Wikivoyage nlwikivoyage https://nl.wikivoyage.org/wiki/Hoofdpagina MediaWiki 1.47.0-wmf.10 first-letter Media Speciaal Overleg Gebruiker Overleg gebruiker Wikivoyage Overleg Wikivoyage Bestand Overleg bestand MediaWiki Overleg MediaWiki Sjabloon Overleg sjabloon Help Overleg help Categorie Overleg categorie TimedText TimedText talk Module Overleg module Event Event talk 0 1015 160199 156014 2026-07-08T19:37:01Z KevinKamal55 17793 /* Andere bestemmingen */ 160199 wikitext text/x-wiki {{pagebanner|European flag banner.jpg}} {{Continent |title = Europa |image = [[Bestand:Brandenburger Tor nachts 2012-07.jpg|250px]] |location = [[Bestand:Europe orthographic Caucasus Urals boundary.svg|250px]] |area = 10.180.000 km² |population = 739.165.030 |languages = [[Taalgids Duits|Duits]], [[Taalgids Engels|Engels]], [[Taalgids Frans|Frans]] en andere |timezone = UTC±0 tot UTC+6 |tld = .eu (Europese Unie) |cities = [[Amsterdam]], [[Brussel]], [[Parijs]] }} '''Europa''' heeft een oppervlakte van 10.180.000&nbsp;km², en strekt zich uit van Azië tot de Atlantische Oceaan en van Afrika tot de Noordelijke IJszee. De Europese landen verwelkomen meer dan 480 miljoen internationale bezoekers per jaar, meer dan de helft van de mondiale reizigersmarkt. Europa is een continent dat reizigers ongelooflijk veel te bieden heeft: een eeuwenoud cultureel erfgoed, prachtige natuurgebieden, een diversiteit aan wereldtalen en wereldwijd verspreide culturen die geen enkel ander werelddeel in die mate kent. De open grenzen en de goede infrastructuur maken reizen door dit gebied ook nog eens eenvoudig en snel. Binnen de kortste keren begeef je je van land naar land. Hoewel Europa qua oppervlakte een van de kleinste werelddelen is, bestaan er boeiende verschillen tussen de culturen van de landen. ==Regio's== Europa kan in de volgende regio's, met elk een eigen identiteit, geschiedenis en cultuur, worden ingedeeld: <imagemap> Bestand:Europe regions minimal cities.svg|lang=nl|thumb|500px|Klik op een regio of stad om op onderzoek te gaan! desc none rect 1031 569 1108 591 [[Moskou]] rect 674 874 740 895 [[Wenen]] rect 482 901 551 920 [[München]] rect 634 823 702 840 [[Praag]] rect 523 844 608 862 [[Frankfurt]] rect 730 913 818 932 [[Boedapest]] rect 748 823 820 842 [[Krakau]] rect 1438 875 1491 894 [[Bakoe]] rect 881 1181 948 1200 [[Athene]] rect 984 1045 1062 1064 [[Istanboel]] rect 897 967 992 984 [[Boekarest]] rect 772 996 857 1015 [[Belgrado]] rect 530 976 583 995 [[Milaan]] rect 536 1105 592 1124 [[Rome]] rect 12 1151 77 1171 [[Lissabon]] rect 247 1119 313 1139 [[Madrid (stad)|Madrid]] rect 357 1103 451 1122 [[Barcelona (stad)|Barcelona]] rect 325 1028 410 1048 [[Marseille]] rect 452 772 559 789 [[Amsterdam]] rect 942 750 990 771 [[Kiev]] rect 752 738 827 759 [[Warschau]] rect 525 735 581 754 [[Berlijn]] rect 590 669 703 690 [[Kopenhagen]] rect 860 493 1012 517 [[Sint-Petersburg]] rect 667 554 764 573 [[Stockholm]] rect 485 531 535 552 [[Oslo]] rect 313 634 408 656 [[Edinburgh]] rect 238 696 308 718 [[Dublin]] rect 268 787 339 808 [[Londen]] rect 322 866 378 886 [[Parijs]] poly 722 675 726 677 728 676 731 676 733 675 736 675 738 674 742 674 748 677 751 677 753 676 756 676 758 677 758 680 764 680 766 681 764 685 764 692 766 696 776 696 777 698 779 699 780 702 780 705 782 706 784 710 787 710 791 712 814 712 818 711 823 711 825 710 829 710 831 709 832 707 833 704 834 702 838 698 841 692 843 689 844 687 848 683 849 680 850 678 850 675 851 673 852 670 852 664 853 662 853 656 854 652 854 643 853 641 853 638 850 632 848 630 848 627 846 623 846 620 847 618 846 616 846 613 844 612 843 610 840 609 839 607 838 604 837 602 834 602 834 596 832 595 832 588 830 584 828 583 824 585 822 584 821 582 818 582 819 580 821 579 822 577 823 574 825 573 826 571 824 569 824 566 820 566 819 564 819 561 815 559 816 557 818 556 816 552 812 548 810 544 812 542 814 541 814 538 816 537 817 535 818 532 818 526 819 524 818 522 812 519 809 518 800 518 798 517 777 517 771 520 770 523 768 524 767 526 763 528 760 528 754 531 750 532 749 534 747 535 746 537 744 538 743 540 740 541 736 543 732 544 730 545 727 546 725 547 720 552 718 553 716 557 714 560 712 564 712 584 711 586 711 615 712 617 712 638 713 640 713 644 716 650 716 657 717 659 718 662 718 675 721 681 [[Baltische staten]] poly 641 1291 645 1293 651 1293 653 1292 655 1288 655 1279 651 1277 649 1275 640 1275 638 1276 637 1279 637 1282 638 1286 640 1288 641 1290 [[Malta]] circle 933 769 14 [[Kiev]] circle 739 756 14 [[Warschau]] circle 738 841 13 [[Krakau]] circle 666 895 14 [[Wenen]] circle 719 919 14 [[Boedapest]] circle 764 998 14 [[Belgrado]] circle 887 979 13 [[Boekarest]] circle 874 1193 11 [[Athene]] circle 979 1066 16 [[Istanboel]] circle 1435 896 13 [[Bakoe]] circle 597 1101 15 [[Rome]] circle 522 995 13 [[Milaan]] circle 558 907 13 [[München]] circle 627 843 16 [[Praag]] circle 589 759 15 [[Berlijn]] circle 516 843 14 [[Frankfurt]] circle 440 780 14 [[Amsterdam]] circle 389 872 13 [[Parijs]] circle 420 1050 13 [[Marseille]] circle 348 1108 14 [[Barcelona (stad)|Barcelona]] circle 235 1124 15 [[Madrid (stad)|Madrid]] circle 79 1148 16 [[Lissabon]] circle 1022 572 17 [[Moskou]] circle 849 500 14 [[Sint-Petersburg]] circle 663 556 17 [[Stockholm]] circle 543 547 14 [[Oslo]] circle 579 673 14 [[Kopenhagen]] circle 347 790 15 [[Londen]] circle 242 709 14 [[Dublin]] circle 308 648 13 [[Edinburgh]] poly 143 680 144 678 145 674 146 671 148 668 150 660 152 658 154 655 157 654 161 651 169 642 177 627 182 622 183 619 185 615 186 612 187 608 188 605 188 602 190 598 191 594 191 589 192 586 194 582 196 581 199 579 202 578 207 576 218 574 222 574 222 564 223 561 225 559 229 557 233 554 239 551 242 550 245 548 248 548 251 545 254 544 257 541 258 538 259 536 261 534 262 532 266 528 272 526 276 524 279 524 283 523 289 520 292 519 293 517 296 516 298 513 300 512 303 510 307 509 310 509 315 507 318 507 320 506 322 504 329 502 333 502 336 500 346 500 349 499 374 499 377 500 379 501 382 504 383 506 390 513 394 519 394 529 395 536 397 539 397 546 391 546 391 553 396 564 407 573 416 589 421 601 423 606 425 610 426 613 427 615 429 617 430 619 430 636 429 642 427 646 425 649 424 652 423 657 423 660 421 666 419 670 418 673 418 677 413 687 413 704 412 706 410 708 410 715 409 723 408 727 407 730 406 732 406 735 405 738 404 742 403 744 398 747 397 749 395 755 394 757 394 760 393 762 391 768 390 770 390 773 389 775 389 793 388 796 388 799 386 800 383 801 381 802 379 804 377 805 376 807 374 809 373 812 371 813 370 815 368 816 367 818 364 818 362 820 360 821 357 821 353 823 349 823 346 824 338 824 335 825 329 825 326 826 322 826 320 827 317 827 313 828 310 829 306 831 288 831 286 830 274 830 272 831 271 833 269 834 255 834 252 833 236 833 233 832 231 831 227 831 225 827 221 825 219 823 217 822 215 820 212 820 209 819 206 817 197 814 195 812 191 810 190 808 189 805 187 803 183 800 180 799 174 798 171 797 168 797 165 795 162 794 159 791 156 789 155 787 152 786 152 783 149 777 147 769 147 765 146 762 145 760 144 757 144 754 143 750 141 744 141 740 143 738 145 735 145 732 146 730 146 726 147 722 147 707 146 705 144 702 144 682 [[Britse Eilanden]] poly 232 912 231 909 230 907 229 904 228 902 226 900 223 898 220 894 216 890 215 888 215 869 218 866 222 864 226 861 227 859 229 857 230 855 231 852 235 850 238 847 249 847 254 846 256 845 260 844 263 843 268 840 273 833 280 833 283 832 321 832 324 831 327 831 329 830 335 830 339 828 342 827 344 825 347 824 348 822 350 821 356 821 364 817 369 817 377 813 380 811 381 809 385 807 387 808 387 812 388 814 392 818 393 820 395 821 396 823 399 823 401 822 402 824 403 827 409 830 411 832 415 834 417 838 423 838 423 850 425 851 428 851 428 844 434 844 436 845 436 857 438 858 444 858 446 859 446 862 447 864 449 865 455 865 452 861 454 863 456 864 458 866 460 869 466 869 469 868 472 870 473 872 473 875 475 876 478 876 482 878 485 878 489 880 492 881 495 881 501 883 500 886 498 887 497 889 495 891 492 897 492 906 491 908 490 911 490 914 488 918 488 925 487 927 487 930 486 932 483 932 481 931 480 929 477 929 475 928 472 928 471 930 471 936 470 939 468 940 466 944 464 945 462 947 460 948 459 950 459 953 457 954 456 956 456 966 454 967 457 966 457 963 461 961 463 962 466 963 467 965 469 967 469 970 475 973 475 976 473 977 471 981 469 982 468 984 472 988 474 992 474 999 472 1000 466 1000 465 1002 466 1004 469 1004 472 1010 472 1016 471 1018 469 1019 469 1025 471 1026 475 1030 478 1031 482 1033 483 1035 483 1038 482 1040 482 1046 481 1048 481 1052 480 1056 480 1062 478 1063 477 1065 475 1066 481 1062 490 1062 494 1061 497 1061 499 1060 506 1060 508 1059 512 1059 517 1061 518 1063 520 1064 533 1064 535 1065 535 1094 533 1095 532 1097 532 1112 531 1114 529 1116 526 1116 525 1118 523 1119 521 1123 519 1125 508 1125 504 1124 492 1124 489 1123 489 1120 486 1114 484 1112 484 1109 483 1105 482 1103 481 1099 475 1097 473 1096 457 1096 455 1095 453 1093 451 1092 448 1091 446 1090 442 1089 423 1089 422 1087 420 1085 417 1085 416 1090 413 1090 412 1088 409 1088 403 1085 400 1085 398 1084 395 1084 391 1082 382 1082 381 1080 372 1080 370 1081 364 1078 355 1078 353 1077 353 1074 349 1072 346 1072 344 1071 341 1071 340 1069 338 1068 337 1066 335 1065 332 1065 330 1064 329 1062 326 1062 326 1065 323 1065 317 1062 308 1062 306 1061 304 1057 295 1057 293 1056 293 1049 291 1048 289 1049 286 1049 285 1047 281 1045 280 1043 280 1040 274 1037 273 1034 271 1032 270 1029 266 1021 266 1018 264 1012 261 1011 261 1008 259 1007 258 1004 258 997 257 992 256 990 254 987 252 983 252 979 251 974 250 972 250 968 249 966 248 963 248 957 247 954 245 950 242 949 238 949 234 948 231 945 230 941 229 939 229 935 228 933 226 931 224 928 222 929 223 927 227 925 229 923 230 921 229 919 [[Frankrijk en Monaco]] poly 413 766 415 765 416 763 418 761 419 758 420 756 422 754 423 752 426 750 429 749 431 747 434 747 437 745 440 745 446 742 449 741 450 739 452 737 454 734 456 733 459 733 462 732 471 732 473 733 475 737 477 738 478 740 480 742 483 743 484 745 488 747 488 750 482 762 480 763 480 766 478 767 474 767 472 768 474 769 475 771 477 772 480 773 483 773 484 775 484 778 482 782 480 783 477 783 477 789 475 790 472 790 471 792 467 794 466 791 463 792 462 795 461 797 461 800 463 802 464 804 464 807 462 811 462 820 460 821 460 824 462 825 463 827 463 834 465 836 466 838 466 842 463 848 463 851 467 853 470 853 471 855 471 858 469 859 467 861 463 869 461 870 460 872 460 875 456 879 443 879 437 876 435 874 431 872 428 871 427 869 422 867 421 865 419 864 418 862 416 860 415 858 413 855 412 852 411 850 409 849 407 847 403 845 400 843 397 842 393 841 387 838 386 836 384 833 383 831 381 830 380 828 380 822 381 819 382 817 382 814 383 812 387 810 388 808 390 806 396 802 398 799 399 797 403 795 404 792 406 791 410 783 410 780 412 776 412 773 413 771 414 768 414 765 [[Benelux]] poly 55 1114 56 1117 56 1120 57 1123 57 1145 53 1147 51 1146 51 1158 52 1161 54 1165 54 1191 51 1196 50 1199 49 1201 49 1204 51 1205 54 1206 57 1210 58 1212 60 1215 63 1221 67 1223 70 1223 71 1225 78 1225 82 1226 88 1226 89 1228 92 1229 95 1229 96 1231 102 1234 105 1234 106 1237 108 1238 109 1240 112 1240 114 1241 138 1241 140 1242 141 1244 143 1245 143 1248 144 1250 144 1253 146 1252 149 1252 153 1254 168 1254 171 1255 173 1256 186 1256 188 1257 188 1260 189 1262 191 1263 192 1266 194 1270 197 1270 199 1274 203 1276 206 1277 209 1277 213 1279 218 1279 221 1278 231 1273 234 1272 238 1270 241 1270 243 1268 246 1268 249 1265 252 1265 255 1264 256 1262 258 1261 260 1259 263 1257 265 1255 269 1253 272 1252 273 1250 276 1249 278 1247 281 1247 284 1243 288 1241 293 1239 296 1237 298 1235 299 1233 301 1231 303 1230 306 1230 310 1228 312 1225 318 1225 319 1223 327 1223 331 1222 333 1221 337 1221 340 1220 342 1219 344 1217 347 1217 350 1216 353 1216 355 1214 360 1214 363 1213 368 1210 372 1207 374 1206 375 1204 378 1204 379 1202 383 1200 384 1198 386 1197 387 1194 389 1193 392 1193 393 1191 395 1189 396 1187 399 1187 407 1180 409 1179 410 1177 412 1176 416 1172 417 1169 420 1163 420 1160 422 1156 422 1144 420 1138 416 1136 413 1135 404 1129 404 1126 402 1124 401 1122 401 1119 399 1117 396 1111 394 1105 393 1103 393 1097 391 1095 390 1093 390 1083 389 1081 389 1078 388 1076 386 1070 385 1068 384 1065 383 1063 381 1060 380 1057 378 1054 376 1050 373 1048 371 1047 366 1046 362 1046 358 1044 353 1044 349 1042 345 1041 342 1040 338 1036 334 1035 331 1033 325 1033 317 1031 313 1031 308 1030 305 1030 303 1029 300 1028 296 1026 293 1024 290 1021 286 1020 283 1019 279 1018 277 1017 274 1016 273 1014 267 1014 265 1013 262 1013 260 1012 257 1012 254 1010 249 1009 246 1009 240 1007 237 1007 234 1006 230 1005 224 1001 220 999 217 998 215 997 212 997 212 1001 207 1001 201 1000 197 998 193 997 190 995 187 995 184 994 176 992 172 990 152 990 149 989 147 988 144 987 140 983 134 980 128 980 125 981 117 981 112 982 104 984 102 986 96 988 94 989 91 990 86 991 82 992 79 994 75 1000 74 1003 73 1007 72 1010 71 1012 69 1015 69 1020 67 1024 67 1028 65 1032 65 1086 64 1088 64 1100 60 1108 60 1111 59 1113 59 1119 58 1117 [[Iberisch Schiereiland]] poly 480 1152 481 1150 481 1128 480 1124 480 1100 479 1098 479 1092 478 1088 478 1070 479 1068 479 1062 480 1060 480 1047 481 1045 481 1042 484 1042 479 1041 468 1041 464 1039 463 1036 462 1034 460 1031 458 1025 455 1022 453 1018 452 1015 452 1007 451 1005 448 1003 445 1003 442 1002 443 999 443 995 444 993 446 992 448 989 450 988 451 986 455 984 457 982 460 982 461 980 469 980 473 978 476 978 478 979 484 976 490 979 498 975 499 973 499 970 497 969 496 967 496 964 499 964 503 963 506 962 507 964 507 973 511 975 512 977 514 979 516 980 517 978 517 975 521 967 521 964 522 962 524 963 525 965 529 967 532 967 534 966 537 966 538 969 541 969 543 970 544 968 544 965 538 962 539 960 545 960 547 959 547 956 546 953 545 951 554 951 555 949 557 950 557 956 559 953 560 951 562 949 563 947 565 946 567 947 570 948 576 948 584 944 584 953 585 955 588 955 590 956 593 956 596 957 614 957 616 958 616 961 613 961 612 963 613 965 615 966 616 968 615 970 613 971 613 975 614 977 616 979 618 980 619 982 618 984 616 985 613 991 613 994 612 996 610 998 608 1002 603 1009 605 1013 608 1013 612 1014 616 1016 618 1018 621 1020 625 1022 626 1025 628 1027 630 1031 632 1032 633 1035 635 1039 637 1047 639 1049 640 1051 642 1052 644 1054 648 1056 649 1059 651 1060 653 1062 654 1064 659 1067 661 1070 663 1071 666 1071 667 1073 670 1073 674 1075 678 1075 682 1077 683 1079 684 1082 686 1083 688 1085 689 1087 691 1089 694 1091 697 1092 698 1094 701 1098 703 1101 706 1102 709 1105 712 1105 714 1106 717 1106 720 1109 722 1110 725 1111 727 1113 728 1115 729 1119 731 1120 732 1123 734 1126 738 1128 740 1130 742 1131 743 1133 745 1134 746 1136 748 1139 749 1141 749 1144 750 1146 750 1162 749 1164 749 1167 748 1170 748 1173 751 1175 751 1181 750 1183 749 1186 748 1190 746 1194 744 1200 744 1203 741 1209 739 1210 737 1212 735 1213 733 1215 732 1217 732 1221 731 1224 731 1227 728 1230 728 1246 727 1250 726 1253 726 1256 724 1257 721 1257 720 1259 716 1260 712 1262 709 1263 703 1266 700 1267 695 1267 693 1268 688 1269 686 1270 683 1270 680 1271 671 1271 669 1270 663 1270 661 1269 646 1269 644 1268 641 1267 638 1267 636 1266 634 1264 633 1261 632 1259 630 1258 628 1256 626 1255 625 1253 623 1252 618 1251 615 1250 612 1250 610 1249 606 1248 604 1247 601 1246 599 1245 596 1245 593 1242 590 1240 587 1239 584 1237 582 1235 579 1234 575 1232 569 1232 567 1231 564 1230 562 1229 559 1229 557 1228 554 1228 552 1227 549 1226 534 1226 531 1224 529 1222 526 1221 520 1218 517 1217 515 1216 511 1216 509 1215 505 1214 503 1213 500 1212 499 1210 495 1208 495 1205 491 1203 487 1195 487 1189 485 1185 485 1179 484 1177 484 1174 [[Italiaans Schiereiland]] poly 583 1304 583 1298 582 1295 581 1293 581 1289 580 1284 579 1281 577 1277 576 1274 575 1272 574 1266 573 1262 572 1260 571 1257 570 1255 569 1252 567 1249 567 1245 570 1249 567 1248 563 1246 560 1244 556 1242 553 1241 552 1238 549 1237 541 1235 535 1235 532 1234 529 1234 525 1233 521 1231 497 1231 495 1230 492 1230 489 1229 480 1229 472 1227 465 1227 463 1228 461 1230 377 1230 371 1232 367 1232 364 1233 361 1233 352 1234 349 1235 345 1236 341 1236 337 1237 334 1237 330 1238 326 1240 323 1240 321 1241 316 1241 315 1243 310 1243 309 1241 308 1244 308 1248 305 1248 303 1249 300 1248 281 1248 277 1249 272 1249 268 1250 265 1250 259 1248 249 1246 235 1244 230 1244 226 1243 223 1243 219 1241 216 1240 213 1238 195 1238 191 1237 181 1237 178 1238 156 1238 152 1237 118 1237 116 1238 112 1245 105 1247 102 1247 96 1248 88 1250 85 1250 82 1252 79 1252 78 1254 75 1255 74 1257 71 1258 69 1261 60 1264 59 1266 57 1267 55 1269 54 1271 51 1271 50 1274 49 1276 49 1279 48 1282 45 1288 43 1290 41 1294 41 1301 39 1305 [[Noord-Afrika]] poly 778 1213 777 1211 776 1208 774 1206 773 1203 772 1198 771 1196 770 1193 770 1187 769 1184 769 1175 767 1171 767 1168 770 1162 772 1161 772 1158 771 1156 773 1155 782 1155 784 1154 785 1152 785 1149 783 1147 782 1145 782 1142 785 1142 789 1140 791 1136 791 1130 792 1128 796 1126 796 1117 798 1116 800 1114 810 1114 811 1112 813 1111 817 1103 821 1101 834 1101 835 1099 835 1093 837 1094 841 1092 844 1092 845 1090 855 1090 857 1089 860 1089 866 1086 868 1082 872 1080 873 1082 876 1082 878 1084 882 1083 884 1082 887 1082 888 1084 890 1085 893 1085 895 1084 896 1082 898 1084 902 1082 906 1081 908 1080 912 1080 913 1077 915 1076 916 1074 910 1074 906 1072 906 1065 912 1065 915 1066 917 1068 920 1068 922 1072 922 1075 920 1076 917 1082 917 1085 918 1087 918 1094 914 1096 911 1097 909 1098 907 1100 906 1102 906 1130 907 1132 907 1135 908 1139 908 1142 909 1145 909 1152 910 1154 910 1157 912 1160 914 1164 914 1168 912 1176 912 1180 913 1182 916 1186 916 1192 918 1196 918 1199 919 1201 920 1204 920 1208 922 1212 923 1216 924 1219 925 1221 927 1222 930 1223 932 1224 934 1226 938 1228 940 1232 943 1236 946 1237 950 1239 953 1240 956 1246 957 1249 958 1251 962 1253 963 1255 963 1258 962 1260 962 1277 960 1281 958 1282 954 1283 952 1284 949 1284 947 1285 939 1285 937 1286 936 1288 933 1290 930 1290 927 1292 924 1292 920 1293 913 1294 907 1296 899 1296 896 1295 892 1294 886 1291 884 1289 875 1286 872 1286 868 1285 866 1284 863 1284 860 1283 858 1282 854 1281 854 1278 851 1280 844 1280 839 1279 836 1278 834 1277 830 1276 826 1274 821 1273 819 1271 818 1267 816 1264 814 1260 813 1254 812 1252 810 1246 809 1244 808 1240 806 1236 803 1236 797 1234 794 1232 793 1230 790 1226 786 1222 781 1212 778 1212 776 1211 903 1098 912 1096 910 1092 910 1083 912 1082 913 1080 915 1079 916 1077 916 1071 914 1067 914 1064 915 1062 917 1061 919 1057 925 1057 927 1055 928 1053 930 1052 931 1050 933 1051 934 1053 936 1054 939 1054 940 1052 948 1048 960 1048 963 1047 966 1047 968 1048 982 1048 985 1047 986 1044 987 1040 990 1039 992 1038 998 1036 1004 1035 1008 1034 1011 1032 1013 1030 1015 1029 1016 1027 1018 1025 1020 1024 1022 1022 1028 1019 1031 1017 1036 1014 1039 1011 1042 1010 1050 1006 1053 1006 1057 1005 1060 1004 1063 1004 1065 1002 1068 1002 1070 1000 1074 998 1076 995 1076 992 1078 991 1081 990 1086 989 1093 988 1098 987 1106 985 1112 983 1122 982 1133 982 1138 981 1142 980 1145 980 1146 978 1158 974 1163 974 1166 973 1174 973 1178 971 1188 971 1191 970 1196 969 1199 969 1202 968 1206 968 1208 967 1212 967 1214 966 1217 966 1219 964 1222 964 1228 962 1232 960 1236 960 1238 959 1241 959 1243 958 1245 956 1252 956 1256 954 1259 954 1260 952 1262 951 1268 951 1269 949 1270 946 1272 942 1274 943 1274 946 1278 944 1287 944 1288 946 1284 948 1290 948 1292 947 1298 950 1299 952 1302 952 1303 954 1305 956 1306 958 1306 964 1307 968 1308 970 1310 971 1310 974 1312 973 1314 974 1320 972 1322 970 1324 969 1327 969 1329 970 1332 971 1336 973 1335 975 1333 976 1332 978 1333 981 1334 983 1334 986 1333 988 1330 988 1328 992 1330 996 1332 995 1333 997 1333 1000 1335 1001 1336 1003 1337 1001 1334 1002 1337 1002 1338 1004 1340 1005 1342 1007 1343 1010 1344 1012 1348 1014 1351 1014 1349 1020 1349 1029 1350 1031 1352 1032 1358 1032 1359 1035 1360 1037 1360 1040 1363 1040 1367 1042 1369 1044 1370 1046 1364 1049 1364 1055 1361 1055 1359 1051 1357 1050 1354 1048 1348 1051 1348 1054 1347 1056 1341 1056 1338 1057 1335 1057 1334 1059 1328 1062 1325 1062 1323 1066 1323 1072 1321 1073 1318 1073 1316 1072 1314 1068 1312 1069 1311 1071 1311 1074 1307 1076 1306 1078 1302 1080 1300 1084 1296 1086 1293 1086 1290 1087 1288 1088 1285 1088 1283 1089 1281 1093 1279 1094 1276 1100 1274 1101 1274 1104 1272 1108 1264 1112 1261 1112 1259 1114 1256 1114 1254 1118 1246 1122 1225 1122 1220 1132 1217 1132 1214 1134 1208 1134 1212 1135 1210 1136 1208 1138 1202 1141 1202 1138 1190 1138 1188 1140 1188 1143 1187 1145 1190 1145 1194 1146 1196 1150 1196 1159 1194 1160 1191 1161 1190 1163 1188 1164 1188 1171 1187 1173 1185 1172 1179 1172 1174 1173 1172 1174 1168 1178 1160 1182 1158 1184 1154 1186 1151 1187 1149 1189 1147 1190 1146 1192 1144 1193 1141 1194 1137 1196 1136 1198 1133 1200 1129 1202 1126 1203 1124 1205 1121 1205 1119 1206 1113 1208 1110 1208 1104 1210 1101 1210 1099 1212 1097 1213 1094 1214 1091 1214 1090 1216 1087 1216 1086 1218 1082 1218 1077 1220 1074 1220 1066 1222 1056 1222 1053 1224 987 1224 985 1225 985 1228 982 1229 980 1228 974 1228 971 1227 964 1227 961 1226 958 1226 955 1224 945 1224 943 1223 940 1223 939 1221 937 1219 936 1217 933 1214 930 1213 928 1212 924 1212 921 1210 918 1210 916 1209 914 1207 914 1204 913 1201 911 1200 910 1198 905 1192 903 1189 902 1187 902 1184 901 1182 900 1176 900 1172 899 1170 898 1164 898 1158 897 1153 896 1150 894 1145 894 1128 893 1126 893 1123 894 1121 895 1118 896 1116 896 1108 897 1106 897 1103 899 1102 1102 1208 1105 1206 1109 1204 1112 1203 1114 1202 1115 1200 1121 1198 1124 1196 1126 1194 1138 1188 1144 1186 1148 1184 1151 1182 1154 1181 1156 1180 1159 1180 1160 1182 1160 1185 1162 1186 1162 1199 1161 1202 1160 1204 1160 1210 1156 1218 1155 1222 1154 1224 1150 1228 1144 1230 1141 1236 1137 1240 1134 1240 1132 1241 1124 1241 1120 1242 1117 1242 1114 1243 1097 1243 1095 1242 1092 1242 1088 1240 1086 1238 1084 1234 1084 1230 1083 1228 1084 1225 1086 1222 1087 1220 1089 1219 1092 1218 1094 1216 1098 1215 1100 1214 1103 1212 1104 1210 1106 1208 [[Oost Middellandse Zee]] poly 1164 1290 1163 1292 1163 1296 1165 1298 1166 1300 1168 1302 1168 1306 1499 1306 1499 966 1498 962 1495 962 1492 963 1489 962 1487 960 1481 960 1477 961 1474 961 1471 960 1465 960 1463 959 1460 959 1458 960 1455 960 1453 962 1450 962 1448 963 1445 963 1443 964 1437 964 1435 965 1434 963 1432 962 1430 963 1424 960 1422 961 1420 960 1420 956 1422 952 1414 948 1414 944 1418 942 1410 938 1407 938 1403 940 1402 942 1402 945 1400 949 1396 951 1395 953 1393 954 1392 956 1392 959 1391 961 1393 962 1394 964 1390 966 1390 969 1389 971 1389 974 1388 976 1384 978 1381 984 1377 986 1371 986 1369 987 1368 985 1362 982 1358 984 1354 984 1346 980 1344 978 1334 973 1332 974 1326 974 1324 975 1321 977 1319 979 1317 980 1315 982 1312 988 1306 992 1302 996 1300 999 1297 1001 1296 1003 1292 1005 1291 1007 1289 1009 1288 1012 1285 1014 1283 1018 1283 1022 1282 1024 1276 1026 1272 1028 1268 1031 1263 1036 1258 1040 1254 1044 1252 1047 1251 1050 1249 1052 1248 1055 1242 1059 1237 1062 1231 1065 1226 1070 1223 1074 1220 1076 1217 1080 1216 1084 1214 1086 1214 1090 1212 1092 1211 1094 1207 1096 1205 1098 1203 1102 1201 1105 1200 1107 1196 1109 1196 1112 1195 1115 1192 1121 1190 1122 1190 1125 1188 1128 1186 1130 1180 1134 1178 1138 1177 1142 1176 1144 1174 1145 1173 1147 1172 1150 1170 1154 1170 1157 [[Midden-Oosten]] poly 1220 942 1223 943 1230 950 1233 952 1235 954 1236 956 1238 957 1239 961 1241 964 1242 967 1243 969 1245 972 1249 976 1251 977 1254 978 1256 980 1260 980 1264 981 1267 982 1271 984 1274 986 1276 988 1279 988 1282 989 1285 989 1288 990 1291 990 1294 991 1302 993 1310 993 1314 994 1327 994 1329 995 1332 995 1334 996 1337 996 1339 997 1362 997 1365 996 1382 996 1384 995 1387 995 1390 994 1393 994 1397 992 1403 990 1408 986 1409 984 1412 984 1414 983 1418 983 1421 982 1424 982 1426 981 1430 980 1434 978 1437 976 1440 975 1450 970 1452 968 1454 967 1453 964 1453 961 1452 959 1452 929 1454 927 1454 917 1456 914 1456 890 1455 888 1455 885 1453 883 1450 881 1448 879 1445 878 1441 874 1437 873 1435 872 1433 870 1431 869 1428 868 1426 866 1418 862 1391 862 1390 864 1388 865 1388 874 1385 880 1385 884 1384 886 1384 892 1382 893 1382 896 1381 898 1377 900 1371 900 1369 899 1368 897 1368 897 1366 898 1362 896 1356 896 1352 894 1351 892 1348 892 1344 894 1322 894 1321 892 1321 886 1320 884 1316 886 1315 888 1313 889 1311 888 1310 886 1306 884 1302 886 1302 892 1296 888 1292 890 1292 893 1290 894 1289 897 1288 899 1288 902 1286 903 1283 903 1281 904 1280 902 1280 899 1278 898 1272 898 1268 900 1262 900 1260 896 1257 896 1255 900 1249 900 1247 899 1244 899 1240 901 1239 903 1235 905 1233 907 1231 908 1230 906 1221 906 1219 907 1216 907 1214 908 1213 910 1212 908 1209 908 1205 906 1204 908 1200 910 1194 910 1196 914 1196 923 1198 925 1201 925 1203 926 1204 928 1206 930 1208 934 1210 935 1216 935 [[Kaukasus]] poly 758 1148 755 1148 751 1146 745 1140 742 1140 738 1138 730 1138 727 1136 721 1134 720 1132 718 1131 716 1129 714 1126 710 1124 706 1123 702 1121 698 1120 688 1110 684 1107 679 1105 673 1104 667 1102 663 1100 660 1096 658 1094 656 1093 653 1091 652 1089 649 1088 647 1086 646 1084 643 1084 640 1083 632 1073 628 1070 624 1066 621 1061 618 1054 615 1051 611 1048 608 1046 607 1043 604 1039 604 1036 603 1033 600 1032 598 1028 598 1025 596 1021 596 1018 595 1016 595 1007 596 1004 602 1001 603 999 603 996 604 994 606 992 610 990 611 992 620 992 624 990 630 990 634 988 636 984 636 987 640 989 644 989 646 988 649 988 652 989 654 988 652 984 654 983 654 980 653 978 656 978 658 976 660 975 660 969 658 965 666 961 672 961 674 960 672 956 670 955 670 952 676 952 680 954 680 957 681 959 685 961 686 963 690 965 691 967 693 969 695 970 696 972 708 972 709 974 721 974 723 973 724 970 724 967 728 965 731 965 733 964 736 964 740 962 742 958 744 957 746 958 758 958 759 956 762 956 764 952 770 952 774 950 776 946 776 942 778 938 780 937 780 934 782 931 782 928 784 927 784 920 786 916 788 915 788 906 789 904 791 902 799 898 800 896 800 893 802 892 803 890 805 889 808 888 810 887 812 888 815 889 818 889 820 888 832 888 834 887 840 887 844 888 848 890 851 884 852 886 853 884 856 884 858 883 865 883 871 880 874 874 874 868 875 866 877 867 879 863 881 862 887 862 888 860 894 857 900 857 903 858 906 858 909 859 911 858 912 860 916 862 917 860 920 860 924 862 927 862 928 864 929 862 932 862 932 871 933 873 932 875 934 876 936 880 940 882 942 880 944 881 947 887 949 888 950 890 953 890 955 894 955 897 956 899 958 900 959 902 959 908 957 904 954 904 954 910 952 909 951 906 948 906 946 907 946 910 943 909 943 906 942 904 940 903 938 904 938 910 940 914 940 920 938 924 938 931 936 932 935 934 935 937 933 938 932 940 932 946 941 946 943 947 945 946 947 944 949 943 950 940 954 938 957 938 960 940 966 940 968 941 971 941 973 942 976 942 976 952 975 956 974 959 972 963 972 966 971 968 971 972 970 974 970 977 969 979 968 982 968 997 969 1000 970 1002 969 1004 969 1007 968 1009 968 1012 966 1016 965 1019 964 1021 964 1024 963 1026 963 1038 959 1046 955 1050 954 1052 952 1054 952 1057 950 1059 948 1060 946 1064 944 1070 940 1074 936 1075 933 1076 931 1078 928 1079 926 1081 922 1083 920 1085 914 1088 910 1088 906 1090 903 1091 902 1094 900 1096 899 1098 895 1098 891 1099 886 1100 882 1101 880 1102 876 1103 872 1105 870 1107 868 1110 866 1111 863 1112 861 1114 857 1115 855 1116 853 1118 850 1120 849 1122 846 1124 844 1126 840 1127 838 1128 835 1129 831 1130 828 1132 827 1134 823 1136 822 1138 819 1140 816 1140 812 1142 809 1144 806 1148 804 1151 800 1153 797 1154 795 1155 791 1156 789 1157 786 1159 785 1162 784 1164 781 1164 777 1162 774 1160 771 1160 770 1158 766 1157 763 1156 761 1155 760 1152 759 1150 [[Balkan]] poly 1004 968 973 968 970 967 946 967 940 966 934 966 928 964 920 963 905 963 900 962 897 962 894 961 892 960 888 957 886 954 884 952 880 952 876 950 875 948 872 947 870 946 868 944 866 941 862 938 856 936 850 932 844 927 840 921 836 918 834 916 830 915 828 914 826 912 816 907 814 904 810 902 808 900 806 899 805 896 804 894 804 891 796 887 794 883 790 881 788 879 786 878 786 875 788 874 788 870 789 868 789 862 790 860 792 859 794 860 795 858 795 855 793 854 793 851 792 848 792 839 794 838 794 835 795 832 795 829 796 827 798 826 800 822 800 819 802 815 804 814 808 814 810 813 813 813 815 812 816 810 816 807 814 806 813 804 811 803 809 801 809 798 812 797 802 792 798 784 798 781 797 779 797 776 800 776 802 777 803 774 805 770 809 768 813 768 815 767 818 766 821 766 822 764 825 764 827 763 830 763 832 762 835 762 836 760 843 760 847 758 850 759 852 760 858 760 860 759 866 762 872 762 872 762 874 763 876 762 877 760 880 760 881 758 882 760 885 760 886 758 892 758 894 759 896 758 898 756 900 752 902 756 904 758 907 758 907 755 910 755 912 756 914 754 920 751 922 752 923 754 927 756 929 755 930 753 930 750 928 746 928 734 930 733 931 731 933 730 936 730 938 729 938 725 942 723 944 724 950 724 952 720 952 717 953 715 955 714 961 714 963 713 966 713 967 711 967 708 968 706 972 708 978 705 984 708 984 714 993 714 994 716 992 720 992 723 994 724 994 727 996 728 997 730 997 733 998 735 1000 734 1003 734 1007 732 1010 732 1012 731 1014 732 1017 732 1020 738 1022 739 1026 743 1028 747 1030 748 1031 750 1034 750 1038 748 1048 748 1050 746 1053 746 1055 745 1059 737 1061 736 1067 736 1068 738 1068 742 1072 744 1078 744 1082 746 1082 740 1084 739 1088 741 1091 741 1093 740 1096 740 1097 742 1099 743 1102 743 1104 742 1104 739 1105 741 1107 742 1109 738 1112 738 1112 742 1114 743 1116 742 1120 741 1122 740 1123 738 1124 740 1124 746 1126 747 1127 749 1127 758 1124 758 1120 760 1122 761 1128 761 1127 764 1124 764 1127 770 1130 770 1130 773 1132 774 1136 782 1136 788 1137 790 1137 793 1133 795 1127 795 1121 798 1120 800 1118 801 1118 804 1120 805 1119 808 1118 810 1116 811 1116 814 1115 816 1115 825 1116 827 1116 836 1115 838 1113 840 1109 842 1106 843 1104 847 1104 850 1103 852 1103 873 1104 876 1104 883 1105 885 1102 889 1104 893 1104 899 1105 901 1105 919 1103 920 1102 922 1100 924 1096 926 1094 928 1091 929 1089 930 1086 931 1082 933 1081 936 1077 937 1068 946 1066 947 1063 949 1061 950 1058 950 1048 955 1046 959 1044 960 781 708 782 710 783 713 787 721 788 724 789 726 793 728 796 734 796 740 794 744 794 747 792 748 789 748 787 749 785 753 785 759 787 760 791 760 793 762 794 764 794 768 795 770 793 772 796 774 798 775 802 779 805 780 807 781 810 782 814 783 849 783 852 782 862 782 864 781 874 781 881 782 894 782 892 781 894 780 897 779 904 775 908 772 912 771 914 770 918 769 921 768 923 767 927 766 931 766 934 765 938 763 940 761 941 759 950 750 952 749 953 747 956 745 956 742 958 740 956 736 953 735 951 734 949 732 947 728 945 726 943 722 941 721 940 719 940 713 938 712 936 708 936 705 934 704 932 700 928 698 925 698 926 696 930 694 932 690 938 693 942 691 942 688 945 682 947 681 948 679 948 676 945 676 944 674 944 670 942 669 940 670 938 672 937 674 928 674 926 675 926 666 924 665 921 665 919 664 918 662 916 661 914 657 912 656 910 652 907 652 905 651 902 651 900 650 900 644 901 642 903 641 901 639 899 638 898 636 898 625 896 624 890 624 886 622 880 622 878 623 878 626 876 630 870 630 870 624 869 622 866 622 864 621 861 622 855 622 852 620 849 620 848 622 844 624 843 626 843 629 842 631 842 634 838 636 832 636 830 638 828 642 828 646 826 647 826 650 825 652 827 651 829 652 830 655 830 658 829 660 825 662 822 662 822 665 820 666 820 670 818 671 817 673 818 675 818 684 814 686 816 687 819 687 820 690 820 693 817 693 815 692 813 688 811 689 808 695 804 697 804 700 801 706 800 704 794 704 793 706 789 708 788 706 782 706 778 708 778 711 786 715 786 718 788 722 789 725 790 727 792 729 792 732 794 733 796 736 796 746 795 748 792 748 788 750 787 752 785 754 784 756 784 760 793 760 794 762 794 768 802 20 804 14 805 12 809 10 813 7 815 5 818 5 819 3 822 2 827 1 830 0 1498 0 1499 14 1499 620 1497 617 1495 615 1494 613 1495 611 1489 734 1486 734 1484 732 1482 731 1479 731 1473 729 1470 727 1469 725 1466 724 1465 721 1461 720 1458 720 1452 718 1442 718 1440 717 1338 788 1439 897 1438 899 1437 902 1434 902 1431 904 1421 904 1419 905 1412 905 1410 906 1384 906 1382 907 1364 907 1362 915 1360 917 1353 917 1350 916 1338 916 1335 915 1329 914 1326 913 1322 911 1318 911 1316 910 1305 910 1303 911 1299 911 1298 913 1295 913 1292 914 1283 914 1280 912 1274 912 1272 972 1269 970 1263 970 1261 968 1258 968 1255 967 1251 967 1248 965 1244 965 1242 964 1239 964 1231 962 1229 961 1225 961 1222 959 1220 958 1219 954 1218 951 1218 948 1216 947 1213 947 1208 946 1205 945 1201 944 1197 944 1194 943 1190 943 1189 941 1185 937 1184 935 1183 932 1179 928 1172 928 1166 926 1161 925 1158 923 1154 921 1151 919 1147 918 1142 916 1139 916 1135 914 1131 913 1126 912 1123 912 1121 911 1119 909 1117 908 1114 908 1110 906 1109 904 1104 900 1101 899 1096 897 1090 895 1086 895 1083 894 1079 893 1078 891 1075 888 1073 883 1069 877 1061 869 1058 865 1054 860 1050 856 1046 853 1038 849 1035 849 1031 847 1030 845 1028 843 1027 841 1023 840 1010 840 1005 838 1001 837 997 834 992 826 986 817 980 812 975 809 969 807 962 804 954 800 947 795 940 787 934 781 924 773 919 768 918 763 912 758 907 754 902 754 899 750 895 749 891 746 887 740 884 733 883 731 880 729 879 727 877 728 874 728 871 727 868 724 865 720 863 712 857 707 855 705 850 703 848 701 845 700 842 696 839 690 836 686 834 682 826 674 824 668 819 661 818 656 817 653 814 650 813 648 810 643 809 638 808 634 807 631 804 625 801 622 800 620 796 619 795 616 792 614 794 613 801 614 800 611 798 607 796 605 795 603 793 602 791 598 791 593 790 590 789 588 788 584 787 581 786 575 786 564 785 560 783 550 783 543 782 541 781 538 779 537 778 535 778 525 777 523 776 520 775 516 775 513 774 511 773 507 771 503 767 494 765 487 763 482 762 480 761 477 758 475 755 474 752 472 750 471 750 468 749 288 745 286 744 283 741 282 740 280 736 280 735 278 733 277 731 275 731 268 730 265 730 262 729 260 729 254 726 248 725 245 724 241 724 51 727 48 728 46 730 45 736 45 739 44 743 44 745 43 749 42 752 42 754 41 757 41 761 38 763 36 769 32 772 31 775 31 777 30 780 30 782 29 704 691 704 697 710 700 719 700 721 701 728 701 730 702 736 702 738 703 750 703 754 701 757 701 759 700 762 700 764 699 767 699 769 698 772 697 778 694 779 692 779 679 777 675 773 669 770 667 765 667 762 666 760 664 753 664 751 663 745 663 742 664 739 664 738 666 735 666 731 668 728 669 726 671 723 671 717 674 715 676 713 677 713 680 711 681 711 684 [[Oost Europa]] poly 208 200 205 200 201 201 187 201 184 202 174 204 170 205 165 208 163 210 159 210 159 213 155 214 152 215 148 217 143 218 139 218 135 219 133 220 129 221 126 224 124 227 122 228 120 231 119 233 117 234 116 236 114 237 105 243 104 246 101 247 100 250 100 253 97 254 96 257 93 259 92 261 90 263 89 268 89 272 88 275 88 301 89 308 92 320 92 333 93 343 93 348 94 351 95 356 96 360 97 366 98 369 99 373 100 376 101 378 104 381 104 385 105 389 107 391 108 393 117 396 127 399 135 402 140 403 144 406 147 409 157 413 163 415 167 415 171 417 177 421 189 431 200 437 210 445 217 457 226 466 235 471 241 474 245 475 247 476 250 477 252 478 253 480 257 482 261 483 262 485 265 486 269 487 272 488 276 490 285 490 288 491 294 491 296 492 312 492 315 490 324 490 328 488 331 487 334 487 340 484 346 482 353 482 357 483 361 482 371 483 377 484 381 484 384 486 387 486 388 488 391 489 393 493 395 495 397 496 399 498 402 499 403 501 406 503 408 505 409 507 412 508 413 510 417 514 419 518 421 519 423 521 425 522 426 524 429 525 430 527 430 535 431 539 432 541 436 546 439 554 440 559 443 562 444 564 447 566 447 579 449 583 450 587 451 589 451 596 452 599 452 602 453 606 453 618 454 621 455 623 456 627 456 630 457 633 458 635 458 642 459 646 460 648 462 651 463 654 465 656 465 659 467 665 469 668 470 670 472 672 476 673 477 676 479 678 479 682 481 684 485 686 487 688 488 690 492 692 494 694 495 697 498 697 499 699 503 701 519 701 521 702 530 702 532 703 535 703 543 707 546 708 550 710 551 712 555 712 557 713 562 713 566 715 569 715 571 714 572 711 580 707 583 707 587 705 592 704 596 704 598 703 601 703 605 702 608 702 610 701 613 701 615 700 619 699 628 699 631 698 634 696 637 693 639 692 641 690 643 689 645 687 649 685 652 685 657 684 660 683 664 682 665 680 668 680 669 678 671 677 672 674 674 672 675 669 676 667 680 665 681 662 684 662 687 660 687 657 689 656 690 653 692 651 695 650 697 649 698 646 698 625 700 624 700 611 704 603 706 601 706 598 707 596 712 591 717 589 720 588 724 587 728 585 731 584 733 583 737 579 739 578 741 572 742 570 744 569 745 567 748 567 750 566 752 564 758 561 761 559 762 557 764 555 765 553 769 551 771 547 773 546 774 544 776 541 777 538 778 536 780 534 783 528 785 527 786 525 788 522 792 520 793 518 795 516 797 515 801 511 803 510 805 508 807 507 809 503 811 502 811 499 809 498 806 492 806 483 810 475 812 474 813 472 815 471 816 469 818 468 819 466 835 418 835 409 837 408 836 406 834 405 833 403 831 402 830 400 828 399 809 387 809 380 811 374 813 373 813 370 804 370 802 369 805 368 803 364 803 361 801 360 801 357 794 357 790 355 789 352 787 351 789 350 790 348 792 347 790 345 788 344 786 342 785 340 787 336 789 335 790 333 792 332 790 331 789 329 790 327 789 324 777 310 773 304 769 300 768 299 766 298 766 294 766 293 764 291 766 288 770 287 769 284 768 280 770 276 771 272 770 270 768 268 767 266 761 266 759 265 757 259 753 257 751 258 749 257 748 255 746 254 745 252 745 248 743 244 743 241 739 239 741 237 742 235 746 234 748 228 750 226 751 224 751 215 754 215 756 214 762 212 759 211 757 209 756 207 756 204 755 202 755 193 757 189 759 187 761 184 762 180 762 177 760 39 759 37 758 34 757 32 756 29 754 26 753 24 751 23 749 21 746 20 743 20 740 19 737 19 734 18 730 15 729 12 726 10 725 8 722 7 718 5 716 3 714 2 709 1 706 1 704 0 542 0 538 2 533 7 527 11 523 14 520 14 512 18 510 20 509 23 507 24 505 28 503 29 501 31 497 33 [[Scandinavië]] poly 1301 719 1303 721 1304 723 1307 723 1309 725 1311 726 1320 726 1322 727 1323 729 1321 733 1315 736 1315 739 1317 740 1320 740 1322 739 1337 739 1341 741 1344 741 1347 740 1349 738 1353 736 1353 732 1356 732 1358 730 1368 725 1370 723 1372 722 1375 722 1376 724 1376 734 1375 736 1375 740 1373 744 1371 745 1371 770 1370 772 1370 782 1372 790 1376 796 1378 802 1383 807 1387 808 1389 809 1394 810 1397 810 1400 811 1404 812 1407 812 1409 813 1413 814 1415 816 1425 816 1427 817 1430 818 1433 818 1435 819 1436 821 1439 822 1442 828 1443 831 1445 835 1449 836 1453 839 1456 840 1459 842 1463 845 1464 847 1467 848 1468 850 1471 850 1473 851 1474 853 1476 855 1478 856 1479 858 1479 862 1481 866 1483 867 1486 868 1489 868 1492 869 1496 870 1499 871 1499 251 1497 252 1496 254 1497 256 1499 257 1498 259 1495 259 1494 257 1494 263 1491 263 1489 262 1488 260 1488 257 1484 255 1484 252 1480 250 1478 251 1475 251 1472 250 1466 247 1460 247 1459 249 1460 251 1460 254 1459 256 1457 257 1455 259 1453 260 1447 260 1446 262 1444 263 1441 263 1440 265 1438 266 1438 278 1436 282 1438 283 1438 292 1435 298 1433 300 1430 300 1429 302 1429 311 1427 315 1425 317 1423 318 1423 324 1422 327 1422 338 1421 340 1418 340 1415 342 1412 342 1410 343 1408 347 1407 350 1407 356 1406 358 1406 361 1404 362 1403 364 1403 367 1402 370 1400 374 1400 377 1397 383 1388 383 1388 389 1387 391 1385 392 1376 392 1372 394 1376 396 1378 398 1378 405 1381 405 1383 404 1383 413 1387 411 1389 407 1390 409 1390 412 1394 414 1395 412 1397 410 1398 408 1404 408 1407 409 1408 411 1408 414 1406 415 1404 417 1402 421 1399 423 1397 424 1396 426 1397 428 1399 429 1399 432 1397 433 1397 436 1406 436 1409 437 1411 438 1412 440 1412 446 1410 447 1408 451 1405 451 1405 461 1406 463 1409 463 1413 461 1414 463 1417 463 1420 462 1422 461 1426 463 1428 462 1431 462 1433 461 1434 459 1436 458 1438 456 1440 455 1443 455 1443 462 1444 464 1448 466 1449 468 1449 477 1447 478 1446 480 1444 482 1440 484 1439 487 1438 489 1436 490 1432 488 1430 489 1430 492 1431 494 1431 497 1429 501 1429 504 1425 506 1424 508 1423 505 1423 502 1422 505 1421 507 1417 509 1414 509 1412 510 1406 507 1405 504 1403 505 1402 507 1398 509 1397 512 1394 513 1392 512 1391 514 1392 516 1396 518 1392 519 1388 521 1382 521 1378 523 1378 526 1376 530 1376 533 1375 535 1375 538 1374 540 1372 541 1372 547 1371 549 1371 552 1365 552 1359 549 1357 550 1354 551 1352 552 1349 553 1347 554 1348 556 1350 557 1350 564 1349 562 1347 560 1346 558 1343 558 1341 559 1338 559 1337 557 1333 555 1331 556 1328 557 1326 558 1324 557 1323 555 1317 555 1315 556 1313 560 1309 562 1308 564 1305 564 1303 565 1300 565 1299 563 1298 560 1295 561 1295 564 1294 566 1292 567 1292 574 1289 574 1287 576 1287 579 1285 580 1285 576 1284 574 1282 573 1279 574 1278 576 1274 578 1272 582 1273 584 1273 590 1269 598 1269 601 1267 605 1267 608 1264 607 1262 606 1262 621 1261 624 1260 626 1257 626 1256 628 1253 628 1255 629 1258 629 1261 635 1262 638 1262 641 1264 642 1266 641 1267 643 1269 645 1270 647 1269 649 1265 651 1259 651 1253 648 1252 646 1250 645 1244 645 1242 649 1240 650 1239 652 1242 658 1242 665 1239 671 1239 674 1240 676 1240 679 1242 683 1246 685 1249 685 1251 687 1250 689 1250 702 1253 708 1257 710 1266 710 1267 712 1267 716 1268 718 1269 721 1272 721 1278 724 1278 721 1279 719 1281 718 1282 716 1288 713 1294 713 1296 714 1298 716 1302 718 1303 720 1305 721 [[Centraal-Azië]] poly 474 720 472 723 469 729 468 732 468 735 467 737 464 740 463 742 461 743 459 746 458 749 457 753 455 759 454 761 454 764 453 766 453 769 452 772 452 777 451 780 451 787 450 789 450 792 449 795 447 799 447 807 446 811 446 818 443 821 443 876 441 880 441 883 440 886 440 891 439 893 438 896 437 898 437 913 436 916 436 919 439 920 437 924 437 988 440 988 445 990 448 992 450 996 452 997 454 999 456 1000 461 1000 464 999 478 999 482 998 505 998 507 997 509 993 545 993 551 992 554 992 556 991 565 991 566 989 568 988 571 988 573 987 579 987 582 986 585 984 587 983 590 982 593 982 596 983 598 984 599 986 611 992 614 993 616 994 621 995 624 995 626 996 629 996 631 997 634 997 636 998 661 998 665 997 667 996 669 994 675 993 683 993 688 992 692 992 695 991 696 989 699 989 702 987 705 986 708 986 709 984 712 984 714 983 720 981 735 981 737 980 740 980 742 979 746 978 749 978 750 976 756 974 759 974 762 973 766 971 769 969 773 968 777 966 780 965 781 963 787 961 790 961 799 958 802 949 802 946 803 943 805 940 806 938 808 937 811 931 812 927 813 925 813 922 816 921 818 914 818 898 819 895 819 892 822 889 822 885 823 883 825 881 827 878 827 871 829 868 832 862 832 851 831 849 831 835 830 833 830 821 829 817 829 812 828 809 828 801 827 799 827 785 826 783 826 777 825 774 825 766 824 764 824 757 823 755 823 751 821 743 821 734 818 732 817 729 813 727 812 723 809 714 807 710 805 709 803 707 801 703 799 701 797 700 796 698 793 698 792 696 789 696 788 694 785 694 784 692 777 692 769 688 764 689 758 689 756 690 753 691 751 692 719 692 717 691 714 691 706 687 686 687 684 686 681 686 680 684 677 684 675 683 642 683 639 684 636 684 633 686 627 686 625 687 622 687 619 688 617 689 614 689 612 690 582 690 579 689 575 689 572 690 559 690 557 691 529 691 525 690 523 689 507 689 504 688 498 688 496 686 [[Centraal-Europa]] </imagemap> {{Regionlist| region1name=[[Balkan]] | region1color=#69999f | region1items= [[Albanië]], [[Bosnië-Herzegovina]], [[Bulgarije]], [[Kosovo]], [[Kroatië]], [[Noord-Macedonië]], [[Moldavië (land)|Moldavië]], [[Montenegro]], [[Roemenië]], [[Servië]]| region1description=De Balkan heeft een rijke, zij het onrustige geschiedenis. Daarnaast is er de prachtige natuur, pittoreske dorpen en indrukwekkende kloosters, kastelen en sporen van een eeuwenlange Turkse overheersing. Er zijn uiteenlopende landschappen te vinden, zoals heuvels, bergachtige gebieden en de prachtige Adriatische kust.| region2name=[[Baltische staten]] | region2color=#b5d29f | region2items= [[Estland]], [[Letland]], [[Litouwen]] | region2description=Drie fascinerende landen met prachtige zandstranden, een lange kustlijn, middeleeuwse stadjes en veel natuurgebieden. Estland heeft historische, culturele en taalkundige banden met Finland; in Letland en Litouwen worden oude Indo-Europese talen gesproken. Het hele gebied heeft eeuwenlang onder Russische overheersing gestaan. | region3name=[[Benelux]] | region3color=#d5dc76 | region3items=[[België]], [[Luxemburg (land)|Luxemburg]], [[Nederland]] | region3description=Deze drie kleine, grotendeels vlakke landen hebben de reiziger veel te bieden. Nederland staat bekend om zijn klompen, kaas, tulpen en windmolens, en om zijn vrijzinnige gedachtegoed en schilders. België is een meertalig land met prachtige historische steden, dat samen met het eveneens meertalige Luxemburg een deel van de Ardennen omvat.| region4name=[[Britse Eilanden]] | region4color=#b383b3 | region4items=[[Guernsey]], [[Ierland]], [[Jersey]], [[Man]], [[Verenigd Koninkrijk]]| region4description=Het Verenigd Koninkrijk omvat Engeland, Schotland, Wales en Noord-Ierland en is een divers land met een fascinerende geschiedenis en een cultuur die invloedrijk is in de hele wereld. Ierland heeft een glooiend landschap met karakteristieke dorpen, tradities en folklore. Guernsey, Jersey en het eiland Man zijn eilanden die direct onder de Britse Kroon vallen; ze zijn klein, afgelegen en richten zich vooral op het toerisme en financiële dienstverlening. | region5name=[[Centraal-Europa]] | region5color=#71b37b | region5items=[[Duitsland]], [[Hongarije]], [[Liechtenstein]], [[Oostenrijk]], [[Polen]], [[Slovenië]], [[Slowakije]], [[Tsjechië]], [[Zwitserland]] | region5description=Een overgangsgebied tussen oost en west, Centraal-Europa is de regio waar de Germaanse cultuur overgaat in de Slavische cultuur. Er zijn ontelbare historische stadjes, kastelen, meren, rivieren, bossen en bergachtige gebieden te vinden, waaronder de Europese middengebergten. De Alpen vormen de zuidgrens van deze regio. | region6name=[[Frankrijk en Monaco]] | region6color=#a9a567 | region6items= [[Frankrijk]], [[Monaco]] | region6description=Frankrijk is wereldwijd de meest bezochte toeristische bestemming. Parijs, de Côte d'Azur, de Atlantische kust, de Franse Alpen, de Loirevallei, Bretagne, Normandië en de Provence zijn slechts een handgreep aan bekende trekpleisters. Het land staat ook bekend om zijn keuken (inclusief wijn en kaas), geschiedenis, cultuur, architectuur, mode en design. | region7name=[[Iberisch Schiereiland]] | region7color=#d56d76 | region7items=[[Andorra]], [[Gibraltar]], [[Portugal]], [[Spanje]]| region7description=Spanje en Portugal zijn sinds de jaren zestig een ware magneet voor mensen die graag van de zon genieten op het strand, met name aan de Algarve en de Spaanse costa's (de kusten langs de Middellandse Zee). Maar er zijn ook gebieden die minder toeristisch zijn, waaronder het woestijnlandschap in Centraal-Spanje, de wijnbestemming La Rioja en het Groene Spanje in het noorden.| region8name=[[Italiaans Schiereiland]] | region8color=#d09440 | region8items=[[Italië]], [[Malta]], [[San Marino]], [[Vaticaanstad]] | region8description=Rome, Florence, Venetië en Pisa staan op het lijstje van veel reizigers, maar deze steden zijn slechts een kleine greep uit de mogelijkheden die Italië te bieden heeft. Enkele mooie plattelandsgebieden zijn Toscane en Sicilië. Ook modestad Milaan is een populaire bestemming. | region9name=[[Kaukasus]] | region9color=#ac5c91 | region9items=[[Armenië]], [[Azerbeidzjan]], [[Georgië]] | region9description=Een bergachtige regio tussen de Zwarte Zee en de Kaspische Zee die de grens vormt tussen Europa en Azië. De Kaukasus is een warme en vriendelijke regio, maar ook een plaats met veel conflicten. Het biedt zeer diverse landschappen en een rijke cultuur van oude kerken, kathedralen en kloosters, maar ook minaretten en moskeeën. Populaire steden in de (zuidelijke) Kaukasus zijn [[Tbilisi]], [[Bakoe]] en [[Batoemi]]. Ongerepte natuur tref je in de regio's Svaneti, Kazbegi, Dilijan en Quba. | region10name=[[Oost Middellandse Zee]] | region10color=#8a84a3 | region10items=[[Cyprus]], [[Griekenland]], [[Turkije]]| region10description=Griekenland wordt gezien als de bakermat van de Europese culturen. Het heeft honderden eilanden met voor ieder wat wils. Ook Turkije heeft een rijke cultuur en geschiedenis, en is het grootste islamitische land van Europa. Toch delen beide landen een groot deel van hun cultuur; zo liggen de historische Griekse regio's Lycië en Ionië met talrijke ruïnesteden aan de Turkse westkust. Bovendien hebben beide landen de meeste zonuren van Europa, waardoor ze bijna het hele jaar door populaire bestemmingen zijn.| region11name=[[Oost-Europa]] | region11color=#4f93c0 | region11items=[[Oekraïne]], [[Rusland]] en [[Wit-Rusland]] | region11description=Rusland is een enorm land met grote, lege vlakten dat zich in oostelijke richting uitstrekt tot aan de Pacifische Oceaan. Oekraïne is een divers land dat veel te bieden heeft, van de stranden aan de Zwarte Zee tot de steden Odessa, Lviv en Kiev. Ten noorden van Oekraïne ligt Wit-Rusland, een land als geen ander op het Europese continent. Moldavië behoorde tot 1945 tot Roemenië en sluit er cultureel gezien bij aan; het kan dus ook als [[Balkan]]land worden beschouwd. Het van Moldavië afgescheiden, internationaal niet-erkende land Transnistrië en Wit-Rusland zijn de laatste communistische regimes in het Europa van de eenentwintigste eeuw. | region12name=[[Scandinavië]] | region12color=#578e86 | region12items=[[Denemarken]], [[Finland]], [[Noorwegen]], [[IJsland]], [[Zweden]] | region12description=Scandinavië en zijn buurlanden hebben een unieke rijkdom aan natuurschoon. Noorwegen heeft een spectaculair landschap van fjorden aan de kust, terwijl IJsland prachtige vulkanen en geisers te bieden heeft. De vlakten van Denemarken en Zweden en de duizenden meren van Finland zijn ook toeristische trekpleisters. Finland heeft een taal die niet verwant is aan die van de andere Scandinavische landen, maar aan die van de Esten en de Oegrische volkeren in het noorden van Rusland. Finland heeft echter een Zweedstalige minderheid en laat zien dat het al vele eeuwen Scandinavische en andere Europese invloeden ondergaat. | }} ==Steden== {{Positiekaart+|Europa|width=600|float=right|caption=Europese bestemmingen.|places= {{Positiekaart~|Europa|lat=52.366667|long=4.9|marksize=8|label=Amsterdam}} {{Positiekaart~|Europa|lat=52.516667|long=13.416667|marksize=8|label=Berlijn}} {{Positiekaart~|Europa|lat=50.846667|long=4.354722|marksize=8|label=Brussel}} {{Positiekaart~|Europa|lat=41.01|long=28.960278|marksize=8|label=Istanboel}} {{Positiekaart~|Europa|lat=51.516667|long=-0.116667|marksize=8|label=Londen|position=top}} {{Positiekaart~|Europa|lat=55.752222|long=37.632222|marksize=8|label=Moskou}} {{Positiekaart~|Europa|lat=48.866667|long=2.333056|marksize=8|label=Parijs}} {{Positiekaart~|Europa|lat=50.083333|long=14.416667|marksize=8|label=Praag}} {{Positiekaart~|Europa|lat=41.883333|long=12.483333|marksize=8|label=Rome}} {{Positiekaart~|Europa|lat=46.5|long=10|marksize=8|label=Alpen|mark=Blue pog.svg}} {{Positiekaart~|Europa|lat=43.533333|long=4.5|marksize=8|label=Camargue|mark=Blue pog.svg}} {{Positiekaart~|Europa|lat=38.98|long=1.43|marksize=8|label=Ibiza|mark=Blue pog.svg|position=left}} {{Positiekaart~|Europa|lat=71.1725|long=25.783333|marksize=8|label=Noordkaap|mark=Blue pog.svg}} {{Positiekaart~|Europa|lat=44.880445|long=15.616035|marksize=8|label=Plitvicemeren|mark=Blue pog.svg}} {{Positiekaart~|Europa|lat=36.416667|long=25.433333|marksize=8|label=Santorini|mark=Blue pog.svg|position=top}} {{Positiekaart~|Europa|lat=51.178878|long=-1.826583|marksize=8|label=Stonehenge|mark=Blue pog.svg|position=left}} {{Positiekaart~|Europa|lat=37.755191|long=14.996087|marksize=8|label=Etna|mark=Blue pog.svg}} {{Positiekaart~|Europa|lat=64.258056|long=-21.125|marksize=8|label=Þingvellir|mark=Blue pog.svg}} }} <!--niet meer dan 9 steden a.u.b. Bespreek eventuele wijzigingen op de overlegpagina--> * [[Amsterdam]] — de grachten, Anne Frank Huis, Rembrandt, coffeeshops en de wallen * [[Berlijn]] — door geo-politieke belangen was de stad 45 jaar verdeeld tussen oost en west; nu is het de hoofdstad van het herenigde Duitsland en een internationaal cultureel centrum * [[Brussel]] — een echte internationale stad met de Europese instellingen, de Grote Markt, Manneken Pis en het Atomium * [[Istanboel]] — de enige metropool die op twee continenten ligt, een fascinerende 'melting pot' van oost en west * [[Londen]] — de levendige, multiculturele hoofdstad van het Verenigd Koninkrijk met zijn Tower Bridge en de Big-Ben * [[Moskou]] — de grootste stad van Europa staat bekend om z'n nachtleven en het iconische Kremlin * [[Parijs]] — de stad van de liefde aan de Seine met zijn Eiffeltoren en Notre Dame * [[Praag]] — een magische stad met z'n prachtige bruggen over de Moldau * [[Rome]] — deze stad ademt historie; elke straathoek heeft cultureel erfgoed dat nóg indrukwekkender is ==Andere bestemmingen== [[File:Castello di Lierna.jpg|150px|thumb|[[Kasteel van Lierna]]]] [[File:Varenna alle prima luci della sera.jpg|150px|thumb|[[Varenna]]]] [[File:Bellagio la Sera.jpg|150px|thumb|Uitzicht op het [[schiereiland Bellagio]] en [[Lierna]]]] * [[Comomeer]] — Een van de bekendste meren van Italië, beroemd om zijn historische villa's, prachtige landschappen en elegante vakantieplaatsen. * [[Lierna]] — Een historisch dorp aan het Comomeer, bekend om zijn kasteel, stranden, historische villa's en rustige exclusieve sfeer. * [[Varenna]] — Een schilderachtig historisch dorp aan het Comomeer, bekend om zijn smalle straatjes, villa's en mooie promenade langs het meer. * [[Bellagio]] — Een van de bekendste vakantieplaatsen aan het Comomeer, gelegen op een schiereiland tussen de twee armen van het meer. * [[Capri]] — Een wereldberoemd eiland in de Golf van Napels, bekend om zijn natuurlijke schoonheid en de Blauwe Grot. * [[Costa Smeralda]] — Een prestigieus vakantiegebied op Sardinië, met [[Porto Cervo]] als centrum van het luxetoerisme. * [[Alpen]] — de hoogste bergketen van Europa, het woord ''alpinisme'' is hier van afgeleid * [[Regionaal park De Etna|Etna]] — de grootste actieve vulkaan van Europa is te vinden op het eiland Sicilië * [[Camargue]] — natuurgebied in het zuiden van Frankrijk * [[Ibiza]] — preteiland behorend bij de Balearen, bekend van de grote clubs * [[Noordkaap]] — het noordelijkste puntje van het Europese vasteland * [[Nationaal park Plitvicemeren|Plitvicemeren]] — de beroemde turkooise meren met grotten en watervallen * [[Santorini]] — resten van een bijna 4000 jaar geleden geëxplodeerde vulkaan met Akrotiri, het ''Pompeii van de Egeïsche Zee'' * [[Stonehenge]] — prehistorische steencirkel gelegen in Engeland * [[Þingvellir]] — natuurgebied rond het breukvlak van de Euraziatische en Noord-Amerikaanse tektonische platen ==Info== Wat maakt Europa zo aantrekkelijk? Zijn het de fjorden in Noorwegen, de stranden van Spanje, de architectuur van Sint-Petersburg of de echte gezelligheid van de Lage Landen? Waar je in Europa ook bent, altijd zal je gefascineerd zijn door het prachtige culturele erfgoed dat het continent te bieden heeft. In een tocht door Europa zal je ontdekken dat de regio's van Europa door een tumultueuze geschiedenis met elkaar verbonden zijn, maar juist ook dat er een grote diversiteit aan talen en culturen bestaat op een relatief klein oppervlak. Europa behoort tot de meest drukbevolkte gebieden ter wereld, en heeft met onder andere Londen, Parijs en Rome unieke wereldsteden die over de hele wereld bekend zijn. Maar ook voor rust en ongereptheid ben je in Europa op de juiste plaats — denk maar aan de leegte van Scandinavië, de uitgestrekte berggebieden in Zwitserland en de kuuroorden in Centraal-Europa. Bovendien zijn al deze gebieden relatief eenvoudig te bezoeken, omdat toeristische voorzieningen in het werelddeel zeer uitgebreid zijn. Europa biedt voor ieder wat wils! ===Geschiedenis=== <!-- niet meer dan 2 alinea's a.u.b. --> ====Klassieke oudheid==== Vaak wordt het Oude Griekenland aangewezen als beginpunt van de moderne Europese geschiedenis — Griekenland wordt dan ook de bakermat van Europa genoemd. Hoewel dit eigenlijk onterecht is, is dit niet verwonderlijk, omdat het culturele erfgoed van de Oude Grieken tot op de dag van vandaag tot de verbeelding spreekt. Tot 1000 v.Chr. werd Griekenland geregeerd door vele verschillende leiders van diverse afkomst. Het gebied groeide uit tot een mengsel van onafhankelijke stadstaten, waarvan velen kolonies in het Middellandse Zeegebied vestigden. De klassieke Griekse cultuur, die rond [[Athene]] wordt gecentreerd, bereikte haar hoogtepunt in de vijfde eeuw v.Chr., alvorens door Philippus II van Macedonië in 338 v.Chr. te worden veroverd. Onder Philippus had Macedonië diplomatiek en militair gezien de leiding gekregen over Griekenland (definitief na de Slag bij Chaeronea). Toen de dood van Philippus de Grieken ter ore kwam, meenden zij dat onder diens onervaren zoon de Macedonische hegemonie snel zou eindigen, maar na een onverwachte inval van Alexander de Grote (Pella, 26 juli 356 v.Chr. — Babylon, 10 of 13 juni 323 v.Chr.), moesten zij zich toch weer onderwerpen. Hierbij richtte hij in Thebe een bloedbad aan. Daarvoor nog trok hij ten strijde tegen de opstandige gebieden Thracië en Illyrië, in het noorden van Macedonië. Alexander de Grote verenigde de elkaar bevechtende Griekse poleis en veroverde onder meer Perzië en Egypte. De geschreven geschiedenis van het Romeinse Rijk begint wanneer de Grieken enkele steden stichten in het zuiden van het land. In het noorden heersten de Etrusken en in het zuiden de Grieken, en precies tussen die twee gebieden lag de omstreden provincie Latium, waar de Romeinen woonden. [[Rome]] werd de belangrijkste stad van dit gebied en trok steeds meer macht naar zich toe. Nadat de Romeinen eerst de omliggende steden hadden veroverd, versloegen ze de in de 4e eeuw v.Chr. de Etrusken en in de 3e eeuw v.Chr. de Grieken in het zuiden. Zo verkregen zij uiteindelijk het gehele Italiaanse schiereiland en begonnen hun vele expansie-oorlogen. Het Romeinse Rijk kwam op zijn hoogtepunt onder keizer Trajanus. In de derde en tweede eeuw v.Chr. werden de Punische oorlogen tegen de stad Carthago uitgevochten. Hierbij trok de beroemde Carthaagse generaal Hannibal met zijn leger via Spanje over de Alpen en vocht in geheel Italië voordat hij verjaagd werd. Nadat Carthago in 146 v.Chr. definitief was verslagen, waren de Romeinen de grootste macht in het Middellandse Zeegebied. Veel oorspronkelijk Carthaagse en Griekse kolonies in Afrika, Frankrijk en Spanje behoorden nu tot het Romeinse Rijk. Rond 200 v.Chr. kwam ook Griekenland zelf onder Romeinse heerschappij en daarbij de Griekse kolonies in het oosten, zoals die in Klein-Azië, Syrië, Palestina en Egypte. Julius Caesar veroverde tussen 60 en 50 v.Chr. heel Gallië, waarna keizer Claudius 100 jaar later Britannia aan het rijk toevoegde. Trajanus was de laatste grote veroveraar. Hij veroverde aan het begin van de tweede eeuw Dacië en grote delen van het Parthische rijk al moest dat gebied al snel weer opgegeven worden. Onder Trajanus bereikte het Romeinse Rijk zijn grootste omvang. Het grondgebied liep nu van Noord-Engeland tot Egypte. Zijn opvolgers consolideerden de grenzen. Alle pogingen om de Germanen te verslaan en hun grondgebied te bezetten mislukten. Een lange periode van relatieve vrede volgde. De Romeinen verspreidden het Latijn en de Romeinse cultuur door de veroverde gebieden. Germaanse stammen werden aan de grenzen toegelaten en mochten in bijvoorbeeld België wonen als ze zich aan de Romeinse regels hielden. Na enkele eeuwen trad er langzaam maar zeker verval op. Het Romeinse Rijk was het eerste in zijn soort dat een dergelijk enorme oppervlakte had. De komst van het christendom betekende een grote omwenteling voor het Rijk. Aanvankelijk werden de christenen zwaar vervolgd, omdat deze geen goddelijke eer aan de keizers en de Romeinse goden wilden bewijzen. In 313 werd het christendom door Constantijn erkend en in 392 werd het zelfs door Theodosius I tot staatsgodsdienst verheven. Toen braken er voor niet-christenen zware tijden aan. Ook de houding van burgers tegenover het leger maakte een verandering door—christenen vonden het niet wenselijk om in het leger of voor de staat te werken. Het Rijk ging daarom hoe langer hoe meer vertrouwen op vreemdelingen (Germanen) in belangrijke posities in het leger. Dit leidde tot grote politieke complicaties, die in 476 tot de ondergang van het westelijk deel leidde met de val van de laatste hoofdstad Ravenna. Het oostelijk deel, dat we nu het Byzantijnse Rijk noemen, kwam ook dicht bij de ondergang, maar beleefde daarna nog verscheidene bloeiperioden. In de vroege middeleeuwen was het steeds een van de belangrijkste spelers op het Europese politieke toneel. Nadat Constantinopel in 1204 geplunderd was door de kruisvaarders, trad ook het verval van dit rijk in. De laatste resten van het Byzantijnse Rijk gingen in 1453 (Constantinopel) en 1461 (Griekenland) ten onder. De aanwezigheid van de Romeinen in dit grote gebied is niet alleen zichtbaar door een groot aantal monumenten en ruïnes, zoals de Porta Nigra in [[Trier]] en de muur van Hadrianus in het [[Verenigd Koninkrijk]], maar ook door beïnvloeding van de talen. Zo zijn Romaanse talen als het Frans, Italiaans en Spaans ontstaan uit de taal die de daar gelegerde Romeinse soldaten en kolonisten spraken. De noordelijke grens van het Romeinse Rijk kun je tot de dag van vandaag volgen, omdat dit nog steeds de taalgrens is tussen de Romaanse talen, die afgeleid zijn van het Latijn, en de Germaanse talen die buiten het rijk gesproken werden. Nog tot voor kort werd het Latijn en het Grieks als internationale taal door de elite gebruikt, waardoor in de wetenschap nog steeds veel vaktermen ontleend zijn aan deze talen. De klassieke oudheid kan dan ook al met al gezien worden als het fundament van de huidige westerse beschaving. ====Middeleeuwen==== De periode na de ineenstorting van het Romeinse Rijk (circa 330 tot 950) wordt in de huidige Europese geschiedschrijving de vroege middeleeuwen genoemd — soms wordt ook de term donkere middeleeuwen gebruikt voor deze periode, omdat er grote volksverhuizingen plaatsvonden met plunderingen en een sterke afname van de levensstandaard en het bevolkingsaantal. Er is over de toestanden van deze chaotische periode weinig schriftelijke informatie overgeleverd. In eerste instantie nam in de vroege middeleeuwen de geletterdheid af. Aan deze tendens kwam een einde toen het Karolingische rijk ontstond, waarin Karel de Grote scholen oprichtte. Het gebruik van geld valt ook grotendeels weg ten voordele van transacties in natura. Geld wordt wel nog als maatstaf gebruikt. Het rechtssysteem verwaterde in deze tijd, elke stam had zijn eigen gewoonterecht dat zoveel mogelijk gevolgd werd. De Frankische vorsten reisden met van palts tot palts om de uitvoering van hun wetten te controleren en recht te spreken. Na Karel de Grote veranderde het systeem van Frankische graven in een feodaal systeem. De kerstening van Europa begon, om tegen het einde van de middeleeuwen haar hoogtepunt te bereiken. Verschillende stammen bekeerden zich tot het christendom. De hoge middeleeuwen (van circa 950 tot 1270) vormen een belangrijke periode in de geschiedenis van West-Europa. In de wetenschap kwam in deze tijd de scholastiek op. In deze periode bereikte het pausdom tevens het hoogtepunt van zijn macht. Er was een lang gevecht gaande om wie er het hoogste gezag in Europa moest krijgen: de kerk of de Duitse keizer. Dit noemt men de Investituurstrijd. In Duitsland regeerde het Saksische huis met onder anderen Hendrik I, Otto I, en Otto III, later het Frankische huis met onder anderen Hendrik III en Hendrik IV. In Frankrijk was Hugo Capet de stamvader van de Capetingen en alle andere Franse koningen na hem. Engeland werd in 1066 veroverd door Willem de Veroveraar, hertog van Normandië. Na het jaar 1000 kwam er meer stabiliteit in het middeleeuwse Europa. Aan de invallen van de Vikingen, die lange tijd West-Europa hadden geteisterd, kwam een einde. In Spanje werd de ''Reconquista'' ingezet, het terugdringen van de Moren uit Spanje. Door de verbeterende landbouwmethoden begon de bevolking gestaag toe te nemen. Talrijke nieuwe dorpen en steden werden gesticht. De bestaande, meestal door de Romeinen gestichte steden begonnen ook weer te groeien. Eveneens kwam de langeafstandshandel opnieuw op gang. Dit blijkt bijvoorbeeld uit de reis van Marco Polo naar China. Vooral Noord-Italië, met de Repubbliche Marinare, en het graafschap Vlaanderen, met Brugge als knooppunt van de handel tussen Noord- en Zuid-Europa, groeiden in korte tijd uit tot rijke gebieden. Vanaf 1080 ontstonden de eerste universiteiten en werd vooruitgang gemaakt in kunst en architectuur. In deze periode werden de grote romaanse en later gotische kathedralen gebouwd. Door de toenemende welvaart konden welvarende en machtige steden stadsrechten afdwingen. De late middeleeuwen (van circa 1270 tot 1500) waren een periode van crisis in Europa. De pest (1347-1352) ofwel zwarte dood zorgde in die tijd voor tientallen miljoenen slachtoffers. Niemand wist wat te doen tegen dit virus, de wetenschappelijke kennis was ontoereikend (als men in die tijd al van wetenschappelijk kennis kon spreken). De verspreiding van het virus ging razendsnel, en heel Europa kwam in de ban van de zwarte dood. Arm en rijk werden getroffen. Er was al transport van mensen door Europa heen. Sommigen ontdekten toevallig methoden om het virus in te duiken: isolatie en er is ook sprake van soortelijke vaccins. Hele gezinnen werden getroffen. Veel huizen, grond, voorzieningen, boerderijen, akkers, ambachtelijke werkplaatsen, nalatenschappen bleven onbeheerd en leeg achter. ====Moderne tijd==== In 1492 vindt de ontdekking van Amerika plaats door Columbus — al was dit continent eigenlijk al in het jaar 1000 ontdekt door de IJslandse Viking Leif Eriksson. Daarnaast werden steeds meer gebieden in Azië ontdekt. Spanje, Portugal, Frankrijk, Nederland en het Engeland werden zeer bedreven in het koloniseren van de nieuw ontdekte gebieden. Het is in die periode dat Europa de wereldzeeën en oceanen bevaart. De renaissance geldt als een overgangsperiode van de middeleeuwen naar de moderne tijd. In 1870-1871 vindt de Frans-Duitse Oorlog plaats tussen Frankrijk en een aantal Duitse staten onder leiding van Pruisen. De oorlog zou leiden tot een overwinning van Pruisen en zijn bondgenoten en resulteerde in de oprichting van het Duitse Keizerrijk, waarin de Duitse staten verenigd werden. Met deze oorlog werd de basis gelegd van decennia van spanningen tussen Duitsland en Frankrijk. Deze slechte relaties tussen de Europese landen zouden zich ontwikkelen tot de Eerste Wereldoorlog, toen de Oostenrijkse kroonprins Frans Ferdinand op 28 juni 1914 werd doodgeschoten door een Servische nationalist in Sarajevo. De manier van oorlogsvoering was op veel vlakken nog dezelfde als tijdens de Pruisische oorlogen—de Eerste Wereldoorlog is het meest bekend geworden door de eindeloze loopgravenoorlog in het noorden van Frankrijk en westen van Vlaanderen. De geallieerden, waar Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk, de Verenigde Staten en Rusland toe behoorden, wonnen de oorlog van Duitsland en Oostenrijk-Hongarije. Duitsland werd omgevormd tot de democratische Weimarrepubliek, moest grondgebied inleveren en werd door het Verdrag van Versailles verplicht tot het betalen van zware herstelbetalingen. De bepalingen uit het verdrag werden door de Duitsers als vernederend ervaren. De herstelbetalingen leidden in 1923 tot hyperinflatie in de Weimarrepubliek—toch zou de daaropvolgende periode bekend komen te staan als de ''roaring twenties'', waarin vrouwen zich ontdeden van het korset, de haren kortgeknipt werden en de rokjes reikten tot aan de knieën. Aan deze periode kwam in 1929 een einde met de beurskrach van New York, die wereldwijde catastrofale gevolgen had en de Grote Depressie inluidde. Met name Duitsland werd hard geraakt — in de toch al instabiele Weimarrepubliek kwam in 1933 Adolf Hitler aan de macht van de nationaal-socialistische partij. Dit leidde in 1939 tot het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. {{Infobox|Europese vlag|[[afbeelding:Flag of Europe.svg|thumb]]Een vaak gemaakte vergissing is dat men ervan uitgaat dat het aantal sterren op de Europese vlag staat voor het aantal lidstaten van de Europese Unie. Het aantal sterren staat daar echter geheel los van. De Europese vlag is in 1955 gekozen door de Raad van Europa als symbool voor het gehele continent. Er is gekozen voor twaalf sterren, omdat dit cijfer traditioneel symbool staat voor perfectie, volledigheid en eenheid. Zo vind je het cijfer onder meer in het aantal maanden in een jaar en het aantal uren op een klok. Pas in 1985 werd de vlag door de Europese regeringsleiders benoemd tot officieel embleem van de Europese Gemeenschap, de voorloper van de huidige Europese Unie.}} Hoewel de Tweede Wereldoorlog enorme gevolgen had voor Europa, maakte het continent na de oorlog een snelle economische groei door, deels door het Marshallplan. Met de Verenigde Naties, het IMF en de Europese Gemeenschap kwam er een politieke structuur op die tot vandaag de dag actief is. Pas sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog is er sprake van relatieve stabiliteit in Europa. Dit gold echter alleen voor de westelijke helft van het continent. Sinds het einde van de oorlog was Europa verdeeld in twee militaire blocs. De West-Europese landen werden democratische markteconomieën onder de vlag van de Verenigde Staten en de NAVO, terwijl de Oost-Europese landen communistische éénpartijstaten werden onder de vlag van de Sovjet-Unie en het Warschaupact. Deze scheiding van Europa tussen oost en west wordt het IJzeren Gordijn genoemd, en de stad [[Berlijn]] kwam symbool te staan voor deze scheiding door de bouw van de Berlijnse muur in 1961. In 1962 dreigde deze Koude Oorlog met de Cubacrisis uit te lopen tot een wereldwijde atoomoorlog. In 1968 werd de Brezjnevdoctrine aangenomen, dat inhield dat de Sovjet-Unie het landen niet zou toestaan uit het Warschaupact te treden. Al in 1956 had de Sovjet-Unie ingegrepen tijdens de Hongaarse Opstand, en in 1968 zou het opnieuw ingrijpen om de Praagse Lente in Tsjechoslowakije de kop in te drukken. In de jaren tachtig volgden de protesten van de Poolse vakbondsbeweging Solidariteit. Pas toen de Brezjnevdoctrine in 1988 werd afgeschaft door Sovjetleider Mikhail Gorbatsjov, kwamen er talloze revoluties op gang met in 1989 de val van de Berlijnse muur en het einde van het Warschaupact. Oost- en West-Duitsland zouden zich in 1990 officieel herenigen. In 1991 viel zelfs de Sovjet-Unie uit elkaar in afzonderlijke republieken. Niet alleen in het oosten van Europa ontstonden nieuwe landen, maar ook in Joegoslavië verklaarden deelrepublieken zich zelfstandig. Slovenië riep op 25 juni 1991 de onafhankelijkheid uit, en Kroatië volgde een dag later. Dit zeer tegen de zin van de machthebbers in Belgrado. Uiteindelijk zou ook Bosnië en Herzegovina zich onafhankelijk verklaren, een gebied waarin zowel moslims, etnische Kroaten en etnische Serviërs wonen. Hierdoor ontstonden de oorlogen in Joegoslavië, waarin onder andere de val van Srebrenica plaatsvond, toen de ergste daad van genocide in Europa sinds de Tweede Wereldoorlog. Het einde van de oorlog werd vastgelegd in de Daytonakkoorden, maar nog steeds zijn er spanningen in deze regio aanwezig. Na de Tweede Wereldoorlog hebben een aantal landen in Europa beslist dat een intensievere samenwerking nodig was om toekomstige oorlogen te kunnen voorkomen. Op initiatief van Robert Schuman en Paul-Henri Spaak werd in 1956 de Europese Gemeenschap geïntroduceerd met "de zes": België, Duitsland, Frankrijk, Italië, Luxemburg, en Nederland zouden voortaan enkele economische bevoegdheden overdragen aan een supranationale organisatie. De Europese Gemeenschap werd in 1992 opgevolgd door de Europese Unie (EU). De EU is een supranationale en intergouvernementele unie van landen, die momenteel bestaat uit 27 lidstaten. Een aantal belangrijke onderdelen van deze Europese integratie voor reizigers: * Door middel van de Verdragen van Schengen is er sprake van vrij verkeer van personen binnen de Europese Unie * De euro is het wettelijke betaalmiddel van 17 van de 27 lidstaten van de Europese Unie === Natuur en klimaat === Europa is maar een klein continent, waardoor er ook niet veel noemenswaardige verschillen zijn in de klimaten als in grotere continenten. Wel is Europa erg dichtbevolkt; er leven zelfs meer mensen dan in het driemaal zo grote Afrika. Doordat er zo veel mensen in Europa wonen, is er relatief weinig ruimte voor natuur en dieren. Desondanks leven er in Europa toch een aantal hele indrukwekkende (roof)dieren, zoals wolven, beren en zeearenden. ==Arriveren== ===Paspoort en visum=== {{infobox|Schengenzone|De volgende landen behoren tot de Schengenzone: [[België]], [[Denemarken]], [[Duitsland]], [[Estland]], [[Finland]], [[Frankrijk]], [[Griekenland]], [[Hongarije]], [[IJsland]], [[Italië]], [[Letland]], [[Liechtenstein]], [[Litouwen]], [[Luxemburg (land)|Luxemburg]], [[Malta]], [[Nederland]], [[Noorwegen]], [[Oostenrijk]], [[Polen]], [[Portugal]], [[Slovenië]], [[Slowakije]], [[Spanje]], [[Tsjechië]], [[Zweden]] en [[Zwitserland]]. }} De regels voor binnenkomst verschillen per land. Een groot aantal Europese landen behoort tot de Schengenzone. {{Schengen-visum}} ==Rondreizen== Er zijn geen grenscontroles tussen landen die de '''Verdragen van Schengen''' ondertekend en geïmplementeerd hebben. Het gaat om de lidstaten van de Europese Unie (behalve Bulgarije, Cyprus, Ierland, Roemenië en het Verenigd Koninkrijk), IJsland, Liechtenstein, Noorwegen en Zwitserland. Daarnaast is een visum dat uitgegeven is voor een lidstaat van de Schengenzone geldig voor alle lidstaten die de verdragen getekend en geïmplementeerd hebben. Maar let op: niet alle EU-lidstaten hebben de Verdragen van Schengen ondertekend, en er bestaan ook lidstaten van de Schengenzone die geen lid zijn van de Europese Unie. Dit betekent dat er mogelijk douanecontroles kunnen plaatsvinden, maar geen immigratiecontroles (als je reist binnen Schengen, maar van/naar een niet-EU-land) of dat er immigratiecontroles kunnen plaatsvinden, maar geen douanecontrole (als je reist binnen de EU maar van/naar een niet-Schengen-land). Luchthavens in Europa zijn verdeeld tussen "Schengen" en "geen Schengen"-secties, die corresponderen met de "binnenlandse" en "buitenlandse" secties in andere landen. Als je van buiten Europa naar een Schengenland vliegt en dan doorreist naar een ander Schengenland, dan kan je de douane- en immigratiecontroles in het eerste land voltooien en dan direct doorreizen naar het tweede land zonder verdere controles. Reizen tussen een Schengenland en een niet-Schengenland zal resulteren in de gebruikelijke grenscontroles. Denk eraan dat of je nu wel of niet binnen de Schengenzone reist, het bij veel luchtvaartmaatschappijen verplicht is om altijd een paspoort of identiteitskaart te kunnen tonen. Een voorbeeld van de implicaties die Schengen kan hebben voor de reiziger: * Reizen van Duitsland naar Frankrijk (beide EU, beide Schengen): geen controles * Reizen van Duitsland naar Zwitserland (beide Schengen, Zwitserland niet in de EU): douanecontroles, maar geen immigratiecontroles * Reizen van Frankrijk naar het Verenigd Koninkrijk (beide EU, het Verenigd Koninkrijk niet in Schengen): immigratiecontroles, maar geen douanecontroles * Reizen van Zwitserland naar het Verenigd Koninkrijk: immigratiecontroles en douanecontroles ===Per vliegtuig=== Het volgende lijstje is een onvolledige opsomming van goedkope luchtvaartmaatschappijen die lijndiensten binnen Europa uitvoeren. Daarnaast heeft bijna elk Europees land een of meer nationale luchtvaartmaatschappijen die binnenlandse vluchten en rechtstreekse vluchten naar andere Europese landen uitvoeren. Het onderscheid tussen deze beide categorieën is trouwens steeds meer aan het vervagen nu diverse nationale maatschappijen na een faillissement zijn doorgestart als goedkoop alternatief. * Corendon * Easyjet * Eurowings * Ryanair * Transavia * Tuifly ===Per trein=== Het treinnetwerk van Europa is heel uitgebreid. Er zijn verscheidene hogesnelheidstreinen die de grote steden van Europa met elkaar verbinden tegen een snelheid van 250–300&nbsp;km/u, dit is de Belgische Thalys (verbind [[Parijs]], [[Brussel]], [[Keulen]] en [[Amsterdam]], de Eurostar (tussen Brussel-Zuid en Londen via de kanaaltunnel), de TGV in [[Frankrijk]] die ook verbindingen heeft met Zürich in Zwitserland en Milaan in Italië en de Duitse ICE verbindt de grote steden in [[Duitsland]] en heeft ook verbindingen met grote steden die liggen in het grensgebied van de buurlanden van Duitsland. Verder zijn er natuurlijk ook de gewone treinen waarmee je gans Europa kan bereiken. Het treinnetwerk van Europa is de verantwoordelijkheid van de landen zelf en is meestal in handen van de overheid. Er bestaan ook private spoorwegmaatschappijen zoals in Groot-Brittannië en Zwitserland. Over de landsgrenzen heen kun je reizen dankzij de samenwerkingsverbanden tussen de verschillende spoorwegmaatschappijen, maar je kunt niet spreken van een uniform Europees spoorwegnet. Vele landen van Europa hebben verschillende technologieën (4 verschillende stroomspanningen, onderling verschillend in België, Frankrijk, Duitsland,... en andere spoorwegbreedte in Rusland, Spanje en Portugal), daarvoor worden dan speciale treinstellen ontwikkeld die kunnen rijden in meerdere landen. * CityNightLine ([[Duitsland]],[[Nederland]],[[Oostenrijk]],[[Zwitserland]],[[Denemarken]],[[Tsjechië]]). * EuroCity EC. * EuroNight ([[Italië]],[[Spanje]],[[Duitsland]],[[Oostenrijk]],[[Frankrijk]],[[Hongarije]],[[Zwitserland]],[[Tsjechië]]). * EuroStar Italia. * TGV Luria * TGV Méditerranée * Cisalpino CIS * Pau Casals Hotel Train * Talgo [[Spanje]] Een goede reisplanner is te vinden op de site van de Deutsche Bahn (http://www.bahn.com/i/view/NLD/nl/index.shtml) en de Oostenrijkse Spoorwegen (http://www.oebb.at/) ====InterRail Pass==== Met een InterRail pass reis je gedurende 16 of 22 dagen of een hele maand vrij rond in een selectie uit 28 Europese landen, plus Turkije. Deze landen worden onderverdeeld in 8 zones, die je onderling kan combineren. De prijs van je InterRail pass hangt af van het aantal zones dat je kiest, maar ook van je leeftijd (jonger of ouder dan 26). Je hebt de keuze tussen: {| class="wikitable" |- |InterRail Pass tarieven |- !Aantal zones||Geldigheidsduur||Interrail -26||InterRail 26+||InterRail -12 |- |1 zone|| 16 dagen || 195,00 €|| 286,00 €|| 143,00 € |- |2 zones|| 22 dagen || 275,00 €|| 396,00 €|| 198,00 € |- |alle zones|| 1 maand || 385,00 €|| 546,00 €|| 273,00 € |} {| class="wikitable" |- |InterRail Pass Zones |- !Zones||Landen |- |Zone A|| [[Groot-Brittannië]], [[Ierland]] |- |Zone B|| [[Finland]], [[Noorwegen]], [[Zweden]] |- |Zone C|| [[Denemarken]], [[Duitsland]], [[Oostenrijk]], [[Zwitserland]] |- |Zone D|| [[Polen]], [[Tsjechië]], [[Slowakije]], [[Hongarije]], [[Kroatië]], [[Bosnië en Herzegovina]] |- |Zone E|| [[België]], [[Frankrijk]], [[Luxemburg (land)|Luxemburg]],[[Nederland]] |- |Zone F|| [[Marokko]],[[Portugal]],[[Spanje]] |- |Zone G|| [[Griekenland]], [[Italië]], [[Slovenië]], [[Turkije]] en de scheepvaartlijnen Italië-Griekenland: [[Ancona (stad)|Ancona]]/Bari - Igoumenitsa/Patras |- |Zone H|| [[Bulgarije]], [[Roemenië]], [[Servië]], [[Noord-Macedonië]] |} Meer informatie op [http://www.b-rail.be/int/N/offers/interrail/fares/index.php nmbs]; NB: als je met hogesnelheidstreinen wil reizen of met nachttreinen moet je een toeslag betalen. Voor meer informatie vanuit Nederland zie de homepage van [http://www.nshispeed.nl/ NS Hispeed]. ====Balkan Flexi Pass==== Voor reizigers geïnteresseerd in Zuidoost-Europa is de Balkan Flexpipass eventueel een uitkomst: Onbeperkt treinreizen voor 5, 10 of 15 dagen in een maand door Bulgarije, Griekenland, Noord-Macedonië, Montenegro, Servië, Roemenië en Turkije. Je kan de Flexipass op stations in die landen kopen; of veel duurder, op het web. Valkuil is dat veel treinen in de regio al goedkoop zijn en dat de Balkan Flexpiass alleen rendabel is als je langere treinreizen maakt. ===Per bus=== Zie ook de pagina [[Busreizen in Europa]] voor meer info. Met de busmaatschappij Eurolines kan je bijna alle landen van Europa bereiken en een deel van Marokko doorreizen. Eurolines is een in België gebaseerde overkoepelende maatschappij die samenwerkt met vele andere busmaatschappijen. Als je voor langere tijd wil reizen door Europa kan je een ''Eurolines pas'' kopen, de prijs is afhankelijk dat je kiest voor 15 dagen of 1 maand en van het seizoen en van je leeftijd. Daarmee kan je ongelimiteerd reizen tussen 40 verschillende grote steden die Eurolines bedient. Eurolines is waarschijnlijk de goedkoopste manier om doorheen Europa te reizen, je hebt op sommige bestemmingen echt bodemprijzen zoals Brussel-Bratislava voor 28 euro heen en terug indien je lang genoeg op voorhand reserveert. Het feit dat je een lange busreis moet maken kan het reizen wel vermoeiend maken. Sommige mensen die vliegangst hebben brengen tientallen uren door in de bus om bijvoorbeeld te reizen van [[Londen]] naar [[Praag]]. {| class="wikitable" !Eurolines Pas Tarieven |- |duur||seizoen||jongeren||volwassenen |- |15 dagen||laag||€ 169||€ 199 |- |15 dagen||mid||€ 199||€ 229 |- |15 dagen||hoog||€ 279||€ 329 |- |30 dagen||laag||€ 229||€ 299 |- |30 dagen||mid||€ 259||€ 319 |- |30 dagen||hoog||€ 359||€ 439 |} voor meer info : [http://www.eurolines-pass.com/ Eurolines Pass] Vervoer met de touringcar is relatief erg veilig, zo veilig dat het CBS er voor Nederland geen aparte statistieken over bijhoudt. In Nederland vielen in 2009 720 dodelijke slachtoffers in het verkeer, waarvan 7 in de categorie overig, waar touringcars toe worden gerekend. ===Per auto=== Europa heeft een uitstekend wegennet. Van de Noordkaap tot Gibraltar of van Turkije tot Groot-Brittannië: alles kan je bereiken. In Duitsland mag je zelfs op veel autosnelwegen zo snel rijden als je wilt (op eigen verantwoordelijkheid). De Europese regelgeving voor het verkeer wordt meer een meer geharmoniseerd, maar let op voor verschillen van land tot land! In Groot-Brittannië en op Cyprus en Malta rijdt men links! De maximumsnelheid op de autosnelweg bedraagt in de meeste landen 120&nbsp;km/u of 130&nbsp;km/u. De toltarieven van Europa kan je raadplegen op de uitstekende website van de [http://www.anwb.nl ANWB] ===Per boot=== Er zijn verschillende rivieren die goed begaanbaar zijn per boot. De Donau, Maas, Rhône en Rijn zijn een paar voorbeelden hiervan. Verder is Europa in het noorden, westen en zuiden door zee begrensd en is het daardoor mogelijk om vanaf Helsinki aan de Oostzee, via de Noordzee, het Kanaal, de Atlantische Oceaan, de Straat van Gibraltar, en de Middellandse Zee naar de Bosporus bij Istanbul te varen. Verschillende delen van deze tocht, en ook andere trajecten, worden ook door reguliere ferry's bevaren. In een aantal landen zijn ook heel veel kanalen. Met name Frankrijk heeft duizenden kilometers kanalen welke zijn aangelegd tussen de grote rivieren. Met name tussen de gebieden waar van oudsher delfstoffen werden gewonnen naar gebieden met veel industrie. Voordat de delfstoffen werden ontdekt, vond er al veel vervoer van hout( boomstammen) en landbouwproducten plaats van diverse gebieden, zoals de Bourgogne naar Parijs en omstreken. Ook vind je aansluitende kanalen tussen de Middellandse Zee en de Golf van Biscaye, zoals Canal du Midi en verder. ==Taal== In Europa worden meer dan 70 talen gesproken. Met één taal kom je in Europa niet ver. De meest gangbare taal is Engels. Op de Britse Eilanden is dit de standaardtaal, maar in vooral Scandinavië zijn veel mensen hier ook vaardig in, terwijl in het zuiden en oosten van Europa deze taal juist niet gangbaar is. Het Frans en Duits worden ook in veel Europese landen verstaan. In het oosten beheersen veel mensen, vooral ouderen, Russisch. ==Bekijken== <gallery> Bestand:Stonehenge2007 07 30.jpg|[[Stonehenge]] Bestand:Kinderdijk, Van R naar L Overwaard Molens Nr. 8 tm 4 en Nederwaard Molen No.5.JPG|Windmolens in [[Kinderdijk]] Bestand:Lempisaari, Naantali, Finland..jpg|Enkele scheren van de Scherenzee in [[Finland]] Bestand:Tour Eiffel Wikimedia Commons.jpg|Eiffeltoren in [[Parijs]] Bestand:Colosseum in Rome, Italy - April 2007.jpg|Colosseum in [[Rome]] Bestand:Parthenon from west.jpg|Parthenon in [[Athene]] Bestand:Atomium Belgium 1.jpg|Atomium in [[Brussel]] </gallery> ==Doen== ==Kopen== Binnen de Europese Unie is de euro de primaire valuta. De euro is opgezet in 1999 en is in 2002 geïntroduceerd om het omzetten van geld overbodig te maken. De euro is niet overal in Europa te gebruiken. Landen die hun nationale valuta vervangen hebben door de euro, worden de Eurozone genoemd. Alle landen binnen de EU (behalve Denemarken) moeten volgens de wet uiteindelijk de euro als munteenheid invoeren. ==Eten== Er zijn verschillende soorten keukens in Europa. Met name de Franse, Italiaanse en Griekse keuken zijn populair bij de Europese bevolking. ==Uitgaan== Uitgaan in Europa is mogelijk in meerdere landen. Enkele trekpleisters voor Nederlanders zijn Lloret de Mar, Salou, Chersonissos en Blanes bijvoorbeeld. Voor families met kinderen is kamperen in Duitsland of Frankrijk erg populair. Engelse toeristen gaan graag naar Rhodos en Ibiza. Ook zijn bij de Engelse cruise-tours erg in trek. ==Overnachten== ==Veiligheid== In bijna heel Europa kan er gebeld worden naar het alarmnummer 112 in geval van nood. In Noord-Macedonië bel je 5555 bij calamiteiten, terwijl in Moldavië verschillende nummers voor de verschillende diensten gelden. De brandweer roep je daar op door 789 te draaien, de politie heeft als nummer 0101, de ambulance 4321. ==Gezondheid== Het sanitaire niveau kan binnen Europa enorm verschillen. Waar je in het noordwesten uit de kraan kan drinken, worden hygiënische regels in het zuidoosten vaak niet nageleefd of zijn de regels vaker gebrekkig. Toch is ook in het zuidoosten de hygiëne vaak beter dan op vele andere plaatsen in de wereld. Malaria komt niet op grote schaal in Europa voor. Wel worden er voor Turkije vaccinaties geadviseerd, zoals tegen Hepatitis A. Ook kan er reizigersdiarree optreden in Zuid- en Oost-Europa, hoewel dat alleen geldt voor reizigers uit ontwikkelde landen. ==Contact== {{Brui}} {{IsIn|Bestemmingen}} {{Navigatie Landen van Europa}} {{Navigatie Werelddelen}} [[Categorie:Bestemmingen]] 5p2fcwe4a1gqv5gf9gl0yxbn46bwli0 160200 160199 2026-07-09T07:27:20Z FredTC 2631 Versie [[Special:Diff/160199|160199]] van [[Special:Contributions/KevinKamal55|KevinKamal55]] ([[User talk:KevinKamal55|overleg]]) ongedaan gemaakt. Opmerking: "niet meer dan 9 bestemmingen a.u.b. Bespreek eventuele wijzigingen op de overlegpagina" is verwijderd en "meer dan 9" is veroorzaakt. 160200 wikitext text/x-wiki {{pagebanner|European flag banner.jpg}} {{Continent |title = Europa |image = [[Bestand:Brandenburger Tor nachts 2012-07.jpg|250px]] |location = [[Bestand:Europe orthographic Caucasus Urals boundary.svg|250px]] |area = 10.180.000 km² |population = 739.165.030 |languages = [[Taalgids Duits|Duits]], [[Taalgids Engels|Engels]], [[Taalgids Frans|Frans]] en andere |timezone = UTC±0 tot UTC+6 |tld = .eu (Europese Unie) |cities = [[Amsterdam]], [[Brussel]], [[Parijs]] }} '''Europa''' heeft een oppervlakte van 10.180.000&nbsp;km², en strekt zich uit van Azië tot de Atlantische Oceaan en van Afrika tot de Noordelijke IJszee. De Europese landen verwelkomen meer dan 480 miljoen internationale bezoekers per jaar, meer dan de helft van de mondiale reizigersmarkt. Europa is een continent dat reizigers ongelooflijk veel te bieden heeft: een eeuwenoud cultureel erfgoed, prachtige natuurgebieden, een diversiteit aan wereldtalen en wereldwijd verspreide culturen die geen enkel ander werelddeel in die mate kent. De open grenzen en de goede infrastructuur maken reizen door dit gebied ook nog eens eenvoudig en snel. Binnen de kortste keren begeef je je van land naar land. Hoewel Europa qua oppervlakte een van de kleinste werelddelen is, bestaan er boeiende verschillen tussen de culturen van de landen. ==Regio's== Europa kan in de volgende regio's, met elk een eigen identiteit, geschiedenis en cultuur, worden ingedeeld: <imagemap> Bestand:Europe regions minimal cities.svg|lang=nl|thumb|500px|Klik op een regio of stad om op onderzoek te gaan! desc none rect 1031 569 1108 591 [[Moskou]] rect 674 874 740 895 [[Wenen]] rect 482 901 551 920 [[München]] rect 634 823 702 840 [[Praag]] rect 523 844 608 862 [[Frankfurt]] rect 730 913 818 932 [[Boedapest]] rect 748 823 820 842 [[Krakau]] rect 1438 875 1491 894 [[Bakoe]] rect 881 1181 948 1200 [[Athene]] rect 984 1045 1062 1064 [[Istanboel]] rect 897 967 992 984 [[Boekarest]] rect 772 996 857 1015 [[Belgrado]] rect 530 976 583 995 [[Milaan]] rect 536 1105 592 1124 [[Rome]] rect 12 1151 77 1171 [[Lissabon]] rect 247 1119 313 1139 [[Madrid (stad)|Madrid]] rect 357 1103 451 1122 [[Barcelona (stad)|Barcelona]] rect 325 1028 410 1048 [[Marseille]] rect 452 772 559 789 [[Amsterdam]] rect 942 750 990 771 [[Kiev]] rect 752 738 827 759 [[Warschau]] rect 525 735 581 754 [[Berlijn]] rect 590 669 703 690 [[Kopenhagen]] rect 860 493 1012 517 [[Sint-Petersburg]] rect 667 554 764 573 [[Stockholm]] rect 485 531 535 552 [[Oslo]] rect 313 634 408 656 [[Edinburgh]] rect 238 696 308 718 [[Dublin]] rect 268 787 339 808 [[Londen]] rect 322 866 378 886 [[Parijs]] poly 722 675 726 677 728 676 731 676 733 675 736 675 738 674 742 674 748 677 751 677 753 676 756 676 758 677 758 680 764 680 766 681 764 685 764 692 766 696 776 696 777 698 779 699 780 702 780 705 782 706 784 710 787 710 791 712 814 712 818 711 823 711 825 710 829 710 831 709 832 707 833 704 834 702 838 698 841 692 843 689 844 687 848 683 849 680 850 678 850 675 851 673 852 670 852 664 853 662 853 656 854 652 854 643 853 641 853 638 850 632 848 630 848 627 846 623 846 620 847 618 846 616 846 613 844 612 843 610 840 609 839 607 838 604 837 602 834 602 834 596 832 595 832 588 830 584 828 583 824 585 822 584 821 582 818 582 819 580 821 579 822 577 823 574 825 573 826 571 824 569 824 566 820 566 819 564 819 561 815 559 816 557 818 556 816 552 812 548 810 544 812 542 814 541 814 538 816 537 817 535 818 532 818 526 819 524 818 522 812 519 809 518 800 518 798 517 777 517 771 520 770 523 768 524 767 526 763 528 760 528 754 531 750 532 749 534 747 535 746 537 744 538 743 540 740 541 736 543 732 544 730 545 727 546 725 547 720 552 718 553 716 557 714 560 712 564 712 584 711 586 711 615 712 617 712 638 713 640 713 644 716 650 716 657 717 659 718 662 718 675 721 681 [[Baltische staten]] poly 641 1291 645 1293 651 1293 653 1292 655 1288 655 1279 651 1277 649 1275 640 1275 638 1276 637 1279 637 1282 638 1286 640 1288 641 1290 [[Malta]] circle 933 769 14 [[Kiev]] circle 739 756 14 [[Warschau]] circle 738 841 13 [[Krakau]] circle 666 895 14 [[Wenen]] circle 719 919 14 [[Boedapest]] circle 764 998 14 [[Belgrado]] circle 887 979 13 [[Boekarest]] circle 874 1193 11 [[Athene]] circle 979 1066 16 [[Istanboel]] circle 1435 896 13 [[Bakoe]] circle 597 1101 15 [[Rome]] circle 522 995 13 [[Milaan]] circle 558 907 13 [[München]] circle 627 843 16 [[Praag]] circle 589 759 15 [[Berlijn]] circle 516 843 14 [[Frankfurt]] circle 440 780 14 [[Amsterdam]] circle 389 872 13 [[Parijs]] circle 420 1050 13 [[Marseille]] circle 348 1108 14 [[Barcelona (stad)|Barcelona]] circle 235 1124 15 [[Madrid (stad)|Madrid]] circle 79 1148 16 [[Lissabon]] circle 1022 572 17 [[Moskou]] circle 849 500 14 [[Sint-Petersburg]] circle 663 556 17 [[Stockholm]] circle 543 547 14 [[Oslo]] circle 579 673 14 [[Kopenhagen]] circle 347 790 15 [[Londen]] circle 242 709 14 [[Dublin]] circle 308 648 13 [[Edinburgh]] poly 143 680 144 678 145 674 146 671 148 668 150 660 152 658 154 655 157 654 161 651 169 642 177 627 182 622 183 619 185 615 186 612 187 608 188 605 188 602 190 598 191 594 191 589 192 586 194 582 196 581 199 579 202 578 207 576 218 574 222 574 222 564 223 561 225 559 229 557 233 554 239 551 242 550 245 548 248 548 251 545 254 544 257 541 258 538 259 536 261 534 262 532 266 528 272 526 276 524 279 524 283 523 289 520 292 519 293 517 296 516 298 513 300 512 303 510 307 509 310 509 315 507 318 507 320 506 322 504 329 502 333 502 336 500 346 500 349 499 374 499 377 500 379 501 382 504 383 506 390 513 394 519 394 529 395 536 397 539 397 546 391 546 391 553 396 564 407 573 416 589 421 601 423 606 425 610 426 613 427 615 429 617 430 619 430 636 429 642 427 646 425 649 424 652 423 657 423 660 421 666 419 670 418 673 418 677 413 687 413 704 412 706 410 708 410 715 409 723 408 727 407 730 406 732 406 735 405 738 404 742 403 744 398 747 397 749 395 755 394 757 394 760 393 762 391 768 390 770 390 773 389 775 389 793 388 796 388 799 386 800 383 801 381 802 379 804 377 805 376 807 374 809 373 812 371 813 370 815 368 816 367 818 364 818 362 820 360 821 357 821 353 823 349 823 346 824 338 824 335 825 329 825 326 826 322 826 320 827 317 827 313 828 310 829 306 831 288 831 286 830 274 830 272 831 271 833 269 834 255 834 252 833 236 833 233 832 231 831 227 831 225 827 221 825 219 823 217 822 215 820 212 820 209 819 206 817 197 814 195 812 191 810 190 808 189 805 187 803 183 800 180 799 174 798 171 797 168 797 165 795 162 794 159 791 156 789 155 787 152 786 152 783 149 777 147 769 147 765 146 762 145 760 144 757 144 754 143 750 141 744 141 740 143 738 145 735 145 732 146 730 146 726 147 722 147 707 146 705 144 702 144 682 [[Britse Eilanden]] poly 232 912 231 909 230 907 229 904 228 902 226 900 223 898 220 894 216 890 215 888 215 869 218 866 222 864 226 861 227 859 229 857 230 855 231 852 235 850 238 847 249 847 254 846 256 845 260 844 263 843 268 840 273 833 280 833 283 832 321 832 324 831 327 831 329 830 335 830 339 828 342 827 344 825 347 824 348 822 350 821 356 821 364 817 369 817 377 813 380 811 381 809 385 807 387 808 387 812 388 814 392 818 393 820 395 821 396 823 399 823 401 822 402 824 403 827 409 830 411 832 415 834 417 838 423 838 423 850 425 851 428 851 428 844 434 844 436 845 436 857 438 858 444 858 446 859 446 862 447 864 449 865 455 865 452 861 454 863 456 864 458 866 460 869 466 869 469 868 472 870 473 872 473 875 475 876 478 876 482 878 485 878 489 880 492 881 495 881 501 883 500 886 498 887 497 889 495 891 492 897 492 906 491 908 490 911 490 914 488 918 488 925 487 927 487 930 486 932 483 932 481 931 480 929 477 929 475 928 472 928 471 930 471 936 470 939 468 940 466 944 464 945 462 947 460 948 459 950 459 953 457 954 456 956 456 966 454 967 457 966 457 963 461 961 463 962 466 963 467 965 469 967 469 970 475 973 475 976 473 977 471 981 469 982 468 984 472 988 474 992 474 999 472 1000 466 1000 465 1002 466 1004 469 1004 472 1010 472 1016 471 1018 469 1019 469 1025 471 1026 475 1030 478 1031 482 1033 483 1035 483 1038 482 1040 482 1046 481 1048 481 1052 480 1056 480 1062 478 1063 477 1065 475 1066 481 1062 490 1062 494 1061 497 1061 499 1060 506 1060 508 1059 512 1059 517 1061 518 1063 520 1064 533 1064 535 1065 535 1094 533 1095 532 1097 532 1112 531 1114 529 1116 526 1116 525 1118 523 1119 521 1123 519 1125 508 1125 504 1124 492 1124 489 1123 489 1120 486 1114 484 1112 484 1109 483 1105 482 1103 481 1099 475 1097 473 1096 457 1096 455 1095 453 1093 451 1092 448 1091 446 1090 442 1089 423 1089 422 1087 420 1085 417 1085 416 1090 413 1090 412 1088 409 1088 403 1085 400 1085 398 1084 395 1084 391 1082 382 1082 381 1080 372 1080 370 1081 364 1078 355 1078 353 1077 353 1074 349 1072 346 1072 344 1071 341 1071 340 1069 338 1068 337 1066 335 1065 332 1065 330 1064 329 1062 326 1062 326 1065 323 1065 317 1062 308 1062 306 1061 304 1057 295 1057 293 1056 293 1049 291 1048 289 1049 286 1049 285 1047 281 1045 280 1043 280 1040 274 1037 273 1034 271 1032 270 1029 266 1021 266 1018 264 1012 261 1011 261 1008 259 1007 258 1004 258 997 257 992 256 990 254 987 252 983 252 979 251 974 250 972 250 968 249 966 248 963 248 957 247 954 245 950 242 949 238 949 234 948 231 945 230 941 229 939 229 935 228 933 226 931 224 928 222 929 223 927 227 925 229 923 230 921 229 919 [[Frankrijk en Monaco]] poly 413 766 415 765 416 763 418 761 419 758 420 756 422 754 423 752 426 750 429 749 431 747 434 747 437 745 440 745 446 742 449 741 450 739 452 737 454 734 456 733 459 733 462 732 471 732 473 733 475 737 477 738 478 740 480 742 483 743 484 745 488 747 488 750 482 762 480 763 480 766 478 767 474 767 472 768 474 769 475 771 477 772 480 773 483 773 484 775 484 778 482 782 480 783 477 783 477 789 475 790 472 790 471 792 467 794 466 791 463 792 462 795 461 797 461 800 463 802 464 804 464 807 462 811 462 820 460 821 460 824 462 825 463 827 463 834 465 836 466 838 466 842 463 848 463 851 467 853 470 853 471 855 471 858 469 859 467 861 463 869 461 870 460 872 460 875 456 879 443 879 437 876 435 874 431 872 428 871 427 869 422 867 421 865 419 864 418 862 416 860 415 858 413 855 412 852 411 850 409 849 407 847 403 845 400 843 397 842 393 841 387 838 386 836 384 833 383 831 381 830 380 828 380 822 381 819 382 817 382 814 383 812 387 810 388 808 390 806 396 802 398 799 399 797 403 795 404 792 406 791 410 783 410 780 412 776 412 773 413 771 414 768 414 765 [[Benelux]] poly 55 1114 56 1117 56 1120 57 1123 57 1145 53 1147 51 1146 51 1158 52 1161 54 1165 54 1191 51 1196 50 1199 49 1201 49 1204 51 1205 54 1206 57 1210 58 1212 60 1215 63 1221 67 1223 70 1223 71 1225 78 1225 82 1226 88 1226 89 1228 92 1229 95 1229 96 1231 102 1234 105 1234 106 1237 108 1238 109 1240 112 1240 114 1241 138 1241 140 1242 141 1244 143 1245 143 1248 144 1250 144 1253 146 1252 149 1252 153 1254 168 1254 171 1255 173 1256 186 1256 188 1257 188 1260 189 1262 191 1263 192 1266 194 1270 197 1270 199 1274 203 1276 206 1277 209 1277 213 1279 218 1279 221 1278 231 1273 234 1272 238 1270 241 1270 243 1268 246 1268 249 1265 252 1265 255 1264 256 1262 258 1261 260 1259 263 1257 265 1255 269 1253 272 1252 273 1250 276 1249 278 1247 281 1247 284 1243 288 1241 293 1239 296 1237 298 1235 299 1233 301 1231 303 1230 306 1230 310 1228 312 1225 318 1225 319 1223 327 1223 331 1222 333 1221 337 1221 340 1220 342 1219 344 1217 347 1217 350 1216 353 1216 355 1214 360 1214 363 1213 368 1210 372 1207 374 1206 375 1204 378 1204 379 1202 383 1200 384 1198 386 1197 387 1194 389 1193 392 1193 393 1191 395 1189 396 1187 399 1187 407 1180 409 1179 410 1177 412 1176 416 1172 417 1169 420 1163 420 1160 422 1156 422 1144 420 1138 416 1136 413 1135 404 1129 404 1126 402 1124 401 1122 401 1119 399 1117 396 1111 394 1105 393 1103 393 1097 391 1095 390 1093 390 1083 389 1081 389 1078 388 1076 386 1070 385 1068 384 1065 383 1063 381 1060 380 1057 378 1054 376 1050 373 1048 371 1047 366 1046 362 1046 358 1044 353 1044 349 1042 345 1041 342 1040 338 1036 334 1035 331 1033 325 1033 317 1031 313 1031 308 1030 305 1030 303 1029 300 1028 296 1026 293 1024 290 1021 286 1020 283 1019 279 1018 277 1017 274 1016 273 1014 267 1014 265 1013 262 1013 260 1012 257 1012 254 1010 249 1009 246 1009 240 1007 237 1007 234 1006 230 1005 224 1001 220 999 217 998 215 997 212 997 212 1001 207 1001 201 1000 197 998 193 997 190 995 187 995 184 994 176 992 172 990 152 990 149 989 147 988 144 987 140 983 134 980 128 980 125 981 117 981 112 982 104 984 102 986 96 988 94 989 91 990 86 991 82 992 79 994 75 1000 74 1003 73 1007 72 1010 71 1012 69 1015 69 1020 67 1024 67 1028 65 1032 65 1086 64 1088 64 1100 60 1108 60 1111 59 1113 59 1119 58 1117 [[Iberisch Schiereiland]] poly 480 1152 481 1150 481 1128 480 1124 480 1100 479 1098 479 1092 478 1088 478 1070 479 1068 479 1062 480 1060 480 1047 481 1045 481 1042 484 1042 479 1041 468 1041 464 1039 463 1036 462 1034 460 1031 458 1025 455 1022 453 1018 452 1015 452 1007 451 1005 448 1003 445 1003 442 1002 443 999 443 995 444 993 446 992 448 989 450 988 451 986 455 984 457 982 460 982 461 980 469 980 473 978 476 978 478 979 484 976 490 979 498 975 499 973 499 970 497 969 496 967 496 964 499 964 503 963 506 962 507 964 507 973 511 975 512 977 514 979 516 980 517 978 517 975 521 967 521 964 522 962 524 963 525 965 529 967 532 967 534 966 537 966 538 969 541 969 543 970 544 968 544 965 538 962 539 960 545 960 547 959 547 956 546 953 545 951 554 951 555 949 557 950 557 956 559 953 560 951 562 949 563 947 565 946 567 947 570 948 576 948 584 944 584 953 585 955 588 955 590 956 593 956 596 957 614 957 616 958 616 961 613 961 612 963 613 965 615 966 616 968 615 970 613 971 613 975 614 977 616 979 618 980 619 982 618 984 616 985 613 991 613 994 612 996 610 998 608 1002 603 1009 605 1013 608 1013 612 1014 616 1016 618 1018 621 1020 625 1022 626 1025 628 1027 630 1031 632 1032 633 1035 635 1039 637 1047 639 1049 640 1051 642 1052 644 1054 648 1056 649 1059 651 1060 653 1062 654 1064 659 1067 661 1070 663 1071 666 1071 667 1073 670 1073 674 1075 678 1075 682 1077 683 1079 684 1082 686 1083 688 1085 689 1087 691 1089 694 1091 697 1092 698 1094 701 1098 703 1101 706 1102 709 1105 712 1105 714 1106 717 1106 720 1109 722 1110 725 1111 727 1113 728 1115 729 1119 731 1120 732 1123 734 1126 738 1128 740 1130 742 1131 743 1133 745 1134 746 1136 748 1139 749 1141 749 1144 750 1146 750 1162 749 1164 749 1167 748 1170 748 1173 751 1175 751 1181 750 1183 749 1186 748 1190 746 1194 744 1200 744 1203 741 1209 739 1210 737 1212 735 1213 733 1215 732 1217 732 1221 731 1224 731 1227 728 1230 728 1246 727 1250 726 1253 726 1256 724 1257 721 1257 720 1259 716 1260 712 1262 709 1263 703 1266 700 1267 695 1267 693 1268 688 1269 686 1270 683 1270 680 1271 671 1271 669 1270 663 1270 661 1269 646 1269 644 1268 641 1267 638 1267 636 1266 634 1264 633 1261 632 1259 630 1258 628 1256 626 1255 625 1253 623 1252 618 1251 615 1250 612 1250 610 1249 606 1248 604 1247 601 1246 599 1245 596 1245 593 1242 590 1240 587 1239 584 1237 582 1235 579 1234 575 1232 569 1232 567 1231 564 1230 562 1229 559 1229 557 1228 554 1228 552 1227 549 1226 534 1226 531 1224 529 1222 526 1221 520 1218 517 1217 515 1216 511 1216 509 1215 505 1214 503 1213 500 1212 499 1210 495 1208 495 1205 491 1203 487 1195 487 1189 485 1185 485 1179 484 1177 484 1174 [[Italiaans Schiereiland]] poly 583 1304 583 1298 582 1295 581 1293 581 1289 580 1284 579 1281 577 1277 576 1274 575 1272 574 1266 573 1262 572 1260 571 1257 570 1255 569 1252 567 1249 567 1245 570 1249 567 1248 563 1246 560 1244 556 1242 553 1241 552 1238 549 1237 541 1235 535 1235 532 1234 529 1234 525 1233 521 1231 497 1231 495 1230 492 1230 489 1229 480 1229 472 1227 465 1227 463 1228 461 1230 377 1230 371 1232 367 1232 364 1233 361 1233 352 1234 349 1235 345 1236 341 1236 337 1237 334 1237 330 1238 326 1240 323 1240 321 1241 316 1241 315 1243 310 1243 309 1241 308 1244 308 1248 305 1248 303 1249 300 1248 281 1248 277 1249 272 1249 268 1250 265 1250 259 1248 249 1246 235 1244 230 1244 226 1243 223 1243 219 1241 216 1240 213 1238 195 1238 191 1237 181 1237 178 1238 156 1238 152 1237 118 1237 116 1238 112 1245 105 1247 102 1247 96 1248 88 1250 85 1250 82 1252 79 1252 78 1254 75 1255 74 1257 71 1258 69 1261 60 1264 59 1266 57 1267 55 1269 54 1271 51 1271 50 1274 49 1276 49 1279 48 1282 45 1288 43 1290 41 1294 41 1301 39 1305 [[Noord-Afrika]] poly 778 1213 777 1211 776 1208 774 1206 773 1203 772 1198 771 1196 770 1193 770 1187 769 1184 769 1175 767 1171 767 1168 770 1162 772 1161 772 1158 771 1156 773 1155 782 1155 784 1154 785 1152 785 1149 783 1147 782 1145 782 1142 785 1142 789 1140 791 1136 791 1130 792 1128 796 1126 796 1117 798 1116 800 1114 810 1114 811 1112 813 1111 817 1103 821 1101 834 1101 835 1099 835 1093 837 1094 841 1092 844 1092 845 1090 855 1090 857 1089 860 1089 866 1086 868 1082 872 1080 873 1082 876 1082 878 1084 882 1083 884 1082 887 1082 888 1084 890 1085 893 1085 895 1084 896 1082 898 1084 902 1082 906 1081 908 1080 912 1080 913 1077 915 1076 916 1074 910 1074 906 1072 906 1065 912 1065 915 1066 917 1068 920 1068 922 1072 922 1075 920 1076 917 1082 917 1085 918 1087 918 1094 914 1096 911 1097 909 1098 907 1100 906 1102 906 1130 907 1132 907 1135 908 1139 908 1142 909 1145 909 1152 910 1154 910 1157 912 1160 914 1164 914 1168 912 1176 912 1180 913 1182 916 1186 916 1192 918 1196 918 1199 919 1201 920 1204 920 1208 922 1212 923 1216 924 1219 925 1221 927 1222 930 1223 932 1224 934 1226 938 1228 940 1232 943 1236 946 1237 950 1239 953 1240 956 1246 957 1249 958 1251 962 1253 963 1255 963 1258 962 1260 962 1277 960 1281 958 1282 954 1283 952 1284 949 1284 947 1285 939 1285 937 1286 936 1288 933 1290 930 1290 927 1292 924 1292 920 1293 913 1294 907 1296 899 1296 896 1295 892 1294 886 1291 884 1289 875 1286 872 1286 868 1285 866 1284 863 1284 860 1283 858 1282 854 1281 854 1278 851 1280 844 1280 839 1279 836 1278 834 1277 830 1276 826 1274 821 1273 819 1271 818 1267 816 1264 814 1260 813 1254 812 1252 810 1246 809 1244 808 1240 806 1236 803 1236 797 1234 794 1232 793 1230 790 1226 786 1222 781 1212 778 1212 776 1211 903 1098 912 1096 910 1092 910 1083 912 1082 913 1080 915 1079 916 1077 916 1071 914 1067 914 1064 915 1062 917 1061 919 1057 925 1057 927 1055 928 1053 930 1052 931 1050 933 1051 934 1053 936 1054 939 1054 940 1052 948 1048 960 1048 963 1047 966 1047 968 1048 982 1048 985 1047 986 1044 987 1040 990 1039 992 1038 998 1036 1004 1035 1008 1034 1011 1032 1013 1030 1015 1029 1016 1027 1018 1025 1020 1024 1022 1022 1028 1019 1031 1017 1036 1014 1039 1011 1042 1010 1050 1006 1053 1006 1057 1005 1060 1004 1063 1004 1065 1002 1068 1002 1070 1000 1074 998 1076 995 1076 992 1078 991 1081 990 1086 989 1093 988 1098 987 1106 985 1112 983 1122 982 1133 982 1138 981 1142 980 1145 980 1146 978 1158 974 1163 974 1166 973 1174 973 1178 971 1188 971 1191 970 1196 969 1199 969 1202 968 1206 968 1208 967 1212 967 1214 966 1217 966 1219 964 1222 964 1228 962 1232 960 1236 960 1238 959 1241 959 1243 958 1245 956 1252 956 1256 954 1259 954 1260 952 1262 951 1268 951 1269 949 1270 946 1272 942 1274 943 1274 946 1278 944 1287 944 1288 946 1284 948 1290 948 1292 947 1298 950 1299 952 1302 952 1303 954 1305 956 1306 958 1306 964 1307 968 1308 970 1310 971 1310 974 1312 973 1314 974 1320 972 1322 970 1324 969 1327 969 1329 970 1332 971 1336 973 1335 975 1333 976 1332 978 1333 981 1334 983 1334 986 1333 988 1330 988 1328 992 1330 996 1332 995 1333 997 1333 1000 1335 1001 1336 1003 1337 1001 1334 1002 1337 1002 1338 1004 1340 1005 1342 1007 1343 1010 1344 1012 1348 1014 1351 1014 1349 1020 1349 1029 1350 1031 1352 1032 1358 1032 1359 1035 1360 1037 1360 1040 1363 1040 1367 1042 1369 1044 1370 1046 1364 1049 1364 1055 1361 1055 1359 1051 1357 1050 1354 1048 1348 1051 1348 1054 1347 1056 1341 1056 1338 1057 1335 1057 1334 1059 1328 1062 1325 1062 1323 1066 1323 1072 1321 1073 1318 1073 1316 1072 1314 1068 1312 1069 1311 1071 1311 1074 1307 1076 1306 1078 1302 1080 1300 1084 1296 1086 1293 1086 1290 1087 1288 1088 1285 1088 1283 1089 1281 1093 1279 1094 1276 1100 1274 1101 1274 1104 1272 1108 1264 1112 1261 1112 1259 1114 1256 1114 1254 1118 1246 1122 1225 1122 1220 1132 1217 1132 1214 1134 1208 1134 1212 1135 1210 1136 1208 1138 1202 1141 1202 1138 1190 1138 1188 1140 1188 1143 1187 1145 1190 1145 1194 1146 1196 1150 1196 1159 1194 1160 1191 1161 1190 1163 1188 1164 1188 1171 1187 1173 1185 1172 1179 1172 1174 1173 1172 1174 1168 1178 1160 1182 1158 1184 1154 1186 1151 1187 1149 1189 1147 1190 1146 1192 1144 1193 1141 1194 1137 1196 1136 1198 1133 1200 1129 1202 1126 1203 1124 1205 1121 1205 1119 1206 1113 1208 1110 1208 1104 1210 1101 1210 1099 1212 1097 1213 1094 1214 1091 1214 1090 1216 1087 1216 1086 1218 1082 1218 1077 1220 1074 1220 1066 1222 1056 1222 1053 1224 987 1224 985 1225 985 1228 982 1229 980 1228 974 1228 971 1227 964 1227 961 1226 958 1226 955 1224 945 1224 943 1223 940 1223 939 1221 937 1219 936 1217 933 1214 930 1213 928 1212 924 1212 921 1210 918 1210 916 1209 914 1207 914 1204 913 1201 911 1200 910 1198 905 1192 903 1189 902 1187 902 1184 901 1182 900 1176 900 1172 899 1170 898 1164 898 1158 897 1153 896 1150 894 1145 894 1128 893 1126 893 1123 894 1121 895 1118 896 1116 896 1108 897 1106 897 1103 899 1102 1102 1208 1105 1206 1109 1204 1112 1203 1114 1202 1115 1200 1121 1198 1124 1196 1126 1194 1138 1188 1144 1186 1148 1184 1151 1182 1154 1181 1156 1180 1159 1180 1160 1182 1160 1185 1162 1186 1162 1199 1161 1202 1160 1204 1160 1210 1156 1218 1155 1222 1154 1224 1150 1228 1144 1230 1141 1236 1137 1240 1134 1240 1132 1241 1124 1241 1120 1242 1117 1242 1114 1243 1097 1243 1095 1242 1092 1242 1088 1240 1086 1238 1084 1234 1084 1230 1083 1228 1084 1225 1086 1222 1087 1220 1089 1219 1092 1218 1094 1216 1098 1215 1100 1214 1103 1212 1104 1210 1106 1208 [[Oost Middellandse Zee]] poly 1164 1290 1163 1292 1163 1296 1165 1298 1166 1300 1168 1302 1168 1306 1499 1306 1499 966 1498 962 1495 962 1492 963 1489 962 1487 960 1481 960 1477 961 1474 961 1471 960 1465 960 1463 959 1460 959 1458 960 1455 960 1453 962 1450 962 1448 963 1445 963 1443 964 1437 964 1435 965 1434 963 1432 962 1430 963 1424 960 1422 961 1420 960 1420 956 1422 952 1414 948 1414 944 1418 942 1410 938 1407 938 1403 940 1402 942 1402 945 1400 949 1396 951 1395 953 1393 954 1392 956 1392 959 1391 961 1393 962 1394 964 1390 966 1390 969 1389 971 1389 974 1388 976 1384 978 1381 984 1377 986 1371 986 1369 987 1368 985 1362 982 1358 984 1354 984 1346 980 1344 978 1334 973 1332 974 1326 974 1324 975 1321 977 1319 979 1317 980 1315 982 1312 988 1306 992 1302 996 1300 999 1297 1001 1296 1003 1292 1005 1291 1007 1289 1009 1288 1012 1285 1014 1283 1018 1283 1022 1282 1024 1276 1026 1272 1028 1268 1031 1263 1036 1258 1040 1254 1044 1252 1047 1251 1050 1249 1052 1248 1055 1242 1059 1237 1062 1231 1065 1226 1070 1223 1074 1220 1076 1217 1080 1216 1084 1214 1086 1214 1090 1212 1092 1211 1094 1207 1096 1205 1098 1203 1102 1201 1105 1200 1107 1196 1109 1196 1112 1195 1115 1192 1121 1190 1122 1190 1125 1188 1128 1186 1130 1180 1134 1178 1138 1177 1142 1176 1144 1174 1145 1173 1147 1172 1150 1170 1154 1170 1157 [[Midden-Oosten]] poly 1220 942 1223 943 1230 950 1233 952 1235 954 1236 956 1238 957 1239 961 1241 964 1242 967 1243 969 1245 972 1249 976 1251 977 1254 978 1256 980 1260 980 1264 981 1267 982 1271 984 1274 986 1276 988 1279 988 1282 989 1285 989 1288 990 1291 990 1294 991 1302 993 1310 993 1314 994 1327 994 1329 995 1332 995 1334 996 1337 996 1339 997 1362 997 1365 996 1382 996 1384 995 1387 995 1390 994 1393 994 1397 992 1403 990 1408 986 1409 984 1412 984 1414 983 1418 983 1421 982 1424 982 1426 981 1430 980 1434 978 1437 976 1440 975 1450 970 1452 968 1454 967 1453 964 1453 961 1452 959 1452 929 1454 927 1454 917 1456 914 1456 890 1455 888 1455 885 1453 883 1450 881 1448 879 1445 878 1441 874 1437 873 1435 872 1433 870 1431 869 1428 868 1426 866 1418 862 1391 862 1390 864 1388 865 1388 874 1385 880 1385 884 1384 886 1384 892 1382 893 1382 896 1381 898 1377 900 1371 900 1369 899 1368 897 1368 897 1366 898 1362 896 1356 896 1352 894 1351 892 1348 892 1344 894 1322 894 1321 892 1321 886 1320 884 1316 886 1315 888 1313 889 1311 888 1310 886 1306 884 1302 886 1302 892 1296 888 1292 890 1292 893 1290 894 1289 897 1288 899 1288 902 1286 903 1283 903 1281 904 1280 902 1280 899 1278 898 1272 898 1268 900 1262 900 1260 896 1257 896 1255 900 1249 900 1247 899 1244 899 1240 901 1239 903 1235 905 1233 907 1231 908 1230 906 1221 906 1219 907 1216 907 1214 908 1213 910 1212 908 1209 908 1205 906 1204 908 1200 910 1194 910 1196 914 1196 923 1198 925 1201 925 1203 926 1204 928 1206 930 1208 934 1210 935 1216 935 [[Kaukasus]] poly 758 1148 755 1148 751 1146 745 1140 742 1140 738 1138 730 1138 727 1136 721 1134 720 1132 718 1131 716 1129 714 1126 710 1124 706 1123 702 1121 698 1120 688 1110 684 1107 679 1105 673 1104 667 1102 663 1100 660 1096 658 1094 656 1093 653 1091 652 1089 649 1088 647 1086 646 1084 643 1084 640 1083 632 1073 628 1070 624 1066 621 1061 618 1054 615 1051 611 1048 608 1046 607 1043 604 1039 604 1036 603 1033 600 1032 598 1028 598 1025 596 1021 596 1018 595 1016 595 1007 596 1004 602 1001 603 999 603 996 604 994 606 992 610 990 611 992 620 992 624 990 630 990 634 988 636 984 636 987 640 989 644 989 646 988 649 988 652 989 654 988 652 984 654 983 654 980 653 978 656 978 658 976 660 975 660 969 658 965 666 961 672 961 674 960 672 956 670 955 670 952 676 952 680 954 680 957 681 959 685 961 686 963 690 965 691 967 693 969 695 970 696 972 708 972 709 974 721 974 723 973 724 970 724 967 728 965 731 965 733 964 736 964 740 962 742 958 744 957 746 958 758 958 759 956 762 956 764 952 770 952 774 950 776 946 776 942 778 938 780 937 780 934 782 931 782 928 784 927 784 920 786 916 788 915 788 906 789 904 791 902 799 898 800 896 800 893 802 892 803 890 805 889 808 888 810 887 812 888 815 889 818 889 820 888 832 888 834 887 840 887 844 888 848 890 851 884 852 886 853 884 856 884 858 883 865 883 871 880 874 874 874 868 875 866 877 867 879 863 881 862 887 862 888 860 894 857 900 857 903 858 906 858 909 859 911 858 912 860 916 862 917 860 920 860 924 862 927 862 928 864 929 862 932 862 932 871 933 873 932 875 934 876 936 880 940 882 942 880 944 881 947 887 949 888 950 890 953 890 955 894 955 897 956 899 958 900 959 902 959 908 957 904 954 904 954 910 952 909 951 906 948 906 946 907 946 910 943 909 943 906 942 904 940 903 938 904 938 910 940 914 940 920 938 924 938 931 936 932 935 934 935 937 933 938 932 940 932 946 941 946 943 947 945 946 947 944 949 943 950 940 954 938 957 938 960 940 966 940 968 941 971 941 973 942 976 942 976 952 975 956 974 959 972 963 972 966 971 968 971 972 970 974 970 977 969 979 968 982 968 997 969 1000 970 1002 969 1004 969 1007 968 1009 968 1012 966 1016 965 1019 964 1021 964 1024 963 1026 963 1038 959 1046 955 1050 954 1052 952 1054 952 1057 950 1059 948 1060 946 1064 944 1070 940 1074 936 1075 933 1076 931 1078 928 1079 926 1081 922 1083 920 1085 914 1088 910 1088 906 1090 903 1091 902 1094 900 1096 899 1098 895 1098 891 1099 886 1100 882 1101 880 1102 876 1103 872 1105 870 1107 868 1110 866 1111 863 1112 861 1114 857 1115 855 1116 853 1118 850 1120 849 1122 846 1124 844 1126 840 1127 838 1128 835 1129 831 1130 828 1132 827 1134 823 1136 822 1138 819 1140 816 1140 812 1142 809 1144 806 1148 804 1151 800 1153 797 1154 795 1155 791 1156 789 1157 786 1159 785 1162 784 1164 781 1164 777 1162 774 1160 771 1160 770 1158 766 1157 763 1156 761 1155 760 1152 759 1150 [[Balkan]] poly 1004 968 973 968 970 967 946 967 940 966 934 966 928 964 920 963 905 963 900 962 897 962 894 961 892 960 888 957 886 954 884 952 880 952 876 950 875 948 872 947 870 946 868 944 866 941 862 938 856 936 850 932 844 927 840 921 836 918 834 916 830 915 828 914 826 912 816 907 814 904 810 902 808 900 806 899 805 896 804 894 804 891 796 887 794 883 790 881 788 879 786 878 786 875 788 874 788 870 789 868 789 862 790 860 792 859 794 860 795 858 795 855 793 854 793 851 792 848 792 839 794 838 794 835 795 832 795 829 796 827 798 826 800 822 800 819 802 815 804 814 808 814 810 813 813 813 815 812 816 810 816 807 814 806 813 804 811 803 809 801 809 798 812 797 802 792 798 784 798 781 797 779 797 776 800 776 802 777 803 774 805 770 809 768 813 768 815 767 818 766 821 766 822 764 825 764 827 763 830 763 832 762 835 762 836 760 843 760 847 758 850 759 852 760 858 760 860 759 866 762 872 762 872 762 874 763 876 762 877 760 880 760 881 758 882 760 885 760 886 758 892 758 894 759 896 758 898 756 900 752 902 756 904 758 907 758 907 755 910 755 912 756 914 754 920 751 922 752 923 754 927 756 929 755 930 753 930 750 928 746 928 734 930 733 931 731 933 730 936 730 938 729 938 725 942 723 944 724 950 724 952 720 952 717 953 715 955 714 961 714 963 713 966 713 967 711 967 708 968 706 972 708 978 705 984 708 984 714 993 714 994 716 992 720 992 723 994 724 994 727 996 728 997 730 997 733 998 735 1000 734 1003 734 1007 732 1010 732 1012 731 1014 732 1017 732 1020 738 1022 739 1026 743 1028 747 1030 748 1031 750 1034 750 1038 748 1048 748 1050 746 1053 746 1055 745 1059 737 1061 736 1067 736 1068 738 1068 742 1072 744 1078 744 1082 746 1082 740 1084 739 1088 741 1091 741 1093 740 1096 740 1097 742 1099 743 1102 743 1104 742 1104 739 1105 741 1107 742 1109 738 1112 738 1112 742 1114 743 1116 742 1120 741 1122 740 1123 738 1124 740 1124 746 1126 747 1127 749 1127 758 1124 758 1120 760 1122 761 1128 761 1127 764 1124 764 1127 770 1130 770 1130 773 1132 774 1136 782 1136 788 1137 790 1137 793 1133 795 1127 795 1121 798 1120 800 1118 801 1118 804 1120 805 1119 808 1118 810 1116 811 1116 814 1115 816 1115 825 1116 827 1116 836 1115 838 1113 840 1109 842 1106 843 1104 847 1104 850 1103 852 1103 873 1104 876 1104 883 1105 885 1102 889 1104 893 1104 899 1105 901 1105 919 1103 920 1102 922 1100 924 1096 926 1094 928 1091 929 1089 930 1086 931 1082 933 1081 936 1077 937 1068 946 1066 947 1063 949 1061 950 1058 950 1048 955 1046 959 1044 960 781 708 782 710 783 713 787 721 788 724 789 726 793 728 796 734 796 740 794 744 794 747 792 748 789 748 787 749 785 753 785 759 787 760 791 760 793 762 794 764 794 768 795 770 793 772 796 774 798 775 802 779 805 780 807 781 810 782 814 783 849 783 852 782 862 782 864 781 874 781 881 782 894 782 892 781 894 780 897 779 904 775 908 772 912 771 914 770 918 769 921 768 923 767 927 766 931 766 934 765 938 763 940 761 941 759 950 750 952 749 953 747 956 745 956 742 958 740 956 736 953 735 951 734 949 732 947 728 945 726 943 722 941 721 940 719 940 713 938 712 936 708 936 705 934 704 932 700 928 698 925 698 926 696 930 694 932 690 938 693 942 691 942 688 945 682 947 681 948 679 948 676 945 676 944 674 944 670 942 669 940 670 938 672 937 674 928 674 926 675 926 666 924 665 921 665 919 664 918 662 916 661 914 657 912 656 910 652 907 652 905 651 902 651 900 650 900 644 901 642 903 641 901 639 899 638 898 636 898 625 896 624 890 624 886 622 880 622 878 623 878 626 876 630 870 630 870 624 869 622 866 622 864 621 861 622 855 622 852 620 849 620 848 622 844 624 843 626 843 629 842 631 842 634 838 636 832 636 830 638 828 642 828 646 826 647 826 650 825 652 827 651 829 652 830 655 830 658 829 660 825 662 822 662 822 665 820 666 820 670 818 671 817 673 818 675 818 684 814 686 816 687 819 687 820 690 820 693 817 693 815 692 813 688 811 689 808 695 804 697 804 700 801 706 800 704 794 704 793 706 789 708 788 706 782 706 778 708 778 711 786 715 786 718 788 722 789 725 790 727 792 729 792 732 794 733 796 736 796 746 795 748 792 748 788 750 787 752 785 754 784 756 784 760 793 760 794 762 794 768 802 20 804 14 805 12 809 10 813 7 815 5 818 5 819 3 822 2 827 1 830 0 1498 0 1499 14 1499 620 1497 617 1495 615 1494 613 1495 611 1489 734 1486 734 1484 732 1482 731 1479 731 1473 729 1470 727 1469 725 1466 724 1465 721 1461 720 1458 720 1452 718 1442 718 1440 717 1338 788 1439 897 1438 899 1437 902 1434 902 1431 904 1421 904 1419 905 1412 905 1410 906 1384 906 1382 907 1364 907 1362 915 1360 917 1353 917 1350 916 1338 916 1335 915 1329 914 1326 913 1322 911 1318 911 1316 910 1305 910 1303 911 1299 911 1298 913 1295 913 1292 914 1283 914 1280 912 1274 912 1272 972 1269 970 1263 970 1261 968 1258 968 1255 967 1251 967 1248 965 1244 965 1242 964 1239 964 1231 962 1229 961 1225 961 1222 959 1220 958 1219 954 1218 951 1218 948 1216 947 1213 947 1208 946 1205 945 1201 944 1197 944 1194 943 1190 943 1189 941 1185 937 1184 935 1183 932 1179 928 1172 928 1166 926 1161 925 1158 923 1154 921 1151 919 1147 918 1142 916 1139 916 1135 914 1131 913 1126 912 1123 912 1121 911 1119 909 1117 908 1114 908 1110 906 1109 904 1104 900 1101 899 1096 897 1090 895 1086 895 1083 894 1079 893 1078 891 1075 888 1073 883 1069 877 1061 869 1058 865 1054 860 1050 856 1046 853 1038 849 1035 849 1031 847 1030 845 1028 843 1027 841 1023 840 1010 840 1005 838 1001 837 997 834 992 826 986 817 980 812 975 809 969 807 962 804 954 800 947 795 940 787 934 781 924 773 919 768 918 763 912 758 907 754 902 754 899 750 895 749 891 746 887 740 884 733 883 731 880 729 879 727 877 728 874 728 871 727 868 724 865 720 863 712 857 707 855 705 850 703 848 701 845 700 842 696 839 690 836 686 834 682 826 674 824 668 819 661 818 656 817 653 814 650 813 648 810 643 809 638 808 634 807 631 804 625 801 622 800 620 796 619 795 616 792 614 794 613 801 614 800 611 798 607 796 605 795 603 793 602 791 598 791 593 790 590 789 588 788 584 787 581 786 575 786 564 785 560 783 550 783 543 782 541 781 538 779 537 778 535 778 525 777 523 776 520 775 516 775 513 774 511 773 507 771 503 767 494 765 487 763 482 762 480 761 477 758 475 755 474 752 472 750 471 750 468 749 288 745 286 744 283 741 282 740 280 736 280 735 278 733 277 731 275 731 268 730 265 730 262 729 260 729 254 726 248 725 245 724 241 724 51 727 48 728 46 730 45 736 45 739 44 743 44 745 43 749 42 752 42 754 41 757 41 761 38 763 36 769 32 772 31 775 31 777 30 780 30 782 29 704 691 704 697 710 700 719 700 721 701 728 701 730 702 736 702 738 703 750 703 754 701 757 701 759 700 762 700 764 699 767 699 769 698 772 697 778 694 779 692 779 679 777 675 773 669 770 667 765 667 762 666 760 664 753 664 751 663 745 663 742 664 739 664 738 666 735 666 731 668 728 669 726 671 723 671 717 674 715 676 713 677 713 680 711 681 711 684 [[Oost Europa]] poly 208 200 205 200 201 201 187 201 184 202 174 204 170 205 165 208 163 210 159 210 159 213 155 214 152 215 148 217 143 218 139 218 135 219 133 220 129 221 126 224 124 227 122 228 120 231 119 233 117 234 116 236 114 237 105 243 104 246 101 247 100 250 100 253 97 254 96 257 93 259 92 261 90 263 89 268 89 272 88 275 88 301 89 308 92 320 92 333 93 343 93 348 94 351 95 356 96 360 97 366 98 369 99 373 100 376 101 378 104 381 104 385 105 389 107 391 108 393 117 396 127 399 135 402 140 403 144 406 147 409 157 413 163 415 167 415 171 417 177 421 189 431 200 437 210 445 217 457 226 466 235 471 241 474 245 475 247 476 250 477 252 478 253 480 257 482 261 483 262 485 265 486 269 487 272 488 276 490 285 490 288 491 294 491 296 492 312 492 315 490 324 490 328 488 331 487 334 487 340 484 346 482 353 482 357 483 361 482 371 483 377 484 381 484 384 486 387 486 388 488 391 489 393 493 395 495 397 496 399 498 402 499 403 501 406 503 408 505 409 507 412 508 413 510 417 514 419 518 421 519 423 521 425 522 426 524 429 525 430 527 430 535 431 539 432 541 436 546 439 554 440 559 443 562 444 564 447 566 447 579 449 583 450 587 451 589 451 596 452 599 452 602 453 606 453 618 454 621 455 623 456 627 456 630 457 633 458 635 458 642 459 646 460 648 462 651 463 654 465 656 465 659 467 665 469 668 470 670 472 672 476 673 477 676 479 678 479 682 481 684 485 686 487 688 488 690 492 692 494 694 495 697 498 697 499 699 503 701 519 701 521 702 530 702 532 703 535 703 543 707 546 708 550 710 551 712 555 712 557 713 562 713 566 715 569 715 571 714 572 711 580 707 583 707 587 705 592 704 596 704 598 703 601 703 605 702 608 702 610 701 613 701 615 700 619 699 628 699 631 698 634 696 637 693 639 692 641 690 643 689 645 687 649 685 652 685 657 684 660 683 664 682 665 680 668 680 669 678 671 677 672 674 674 672 675 669 676 667 680 665 681 662 684 662 687 660 687 657 689 656 690 653 692 651 695 650 697 649 698 646 698 625 700 624 700 611 704 603 706 601 706 598 707 596 712 591 717 589 720 588 724 587 728 585 731 584 733 583 737 579 739 578 741 572 742 570 744 569 745 567 748 567 750 566 752 564 758 561 761 559 762 557 764 555 765 553 769 551 771 547 773 546 774 544 776 541 777 538 778 536 780 534 783 528 785 527 786 525 788 522 792 520 793 518 795 516 797 515 801 511 803 510 805 508 807 507 809 503 811 502 811 499 809 498 806 492 806 483 810 475 812 474 813 472 815 471 816 469 818 468 819 466 835 418 835 409 837 408 836 406 834 405 833 403 831 402 830 400 828 399 809 387 809 380 811 374 813 373 813 370 804 370 802 369 805 368 803 364 803 361 801 360 801 357 794 357 790 355 789 352 787 351 789 350 790 348 792 347 790 345 788 344 786 342 785 340 787 336 789 335 790 333 792 332 790 331 789 329 790 327 789 324 777 310 773 304 769 300 768 299 766 298 766 294 766 293 764 291 766 288 770 287 769 284 768 280 770 276 771 272 770 270 768 268 767 266 761 266 759 265 757 259 753 257 751 258 749 257 748 255 746 254 745 252 745 248 743 244 743 241 739 239 741 237 742 235 746 234 748 228 750 226 751 224 751 215 754 215 756 214 762 212 759 211 757 209 756 207 756 204 755 202 755 193 757 189 759 187 761 184 762 180 762 177 760 39 759 37 758 34 757 32 756 29 754 26 753 24 751 23 749 21 746 20 743 20 740 19 737 19 734 18 730 15 729 12 726 10 725 8 722 7 718 5 716 3 714 2 709 1 706 1 704 0 542 0 538 2 533 7 527 11 523 14 520 14 512 18 510 20 509 23 507 24 505 28 503 29 501 31 497 33 [[Scandinavië]] poly 1301 719 1303 721 1304 723 1307 723 1309 725 1311 726 1320 726 1322 727 1323 729 1321 733 1315 736 1315 739 1317 740 1320 740 1322 739 1337 739 1341 741 1344 741 1347 740 1349 738 1353 736 1353 732 1356 732 1358 730 1368 725 1370 723 1372 722 1375 722 1376 724 1376 734 1375 736 1375 740 1373 744 1371 745 1371 770 1370 772 1370 782 1372 790 1376 796 1378 802 1383 807 1387 808 1389 809 1394 810 1397 810 1400 811 1404 812 1407 812 1409 813 1413 814 1415 816 1425 816 1427 817 1430 818 1433 818 1435 819 1436 821 1439 822 1442 828 1443 831 1445 835 1449 836 1453 839 1456 840 1459 842 1463 845 1464 847 1467 848 1468 850 1471 850 1473 851 1474 853 1476 855 1478 856 1479 858 1479 862 1481 866 1483 867 1486 868 1489 868 1492 869 1496 870 1499 871 1499 251 1497 252 1496 254 1497 256 1499 257 1498 259 1495 259 1494 257 1494 263 1491 263 1489 262 1488 260 1488 257 1484 255 1484 252 1480 250 1478 251 1475 251 1472 250 1466 247 1460 247 1459 249 1460 251 1460 254 1459 256 1457 257 1455 259 1453 260 1447 260 1446 262 1444 263 1441 263 1440 265 1438 266 1438 278 1436 282 1438 283 1438 292 1435 298 1433 300 1430 300 1429 302 1429 311 1427 315 1425 317 1423 318 1423 324 1422 327 1422 338 1421 340 1418 340 1415 342 1412 342 1410 343 1408 347 1407 350 1407 356 1406 358 1406 361 1404 362 1403 364 1403 367 1402 370 1400 374 1400 377 1397 383 1388 383 1388 389 1387 391 1385 392 1376 392 1372 394 1376 396 1378 398 1378 405 1381 405 1383 404 1383 413 1387 411 1389 407 1390 409 1390 412 1394 414 1395 412 1397 410 1398 408 1404 408 1407 409 1408 411 1408 414 1406 415 1404 417 1402 421 1399 423 1397 424 1396 426 1397 428 1399 429 1399 432 1397 433 1397 436 1406 436 1409 437 1411 438 1412 440 1412 446 1410 447 1408 451 1405 451 1405 461 1406 463 1409 463 1413 461 1414 463 1417 463 1420 462 1422 461 1426 463 1428 462 1431 462 1433 461 1434 459 1436 458 1438 456 1440 455 1443 455 1443 462 1444 464 1448 466 1449 468 1449 477 1447 478 1446 480 1444 482 1440 484 1439 487 1438 489 1436 490 1432 488 1430 489 1430 492 1431 494 1431 497 1429 501 1429 504 1425 506 1424 508 1423 505 1423 502 1422 505 1421 507 1417 509 1414 509 1412 510 1406 507 1405 504 1403 505 1402 507 1398 509 1397 512 1394 513 1392 512 1391 514 1392 516 1396 518 1392 519 1388 521 1382 521 1378 523 1378 526 1376 530 1376 533 1375 535 1375 538 1374 540 1372 541 1372 547 1371 549 1371 552 1365 552 1359 549 1357 550 1354 551 1352 552 1349 553 1347 554 1348 556 1350 557 1350 564 1349 562 1347 560 1346 558 1343 558 1341 559 1338 559 1337 557 1333 555 1331 556 1328 557 1326 558 1324 557 1323 555 1317 555 1315 556 1313 560 1309 562 1308 564 1305 564 1303 565 1300 565 1299 563 1298 560 1295 561 1295 564 1294 566 1292 567 1292 574 1289 574 1287 576 1287 579 1285 580 1285 576 1284 574 1282 573 1279 574 1278 576 1274 578 1272 582 1273 584 1273 590 1269 598 1269 601 1267 605 1267 608 1264 607 1262 606 1262 621 1261 624 1260 626 1257 626 1256 628 1253 628 1255 629 1258 629 1261 635 1262 638 1262 641 1264 642 1266 641 1267 643 1269 645 1270 647 1269 649 1265 651 1259 651 1253 648 1252 646 1250 645 1244 645 1242 649 1240 650 1239 652 1242 658 1242 665 1239 671 1239 674 1240 676 1240 679 1242 683 1246 685 1249 685 1251 687 1250 689 1250 702 1253 708 1257 710 1266 710 1267 712 1267 716 1268 718 1269 721 1272 721 1278 724 1278 721 1279 719 1281 718 1282 716 1288 713 1294 713 1296 714 1298 716 1302 718 1303 720 1305 721 [[Centraal-Azië]] poly 474 720 472 723 469 729 468 732 468 735 467 737 464 740 463 742 461 743 459 746 458 749 457 753 455 759 454 761 454 764 453 766 453 769 452 772 452 777 451 780 451 787 450 789 450 792 449 795 447 799 447 807 446 811 446 818 443 821 443 876 441 880 441 883 440 886 440 891 439 893 438 896 437 898 437 913 436 916 436 919 439 920 437 924 437 988 440 988 445 990 448 992 450 996 452 997 454 999 456 1000 461 1000 464 999 478 999 482 998 505 998 507 997 509 993 545 993 551 992 554 992 556 991 565 991 566 989 568 988 571 988 573 987 579 987 582 986 585 984 587 983 590 982 593 982 596 983 598 984 599 986 611 992 614 993 616 994 621 995 624 995 626 996 629 996 631 997 634 997 636 998 661 998 665 997 667 996 669 994 675 993 683 993 688 992 692 992 695 991 696 989 699 989 702 987 705 986 708 986 709 984 712 984 714 983 720 981 735 981 737 980 740 980 742 979 746 978 749 978 750 976 756 974 759 974 762 973 766 971 769 969 773 968 777 966 780 965 781 963 787 961 790 961 799 958 802 949 802 946 803 943 805 940 806 938 808 937 811 931 812 927 813 925 813 922 816 921 818 914 818 898 819 895 819 892 822 889 822 885 823 883 825 881 827 878 827 871 829 868 832 862 832 851 831 849 831 835 830 833 830 821 829 817 829 812 828 809 828 801 827 799 827 785 826 783 826 777 825 774 825 766 824 764 824 757 823 755 823 751 821 743 821 734 818 732 817 729 813 727 812 723 809 714 807 710 805 709 803 707 801 703 799 701 797 700 796 698 793 698 792 696 789 696 788 694 785 694 784 692 777 692 769 688 764 689 758 689 756 690 753 691 751 692 719 692 717 691 714 691 706 687 686 687 684 686 681 686 680 684 677 684 675 683 642 683 639 684 636 684 633 686 627 686 625 687 622 687 619 688 617 689 614 689 612 690 582 690 579 689 575 689 572 690 559 690 557 691 529 691 525 690 523 689 507 689 504 688 498 688 496 686 [[Centraal-Europa]] </imagemap> {{Regionlist| region1name=[[Balkan]] | region1color=#69999f | region1items= [[Albanië]], [[Bosnië-Herzegovina]], [[Bulgarije]], [[Kosovo]], [[Kroatië]], [[Noord-Macedonië]], [[Moldavië (land)|Moldavië]], [[Montenegro]], [[Roemenië]], [[Servië]]| region1description=De Balkan heeft een rijke, zij het onrustige geschiedenis. Daarnaast is er de prachtige natuur, pittoreske dorpen en indrukwekkende kloosters, kastelen en sporen van een eeuwenlange Turkse overheersing. Er zijn uiteenlopende landschappen te vinden, zoals heuvels, bergachtige gebieden en de prachtige Adriatische kust.| region2name=[[Baltische staten]] | region2color=#b5d29f | region2items= [[Estland]], [[Letland]], [[Litouwen]] | region2description=Drie fascinerende landen met prachtige zandstranden, een lange kustlijn, middeleeuwse stadjes en veel natuurgebieden. Estland heeft historische, culturele en taalkundige banden met Finland; in Letland en Litouwen worden oude Indo-Europese talen gesproken. Het hele gebied heeft eeuwenlang onder Russische overheersing gestaan. | region3name=[[Benelux]] | region3color=#d5dc76 | region3items=[[België]], [[Luxemburg (land)|Luxemburg]], [[Nederland]] | region3description=Deze drie kleine, grotendeels vlakke landen hebben de reiziger veel te bieden. Nederland staat bekend om zijn klompen, kaas, tulpen en windmolens, en om zijn vrijzinnige gedachtegoed en schilders. België is een meertalig land met prachtige historische steden, dat samen met het eveneens meertalige Luxemburg een deel van de Ardennen omvat.| region4name=[[Britse Eilanden]] | region4color=#b383b3 | region4items=[[Guernsey]], [[Ierland]], [[Jersey]], [[Man]], [[Verenigd Koninkrijk]]| region4description=Het Verenigd Koninkrijk omvat Engeland, Schotland, Wales en Noord-Ierland en is een divers land met een fascinerende geschiedenis en een cultuur die invloedrijk is in de hele wereld. Ierland heeft een glooiend landschap met karakteristieke dorpen, tradities en folklore. Guernsey, Jersey en het eiland Man zijn eilanden die direct onder de Britse Kroon vallen; ze zijn klein, afgelegen en richten zich vooral op het toerisme en financiële dienstverlening. | region5name=[[Centraal-Europa]] | region5color=#71b37b | region5items=[[Duitsland]], [[Hongarije]], [[Liechtenstein]], [[Oostenrijk]], [[Polen]], [[Slovenië]], [[Slowakije]], [[Tsjechië]], [[Zwitserland]] | region5description=Een overgangsgebied tussen oost en west, Centraal-Europa is de regio waar de Germaanse cultuur overgaat in de Slavische cultuur. Er zijn ontelbare historische stadjes, kastelen, meren, rivieren, bossen en bergachtige gebieden te vinden, waaronder de Europese middengebergten. De Alpen vormen de zuidgrens van deze regio. | region6name=[[Frankrijk en Monaco]] | region6color=#a9a567 | region6items= [[Frankrijk]], [[Monaco]] | region6description=Frankrijk is wereldwijd de meest bezochte toeristische bestemming. Parijs, de Côte d'Azur, de Atlantische kust, de Franse Alpen, de Loirevallei, Bretagne, Normandië en de Provence zijn slechts een handgreep aan bekende trekpleisters. Het land staat ook bekend om zijn keuken (inclusief wijn en kaas), geschiedenis, cultuur, architectuur, mode en design. | region7name=[[Iberisch Schiereiland]] | region7color=#d56d76 | region7items=[[Andorra]], [[Gibraltar]], [[Portugal]], [[Spanje]]| region7description=Spanje en Portugal zijn sinds de jaren zestig een ware magneet voor mensen die graag van de zon genieten op het strand, met name aan de Algarve en de Spaanse costa's (de kusten langs de Middellandse Zee). Maar er zijn ook gebieden die minder toeristisch zijn, waaronder het woestijnlandschap in Centraal-Spanje, de wijnbestemming La Rioja en het Groene Spanje in het noorden.| region8name=[[Italiaans Schiereiland]] | region8color=#d09440 | region8items=[[Italië]], [[Malta]], [[San Marino]], [[Vaticaanstad]] | region8description=Rome, Florence, Venetië en Pisa staan op het lijstje van veel reizigers, maar deze steden zijn slechts een kleine greep uit de mogelijkheden die Italië te bieden heeft. Enkele mooie plattelandsgebieden zijn Toscane en Sicilië. Ook modestad Milaan is een populaire bestemming. | region9name=[[Kaukasus]] | region9color=#ac5c91 | region9items=[[Armenië]], [[Azerbeidzjan]], [[Georgië]] | region9description=Een bergachtige regio tussen de Zwarte Zee en de Kaspische Zee die de grens vormt tussen Europa en Azië. De Kaukasus is een warme en vriendelijke regio, maar ook een plaats met veel conflicten. Het biedt zeer diverse landschappen en een rijke cultuur van oude kerken, kathedralen en kloosters, maar ook minaretten en moskeeën. Populaire steden in de (zuidelijke) Kaukasus zijn [[Tbilisi]], [[Bakoe]] en [[Batoemi]]. Ongerepte natuur tref je in de regio's Svaneti, Kazbegi, Dilijan en Quba. | region10name=[[Oost Middellandse Zee]] | region10color=#8a84a3 | region10items=[[Cyprus]], [[Griekenland]], [[Turkije]]| region10description=Griekenland wordt gezien als de bakermat van de Europese culturen. Het heeft honderden eilanden met voor ieder wat wils. Ook Turkije heeft een rijke cultuur en geschiedenis, en is het grootste islamitische land van Europa. Toch delen beide landen een groot deel van hun cultuur; zo liggen de historische Griekse regio's Lycië en Ionië met talrijke ruïnesteden aan de Turkse westkust. Bovendien hebben beide landen de meeste zonuren van Europa, waardoor ze bijna het hele jaar door populaire bestemmingen zijn.| region11name=[[Oost-Europa]] | region11color=#4f93c0 | region11items=[[Oekraïne]], [[Rusland]] en [[Wit-Rusland]] | region11description=Rusland is een enorm land met grote, lege vlakten dat zich in oostelijke richting uitstrekt tot aan de Pacifische Oceaan. Oekraïne is een divers land dat veel te bieden heeft, van de stranden aan de Zwarte Zee tot de steden Odessa, Lviv en Kiev. Ten noorden van Oekraïne ligt Wit-Rusland, een land als geen ander op het Europese continent. Moldavië behoorde tot 1945 tot Roemenië en sluit er cultureel gezien bij aan; het kan dus ook als [[Balkan]]land worden beschouwd. Het van Moldavië afgescheiden, internationaal niet-erkende land Transnistrië en Wit-Rusland zijn de laatste communistische regimes in het Europa van de eenentwintigste eeuw. | region12name=[[Scandinavië]] | region12color=#578e86 | region12items=[[Denemarken]], [[Finland]], [[Noorwegen]], [[IJsland]], [[Zweden]] | region12description=Scandinavië en zijn buurlanden hebben een unieke rijkdom aan natuurschoon. Noorwegen heeft een spectaculair landschap van fjorden aan de kust, terwijl IJsland prachtige vulkanen en geisers te bieden heeft. De vlakten van Denemarken en Zweden en de duizenden meren van Finland zijn ook toeristische trekpleisters. Finland heeft een taal die niet verwant is aan die van de andere Scandinavische landen, maar aan die van de Esten en de Oegrische volkeren in het noorden van Rusland. Finland heeft echter een Zweedstalige minderheid en laat zien dat het al vele eeuwen Scandinavische en andere Europese invloeden ondergaat. | }} ==Steden== {{Positiekaart+|Europa|width=600|float=right|caption=Europese bestemmingen.|places= {{Positiekaart~|Europa|lat=52.366667|long=4.9|marksize=8|label=Amsterdam}} {{Positiekaart~|Europa|lat=52.516667|long=13.416667|marksize=8|label=Berlijn}} {{Positiekaart~|Europa|lat=50.846667|long=4.354722|marksize=8|label=Brussel}} {{Positiekaart~|Europa|lat=41.01|long=28.960278|marksize=8|label=Istanboel}} {{Positiekaart~|Europa|lat=51.516667|long=-0.116667|marksize=8|label=Londen|position=top}} {{Positiekaart~|Europa|lat=55.752222|long=37.632222|marksize=8|label=Moskou}} {{Positiekaart~|Europa|lat=48.866667|long=2.333056|marksize=8|label=Parijs}} {{Positiekaart~|Europa|lat=50.083333|long=14.416667|marksize=8|label=Praag}} {{Positiekaart~|Europa|lat=41.883333|long=12.483333|marksize=8|label=Rome}} {{Positiekaart~|Europa|lat=46.5|long=10|marksize=8|label=Alpen|mark=Blue pog.svg}} {{Positiekaart~|Europa|lat=43.533333|long=4.5|marksize=8|label=Camargue|mark=Blue pog.svg}} {{Positiekaart~|Europa|lat=38.98|long=1.43|marksize=8|label=Ibiza|mark=Blue pog.svg|position=left}} {{Positiekaart~|Europa|lat=71.1725|long=25.783333|marksize=8|label=Noordkaap|mark=Blue pog.svg}} {{Positiekaart~|Europa|lat=44.880445|long=15.616035|marksize=8|label=Plitvicemeren|mark=Blue pog.svg}} {{Positiekaart~|Europa|lat=36.416667|long=25.433333|marksize=8|label=Santorini|mark=Blue pog.svg|position=top}} {{Positiekaart~|Europa|lat=51.178878|long=-1.826583|marksize=8|label=Stonehenge|mark=Blue pog.svg|position=left}} {{Positiekaart~|Europa|lat=37.755191|long=14.996087|marksize=8|label=Etna|mark=Blue pog.svg}} {{Positiekaart~|Europa|lat=64.258056|long=-21.125|marksize=8|label=Þingvellir|mark=Blue pog.svg}} }} <!--niet meer dan 9 steden a.u.b. Bespreek eventuele wijzigingen op de overlegpagina--> * [[Amsterdam]] — de grachten, Anne Frank Huis, Rembrandt, coffeeshops en de wallen * [[Berlijn]] — door geo-politieke belangen was de stad 45 jaar verdeeld tussen oost en west; nu is het de hoofdstad van het herenigde Duitsland en een internationaal cultureel centrum * [[Brussel]] — een echte internationale stad met de Europese instellingen, de Grote Markt, Manneken Pis en het Atomium * [[Istanboel]] — de enige metropool die op twee continenten ligt, een fascinerende 'melting pot' van oost en west * [[Londen]] — de levendige, multiculturele hoofdstad van het Verenigd Koninkrijk met zijn Tower Bridge en de Big-Ben * [[Moskou]] — de grootste stad van Europa staat bekend om z'n nachtleven en het iconische Kremlin * [[Parijs]] — de stad van de liefde aan de Seine met zijn Eiffeltoren en Notre Dame * [[Praag]] — een magische stad met z'n prachtige bruggen over de Moldau * [[Rome]] — deze stad ademt historie; elke straathoek heeft cultureel erfgoed dat nóg indrukwekkender is ==Andere bestemmingen== <!--niet meer dan 9 bestemmingen a.u.b. Bespreek eventuele wijzigingen op de overlegpagina--> * [[Alpen]] — de hoogste bergketen van Europa, het woord ''alpinisme'' is hier van afgeleid * [[Regionaal park De Etna|Etna]] — de grootste actieve vulkaan van Europa is te vinden op het eiland Sicilië * [[Camargue]] — natuurgebied in het zuiden van Frankrijk * [[Ibiza]] — preteiland behorend bij de Balearen, bekend van de grote clubs * [[Noordkaap]] — het noordelijkste puntje van het Europese vasteland * [[Nationaal park Plitvicemeren|Plitvicemeren]] — de beroemde turkooise meren met grotten en watervallen * [[Santorini]] — resten van een bijna 4000 jaar geleden geëxplodeerde vulkaan met Akrotiri, het ''Pompeii van de Egeïsche Zee'' * [[Stonehenge]] — prehistorische steencirkel gelegen in Engeland * [[Þingvellir]] — natuurgebied rond het breukvlak van de Euraziatische en Noord-Amerikaanse tektonische platen ==Info== Wat maakt Europa zo aantrekkelijk? Zijn het de fjorden in Noorwegen, de stranden van Spanje, de architectuur van Sint-Petersburg of de echte gezelligheid van de Lage Landen? Waar je in Europa ook bent, altijd zal je gefascineerd zijn door het prachtige culturele erfgoed dat het continent te bieden heeft. In een tocht door Europa zal je ontdekken dat de regio's van Europa door een tumultueuze geschiedenis met elkaar verbonden zijn, maar juist ook dat er een grote diversiteit aan talen en culturen bestaat op een relatief klein oppervlak. Europa behoort tot de meest drukbevolkte gebieden ter wereld, en heeft met onder andere Londen, Parijs en Rome unieke wereldsteden die over de hele wereld bekend zijn. Maar ook voor rust en ongereptheid ben je in Europa op de juiste plaats — denk maar aan de leegte van Scandinavië, de uitgestrekte berggebieden in Zwitserland en de kuuroorden in Centraal-Europa. Bovendien zijn al deze gebieden relatief eenvoudig te bezoeken, omdat toeristische voorzieningen in het werelddeel zeer uitgebreid zijn. Europa biedt voor ieder wat wils! ===Geschiedenis=== <!-- niet meer dan 2 alinea's a.u.b. --> ====Klassieke oudheid==== Vaak wordt het Oude Griekenland aangewezen als beginpunt van de moderne Europese geschiedenis — Griekenland wordt dan ook de bakermat van Europa genoemd. Hoewel dit eigenlijk onterecht is, is dit niet verwonderlijk, omdat het culturele erfgoed van de Oude Grieken tot op de dag van vandaag tot de verbeelding spreekt. Tot 1000 v.Chr. werd Griekenland geregeerd door vele verschillende leiders van diverse afkomst. Het gebied groeide uit tot een mengsel van onafhankelijke stadstaten, waarvan velen kolonies in het Middellandse Zeegebied vestigden. De klassieke Griekse cultuur, die rond [[Athene]] wordt gecentreerd, bereikte haar hoogtepunt in de vijfde eeuw v.Chr., alvorens door Philippus II van Macedonië in 338 v.Chr. te worden veroverd. Onder Philippus had Macedonië diplomatiek en militair gezien de leiding gekregen over Griekenland (definitief na de Slag bij Chaeronea). Toen de dood van Philippus de Grieken ter ore kwam, meenden zij dat onder diens onervaren zoon de Macedonische hegemonie snel zou eindigen, maar na een onverwachte inval van Alexander de Grote (Pella, 26 juli 356 v.Chr. — Babylon, 10 of 13 juni 323 v.Chr.), moesten zij zich toch weer onderwerpen. Hierbij richtte hij in Thebe een bloedbad aan. Daarvoor nog trok hij ten strijde tegen de opstandige gebieden Thracië en Illyrië, in het noorden van Macedonië. Alexander de Grote verenigde de elkaar bevechtende Griekse poleis en veroverde onder meer Perzië en Egypte. De geschreven geschiedenis van het Romeinse Rijk begint wanneer de Grieken enkele steden stichten in het zuiden van het land. In het noorden heersten de Etrusken en in het zuiden de Grieken, en precies tussen die twee gebieden lag de omstreden provincie Latium, waar de Romeinen woonden. [[Rome]] werd de belangrijkste stad van dit gebied en trok steeds meer macht naar zich toe. Nadat de Romeinen eerst de omliggende steden hadden veroverd, versloegen ze de in de 4e eeuw v.Chr. de Etrusken en in de 3e eeuw v.Chr. de Grieken in het zuiden. Zo verkregen zij uiteindelijk het gehele Italiaanse schiereiland en begonnen hun vele expansie-oorlogen. Het Romeinse Rijk kwam op zijn hoogtepunt onder keizer Trajanus. In de derde en tweede eeuw v.Chr. werden de Punische oorlogen tegen de stad Carthago uitgevochten. Hierbij trok de beroemde Carthaagse generaal Hannibal met zijn leger via Spanje over de Alpen en vocht in geheel Italië voordat hij verjaagd werd. Nadat Carthago in 146 v.Chr. definitief was verslagen, waren de Romeinen de grootste macht in het Middellandse Zeegebied. Veel oorspronkelijk Carthaagse en Griekse kolonies in Afrika, Frankrijk en Spanje behoorden nu tot het Romeinse Rijk. Rond 200 v.Chr. kwam ook Griekenland zelf onder Romeinse heerschappij en daarbij de Griekse kolonies in het oosten, zoals die in Klein-Azië, Syrië, Palestina en Egypte. Julius Caesar veroverde tussen 60 en 50 v.Chr. heel Gallië, waarna keizer Claudius 100 jaar later Britannia aan het rijk toevoegde. Trajanus was de laatste grote veroveraar. Hij veroverde aan het begin van de tweede eeuw Dacië en grote delen van het Parthische rijk al moest dat gebied al snel weer opgegeven worden. Onder Trajanus bereikte het Romeinse Rijk zijn grootste omvang. Het grondgebied liep nu van Noord-Engeland tot Egypte. Zijn opvolgers consolideerden de grenzen. Alle pogingen om de Germanen te verslaan en hun grondgebied te bezetten mislukten. Een lange periode van relatieve vrede volgde. De Romeinen verspreidden het Latijn en de Romeinse cultuur door de veroverde gebieden. Germaanse stammen werden aan de grenzen toegelaten en mochten in bijvoorbeeld België wonen als ze zich aan de Romeinse regels hielden. Na enkele eeuwen trad er langzaam maar zeker verval op. Het Romeinse Rijk was het eerste in zijn soort dat een dergelijk enorme oppervlakte had. De komst van het christendom betekende een grote omwenteling voor het Rijk. Aanvankelijk werden de christenen zwaar vervolgd, omdat deze geen goddelijke eer aan de keizers en de Romeinse goden wilden bewijzen. In 313 werd het christendom door Constantijn erkend en in 392 werd het zelfs door Theodosius I tot staatsgodsdienst verheven. Toen braken er voor niet-christenen zware tijden aan. Ook de houding van burgers tegenover het leger maakte een verandering door—christenen vonden het niet wenselijk om in het leger of voor de staat te werken. Het Rijk ging daarom hoe langer hoe meer vertrouwen op vreemdelingen (Germanen) in belangrijke posities in het leger. Dit leidde tot grote politieke complicaties, die in 476 tot de ondergang van het westelijk deel leidde met de val van de laatste hoofdstad Ravenna. Het oostelijk deel, dat we nu het Byzantijnse Rijk noemen, kwam ook dicht bij de ondergang, maar beleefde daarna nog verscheidene bloeiperioden. In de vroege middeleeuwen was het steeds een van de belangrijkste spelers op het Europese politieke toneel. Nadat Constantinopel in 1204 geplunderd was door de kruisvaarders, trad ook het verval van dit rijk in. De laatste resten van het Byzantijnse Rijk gingen in 1453 (Constantinopel) en 1461 (Griekenland) ten onder. De aanwezigheid van de Romeinen in dit grote gebied is niet alleen zichtbaar door een groot aantal monumenten en ruïnes, zoals de Porta Nigra in [[Trier]] en de muur van Hadrianus in het [[Verenigd Koninkrijk]], maar ook door beïnvloeding van de talen. Zo zijn Romaanse talen als het Frans, Italiaans en Spaans ontstaan uit de taal die de daar gelegerde Romeinse soldaten en kolonisten spraken. De noordelijke grens van het Romeinse Rijk kun je tot de dag van vandaag volgen, omdat dit nog steeds de taalgrens is tussen de Romaanse talen, die afgeleid zijn van het Latijn, en de Germaanse talen die buiten het rijk gesproken werden. Nog tot voor kort werd het Latijn en het Grieks als internationale taal door de elite gebruikt, waardoor in de wetenschap nog steeds veel vaktermen ontleend zijn aan deze talen. De klassieke oudheid kan dan ook al met al gezien worden als het fundament van de huidige westerse beschaving. ====Middeleeuwen==== De periode na de ineenstorting van het Romeinse Rijk (circa 330 tot 950) wordt in de huidige Europese geschiedschrijving de vroege middeleeuwen genoemd — soms wordt ook de term donkere middeleeuwen gebruikt voor deze periode, omdat er grote volksverhuizingen plaatsvonden met plunderingen en een sterke afname van de levensstandaard en het bevolkingsaantal. Er is over de toestanden van deze chaotische periode weinig schriftelijke informatie overgeleverd. In eerste instantie nam in de vroege middeleeuwen de geletterdheid af. Aan deze tendens kwam een einde toen het Karolingische rijk ontstond, waarin Karel de Grote scholen oprichtte. Het gebruik van geld valt ook grotendeels weg ten voordele van transacties in natura. Geld wordt wel nog als maatstaf gebruikt. Het rechtssysteem verwaterde in deze tijd, elke stam had zijn eigen gewoonterecht dat zoveel mogelijk gevolgd werd. De Frankische vorsten reisden met van palts tot palts om de uitvoering van hun wetten te controleren en recht te spreken. Na Karel de Grote veranderde het systeem van Frankische graven in een feodaal systeem. De kerstening van Europa begon, om tegen het einde van de middeleeuwen haar hoogtepunt te bereiken. Verschillende stammen bekeerden zich tot het christendom. De hoge middeleeuwen (van circa 950 tot 1270) vormen een belangrijke periode in de geschiedenis van West-Europa. In de wetenschap kwam in deze tijd de scholastiek op. In deze periode bereikte het pausdom tevens het hoogtepunt van zijn macht. Er was een lang gevecht gaande om wie er het hoogste gezag in Europa moest krijgen: de kerk of de Duitse keizer. Dit noemt men de Investituurstrijd. In Duitsland regeerde het Saksische huis met onder anderen Hendrik I, Otto I, en Otto III, later het Frankische huis met onder anderen Hendrik III en Hendrik IV. In Frankrijk was Hugo Capet de stamvader van de Capetingen en alle andere Franse koningen na hem. Engeland werd in 1066 veroverd door Willem de Veroveraar, hertog van Normandië. Na het jaar 1000 kwam er meer stabiliteit in het middeleeuwse Europa. Aan de invallen van de Vikingen, die lange tijd West-Europa hadden geteisterd, kwam een einde. In Spanje werd de ''Reconquista'' ingezet, het terugdringen van de Moren uit Spanje. Door de verbeterende landbouwmethoden begon de bevolking gestaag toe te nemen. Talrijke nieuwe dorpen en steden werden gesticht. De bestaande, meestal door de Romeinen gestichte steden begonnen ook weer te groeien. Eveneens kwam de langeafstandshandel opnieuw op gang. Dit blijkt bijvoorbeeld uit de reis van Marco Polo naar China. Vooral Noord-Italië, met de Repubbliche Marinare, en het graafschap Vlaanderen, met Brugge als knooppunt van de handel tussen Noord- en Zuid-Europa, groeiden in korte tijd uit tot rijke gebieden. Vanaf 1080 ontstonden de eerste universiteiten en werd vooruitgang gemaakt in kunst en architectuur. In deze periode werden de grote romaanse en later gotische kathedralen gebouwd. Door de toenemende welvaart konden welvarende en machtige steden stadsrechten afdwingen. De late middeleeuwen (van circa 1270 tot 1500) waren een periode van crisis in Europa. De pest (1347-1352) ofwel zwarte dood zorgde in die tijd voor tientallen miljoenen slachtoffers. Niemand wist wat te doen tegen dit virus, de wetenschappelijke kennis was ontoereikend (als men in die tijd al van wetenschappelijk kennis kon spreken). De verspreiding van het virus ging razendsnel, en heel Europa kwam in de ban van de zwarte dood. Arm en rijk werden getroffen. Er was al transport van mensen door Europa heen. Sommigen ontdekten toevallig methoden om het virus in te duiken: isolatie en er is ook sprake van soortelijke vaccins. Hele gezinnen werden getroffen. Veel huizen, grond, voorzieningen, boerderijen, akkers, ambachtelijke werkplaatsen, nalatenschappen bleven onbeheerd en leeg achter. ====Moderne tijd==== In 1492 vindt de ontdekking van Amerika plaats door Columbus — al was dit continent eigenlijk al in het jaar 1000 ontdekt door de IJslandse Viking Leif Eriksson. Daarnaast werden steeds meer gebieden in Azië ontdekt. Spanje, Portugal, Frankrijk, Nederland en het Engeland werden zeer bedreven in het koloniseren van de nieuw ontdekte gebieden. Het is in die periode dat Europa de wereldzeeën en oceanen bevaart. De renaissance geldt als een overgangsperiode van de middeleeuwen naar de moderne tijd. In 1870-1871 vindt de Frans-Duitse Oorlog plaats tussen Frankrijk en een aantal Duitse staten onder leiding van Pruisen. De oorlog zou leiden tot een overwinning van Pruisen en zijn bondgenoten en resulteerde in de oprichting van het Duitse Keizerrijk, waarin de Duitse staten verenigd werden. Met deze oorlog werd de basis gelegd van decennia van spanningen tussen Duitsland en Frankrijk. Deze slechte relaties tussen de Europese landen zouden zich ontwikkelen tot de Eerste Wereldoorlog, toen de Oostenrijkse kroonprins Frans Ferdinand op 28 juni 1914 werd doodgeschoten door een Servische nationalist in Sarajevo. De manier van oorlogsvoering was op veel vlakken nog dezelfde als tijdens de Pruisische oorlogen—de Eerste Wereldoorlog is het meest bekend geworden door de eindeloze loopgravenoorlog in het noorden van Frankrijk en westen van Vlaanderen. De geallieerden, waar Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk, de Verenigde Staten en Rusland toe behoorden, wonnen de oorlog van Duitsland en Oostenrijk-Hongarije. Duitsland werd omgevormd tot de democratische Weimarrepubliek, moest grondgebied inleveren en werd door het Verdrag van Versailles verplicht tot het betalen van zware herstelbetalingen. De bepalingen uit het verdrag werden door de Duitsers als vernederend ervaren. De herstelbetalingen leidden in 1923 tot hyperinflatie in de Weimarrepubliek—toch zou de daaropvolgende periode bekend komen te staan als de ''roaring twenties'', waarin vrouwen zich ontdeden van het korset, de haren kortgeknipt werden en de rokjes reikten tot aan de knieën. Aan deze periode kwam in 1929 een einde met de beurskrach van New York, die wereldwijde catastrofale gevolgen had en de Grote Depressie inluidde. Met name Duitsland werd hard geraakt — in de toch al instabiele Weimarrepubliek kwam in 1933 Adolf Hitler aan de macht van de nationaal-socialistische partij. Dit leidde in 1939 tot het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. {{Infobox|Europese vlag|[[afbeelding:Flag of Europe.svg|thumb]]Een vaak gemaakte vergissing is dat men ervan uitgaat dat het aantal sterren op de Europese vlag staat voor het aantal lidstaten van de Europese Unie. Het aantal sterren staat daar echter geheel los van. De Europese vlag is in 1955 gekozen door de Raad van Europa als symbool voor het gehele continent. Er is gekozen voor twaalf sterren, omdat dit cijfer traditioneel symbool staat voor perfectie, volledigheid en eenheid. Zo vind je het cijfer onder meer in het aantal maanden in een jaar en het aantal uren op een klok. Pas in 1985 werd de vlag door de Europese regeringsleiders benoemd tot officieel embleem van de Europese Gemeenschap, de voorloper van de huidige Europese Unie.}} Hoewel de Tweede Wereldoorlog enorme gevolgen had voor Europa, maakte het continent na de oorlog een snelle economische groei door, deels door het Marshallplan. Met de Verenigde Naties, het IMF en de Europese Gemeenschap kwam er een politieke structuur op die tot vandaag de dag actief is. Pas sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog is er sprake van relatieve stabiliteit in Europa. Dit gold echter alleen voor de westelijke helft van het continent. Sinds het einde van de oorlog was Europa verdeeld in twee militaire blocs. De West-Europese landen werden democratische markteconomieën onder de vlag van de Verenigde Staten en de NAVO, terwijl de Oost-Europese landen communistische éénpartijstaten werden onder de vlag van de Sovjet-Unie en het Warschaupact. Deze scheiding van Europa tussen oost en west wordt het IJzeren Gordijn genoemd, en de stad [[Berlijn]] kwam symbool te staan voor deze scheiding door de bouw van de Berlijnse muur in 1961. In 1962 dreigde deze Koude Oorlog met de Cubacrisis uit te lopen tot een wereldwijde atoomoorlog. In 1968 werd de Brezjnevdoctrine aangenomen, dat inhield dat de Sovjet-Unie het landen niet zou toestaan uit het Warschaupact te treden. Al in 1956 had de Sovjet-Unie ingegrepen tijdens de Hongaarse Opstand, en in 1968 zou het opnieuw ingrijpen om de Praagse Lente in Tsjechoslowakije de kop in te drukken. In de jaren tachtig volgden de protesten van de Poolse vakbondsbeweging Solidariteit. Pas toen de Brezjnevdoctrine in 1988 werd afgeschaft door Sovjetleider Mikhail Gorbatsjov, kwamen er talloze revoluties op gang met in 1989 de val van de Berlijnse muur en het einde van het Warschaupact. Oost- en West-Duitsland zouden zich in 1990 officieel herenigen. In 1991 viel zelfs de Sovjet-Unie uit elkaar in afzonderlijke republieken. Niet alleen in het oosten van Europa ontstonden nieuwe landen, maar ook in Joegoslavië verklaarden deelrepublieken zich zelfstandig. Slovenië riep op 25 juni 1991 de onafhankelijkheid uit, en Kroatië volgde een dag later. Dit zeer tegen de zin van de machthebbers in Belgrado. Uiteindelijk zou ook Bosnië en Herzegovina zich onafhankelijk verklaren, een gebied waarin zowel moslims, etnische Kroaten en etnische Serviërs wonen. Hierdoor ontstonden de oorlogen in Joegoslavië, waarin onder andere de val van Srebrenica plaatsvond, toen de ergste daad van genocide in Europa sinds de Tweede Wereldoorlog. Het einde van de oorlog werd vastgelegd in de Daytonakkoorden, maar nog steeds zijn er spanningen in deze regio aanwezig. Na de Tweede Wereldoorlog hebben een aantal landen in Europa beslist dat een intensievere samenwerking nodig was om toekomstige oorlogen te kunnen voorkomen. Op initiatief van Robert Schuman en Paul-Henri Spaak werd in 1956 de Europese Gemeenschap geïntroduceerd met "de zes": België, Duitsland, Frankrijk, Italië, Luxemburg, en Nederland zouden voortaan enkele economische bevoegdheden overdragen aan een supranationale organisatie. De Europese Gemeenschap werd in 1992 opgevolgd door de Europese Unie (EU). De EU is een supranationale en intergouvernementele unie van landen, die momenteel bestaat uit 27 lidstaten. Een aantal belangrijke onderdelen van deze Europese integratie voor reizigers: * Door middel van de Verdragen van Schengen is er sprake van vrij verkeer van personen binnen de Europese Unie * De euro is het wettelijke betaalmiddel van 17 van de 27 lidstaten van de Europese Unie === Natuur en klimaat === Europa is maar een klein continent, waardoor er ook niet veel noemenswaardige verschillen zijn in de klimaten als in grotere continenten. Wel is Europa erg dichtbevolkt; er leven zelfs meer mensen dan in het driemaal zo grote Afrika. Doordat er zo veel mensen in Europa wonen, is er relatief weinig ruimte voor natuur en dieren. Desondanks leven er in Europa toch een aantal hele indrukwekkende (roof)dieren, zoals wolven, beren en zeearenden. ==Arriveren== ===Paspoort en visum=== {{infobox|Schengenzone|De volgende landen behoren tot de Schengenzone: [[België]], [[Denemarken]], [[Duitsland]], [[Estland]], [[Finland]], [[Frankrijk]], [[Griekenland]], [[Hongarije]], [[IJsland]], [[Italië]], [[Letland]], [[Liechtenstein]], [[Litouwen]], [[Luxemburg (land)|Luxemburg]], [[Malta]], [[Nederland]], [[Noorwegen]], [[Oostenrijk]], [[Polen]], [[Portugal]], [[Slovenië]], [[Slowakije]], [[Spanje]], [[Tsjechië]], [[Zweden]] en [[Zwitserland]]. }} De regels voor binnenkomst verschillen per land. Een groot aantal Europese landen behoort tot de Schengenzone. {{Schengen-visum}} ==Rondreizen== Er zijn geen grenscontroles tussen landen die de '''Verdragen van Schengen''' ondertekend en geïmplementeerd hebben. Het gaat om de lidstaten van de Europese Unie (behalve Bulgarije, Cyprus, Ierland, Roemenië en het Verenigd Koninkrijk), IJsland, Liechtenstein, Noorwegen en Zwitserland. Daarnaast is een visum dat uitgegeven is voor een lidstaat van de Schengenzone geldig voor alle lidstaten die de verdragen getekend en geïmplementeerd hebben. Maar let op: niet alle EU-lidstaten hebben de Verdragen van Schengen ondertekend, en er bestaan ook lidstaten van de Schengenzone die geen lid zijn van de Europese Unie. Dit betekent dat er mogelijk douanecontroles kunnen plaatsvinden, maar geen immigratiecontroles (als je reist binnen Schengen, maar van/naar een niet-EU-land) of dat er immigratiecontroles kunnen plaatsvinden, maar geen douanecontrole (als je reist binnen de EU maar van/naar een niet-Schengen-land). Luchthavens in Europa zijn verdeeld tussen "Schengen" en "geen Schengen"-secties, die corresponderen met de "binnenlandse" en "buitenlandse" secties in andere landen. Als je van buiten Europa naar een Schengenland vliegt en dan doorreist naar een ander Schengenland, dan kan je de douane- en immigratiecontroles in het eerste land voltooien en dan direct doorreizen naar het tweede land zonder verdere controles. Reizen tussen een Schengenland en een niet-Schengenland zal resulteren in de gebruikelijke grenscontroles. Denk eraan dat of je nu wel of niet binnen de Schengenzone reist, het bij veel luchtvaartmaatschappijen verplicht is om altijd een paspoort of identiteitskaart te kunnen tonen. Een voorbeeld van de implicaties die Schengen kan hebben voor de reiziger: * Reizen van Duitsland naar Frankrijk (beide EU, beide Schengen): geen controles * Reizen van Duitsland naar Zwitserland (beide Schengen, Zwitserland niet in de EU): douanecontroles, maar geen immigratiecontroles * Reizen van Frankrijk naar het Verenigd Koninkrijk (beide EU, het Verenigd Koninkrijk niet in Schengen): immigratiecontroles, maar geen douanecontroles * Reizen van Zwitserland naar het Verenigd Koninkrijk: immigratiecontroles en douanecontroles ===Per vliegtuig=== Het volgende lijstje is een onvolledige opsomming van goedkope luchtvaartmaatschappijen die lijndiensten binnen Europa uitvoeren. Daarnaast heeft bijna elk Europees land een of meer nationale luchtvaartmaatschappijen die binnenlandse vluchten en rechtstreekse vluchten naar andere Europese landen uitvoeren. Het onderscheid tussen deze beide categorieën is trouwens steeds meer aan het vervagen nu diverse nationale maatschappijen na een faillissement zijn doorgestart als goedkoop alternatief. * Corendon * Easyjet * Eurowings * Ryanair * Transavia * Tuifly ===Per trein=== Het treinnetwerk van Europa is heel uitgebreid. Er zijn verscheidene hogesnelheidstreinen die de grote steden van Europa met elkaar verbinden tegen een snelheid van 250–300&nbsp;km/u, dit is de Belgische Thalys (verbind [[Parijs]], [[Brussel]], [[Keulen]] en [[Amsterdam]], de Eurostar (tussen Brussel-Zuid en Londen via de kanaaltunnel), de TGV in [[Frankrijk]] die ook verbindingen heeft met Zürich in Zwitserland en Milaan in Italië en de Duitse ICE verbindt de grote steden in [[Duitsland]] en heeft ook verbindingen met grote steden die liggen in het grensgebied van de buurlanden van Duitsland. Verder zijn er natuurlijk ook de gewone treinen waarmee je gans Europa kan bereiken. Het treinnetwerk van Europa is de verantwoordelijkheid van de landen zelf en is meestal in handen van de overheid. Er bestaan ook private spoorwegmaatschappijen zoals in Groot-Brittannië en Zwitserland. Over de landsgrenzen heen kun je reizen dankzij de samenwerkingsverbanden tussen de verschillende spoorwegmaatschappijen, maar je kunt niet spreken van een uniform Europees spoorwegnet. Vele landen van Europa hebben verschillende technologieën (4 verschillende stroomspanningen, onderling verschillend in België, Frankrijk, Duitsland,... en andere spoorwegbreedte in Rusland, Spanje en Portugal), daarvoor worden dan speciale treinstellen ontwikkeld die kunnen rijden in meerdere landen. * CityNightLine ([[Duitsland]],[[Nederland]],[[Oostenrijk]],[[Zwitserland]],[[Denemarken]],[[Tsjechië]]). * EuroCity EC. * EuroNight ([[Italië]],[[Spanje]],[[Duitsland]],[[Oostenrijk]],[[Frankrijk]],[[Hongarije]],[[Zwitserland]],[[Tsjechië]]). * EuroStar Italia. * TGV Luria * TGV Méditerranée * Cisalpino CIS * Pau Casals Hotel Train * Talgo [[Spanje]] Een goede reisplanner is te vinden op de site van de Deutsche Bahn (http://www.bahn.com/i/view/NLD/nl/index.shtml) en de Oostenrijkse Spoorwegen (http://www.oebb.at/) ====InterRail Pass==== Met een InterRail pass reis je gedurende 16 of 22 dagen of een hele maand vrij rond in een selectie uit 28 Europese landen, plus Turkije. Deze landen worden onderverdeeld in 8 zones, die je onderling kan combineren. De prijs van je InterRail pass hangt af van het aantal zones dat je kiest, maar ook van je leeftijd (jonger of ouder dan 26). Je hebt de keuze tussen: {| class="wikitable" |- |InterRail Pass tarieven |- !Aantal zones||Geldigheidsduur||Interrail -26||InterRail 26+||InterRail -12 |- |1 zone|| 16 dagen || 195,00 €|| 286,00 €|| 143,00 € |- |2 zones|| 22 dagen || 275,00 €|| 396,00 €|| 198,00 € |- |alle zones|| 1 maand || 385,00 €|| 546,00 €|| 273,00 € |} {| class="wikitable" |- |InterRail Pass Zones |- !Zones||Landen |- |Zone A|| [[Groot-Brittannië]], [[Ierland]] |- |Zone B|| [[Finland]], [[Noorwegen]], [[Zweden]] |- |Zone C|| [[Denemarken]], [[Duitsland]], [[Oostenrijk]], [[Zwitserland]] |- |Zone D|| [[Polen]], [[Tsjechië]], [[Slowakije]], [[Hongarije]], [[Kroatië]], [[Bosnië en Herzegovina]] |- |Zone E|| [[België]], [[Frankrijk]], [[Luxemburg (land)|Luxemburg]],[[Nederland]] |- |Zone F|| [[Marokko]],[[Portugal]],[[Spanje]] |- |Zone G|| [[Griekenland]], [[Italië]], [[Slovenië]], [[Turkije]] en de scheepvaartlijnen Italië-Griekenland: [[Ancona (stad)|Ancona]]/Bari - Igoumenitsa/Patras |- |Zone H|| [[Bulgarije]], [[Roemenië]], [[Servië]], [[Noord-Macedonië]] |} Meer informatie op [http://www.b-rail.be/int/N/offers/interrail/fares/index.php nmbs]; NB: als je met hogesnelheidstreinen wil reizen of met nachttreinen moet je een toeslag betalen. Voor meer informatie vanuit Nederland zie de homepage van [http://www.nshispeed.nl/ NS Hispeed]. ====Balkan Flexi Pass==== Voor reizigers geïnteresseerd in Zuidoost-Europa is de Balkan Flexpipass eventueel een uitkomst: Onbeperkt treinreizen voor 5, 10 of 15 dagen in een maand door Bulgarije, Griekenland, Noord-Macedonië, Montenegro, Servië, Roemenië en Turkije. Je kan de Flexipass op stations in die landen kopen; of veel duurder, op het web. Valkuil is dat veel treinen in de regio al goedkoop zijn en dat de Balkan Flexpiass alleen rendabel is als je langere treinreizen maakt. ===Per bus=== Zie ook de pagina [[Busreizen in Europa]] voor meer info. Met de busmaatschappij Eurolines kan je bijna alle landen van Europa bereiken en een deel van Marokko doorreizen. Eurolines is een in België gebaseerde overkoepelende maatschappij die samenwerkt met vele andere busmaatschappijen. Als je voor langere tijd wil reizen door Europa kan je een ''Eurolines pas'' kopen, de prijs is afhankelijk dat je kiest voor 15 dagen of 1 maand en van het seizoen en van je leeftijd. Daarmee kan je ongelimiteerd reizen tussen 40 verschillende grote steden die Eurolines bedient. Eurolines is waarschijnlijk de goedkoopste manier om doorheen Europa te reizen, je hebt op sommige bestemmingen echt bodemprijzen zoals Brussel-Bratislava voor 28 euro heen en terug indien je lang genoeg op voorhand reserveert. Het feit dat je een lange busreis moet maken kan het reizen wel vermoeiend maken. Sommige mensen die vliegangst hebben brengen tientallen uren door in de bus om bijvoorbeeld te reizen van [[Londen]] naar [[Praag]]. {| class="wikitable" !Eurolines Pas Tarieven |- |duur||seizoen||jongeren||volwassenen |- |15 dagen||laag||€ 169||€ 199 |- |15 dagen||mid||€ 199||€ 229 |- |15 dagen||hoog||€ 279||€ 329 |- |30 dagen||laag||€ 229||€ 299 |- |30 dagen||mid||€ 259||€ 319 |- |30 dagen||hoog||€ 359||€ 439 |} voor meer info : [http://www.eurolines-pass.com/ Eurolines Pass] Vervoer met de touringcar is relatief erg veilig, zo veilig dat het CBS er voor Nederland geen aparte statistieken over bijhoudt. In Nederland vielen in 2009 720 dodelijke slachtoffers in het verkeer, waarvan 7 in de categorie overig, waar touringcars toe worden gerekend. ===Per auto=== Europa heeft een uitstekend wegennet. Van de Noordkaap tot Gibraltar of van Turkije tot Groot-Brittannië: alles kan je bereiken. In Duitsland mag je zelfs op veel autosnelwegen zo snel rijden als je wilt (op eigen verantwoordelijkheid). De Europese regelgeving voor het verkeer wordt meer een meer geharmoniseerd, maar let op voor verschillen van land tot land! In Groot-Brittannië en op Cyprus en Malta rijdt men links! De maximumsnelheid op de autosnelweg bedraagt in de meeste landen 120&nbsp;km/u of 130&nbsp;km/u. De toltarieven van Europa kan je raadplegen op de uitstekende website van de [http://www.anwb.nl ANWB] ===Per boot=== Er zijn verschillende rivieren die goed begaanbaar zijn per boot. De Donau, Maas, Rhône en Rijn zijn een paar voorbeelden hiervan. Verder is Europa in het noorden, westen en zuiden door zee begrensd en is het daardoor mogelijk om vanaf Helsinki aan de Oostzee, via de Noordzee, het Kanaal, de Atlantische Oceaan, de Straat van Gibraltar, en de Middellandse Zee naar de Bosporus bij Istanbul te varen. Verschillende delen van deze tocht, en ook andere trajecten, worden ook door reguliere ferry's bevaren. In een aantal landen zijn ook heel veel kanalen. Met name Frankrijk heeft duizenden kilometers kanalen welke zijn aangelegd tussen de grote rivieren. Met name tussen de gebieden waar van oudsher delfstoffen werden gewonnen naar gebieden met veel industrie. Voordat de delfstoffen werden ontdekt, vond er al veel vervoer van hout( boomstammen) en landbouwproducten plaats van diverse gebieden, zoals de Bourgogne naar Parijs en omstreken. Ook vind je aansluitende kanalen tussen de Middellandse Zee en de Golf van Biscaye, zoals Canal du Midi en verder. ==Taal== In Europa worden meer dan 70 talen gesproken. Met één taal kom je in Europa niet ver. De meest gangbare taal is Engels. Op de Britse Eilanden is dit de standaardtaal, maar in vooral Scandinavië zijn veel mensen hier ook vaardig in, terwijl in het zuiden en oosten van Europa deze taal juist niet gangbaar is. Het Frans en Duits worden ook in veel Europese landen verstaan. In het oosten beheersen veel mensen, vooral ouderen, Russisch. ==Bekijken== <gallery> Bestand:Stonehenge2007 07 30.jpg|[[Stonehenge]] Bestand:Kinderdijk, Van R naar L Overwaard Molens Nr. 8 tm 4 en Nederwaard Molen No.5.JPG|Windmolens in [[Kinderdijk]] Bestand:Lempisaari, Naantali, Finland..jpg|Enkele scheren van de Scherenzee in [[Finland]] Bestand:Tour Eiffel Wikimedia Commons.jpg|Eiffeltoren in [[Parijs]] Bestand:Colosseum in Rome, Italy - April 2007.jpg|Colosseum in [[Rome]] Bestand:Parthenon from west.jpg|Parthenon in [[Athene]] Bestand:Atomium Belgium 1.jpg|Atomium in [[Brussel]] </gallery> ==Doen== ==Kopen== Binnen de Europese Unie is de euro de primaire valuta. De euro is opgezet in 1999 en is in 2002 geïntroduceerd om het omzetten van geld overbodig te maken. De euro is niet overal in Europa te gebruiken. Landen die hun nationale valuta vervangen hebben door de euro, worden de Eurozone genoemd. Alle landen binnen de EU (behalve Denemarken) moeten volgens de wet uiteindelijk de euro als munteenheid invoeren. ==Eten== Er zijn verschillende soorten keukens in Europa. Met name de Franse, Italiaanse en Griekse keuken zijn populair bij de Europese bevolking. ==Uitgaan== Uitgaan in Europa is mogelijk in meerdere landen. Enkele trekpleisters voor Nederlanders zijn Lloret de Mar, Salou, Chersonissos en Blanes bijvoorbeeld. Voor families met kinderen is kamperen in Duitsland of Frankrijk erg populair. Engelse toeristen gaan graag naar Rhodos en Ibiza. Ook zijn bij de Engelse cruise-tours erg in trek. ==Overnachten== ==Veiligheid== In bijna heel Europa kan er gebeld worden naar het alarmnummer 112 in geval van nood. In Noord-Macedonië bel je 5555 bij calamiteiten, terwijl in Moldavië verschillende nummers voor de verschillende diensten gelden. De brandweer roep je daar op door 789 te draaien, de politie heeft als nummer 0101, de ambulance 4321. ==Gezondheid== Het sanitaire niveau kan binnen Europa enorm verschillen. Waar je in het noordwesten uit de kraan kan drinken, worden hygiënische regels in het zuidoosten vaak niet nageleefd of zijn de regels vaker gebrekkig. Toch is ook in het zuidoosten de hygiëne vaak beter dan op vele andere plaatsen in de wereld. Malaria komt niet op grote schaal in Europa voor. Wel worden er voor Turkije vaccinaties geadviseerd, zoals tegen Hepatitis A. Ook kan er reizigersdiarree optreden in Zuid- en Oost-Europa, hoewel dat alleen geldt voor reizigers uit ontwikkelde landen. ==Contact== {{Brui}} {{IsIn|Bestemmingen}} {{Navigatie Landen van Europa}} {{Navigatie Werelddelen}} [[Categorie:Bestemmingen]] 9sce9uz6iawt3nbij6vdqn3g36qz8a9 0 6706 160198 155170 2026-07-08T12:11:39Z Kuddekop 16724 160198 wikitext text/x-wiki {{pagebanner}} [[Bestand:Bornholm.png|miniatuur|rechts|Bornholm met verbindingen naar Denemarken, Zweden, Duitsland en Polen]] [[Bestand:Wybrzeże Bornholmu.JPG|miniatuur|rechts|Rotskust aan de noordkust van Bornholm]] [[Bestand:Port Hammerhavn - panoramio - 7alaskan.jpg|miniatuur|rechts|Levendige activiteiten in de Hammerhavn (haven van Hammeren)]] [[Bestand:Rønne, Bornholm (2012-07-15), by Klugschnacker in Wikipedia (10).JPG|miniatuur|rechts|Rønne, Bornholm]] [[Bestand:Bornholmerfaergen Ronne 20120617 1855F (8222881123).jpg|miniatuur|rechts|Bornholmerfærgen, ''Leonora Christina'' en ''Sct. Nicolai Kirke'', in Rønne op Bornholm]] [[Bestand:Ronne airport.jpg|miniatuur|rechts|Luchthaven Bornholm, Rønne]] [[Bestand:BAT buses on Snellemark.jpg|miniatuur|rechts|BAT bussen aan de halte "Snellemark" in Rønne<br />de eerste halte na vertrek van de haven.]] '''Bornholm''' is een [[Denemarken|Deens]] eiland in de Oostzee. ==Steden== De grootste stad op het eiland is [[Rønne]], van waaruit er diverse veerverbindingen naar het Deense vasteland ([[Køge]], vlak onder [[Kopenhagen]]), [[Zweden]] ([[Ystad]]), [[Duitsland]] en [[Polen]] zijn. ;Andere steden zijn: * [[Aakirkeby]] * [[Allinge-Sandvig]] * [[Gudhjem]] * [[Hasle]] * [[Nexø]] * [[Svaneke]] ; Dorpen: * Aarsdale, Balka, Klemensker, Listed, Lobbæk, Nyker, Nylars, Østerlars, Østemarie, Pedersker, Snogebæk, Sorthat-Muleby, Tejn en Vestermarie ; Buurtschappen: * Arnager, Årsballe, Boderne, Bodilsker, Bølshavn, Dueodde, Helligpeder, Ibsker, Knudsker, Melsted, Olsker, Poulsker, Rø, Rutsker, Sandkås, Smørenge, Stenseby, Teglkås en Vang ==Andere Bestemmingen== ;Natuur * Paradisbakkerne, bos in Almindingen, Ekkodalen, Kobbeåen, de rivier de Kobbe, met de enige waterval van Denemarken. ;Stranden * Het strand van Dueodde staat bekend om het fijne witte zand, dat zelfs gebruikt wordt in zandlopers. ;Rotsformaties * Jons Kapel, Helligdomsklipperne, Hammeren of Hammerknuden Vanuit de havens in de plaatsen Allinge en Gudhjem vaar je naar het eiland Christiansø. Samen met Frederiksø behoren zij tot de eilandengroep [[Ertholmene]]. Dit is het meest oostelijke deel van Denemarken. De overige eilandjes zijn onbewoond. ==Info== Bornholm zal u versteld doen staan van de enorme afwisseling van het eiland. Terwijl de stranden in het zuiden enorm uitgestrekt zijn, en de noordkust voornamelijk uit granietrotsen bestaat, kunnen in het binnenland heel veel verschillende soorten landschappen worden gevonden, zoals duinen, bossen, meren, oude ruïnes en boerderijen met weilanden. Langs de gehele kust vindt u kleine tot middelgrote havens waar u met een eigen boot kunt aanmeren. Het eiland is rijk aan natuur, cultuur en geschiedenis. Destination Bornholm, de VVV van het eiland, zal u uitgebreid kunnen informeren over alle activiteiten en bezienswaardigheden. ([http://bornholm.info/en bornholm.info]) ==Taal== Op Bornholm wordt Deens gesproken. U zult echter bemerken dat de lokale bevolking een zangerig dialect heeft dat meer op het Zweeds lijkt dan op het Deens. De meeste Bornholmers kunnen u zowel in het Engels als in het Duits te woord staan. ==Arriveren== Vanaf Kopenhagen kunt u zowel met de auto, trein, bus of vliegtuig reizen. ===Kopenhagen - Ystad - Bornholm=== ;Met eigen vervoer: Reist u met een motor, auto of camper/caravan dan rijdt u via de Sontbrug naar [[Ystad]]. Voor de Sontbrug moet tol worden betaald ([https://www.oresundsbron.com/en/start oresundsbron.com]). Uw vervoermiddel dient u te reserveren bij de rederij. U betaalt bij het loket voor automobilisten bij de veerterminal. ;Met de bus: Vanuit Kopenhagen kunt u met de toeristenbus van Bornholmerbussen ([http://www.bornholmerbussen.dk bornholmerbussen.dk]) naar Ystad reizen. De bus vertrekt vanaf de voorzijde van het Centraal Station in Kopenhagen (lijn 999). De bus stopt direct voor de veerterminal. De prijs van Bornholmerbussen is inclusief overvaart. U dient wel met uw ticket in de veerterminal in te checken. ;Met de trein: Indien u als treinreiziger vanuit Kopenhagen naar Bornholm reist, neemt u de trein ([https://www.dsb.dk/en DSB online]) vanaf het Centraal Station - spoor 26 - naar Ystad. Het station ligt tegenover de veerterminal. De prijs van uw treinticket is inclusief overvaart. U dient wel met uw ticket in de veerterminal in te checken. ;Vanaf Ystad Rederij [[Færgen]] A/S ([http://www.faergen.com/ faergen.com]) onderhoudt een veerdienst tussen Ystad en Rønne. De overvaart duurt 1 uur en 20 minuten. ===Kopenhagen - Bornholm=== ;Vliegen U kunt met Danish Air Transport ([https://dat.dk/en/ dat.dk]) in slechts in 35 minuten naar Luchthaven Rønne vliegen, vanwaar u met de bus naar het stadje rijdt. Er zijn dagelijks meerdere vluchten. ;varen Rederij Færgen A/S ([http://www.faergen.com/ faergen.com]) onderhoudt een veerdienst tussen [[Køge]] en Rønne. De overvaart duurt ca. 6 uur. Uw vervoermiddel dient u te reserveren bij de rederij. U betaalt bij het loket voor automobilisten bij de veerterminal. ==Rondreizen== Er zijn verschillende bedrijven die toeristische busreizen aanbieden. Op de website van Destination Bornholm worden verschillende touringcarbedrijven opgesomd waar u meer informatie kunt opvragen. ([http://bornholm.info/en/solr/coach bornholminfo.dk]) Zij kunnen u de prachtigste plaatsen van het eiland laten zien en u erover vertellen. ;Vervoer op Bornholm * {{do | name=Rønne Autoudlejning ApS | alt=Rønne Autoverhuur | url=http://www.rønneautoudlejning.dk | email=info@interrent.dk | address=Snellemark 19 th., Rønne | lat=55.1014731 | long=14.6924753 | directions= | phone=+45 56 90 75 75 | tollfree= | fax= | hours=ma-vr 09:00-15:00; za-zo alleen op afspraak | price=Zie website | content=Vanaf de haven is het ca. 500 m lopen naar de autoverhuurder, of als je met het vliegtuig komt in de aankomsthal. }} * {{do | name=Dantaxi Bornholm | alt= | url=http://www.dantaxi.dk/Bornholm | email=bennyjensen@bornholmstaxa.dk | address=Haslevej 2B, Rønne-Noord | lat=55.111576 | long=14.7023143 | directions= | phone=+45 56 95 23 01 | tollfree= | fax= | hours=Dagelijks 00:00-23:59 | price=Zie [http://www.dantaxi.dk/Bornholm/Priser prijslijst] | lastedit=2016-10-01 | content=Men kan een taxi op straat praaien. Een rit van Rønne centrum naar het vliegveld ''Rønne Lufthavn'' kost circa €7,00 en een rit van Rønne naar Nexø (langste afstand) is circa €50,00. }} * {{do | name=BAT, Bornholm | alt= | url=http://www.bat.dk/forside/ | email=post@bat.dk | address=Munch Petersens Vej 2, Rønne | lat=55.1008307 | long=14.6893561 | directions= | phone=+45 56 95 21 21 | tollfree= | fax= | hours= | price=[http://www.bat.dk/billetter-takster/ Prijzen: zie website] | lastedit=2016-10-01 | content=Bussen van BAT (of ''Bornholms Autobus og Turistfart'') rijden over het hele eiland met voornamelijk Rønne Haven als thuisbasis. Dagelijks wordt er een uurdienst gereden op de voornaamste lijnen. Op de voorpagina van bat.dk vindt u alle lijnen aangegeven. Door op het nummer te klikken, krijgt u de vertrek en aankomst tabellen. Buiten de bebouwde kom zijn niet veel haltes. Je kan de chauffeur vragen ergens te stoppen, of je kan een buschauffeur signaleren dat je mee wilt. Dit kan echter alleen op plaatsen waar geen doorgetrokken streep is. Een dagkaart voor DKK 150,- kan handig zijn wanneer men meerdere malen langere afstanden reist. }} * {{do | name=Bornholms Cykeludlejning | alt=Bornholms Fietsverhuur | url=http://www.bornholms-cykeludlejning.dk/ | email=info@bornholms-cykeludlejning.dk | address=Nordre Kystvej 5, Rønne | lat=55.1020181 | long=14.6892558 | directions= | phone=+45 56 95 13 59 | tollfree= | fax= | hours=ma-vr 09:30-17:30; za-zo 09:30-18:00 | price=Openingstijden en verhuurprijzen: [http://www.bornholms-cykeludlejning.dk/dk/priser/ Zie website] | lastedit=2016-10-01 | content=Naast het welkomstcentrum vind je de grote schuur met de fietsverhuurder. Voor de sportieve toerist is het een lust om door het Bornholmse landschap te fietsen. Bij grote pech zijn de chauffeurs van BAT bussen meestal in staat om je fiets achter op de bus te vervoeren. }} * {{do | name=Rønne Lystbådehavn Nørrekås | alt=Rønne Plezierjachthaven Nørrekås | url=http://marinaguide.dk/gb/roenne-yachtharbour-noerrekaas/ | email= | address=Bådehavnsvej 13, Rønne | lat=55.10371 | long=14.6894303 | directions= | phone=+45 56 92 23 20 | tollfree= | fax= | hours= | price=Openingstijden en prijzen: zie [http://marinaguide.dk/gb/roenne-yachtharbour-noerrekaas/ de website] | lastedit=2016-10-01 | content=Naast de jachthaven in Rønne zijn er ook jachthavens langs de gehele kust te vinden. Op de website vind je links alle havens. }} ==Bekijken== {{mapframe|55.134|14.907|zoom=10}} ===Musea=== Bornholm heeft diverse musea in verscheidene categorieën. Bornholm heeft een rijke geschiedenis en veel ervan is in de loop der eeuwen opgetekend en bewaard gebleven. Cultuur, kunst en geschiedenis is dan ook alom aanwezig. * {{see | name=Bornholms Kunstmuseum | alt= | url=http://www.bornholms-kunstmuseum.dk/ | email= | address=Otto Bruuns Plads 1, Rø, Gudhjem | lat=55.2233 | long=14.8937 | directions= | phone=+45 56 48 43 86 | tollfree= | fax= | hours=Openingstijden: [http://www.bornholms-kunstmuseum.dk/besoeg/aabningstider-og-entr%C3%A9.aspx zie website] | price=DKK 70,-; kinderen onder de 18 jaar mogen gratis naar binnen. | content=Voor een klein eiland heeft Bornholm een groot kunstmuseum. In de 18e en 19e eeuw waren kunstenaars regelmatig op Bornholm te vinden. Men spreekt daarom ook over de ''Bornholmse school''. Schilders als Kristian Zahrtmann, Johan Anton Bechm, Holger Drachmann (skagenschilders), Oluf Høst en Karl Isakson zijn rijkelijk vertegenwoordigd naast andere beroemde Denen. }} ==== Bornholms Museum ==== De rijke geschiedenis van Bornholm is duidelijk terug te zien in Bornholms Museum. Deze bestaat uit vier locaties. Openingstijden en entreeprijzen kunnen voordeliger uitvallen door een weekabonnement te nemen op de vier locaties. * {{see | name=Bornholms Museum | alt= | url=http://www.bornholmsmuseum.dk/besoeg.aspx | email=bm@bornholmsmuseum.dk | address=Sct. Mortensgade 29, Rønne | lat=55.10254 | long=14.70327 | directions= | phone=+45 56 95 07 35 | tollfree= | fax= | hours= | price=Prijzen: Zie de [http://bornholmsmuseum.dk/besoeg/aabningstider-priser.aspx webpagina] met alle openingstijden en prijzen. | lastedit=2016-10-01 | content= }} :* {{see | name=Kulturhistorisk Museum | alt=Cultuurhistorisch Museum | url=http://www.bornholmsmuseum.dk/besoeg/kulturhistorisk-museum.aspx | email=bm@bornholmsmuseum.dk | address=Sct. Mortensgade 29, Rønne | lat=55.10254 | long=14.70327 | directions= | phone=+45 56 95 07 35 | tollfree= | fax= | hours=Openingstijden: Zie [http://www.bornholmsmuseum.dk/besoeg/aabningstider-priser.aspx website] | price= Prijzen: Zie [http://www.bornholmsmuseum.dk/besoeg/aabningstider-priser.aspx website] | lastedit=2016-10-01 | content=Het Cultuurhistorische museum toont alle belangrijke gebeurtenissen uit de geschiedenis van het eiland. De meest bekende is de opstand tegen de Zweedse overheersing in 1658. Bekijk ook de archeologische schatten, Bornholmer-klokken, een oud klaslokaal, en leer waarom Bornholm pas in 1946 pas eindelijk ''bevrijdt'' werd, terwijl de rest van Denemarken de bevrijding al in 1945 vieren kon. }} :* {{see | name=Erichsens Gård | alt= | url=http://bornholmsmuseum.dk/besoeg/erichsens-gaard.aspx | email= | address=Laksegade 7, Rønne | lat=55.10364 | long=14.69771 | directions= | phone= | tollfree= | fax= | hours=Openingstijden: zie [http://www.bornholmsmuseum.dk/besoeg/aabningstider-priser.aspx website] | price=Prijzen: Zie [http://www.bornholmsmuseum.dk/besoeg/aabningstider-priser.aspx website] | lastedit=2016-10-01 | content=Dit is een oude hoeve dat in oude stijl bewaard is gebleven. Kunstschilders Holger Drachmann en Kristian Zahrtmann verbleven hier. }} :* {{see | name=Hjorths Fabrik| alt=Bornholms Keramiekmuseum | url=http://www.bornholmsmuseum.dk/besoeg/hjorths-fabrik.aspx | email= | address=Krystalgade 5, Rønne | lat=55.102457 | long=14.697053 | directions= | phone= | tollfree= | fax= | hours=Openingstijden: Zie [http://www.bornholmsmuseum.dk/besoeg/aabningstider-priser.aspx website] | price=Prijzen: Zie [http://www.bornholmsmuseum.dk/besoeg/aabningstider-priser.aspx website] | lastedit=2016-10-01 | content= Hjorths Fabrik is een 150 jaar oude keramiekfabriek en museum. De keramiekfabriek is nog steeds in bedrijf en in de werkplaats, winkel en tuin zijn er diverse activiteiten. }} :* {{see | name=Melstedgård - Bornholms Madkulturhus | alt= | url=http://www.bornholmsmuseum.dk/besoeg/melstedgaard-gaarden-bornholms-madkulturhus.aspx | email= | address=Melstedvej 25, Gudhjem, Denemarken | lat=55.202556 | long=14.9769653 | directions= | phone=+45 56 48 55 98 | tollfree= | fax= | hours=Openingstijden: Zie [http://www.bornholmsmuseum.dk/besoeg/aabningstider-priser.aspx website] | price=Prijzen: Zie [http://www.bornholmsmuseum.dk/besoeg/aabningstider-priser.aspx website] | lastedit=2016-10-01 | content=Melstedgård is een ''levend'' agricultureel museum waar het dagelijkse leven op een 19e-eeuwse boerderij wordt nagebootst. Daarnaast is er het "Gaarden - Bornholms madkulturhus" waar etenswaren uit vervlogen tijden op authentieke wijze worden nagemaakt. }} <gallery> Bestand:Bornholms Kunstmuseum.jpg|Bornholms kunstmuseum Bestand:Bornholms Museum.JPG|Kulturhistorisk Museum Bestand:Rønne Erichsens Gård asv2024-07 img2.jpg|Erichsens Gård Bestand:Hjorth Bornholmsk Stentøj.jpg|Hjorts Fabrik </gallery> * {{see | name=Oluf Høst Museum | alt= | url=http://www.ohmus.dk/ | email=oh@ohmus.dk | address=Løkkegade 35, Gudhjem | lat=55.2137107 | long=14.9643614 | directions= | phone=+45 56 48 50 38 | tollfree= | fax= | hours= Openingstijden: Zie [http://www.ohmus.dk/Entre-og-%C3%A5bningstider.6.aspx webpagina] | price=Prijzen: Zie [http://www.ohmus.dk/Entre-og-%C3%A5bningstider.6.aspx webpagina] | lastedit=2016-10-01 | content= Kunstschilder Oluf Høst woonde van 1929 tot 1966 in Gudhjem. Het huis waarin hij woonde is nu een museum. Hierdoor kunnen zijn werken in authentieke setting ervaren worden. }} * {{see | name=Martin Andersen Nexö Museum | alt= | url=http://www.andersennexoe.dk/ | email= | address=Ferskesøstræde 36, Nexø | lat=55.057696 | long=15.1254173 | directions= | phone= | tollfree= | fax= | hours=Openingstijden: Zie [http://www.ohmus.dk/Entre-og-%C3%A5bningstider.6.aspx website] | price=Prijzen: Zie [http://www.ohmus.dk/Entre-og-%C3%A5bningstider.6.aspx website] | lastedit=2016-10-01 | content=De Deense schrijver van romans en novellen Martin Andersen Nexö - bekend van "Pelle Erobreren" (Pelle de veroveraar; 1906 - 1910) wordt in zijn ouderlijk huis tentoongesteld. }} * {{see | name=DBJ Museum | alt= | url=http://www.dbj.dk/ | email= | address=Nørre Strandvej 8, Nexø | lat=55.0660883 | long=15.1331897 | directions= | phone=+45 21 45 02 47 | tollfree= | fax= | hours=ma-vr 10:00-16:00; za 11:00-15:00 | price=0-5 jaar: gratis; 6-13 jaar: DKK 20,-; 14 jaar en ouder: DKK 40,- | lastedit=2016-10-01 | content=Je zou het niet denken, maar Bornholm had drie spoorlijnen in de twintigste eeuw. Het museum gaat over de tijd dat er op Bornholm treinen reden. De bielzen liggen er niet meer, maar een deel van die periode is te bezichtigen in het museum alsook in het landschap. Enkele oude spoorwagens zijn te bezichtigen alsook materiaal dat destijds gebruikt werd. }} * {{see | name=Moseløkken Stenbrudsmuseum | alt= | url=http://moseloekken.dk | email= | address=Moseløkkevej 9, Allinge | lat=55.2734263 | long=14.7747605 | directions= | phone=+45 56 48 04 68 | tollfree= | fax= | hours=ma-vr 09:00-16:00 | price= 0-12 jaar: DKK 60,-; 13 jaar en ouder: DKK 70,- | lastedit=2016-10-01 | content=Moseløkken Stenbrudsmuseum is een openluchtmuseum over de geschiedenis van de steengroeve bij Moseløkken. In de zomervakantie worden er demonstraties gegeven hoe het graniet werd gedolven en voorbewerkt werd. In het museumgebouw is een permanente tentoonstelling over 150 jaar steenhouwindustrie op Bornholm en is er een winkeltje waar souvenirs van graniet verkocht worden. }} * {{see | name=Bornholms Middelaldercenter | alt=Bornholms Middeleeuwencentrum | url=http://www.bornholmsmiddelaldercenter.dk | email=info@bornholmsmiddelaldercenter.dk | address=Stangevej 1, Østerlars, Gudhjem | lat=55.1749568 | long=14.9545131 | directions= | phone=+45 56 49 83 19 | tollfree= | fax=+45 56 49 86 50 | hours=Openingstijden: Zie [http://www.bornholmsmiddelaldercenter.dk/sekundaer-menu/om-os/aabningstider-og-priser.aspx website] | price=Prijzen: Zie [http://www.bornholmsmiddelaldercenter.dk/sekundaer-menu/om-os/aabningstider-og-priser.aspx website] | lastedit=2016-10-01 | content= Beleef het leven van een middeleeuwse samenleving uit de jaren 1350-1450 in het Bornholmse Middeleeuwencentrum! Geschikt voor de hele familie. Op de grote hoeve wordt een idyllisch plattelandsdorpje in de prachtige natuur nagebootst. Binnen bevindt zich een tentoonstelling en er is ook een kleine bioscoop. Zij organiseren ook rondleidingen met een gids op de middeleeuwse kasteelruïne Hammershus, alsook andere plaatsen. }} * {{see | name=NaturBornholm | alt= | url=http://www.naturbornholm.dk/ | email=naturbornholm@naturbornholm.dk | address=Grønningen 30, Aakirkeby | lat=55.0640774 | long=14.9152038 | directions= | phone=+45 56 94 04 00 | tollfree= | fax= | hours=20 maart-31 oktober: dagelijks 10:00-17:00 (Toegang sluit reeds om 16:00) | price=0-2 jaar: gratis; 3-11 jaar: DKK 60,-; 12 jaar en ouder: DKK 120,- | lastedit=2016-10-01 | content=Ontdek de geschiedenis van de aarde door de ogen van het eiland Bornholm. Activiteiten voor jong en oud. Spring in 1 seconde vele miljoenen jaren door de geschiedenis van het eiland. }} <gallery> Bestand:RønneHSporside.jpg|Voormalig ''Rønne H'' station aan de haven van Rønne. Bestand:Bornholm museum DBJ Nexo.jpg|''De Bornholmske Jernbane'' museum Bestand:Bornholms Middelaldercenter (1).jpg|Bornholms Middeleeuwen centrum Bestand:NaturBornholm aakirkeby 002.jpg|''NaturBornholm </gallery> ===Monumenten=== * {{see | name=Rytterknægten | alt= | url= | email= | address=Kongemindevejen 2, 3720 Aakirkeby | lat=55.1113478 | long=14.8853517 | directions= | phone= | tollfree= | fax= | hours=dagelijks | price=gratis | lastedit=2016-10-01 | content= Rytterknægten is het hoogste punt van het Deense eiland Bornholm en ligt op 162 m boven niveau. Het ligt midden in het natuur- en bosgebied Almindingen. In het nabijgelegen kioskje zijn versnaperingen te koop. }} ;Ruïnes: * {{see | name=Gamleborg Slotsruin | alt=Gamleborg kasteelruïne | url=http://bornholm.info/da/gamleborg | email= | address=Ekkodalsvejen 5, Aakirkeby | lat=55.1134821 | long=14.9041162 | directions= | phone= | tollfree= | fax= | hours=dagelijks | price=gratis | lastedit=2016-10-01 | content= een ruïne van een burcht in het Almindingenbos op Bornholm }} * {{see | name=Lilleborg | alt= | url=http://bornholm.info/da/lilleborg | email= | address=Segenvej 48, Aakirkeby | lat=55.1187347 | long=14.8947948 | directions= | phone= | tollfree= | fax= | hours=dagelijks | price=gratis | lastedit=2016-10-01 | content= een ruïne van een burcht in het Almindingenbos op Bornholm }} * {{see | name=Hammershus | alt= | url=http://bornholm.info/en/hammershus | email= | address=Langebjergvej 128, Allinge| lat=55.2713045 | long=14.7532068 | directions= | phone=+45 56 48 11 40 | tollfree= | fax= | hours=daglijks | price=gratis | lastedit=2016-10-01 | content= Hammershus is een kasteelruïne uit de dertiende eeuw en Noord-Europa's grootste. Dit was tot in de zeventiende eeuw het machtscentrum op het eiland. Er worden rondleidingen gegeven door vrijwilligers in middeleeuwse kledingstijl. De naam die de veerboot draagt, Leonora Christina, verwijst naar Leonora Christina Ulfeldt die gevangen zat in dit kasteel wegens landverraad. }} * {{see | name=Hammershusudstillingen | alt=De Hammershus-tentoonstelling | url=http://www.bornholmsmiddelaldercenter.dk/hammershus.aspx | email= | address=Slotsgården, Langebjergvej 26, Allinge | lat=55.2723649 | long=14.7566561 | directions= | phone= | tollfree= | fax= | hours=Zie [http://www.bornholmsmiddelaldercenter.dk/hammershus/aabningstider-og-priser.aspx website] | price=Zie [http://www.bornholmsmiddelaldercenter.dk/hammershus/aabningstider-og-priser.aspx website] | content= Bornholms Middelaldercenter bestuurt de Hammershus-tentoonstellingen in de kasteelhoeve naast het ''Slotsgårdens Café''. Hier kun je spannende archeologische vondsten bekijken die gevonden zijn op en rond Hammershus. }} * {{see | name=Salomonskapel | alt= | url=https://nl.wikipedia.org/wiki/Salomons_Kapel | email= | address=Hammeren | lat=55.2934718 | long=14.7615935 | directions= | phone= | tollfree= | fax= | hours=dagelijks | price=gratis | lastedit=2016-10-01 | content= Salomons kapel is een middeleeuwse kapelruïne uit de 14e eeuw }} <gallery> Bestand:Wieża widokowa Kongemindet na szczycie Rytterknaegten (162m n.p.m) - panoramio.jpg|Uitkijktoren Rytterknægten. Bestand:Hammershus Guide.JPG|Een gids geeft een rondleiding. Bestand:Hammershus ruin, Bornholm.jpg|De ruïne van Hammershus. Een voormalig kasteel uit de dertiende eeuw. Bestand:Hammerknude - farmhouse.jpg|Slotsgården Café & Hammershusudstillingen Bestand:Salomons Kapel - panoramio.jpg|Salomons Kapel ruïne </gallery> ===Vuurtorens=== * {{see | name=Dueodde Fyr | alt=Dueodde Vuurtoren | url= | email= | address=Fyrvejen 9, Nexø | lat=54.9917818 | long=15.0721866 | directions= | phone= | tollfree= | fax= | hours= | price= | lastedit=2016-10-01 | content= Dueodde Fyr is een vuurtoren op het zuidelijkste deel van Bornholm. Deze werd in 1962 gebouwd. Ze is niet toegankelijk voor het publiek. Maar wanneer je op het strand bent, zul je de vuurtoren direct herkennen. Met zijn 47 meter is het de hoogste van Noord-Europa. }} * {{see | name=Hammeren Fyr | alt=Hammeren Vuurtoren | url=http://hammerfyr.dk/site/ | email=fyrtaarnet@hammerfyr.dk | address=Fyrvej 15, Allinge | lat=55.2869008 | long=14.7571678 | directions= | phone=+45 30 23 64 74 | tollfree= | fax= | hours=dagelijks | price=gratis | lastedit=2016-10-01 | content= Hammeren Fyr is een vuurtoren op het noordelijkste deel van Bornholm. Deze werd in 1872 gebouwd en gesloten in 1990. Er worden in de directe omgeving rondleidingen gegeven. Het woonhuis is privé-eigendom, de vuurtoren zelf is van het Naturstyrelsen. }} * {{see | name=Hammerodde Fyr | alt=Hammerodde Vuurtoren | url= | email= | address=Hammer Odde Fyr 2, Allinge | lat=55.2943372 | long=14.7754069 | directions= | phone=+45 56 48 03 50 | tollfree= | fax= | hours= gesloten| price= | lastedit=2016-10-01 | content= Hammerodde Fyr werd ter suplering gebouwd aangezien Hammeren Fyr met slecht zicht nauwelijks zichtbaar was. Hammerodde Fyr is niet open voor het publiek, maar zeker de moeite waard om te bekijken. }} * {{see | name=Rønne Bagfyr | alt=Rønne Achtervuurtoren | url= | email= | address=Havnebakken 3, Rønne | lat=55.09952 | long=14.6949385 | directions= | phone= | tollfree= | fax= | hours=gesloten | price= | lastedit=2016-10-01 | content= De vuurtoren van Rønne is niet voor het publiek toegankelijk, toch is het voor toeristen, samen met de kerk, een herkenningspunt wanneer men aankomt in Rønne. }} * {{see | name=Svaneke Fyr | alt=Svaneke Vuurtoren | url=http://svanekefyr.dk/ | email=svanekefyr@live.dk | address=Skovgade 30, Svaneke | lat=55.1316838 | long=15.1504797 | directions= | phone=+45 27 11 20 57 | tollfree= | fax= | hours= | price= | lastedit=2016-10-01 | content= Svaneke Gamle Fyr is in tegenstelling tot andere vuurtorens niet gesloten, maar ook niet geopend voor het algemene publiek. Wat dan wel? De vuurtoren is te huur als luxueus zomerhuis. Meer informatie vind je [http://svanekefyr.dk/lej-fyret.aspx hier]. }} <gallery> Bestand:Bornholm Dueodde asv2024-07 img11.jpg|De vuurtoren van Dueodde Bestand:Hammeren Fyr på Bornholm(4).jpg|De vuurtoren van Hammeren Bestand:Latarnia Hammer Odde Fyr - panoramio.jpg|De vuurtoren van Hammerodde Bestand:Roone latarnia morska.jpg|De vuurtoren van Rønne Bestand:Svaneke Lighthouse.jpg|De vuurtoren van Svaneke </gallery> ===Kerken=== Denemarken heeft zeven ronde kerken. Vijf daarvan staan op Bornholm, en zijn zeer de moeite waard om ook van binnen te bekijken. Ook de andere kerken uit Rønne, Gudhjem, Svaneke en andere plaatsen zijn de moeite waard. * {{see | name=Østerlars kirke| alt=Kerk van Østerlars | url=http://www.oesterlarskirke.dk/turistinformation/information-in-english/ | email= | address=Vietsvej 25, 3760 Gudhjem | lat=55.1714924 | long=14.9595075 | directions= | phone=+45 40 38 42 06 | tollfree= | fax= | hours= Openingstijden: zie website (gesloten tijdens diensten) | price= gratis toegang | lastedit=2016-10-01 | content= De Kerk van Østerlars (Deens: Østerlars Kirke) is een in romaanse stijl gebouwde ronde kerk in Østerlars. Het is de grootste van de vier ronde kerken op het eiland. }} * {{see | name=Nylars kirke | alt=Kerk van Nylars | url=http://www.nylarskirke.dk/ | email= | address=Kirkevej 10k, 3720 Aakirkeby | lat=55.073859 | long=14.814291 | directions= | phone=+45 51 89 36 14 | tollfree= | fax= | hours=(gesloten tijdens diensten) | price= | lastedit=2016-10-01 | content= De Kerk van Nylars is een van de vier ronde kerken op het Deense eiland Bornholm. De kerk werd ontworpen als weerkerk en bevat een aantal 13e-eeuwse fresco's; het zijn de oudste fresco's van de vier ronde kerken op het eiland. Een rondleiding behoort tot de mogelijkheden. }} * {{see | name=AaKirke | alt=Aa-Kerk van Aakirkeby | url=http://aa-kirke.dk/ | email= | address=Storegade 2, Aakirkeby | lat=55.0700776 | long=14.9188831 | directions= | phone=+45 56 97 41 03 | tollfree= | fax= | hours=dagelijks 08:00-17:00 (gesloten tijdens diensten) | price= | lastedit=2016-10-01 | content=De Aa-kerk van Aakirkeby is een 12e eeuws kerkgebouw en dankt de naam aan de beide waterstromen die naast de kerk lopen, de Læså en Grødbyå. }} * {{see | name=Sankt Nicolai Kirke | alt=Sint-Nicolaaskerk | url=http://www.sctnico.dk/ | email= | address=Kirkepladsen 20, Rønne | lat=55.0989868 | long=14.6954102 | directions= | phone=+45 56 95 36 95 | tollfree= | fax= | hours=dagelijks 09:00-16:00 | price= | lastedit=2016-10-01 | content= De Sint-Nicolaaskerk met haar karakteristieke vakwerktoren is de parochiekerk van Rønne. De huidige kerk werd gebouwd op de plek waar ooit een aanmerkelijk kleinere kerk of kapel uit circa 1275 stond. }} * {{see | name=Svaneke Kirke | alt=De kerk van Svaneke | url=http://sogn.dk/svaneke/ | email=svaneke.sogn@km.dk | address=Kirkepladsen 2, 3740 Svaneke | lat=55.1342958 | long=15.1403633 | directions= | phone=+45 22 81 60 00 | tollfree= | fax= | hours= | price= | lastedit=2016-10-01 | content= De kerk staat bij de haven op een hoogte van 18 meter op de plaats waar ooit een kleine kapel stond. De kerk werd in de loop der tijd vergroot; toren en spits werden in 1789 voltooid. }} <gallery> Bestand:Østerlars Church, Bornholm.jpg|Rondekerk van Østerlars Bestand:Nylars Kirche, Bornholm (2012-07-03), by Klugschnacker in Wikipedia (24).JPG|Rondekerk van Nylars Bestand:AaKirke-Bornholm-1.jpg|Kerk van Aakirkeby Bestand:Sct.Nicolajkirke in Rønne by night.jpg|De Sint-Nicolaaskerk in Rønne bij nacht. Bestand:Svaneke Kirke.jpg|De kerk van Svaneke </gallery> ===Activiteiten=== * {{see | name=Bornholms Rovfugleshow | alt=Bornholms Roofvogelshow | url=http://bornholmsrovfugleshow.dk/ | email= info@bornholmsrovfugleshow.dk | address=Lundsgårdsvej 4, 3700 Rønne | lat=55.1370468 | long=14.8027379 | directions= | phone=+45 96 79 30 37 | tollfree= | fax= | hours= Showtijden: Zie [http://bornholmsrovfugleshow.dk/da/content/shows showpagina] | price=[http://www.billetsalg.dk/Event/Bornholms%20Rovfugleshow?header=0 Prijzen en kaartverkoop] | lastedit=2016-09-30 | content= Beleef de roofvogels uit de Bornholmse natuur. De shows duren circa een uur. Hier leert men hoe roofvogels leven en onderling fungeren. }} * {{see | name=Fuglesang Haveparadis | alt=''Vogelenzang Paradijstuin'' | url=http://www.fuglesang-haveparadis.dk/en/display-garden-and-garden-center/ | email=haveparadis@gmail.com | address=Korshøje 5, Svaneke | lat=55.1238685 | long=15.1199096 | directions= | phone=+45 21 62 88 13 | tollfree= | fax= | hours=1 april-31 oktober: wo do 13:00-17:00; vr-zo 10:00-17:00 (november-maart alleen op afspraak) | price= DKK 30,-; kinderen onder 15 gratis. | lastedit=2016-09-30 | content= Met ongeveer 12.000 m<up>2</sup> is "Fuglesang Haveparadis" Bornholms grootste particuliere tuin. Een soort Keukenhof in het klein. }} * {{see | name=Bornholms Sommerfuglepark | alt=Bornholms Vlindertuin | url=http://www.sommerfugleparken.dk/en/home-more-than-1000-butterflies/ | email= post@sommerfugleparken.dk | address=Gl Rønnevej 14B, Nexø | lat=55.063844 | long=15.1161783 | directions= | phone=+45 56 49 25 75, +45 21 44 36 98 (mobiel) | tollfree= | fax= | hours=22 april–18 september: 10:00–17:00 | price= Volwassenen: DKK 90,-; 65+: DKK 80,-; kinderen 4-12: DKK 60,- en kinderen onder 4 jaar: gratis. | lastedit=2016-09-30 | content= Bornholms Sommerfuglepark is de grootste Vlindertuin van Denemarken en toont de meeste levenscyclussen van vlinders in heel Scandinavië. Ruim 1000 vlinders verdeeld in 30 soorten vliegen vrij rond in een gebouw van 900 m<up>2</sup>. }} ===Route=== * Route 1: Rønne * Route 2: Rønne - Hasle - Hammeren - Allinge-Sandvig * Route 3: Aakirkeby - Almindingen - Østermarie * Route 4: Gudhjem - Christiansø * Route 5: Listed - Svaneke - Nexø * Route 6: Kastellet en Ronde kerken ==Doen== === Amusementsparken === * {{do | name=Brændesgårdshaven | alt=Brændesgårdshaven | url=http://www.braendesgaardshaven.com/ | email= | address=Højevejen 4, Svaneke | lat=55.1293733 | long=15.1016555 | directions= | phone=+45 56 49 60 76 | tollfree= | fax= | hours= Openingstijden op [http://www.braendesgaardshaven.com/braendesgaardshaven-tid-og-priser.html de website] | price= Prijzen op [http://www.braendesgaardshaven.com/braendesgaardshaven-tid-og-priser.html de website] | lastedit=2016-09-30 | content= Brøndegårdshaven is een gezellig en familievriendelijk amusementspark uit 1933 in het noordoosten van Bornholm. Het staat bij de bevolking ook bekend als Joboland. De toegangsprijs is inclusief alle attracties. U kunt in het park uw meegebrachte waren nuttigen. }} === Sport=== Bornholm leent zich uitermate voor allerlei sportieve activiteiten. ==== Fietsen en wielrennen==== ==== Vissen, zeilen en kanoën==== * {{do | name=Trolling Master Bornholm | alt=Trolling Master Bornholm | url=http://www.tv2bornholm.dk/trolling | email=trolling@tv2bornholm.dk | address=Havnen 3, Tejn, Allinge | lat=55.247742 | long=14.837412 | directions= | phone= | tollfree= | fax= | hours=26 april-29 april 2017 | price= | lastedit=2016-09-30 | content=Vissers uit de hele wereld komen naar Bornholm om 4 dagen in de Oostzee naar de grootste zalm te vissen in het laatste weekend van april. In 2016 waren er 368 vaartuigen die voor dit evenement waren ingeschreven. Voor 2017 kan aangemeld worden, of je komt kijken aan de haven. ''([http://www.tv2bornholm.dk/media/107074/trolling_master_bornholm_2017_uk_final.pdf Trolling Master Bornholm 2017])'' }} ==== Paardrijden==== ==== Wandelen, joggen en marathon-lopen==== ==== Zwemmen, surfen en duiken==== {{warningbox|'''Zwemmen is toegestaan in de daartoe aangegeven gebieden. Maar let u er op dat er sterke stromingen zijn. Er zijn helaas meerdere malen mensen verdronken door de wisseling van de stromingen.}} ==== Golf, minigolf en tennis==== * {{do | name=Bornholms Golf Klub | alt=Bornholms Golf Klub | url=http://www.bornholmsgolfklub.dk/gaester/ | email= bgk@bornholmsgolfklub.dk | address=Plantagevej 3 B, Rønne | lat=55.2226154 | long=14.4510338 | directions= | phone=+45 30 80 68 33 | tollfree= | fax= | hours= | price=Prijzen en openingstijden op de website. | lastedit=2016-09-30 | content=18 holes & par-3 banen }} ==== Klimmen en abseilen==== ==Eten en drinken== Er zijn tientallen restaurants, cafés, eethuizen en andere plaatsen waar Bornholmse lekkernijen geproefd kunnen worden. In de zomermaanden is het wijs om vooraf te reserveren in restaurants. Enkele eetgelegenheden: ;Rønne * {{eat | name=Café Baltic | alt= | url=http://www.cafebaltic.dk/ | email=mail@cafebaltic.dk | address=Snellemark 17, 1e verdieping, Rønne | lat=55.101717 | long=14.6909363 | directions= | phone=+45 56 91 26 66 | tollfree= | fax= | hours=ma-vr 09:30-18:00; za 09:30-15:00 | price= | lastedit=2016-09-30 | content=Café Baltic is een Fast-Foodrestaurant in het Winkelcentrum ''Snellemark''. Na een lange reis en de nodige inkoop is een stop in het Café Baltic een noodzakelijkheid. }} * {{eat | name=Den Grønne Tomat | alt= | url=http://dengronnetomat.dk/ | email= | address=Snellemark 21, Rønne | lat=55.101534 | long=14.6940283 | directions= | phone=+45 30 27 14 62 | tollfree= | fax= | hours= Openingstijden: Zie website | price= | lastedit=2016-09-30 | content= Den Grønne Tomat Pizzeria brengt pizza's op uw vakantieadres tussen 17:00-20:00 }} ;Svaneke * {{eat | name=Svaneke Bryghus & Restaurant | alt= | url=http://www.svanekebryghus.dk/en | email=bar@bryghuset-svaneke.dk | address=Svaneke Torv 5, Svaneke | lat=55.136149 | long=15.1385683 | directions= | phone=+45 56 49 73 21 | tollfree= | fax= | hours=ma-za 11:00-20:30; zo 09:30-20:30 | price= | lastedit=2016-09-30 | content=Vers gebrouwen Svanekebier met een versgerookte vis is op het eiland een natuurlijke combinatie. Ruim 80.000 bezoekers per jaar bezoeken deze combinatie van brouwerij en restaurant. }} ;Østermarie * {{eat | name=Fru Petersens Café | alt= | url=http://www.frupetersenscafe.dk/ | email=kit@frupetersenscafe.dk | address=Almindingensvej 31, Østermarie | lat=55.1365338 | long=14.9960467 | directions= Fru Petersens Café ligt 1 kilometer buiten Østermarie in de richting naar Rønne. | phone=+45 21 78 78 95 | tollfree= | fax= | hours= Openingstijden: [http://frupetersenscafe.dk/abningstider/ Zie website]! | price= | lastedit=2016-09-30 | content=Koffie/thee en gebak eet je uiteraard in het ''Fru Petersens Café'', een etablissement in Østermarie, geopend in 1997. Het gebouw werd in 1908 als school in gebruik genomen. De kamers waar nu de koffie en gebak worden geserveerd, behielden de inrichting zoals die in het begin van de twintigste eeuw was. Fru Petersens Café heeft nog vele herinneringen uit de periode van voor de Tweede Wereldoorlog, waaronder een bescheiden bibliotheek, speelgoed, schoolmeubels enzovoorts. Men kan het gebak ook in de grote tuin nuttigen. En wat nog belangrijker is... men heeft altijd tussen de 15 en 20 verschillende soorten gebak uitgestald op tafel staan, vers gebakken. Probeer zeker ook de ''Rødgrød med fløde'' – iets wat je ten minste honderdmaal moet uitspreken. }} ==Uitgaan== * {{do | name=Bornholms Teater | alt=Rønne Theater | url=http://www.bornholmsteater.dk/ | email=info@bornholmsteater.dk | address=Teaterstræde 2, Rønne | lat=55.0997357 | long=14.6968344 | directions= | phone=+45 56 95 07 32 | tollfree= | fax= | hours=Openingstijden: Zie website. | price=Prijzen: Zie [http://www.bornholmsteater.dk/billetter/priser-og-rabatter.aspx de website] ([http://www.bornholmsteater.dk/billetter.aspx koop kaartjes]) | lastedit=2016-10-01 | content=[[:Wikipedia:nl:Rønne Theatre|Rønne Theatre]] is het oudste theater van Denemarken dat nog steeds in gebruik is en trekt jaarlijks 25.000 bezoekers. Ben je de taal machtig, dan is een bezoek aan dit theater het zeker waard. }} * {{do | name=Rønne Bio | alt=Rønne Bio | url=http://www.ronnebio.dk | email=mail@ronnebio.dk | address=Nørregade 2, Rønne | lat=55.1026279 | long=14.6976467 | directions= | phone=+45 56 95 00 25 | tollfree= | fax= | hours=Openingstijden: zie website | price=Prijzen: zie website | lastedit=2016-10-01 | content=Rønne Bio is een moderne bioscoop, aan het Grote Plein ''Store Torv'' midden in het centrum van Rønne, met 3D inrichting en een Dolby Digital Surround EX 7.1 (THX-standaard). Regelmatig wordt er exclusieve live-stream aangeboden naar opera's, musicles en concerten, zoals die van André Rieu (live in Maastricht). Het won in 2008 de landelijke prijs: ''Årets hyggeligste biograf'' (Gezelligste bioscoop van het jaar). }} ==Kopen== Aan de haven van Rønne ligt het Snellemarkcenter. Hier is een groot warenhuis gevestigd dat inkopen voor de vakantiedagen gemakkelijk maakt op doorreis naar de vakantiebestemming. De meeste kustplaatsen hebben souvenirwinkeltjes. Ook zijn er over het hele eiland kunstenaars die eigen kunstwerken verkopen. ==Rondom== * Christiansøfarten- Vaar naar Christiansø en bezoek ook Frederiksø; [http://www.christiansoefarten.dk/176we.htm christiansoefarten.dk] * M/S Thor Bådfart - een rondvaart langs de Bornholmse kust; [http://www.ms-thor.dk/default.html ms-thor.dk] ==Veiligheid== Bronholm is een relatief veilig eiland. === Contact === * {{listing | name=Bornholms Velkomstcenter | wikidata= | url=http://bornholm.info/en/visitor-centre | email=info@bornholm.info | address=Ndr. Kystvej 3, 3700 Rønne | lat=55.101617 | long=14.6889311 | directions= | phone=+45 56 95 95 00 | tollfree= | fax= | hours=ma-vr 09:00-16:00; za 09:00-12:00 | price= | lastedit=2016-09-30 | content=Het ''Bornholm Velkomstcenter'' is het officiële toeristen-informatie centrum van Bornholm en de locatie aan de haven in Rønne is een goede plaats om je vakantie te beginnen. }} * {{listing | name=Bornholms Politigård | wikidata= | url=https://www.politi.dk/Bornholm/da/servicemenu/forside/ | email=bornh@politi.dk | address=Zahrtmannsvej 44, Rønne | lat=55.0955658 | long=14.7081144 | directions= | phone=+45 56 90 14 48 | tollfree= | fax= | hours= | price= | lastedit=2016-09-30 | content=Belangrijk om te weten: Bij een levensbedreigende situatie bel je altijd 112. Bij politie assistentie bel je 114. Bij minder belangrijke zaken bel je +45-56901448 }} * {{listing | name=Bornholms Hospital | wikidata= | url=https://www.bornholmshospital.dk/undersoegelse-og-behandling/Akut-hj%C3%A6lp/Sider/default.aspx | email=bornholmshospital@regionh.dk | address=Ullasvej 8, Rønne | lat=55.091655 | long=14.7054055 | directions= | phone=+45 38 67 00 00 | tollfree= | fax= | hours= | price= | lastedit=2016-09-30 | content=Belangrijk om te onthouden. Wanneer men lichamelijk overlast lijdt bel je met de acuuttelefoon 1813. }} == Afbeeldingengalerij == <gallery> Bestand:Bornholm Coastline.jpg|Zonsondergang bij Boderne Bestand:Bornholm-arsdale-windmill.jpg|De Aarsdale Mølle Bestand:Ulice Roone 001.JPG|Pittoreske huisjes in Rønne Bestand:Rønne Lighthouse, Bornholm, Denmark, Northern Europe.jpg|Vuurtoren van Rønne </gallery> ==Meer info== * {{da}} [http://bornholm.info/en bornholm.info] - ''The Bornholm Visitor Centre'' * {{da}} [http://webshop.bornholm.info/webshop-4 Bestel folders en kaarten] op de webshop van bornholm.info * {{da}} [http://naturstyrelsen.dk/naturoplevelser/naturguider/almindingen/sevaerdigheder/ Bezienswaardigheden Almindingen] * {{da}} [http://naturstyrelsen.dk/naturoplevelser/naturguider/nordbornholm-og-hammershus/sevaerdigheder/ Bezienswaardigheden Noord-Bornholm] * {{da}} [http://naturstyrelsen.dk/naturoplevelser/naturguider/blykobbe/sevaerdigheder/ Bezienswaardigheden Rønne-Noord] * {{da}} [http://naturstyrelsen.dk/naturoplevelser/naturguider/roe-plantage/sevaerdigheder/ Bezienswaardigheden Rø Plantagen] {{Gids}} {{IsIn|Denemarken}} [[Categorie:Denemarken]] l5h9pwuu906a52ksiij3k7kigjzdks3