch correct vermeld worden. Kun je deze oplossing bekijken, en indien accoord, die bibliografische weergave aanbrengen. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 23 aug 2023 13:29 (CEST)
:Bibliografische weergave aangebracht. [[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 23 aug 2023 19:31 (CEST)
=== Afronding ===

::@[[Gebruiker:Havang(nl)]] Klopt mijn veronderstelling dat de Maximenpagina zowat afgerond zal zijn als ik de controle af heb? Vriendelijke groeten, [[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 27 aug 2023 10:38 (CEST)
:Op de L- en H-pagina zie ik geen mogelijkheid om te valideren, aangezien de tekst in ''bewerken'' niet tevoorschijn komt... [[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 28 aug 2023 12:39 (CEST)
::# Omdat die pagina's ingesloten zijn, moet je ze op [[Index:La Rochefoucauld - Œuvres, Hachette, Appendice du t1, 1883.djvu|Index L]] en [[Index:La Rochefoucauld - Maximes, éd. Pauly, 1883.djvu|Index H]] valideren, als je op die pagina's iets wijzigt, gaat de wijziging synchroon mee op de L- en H-pagina.
::# Wat betreft na het valideren, wil je  de afzonderlijke hoofdstukken apart weergegeven hebben, waarbij een running header die in volgorde met elkaar verbindt?   
::*Voorbeeld: Hoofdpagina met de inhoud (bij jou: de [[Pagina:La Rochefoucauld - Œuvres, Hachette, t1, 1868.djvu/160|indeling]]): [[Negen novellen]] Op de hoofdpagina staan  
::*in de koptekst: een link naar subpagina: [[Negen novellen/Gehele tekst|Doorlopende tekst op één pagina]]
::*in de Inhoud : links naar Negen subpagina's (hoofdstukken), te beginnen met [[Negen novellen/Twee doopzusters]]. Op die subpagina's staan in de koptekst een link naar de Hoofdpagina, en per hoofdstuk een link naar vorig en volgend hoofdstuk,   met running header, die je kunt doorklikken per hoofdstuktitel voor 't volgend hoofdstuk, enz. tot het laatste hoofdstuk.
::#Zo'n serie is vrij snel te maken. Of kies je voor slechts de ene lange doorlopende tekst op éen pagina, zijnde de hoofdpagina? Dan is er slechts de huidige lange pagina, waarin dan (door transclusie) moet worden opgenomen de pagina ''Indeling''.    
::Ook nog te te doen : [[Auteur:François de La Rochefoucauld]] aanmaken, met de inleidende zin uit wikipedia en de lijst van zijn werken.
:: --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 28 aug 2023 13:08 (CEST)
:@[[Gebruiker:Havang(nl)]] Bedankt voor je reactie (en alle andere inspanningen!). Het spijt me dat  ''... op [[Index:La Rochefoucauld - Œuvres, Hachette, Appendice du t1, 1883.djvu|Index L]] en [[Index:La Rochefoucauld - Maximes, éd. Pauly, 1883.djvu|Index H]] valideren...'' mij helaas ook niet lukt, ik zie geen tekst verschijnen. Overigens hoeft aan die tekst niets gewijzigd, afgezien van het terugplaatsen van een paar spaties in H.108 en H.110, dus daarna kun je mischien zelf valideren?
:''...afzonderlijke hoofdstukken apart weergegeven hebben, waarbij een running header die in volgorde met elkaar verbindt...'': Ik denk dat dit wel de beste optie is.
:::De auteurspagina zal ik nog aanmaken.[[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 28 aug 2023 14:44 (CEST)
::[[Index:La Rochefoucauld - Œuvres, Hachette, Appendice du t1, 1883.djvu]], en Index H , scroll naar beneden en open de twee ''gele'' pagina's. Idem voor de 5 pagina's in de andere index H. Dat zijn de bronpagina's, de rest volgt synchroon. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 28 aug 2023 15:15 (CEST)
:::Kan je misschien in de pagelist (Index) de resterende gele pagina's nog valideren en de rose pagina's (vijf pagina's voorwoord, die ik vertaald heb) corrigeren — of aangeven welke van die pagina's je ook gemaskeerd wilt hebben. Dan kom ik morgen of overmorgen wel toe aan het creeren van hoofd- en subpagina's. 
:::Het was ook voor mij een leerzaam avontuur. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 28 aug 2023 20:26 (CEST)
:@[[Gebruiker:Havang(nl)]] Kun je mij links sturen naar die gele en rose pagina's (of naar de pagelist als het er teveel zijn)? Het blijft voor mij ook leerzaam, want ik heb nog niet voldoende over Wikisource geleerd om te weten hoe ik daar kom... [[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 28 aug 2023 23:37 (CEST)
::O, je kent de knop ''bron'' kennelijk nog niet. Ga op de pagina [[Maximen van La Rochefoucauld]] bovenaan naar de knop ''bron'', dan kom je bij de Index en de pagelist. Daar zie je in groen wat je gevalideerd hebt. Je kunt de gele pagina's aan het begin groen maken (valideren) al gebruiken we die niet, ze hebben bibliografische waarde. Max Titel, Indeling en pag 217 wil ik graag gevalideerd zien. De donkere pagina's &quot;Voorwoord&quot; t/m 30 (voor jou waarschijnlijk rose, default kleurinstelling)  zijn door mij vertaald en heb ik als nog niet proefgelezen gemarkeerd ; als je die wil behouden kunnen ze samen met pagina &quot;indeling&quot; vooraf aan de serie hoofdstukken, en dan corrigeer je ze (proeflees je ze) ; als je ze niet wil hebben dan doe je er niets aan, dan maskeer ik ze. De 4 pagina's Inhoud gaan we niet gebruiken, die zijn 2 donker(rose), 2 wit), maar die kunnen gemaskeerd worden. De lichte pagina's 216 en 236 zijn blanco en hoeven niet gecorrigeerd worden. Gr. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 28 aug 2023 23:55 (CEST)
:::(Bijna) {{done}}. Was een peuleschil, nadat net gisteren (!!!) de reparatie van de ''magic header'' gereed was gekomen. Ik heb op [[Maximen van La Rochefoucauld]] wat moeten schuiven met toelichtende teksten en titels. '''Kun je die nakijken ?''' Ik heb als voorstel bij de Inhoud ook het voorwoord gezet, maar die is niet gecorrigeerd, dus die wil je misschien weg hebben. '''Wat wil je: Ja weg/nee laat maar staan ?''' Je kunt de serie bekijken door in de Inhoud een blauwe koppeling te openen en vandaar de running header te volgen. Vraag: kan het register blijven als '''één pagina voor A t/m Z'''? of moet ik gaan splitsen ? IK vind dat het zo op één pagina rustig kan. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 29 aug 2023 11:49 (CEST)
::@[[Gebruiker:Havang(nl)]] De voor mij nieuwe pagina's met vertalingen zou ik graag nog even rustig willen nalopen, daarna kun je misschien kijken of je het eens bent met mijn eventuele correcties? De overige wijzigingen en indeling lijken me prima, nogmaals dank daarvoor.[[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 29 aug 2023 14:26 (CEST)
:::Prima, even een signaal als je ermee klaar bent. Het leek me wel leuk het voorwoord erbij te zetten. Coeur=karakter of een beter woord ? [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 29 aug 2023 14:31 (CEST)
:@[[Gebruiker:Havang(nl)]] De ''Notice biographique'' heb ik wat bewerkt, kun je kijken of je het ermee eens bent? Rest volgt later. Hoe termen vertaald moeten worden hangt bij FDLR vaak van de context af (en van de vertaler en de tijdsgeest, als ik bv. Scheurleer met van Buuren vergelijk...); met ''coeur'' bedoelt hij m.i. gewoonlijk ''hart'' in figuurlijke zin.
::@[[Gebruiker:Havang(nl)]] Goeiemiddag, Havang; voorzover ik weet ben ik ermee klaar. Ik neem aan dat, na proeflezing en eventuele correctie door jou, ik enkel nog die laatste vier pagina's hoef te valideren? [[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 30 aug 2023 16:13 (CEST)
:OKE, laatste pagina's valideren, en dan naar ''bron'' om bij '''voortgang''' ''proefgelezen'' te veranderen in ''klaar'' . --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 30 aug 2023 16:29 (CEST)
::@[[Gebruiker:Havang(nl)]] Op een haar na gevild, dat laatste haartje moet ik toch weer aan jou overlaten... [[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 30 aug 2023 18:24 (CEST)
:::Welk haartje, (ik ben kleurencontrastblind, geel en groen zie ik hier vrijwel hetzelfde) .--[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 30 aug 2023 21:29 (CEST)
:@[[Gebruiker:Havang(nl)]] Het is me intussen zelf gelukt, ik was per abuis onderaan de pagina gaan rommelen met &quot;Categorie:Klaar&quot;, wat de verkeerde weg bleek. Ik geloof dat het nu helemaal rond is, al verschijnt op mijn scherm de Nederlandse tekst nogal eens over de hele pagina, met het cijfer van de Franse pagina over de letters heen; je kan dan wel via dat cijfer naar de djvu pagina, dus ik neem aan dat dat nog een kleine onvolkomenheid van Wikisource is.
::Nogmaals hartelijk dank voor je initiatief, de fijne samenwerking en alles wat ik er door heb bijgeleerd! [[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 30 aug 2023 23:24 (CEST)

:::Wat de export betreft, [[Gebruiker:Raketsla]] is zondag j.l. begonnen met wikisource programmering te verbeteren, lees [[Wikisource:De kroeg#Exportproblemen]] en lager. Ze had voor ons net op tijd de ''magic header'' geinstalleerd, dat scheelde mij uren. En wat de paginabreedte betreft, de ''cache'' (interne opgeslagen oudere gegevens) leegmaken (een paar keer op computertoets F5 drukken,) helpt.  --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 31 aug 2023 00:40 (CEST)
===Nog te valideren===
Een pagina nog te valideren [[Pagina:La Rochefoucauld - Œuvres, Hachette, t1, 1868.djvu/13]]
:@[[Gebruiker:Havang(nl)]] {{done}}[[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 2 okt 2023 10:24 (CEST)

== Vertaling ==

Dag Wildel, 
Ik heb een vertaling gemaakt van de [[Unie van Atrecht]], [[Index:Actes des États-généraux des Pays-Bas, 1576-1585, tome 2, 1866.djvu]], 
maar die moet nodig door een ervaren iemand nagekeken/verbeterd worden. Zou jij dat willen doen? Groet --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 10 dec 2023 13:30 (CET)
:@[[Gebruiker:Havang(nl)]] Goeienavond Havang. Ik ben wel vereerd dat je mij als een ervaren vertaler beschouwt. Voor alle duidelijkheid: ik ben daarin geen professional, maar door het geploeter destijds op de Maximen heb ik misschien een beetje bijgeleerd. Ik begrijp dat het om het valideren van enkele pagina's gaat en dat je geen bezwaar hebt tegen eventuele wijzigingen. Ik zal er de komende dagen mee aan de slag gaan. Vriendelijke groeten [[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 10 dec 2023 19:29 (CET)
::@[[Gebruiker:Havang(nl)]] Dag Havang, Zoals je merkt ben ik aan de vertaling begonnen, tussen andere bezigheden door. Ik vind het erg interessaant, maar doe het graag rustig aan, het moet uiteraard een hobby blijven. Ik heb de indruk dat de heren zich destijds in Douai niet tot het uiterste hebben ingespannen om het allemaal grammaticaal te laten kloppen en helder te verwoorden; zodat ik hier en daar een woordje of leesteken toevoeg om te zorgen dat ik het zelf denk te begrijpen. Er wordt in ieder geval regelmatig even aan gewerkt, maar mede door de feestdagen kan het allemaal nog wat tijd vergen. Groeten en fijne feestdagen.[[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 17 dec 2023 16:34 (CET)
:Ja, ik zag dat je al ontdekt hebt, dat in die tijd men in zulke ambtelijke stukken twee werkwoorden gebruikte : in de trant van ''ik beveel en verordonneer'', en eerlijk gezegd, op het eind was ik de draad kwijt.  Dus neem de tijd, zie maar wat het wordt. PS. Ziriksée werd in Nederlandse stukken uit die tijd ook als spelling gebruikt, maar ik vind het prima dat je het in modernere stijl vertaalt inclusief moderne naamspelling. Er schijnt nergens op internet een vertaling te zijn, dus alles is winst.--[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 17 dec 2023 17:15 (CET)
::Ik denk dat ze vooral wettig gezag wilden uitstralen door het juridisch sterk te laten overkomen. Fijn dat jij er al zoveel werk aan hebt verzet! [[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 18 dec 2023 10:30 (CET)
:@[[Gebruiker:Havang(nl)]] Goeiemiddag Havang, ik heb net de laatste pagina afgemaakt. Als je twijfels hebt over interpretaties mijnerzijds, dan hoor ik het graag. Soms ben ik afgegaan op de klank van een woord, zo denk ik dat men met ''plaine'' eigenlijk ''pleine'' bedoelt. ''Arras'' heb ik nu toch vertaald als ''Atrecht'', omdat het document nu eenmaal zo genoemd is. Vriendelijke groeten. [[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 2 jan 2024 12:17 (CET)
::@[[Gebruiker:Wildel]]  Eerst nog een voorspoedig 2024 gewenst. Mijn complimenten voor het geduldig en met precisie doorploeteren van die oud-Franse tekst, ik had dat geduld niet genoeg. De unie van Atrecht was toch altijd iets vaags, geschiedenissites kunnen de vertaling ervan goed gebruiken. Bedankt. --2 jan 2024 12:30 (CET)
:::@[[Gebruiker:Havang(nl)]] Dank je wel! Mijn beste wensen ook aan jou. Ik heb er zelf ook weer veel van geleerd, zowel wat betreft de historische context als het oude Frans. Ook jij bedankt voor het initiatief en het toch uitvoerige voorwerk. [[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 2 jan 2024 12:50 (CET)
::::De historische context : ook [[Index:Apologie van Pr Willem I van 1580.pdf]] is nog lang niet af, er zijn daar ook enige noten in het Frans die vertaald zouden kunnen worden, maar voor noten hoeft dat niet persé: het gaat om de hoofdtekst, die gecorrigeerd moet worden. Nog genoeg werk te doen daar. ''Si le cœur t'en dit... ''--[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 2 jan 2024 13:00 (CET)
:::::Hallo Havang, ik krijg de indruk dat je me probeert een hint te geven voor een volgende taak, maar je vraag is mij niet duidelijk. Hoewel de Tachtigjarige Oorlog niet hoog op mijn lijst van favoriete onderwerpen staat wil ik er af en toe wel naar kijken of eventueel wat aan werken. Maar wat is precies je verzoek? [[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 3 jan 2024 00:49 (CET)
::::::Het is een lange historische tekst met een matige OCR-transcriptie, zodat er veel van de transcriptie met de hand gecorrigeerd moet worden, en ook veel f naar s aanpassen. Ik ben er in september aan begonnen, af en toe de transcriptie van een paar pagina's verbeteren, zie voorbeeld [https://nl.wikisource.org/w/index.php?title=Pagina%3AApologie_van_Pr_Willem_I_van_1580.pdf%2F61&amp;diff=167965&amp;oldid=167888]]. Ieder beetje helpt. Maar misschien doe je liever andere dingen op wikisource, bijvoorbeeld een dichtbundel zoals [[Index:Herman Gorter, Verzen (1890).pdf]] die wat eenvoudiger na te kijken is? In de reeds gedane pagina's vind je voorbeelden hoe het sjabloon ''Gedicht'' gebruikt wordt. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 3 jan 2024 10:15 (CET)
:@[[Gebruiker:Havang(nl)]] Goedemiddag Havang. Ik heb er even over nagedacht. Ik merk dat het aanpassen van de Apologie-tekst wel een beetje monnikenwerk lijkt. Bij gelegenheid wil ik er af en toe wel wat aan meehelpen en Franse teksten vind ik zeker een uitdaging; maar afgezien van de Maximen (waarbij het mij niet zozeer ging om het vertalen zelf, maar om een zorgvuldige en actuele interpretatie van de La Rochefoucaulds gedachtegoed) vond ik het tot nu toe toch altijd leuker om met Wikipedia-artikelen bezig te zijn en niet zozeer met Wikisource. Vriendelijke groeten, [[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 4 jan 2024 16:29 (CET)
::Dat begrijp ik, ik heb zelf veel gedaan op de Franse wikipedia. Ik kwam er in augustus achter dat hier maar zo'n vier mensen regelmatig iets deden. Ik heb toen besloten een tijdje te werken aan onderhoud, en @[[gebruiker:Raketsla]] heeft toen ook veel aan de wikisource-programmering gedaan, wat het werken sneller maakte. Het onderhoud heeft zichtbaar effect : zie hoe  het rose daalt tov het blauw: [[https://phetools.toolforge.org/graphs/Wikisource_-_texts_nl.svg]]. Wat niet wegneemt dat nl.wikisource een lage prioriteit heeft. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 4 jan 2024 19:58 (CET)

== Uitnodiging ==
Dag Wildel, Ik heb afgelopen periode de oud-Franse [[Index:Li romans de Bauduin de Sebourc.pdf]] met hulp van AI vertaald, ben nu bezig de vertaling te proeflezen. Maar ik heb ondersteuning nodig van iemand met meer kennis van Frans dan ik. Al zou je maar een beperkt aantal van de (proegelezen gele) index-pagina's na willen kijken, dat zou me al kunnen helpen bij de rest. Gr. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 21 okt 2026 17:22 (CEST)
:@[[Gebruiker:Havang(nl)]] Dag Havang, ik voel mij wel gevleid door je nieuwe verzoek, maar liever ga ik er niet op in. De samenwerking bij onze vorige projecten vond ik erg prettig, maar bij het laatste merkte ik ook dat het oude Frans me eigenlijk wat te pittig is. Ook spreekt het door jou voorgestelde onderwerp me, eerljk gezegd, weinig aan. Ik wil je nogmaals bedanken voor de samenwerking bij de eerdere projecten en wens je veel succes met dit nieuwe![[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 22 okt 2026 12:43 (CEST)
::Boudewijn van Sebourg is het vervolg op de ''Ridder metter Swane'', voor Nijmegen interessant, dat is mijn motivatie. Nijmegen wordt ruim 200 keer genoemd. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 22 okt 2026 13:03 (CEST)
:::@[[Gebruiker:Havang(nl)]] Ik kan me je motivatie meteen veel beter voorstellen. Ik bedacht nog dat je je vraag misschien ook zou kunnen voorleggen aan Jules Grandgagnage (Gebruiker:J.Grandgagnage), al weet ik totaal niets over zijn huidige activiteiten op Wikipedia en uiteraard ook niet of hij zin of tijd heeft. Mogelijk kan hij ook andere wikipedianen noemen die meer op dit terrein thuis zijn. Vriendelijke groet,[[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 22 okt 2026 18:56 (CEST)

== Onvindbare maximen ==
:@[[Gebruiker:Havang(nl)]] Beste Havang, ik stel tot mijn verbazing vast dat een deel van de maximen niet terug te vinden is. Het betreft de ''Weggelaten maximen'' nr. 563-641. Ik zie die voor het laatst op 14 augustus 2023 staan, verder niet. Ik kan me niet herinneren of we ze destijds wel hebben gevalideerd en of de Franse tekst er is naast geplaatst. Dus het is mij helemaal niet duidelijk of en hoe dit deel ooit verdwenen is. Kun jij er eens naar kijken svp? Vriendelijke groet,[[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 7 nov 2026 17:29 (CET)
::Er ontbrak een hoofdstuk op de pagina Indeling (indertijd gemist), die heb ik daar toegevoegd onder rubriek''posthume maximen''. Maar ik wist niet of ik dat moest zetten als 2.5 (dus als 5de reeks van de rubriek ''posthume'') of als aparte reeks onder een nieuwe rubriek, nummering 3. Een aparte rubriek zou leiden tot hernummering van de volgende hoofdstukken 3=&gt;4 ''weggelaten maximen'', met reeksen 3.1 en 3.2, dus ik heb 2.5 gebruikt. En daarna heb ik die reeks 2.5 aangemaakt als: [[Maximen van La Rochefoucauld/2.5]]. '''Bestudeer''' [[Pagina:La Rochefoucauld - Œuvres, Hachette, t1, 1868.djvu/160]] en zeg of het goed is zo? Of dat ik hernummering moet toepassen: 2.5=&gt;3, 3=&gt;4, 3.1=&gt;4.1, 3.2=&gt;4.2 ? [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 7 nov 2026 21:31 (CET)
:::@[[Gebruiker:Havang(nl)]] Ik denk dat het zo prima in orde is! Bedankt voor je snelle reactie, fijn weekend verder.[[Gebruiker:Wildel|Wildel]] ([[Overleg gebruiker:Wildel|overleg]]) 7 nov 2026 21:53 (CET)</text>
      <sha1>5rw2phyu7notki6d81ridtcqbyx9uz0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:La Rochefoucauld - Œuvres, Hachette, t1, 1868.djvu/160</title>
    <ns>104</ns>
    <id>47703</id>
    <revision>
      <id>229175</id>
      <parentid>149910</parentid>
      <timestamp>2026-11-07T20:02:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Havang(nl)</username>
        <id>4330</id>
      </contributor>
      <comment>Toegevoegd: Maximen verwijderd door de auteur.</comment>
      <origin>229175</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2464" sha1="rvs4370mmm4gj8uxtd78cq8si8vwe2d" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Wildel&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{c|{{xx-larger|Indeling van de Maximen naar herkomst}}&lt;ref&gt;{{smaller|Deze vertaling volgt de indeling en nummering van de Larousse-uitgave ''Maximes et Réflexions Diverses'', red. Jean-Pol Caput, Parijs (1975), serie GEF (Grands Écrivains de la France) en leunt ook op overige [[Maximen van La Rochefoucauld/Geraadpleegde literatuur|geraadpleegde literatuur]] Het alfabetisch register is gebaseerd op de Nederlandstalige tekst.}}&lt;/ref&gt; &lt;br /&gt;{{smaller|(''maakt geen deel uit van de originele teksten'')}}}}


1 '''MAXIMEN OPGENOMEN IN DE EDITIE VAN 1678'''

{{Alinea|1em|-2em|{{dotlist|1.1|[[Maximen van La Rochefoucauld/1.1|Maximen uit de editie van 1666]] (1 - 300)|{{pli|31|136}}}}}}
{{Alinea|1em|-2em|{{dotlist|1.2|[[Maximen van La Rochefoucauld/1.2|Maximen toegevoegd in de editie van 1671]] (301 - 340)|{{pli|153|136}}}}}}
{{Alinea|1em|-2em|{{dotlist|1.3|[[Maximen van La Rochefoucauld/1.3|Maximen toegevoegd in de editie van 1675]] (341 - 412)|{{pli|164|136}}}}}}
{{Alinea|1em|-2em|{{dotlist|1.4|[[Maximen van La Rochefoucauld/1.4|Maximen toegevoegd in de editie van 1678]] (413 - 504)|{{pli|186|136}}}}}}

2{{gap|1em}}'''POSTUME MAXIMEN'''

{{Alinea|1em|-2em|{{dotlist|2.1|[[Maximen van La Rochefoucauld/2.1|Maximen afkomstig uit het ''Manuscrit Gilbert'']] (505 - 529)|{{pli|223|136}}}}}}
{{Alinea|1em|-2em|{{dotlist|2.2|[[Maximen van La Rochefoucauld/2.2|Maximen uit de correspondentie van La Rochefoucauld]] (530 - 533)|{{pli|229|136}}}}}}
{{Alinea|1em|-2em|{{dotlist|2.3|[[Maximen van La Rochefoucauld/2.3|Maximen afkomstig uit de postume editie van 1693]] (534 - 561)|{{pli|230|136}}}}}}
{{Alinea|1em|-2em|{{dotlist|2.4|[[Maximen van La Rochefoucauld/2.4|Maxime gevonden door Saint-Évremond (uit brief aan Ninon de Lenclos)]] (562)|{{pli|235|136}}}}}}
{{Alinea|1em|-2em|{{dotlist|2.5|[[Maximen van La Rochefoucauld/25|Maximen verwijderd door de auteur]]|{{Pli|243|136}}}}}} 

3{{gap|1em}}'''WEGGELATEN MAXIMEN'''

{{Alinea|1em|-2em|{{dotlist|3.1|[[Maximen van La Rochefoucauld/3.1|Maximen afkomstig uit het ''Manuscrit Liancourt'']] (L207 en L241)|[[Index:La Rochefoucauld - Œuvres, Hachette, Appendice du t1, 1883.djvu|L]]}}}}
{{Alinea|1em|-2em|{{dotlist|3.2|[[Maximen van La Rochefoucauld/3.2|Maximen afkomstig uit de ''Édition de Hollande'']] (H108 - H110 en H151 - H155)|[[Index:La Rochefoucauld - Maximes, éd. Pauly, 1883.djvu|H]]}}}}

{{dotlist||[[Maximen van La Rochefoucauld/4|''Alfabetisch Register'']]|{{pli|417|136}}}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rvs4370mmm4gj8uxtd78cq8si8vwe2d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>229180</id>
      <parentid>229175</parentid>
      <timestamp>2026-11-07T20:10:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Havang(nl)</username>
        <id>4330</id>
      </contributor>
      <origin>229180</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2465" sha1="ldy2rl3tmpw5xy6nsy677q4jw79tb1o" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Wildel&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{c|{{xx-larger|Indeling van de Maximen naar herkomst}}&lt;ref&gt;{{smaller|Deze vertaling volgt de indeling en nummering van de Larousse-uitgave ''Maximes et Réflexions Diverses'', red. Jean-Pol Caput, Parijs (1975), serie GEF (Grands Écrivains de la France) en leunt ook op overige [[Maximen van La Rochefoucauld/Geraadpleegde literatuur|geraadpleegde literatuur]] Het alfabetisch register is gebaseerd op de Nederlandstalige tekst.}}&lt;/ref&gt; &lt;br /&gt;{{smaller|(''maakt geen deel uit van de originele teksten'')}}}}


1 '''MAXIMEN OPGENOMEN IN DE EDITIE VAN 1678'''

{{Alinea|1em|-2em|{{dotlist|1.1|[[Maximen van La Rochefoucauld/1.1|Maximen uit de editie van 1666]] (1 - 300)|{{pli|31|136}}}}}}
{{Alinea|1em|-2em|{{dotlist|1.2|[[Maximen van La Rochefoucauld/1.2|Maximen toegevoegd in de editie van 1671]] (301 - 340)|{{pli|153|136}}}}}}
{{Alinea|1em|-2em|{{dotlist|1.3|[[Maximen van La Rochefoucauld/1.3|Maximen toegevoegd in de editie van 1675]] (341 - 412)|{{pli|164|136}}}}}}
{{Alinea|1em|-2em|{{dotlist|1.4|[[Maximen van La Rochefoucauld/1.4|Maximen toegevoegd in de editie van 1678]] (413 - 504)|{{pli|186|136}}}}}}

2{{gap|1em}}'''POSTUME MAXIMEN'''

{{Alinea|1em|-2em|{{dotlist|2.1|[[Maximen van La Rochefoucauld/2.1|Maximen afkomstig uit het ''Manuscrit Gilbert'']] (505 - 529)|{{pli|223|136}}}}}}
{{Alinea|1em|-2em|{{dotlist|2.2|[[Maximen van La Rochefoucauld/2.2|Maximen uit de correspondentie van La Rochefoucauld]] (530 - 533)|{{pli|229|136}}}}}}
{{Alinea|1em|-2em|{{dotlist|2.3|[[Maximen van La Rochefoucauld/2.3|Maximen afkomstig uit de postume editie van 1693]] (534 - 561)|{{pli|230|136}}}}}}
{{Alinea|1em|-2em|{{dotlist|2.4|[[Maximen van La Rochefoucauld/2.4|Maxime gevonden door Saint-Évremond (uit brief aan Ninon de Lenclos)]] (562)|{{pli|235|136}}}}}}
{{Alinea|1em|-2em|{{dotlist|2.5|[[Maximen van La Rochefoucauld/2.5|Maximen verwijderd door de auteur]]|{{Pli|243|136}}}}}} 

3{{gap|1em}}'''WEGGELATEN MAXIMEN'''

{{Alinea|1em|-2em|{{dotlist|3.1|[[Maximen van La Rochefoucauld/3.1|Maximen afkomstig uit het ''Manuscrit Liancourt'']] (L207 en L241)|[[Index:La Rochefoucauld - Œuvres, Hachette, Appendice du t1, 1883.djvu|L]]}}}}
{{Alinea|1em|-2em|{{dotlist|3.2|[[Maximen van La Rochefoucauld/3.2|Maximen afkomstig uit de ''Édition de Hollande'']] (H108 - H110 en H151 - H155)|[[Index:La Rochefoucauld - Maximes, éd. Pauly, 1883.djvu|H]]}}}}

{{dotlist||[[Maximen van La Rochefoucauld/4|''Alfabetisch Register'']]|{{pli|417|136}}}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ldy2rl3tmpw5xy6nsy677q4jw79tb1o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:De Katholieke Illustratie vol 001.pdf/51</title>
    <ns>104</ns>
    <id>64123</id>
    <revision>
      <id>229184</id>
      <parentid>180835</parentid>
      <timestamp>2026-11-07T20:16:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dedden</username>
        <id>258</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>229184</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2457" sha1="9uypwj7mb7rwexuhala2iz4daxn9e09" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Dedden&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{| border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;4&quot; align=&quot;center&quot; 
|-
| colspan=3 | [[Bestand:Katholieke Illustratie 1867 - vignet.jpg|1000px|center]] &lt;br&gt;{{rh|{{xx-larger|N°. 6.}}|{{xx-larger|Zondags-Lektuur voor het Katholieke Nederlandsche Volk}}|{{xx-larger|1867.}}}}&lt;br&gt;{{rule|height=1px}}
|-
| align=&quot;center&quot; | {{smaller|UITGEGEVEN DOOR&lt;br&gt;De Administratie van de Katholieke Illustratie&lt;br&gt;{{sc|St. Jorisstraat. - 's Hertogenbosch.}}&lt;br&gt;Bij HENRI BOGAERTS, opvolger van P.N. VERHOEVEN}}&lt;br&gt;{{x-smaller|Drukker en Boekhandelaar van Z.H. Paus Pius IX.}}
| {{ts|bl|br|ac|}} | {{smaller|ONDER REDACTIE VAN}}&lt;br&gt;H.A. BANNING en J.W. THOMSON,&lt;br&gt;{{smaller|MET MEDEWERKING VAN&lt;br&gt;Aug. SNIEDERS Jr., Dr. J. Ren. SNIEDERS, den ouden en jongen VALENTIJN&lt;br&gt;en meer andere Katholieke Letterkundigen.}}
|  align=&quot;center&quot; | {{smaller|Elk Vel van 8 pag. kl. fol.&lt;br&gt;kost slechts}} {{larger|6½ Cents.}}&lt;br&gt;{{smaller|Men teekent in voor een geheelen jaargang bij alle&lt;br&gt;Boekhandelaren en bij de Administratie.}}
|-
| colspan=3 | {{rule|height=1px}}
|-
| colspan=3 align=&quot;center&quot; | {{x-smaller|INHOUD: De biddende moeder. ―  Achttien eeuwen. ― Geschiedkundige verhalen voor het Katholieke volk van Nederland. ― 1. De laatste dagen van Jerusalem. ― De wereldtentoonstelling van Parijs. ― De Vos. ―&lt;br&gt;Een en ander over Mexiko. ― Allerlei.}}
|-
| colspan=3 | {{rule|height=1px}}
|-
|}
&lt;section begin=&quot;s1&quot;/&gt;
{| align=&quot;center&quot; 
|-
|  width=300px | &lt;poem&gt;
Lieve Moeder van den Heer, 
    Zie een arme moeder weenen! 
Stort, ei stort één troostdrop neêr, 
    En haar angsten zijn verdwenen. 

Alles, wat ik heb en hoû, 
    Goed en bloed, 'k wil alles geven; 
Maar mijn wichtjen, och Lieve Vrouw, 
    Laat mijn dierbaar wichtjen leven. 

Vind ik toch bij U geen baat, 
    Om zijn krankheid te genezen, 
Die van erg tot erger gaat, 
    Wat moet hier dan 't einde wezen? 

Moeder, denk eens aan uw smart, 
    Toen ge uw lieven Zoon zaagt sterven — 
Neen, mijn zwakker moederhart 
    Kan zijn eenigst kind niet derven…

Slechts één woord, en Jesus' hand 
    Weert van ons den dood en 't lijden; 
Spreekt ge 't? … U zal ik mijn pand, 
    U en uwen Jesus wijden! 
&lt;/poem&gt;
{{right|[[Auteur:Petrus Joannes Koets|P. J. KOETS.]]|offset=2em}}
| {{Img float
 | file     = Katholieke Illustratie 1867-1868 - nr 6 p 41 - De biddende moeder.jpg
 | width    = 500px
 | align    = right
 | cap      = {{smaller|De biddende moeder.}}
}}
|}
&lt;section end=&quot;s1&quot;/&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9uypwj7mb7rwexuhala2iz4daxn9e09</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Auteur:Petrus Joannes Koets</title>
    <ns>102</ns>
    <id>64124</id>
    <revision>
      <id>229191</id>
      <parentid>180834</parentid>
      <timestamp>2026-11-07T20:31:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dedden</username>
        <id>258</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>+Piuslied</comment>
      <origin>229191</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1199" sha1="2iyzbowz9paaggrmnaqges7nwgw9wh4" xml:space="preserve">{{Infobox auteur
| naam = Petrus Joannes Koets
| portret = 
| gebplaats = [[w:Groningen (stad)|Groningen]]
| gebdatum = 2 juni 1818
| overlplaats = [[w:Katwijk|Katwijk]]
| overldatum = 11 februari 1868
| pseudoniem = 
| nationaliteit = Nederlands
| genre = proza, poëzie
| taal = Nederlands
| werken = Zie lijst
| wikipedia = 
}}


'''Petrus Joannes Koets''', (Groningen, 2 juni 1818 - Katwijk, 11 februari 1868) was een Nederlandse priester en auteur.&lt;br&gt;

==Werken==
* Leven en marteldood van den gelukzaligen Joannes de Britto (1854)
* Protest. Open brief aan den Weleerw. Heer H.J. Sonjee (1860)
* De Moederbede (1861)
* Poëtische galmen van Vondel's lier (1866)
* Peter en Pauwels. Het treurspel van Vondel, benevens den lierzang de Kruisberg ... behelzende eene studie op des dichters terugtred tot de Moederkerk (1869)
* Verspreide en onuitgegeven gedichten (1870)

===Gedicht===
* [[De Katholieke Illustratie/Jaargang 1/Nummer 6/De biddende moeder|De biddende moeder]], De Katholieke Illustratie, jaargang 1, nummer 6. (1867)
* [[De Katholieke Illustratie/Jaargang 1/Nummer 18/Piuslied|Piuslied]], De Katholieke Illustratie, jaargang 1, nummer 18. (1867)
[[Categorie:Petrus Joannes Koets]]</text>
      <sha1>2iyzbowz9paaggrmnaqges7nwgw9wh4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:De Katholieke Illustratie vol 001.pdf/145</title>
    <ns>104</ns>
    <id>64241</id>
    <revision>
      <id>229186</id>
      <parentid>180997</parentid>
      <timestamp>2026-11-07T20:20:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dedden</username>
        <id>258</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>229186</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6609" sha1="tq9833gg33l74uh05aar7tf91locpqs" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Dedden&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{| border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;4&quot; align=&quot;center&quot; 
|-
| colspan=3 | [[Bestand:Katholieke Illustratie 1867 - vignet.jpg|1000px|center]] &lt;br&gt;{{rh|{{xx-larger|N°. 18.}}|{{xx-larger|Zondags-Lektuur voor het Katholieke Nederlandsche Volk}}|{{xx-larger|1867.}}}}&lt;br&gt;{{rule|height=1px}}
|-
| align=&quot;center&quot; | {{smaller|UITGEGEVEN DOOR&lt;br&gt;De Administratie van de Katholieke Illustratie&lt;br&gt;{{sc|St. Jorisstraat. - 's Hertogenbosch.}}&lt;br&gt;Bij HENRI BOGAERTS, opvolger van P.N. VERHOEVEN}}&lt;br&gt;{{x-smaller|Drukker en Boekhandelaar van Z.H. Paus Pius IX.}}
| {{ts|bl|br|ac|}} | {{smaller|ONDER REDACTIE VAN}}&lt;br&gt;H.A. BANNING en J.W. THOMSON,&lt;br&gt;{{smaller|MET MEDEWERKING VAN&lt;br&gt;Aug. SNIEDERS Jr., Dr. J. Ren. SNIEDERS, den ouden en jongen VALENTIJN&lt;br&gt;en meer andere Katholieke Letterkundigen.}}
|  align=&quot;center&quot; | {{smaller|Elk Vel van 8 pag. kl. fol.&lt;br&gt;kost slechts}} {{larger|6½ Cents.}}&lt;br&gt;{{smaller|Men teekent in voor een geheelen jaargang bij alle&lt;br&gt;Boekhandelaren en bij de Administratie.}}
|-
| colspan=3 | {{rule|height=1px}}
|-
| colspan=3 align=&quot;center&quot; | {{x-smaller|INHOUD: Mr. E. J. H. Borret. ― Piuslied voor Nederlandsche Pauselijke Zouaven. ― Brief uit Rome. ― Het eiland Bolabola. ― De laatste telg der Hohenstaufen. ― De wereldtentoonstelling van Parijs. ― Allerlei.}}
|-
| colspan=3 | {{rule|height=1px}}
|-
|}


{{c|{{xx-larger|Mr. E. J. H. BORRET.}}}}

{{lijn|breedte=12em}}


Wij geven in dit nummer het portret van wijlen Zijne Excellentie den Minister van Justitie, Mr. E. J. H. Borret. Wij gelooven onzen lezers, waaronder zeker talrijke vereerders zijn van den overleden Staatsman, daarmede genoegen te doen, maar vooral achten wij het pligtmatig dat ook de Katholieke Illustratie haar contingent levere in de algemeene hulde van eerbied aan de nagedachtenis van een man, die in het bijzonder een sieraad was van het Katholieke Nederland. 

Daar bij in de kracht zijns levens uit een schitterende loopbaan werd weggenomen, is zijn dood een smartelijk, een gevoelig en onherstelbaar verlies voor eene hoogstachtingswaardige familie, voor het Ministerie waarvan hij de ziel was, voor het vaderland dat hij met ijver en liefde diende en voor zoovele vrienden en vereerders wien hij een voorbeeld was van regtschapenheid en trouw. 

Hij stierf op zondag 10 November l.l. na eene smartelijke en hevige ziekte, in den ouderdom van ruim 51 jaren. Wij nemen uit „''de Tijd''” eene korte levensschets van den gevierden man over, omdat wij geheel en al instemmen met de warme belangstelling die daarin doorstraalt en wij er treffend juist de indrukken in vinden teruggegeven, die vooral de Nederlandsche Katholieken hebben moeten gevoelen, toen de treurige tijding van het overlijden van Minister Borret bekend werd. 
[[Bestand:Katholieke Illustratie 1867-1868 - nr 18 p 137 - Mr. E. J. H. Borret.jpg|600px|center]]


Mr. Eduardus Josephus Hubertus Borret, minister van Justitie, ridder-kommandeur der orde van den Nederlandschen Leeuw en van die van den H. Gregorius den Groote, werd den 17 Augustus 1816, te 's Bosch geboren. Vroegtijdig drukte hij op zijne eervolle loopbaan de voortreffelijke voetstappen zijns edelen vaders, die zich als lid van den Raad van State, als goeverneur van Noordbrabant en in andere gewigtige staatsbetrekkingen, in moeijelijke tijden, zeer verdienstelijk jegens Koning en Vaderland had gemaakt. Met uitstekend gevolg had de thans overleden zoon van dien waardigen staatsman de regtsgeleerdheid tot het vak zijner studie gekozen, en aldra [in 1841] werd hij benoemd tot substituut-officier bij de arrond. regtbank te Maastricht, en vijf jaren later [Dec. 1846] tot advokaat-generaal bij het provinciaal geregtshof in Limburg. In December 1848, na de toen volbragte grondwets-lxerziening, werd hij als lid der nieuwe Tweede Kamer verkozen In het distrikt Maastricht, en nam hij in 't begin van 1849 in genoemde Kamer zitting, waarin hij tot en met 1852 zijnen zetel behield. Over menig onderwerp, vooral met het justitie-wezen en staatsrecht in verband, sprak hij met die zeldzame, welsprekende degelijkheid en helderheid welke hem eigen waren. Daarenboven wijdde hij zijne aandacht aan de dikwerf kwalijk bejegende regten zijner geloofsgenooten, waarvoor hij, als lid der Kamer, in de bres sprong. In dankbare herinnering zijn ons altijd vooral twee redevoeringen in dat tijdperk van zijn leven uitgesproken, voor den geest gebleven; namelijk zijne merkwaardige rede, den 11&lt;sup&gt;{{smaller|n}}&lt;/sup&gt; December 1849 gehouden tot handhaving der grondwettige regten der Katholieken, en hunne gelijkstelling met alle overige landgenooten, eene rede, gerigt tegen hetgeen de heer Groen destijds de „''traditionneele antipathiën''” noemde. De andere rede betrof de onderwijskwestie, die hij toen en later, en altijd sinds tot aan zijn dood en in alle betrekkingen gemeend heeft onder de hoogste belangen van den Staat te moeten rangschikken. Ook was hij destijds, wat hij sinds gebleven is, wars van partijschap, niet uit zachtheid van gemoed, maar uit beginsel. Hij was evenmin de man van het toenmalig behoud, als van het liberalismus. Hij stond met eenige weinige anderen op eigen beenen, en zocht in de partijen, wat er goeds in was om het aan te nemen en verwierp al het overige. Reeds in dien betrekkelijk jeugdigen leeftijd was hij tot de rijpheid der mannelijke ervaring gekomen, en had die rijpheid gevonden in zijn geloof. Hij was als zijn edele vader een man van geloof, opregt katholiek in woord en daad en leefde uit het geloof; en, wij zijn er van overtuigd, hij werd er een invloedrijker staatsman door. Hij was ver verwijderd van die soort van katholieke middelmatigheden, die men soms in hooge betrekkingen ontmoet; die, om aan protestantsche vooroordeelen te behagen, zoo weinig mogelijk katholiek zijn, en hunnen staatspligt uitmuntend meenen te betrachten, als zij uit valsche en onregtvaardige zoogenaamde onpartijdigheid de protestantsche vooroordeelen dienen, en de belangen hunner geloofsgenooten over het hoofd zien, en, wat nog erger is, tegen werken; lieden evenzeer bij de Protestanten als bij de Katholieken weinig geacht. Zie daarentegen den ontslapen minister, een man van karakter, die is wat hij is en daarom van allen, van roomsch en onroomsch, gelijkelijk geacht, gevierd en gezocht. De honorabilitelt van zulk een leven, dat niet poogt tevens vleesch en visch te zijn, heeft gewis zijn loopbaan bevorderd. 

Op 37jarigen leeftijd, den 13 Junij 1853, werd hij tot lid van den Raad van State benoemd, en bij de nieuwe organisatie van dit hoog kollegie als zoodanig herbenoemd. Hij was niet van degenen die een&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>tq9833gg33l74uh05aar7tf91locpqs</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>229188</id>
      <parentid>229186</parentid>
      <timestamp>2026-11-07T20:23:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dedden</username>
        <id>258</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>229188</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6649" sha1="pw15cnsrenh81avohmeiatpybxasevo" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Dedden&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{| border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;4&quot; align=&quot;center&quot; 
|-
| colspan=3 | [[Bestand:Katholieke Illustratie 1867 - vignet.jpg|1000px|center]] &lt;br&gt;{{rh|{{xx-larger|N°. 18.}}|{{xx-larger|Zondags-Lektuur voor het Katholieke Nederlandsche Volk}}|{{xx-larger|1867.}}}}&lt;br&gt;{{rule|height=1px}}
|-
| align=&quot;center&quot; | {{smaller|UITGEGEVEN DOOR&lt;br&gt;De Administratie van de Katholieke Illustratie&lt;br&gt;{{sc|St. Jorisstraat. - 's Hertogenbosch.}}&lt;br&gt;Bij HENRI BOGAERTS, opvolger van P.N. VERHOEVEN}}&lt;br&gt;{{x-smaller|Drukker en Boekhandelaar van Z.H. Paus Pius IX.}}
| {{ts|bl|br|ac|}} | {{smaller|ONDER REDACTIE VAN}}&lt;br&gt;H.A. BANNING en J.W. THOMSON,&lt;br&gt;{{smaller|MET MEDEWERKING VAN&lt;br&gt;Aug. SNIEDERS Jr., Dr. J. Ren. SNIEDERS, den ouden en jongen VALENTIJN&lt;br&gt;en meer andere Katholieke Letterkundigen.}}
|  align=&quot;center&quot; | {{smaller|Elk Vel van 8 pag. kl. fol.&lt;br&gt;kost slechts}} {{larger|6½ Cents.}}&lt;br&gt;{{smaller|Men teekent in voor een geheelen jaargang bij alle&lt;br&gt;Boekhandelaren en bij de Administratie.}}
|-
| colspan=3 | {{rule|height=1px}}
|-
| colspan=3 align=&quot;center&quot; | {{x-smaller|INHOUD: Mr. E. J. H. Borret. ― Piuslied voor Nederlandsche Pauselijke Zouaven. ― Brief uit Rome. ― Het eiland Bolabola. ― De laatste telg der Hohenstaufen. ― De wereldtentoonstelling van Parijs. ― Allerlei.}}
|-
| colspan=3 | {{rule|height=1px}}
|-
|}

&lt;section begin=&quot;s1&quot;/&gt;{{c|{{xx-larger|Mr. E. J. H. BORRET.}}}}

{{lijn|breedte=12em}}


Wij geven in dit nummer het portret van wijlen Zijne Excellentie den Minister van Justitie, Mr. E. J. H. Borret. Wij gelooven onzen lezers, waaronder zeker talrijke vereerders zijn van den overleden Staatsman, daarmede genoegen te doen, maar vooral achten wij het pligtmatig dat ook de Katholieke Illustratie haar contingent levere in de algemeene hulde van eerbied aan de nagedachtenis van een man, die in het bijzonder een sieraad was van het Katholieke Nederland. 

Daar bij in de kracht zijns levens uit een schitterende loopbaan werd weggenomen, is zijn dood een smartelijk, een gevoelig en onherstelbaar verlies voor eene hoogstachtingswaardige familie, voor het Ministerie waarvan hij de ziel was, voor het vaderland dat hij met ijver en liefde diende en voor zoovele vrienden en vereerders wien hij een voorbeeld was van regtschapenheid en trouw. 

Hij stierf op zondag 10 November l.l. na eene smartelijke en hevige ziekte, in den ouderdom van ruim 51 jaren. Wij nemen uit „''de Tijd''” eene korte levensschets van den gevierden man over, omdat wij geheel en al instemmen met de warme belangstelling die daarin doorstraalt en wij er treffend juist de indrukken in vinden teruggegeven, die vooral de Nederlandsche Katholieken hebben moeten gevoelen, toen de treurige tijding van het overlijden van Minister Borret bekend werd. 
[[Bestand:Katholieke Illustratie 1867-1868 - nr 18 p 137 - Mr. E. J. H. Borret.jpg|600px|center]]


Mr. Eduardus Josephus Hubertus Borret, minister van Justitie, ridder-kommandeur der orde van den Nederlandschen Leeuw en van die van den H. Gregorius den Groote, werd den 17 Augustus 1816, te 's Bosch geboren. Vroegtijdig drukte hij op zijne eervolle loopbaan de voortreffelijke voetstappen zijns edelen vaders, die zich als lid van den Raad van State, als goeverneur van Noordbrabant en in andere gewigtige staatsbetrekkingen, in moeijelijke tijden, zeer verdienstelijk jegens Koning en Vaderland had gemaakt. Met uitstekend gevolg had de thans overleden zoon van dien waardigen staatsman de regtsgeleerdheid tot het vak zijner studie gekozen, en aldra [in 1841] werd hij benoemd tot substituut-officier bij de arrond. regtbank te Maastricht, en vijf jaren later [Dec. 1846] tot advokaat-generaal bij het provinciaal geregtshof in Limburg. In December 1848, na de toen volbragte grondwets-lxerziening, werd hij als lid der nieuwe Tweede Kamer verkozen In het distrikt Maastricht, en nam hij in 't begin van 1849 in genoemde Kamer zitting, waarin hij tot en met 1852 zijnen zetel behield. Over menig onderwerp, vooral met het justitie-wezen en staatsrecht in verband, sprak hij met die zeldzame, welsprekende degelijkheid en helderheid welke hem eigen waren. Daarenboven wijdde hij zijne aandacht aan de dikwerf kwalijk bejegende regten zijner geloofsgenooten, waarvoor hij, als lid der Kamer, in de bres sprong. In dankbare herinnering zijn ons altijd vooral twee redevoeringen in dat tijdperk van zijn leven uitgesproken, voor den geest gebleven; namelijk zijne merkwaardige rede, den 11&lt;sup&gt;{{smaller|n}}&lt;/sup&gt; December 1849 gehouden tot handhaving der grondwettige regten der Katholieken, en hunne gelijkstelling met alle overige landgenooten, eene rede, gerigt tegen hetgeen de heer Groen destijds de „''traditionneele antipathiën''” noemde. De andere rede betrof de onderwijskwestie, die hij toen en later, en altijd sinds tot aan zijn dood en in alle betrekkingen gemeend heeft onder de hoogste belangen van den Staat te moeten rangschikken. Ook was hij destijds, wat hij sinds gebleven is, wars van partijschap, niet uit zachtheid van gemoed, maar uit beginsel. Hij was evenmin de man van het toenmalig behoud, als van het liberalismus. Hij stond met eenige weinige anderen op eigen beenen, en zocht in de partijen, wat er goeds in was om het aan te nemen en verwierp al het overige. Reeds in dien betrekkelijk jeugdigen leeftijd was hij tot de rijpheid der mannelijke ervaring gekomen, en had die rijpheid gevonden in zijn geloof. Hij was als zijn edele vader een man van geloof, opregt katholiek in woord en daad en leefde uit het geloof; en, wij zijn er van overtuigd, hij werd er een invloedrijker staatsman door. Hij was ver verwijderd van die soort van katholieke middelmatigheden, die men soms in hooge betrekkingen ontmoet; die, om aan protestantsche vooroordeelen te behagen, zoo weinig mogelijk katholiek zijn, en hunnen staatspligt uitmuntend meenen te betrachten, als zij uit valsche en onregtvaardige zoogenaamde onpartijdigheid de protestantsche vooroordeelen dienen, en de belangen hunner geloofsgenooten over het hoofd zien, en, wat nog erger is, tegen werken; lieden evenzeer bij de Protestanten als bij de Katholieken weinig geacht. Zie daarentegen den ontslapen minister, een man van karakter, die is wat hij is en daarom van allen, van roomsch en onroomsch, gelijkelijk geacht, gevierd en gezocht. De honorabilitelt van zulk een leven, dat niet poogt tevens vleesch en visch te zijn, heeft gewis zijn loopbaan bevorderd. 

Op 37jarigen leeftijd, den 13 Junij 1853, werd hij tot lid van den Raad van State benoemd, en bij de nieuwe organisatie van dit hoog kollegie als zoodanig herbenoemd. Hij was niet van degenen die een
&lt;section end=&quot;s1&quot;/&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>pw15cnsrenh81avohmeiatpybxasevo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Album der Natuur 1864.djvu/110</title>
    <ns>104</ns>
    <id>86907</id>
    <revision>
      <id>229159</id>
      <parentid>223393</parentid>
      <timestamp>2026-11-07T18:24:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WeeJeeVee</username>
        <id>2844</id>
      </contributor>
      <comment>/* Proefgelezen */</comment>
      <origin>229159</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2243" sha1="2hgxcylez8ciu4nw18h7ebra7efnc3q" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;WeeJeeVee&quot; /&gt;{{rh||DE KRYPTOGAMEN.|79}}&lt;/noinclude&gt;op het mos onzer duinen ontluiken en in vorm zeer nabij komen aan de tot genoemde groep behoorende Cladonia's. Maar bovenal de Schotelzwammen (''Peziza'') naderen door haar platte, schijfachtige gedaante tot de Korstmossen en zijn als de breede brug, waardoor deze aan de groep der Zwammen zijn verbonden.

De kleuren der Paddestoelen hebben eene merkwaardige overeenkomst met de tinten, die het loof der boomen in den herfst aanneemt, en herinneren ons de naïve opmerking van den beroemden natuuronderzoeker der 16de eeuw, {{sc|caesalpinus}}, die de Zwammen voortbrengselen noemde, waarin de altijd scheppende natuur, door den overvloed van rottende organische stoffen te weelderig, hare gewone, aaneengeschakelde wijze van werken al te haastig vooruitloopt, — dus eene soort van mislukte proeven.

Wat wij zeker weten is, dat de Zwammen ontstaan uit kiemcellen, die door vroegere Zwammen zijn voortgebragt en dat haar ontluiken door verschillende omstandigheden wordt begunstigd of tegengegaan. Drooge zomers en groote warmte zijn nadeelig voor de ontwikkeling der Huid- en Buikzwammen. De Truffels, die in eikenbosschen onder den grond gevonden worden, groeijen het weligst in regenachtige, zachte winters. Het Moederkoorn ontstaat dikwijls plotseling na hevige donderbuijen in Mei, en ook op het ontluiken van andere zwamsoorten schijnt het onweder invloed te hebben. Sommigen, gelijk de ''Helvella's'' en ''Nyctatis'', verschijnen eerst na vele jaren op dezelfde plaatsen terug, en ook die, welke zich bij de ziekten der cultuurplanten vertoonen, zijn van atmospherische verschijnselen afhankelijk.

De terugstootende, afschuwwekkende indruk, dien sommige Zwammen bij een oppervlakkigen aanblik op ons gemoed uitoefenen, valt niet te ontkennen en wordt nog versterkt door haar walgelijken reuk. De ''Phallus'', de ''Bovista'', de ''Agaricus comatus'', die bij zijn verwelken tot een stinkend, inktachtig vocht wegsmelt, maar vooral onze Huiszwam wekken afschuw, en bij de laatste werkt het zien van hare treurige verwoestingen tot dien indruk mede. De Huiszwam is een ware Proteus. Oorspronkelijk een schermzwam, verliest zij in het duister haren eigenlijken vorm en komt als dikke vleeschachtige lappen in de&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2hgxcylez8ciu4nw18h7ebra7efnc3q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Album der Natuur 1864.djvu/111</title>
    <ns>104</ns>
    <id>86908</id>
    <revision>
      <id>229161</id>
      <parentid>223394</parentid>
      <timestamp>2026-11-07T18:27:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WeeJeeVee</username>
        <id>2844</id>
      </contributor>
      <comment>/* Proefgelezen */</comment>
      <origin>229161</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2308" sha1="82pwl81mkoy2au2pviaeyb78zfijmje" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;WeeJeeVee&quot; /&gt;{{rh|80|DE KRYPTOGAMEN.|}}&lt;/noinclude&gt;hoeken der vertrekken te voorschijn om ons schaamteloos te waarschuwen, dat zij met haar vernielend werk bezig is. Daarachter breidt zij zich uit als breede, vuilgele, akelig stinkende vellen, waarop met de kiemcellen groote druppels van een bruin, waterachtig vocht ontstaan, ware Paddestoelen-tranen, waaraan zij haren naam, ''Merulius lacrymans'', ontleent. Mogten wij, gelijk van onmenschen en ondieren, ook van onplanten spreken, dan verdient zij dien naam gewis, hoewel hare werking eigenlijk dezelfde is als die der nuttige gistcellen, met dit onderscheid, dat de gisting van onze wanden en vloeren ons minder aanstaat dan die van druivensap en mout.

Merkwaardig is het lichten van sommige Zwammen in het duister, een verschijnsel, hetwelk geheel overeenkomt met het glimmen van rottend hout en het lichten van enkele lagere diersoorten en getuigt van eene verhoogde werkzaamheid van de zich in die ligchamen ontbindende of verbindende stoffen. Het licht der ''Rhizomorpha subterranea'', een zwam, die veel op het houtwerk in de mijnen gevonden wordt, is zoo sterk, dat men er bij zien en zelfs lezen kan, en de Paddestoel, die in Zuid-Europa in de Olijfbosschen groeit (''Agaricus olearius''), geeft in het duister somtijds een zacht, blaauw licht. Deze verschijnselen herinneren ons weder aan het verband tusschen de lagere vormen van de dieren- en plantenwereld.

De giftige aard der Zwammen is wel eens overdreven, doch het is moeijelijk, daaromtrent een bepaald oordeel uit te spreken, daar er geene zekere kenmerken zijn en de ondervinding hieromtrent moet beslissen. Niet in ons land echter, waar de Zwammen geen volksvoedsel zijn, maar in de berg- en boschachtige streken van andere landen is die ondervinding eene noodzakelijkheid.

Als de zomer voorbij is en de aarde het overvloedige regenwater niet spoedig meer kan inzwelgen en met een laag natte bladeren bedekt is, tieren de Paddestoelen het weligst en worden weldra door de Mossen en Korstmossen gevolgd. Het is als rijst er bij het vallen der bladeren een juichtoon op bij die kleine Kryptogamen, nu eindelijk hare beurt gekomen is en het rijk van hare hooger begaafde zusters een einde heeft. Overal in het bosch zien wij onder het meer en meer doorzigtig geboomte het Mos in al groener en groener wordende&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>82pwl81mkoy2au2pviaeyb78zfijmje</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Album der Natuur 1864.djvu/112</title>
    <ns>104</ns>
    <id>86909</id>
    <revision>
      <id>229162</id>
      <parentid>223395</parentid>
      <timestamp>2026-11-07T18:29:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WeeJeeVee</username>
        <id>2844</id>
      </contributor>
      <comment>/* Proefgelezen */</comment>
      <origin>229162</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2345" sha1="fpzt2h66wskq6rtu4qhmcpml9lix7b2" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;WeeJeeVee&quot; /&gt;{{rh||DE KRYPTOGAMEN.|81}}&lt;/noinclude&gt;plekken te voorschijn komen. Het ''Polytrichum'', dat den ganschen zomer bruin en treurig onder het gras wegschool, ontwikkelt zijne bevallige vruchtjes, en wij bewonderen ook in dit Mos de inrigting, waardoor de natuur hare geslachten en soorten in stand houdt.

In onze duinstreken, tusschen het lage hakhout verspreid, maken de donkergroene zoden van dit geslacht met hare tallooze roode bloempjes en urnvormige vruchtjes een zoo aangenamen indruk, dat men zich onwillekeurig bukt om eenige dier bevallige wezens aan den grond te onttrekken, om later, evenals al het schoon der aarde, gedachteloos weder weg te werpen. Want die mosplantjes, hoe schoon, zeggen ons zoo weinig; zij behagen een oogenblik, maar kunnen onzen geest niet bezig houden, ons niet aftrekken van de gewigtige onderwerpen des dagelijkschen levens! Zoo spreken velen, wien de natuur slechts tapijt en behangsel is. Het plantje zegt niets, vraagt niets; het voldoet onzen schoonheidszin een oogenblik en schijnt ons voor 't overige van minder waarde dan den armen Laplander, die de zoden in lange reepen uitsnijdt en er zich een warm nachtleger van maakt.

En toch, als wij met lust tot onderzoek het teedere mosplantje beschouwen, dan verleent het ons den toegang tot eene oneindige, nooit uitgeputte wereld, die ons vrede en vertroosting brengt voor de onrust en de kwellingen, ons door het jagen naar genot en naar tijdelijk welzijn opgelegd, en die ons weer doet zijn als toen wij kinderen waren, vol begeerte om de ons omringende wereld te onderzoeken. Zij, die hun leven met liefde aan de wetenschap hebben gewijd, weten, dat hier niets te veel wordt gezegd. Maar het is niet het nederige mosplantje alleen, dat ons die betere wereld binnenleidt; alles wat bestaat heeft, wanneer het met die zucht naar kennis, met het kalme, onderzoekende en onafhankelijke verstand, met een blik op het oneindige, en niet met tijdelijke, eigenbatige oogmerken wordt beschouwd, de magt, ons op te heffen in een hooger en edeler leven, en hoogst opmerkelijk is het, dat zelfs in het Joodsche paradijs de eerste mensch in zijne onschuld en zaligheid wordt voorgesteld als verstandig beschouwer der natuur. (Gen. II, vs. 19).

Het ''Polytrichum'' is een zeer hooggeplaatst Mos, want het vertoont het duidelijkst van allen iets, dat naar de zigtbaar bloeijende&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>fpzt2h66wskq6rtu4qhmcpml9lix7b2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Album der Natuur 1864.djvu/113</title>
    <ns>104</ns>
    <id>86910</id>
    <revision>
      <id>229163</id>
      <parentid>223396</parentid>
      <timestamp>2026-11-07T18:33:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WeeJeeVee</username>
        <id>2844</id>
      </contributor>
      <comment>/* Proefgelezen */</comment>
      <origin>229163</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1789" sha1="tfvfvns0kx9u5q2sp71erqmpjlxnxuw" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;WeeJeeVee&quot; /&gt;{{rh|82|DE KRYPTOGAMEN.|}}&lt;/noinclude&gt;{{Img float
| style =
| above =
| file = Albumdernatuur64 112.png
| width = 240px
| align = left
| alt = Fig. 14.
| cap = {{fine block|Fig. 14. ''Polytrichum formosum''.}}
| capalign = center}} planten zweemt, namelijk tweederlei bloemen, een op langen steel gedragen urnvormig en een op korte stengels tusschen de bovenste bladeren ingesloten knopvormig orgaan. Het eerste bevat de kiemcellen en strooit die bij zijne rijpwording uit; het andere vertoont eene opeenhooping van kleine, draadvormige vezeltjes, waartusschen langwerpige buisjes, die uiterst kleine slangvormige ligchaampjes uitwerpen. Deze ligchaampjes bewegen zich bij hun te voorschijn komen heen en weder als kleine diertjes en spelen eene dergelijke rol als de stuifmeelkorrels bij de zigtbaar bloeijende planten, door namelijk de andere, urnvormige bloemen te bevruchten. Deze laatsten zijn boven voorzien van een dekseltje, dat er bij het rijpworden afspringt en bij het ''Polytrichum'' en vele andere Bladmossen nog met een sierlijk kapje bedekt is. Wanneer dit dekseltje is verwijderd, ziet men den mond van het doosje voorzien met een of twee rijen kleine tandjes, die bij vochtig weder den mond sluiten, als om het zaad voor vocht te bewaren en bij de geheele rijpwording uitdroogen en als een kroontje uiteen staan, waardoor het zaad in vrijheid komt. De vorm en zamenstelling dezer tandjes verschilt in alle Bladmossen en is een van hunne voornaamste onderscheidende kenmerken. Dit onderscheid gaat tevens gepaard met een voor het bloote oog duidelijker verschil in de stelling en den vorm der bladeren, waaraan vooral de verbazend groote groep der Dekmossen (''Hypnum''), die min of meer gevind, zijdelings vertakt, varenvormig loof bezit, gemakkelijk te herkennen is. Een der fraaiste&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>tfvfvns0kx9u5q2sp71erqmpjlxnxuw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Album der Natuur 1864.djvu/114</title>
    <ns>104</ns>
    <id>86911</id>
    <revision>
      <id>229164</id>
      <parentid>223397</parentid>
      <timestamp>2026-11-07T18:37:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WeeJeeVee</username>
        <id>2844</id>
      </contributor>
      <comment>/* Proefgelezen */</comment>
      <origin>229164</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2403" sha1="aq128xz1ysu907bj6k40e4xrk1nwu51" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;WeeJeeVee&quot; /&gt; {{rh||DE KRYPTOGAMEN.|83}}&lt;/noinclude&gt;van deze groep is, door het vergrootglas beschouwd, het dennevormig Dekmos (''Hypnum abietinum''), welks blaadjes in twee rijen als glanzende schubjes over elkander liggen, verder het kruikdragend Dekmos (''H. rutabulum''), waarvan de vrij groote donkerroode vruchtjes bevallig afsteken tegen het zijdeachtige heldergroene loof, en het ''Hypnum Stokesii'', welks sierlijke vormen en fijne takjes de schoonste voorbeelden voor porcelein-schilderwerk zouden kunnen leveren.
{{Img float
| style =
| above =
| file = Albumdernatuur64 113.png
| width = 100px
| align = left
| alt = Fig. 15.
| cap = {{fine block|Fig. 15. ''Jungermannia asplenoides''}}
| capalign = center}}  De Levermossen vormen eene groep, die van de eigenlijke Bladmossen verschilt door het ontbreken van een dekseltje op de zaaddoos, die zich meestal met kleppen opent, en door kleiner, smaller, meer opeengedrukt loof. Zij zijn wel niet zoo in het oog loopend, doch niet minder sierlijk van bouw als de Bladmossen en behooren tot de eerste Kryptogamen, die zich, met het Korstmos op dikwijls nog krachtige boomstammen vertoonen. De ''Jungermannia tamarisci'' (een der algemeenste Levermossen) vormt met haar opeengedrongen loof op de boomen die breede donkerbruine plekken, die zoo kenmerkend afsteken bij het goudgele en parelkleurige Schildmos.

Sommige Mossoorten ontwikkelen zich bij voorkeur op steenachtigen bodem. Onder deze behooren die, welke op de zoogenaamde erratische blokken in Noord-Europa worden gevonden en waarschijnlijk met deze blokken in de periode, welke ons tegenwoordig geologisch tijdperk onmiddellijk voorafging, door den verbazenden ijsvloed van de Noordpool zuidwaarts zijn gevoerd. Bij deze soorten toch zijn er, die tot de Scandinavische Flora behooren en in de streek, waar de blokken zijn nedergezet, nergens anders gevonden worden en dus een bewijs voor den oorsprong dier blokken leveren.

De ''Splachnum''-soorten groeïjen liefst op veenachtigen grond, waar koemest gevallen is, de ''Funaria hygrometrica'' of Draaisteel, dus genoemd naar de eigenschap van den steel om zich bij bevochtiging spiraalvormig uit te zetten, komt veel voor op plaatsen, waar hout of andere stoffen verbrand zijn; de ''Grimmia pulvinata'', een zacht, wit behaard, zodevormend mos, groeit op de vochtige houten schuttingen, de ''Barbula muralis'' met hare tallooze cylindervormige vruchtjes op de&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>aq128xz1ysu907bj6k40e4xrk1nwu51</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Album der Natuur 1864.djvu/115</title>
    <ns>104</ns>
    <id>86917</id>
    <revision>
      <id>229165</id>
      <parentid>223428</parentid>
      <timestamp>2026-11-07T18:40:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WeeJeeVee</username>
        <id>2844</id>
      </contributor>
      <comment>/* Proefgelezen */</comment>
      <origin>229165</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2360" sha1="k42m02ldj4i8o8qf259gwz1d37fywef" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;WeeJeeVee&quot; /&gt;{{rh|84|DE KRYPTOGAMEN.|}}&lt;/noinclude&gt;toppen van muren, en de ''Orthotrichums'', wier zaaddoosjes zich tusschen het donkergroene loof verbergen, ziet men in de schors-spleten van oude boomen.

De gevinde, fijn verdeelde bladvorm der Dekmossen gaat in het Laddermos (''Climacium dendroïdes'') in een stam- en kroonvorm over—als 't ware tot een miniatuurboompje—en nadert tot den vorm der Wolfsklaauw-mossen (''lycopodiaceae''), die echter op hooger trap van ontwikkeling staan, zoowel door eene meer zamengestelde vrucht, als door het bezit van wezenlijke wortels. De Bladmossen hebben geene eigenlijke wortels. Het nieuwe geslacht rijst bij hen op uit de rottende overblijfselen van het vorige, evenals de natiën, die teren op de overleveringen van het voorgeslacht. Door deze groeiwijze geven de Mossen mede het aanzijn aan de uitgebreide plantaardige massa's, die wij veenen noemen. Het Turfmos, dat in het water groeit, heeft vruchtjes met een eenvoudig rond deksel, zonder tandjes. Zijne voorliefde tot het water, zijn forsche bouw en de meer regelmatige stand zijner blaadjes herinneren ons aan eene andere Kryptogame plant, de Paardestaart (''Equisetum''), waarvan sommige soorten door hun kiezelgehalte tot polijsten gebezigd worden en als schaafstroo bekend zijn en waartoe ook het lastige onkruid Hermoes of Kattestaart behoort. Bij onze heidensche voorvaderen had dit gewas eene geheimzinnige beteekenis en nog in de middeneeuwen werd het aan den invloed des duivels toegeschreven, vanwaar ook de namen Eunjer, Unjer en Eunjer-eijeren afkomstig zijn.
{{Img float
| style =
| above =
| file = Albumdernatuur64 114.png
| width = 60px
| align = left
| alt = Fig. 16.
| cap = {{fine block|Fig. 16. ''Equisetum fluviatile''.}}
| capalign = center}}
Het hoogere moeras-pijpkruid (''Equisetum limosum'') verheft zich als kleine boschjes boven het stilstaande met eendenkroos bedekte water onzer riviertjes en slooten. Zijn loof staat in kransen van afstand tot afstand rondom den stengel en gelijkt veel op dennenaalden, en aan het uiteinde van den stengel verheft zich de spoelvormige vrucht, die uit kringswijze geplaatste sierlijke schubjes bestaat, waarin zich de kiemcellen ontwikkelen. Het Equisetum heeft een nederige standplaats, maar een edelen vorm en wanneer wij die kleine wiegelende heldergroene boschjes zien, glinsterend in het licht der middagzon,&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>k42m02ldj4i8o8qf259gwz1d37fywef</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>229166</id>
      <parentid>229165</parentid>
      <timestamp>2026-11-07T18:41:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WeeJeeVee</username>
        <id>2844</id>
      </contributor>
      <comment>typo's</comment>
      <origin>229166</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2364" sha1="0vi5kvn9jl1din7go7k6y5e56w2xtfh" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;WeeJeeVee&quot; /&gt;{{rh|84|DE KRYPTOGAMEN.|}}&lt;/noinclude&gt;toppen van muren, en de ''Orthotrichums'', wier zaaddoosjes zich tusschen het donkergroene loof verbergen, ziet men in de schors-spleten van oude boomen.

De gevinde, fijn verdeelde bladvorm der Dekmossen gaat in het Laddermos (''Climacium dendroïdes'') in een stam- en kroonvorm over — als 't ware tot een miniatuurboompje — en nadert tot den vorm der Wolfsklaauw-mossen (''lycopodiaceae''), die echter op hooger trap van ontwikkeling staan, zoowel door eene meer zamengestelde vrucht, als door het bezit van wezenlijke wortels. De Bladmossen hebben geene eigenlijke wortels. Het nieuwe geslacht rijst bij hen op uit de rottende overblijfselen van het vorige, evenals de natiën, die teren op de overleveringen van het voorgeslacht. Door deze groeiwijze geven de Mossen mede het aanzijn aan de uitgebreide plantaardige massa's, die wij veenen noemen. Het Turfmos, dat in het water groeit, heeft vruchtjes met een eenvoudig rond deksel, zonder tandjes. Zijne voorliefde tot het water, zijn forsche bouw en de meer regelmatige stand zijner blaadjes herinneren ons aan eene andere Kryptogame plant, de Paardestaart (''Equisetum''), waarvan sommige soorten door hun kiezelgehalte tot polijsten gebezigd worden en als schaafstroo bekend zijn en waartoe ook het lastige onkruid Hermoes of Kattestaart behoort. Bij onze heidensche voorvaderen had dit gewas eene geheimzinnige beteekenis en nog in de middeneeuwen werd het aan den invloed des duivels toegeschreven, vanwaar ook de namen Eunjer, Unjer en Eunjer-eijeren afkomstig zijn.
{{Img float
| style =
| above =
| file = Albumdernatuur64 114.png
| width = 60px
| align = left
| alt = Fig. 16.
| cap = {{fine block|Fig. 16. ''Equisetum fluviatile''.}}
| capalign = center}}
Het hoogere moeras-pijpkruid (''Equisetum limosum'') verheft zich als kleine boschjes boven het stilstaande met eendenkroos bedekte water onzer riviertjes en slooten. Zijn loof staat in kransen van afstand tot afstand rondom den stengel en gelijkt veel op dennenaalden, en aan het uiteinde van den stengel verheft zich de spoelvormige vrucht, die uit kringswijze geplaatste sierlijke schubjes bestaat, waarin zich de kiemcellen ontwikkelen. Het Equisetum heeft een nederige standplaats, maar een edelen vorm en wanneer wij die kleine wiegelende heldergroene boschjes zien, glinsterend in het licht der middagzon,&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0vi5kvn9jl1din7go7k6y5e56w2xtfh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Album der Natuur 1864.djvu/116</title>
    <ns>104</ns>
    <id>86918</id>
    <revision>
      <id>229167</id>
      <parentid>223429</parentid>
      <timestamp>2026-11-07T18:43:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WeeJeeVee</username>
        <id>2844</id>
      </contributor>
      <comment>/* Proefgelezen */</comment>
      <origin>229167</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2259" sha1="f87ncwplj2ljqux5rt4oiq8ddy6k6a5" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;WeeJeeVee&quot; /&gt;{{rh||DE KRYPTOGAMEN.|85}}&lt;/noinclude&gt;terwijl het teergevleugelde, azuurblaauwe waternimfje (''Libellula'') tusschen hunne kandelabre-vormige stengels zweeft, dan denken wij aan hun roemrijk tijdperk, toen zij in de steenkolenperiode der voorwereld stammen vormden zoo hoog en zoo dik als bamboezen, stammen, waarvan wij de overblijfsels in onze geologische verzamelingen nog met verbazing aanschouwen.

De kiemcellen der Equisetums, die in onnoemelijk aantal als een groenachtig wit poeder uit de vrucht te voorschijn komen, zijn voorzien van vier dunne vezeltjes, waardoor zij eenige overeenkomst hebben met een vierpootig diertje. Bij de minste vochtigheid krimpen deze vezeltjes schielijk ineen, om zich kort daarop weder uit te strekken en blijven dan eenigen tijd in eene trekkende beweging. Dit merkwaardig verschijnsel is zeer gemakkelijk waar te nemen, als men deze cellen onder het mikroskoop plaatst en even op het voorwerp-plaatje ademt.

De groep der Equisetaceeën vormt als het ware een middenpunt, waar zich vele afdeelingen der Kryptogamen vereenigen. Door haar loof, haar stam- en wortelvorming naderen zij tot de Phanerogamen, vooral tot de denneboomen, het vruchtje zelfs is in vorm bijna geheel gelijk aan de mannelijke bloem van den Taxus. Het Hermoes wijst op de Zwammen, door zijne vrucht, die, lang voor het harde, groene loof, op naakten steel, vaalkleurig en dun van weefsel, reeds in Februari of Maart als een spook uit den grond oprijst en spoedig verdwijnt. Aan den anderen kant nadert de groep tot de reeds genoemde Turfmossen en zelfs tot de Wieren, door de gelijkenis van hare kransvormig geplaatste bladen met die van het geslacht ''Chara'' (Kranswier), eene plant, die geheel in het water groeit, geene wortels heeft, maar van onderen verrot en boven nieuwe uitspruitsels vormt, in wier geledingen merkwaardige sapbewegingen plaats hebben.

De Equisetaceeën bezitten, in onderscheiding van de reeds genoemde Kryptogamen, vaten of buisvormig verlengde cellen en komen daarin overeen met de Varens en de Lycopodiaceeën, die door wortel-, stam- en bladvorm den naam van de edelsten der Kryptogamen verdienen.

De Lycopodiaceeën staan in zeker opzigt door hare afzonderlijke vrucht boven de Varens en naderen op merkwaardige wijze tot de&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>f87ncwplj2ljqux5rt4oiq8ddy6k6a5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Album der Natuur 1864.djvu/117</title>
    <ns>104</ns>
    <id>86919</id>
    <revision>
      <id>229168</id>
      <parentid>223430</parentid>
      <timestamp>2026-11-07T18:45:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WeeJeeVee</username>
        <id>2844</id>
      </contributor>
      <comment>/* Proefgelezen */</comment>
      <origin>229168</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2291" sha1="ebe2nbxstemwpawe6yey0pxt1im9m9n" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;WeeJeeVee&quot; /&gt;{{rh|86|DE KRYPTOGAMEN.|}}&lt;/noinclude&gt;denneboomen, terwijl de Varens hunne vruchthoopjes aan de achterzijde van het loof ontwikkelen en slechts in enkele soorten (''Osmunda''), door het wegblijven van het loof op de vruchtstengels, zich afzonderlijk schijnen te vertoonen. Niettemin zijn de Varens door hun prachtigen vorm zeer veel indrukwekkender en zelfs onder de hoogst ontwikkelde planten zijn er weinigen, die hun in dit opzigt evenaren.

De Varens zijn eigenlijk de eenige Kryptogamen, wier gedaante zelfs op den minst gevoelenden mensch een aangenamen indruk maakt. De Wieren kunnen wij niet in al hunne pracht aanschouwen, tenzij wij ons onder water begeven om hunne grillige gedaanten en kleuren als beelden van eene andere wereld, uit een geheimzinnig, schemerend halfdonker te zien opdagen. De Korstmossen zijn te vaal van kleur, te eenvoudig van vorm, de Bladmossen zijn, hoe fraai gevormd, te klein; de Paddestoelen bezitten wel gloeiende kleuren, maar hun zonderlinge vormen, kort bestaan en schadelijke eigenschappen, de duistere sfeer van gisting en verrotting, die hen omringt, dat alles wekt eerder afkeer dan bewondering.

De Varens echter hebben iets eigenaardig schoons, dat in geene andere plant gevonden wordt. Hunne ligte en stout gewelfde lijnen en de fijne insnijdingen van hun duurzaam en glanzend loof vertoonen eene vereeniging van schoonheid en bevalligheid en maken hen tot schilderachtige planten. De bladeren van den Kokos- of Mauritia-palm zijn schoon, maar alleen op een afstand; de breede bladeren der Pisangs missen de bevallige insnijdingen en zijn, wanneer zij niet hier en daar een breede scheur vertoonen, lomp en stijf, de bladeren onzer woudboomen brengen alleen door hun groot aantal eenigen indruk te weeg, en bij de meeste zigtbaar bloeijende planten is het schoon der bladeren aan dat der bloemen opgeofferd. De wilde Geranium (''Geranium Robertianum'') doet ons door zijn sierlijk verdeelde bladeren aan de Varens denken, maar mist het stevige metaalachtige en de schilderachtige bogten.

Deze vereeniging van het schoone en bevallige in ééne plant maakt, dat een enkel varen ons oog meer voldoet dan de vereeniging van dozijnen van andere planten. Beproeven wij slechts in onze marmeren portalen, in plaats van de bonte opeenhoopingen van Pelargoniums&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ebe2nbxstemwpawe6yey0pxt1im9m9n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Album der Natuur 1864.djvu/118</title>
    <ns>104</ns>
    <id>86920</id>
    <revision>
      <id>229169</id>
      <parentid>223431</parentid>
      <timestamp>2026-11-07T18:49:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WeeJeeVee</username>
        <id>2844</id>
      </contributor>
      <comment>/* Proefgelezen */</comment>
      <origin>229169</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1566" sha1="awi0layc7l4ido85g88d4nmen2bahm0" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;WeeJeeVee&quot; /&gt; {{rh||DE KRYPTOGAMEN.|87}}&lt;/noinclude&gt;en Fuchsia's, een enkel groot exemplaar van het gemeene, 
{{Img float
| style =
| above =
| file = Albumdernatuur64 117.png
| width = 200px
| align = left
| alt = Fig. 17.
| cap = {{fine block|Fig. 17. ''Polystichum Filix Mas''.}}
| capalign = center}}
overal in het wild groeijende Boschvaren (''Polystichum Filix mas''). De praktische Engelschen hebben dit reeds voor lang begrepen. Bij het zien van een dezer boschvarens, dat op een schralen November-morgen zijn nog vrolijk groene pluimen onder een verdord boschje tegen een witten muur uitspreidde, was het mij, als vond ik in die schoone lijnen den type van die ligte ijzeren kolommen met hare getraliede bogen, van die stoute bruggen en duizelingwekkende viaducten, van de eigenlijke bouworde der negentiende eeuw.

Zien wij in de Lycopodiaceeën eene toenadering tot de denneboomen, de Varens vertoonen door hunne bladstelling een overgangsvorm tot de mede aan de dennen verwante familie der Cycadeeën, waarvan in onze Nederlandsche plantentuinen zulke prachtige exemplaren gevonden worden en die als 't ware de grenspaal is tusschen de Kryptogamen en Phanerogamen. De Boomvarens der tropische gewesten, die hun heerlijke bladkroon op een dikken stam ontwikkelen, de Cycadeeën, de trotsche palmen en denneboomen zijn door vele kenmerken na aan elkander verwant.

Zoo vloeit het rijk der Kryptogamen onmerkbaar met dat der Phanerogamen ineen; zoo leidt ons de beschouwing van het eene gedeelte der natuur langzamerhand tot een overzigt van het volgende.
{{dhr}}{{lijn|5em}}{{dhr}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>awi0layc7l4ido85g88d4nmen2bahm0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Album der Natuur 1864.djvu/119</title>
    <ns>104</ns>
    <id>86921</id>
    <revision>
      <id>229198</id>
      <parentid>223432</parentid>
      <timestamp>2026-11-08T08:26:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WeeJeeVee</username>
        <id>2844</id>
      </contributor>
      <comment>/* Proefgelezen */</comment>
      <origin>229198</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1735" sha1="0oix4wzmwf8wx60ohfdea7ab4g24sju" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;WeeJeeVee&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{dhr}}
{{c|{{larger|FRANK GREGORY'S REIS IN NOORDWEST-&lt;/br&gt;
AUSTRALIE, VAN MEI TOT OCTOBER 1861.}}}}
{{dhr}}{{lijn|5em}}{{dhr}}

Het jaar 1861, hetwelk door de groote ondernemingen van {{sc|burke}} en {{sc|stuart}} over het binnenland van Australië zooveel licht heeft doen opgaan, heeft ook aan de noordwestkust van dat werelddeel een nieuw gebied voor de wetenschap en den ondernemingsgeest van onzen tijd geopend. Wij meenen den lezers van dit Tijdschrift geen ondienst te doen, indien wij hun een kort verslag van deze belangrijke ontdekkingsreis mededeelen, gelijk wij vroeger aangaande de reizen van {{sc|stuart}} en {{sc|burke}} hebben gedaan.

{{sc|Frank gregory}}, een jonger broeder van {{sc|augustus gregory}}, die zich door zijne groote reizen in de jaren 1856 en 1858 een roemvolle plaats onder de Australische landontdekkers had verworven, had zich aangeboden om aan het hoofd van eene expeditie de tot hiertoe bijna geheel onbekende oorden aan de noordwestkust te onderzoeken en zoo, ware het mogelijk, door te dringen tot de streken aan de Victoria-rivier, die in 1856 door zijnen broeder waren bezocht.

Hij was zeker bij uitnemendheid voor zulk eene onderneming berekend, daar hij reeds in 1858 de streken van de Gascoyne-rivier en hare bijvloeden onderzocht en daarbij zich als een geoefend en ervaren reiziger door Australië's wildernissen had doen kennen. De uitkomsten van deze reis hadden er niet weinig toe bijgedragen, dat reeds in 1861, vooral ook door tusschenkomst van het Londensche geographisch genootschap, eene nieuwe expeditie kon worden uitgezonden, waarvan de onkosten op ongeveer 4000 pond sterling of 48000 gulden werden geschat.

Nadat zij den 2 Mei met eene bark Champion-baai verlaten hadden,&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0oix4wzmwf8wx60ohfdea7ab4g24sju</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Album der Natuur 1864.djvu/120</title>
    <ns>104</ns>
    <id>86922</id>
    <revision>
      <id>229199</id>
      <parentid>223433</parentid>
      <timestamp>2026-11-08T08:28:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WeeJeeVee</username>
        <id>2844</id>
      </contributor>
      <comment>/* Proefgelezen */</comment>
      <origin>229199</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2285" sha1="9drk4ho0uojm8y2d505botle5wky8lq" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;WeeJeeVee&quot; /&gt;{{rh||FRANK GREGORY'S REIS IN NOORDWEST-AUSTRALIE, ENZ.|89}}&lt;/noinclude&gt;landden zij den 11den in Nickol-baai op ongeveer 21½° zuiderbreedte aan dat gedeelte der kust, hetwelk onder den naam van De Witsland bekend is. Hier werd de expeditie aan land gebragt en de noodige voorbereiding tot de reis naar het binnenland gemaakt.

De eerste taak, die men zich voorstelde, was het land tusschen de kust en de Lyons-rivier, die {{sc|gregory}} in 1858 bezocht had, te onderzoeken en zoo de tegenwoordige expeditie aan de vroegere aan te te sluiten. Dit gedeelte der reis werd gelukkig volbragt. Nadat zij den 14 Mei het hoofdleger aan de Nickol-baai verlaten hadden, zagen zij den 25 Junij het dal van de Lyons-rivier voor zich uitgebreid en in het verschiet den berg Augustus, die zijn top verre boven alle andere hoogten verheft. Op den terugweg trokken zij voor een groot gedeelte door andere streken en bereikten den 19 Julij het leger aan de Nickol-baai.

Na eene rust van negen dagen, die vooral voor de paarden noodig was tot herstelling hunner krachten, gingen zij weder op ontdekking uit, en wel in eene oostelijke rigting. Verscheidene rivieren met breede stroombeddingen, aan welke zij de namen van Sherlach, IJule, Strelley, Shaw, Grey en Oakover gaven en die te zamen een zeer aanzienlijk stroomgebied vormen, werden bezocht. Hier en daar was het landschap aan de oevers der rivieren zeer bekoorlijk. Dit was inzonderheid het geval aan de Oakover-rivier. Golvende vlakten, rijk met gras bewassen, breidden zich noodwaarts uit, terwijl de oevers van een 200 yards breed stroombed van een gordel cajaputboomen omzoomd was, wier digt loof aan de reizigers, terwijl zij de schilderachtige wendingen van de rivier volgden, de aangenaamste verkwikking aanbood.

De afgematte toestand, waarin de paarden verkeerden, liet niet toe den togt verder oostwaarts uit te strekken. Vele paarden waren geheel onbruikbaar geworden en moesten achtergelaten worden, zoodat de helft van het reisgezelschap zonder paarden was. Tot bijna 122° oostelijke lengte van Greenwich doorgedrongen, zag {{sc|gregory}} zich in de noodzakelijkheid den terugweg aan te nemen, ofschoon hij uit zekere teekenen meende te kunnen opmaken, dat zich op 40 tot 50 mijlen afstand eene groote rivier moest bevinden, die welligt een&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9drk4ho0uojm8y2d505botle5wky8lq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Album der Natuur 1864.djvu/123</title>
    <ns>104</ns>
    <id>86923</id>
    <revision>
      <id>229200</id>
      <parentid>223434</parentid>
      <timestamp>2026-11-08T08:32:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WeeJeeVee</username>
        <id>2844</id>
      </contributor>
      <comment>/* Proefgelezen */</comment>
      <origin>229200</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2216" sha1="99p991w17bnoor0z3xlvse8543zbeeo" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;WeeJeeVee&quot; /&gt;{{rh|90|FRANK GREGORY'S REIS IN NOORDWEST-AUSTRALIE, ENZ.|}}&lt;/noinclude&gt;aanzienlijk gedeelte van de wateren van Centraal-Australie opneemt en zeewaarts voert.

Den 11 September werd de terugreis aangevangen, nu meer noordelijk langs de oevers van de Oakover- en Grey-rivier, en den 11 October bereikten zij weder hun opgeslagen leger aan de Nickolbaai. In het geheel had men op dezen togt een weg afgelegd van 1765 zeemijlen. Den 23 ging men onder zeil en den 9 November kwam men behouden te Frementle aan.

Wij willen hier nog eenige opmerkingen over het algemeen karakter, de voortbrengsels en de natuurlijke gesteldheid van de onderzochte landstreken bijvoegen met de woorden uit het voorloopig berigt, door {{sc|Frank gregory}} zelven in druk gegeven.

&quot;Het gedeelte des lands, hetwelk wij in de gelegenheid waren te onderzoeken, bestaat in eene opvolging van terrassen, die nagenoeg tot 200 zeemijlen landwaarts in opstijgen en naar de kust meer of min door vulkanische heuvels doorsneden worden. De eerste, aan de zee gelegen gordel van 10 tot 40 mijlen breedte is eene bijna effene vlakte, tegen het zuiden langzaam opstijgend met eene verheffing van 40 tot 100 voet; de bodem bestaat hier meestal uit ligt leem of zware klei, al naar dat hij ontstaan is uit de verweering der hier en daar aan de oppervlakte bloot liggende granietrotsen of der vulkanische zwarte slakken, die op vele plaatsen in de vlakte verspreid zijn. Uit dergelijke heuvelen bestaat ook het grootste gedeelte der hoogere eilanden aan de kust, zooals kaap Lambert en het voorgebergte, dat de Nickol-baai aan de westzijde beschut. Dit gesteente levert intusschen geen zoo vruchtbaren bodem, als men volgens zijn oorsprong zou kunnen verwachten; werkelijke lava namelijk is niet voorhanden; veel meer heeft de onderaardsche hitte slechts de primaire en tertiaire gesteenten der oppervlakte in glasachtige slakken veranderd.

&quot;Verder landwaarts in treft men op de naaste 50 tot 60 mijlen een granietland, dat oorspronkelijk met horizontale zandsteenen bedekt was en eene gemiddelde hoogte van ongeveer 1000 voet heeft. Het loopt tegen het zuiden in effene vlakten met een goeden bodem uit, het product van het daaraan grenzend hooger land, terwijl tegen&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>99p991w17bnoor0z3xlvse8543zbeeo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Album der Natuur 1864.djvu/124</title>
    <ns>104</ns>
    <id>86926</id>
    <revision>
      <id>229201</id>
      <parentid>223437</parentid>
      <timestamp>2026-11-08T08:34:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WeeJeeVee</username>
        <id>2844</id>
      </contributor>
      <comment>/* Proefgelezen */</comment>
      <origin>229201</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2253" sha1="g0404prodsitagd618znv6wm6lmmig5" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;WeeJeeVee&quot; /&gt;{{rh||VAN MEI TOT OCTOBER 1861.|91}}&lt;/noinclude&gt;den noordrand graniet en zandsteen groote veranderingen hebben geleden door de inwerking van talrijke trap-aderen, welke de oppervlakte vrij wat verstoord en steenen hebben voortgebragt, die nu eens op jaspis gelijken, dan in den hoogsten graad slakachtig zijn.

&quot;Ongeveer op 22° zuiderbreedte komt men onder den meridiaan van de Nickol-baai op eene andere, nog hoogere bodemverheffing, die zich naar het zuidoosten uitstrekt en gemiddeld 2500 voet boven de zee ligt. In tegenstelling met het vorig terras heeft zij eene zuidelijke afhelling van 500 tot 600 voet en bestaat uit horizontaal liggende zandsteenen en conglomeraten, die in evenredigheid weinig verandering ondergaan hebben. Hare breedte bedraagt 8 tot 10 mijlen; haar zuidelijke rand wordt van oneffene dalen met zware, leemachtige klei begrensd, die zuidwaarts van lieverlede tot aanzienlijke ruggen en heuvelen opstijgen. Sommige van deze heuvels hebben eene hoogte van bijna 4000 voet, het hoogste punt is Mount Bruce op 22½° zuiderbreedte. Van daar daalt het land langzaam tot aan de Ashburton-rivier, wier bed onder den meridiaan van Nickolbaai ongeveer 1600 voet boven de zee ligt, terwijl de naburige hoogten niet boven de 2200 stijgen. Deze streken hebben derhalve een gelijk niveau als het land aan de Gascoyne, de Liyons en de boven-Murchison.

&quot;Van bruikbare metalen kon ik geene sporen ontdekken, behalve van ijzer. Kwartsriffen doorsnijden hier en daar het land van het noordoosten naar het zuidwesten, maar nergens zag ik een teeken, waaruit men met waarschijnlijkheid tot de aanwezigheid van goud kon besluiten; het gesteente aan de boven-Murchison is in dit opzigt veel gunstiger. Ook het bestaan van steenkool binnen de door ons bereisde landstreken is niet waarschijnlijk, behalve welligt naar den kant van de oostelijkste door ons bereikte punten.

&quot;Wat de havens aan de kust betreft, kan ik slechts van de Nickolbaai en de ankerplaats onder het Rosemery- en andere naburige eilanden spreken. De eerste wordt naar mijn oordeel alleen door King-George-Sund overtroffen; want de invaart is bij elke weersgesteldheid zoowel van het noorden als noordwesten mogelijk en men heeft reden om aan te nemen, dat eene zekere doorvaart tusschen&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>g0404prodsitagd618znv6wm6lmmig5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>229202</id>
      <parentid>229201</parentid>
      <timestamp>2026-11-08T08:35:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WeeJeeVee</username>
        <id>2844</id>
      </contributor>
      <comment>typo</comment>
      <origin>229202</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2252" sha1="8hslhi81feerjdqia6z28fqtdbjvozv" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;WeeJeeVee&quot; /&gt;{{rh||VAN MEI TOT OCTOBER 1861.|91}}&lt;/noinclude&gt;den noordrand graniet en zandsteen groote veranderingen hebben geleden door de inwerking van talrijke trap-aderen, welke de oppervlakte vrij wat verstoord en steenen hebben voortgebragt, die nu eens op jaspis gelijken, dan in den hoogsten graad slakachtig zijn.

&quot;Ongeveer op 22° zuiderbreedte komt men onder den meridiaan van de Nickol-baai op eene andere, nog hoogere bodemverheffing, die zich naar het zuidoosten uitstrekt en gemiddeld 2500 voet boven de zee ligt. In tegenstelling met het vorig terras heeft zij eene zuidelijke afhelling van 500 tot 600 voet en bestaat uit horizontaal liggende zandsteenen en conglomeraten, die in evenredigheid weinig verandering ondergaan hebben. Hare breedte bedraagt 8 tot 10 mijlen; haar zuidelijke rand wordt van oneffene dalen met zware, leemachtige klei begrensd, die zuidwaarts van lieverlede tot aanzienlijke ruggen en heuvelen opstijgen. Sommige van deze heuvels hebben eene hoogte van bijna 4000 voet, het hoogste punt is Mount Bruce op 22½° zuiderbreedte. Van daar daalt het land langzaam tot aan de Ashburton-rivier, wier bed onder den meridiaan van Nickolbaai ongeveer 1600 voet boven de zee ligt, terwijl de naburige hoogten niet boven de 2200 stijgen. Deze streken hebben derhalve een gelijk niveau als het land aan de Gascoyne, de Lyons en de boven-Murchison.

&quot;Van bruikbare metalen kon ik geene sporen ontdekken, behalve van ijzer. Kwartsriffen doorsnijden hier en daar het land van het noordoosten naar het zuidwesten, maar nergens zag ik een teeken, waaruit men met waarschijnlijkheid tot de aanwezigheid van goud kon besluiten; het gesteente aan de boven-Murchison is in dit opzigt veel gunstiger. Ook het bestaan van steenkool binnen de door ons bereisde landstreken is niet waarschijnlijk, behalve welligt naar den kant van de oostelijkste door ons bereikte punten.

&quot;Wat de havens aan de kust betreft, kan ik slechts van de Nickolbaai en de ankerplaats onder het Rosemery- en andere naburige eilanden spreken. De eerste wordt naar mijn oordeel alleen door King-George-Sund overtroffen; want de invaart is bij elke weersgesteldheid zoowel van het noorden als noordwesten mogelijk en men heeft reden om aan te nemen, dat eene zekere doorvaart tusschen&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8hslhi81feerjdqia6z28fqtdbjvozv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Album der Natuur 1864.djvu/125</title>
    <ns>104</ns>
    <id>86927</id>
    <revision>
      <id>229203</id>
      <parentid>223438</parentid>
      <timestamp>2026-11-08T08:37:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WeeJeeVee</username>
        <id>2844</id>
      </contributor>
      <comment>/* Proefgelezen */</comment>
      <origin>229203</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2308" sha1="azzslt9s1rt80cq23e2p191360z4im2" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;WeeJeeVee&quot; /&gt;{{rh|92|FRANK GREGORY'S REIS IN NOORDWEST-AUSTRALIE,|}}&lt;/noinclude&gt;de Legendre- en Dolphin-eilanden naar de Mermaid-straat bestaat, waar eene in alle jaargetijden voortreffelijke haven schijnt te zijn. De peilingen, die bij ebbe naar de oostelijke en westelijke oevers der Nickol-baai ten uitvoer werden gebragt, toonden eene voor schepen van aanzienlijken tonnen-inhoud genoegzame diepte aan binnen eene kabelslengte van den oever; de grond is fijn zand en week slijk. Veel ondieper is het water in den achtergrond der baai, waar men twee mijlen van den oever slechts twee vademen water vindt. Riffen komen in de baai alleen digt bij het land voor. Bij mijne verkenning van het westelijk voorgebergte ontdekte ik, dat het geheele noordelijk van Sloping Head gelegene deel van hetzelve een eiland is, door een kanaal van ½ tot 1 mijl breedte afgescheiden. Ik gaf het den naam van Dolphijn-eiland. De getijen zijn tamelijk regelmatig en bedragen gemiddeld 16 voet; de springvloed stijgt echter 21 voet; bij zulk eene gelegenheid is het geheele westelijke voorgebergte met de vele mijlen westwaarts zich uitstrekkende hoogten geheel van het land afgesneden, terwijl zich eene waterstraat van de baai tot aan een tegenover Enderby-eiland liggend punt vormt. Deze omstandigheid ontneemt de anders schoone havens veel van hare waarde; want men zou eenen 2 mijlen langen kunstweg moeten aanleggen om de beste landingsplaats, waar water gevonden wordt, met het vaste land te verbinden.

&quot;De gemiddelde afwijking van de magneetnaald is 1° oostelijk. In de nabijheid van vulkanische heuvels vertoonde zich echter eene aanzienlijke plaatselijke attractie.

&quot;Betrekkelijk het klimaat kan ik slechts zeggen, dat wij gedurende ons vijf maanden lang verblijf aan de kust daarvan weinig te lijden hadden. Het weder was meestal schoon, de hemel helder en slechts tweemalen vielen er regenbuijen, een tegen het einde van Mei en een in Junij. Uit de waarnemingen aan de Nickol-baai bleek, dat in October de hoogste gemiddelde thermometerstand 92&quot; Fahr. en in Augustus de laagste 54° bedroeg. Op een der heetste October-dagen steeg de thermometer in de zon tot 178° Fahr. en in Junij daalde hij tegen zonsopgang tot 2° onder het vriespunt. De wind was de eerste vier maanden bijna onafgebroken oost- en zuidoost; later bij afwisseling&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>azzslt9s1rt80cq23e2p191360z4im2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Album der Natuur 1864.djvu/126</title>
    <ns>104</ns>
    <id>86928</id>
    <revision>
      <id>229204</id>
      <parentid>223439</parentid>
      <timestamp>2026-11-08T08:40:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WeeJeeVee</username>
        <id>2844</id>
      </contributor>
      <comment>/* Proefgelezen */</comment>
      <origin>229204</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2217" sha1="2mzf263fylvcja3fqaa8121euoagrhx" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;WeeJeeVee&quot; /&gt;{{rh||VAN MEI TOT OCTOBER 1861.|93}}&lt;/noinclude&gt;zuidoost en des namiddags noordwest of west. De regentijd vangt met het begin van November aan en duurt tot aan Maart.

&quot;Onder de natuur-voortbrengselen noem ik vooreerst de parelmosselen, daar zij waarschijnlijk eene onmiddellijke beteekenis voor den handel zullen verkrijgen. De manschap van de Dolphijn verzamelde in zijne vrije uren een aanzienlijk getal, welker waarde mij op 500 tot 600 pond sterling werd aangegeven. Daaronder was ééne parel van 25 pond waarde.

&quot;Sandelhout van zeer sterken reuk werd in geringe hoeveelheid gevonden en te verstrooid om als uitvoer-artikel van belang te worden. Van inlandsche vruchten bemerkten wij de Adansonia, na verwant met den Afrikaanschen apen-broodboom; zoete en water-meloenen, eene wilde, smakelijke vijg en eene zeer aangename zoete pruim werden in menigte gevonden.

&quot;De palmen aan de oevers van de Fortescue-rivier zijn tot 40 voet hoog. Tabak wast hier niet zoo welig als aan de Lyons-rivier; echter verzamelen, bereiden en kaauwen de inboorlingen ze, maar nooit zagen wij ze rooken.

&quot;Er blijft mij nu nog over mijn oordeel over de geschiktheid van het land voor kolonisatie uit te spreken. De geheele uitgestrektheid van bruikbaar weideland binnen het door ons bereisd gebied schat ik op niet minder dan 8 millioen akkers en daarvan zijn zeker 200,000 akkers voor bebouwing geschikt. Het grootste gedeelte van dit laatste ligt aan de beide randen van de Hamersley-keten, aan de oevers van de Grey-rivier en hare nevenvloeden en aan de beneden-Sherlock. Voor de wolproduktie acht men deze streek, omdat zij tusschen de keerkringen ligt, in 't algemeen ongeschikt; maar ik meen te mogen opmerken, dat hare verheffing boven den zeespiegel waarschijnlijk zulk eene verbastering der schapen tegenwerkt, als men gewoonlijk in de keerkringslanden waarneemt. Men heeft toch ook in Queensland schapen-kudden tot op dezelfde breedte, zonder dat de wolproducenten daar over verbastering klagen. Wat den graanbouw betreft, is het wel waarschijnlijk, dat tarwe en gerst niet tot dezelfde volkomenheid zouden geraken, als op meer gematigde breedte, maar het lijdt geen twijfel, dat het land genoeg graan zou kunnen voortbrengen om eene&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2mzf263fylvcja3fqaa8121euoagrhx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Album der Natuur 1864.djvu/127</title>
    <ns>104</ns>
    <id>86929</id>
    <revision>
      <id>229205</id>
      <parentid>223440</parentid>
      <timestamp>2026-11-08T08:42:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WeeJeeVee</username>
        <id>2844</id>
      </contributor>
      <comment>/* Proefgelezen */</comment>
      <origin>229205</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1180" sha1="ghb2s0h7qnf668qgejv3bjz5nbkn5r5" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;WeeJeeVee&quot; /&gt;{{rh|94|FRANK GREGORY'S REIS IN NOORDWEST-AUSTRALIE, ENZ.|}}&lt;/noinclude&gt;talrijke bevolking te voeden. Het land schijnt voor den katoenbouw het meest geschikt te zijn. Na alles wat ik van de kultuur dezer plant in Egypte gezien, en in Engeland vernomen heb, ben ik overtuigd, dat een zeer aanzienlijk gedeelte van het land aan de Grey- en Sherlock-rivier juist den geschikten bodem oplevert voor de productie van dit kostbaar artikel.

&quot;Daar het getal en karakter der inboorlingen eenigen invloed op de eerste kolonisatie van eene streek kunnen uitoefenen, spreek ik het als mijne meening uit, dat deze lieden, als men ze vriendelijk behandelt, den kolonisten niet bijzonder lastig zullen vallen. Hun getal is niet groot, zij schijnen zich door Europeërs gaarne te laten bezig houden en zullen zonder twijfel spoedig even zoo bruikbaar zijn, als in andere distrikten. Hunne ligchaamsgrootte gaat boven de gewone; sommigen meten 2 tot 3 duim boven de 6 voet.&quot;

(Naar {{sc|petermann's}} ''Mittheilungen über wichtige neue Erforschungen auf dem Gesammtgebiete der Geographie'', 1862, VIII, bl. 281 en v.).

{{r|[[Auteur:Anne Tjittes Reitsma|{{sc|R.}}]]{{gap|5em}}}}
{{dhr}}
{{lijn|5em}}
{{dhr}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ghb2s0h7qnf668qgejv3bjz5nbkn5r5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Album der Natuur 1864.djvu/144</title>
    <ns>104</ns>
    <id>86956</id>
    <revision>
      <id>229170</id>
      <parentid>223480</parentid>
      <timestamp>2026-11-07T19:45:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WeeJeeVee</username>
        <id>2844</id>
      </contributor>
      <comment>/* Proefgelezen */</comment>
      <origin>229170</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2330" sha1="kf7u4giwjbnsaz486uim2bj46843hkb" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;WeeJeeVee&quot; /&gt;{{rh||TOT ONS ZONNESTELSEL BEHOORENDE.|111}}&lt;/noinclude&gt;aan verbonden waren. Onze landgenoot {{sc|huygens}} was in 1659 de eerste, die, geholpen door zijne voor dien tijd voortreffelijke werktuigen, de ontdekking deed, dat het ligchaam van de planeet Saturnus, even als dat van andere planeten, bolvormig is, maar omgeven van eenen dunnen, platten ring, die van alle zijden van het ligchaam der planeet is afgescheiden en met dit ligchaam hetzelfde middelpunt gemeen heeft.

Wij meenen onzen lezers geene ondienst te doen, wanneer wij hun de nadere beschrijving van dezen ring met de woorden van prof. {{sc|kaiser}} mededeelen. &quot;Deze dunne en platte ring is van alle zijden van het ligchaam der planeet afgescheiden en heeft met dat ligchaam hetzelfde middelpunt gemeen. Die ring is cirkelvormig, maar in eenen eenigzins schuinschen stand geplaatst, met betrekking tot de vlakte van de loopbaan der aarde, waardoor wij hem altoos in zijne verkorting en dus ook als een langrond zien. Bij de beweging der planeet om de zon kan hij in eenen stand komen, bij welken zijn verlengde juist door de aarde gaat, dat wil zeggen, dat onze aarde op dezelfde hoogte als de ring geplaatst is. Wij zien den ring dan juist op zijnen kant of op zijne dikte, maar hij is zoo dun, dat hij dan zelfs door goede kijkers volstrekt niet gezien kan worden, en de planeet moet zich dus, in dit geval, als eene ronde schijf vertoonen. Dit duurt slechts eenen korten tijd. Door de verplaatsing van de planeet en de aarde, zal de ring ons allengs breeder voorkomen, maar zijne inwendige breedte kan ons nooit zoo groot toeschijnen, als de middellijn der planeet, zoodat wij ook nimmer den ring rondom de planeet zien kunnen, maar altoos een gedeelte van den ring door de planeet, en een gedeelte van de planeet door den ring bedekt wordt.&quot;

&quot;Door eenen goeden kijker van den tegenwoordigen tijd ziet men zeer duidelijk de slagschaduw van Saturnus op den ring en de slagschaduw van den ring op Saturnus, welke schaduwen haar voorkomen veranderen moeten, naarmate de planeet haren stand met betrekking tot de zon en de aarde verandert. Daar Saturnus in 30 jaren haren loop om de zon volbrengt, zal de ring ons gedurende omtrent vijftien jaren de eene zijde toekeeren en dan weder, gedurende vijftien jaren de andere. Door een zeer goeden kijker ziet men over den geheelen&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>kf7u4giwjbnsaz486uim2bj46843hkb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Album der Natuur 1864.djvu/145</title>
    <ns>104</ns>
    <id>86957</id>
    <revision>
      <id>229171</id>
      <parentid>223481</parentid>
      <timestamp>2026-11-07T19:50:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WeeJeeVee</username>
        <id>2844</id>
      </contributor>
      <comment>/* Proefgelezen */</comment>
      <origin>229171</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2422" sha1="bdftiyw2lu43a2a4wxmyu17c4e6fkh2" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;WeeJeeVee&quot; /&gt;{{rh|112| OVER DE NATUURLIJKE GESTELDHEID DER LIGCHAMEN ,|}}&lt;/noinclude&gt;ring heen eene scherp begrensde gitzwarte streep, die, evenwijdig aan zijnen omtrek loopende, den ring in twee ringen verdeelt, welke met elkander en op zeer weinig na ook met de planeet hetzelfde middelpunt gemeen hebben. Meermalen heeft men ieder dezer twee ringen op dezelfde wijze, maar door veel fijner strepen, in vele andere ringen afgedeeld gezien, doch die fijnere verdeeling schijnt in zich zelve veranderlijk te zijn, daar zij niet altoos gezien wordt en hare meerdere of mindere duidelijkheid niet alleen van de meerdere of mindere zuiverheid van de lucht schijnt af te hangen. Bijzonder duidelijk heeft die onderscheiding zich dikwijls op den buitensten ring vertoond, en al laat zij zich daar niet onderscheiden, dan vertoont zich die buitenste ring toch altoos veel duisterder dan de binnenste.&quot;

De middellijn van den buitensten rand des rings is nagenoeg 2¼ malen, die van den binnensten rand 1½ malen zoo groot als de middellijn der planeet. De eerste middellijn is volgens {{sc|struve}} 40&quot;.09, de laatste 26&quot;.67 lang, terwijl de middellijn der planeet op gemiddelden afstand 17&quot;.99 bedraagt. Beide ringen met de daar tusschen liggende ruimte hebben eene breedte van 6&quot;.71, terwijl de ledige ruimte tusschen den binnensten rand des rings en het ligchaam der planeet 4&quot;.34 bedraagt. De middellijn van den buitensten rand zoude dus ongeveer 38090, die van den binnensten rand 25334 en die van het ligchaam der planeet 17090 geogr. mijlen meten. De geheele ring zoude dus eene breedte hebben van 6378 geogr. mijlen en de opene afstand van den ring tot de planeet 4122 geogr. mijlen bedragen. De dikte van den ring is naar evenredigheid zeer gering. Volgens {{sc|herschel}} bedraagt ze slechts 24, volgens {{sc|bassel}} 29.6 en volgens {{sc|schröter}} 119 geogr. mijlen. De afbeelding in het bekende werk van prof. {{sc|kaiser}} kan aan onze lezers eene getrouwe voorstelling geven van de gedaante, waarin zich dit ligchaam aan den hemel vertoont.

De ring van Saturnus moet voor eenen waarnemer, op de oppervlakte der planeet geplaatst, de zonderlingste verschijnselen opleveren. Wij geven deze met de woorden van prof. {{sc|kaiser}}: &quot;Digt bij de polen van de planeet kan men van den ring niets zien, omdat hij daar door de planeet zelve bedekt wordt. Onder den equator der planeet ziet men den ring over zijne inwendige dikte, als een gordel&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>bdftiyw2lu43a2a4wxmyu17c4e6fkh2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Album der Natuur 1864.djvu/146</title>
    <ns>104</ns>
    <id>86958</id>
    <revision>
      <id>229172</id>
      <parentid>223482</parentid>
      <timestamp>2026-11-07T19:53:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WeeJeeVee</username>
        <id>2844</id>
      </contributor>
      <comment>/* Proefgelezen */</comment>
      <origin>229172</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2340" sha1="3gfxxb4nvke6lxg0cugufkrxdnxwvvo" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;WeeJeeVee&quot; /&gt;{{rh||TOT ONS ZONNESTELSEL BEHOORENDE.|113}}&lt;/noinclude&gt;aan den hemel, die over het hoofd des waarnemers loopt. Op andere plaatsen van de oppervlakte der planeet ziet men den ring als eenen breeden boog aan den hemel, die op dezelfde plaats altoos denzelfden stand met betrekking tot den horizon behoudt, en die vijftien van onze jaren achtereen, gedurende dag en nacht, door de zon verlicht wordt, en dan weder gedurende vijftien van onze jaren duister blijft, terwijl hij zich alleen bij nacht verraden kan door de sterren, welke hij bedekt. De schaduw, die Saturnus op zijnen ring werpen moet, is voor eene plaats op zijne oppervlakte bij dag niet te zien, want dan is de plaats naar de zon toegekeerd, terwijl de schaduw altoos van de zon afgekeerd moet wezen. Bij nacht moet die schaduw zich vertoonen en langs dien geheelen boog schijnen te loopen. Altoos moet de ring een gedeelte van de oppervlakte der planeet met zijne schaduw bedekken en voor de plaatsen, die zich op dat deel bevinden, is de zon achter den ring verborgen. Zoo kunnen plaatsen op de planeet gedurende tien van onze jaren geheel van het zonnelicht beroofd worden, en dat geschiedt juist in den langen winter op die plaatsen, als zij de zonnestralen het meest behoeven.&quot;

Welk een allervreemdst schouwspel de planeet Saturnus moet aanbieden aan eenen waarnemer, die op den ring geplaatst is, laat zich gemakkelijk denken. Aan de binnenzijde van den ring heeft men de planeet boven zich als een verlichten bol, die zich 20000 grooter aan den hemel vertoont, dan de zon op onze aarde. Op de vlakke zijden van den ring ziet men de planeet aan den horizon, maar wegens hare ontzettende grootte zich tot 45° boven den horizon verheffen.

De werking van de aantrekkingskracht moet zich insgelijks op den ring op eene geheel eigenaardige wijze openbaren. Daar de voorwerpen op den ring aangetrokken worden deels door de stofmassa van den ring zelven, deels door het ligchaam der planeet, zoo volgt daaruit, dat alle voorwerpen op de vlakke zijden des rings in een scheeven stand geplaatst zijn en ook in eene scheeve rigting vallen. Daar de voorwerpen op den binnensten rand des rings door den ring in de rigting naar den ring heen, maar door het planetenligchaam in eene daartegenovergestelde rigting worden getrokken, zoo volgt&lt;noinclude&gt;{{rh|{{gap}}{{smaller|1864.}}||{{smaller|8}}{{gap}}}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3gfxxb4nvke6lxg0cugufkrxdnxwvvo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Album der Natuur 1864.djvu/147</title>
    <ns>104</ns>
    <id>86959</id>
    <revision>
      <id>229173</id>
      <parentid>223483</parentid>
      <timestamp>2026-11-07T19:59:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WeeJeeVee</username>
        <id>2844</id>
      </contributor>
      <comment>/* Proefgelezen */</comment>
      <origin>229173</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2328" sha1="ebns0dyu8wgwb11aqlhx9ack6sqo684" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;WeeJeeVee&quot; /&gt;{{rh|114|OVER DE NATUURLIJKE GESTELDHEID DER LIGCHAMEN, |}}&lt;/noinclude&gt;daaruit, dat zij met veel mindere kracht naar den ring worden getrokken dan op den buitenrand, met andere woorden, dat zij op den binnensten rand veel ligter zijn, dan op den buitensten.

Daar {{sc|herschel}} en {{sc|schröter}} op den tijd, als de ring zijnen dunnen rand als een fijne lichtende lijn naar de aarde toekeerde, gemeend hebben daarop zekere protuberantiën of uitstekende punten te ontdekken, zoo hebben zij daaruit afgeleid, dat de oppervlakte van den ring niet volkomen effen zijn kan, maar met hobbeligheden en bergen bezet moet zijn. Zoo heeft men ook uit de omstandigheid, dat de ring over 't algemeen een sterker licht terugkaatst dan de schijf der planeet zelve, gemeend te kunnen opmerken, dat hij uit eene stof bestaat, die in digtheid de stof, waaruit het ligchaam der planeet is zamengesteld, overtreft.

Dit is bijna alles wat met eenige waarschijnlijkheid aangaande de natuurlijke gesteldheid van den Saturnus-ring gezegd kan worden. Kon met eenige zekerheid de vraag worden beantwoord, vanwaar deze ring ontstaan is, dan zoude daardoor welligt een meer zeker licht over zijne natuurlijke gesteldheid verbreid kunnen worden. Maar het is daar nog ver van daan. Wel heeft het niet ontbroken aan een aantal gissingen, maar de meesten daarvan zijn vaak gemakkelijker te weerleggen dan te verdedigen. Zoo beweerde {{sc|robberval}}, dat deze ring zijn oorsprong verschuldigd is aan dampen, die van de planeet opstijgen. {{sc|Mairan}} beweerde, dat Saturnus oorspronkelijk een veel grooter wereldbol geweest is, en dat de ring niets anders is dan het overblijfsel van zijn ouden equator door de afkoeling tot een veel kleiner omvang ingekrompen. {{sc|Buffon}} dacht, dat de ring eens tot de planeet zelve behoorde, maar door de middelpunt-schuwende kracht daarvan was afgescheiden. {{sc|Maurpertuis}} hield het er voor, dat de ring voortgebragt was door den staart van eene komeet, die door de aantrekkingskracht der planeet gedwongen was rondom haren bol te blijven hangen. De komeet zelf zoude één harer manen, hare staart den ring gevormd hebben.

Nemen wij echter aan, dat de manen zich van de planeten hebben afgescheiden op dezelfde wijze, als de planeten zich als kosmische ringen van het groote centraalligchaam hebben afgezonderd, dan is&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ebns0dyu8wgwb11aqlhx9ack6sqo684</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Album der Natuur 1864.djvu/148</title>
    <ns>104</ns>
    <id>86960</id>
    <revision>
      <id>229174</id>
      <parentid>223484</parentid>
      <timestamp>2026-11-07T20:01:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WeeJeeVee</username>
        <id>2844</id>
      </contributor>
      <comment>/* Proefgelezen */</comment>
      <origin>229174</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2235" sha1="sjb3vnl3iwmpb5xkq1ltmrov0zjpybv" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;WeeJeeVee&quot; /&gt;{{rh||TOT ONS ZONNESTELSEL BEHOORENDE.|115}}&lt;/noinclude&gt;het niet geheel onwaarschijnlijk, dat Saturnus zich nog bevindt in dat tijdperk harer kosmische vorming, waarin nieuwe manen van haar ligchaam worden afgescheiden. Bevestigen zich de waarnemingen, die door beroemde sterrekundigen in het jaar 1850 gemaakt zijn, dan zoude zich in de tusschenruimte tusschen de planeet en den binnensten rand des rings een nieuwen ring gevormd hebben, die in het eerst nog met het ligchaam der planeet scheen zamen te hangen en zich als een lichtende sluijer tusschen de planeet en den ring uitstrekte. Later werd eene afscheiding, hoewel niet volkomen zwart, tusschen dezen ring en den anderen en de planeet zelve waargenomen.

Wordt men er bijna toe gedwongen, uit deze verschijnsels tot een nieuwe ringvorming te besluiten, dan is het zoo vreemd niet, de veronderstelling aan te nemen, dat de ringen zelve, wier massa's zich nog in eenen zeer verdunden toestand bevinden, eenmaal manen zullen vormen. Wanneer eenmaal een der ringen door verdere zamentrekking en verdigting zijner deelen zich op eene plaats vaneen scheurt, zal de massa tot dien ring behoorende zich van lieverlede moeten zamenrollen en een kogelvormigen bol vormen, die van dien tijd af als wachter of maan de planeet op haren weg rondom de zon zal vergezellen. Welligt zullen eenmaal onze nakomelingen de wording van nieuwe manen van de planeet Saturnus kunnen waarnemen.

Reeds bezit Saturnus behalve den ring op dezen tijd acht zulke manen, die in elliptische loopbanen zich rondom haar bewegen in eene vlakte, die evenwijdig is aan die van haren ring. Terwijl de naastbijstaande slechts 3,36 halve middellijnen der planeet van haar verwijderd is, en slechts 22 uren, 27 minuten, 23 sekonden tot haren omloop noodig heeft, volbrengt de verste op een afstand van 64.36 halve middellijnen haren omloop in den tijd van 79 dagen, 7 uren, 53 minuten, 40 sekonden.

Deze manen zijn zoo verre van ons verwijderd, dat zij, als wij de door {{sc|huygens}} reeds ontdekte uitzonderen, slechts door kijkers van groot vermogen en dan nog met moeite en alleen onder de gunstigste omstandigheden gezien kunnen worden. Het is dus niet te verwonderen, dat aangaande hare natuurlijke gesteldheid niets met&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>sjb3vnl3iwmpb5xkq1ltmrov0zjpybv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Album der Natuur 1864.djvu/150</title>
    <ns>104</ns>
    <id>86962</id>
    <revision>
      <id>229206</id>
      <parentid>223487</parentid>
      <timestamp>2026-11-08T08:45:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WeeJeeVee</username>
        <id>2844</id>
      </contributor>
      <comment>/* Proefgelezen */</comment>
      <origin>229206</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1730" sha1="73kdwth7up0cmjckt3gw6fc5wkxec18" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;WeeJeeVee&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{dhr}}
{{c|{{larger|
HET DIERLIJK LEVEN OP SPITSBERGEN;}}

{{smaller|DOOR}}

{{larger|{{sc|A.J. MALMGREN}} &lt;ref&gt;{{sc|Malmgren}} maakte deel uit van de Zweedsche expeditie, die in den zomer van 1861 Spitsbergen bezocht.&lt;/ref&gt;.}}}}
{{dhr}}{{lijn|5em}}{{dhr}}
De eilandengroep Spitsbergen, gelegen tusschen 76,5° en 81° N. B. en 9 tot 22° O.L. v. Greenw., bestaat uit drie grootere eilanden, het eigenlijke Spitsbergen, het Noordoostelijke land en Stans-Foreland, benevens eene menigte kleinere eilanden, vooral in het zuidelijk gedeelte. De kleinere eilanden bestaan gedeeltelijk uit rotsen en uit bergen met vlakke of ook wel met hooge toppen en steile hellingen, die bij 80° bij eene absolute hoogte van ongeveer 1000 voet de sneeuwgrens bereiken, gedeeltelijk ook uit zand en ineengepakt gruis en steenen. In het laatste geval zijn zij laag en tamelijk vlak. In den zomer worden zij, de hoogste bergtoppen uitgezonderd, gezamenlijk vrij van ijs. De drie grootere eilanden zijn daarentegen bergachtige landen van 1- tot 3000 voet hoogte, met zeer diepe inhammen op vele plaatsen en bedekt met landijs van verscheidene honderd voeten hoog, hetwelk door middel van ontelbare gletschers, niet zelden van eene ontzaggelijke uitgebreidheid, met de zee in verband staat. Langs de kust verheft zich een steile, alleen door gletschers of dalen afgebroken bergwand, gewoonlijk 1000 voeten hoog, met toppen, die eene hoogte van 2- tot 3000 voet bereiken. Deze wand of juister zijn kam is door spleten en kleinere dalen in eene menigte toppen verdeeld, die aan de westkust spits en dikwijls onbeklimbaar, aan de noordkust en aan Hinlopen-straat — eene zeeengte, die het Noordoostelijke land van het eigenlijke Spitsbergen&lt;noinclude&gt;{{smallrefs}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>73kdwth7up0cmjckt3gw6fc5wkxec18</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Album der Natuur 1864.djvu/151</title>
    <ns>104</ns>
    <id>86963</id>
    <revision>
      <id>229207</id>
      <parentid>223488</parentid>
      <timestamp>2026-11-08T08:48:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WeeJeeVee</username>
        <id>2844</id>
      </contributor>
      <comment>/* Proefgelezen */</comment>
      <origin>229207</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2419" sha1="rrd6yuk7myphbbwybz1l6i7lg4xxkp9" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;WeeJeeVee&quot; /&gt;{{rh|118|HET DIERLIJK LEVEN OP SPITSBERGEN.|}}&lt;/noinclude&gt;scheidt — regt afgesneden zijn, waardoor zij hier niet zelden het voorkomen verkrijgen van afgestompte kegels. Achter den rotswand breidt zich eene zee van landijs uit, over het waterpas van hetwelk zich voor het meerendeel spitse bergtoppen in grooten getale verheffen. Deze geven het land zijn eigendommeliĳk karakter, en {{sc|barentz}} vond er teregt aanleiding in om het Spitsbergen te noemen. Tusschen den bergwand en de zee daarentegen is een smal kustland, dat in den zomer vrij van sneeuw wordt, even als de naar de zee toegekeerde helling van den bergwand. Juist hier, op dit smalle kustland en op de kleinere eilanden zijn onderzoekingen gedaan naar het planten- en dierlijke leven op Spitsbergen, weshalve wij het noodig achten over de gesteldheid daarvan kortelijk berigt te geven.

Het kustland, dat in den regel eene breedte bezit van {{smaller|{{frac|1|8}}}} tot {{smaller|{{frac|1|4}}}} van een zweedsche mijl, bestaat gewoonlijk uit trappen, in den vorm van terrassen, tot aan den voet van den bergwand, die voor het grootste gedeelte omgeven is met een breeden steenhoop, of ook wel zich gelijkmatig, namelijk zonder trappen, met grooter of kleiner helling naar de zee wendt. De grond bestaat nu eens uit zand of ineengepakt gruis en steenen, dan weder uit gerolde steenen en boven op de terrasvormige trappen, waar hij vlakker is en het water slechts langzaam afvloeit, is hij dikwijls moerassig door opgeloste klei en slijk, met beginnende veenvorming.

Daar waar de afstand tusschen den bergwand en het strand grooter is, {{smaller|{{frac|1|2}}}} tot 1 mijl, biedt de oppervlakte van het van sneeuw vrije land eene grootere afwisseling aan; daar toch komen bergruggen, heuvels en rotsblokken voor, benevens moerassige plaatsen, veen en verzamelingen van zoet water, zoowel kleine als vrij diepe vijvers, benevens modderpoelen of lagunen, die in verhouding tot het beperkte land zeer groot en diep mogen genoemd worden. De grootere wateren bevriezen nimmer tot op den bodem en eenige van hen bevatten zelfs visschen. Aan den oostelijken oever der Wydebaai was een zoodanig onder 79° 35' N.B., in hetwelk naar de aanteekeningen en mondelinge mededeelingen der heeren {{sc|blomstrand}}, {{sc|a. van goes}} en {{sc|smitt}} zalmen door hen zijn waargenomen van een voet lengte. Aan den oever van dit zalmenmeer vloog eene nieuwe soort van ''Phryganea'',&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rrd6yuk7myphbbwybz1l6i7lg4xxkp9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Album der Natuur 1864.djvu/152</title>
    <ns>104</ns>
    <id>86964</id>
    <revision>
      <id>229208</id>
      <parentid>223489</parentid>
      <timestamp>2026-11-08T08:51:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WeeJeeVee</username>
        <id>2844</id>
      </contributor>
      <comment>/* Proefgelezen */</comment>
      <origin>229208</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2289" sha1="ma63ejo137mcaijwunnxqm7wfjipxmt" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;WeeJeeVee&quot; /&gt;{{rh||HET DIERLIJK LEVEN OP SPITSBERGEN.|119}}&lt;/noinclude&gt;waarvan voorwerpen voor het rijks-museum te Stockholm zijn medegebragt. Een bruischende stroom stortte zich uit het meer in de zee.

Aan de Kobbe-baai, 79° 40' N.B., is een klein moeras, omstreeks 50 vademen van het digst bijgelegen zeestrand verwijderd, van hetwelk het door eenen 10 tot 15 voet hoogen aarden wal gescheiden wordt, die benevens het moeras nog op den 26 Mei met sneeuw bedekt was. Het was 3½ vadem diep en bedekt met ijs van 4 tot tot 5 voet dikte. De warmtegraad van het water bedroeg aan de oppervlakte 0°, op den bodem + 1,5° C. Het bezinksel op den grond bestond voornamelijk uit Diatomeën, en digt bij den bodem leefde in menigte een klein schaaldier uit de orde der ''Copepoda''. Toen ik in het begin van September het moeras op nieuw bezocht waren sneeuw en ijs geheel verdwenen en was de warmtegraad op den 10 September + 1,2° aan de oppervlakte en op den bodem + 2,2° C. Zoetwatermollusken waren niet te ontdekken en evenmin andere dieren, behalve de genoemde ''Copepoda'' en de larven eener ''Diptera'' (''Chironomus''), die wij zelfs op groote diepte in menigte in het bezinksel op den bodem vonden. Diatomeën en Desmidiaceën waren in grooten getale voorhanden. Dikwijls zag ik ''Colymbus septentrionalis'' en ''Anser bernicla'' in het moeras zwemmen.

De oevers der kleinere en gewoonlijk ondiepe waterbekkens, zooals ik ze op de lage eilanden Low-Island, Depot-eiland, Moffen en andere bij 80° N.B. heb gezien, zijn omgeven door eene veenvorming van eene dikte van hoogstens 1 voet. Het bekken zoowel als de groene en vochtige weide van mossen&lt;ref&gt;De soorten, die op dergelijke plaatsen het meest voorkomen, zijn: ''Aulacomnion turgidum, Mnium orthorhynchum, Philonotis fontana, Hypnum revolvens'' en ''Hypnum uncinatum'', maar geene ''Sphagnum''-soorten.&lt;/ref&gt;, die op een kleinen afstand van den waterrand het veen bedekte, bevatte eene groote menigte larven van dezelfde Diptera, van welke ik zoo velen op den bodem van het moeras aan de Kobbe-baai vond en waarmede ''tringa maritima'' gedurende de zomermaanden schier uitsluitend zich voedt. Onder het mos komt buitendien een ringworm, ''Lumbricillus'', in grooten getale voor. Op een klein eiland bij Shoal-Point, 80° 10&quot; N.B., zag ik&lt;noinclude&gt;{{smallrefs}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ma63ejo137mcaijwunnxqm7wfjipxmt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Album der Natuur 1864.djvu/153</title>
    <ns>104</ns>
    <id>86968</id>
    <revision>
      <id>229209</id>
      <parentid>223495</parentid>
      <timestamp>2026-11-08T08:53:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WeeJeeVee</username>
        <id>2844</id>
      </contributor>
      <comment>/* Proefgelezen */</comment>
      <origin>229209</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2273" sha1="pfhowdd428twj8q2jyj49v8wqb9wmwa" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;WeeJeeVee&quot; /&gt;{{rh|120|HET DIERLIJK LEVEN OP SPITSBERGEN.|}}&lt;/noinclude&gt;kleine bekkens, die geheel volgegroeid waren en nu, met groene mossoorten bedekt, veenbekkens vormden van beperkten omvang.

Op de terrasvormige trappen beneden de hooge bergen en in de dalen, die zich van den oever in het land uitstrekken en dikwijls bij een gletscher eindigen, komen moerassige plaatsen voor van aanmerkelijke grootte, die gedeeltelijk uit weeken leem, klei en modder rijk aan diatomeën, met een beginnende veenvorming bestaan, gedeeltelijk ook uit reeds gevormde veenlagen, bijwijlen van belangrijke diepte en met groene mossen bedekt. Mijn vriend en reisgenoot {{sc|a. van goes}} heeft mij mondeling medegedeeld, dat hij aan eenen inham van de westkust (King's Bay) een veenlaag gezien heeft van meer dan eene el dikte, en hij vermoedt, dat de dikte in het midden aanmerkelijk dikker is. Het is juist op zulke veenlagen, dat zich de ganzensoorten van Spitsbergen ophouden.

Het plantenleven is op Spitsbergen in vergelijking met zuidelijker landen zeer gering; in verhouding tot de noordelijke daarentegen rijker dan in eenig ander poolland.

Ik ken daar 93 soorten van phanerogame planten en schat het aantal der kryptogame soorten op ongeveer 250. Geene boomsoorten, twee soorten van wilgen van eenige duimen hoogte uitgezonderd, geen Vaccinium-soorten, geene Leguminosen worden daar gevonden; Cruciferen en Gramineën voeren den boventoon.

Omtrent de luchtsgesteldheid van Spitsbergen wil ik hier een paar woorden in het midden brengen. Volgens {{sc|dove}} gaat de jaarlijksche isotherme van —  8 ° R. over noordelijk en die van — 6° R. over zuidelijk Spitsbergen. De hoogste temperatuur in dit land gedurende den togt waargenomen bedroeg + 16° C. Deze waarneming geschiedde door professor {{sc|blomstrand}} den 15 Julij in het binnenste der Wyde-baai. Dr. {{sc|v. goes}} deed te gelijkertijd onderzoekingen op het schip &quot;Magdalena&quot;', dat in het noordelijk deel der Wyde-baai lag, en vond + 28° C. in de zon en + 12° in de schaduw.

Het in verhouding tot de breedte zoo verrassend zacht klimaat van Spitsbergen wordt veroorzaakt door de eiland-ligging en door den golfstroom, die, gelijk men kan aantoonen, de geheele westkust van Spitsbergen en ten minste op bepaalde tijden van het jaar, in&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>pfhowdd428twj8q2jyj49v8wqb9wmwa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Album der Natuur 1864.djvu/154</title>
    <ns>104</ns>
    <id>86969</id>
    <revision>
      <id>229210</id>
      <parentid>223496</parentid>
      <timestamp>2026-11-08T08:56:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WeeJeeVee</username>
        <id>2844</id>
      </contributor>
      <comment>/* Proefgelezen */</comment>
      <origin>229210</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2358" sha1="2fqzn670empedc7e6gkpyhhlloxzrz3" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;WeeJeeVee&quot; /&gt;{{rh||HET DIERLIJK LEVEN OP SPITSBERGEN.|121}}&lt;/noinclude&gt;Augustus en September, ook zekere gedeelten der noordelijke kust bespoelt. Aan het einde der maand Mei of in het begin van Junij zijn de hellingen van de hooge bergen en grootendeels ook het kustland vrij van sneeuw; daarentegen blijft de sneeuw in de dalen liggen tot aan het einde van den zomer, ten minste aan de noordelijke kust. Op het einde van April is de zuidwestelijke kust voor zeevaarders toegankelijk en worden de inhammen vrij van ĳs, terwijl daarentegen aan de westkust van het Noord-Oostelijke land het ijs in den binnensten zeeboezem nog tot aan het einde van Julij en het begin van Augustus vast blijft liggen. De regen valt in den zomer bijna niet. Donder is daar nog nooit gehoord.

Na de gesteldheid van den grond en van het klimaat in het kort te hebben behandeld, wil ik nu nog de vraag beantwoorden: waarvan de vogels op Spitsbergen hoofdzakelijk leven en waarin hun voorraad van voedingsmiddelen bestaat. Drie vierde der aldaar woonachtige vogelsoorten zijn zeevogels en vinden in meerdere of mindere mate hun voedsel in de zee, uitgenomen de ganzensoorten, die meestal van gras leven. ''Larus glaucus'' leeft bijna uitsluitend van eijeren en jonge vogels, vangt evenwel ook visschen en aast zelfs op lijken. ''Larus eburneus'' woedt zich met lijken en met de uitwerpselen van zeehonden. ''Lestris'' eet eijeren, vangt zelfs ook visschen, doch tracht meestal te leven op kosten van ''Larus tridactylus. Procellaria glacialis'' is belust op spek, doch verteert ook kleine dieren, b.v. ''Limacina''. Alle overige ganzen voeden zich met kleine zeedieren, Crustaceën of Mollusken, terwijl behalve deze ook nog aan sommige visschen tot voedsel verstrekken.

Van de klasse der Crustaceën bereiken ''Amphipoda'' en ''Macroura'' eene buitengewone ontwikkeling, zoowel met betrekking tot het aantal soorten, als ook tot den rijkdom der individu's. Voornamelijk dragen de soorten van de orde der ''Amphipoda'' en de kleinere van die der ''Macroura'' er toe bij om de zwermen vogels op Spitsbergen te onderhouden; de grootere soorten van ''Macroura'' daarentegen strekken voornamelijk tot spijs aan zeehonden. De Mollusken-fauna is rijk aan individu's en vergelijkenderwijze ook aan soorten; zoetwater-mollusken worden hier evenwel niet gevonden, uitgezonderd eene ''Littorea''-soort, die evenwel&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2fqzn670empedc7e6gkpyhhlloxzrz3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Album der Natuur 1864.djvu/155</title>
    <ns>104</ns>
    <id>86970</id>
    <revision>
      <id>229211</id>
      <parentid>223497</parentid>
      <timestamp>2026-11-08T08:58:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WeeJeeVee</username>
        <id>2844</id>
      </contributor>
      <comment>/* Proefgelezen */</comment>
      <origin>229211</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2313" sha1="ripi0v1v6tposjvojin6cnnrhdbctik" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;WeeJeeVee&quot; /&gt;{{rh|122|HET DIERLIJK LEVEN OP SPITSBERGEN.|}}&lt;/noinclude&gt;zeldzaam is. De ''Somateria''-soorten en ''Fuligula glacialis'' leven bijna uitsluitend van mollusken, die zij door te duiken van den bodem der zee ophalen. ''Larus tridactylus'' en ''Sterna arctica'' daarentegen voeden zich met de op de oppervlakte van het water voorkomende soorten van der orde Pteropoden, ''Limacia arctica'' en ''Clio borealis''.

De klasse der visschen is ontegenzeggelijk in de zee bij Spitsbergen veel spaarzamer vertegenwoordigd dan in zuidelijker zeeën, en de soorten, ten minste de nu nog bekende, zijn klein en onaanzienlijk; het aantal individu's daarentegen schijnt zeer groot te zijn en staat evenals bij de vogels in omgekeerde verhouding tot het aantal soorten. Vooral voeden de vogels zich met soorten uit de geslachten ''Gadus, Liparis'' en ''Lumpenus'', en deze schijnen ook met ''Cottus'' van alle visschen het talrijkst vertegenwoordigd, zoowel wat de soorten als de individu's betreft. Het aantal soorten van de tot op heden bij Spitsbergen gevondene visschen bedraagt ter naauwernood 20.

Het dierlijke leven in de zee om Spitsbergen is daarenboven zoo krachtig en ontwikkeld, dat ieder, die zijne opmerkzaamheid daarop vestigt, er in hooge mate door verrast wordt. Hoewel het aantal soorten geringer is dan in Finmarken, is de menigte van individu's hier veel grooter. De vogels, aan welke het te beurt gevallen is, hun voedsel te halen uit eene voorraadkamer, zoo rijk voorzien als de zee om Spitsbergen, lijden waarlijk geen gebrek, zelfs als zij in grooter menigte voorhanden waren, dan inderdaad het geval is.

Is het dierlijk leven in de zee rijk en krachtig, op het land daarentegen is het des te armer en door den invloed van het harde klimaat onderdrukt. Het lager aan de zee gelegen strand is gedurende de eb bijna geheel van dieren ontbloot, door de ijsvorming aan den oever gedurende den winter. Daarom ontbreken op Spitsbergen die vogelsoorten geheel en al, die uitsluitend uit den eb haar voedsel halen. De drie hier voorhanden soorten van moerasvogels ziet men zelden en slechts in den trektijd gedurende de eb aan het strand, anders houden zij zich op bij de kleine verzamelingen van zoetwater of op de vochtige met mos bedekte plaatsen aan den voet der hooge bergen. Twee van deze, ''Charadrius hiaticula'' en&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ripi0v1v6tposjvojin6cnnrhdbctik</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Album der Natuur 1864.djvu/156</title>
    <ns>104</ns>
    <id>86971</id>
    <revision>
      <id>229212</id>
      <parentid>223502</parentid>
      <timestamp>2026-11-08T09:02:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WeeJeeVee</username>
        <id>2844</id>
      </contributor>
      <comment>/* Proefgelezen */</comment>
      <origin>229212</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2492" sha1="egw5qne85k5rswe17uy7bzypueyk9oh" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;WeeJeeVee&quot; /&gt;{{rh||HET DIERLIJK LEVEN OP SPITSBERGEN.|123}}&lt;/noinclude&gt;''Tringa maritima'', voeden zich met eene larve van ''Diptera'', die onder het vochtige mos veelvuldig voorkomt en ook met eene soort van ''Lumbricillus'', terwijl de derde, ''Phalaropus fulicarius'', eene kleine kogelvormige Alge, (''Nostoc. sp''.?) verzamelt. De laatste voedt zich ook wel met kleine Crustaceën, die hij in zee zwemmende, op hare oppervlakte inzamelt. Was de eb rijker en het aantal insekten grooter, dan zou Spitsbergen voorzeker meerdere moerasvogels bezitten, ten minste ook diegene, die op Melville-eiland, Novaja Semlja en andere poollanden inheemsch zijn, zooals ''Strepsilus collaris'' {{sc|temm}}. en ''Calidris arenaria'', en bovendien de eene of andere ''Tringa''-soort. De insektenwereld is zoo gering, dat zij ter naauwernood 15 soorten telt. Men heeft op Spitsbergen nog geen enkelen vertegenwoordiger gevonden van de orden der ''Coleoptera, Lepidoptera, Hemiptera'' of ''Orthoptera'', niettegenstaande zeer zorgvuldige en uitgestrekte onderzoekingen. Eenige soorten van ''Thysanura, Diptera'' en ''Hymenoptera'', zooals eene soort van ''Phryganea'' uit de orde der ''Neuroptera'', vertegenwoordigen daar de aan soorten zoo onmetelijk rijke klasse der insekten, en van deze weinige soorten komen de meesten nog slechts zelden voor. Van Arachniden komen behalve 4 of 5 kleine ''Acari''-soorten slechts 2 of 3 soorten voor aan de noordelijke kust van Spitsbergen. Eene zoo groote armoede aan insekten, in verband met het geheel ontbreken van bosschen, maakt het onmogelijk, dat hier van de orde der ''Passeres'' andere vertegenwoordigers zijn dan ''Emberiza nivalis'', die zich voornamelijk voedt met zaden, doch ook wel met insekten en hunne larven. Even als ''Emberiza nivalis'', zijn ''Lagopus hyperborea'' en de vertegenwoordigers van het geslacht ''Anser'' verpligt hun hoofdvoedsel te halen van de planten van het land. Daar het plantenleven daarenboven zeer arm is, kan het aantal der individu's van de weinige soorten van plantenetende vogels in geenen deele wedijveren met dat van hen, die van de zee leven. Slechts ''Anser bernicla'' wordt vrij veelvuldig waargenomen, de overige soorten van ganzen zijn zeer zeldzaam en worden slechts aan de inhammen der zuidwestkust gevonden. Ook ''Lagopus hyperborea'' komt slechts in een zeer gering aantal voor. Het is in ieder geval merkwaardig, dat deze dieren zich hier gedurende den winter kunnen voeden. Dit kan ik mij alleen verklaren door aan te nemen, dat de&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>egw5qne85k5rswe17uy7bzypueyk9oh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Album der Natuur 1864.djvu/160</title>
    <ns>104</ns>
    <id>86976</id>
    <revision>
      <id>229176</id>
      <parentid>223507</parentid>
      <timestamp>2026-11-07T20:04:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WeeJeeVee</username>
        <id>2844</id>
      </contributor>
      <comment>/* Proefgelezen */</comment>
      <origin>229176</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2021" sha1="lhq22y64eubhaadsczai6b3e1aimz59" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;WeeJeeVee&quot; /&gt;{{rh||HET DIERLIJK LEVEN OP SPITSBERGEN.|127}}&lt;/noinclude&gt;&lt;section begin=&quot;spitsbergen&quot;/&gt;een vrij breeden gordel in. ''Mormon arcticus'' treedt aan de noordelijke kusten in geringer aantal op en broedt boven ''Uria grylle'', doch lager dan ''Alca Bruennichii'', die een groot deel van den berg inneemt en gewoonlijk in verbazende menigte voorhanden is Geheel boven op den berg ziet men steeds ''Larus glaucus'' nestelen en broeden. In geval dat ''Larus tridactylus'' ook op de Alkenbergen broedt, neemt hij eenen gordel in tusschen ''Uria grylle'' en ''Alca Bruennichii''. ({{sc|Petermann}}'s ''Geogr. Mittheil''., 1863, no. XI).
{{dhr}}{{lijn|5em}}{{dhr}}
&lt;section end=&quot;spitsbergen&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;manna&quot;/&gt;{{dhr}}
{{c|{{larger|MANNA EN LERP.}}}}
{{dhr}}{{lijn|5em}}{{dhr}}
Onder dezen titel werd in een' vroegeren jaargang van dit Tijdschrift (1862, bl. 121—127) over de suikerachtige zelfstandigheid gesproken, welke onder de bovengenoemde benamingen bekend is en zich, hetzij door inhakkingen of insnijdingen, hetzij door den steek van insekten, als uitzweetingen op den stam en takken of wel op de bladeren van eenige planten vertoont.

Ter aanvulling van bovengenoemd stukje komt het mij niet onbelangrijk voor den lezers van het Album der Natuur kortelijk mede te deelen, wat de bekende pharmacoloog {{sc|daniël hanbury}} (''Neues Repertorium für Pharmacie'', Dl. XI, bl. 446 e.v.) aangaande eenige op de laatst gehoudene wereldtentoonstelling voorhandene mannasoorten berigt:

Onder de benaming van ''Diarbekir-Manna'' was eene eiken-manna ingezonden, herkomstig uit de omstreken van Diarbekir. Deze manna komt op de bladeren van dwergachtige eiken voor en wordt door de inboorlingen verzameld, die haar, in de plaats van boter, als een toevoegsel bij hunne spijzen bezigen. Zij moet na eene nevelachtige weersgesteldheid zich in veel grooter hoeveelheid dan na droog en helder weder vertoonen. Deze manna is aangenaam van smaak.

De ''Eucalyptus-manna'' is uit Australië herkomstig; zij wordt als&lt;section end=&quot;manna&quot;/&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>lhq22y64eubhaadsczai6b3e1aimz59</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Album der Natuur 1864.djvu/161</title>
    <ns>104</ns>
    <id>86977</id>
    <revision>
      <id>229177</id>
      <parentid>223508</parentid>
      <timestamp>2026-11-07T20:06:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WeeJeeVee</username>
        <id>2844</id>
      </contributor>
      <comment>/* Proefgelezen */</comment>
      <origin>229177</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1950" sha1="n6np44eqi5xmyzu2jf0tjjkhkeca60p" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;WeeJeeVee&quot; /&gt;{{rh|128|MANNA EN LERP.|}}&lt;/noinclude&gt;kleine, ronde, witachtige deelen op de bladeren en jonge takken van ''Eucalyptus viminalis'' {{sc|labill}}. gevonden. Deze uitzweeting, een gevolg van den steek van insekten, is in het voorjaar het rijkelijkst; zij is eerst vloeibaar en doet zich als eene doorschijnende, dunne honig voor, maar verhardt later.

De Australische ''Insekten-Manna'' of ''Lerp'' is, zooals bekend is, herkomstig van de ''Mallee Scrub'' (''Eucalyptus dumosa'' {{sc|cunn}}.), welke struik in sommige tijden des jaars zoo rijkelijk met deze witachtige zelfstandigheid bedekt is, dat hij als met rijp overtogen schijnt. De Lerp is de uitscheiding van een insekt (eene soort van ''Psylla'')&lt;ref&gt;Deze naam is twijfelachtig. Welligt is het een ''Coccus'', verwant aan ''Coccus manniparus'', die in Syrie leeft op ''Tamarix mannifera''.&lt;/ref&gt;, en bestaat uit een groot aantal neergedrukte, halfkogelvormige cellen, welke elk {{smaller|{{frac|1|10}}}} tot {{smaller|{{frac|1|6}}}} duim in doorsnede hebben, digt bij elkander zijn geplaatst en, met elkander zamenhangend, onregelmatige vlokken vormen, die meermalen een duim of meer breed zijn. Deze cellen bestaan uit eene halfdoorschijnende, kleurlooze of geelachtige zelfstandigheid, welke van binnen eenigzins glad is, maar aan hare buitenste oppervlakte doorschijnende, wollige draden vormt, die zoo digt in elkander geweven zijn, dat de buitenoppervlakte eener vlok geen schijn van den celligen bouw van het inwendige vertoont. Iedere cel dient aan een insekt tot woning, welke het, wanneer het zijne volkomene ontwikkeling bereikt, heeft, verlaat, na door den bodem der cel een gat geboord te hebben.

De ''Alhagi-Manna'' uit Oostindië verschilt in uiterlijk voorkomen van de Syrische, daar zij zich namelijk als kleine, afzonderlijke, drooge, lichtbruin gekleurde korrels voordoet.


{{r|[[Auteur:Herman Christiaan van Hall|{{sc|H. v. H.}}]]{{gap|3em}}}}
{{dhr}}{{lijn|5em}}{{dhr}}&lt;noinclude&gt;{{smallrefs}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>n6np44eqi5xmyzu2jf0tjjkhkeca60p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Album der Natuur 1864.djvu/162</title>
    <ns>104</ns>
    <id>86978</id>
    <revision>
      <id>229178</id>
      <parentid>223509</parentid>
      <timestamp>2026-11-07T20:09:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WeeJeeVee</username>
        <id>2844</id>
      </contributor>
      <comment>/* Proefgelezen */</comment>
      <origin>229178</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1913" sha1="19ep5nnww0o0v5qa5mpotdskl6tmgfj" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;WeeJeeVee&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{dhr}}

{{c|{{larger|HET ONTSTAAN DER INGEWANDSWORMEN;}}

{{smaller|DOOR}}

{{larger|Prof. L.A.J. BURGERSDIJK.}}}}
{{dhr}}{{lijn|5em}}{{dhr}}
Gedurig noopt ons de natuur tot de erkentenis, dat ons begrip beperkt, ons weten gering is. Eene eerste, oppervlakkige beschouwing leert ons dikwijls verschijnselen kennen, waarvan wij de oorzaak niet bevroeden; aan een voortgezet en naauwkeurig onderzoek gelukt het dan niet zelden van de verschijnselen tot de oorzaak op te klimmen. De volhardende en rustelooze arbeid van de beoefenaars der wetenschap heeft veel, wat aanvankelijk geheel raadselachtig was, opgehelderd, heeft veel, wat geheel verborgen was, aan het licht gebragt; wij mogen met welgevallen de talrijke uitkomsten nagaan, die nog voortdurend worden verkregen en zoowel voor de wetenschap als voor ons maatschappelijk welzijn gewigtig zijn; wij mogen er aansporing door ontvangen om op den ingeslagen weg voort te gaan: toch kunnen wij ons niet op onze kennis verheffen, want bij iedere schrede voorwaarts blijkt het op nieuw, hoe vele geheimenissen nog te ontsluijeren, hoe vele mijnen, welker aanwezen vroeger geheel onbekend was, nog te ontginnen zijn; telkens wordt ons als het ware toegeroepen, dat alleen onvermoeid voortwerken ons ware wetenschap kan aanbrengen. Inderdaad, hoe dieper en meeromvattend onze kennis wordt, des te meer vestigt zich de overtuiging, dat al mogten wij eindelijk uitvorschen, ''hoe'' alles in de natuur is ingerigt, hoe het een van het ander af hangt, ons toch verborgen zal blijven, ''waarom, met welk doel'' alles aldus en niet anders is ingerigt.

De onderzoekingen, in het laatste tiental jaren over de ingewandswormen volbragt, leveren voldingende bewijzen voor de waarheid van het gezegde. Wèl is het ons ook thans nog, evenzeer als vroeger, geheel en al onbekend, welke rol deze wezens, die in andere dieren&lt;noinclude&gt;{{rh|{{gap}}{{smaller|1864.}}||{{smaller|9}}{{gap}}}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>19ep5nnww0o0v5qa5mpotdskl6tmgfj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Li romans de Bauduin de Sebourc.pdf/98</title>
    <ns>104</ns>
    <id>87747</id>
    <revision>
      <id>229218</id>
      <parentid>228921</parentid>
      <timestamp>2026-11-08T10:18:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Havang(nl)</username>
        <id>4330</id>
      </contributor>
      <origin>229218</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3663" sha1="enrnbr4zinlf7anfs4vrznbwkico1jc" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Havang(nl)&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{|
|valign=top|
&lt;poem&gt;
﻿A Sebourc fu nouris Bauduins ·xiiij· ans,
Et ·iij· qu’il en avoit, quant il i fu entrans.
Il estoit loncz et drois, et parcréus, et grans :
S’avoit ·xxx· bastars, tous haitiez et vivans,
Des fillez as villains et à ches païsans ;
A fillez et à mèrez estoit-il habitans.
Li sirez de Sebourc, qui moult fu souffisans,
Amoit tant Bauduin, pour chou qu’il ert sachans,
Ne fust ·ij· piez de terre, sans l’enfant, cheminans.
﻿Si avint, en che terme dont je vous sui contans,
Que droit à Valenchiènez, une ville plaisans,
Ot ·j· tournoy criet, de chevaliers vaillans.
En Hainnau ot un conte, signour, à ichel tampz ;
Flandre tint et Hainnau, s’en faisoit ses commans :
Contez Robers ot nom, che nous dist li rommans.
Si n’avoit c’une soer, qui moult estoit sachans ;
N’ot plus belle de lui né si très avenans,
En trestoute la terre, là où est Dieu créans :
Ains ne le volt donner ses frèrez, li poissans,
A conte ni à duc, tant fuist terre tenans.
Fait avoit séremens, li contes souffissans,
Jà sa soer n’auroit prinches, tant fuist vaillans,
S’il ne tenoit royame qui fuist noble et frans.
﻿Tels escondist sa fille cellui qu’il est rouvans,
Que puissedi en fait li homs ses remananz.
﻿Signour, à Valenchiènez fu li tournois criez.
Li quens Robers de Flandre va mandant, à tous lès,
Chevaliers de sa terre, à esperons dorés :
Li sirez de Sebourc i fu par nom mandez,
Car chevaliers estoit moult bien enparentez,
Et s’estoit riches homs, fondéëment meublez ;
Et s’estoit à Sebourc ses bons chastiaus fremez,
Mais il fu puis, par terre, abatus et versés,
Onques puis, à nul jour, il ne fu relevés.
Par mauvais hoirs déchièent maisons et féraietez.
&lt;/poem&gt;
|valign=top|
&lt;poem&gt;
{{gap|1em}}In Sebourg werd Boudewijn veertien jaar lang opgevoed,
En drie jaar die hij al had toen hij er binnenkwam.
Hij was lang en recht, en volgroeid en groot:
En hij had dertig bastaarden, allemaal gezond en levend, 
Bij de dochters van dorpelingen en van die boeren;{{vnr|450}}
Bij dochters en moeders was hij kind aan huis.
De heer van Sebourg, die zeer vermogend was,
Hield zoveel van Boudewijn, omdat hij zo verstandig was,
Dat hij wandelend geen twee stappen zette zonder het kind.
Toen gebeurde het, in de tijd waarover ik u vertel,
Dat er in Valenciennes, een aangename stad,
Een toernooi werd uitgeroepen van dappere ridders.
In die tijd was er in Henegouwen een graaf, heer,
die Vlaanderen hield en Henegouwen, en hij voerde er het bevel:
Graaf Robert was zijn naam, zo vertelt de roman ons.{{vnr|460}}
En hij had slechts één zuster, die zeer verstandig was;
Er was geen mooiere dan zij noch zozeer bevallig,
In het hele land waar men in God gelooft:
Maar haar machtige broer wilde haar niet weggeven,
Aan graaf noch aan hertog, hoe groot hun land ook was.
De vermogende graaf had eden gezworen,
Dat zijn zuster geen prinsen zou krijgen, hoe dapper ook,
Als hij geen koninkrijk bezat dat edel en vrij was.
{{gap|1em}}De een weigert zijn dochter aan degene die erom vraagt,
Terwijl later die man haar toch tot zijn gezellin maakt. {{vnr|470}}
{{gap|1em}}Heren, het toernooi werd uitgeroepen in Valenciennes.
Graaf Robert van Vlaanderen ontbood van alle kanten
Ridders van zijn land, met gouden sporen:
De heer van Sebourg werd er met name ontboden,
Want hij was een ridder met zeer goede relaties,
En hij was een rijk man, uitstekend voorzien van goederen;
En in Sebourg was zijn kasteel goed versterkt,
Maar het werd later met de grond gelijkgemaakt en omgeworpen,
Nooit meer werd het nadien opgebouwd.
Huizen en burchten}} vervallen door slechte erfgenamen.{{vnr|480}}
&lt;/poem&gt;
|}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>enrnbr4zinlf7anfs4vrznbwkico1jc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Li romans de Bauduin de Sebourc.pdf/99</title>
    <ns>104</ns>
    <id>87748</id>
    <revision>
      <id>229219</id>
      <parentid>228922</parentid>
      <timestamp>2026-11-08T10:18:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Havang(nl)</username>
        <id>4330</id>
      </contributor>
      <origin>229219</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3690" sha1="do1sbo7pefbsjncoltnljrnf5rkmz9b" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Havang(nl)&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{|
|valign=top|
&lt;poem&gt;
Au jour que li tournois fu devisés et mis,
Fu li contes de Flandre de chevaliers garnis.
De Hainnau et de Flandre en i ot ·c· et dis ;
Mais li tournois adont fu tellement partis,
Que chil de Hainnau èrent, à che tournoy, empris
Contre otant de Flamens. Ensi fu li fais pris :
Qui se courechera, ·ij· ans pert son païs ;
Toute sa revenue n’en tenra ·ij· espis.
﻿Diex ! que sus le marchiet a-on ches hours bastis,
En haut sus les fenestres, de grans mariens mastis,
Où les puchellez sont blanchez que flour de lis,
Vestiez noblement à capiaus d’or polis,
A riches escarbouclez et pendant par avis ;
Leur cheveus galonnez, gannez et esclarchis,
Pendans sus ches espaulez, delez ces nés traitis,
A pièrez et à perles gentement agentis.
Tantes bellez pucellez, bien fourréez de gris,
Couronnéez d’or fin, les bons capiaus d’or mis,
Véissiez as fenestres atendans. Les marchis
Qui viènent au tournoy, dessus les Arrabis,
Si noblement armet, à tourniclez vestis,
Que che sambloient angèle venant de paradis,
Regardent ches pucellez, qui ont lez corpz polis.
Il n’est si dolans coers qui n’en fuist resjoïs ;
Mais telz en convoita, à faire ses délis,
Qui pour ·m· mars d’or n’en finast d’un seul ris :
Car chose qui est quière est amée tout dis.
﻿Moult fu noble le feste, et très bien ordenée.
Li tournois fu partis droit à la matinée ;
Par dessus le marquié fu faite l’assamblée.
Li quens Robers de Flandre a sa seur regardée,
Qui estoit aussi blanche que serainne né fée.
« Hé ! soer, » che dist li contez, « moult estez belle née !
« Par ma foy, sé je vis, bien serez mariée. »
Et li chevalier viènent, sans nulle demourée,
&lt;/poem&gt;
|valign=top|
&lt;poem&gt;
{{gap|1em}}Op de dag dat het toernooi was gepland en vastgesteld,
Was de graaf van Vlaanderen omgeven met  ridders.
Uit Henegouwen en Vlaanderen waren er honderdtien;
Maar het toernooi was destijds zo ingedeeld,
Dat degenen uit Henegouwen bij dit toernooi ingezet werden
Tegen evenzoveel Vlamingen. Zo werd de afspraak gemaakt:
Wie in woede ontsteekt, verliest voor twee jaar zijn land;
Van al zijn inkomsten zal hij nog geen twee korenaren behouden.
{{gap|1em}}God! Wat heeft men boven de markt die tribunes gebouwd,
Hoog boven de vensters, van grote houten balken,{{vnr|490}}
Waar de maagden zitten, blanker dan de leliebloem,
Edel gekleed met hoeden van gepolijst goud,
Met rijke {{SIC|karbonkels|almandien, soort edelsteen}} die er sierlijk aan hangen;
Hun haar gevlochten, blond en glanzend,
Hangend langs hun fijne neuzen tot over de schouders, 
Met stenen en parels keurig versierd.
Zoveel mooie maagden, goed in bont gekleed,
Gekroond met zuiver goud, de goede gouden hoeden opgezet,
Zou u aan de vensters zien wachten. De markiezen
Die naar het toernooi komen, gezeten op hun Arabische paarden,{{vnr|500}}
Zo edel gewapend, gekleed in hun tunieken,
Dat zij leken op engelen die uit het paradijs kwamen,
Kijken naar deze maagden, die slanke lichamen hebben.
Er is geen hart zo bedroefd dat er niet door verblijd zou worden;
Maar menigeen begeerde hen, om zijn plezier te hebben,
Die voor duizend mark goud nog geen enkele glimlach zou verkrijgen:
Want iets wat kostbaar is, is altijd geliefd.
{{gap|1em}}Het feest was zeer edel en ''zeer goed'' geordend.
Het toernooi was precies ''in de'' ochtend gestart;
Boven de markt werd de strijd aangevangen.{{vnr|510}}
Graaf Robert van Vlaanderen keek naar zijn zuster,
Die even blank was als een zeemeermin of een fee.
&quot;Ach! zuster,&quot; zei de graaf, &quot;wat bent u mooi geboren!
&quot;Bij mijn trouw, als ik leef, zult u goed uitgehuwlijkt worden.&quot;
En de ridders komen eraan, zonder enig uitstel,
&lt;/poem&gt;
|}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>do1sbo7pefbsjncoltnljrnf5rkmz9b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Li romans de Bauduin de Sebourc.pdf/100</title>
    <ns>104</ns>
    <id>87749</id>
    <revision>
      <id>229220</id>
      <parentid>228923</parentid>
      <timestamp>2026-11-08T10:19:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Havang(nl)</username>
        <id>4330</id>
      </contributor>
      <origin>229220</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3822" sha1="8stmv4gz0raobgr7o79fo8epe91iqsw" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Havang(nl)&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{|
|valign=top|
&lt;poem&gt;
Sus le camp s’a cascuns son enseigne ordenée ;
Li sires de Sebourc i vint, à teste armée,
Bauduins le sievoit, qui le brach ot quarrée :
N’avoit plus biaus de lui, jusqu’à le mer Béthée ;
Deseure tous les autrez fu se hauture passée
·j· piet tout mesuret, c’est véritez provée.
Quant ou marchiet entra, droitement à s’entrée,
Sus ·j· hourt regarda : si a Blanche avisée,
Soer au conte Robert de Hainnau le contrée,
Qui estoit si très belle, vermeille et coulourée,
Qu’onques mais si très belle n’ot li bers regardée ;
Et s’estoit gentement vestie et aournée.
« Pucelle, » dist li enfès, « à bien fuissiez-vous née !
« Je croi que de nous ·ij· porroit faire assamblée,
« N’aroit si belle paire jusques en Galilée ;
« Mais n’aferroit à vous que me fuissiez donnée,
« Car fiex sui d’un villain, qui n’ot vaillant riens née :
« Si m’a nourri mes sires, pour Diu, plus d’une année ;
« Ensi le me dist-on. J’ai le chière irée !
« Car pas ne sui villains de cuer né de pensée,
« Et j’ai bien oï dire, il a mainte journée,
« Que nulz homs n’est villains, de maise renommée,
« Sé de cuer ne li vient ; c’est véritez prouvée.
« Ahi ! noble pucelle, très bien enluminée,
« Pour vostre amour ferrai anuit tel cop d’espée,
« Dont telz le comperra c’ore n’en sot riens née. »
Dont broche le cheval ; si a le coife ostée :
A le pucelle fist une douche enclinée.
Leus que celle le vit, fu toute enamourée ;
De l’amour Bauduin esprise et enflambée.
Dist à une pucelle qui estoit à l’entrée :
« Qui est chius escuierz ? ne me faitez célée. »
« Dame, » dist la pucelle, qui bien fu avisée,
« Au signour de Sebourc a servi mainte année,
« On dist car il li a sa fille présentée ;
&lt;/poem&gt;
|valign=top|
&lt;poem&gt;
Op het veld heeft ieder zijn banier opgesteld;
De heer van Sebourg kwam eraan, met de helm op het hoofd,
Boudewijn, die een forse arm had, volgde hem:
Er was tot aan de zee van Bethée niemand mooier dan hij ;
Zijn lengte stak een volle gemeten voet  {{vnr|520}}
Boven alle anderen uit, dat is bewezen waar.
Toen hij de markt betrad, precies bij zijn binnenkomst,
Keek hij omhoog naar een tribune: daar merkte hij Blanche op,
De zuster van graaf Robert van het land Henegouwen,
Die zo buitengewoon mooi was, blozend en kleurrijk,
Dat de held nog nooit zo'n buitengewoon schone had aanschouwd;
En zij was keurig gekleed en versierd.
&quot;Maagd,&quot; zei het kind, &quot;onder een goed gesternte bent u geboren!
&quot;Ik geloof dat men van ons tweeën een paar zou kunnen maken,
&quot;Er zou geen paar zo mooi zijn tot in Galilea; {{gap|1em|530}}
&quot;Maar het zou u niet passen dat u aan mij werd gegeven,
&quot;Want ik ben de zoon van een lomperd, die niets van waarde bezit:
&quot;Mijn heer heeft mij uit liefdadigheid meer dan een jaar opgevoed;
&quot;Zo heeft men het mij verteld. Ik heb een toornig gezicht!
&quot;Want ik ben geen lomperd van hart of van gedachte,
&quot;En ik heb wel horen zeggen, al sinds menige dag,
&quot;Dat geen mens een lomperd is van slechte reputatie,
&quot;Als het niet uit zijn hart voortkomt; dat is een bewezen waarheid.
&quot;O! Edele maagd, zo prachtig verlicht,
&quot;Omwille van uw liefde zal ik vanavond zo'n zwaardslag uitdelen,{{vnr|540}}
&quot;Waarvan menigeen de gevolgen zal ondervinden die er nu nog niets van weet.&quot; 
Toen spoorde hij het paard aan; en hij heeft zijn helmkap afgezet:
Voor de maagd maakte hij een zachte buiging.
Zodra zij hem zag, was zij geheel verliefd;
Door de liefde voor Boudewijn gegrepen en in  vlam gezet.
Zij zei tegen een meisje dat bij de ingang stond:
&quot;Wie is deze schildknaap? Verzwijg het niet voor mij.&quot;
&quot;Dame,&quot; zei het meisje, dat goed op de hoogte was,
&quot;De heer van Sebourg heeft hij menig jaar gediend,
&quot;Men zegt dat hij hem zijn dochter heeft aangeboden;{{vnr|550}}
&lt;/poem&gt;
|}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8stmv4gz0raobgr7o79fo8epe91iqsw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Li romans de Bauduin de Sebourc.pdf/105</title>
    <ns>104</ns>
    <id>87754</id>
    <revision>
      <id>229221</id>
      <parentid>228928</parentid>
      <timestamp>2026-11-08T10:19:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Havang(nl)</username>
        <id>4330</id>
      </contributor>
      <origin>229221</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3581" sha1="msmr7xcqp7yqtbcb5dgbpj38ixsl6lg" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Havang(nl)&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{|
|valign=top|
&lt;poem&gt;
Biaus estoit li destrierz, millour ne véist-on.
Li escuierz avoit ·j· bien povre Gascon ;
Lors li dist Bauduins : &quot;descendez ou sablon.&quot;
Et chius ne savoit mie pour coi dist tel raison :
A terre descendi, à sa division ;
Et Bauduins sali droitement en l’archon,
Et li bailla le sien ou il vausist ou non.
Hélas ! pour coi le fist ! car, par cette occoison,
Sé perchiut bien li contes, qui Robers ot à non,
Dou bel capel d’or fin toute l’establison,
Et le présentement, et le devision ;
Mais pour bien l’avoit fait li enfès de renon.
﻿On fait à le fois bien, qu’il n’en vient sé maus non.
Il avient à le fois, chius fais est bien scéus,
Que telz fait un grant bien que maus s’en est rendus.
Sainte escripture approuve, qu’ains biens ne fu perdus,
Ni aumoisne ensement ; car adès scet Jhésus
Le pensée des bons et les loïaus argus.
﻿Or dirai vous dou conte qui s’est aperchéus
Dou capel de fin or qui ot estet rendus
Et donnez à l’enfant, qui puis fu tant crémus.
Voit l’escuïer partir, leus qu’il en fu venus :
Li contes le sievi, que n’i atendi plus,
L’escuïer rataindi, qui dut entrer en l’ius,
Adonques le hucha, n’i est arrestéus ;
Et chieus se retourna, qui tant fu esperdus.
Li contes ne li dist biaus parlerz né salus.
&quot;Comment ! maistrez,&quot; dist-il, &quot;pour les sains de là sus,
&quot;Estes-vous de nouvel cruratierz devenus ?
&quot;Or me ditez pour coi, traïtres malostrus,
&quot;Donnastez le capel ; né par cui est venus.
&quot;Sé tu ne me dis voir, tantost seras pendus !&quot;
﻿Quant li escuïerz ot le conte ensi parler,
Devant li s’agenoulle ; le cheval laist aler.
&quot;Sire,&quot; fait-il, &quot;merchi, pour Dieu qui fist la mer !
&lt;/poem&gt;
|valign=top|
&lt;poem&gt;Mooi was het strijdros, een betere zag men niet.
De schildknaap had een heel armzalig Gascons paard;
Toen zei Boudewijn tegen hem: &quot;stijg af op het zand.&quot;
En deze wist helemaal niet waarom hij dat zei:
Hij steef af ter aarde, naar zijn bevel;
En Boudewijn sprong rechtstreeks in de stijgbeugel,
En gaf hem het zijne, of hij nu wilde of niet.
Helaas! waarom deed hij het! want door deze aanleiding 
Bemerkte de graaf, die Robert heette,
Helemaal de toedracht van de mooie hoed van fijn goud,{{vnr|700}}
En de schenking, en de overdracht;
Maar de geëerde jongeling had het met goede bedoelingen gedaan.
{{gap|1em}}Men doet soms goeds, waaruit slechts kwaad voortkomt.
Het gebeurt soms, dit feit is welbekend,
Dat iemand iets goeds doet waar kwaad voor wordt teruggegeven.
De Heilige Schrift bevestigt dat zo'n goed nooit verloren gaat,
Noch de aalmoes evenzo; want Jezus weet immers 
De gedachten van de goeden en de trouwe bedoelingen.
{{gap|1em}}Nu zal ik u vertellen over de graaf die het bemerkte
Van de hoed van fijn goud die was overhandigd{{vnr|710}}{
En gegeven aan het kind, dat later zo gevreesd werd.
Hij ziet de schildknaap vertrekken zodra hij gekomen was:
De graaf volgde hem, hij wachtte niet langer,
Hij haalde de schildknaap in, die een deur wilde binnengaan,
Toen riep hij hem, hij hield niet in;
En deze draaide zich om, die zo ontdaan was.
De graaf sprak hem niet toe met mooie woorden of groeten. 
&quot;Hoezo! meester,&quot; zei hij, &quot;bij de heiligen daarboven,
&quot;Bent u sinds kort een koppelaar geworden?
&quot;Vertel mij nu waarom, snode verrader,{{vnr|720}}
&quot;U de hoed hebt gegeven; en van wie hij is gekomen.
&quot;Als je me de waarheid niet vertelt, word je terstond opgehangen!&quot;
Toen de schildknaap de graaf zo hoorde spreken,
Knielde hij voor hem neer; hij liet het paard gaan.
&quot;Heer,&quot; zei hij, &quot;genade, voor God die de zee geschapen heeft!
&lt;/poem&gt;
|}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>msmr7xcqp7yqtbcb5dgbpj38ixsl6lg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Li romans de Bauduin de Sebourc.pdf/107</title>
    <ns>104</ns>
    <id>87756</id>
    <revision>
      <id>229214</id>
      <parentid>229106</parentid>
      <timestamp>2026-11-08T10:08:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Havang(nl)</username>
        <id>4330</id>
      </contributor>
      <origin>229214</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3677" sha1="nj4ybx0ypu1et32yd76k6qgnaoki810" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Havang(nl)&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{|
|valign=top|
&lt;poem&gt;
Au signeur de Sebourc ont leur voie aqueillie,
Car d’avoir son cheval avoient grant envie :
L’uns le prist par le brach où forment l’essonnie
Et li autres le fiert à l’espée fourbie ;
Et il se deffendoit comme homs de bonne vie,
Mais toute sa défense n’i valut une alie.
Sus l’archon de le sèle fu sa char si ploïe
Que l’estrier dégerpi, s’a le sèle vuidie ;
Il n’ot plus de concoers que, par se grant maistrie,
Acolast son cheval, c’on ne l’emmenast mie ;
Et on le fiert ès bras et li chevaliers crie.
Et Bauduins i vint qui sa vois a oïe.
Quant il vit son signeur ensi, ne li plot mie :
Il broche le cheval, des esperons l’aigrie ;
Tantost l’avoit conquis, si com l’istoire crie.
A son signeur s’en vint, qu’ensément on cuivrie,
Voit les ·ij· chevaliers dont cascuns l’enssonnie ;
Entre iaux ·ij· se bouta par si grande esramie
Qu’il a fait en ·j· mont flastrir le compaignie.
Et prist lez ·ij· chevaus, s’a se voie aqueillie :
Vers l’estandart s’en va, qu’il ne s’esmaie mie,
Personne ne trouvast qui l’en tolsist demie ;
A l’enseingne est venus, s’a le proie gaingnie.
Forment en fu prisiés de la grant baronnie ;
Et chil hiraut qui ont le proèche coisie
Crioient hautement : « fleur de chevalerie !
« Sebourc au damoisiel ! avoir doit belle amie ! »
﻿Li sirez de Sebourc Jhésu-Crist en gracie ;
N’en vausist pas tenir une grant manandie.
Quant il vit Bauduin de si faite arramie :
« Enfes, » che dist li bers, « Jhésus te bénéie !
« Chertez, bien te retrais à ton anchisserie ;
« Plus gentil de toy n’a en ceste compaignie.
« Quant je ne le te di, pékiet fai et folie :
« Mais jà ne le saras, tant que t’aras plévie
&lt;/poem&gt;
|valign=top|
&lt;poem&gt; Zij hebben zich gericht op de heer van Sebourg,
Want zij hadden veel zin om zijn paard te hebben:
De een greep hem bij de arm waar hij het kwetsbaars was
En de ander treft hem met het blanke zwaard;
En hij verdedigde zich als een man van goeden huize,
Maar heel zijn verdediging was nog geen knoflookteen waard.
Zijn lichaam was zo op het zadel achterovergebogen 
Dat hij de stijgbeugel verloor en het zadel verliet;
Hij had geen andere hulp dan dat hij, door zijn grote meesterschap,
Zijn paard omhelsde, zodat men het niet zou meenemen;{{vnr|770}}
En men treft hem op de armen en de ridder schreeuwt.
En Boudewijn, die zijn stem had gehoord, kwam erheen.
Toen hij zijn heer zo zag, beviel het hem geenszins:
Hij spoort het paard aan, hitst het op met de sporen;
Hij had het zojuist veroverd, zoals het verhaal roept.
Hij kwam naar zijn heer toe, die eveneens in het nauw zat,
Ziet de twee ridders van wie elk hem lastig viel; 
Hij wierp  zich met zo'n grote vaart tussen die twee in
Dat hij in één ruk het stel deed neervallen.
En hij nam de twee paarden, en vervolgde zijn weg:{{vnr|780}}
Hij gaat naar de verzamelplaats, hij vreest niets,
Niemand slaagde er in, hem gedeeltelijk te verhinderen,
Hij is bij het vaandel gekomen en heeft de buit gewonnen.
Hij werd hevig geprezen door de grote baronnen;
En de herauten die de dapperheid hadden opgemerkt
Riepen luidkeels: &quot;bloem van de ridderschap!
&quot;Sebourg aan de jonker! Hij moet een schone liefste hebben!&quot; 
{{gap|1em}}De heer van Sebourg dankt Jezus Christus;
Hij had niet in ruil hiervoor  een groot landgoed willen bezitten.
Toen hij Boudewijn met zo'n onstuimigheid zag:{{vnr|790}}
&quot;Kind,&quot; zei de edele heer, &quot;Jezus zegene u!
&quot;Zeker, u lijkt sprekend op uw voorvaderen;
&quot;Een edelere dan u is er niet in dit gezelschap.
&quot;Als ik het u niet zeg, bega ik een zonde en een dwaasheid:
&quot;Maar nooit zult u het weten, totdat u verloofd bent met
&lt;/poem&gt;
|}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nj4ybx0ypu1et32yd76k6qgnaoki810</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>229215</id>
      <parentid>229214</parentid>
      <timestamp>2026-11-08T10:10:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Havang(nl)</username>
        <id>4330</id>
      </contributor>
      <origin>229215</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3672" sha1="h39qx4jcmadbcp9mtvdj5msqj4xofus" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Havang(nl)&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{|
|valign=top|
&lt;poem&gt;
Au signeur de Sebourc ont leur voie aqueillie,
Car d’avoir son cheval avoient grant envie :
L’uns le prist par le brach où forment l’essonnie
Et li autres le fiert à l’espée fourbie ;
Et il se deffendoit comme homs de bonne vie,
Mais toute sa défense n’i valut une alie.
Sus l’archon de le sèle fu sa char si ploïe
Que l’estrier dégerpi, s’a le sèle vuidie ;
Il n’ot plus de concoers que, par se grant maistrie,
Acolast son cheval, c’on ne l’emmenast mie ;
Et on le fiert ès bras et li chevaliers crie.
Et Bauduins i vint qui sa vois a oïe.
Quant il vit son signeur ensi, ne li plot mie :
Il broche le cheval, des esperons l’aigrie ;
Tantost l’avoit conquis, si com l’istoire crie.
A son signeur s’en vint, qu’ensément on cuivrie,
Voit les ·ij· chevaliers dont cascuns l’enssonnie ;
Entre iaux ·ij· se bouta par si grande esramie
Qu’il a fait en ·j· mont flastrir le compaignie.
Et prist lez ·ij· chevaus, s’a se voie aqueillie :
Vers l’estandart s’en va, qu’il ne s’esmaie mie,
Personne ne trouvast qui l’en tolsist demie ;
A l’enseingne est venus, s’a le proie gaingnie.
Forment en fu prisiés de la grant baronnie ;
Et chil hiraut qui ont le proèche coisie
Crioient hautement : « fleur de chevalerie !
« Sebourc au damoisiel ! avoir doit belle amie ! »
﻿Li sirez de Sebourc Jhésu-Crist en gracie ;
N’en vausist pas tenir une grant manandie.
Quant il vit Bauduin de si faite arramie :
« Enfes, » che dist li bers, « Jhésus te bénéie !
« Chertez, bien te retrais à ton anchisserie ;
« Plus gentil de toy n’a en ceste compaignie.
« Quant je ne le te di, pékiet fai et folie :
« Mais jà ne le saras, tant que t’aras plévie
&lt;/poem&gt;
|valign=top|
&lt;poem&gt; Zij hebben zich gericht op de heer van Sebourg,
Want zij hadden veel zin om zijn paard te hebben:
De een greep hem bij de arm waar hij het kwetsbaars was
En de ander treft hem met het blanke zwaard;
En hij verdedigde zich als een man van goeden huize,
Maar heel zijn verdediging was nog geen knoflookteen waard.
Zijn lichaam was zo op het zadel achterovergebogen 
Dat hij de stijgbeugel verloor en het zadel verliet;
Hij had geen andere hulp dan dat hij, door zijn grote meesterschap,
Zijn paard omhelsde, zodat men het niet zou meenemen;{{vnr|770}}
En men treft hem op de armen en de ridder schreeuwt.
En Boudewijn, die zijn stem had gehoord, kwam erheen.
Toen hij zijn heer zo zag, beviel het hem geenszins:
Hij spoort het paard aan, hitst het op met de sporen;
Hij had het zojuist veroverd, zoals het verhaal roept.
Hij kwam naar zijn heer toe, die eveneens in het nauw zat,
Ziet de twee ridders van wie elk hem lastig viel; 
Hij wierp  zich met zo'n grote vaart tussen die twee in
Dat hij in één ruk het stel deed neervallen.
En hij nam de twee paarden, en vervolgde zijn weg:{{vnr|780}}
Hij gaat naar de standaard, hij vreest niets,
Niemand slaagde er in, hem gedeeltelijk te verhinderen,
Hij is bij het vaandel gekomen en heeft de buit gewonnen.
Hij werd hevig geprezen door de grote baronnen;
En de herauten die de dapperheid hadden opgemerkt
Riepen luidkeels: &quot;bloem van de ridderschap!
&quot;Sebourg aan de jonker! Hij moet een schone liefste hebben!&quot; 
{{gap|1em}}De heer van Sebourg dankt Jezus Christus;
Hij had niet in ruil hiervoor  een groot landgoed willen bezitten.
Toen hij Boudewijn met zo'n onstuimigheid zag:{{vnr|790}}
&quot;Kind,&quot; zei de edele heer, &quot;Jezus zegene u!
&quot;Zeker, u lijkt sprekend op uw voorvaderen;
&quot;Een edelere dan u is er niet in dit gezelschap.
&quot;Als ik het u niet zeg, bega ik een zonde en een dwaasheid:
&quot;Maar nooit zult u het weten, totdat u verloofd bent met
&lt;/poem&gt;
|}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>h39qx4jcmadbcp9mtvdj5msqj4xofus</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Li romans de Bauduin de Sebourc.pdf/110</title>
    <ns>104</ns>
    <id>87759</id>
    <revision>
      <id>229216</id>
      <parentid>229128</parentid>
      <timestamp>2026-11-08T10:11:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Havang(nl)</username>
        <id>4330</id>
      </contributor>
      <origin>229216</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3698" sha1="fhjd2o2jsja498erpe4qbzl2g36mlm9" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Havang(nl)&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{|
|valign=top|
&lt;poem&gt;
Li contes des Flamens fu li bers aherdans ;
A une main le boute li damoisiaus plaisans ;
Si fort bouta le conte, jà n’en soïez doubtans,
Que du cheval l’abat, qui tost s’en fu fuïans :
A tel meschief chéi, ce nous di li rommans,
Que par bouche et par nés li dégoutoit li sans.
Entre ·ij· chevaliers se bouta li gaïans :
Des archons lez leva, li prinches souffissans,
Sus le conte les geta, puis prist les auferrans ;
Parmi les autres ·ij· s’en fu si fort courrans,
Que les bras leur rompi, si les abat sanglans.
Tous ·v· les mist à terre. Che fist Diex, li poissans,
Qui bien le poot faire, voire plus mille tamps :
Car qui Diex voelt aidier, nulz ne li est nuisans.
A l’estandart emmaine les ·ij· destrierz courrans ;
Et li contes de Flandre gist à terre dolans.
Bauduin maudissoit, quant il estoit si grans :
Si jura Dame-Dieu, qui ès chielz est manans,
Que jammais en tournoy ne sera tournoïans,
Là où Bauduins soit, né maistres, né sergans.
Reporter l’en convint, par costez et par flans.
﻿Li quens fu reportez, en sa sale pavée ;
Laissir fist le tournoy, près fu de la vesprée,
Mais li honnours en est Bauduin demourée.
Du champ est issus hors ; après lui grant huée
De hiraus qui crioient, à moult haute allenée :
« A che noble escuïer, fil de noble espousée,
« Li plus hardis qui puist férir de bonne espée !
« Fleur de chevalerie est en son corpz prouvée !
« Amour de noble dame où estez-vous alée ?
« Regardez le meillour, de chà le mer salée !
« Dure seroit l’amour, sé dame li dévée !
« Ch’est li miroirs as dames ! c’est li douche rousée !
« Ch’est hautèche et honnour ! proèche esvigourée !
« Hardemens sans paour ! de plaisanche l’entrée !
&lt;/poem&gt;
|valign=top|
&lt;poem&gt;De graaf van de Vlamingen was de edelman die hem vastgreep;
Met één hand duwt de beminnelijke jonker hem weg;
Zo hard duwde hij de graaf, twijfel er niet aan,
Dat hij hem van het paard slaat, dat er snel vandoor ging:
Hij viel met zo'n letsel, zo vertelt ons de roman,{{vnr|870}}
Dat het bloed hem uit mond en neus druppelde.
De reus wierp zich tussen twee ridders:
Hij tilde hen uit de zadels, de machtige prins,
Hij wierp hij hen op de graaf, toen nam hij de strijdrossen;
Hij rende zo hard weg tussen de andere twee door, 
Dat hij hun armen brak, en hen zo bloedend neerhaalde.
Hij legde hen alle vijf op de grond. Dat deed God, de Almachtige,
Die het goed kon doen, ja wel duizend keer meer:
Want wie God wil helpen, niemand kan die schaden.
Hij brengt de twee rennende strijdrossen naar de standaard;{{vnr|880}}
En de graaf van Vlaanderen ligt bedroefd op de grond.
Hij vervloekte Boudewijn, omdat die zo groot was:
En hij zwoer bij de Here God, die in de hemelen woont,
Dat hij nooit meer in een toernooi zal strijden,
Daar waar Boudewijn is, noch als meester, noch als knecht. 
Men moest hem wegdragen, aan zijn lendenen en zijden.
{{gap|1em}}De graaf werd teruggebracht naar zijn geplaveide zaal;
Men liet het toernooi ophouden, het was bijna avond,
Maar de eer ervan is aan Boudewijn gebleven.
Hij is het veld uit gegaan; achter hem een groot gejuich{{vnr|890}}
Van herauten die riepen met luide adem:
&quot;Aan deze nobele schildknaap, zoon van een nobele echtgenote,
&quot;De dapperste die met een goed zwaard kan slaan!
&quot;Bloem van de ridderschap is in zijn persoon bewezen!
&quot;Liefde van een nobele dame, waar bent u gebleven? 
&quot;Kijk naar de beste, aan deze kant van de zoute zee!
&quot;Hard zou de liefde zijn als een dame hem die weigerde!
&quot;Dit is de spiegel voor de dames! Dit is de zachte dauw!
&quot;Dit is hoogheid en eer! Versterkte dapperheid!
&quot;Moed zonder vrees! De toegang tot het behagen!{{vnr|900}}
&lt;/poem&gt;
|}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>fhjd2o2jsja498erpe4qbzl2g36mlm9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Li romans de Bauduin de Sebourc.pdf/113</title>
    <ns>104</ns>
    <id>87762</id>
    <revision>
      <id>229152</id>
      <parentid>224813</parentid>
      <timestamp>2026-11-07T15:04:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Havang(nl)</username>
        <id>4330</id>
      </contributor>
      <comment>/* Proefgelezen */</comment>
      <origin>229152</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3767" sha1="expikq0087zmrrh425w3qsd59clr8ba" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Havang(nl)&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{|
|valign=top|
&lt;poem&gt;
« Mon affaire chellez, si ne li ditez mie,
« Car par le sainte mort, dont Diex revint à vie,
« Dont il volt raquater toute humainne lingnie,
« Sé vous me racusés, par sens, né par folie,
« De si hideuse mort sera vo char jugie,
« C’on en sara parler jusquez en Lombardie. »
﻿« Sire, » dist l’escuïerz, « par Dieu, le fil Marie,
« Je seroie moult folz ; et science arraigie
« Aroit ou corps de moy, sé Diex me bénéie,
« Sé pour ·j· estrainge homme, que je ne connois mie,
« Métoie en aventure et mon corpz et ma vie !
« J’ameroie trop miex que sa char fuist boulie,
« Que j’éusse vo court perdue, n’eslongnie ;
« De vous me vient l’onneurs que j’ai en me baillie,
« Et si vous doy grant foy et je ne li doy mie.
« Ne pensés pas, pour Dieu, que tel chose li die :
« Je ne sai d’ont il est, né de quelle lignie ;
« Je le décheverai miex que je ne vous die. »
« Va-t-ent, » ce dist li quens, « que Diex te bénéie ! »
Li escuïerz s’en va, s’a se voie aqueillie.
En pau d’eure sera sa volenté changie :
Car qui à Bauduin éust sa mort jugie,
Et il véist l’enfant, seulement une fie,
Pour tout l’or de che mont il ne le grevast mie.
﻿Chertez, c’est grans eurs pour personne adréchie,
Quant avoec sa biauté li est bontés querquie,
Au voloir Jhésu-Cris ; mais cascuns ne l’est mie.
Tel couvient cascun estre com nature l’otrie.
﻿Or s’en va li messagez, sans nul arrestement ;
A l’hostel Bauduin est venus vistement :
Si tost que Bauduins le vit parfaitement,
Le recognut-il bien ; ses bras au col li tent.
L’escuïer acola, et li dist douchement :
« Sire, bien veingniés-vous, par le mien sérement ! »
« Damoisiaus débonnairez, » dist l’escuïerz briement,
&lt;/poem&gt;
|valign=top|
&lt;poem&gt;&quot;Verzwijg mijn zaak, en vertel hem er niets van,
&quot;Want bij de heilige dood, waarmee God weer tot leven kwam,
&quot;Waarmee Hij de gehele mensheid wilde verlossen,
&quot;Als je mij verraadt, in wijsheid of in waanzin,
&quot;Zal jou persoon tot zo'n afschuwelijke dood worden veroordeeld,
&quot;Dat men erover zal weten te spreken tot in Lombardije.&quot;
&quot;Heer,&quot; zei de schildknaap, &quot;bij God, de zoon van Maria,
&quot;Ik zou wel heel dwaas zijn; en een vastgeraakte wijsheid
&quot;Zou er in mijn lichaam zijn, moge God mij zegenen,
&quot;Als ik voor een vreemde man, die ik helemaal niet ken,{{vnr|980}}
&quot;Mijn lichaam en mijn leven op het spel zou zetten!
&quot;Ik zou veel liever hebben dat zijn lichaam gekookt werd,
&quot;Dan dat ik uw gunst zou verliezen of eruit verbannen zou worden;
&quot;Van u komt de eer die ik ontvangen heb, 
&quot;En dus ben ik u grote trouw verschuldigd en hem helemaal niet.
&quot;Denk niet, om Gods wil, dat ik zo'n ding tegen hem zou zeggen:
&quot;Ik weet niet vanwaar hij is, noch van welk geslacht;
&quot;Ik zal hem beter misleiden dan ik u kan zeggen.&quot;
&quot;Ga heen,&quot; zei de graaf, &quot;moge God je zegenen!&quot;
De schildknaap gaat heen, en heeft zijn weg vervolgd.{{vnr|990}}
Zijn wil zal in korte tijd veranderd zijn:
Want wie voor Boudewijn zijn dood zou hebben gevonnist,
En slechts één enkele keer het kind zou zien,
Zou hij hem voor al het goud van deze wereld geen kwaad doen.
{{gap|1em}}Zeker, het is een groot geluk voor een welgemanierd persoon,
Wanneer met zijn schoonheid hem ook goedheid is gegeven,
Naar de wil van Jezus Christus; maar dat is niet iedereen gegeven.
Het betaamt eenieder te zijn zoals de natuur hem toestaat.
{{gap|1em}}Nu gaat de boodschapper heen, zonder enig ophouden;
Hij is snel aangekomen bij de herberg van Boudewijn:{{vnr|1000}}
Zodra Boudewijn hem volkomen zag,
Herkende hij hem heel goed; hij slaat zijn armen om zijn hals.
Hij omhelsde de schildknaap, en zei teder tegen hem:
&quot;Heer, wees welgekomen, bij mijn eed!&quot;
&quot;Wellevende jonker,» zei de schildknaap kort,
&lt;/poem&gt;
|}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>expikq0087zmrrh425w3qsd59clr8ba</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Li romans de Bauduin de Sebourc.pdf/114</title>
    <ns>104</ns>
    <id>87763</id>
    <revision>
      <id>229153</id>
      <parentid>224814</parentid>
      <timestamp>2026-11-07T15:17:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Havang(nl)</username>
        <id>4330</id>
      </contributor>
      <comment>/* Proefgelezen */</comment>
      <origin>229153</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3695" sha1="f6dxjpte069w67zgz0m9q1riukh1qdw" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Havang(nl)&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{|
|valign=top|
&lt;poem&gt;
« Ma dame vous salue, qui de biauté resplent,
« Si vous mande par mi que sans arrestement
« Venez à li parler ; car elle vous atent,
« En sa cambre pavée, qui est painte à argent. »
Et quant Bauduins l’ot, de la joye s’estent ;
Il dist à l’escuïer : « g’irai moult liëment ! »
﻿Mist main à s’aumoisnière, tost et isnelement ;
·xv· saus i trouva, ne fu mie grantment,
Il n’avoit plus de fin en tout le firmament :
Espargniez les avoit, et gardez longement.
Il en fu moult honteus que si poi il em prent ;
Si dist à l’escuïer : « sire, chertainnement
« Veschi tout men avoir, che vous ai-je en couvent,
« Voire que je ai chi ; je ne porte noient
« Monnoye aveuques mi : nulz besoins ne m’en prent.
« Sé li dons est petis, ne le prendés pas lent,
« Car j’amenderai tout, sé je vis longement. »
« Sire, » dist l’escuïerz, « n’en prenderai noient. »
Et quant Bauduins l’ot, si li dist hautement :
« Sé li dons est petis, qu’il ne vaille grantment ;
« N’el tenés en vieute, pour Dieu omnipotent ;
« Sé je péusse miex, je vous ai en couvent
« Que je le vous fesisse, de coer entièrement :
« Li homs qui sert à maistre ne fait pas son talent. »
Oït le li escuïerz, moult grant pleuté l’emprent ;
Si dist à Bauduin : « sire, chertainement
« Li dons me pléust bien, je vous di vraiëment ;
« Mais nulz homs ne doit prendre, par nul devisement,
« D’autrui joyaus, né robes, né or fin, né argent,
« Non sé il ne le voelt déservir loyaument.
﻿« Sire, » dist l’escuïerz, « entendés ma raison :
« De vous ne prenderai, en tant comme ore, don. »
« Chertes, » dist Bauduins, « dont i a souspechon ;
« Et sé vous ne prendés, en le vostre parchon,
« Ches denierz chi endroit, si ait m’âme pardon,
&lt;/poem&gt;
|valign=top|
&lt;poem&gt;&quot;Mijn dame die schittert van schoonheid, groet u,
&quot;En zij ontbiedt u via mij dat u zonder dralen
&quot;Met haar komt spreken; want zij wacht op u,
&quot;In haar geplaveide kamer, die met zilver is beschilderd.&quot; 
En toen Boudewijn het hoorde, straalde hij van vreugde;{{vnr|1010}}
Hij zei tegen de schildknaap: &quot;ik zal er heel graag heen gaan!&quot;
Hij stak zijn hand in zijn aalmoesbeurs, snel en vlug;
Hij vond er vijftien stuivers in, het was niet veel,
Hij had niets meer in het hele firmament:
Hij had ze gespaard en lange tijd bewaard.
Hij was er erg beschaamd over dat hij er zo weinig uit nam;
En hij zei tegen de schildknaap: &quot;heer, zeker
&quot;Zie hier al mijn bezit, dat beloof ik u,
&quot;Althans wat ik hier heb; ik draag niets 
&quot;Aan geld bij me: ik heb er geen behoefte aan.{{vnr|1020}}
&quot;Al is het geschenk klein, neem het niet onwillig aan,
&quot;Want ik zal alles goedmaken, als ik lang leef.&quot;
&quot;Heer,&quot; zei de schildknaap, &quot;ik zal er niets van aannemen.&quot;
En toen Boudewijn dat hoorde, zei hij luid tegen hem:
&quot;Al is het geschenk klein, zodat het niet veel waard is;
&quot;Houd het niet voor waardeloos, bij de almachtige God;
&quot;Als ik beter kon, beloof ik u
&quot;Dat ik het van ganser harte zou doen:
&quot;De man die een meester dient, doet niet wat hij zelf wil.&quot; 
Toen de schildknaap dat hoorde, beving hem een groot medelijden;{{vnr|1030}}
En hij zei tegen Boudewijn: &quot;heer, zeker
&quot;Het geschenk zou mij wel behagen, ik zeg het u werkelijk;
&quot;Maar geen mens mag, op welke wijze dan ook, 
&quot;van een ander aannemen juwelen, noch kleding, noch fijn goud, noch zilver,
&quot;Tenzij hij het trouw wil verdienen.
&quot;Heer,&quot; zei de schildknaap, &quot;luister naar mijn reden:
&quot;Van u zal ik, vooralsnog, geen geschenk aannemen.&quot;
&quot;Zeker,&quot; zei Boudewijn, &quot;dan is er argwaan;
&quot;En als u niet, als uw deel, deze munten
&quot;Hier ter plekke aanneemt, moge mijn ziel dan vergeving vinden,{{vnr|1040}}
&lt;/poem&gt;
|}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>f6dxjpte069w67zgz0m9q1riukh1qdw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Li romans de Bauduin de Sebourc.pdf/115</title>
    <ns>104</ns>
    <id>87764</id>
    <revision>
      <id>229154</id>
      <parentid>224815</parentid>
      <timestamp>2026-11-07T15:28:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Havang(nl)</username>
        <id>4330</id>
      </contributor>
      <comment>/* Proefgelezen */</comment>
      <origin>229154</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3787" sha1="qfe7880bgw9aesalqvmby1okqrcc2x4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Havang(nl)&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{|
|valign=top|
&lt;poem&gt;
« En vous n’arai fianche nient plus qu’en ·j· laron ;
« Ni aujourd’ui n’irai en le vostre maison. »
﻿Quant li escuïerz l’ot, sé li dist à haut ton :
« Les denierz prenderai, par tel condition
« Qu’il n’i ara denier ne vous vaille ·j· royon ;
« La maille vous vaura tout l’avoir Salemon. »
« E ! Diex, » dist Bauduins, « veschi bonne raison ;
« A bonne eure assamblai l’argent et le billon !
« Ne vint mie d’usure, né de male raison,
« Qu’il montepliëroit si bien ceste saison ;
« Loyalment les gaingnai, si ait m’âme pardon,
« Et pour chou en venra li gaingne à bon quoron.
« Miex vaut ·j· seulz deniers, en escript le trouve-on,
« Gaigniet en loyauté, sans nulle traïson,
« Que de l’avoir d’usure tout plain une maison. »
﻿Bauduins fu moult lies quant cellui escoutoit,
Qui dist que ses argens bien montepliëroit ;
Adont li demanda quel choze li diroit.
Li escuïerz li dist comment le cose estoit :
Et du conte de Flandre, qui l’abit pris l’avoit.
A loy d’une pucelle, en cambrez l’atendoit ;
Et pour lui esprouver comment se maintenroit
A sa serour germaine, s’a son gré le tenoit,
Et le sien puchelaige prendre li ozeroit.
Et quant Bauduins l’ot, tous li sans li muoit ;
Si dist à l’escuïer que bien li renderoit.
Et puis dist que li contes plains d’innocense estoit
Qui de si faite espreuve esprouver le voloit,
Pour savoir sé sa soer son gré acompliroit,
S’ensi avenoit cose que li cas s’i offroit.
« Oïl voir, » dist li enfes, « sé ·c· en i avoit !
« Il n’est mie preud’oms qui s’en déporteroit. »
Bauduins ot merveillez quant cellui escouta,
Il l’en sot moult bon gré, et si l’en merchia ;
Et dist que s’auques vit bien li remerira.
&lt;/poem&gt;
|valign=top|
&lt;poem&gt;
&quot;In u zal ik niet meer vertrouwen hebben dan in een dief;
&quot;Noch zal ik vandaag naar uw huis gaan.&quot;
Toen de schildknaap het hoorde, zei hij met luide stem:
&quot;De munten zal ik aannemen, onder deze voorwaarde
&quot;Dat er geen munt zal zijn die u niet een koninkrijk waard zal zijn;
&quot;De penning zal u al het bezit van Salomo waard zijn.&quot;
&quot;Ach! God,&quot; zei Boudewijn, &quot;zie hier een goede reden;
&quot;Op een goed uur heb ik het geld en het kleingeld verzameld! 
&quot;Het kwam niet voort uit woeker, noch uit een slechte zaak,
&quot;Dat het dit seizoen zo goed verveelvoudigd werd;{{vnr|1050}}
&quot;Ik heb het eerlijk het verdiend, moge mijn ziel vergeving vinden,
&quot;En daarom zal de winst een goede bestemming bereiken.
&quot;Beter is één enkele penning, zo vindt men geschreven,
&quot;Verdiend in eerlijkheid, zonder enig verraad,
&quot;Dan een heel huis vol met het bezit van woeker.&quot;
{{gap|1em}}Boudewijn was zeer verheugd toen hij naar hem luisterde,
Die zei dat zijn geld goed zou verveelvoudigen;
Toen vroeg hij hem wat hij hem zou vertellen. 
De schildknaap vertelde hem hoe de zaak in elkaar stak:
En over de graaf van Vlaanderen, die het gewaad had genomen.{{vnr|1060}}
Als een meisje wachtte hij op hem in de kamers;
En om hem te beproeven hoe hij zich zou gedragen
Tegenover zijn eigen zuster, of hij haar naar zijn hand zou zetten,
En haar maagdelijkheid zou durven nemen.
En toen Boudewijn het hoorde, veranderde al zijn bloed;
En hij zei tegen de schildknaap dat hij het hem goed zou betaald zetten.
En toen zei hij dat de graaf vol onschuld was 
Die hem met zo'n proef wilde beproeven,
Om te weten of zijn zuster zijn wil zou inwilligen,
Als het zo mocht gebeuren dat de gelegenheid zich aandiende.{{vnr|1070}}
&quot;Ja, inderdaad,&quot; zei het kind, &quot;al waren er honderd!
&quot;Het is geen oprecht man die zich ervan zou onthouden.&quot;
Boudewijn was verwonderd toen hij naar hem luisterde,
Hij was hem er zeer dankbaar voor, en dankte hem ervoor;
En zei dat als hij nog even leefde, hij het hem goed zou vergelden.
&lt;/poem&gt;
|}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qfe7880bgw9aesalqvmby1okqrcc2x4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Li romans de Bauduin de Sebourc.pdf/116</title>
    <ns>104</ns>
    <id>87765</id>
    <revision>
      <id>229213</id>
      <parentid>224816</parentid>
      <timestamp>2026-11-08T10:07:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Havang(nl)</username>
        <id>4330</id>
      </contributor>
      <comment>/* Proefgelezen */</comment>
      <origin>229213</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3739" sha1="nn3rz3iqs118f4gaqf1u745613xrrum" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Havang(nl)&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{|
|valign=top|
&lt;poem&gt;
﻿Aveuques l’escuïer briefment s’achemina.
Li escuïerz le mainne ; le chambre li monstra,
Où li contes estoit, qui l’enfant attent là.
Atant est Bauduins qui en le chambre entra,
Et puis isnèlement li bers s’achemina ;
Et dist : « chius Jhésu-Cris, qui se mort pardonna,
« Il saut et bénéie ceste pucelle là,
« Comme le plus gentis c’onques mère porta,
« Et toute le plus belle c’onques homs engenra !
« Dame, chi sui venus, en vo cambre de chà ;
« Si m’esmerveil pour coi li vos corps mandé m’a.
« Je sui apareillies à quan qu’il vous plaira,
« Sauve l’onneur de vous, autre cose n’i a. »
﻿Et quant li contes l’ot, en estant se drécha ;
Puis dist à Bauduin : « dous amis, venez chà,
« Séés d’encoste moy, et mes corpz vous dira
« Pour coi vous ai mandet ; plus ne chelet sera.
« Ne vous souvient-il mie mes corpz vous envoïa
« Le biau chapel d’or fin, c’uns escuïerz porta ? »
﻿« Oïl, dame, » dist l’enfes, « on le me présenta :
« Plus d’onneur me fesistes que je ne vaurai jà ;
« Mais chertes de bon coer jammais maus ne venra.
« Toudis monstre li bons le bien qu’ens au coer a.
« Dame, » dist Bauduins, « je sui à vous venus ;
« Si vous lo et gracie, et si pri à Jhésus
« Dou bien que m’avez fait et l’onneur toute sus.
« Ne puisse jà morir, gentis corps esléus,
« Tant que de moy vous soit li gerredons rendus !
« Sauve le vostre honnour ; là ne doit penser nulz. »
﻿« Sire, vous dites bien, foy que je doy Jhésus.
« Lie sui que chaiens vous estes embatus ;
« Jammais n’en isterez tant que serez mes drus,
« Tout à vostre voloir, frans damoisiaus menbrus.
« Par vostre grant biauté est mes corpz déchéus :
« Et est d’un dart d’amours parfaitement férus,
&lt;/poem&gt;
|valign=top|
&lt;poem&gt;Hij ging snel met de schildknaap op weg. 
De schildknaap leidt hem; hij toonde hem de kamer,
Waar de graaf was, die daar op het kind wachtte.
OP dat moment trad Boudewijn de kamer binnen,
En vervolgens stapte de edelman stapte naar voren;{{vnr|1080}}
En zei: &quot;Moge Jezus Christus, die met zijn dood vergiffenis gaf,
&quot;Deze maagd daar redden en zegenen,
&quot;Als de edelste die ooit een moeder droeg,
&quot;En de allermooiste die ooit een man verwekte!
&quot;Dame, hier ben ik gekomen, in uw kamer hier;
&quot;En ik verwonder mij erover waarom uw persoon mij heeft ontboden. 
&quot;Ik ben bereid tot alles wat u behaagt,
&quot;behoudens uw eer, iets anders is er niet.&quot;
{{ga|1em}}En toen de graaf dat hoorde, richtte hij zich op;
en zei toen tegen Boudewijn: &quot;lieve vriend, kom hier,{{vnr|1090}}
&quot;Zit hier naast mij, en mijn persoon zal u vertellen
&quot;Waarom ik u ontboden heb; het zal niet langer verborgen blijven.
&quot;Herinnert u zich niet meer dat mijn persoon u 
&quot;De mooie hoed van fijn goud stuurde, die een schildknaap bracht?&quot;
{{gap|1em}}&quot;Ja, dame,&quot; zei het kind, &quot;men heeft hem aan mij overhandigd:
&quot;U hebt mij meer eer bewezen dan ik ooit waard zal zijn; 
&quot;Maar zeker, uit een goed hart zal nooit kwaad voortkomen.
&quot;Altijd toont de goede het goede dat hij in zijn hart heeft.
&quot;Dame,&quot; zei Boudewijn, &quot;ik ben naar u toe gekomen;
&quot;En ik loof en dank u, en zo bid ik tot Jezus{{vnr|1100}}
&quot;Voor het goede dat u mij gedaan hebt en alle eer daarboven.
&quot;Moge ik nooit sterven, uitverkoren edele persoon,
&quot;Voordat u door mij de beloning is teruggegeven!
&quot;Behoudens uw eer; daaraan mag niemand denken.&quot;
{{gap|1em}}&quot;Heer, u spreekt goed, bij het geloof in Jezus. 
&quot;Blij ben ik dat u hierbinnen bent gekomen; 
&quot;Nooit zult u hier weggaan totdat u mijn minnaar bent,
&quot;Geheel naar uw wil, edele, welgebouwde jonker.
&quot;Door uw grote schoonheid is mijn persoon bezweken:
&quot;En is door een pijler van de liefde volkomen getroffen,{{vnr|1110}}
&lt;/poem&gt;
|}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nn3rz3iqs118f4gaqf1u745613xrrum</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Li romans de Bauduin de Sebourc.pdf/117</title>
    <ns>104</ns>
    <id>87766</id>
    <revision>
      <id>229217</id>
      <parentid>224817</parentid>
      <timestamp>2026-11-08T10:16:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Havang(nl)</username>
        <id>4330</id>
      </contributor>
      <comment>/* Proefgelezen */</comment>
      <origin>229217</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3820" sha1="60xupzjxor4i5ny9vhluwnvnxrefggg" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Havang(nl)&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{|
|valign=top|
&lt;poem&gt;
« Si que ne sai à dire d’ont chius maus m’est venus ;
« Mais jà n’en garirai, pour contes né pour dus,
« Fors par vostre gent corps, car telz est mes argus.
« L’amour de moi vous doins et ottroi toute sus ;
« Et sé vous n’en prendés, vous serez moult bobus,
« Car quant li fers est caus, on i doit férir sus.
« A ! nobles damoisiaus, ne vous desplaise mie
« Sé de dire mes maus sui envers vous hardie ;
« Car c’est par vo biauté, douche gorge polie.
« Or sai bien que vous n’estes de si haute lignie
« Comme il affiert à moy, dont je sui courrecie ;
« Jammais n’ariés acort, que m’éussiés plévie.
« Sans l’un l’autre espouser ont ami et amie
« Soulas et grant déduit et plaisanche à le fie !
« Boin tamps en larechin ch’est plus grant mélodie
« Que che n’est de la choze c’on a appareillie ;
« Et s’esploitier pooie, en aucune partie,
« Que mes frères Robers péust perdre la vie,
« Par li envenimer, ou d’autre sorchérie,
« Dont nous ariems conseil en menant druérie ;
« Volentiers le feroie, je vous jure et afie.
« Car sé il estoit mors, à doel et à hasquie,
« Je ne sai homme, el monde, pour cui laissasse mie
« Vo corps à espouser, par Dieu le fil Marie ;
« Car de nous ·ij· seroit moult douche compaingnie.&quot;
﻿« Dame,&quot; dist Bauduins, « estez-vous esragie ?
« Ne plache à Jhésu-Crist que fache tel folie
« Que de penser à vous, douche dame prisie !
« Car je ne le feroie, pour tout l’or de Pavie.
« Jà ne serés de tant vraiëment abaissie,
« Qu’à si chétif de moy vous soïés jà amie :
« J’ameroie trop miex le teste avoir trenchie,
« Qu’abiter me fausist à vo corpz une fie ;
« Né qu’au conte fesisse si grande villonnie,
« Qu’envers sa soer menasse si faite druérie.
&lt;/poem&gt;
|valign=top|
&lt;poem&gt;&quot;Zodat ik niet weet te zeggen vanwaar dit kwaad over mij is gekomen;
&quot;Maar nooit zal ik ervan genezen, voor graven noch voor hertogen,
&quot;Behalve door uw edele lichaam, want zo is mijn betoog.
&quot;De liefde voor mij geef en schenk ik u geheel;
&quot;En als u die niet aanneemt, zult u erg dwaas zijn,
&quot;Want wanneer het ijzer heet is, moet men erop slaan. 
&quot;Ach! nobele jonker, laat het u niet misnoegen
&quot;Als ik stoutmoedig ben om mijn kwalen aan u te vertellen;
&quot;Want het komt door uw schoonheid, zachte, blanke hals.
&quot;Nu weet ik wel dat u niet van zo'n hoog geslacht bent{{vnr|1120}}
&quot;Als het mij betaamt, waarom ik bedroefd ben;
&quot;Nooit zou u instemming krijgen dat u met mij verloofd was.
&quot;Zonder met elkaar te trouwen hebben minnaar en minnares
&quot;Troost en groot jolijt en soms behagen!
&quot;Een goede tijd in het geheim is een grotere melodie
&quot;Dan dat het is van de zaak die men heeft voorbereid; 
&quot;En als ik succes zou kunnen hebben, in enig opzicht,
&quot;Dat mijn broer Robert het leven zou kunnen verliezen,
&quot;Door hem te vergiftigen, of door een andere hekserij,
&quot;Waarover wij advies zouden krijgen terwijl we de liefde bedrijven;{{vnr|1130}}
&quot;Heel graag zou ik het doen, dat zweer en beloof ik u.
&quot;Want als hij dood was, in rouw en in ellende,
&quot;Ken ik geen man ter wereld voor wie ik zou nalaten
&quot;Uw lichaam te trouwen, bij God de zoon van Maria;
&quot;Want van ons tweeën zou het een zeer zacht gezelschap zijn.&quot;
&quot;Dame,&quot; zei Boudewijn, &quot;bent u krankzinnig geworden? 
&quot;Moge het Jezus Christus niet behagen dat ik zo'n dwaasheid bega
&quot;Als om aan u te denken, zachte, geprezen dame!
&quot;Want ik zou het niet doen, voor al het goud van Pavia.
&quot;Nooit zult u werkelijk zo diep verlaagd worden,{{vnr|1140}}
&quot;Dat u voor zo'n stakker als ik ooit een liefste zult zijn:
&quot;Ik zou veel liever mijn hoofd eraf laten hakken,
&quot;Dan dat ik één enkele keer met uw lichaam zou moeten samenzijn;
&quot;Noch dat ik de graaf zo'n grote schanddaad zou aandoen,
&quot;Dat ik met zijn zuster zo'n liefde zou bedrijven.
&lt;/poem&gt;
|}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>60xupzjxor4i5ny9vhluwnvnxrefggg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Li romans de Bauduin de Sebourc.pdf/118</title>
    <ns>104</ns>
    <id>87767</id>
    <revision>
      <id>229222</id>
      <parentid>224818</parentid>
      <timestamp>2026-11-08T10:54:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Havang(nl)</username>
        <id>4330</id>
      </contributor>
      <comment>/* Proefgelezen */</comment>
      <origin>229222</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3712" sha1="3abojbkbsaecypr2qc70x9d2b2ykv9h" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Havang(nl)&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{|
|valign=top|
&lt;poem&gt;
« Par me foy, vous seriés bonne en ·j· fu lanchie,
« Qui volez vostre honnour soit ensi amenrie !
« Par moy ne serés jà nul jour desconseillie ;
« Miex vaurroie boulir, et morir à hasquie,
« Que je vous acolaisse seulement une fie.
« A ! dame, vraiement mal estes avoiie,
« Qui perdre vous volés et faire, à vo lignie,
« Blasme et honte si grant ; trop seriés amenrie !
« Pensés à un haut homme, pour Dieu je vous en prie,
« De cui vous ne soïés de honte reprochie.
« Puis que son puchellaige pert la dame jolie,
« Jammais n’ara honnour, né ne sera prisie. »
﻿« Taisiez-vous, damoisiaus, tout che ne dites mie.
« Car moult de dames sont, je vous achertéfie,
« Qui se marient bien, en haute signourrie,
« Tout sans leurz puchellages ; mais on ne le seit mie.
« Que faut-il une dame quant elle a vin sour lie ;
« A boire et à menguier, bien caufée et rostie ?
« Nulle riens ne li faut, fors celle estorie.
« Sire, frans damoisiaus, or ne tient fors qu’à ti
« Que tu n’aies amie telle com vés le chi. »
﻿« Dame, » dist Bauduins, « par Dieu qui ne menti,
« Qui me donroit tout l’or qui est jusqu’à Brandi,
« N’aroie à vous afaire par nul carnel déli.
« Je sui ·j· povres homs, fiex d’un villain enqui ;
« Et vous estez bien digne d’avoir ·j· roy genti :
« Eslisiés ·j· haut prinche, de coi li vostre ami
« En soient honneret ; pour Dieu je vous em pri !
« Gardés le vostre honnour, et vo corps signourri ;
« Jà ne plache à cellui qui onques ne menti,
« Que du conte de Flandre fache mon anemi ;
« C’est li plus souffissans k’ains de mère nasqui !
« Tant d’onneur li ferai, par Dieu, à che jour chi,
« Que sa serour sera déportée per mi ;
« Et ne finerai mais, sé li arai géhi
&lt;/poem&gt;
|valign=top|
&lt;poem&gt;&quot;Bij mijn geloof, u zou goed zijn om in een vuur geworpen te worden,
&quot;U die wilt dat uw eer zo verlaagd wordt!
&quot;U zult nooit op een dag door mij misleid worden;
&quot;Liever zou ik koken, en sterven in ellende,
&quot;Dan dat ik u, al was het maar één keer, zou omhelzen.{{vnr|1150}}
&quot;Ach! dame, werkelijk, u bent op de verkeerde weg,
&quot;U die uzelf wilt verliezen en uw geslacht
&quot;Zo'n grote schande en schaamte wilt aandoen; u zou te zeer verlaagd zijn!
&quot;Denk aan een hoge heer, om Gods wil bid ik u,
&quot;Door wie u niet met schande zult worden berispt.
&quot;Want zodra de schone dame haar maagdelijkheid verliest, 
&quot;Zal zij nooit meer eer hebben, noch geprezen worden.&quot;
&quot;Zwijg, jonker, zeg dat allemaal niet.
&quot;Want er zijn veel dames, dat verzeker ik u,
&quot;Die een heel goed huwelijk sluiten met hoge heren,{{vnr|1160}}
&quot;Geheel zonder nog maagd te zijn; maar men weet het helemaal niet.
&quot;Wat ontbreekt het een dame als zij wijn op de droesem heeft;
&quot;Te drinken en te eten, goed warm en gebraden?
&quot;Niets ontbreekt haar, behalve dat verhaal.
&quot;Heer, edele jonker, nu hangt het alleen van jou af
&quot;Dat je geen liefste hebt zoals je die hier ziet.&quot; 
&quot;Dame,&quot; zei Boudewijn, &quot;bij God die niet liegt,
&quot;Wie mij al het goud zou geven dat tot in Brindisi is,
&quot;Zou ik met u geen vleselijk genot willen hebben.
&quot;Ik ben een arm man, zoon van een boerenpummel hier;{{vnr|1170}}
&quot;En u bent wel waardig om een edele koning te hebben:
&quot;Kies een hoge prins, waarmee uw vrienden
&quot;Geëerd zullen worden; om Gods wil, ik bid u erom!
&quot;Bewaar uw eer, en uw adellijk lichaam;
&quot;Moge het nooit behagen aan hem die nooit liegt,
&quot;Dat ik van de graaf van Vlaanderen mijn vijand maak; 
&quot;Hij is de voortreffelijkste die ooit uit een moeder geboren is!
&quot;Zo veel eer zal ik hem bewijzen, bij God, op deze dag,
&quot;Dat zijn zuster door mij ongemoeid zal worden gelaten;
&quot;En ik zal niet rusten, of ik zal hem hebben bekend{{vnr|1180}}
&lt;/poem&gt;
|}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3abojbkbsaecypr2qc70x9d2b2ykv9h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Li romans de Bauduin de Sebourc.pdf/119</title>
    <ns>104</ns>
    <id>87768</id>
    <revision>
      <id>229223</id>
      <parentid>224819</parentid>
      <timestamp>2026-11-08T11:10:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Havang(nl)</username>
        <id>4330</id>
      </contributor>
      <comment>/* Proefgelezen */</comment>
      <origin>229223</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3710" sha1="r622iqu85iym670tzuyy32i5vcztwf2" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Havang(nl)&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{|
|valign=top|
&lt;poem&gt;
« Tous les villains parlers que dit avez de li. »
﻿Si com par mautalent, hors de le cambre issi,
C’onques ne dist adieu quant il s’en départi.
Quant li contez le voit, forment li abéli :
Tost et isnèlement son abit desvesti,
Et revint en la sale. Bauduins vint à li,
Et si s’agenoulla, sans faire nul détri ;
Et dist : « contez de Flandre, pour Dieu aïez me vi,
« Tant que j’arai à vous ·j· conseil regéhi. »
Quant li contes l’entent, par le main le saisi.
Or est menez en camp ; on l’a bien endormi.
﻿« Sire, » dist Bauduins, « oïés c’on vous dira :
« Vostre soer, la puchelle, maintenant me manda.
« Sire, j’alai à lui ; ne vous mentirai jà.
« Vo soer, par fol argu, chertes me présenta
« Plus que dire n’en doi, dont forment m’anoïa.
« Si vous prie, pour Dieu qui le monde créa,
« Que vous le mariez, car grant besoing en a ;
« Et sé vous ne le faites, il vous en mesquerra. »
« Bauduin, » dist li contes, « bien ait qui te porta !
« En toi ai ·j· ami, pour che miex t’en sera :
« Chevalier te ferai. » Adonques l’adouba,
Sénescaut de sa terre adonques l’ordena,
Et grande revenue li contes li donna,
Et le tint à se court, et forment l’onnera.
Mais il fist grant folie, quant tant il s’i fia ;
Enchois que lonc tampz passe, il s’en repentira !
﻿Blanche, sa soer germainne, à garder li bailla,
Et le mist en sa garde dou tout li otroïa,
Jusques à tant c’unz roys requerre li venra ;
Mais sé biens li en vient, grans merveillez sera !
Ensément Bauduins en che païs régna,
Sénascaus de Hainau, et en grandeur monta.
A Sebourc va et vient ; le plus i séjourna.
La fille au chevalier en che tamps engroissa,
&lt;/poem&gt;
|valign=top|

&lt;poem&gt;&quot;Alle kwaadsprekerij die u over haar zegt.&quot; 
{{gap|1em}}Alsof uit misnoegen, ging hij de kamer uit,
Zodat hij geen adieu zei toen hij vertrok.
Toen de graaf dat zag, beviel het hem ten zeerste:
Snel en vlug trok hij zijn gewaad uit, 
En keerde terug in de zaal. Boudewijn kwam naar hem toe,
En knielde neer, zonder enig uitstel;
En zei: &quot;graaf van Vlaanderen, moge God mijn leven beschermen,
&quot;Totdat ik aan u een geheim heb bekend.&quot;
Toen de graaf het hoorde, greep hij hem bij de hand.{{vnr|1190}}
Nu is hij om de tuin geleid; men heeft hem goed in slaap gesust.
&quot;Heer,&quot; zei Boudewijn, &quot;luister naar wat men u zal zeggen:
&quot;Uw zuster, het meisje, heeft mij zojuist ontboden.
&quot;Heer, ik ging naar haar toe; ik zal nooit tegen u liegen.
&quot;Uw zuster heeft mij, door een dwaas betoog, zeker aangeboden 
&quot;Meer dan ik behoor te zeggen, waarover ik hevig ontstemd was.
&quot;Dus bid ik u, om God die de wereld schiep,
&quot;Dat u haar uithuwt, want zij heeft er grote nood aan;
&quot;En als u het niet doet, zal het slecht voor u aflopen.&quot;
&quot;Boudewijn,&quot; zei de graaf, &quot;gezegend zij zij die je droeg!{{vnr|1200}}
&quot;In jou heb ik een vriend, daarom zal het beter voor je zijn:
&quot;IK zal je ridder maken.&quot; Toen sloeg hij hem tot ridder,
Hij benoemde hem toen tot hofmmaarschalk van zijn land,
En de graaf gaf hem grote inkomsten,
En hij hield hem aan zijn hof, en eerde hem hevig. 
Maar hij beging een grote dwaasheid, toen hij zozeer op hem vertrouwde;
Voordat er veel tijd verstrijkt, zal hij er spijt van krijgen!
{{gap|1em}}Hij gaf hem opdracht om Blanche, zijn eigen zuster, te bewaren,
En stelde haar geheel onder zijn hoede, dat kende hij hem toe,
Totdat een koning haar zou komen opeisen;{{vnr|1210}}
Maar als er goeds uit voortkomt, zal het een groot wonder zijn!
Aldus regeerde Boudewijn in dat land,
Hofmaarschalk van Henegouwen, en hij steeg in grootheid.
Hij komt en gaat naar Sebourg; daar verbleef hij het meeste.
De dochter van de ridder werd in die tijd zwanger, 
&lt;/poem&gt;
|}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>r622iqu85iym670tzuyy32i5vcztwf2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Li romans de Bauduin de Sebourc.pdf/120</title>
    <ns>104</ns>
    <id>87769</id>
    <revision>
      <id>229224</id>
      <parentid>224820</parentid>
      <timestamp>2026-11-08T11:31:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Havang(nl)</username>
        <id>4330</id>
      </contributor>
      <comment>/* Proefgelezen */</comment>
      <origin>229224</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1587" sha1="mjnfoefo4nxmwz9uykjewx4ghnvh6kz" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Havang(nl)&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{|
|valign=top|
&lt;poem&gt;
Et en ot ·j· bastart que durement ama ;
Car onques si crueus ou siècle ne régna :
Si fist mainte proèche c’on vous recordera,
Quant liex en ert et poins. Li mère le porta ;
Li sirez de Sebourc moult dolans en sera
De chou que Bauduins espouser n’el vaurra.
﻿De Bauduin larai, et mes corpz vous dira
D’Esmeret, le sien frère, qui Gaufroi guerroïa :
Il ot assis Nimaye ; car Idain li bailla
·xxm· Boulenois, qu’Esmerez ammena
Es prez devant Nimaye. O lui ses frères a ;
Gloriant, Alixandre, que durement ama.
Li sièges fu moult grans et longement dura,
Mais Gaufrois li traïtrez petit i aconta.
Qui d’autrui argent joue, s’il a peur grant tort a.


{{lijn|6em}}
&lt;/poem&gt;
|valign=top|
&lt;poem&gt;En zij kreeg een bastaard van hem die zij vurig liefhad;
Want niemand regeerde zo meedogenloos in de tijd:
Hij verrichtte menige dapperheid die men u zal overleveren,
Wanneer de plaats en de tijd daar zijn. De moeder droeg hem;
De heer van Sebourg zal er zeer bedroefd over zijn{{vnr|1220}}
Dat Boudewijn haar niet wil trouwen.
Over Boudewijn zal ik ophouden, en mijn persoon zal u vertellen
Over Esmeret, zijn broer, die Govert beoorlogde:
Hij had Nijmegen belegerd; want Ida gaf hem
20.000 man uit Boulogne, die Esmeret meebracht 
In de weiden voor Nijmegen. Hij heeft zijn broers bij zich;
Gloriant, Alexander, die hij vurig liefhad.
De belegering was zeer groot en duurde lange tijd,
Maar Govert de verrader trok zich er weinig van aan.
Wie met andermans geld speelt, heeft, als hij bang is, groot ongelijk.{{vnr|1230}}


{{lijn|6em}}&lt;/poem&gt;
|}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>mjnfoefo4nxmwz9uykjewx4ghnvh6kz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:De Katholieke Illustratie vol 001.pdf/202</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90331</id>
    <revision>
      <id>229156</id>
      <timestamp>2026-11-07T17:47:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dedden</username>
        <id>258</id>
      </contributor>
      <comment>/* Proefgelezen */</comment>
      <origin>229156</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11457" sha1="3ubjv1q3wxiia8ve283v19r3r1wjhwr" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Dedden&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;section begin=&quot;s1&quot;/&gt;{{c|{{x-larger|DE UITVINDER VAN HET NAALDGEWEER.}}}}

{{img float
|file= Katholieke Illustratie 1867-1868 - Initaal D - groot.jpg
|align= left
|width= 200px
}}en 9&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt; December — overleed te Sömmerda in Thuringen ridder ''Johann Nicolaas von Dreijse'',  uitvinder van het naaldgeweer. Sedert dit vuurwapen in den oorlog tusschen Pruissen eenerziids en Oostenrijk en den Duitschen Bond anderzijds wereldberoemd is geworden, heeft zich de aandacht van het publiek ook op deszelfs uitvinder gevestigd. Het zal daarom den lezers en lezeressen der Illustratie zeker welgevallig zijn ook iets omtrent dien wapenfabrikant te vernemen. Ik ben daarom zoo vrij u het een en ander aangaande zijn leven en werken mede te deelen. 

Volg mij, vriendelijke lezer! naar Sömmerda, want dit nederig stedeke is ook de geboorteplaats van onzen held. Sömmerda ligt aan de rivier de ''Unstrut'' nabij het bekende ''Erfurt'' en is in de wereld volstrekt niet om zijn grootheid of welvaart beroemd. Dreijse's vinding beschonk het evenwel met eene wapenfabriek, waarin ruim 500 menschen werk en brood vinden. De vader van Dreijse oefende in dit onbeduidend plaatsje het beroep van slotenmaker uit, terwijl hij tevens eene kleine bierbrouwerij had, zoodat hij door zijn ijver en ondernemingszucht aldra een der meest gegoede ingezetenen werd. Weinig zal echter de goede man gedacht hebben, dat zijne kleine ''Johann'', die hem den 22&lt;sup&gt;sten&lt;/sup&gt; November 1787 geboren word, zoo hoog in aanzien stijgen zou, dat zijn burgerlijke naam Dreijse verruild moest worden tegen den adellijken ''von'' Dreijse. De eerste opvoeding van den knaap deed zulks dan ook volstrekt niet vermoeden. In de werkplaats zijns vaders werd hij in diens ambacht opgeleid, en toen hij in 1806 genoegzaam daarin ervaren was om in zijn eigen onderhoud te voorzien, moest hij, naar Duitsch gebruik, in den vreemde gaan om zich verder te bekwamen. 

Op deze reis kwam de jonge slotenmakersgezel den 15&lt;sup&gt;den&lt;/sup&gt; Oktober 1806 op het slagveld van Jena. Daags te voren hadden Napoleon's legerscharen daar het Pruisisch leger bijna geheel vernietigd, en de ontelbare lijken lagen nog op het slagveld verspreid, toen Dreijse dit betrad. Het trok de aandacht van den jongen man, dat de Pruisische geweren zoo veel plomper en onhandelbaarder waren dan de meer ligte en doelmatige vuurwapenen van het Fransche leger. Men wil, dat dit voor hem de eerste aanleiding was om over de zamenstelling en verbetering van dit wapen na te denken. Zijne latere levensomstandigheden zouden dit eerste denk beeld tot rijpheid gebragt hebben. 

Na een driejarig omzwerven in verschillende streken van Duitschland, begaf hij zich in 1809 naar Parijs om werk te zoeken. Door de veelvuldige oorlogen, welke Napoleon voerde, was deze overheerscher er steeds op bedacht de verschillende wapenen te verbeteren. Met dat oogmerk had hij te Parijs eene wapenfabriek opgerigt, waar men zich niet alleen bezig hield met het vervaardigen van wapenen, maar evenzeer met het uitdenken van nieuwe konstruktie's daarvoor. In deze fabriek vond Dreijse werk. 
De directeur, kolonel ''Pauly'', bediende zich van den jongen Duitscher, bij zijne proefnemingen met een kamerlaadgeweer. Men ziet hieruit dat het denkbeeld om een geweer aan den kulas te laden, niet zoo geheel nieuw meer is. Pauly's proefnemingen hadden echter niet het gewenschte gevolg, en het denkbeeld werd voor goed opgegeven. Ook in Dreijse's hoofd? Wij gelooven het niet. 

lii 1814 in zijn vaderland teruggekeerd, kreeg hij aandeel in de zaak zijns vaders. Maar het eentoonige slotenmaken en het nog eentooniger bierbrouwen konden zijn ondernemenden geest geen voedsel genoeg verschaffen. Al spoedig wist; hij een rijk koopman over te halen om te zamen eene fabriek van spijkers, grendels enz. op te rigten. Dreijse wist deze zaak weldra op eene goede hoogte te brengen, daar hij, afwijkende van de oude vervaardigingswijze door gloeijing, werktuigen bezigde om volgens de regelen der werktuigkunde tot het doel te geraken. Hij was de eerste, die in Duitschland dergelijke machineriën invoerde. Tevens hield hij zich bezig met het vervaardigen van allerlei werktuigen, waarin hij menige verbetering aanbragt. 

In 1824 vestigde hij zijne aandacht weder op de handvuurwapenen. Sedert eenigen tijd waren voor het, ontsteken der lading de lont en de onzekere vuursteenen vervangen door slaghoedjes. Dreijse vond aanstonds een nieuw, verbeterd model uit en bedacht tevens een deugdelijker poeder voor het vullen dezer slaghoedjes. Door deze uitvindingen werd hij eenigermate bekend: de Regeering schonk hem octrooi, en dit stelde hem in staat eene tweede fabriek op te rigten, waarin deze artikelen in 't groot vervaardigd werden. Met nieuwen moed zette de geniale uitvinder nu zijne onderzoekingen en proefnemingen voort, thans bepaaldelijk denkend aan het zamenstellen van een achterlaad-geweer en de daarvoor vereischte patroon. Spoedig was het gevonden: eerst gelukte hem het vervaardigen eener geschikte patroon eenigen tijd later vond hij de naald uit. In 1828 was alles voltooid. 

Toen Dreijsse met zijne inderdaad kunstige vinding voor den dag kwam, wedervoeren hem grievende teleurstellingen. Het schijnt, dat het steeds het lot van uitvinders moet zijn door hunne minder groote tijdgenooten met onverschilligheid, dikwijls met verachting behandeld te worden. Dreijse moest in dit opzigt aanvankelijk in het lot van groote mannen deelen. De Pruisische Regeering wees hem op beleefde wijze af; andere gouvernementen behandelden hem nog onverschilliger; de groote hoop lachte hem uit; de mannen van het vak trokken twijfelend de schouders op. Oostenrijk's gezant, wien Dreijse ook zijne uitvinding aanbood, antwoordde drooges, dat zijn Regeering Dreijse's uitvinding niet gebruiken kon, en dat er te Weenen ook nog wel knappe geweerfabrikanten gevonden werden. Men verhaalt, dat ''Fulton'', de uitvinder der stoomboot, zijne uitvinding aan den eersten had aangeboden, maar dat deze hardnekkig bleef weigeren hem te ondersteunen. En toch wat groote voordeelen zou de heerschzuchtige keizer voor zijne plannen hebben kunnen plukken van dit nederig aanbod. Dan had het fiere Engeland welligt den nek moeten krommen onder zijn heerschersstaf. En zou Oostenrijk het thans ook niet betreuren, dat het eenmaal Dreijse's verzoek afwees? De mensch wikt God beschikt. 

Vijftien jaren lang had Dreijse met allerlei tegenheden gekampt, toen eindelijk Pruisen, vooral op aanraden van den tegenwoordigen koning in 1842 hem 60.000 naaldgeweren bestelde en in staat stelde om eene fabriek daarvoor op te rigten. Bij de opstanden van 1848 en 49 bleek de voortreffelijkheid van het nieuwe wapen, dat van nu af aan in het geheele leger van Pruisen werd ingevoerd, en welks constructie zooveel mogelijk geheim werd gehouden. 

Dreijse werd nu met eerbewijzen van allerlei aard overladen. Reeds in 1846 had de Pruisische Regeering hem benoemd tot Commissieraad; in 1854 werd hij verheven tot geheim Commissieraad, terwijl hem ridderorden, zoowel van den kant van Pruisen als van vreemde gouvernementen, in groote menigte toestroomden. In 1864 eindelijk werd hij in den adelstand opgenomen, en werd hij dus ''von'' Dreijse. 

Een lang leven was dezen uitvinder beschoren, en wij mogen hem den roem nageven, dat hij zijne vele levensdagen nuttig heeft besteedt nog in hoogen ouderdom hield hij zich onverpoosd bezig met het uitdenken van verbeteringen voor oorlogs-wapenen. 

Menige lezer zal nu welligt begeerig zijn om ook iets naders te vernemen van de samenstelling van het naaldgeweer. Aan dat verlangen hopen wij in een der volgende afleveringen te voldoen. 

{{right|{{sc|[[Auteur:Abecebdarius|Abecebdarius]].}}|offset=1em}}


&lt;section end=&quot;s1&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;s2&quot;/&gt;{{lijn}}

&lt;section end=&quot;s2&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;s3&quot;/&gt;{{c|{{x-larger|De oude zeeman en zijne pleegdochter.}}}}
{{lijn|breedte=12em}}


De Westkust van Holland en Zeeland, door de Noordzee bespoeld, is bezaaid met dorpen, welker inwoners, uit zeelieden, visschers en schippers bestaande, hoofdzakelijk aan de zee hun bestaan te danken hebben. Over het algemeen zijn de kustbewoners goedhartige lieden; weinig bekend met de verfijnde weelde, die in de steden alles met volslagen verbastering bedreigt, zijn zij nog immer gehecht aan de eenvoudige zeden en gewoonten der vaderen en munten uit door zindelijkheid, soberheid, beproefde trouw en arbeidzaamheid. Zij kunnen weinig meer dan bidden en werken, en hoofdzakelijk dàt werk verstaan zij, hetwelk met vischvangst en scheepvaart in verband staat. 

Het vasteland, waarvan zij den uitersten zoom bewonen, heeft voor hen weinig aantrekkelijkheid; hun oog is slechts op de zee gerigt. Het koeltje zoowel als de storm, het ligte neveltje zoowel als het donkere wolkgevaarte trekt hunne opmerkzaamheid, en met bespiedend gelaat beschouwen zij alles wat zich op de zee voordoet, om daaruit te voorzien, wat de naaste toekomst zal opleveren. Winden en wolken wekken hunne hoop of hunne vrees op; zij brengen die in betrekking met de reis van een vader, broeder of zoon, die op zee zwalkt, en wiens terugkeer met hoop wordt te gemoet gezien of met angst verbeid. 

Deze menschen leven, ver van het gewoel der wereld, in stille eenvoud en hun hoofd buigt zich gewillig onder de rampen, die uit zee opdoemen, wijl zij weten dat ramp en voorspoed van God komen. Bij deze stille onderwerping aan den H. Wil Gods, bezitten zij ook eene bewonderenswaardige geestkracht en eene vastheid van wil om de gevaren zoolang mogelijk het hoofd te bieden en ze zoo mogelijk, te overwinnen. 

Die gevaren vertoonen zich vooral in het voor- en najaar: de stormen, door het koude Noorden losgelaten, vereenigen zich met die uit Engeland komen, en beuken de Hollandsche kusten, terwijl zij de schepen en scheepjes trachten te verbrijzelen, welke die kusten willen naderen. Dan hebben de moed en onverschrokkenheid der strandbewoners gelegenheid zich te ontwikkelen; dan moet het ranke vaartuig een strijd op leven en dood wagen met storm en onweder; groote schepen, die in nood verkeeren, moeten bijgestaan worden, al scheidt eene vreeselijke branding hen van de kust; schipbreukelingen moeten van wrakken of gestrande schepen gered en door duizend gevaren heen aan den vasten wal gebragt worden. 

Menige daad van edele zelfopoffering zien wij in die dagen in de dagbladen vermeld; het schijnt soms dat er een eerestrijd ontstaat tusschen de bewoners der stranden, wie hunner het grootste getal schipbreukelingen aan de woedende zee ontrukken zal. 

Onze gravure geeft de afbeelding van een voorval, dat niet lang geleden in een der Hollandsche zeedorpen heeft plaats gehad. Het bewees op nieuw aan welke gevaren de zeelieden zijn blootgesteld, en met welke rampen zij soms als overstelpt worden. Wij willen het onzen lezers mededeelen. 

De gravure toont ons een op het strand getrokken visschersboot, op welker boord een bejaard maar nog altijd moedig zeeman zit. Tegen de boot is een jonge vrouw gezeten met het gelaat, waarop zekere wezenloosheid te lezen staat, naar de zee gerigt; zij heeft zich bezig gehouden met het knoopen van een net, doch haar hand heeft werktuigelijk het koord losgelaten en is op haren schoot gezonken. 

De jonge vrouw is de pleegdochter van den ouden zeerob van Houten deze spreekt woorden van troost en bemoediging tot haar, spoort haar aan oog en hart tot God op te heffen, die slaat maar zalft, en met stille &lt;section end=&quot;s3&quot;/&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3ubjv1q3wxiia8ve283v19r3r1wjhwr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>De Katholieke Illustratie/Jaargang 1/Nummer 25/De uitvinder van het naaldgeweer</title>
    <ns>0</ns>
    <id>90332</id>
    <revision>
      <id>229157</id>
      <timestamp>2026-11-07T17:59:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dedden</username>
        <id>258</id>
      </contributor>
      <comment>Nieuwe pagina aangemaakt met '&lt;pages index=&quot;De Katholieke Illustratie vol 001.pdf&quot; from=202 fromsection=s1 to=202 tosection=s1 header=1 Titel=&quot;De uitvinder van het naaldgeweer&quot; auteur=&quot;[[Auteur:Abecebdarius|Abecebdarius]]&quot; current=&quot;''De Katholieke Illustratie'', jrg. 1, nr. 25 (1868), p.&amp;nbsp;195.&quot;/&gt;  {{DEFAULTSORT:Dreijse, (Joh. Nic. von), de uitvinder van het naaldgeweer}} [[Categorie:De Katholieke Illustratie - Jaargang 1]]'</comment>
      <origin>229157</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="400" sha1="itr0o0jh3evdirts53hye3gyg1i2ajx" xml:space="preserve">&lt;pages index=&quot;De Katholieke Illustratie vol 001.pdf&quot; from=202 fromsection=s1 to=202 tosection=s1 header=1 Titel=&quot;De uitvinder van het naaldgeweer&quot; auteur=&quot;[[Auteur:Abecebdarius|Abecebdarius]]&quot; current=&quot;''De Katholieke Illustratie'', jrg. 1, nr. 25 (1868), p.&amp;nbsp;195.&quot;/&gt;

{{DEFAULTSORT:Dreijse, (Joh. Nic. von), de uitvinder van het naaldgeweer}}
[[Categorie:De Katholieke Illustratie - Jaargang 1]]</text>
      <sha1>itr0o0jh3evdirts53hye3gyg1i2ajx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>De Katholieke Illustratie/Jaargang 1/Nummer 25/De oude zeeman en zijne pleegdochter</title>
    <ns>0</ns>
    <id>90333</id>
    <revision>
      <id>229158</id>
      <timestamp>2026-11-07T18:01:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dedden</username>
        <id>258</id>
      </contributor>
      <comment>Nieuwe pagina aangemaakt met '&lt;pages index=&quot;De Katholieke Illustratie vol 001.pdf&quot; from=202 fromsection=s2 to=203 header=1 Titel=&quot;De oude zeeman en zijne pleegdochter&quot; auteur=&quot;onbekend auteur]&quot; current=&quot;''De Katholieke Illustratie'', jrg. 1, nr. 25 (1868), p.&amp;nbsp;195-197.&quot;/&gt;  {{DEFAULTSORT:Zeeman (de oude) enz.}} [[Categorie:De Katholieke Illustratie - Jaargang 1]]'</comment>
      <origin>229158</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="338" sha1="mcjmb3b4iw1hm63c6fi3myatluw58cz" xml:space="preserve">&lt;pages index=&quot;De Katholieke Illustratie vol 001.pdf&quot; from=202 fromsection=s2 to=203 header=1 Titel=&quot;De oude zeeman en zijne pleegdochter&quot; auteur=&quot;onbekend auteur]&quot; current=&quot;''De Katholieke Illustratie'', jrg. 1, nr. 25 (1868), p.&amp;nbsp;195-197.&quot;/&gt;

{{DEFAULTSORT:Zeeman (de oude) enz.}}
[[Categorie:De Katholieke Illustratie - Jaargang 1]]</text>
      <sha1>mcjmb3b4iw1hm63c6fi3myatluw58cz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Maximen van La Rochefoucauld/2.5</title>
    <ns>0</ns>
    <id>90334</id>
    <revision>
      <id>229179</id>
      <timestamp>2026-11-07T20:09:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Havang(nl)</username>
        <id>4330</id>
      </contributor>
      <comment>Nieuwe pagina aangemaakt met '&lt;pages index=&quot;La Rochefoucauld - Œuvres, Hachette, t1, 1868.djvu&quot; from=379 to=403 header=1/&gt;'</comment>
      <origin>229179</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="93" sha1="qei1quupivuzjsz7yrmd195l9s5ku3s" xml:space="preserve">&lt;pages index=&quot;La Rochefoucauld - Œuvres, Hachette, t1, 1868.djvu&quot; from=379 to=403 header=1/&gt;</text>
      <sha1>qei1quupivuzjsz7yrmd195l9s5ku3s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>229181</id>
      <parentid>229179</parentid>
      <timestamp>2026-11-07T20:10:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Havang(nl)</username>
        <id>4330</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Havang(nl) heeft pagina [[Maximen van La Rochefoucauld/25]] hernoemd naar [[Maximen van La Rochefoucauld/2.5]]</comment>
      <origin>229179</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="93" sha1="qei1quupivuzjsz7yrmd195l9s5ku3s" xml:space="preserve">&lt;pages index=&quot;La Rochefoucauld - Œuvres, Hachette, t1, 1868.djvu&quot; from=379 to=403 header=1/&gt;</text>
      <sha1>qei1quupivuzjsz7yrmd195l9s5ku3s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Maximen van La Rochefoucauld/25</title>
    <ns>0</ns>
    <id>90335</id>
    <revision>
      <id>229182</id>
      <timestamp>2026-11-07T20:10:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Havang(nl)</username>
        <id>4330</id>
      </contributor>
      <comment>Havang(nl) heeft pagina [[Maximen van La Rochefoucauld/25]] hernoemd naar [[Maximen van La Rochefoucauld/2.5]]</comment>
      <origin>229182</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="52" sha1="0ig9skrhhbt5e1w4txkh0tnmpzq5965" xml:space="preserve">#DOORVERWIJZING [[Maximen van La Rochefoucauld/2.5]]</text>
      <sha1>0ig9skrhhbt5e1w4txkh0tnmpzq5965</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>229183</id>
      <parentid>229182</parentid>
      <timestamp>2026-11-07T20:11:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Havang(nl)</username>
        <id>4330</id>
      </contributor>
      <comment>Doorverwijzing naar [[Maximen van La Rochefoucauld/2.5]] verwijderd</comment>
      <origin>229183</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="59" sha1="6d17wmi6bq0h968ka2hsvqrwessi32m" xml:space="preserve">{{Nuweg|typefout, is [[Maximen van La Rochefoucauld/2.5]]}}</text>
      <sha1>6d17wmi6bq0h968ka2hsvqrwessi32m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:De Katholieke Illustratie vol 001.pdf/146</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90336</id>
    <revision>
      <id>229185</id>
      <timestamp>2026-11-07T20:17:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dedden</username>
        <id>258</id>
      </contributor>
      <comment>/* Proefgelezen */</comment>
      <origin>229185</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10129" sha1="9cbyx0x8ji7tmr7a9sqojumn33pww2e" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Dedden&quot; /&gt;{{c|'''138'''}}&lt;/noinclude&gt;&lt;section begin=&quot;s1&quot;/&gt;staatsambt als eene sinecure opnemen maar waarlijk een vlijtig werkman; getuigen de menigvuldige doorwrochte adviezen, die van hem zijn uitgegaan, waarbij hij, den Staat trouw dienende, de gelegenheid vond om er zijn eigen kundigheden mee te verrijken en tevens zijne diensten hoog te doen waarderen. 

Het was derhalve een schier onvermijdelijk gevolg van zijne antecedenten, dat in de ministeriëele krizis van 1866, de aandacht des Konings op hem werd gevestigd, en hij, om het vertrouwen, dat hij alom genoot, op den 1&lt;sup&gt;n&lt;/sup&gt; Junij van genoemd jaar in het tegenwoordige ministerie, dat toen gevormd werd, een invloedrijke plaats nam. Hij werd belast met de portefeuille van Justitie en de administratie van het opgeheven departement van R.K. Eeredienst. Hij bragt aan het niet stevig gevestigd kabinet een groote kracht aan, zoo als blijkt uit de verkiezingen van het najaar 1866, eene kracht, die door het ministerie wel erkend werd, maar niet genoeg schijnt gewaardeerd te zijn. 

Intusschen, mogt de minister Borret al niet alles tot stand brengen wat hij wenschte, hij deed wat hij kon en zette zich aan den zwaren, meest nachtelijken arbeid, om de sinds lang geëischte en even lang verbeide en steeds verwaarloosde hervorming van onze wetgeving op het stuk van Justitie te ondernemen. Voorzeker allerbelangrijkst zijn de wets-ontwerpen, die hij voor dat doel én aangeboden én aangekondigd heeft. Maar hij heeft dien arbeid niet mogen voltrekken, en de dood, die hem niet verrastte, want hij vond hem bereid, om dien gewillig te aanvaarden, ontrukte hem aan de voltooijing van de met moed, beleid en grondige kennis opgenomen taak. 

Zijne ziekte, die zoo vele dagen de tallooze belangstellenden in vertwijfeling hield, en zijn vroege dood hebben aan den dag gebragt, hoe hoog in eer en achting en waarde de man gehouden werd, die door alle partijen gevierd en betreurd wordt. Zelden ontmoet men dan ook zoo vele edele hoedanigheden in eenen persoon vereenigd. Bij de groote bekwaamheden en niet minder groote talenten, die hij bezat, paarde hij dc schoonste hoedanigheden van hart en ziel, beiden een sieraad van zijn bijzonder en openbaar leven, dat zijn steunpunt had in het geloof. Hij was toch vóór alles Christen, Christen in merg en been; wel is waar een man van zijn tijd, maar desniettemin geharnast met, hef, geloof, als ware hij een zoon der middeleeuwen geweest. Dit en dit alleen heeft hem de kracht gegeven, om den dood moedig in de oogen te zien, kalm en gelaten van alles afscheid te nemen, wat hem dierbaar was op deze wereld en hem daaraan boeide, en eerbiedig en onderworpen het hoofd te buigen voor den H. wil Gods, die hem opriep ten eeuwig leven. Hij ruste in vrede, middelerwijl zijne gedachtenis in Nederland in eere blijft bij al wie gevoel heeft voor een schoon en edel karakter, dat de voortreffelijkste gaven van geest en hart voedde met opregte, nederige, werkzame en voorbeeldige Christendeugd. 

Den 14 November had de plegtige begrafenis plaats met een indrukwekkend ceremoniëel. Terwijl men het lijk in den lijkwagen plaatste, werden de slippen van het lijkkleed gehouden door den Minister van Binnenlandsche Zaken, Mr. Heemskerk, dien van Buitenlandsche Zaken, Graaf van Zuylen van Nijevelt, van Financiën, Graaf Schimmelpenninck en door den Voorzitter der Tweede Kamer, Mr. van Rhenen. 

De insigniën van de waardigheden des overledenen en zijne ordeteekens waren op het lijkkleed nedergelegd. 

De stoet werd geopend door het muziekkorps en het vaandel-eskadron van het 4&lt;sup&gt;e&lt;/sup&gt; regement huzaren, gevolgd door de Kapel van Dunkler, die gedurende den togt treurmuziek uitvoerden. 

Boden van de Departementen van algemeen bestuur droegen tijdens den togt de slippen van het lijkkleed, en R.K. Weeskinderen omringden den lijkwagen, die door de bloedverwanten onmiddelijk gevolgd werd. 

Voorts volgden in rijtuigen als vertegenwoordiger des Konings, Graaf Dumonceau, als ertegenwoordiger van den Prins van Oranje Jhr. de Kock en als die van Prins Frederik de Adjudant Roosmale Nepveu. Wijders de leden van het corps diplomatique, de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal met den Griffier, de Leden van het Ministerie, Ministers van Staat, Oud-Ministers, de leden van den Raad van State, de Generaals in de residentie aanwezig en wijders deputatiën uit de hooge collegiën van Staat, de Rekenkamer, den Hoogen Raad, het provinciaal Bestuur van Zuid-Holland, het provinciaal geregtshof, de Burgemeester der residentie, de Secretarissen-Generaal en verdere hoofd-ambtenaren. 

Op het kerkhof der R.K. gemeente werd de godsdienstige plegtigheid der beaarding verrigt door Mgr. Cattani, apostolisch internuntius, bijgestaan door den deken van 's Gravenhage, Pastoor G. Elsen, en andere geestelijken. 

Toen de kerkelijke plegtigheden geëindigd waren, en men het lijk in de groeve nedergelaten had, hield Graaf van Zuylen bij het open graf eene diep gevoelde, indrukwekkende lijkrede, waarin op treffende wijze en in edele vormen hulde gebragt werd aan den diep betreurden man, wiens groote gaven van geest en hart, wiens deugd. en bekwaamheid zoo veel aanspraak gaven op eerbied en achting. Als staatsman, als burger, als mensch maar vooral als Christen, werden zijne hooge verdiensten herdacht en ten voorbeeld gesteld. 

Mgr. Borret, Kanunnik van het Kathedraal Kapittel van Haarlem, broeder van den Minister, beantwoordde in bezielde taal deze treffende lijkrede, en daarmede eindigde deze plegtigheid, waarvan wij met te meer ingenomenheid de bijzonderheden melden, omdat er, behalve voor vorstelijke personen, in de Hofstad nimmer zulk een indrukwekkend begrafenis-ceremoniëel gezien was, en omdat het een man gold als Borret, wiens nagedachtenis niet te veel in eer kan worden gehouden. 

Den 21 November werd in de H. Theresia-kerk te 's Gravenhage de plegtige uitvaart gehouden voor de rust zijner ziel. 

Door eene talrijke geestelijkheid bijgestaan, werd het H. Misoffer opgedragen door Mgr. den Bisschop van Haarlem, terwijl Z. Excellentie Mgr. Cattani in plegtgewaad de H. Dienst bijwoonde. 

Het altaar en het priesterkoor waren met smaak in het zwart gedrapeerd en eigenaardig schoon verlicht door overvloedig aangebragt gaslicht. 

Wij sluiten met deze aanhaling uit „De Tijd&quot; in zijn verslag over deze plegtige H. Dienst. 

In het groote gebouw was geen enkele plaats open. Armen en geringen van stand mengden zich daar in eenparige deelneming en gebed met de aanzienlijksten onder de Katholieken, en zelfs waren er niet weinige Protestanten, die nog een laatste blijk van belangstelling wilden geven. 

Zoo heeft er niets ontbroken aan de algemeene belangstelling, gewijd aan den te vroeg ontslapen man, die, ofschoon in den hoogsten rang der maatschappij geplaatst, toch zoo eenvoudig was en door zijn hoogstverdienstelijken en uitnemend Christelijken levenswandel aller achting dubbel waardig was. Zijn verscheiden is geweest als een openbare ramp, waarbij vorst en volk gelijkelijk treurden, en gewis heeft niemand meer dan de koning de meest onverholen bewijzen van achting voor den overleden Minister aan den dag gelegd, noch hem warmer bewijzen van deelneming geschonken.

    
&lt;section end=&quot;s1&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;s2&quot;/&gt;{{lijn}}

&lt;section end=&quot;s2&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;s3&quot;/&gt;{{c|'''PIUS-LIED''' &lt;br&gt;
VOOR PAUSELIJKE ZOUAVEN. }}
{{lijn|breedte=12em}}
{| border=&quot;0&quot; align=&quot;center&quot;
|-
|&lt;poem&gt;Wien Christen bloed in de aders vloeit, 
   Van vreemde smetten vrij, 
Wien 't Neêrlandsch hart voor Pius gloeit 
   Verheff' den zang als wij: 
Hij stell' met ons, vereend van zin, 
   Met onbeklemde borst, 
Het godgevallig eerlied in 
   Voor 's werelds Vredevorst. 

O God, die op uw hemelthroon, 
   Het al met wijsheid richt, 
Wij smeeken U, bij uwen Zoon, 
   Dat recht noch onschuld zwicht'; 
Wij vreezen voor geen dreigend lood, 
   Wij schrikken voor geen staal 
Wij vliegen willig in den dood 
   Voor Pius' zegepraal. 

Dat recht en waarheid triomfeer', 
   Al moeten wij vergaan, 
Dat Vader Pius ''vrij'' regeer', 
   Dan is ons hart voldaan; 
Voor hem verlieten we u, o strand, 
   Ontrukt aan zee en vloed, 
Voor hem, o dierbaar Nederland, 
   Stroome ook ons laatste bloed. 

Wij zweeren trouw op {{sc|Petrus}}' graf, 
   Den grooten Pius trouw, 
De steenrots trouw, die {{sc|Jesus}} gaf 
   Tot steun aan heilgebouw; 
Wij knielen bij de kruisbanier, 
   Voor 't aanschijn van den Heer, 
En op den Vries en Batavier 
   Vloei' Pius' zegen neêr. 

Beschikker van ons aller lot 
   Hergeve ons eens uw hand, 
Behaagt U dit, algoede God, 
   Aan 't lieve vaderland; 
Maar staaf, o staaf den duursten eed …
   En wie er van ons sneev' 
Tot U rijz' nog zijn jongste kreet: 
   Dat Vader Pius leev'!&lt;/poem&gt;
{{right|[[Auteur:Petrus Joannes Koets|P. J. KOETS.]]|offset=2em}}
|-
|}

    
&lt;section end=&quot;s3&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;s4&quot;/&gt;{{lijn}}

&lt;section end=&quot;s4&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;s5&quot;/&gt;{{c|'''BRIEF UIT ROME.'''}}
{{lijn|breedte=12em}}


Als een vervolg op hetgeen wij in no. 12 van dit blad betreffende de gevechten bij Bagnarea en Monte-Libretti mededeelden, geven wij hier een brief van een Duitscher, die zich, als zooveel anderen, aan de zaak van den H. Stoel heeft toegewijd. Wij twijfelen niet of onze lezers zullen daarin hetgeen wat in de laatste bloedige dagen in en om Rome heeft plaats gehad met graagte lezen. 

{{right|''Rome'', 5 ''November''.|offset=1em}} 

„Eerst gisteren ontving ik uwen lieven brief, en moet mij haasten u weder een en ander mede te deelen, want wij zitten hier volop in het werk, ofschoon de aankomst der Franschen, wat de dienst betreft, eenige verligting heeft gebragt voor onze, God weet het, onvergelijkelijke armee. Ja, ik geloof dat men zulke krijgslieden sedert de tijden der Machabeërs niet heeft gezien. Allen, zonder uitzondering, Zouaven, Italianen, Franschen van het legioen van Antibes enz. zijn voor de goede zaak één van hart en ziel. Er worden vaak marschen gemaakt van 24 uren, zonder dat er bijna een stuk brood te krijgen is, en dan nog gaat het met een luid hoera in de namen van Jesus en Maria op den vijand los en met een 


&lt;section end=&quot;s5&quot;/&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9cbyx0x8ji7tmr7a9sqojumn33pww2e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>229187</id>
      <parentid>229185</parentid>
      <timestamp>2026-11-07T20:20:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dedden</username>
        <id>258</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>229187</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10130" sha1="bjrz1soz948zwxch90q65alish2mg47" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Dedden&quot; /&gt;{{c|'''138'''}}&lt;/noinclude&gt;&lt;section begin=&quot;s1&quot;/&gt;staatsambt als eene sinecure opnemen maar waarlijk een vlijtig werkman; getuigen de menigvuldige doorwrochte adviezen, die van hem zijn uitgegaan, waarbij hij, den Staat trouw dienende, de gelegenheid vond om er zijn eigen kundigheden mee te verrijken en tevens zijne diensten hoog te doen waarderen. 

Het was derhalve een schier onvermijdelijk gevolg van zijne antecedenten, dat in de ministeriëele krizis van 1866, de aandacht des Konings op hem werd gevestigd, en hij, om het vertrouwen, dat hij alom genoot, op den 1&lt;sup&gt;n&lt;/sup&gt; Junij van genoemd jaar in het tegenwoordige ministerie, dat toen gevormd werd, een invloedrijke plaats nam. Hij werd belast met de portefeuille van Justitie en de administratie van het opgeheven departement van R.K. Eeredienst. Hij bragt aan het niet stevig gevestigd kabinet een groote kracht aan, zoo als blijkt uit de verkiezingen van het najaar 1866, eene kracht, die door het ministerie wel erkend werd, maar niet genoeg schijnt gewaardeerd te zijn. 

Intusschen, mogt de minister Borret al niet alles tot stand brengen wat hij wenschte, hij deed wat hij kon en zette zich aan den zwaren, meest nachtelijken arbeid, om de sinds lang geëischte en even lang verbeide en steeds verwaarloosde hervorming van onze wetgeving op het stuk van Justitie te ondernemen. Voorzeker allerbelangrijkst zijn de wets-ontwerpen, die hij voor dat doel én aangeboden én aangekondigd heeft. Maar hij heeft dien arbeid niet mogen voltrekken, en de dood, die hem niet verrastte, want hij vond hem bereid, om dien gewillig te aanvaarden, ontrukte hem aan de voltooijing van de met moed, beleid en grondige kennis opgenomen taak. 

Zijne ziekte, die zoo vele dagen de tallooze belangstellenden in vertwijfeling hield, en zijn vroege dood hebben aan den dag gebragt, hoe hoog in eer en achting en waarde de man gehouden werd, die door alle partijen gevierd en betreurd wordt. Zelden ontmoet men dan ook zoo vele edele hoedanigheden in eenen persoon vereenigd. Bij de groote bekwaamheden en niet minder groote talenten, die hij bezat, paarde hij dc schoonste hoedanigheden van hart en ziel, beiden een sieraad van zijn bijzonder en openbaar leven, dat zijn steunpunt had in het geloof. Hij was toch vóór alles Christen, Christen in merg en been; wel is waar een man van zijn tijd, maar desniettemin geharnast met, hef, geloof, als ware hij een zoon der middeleeuwen geweest. Dit en dit alleen heeft hem de kracht gegeven, om den dood moedig in de oogen te zien, kalm en gelaten van alles afscheid te nemen, wat hem dierbaar was op deze wereld en hem daaraan boeide, en eerbiedig en onderworpen het hoofd te buigen voor den H. wil Gods, die hem opriep ten eeuwig leven. Hij ruste in vrede, middelerwijl zijne gedachtenis in Nederland in eere blijft bij al wie gevoel heeft voor een schoon en edel karakter, dat de voortreffelijkste gaven van geest en hart voedde met opregte, nederige, werkzame en voorbeeldige Christendeugd. 

Den 14 November had de plegtige begrafenis plaats met een indrukwekkend ceremoniëel. Terwijl men het lijk in den lijkwagen plaatste, werden de slippen van het lijkkleed gehouden door den Minister van Binnenlandsche Zaken, Mr. Heemskerk, dien van Buitenlandsche Zaken, Graaf van Zuylen van Nijevelt, van Financiën, Graaf Schimmelpenninck en door den Voorzitter der Tweede Kamer, Mr. van Rhenen. 

De insigniën van de waardigheden des overledenen en zijne ordeteekens waren op het lijkkleed nedergelegd. 

De stoet werd geopend door het muziekkorps en het vaandel-eskadron van het 4&lt;sup&gt;e&lt;/sup&gt; regement huzaren, gevolgd door de Kapel van Dunkler, die gedurende den togt treurmuziek uitvoerden. 

Boden van de Departementen van algemeen bestuur droegen tijdens den togt de slippen van het lijkkleed, en R.K. Weeskinderen omringden den lijkwagen, die door de bloedverwanten onmiddelijk gevolgd werd. 

Voorts volgden in rijtuigen als vertegenwoordiger des Konings, Graaf Dumonceau, als ertegenwoordiger van den Prins van Oranje Jhr. de Kock en als die van Prins Frederik de Adjudant Roosmale Nepveu. Wijders de leden van het corps diplomatique, de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal met den Griffier, de Leden van het Ministerie, Ministers van Staat, Oud-Ministers, de leden van den Raad van State, de Generaals in de residentie aanwezig en wijders deputatiën uit de hooge collegiën van Staat, de Rekenkamer, den Hoogen Raad, het provinciaal Bestuur van Zuid-Holland, het provinciaal geregtshof, de Burgemeester der residentie, de Secretarissen-Generaal en verdere hoofd-ambtenaren. 

Op het kerkhof der R.K. gemeente werd de godsdienstige plegtigheid der beaarding verrigt door Mgr. Cattani, apostolisch internuntius, bijgestaan door den deken van 's Gravenhage, Pastoor G. Elsen, en andere geestelijken. 

Toen de kerkelijke plegtigheden geëindigd waren, en men het lijk in de groeve nedergelaten had, hield Graaf van Zuylen bij het open graf eene diep gevoelde, indrukwekkende lijkrede, waarin op treffende wijze en in edele vormen hulde gebragt werd aan den diep betreurden man, wiens groote gaven van geest en hart, wiens deugd. en bekwaamheid zoo veel aanspraak gaven op eerbied en achting. Als staatsman, als burger, als mensch maar vooral als Christen, werden zijne hooge verdiensten herdacht en ten voorbeeld gesteld. 

Mgr. Borret, Kanunnik van het Kathedraal Kapittel van Haarlem, broeder van den Minister, beantwoordde in bezielde taal deze treffende lijkrede, en daarmede eindigde deze plegtigheid, waarvan wij met te meer ingenomenheid de bijzonderheden melden, omdat er, behalve voor vorstelijke personen, in de Hofstad nimmer zulk een indrukwekkend begrafenis-ceremoniëel gezien was, en omdat het een man gold als Borret, wiens nagedachtenis niet te veel in eer kan worden gehouden. 

Den 21 November werd in de H. Theresia-kerk te 's Gravenhage de plegtige uitvaart gehouden voor de rust zijner ziel. 

Door eene talrijke geestelijkheid bijgestaan, werd het H. Misoffer opgedragen door Mgr. den Bisschop van Haarlem, terwijl Z. Excellentie Mgr. Cattani in plegtgewaad de H. Dienst bijwoonde. 

Het altaar en het priesterkoor waren met smaak in het zwart gedrapeerd en eigenaardig schoon verlicht door overvloedig aangebragt gaslicht. 

Wij sluiten met deze aanhaling uit „De Tijd&quot; in zijn verslag over deze plegtige H. Dienst. 

In het groote gebouw was geen enkele plaats open. Armen en geringen van stand mengden zich daar in eenparige deelneming en gebed met de aanzienlijksten onder de Katholieken, en zelfs waren er niet weinige Protestanten, die nog een laatste blijk van belangstelling wilden geven. 

Zoo heeft er niets ontbroken aan de algemeene belangstelling, gewijd aan den te vroeg ontslapen man, die, ofschoon in den hoogsten rang der maatschappij geplaatst, toch zoo eenvoudig was en door zijn hoogstverdienstelijken en uitnemend Christelijken levenswandel aller achting dubbel waardig was. Zijn verscheiden is geweest als een openbare ramp, waarbij vorst en volk gelijkelijk treurden, en gewis heeft niemand meer dan de koning de meest onverholen bewijzen van achting voor den overleden Minister aan den dag gelegd, noch hem warmer bewijzen van deelneming geschonken.

    
&lt;section end=&quot;s1&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;s2&quot;/&gt;{{lijn}}

&lt;section end=&quot;s2&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;s3&quot;/&gt;{{c|'''PIUS-LIED''' &lt;br&gt;
VOOR PAUSELIJKE ZOUAVEN. }}
{{lijn|breedte=12em}}
{| border=&quot;0&quot; align=&quot;center&quot;
|-
|&lt;poem&gt;Wien Christen bloed in de aders vloeit, 
   Van vreemde smetten vrij, 
Wien 't Neêrlandsch hart voor Pius gloeit 
   Verheff' den zang als wij: 
Hij stell' met ons, vereend van zin, 
   Met onbeklemde borst, 
Het godgevallig eerlied in 
   Voor 's werelds Vredevorst. 

O God, die op uw hemelthroon, 
   Het al met wijsheid richt, 
Wij smeeken U, bij uwen Zoon, 
   Dat recht noch onschuld zwicht'; 
Wij vreezen voor geen dreigend lood, 
   Wij schrikken voor geen staal 
Wij vliegen willig in den dood 
   Voor Pius' zegepraal. 

Dat recht en waarheid triomfeer', 
   Al moeten wij vergaan, 
Dat Vader Pius ''vrij'' regeer', 
   Dan is ons hart voldaan; 
Voor hem verlieten we u, o strand, 
   Ontrukt aan zee en vloed, 
Voor hem, o dierbaar Nederland, 
   Stroome ook ons laatste bloed. 

Wij zweeren trouw op {{sc|Petrus}}' graf, 
   Den grooten Pius trouw, 
De steenrots trouw, die {{sc|Jesus}} gaf 
   Tot steun aan heilgebouw; 
Wij knielen bij de kruisbanier, 
   Voor 't aanschijn van den Heer, 
En op den Vries en Batavier 
   Vloei' Pius' zegen neêr. 

Beschikker van ons aller lot 
   Hergeve ons eens uw hand, 
Behaagt U dit, algoede God, 
   Aan 't lieve vaderland; 
Maar staaf, o staaf den duursten eed …
   En wie er van ons sneev' 
Tot U rijz' nog zijn jongste kreet: 
   Dat Vader Pius leev'!&lt;/poem&gt;
{{right|[[Auteur:Petrus Joannes Koets|P. J. KOETS.]]|offset=2em}}
|-
|}

    
&lt;section end=&quot;s3&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;s4&quot;/&gt;{{lijn}}

&lt;section end=&quot;s4&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;s5&quot;/&gt;{{c|'''BRIEF UIT ROME.'''}}
{{lijn|breedte=12em}}


Als een vervolg op hetgeen wij in n°. 12 van dit blad betreffende de gevechten bij Bagnarea en Monte-Libretti mededeelden, geven wij hier een brief van een Duitscher, die zich, als zooveel anderen, aan de zaak van den H. Stoel heeft toegewijd. Wij twijfelen niet of onze lezers zullen daarin hetgeen wat in de laatste bloedige dagen in en om Rome heeft plaats gehad met graagte lezen. 

{{right|''Rome'', 5 ''November''.|offset=1em}} 

„Eerst gisteren ontving ik uwen lieven brief, en moet mij haasten u weder een en ander mede te deelen, want wij zitten hier volop in het werk, ofschoon de aankomst der Franschen, wat de dienst betreft, eenige verligting heeft gebragt voor onze, God weet het, onvergelijkelijke armee. Ja, ik geloof dat men zulke krijgslieden sedert de tijden der Machabeërs niet heeft gezien. Allen, zonder uitzondering, Zouaven, Italianen, Franschen van het legioen van Antibes enz. zijn voor de goede zaak één van hart en ziel. Er worden vaak marschen gemaakt van 24 uren, zonder dat er bijna een stuk brood te krijgen is, en dan nog gaat het met een luid hoera in de namen van Jesus en Maria op den vijand los en met een 


&lt;section end=&quot;s5&quot;/&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>bjrz1soz948zwxch90q65alish2mg47</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>De Katholieke Illustratie/Jaargang 1/Nummer 18/Mr. E. J. H. Borret</title>
    <ns>0</ns>
    <id>90337</id>
    <revision>
      <id>229189</id>
      <timestamp>2026-11-07T20:25:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dedden</username>
        <id>258</id>
      </contributor>
      <comment>Nieuwe pagina aangemaakt met '&lt;pages index=&quot;De Katholieke Illustratie vol 001.pdf&quot; from=145 fromsection=s1 to=146 tosection=s1 header=1 Titel=&quot;Mr. E. J. H. Borret&quot; auteur=&quot;onbekend auteur&quot; current=&quot;''De Katholieke Illustratie'', jrg. 1, nr. 18 (1867), p.&amp;nbsp;137-138.&quot;/&gt;  {{DEFAULTSORT:Mr. E. J. H. Borret}} [[Categorie:De Katholieke Illustratie - Jaargang 1]]'</comment>
      <origin>229189</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="331" sha1="1je8n277seb3ncl9tfan4fvpcyocvof" xml:space="preserve">&lt;pages index=&quot;De Katholieke Illustratie vol 001.pdf&quot; from=145 fromsection=s1 to=146 tosection=s1 header=1 Titel=&quot;Mr. E. J. H. Borret&quot; auteur=&quot;onbekend auteur&quot; current=&quot;''De Katholieke Illustratie'', jrg. 1, nr. 18 (1867), p.&amp;nbsp;137-138.&quot;/&gt;

{{DEFAULTSORT:Mr. E. J. H. Borret}}
[[Categorie:De Katholieke Illustratie - Jaargang 1]]</text>
      <sha1>1je8n277seb3ncl9tfan4fvpcyocvof</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>De Katholieke Illustratie/Jaargang 1/Nummer 18/Piuslied</title>
    <ns>0</ns>
    <id>90338</id>
    <revision>
      <id>229190</id>
      <timestamp>2026-11-07T20:28:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dedden</username>
        <id>258</id>
      </contributor>
      <comment>Nieuwe pagina aangemaakt met '&lt;pages index=&quot;De Katholieke Illustratie vol 001.pdf&quot; from=146 fromsection=s3 to=146 tosection=s3  header=1 Titel=&quot;Piuslied&quot; auteur=&quot;[[Auteur:Petrus Joannes Koets|Petrus Joannes Koets]]&quot; current=&quot;''De Katholieke Illustratie'', jrg. 1, nr. 18 (1867), p.&amp;nbsp;138.&quot;/&gt;  {{DEFAULTSORT:Piuslied}} [[Categorie:De Katholieke Illustratie - Jaargang 1]] [[Categorie:Petrus Joannes Koets]] [[Categorie:Poëzie]]'</comment>
      <origin>229190</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="400" sha1="l10i275jrzjxezu3rf7h2dyaakioftp" xml:space="preserve">&lt;pages index=&quot;De Katholieke Illustratie vol 001.pdf&quot; from=146 fromsection=s3 to=146 tosection=s3  header=1 Titel=&quot;Piuslied&quot; auteur=&quot;[[Auteur:Petrus Joannes Koets|Petrus Joannes Koets]]&quot; current=&quot;''De Katholieke Illustratie'', jrg. 1, nr. 18 (1867), p.&amp;nbsp;138.&quot;/&gt;

{{DEFAULTSORT:Piuslied}}
[[Categorie:De Katholieke Illustratie - Jaargang 1]]
[[Categorie:Petrus Joannes Koets]]
[[Categorie:Poëzie]]</text>
      <sha1>l10i275jrzjxezu3rf7h2dyaakioftp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:De Katholieke Illustratie vol 001.pdf/354</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90339</id>
    <revision>
      <id>229195</id>
      <timestamp>2026-11-07T21:10:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dedden</username>
        <id>258</id>
      </contributor>
      <comment>/* Proefgelezen */</comment>
      <origin>229195</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2587" sha1="hpbewmgfm7pvpi6vvkexnfz864bppyd" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Dedden&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{c|{{xx-larger|Het meten van de hoogte der Bergen.}}}}
{{lijn|breedte=12em}}
 
Het beste werktuig, dat ons ten dienste staat om de hoogte der bergen te meten, is de barometer. Ofschoon niet volmaakt, daar het ons slechts in staat stelt de hoogte bij benadering te bepalen, moeten wij er ons van bedienen bij gebrek van beter. De barometer wijst de drukking van den dampkring aan; de kwikkolom in de lange buis des barometers is in evenwigt met een kolom-dampkringslucht, die hetzelfde grondvlak heeft als de kwik-kolom, maar zich tot aan de grenzen van den dampkring uitstrekt. 

Om nu de hoogte der bergen te meten, moet men beginnen te onderzoeken hoeveel het kwik op eene bepaalde hoogte daalt; dit gevonden zijnde heeft men een maatstaf, die evenwel niet geheel zuiver is, omdat b.v. de 10 ellen dampkring, die onmiddelijk op de oppervlakte der aarde rusten, haar meer drukken dan de 10 volgenden. De lucht wordt, naarmate zij meer boven de aarde verheven is , al ijler en ijler, en dus dient, bij de hoogtebepaling de wet, volgens welke de drukking der lucht vermindert, in aanmerking genomen te worden. Met het oog hierop en op nog andere omstandigheden , die de juiste berekening uiterst moeijelijk, zoo niet onmogelijk maken, zeiden wij boven dat de barometer, om de hoogte der bergen te meten, een niet geheel volmaakt werktuig is. 
[[Bestand:Katholieke Illustratie 1867-1868 - nr 44 p 349 - De Gaurisankar, de hoogste berg der aarde.jpg|800px|center]]

{{c|{{smaller|De Gaurisankar, de hoogste berg der aarde.}}}}


Proeven hebben bewezen, dat het kwik in den barometer bij iedere 11.5 ellen hoogte een streep zakt; de barometer, die dus aan de oppervlakte der zee een kwikkolom heeft van 76 duim, zal, 11.5 ellen hooger, er eene hebben van 75.9 duim. Hieruit volgt dat, wanneer men de hoogte van een berg meten wil, men slechts op het verschil van den barometerstand heeft te letten aan de voet en den top des bergs. Veronderstel dat de barometer op den top van een berg tot op 74 duim en dus 2 duim of 20 strepen gedaald is; dan zal die berg eene hoogte van 20 X 11.5 230 el hebben. Dit getal is echter niet volkomen juist; wanneer men de omstandigheden in aanmerking neemt, die op de uitkomst invloed uitoefenen, zal men bevinden, dat het met het ware eenige ellen verschilt. 

Langen tijd heeft men den Dhawalagiri, een top van het Himalaija gebergte in Tibet, voor den hoogsten berg gehouden; ten gevolge van metingen, die in de laatste jaren hebben plaats gehad, heeft hij echter de vlag moeten strijken, en is de voorrang aan den Gaurisankar (zie de gravure) toegekend.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hpbewmgfm7pvpi6vvkexnfz864bppyd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>229197</id>
      <parentid>229195</parentid>
      <timestamp>2026-11-07T21:14:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dedden</username>
        <id>258</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>229197</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2602" sha1="62znkhvfxkjvdhg5mer8sqhi57tixry" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Dedden&quot; /&gt;{{c|'''349'''}}&lt;/noinclude&gt;{{c|{{xx-larger|Het meten van de hoogte der Bergen.}}}}
{{lijn|breedte=12em}}
 
Het beste werktuig, dat ons ten dienste staat om de hoogte der bergen te meten, is de barometer. Ofschoon niet volmaakt, daar het ons slechts in staat stelt de hoogte bij benadering te bepalen, moeten wij er ons van bedienen bij gebrek van beter. De barometer wijst de drukking van den dampkring aan; de kwikkolom in de lange buis des barometers is in evenwigt met een kolom-dampkringslucht, die hetzelfde grondvlak heeft als de kwik-kolom, maar zich tot aan de grenzen van den dampkring uitstrekt. 

Om nu de hoogte der bergen te meten, moet men beginnen te onderzoeken hoeveel het kwik op eene bepaalde hoogte daalt; dit gevonden zijnde heeft men een maatstaf, die evenwel niet geheel zuiver is, omdat b.v. de 10 ellen dampkring, die onmiddelijk op de oppervlakte der aarde rusten, haar meer drukken dan de 10 volgenden. De lucht wordt, naarmate zij meer boven de aarde verheven is , al ijler en ijler, en dus dient, bij de hoogtebepaling de wet, volgens welke de drukking der lucht vermindert, in aanmerking genomen te worden. Met het oog hierop en op nog andere omstandigheden , die de juiste berekening uiterst moeijelijk, zoo niet onmogelijk maken, zeiden wij boven dat de barometer, om de hoogte der bergen te meten, een niet geheel volmaakt werktuig is. 
[[Bestand:Katholieke Illustratie 1867-1868 - nr 44 p 349 - De Gaurisankar, de hoogste berg der aarde.jpg|800px|center]]

{{c|{{smaller|De Gaurisankar, de hoogste berg der aarde.}}}}


Proeven hebben bewezen, dat het kwik in den barometer bij iedere 11.5 ellen hoogte een streep zakt; de barometer, die dus aan de oppervlakte der zee een kwikkolom heeft van 76 duim, zal, 11.5 ellen hooger, er eene hebben van 75.9 duim. Hieruit volgt dat, wanneer men de hoogte van een berg meten wil, men slechts op het verschil van den barometerstand heeft te letten aan de voet en den top des bergs. Veronderstel dat de barometer op den top van een berg tot op 74 duim en dus 2 duim of 20 strepen gedaald is; dan zal die berg eene hoogte van 20 X 11.5 230 el hebben. Dit getal is echter niet volkomen juist; wanneer men de omstandigheden in aanmerking neemt, die op de uitkomst invloed uitoefenen, zal men bevinden, dat het met het ware eenige ellen verschilt. 

Langen tijd heeft men den Dhawalagiri, een top van het Himalaija gebergte in Tibet, voor den hoogsten berg gehouden; ten gevolge van metingen, die in de laatste jaren hebben plaats gehad, heeft hij echter de vlag moeten strijken, en is de voorrang aan den Gaurisankar (zie de gravure) toegekend.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>62znkhvfxkjvdhg5mer8sqhi57tixry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>De Katholieke Illustratie/Jaargang 1/Nummer 44/Het meten van de hoogte der bergen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>90340</id>
    <revision>
      <id>229196</id>
      <timestamp>2026-11-07T21:13:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dedden</username>
        <id>258</id>
      </contributor>
      <comment>Nieuwe pagina aangemaakt met '&lt;pages index=&quot;De Katholieke Illustratie vol 001.pdf&quot; from=354 to=354 header=1 Titel=&quot;Het meten van de hoogte der bergen&quot; auteur=&quot;onbekend auteur&quot; current=&quot;''De Katholieke Illustratie'', jrg. 1, nr. 44 (1868), p.&amp;nbsp;349.&quot;/&gt;  {{DEFAULTSORT:Bergen (het meten van de hoogte der)}} [[Categorie:De Katholieke Illustratie - Jaargang 1]]'</comment>
      <origin>229196</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="331" sha1="hje9xl1u5w3mbz1p3p5kimre35jh369" xml:space="preserve">&lt;pages index=&quot;De Katholieke Illustratie vol 001.pdf&quot; from=354 to=354 header=1 Titel=&quot;Het meten van de hoogte der bergen&quot; auteur=&quot;onbekend auteur&quot; current=&quot;''De Katholieke Illustratie'', jrg. 1, nr. 44 (1868), p.&amp;nbsp;349.&quot;/&gt;

{{DEFAULTSORT:Bergen (het meten van de hoogte der)}}
[[Categorie:De Katholieke Illustratie - Jaargang 1]]</text>
      <sha1>hje9xl1u5w3mbz1p3p5kimre35jh369</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>