25 d'octobre

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="oc">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipèdia</sitename>
    <dbname>ocwiki</dbname>
    <base>https://oc.wikipedia.org/wiki/Acu%C3%A8lh</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.24</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Mèdia</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Especial</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Discutir</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Utilizaire</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Discussion Utilizaire</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipèdia</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Discussion Wikipèdia</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Fichièr</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Discussion Fichièr</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Discussion MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Modèl</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Discussion Modèl</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Ajuda</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Discussion Ajuda</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Categoria</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Discussion Categoria</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">Portal</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">Discussion Portal</namespace>
      <namespace key="102" case="first-letter">Projècte</namespace>
      <namespace key="103" case="first-letter">Discussion Projècte</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Mòdul</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Mòdul Discussió</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>25 d'octobre</title>
    <ns>0</ns>
    <id>684</id>
    <revision>
      <id>2511414</id>
      <parentid>2498393</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T00:22:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dostojewskij</username>
        <id>20932</id>
      </contributor>
      <comment>/* Naissenças */ + [[Nadja Becker]]</comment>
      <origin>2511414</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2686" sha1="sswii9y5csui9wqewvorslyagx3iqfw" xml:space="preserve">{{Infobox
|tematica=
|carta=
}}
{{Octobre}}

== Eveniments ==

== Naissenças ==
* [[1789]] - [[Carlos María de Alvear]], general, politician e diplomata argentin (m. [[1852]])
* [[1806]] - [[Max Stirner]], filosòf alemand (m. [[1856]])
* [[1811]] - [[Évariste Galois]], matematician francés (m. [[1832]])
* [[1825]] - [[Johann Strauss II]], compositor austrian (m. [[1899]])
* [[1838]] - [[Georges Bizet]], compositor classic [[França|francés]] (m. [[1875]])
* [[1881]] - [[Pablo Picasso]], pintor espanhòl (m. [[1973]])
* [[1895]] - [[Levi Eshkol]], primièr ministre d'Israèl (m. [[1969]])
* [[1913]] - [[Klaus Barbie]], nazista alemand (m. [[1991]])
* [[1927]] - [[Jorge Batlle Ibáñez]], èx-president d'Uruguai
* [[1947]] - [[Glenn Tipton]], musician britanic ([[Judas Priest]])
* [[1959]] - [[Ignacio Copani]], cantaire argentin
* [[1969]] - [[Ilham Tohti]], economista oigur de nacionalitat chinesa
* [[1971]] - [[Elif Şafak]], escrivana e cronicaira turca
* [[1978]] - [[Nadja Becker]], actritz alemanda
* [[1984]] - [[Katy Perry]], cantaira americana

== Decèsses ==
* [[525]] - [[Boeci]], escrivan e filosòf roman (n. [[475]])
* [[625]] - Papa [[Bonifaci V]]
* [[1400]] - [[Geoffrey Saucer]], escrivan anglés (n. [[1340]]?)
* [[1495]] - Rei [[Joan II de Portugal]] (n. [[1455]])
* [[1647]] - [[Evangelista Torricelli]], fisician italian (n. [[1608]])
* [[1760]] - Rei [[Jòrdi II d'Anglatèrra]] (n. [[1683]])
* [[1833]] - [[Abbas Mirza]], princi pèrsa (n. [[1789]])
* [[1918]] - [[Amadeo de Souza-Cardoso]], pintre portugués (n. [[1887]])
* [[1920]] - Rei [[Alexandre Ièr de Grècia]] (n. [[1893]])
* [[1930]] - [[Eligio Ayala]], president de Paraguai (n. [[1879]])
* [[1934]] - [[Lauri Ingman]], primièr ministre de Finlàndia (n. [[1868]])
* [[1956]] - [[Risto Ryti]], èx-president de [[Finlàndia]] (n. [[1899]])
* [[1973]] - [[Abebe Bikila]], atlèta etiopian (n. [[1932]])
* [[1977]] - [[Félix Gouin]], primièr ministre francés (n. [[1884]))
* [[1986]] - [[Forrest Tucker]], actor american (n. [[1919]])
* [[1992]] - [[Adelino da Palma Carlos]], primièr ministre de Portugal (n. [[1905]])
* [[1993]] - [[Vincent Price]], actor american (n. [[1911]])
* [[1999]] - [[Samson Kisekka]], primièr ministre d'Oganda (n. [[1912]])
* [[2010]] - [[Gregory Isaacs]], cantaire jamaïcan (n. [[1951]])
* [[2013]] - [[Marcia Wallace]], actritz americana (n. [[1942]])

----
Vejatz tanben:
* [[24 d'octobre]] | [[26 d'octobre]]
* [[genièr]] | [[febrièr]] | [[març]] | [[abril]] | [[mai]] | [[junh]] | [[julhet]] | [[agost]] | [[setembre]] | [[octobre]] | [[novembre]] | [[decembre]]
* [[Calendièr d'eveniments]] (los 366 jorns de l'an).

[[Categoria:Jorns]]</text>
      <sha1>sswii9y5csui9wqewvorslyagx3iqfw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Coni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3570</id>
    <revision>
      <id>2511453</id>
      <parentid>2305690</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T11:58:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jiròni B.</username>
        <id>12090</id>
      </contributor>
      <comment>Mesa en pagina</comment>
      <origin>2511453</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1074" sha1="tcv38ki88i7oky8s95lteb9j9tm4jj6" xml:space="preserve">{{Comuna italiana
|nom= Coni
|nomItalian= Cuneo
|imatge=Cuneo palazzo della torre torrecvica.jpg
|blason=
|reg=PMN
|prov=CN
|istat=004078
|cp=12100
|tel=0171
|latitudgrad=44
|latitudminuta=23
|latitudsegonda=0
|longitudgrad=7
|longitudminuta=33
|longitudsegonda=0
|mej=534
|km²=119
|pop=54&amp;nbsp;914
|date-pop=31/12/04
|dens=435
|code_cadastre= D205
|Gentilici= cuneesi
|Patron= Sant Miquèl (San Michele)
|Fèsta_patronala=29 de setembre
|sit_web=http://www.comune.cuneo.it
}}
'''Coni'''&lt;ref name=&quot;Liberitutti&quot;&gt;https://fr.calameo.com/read/000047076072695ed24eb&lt;/ref&gt; (''Cuneo'' en [[italian]]), es una [[Lista de las ciutats italianas de mai de 25 000 abitants|ciutat italiana]] [[chapluec]] de la província [[Província de Coni|omonima]] en [[Piemont]].

Lo gentilici es '''cuneés''', '''-esa'''&lt;ref&gt;http://www.chambradoc.it/Tesi-Universitarie/Loccitano-nel-cuneese-lassociazione-Chambra-dOc-e-la-salvagu.page&lt;/ref&gt;.

[[File:Map_of_Cuneo_Province_with_Commune_History.png|thumb|400px|left|La província de Coni amb Coni]]

{{clr}}

{{ref}}

[[categoria:Vila de Piemont]]</text>
      <sha1>tcv38ki88i7oky8s95lteb9j9tm4jj6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Claude Monet</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12849</id>
    <revision>
      <id>2511398</id>
      <parentid>2511320</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T15:22:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kory95g</username>
        <id>65805</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2511398</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1777" sha1="liguxeuatj0hpol543oze4rtdtose6x" xml:space="preserve">{{Infobox Artista
| nom =
| imatge =Claude Monet 1899 Nadar crop.jpg
| talha_imatge =
| legenda = 
| nom_de_naissença =Oscar-Claude Monet
| data_de_naissença =[[14 de novembre]] de [[1840]]
| luòc_de_naissença =[[París]], [[França]]
| data_de_decès =[[5 de decembre]] de [[1926]]
| luòc_de_decès =[[Giverny]], [[França]]
| nacionalitat =[[França|Francesa]]
| activitats = [[pintura|Pintre]]
| formacion =[[Acadèmia Imperiala de las Bèlas Arts de París]]
| mèstre =Jacques-François Ochard, Charles Gleyre, Eugène Boudin 
| escolans =
| movement =[[Impressionisme]]
| òbras  =-''Les Coquelicots''&lt;br&gt;-''Les Nymphés''&lt;br&gt;-''Les Meules''&lt;br&gt; 
| mecènas =
| influenciat_per =
| influéncia_de =Eugène Boudin, William Turner
| recompensas =
|carta=fr}}

[[Claude Monet]] ([[Arrondiments de París|IX arrondiment de París]], [[14 de novembre]] de [[1840]] - [[Giverny]], [[5 de decembre]] de [[1926]]) foguèt un pintre [[França|francés]] pionièr de l'[[impressionisme]]. [[Arthur Sanfourche]]

Pendent sa longa carrièra, foguèt lo practicant lo mai coerent e prolific de l'idèa impressionista de transmetre las percepcions de la natura, subretot en çò que pertòca la pintura de païsatge de plen aire. Lo tèrme &quot;Impressionisme&quot; deriva del títol de sa pintura ''Impression, solelh levant'' (Impression, soleil levant), que foguèt expausada en 1874 a la Primièra Exposicion Impressionista, iniciada per Monet e mantun artista amb d'idèas semblablas coma alternativa al Salon.

[[Fichièr:Claude Monet, Impression, soleil levant, 1872.jpg|thumb|284x284px|''Impression, soleil levant'' ([[1872]]).]]

{{DEFAULTSORT:Monet, Claude}}
[[Categoria:Pintre francés]]
[[Categoria:Impressionisme]]
[[Categoria:Naissença en 1840]]
[[Categoria:Decès en 1926]]</text>
      <sha1>liguxeuatj0hpol543oze4rtdtose6x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2511400</id>
      <parentid>2511398</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T15:34:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kory95g</username>
        <id>65805</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2511400</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1755" sha1="sdotb469xcwydfz6g660qvzchno14dl" xml:space="preserve">{{Infobox Artista
| nom =
| imatge =Claude Monet 1899 Nadar crop.jpg
| talha_imatge =
| legenda = 
| nom_de_naissença =Oscar-Claude Monet
| data_de_naissença =[[14 de novembre]] de [[1840]]
| luòc_de_naissença =[[París]], [[França]]
| data_de_decès =[[5 de decembre]] de [[1926]]
| luòc_de_decès =[[Giverny]], [[França]]
| nacionalitat =[[França|Francesa]]
| activitats = [[pintura|Pintre]]
| formacion =[[Acadèmia Imperiala de las Bèlas Arts de París]]
| mèstre =Jacques-François Ochard, Charles Gleyre, Eugène Boudin 
| escolans =
| movement =[[Impressionisme]]
| òbras  =-''Les Coquelicots''&lt;br&gt;-''Les Nymphés''&lt;br&gt;-''Les Meules''&lt;br&gt; 
| mecènas =
| influenciat_per =
| influéncia_de =Eugène Boudin, William Turner
| recompensas =
|carta=fr}}

[[Claude Monet]] ([[Arrondiments de París|IX arrondiment de París]], [[14 de novembre]] de [[1840]] - [[Giverny]], [[5 de decembre]] de [[1926]]) foguèt un pintre [[França|francés]] pionièr de l'[[impressionisme]].

Pendent sa longa carrièra, foguèt lo practicant lo mai coerent e prolific de l'idèa impressionista de transmetre las percepcions de la natura, subretot en çò que pertòca la pintura de païsatge de plen aire. Lo tèrme &quot;Impressionisme&quot; deriva del títol de sa pintura ''Impression, solelh levant'' (Impression, soleil levant), que foguèt expausada en 1874 a la Primièra Exposicion Impressionista, iniciada per Monet e mantun artista amb d'idèas semblablas coma alternativa al Salon.

[[Fichièr:Claude Monet, Impression, soleil levant, 1872.jpg|thumb|284x284px|''Impression, soleil levant'' ([[1872]]).]]

{{DEFAULTSORT:Monet, Claude}}
[[Categoria:Pintre francés]]
[[Categoria:Impressionisme]]
[[Categoria:Naissença en 1840]]
[[Categoria:Decès en 1926]]</text>
      <sha1>sdotb469xcwydfz6g660qvzchno14dl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Serra Negra</title>
    <ns>0</ns>
    <id>33518</id>
    <revision>
      <id>2511417</id>
      <parentid>1878283</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T05:43:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>43230</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2511417</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1491" sha1="9lzjc82xxvqxrefrwovb526ubzty4x6" xml:space="preserve">{{Infobox
|tematica=
|carta=
}}
{| border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot; align=&quot;right&quot; width=&quot;290px&quot; style=&quot;margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;&quot;
|+&lt;font size=&quot;+1&quot;&gt;'''Serra Negra'''&lt;/font&gt;
|-
| [[Estats de Brasil|Estat]]
| [[São Paulo (estat)|São Paulo]]
|-
| [[Aira|Superfícia]]
| 203 km²
|-
| [[Populacion]]&lt;br&gt;[[Densitat de populacion|Densitat]]
| 25 438 &lt;small&gt;([[2006]])&lt;/small&gt;&lt;br&gt;125,3 ab/km²
|-
| [[Latitud]]
| 22º 36' 44&quot; S
|-
| [[Longitud]]
| 46º 42' 02&quot; O
|-
| [[Altitud]]
| 925 m
|-
| Distància de [[São Paulo (ciutat)|São Paulo]]
| 152 km
|-
| Còde postal
| 13930-000
|-
| Administracion
| Prefeitura Municipal de Serra Negra - Praça John F. Kennedy, S/Nº
|-
| Prefècte de la vila
| Paulo Roberto Della Guardia Scachetti
|-
| Internet
| https://web.archive.org/web/20071228133204/http://www.serranegra.sp.gov.br/
|-
! colspan=&quot;2&quot; bgcolor=&quot;#FFDEAD&quot; | Localizacion de la vila dins l'estat de [[São Paulo (estat)|São Paulo]]
|-
! colspan=&quot;2&quot; bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; | [[image:SaoPaulo Municip SerraNegra.svg|290px]]
|}


'''Serra Negra''' es una vila [[torisme|toristica]] de l'[[Estats de Brasil|estat]] [[brasil]]ièr de [[São Paulo (estat)|São Paulo]]. Sa populacion èra estimada a 25&amp;nbsp;438 abitants en [[2006]]. Sa [[Aira|superfícia]] totala es 203&amp;nbsp;km².

[[Image:Serra-negra.jpg|thumb|left|250px|Serra Negra.]]

{{Portal Brasil}}

[[Categoria:Vila de l'estat de São Paulo]]</text>
      <sha1>9lzjc82xxvqxrefrwovb526ubzty4x6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Atherurus</title>
    <ns>0</ns>
    <id>46021</id>
    <revision>
      <id>2511410</id>
      <parentid>2069756</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T21:00:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rocafera</username>
        <id>26437</id>
      </contributor>
      <comment>Imatge hornida</comment>
      <origin>2511410</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="842" sha1="fqj4wrxsgjsdw6w4swfqz6pv6k86u3a" xml:space="preserve">&lt;!--Article redigit en lengadocian--&gt;
{{Infobox
|tematica=zoologia
|carta=zoologia
|imatge=&lt;!--wikidata:--&gt;
|legenda=
}}
{{Taxobox fin}}
[[Fichièr:Atherurus africanus Zoo Berlin 01.jpg|vinheta|''Atherurus africanus.'']]
Aqueste [[genre (biologia)|genre]] de [[pòrc-espin]]s, nomenat « brush-tailed porcupines » (pòrc espins de coa en bròsse) pels anglofòns.

== Lista de las espècias ==

Aqueste genre compren las [[espècia]]s de [[Rodentia|rosegaires]] seguentas :
* ''[[Atherurus africanus]]'' Gray, 1842 — [[aterur african]]
* ''[[Atherurus macrourus]]'' (Linnaeus, 1758) — [[aterur malai]]

== Ligams extèrnes ==
* {{MSW|13400043|Atherurus }}
* {{ITIS|584605|''Atherurus''  F. Cuvier, 1829 }}
* {{ADW|Atherurus|''Atherurus'' }}
* {{NCBI|34835|''Atherurus'' }}

[[Categoria:Rosegaire (nom scientific)]]
[[Categoria:Istricid]]</text>
      <sha1>fqj4wrxsgjsdw6w4swfqz6pv6k86u3a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2511437</id>
      <parentid>2511410</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T09:04:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jiròni</username>
        <id>239</id>
      </contributor>
      <comment>Taxobox</comment>
      <origin>2511437</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1290" sha1="6qbtmeufbfet1iirqr3e1rduv2l5rt9" xml:space="preserve">&lt;!--Article redigit en lengadocian--&gt;
{{Taxobox debuta | animal | ''Atherurus'' | Atherurus africanus - Royal Museum for Central Africa - DSC06768 (cropped).JPG | [[Aterur african]] (''[[Atherurus africanus]]'') naturalizat. | classification=msw }}
{{Taxobox | embrancament | Chordata }}
{{Taxobox | classa | Mammalia }}
{{Taxobox | òrdre | Rodentia }}
{{Taxobox | sosòrdre | Hystricomorpha }}
{{Taxobox | infraòrdre | Hystricognathi }}
{{Taxobox | familha | Hystricidae }}
{{Taxobox taxon | animal | genre | Atherurus | [[Frédéric Cuvier|F. Cuvier]], [[1829]] }}
{{Taxobox fin}}
[[Fichièr:Atherurus africanus Zoo Berlin 01.jpg|vinheta|''Atherurus africanus.'']]
Aqueste [[genre (biologia)|genre]] de [[pòrc-espin]]s, nomenat « brush-tailed porcupines » (pòrc espins de coa en bròsse) pels anglofòns.

== Lista de las espècias ==

Aqueste genre compren las [[espècia]]s de [[Rodentia|rosegaires]] seguentas :
* ''[[Atherurus africanus]]'' Gray, 1842 — [[aterur african]]
* ''[[Atherurus macrourus]]'' (Linnaeus, 1758) — [[aterur malai]]

== Ligams extèrnes ==
* {{MSW|13400043|Atherurus }}
* {{ITIS|584605|''Atherurus''  F. Cuvier, 1829 }}
* {{ADW|Atherurus|''Atherurus'' }}
* {{NCBI|34835|''Atherurus'' }}

[[Categoria:Rosegaire (nom scientific)]]
[[Categoria:Istricid]]</text>
      <sha1>6qbtmeufbfet1iirqr3e1rduv2l5rt9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Chambon (Combralha)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>66191</id>
    <redirect title="Chambon de Vóusia" />
    <revision>
      <id>2511401</id>
      <parentid>2511392</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T17:41:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sovenhic</username>
        <id>36254</id>
      </contributor>
      <comment>Eliminacion d'un comentari non nèutre --- Anullacion de las modificacions [[Special:Diff/2511392|2511392]] de [[Special:Contributions/Alaric 506|Alaric 506]] ([[User talk:Alaric 506|discussion]])</comment>
      <origin>2511401</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4704" sha1="l8r0cwxjvyulhgfpbt48n7ic5y0cmya" xml:space="preserve">{{Dialècte Auvernhat}}
{{Infobox vila occitana
 | carta         = oc
 | nom           = Chambon
 | nom2          = ''Chambon-sur-Voueize''
 | imatge        = Chambon sur Voueize.jpg
 | descripcion   = Vista generala de Chambon.
 | lògo          = 
 | escut         = Blason_Chambon-sur-Voueize_23.svg
 | escais        =
 | ist           = {{Lemosin}}
 | parçan        = [[Combralha]]
 | region        = [[Novela Aquitània]]
 | arrondiment   = [[Arrondiment dau Buçon|Aubuçon]]
 | canton        = [[canton d'Eváun|Eváun]] ([[chapluec]] dau [[canton de Chambon]] davant 2015)
 | intercom      = [[Comunautat de comunas de Cruesa Junhent|CC de Cruesa Junhent]] 
 | insee         = 23045
 | cp            = 23170
 | cònsol        = Cécile Creuzon
 | mandat        = [[2014]]-[[2020]]
 | longitud      = 2.425833
 | latitud       = 46.19
 | alt mini      = 320
 | alt maxi      = 510
 | km²           = 33.58
 | gentilici     =
|}}

[[Fichièr:ChambonSurVoueize1.jpg|left|250px|thumb|Lo pont romanic de Chambon.]]

'''Chambon'''&lt;ref name=&quot;lemosin.net&quot;&gt;https://web.archive.org/web/20160303175012/http://www.lemosin.net/23045.htm&lt;/ref&gt; o ''Chambon de Vóusia''&lt;ref&gt;Vejatz: [https://bnl-bfm.limoges.fr/s/bibliotheque-virtuelle/item/2637#lg=1&amp;slide=0][[Pau Loís Granier]] = Paul-Louis Grenier, 1927, ''La chanson de la Combraille / La chansó de Combralha [La chançon de Combralha],'' Tolosa/París: ed. Occitània. L’autor escriu en grafia classica prenormativa ''«Chambó»'' (p. 33ss) e ''«la Vóuzia»'' (p. 89): quò quí correspond dins l’ortografia classica a '''''Chambon''''' e a ''(la) Vóusia''. Lo nom de l'aiga es ''Voisa'' segon Lavalada (Yves Lavalade, ''Dictionnaire des communes de la Creuse'', ed. la Geste, 2022, p. 60-61).&lt;/ref&gt; (en [[francés]] ''Chambon'' e dempuèi 1891 ''Chambon-sur-Voueize'') z-es 'na [[comuna]] de [[Lemosin (Occitània)]] situada en [[Combralha]]; z-es administrada per lo [[Departament francés|departament]] de [[Cruesa (departament)|Cruesa]] e la [[Region francesa|region]] de [[Novela Aquitània|Nòva Aquitània]], &lt;small&gt;ancianament de [[Lemosin (region)|Lemosin]]&lt;/small&gt;.

Le parlar de la comuna es [[auvernhat]]-[[marchés]]&lt;ref name=lemosin.net/&gt;. L'escrivan [[Pau Loís Granier]], qu'a trabalhat sus lo luòc, presenta lo dialècte locau coma una varietat de [[Lemosin (dialecte)|lemosin]] [[marchés]] que fai la transicion vèrs l'[[auvernhat]]&lt;ref&gt;Vejatz: [https://bnl-bfm.limoges.fr/s/bibliotheque-virtuelle/item/2637#lg=1&amp;slide=0][[Pau Loís Granier]] = Paul-Louis Grenier, 1927, ''La chanson de la Combraille / La chansó de Combralha [La chançon de Combralha],'' Tolosa/París: ed. Occitània. Prefaci, p. 8.&lt;/ref&gt;.

==Geografia==

[[Imatge:Map commune FR insee code 23045.png|vignette|upright=1.5|centre|Comunas a l'entorn.]]
===Perimètre dau territòri===
{{Communes limitrophes
 | comuna     = Chambon
 | nòrd       = [[]] &lt;small&gt;([[a (departament)|a]])&lt;/small&gt;
 | nòrd-èst   = [[]]
 | èst        = [[]]
 | sud-èst    = [[]]
 | sud        = [[]]
 | sud-oèst   = [[]]
 | oèst       = [[]]
 | nòrd-oèst  = [[]]
}}

==Toponimia==

==Istòria==
Dau temps de la revolucion se destriava Chambon e Chambon Campanha.

==Administracion==
===Lista daus maires===
{{ElegitDebuta|insee=23045
|Títol= Lista daus maires successius}}
{{Elegit |Debuta= març [[2008]] |Fin= [[2020]] |Identitat= Cécile Creuzon |Partit= divers dreita |Qualitat= }}
{{Elegit |Debuta= març [[2001]] |Fin= 2008 |Identitat= Joël Souchal |Partit= [[UMP]] |Qualitat= conselhier generau (2003-2011)  }}
{{Elegit |Debuta=  |Fin= 2001 |Identitat=  |Partit= |Qualitat= }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}
===Intercomunalitat===

==Demografia==
{{Demografia
|insee=23045
|1793=
|1800=
|1806=
|1821=
|1831=
|1836=
|1841=
|1846=
|1851=
|1856=
|1861=
|1866=
|1872=
|1876=
|1881=
|1886=
|1891=
|1896=
|1901=
|1906=
|1911=
|1921=
|1926=
|1931=
|1936=
|1946=
|1954=
|1962=
|1968=
|1975=
|1982=
|1990=
|1999=
|2004=
|2005=
|cassini=
|senscomptesdobles= 1962}}
* En {{popfr23|0}} la populacion èra de {{popfr23|045}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|045}}/33.58) round 2}}}} ab/km².

==Luecs e monuments==
* [[Abadiala de Santa Valèria]]

==Personalitats liadas a la comuna==
===Personalitats nascudas dins la comuna===
[[Pau Loís Granier]]

==Veire tanben==
* [[Comunas de Cruesa]]

==Liams externes==

==Nòtas e referéncias==
===Nòtas===
&lt;references group=&quot;N&quot;/&gt;
===Referéncias===
{{reflist}}

{{Multibendèl | Portal Lemosin | Portal Occitània | Portal Cruesa | Portal Comunas de França }}

{{Comunas de Cruesa}}

[[Categoria:Comuna de Nauta Marcha]]
[[Categoria:Comuna de Cruesa]]
[[Categoria:Comuna de Lemosin (Occitània)]]</text>
      <sha1>l8r0cwxjvyulhgfpbt48n7ic5y0cmya</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2511430</id>
      <parentid>2511401</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T07:57:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alaric 506</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Alaric 506 a desplaçat la pagina [[Chambon de Vóusia]] cap a [[Chambon (Combralha)]] per dessús una redireccion : Títol mal escrit</comment>
      <origin>2511401</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4704" sha1="l8r0cwxjvyulhgfpbt48n7ic5y0cmya" xml:space="preserve">{{Dialècte Auvernhat}}
{{Infobox vila occitana
 | carta         = oc
 | nom           = Chambon
 | nom2          = ''Chambon-sur-Voueize''
 | imatge        = Chambon sur Voueize.jpg
 | descripcion   = Vista generala de Chambon.
 | lògo          = 
 | escut         = Blason_Chambon-sur-Voueize_23.svg
 | escais        =
 | ist           = {{Lemosin}}
 | parçan        = [[Combralha]]
 | region        = [[Novela Aquitània]]
 | arrondiment   = [[Arrondiment dau Buçon|Aubuçon]]
 | canton        = [[canton d'Eváun|Eváun]] ([[chapluec]] dau [[canton de Chambon]] davant 2015)
 | intercom      = [[Comunautat de comunas de Cruesa Junhent|CC de Cruesa Junhent]] 
 | insee         = 23045
 | cp            = 23170
 | cònsol        = Cécile Creuzon
 | mandat        = [[2014]]-[[2020]]
 | longitud      = 2.425833
 | latitud       = 46.19
 | alt mini      = 320
 | alt maxi      = 510
 | km²           = 33.58
 | gentilici     =
|}}

[[Fichièr:ChambonSurVoueize1.jpg|left|250px|thumb|Lo pont romanic de Chambon.]]

'''Chambon'''&lt;ref name=&quot;lemosin.net&quot;&gt;https://web.archive.org/web/20160303175012/http://www.lemosin.net/23045.htm&lt;/ref&gt; o ''Chambon de Vóusia''&lt;ref&gt;Vejatz: [https://bnl-bfm.limoges.fr/s/bibliotheque-virtuelle/item/2637#lg=1&amp;slide=0][[Pau Loís Granier]] = Paul-Louis Grenier, 1927, ''La chanson de la Combraille / La chansó de Combralha [La chançon de Combralha],'' Tolosa/París: ed. Occitània. L’autor escriu en grafia classica prenormativa ''«Chambó»'' (p. 33ss) e ''«la Vóuzia»'' (p. 89): quò quí correspond dins l’ortografia classica a '''''Chambon''''' e a ''(la) Vóusia''. Lo nom de l'aiga es ''Voisa'' segon Lavalada (Yves Lavalade, ''Dictionnaire des communes de la Creuse'', ed. la Geste, 2022, p. 60-61).&lt;/ref&gt; (en [[francés]] ''Chambon'' e dempuèi 1891 ''Chambon-sur-Voueize'') z-es 'na [[comuna]] de [[Lemosin (Occitània)]] situada en [[Combralha]]; z-es administrada per lo [[Departament francés|departament]] de [[Cruesa (departament)|Cruesa]] e la [[Region francesa|region]] de [[Novela Aquitània|Nòva Aquitània]], &lt;small&gt;ancianament de [[Lemosin (region)|Lemosin]]&lt;/small&gt;.

Le parlar de la comuna es [[auvernhat]]-[[marchés]]&lt;ref name=lemosin.net/&gt;. L'escrivan [[Pau Loís Granier]], qu'a trabalhat sus lo luòc, presenta lo dialècte locau coma una varietat de [[Lemosin (dialecte)|lemosin]] [[marchés]] que fai la transicion vèrs l'[[auvernhat]]&lt;ref&gt;Vejatz: [https://bnl-bfm.limoges.fr/s/bibliotheque-virtuelle/item/2637#lg=1&amp;slide=0][[Pau Loís Granier]] = Paul-Louis Grenier, 1927, ''La chanson de la Combraille / La chansó de Combralha [La chançon de Combralha],'' Tolosa/París: ed. Occitània. Prefaci, p. 8.&lt;/ref&gt;.

==Geografia==

[[Imatge:Map commune FR insee code 23045.png|vignette|upright=1.5|centre|Comunas a l'entorn.]]
===Perimètre dau territòri===
{{Communes limitrophes
 | comuna     = Chambon
 | nòrd       = [[]] &lt;small&gt;([[a (departament)|a]])&lt;/small&gt;
 | nòrd-èst   = [[]]
 | èst        = [[]]
 | sud-èst    = [[]]
 | sud        = [[]]
 | sud-oèst   = [[]]
 | oèst       = [[]]
 | nòrd-oèst  = [[]]
}}

==Toponimia==

==Istòria==
Dau temps de la revolucion se destriava Chambon e Chambon Campanha.

==Administracion==
===Lista daus maires===
{{ElegitDebuta|insee=23045
|Títol= Lista daus maires successius}}
{{Elegit |Debuta= març [[2008]] |Fin= [[2020]] |Identitat= Cécile Creuzon |Partit= divers dreita |Qualitat= }}
{{Elegit |Debuta= març [[2001]] |Fin= 2008 |Identitat= Joël Souchal |Partit= [[UMP]] |Qualitat= conselhier generau (2003-2011)  }}
{{Elegit |Debuta=  |Fin= 2001 |Identitat=  |Partit= |Qualitat= }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}
===Intercomunalitat===

==Demografia==
{{Demografia
|insee=23045
|1793=
|1800=
|1806=
|1821=
|1831=
|1836=
|1841=
|1846=
|1851=
|1856=
|1861=
|1866=
|1872=
|1876=
|1881=
|1886=
|1891=
|1896=
|1901=
|1906=
|1911=
|1921=
|1926=
|1931=
|1936=
|1946=
|1954=
|1962=
|1968=
|1975=
|1982=
|1990=
|1999=
|2004=
|2005=
|cassini=
|senscomptesdobles= 1962}}
* En {{popfr23|0}} la populacion èra de {{popfr23|045}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|045}}/33.58) round 2}}}} ab/km².

==Luecs e monuments==
* [[Abadiala de Santa Valèria]]

==Personalitats liadas a la comuna==
===Personalitats nascudas dins la comuna===
[[Pau Loís Granier]]

==Veire tanben==
* [[Comunas de Cruesa]]

==Liams externes==

==Nòtas e referéncias==
===Nòtas===
&lt;references group=&quot;N&quot;/&gt;
===Referéncias===
{{reflist}}

{{Multibendèl | Portal Lemosin | Portal Occitània | Portal Cruesa | Portal Comunas de França }}

{{Comunas de Cruesa}}

[[Categoria:Comuna de Nauta Marcha]]
[[Categoria:Comuna de Cruesa]]
[[Categoria:Comuna de Lemosin (Occitània)]]</text>
      <sha1>l8r0cwxjvyulhgfpbt48n7ic5y0cmya</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2511432</id>
      <parentid>2511430</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T08:01:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alaric 506</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <comment>fin de las polemicas</comment>
      <origin>2511432</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4069" sha1="kvn9c4u6a0aw5gldi2doun924d4cnde" xml:space="preserve">{{Dialècte Auvernhat}}
{{Infobox vila occitana
 | carta         = oc
 | nom           = Chambon
 | nom2          = ''Chambon-sur-Voueize''
 | imatge        = Chambon sur Voueize.jpg
 | descripcion   = Vista generala de Chambon.
 | lògo          = 
 | escut         = Blason_Chambon-sur-Voueize_23.svg
 | escais        =
 | ist           = {{Lemosin}}
 | parçan        = [[Combralha]]
 | region        = [[Novela Aquitània]]
 | arrondiment   = [[Arrondiment dau Buçon|Aubuçon]]
 | canton        = [[canton d'Eváun|Eváun]] ([[chapluec]] dau [[canton de Chambon]] davant 2015)
 | intercom      = [[Comunautat de comunas de Cruesa Junhent|CC de Cruesa Junhent]] 
 | insee         = 23045
 | cp            = 23170
 | cònsol        = Cécile Creuzon
 | mandat        = [[2014]]-[[2020]]
 | longitud      = 2.425833
 | latitud       = 46.19
 | alt mini      = 320
 | alt maxi      = 510
 | km²           = 33.58
 | gentilici     =
|}}

[[Fichièr:ChambonSurVoueize1.jpg|left|250px|thumb|Lo pont romanic de Chambon.]]

'''Chambon'''&lt;ref name=&quot;lemosin.net&quot;&gt;https://web.archive.org/web/20160303175012/http://www.lemosin.net/23045.htm&lt;/ref&gt;, (en [[francés]] ''Chambon'' e dempuèi 1891 ''Chambon-sur-Voueize'') z-es 'na [[comuna]] de [[Lemosin (Occitània)]] situada en [[Combralha]]; z-es administrada per lo [[Departament francés|departament]] de [[Cruesa (departament)|Cruesa]] e la [[Region francesa|region]] de [[Novela Aquitània]], &lt;small&gt;ancianament de [[Lemosin (region)|Lemosin]]&lt;/small&gt;.

Le parlar de la comuna es [[auvernhat]]-[[marchés]]&lt;ref name=lemosin.net/&gt;. L'escrivan [[Pau Loís Granier]], qu'a trabalhat sus lo luòc, presenta lo dialècte locau coma una varietat de [[Lemosin (dialecte)|lemosin]] [[marchés]] que fai la transicion vèrs l'[[auvernhat]]&lt;ref&gt;Vejatz: [https://bnl-bfm.limoges.fr/s/bibliotheque-virtuelle/item/2637#lg=1&amp;slide=0][[Pau Loís Granier]] = Paul-Louis Grenier, 1927, ''La chanson de la Combraille / La chansó de Combralha [La chançon de Combralha],'' Tolosa/París: ed. Occitània. Prefaci, p. 8.&lt;/ref&gt;.

==Geografia==

[[Imatge:Map commune FR insee code 23045.png|vignette|upright=1.5|centre|Comunas a l'entorn.]]
===Perimètre dau territòri===
{{Communes limitrophes
 | comuna     = Chambon
 | nòrd       = [[]] &lt;small&gt;([[a (departament)|a]])&lt;/small&gt;
 | nòrd-èst   = [[]]
 | èst        = [[]]
 | sud-èst    = [[]]
 | sud        = [[]]
 | sud-oèst   = [[]]
 | oèst       = [[]]
 | nòrd-oèst  = [[]]
}}

==Toponimia==

==Istòria==
Dau temps de la revolucion se destriava Chambon e Chambon Campanha.

==Administracion==
===Lista daus maires===
{{ElegitDebuta|insee=23045
|Títol= Lista daus maires successius}}
{{Elegit |Debuta= març [[2008]] |Fin= [[2020]] |Identitat= Cécile Creuzon |Partit= divers dreita |Qualitat= }}
{{Elegit |Debuta= març [[2001]] |Fin= 2008 |Identitat= Joël Souchal |Partit= [[UMP]] |Qualitat= conselhier generau (2003-2011)  }}
{{Elegit |Debuta=  |Fin= 2001 |Identitat=  |Partit= |Qualitat= }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}
===Intercomunalitat===

==Demografia==
{{Demografia
|insee=23045
|1793=
|1800=
|1806=
|1821=
|1831=
|1836=
|1841=
|1846=
|1851=
|1856=
|1861=
|1866=
|1872=
|1876=
|1881=
|1886=
|1891=
|1896=
|1901=
|1906=
|1911=
|1921=
|1926=
|1931=
|1936=
|1946=
|1954=
|1962=
|1968=
|1975=
|1982=
|1990=
|1999=
|2004=
|2005=
|cassini=
|senscomptesdobles= 1962}}
* En {{popfr23|0}} la populacion èra de {{popfr23|045}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|045}}/33.58) round 2}}}} ab/km².

==Luecs e monuments==
* [[Abadiala de Santa Valèria]]

==Personalitats liadas a la comuna==
===Personalitats nascudas dins la comuna===
[[Pau Loís Granier]]

==Veire tanben==
* [[Comunas de Cruesa]]

==Liams externes==

==Nòtas e referéncias==
===Nòtas===
&lt;references group=&quot;N&quot;/&gt;
===Referéncias===
{{reflist}}

{{Multibendèl | Portal Lemosin | Portal Occitània | Portal Cruesa | Portal Comunas de França }}

{{Comunas de Cruesa}}

[[Categoria:Comuna de Nauta Marcha]]
[[Categoria:Comuna de Cruesa]]
[[Categoria:Comuna de Lemosin (Occitània)]]</text>
      <sha1>kvn9c4u6a0aw5gldi2doun924d4cnde</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Apellacion d'origina contrarotlada</title>
    <ns>0</ns>
    <id>68624</id>
    <revision>
      <id>2511439</id>
      <parentid>1863305</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T09:11:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amherst99</username>
        <id>6729</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2511439</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="696" sha1="0giknz5xlzx9pb0hht7mpmj6etrd94a" xml:space="preserve">{{Infobox
|tematica=
|carta=
}}
'''Apellacion d'origina contrarotlada''' o '''AOC''' (en francés ''appellation d'origine contrôlée'') es una certificacion [[França|francesa]] que permet d'identificar cèrts produches alimentaris franceses (los [[formatge|formatges]], los [[vin|vins]], la frucha etc..). L'apellacion delimita un airal e un metòde de fabricacion, per exemple lo sanclame d'afinatge d'un [[formatge]].

Dempuèi 1992, l'[[AOP]] (qu'es una apellacion [[Euròpa|europèa]]) remplaça pauc a pauc l'AOC e las autras apellacions europèas.

==Ligams extèrnes==
*{{fr}} [http://www.inao.gouv.fr/ Site de l'INAO]

{{gastronomia}}

[[Categoria:Apellacion d'origina contrarotlada|*]]</text>
      <sha1>0giknz5xlzx9pb0hht7mpmj6etrd94a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>آزمایشی.</title>
    <ns>0</ns>
    <id>70429</id>
    <revision>
      <id>2511444</id>
      <parentid>2359168</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T09:33:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>43230</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2511444</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="501" sha1="6ck37qjvpqbd0jv2wdiy5x9jitx5u3g" xml:space="preserve">'''آزمایشی.''' (''ikhtibar'') es un còde de domeni d'assag&lt;ref&gt;[http://www.iana.org/domains/root/db/xn--kgbechtv.html Enregistrament dins la basa de donadas de l’IANA]&lt;/ref&gt;. Es la version aràbia del [[.test]]. Sa transcripcion en [[punycode]] es [[.xn--kgbechtv]].

== Referéncias ==
{{reflist}}
==Ligam extèrne==
* https://web.archive.org/web/20130718052250/http://xn--mgbh0fb.xn--kgbechtv/ (domeni d'assag en arabi)
{{testTLD}}
{{DEFAULTSORT:Ikhtibar}}

[[Categoria:Domeni d'Internet]]</text>
      <sha1>6ck37qjvpqbd0jv2wdiy5x9jitx5u3g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>إختبار.</title>
    <ns>0</ns>
    <id>70630</id>
    <revision>
      <id>2511445</id>
      <parentid>2359169</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T09:34:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>43230</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2511445</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="477" sha1="5isexo0r7l3n89qxkfs1skft9ihepl7" xml:space="preserve">'''آزمایشی.''' (ậzmạy̰sẖy) es un còde de domeni d'assag&lt;ref&gt;[http://www.iana.org/domains/root/db/ IANA Root Zone Database]&lt;/ref&gt;. Es la version persana del [[.test]]. Sa transcripcion en [[punycode]] es [[.xn--hgbk6aj7f53bba]].
== Referéncias ==
{{reflist}}

== Ligam extèrne ==
* https://web.archive.org/web/20130116022803/http://xn--mgbh0fb.xn--hgbk6aj7f53bba/ (domeni d'assag en persan)

{{testTLD}}
{{DEFAULTSORT:Azmayshy}}

[[Categoria:Domeni d'Internet]]</text>
      <sha1>5isexo0r7l3n89qxkfs1skft9ihepl7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Cristot</title>
    <ns>0</ns>
    <id>90082</id>
    <revision>
      <id>2511396</id>
      <parentid>2492625</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T12:30:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kontributor 2K</username>
        <id>52367</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2511396</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4234" sha1="gpkztvdajy255d43eruujwh99v6aeo1" xml:space="preserve">{{Infobox Comuna de França
 | carta=fr
 | nomcomuna=Cristot
 | nomcomuna2=Cristot
 | imatge=Cristot_église_Saint-André.JPG
 | descripcion= La glèisa Sant Andrieu
 | lògo=
 | escut=Blason ville fr Cristot (Calvados).svg
 | escais=
 | region ist     = {{Normandia}}
 | parçan=
 | arrondiment=[[Arrondiment de Caen|Caen]]
 | canton=[[Canton de Tilly-sur-Seulles|Tilly-sur-Seulles]]
 | insee =14205
 | sitweb=
 | cp =14250
| cònsol = Sylvie Le Bugle
 | mandat         = [[2020]]-[[2026]]
 | gentilici =
 | longitud= -0.579444444444
 | latitud= 49.1952777778
| alt mini = 66
 | alt mej = 
 | alt maxi = 106
 | km²            = 3.92
}}
'''Cristot''' es una [[Comuna francesa|comuna]] [[Normandia|normanda]], situada dins lo [[departaments franceses|departament]] de [[Calvadòs (departament)|Calvadòs]] e la [[regions francesas|region]] de la [[Bassa Normandia]].

==Geografia==

{{Original|fr}}
La commune de Cristot est située dans le [[Bessin]] à quatre kilomètres de [[Tilly-sur-Seulles]], treize kilomètres de [[Bayeux]] et seize de [[Caen]].

===Comunas vesinas===

&lt;div style=&quot;position: relative; float:left; width:450px;&quot;&gt;
 [[Fichièr:Blank map.svg|400px|left||Distanças e posicion relativa]] 
 {{Image label|x=0.506|y=0.495|scale=400|text=[[Fichièr:Map pointer black.svg|20px|Cristot]]'''Cristot'''}}
{{Image label|x=0.393270861301|y=0.340454037157|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|8px|Comuna amb 978 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Audrieu]] (1,7km)}}}}
{{Image label|x=0.807168277012|y=0.510912678433|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 277 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Le Mesnil-Patry]] (2,5km)}}}}
{{Image label|x=0.665136172668|y=0.251759910758|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 453 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Brouay]] (2,5km)}}}}
{{Image label|x=0.487973052451|y=0.829198122156|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|8px|Comuna amb 916 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Fontenay-le-Pesnel]] (2,8km)}}}}
{{Image label|x=0.504971949772|y=0.134938600105|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 185 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Loucelles]] (3,2km)}}}}
{{Image label|x=0.868978466189|y=0.291227452784|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 395 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Putot-en-Bessin]] (3,5km)}}}}
{{Image label|x=0.125269216317|y=0.752324602883|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|10px|Comuna amb 1447 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Tilly-sur-Seulles]] (4,0km)}}}}
{{Image label|x=0.252393232926|y=0.120902792113|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 141 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Ducy-Sainte-Marguerite]] (4,0km)}}}}

&lt;/div&gt;{{clear|left}}

==Istòria==

{{Apertium|fr}}
La municipalitat a liberat la {{Data|16|de junh|1944}} per la {{49e}} division de infanterie britanica. Una plaque commemorativa sul mur de la gl&amp;egrave;isa ret aumenatge a aquela division comandada pel general Barker.

{{Original|fr}}
La commune est libérée le {{Date|16|juin|1944}} par la {{49e}} division d'infanterie britannique. Une plaque commémorative sur le mur de l'église rend hommage à cette division commandée par le général Barker.

==Administracion==
{{ElegitDebuta|insee=14205
|Títol= Lista deus cònsols successius}}
{{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= ([[2026]]) |Identitat=Sylvie Le Bugle|Partit=  |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta=  |Fin= 2001 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}

==Demografia==
{{Demografia
|insee=14205
|1793=440
|1800=254
|1806=458
|1821=540
|1831=464
|1836=449
|1841=416
|1846=410
|1851=384
|1856=390
|1861=382
|1866=374
|1872=311
|1876=320
|1881=273
|1886=250
|1891=244
|1896=236
|1901=204
|1906=198
|1911=207
|1921=140
|1926=142
|1931=129
|1936=136
|1946=115
|1954=129
|1962=162
|1968=146
|1975=142
|1982=133
|1990=152
|1999=160
|2004=
|2005=
|2006=202
|2007= 208
|2008=214
|2009=215
|max=540
|cassini=11115
|senscomptesdobles=1962}}

==Luòcs e monuments==

==Personalitats ligadas amb la comuna==

==Véser tanben==

==Ligams extèrnes==

==Nòtas==
&lt;references/&gt;
{{Portal Normandia}}
{{Comunas de| insee =14205
}}

[[Categoria:Comuna de Normandia]]
[[Categoria:Comuna de Calvadòs]]</text>
      <sha1>gpkztvdajy255d43eruujwh99v6aeo1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Boujailles</title>
    <ns>0</ns>
    <id>91930</id>
    <revision>
      <id>2511449</id>
      <parentid>2206654</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T11:24:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kontributor 2K</username>
        <id>52367</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2511449</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11998" sha1="29rb0rpkfa9nmowj2z5hmzs6r4e8ve2" xml:space="preserve">{{Infobox Comuna de França
 | carta=fr
 | nomcomuna= Boujailles
 | nomcomuna2=Boujailles
 | imatge= Boujailles.JPG
 | descripcion= L'église
 | lògo=
 | escut=Blason ville fr Boujailles 25.svg
 | escais=
 | region ist     = 
 | parçan=
 | arrondiment= [[Arrondiment de Pontarlier|Pontarlier]]
 | canton= [[Canton de Levier|Levier]]
 | insee = 25079
 | sitweb=
 | cp = 25560
| cònsol = Gérard Paulin
 | mandat         = [[2008]]-[[2014]]
 | gentilici =
 | longitud= 6.08111111111
 | latitud= 46.8886111111
| alt mini = 780
 | alt mej = 
 | alt maxi = 901
 | km²            = 28.22
}}
'''Boujailles''' es una [[Comuna francesa|comuna]] [[frança|francesa]], situada dins lo [[departaments franceses|departament]] de [[Dobs (departament)|Dobs]] e la [[regions francesas|region]] de la [[Franca Comtat]].
==Geografia==
{{Apertium|fr}}
Boujailles A situat sus una z&amp;ograve;na de plateaux del #Jurar #que l'altitud n'es de 800/900 m&amp;egrave;tres.
Lo s&amp;ograve;l a constituit de terrens calcaires &amp;eacute;rod&amp;eacute;s e en formant de endroit dels dolines.
Totun, lo territ&amp;ograve;ri d'aquela municipalitat compren tanben una vasta estenduda de terrens cultivables, de flac d&amp;eacute;clivit&amp;eacute;, aital coma de p&amp;acirc;turages.
Lo vilatge a implantat a la cœur d'una cuvette, #lo que a environat de b&amp;ograve;sques de conif&amp;egrave;res, #que lo b&amp;ograve;sc de la Joux, una f&amp;ograve;r&amp;ccedil;a polida sapini&amp;egrave;re.

{{Original|fr}}
Boujailles est située sur une zone de plateaux du Jura dont l'altitude est de 800/900 mètres.
Le sol est constitué de terrains calcaires érodés et formant par endroit des dolines.
Néanmoins, le territoire de cette commune comprend aussi une vaste étendue de terrains cultivables, de faible déclivité, ainsi que de pâturages.
Le village est implanté au cœur d'une cuvette, laquelle est entourée de forêts de conifères, dont la forêt de la Joux, une très belle sapinière.

===Comunas vesinas===

&lt;div style=&quot;position: relative; float:left; width:450px;&quot;&gt;
 [[Fichièr:Blank map.svg|400px|left||Distanças e posicion relativa]] 
 {{Image label|x=0.506|y=0.495|scale=400|text=[[Fichièr:Map pointer black.svg|20px|Boujailles]]'''Boujailles'''}}
{{Image label|x=0.644690201028|y=0.630892327078|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 231 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Courvières]] (3,0km)}}}}
{{Image label|x=0.344962823513|y=0.401510964825|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 278 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Villers-sous-Chalamont]] (3,5km)}}}}
{{Image label|x=0.168785498598|y=0.352353150248|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 222 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Arc-sous-Montenot]] (6,6km)}}}}
{{Image label|x=0.306090406462|y=0.175944134025|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 269 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Villeneuve-d'Amont]] (6,7km)}}}}
{{Image label|x=0.465314484647|y=0.906348526432|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 215 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Cuvier (Jura)|Cuvier]] (6,9km)}}}}
{{Image label|x=0.860021044117|y=0.716475304954|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|10px|Comuna amb 1771 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Frasne]] (7,0km)}}}}
{{Image label|x=0.69005444612|y=0.0742688889258|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|10px|Comuna amb 1905 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Levier (Dobs)|Levier]] (7,9km)}}}}

&lt;/div&gt;{{clear|left}}

==Istòria==
{{Apertium|fr}}

La primi&amp;egrave;ra mencion del vilatge se'n tr&amp;ograve;ba en lo relat del viatge #qu'avi&amp;aacute;n fach enviats de [[Charles II lo Chauve|Charles-lo-Chauve]] a [[Ist&amp;ograve;ria de Roma|Roma]] en [[862]] per n'informar las reliques de [[Sant Urban]] e de [[Tiburce#Sants de las Gl&amp;egrave;isas crestianas|Sant Tiburce]]. Sul camin del retorn, #passar pel monast&amp;egrave;ri de [[Abbaye territorial de Sant-Maurici de Agaune|Agaune]], per [[Lausanne]], [[Orbe (Vaud)|Orbe]] e [[Pontarlier]] per arribar de contunh a &quot;''Boujeailles, in villam cui Botgallia nomen &amp;egrave;st''&quot; ; ail&amp;agrave;, seguent la cronica de las [[Societat de las Bollandistes|Bollandistes]], un abitant en sofrint de [[&amp;Eacute;pilepsie|&amp;eacute;pilepsie]] a #&amp;egrave;sser gu&amp;eacute;ri apr&amp;egrave;s aver-i tocat lo cercueil en barrant los reliques&lt;ref name=&quot;PONTARLIER&quot;&gt;Investigacions istoricas sus la vila e la arrondissement de Pontarlier&lt;/ref&gt;.

Boujailles Levava de la distincion de [[Villers-jos-Chalamont|Chalamont]]&lt;ref name=&quot;PONTARLIER&quot;&gt;Investigacions istoricas sus la vila e la arrondissement de Pontarlier&lt;/ref&gt; e las si&amp;aacute;s originas remontan al {{IXe s&amp;egrave;gle}}. Dempu&amp;egrave;i aquela ep&amp;ograve;ca, aquel p&amp;ograve;ble a beneficiat de la si&amp;aacute; posicion sus la via en connectant los monast&amp;egrave;ris de [[Catedrala Santa-B&amp;eacute;nigne de Dijon|Sant-B&amp;eacute;nigne a Dijon]] a [[Abbaye territorial de Sant-Maurici de Agaune|Sant Maurici de Agaune]] en [[Costat del Vali&amp;aacute;|Vali&amp;aacute;]].

A partir de la {{s|XIII}}, un ais medieval en connectant [[Salins-los-Bains|Salins]] a la So&amp;iuml;ssa permeti&amp;aacute; de encaminar cap a la [[It&amp;agrave;lia]] los produchs en provenent [[de fi&amp;egrave;ras de Champagne]] (condimentes, seda, coton, articles de luxe) aital coma la sal de Salins.

La just&amp;iacute;cia de la distincion de [[Villers-jos-Chalamont|Chalamont]] &amp;egrave;ra retuda a Boujailles, d'en un autre lu&amp;ograve;c ai&amp;ccedil;&amp;ograve; &amp;egrave;ra ail&amp;agrave; #que se trobava &amp;ccedil;&amp;ograve; [[Fourches patibulaires|signe patibulaire]], ai&amp;ccedil;&amp;ograve; &amp;egrave;ra ail&amp;agrave; tanben #que se trobavan de l&amp;ograve;tjas #que la [[Gabelle de la sal|gabelle]] n'aumentava las intradas del senhor. En [[1261]], un acte de la [[ostal de Chalon-Arlay]] tractava de la reconeissen&amp;ccedil;a de l'aguda del [[fief]] per Adeline, filha de Hugon de [[Villers-jos-Chalamont|Chalamont]] e de Vuillat de [[Villers-jos-Chalamont|Chalamont]]. Qualques ans mai tard, ai&amp;ccedil;&amp;ograve; &amp;egrave;ra al torn de Henry de [[Fort de Joux|Joux]] e de Guillauma, la si&amp;aacute; esposa, de retre aumenatge a la comtesse [[Jean Ier de Chalon#Familha|Laure]] per div&amp;egrave;rsas localit&amp;eacute;s #qu'aquela de Boujailles&lt;ref name=&quot;PONTARLIER&quot;&gt;Investigacions istoricas sus la vila e la arrondissement de Pontarlier&lt;/ref&gt;.

N'A Boujailles, lo passatge de [[Villers-jos-Chalamont|Chalamont]] servissi&amp;aacute; de peatge entre [[Salins-los-Bains|Salins]] e [[Pontarlier]]. Aquela situacion #favorir lo desvolopament del p&amp;ograve;ble, sustot per la creacion de hospices-rel&amp;egrave;u.

Sul quite lu&amp;ograve;c del peatge, lo cast&amp;egrave;l de [[Villers-jos-Chalamont|Chalamont]] #&amp;egrave;sser erigit a {{la s|XIII}}, per la [[Ostal de Chalon-Arlay|ostal de Chalon]], vaillante d&amp;eacute;fenderesse de la [[Comtat de Bourgogne|Comtat]]. [[Jean III de Chalon-Arlay|Jean de Chalon-Arlay]], resistent a las temptativas de soumission dels barons comtois de la part del [[Duch&amp;eacute; de Bourgogne|p&amp;ograve;rti de Bourgogne]] [[Philippe II de Bourgogne|Philippe-lo-Hardi]], i i agu&amp;egrave;t barrat en [[1392]].

A l'excepcion del passatge de [[Villers-jos-Chalamont|Chalamont]], degun autre tra&amp;ccedil;a pas subsisteix, en la municipalitat, d'aquela ep&amp;ograve;ca medievala.
&lt;gallery&gt;
Image:Chalamont - via anciana 1.JPG|
Image:Chalamont - via anciana - peatge 1.JPG|Peatge de Chalamont, e la &quot;via anciana&quot; #que connectava Salins a Pontarlier
Image:Chalamont - via anciana - peatge 2.JPG|
&lt;/gallery&gt;
{{Messatge galari&amp;aacute;}}

{{Original|fr}}

La première mention du village se trouve dans le récit du voyage qu'avaient fait des envoyés de [[Charles II le Chauve|Charles-le-Chauve]] à [[Histoire de Rome|Rome]] en [[862]] pour en rapporter les reliques de [[Saint Urbain]] et de [[Tiburce#Saints des Églises chrétiennes|Saint Tiburce]]. Sur le chemin du retour, ils passèrent par le monastère d'[[Abbaye territoriale de Saint-Maurice d'Agaune|Agaune]], par [[Lausanne]], [[Orbe (Vaud)|Orbe]] et [[Pontarlier]] pour arriver ensuite à &quot;''Boujeailles, in villam cui Botgallia nomen est''&quot; ; là, suivant la chronique des [[Société des Bollandistes|Bollandistes]], un habitant souffrant d'[[épilepsie]] a été guéri après avoir touché le cercueil renfermant les reliques&lt;ref name=&quot;PONTARLIER&quot;&gt;Recherches historiques sur la ville et l'arrondissement de Pontarlier&lt;/ref&gt;.

Boujailles relevait de la seigneurie de [[Villers-sous-Chalamont|Chalamont]]&lt;ref name=&quot;PONTARLIER&quot;&gt;Recherches historiques sur la ville et l'arrondissement de Pontarlier&lt;/ref&gt; et ses origines remontent au {{IXe siècle}}. Dès cette époque, ce village a bénéficié de sa position sur la voie reliant les monastères de [[Cathédrale Saint-Bénigne de Dijon|Saint-Bénigne à Dijon]] à [[Abbaye territoriale de Saint-Maurice d'Agaune|Saint Maurice d'Agaune]] en [[Canton du Valais|Valais]].

À partir du {{s|XIII}}, un axe médiéval reliant [[Salins-les-Bains|Salins]] à la Suisse permettait d'acheminer vers l'[[Italie]] les produits provenant des [[foires de Champagne]] (épices, soie, coton, articles de luxe) ainsi que le sel de Salins.

La justice de la seigneurie de [[Villers-sous-Chalamont|Chalamont]] était rendue à Boujailles, d'ailleurs c'était là que se trouvait le [[Fourches patibulaires|signe patibulaire]], c'était là aussi que se trouvaient des halles dont la [[Gabelle du sel|gabelle]] augmentait les revenus du seigneur. En [[1261]], un acte de la [[maison de Chalon-Arlay]] traitait de la reconnaissance de la tenue du [[fief]] par Adeline, fille de Hugon de [[Villers-sous-Chalamont|Chalamont]] et de Vuillat de [[Villers-sous-Chalamont|Chalamont]]. Quelques années plus tard, c'était au tour d'Henry de [[Fort de Joux|Joux]] et de Guillauma, son épouse, de rendre hommage à la comtesse [[Jean Ier de Chalon#Famille|Laure]] pour plusieurs localités dont celle de Boujailles&lt;ref name=&quot;PONTARLIER&quot;&gt;Recherches historiques sur la ville et l'arrondissement de Pontarlier&lt;/ref&gt;.

A Boujailles, le passage de [[Villers-sous-Chalamont|Chalamont]] servait de péage entre [[Salins-les-Bains|Salins]] et [[Pontarlier]]. Cette situation favorisa le développement du village, notamment par la création d'hospices-relais.

Sur le lieu même du péage, le château de [[Villers-sous-Chalamont|Chalamont]] fut érigé au {{s|XIII}}, par la [[Maison de Chalon-Arlay|maison de Chalon]], vaillante défenderesse de la [[Comté de Bourgogne|Comté]]. [[Jean III de Chalon-Arlay|Jean de Chalon-Arlay]], résistant aux tentatives de soumission des barons comtois de la part du [[Duché de Bourgogne|duc de Bourgogne]] [[Philippe II de Bourgogne|Philippe-le-Hardi]], y fut enfermé en [[1392]].

À l'exception du passage de [[Villers-sous-Chalamont|Chalamont]], aucune autre trace ne subsiste, dans la commune, de cette époque médiévale.
&lt;gallery&gt;
Image:Chalamont - voie antique 1.JPG|
Image:Chalamont - voie antique - péage 1.JPG|Péage de Chalamont, et la &quot;voie antique&quot; qui reliait Salins à Pontarlier
Image:Chalamont - voie antique - péage 2.JPG|
&lt;/gallery&gt;
{{message galerie}}

==Administracion==
{{ElegitDebuta|insee= 25079
|Títol= Lista deus cònsols successius}}
{{Elegit |Debuta=  [[2008]] |Fin= [[2014]] |Identitat= Gérard Paulin|Partit=  |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= 2008 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}
==Demografia==
{{Demografia
|insee= 25079
|1793=845
|1800=833
|1806=965
|1821=950
|1831=1060
|1836=1042
|1841=1059
|1846=1015
|1851=935
|1856=863
|1861=848
|1866=816
|1872=824
|1876=860
|1881=795
|1886=745
|1891=767
|1896=739
|1901=612
|1906=605
|1911=596
|1921=522
|1926=542
|1931=554
|1936=610
|1946=540
|1954=563
|1962=473
|1968=431
|1975=368
|1982=413
|1990=354
|1999=371
|2004=
|2005=
|2006=415
|2007= 416
|2008=423
|2009=420
|cassini=5149
|senscomptesdobles=1962}}

==Luòcs e monuments==

==Personalitats ligadas amb la comuna==

==Véser tanben==

==Ligams extèrnes==

==Nòtas==
&lt;references/&gt;
{{Portal Comunas}}
{{Comunas de| insee = 25079
}}

[[Categoria:Comuna de Dobs]]</text>
      <sha1>29rb0rpkfa9nmowj2z5hmzs6r4e8ve2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gevry</title>
    <ns>0</ns>
    <id>95279</id>
    <revision>
      <id>2511397</id>
      <parentid>2470784</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T12:36:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kontributor 2K</username>
        <id>52367</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2511397</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3774" sha1="f7kzcb7wiru6atti9tr416zpq015wnq" xml:space="preserve">{{Infobox Comuna de França
 | carta=frp
 | nomcomuna= Gevry
 | nomcomuna2= Gevry
 | imatge=Mairie GEVRY.jpg
 | descripcion=

 | lògo=
 | escut=Blason ville fr Gevry (Jura).svg
 | escais=
 | region ist     ={{Arpitània}}
 | parçan=

 | arrondiment= [[Arrondiment de Dole|Dole]]
 | canton= [[Canton de Dole-Sud-Ouest|Dole-Sud-Ouest]]
 | insee = 39252
 | cp = 39100
| cònsol = Jacques Lombard
 | mandat         = [[2008]]-[[2014]]
 | gentilici =  (en [[francés]])

 | longitud= 5.4436
 | latitud= 47.04
| alt mini = 192
 | alt mej = 
 | alt maxi = 198
 | km²            = 5.31
}}
'''Gevry''' es una [[Comuna francesa|comuna]] [[frança|francesa]], situada dins lo [[departaments franceses|departament]] de [[Jura (departament)|Jura]] e la [[regions francesas|region]] de [[Franca Comtat]]
==Geografia==

===Comunas vesinas===

&lt;div style=&quot;position: relative; float:left; width:450px;&quot;&gt;
 [[Fichièr:Blank map.svg|400px|left||Distanças e posicion relativa]] 
 {{Image label|x=0.506|y=0.495|scale=400|text=[[Fichièr:Map pointer black.svg|20px|Gevry]]'''Gevry'''}}
{{Image label|x=0.612244538839|y=0.303022301913|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|10px|Comuna amb 1019 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Choisey]] (2,8km)}}}}
{{Image label|x=0.381172369885|y=0.686863170641|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 485 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Molay (Jura)|Molay]] (2,9km)}}}}
{{Image label|x=0.286705036939|y=0.546627556755|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|14px|Comuna amb 4056 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Tavaux]] (2,9km)}}}}
{{Image label|x=0.757432987211|y=0.651525572539|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|8px|Comuna amb 939 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Parcey]] (3,6km)}}}}
{{Image label|x=0.819341553842|y=0.450177411265|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|8px|Comuna amb 717 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Villette-lès-Dole]] (4,0km)}}}}
{{Image label|x=0.569961064398|y=0.15250978307|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|10px|Comuna amb 1665 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Foucherans (Jura)|Foucherans]] (4,5km)}}}}
{{Image label|x=0.754705971099|y=0.237515989838|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|8px|Comuna amb 648 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Crissey (Jura)|Crissey]] (4,6km)}}}}
{{Image label|x=0.33478108434|y=0.173773322566|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|12px|Comuna amb 2849 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Damparis]] (4,7km)}}}}
{{Image label|x=0.158016459646|y=0.775340006593|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 438 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Champdivers]] (5,8km)}}}}
{{Image label|x=0.614939033019|y=0.954841131718|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|8px|Comuna amb 528 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Rahon (Jura)|Rahon]] (5,9km)}}}}

&lt;/div&gt;{{clear|left}}

==Istòria==

==Administracion==
{{ElegitDebuta|insee= 39252
|Títol= Lista deus cònsols successius}}
{{Elegit |Debuta=  [[2008]] |Fin= [[2014]] |Identitat= Jacques Lombard|Partit=  |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= 2008 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}
==Demografia==
{{Demografia
|insee= 39252
|1793=
|1800=
|1806=
|1821=
|1831=
|1836=
|1841=
|1846=
|1851=
|1856=
|1861=
|1866=
|1872=
|1876=
|1881=
|1886=
|1891=
|1896=
|1901=
|1906=
|1911=
|1921=
|1926=
|1931=
|1936=
|1946=
|1954=
|1962= 365
|1968= 417
|1975= 498
|1982= 628
|1990= 595
|1999= 626
|2005=
|2006= 632
|2007= 632
|2008=
|2009=
|cassini=
|senscomptesdobles=1962}}

==Luòcs e monuments==

==Personalitats ligadas amb la comuna==

==Véser tanben==

==Ligams extèrnes==

==Nòtas==
&lt;references/&gt;
{{Portal Arpitània}}
{{Comunas de| insee = 39252
}}

[[Categoria:Comuna d'Arpitània]]
[[Categoria:Comuna de Jura]]</text>
      <sha1>f7kzcb7wiru6atti9tr416zpq015wnq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Chindrieux</title>
    <ns>0</ns>
    <id>96871</id>
    <revision>
      <id>2511450</id>
      <parentid>2279360</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T11:40:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kontributor 2K</username>
        <id>52367</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2511450</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4992" sha1="g16fl456rwjzl5fm9sbpounzn7n8s8l" xml:space="preserve">{{Infobox Comuna de França
 | carta=frp
 | nomcomuna=Chindrieux
 | nomcomuna2=Chindrieux
 | imatge=cap
 | descripcion=
 | lògo=
 | escut=Blason ville fr Chindrieux (Savoie).svg
 | escais=
 | region ist     ={{Savòia}}
 | parçan=
 | arrondiment=[[Arrondiment de Chambéry|Chambéry]]
 | canton= [[Canton de Ruffieux|Ruffieux]]
 | insee =73085
 | sitweb=
 | cp =73310
| cònsol =Marie-Claire Barbier
 | mandat         = [[2008]]-[[2014]]
 | gentilici =Chindrolins (en [[francés]])
 | longitud=5.85
 | latitud=45.821667 
| alt mini =227
 | alt mej = 
 | alt maxi =900
 | km²            =16.42
}}
'''Chindrieux''' en [[arpitan]] (''Chindrieux'' en [[francés]]) es una [[Comuna francesa|comuna]] [[Arpitània|arpitana]] de [[Savòia]], situada dins lo [[departaments franceses|departament]] de [[Savòia (departament)|Savòia]] e la [[regions francesas|region]] d' [[Auvèrnhe Ròse Aups]].
==Geografia==

===Comunas vesinas===

&lt;div style=&quot;position: relative; float:left; width:450px;&quot;&gt;
 [[Fichièr:Blank map.svg|400px|left||Distanças e posicion relativa]] 
 {{Image label|x=0.506|y=0.495|scale=400|text=[[Fichièr:Map pointer black.svg|20px|Chindrieux]]'''Chindrieux'''}}
{{Image label|x=0.468525846682|y=0.269232826651|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|8px|Comuna amb 788 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Ruffieux]] (3,1km)}}}}
{{Image label|x=0.703592208108|y=0.704805299638|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 397 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Cessens]] (3,5km)}}}}
{{Image label|x=0.248690685764|y=0.481035234383|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 356 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Vions]] (3,5km)}}}}
{{Image label|x=0.344438506585|y=0.788143300905|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 197 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Conjux]] (4,2km)}}}}
{{Image label|x=0.171998476031|y=0.615276375908|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 493 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Chanaz]] (4,7km)}}}}
{{Image label|x=0.917808252355|y=0.441908190053|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|8px|Comuna amb 772 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Massingy (Nauta Savòia)|Massingy]] (5,3km)}}}}
{{Image label|x=0.659271651219|y=0.894503522979|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 445 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Saint-Germain-la-Chambotte]] (5,3km)}}}}

&lt;/div&gt;{{clear|left}}

==Istòria==

{{Apertium|fr}}
Chindrieux Es la mai vast comuna de la  [[Abans-Pa&amp;iacute;s savoyard|Chautagne]] ([[costat de Ruffieux]]), e compte 13 caserius : Groisin, Lachat, Expilly, Portout, Viuz, Chevigneux, Praz, Vars, lo Torn, Chaudieu, Rigolet, Champfleury e Ch&amp;acirc;tillon.

Lo masatge caseriu de Ch&amp;acirc;tillon #&amp;egrave;sser lo anciana capital de la Chautagne. Lo [[Castell de Ch&amp;acirc;tillon (Savòia)|cast&amp;egrave;l de Ch&amp;acirc;tillon]] a #&amp;egrave;sser erigit a partir de la {{s-|XIII|e}}, amb un torn octogonale. A #&amp;egrave;sser lo centre de la distincion de Chautagne, proprietat de las Montluel, de las Seyssel de Aix, de las Rambert de contunh de las de Anglejean-Ch&amp;acirc;tillon. [[Alphonse De Lamartine]] i #residir pendent l'estiu 1819&lt;ref&gt;Lo Dauphin&amp;eacute; liberat del 1er  en febri&amp;egrave;r 2008, edicion 73A&lt;/ref&gt;.

{{Original|fr}}
Chindrieux est la plus vaste commune de la  [[Avant-Pays savoyard|Chautagne]] ([[canton de Ruffieux]]), et compte 13 hameaux : Groisin, Lachat, Expilly, Portout, Viuz, Chevigneux, Praz, Vars, la Tour, Chaudieu, Rigolet, Champfleury et Châtillon.

Le hameau de Châtillon fut l’ancienne capitale de la Chautagne. Le [[Château de Châtillon (Savòia)|château de Châtillon]] a été érigé à partir du {{s-|XIII|e}}, avec une tour octogonale. Il a été le centre de la seigneurie de Chautagne, propriété des Montluel, des Seyssel d’Aix, des Rambert puis des d’Anglejean-Châtillon. [[Alphonse de Lamartine]] y résida durant l’été 1819&lt;ref&gt;Le Dauphiné libéré du {{1er}} février 2008, édition 73A&lt;/ref&gt;.

==Administracion==
{{ElegitDebuta|insee=73085
|Títol= Lista deus cònsols successius}}
{{Elegit |Debuta=  [[2008]] |Fin= [[2014]] |Identitat=Marie-Claire Barbier|Partit=  |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= 2008 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}
==Demografia==
{{Demografia
|insee=73085
|1793=994
|1800=1133
|1806=1211
|1821=1285
|1831=
|1836=1264
|1841=
|1846=1392
|1851=
|1856=1339
|1861=1302
|1866=1269
|1872=1283
|1876=1289
|1881=1263
|1886=1222
|1891=1183
|1896=1114
|1901=1167
|1906=1048
|1911=970
|1921=830
|1926=844
|1931=849
|1936=825
|1946=846
|1954=767
|1962=733
|1968=805
|1975=800
|1982=951
|1990=1059
|1999=1092
|2004=
|2005=
|2006=1 185
|2007=1 198
|2008=1 210
|2009=1 206
|cassini=9377
|senscomptesdobles=1962}}

==Luòcs e monuments==

==Personalitats ligadas amb la comuna==

==Véser tanben==

==Ligams extèrnes==

==Nòtas==
&lt;references/&gt;
{{Portal Savòia}}
{{Comunas de| insee =73085
}}

[[Categoria:Comuna de Savòia]]</text>
      <sha1>g16fl456rwjzl5fm9sbpounzn7n8s8l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Auja</title>
    <ns>0</ns>
    <id>107035</id>
    <revision>
      <id>2511413</id>
      <parentid>2511340</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T23:04:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alaric 506</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <origin>2511413</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4065" sha1="rjstybvzey9s6jjxic2xkhj30xyynwg" xml:space="preserve">{{Infobox vila occitana
 | carta         = oc
 | nom           = Auja
 | nom2          = ''Auge''
 | imatge        = Auge - Eglise Saint-Symphorien.jpg
 | descripcion   = L'egleisa parofiala Sent Eferian
 | lògo          = 
 | escut         = 
 | escais        =
 | ist           = {{Lemosin}}
 | parçan        =
 | region        = [[Novela Aquitània]]
 | arrondiment   = [[Arrondiment dau Buçon|Aubuçon]]
 | canton        = [[canton d'Eváun|Eváun]] ([[canton de Chambon|Chambon]] davant 2015)
 | intercom      = [[Comunautat de comunas de Cruesa Junhent|CC de Cruesa Junhent]] 
 | insee         = 23009
 | cònsol        = Patrick Maume
 | mandat        = [[2026]]-[[2032]]
 | gentilici     =
 | latitud       = 46.2427777778
 | longitud      = 2.32444444444
 | alt mini      = 372
 | alt mej       = 
 | alt maxi      = 453
 | km²           = 9.97
|}}

'''Auja'''&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20130107012330/http://www.lemosin.net/23009.htm&lt;/ref&gt; (''Auge'' en [[francés]]) es una [[comuna]] [[Occitània|occitana]] de [[Lemosin]] situada dins lo [[departament francés|departament]] de [[Cruesa (departament)|Cruesa]] e la [[region francesa|region]] de [[Novela Aquitània]], &lt;small&gt;ancianament de [[Lemosin (region)|Lemosin]]&lt;/small&gt;.

==Geografia==

[[Imatge:Map commune FR insee code 23009.png|vignette|upright=1.5|centre|Comunas a l'entorn.]]
===Perimètre dau territòri===
{{Communes limitrophes
 | comuna     = Auja
 | nòrd       = [[Vernejes|Varnege]] 
 | nòrd-èst   = 
 | èst        = [[L'Espaud]]
 | sud-èst    = 
 | sud        = [[Luçac (Cruesa)|Luçac]]
 | sud-oèst   = 
 | oèst       = [[Bòrn Sent Jòrge]]
 | nòrd-oèst  = 
}}

==Toponimia==
Las atestacions ancianas son, per luec:

*'''Auja''' - ''P. de Chalm praepositus d’Auga'' en [[1206]]; ''Molendina de Augia'' en [[1331]]; ''Prior et capellanus de Augia'' au [[secle XIV]]; ''La parroche de Augia'' en [[1357]]; ''Auge'' en [[1844]]&lt;ref name=DicoTopo&gt;https://dicotopo.cths.fr/places/P32681184&lt;/ref&gt;.

== Istòria ==

== Administracion ==
===Lista daus maires===
{{ElegitDebuta|insee=23009
|Títol= Lista daus maires successius}}
{{Elegit |Debuta= [[2020]]  |Fin= ([[2032]]) |Identitat=Patrick Maume |Partit= |Qualitat= }}
{{Elegit |Debuta= març [[2008]] |Fin= [[2020]] |Identitat= Elisabeth Henry |Partit=divers dreita |Qualitat=agricultritz }}
{{Elegit |Debuta= març [[2001]] |Fin= 2008 |Identitat= Georges Nicoulaud |Partit=divers dreita  |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta=  |Fin= 2001 |Identitat=  |Partit= |Qualitat= }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}
===Intercomunalitat===

== Demografia ==
{{Demografia
|insee=23009
|1793=216
|1800=121
|1806=229
|1821=250
|1831=207
|1836=352
|1841=357
|1846=360
|1851=377
|1856=355
|1861=339
|1866=327
|1872=341
|1876=381
|1881=394
|1886=385
|1891=417
|1896=362
|1901=320
|1906=342
|1911=349
|1921=292
|1926=281
|1931=282
|1936=271
|1946=260
|1954=237
|1962=232
|1968=205
|1975=149
|1982=131
|1990=124
|1999=109
|cassini=795
|senscomptesdobles= 1962}}
* En {{popfr23|0}} la populacion èra de {{popfr23|009}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|009}}/9.97) round 2}}}} ab/km².

== Luecs e monuments ==
* Egleise (s. XII)
&lt;gallery&gt;
Auge_23_bourg.jpg|Lo borg.
Verneigette_vallée_Auge_23_(1).jpg|La vau de Vernegeta.
Auge_23_mairie.jpg|La mairaria.
Troupeau_charolaises_Auge_23_(4).jpg|Tropèu de charolesas.
Auge_23_église_(1).jpg|L'egleisa.
Auge_23_château_la_Chaussade.jpg|Lo chastel de la Chauçada.
Auge_23_fontaine_Saint-Symphorien_(1).jpg|La font Sent Eferian.
RN_145_Auge_23_pont_D14_est_(2).jpg|La RN 145 au pont de la RD 14.
Auge_23_monument_aux_morts_(1).jpg
&lt;/gallery&gt;
{{messatge galariá}}

== Personalitats liadas a la comuna ==

==Veire tanben==
* [[Comunas de Cruesa]]

==Liams externes==

==Nòtas e referéncias==
===Nòtas===
&lt;references group=&quot;N&quot;/&gt;
===Referéncias===
{{reflist}}

{{Multibendèl | Portal Lemosin | Portal Occitània | Portal Cruesa | Portal Comunas de França }}

{{Comunas de Cruesa}}

[[Categoria:Comuna de Cruesa]]
[[Categoria:Comuna de Lemosin (Occitània)]]</text>
      <sha1>rjstybvzey9s6jjxic2xkhj30xyynwg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2511433</id>
      <parentid>2511413</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T08:28:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alaric 506</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <origin>2511433</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4527" sha1="jbb6zjfl1rqgls4ba0hntmqi5su0fw3" xml:space="preserve">{{Infobox vila occitana
 | carta         = oc
 | nom           = Auja
 | nom2          = ''Auge''
 | imatge        = Auge - Eglise Saint-Symphorien.jpg
 | descripcion   = L'egleisa parofiala Sent Eferian
 | lògo          = 
 | escut         = 
 | escais        =
 | ist           = {{Lemosin}}
 | parçan        =
 | region        = [[Novela Aquitània]]
 | arrondiment   = [[Arrondiment dau Buçon|Aubuçon]]
 | canton        = [[canton d'Eváun|Eváun]] ([[canton de Chambon|Chambon]] davant 2015)
 | intercom      = [[Comunautat de comunas de Cruesa Junhent|CC de Cruesa Junhent]] 
 | insee         = 23009
 | cònsol        = Patrick Maume
 | mandat        = [[2026]]-[[2032]]
 | gentilici     =
 | latitud       = 46.2427777778
 | longitud      = 2.32444444444
 | alt mini      = 372
 | alt mej       = 
 | alt maxi      = 453
 | km²           = 9.97
|}}

'''Auja'''&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20130107012330/http://www.lemosin.net/23009.htm&lt;/ref&gt; (''Auge'' en [[francés]]) es una [[comuna]] [[Occitània|occitana]] de [[Lemosin]] situada dins lo [[departament francés|departament]] de [[Cruesa (departament)|Cruesa]] e la [[region francesa|region]] de [[Novela Aquitània]], &lt;small&gt;ancianament de [[Lemosin (region)|Lemosin]]&lt;/small&gt;.

==Geografia==

[[Imatge:Map commune FR insee code 23009.png|vignette|upright=1.5|centre|Comunas a l'entorn.]]
===Perimètre dau territòri===
{{Communes limitrophes
 | comuna     = Auja
 | nòrd       = [[Vernejes|Varnege]] 
 | nòrd-èst   = 
 | èst        = [[L'Espaud]]
 | sud-èst    = 
 | sud        = [[Luçac (Cruesa)|Luçac]]
 | sud-oèst   = 
 | oèst       = [[Bòrn Sent Jòrge]]
 | nòrd-oèst  = 
}}

==Toponimia==
Las atestacions ancianas son : ''P. de Chalm praepositus d’Auga'' en [[1206]]; ''Molendina de Augia'' en [[1331]]; ''Prior et capellanus de Augia'' au [[secle XIV]]; ''La parroche de Augia'' en [[1357]]; ''Auge'' en [[1844]]&lt;ref name=DicoTopo&gt;https://dicotopo.cths.fr/places/P32681184&lt;/ref&gt;.&lt;/br&gt;
Segon [[Albèrt Dauzat|Dauzat]], lo nom ven dau latin ''alvea'', « cròs, flache » &lt;ref&gt;Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 36&lt;/ref&gt;. Segon Ives Lavalada, lo nom ven de ''augia'' [dins la lenga de quala epòca ?], occitan ''auja'', « prada que fòrma un bacin, un conchon, umida » &lt;ref&gt;Yves Lavalade, ''Dictionnaire des communes de la Creuse'', ed. la Geste, 2022, p. 32&lt;/ref&gt;.

== Istòria ==

== Administracion ==
===Lista daus maires===
{{ElegitDebuta|insee=23009
|Títol= Lista daus maires successius}}
{{Elegit |Debuta= [[2020]]  |Fin= ([[2032]]) |Identitat=Patrick Maume |Partit= |Qualitat= }}
{{Elegit |Debuta= març [[2008]] |Fin= [[2020]] |Identitat= Elisabeth Henry |Partit=divers dreita |Qualitat=agricultritz }}
{{Elegit |Debuta= març [[2001]] |Fin= 2008 |Identitat= Georges Nicoulaud |Partit=divers dreita  |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta=  |Fin= 2001 |Identitat=  |Partit= |Qualitat= }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}
===Intercomunalitat===

== Demografia ==
{{Demografia
|insee=23009
|1793=216
|1800=121
|1806=229
|1821=250
|1831=207
|1836=352
|1841=357
|1846=360
|1851=377
|1856=355
|1861=339
|1866=327
|1872=341
|1876=381
|1881=394
|1886=385
|1891=417
|1896=362
|1901=320
|1906=342
|1911=349
|1921=292
|1926=281
|1931=282
|1936=271
|1946=260
|1954=237
|1962=232
|1968=205
|1975=149
|1982=131
|1990=124
|1999=109
|cassini=795
|senscomptesdobles= 1962}}
* En {{popfr23|0}} la populacion èra de {{popfr23|009}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|009}}/9.97) round 2}}}} ab/km².

== Luecs e monuments ==
* Egleise (s. XII)
&lt;gallery&gt;
Auge_23_bourg.jpg|Lo borg.
Verneigette_vallée_Auge_23_(1).jpg|La vau de Varnegeta.
Auge_23_mairie.jpg|La mairaria.
Troupeau_charolaises_Auge_23_(4).jpg|Tropèu de charolesas.
Auge_23_église_(1).jpg|L'egleisa.
Auge_23_château_la_Chaussade.jpg|Lo chastel de la Chauçada.
Auge_23_fontaine_Saint-Symphorien_(1).jpg|La font Sent Eferian.
RN_145_Auge_23_pont_D14_est_(2).jpg|La RN 145 au pont de la RD 14.
Auge_23_monument_aux_morts_(1).jpg
&lt;/gallery&gt;
{{messatge galariá}}

== Personalitats liadas a la comuna ==

==Veire tanben==
* [[Comunas de Cruesa]]

==Liams externes==

==Nòtas e referéncias==
===Nòtas===
&lt;references group=&quot;N&quot;/&gt;
===Referéncias===
{{reflist}}

{{Multibendèl | Portal Lemosin | Portal Occitània | Portal Cruesa | Portal Comunas de França }}

{{Comunas de Cruesa}}

[[Categoria:Comuna de Cruesa]]
[[Categoria:Comuna de Lemosin (Occitània)]]</text>
      <sha1>jbb6zjfl1rqgls4ba0hntmqi5su0fw3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sent Lop (Cruesa)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>107057</id>
    <revision>
      <id>2511404</id>
      <parentid>2511395</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T19:06:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alaric 506</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <origin>2511404</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4795" sha1="6p9c2zaoagtz3khp3rxtf7pkx37ng4q" xml:space="preserve">{{Infobox vila occitana
 | carta         = oc
 | nom           = Sent Lup
 | nom2          = ''Saint-Loup''
 | lògo          = 
 | imatge        = Saint-Loup_23_bourg_(3).jpg
 | descripcion   = Lo borg vist dau sud-èst.
 | escut         = 
 | escais        =
 | ist           = {{Lemosin}}
 | parçan        =
 | region        = [[Novela Aquitània]]
 | arrondiment   = [[Arrondiment dau Buçon|Aubuçon]]
 | canton        = [[canton de Gosom|Gosom]] ([[canton de Chambon|Chambon]] davant 2015)
 | intercom      = [[Comunautat de comunas de Cruesa Junhent|CC de Cruesa Junhent]] 
 | insee         = 23209
 | cònsol        = Laurent Bussière
 | mandat        = [[2026]]-[[2032]]
 | gentilici     =
 | longitud      = 2.27111111111
 | latitud       = 46.1375
 | alt mini      = 383
 | alt maxi      = 462
 | km²           = 18.82
|}}

'''Sent Lup'''&lt;ref&gt;[sén lu]. &quot;Sancti Lupi&quot; en 1158. A Limòtges,las feiras de la Dent Lop se dita tanben ''las Sent-Lup''. in Dictionnaire des communes de la Creuse'', de ''Yves lavalade''. La Geste, 2022. p.180.&lt;/ref&gt; o '''Sent Lop''' (''Saint-Loup'' en [[francés]]) es una [[comuna]] [[Occitània|occitana]] de [[Marcha]], en [[Lemosin (Occitània)|Lemosin]], situada dins lo [[departament francés|departament]] de [[Cruesa (departament)|Cruesa]] e la [[region francesa|region]] de [[Novela Aquitània]], &lt;small&gt;ancianament de [[Lemosin (region)|Lemosin]]&lt;/small&gt;.

==Geografia==

[[Imatge:Map commune FR insee code 23209.png|vignette|upright=1.5|centre|Comunas a l'entorn.]]
===Perimètre dau territòri===
{{Communes limitrophes
 | comuna     = Sent Lup o Sent Lop
 | nòrd       = 
 | nòrd-èst   = [[Luçac (Cruesa)|Luçac]]
 | èst        = [[Tarda]]
 | sud-èst    = [[Lo Chauchèt]]
 | sud        = [[Sent Julian lo Chastel]]
 | sud-oèst   = 
 | oèst       = [[Peirafita (Marcha)|Peirafita]]
 | nòrd-oèst  = [[Gosom]]
}}

==Toponimia==
La prononciacion es / sén lu / = [ly]. Las fòrmas ancianas son : ''Sancti Lupi'' en 1158, ''Sainct-Loupt-Landes'' en 1528, ''de Landas'' en 1557, etc. La mencion de ''Landes'' correspond a la reserva naturala de l'estanh de Landes, situat sus la comuna de Luçac [i a tanben un bòsc ''des Landes'' (sic, per ''de Landes''), una Branda ''des Landes'']. Sent Lop, evesque de [[Tròias]] entre 426 e 478, es lo patron de la paròfia. I a d'autres noms en [u] articulats [y] alentorn, coma Gosom [gu'zy]. Pus curiós, a [[Limòtges]], [donc luenh dau Creissent, ente quelas constriccions son normalas], i a una fiera de Sent Lop chada 22 de mai, que se ditz ''las Sent Lups'' &lt;ref&gt;Yves Lavalade, ''Dictionnaire des communes de la Creuse'', ed. la Geste, 2022, p. 180-181 e 106&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;https://nominis.cef.fr/contenus/saint/1588/Saint-Loup-de-Troyes.html&lt;/ref&gt;.

==Istòria==

==Administracion==
===Lista daus maires===
{{ElegitDebuta|insee= 23209
|Títol= Lista daus maires successius}}
{{Elegit |Debuta= març [[2026]] |Fin= ([[2032]]) |Identitat= Laurent Bussière |Partit= |Qualitat= agricultor }}
{{Elegit |Debuta= març [[2008]] |Fin= 2026 |Identitat= Anne Bridoux |Partit=[[PS]] |Qualitat= ensenhaira }}
{{Elegit |Debuta= març [[2001]] |Fin= 2008 |Identitat=Renée Raynaud |Partit=  |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta=  |Fin= 2001 |Identitat= André Vincent |Partit= divers dreita |Qualitat= }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}
===Intercomunalitat===

==Demografia==
{{Demografia
|insee= 23209
|1793=621
|1800=636
|1806=456
|1821=488
|1831=776
|1836=764
|1841=727
|1846=749
|1851=784
|1856=752
|1861=801
|1866=790
|1872=790
|1876=779
|1881=805
|1886=812
|1891=766
|1896=728
|1901=711
|1906=715
|1911=680
|1921=543
|1926=551
|1931=504
|1936=501
|1946=456
|1954=390
|1962=334
|1968=310
|1975=250
|1982=234
|1990=186
|1999=175
|cassini=33019 
|senscomptesdobles= 1962}}
* En {{popfr23|0}} la populacion èra de {{popfr23|209}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|209}}/18.82) round 2}}}} ab/km².

==Luecs e monuments==
&lt;gallery&gt;
Voueize_Saint-Loup_D55_amont_(1).jpg|Voisa au pont de la RD 55.
Saint-Loup_23_mairie.jpg|La mairaria.
Saint-Loup_23_église_(2).jpg|L'egleisa Sent Lop.
Saint-Loup_23_église_portail.jpg
Saint-Loup_23_croix_face_église_(2).jpg|Crotz en fàcia de l'egleisa.
Saint-Loup_23_D55_ouest_croix.jpg|Crotz de caireforc.   
Saint-Loup_23_D40_NW_mission.jpg
Saint-Loup_23_lavoir_SE_bourg_(3).jpg|Lavador au sud-èst dau borg.
&lt;/gallery&gt;
{{messatge galariá}}

==Personalitats liadas a la comuna==

==Veire tanben==
* [[Comunas de Cruesa]]

==Liams externes==

==Nòtas e referéncias==
===Nòtas===
&lt;references group=&quot;N&quot;/&gt;
===Referéncias===
{{reflist}}

{{Multibendèl | Portal Lemosin | Portal Occitània | Portal Cruesa | Portal Comunas de França }}

{{Comunas de Cruesa}}

[[Categoria:Comuna de Cruesa]]
[[Categoria:Comuna de Lemosin (Occitània)]]</text>
      <sha1>6p9c2zaoagtz3khp3rxtf7pkx37ng4q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bèça e Sent Anastese</title>
    <ns>0</ns>
    <id>114204</id>
    <revision>
      <id>2511451</id>
      <parentid>2465259</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T11:42:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Valentin d'Auvèrnha</username>
        <id>46064</id>
      </contributor>
      <origin>2511451</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2848" sha1="gryzn1jxwnyiwrm2bbhaglvfehyw437" xml:space="preserve">{{dialècte Auvernhat}}
{{Infobox vila occitana
 | carta         = oc
 | nom           = Bèça e Sent Anastese
 | nom2          = ''Besse-et-Saint-Anastaise''
 | imatge        = Besse-et-Saint-Anastaise - Eglise Saint-André -1.jpg
 | descripcion   = La glèisa de Bèça.
 | lògo          = 
 | escut         = Blason Besse-Saint-Anastaise.svg
 | escais        =Los Manjagòga&lt;ref&gt;[lu.ˈmãndza.ˈgɔgɑ]&lt;/ref&gt; ; Las Gògas&lt;ref&gt;[li.ˈgɔgɑ]&lt;/ref&gt;
 | region ist    = {{Auvèrnhe}}
 | parçan        =
 | insee         = 63038
 | cp            = 63610
 | cònsol        = André Gay
 | mandat        = [[2014]]-[[2020]]
 | gentilici     =beçard/-arda&lt;ref&gt;[bəˈsaʁ]&lt;/ref&gt; ; beçaire/-aira&lt;ref&gt;[beˈsajʁ]&lt;/ref&gt;
 | latitud       = 45.5138888889
 | longitud      = 2.93361111111
 | alt mej       =
 | alt mini      = 805
 | alt maxi      = 1725
 | km²           = 72.38
 | sans          = 1632
 | date-sans     = 2006
 | dens          = 22.54
|}}

'''Bèça e Sent Anastese''' (''Besse-et-Saint-Anastaise'' en [[francés]]) es una [[Comuna francesa|comuna]] [[Auvèrnhe (Occitània)|auvernhata]] dau [[Departament francés|departament]] dau [[Departament dau Puèi de Doma|Puèi de Doma]] e la [[Region francesa|region]] d'[[Auvèrnhe-Ròse-Aups|Auvèrnha-Ròse-Aups]].

==Geografia==
{{Comunas limitròfas|comuna=Bèça e Sent Anastese|Nòrd=[[Sent Victor de la Ribèira]]|sud=[[Compens]]|Sud-Èst=[[Le Bòsc Belet]]|Èst=[[Sent Pèire Colaminas]]|Nòrd-Èst=[[Sent Dire]]|Oèst=[[Picharanda]]|Sud-Oèst=[[Glèisanuèva d'Entraigas]]|Nòrd-Oèst=[[Chambon (Puèi de Doma)|Chambon]]}}

== Toponimia ==
Per luòcs : 

* '''Bèça''' : ''Bessa'' entre 1270 e 1288, e tanben au sègle XIV. [ˈbɛsɑ]&lt;ref&gt;Collectatge IEO 63. Dins los parlars de [[Picharanda]], dau [[Le Bòsc Belet|Bòsc Belet]], de [[Compens]] e de la comuna.&lt;/ref&gt;.
* '''Sent Anastese''' : San Ostayze (1317). [sɛ̃t ͜ anasˈtəzə]&lt;ref&gt;Collectatge IEO 63. Dins le parlar de la comuna.&lt;/ref&gt;.

== Administracion ==
{{ElegitDebuta|insee=63038|cp=63610|maire=André Gay|mandat=[[2008]]-[[2014]]|
|Títol= Lista daus cònses successius}}
{{Elegit |Debuta=  [[2008]] |Fin= [[2014]] |Identitat=André Gay|mandat=[[2008]]-[[2014]]||Partit=  |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= 2008 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}

== Demografia ==
{{Demografia
|insee=63038|cp=63610|maire=André Gay|mandat=[[2008]]-[[2014]]|
|senscomptesdobles= 1962}}

== Luòcs e monuments ==
*[[Lac Pavent]]

== Personalitats liadas a la comuna ==

== Veire tanben ==
* [[Comunas dau Puèi de Doma]]

== Liams extèrnes ==

==Nòtas e referéncias==
===Nòtas===
&lt;references group=&quot;N&quot;/&gt;
===Referéncias===
{{reflist}}

{{Portal Auvèrnhe}}

{{Comunas dau Puèi de Doma}}

[[Categoria:Comuna dau Puèi de Doma]]
[[Categoria:Comuna d'Auvèrnhe (Occitània)]]</text>
      <sha1>gryzn1jxwnyiwrm2bbhaglvfehyw437</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Chadalèu</title>
    <ns>0</ns>
    <id>114239</id>
    <revision>
      <id>2511452</id>
      <parentid>2489279</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T11:46:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Valentin d'Auvèrnha</username>
        <id>46064</id>
      </contributor>
      <origin>2511452</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2520" sha1="0tpx2t4kbyb0wvejc6smkeyonrdhqma" xml:space="preserve">{{dialècte Auvernhat}}
{{Infobox Comuna de França
 |carta=oc
 | nomcomuna=
	Chadalèu
 | nomcomuna2= ''Chadeleuf''
 | imatge=232 Chadeleuf (63320).jpg
 | descripcion=L'ostau de comuna. 
 | lògo=
 | escut=
 | escais=
 | region ist     ={{Auvèrnhe}}
 | parçan=
 | insee = 63073
 | cp = 63320
| cònsol = Jean-Pierre Sauvant
 | mandat         = [[2008]]-[[2014]]
 | gentilici =  

|alt mej=
|longitud= 3.18
|latitud= 45.5878
| alt mini = 395
 | alt maxi = 611
 | km²            = 5.7
}}
'''Chadalèu''' (''Chadeleuf'' en [[francés]]) z-es una [[Comuna francesa|comuna]] [[Occitània|occitana]] dau [[Departament francés|departament]] dau [[Departament dau Puèi de Doma|Puèi de Doma]] e la [[Region francesa|region]] d'[[Auvèrnhe-Ròse-Aups|Auvèrnha-Ròse-Aups]].

==Toponimia==
D'après [[Ernèst Negre]]&lt;ref&gt;[https://books.google.fr/books?id=AdAYRLukKUcC&amp;pg=PA1484&amp;lpg=PA1484&amp;dq=chadeleuf+toponymie&amp;source=bl&amp;ots=fi5DGUb9Hm&amp;sig=NyZ6Wh9kVEHuUaBi0uu5cvB-3Qo&amp;hl=oc&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwjTo8TLrsXJAhVGWxoKHXyqBn8Q6AEIJDAC#v=onepage&amp;q=chadeleuf%20toponymie&amp;f=false] [[Ernèst Negre]], ''Toponymie générale de la France''&lt;/ref&gt; , las atestacions siguèron ''Chadaleu'' ([[1115]]), ''Chadaleou'' (sègle XIV) e ''Chadaleuf'' ([[1401]]). Aquò es l'influença dau francés que bailèt a la fin dau sègle XIV la terminason -euf, desconeguda en occitan&lt;ref&gt;[https://books.google.fr/books?id=da2dCgAAQBAJ&amp;pg=PA354&amp;dq=luzillat+Olby+Dauzat&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwiM9MTBl8XJAhWGQBoKHUZdDnAQ6AEIHzAA#v=onepage&amp;q=luzillat%20Olby%20Dauzat&amp;f=false] ''Actes du XXIV Congrès International de Linguistique et de ..., Volume 4''&lt;/ref&gt;.

Vèrs [[le Bòsc Belet]], la comuna se ditz [t͡sadaˈvø], vèrs [[Sent Netère]] [tsadalˈə] e vèrs [[Pardinas]] [t͡sadaˈwɛj]&lt;ref&gt;Collectatges IEO 63.&lt;/ref&gt;.

==Geografia==

==Istòria==

==Administracion==
{{ElegitDebuta|insee= 63073
|Títol= Lista daus cònses successius}}
{{Elegit |Debuta=  [[2008]] |Fin= [[2014]] |Identitat= Jean-Pierre Sauvant|Partit=  |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= 2008 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}
==Demografia==
{{Demografia
|insee= 63073
|senscomptesdobles= 1962}}

==Luòcs e monuments==

==Personalitats liadas a la comuna==

==Veire tanben==

==Liams extèrnes==

==Nòtas e referéncias==
===Nòtas===
&lt;references group=&quot;N&quot;/&gt;
===Referéncias===
{{reflist}}
{{Portal Auvèrnhe}}
{{Comunas dau Puèi de Doma}}

[[Categoria:Comuna d'Auvèrnhe (Occitània)]]
[[Categoria:Comuna dau Puèi de Doma]]</text>
      <sha1>0tpx2t4kbyb0wvejc6smkeyonrdhqma</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Senat francés</title>
    <ns>0</ns>
    <id>120469</id>
    <revision>
      <id>2511416</id>
      <parentid>2511206</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T05:26:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>43230</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2511416</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19110" sha1="aes05ic2oyjencs8fjga0g3kc462jtr" xml:space="preserve">{{Infobox
|tematica=Parlament francés
|carta=
}}{{Infobox Organizacion|tematica=politica|carta=fr|imatge=[[Fichièr:Senat_(Frankreich)_Logo.png|150px]]&lt;br&gt;&lt;br&gt;[[Fichièr:L'hémicycle du Sénat français en septembre 2009.jpg|250px]]|legenda=Logotipe oficial.|dirigent=[[Gérard Larcher]] (LR)&lt;br&gt;dempuèi lo 1 d'octobre de 2014|títol dirigent=President|budgèt=|tipe=[[Chambra auta|Cambra nauta]] del [[Parlament francés]]|persona clau=[[Bruno Retailleau]] (LR)&lt;br&gt;dempuèi lo 1 d'octobre de 2014&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Cap de la majoritat''&lt;/small&gt;

[[Patrick Kanner]] (PS)&lt;br&gt;dempuèi lo 23 de genièr de 2011&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Cap de l'oposicion''&lt;/small&gt;|nom2=XV Legislatura|lenga=[[Francés]]|site web=https://www.senat.fr/|membre=348 senators|ancian nom=|rets socialas=Q215987}}
{{PoliticaFrança}}

Lo '''Senat''' (''Sénat'' en francés) constituís la [[cambra nauta]] del [[Parlament francés]] segon lo sistèma del[[bicamerisme]]. A lo [[poder legislatiu]] amb l'[[Assemblada Nacionala (França)|Assemblada Nacionala]]. Segon l'Article 24 de la [[Constitucion francesa de 1958|Constitucion]] de la Cinquena Republica francesa, es lo representant de las collectivitats territorialas e, amb l'Assemblada nacionala, dels franceses establits fòra de França. Ten sesilha al [[palais del Luxemborg]].

La cambra nauta èra dominada per la [[drecha politica)|drecha]] e del [[centre (politica)|centre]] dempuèi lo commençament de la de la Cinquena Republica fins a 2011 que, pel primièr còp, l'[[esquèrra (politica)|esquèrra]] ganhèt la majoritat absoluda. Dempuèi lo 2 d'octobre de 2014, lo president del Senat francés es [[Gérard Larcher]].

Lo Senat, que compta 348 senadors dempuèi lo renovelament de 2011, lo mòde d'eleccion evoluèt mai d'un còp. Dempuèi [[2003]], los senadors son elegits  per {{formatnum:150000}} [[Grands electors franceses|grands electors]] al [[Sufragi universal|sufragi universal indirècte]], [[proporcionala|proporcional]] (52 %), o [[Sistèma uninominal majoritari amb dos torns|uninominal amb dos torns]] (48 %), per un mandat de sièis ans, renouvelable per mitat totes los tres ans dempuèi [[2011]]&lt;ref&gt;{{fr}} [https://web.archive.org/web/20110224144155/http://www.senat.fr/role/senate.html] tipe d'escrutenh del Senat francés&lt;/ref&gt;.

== Istòria ==

L'istòria de [[França]] donèt de noms diferents a la Segonda Cambra (o [[Cambra nauta]]) :
* Jos la [[Constitution de l'an III]] ([[1795]]-[[1799]]) èra lo [[Conselh dels Ancians]].
* Jol [[Consulat (1799 -1804)]] e lo [[Primièr Empèri]] venguèt lo Còs legislatiu,, lo Senat conservator avent de prerogativas constitucionalas (periòde [[1799]]-[[1814]]).
* Jos la puis [[Restauracion francesa|Restauracion]] e [[monarquia de Julhet]] èra la [[Cambra dels pars]].
* Jol [[Second Empèri]] tornèt lo Senat. 
* la [[Tresena Republica francesa]] instituiguèt lo Senat ([[1875]]-[[1940]]).
Lo 10 de julhet de 1940, los senators presents a Vichèi votèron los plans poders per [[Regim de Pétain|Philippe Pétain]] (235 votants, 212 per, 23 contra). 
* en [[1946]], jos la [[Quatrena Republica francesa]], venguèt lo « [[Conselh de la Republica]] » fins a [[1958]] (aveniment de la [[Cinquena Republica francesa]]).

A l'origina, la lei del 14 de febrièr de 1875, que creèt lo Senat de la Tresena Republica, prescriviá que seriá compausat de 300 membres, que 225 elegits pels departaments e las colonias e 75 elegits a vida per l'Assemblada nacionala, lo Senators inamobles.

== Sèti del Senat ==

[[Imatge:Luxembourg Palace.JPG|left|thumb|Lo [[palais de Luxemborg]], sèti del Sénat.]] 

Lo Sénat ten sesilha al palais del Luxemborg, dins lo 6{{n}} arrondiment de [[París]]. La gàrdia republicana assegura la vigiléncia dels luòcs, qu'incluson los jardins publics situats en fàcia ([[jardin del Luxemborg]]) e lo [[musèu del Luxemborg]].

== Foncions ==

[[Fichièr:Schema pouvoirs Ve republique France.png|thumb|400px|right|Lo Senat dins las institucions de la Cinquena Republica]]

=== Adoptar lo budgèt e las leis ===

Lo Senat vòta lo budgèt e las leis: [[Projècte de lei|projèctes de lei]] presentats pel govèrn o [[Proposicion de lei|proposicions de lei]] presentada par un parlementari. Un o mai senadors pòdon pausar una proposicion de lei al burèl del Senat, mas an cap de poder sus l'executiu, al contrari de l'Assemblada nacionale. E mai jos condicions, lo govèrn pòt s'opausar a une proposicion de lei.

Dempuèi [[1958]], lo mandat de senador es incompatible amb une foncion [[Ministre|ministeriala]]. A sa nominacion al govèrn, l'elegit dispausa d'un delai d'un mes per causir entre lo mandat e la foncion. La meteissa règla s'aplica a un ministre elegit a un sèti de senador. Entretemps, lo ministre pòt pas participar als vòtes del Senat.

=== Interim de la presidéncia de la Republica ===

La [[Constitucion francesa de 1958]] autreja al [[President del Senat francés|president del Senat]] la carga d'assegurar l'interim de la [[President de la Republica Francesa|presidéncia de la Republica]] dins lo cas que le [[Conselh Constitucional (França)|Conselh Constitucional]] n'auriá constatat la vacança temporària o definitiva: decès, malautiá, demission, o d'autres cases.

Lo President del Senat [[Alain Poher]] venguèt per dos còps al palais de l'Elisèu per assegurar aquel interim: en [[1969]], aprèp la demission de [[Charles de Gaulle]], puèi en [[1974]], aprèp la mòrt de [[Jòrdi Pompidor]].

=== Revision constitucionala ===

La Constitucion de 1958 prevei, dins learticle 89, l'adopcion de ''revisions constitucionalas'' de dos biais:
* per las doas cambras del [[Parlament francés|Parlament]] ([[Assemblada Nacionala (França)|Assemblada Nacionala]] e Senat), que lo vòte de la proposicion (venent del Parlament) o del projècte (venent del govèrn) de revision constitucionala deu se far en biais identics. La revision es definitiva aprèp que lo pòble l'aprovèt per [[referendum]].
* pel Parlament reünit en [[Congrès del Parlament francés|Congrès]] sus la decision del President de la Republica, que lo projècte de revision deu obtenir 3/5{{n}} dels vòtes exprimits.

Sola la primièra revision de l'article 6 en [[1962]], sul biais d'eleccion del [[President de la Republica Francesa|President de la Republica]] passant d'un vòte per un collègi electoral de {{formatnum:80000}} grands electors, al sufragi universal dirècte seguèt pas la via tradicionala. Le [[Charles de Gaulle|general de Gaulle]], savent lo Senat encontra, utilizèt l'Article 11 de la Constitucion definissent le referendum. Pasmens, aquel biais de revision èra pas previst per la Constitucion francesa e lo Conselh Constitucional siá sasit. Mas se declarèt pas incompetent a jutjar la conformitat de la lei referendària a la Constitucion, estimant que lo pòble, detenaire de la sobeiranetat, s'èra exprimit.

Las autras revisions de la Constitucion seguèron la procedura de l'article 89, coma aquela pel [[Cinquenat (politica)|cinquenat]], aprobat per via referendària en [[2000]].

=== Especificitats ===

En applicacion de l'article 26 de la Constitucion, lo senador, coma lo deputat, beneficia d'un regim d'immunitat parlementària. 

{{cita|Lo Senat assegura la representacion de las collectivitats territorialas de la Republica|Art. 24 de la Constitucion Francesa}}Lo Senat francés patroniza lo [[Prèmi del Senat del libre d'istòria]].

=== Las reladions entre l'executiu e los Senadors ===

Tradicionalament, los ministres son èissits mai de l'Assemblada nacionala que del Senat. Aquò pòt explicar que lo mandat de senador es mens expausat mediaticament qu'aquel del deputat. 

==Eleccions==

=== Composicion dels collègis electorals ===

Los senadors son elegits pels [[grands electors franceses|grands electors]], reünits dins cada departament dins un [[collègi electoral]] que se compausa atal:
* de representants dels [[Comuna francesa|conselhs municipals]]. Representan 95 % del collègi electoral.
* dels [[Conselh regional (França)|conselhièrs generals]], de las [[Region francesa|conselhièrs regionals]] e dels [[deputat]]s. Representon 5 % del collègi electoral.

Los senadors son doncas d'''elegits d'elegits'', perque designats pel [[Sufragi universal|sufragi universal indirècte]], a saber pels grands electors, qu'els meteisses foguèron elegits al sufragi dirècte. Lo collègi electoral compren prèp de {{formatnum:150000}} personas:
* {{formatnum:577}} deputats;
* {{formatnum:1870}} conselhèrs regionals;
* {{formatnum:4000}} conselhèrs generaux;
* {{formatnum:142000}} delegats dels conselhs municipals.

=== Mòde d'eleccion ===

Dempuèi la mesa en aplicacion de la lei n°2003-697 del 30 de julhet de 2003 :
* 180 senadors (o 52 %) son elegits a la [[proporcionala]] dins los 30 departaments elisent 4 senadors o mai. Los senadors representant los franceses establits fòra de França son tanben elegits per aquel mòde d'escrutenh. Cada lista electorala deu comportar dos noms de mai qu’i a de sètis a provesir e èsser compausat alternativament d’un candidat de cada sèxe.
* 168 senadors (o 48 %) son elegits per [[escrutinh uninominal majoritari amb dos torns]] dins los 70 departaments elisent 3 senadors o mens e tanben [[Nòva Caledònia]] e las quatre [[collectivitats d’otramar]].

=== Critèris de candidatura e durada del mandat ===

Dempuèi 2011, cal aver 24 ans revoluts per èsser candidat&lt;ref&gt;Lei organica n° 2011-410 del 14 d'abril de 2011 relativa a l'election dels deputats e senadors, {{fr}}[http://www.legifrance.gouv.fr/affichTexte.do?cidTexte=JORFTEXT000023877019&amp;dateTexte=&amp;categorieLien=id]&lt;/ref&gt;. De 2004 a 2011, la limita èra de 30 ans minimum e 35 ans abans de 2004.

Fins a [[2004]], los senadors èran elegits per nòu ans e renovelats per tèrç totes los tres ans (serias A, B e C, segon le classament alfabetic dels departaments).

Dempuèi lo renovelament de [[setembre]] de [[2004]], la durada del [[mandat politic|mandat]] es progressivament redusida a sièis ans, lo renovelament se ferá en doas serias cada tres ans. Una partida dels senadors elegits en 2004 lo foguèron per 7 ans, l'autre, per 9 ans.

=== Senador onorari ===

Aprèp 18 ans de mandat, lo senador sortent a drech al títol de « senador onorari ».

== Organizacion fonccionala==

=== Efectiu e origina geografica dels elegits ===

[[Imatge:Séries sénat.png|thumb|Reparticion departamentala dempuèi 2008.]]
Nomenat tanben ''Nauta assemblada'', lo Senat se compausa de 348 senadors elegits. La reparticion dels sètis dels senadors par departament foguèron modificats per rebalar las evolucions de la populacion francesa.

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''Attribucion dels sètis al Senat'''.
! rowspan=&quot;2&quot; | Origina geografica || colspan=&quot;3&quot; | Sèti
|-
! 2004 || 2008 || 2011
|-
| Departaments de metròpola e d'otramar&lt;ref&gt;Cada departament dispausas d'al mens un senador&lt;/ref&gt;|| align=&quot;right&quot; | 313 || align=&quot;right&quot; | 322 || align=&quot;right&quot; | 326 
|-
| [[Nòva Caledònia]] || align=&quot;right&quot; | 1 || align=&quot;right&quot; | 1 || align=&quot;right&quot; | 2
|-
| [[Polinesia francesa]] || align=&quot;right&quot; | 1 || align=&quot;right&quot; | 2 || align=&quot;right&quot; | 2
|-
| [[Maiòta]] || align=&quot;right&quot; | 2 || align=&quot;right&quot; | 2 || align=&quot;right&quot; | 2
|-
| [[Sant Bartomieu (illa)|Sant Bartomieu]]|| align=&quot;right&quot; | &amp;nbsp; || align=&quot;right&quot; | 1 || align=&quot;right&quot; | 1
|-
| [[Collectivitat de Sant Martin|Saint-Martin]]|| align=&quot;right&quot; | &amp;nbsp; || align=&quot;right&quot; | 1 || align=&quot;right&quot; | 1
|-
| [[Sant Pèire e Miquelon]] || align=&quot;right&quot; | 1 || align=&quot;right&quot; | 1 || align=&quot;right&quot; | 1
|-
| [[Wallis e Futuna]] || align=&quot;right&quot; | 1 || align=&quot;right&quot; | 1 || align=&quot;right&quot; | 1
|-
| Franceses establits fòra de França|| align=&quot;right&quot; | 12 || align=&quot;right&quot; | 12 || align=&quot;right&quot; | 12
|-
! style=&quot;text-align:left&quot; | Total || style=&quot;text-align:right&quot; | 331 || style=&quot;text-align:right&quot; | 343 || style=&quot;text-align:right&quot; | 348
|-
| colspan=4 style=&quot;text-align:center&quot;|
|-
|}

=== Presidéncia del Senat ===

A cada renovelament parcial lo Senat elegit son burèl, e son president.

Lo [[Présidents del Senat francés e cambras nautas|president del Senat]] en 2014 es [[Gérard Larcher]], elegit lo 2 d'octobre de 2014 aprèp la victòria de la drecha a las senatorialas, succedís a [[Jean-Pierre Bel]].

Lo ròtle del president es de representar lo Senat e de dirigir los debats de l'assemblada. Deu èsser consultat pel president de la Republica quand aquel darrièr vòl dissòlvre l'Assemblada nacionala o exercir los poders excepcionals autrejat per l'[[Article 16 de la Constitucion de la cinquena Republica francesa|article 16 de la Constitucion]]. Lo president del Senat assegura l'interim en cas de vacança de la Presidéncia de la Republica (mas sens lo drech de recorir al referendum, de dissòlvre l'Assemblada nacionala o de demandar una revision de la Constitucion). Aquò arribèt dos còps, aprèp la demission du [[Charles de Gaulle|general de Gaulle]] (1969) e aprèp la mòrt de [[Jòrdi Pompidor]] (1974), Ambedos còps l'interim foguèt assegurat per [[Alain Poher]]. &lt;br /&gt;

Dins l’òrdre de presesilha definit pel decret del 13  de septembre de 1989&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.legifrance.gouv.fr/affichTexte.do?cidTexte=JORFTEXT000000332354 Décret n°89-655 du 13 septembre 1989 relatif aux cérémonies publiques, préséances, honneurs civils et militaires]&lt;/ref&gt;, lo president del Senat ven en tresena posicion (aprèp le President de la Republica e lo Primièr ministre). Es doncas lo tresen personatge de l’Estat.

Lo president del Senat designa tres dels nòus membres del [[Conselh constitucional francés|Conselh constitucional]] e l'una de las tres personalitats qualificadas al [[Conselh superior de la magistratura (França)|Consemlh superior de la magistratura]] mas tanben de membres d'autras autoritats de regulacion: dos dels membres de l'[[Autoritat de regulacion de las comunicacions electronicas e de las pòstas]], l'una de las tres personnalitats qualificadas de l'[[Autoritat dels mercats financièrs (França)|Autoritat dels mercats financièrs]] e tres dels membres del [[Conselh superior de l'audiovisual (França)|Conselh superior de l'audiovisual]].

Lo president del Senat dispausa dempuèi 1825 del [[Pichon Luxemborg]], òstal tocant lo [[palais del Luxemborg]].

==== Los presidents del Senat jos la Cinquena Republica ====

Jos la Cinquena Republica, lo Senat cenguèt sièis presidents :
* [[Gaston Monnerville]] ([[1958]]-[[1968]])
* [[Alain Poher]] (8 mandats de tres ans, [[1968]]-[[1992]])
* [[René Monory]] ([[1992]]-[[1998]])
* [[Christian Poncelet]] ([[1998]]-[[2008]])
* [[Gérard Larcher]] ([[2008]]-[[2011]])
* [[Jean-Pierre Bel]] ([[2011]]-[[2014]])
* [[Gérard Larcher]] ([[2014]]-)

=== Burèl del Senat ===

Lo burèl del Senat se compausa de 22 membres: lo president, 6 vicepresidents, 3 questaires e 12 secretaris. Renovelat cada tres ans. Totes los grops politics i son obligatòriament representats. Lo president, los vicepresidents e los questaires son elegits per escrutinh secret, a la tribuna del Senat. Mas los secretaris son designats pel president sus proposicion consensuala dels presidents dels grops parlamentaris.

Le burèl a totes los poderes per presidar a las deliberacions e organizar e dirigir totes los servicis d'aquela assemblada&lt;ref&gt;[http://www.senat.fr/role/fiche/bur.html Lo burèl del Senat].&lt;/ref&gt;.

=== Commissions ===

=== Budgèt e remuneracion dels senadors ===

Lo budgèt del Senat es de {{unitat|321900000|€}} en 2007, que {{unitat|11400000|€}} pel manteniment del [[Jardin del Luxemborg]] e {{unitat|1200000|€}} pel [[Musèu del Luxemborg]]&lt;ref&gt;&quot;rapport_senat_p12&quot;{{fr}} {[http://www.senat.fr/rap/r07-346/r07-3461.pdf] Rapport d'information de la commission spéciale chargée de vérifier et d'apurer les comptes du Sénat de l'exercice 2007; [[Marc Massion]]; 21 de mai de 2008; ed. Sénat français&lt;/ref&gt;.

Los senadors percevon, al 1{{èr}} de genièr de 2011, una indemnitat mensuala de {{Unitat|7100.15|€}}&lt;ref&gt;[http://www.senat.fr/role/senateurs_info/statut.html www.senat.fr]&lt;/ref&gt; bruts, calculada segon lo tractament dels fonccionaris ocupant los emplecs mai naut de l'Estat. S'apond l'indemnitat representativa de còsts del mandat de {{unitat|6412|€}} per la locacion d'un luòcs de permanéncia per exemple, eca. Lo senador pòt s'adjundre de 1 a 3 collaborators salariats pel Senat. Dispausa per aquò de {{unitat|7548|€}} per mes. Les atacats parlamentaris an un salari minimum brut de {{unitat|2500|€}} per un temps plan&lt;ref&gt;&quot;statut_senateurs&quot; {{fr}} [https://web.archive.org/web/20100608101718/http://www.senat.fr/role/statut.html] Le statut des sénateurs et de l'exercice du mandat; [[2008]]; ed. Sénat français&lt;/ref&gt;.
La règla vòl qu'un senador pòt emplegar pas qu'un sol membre de sa familha. S'es son esposa, lo salari deu pas depassar {{unitat|2500|€}} e de {{unitat|3800|€}} per un autre membre.
Los senadors an deavantatges en natura equivalents a aqueles dels [[deputats]]&lt;ref&gt; &quot;statut_senateurs&quot; &lt;/ref&gt;.


== Nòtas e referéncias ==
&lt;References/&gt;

== Vejatz tanben ==
{{commons|French Senate|Senat}}

=== Bibliografia ===

* {{fr}}[[Yvan Stefanovitch]], ''Enquête sur les super-privilégiés de la [[République française (régime politique)|République]]'', amb [[Robert Colonna d'Istria]], [[Éditions du Rocher]], 2008, 294 p.
* {{fr}}[[Jean Garrigues]] (dir), ''Histoire du Parlement, de 1789 à nos jours'', Armand Colin, 2007, 515 p. 
* {{fr}}Presses Universitaires de France; Que sais-je ?; Jacques Baguenard; Le Sénat; París; 1997
* {{fr}}Le Sénat dans la société française; Jean Cluzel; Economica; París
* {{fr}}Le Parlement de la Ve République; [[Pascal Jan]]; Ellipses Marketing; 1999
* {{fr}}Le président des assemblées parlementaires sous la Ve République; LGDJ; Arnaud Martin; París; 1996
* {{fr}}Le Parlement sous le Ve République; [[Didier Maus]]; Presses Universitaires de France; Que sais-je ?; París
* {{de}} Das politische System Frankreichs; Hans J. Tümmer; ed. C. H. Beck; Munic
* {{en}} Senates: Bicameralism in the Contemporary World; Samuel C. Patterson, Anthony Mughan; ed. Ohio State University; 1999 
* {{en}} Bicameral Negotiations: The Navette System in France; George Tsebelis, Jeanette Money; ed. British Journal of Political
* Lo site internet del Senat conten tanben una [https://web.archive.org/web/20130402121047/http://www.senat.fr/role/biblio/bibliosenat.html biblografia].

=== Articles connexes ===
* [[Assemblada Nacionala (França)]]
* [[Parlament francés]]
* [[Palais du Luxembourg]]

=== Ligams extèrnes ===
* {{fr}}[http://www.senat.fr Site oficial]
** {{fr}}[http://www.senat.fr/rapsen.html Los rapòrts del Sénat]
** {{fr}}[https://web.archive.org/web/20110212091706/http://www.senat.fr/role/colleg.html Explicacion detalhada de la composicion del collègi electoral]
** {{fr}}[http://www.senat.fr/role/senateurs_info/statut.html L'indemnitat parlementària] d'un senador, e [https://web.archive.org/web/20110731235029/http://www.senat.fr/role/senateurs_info/moyens_senateurs.html los mejans que lor son alogats]</text>
      <sha1>aes05ic2oyjencs8fjga0g3kc462jtr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lista d'organizacions de l'activisme pedofile</title>
    <ns>0</ns>
    <id>148326</id>
    <revision>
      <id>2511405</id>
      <parentid>2495628</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T19:18:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>43230</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2511405</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10858" sha1="8xax00jesinwxwv16hhjyir32ug3z80" xml:space="preserve">Las '''organizacions de l'activisme pedofile''' son aquelas associacions creadas a l'entorn del [[Activisme pedofile|movement activista pedofile]] amb l'objectiu d'informar la societat sus la [[pedofilia]], promòure l'investigacion objectiva sus la [[sexualitat infantil]] e lo debat amb la fin d'obténer l'acceptation sociala de la pedofilia e la descriminalisacion de las relacions sexualas consentidas entre adults e mendres.&lt;ref&gt;Riegel, David. ''Understanding loved boys and boylovers''. Philadelphia: SafeHaven Foundation Press, 2000.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;De Young, Mary. &quot;The indignant page: techniques of neutralization in the publications of pedophile organizations&quot; (en anglés). Child Abuse &amp; Neglect, Vol. IV, num. 12, 1988, pp. 583-591.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;male&quot;&gt;Sandfort, Theo; Brongersma, Edward; Alex, Van Naerssen. ''Male Intergenerational Intimacy: Historical, Socio-Psychological, and Legal Perspectives'' (in anglese). Londres/Naua Yòrk: Haworth Press, 1991. ISBN 9780918393784.&lt;/ref&gt;  

==Organizacions per païses==
===Alemanha===
* ''Aktion Freis Leben'' (AFL)&lt;ref name=&quot;fonseca&quot;/&gt;. Extinguida?
* ''Arbeitskreis Päderastie-Pädophilie'' (AKP). Activa a l'inici dels ans 1980&lt;ref name=&quot;pimo&quot;/&gt;.
* ''Deutsche Studien und Arbeitsgemeinschaft Pädophilie'' (DSAP). En actiu entre la fin dels ans 1970 e inici dels 1980&lt;ref name=&quot;fonseca&quot;/&gt;. 
* ''Fach und Selbsthilfegruppe Paedophilie''&lt;ref name=&quot;fonseca&quot;/&gt;. Extinguida?
* ''Indiannekomune''. Autonomenada &quot;comuna de liberacion dels enfants&quot;, foguèt fòrça activa entre la fin dels ans 1970 e la fin dels ans 1980. Segon qualques autors, en l'actualitat poirián demorar qualques gròps locals en actiu&lt;ref name=&quot;pimo&quot;/&gt;.
* ''Kinderfrühling''. Nascuda de la dissolucion de DSAP&lt;ref&gt;Duraz, Serge. [http://archive.wikiwix.com/cache/20110223123602/http://bibliobleue.fpc.li/Revues/Espoir/N27/Sexualite1.htm &quot;En Allemagne&quot;] (en francés). ''Le Petit Gredin'', GRED, num. 3 (estiu 1983). (DSAP)&lt;/ref&gt;.
* ''Pädoguppe, Rat und Tat-Zentrum''&lt;ref name=&quot;fonseca&quot;/&gt;. Extinguida?
* ''[[Krumme 13]]'' (K13). 1993-2003&lt;ref&gt;[http://service.spiegel.de/digas/servlet/find/DID=20899215 « SEXUALITÄT: Unter der Gürtellinie »] (en aleman), ''Der Spiegel'' (2001-12-3).&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;&quot;[http://www.welt.de/print-welt/article375870/Paedophile_wollen_mit_Vereinsgruendung_noch_warten.html Pädophile wollen mit Vereinsgründung noch warten]&quot; (in germano). ''Die Welt'', 03-02-2002.&lt;/ref&gt;. Après la siá dissolucion, lo sieu cap, Dieter Gieseking, decidiguèt manténer dobèrt lo luòc web de l'associacion, ''K13-Online'', actiu fins a l'actualitat.

===Australia===
* ''Australian Man/Boy Love Association'' (AMBLA)&lt;ref name=&quot;fonseca&quot;/&gt;.
* ''Australian Paedophile Support Group'' (APSG). Fondada en 1980 o 1983 segon autras fonts. Après èsser desarticulada a causa d'una infiltracion policèra, los sieus membres se van regropar en ''Boy Lovers and Zucchini Eaters'' (BLAZE), que foguèt rapidament dissolgut per la polícia&lt;ref&gt;Organised Criminal Paedophile Activity (en angles). 3.9 a 3.13. Parliamentary Joint Committee on the National Crime, Parlament australian, 1995.&lt;/ref&gt;.

===Belgica===


* ''Dokumentatieidients Pedofilie'' (DSAP)&lt;ref name=&quot;pimo&quot;/&gt;. Extinguida?
* ''Centre de Recherche et d'Information sur l'Enfance et la Sexualité'' (CRIES). 1982-1986. Fundate per Philippe Charpentier. Publiquèt la revista ''L'Espoir''&lt;ref&gt;&quot;Les réseaux pédo-criminels en Belgique avant l’affaire Dutroux&quot; (en francés), Françoise Van De Moortel.&lt;/ref&gt;.
* ''Fach Und Selbsthilfegruppe''. Fondada a l'inici del decènni de 1990&lt;ref name=&quot;pimo&quot;/&gt;. Extinguida?
* ''Stiekum''&lt;ref name=&quot;pimo&quot;/&gt;. Extinguida.
* ''Studiegroep Pedofilie''&lt;ref name=&quot;pimo&quot;/&gt;. Extinguida.

===Dinamarca===
* ''[[Association Pedophilic Danese]]'' (DPA). 1985-2004. Foguèt una de las associacions pedofiles mai importantas e nombrosas d'Euròpa. Après la siá su dissolucion, un grop d'exmembres decidiguèt manténer dobèrt lo luòc web de l'associacion, accessible fins a l'actualitat&lt;ref name=&quot;pimo&quot;/&gt;&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20130801073303/http://www.ecpat.nl/images/13/1216.pdf Sex offenders without Borders] (en anglés), Save the Children, 2009.&lt;/ref&gt;. Extinguida.

===Estat francés===
* ''Groupe de Recherche pour une Enfance Différente'' (GRED). 1979-1987. Publiquèt lo bulletin ''Le Petit Gredin''&lt;ref name=&quot;pimo&quot;&gt;Santiago, Pablo. &quot;Colectivos a favor de la pedofilia&quot;. A: ''Alicia en el lado oscuro'' (en espanhol). Madrid: Imagine, 2004, pp. 387-391. ISBN 84-95882-46-9.&lt;/ref&gt;. 

===Estats Units===
* ''Childhood Sesuality Circle'' (CSC). Fondada en 1975 en [[San Diego]] (Califòrnia) per un seguidor de [[Wilhelm Reich]]&lt;ref name=&quot;pimo&quot;/&gt;. Extinguida a mejans dels 1980. 
* ''[[North American Man/Boy Love Association]]'' (NAMBLA). 1978-actualitat. Es l'associacion de l'activisme pedofile mai importanta e nombrosa del mond&lt;ref name=&quot;fonseca&quot;&gt;Fonseca, Suheyla. &quot;[https://web.archive.org/web/20130921060045/http://fdc.br/Arquivos/Mestrado/Revistas/Revista10/Discente/SuheylaFonseca.pdf Um olhar crítico sobre o ativismo pedófilo]&quot; (en portugués). ''Revista da Faculdade de Direito de Campos'', num. 10 (junh 2007).&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;movem&quot;&gt;Jenkins, Philip. ''Decade of Nightmares: The End of the Sixties And the Making of Eighties America'' (en anglés). Oxford: Oxford University Press, 2006, p. 124. ISBN 0195178661.&lt;/ref&gt;. 
* ''Pedophile Information Society''&lt;ref name=&quot;fonseca&quot;/&gt;. Extinguida?
* ''Project Truth''. Foguèt una de las organizacions expulsadas de l'[[Associacion Internacionala de Gays e Lesbianas]] en 1994&lt;ref name=&quot;iin&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20130928034449/http://www.iin.oea.org/proy_trafico_ninos_internet/avances.2005.pdf Documentos sobre pornografía infantil en internet] (en espanhol), ''Instituto Interamericano del Niño, la Niña y Adolescentes''.&lt;/ref&gt;. Extinguida.

===Itàlia===
* ''Gruppo P''. Fondat en 1989 per Francesco Vallini, redactor del revista gay ''Babilonia''. Malgrat l'estatus legal de l'associacion, Vallini passèt tres ans dins empresonat, jos l'acusacion d'association criminal&lt;ref&gt;Andriette, Bill. &quot;Human Rights Wrongs&quot; (en anglés). ''The Guide'', julhet 1998.&lt;/ref&gt;. Publiquèt lo bulletin ''Corriere del pedofili''&lt;ref&gt;[http://archiviostorico.corriere.it/1993/luglio/15/gruppo_reclutava_bambini_co_0_9307151114.shtml &quot;Il &quot; gruppo P &quot; reclutava i bambini&quot;] (en italian). ''Corriere della Sera'', 1993-07-15.&lt;/ref&gt;. Extinguida.

===Norvègia===
* ''Norwegian Pedophile Group'' (NAFP). Arribèt a èsser inscricha en la federacion nacionala d'associacions omosexualas. Après èsser expulsada passèt a la clandestinitat&lt;ref name=&quot;pimo&quot;/&gt;.

===Païses Basses===
* ''Enclave Kring''. Fondada als ans 1950 pel psicolog [[Frits Bernard]]&lt;ref&gt;Bernard, Frits; Brongersma, Edward;  Sengers, Wijnand; Eeten, Peter; Haagsma, Ids. ''Sex met kinderen'' (en neerlandés). La Haye: NVSH, 1972.&lt;/ref&gt;. Considerada la primièra associacion de l'activisme pedofile, consacrada a l'estudi scientific de la pedofilia. Extinguida.
* ''International Pedophile and Child Emancipation'' (IPCE). Fondada a l'inici dels ans 1990. Lo sièu lòc web amassa de nombroses trabalhs academics sus la pedofilia&lt;ref name=&quot;iin&quot;/&gt;. Activa.
* ''[[Martijn]]''. 1982-2012. Foguèt l'associacion pedofile mai importanta d'Euròpa e la mai nombrosa del mond après NAMBLA. Malgrat que las siás activitats se mantenguèron totjorn dins la legalitat en vigor, en 2012 foguèt illegalizada pels tribunals neerlandess, los qu'adusiguèron que &quot;[las] activitats e las idèas de l'associacion son contràrias a l'òrdre public e la morala&quot;&lt;ref&gt;[http://www.volkskrant.nl/vk/nl/2686/Binnenland/article/detail/3277772/2012/06/27/Rechter-verbiedt-pedoclub-Martijn.dhtml Rechter verbiedt pedoclub Martijn] (en neerlandés). Volkskrant.nl, 2012-6-27.&lt;/ref&gt;. Publiquèt lo bulletin ''OK Magazine''&lt;ref&gt;Bernard, Frits. [http://www.ipce.info/ipceweb/Library/dutch_movement_text.htm The Dutch Paedophile Emancipation Movement] (en anglés). ''Paidika: The Journal of Paedophilia'', Vol. I, num. 2, (tardor 1987), pp. 35-45.&lt;/ref&gt;.

===Quebec===
* Coalition Pédophile Quebecois&lt;ref name=&quot;fonseca&quot;/&gt;.

===Reialme Unit===
* ''Paedophile Action for Liberation'' (PAL). 1974-?&lt;ref name=&quot;pimo&quot;/&gt;. Extinguida.
* ''[[Paedophile Information Exchange]]'' (PIE). 1974-1984. Foguèt una del associacions pedofiles mai importantas d'Euròpa. Foguèt afiliada al Conselh Nacional per las Libertats Civilas (''[[National Council for Civil Liberties]]'', NCCL)&lt;ref&gt;{{cite web|last=Beckford |first=Martin |url=http://www.telegraph.co.uk/news/politics/labour/4949555/Harriet-Harman-under-attack-over-bid-to-water-down-child-pornography-law.html |title=Harriet Harman under attack over bid to water down child pornography law |publisher=Telegraph |date=2009-03-09 |accessdate=2012-10-28}}&lt;/ref&gt;. Illo publicava le revistas ''Magpie'', ''Understanding Paedophilia'' e ''Childhood Rights''&lt;ref name=&quot;pimo&quot;/&gt;&lt;ref&gt;O'Carroll, Tom. &quot;[http://www.ipce.info/host/radicase/chap11.htm The Beginnings of Radical Paedophilia in Britain]&quot;. En: ''Paedophilia: The Radical Case'' (en anglés). Londres: Peter Owen, 1980. ISBN 0720605466.&lt;/ref&gt;.

===Soïssa===
* ''Schweizerische Arbeitsgemeinschaft Pädophile'' (SAP)&lt;ref name=&quot;pimo&quot;/&gt;. Extinguida.

==Subgròps==
===Alemanha===
* ''AG-Pädo''. Gruppo de appoio fundate in 1991 intra le association gay ''Arbeitsgruppe des Bundesverbandes Homosexualität'' (BVH). Depost le dissolution de BVH in 1997 illo deveniva parte de ''Arbeitsgemeinschaft Humane Sexualität'' (AHS)&lt;ref&gt;Bundschuh, Claudia: ''Pädosexualität'' (in germano). Opladen: Leske + Budrich, 2001. ISBN 3-8100-2930-0&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;fonseca&quot;/&gt;. En actiu.

===Belgica===
* ''Groupe d'Étude sur la Pédophilie''. Gròp d'estudi de l'associacion gay ''Infor Homosexualitaté''. En 1982 se transformèt en CRIES&lt;ref&gt;&quot;Six ans d'existence&quot;. ''L'Espoir'', CRIES, num. 21, 1986. (en francés)&lt;/ref&gt;. 

===Païses Basses===
* ''Jon''. Gròp de supòrt de la [[Societat Neerlandesa per una Reforma Sexuala]] fondat en 1979&lt;ref name=&quot;fonseca&quot;/&gt;. En actiu.

==Referéncias==
&lt;div style=&quot;font-size: 90%&quot;&gt;
&lt;references/&gt;
&lt;/div&gt;

==Ligams extèrnes==
* [http://www.ipce.info/ IPCE] Loc oficial (en alemand, espanhol, francés e anglés).
* [https://web.archive.org/web/20120516134552/http://k13-online.krumme13.org/ ''K13-Online''] (en alemand).
* [https://web.archive.org/web/20131005002145/http://danpedo.sexualpolitik.se/english/ ''Danish Pedophile Association''] Loc oficial (en danés, francés, anglés, italian e neerlandés).
* [http://newgon.com/prd/org/index.html Organizations] (en anglés). ''Pedosexual Resources Directory''.
* [https://web.archive.org/web/20121127235652/http://newgon.com/wiki/List_of_hoax_pedophilia_organisations List of hoax pedophilia organisations] (en anglés). ''Newgon Wiki''.

[[Categoria:Pedofilia]]</text>
      <sha1>8xax00jesinwxwv16hhjyir32ug3z80</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Park Jung-yang</title>
    <ns>0</ns>
    <id>151377</id>
    <revision>
      <id>2511415</id>
      <parentid>2511199</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T01:40:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>43230</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2511415</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1336" sha1="q1yzd0wjzzx10rhmn8ei50tumwgliqg" xml:space="preserve">[[Fichièr:Park Jung-yang.jpg|thumb|200px|Park Jung-yang ([[1940]])]]

'''Park Jung-yang''', (en [[corean]]: '''박중양''', [[Escritura chinesa]]:'''朴重陽''') nascut lo [[3 de mai]] de [[1872]] – mòrt lo [[23 d'abril]] de [[1959]] foguèt un burocrata, politician, e filosòf del liberalisme de la [[Corèa del Sud]]. Èra escaissat '''Haeak'''(해악, 海岳), '''Ilso'''(일소, 一笑).

=== Ligams extèrnes ===
* [https://web.archive.org/web/20170517164512/http://www.imaeil.com/sub_news/sub_news_view.php?news_id=3463&amp;yy=2010 &quot;일제가 현대 조선 개신&quot; 해방후에도 망발…친일파 박중양] The imaeil 2010.01.25 (Corèa)
* [https://web.archive.org/web/20160304033755/http://www.dailian.co.kr/news/news_view.htm?id=189674&amp;page=41&amp;code=&amp;gubun=sh&amp;search= 순종의 남행에는 친일파 뿐이었다] dailian 2010.01.30 (Corèa)
* [https://web.archive.org/web/20160303234414/http://www.dailian.co.kr/news/news_view.htm?id=189730 &quot;순종 남행이 박중양의 정치적 입지 높여&quot;] dailian 2010.01.30 (Corèa)
* [http://www.hani.co.kr/arti/society/society_general/407481.html 친일중의 친일 ‘3·1운동 자제단’은 누구?] Hankyorye 2010.03.01 (Corèa)

[[Categoria:Personalitat politica sud-coreana]]
[[Categoria:Corèa del Sud]]
[[Categoria:Naissença en 1874]]
[[Categoria:Decès en 1959]]</text>
      <sha1>q1yzd0wjzzx10rhmn8ei50tumwgliqg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Oasís de Faium</title>
    <ns>0</ns>
    <id>158118</id>
    <revision>
      <id>2511440</id>
      <parentid>2478956</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T09:20:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-56901-20</username>
        <id>65814</id>
      </contributor>
      <comment>oasi e non oasís</comment>
      <origin>2511440</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1086" sha1="ov394qre3z9vu2c8i2o36xs6jhlsknc" xml:space="preserve">{{Infobox Geografia fisica}}
{{esbòs}}
[[Fichièr:Faiyum in Egypt (2011).svg|vinheta|Localizacion dau Governorat de Faium qu'es centrat sus l'oasís e sus lo [[Lac Moeris]].]]
L’'''oasi de Faium''' es una depression dins lo [[desèrt]] situat a l'[[oèst]] de [[Nil]] e au [[sud]] dau [[Lo Caire|Caire]]. D'una superficia de {{formatnum:1270}} a {{formatnum:1700}} km², es alimentada per [[Nil]] via lo [[canau]] de Bahr Yussef que foguèt cavat vèrs {{formatnum:2300}} av. JC per aprefondir un [[oed]] qu'èra alimentat per lei vengudas deis aigas annualas dau [[riu]]. Lo centre de l'[[oasi|oasís]] es ocupat per lo [[Lac Moeris]].

L'oasís de Faium es una zòna [[agricultura|agricòla]] fòrça druda e un centre demografic important en [[Egipte]] dempuei l'[[Antiquitat]] Auta. S'i troba un nombre important de vestigis [[arqueologia|arqueologics]].

== Liames intèrnes ==

* [[Oasi|Oasís]].

== Bibliografia ==

== Nòtas e referéncias ==
&lt;references/&gt;

{{Multibendèl|&lt;!--Portal Egipte|--&gt;Portal ecologia}}
{{Autoritats}}

[[Categoria:Oasi]]
[[Categoria:Aiga d'Egipte]]</text>
      <sha1>ov394qre3z9vu2c8i2o36xs6jhlsknc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2511441</id>
      <parentid>2511440</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T09:21:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-56901-20</username>
        <id>65814</id>
      </contributor>
      <origin>2511441</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1078" sha1="jtdr4fq8ovl8f8x43lpo2wg5xsaujbs" xml:space="preserve">{{Infobox Geografia fisica}}
{{esbòs}}
[[Fichièr:Faiyum in Egypt (2011).svg|vinheta|Localizacion dau Governorat de Faium qu'es centrat sus l'oasís e sus lo [[Lac Moeris]].]]
L’'''oasi de Faium''' es una depression dins lo [[desèrt]] situat a l'[[oèst]] de [[Nil]] e au [[sud]] dau [[Lo Caire|Caire]]. D'una superficia de {{formatnum:1270}} a {{formatnum:1700}} km², es alimentada per [[Nil]] via lo [[canau]] de Bahr Yussef que foguèt cavat vèrs {{formatnum:2300}} av. JC per aprefondir un [[oed]] qu'èra alimentat per lei vengudas deis aigas annualas dau [[riu]]. Lo centre de l'[[oasi|oasí]] es ocupat per lo [[Lac Moeris]].

L'oasís de Faium es una zòna [[agricultura|agricòla]] fòrça druda e un centre demografic important en [[Egipte]] dempuei l'[[Antiquitat]] Auta. S'i troba un nombre important de vestigis [[arqueologia|arqueologics]].

== Liames intèrnes ==

* [[Oasi]].

== Bibliografia ==

== Nòtas e referéncias ==
&lt;references/&gt;

{{Multibendèl|&lt;!--Portal Egipte|--&gt;Portal ecologia}}
{{Autoritats}}

[[Categoria:Oasi]]
[[Categoria:Aiga d'Egipte]]</text>
      <sha1>jtdr4fq8ovl8f8x43lpo2wg5xsaujbs</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2511442</id>
      <parentid>2511441</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T09:22:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-56901-20</username>
        <id>65814</id>
      </contributor>
      <comment>oasi</comment>
      <origin>2511442</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1076" sha1="75b13pmiym0kz7oan7sjx9qzfphjnan" xml:space="preserve">{{Infobox Geografia fisica}}
{{esbòs}}
[[Fichièr:Faiyum in Egypt (2011).svg|vinheta|Localizacion dau Governorat de Faium qu'es centrat sus l'oasís e sus lo [[Lac Moeris]].]]
L’'''oasi de Faium''' es una depression dins lo [[desèrt]] situat a l'[[oèst]] de [[Nil]] e au [[sud]] dau [[Lo Caire|Caire]]. D'una superficia de {{formatnum:1270}} a {{formatnum:1700}} km², es alimentada per [[Nil]] via lo [[canau]] de Bahr Yussef que foguèt cavat vèrs {{formatnum:2300}} av. JC per aprefondir un [[oed]] qu'èra alimentat per lei vengudas deis aigas annualas dau [[riu]]. Lo centre de l'[[oasi|oasí]] es ocupat per lo [[Lac Moeris]].

L'oasi de Faium es una zòna [[agricultura|agricòla]] fòrça druda e un centre demografic important en [[Egipte]] dempuei l'[[Antiquitat]] Auta. S'i troba un nombre important de vestigis [[arqueologia|arqueologics]].

== Liames intèrnes ==

* [[Oasi]].

== Bibliografia ==

== Nòtas e referéncias ==
&lt;references/&gt;

{{Multibendèl|&lt;!--Portal Egipte|--&gt;Portal ecologia}}
{{Autoritats}}

[[Categoria:Oasi]]
[[Categoria:Aiga d'Egipte]]</text>
      <sha1>75b13pmiym0kz7oan7sjx9qzfphjnan</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2511446</id>
      <parentid>2511442</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T09:50:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-56901-20</username>
        <id>65814</id>
      </contributor>
      <comment>oasi</comment>
      <origin>2511446</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1070" sha1="i0hwbsgp2g975nhcfggkl5lfk02la94" xml:space="preserve">{{Infobox Geografia fisica}}
{{esbòs}}
[[Fichièr:Faiyum in Egypt (2011).svg|vinheta|Localizacion dau Governorat de Faium qu'es centrat sus l' e sus lo [[Lac Moeris]].]]
L’'''oasi de Faium''' es una depression dins lo [[desèrt]] situat a l'[[oèst]] de [[Nil]] e au [[sud]] dau [[Lo Caire|Caire]]. D'una superficia de {{formatnum:1270}} a {{formatnum:1700}} km², es alimentada per [[Nil]] via lo [[canau]] de Bahr Yussef que foguèt cavat vèrs {{formatnum:2300}} av. JC per aprefondir un [[oed]] qu'èra alimentat per lei vengudas deis aigas annualas dau [[riu]]. Lo centre de l'[[oasi|oasí]] es ocupat per lo [[Lac Moeris]].

L'oasi de Faium es una zòna [[agricultura|agricòla]] fòrça druda e un centre demografic important en [[Egipte]] dempuei l'[[Antiquitat]] Auta. S'i troba un nombre important de vestigis [[arqueologia|arqueologics]].

== Liames intèrnes ==

* [[Oasi]].

== Bibliografia ==

== Nòtas e referéncias ==
&lt;references/&gt;

{{Multibendèl|&lt;!--Portal Egipte|--&gt;Portal ecologia}}
{{Autoritats}}

[[Categoria:Oasi]]
[[Categoria:Aiga d'Egipte]]</text>
      <sha1>i0hwbsgp2g975nhcfggkl5lfk02la94</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lista de las plantas d'aiga doça</title>
    <ns>0</ns>
    <id>164516</id>
    <revision>
      <id>2511406</id>
      <parentid>2280468</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T19:24:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>43230</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2511406</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5924" sha1="e2lg8ddukk2onekwvdt3rp3gsfw89re" xml:space="preserve">'''Listas de plantas d’[[aiga doça]]''' utilizadas en [[aqüariofilia]]&lt;ref&gt;[http://www.aquaportail.com/lf-plantes-aquatiques-aquarium.html Descripcion de 550 plantas aqüaticas per aqüari] sus [https://web.archive.org/web/20130913065220/http://www.aquaportail.com/ Portal Aqüariofilia]&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20130626000108/http://www.aquaportail.com/manuel-aquariologie-tome3.html Manual d'aqüariologia, tòm 3, Las plantas ({{2nd|partida}}), Catalòg de las espècias], {{ISBN|2732600202}}&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;Rüdiger Riehl et Hans A.Baensch, ''Atlas de l’aquarium'', {{14en|edicion}}, volum 1 {{ISBN|3-88244-049-X}}&lt;/ref&gt;.

* ''[[Acorus gramineus var. pusillus]]'', [[Acorus]]
* ''[[Alternanthera|Alternanthera sp.]]'', Althernanthera
* ''[[Anubias|Anubias sp.]]'', Anubias
** ''[[Anubias augustifolia]]''
** ''[[Anubias barteri var. barteri]]''
** ''[[Anubias barteri var. caladiifolia]]''
** ''[[Anubias barteri var. nana]]''
** ''[[Anubias congensis]]''
** ''[[Anubias gracilis]]''
* ''[[Aponogeton]]''
** ''[[Aponogeton bolivianus]]''
** ''[[Aponogeton crispus]]''
** ''[[Aponogeton rigidifolius]]''
** ''[[Aponogeton ulvaceus]]''
** ''[[Aponogeton undulatus]]''
* ''[[Azolla]]''
** ''[[Azolla caroliniana]]''
** ''[[Azolla filiculoides]]''
** ''[[Azolla nilotica]]''
** ''[[Azolla pinnata]]''
* ''[[Bacopa]]''
** ''[[Bacopa australis]]''
** ''[[Bacopa caroliniana]]'', Bacopa
** ''[[Bacopa crenata]]''
** ''[[Bacopa lanigera]]''
** ''[[Bacopa madagascariensis]]'' 
** ''[[Bacopa monnieri]]''
** ''[[Bacopa myriophylloides]]''
* ''[[Baldellia]]''
** ''[[Baldellia ranunculoides]]''
* ''[[Barclaya]]'', Barclaya
** ''[[Barclaya longifolia]]''
** ''[[Barclaya motleyi]]''
* ''[[Blyxa]]''
** ''[[Blyxa aubertii]]''
* ''[[Bolbitis]]''
** ''[[Bolbitis heteroclita]]''
** ''[[Bolbitis heudelotii]]''
* ''[[Cabomba]]'', Cabomba
** ''[[Cabomba aquatica]]''
** ''[[Cabomba caroliniana]]''
** ''[[Cabomba furcata]]''
** ''[[Cabomba palaeformis]]''
* ''[[Callitriche]]''
** ''[[Callitriche stagnalis]]''
* ''[[Cardamine]]''
** ''[[Cardamine lyrata]]''
* ''[[Ceratophyllum]]'', Cératophylle
** ''[[Ceratophyllum demersum]]''
** ''[[Ceratophyllum submersum]]''
* ''[[Ceratopteris]]'' (genre de [[Hydropteridales|falguièra aqüatica.]])
** ''[[Ceratopteris cornuta]]''
** ''[[Ceratopteris pterioides]]''
** ''[[Ceratopteris thalictroides]]'', Falguièra de Sumatra
* ''[[Crassula]]''
** ''[[Crassula helmsii]]''
* ''[[Crinum]]''
** ''[[Crinum calamistratum]]''
** ''[[Crinum natans]]''
** ''[[Crinum thaianum]]''
* ''[[Cryptocoryne]]''
**''[[Cryptocoryne affinis]]''
**''[[Cryptocoryne beckettii]]''
**''[[Cryptocoryne cordata]]''
**''[[Cryptocoryne crispatula]]''
**''[[Cryptocoryne griffithii]]''
**''[[Cryptocoryne lingua]]''
**''[[Cryptocoryne longicauda]]''
**''[[Cryptocoryne minima]]''
**''[[Cryptocoryne pontederiifolia]]''
**''[[Cryptocoryne purpurea]]''
**''[[Cryptocoryne retrospiralis]]''
**''[[Cryptocoryne spiralis]]''
**''[[Cryptocoryne thwaitesii]]''
**''[[Cryptocoryne undulata]]''
**''[[Cryptocoryne usteriana]]''
**''[[Cryptocoryne walkeri]]''
**''[[Cryptocoryne wendtii]]''
**''[[Cryptocoryne × willisii]]''
* ''[[Didiplis diandra]]''
* ''[[Echinodorus]]''
** ''[[Echinodorus amazonicus]]'', Amazòna
** ''[[Echinodorus bleheri]]''
** ''[[Echinodorus cordifolius]]''
** ''[[Echinodorus horemanii]]''
** ''[[Echinodorus latifolius]]''
** ''[[Echinodorus major]]''
** ''[[Echinodorus osiris]]''
** ''[[Echinodorus parviflorus]]''
** ''[[Echinodorus tenellus]]''
* ''[[Egeria densa]]'', Elodèa d’Argentina
* ''[[Eichhornia crassipes]]''
* ''[[Elodea]] densa'' : veire ''[[Egeria]] densa''
* ''[[Heteranthea zoterifolia]]''
* ''[[Hydrocotyle leucocephala]]''
* ''[[Hydrocotyle vulgaris]]''
* ''[[Hygrophila]]''
** ''[[Hygrophila corymbosa]]''
** ''[[Hygrophila difformis]]''
** ''[[Hygrophila polysperma]]''
* ''[[Langenandra sp.]]''
* ''[[Limnophila sp.]]'', Limnophiles
** ''[[Limnophila aquatica]]'', Limnofila aqüatica
** ''[[Limnophila sessiliflora]]'', Limnofila de flors sessilas
* ''[[Lobelia cardinalis]]'', Lobèlia cardinala
* ''[[Ludwigia]] sp.'', Ludwigias e Jussias
* ''[[Micranthemum micranthemoides]]'', Micrantèma d’America
* ''[[Microsorium pteropus]]'', Microsorium
* ''[[Myriophyllum]]'', Miriofilas
** ''[[Myriophyllum alterniflorum]]'', Miriofila de flors altèrnas
** ''[[Myriophyllum mattogrossense]]'', Milafuèlhas de Matto Grosso
** ''[[Myriophyllum pinnatum]]'', Miriofila penat, Milafuèlhas penat
** ''[[Myriophyllum spicatum]]'', Miriofila d'espigas
** ''[[Myriophyllum tuberculatum]]'', Milafuèlhas roge
** ''[[Myriophyllum verticillatum]]'', Myriophylle verticillat
* ''[[Najas &quot;microdon&quot;]]''
* ''[[Nymphaea lotus]]'', Lotus tigrat
* ''[[Nymphaea]]''
* ''[[Pistia stratiotes]]'', Pistia
* ''[[Riccia fluitans]]'', Riccia
* ''[[Rotala macrandra]]'', Rotala
* ''[[Rotala rotundifolia]]''
* ''[[Sagittaria subulata var. platyphylla]]'', 
* ''[[Sagittaria subulata]]'', Sagitària
* ''[[Samolus parviflorus]]''
* ''[[Saururus cernuus]]''
* ''[[Vallisneria]]''
** ''[[Vallisneria aethiopica]]''
** ''[[Vallisneria americana]]''
** ''[[Vallisneria alternifolia]]''
** ''[[Vallisneria anhuiensis]]''
** ''[[Vallisneria asiatica]]''
** ''[[Vallisneria asiatica var biwaensis]]'',
** ''[[Vallisneria gigantea]]'', Vallisneria giganta
** ''[[Vallisneria natans]]''
** ''[[Vallisneria spiralis]]''
** ''[[Vallisneria sp.]]''
* ''[[Vesicularia dubyana]]'', Mofa de Java

== Nòtas e referéncias ==
{{Referéncias}}

== Vejatz tanben ==
=== Articles connèxes ===
* [[Planta aqüatica]]
* [[Erbièr aqüatic]]
* [[Lista de las plantas aqüaticas de França]]

== Ligam extèrne ==
* [https://web.archive.org/web/20091218102431/http://www.aqua-passion.com/fiches_plantes/index.php Aqua-Passion.com, Fichas plantas]

{{Portal|aqüariofilia|botanica}}

[[Categoria:Indèx de plantas]]
[[Categoria:Lista en rapòrt amb la flòra]]
[[Categoria:Planta d'aqüari]]</text>
      <sha1>e2lg8ddukk2onekwvdt3rp3gsfw89re</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pòrc-espin</title>
    <ns>0</ns>
    <id>166755</id>
    <revision>
      <id>2511438</id>
      <parentid>2415739</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T09:05:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jiròni</username>
        <id>239</id>
      </contributor>
      <origin>2511438</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1068" sha1="8x5lnc5heq604g0htywdt61g99ouwr9" xml:space="preserve">[[Fichièr:Hystrix cristata 03 by Line1.jpg|thumb|280px|Pòrc-espin african.]]
'''Pòrc-espin''' es lo [[nom vernacular]] que designa d'unes [[Rodentia|rosegaire]]s que se despartisson en doas familhas : los [[Hystricidae|istricids]], es a dire los pòrcs-espins del [[Mond Vièlh]] e los [[Erethizontidae|eretizontids]], es a dire los del [[America|Mond novèl]]. Longtemps amassats dins un sol grop, las doas familhas son uèi separadas : en mai d'una ròba plena d'espinas e de sas costumas nocturnas partejadas,  nombrosas e prigondas diferéncias los separan d'un grop a l'autre.

Lo nom dels pòrcs-espins ven de las espinas caracteristicas que los cobrisson la [[pel]]. Malgrat lo nom, los pòrcs-espins tenon pas cap parentat dirècte amb los [[pòrc]]s autentics, qu'apertenon al grop dels [[Artiodactyla|artiodactils]]. Se devon pas confondre tanpauc amb los [[eriç|erices]], que e mai que sián tanben cobèrts d'espinas, apertenon a l'òrdre dels [[eulipotifles]].

[[Categoria:Rosegaire (nom vernacular)]]
[[Categoria:Istricid]]
[[Categoria:Eretizontid]]</text>
      <sha1>8x5lnc5heq604g0htywdt61g99ouwr9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Trabalh dels enfants</title>
    <ns>0</ns>
    <id>174861</id>
    <revision>
      <id>2511419</id>
      <parentid>2498612</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T06:42:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>43230</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2511419</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="88547" sha1="pimb7awkiamom05i5pivbh7xas11vxj" xml:space="preserve">[[Fichièr:HN99~Worker_7xKidsWork.jpg|vinheta|Enfants al trabalh al [[Onduras]], 1999]]
Lo '''trabalh dels [[Enfant|enfants]]''' es la participacion de personas [[Majoritat d'edat|minoras]] a d’activitats a de fins economicas e paréis mai o mens a l’exercici d’una profession per un [[adult]]. Al nivèl internacional, l’[[Organizacion Internacionala del Trabalh|Organizacion internacionala del trabalh]] (OIT) lo definís en comparant l’edat a la penibilitat del pretzfach, al mens pels enfants de mai dotze ans d’edat.

En practica, d’entre los enfants trabalhadors, se destria lo trabalh « acceptable » (leugièr, fasent partit de l’[[educacion]] de l’enfant e de la vida de [[Familha (parentala)|familha]], permetent l’escolarizacion) e lo trabalh « inacceptable » (tròp longtemps, tròp jove, tròp dangierós, etc.) ; es aqueste darrièr que cobrís mai sovent la nocion de « trabalh dels enfants ». Èra estimat en 2000 que mai de 210 milions d’enfants de 5 a {{Nombre amb unitat|14|ans}} e de 140 milions d'adolescents de 15 a {{Nombre amb unitat|17|ans}} realizarián una activitat conomica son concernits pels mond; mai de 8 millions son dins una de las « piège formas de trabalh dels enfants » : [[enfant soldat]], [[prostitucion]], pornografia, trabalh forçat, trafecs e activitats illegalas.
[[Fichièr:Hurrier_Cobden_1853.jpg|vinheta|La mina e lo trabalh dels enfants ; en [[1853]] : « los esclaus blancs d'[[Anglatèrra]] ».]]
En 2013, lo Burèl internacional del Travalh dona lo chifre de 168 milions d'enfants que trabalhan dins lo mond o gaireben 85 milions farián un trabalh dangirós. De chifres donc en baissa que testimònian d'un cambiament de las legislacions mai en favor dels enfants, mas lo movement deu de segur contunhar amb un engatjament mai fòrt venent de las entrepresas e dels Estats,.

Lo trabalh dels enfants es lo subjècte de fòrça conviccions estereotipadas dins lo [[Occident|mond occidental]], qu’es subretot conegut pels escandals mediatizats: un enfant al trabalh es vist tipicament coma un « enfant-esclau », dins un país del tèrç mond, emplegat dins un talhièr textil asiatic per una granda marca de vestits o enfant de las carrirèras en Sudarica. En realitat, i d’enfants al trabalh dins gaireben totes los païses del mond, coma dins los païses desvolopats que son l’[[Itàlia]] o loes [[Estats Units d'America|EUA]] ; las usinas e talhièrs mascan lo fach que les tres quarts d’aqueste trabalh s’econtra dins l’[[agricultura]] o las activitats domesticas, dins lo mitan familial; e se los enfants-esclaus existisson, forman pas qu’une minoritat. Èra present avant l’[[industrializacion]] o la [[globalizacion]], quitament s’ambedos fenonens faguèron aqueste trabalh mai visible.

Segur que l’eliminacion de las « pièger formas de trabalh » se discuta pas, l’abolicion es pasmens un subjècte de debat pels autres enfants; la luta contra la [[pauretat]] e las malas condicions de trabalh demora un objectiu comuns als « abolicionistas » e a las organisazacions mai pragmaticas. Dempuèi 1992, lo programa IPEC assag de federar las accions entrepresas. 
[[Fichièr:Young_girl_working.jpg|vinheta|Enfant jova trabalhant sola. Fotogafiata a [[Aït-Ben-Haddou]], [[Marròc]], lo 17 de mai de 2008.]]
[[Fichièr:SenegalHerder.jpg|vinheta|Pastorèl al [[Senegal]].]]
[[Fichièr:Jakarta_slumlife62.JPG|vinheta|Enfant [[Recuperacion|recuperant de degalhs]] a [[Jakarta]], [[Indonesia]].]]

== Definicions ==

=== Edat minima e trabalh ===
[[Fichièr:Vietnam_Saigon_Child_in_the_Street.jpg|vinheta|Vendeira de [[Bananièr|bananas]] a [[Ho Chi Minh (ciutat)|Hô-Chi-Minh]], [[Vietnam]].]]
L’[[Organizacion Internacionala del Trabalh|Organizacion internacionala del trabalh]] utiliza las definicions seguentas dins sas publicacions que son sovent la referéncia per l’analisi del trabalh dels enfants:

* Un enfant es una persona de mens de 18 ans d’edat; qu’es sovent considerat que los enfants de mens de 5 ans sont tròp jove per trabalhar (quitament s’existís d’abuses), las estatisticas prenon sovent en compte los enfants entre 5 e 17 ans.
* Lo trabalh es definit coma una « activitat economica », que siá pagada o non. Aquò permet d’inclure l’[[economia informala]] o lo [[trabalh domestic]] dins un autre fogal que lo sieune. Los enfants son destriats dins cinc categorias: trabalhant, trabalhant e anant a l’escòla, anant a l’escòla e trabalhant pas, trabalh domestic, e sens activitat (malautiá, educacion informala, etc.).

Aquestas definicions son subretot estatisticas e permeton pas d’establir la limita entre trabalh « acceptable » (segon las convencions internacionalas) o non. La convencion {{Numèro}}138 de l’OIT sus l’edat minima d’emplec de [[1973]] es lo document de referéncia a l’ora d’ara : una [[Majoritat d'edat|edat minima]] generala, una edat minima pels trabalhs leugièrs e una autra pel dangiroses. Tanben destria los « païses ont los servicis economics e d’education an un desvolopament sufisent » e los autres ; pels autres païses, l’edat minima generala es de 15 ans o l’edat de fin d’escolarizacion obligatòria s’es mai nauta (14 ans dins lo païses en desvolopament) ; pels trabalhs leugièrs, 13 ans (contra 12 ans) ; pels trabalhs dangieroses, 18 ans, o 16 segon unas condicions (idem).

=== Tipe de trabalh, acceptabilitat ===
[[Fichièr:Pyramide_travail_enfants.svg|vinheta|Diagrama dels diferents tipes de trabalh dels enfants, segon l’OIT. Los chifres correspondon al nombre d’enfants dins aquestas condicions (en milions), sugon l’evaluacion globala de 2002. La linha puntejada destria las formas accaptablas e las non acceptablas al sens de l’OIT.]]
La convencion {{Numèro}}138 de l’OIT impausa de definir los trabalhs « leugièrs » e « non dangieroses ». Segon la quita convencion, un « trabalh luegièr » dèu èsser sens dangièr per la santat e lo desvolopament de l’enfant e deu pas l’empachar d’anar a l’escòla o de « beneficiar de sa formacion ». Es çò que l’[[UNICEF|Unicef]] nomena ''{{Lang|en|childwork}}'' (o « trabalh confòrme a la nòrmes de l’OIT ») : aqueste trabalh es sovent benefic per los educacion. Dins las estatisticas, aquò es sovent simplificat per venir « un trabalh non dangierós prenens mens de 14 oras per setmanas ». Las doas autras categorias de trabalh son dich de trabalhs dangieroses e las « pièger formas de trabalh dels enfants » (en anglés: ''Unconditional worst forms of child labour'').

Un « trabalh dangierós » es de biais genral çò que pòt « comprometre la santat o la seguretat fisica o morala d’un enfant » ; mai precisament, aquò inclutz los mestiers de la construccion, dins las minas, amb unas maquinas, al contacte de [[Pesticida|pesticids]], de mai de 43 oras per setmanas, etc. : la convencion de l’OIT {{Numèro}}190 definís aquestas formas mai precisament, tot coma las leis nacionalas.

L’Unicef utiliza la nocion de ''{{Lang|en|child labour}}'' (o « trabalh non confòrme normes de l’OIT ») enclusissent los trabalhs dangieroses (quina que siá l’edat), los mens de 12 ans d’edat que trabalhan dins una de las brancas de l’economia de dels trabalhs non dangirós realizat mai de 14 oras per setmana (12-14 ans).

Las « pièger formas de trabalh dels enfants » son definidas per la convencion OIT {{Numèro}}182, article 2, e inclusissent lo trafec d'enfants, lo trabalh forçat o per rendre un deute, la participacion dels enfants a de [[Guèrra|conflictes]] armats (coma enfants soldats mas tanben coma messatgièrs, portaires, etc.), l’exploitacion sexuala per la [[prostitucion]] e la pornografia e tanben las activitats illegalas coma lo trafec de [[dròga]].

== Istòria ==
Paréis que los enfants aurián trabalhat dempuèi l’[[Antiquitat]], subretot al camp amb lors parents e per participar al pretzfachs domestics. En [[Euròpa]] e en [[America del Nòrd]], la [[revolucion industriala]] provòca una presa de consciéncia de lors condicions de trabalh e mèna progressivament a una restriccion del trabalh dels enfants. Dins los païses ara « en desvolopament », es sonqua a partir de la [[globalizacion]] del sègle XX qu’una veraia presa de consciéncia se realize.

=== Avant l’industrializacion ===
[[Fichièr:Amphora_olive-gathering_BM_B226.jpg|vinheta|Adolescents abatalhant d’[[Oliva|olivas]] en [[Grècia antica]].&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Anfòr de còl atic de figuras negras del Pintre d’Antimenès, vèrs -520, [[British Museum]], Londres.]]
Lo trabalh dels enfants existís dempuèi l’[[Antiquitat]]: l’enfança èra alara un periòde cort a causa de la fèbla esperança de vida. Los enfants participan als pretzfachs domestics e agricòls. Lo cercle de la familha es lo principal « luòc de trabalh », los enfants participant atal a l’economia de l’ostal. Se los mainats aprenon progressivament lo mestièr del paire, las mainadas son educadas a tenir l’ostal puèi, a partir de l’[[Edat Mejana]], son emplegadas dins l’artesanat a domicili, per exemple amb lo teissatge. L’[[educacion]] a l’Edat Mejana es pas gaire practicada e reservada a las familhas aisidas. Encara a partir de l’Edat Mejana, los enfants comença a trabalhar fòra del fogal per respondre a l’encòp a la demanda d’emplegaires en cerca de man d’òbra pauc costosa e al besonh de provesir los besonhs de las familhas pauras: los mainats emplgats dins lo camp e las mainadas coma servicialas d’ostals.

De [[Contracte de trabalh|contractes de trabalh]] apareisson jol la forma de « contrates de logatge »&lt;ref name=&quot;Ariès&quot;&gt;Philippe Ariès, ''L’Enfant et la vie familiale sous l’Ancien Régime'', Seuil, coll. Points Histoire, 1975, 316 p. {{ISBN|978-2020042352}}.&lt;/ref&gt; o de plaçament coma [[Aprendissatge|aprendís]] dins la corporacions de las vilas e a partir de 12 o 13 ans. I a tanben d’enfants e adolescents suls grands obradors de construccion, beneficiant pasmens d’un salari inferior a aqueste d’un adult se ne recep un&lt;ref&gt;Un apprenti de 14 ans gagne en général le tiers du salaire d’un adulte. Voir Danièle Alexandre-Bidon et Didier Lett, ''Les Enfants au Moyen Âge'', Hachette, 2004 {{ISBN|978-2012791565}}.&lt;/ref&gt;. Los enfants abandonats e los [[Orfanèl|orfanèls]] ({{formatnum:35000}} par an en França vèrs [[1830]])&lt;ref&gt;Voir l’article [[Abandon d'enfant sous l'Ancien Régime]], source Jean Sandrin, ''Enfants trouvés, enfants ouvriers, {{XVIIe}}-{{s-|XIX|e}}'', Éditions Aubier, 1982 {{ISBN|2-7007-0272-7}}&lt;/ref&gt; son plaçats al trabalh per las institucions que las aculhisson, coma pour d’òbras de cordura (òbra venduda enseguida), mas tanben plaçats en aprentissatge. De minoras [[Prostitucion|prostituidas]] (de fòrça) e d’enfants vivent de mendicitat coma es a vegada lo cas ara.

A la fin del sègle XVIII, l’escòla demora encara tan pauc espandida e los enfants son sovent plaçats comme vailet al camp (a partir de 9 o 10 ans) o coma servicials en vila. Se dich qu’èran mai de {{formatnum:120000}} a [[Londres]] dins las annadas 1850&lt;ref name=&quot;Manier I2&quot;&gt;Bénédicte Manier, ''op. cit.'', chap. I « Le travail des enfants dans l’histoire », pp. 5 - 16.&lt;/ref&gt;. Lo trabalh informal se desvolopan dins las grandas vilas i a alara de ceraires de calçaduras, vendeires de jornals, portaires, escobilhaires; i a tanben d’enfants dins los teatres e los circs. En l’abséncia de proteccion sociala, lor salaris servís de suplement a aqueste dels parents e permet entre autres de satsifar los lor besonhs.

=== La revolucion industriala ===

==== Los enfants obrièrs ====
[[Fichièr:Coaltub.png|vinheta|Enfants emplegats dins una mina de carbon a l’epòca victoriana]]
[[Fichièr:Child_laborer.jpg|vinheta|Dins una usina [[Estats Units d'America|dels EUA]] a Newberry, [[Carolina del Sud]], en [[1908]].]]
La [[Revolucion industriala|revolucion industrial]] espelís primièr al [[Reialme Unit|Reilame Unit]] e en [[França]] a la fin del sègle XVIII e al XIX. Alara que fòrça manufacturas, las minas o los obradors emplegan d’obrièrs en massa, aquestes, mai sovent amb fòrça enfants e fèble revengut, encoratjan lors enfants a dintrar amb eles a l’usina ont realizan de preztfachs dins la mèsmas malas condicions que los adults. I a los enfants dins los ''cotton mills'' del Nòrd de l’[[Anglatèrra]], dins los descargadors e los talhièrs textils dels [[Estats Units d'America|EUA]] o dins las filaturas en França.

Lo trabalh dels enfants, amb aquete de las femnas, a tres avantatges pels industriels. Permet de far pression per baissar los salaris dels obrièrs adults masculins; permet de liurar la familha entièra al trabalh obrièr, çò qu’accelèra la trencadura amb lo mond rural tradicional; enfin provesís una man d’òbra mai abondanta, permetent d’utilizar las maquinas amb un rendiment plen&lt;ref name=&quot;Rioux&quot;&gt;Jean-Pierre Rioux, ''La Révolution industrielle'', ''Nouvelle édition'', Points Histoire, 1989 {{ISBN|2 02 010871 2}}, pp. 174-175&lt;/ref&gt;.

La soplesa e la talha pichona dels enfants lor donavan d’aptituds que los adults an pas. Son emplegats a d’òbras fòrça precisas, pòdon tirar serpentejant los vagonets pels corredors de las minas, netejar las partidas mens accessiblas de las maquina o alara nosar los fials trencats rèire los mestièrs de teísser&lt;ref name=&quot;Rioux&quot;&gt;Jean-Pierre Rioux, ''La Révolution industrielle'', ''Nouvelle édition'', Points Histoire, 1989 {{ISBN|2 02 010871 2}}, pp. 174-175&lt;/ref&gt;. Lo trabalh es fòrça precós: los enfants de quatre ans son pro cercats per èsser  « formats » sus las maquinas d’el moment que tenon l’aptitud fisica.

En Angletèrra, las parròquias civilas, qu’an la cargas dels secors als enfants abandonats, los vendent als industrials, mejans d’anóncias dins la premsa, quand volgavan pas pus los secórre o fan fàcia a un demai d’enfants. Aquesta tracta se fa sovent  quitament sens l’avís dels parents&lt;ref name=&quot;Rioux&quot;&gt;Jean-Pierre Rioux, ''La Révolution industrielle'', ''Nouvelle édition'', Points Histoire, 1989 {{ISBN|2 02 010871 2}}, pp. 174-175&lt;/ref&gt;.
[[Fichièr:Noon_hour._These_boys_are_all_working_in_the_Illinois_Glass_Co.jpg|esquèrra|vinheta|Mainats trabalhant dins una manufactura de veire, [[Illinois]], 1910]]
Segur que lo trabalh es dur, mas las enquèstas de l’epòca testimònian en mai de sevicis infligit pels emplegaires: los membres tròp corts dels enfants son adaptats a la maquina per d’aparelhs, son foetats quand la cadéncia de production baissa&lt;ref name=&quot;Rioux&quot;&gt;Jean-Pierre Rioux, ''La Révolution industrielle'', ''Nouvelle édition'', Points Histoire, 1989 {{ISBN|2 02 010871 2}}, pp. 174-175&lt;/ref&gt;. Aquestas condicions an de consequéncias sanitàrias. Coma las femnas, los enfants trabalhant dins lo textil son sovent tocats per la [[tuberculòsi]], a causa de la posca e de l’umiditat. Patisson tanben d’[[asma]], de diferentas [[Allergia|allergias]]. Les enfants son sovent subjèctes a d’[[Escoliòsi|escoliòsis]] e de [[Raquitisme|raquitismes]]. Segon una enquèsta de la ''British Association'' de 1878, los mainats de onze e dotze ans dels mitans obrièrs an una talha inferiora a {{Nombre amb unitat|12|cm}} d’aquestes dels mitans borgeses e aristocratics anant a l’escòla.

Pendent lo sègle XIX, l’importança del trabalh dels enfants varia segon los lectors e los periòdes. Atal, se en Anglatèrra la part dels enfants dins la man d’òbra de l’industria del coton es de solament 5 % en 1850, contra 13,3 % en 1834, ven fòrça de l’escasença de las crisis economicas (14 % en 1874)&lt;ref name=&quot;Rioux&quot;&gt;Jean-Pierre Rioux, ''La Révolution industrielle'', ''Nouvelle édition'', Points Histoire, 1989 {{ISBN|2 02 010871 2}}, pp. 174-175&lt;/ref&gt;. L'istorian Howard Zinn precisa qu'als EUA en 1880, un enfant de mens de setze ans sur sièis trabalha (16,7 %).

==== La presa de consciéncia ====
Se la revolucion industriala benlèu faguèt pas aumentar lo nombre d’enfants al trabalh – que fòrça èran de per avant emplegats dins los camps e pretzfachs domestics – es que las novèlas condicions induchas per l’industrializacion e lo desvolopament d’una disciplina del trabalh pròpre al foncionament de novèlas fabricas que’n percutèron prigondament la natura. L’istorian E. P. Thompson sosten que l’intensitat del trabalh dels enfants aumentèt plan fòrça entre 1780 e 1840 e precisa: « Dins las fabricas, la man d’òbra dels enfants e adolescents aumentava cada annada; e, dins fòrças mestièrs « indignes », la jornada de trabalh s'alongava e lo trabalh s'intensificava ». Segon Paul Bairoch, començavan a trabalhar mai joves, e las condicions de trabalh venguèron pièger per l’abscéncia dels parents dins la mesure ont los enfants pas mai trabalhavan per lors parents coma dins las societats tradicionalas. La durada del trabalh s’alonga (fins a 16 oras per jorn dins la premièra fasa de l’industrializacion), per de pretzfachs monotons e repetitius, e per de salaris desisòris.
[[Fichièr:Mill_Children_in_Macon_2.jpg|esquèrra|vinheta|Enfants al trabalh de coton, Macon en [[Georgia (Estats Units)|Georgia (EUA)]], 1909]]
L’arribada massissa dels enfants dins las usinas fa plan visiblas lors condicion de trabalh miserablas e subretot los expausa a la lutz. D’enquestas permetent d’obténer d’evaluacions del fenomèn. L’''Estatistica genrala de la França'' de 1840 compta {{formatnum:130000}} enfants de mens de 13 ans dins los talhièrs de mai de detz salariats, 20 % dels minors de [[Carmauç]] son d’enfants en 1850&lt;ref&gt;[[Gérard Noiriel]], ''Les Ouvriers dans la société française'', Seuil, 2002 {{ISBN|978-2020580243}}&lt;/ref&gt; e vèrs 1840, los enfants forman 12 % dels obrièrs de l’industria. Los accidents dins las usinas, los aclapaemnts e las explosions dins las minas fan fòrça nafrats e mòrts e atiran l’atencion del public.

Los primièrs rapòrts venon dels mètges, d’inspectors o d’elegits descrivent los accidents e las condicions de trabalh dels enfants. Tanben, las òbras de [[Charles Dickens]] puèi de [[Victor Hugo]], d'[[Émile Zola]] fan resson; lo trabalh dels enfants es utilizat per denonciar l’expleitacion de la classa obrièra ([[Karl Marx]] e [[Friedrich Engels]], dins lo ''[[Manifèst del Partit comunista|Manifèst del partit comunista]]'', preconisan tanben l’interdiccion del trabalh dels enfants). Una partida de las industrias replica que la pichona talha dels enfants lor permet de realizar unes pretzfachs impossibles als adults (un punt ara rebutat mas plan acceptat a l’epòca) e que l’emplec d’enfants lor empacha de vagar, contribuís tanben a la patz sociala e ajuda las familhas pauras. Entre las doas posicions, la reglementacion puèi l’abolicion del trabalh dels enfants en Euròpa e en America del Nòrd pren mai d’un sègle.

=== Abolicion progressiva en Euròpa e als EUA ===
Lo trabalh dels enfants es d’en primièr reglamentat puèi abolit. En Anglatèrra, lo ''Factory Act'' de 1833 interdit, dins l’industria textila, lo trbalh dels enfants de mens de 9 ans d’edat, e limita lo temps de trabalh jornalièr segon l’edat (10 oras pels enfants de 9 a 14 ans, 12 oras per aquestes entre 14 e 18 ans) ; aquesta lei es alargada a l’ensemble de las activitats pas qu’en 1853. En França, lo doctor Villermé publica son ''Tablèu de l’estat fisic e moral dels obrièrs'', tablèu òrre de las condicions de trabalh dels enfants, alara que lo matematician Dupin escriu ''Del trabalh dels enfants qu’emplegan los talhièrs, las usinas e las manufacturas'' en [[1840]], çò que mèna a la lei del 21 de març de 1841 (''Lei relativa al trabalh dels enfants emplegats dins las manufacturas, usinas e talhièrs'') portant l’edat minim a 8 ans e limitant lo trabalh de nuèch. La durada de trabalh es tanben reglamentada e l’escolarizacion obligatòria fins a 12 ans d’edat mas aquestas mesuras an pauc d’efièch, Louis Villermé denonciant d’industrials qu’amagan los enfants pendent las inspeccions. En 1874, una novèla lei limita l’emplec avant 12 ans d’edat. Als [[Estats Units d'America|EUA]], d’Estats industrials coma lo [[Connecticut]] o lo [[Massachusetts]] limitan la durada de trabalh a detz oras jornalièras en [[1843]].

A la fin del sègle XIX en Euròpa, l’edat minima es encara de 9 ans en Itàlia, 10 ans al Danemarc, 12 ans en Alemanha e als Païses Basses mas de 14 ans en Soïssa. Lo trabalh de nuèch, los [[Dimenge|dimenges]] e lo feriats es enebit avant 16 ans d’edat dins fòrça païses. L’edat minima per la davalada dins las minas es mai sovent d’un a dos ans mai naut. La durada de trabalh es baissada a 6 oras en Angletèrra avant 14 ans d’edat, 8 oras en Itàlia, 12 oras en Belgica.
[[Fichièr:Abolish_child_slavery.jpg|vinheta|Doas gojatas portant d’eslogans « ''Abolish child slavery'' » (« Abolissatz l’esclavatge dels enfants »), en anglés e en [[yiddish]], pendent la ''labor parade'' a [[Nòva York]] lo 1èr de mai de 1909.]]
L'arribada de l’escolarizacion obligatòria es lo factor mai decisiu per la baissa del trabalh dels enfants en Euròpa. L’escòla dintra d’en primièr en conflicte amb l’usina: pels parents, l’escolaritat còsta car alara qu’un enfant al trabalh melhora las finaças; pels industrials, los oraris de l’escòla venon concurenciar las oras de trabalh autorizadas. En França, cal l’imposicion de l’escòla primària obligatòria de 6 a 13 ans per Jules Ferry en 1880-1881. Sa gratuitat permet de cambiar lentament las mentalitats en fasent de l’escòla la nòrma, quitament pels enfants d’obrièrs que prendràn de temps a comprene l’interés. Las allocacions familialas autrejada segon de l’assiduitat escolara contribuís encara a aquesta generalizacion, tot en compensant per las familhas pauras la pèrda de salari associada a la fin del trabalh dels enfants. Atal aquesta mesura permetèt de reduire fòrça (mas pas totalament) lo trabalh domestic e agricòl dels enfants.

Los autres païses d’Euròpa e d'America del Nòrd prenguèron de camins similars tot en auçant l’edat minima pendent lo sègle XX per aténher mai sovent 16 ans d’edat a la fin de l’escolaritat obligatòria (en França en 1959, als EUA en 1938).

=== Los païses en desvolopament ===
[[Fichièr:Young_boy_grinding_sugar_cane_in_Liberia.jpg|esquèrra|vinheta|Molin de [[cana de sucre]], [[Libèria|Liberia]], 1968.]]
Se lo trabalh dels enfants existís encara dins los païses desvolopats, son incidéncia i es venguda e demorèt fèble dins la segonda mitat del sègle XX: l’OIT indica que près de 3 % dels enfants dels païses industrializats son « economicament actius ». Al contrari, dins los païses en desvolopament, l’incidéncia del trabalh dels enfants demora nauta. Aqueste trabalh demorèt en granda partida « invisible », sovent cantonat a l’esfèra familiala o a las zonas ruralas.
[[Fichièr:Young_Maasai_herder_Kenya,_1979.jpg|vinheta|Pastorèl ''Maasai'' al [[Kenya]] en 1979: lo trabalh amb la familha dins l’agricultura demora majoritari, e de mal quantificar.]]
La [[globalizacion]] cambièt aqueste estat, a l’imatge de la revolucion industriala, faguèt mai visible aqueste trabalh e las condicions sordidas en que se practica. Dins las [[annadas 1980]], d’escandals atirèron l’atencion del public occidental suls enfants trabalhant dins los talhièrs de confection asiatics (« ''sweatshops'' ») o suls enfants de las carrièras subrevivent de pichons trabalhs. Una ONG, localas o internacionalas, se creèron amb l’objectiu d’eliminar lo trabalh dels enfants. L’OIT lancèt lo « Programa focal sul trabalh dels enfants » en 1992 e de campanhas foguèron menadas per incitar las entrepresas europèas e nordamericanas e tanben las multinacionalas a utilizar pas lo trabalh dels enfants. La primièra estimacion globala del nombre d’enfants al trabalh paréis en [[1996]] puèi revisadas en [[2002]]. Aquesta estimacion permetèt de sasir melhor l’amplor del fenomèn coma sas caracteristicas. E tanben en 2002, lo [[12 de junh]] foguèt declarat « jornada mondiala contra lo trabalh des enfants ».

Dempuèi agust de  2014, la [[Bolívia|Bolivia]] autoriza lo trabalh dels enfants a partir de 10 ans d’edat. S’aquesta novèla lei permet d'encastrar lo sector, una demanda dels sindicats, es tanben criticada per riscar d’encoratjar d’enfants a trabalhar fòrça jove. L'[[UNICEF]] exprimiguèt sa « preocupacion » e l'[[Organizacion Internacionala del Trabalh|OIT]] anoncièt una enquèsta.

== Situacion actuala ==

=== Estimacions globalas ===
[[Fichièr:Child_worker.jpg|vinheta|Jovent trabalhant a levar la posca d'un potz, [[Gàmbia|Gambi]], 2008]]
La majoritat de las estatisticas existissent sul trabalh dels enfants son pas que d’estimacions a causa del caractèr informal e a vegada illegal de las activitats concernadas, de la confusion amb lo trabalh dels adults e del fach que gaireben totas las activitats se debanan dins la familha. Venon de diferentas organizacions: l'[[Organizacion Internacionala del Trabalh|OIT]] (e subretot lo BIT) menèron doas evaluacions al nivèl mondial, l'una publicada en 1996 a partir de questionaris realizats dins las annadas 1990 portant suls 5-14 ans, l'autra publicada en 2002 amb una metodologia retocada portant suls 5-17 ans. Los chifres son sovent extrapolats a partir d’enquestas in situ e de questionaris, donant atal sonque una indicacion del nombre d’enfants concernits dins cada país e dins cada sector, mas aquestas indicacions son pasmens utilas per obtèner un òrdre de grandor del fenomèn. L'OIT provesís sas donadas a d’autras agéncias de l'[[Organizacion de las Nacions Unidas|ONU]] coma l'[[UNICEF|Unicef]] o l'[[UNESCO|Unesco]], aquestas estimacions essent utilizada per fòrça ONG, de [[Sindicat|sindicats]], de govèrns e per la Banca mondiala e venguèron la referéncia ''de facto''. D’estatisticas actualizadas e publicadas en 2006 amb la mèsma metodologia qu’en 2002, permetent pel primièr còp una comparason.

D’autras estimacions venon de l’Unicef, de la CISL que pren sas donadas s’estudis realizadas pels sindicats locals e tanben las ONG implicadas dins aquestes domènis coma ''[[Amnistia Internacionala|Amnesty International]]'' pels enfants-soldats, ''Anti-Slavery International'' per l’escalvatge d’enfants o ECPAT per l’expleitacion sexuala dels enfants; los govèrns produson tanben las lors estimacions. L’OIT demora la sola organizacion a aver produch una metodologia e d’estimacions globalas, per exemple amb lo projècte SIMPOC (''Statistical and Information Monitoring Programme'') dins 29 païses diferents e amb lo progama IPEC (Programa internacional per l'abolicion del trabalh dels enfants).

Dins so rapòrt de 2002, l’OIT dona tanben lo chifre de 351,7 milions d’enfants entre 5 e 17 ans d’edat realizant una activitat en 2000, 23 % d’aquesta seria d’edat, amb 210,8 milions entre 5 e 14 ans. Quitament s’aquestes chifre representan gaireben un quart dels 5-17 ans, encora sovent considerada coma una estimacion « minimala » a causa de l’invisibilitat del trabalh domestic e tanben de la prudéncia de l’OIT dins sa metodologia. Las filhas representan 47 a 50 % dels enfants al trabalh segon lo talhon d’edat, 45 % pels trabalhs dangieroses, mas son mai implicadas dins lo trabalh domestic qu’es mens visible.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+Nombre d’enfants (en milions) al trabalh per escalon d’edat dins lo mond en 2000, segon l’OIT
! rowspan=&quot;2&quot; |Escalon d’edat
! rowspan=&quot;2&quot; |Total d’enfants
! colspan=&quot;2&quot; |Enfants al trabalh
! colspan=&quot;2&quot; |amb trabalh:
! colspan=&quot;2&quot; |Enfants non escolarizats
! colspan=&quot;2&quot; |Enfants escolarizats
|- align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#CCCCCC&quot;
!Total
!Proporcion
!d’abolir
!dangierós
!actius
!non actius
!actius
!non actius
|-
|5 - 9 ans
|600,2
|73,1
|12,2 %
| rowspan=&quot;2&quot; |186,3
| rowspan=&quot;2&quot; |111,3
|12 %
|20 %
|7 %
|68 %
|- 
|10 - 14 ans
|599,2
|137,7
|23,0 %
|23 %
|10 %
|13 %
|67 %
|-
|15 - 17 ans
|332,1
|140,9
|42,4 %
|59,2
|59,2
|42,5 %
|14 %
|31 %
|43,5 %
|- bgcolor=&quot;#F0F0F0&quot;
|Tous
|1&amp;nbsp;531,5
|351,7
|23,0 %
|245,5
|170,5
| 
| 
| 
| 
|}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+Donadas mesas a jorn en 2004, segon l’OIT
! rowspan=&quot;2&quot; |Escalon d’edat
! rowspan=&quot;2&quot; |Total d’enfants
! colspan=&quot;2&quot; |Enfants a trabalh
! rowspan=&quot;2&quot; |Variacion&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;a/r de 2000
! colspan=&quot;2&quot; |amb trabalh:
|- align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#CCCCCC&quot;
!Total
!Proporcion
!d’abolir
!dangierós
|- 
|5 - 14 ans
|1&amp;nbsp;206,5
|190,7
|15,8 %
| - 9,6 %
|165,8
|74,4
|- 
|15 - 17 ans
|359,8
|126,7
|35,2 %
| - 9,8 %
|51,9
|51,9
|- bgcolor=&quot;#F0F0F0&quot;
|Tous
|1&amp;nbsp;566,3
|317,4
|20,3 %
| - 10,1 %
|217,7
|126,3
|}
L'OIT compta en 2017 73 milions d'enfants dins lo mond, qu’an entre 5 e 11 ans d’edat e que son obligats de trabalhar.

=== Populacions tocadas ===

==== Espandiment geografic ====
[[Fichièr:Child_domestic_work_in_Sandakphu.jpg|vinheta|Trabalh domestic Sandakphu, al [[Bengala Occidental|BengalaOccidental]].]]
Se lo trabalh dels enfants existís dins gaireben totes los païses del mond, es dins los païses en desvolopament qu’es lo mai frequent. En valor absoluda, es dins la zona [[Asia]] – [[Ocean Pacific|Pacific]] que se tròban mai d’enfants al trabalh amb d’enfants a trabalh amb 60 % del total mondial. En [[Índia]], las estimacions varian entre 16 milions d’enfants entre 5 e14 ans d’edat (segon las ONG localas) e 150 milions d'enfants actius de emens de 18 ans; la [[Banca Mondiala|Banca mondiala]] reten una valor de 40 milions e l’[[UNICEF|Unicef]] 60 milions. En tèrmes de proporcions, es l’[[Africa subsahariana]] que ten los taus mai nauts, sovent ligats a la pauretat del païs: lo [[Nigèr (país)|Nigèr]] e [[Sierra Leone]] mòstrab de taus de gaireben 70 % d’enfants al trabalh alara que lo [[Mali]] o lo [[Burundi]] apròchan los 50 %. L’Orient Proche e [[Orient Mejan|Mejan]] son pas estalivats, coma l’[[Iraq]] en seguida de l’embargo e de la guèrra de 2003 o dins los territòris palestinians ocupats. En [[America Latina|America latina]], lo fenomèn tòca près d’un enfant sus sièis.

Mas los païses desvolopats —  e las « economias de transicion » — son tanben concernits: 3 % dels enfants de 10 a 14 ans son economicament actius dins los païses industrializats&lt;ref name=&quot;OIT20022&quot;&gt;[[Organisation internationale du travail|OIT]], ''Un avenir sans travail des enfants'', Rapport global du directeur général, Conférence internationale du travail, {{90e|session}}, Bureau international du travail, Genève, 2002 {{ISBN|92-2-212416-2}} {{lire en ligne|lien=http://www.ilo.org/global/publications/ilo-bookstore/order-online/books/WCMS_PUBL_9221124169_EN/lang--en/index.htm}}.&lt;/ref&gt;, en mai dels pichons trabalhs d’apunt son inclusit tanben lo trabalh al negre o de formas pièger de trabalh (prostitucion e trafecs). Oficialament, l’[[Itàlia]] compta {{formatnum:320000}} enfants al trabalh de 6 a 13 ans d’edat, nombre qu’aumenta de 50 % pendent lo periòde estivala, alara qu’en [[Grand Bretanha]], lo ''Trades Union Congress'' estima que dos milions d’enfants trabalhan regularament e sempre mai per apondre al revengut familial. Los [[Estats Units d'America|EUA]] comptarián 5,5 millions de joves actius pendent l’estiu amb {{formatnum:800000}} dins l’agricultura&lt;ref name=&quot;Manier IV2&quot;&gt;Bénédicte Manier, op. cit., chap. IV « Un phénomène planétaire : approches régionales », pp. 43 - 81.&lt;/ref&gt;. En Euròpa de l’Èst, 4 % dels 10 – 14 ans d’edat son actius&lt;ref name=&quot;OIT20022&quot; /&gt;, un milion en [[Russia]] e près de {{formatnum:100000}} en [[Bulgaria]].
{| align=&quot;center&quot;
|[[Fichièr:Enfants_au_travail_dans_le_monde.png|centrat|vinheta|Proporcion d’enfants de 5 a 14 ans al trabalh per cada país, segon un rapòrt de la Banca mondiala e donadas de l’OIT : 

{{Legenda|#c0c0c0|Pas de donadas}}
{{Legenda|#fffea7|0 à 10 % d'enfants al trabalh}}
{{Legenda|#dddb23|10 à 20 % d'enfants al trabalh}}
{{Legenda|#ff7f2a|20 à 30 % d'enfants al trabalh}}
{{Legenda|#ff0000|30 à 40 % d'enfants al trabalh}}
{{Legenda|#000000|Plus de 40 % d'enfants al trabalh}}
]]
|[[Fichièr:Carte_de_ratification_des_conventions_138_et_182.png|centrat|vinheta|País avent ratificat las convencions 138 e 182 de l'OIT, en 2006 :  &lt;div class=&quot;legende-bloc legende-bloc-vertical &quot;&gt;

{{Legenda|#00ff00|Ratificacion de las convencions 138 e 182}}
{{Legenda|#ffff00|Ratificacion de la convencion 182 mas pas de la 138}}
{{Legenda|#ff7f2a|Ratificacion de la convencion 138 mas pas de la 182}}
{{Legenda|#ff0000|Pas cap de ratificacion}}
{{Legenda|#b9b9b9|Pas cap de donadas / país non membre de l'OIT}}
&lt;/div&gt;]]
|}
[[Fichièr:Child_labour_distribution_chart.png|centrat|vinheta|550x550px|Distribucion del trabalh dels enfants per region del mond, pels enfants entre 5 e 14 ans. La colomna verta (axe d’esquèrra) indica lo nombre en milions d'enfants de 5 a 14 ans economicament actius, e la colomna roja (axe de drecha) indica lor percentatge dentre los enfants del mèsme edat d’aquesta region.

{{Legenda||&quot;A&quot;: Asia / Pacific}}
{{Legenda||&quot;B&quot;: Africa subsahariana}}
{{Legenda||&quot;C&quot;: America latina / Caribes}}
{{Legenda||&quot;D&quot;: Orient mejan / Africa del Nòrd}}
{{Legenda||&quot;E&quot;: Economias developadas}}
{{Legenda||&quot;F&quot;: Économias en transicion|texte=F}}
]]

==== Destriament social ====
[[Fichièr:Vendeuse_ambulante_d'arachide.jpg|vinheta|Vendeira ambulanta a Grand-Bassam al sud de la [[Còsta d'Evòri|Còsta d’Evòri]].]]
Les activitats realizadas pels enfants varian segon los continents e las culturas. Una constanta demora dins: los enfants al trabalh son eissits de familhas [[Pauretat|pauras]], la pauretat essent una de las causas plan establida del trabalh dels enfants. Plan sovent, fan tanben partit d’una [[classa sociala]] « bassa » coma en Índia ont los enfants al trabalh son sovent de [[Dalit|dalits]] o d’una [[casta]] inferiora; en Euròpa de l’Èst, fan sovent parit d’una minoritat (coma los [[Ròms|Roms]]) ; en America latina coma en Africa, los enfants de las carrièras, mai vulnerables, son mai sovent al trabalh. Aquesta vulnerabiltat tòca tanben los migrants paures arribant d’America del Nòrd o en Euròpa.

Un autre punt comun a aquestes enfants es gaireben sempres de trabalhar dins de sector de tecnologia fèbla, e subretot dins los sectors ont i a un important besonh de [[man d’òbra]], coma l’agricultura familiala, las grandas plantacions o lo talhièrs textils. Dins la manufacturas, i a sovent besonh de man d’òbra pauc qualificada mas en grand nombre; la recerca de man d’òbra pauc carestiosa menent alara a utilisar lo trabalh d’enfants.

=== Destriament sectorial ===
[[Fichièr:Chargeurs_de_bateau_de_transport_02.jpg|esquèrra|vinheta|Enfant cargant una nau de pesca ]]
Lo classament del trabalh per tipe d’activitat practicada se pò trobar dins un estudi de 1996 e destria lo trabalh dels enfants en grands sectors: 70,4 % dins l’[[agricultura]], la [[caça]] o la [[pesca]], 8,3 % dins lo comèrci de gròs o de detalh, comprenent la [[Restaurant|restauracion]] e l’ostelariá, 8,3 % dins las manufacturas, 6,5 % dins los « servicis comunautaris, socials o personals », 3,8 % dins los transpòrts, los entrepauses e la comunicacion, 1,9 % dins la construccion e 0,9 % dins las industrias extractivas (minièras per exemple). Las « pièger formas de trabalh » son tractadas dins la partida seguenta.

Aquestes resultats van contra l’imatge corrent d’enfants trabalhant en majoritat dins la usinas o los talhièrs de confeccion&lt;ref name=&quot;Manier2&quot;&gt;Bénédicte Manier, ''Le Travail des enfants dans le monde'', La Découverte, Paris, 2003 {{ISBN|2-7071-4179-8}} {{Lien brisé|lien=http://www.yodawork.com/webcc/sog_dec_rep/notice_reference.html?F_ean13=9782707141798}}.&lt;/ref&gt;: s’aquesta activitat existís, demora fèble al respècte dels trabalh dins l’esfèra familiala e dins l’agricultura.

==== Agricultura ====
[[Fichièr:Rolako_ploughing.jpg|vinheta|Enfants e joves menant un [[araire]] de [[Bos taurus|buòus]], en [[Sierra Leone]].]]
Segon los païses, los enfants que trabalhan dins l’[[agricultura]] pòdon representar de 90 a 95 % dels enfants al trabalh, la mejana essent de 70 a 74 % ; la part dels enfants aumenta quand l’economia d’un país es basada sus l’agricultura. Se destria los enfants que trabalhan al camp amb lors parents e aquestes que son emplegats sus de grandas plantacions o expleitacions. Lo primièr cas es frequent dins los païses que l’economia es subretot basada sus l’agricultura, los enfants son alara sovent responsables de la garda del [[Bestiau|bestial]] e de pichons trabalhs. Se los abuses demoran possibles, son mens nombroses que los enfants demoran dins l’encastre familial&lt;ref name=&quot;Challis&quot;&gt;{{En}} James Challis et David Elliman, ''Child Worker Today'', Quartermaine House, 1979, 170 p. {{ISBN|0-905898-06-0}}.&lt;/ref&gt;. Lors activitats pòdon inclure la participacion a la culhidas e a la pèsca, a vegada a la caça, e la transplantacion del [[ris]] ; las filhas son sovent encargadas de cercar de l’[[Aiga potabla|aiga]], de s’ocupar dels nenons, de preparar los repais. Quand aquestes van a l’escòla, l’absenteïsme aumente pendent las[[Culhida|culhidas]].
[[Fichièr:Childrens_on_the_road.jpg|vinheta|Retorn dels camps]]
Los enfants emplegats sus de plantacions an mai sovent de condicions de vida mai dura: lors activitats son ligadas a aquestas de lors parents qu’ajudan, per la culhidas del [[tè]], del [[cafè]], per l’entreten de las plantas o l’aplicacion d’[[engrais]]. Las tecnicas d’agricultura modèrnas expausan los enfants als mèsmes dangièrs que l’industria a causa de la calor, de la posca, dels riscs ligats a las maquinas agricòlas e de dangièrs representats pels produchs toxics coma los [[Pesticida|pesticids]]. Pasmens, los enfants de las grandas plantacions representan mens de 5 % d’enfants trabalhadors. Los mens de 15 ans atengan 25 a 30 % de la man d’òbra sus las plantacions al Mexic, al Kenya o al Brésil.

==== Industria e construccion ====
[[Fichièr:Child_coal_miners_(1908).jpg|vinheta|Minors als EUA (Gary, [[Virgínia Occidentala|Virginie-Occidentale]]) en 1908.]]
[[Fichièr:TravailEnfantUSXIX.jpg|esquèrra|vinheta|Enfants et adolescents dins una usina de veire del sègle XIX dins l'[[Indiana]].]]
Se l’industria es pas lo sector dominant, es lo mai conegut d’una part que s’agís sovent de trabalh dangierós e d’autre part qu’es lo trabalh d’enfants dins las manufacturas de la [[revolucion industriala]] que faguèt visible lo phenomèn e menèt a sa reglamentacion. Dins los païses desvolopats, es l’imatge mai corrent quand es evocat lo trabalh dels enfants desl païses en desvolopament&lt;ref name=&quot;Challis&quot;&gt;{{En}} James Challis et David Elliman, ''Child Worker Today'', Quartermaine House, 1979, 170 p. {{ISBN|0-905898-06-0}}.&lt;/ref&gt;. L’emplec d’enfants sota 12 ans d’edat es pas rare dins la construccion pels pichons pretzfachs de netejatge e de transpòrt ; èra encara lo cas en Euròpa del Sud (coma en [[Itàlia]]) dins la annadas 1980.

Aquestes sectors comprenon las manufacturas e usinas, las [[Brica (material)|briqueteriás]], los obrados de construccion, las minas e [[Peirièra|peirièras]], mas tanben dins los talhièrs textils e filaturas, les tanariás, las [[Terralha|terralhas]], las usinas de sabon, d’aluquetas, veire de produchs quimics quand se cal una extraccion manuala.

==== Sector informal ====
[[Fichièr:Clock_boy.jpg|vinheta|Un enfant trabalhant coma « òme-sanduich » donant l’ora a Mérida, [[Mexic]]]]
Lo sector informal designa las activitats non reglementadas, sovent de talha pichona, realizadas per un individú o una familha. Es subretot espandit en mitan urban o lo caumatge es important : dins los païses en desvolopament, l’OIT estima que representa 60 % de la man d’òbra urbana e una partida importanta del [[Produch interior brut|PIB]] (25 % al [[Nigèria|Nigeria]], près de 50 % de la [[Filipinas]]). Es de ligam prim dins l’[[exòde rural]] e a la formacion de barris de barracas. Las activitats màger encontradas son la [[venda]] a pichona escala (bevendas, fruchs, cigaretas), l’artesanat (reparacions), los servicis (ciratge de cauçaduras, lavatge de veïculs, [[Recuperacion|acamptge dels escombres]]), lo transpòrt.

Aqueste trabalhs son subretot destinats a la subrevida de cort tèrme. Lo sector es pas sens ligam amb lo formal, per exemple quand de vendeires de carrièras trabalhan pel compte d’un comèrci, fasent tanben partida de la cadena de produccion. Lo sector informal inclutz tanben los enfants de las carrièras expleitats per la venda de [[dròga]] o per la [[Mendicité|mendicitat]] (tocant {{formatnum:600000}} enfants segon l’OIT&lt;ref name=&quot;SIMPOC2&quot;&gt;{{en}} Statistical Information and Monitoring Programme on Child Labour, ''Every Child Counts, New Global Estimates on Child Labour'', Bureau international du travail, Genève, décembre 2002 {{ISBN|92-2-113113-0}} {{lire en ligne|lien=http://www.ilo.org/ipecinfo/product/viewProduct.do?productId=742}}.&lt;/ref&gt;). Se fòça enfants trabalhan dins lo sector informal an un fogal, aquestes que vivon dins la carrièra son encara mai vulmerables; l’[[Unicef]] estima tanben que  lo nombre d’enfants de las carrièras se compta per desenas de milions pel mond&lt;ref name=&quot;SOWC 2006&quot;&gt;[[Unicef]], ''La Situation des enfants dans le monde 2006 : exclus et invisibles'', Unicef, New York, 2006, 156 p. {{ISBN|978-92-806-3917-9}} {{lire en ligne|lien=http://www.unicef.org/french/sowc06/pdfs/sowc06_fullreport_fr.pdf}}, p. 41&lt;/ref&gt;.

==== Activitats domesticas ====
[[Fichièr:Girls_carrying_water_in_India.jpg|vinheta|Filhas portant de garras d’aiga en [[Índia]].]]
Lo trabalh domestic es la forma de trabalh mai amagada e mens aisida d’estimar que pren plaça al sen dels fogals. Se l’implicacion d’un enfant dins los pretzfachs domestics es mai sovent considerat coma benefic e participant a son educacion, dins fòrça païses, d’enfants son emplegats coma servicials per una autra familha que la lor, veire son expleitats per la lor familha; aqueste darrièr cas es pasmens pas inclusit dins los enfants « economicament actius ».

Actualizat en 2013, lo nombre d’enfants trabalhant coma domestics per de particular es fixat a 15,5 milions (sus un total de 305 milions d'enfants trabalhant pel mond). L'[[Organisation internationale du travail|OIT]] estima qu’i a mai de filhas de 16 ans obligadas a far un trabalh domestic que dins las autras formas de trabalh. Aquestas evaluacions permeton d’obténer un òrdre de grandor sus un fenomèn present dins fòrça regions dels mond e subretot en Africa, mas tanben en Asia e Orient Mejan. D’entre las estimacions chifradas per l'[[Organisation internationale du travail|OIT]]: {{formatnum:482000}} enfants al [[Brésil|Brasil]], {{formatnum:300000}} a [[Dhâkâ]], {{formatnum:700000}} en [[Indonésie|Indonesia]], {{formatnum:200000}} al [[Kenya]], 66 a {{formatnum:88000}} al [[Maroc|Marròc]], {{formatnum:200000}} en [[Haïti]], etc.
[[Fichièr:Les_petites_bonnes_de_Mauritanie_suscitent_un_débat_social_(5631348143).jpg|esquèrra|vinheta|Campanha d'informacion près de las familhas per lutar contra lo trabalh de las &quot;pichonas servicialas&quot; en [[Mauritània]].]]
Las rasons de las dintradas dins lo trabalh dometic son nombrosas: es sovent percebut coma « normal » o fasent pas de problèma, pòt èsser institucionalizada:

* Representa un biais d’escapar la misèria coma pels restavecs d’Haïti,
* Pòt tanben fa l’objècte d’un trafec o de remborsament de [[Deute|deutes]]. Tanben, al [[Paquistan]] o al [[Nepal]], de familhas ruralas avent contractat de deutes devent sovent rendar lor enfant coma servicial per remborsar.
* En [[Etiopia]], lo trabalh domestic es un verai « comèrci internacional » : Cada annada miliers de filhas son enviadas dins de païses de l’[[Orient Mejan]] per i trabalhar dins de condicions a vegada fòrça violentas.

=== « Pièger formas de trabalh » ===
Èra estimat en 2002 que 8,4 milions d’enfants èran trapat dins una de las « pièger formas de trabalh » talas coma definit per l’OIT (convencion 182, article 3). Aqueste chifre es pasmens una estilmacion bassa que sols los païses efectivament inclusits dins l’enquèsta ont foguèron contat sens extrapolacion als autres païses, e los critèris son gaireben estricte. Lo nombre real d’enfants dins aquestas condicions pòt en realitat èsser plan superior. L’OIT classifica aquestas formas en cinc categorias: lo trabalh forçat, lo trafec d’enfants, l’industria del sèxe, los conflictes armats e las activitats illicitas.

==== Trabalh forçat e esclavatge ====
[[Fichièr:Missionary,_Visitor,_The_(1907)_(1907)_(14596823318).jpg|vinheta|Mainajonas trabalhant au teissatge de [[tapís]] a [[Esmirna]] en [[Turquia]], 1907]]
Lo trbalh forçat tòca près de 5,7 milions d’enfants pel mond. Se destria de las autras formas de trabalh dels enfants per una cèrta restriccion dels movements de l’enfant, una violéncia mentala o fisica, l’abséncia de consentament e / o una forma de contraròtle al delà de la normala. L’[[esclavatge]] va encara mai luènh en redusent la persona a l’estat de merça apartenent a son « proprietari ».

Se las estimacions indican que la majoritat d’aquestes enfants son en Asia (5,5 milions), mas tanben mancan de fonts fisablas per las autras regions, aqueste tipe de trabalh essent malaisit a apreciar. Una autra rason es lo caractèr gaireben institucional de la servitud pels deutes (''bonded labour'' en anglés) coma lo sistèma de ''kamaiya'' al [[Nepal]] : dins de tals sistèmas, de parents pòdon plaçar un enfant a partir de 7 o 8 ans d’edat per un trabalh en usina per garantir un prèst o de pagar de deutes. Los diferents rapòrts mòstran que, mai sovent, aqueste trabalh lèu vira a l’[[esclavatge]].

Los exemples mai coneguts son al Nepal, al [[Paquistan]] e en [[Índia]]. Dins aqueste darrirè país, la practica es espandida dins l’agricultura e las industrias de la [[cigarreta]], de la [[seda]] o del [[tapís]]. Un estudi portava sus las condicions de vida dels milirats d’enfants trabalhant dins l’industria del tapís e los descrivián

« […] raubats, desplaçats o passats per lors parents per de fèblas somas d’argent. Gaireben totes son retenguts en captivitat, torturats e forçats de. trabalhar 20 oras per jorn sens una pausa. Aqueste mainadum deu s’acocolar suls sieus artelhs, de l’alba al crepuscul cada jorn, andicapant de biais sevèr lor creissença. Las activistats socialas dins aqueste domèni capitan pas a trabalhar a causa del contraròtle pròche d’aquesta d’una mafia realizat pels gerents dels talhièrs de teissatge&lt;ref&gt;{{en}} Neera Burra, « Born to Work: Child labour in India », Oxford University Press, Delhi, 1995, 320 p. {{ISBN|978-0195636284}}, pp. 228-229. Traduction pour Wikipédia.&lt;/ref&gt;. »
[[Fichièr:1903sweatshopchicago.jpg|vinheta|Dins un ''sweatshop'' a [[Chicago]] en [[1930]].]]
D’autras situacions similàrias s’encontra al [[Brasil]] amb las plantacions de [[cana de sucre]] e los [[Carbon vegetal|carbonièrs]]. En 1993, d’enfants de 4 ans son mencionats al trabalh dins una plantacion de [[coton]] a Paraná&lt;ref&gt;{{en}} Alison Sutton, ''Slavery in Brazil: A link in the chain of modernisation'', Anti-Slavery International, London, 1994 {{ISBN|0-9009-18-32-2}}, p. 70&lt;/ref&gt;. En [[Mauritània]], malgrat l’abolicion de l’esclavatge en 1980, demora encora unas {{formatnum:400000}} personas d’Africa negra servissent d’esclaus a de [[Berbères|Berbèrs]], enfants coma adults&lt;ref&gt;{{en}} Charles Jacobs et Mohamed Athie, « Bought and Sold », dans ''The New York Times, 13 juillet 1994 {{lire en ligne|lien=http://www.nizkor.org/ftp.cgi/orgs/american/ftp.py?orgs/american//aasg/press/bought-and-sold}}.''&lt;/ref&gt;. La fondacion [https://web.archive.org/web/20181224213000/http://www.globalslaveryindex.org/ Walk Free] publica un indici sus l’esclavatge e realiza de rapòrts per unes païses.{{Citation bloc|[…] kidnappés, déplacés ou placés par leurs parents pour de faibles sommes d’argent. La plupart d’entre eux sont retenus en captivité, torturés et forcés à travailler 20 heures par jour sans une pause. Ces petits enfants doivent s’accroupir sur leurs orteils, de l’aube au crépuscule chaque jour, handicapant sévèrement leur croissance. Les activistes sociaux dans ce domaine n’arrivent pas à travailler en raison du contrôle proche de celui d’une mafia exercé par les gérants des ateliers de tissage&lt;ref&gt;{{en}} Neera Burra, « Born to Work: Child labour in India », Oxford University Press, Delhi, 1995, 320 p. {{ISBN|978-0195636284}}, pp. 228-229. Traduction pour Wikipédia.&lt;/ref&gt;.}}

==== Trafec d’enfants ====
Lo [[trafec d'enfants]] inclutz « lo recrutament, lo transpòrt, lo transferiment, l’abric o la redepcion d’un enfant per objectiu d’expleitacions »&lt;ref&gt;{{en}} [[Organisation des Nations unies|ONU]], ''Protocol to Prevent, Suppress and Punish Trafficking in Persons, especially Women and Children, supplementing the United Nations Convention against Transnational Organized Crime'', 2000 {{lire en ligne|lien=http://www.uncjin.org/Documents/Conventions/dcatoc/final_documents_2/convention_%20traff_eng.pdf}}, article 3(a).&lt;/ref&gt;. L’OIT estima que 1,2 milion d’enfants patisson d’un tal trafec dins lo mond amb {{formatnum:550000}} sonque per l’America del Sud. Mas çò que 1,2 milion es pas comptat dins lo total de las « pièger formas de trabalh » per levar un doble compte: los enfants trafegats subisson mai sovent una autra forma d’expleitacion

L‘objectiu del frafec depend de l’edat e del sèxe dels enfants: los mainats son mai sovent trafegats per de trabalh forçat dins de grandas plantacions o lo trafec de dròga alara que las mainadas son puslèu destinadas a l’expleitacion sexuala o domestica. Los enfants pòdon tanben èsser expleitats dins los rets de [[mendicitat]] organizada, mandats per de rets d’[[Adopcion|adoption]] illegals o per de [[Maridatge forçat|maridatges forçats]]. Los trafecs se realizan a l’interior del país, e tanben entre diferents païses o a l’escala mondiala. Los rets son a l’encòp nacionals, regionals o mondials; l’OIT identifiquèt unas rotas de trafec internacional: America latina → Euròpa e Orient Mejan ; Asia → Euròpa e Orient Mejan ; Nepal e Bangladesh → Índia ; Birmania e Laos → Taïlanda ; Africa de l’Oèst → Nigeria ; Africa australa → Africa del Sud ; Euròpa de l’Èst → Euròpa de l’Oèst.

==== Exploitacion sexuala ====
[[Fichièr:Photography_of_a_Child_prostitute_in_1871.jpg|alt=|vinheta|Drolla prostituida. [[Daguerreotipe]] anonim (1871) « Mary Simpson, un vulgara prostituida de 10 o 11 ans. Es coneguda jol pseudonim de Sra Berry dempuèi al mens dos ans. Emprenhada de quatre meses »]]
Segon l’OIT&lt;ref name=&quot;OIT20023&quot;&gt;[[Organisation internationale du travail|OIT]], ''Un avenir sans travail des enfants'', Rapport global du directeur général, Conférence internationale du travail, {{90e|session}}, Bureau international du travail, Genève, 2002 {{ISBN|92-2-212416-2}} {{lire en ligne|lien=http://www.ilo.org/global/publications/ilo-bookstore/order-online/books/WCMS_PUBL_9221124169_EN/lang--en/index.htm}}.&lt;/ref&gt;, 1,8 milion d’enfants son implicats dins lo comèrci sexual mondial, mai sovent entre 15 e 17 ans d’edat; {{formatnum:750000}} se trapavan en America del Sud e Caribes, {{formatnum:590000}} en Asia / zona Pacifica e {{formatnum:420000}} dins los païses desvolpats. Las formas de trabalh son diferentas: [[Pornographie|pornografia]] juvenila, [[Prostitution|prostitucion]], trafec sexual e / o [[Tourisme sexuel|torisme sexual]]. 98 % d’enfants tocats son de filhas&lt;ref&gt;Unicef, ''L’État des enfants dans le monde'', op. cit., p. 60.&lt;/ref&gt;.

L’expleitacion sexuala dels enfants aparéis dins los medias a l’escasença d’escandals sul torisme sexual, organizat mai sovent per d’òmes venent de païses desvolopat cap a la [[Tailàndia]], la [[Republica Dominicana|Republica dominicana]] o lo Brasil entre autres païses. Mas l’expleitacion sexuala es tanbe organizada localament: als [[États-Unis|EUA]], son estimats a mai de {{formatnum:100000}} lo nombre d’enfants prostituits&lt;ref name=&quot;SOWC972&quot;&gt;{{en}} [[Unicef]] : Carol Bellamy (dir.), ''The State of the World's Children'', Unicef, Oxford University Press, New York, 1997, 109 p. {{ISBN|0-19-262871-2}} {{lire en ligne|lien=http://www.unicef.org/sowc97/}}.&lt;/ref&gt;. L’expleitacion sexuala pòt èsser ligada a d’autras formas d’expleitacions: las fabricas indianas de tapís citadas mai naut son conegudas per servir de centres de recrutament per d‘ostals de prostitucion. Los enfants prostituits son expausats a las malautiás sexualament transmissiblas, a la grossessa non desirada, a las drògas. Patisson tanben d’estigmatizacion dins lo rèste de la societat, e son a vegada quitament considerats coma d’« illegals » e tractat coma tal per las fòrça de l’òrdre, per exemple quand lo [[Prostitution|racolatge]] es interdit.

La prostitucion d’enfants respond a una demanda, provocada per unas supersticions (aver una relacion sexuala amb un enfant entretendriá la virilitat) e la paur del [[SIDA|sida]] (los enfants son supausats a èsser mens contaminats que los adults, supausicion sovent falsa).

==== Enfants soldats ====
[[Fichièr:Sri_lanka_enfants_soldats.jpg|vinheta|Enfants soldats dins un centre de reinsercion, [[Sri Lanka]], 2009]]
Ara, existiriá {{formatnum:300000}} [[enfants soldats]] dins lo mond, implicats dins un trentenat de conflictes; un tèrç d’entre eles se trapan en Africa subsahariana e dins los conflictes regulars en [[Republica Democratica de Còngo|Republica democratica del Còngo]], en [[Colómbia]] (ont entre 11 e {{formatnum:14000}} enfants farián partit de las fòrças paramilitaras) e en [[Birmania]] (ont 20 % de l’armada seriá compausada de minors segon [[Human Rights Watch]]&lt;ref&gt;{{en}} [[Human Rights Watch]], ''My Gun was as tall as me, Child Soldiers in Burma'', 2002 {{ISBN|1-56432-279-3}} {{lire en ligne|lien=http://hrw.org/reports/2002/burma/Burma0902-01.htm#P296_16897}}.&lt;/ref&gt;). Fòrça d’entre eles an entre 14 e 18 ans d’edat mas i a tanben d’enfants de sonque 8 o 9 ans d’edat ques s’engatjan volontàriament dins de milicícias e autres grops paramilitars&lt;ref&gt;Section « Facts » du site child-soldiers.org {{lire en ligne|lien=http://www.child-soldiers.org/childsoldiers/some-facts}}.&lt;/ref&gt;. Se l’imatge mai corrent es aquesta  de l’enfant-combatent un fusil a la man, los enfants-soldats son utilizats per nombroses pretzfachs: espionatge e reconeissença, pausa de minas, entraïnaments dels soldats adults mas tanben de pretzfach d’ostal, portatge del material o cosina. Las filhas son mai expausadas a l’abus sexuals.

Lors motivacions inclusisson la recerca d’un mejan de subrevida dins de regions sovent devastadas, l’experiéncia de membres de lors familhas tuats o mutilats pel conflicte o la fèbla educacion que permet pas d’autra causida. Fòrça filhas s’engatjan per escapar als abuses sexuals o a la servitud domestica, quitament se lors condicions de vida sián  pas melhoras de segur coma soldats. La proporcion de filhas serián d’unes 40 %. Las motivacions de lors recrutaires son diferentas: los enfants-soldats son « impressionables, sensibles a l’autoritat, mens portadas a desertar o a reclamar lor sòlde que d’adults ». L’Unicef afirma que la difusion d’armas pichonas leugièras enfocèt l’utilizacion d’enfants.

== Los determinants del trabalh dels enfants ==
Per [[Bénédicte Manier]], lo trabalh dels enfants es causat per un ensemble de factors agissent en comun: la [[pauretat]] de las familhas, la fèblas escolarizacion, lo fracaç o l’ineficacitat de las politicas socialas coma unes factors socioculturals. D’entre aquestes factors, la pauretat es regulament identificada coma una rason essenciala.

=== Causas socioeconomicas ===

==== Efièchs de la pauretat ====
[[Fichièr:Child_working.jpg|vinheta|Vendeire de mangas o Maracaibo, [[Veneçuèla|Veneçuela]], 2013]]
Lo trabalh dels enfants foguèt identificat coma una de las estrategias de subrevida de las populacions pauras: aquestas estrategias an per objectiu d’assegurar l’essencial e d’en primièr l’alimentacion del jorn. Cada membre de la familha essent una boca per noirir, cadun se deu de contribuir al revengut familial. La [[pauretat]] empachant lo poder de decision de long tèrme e provocant una luta jornalièra per sa subrevida, las familhas pòdon èsser menadas a accepar quina que siá proposicion los ajudant a melhorar lor situacion — l’[[analfabetisme]] encara frequent dins los païses en desvolopament podent los menar a creire de personas pauc escrupulosas. Lo ligam entre pauretat e trabalh dels enfants se verifica tanben dins los païses desvolopats (ont los enfants al trabalh van partit de la sisas desfavorizadas) e dins los païses avent conegut de crisis economicas (l’Argentina en 2000, l’Asia del Sud-Èst en 1997, l’Euròpa de l’Èst) ont los enfants al trabalh fan partit dels « novèls paures ».

La pauretat de las familhas ven sovent del quita [[Caumatge|caumlatge]] o sosemplec dels parents : segon l’OIT, en 2003, 180 milion de personas son al caumatge e 700 milions son sosemplegadas es a dire un tèrç de la populacion activa mondiala que ganha pas lo minim vital. Se lo sector informal absòrba una partida d’aquesta man d’òbra, es pas illimité e los revenguts que ne sortís son pas estables d’ont un recors a un revengut d’apunt fasent trabalhar los enfants. Mai, la demanda d’emplec essent superiora a l’ofèrta, los emplegaires pòdon melhor impausar lors condicions e causir de far trabalhar d’enfants (mens pagats e mai docils) que los adults: dins fòrça situacions, los enfants trabalhan alara que los parents son al caumatge, dintrant alara en « concurréncia involontària ».

La vulnerabilitat s’apond a la pauretat: los enfants al trabalh se plaçan mai sovent al bas de l’escala sociala dins las [[Casta|castas]] inferioras en [[Índia]], los païsans sens tèrra al [[Brasil]], los [[Refugiat|refugiats]], las minoritats etnicas, etc. Los sistèmas inegalitaris fan mai aisida l’expleitacion d’enfants.
{| align=&quot;center&quot;
|+'''Comparason dels indicators'''
|[[Fichièr:Percent_poverty_world_map.PNG|vinheta|Taus de [[Pauretat]] dins lo mond: percentatge de personas vivant sota lo [[Lindal de pauretat]] oficial del país, segon la CIA, anadas 2001 à 2005.]]
|[[Fichièr:Unemployment_rate_world_from_CIA_figures.PNG|vinheta|Taus de [[Caumatge]] segon la CIA, donadas de 2006.]]
|-
|[[Fichièr:Literacy_rate_world.PNG|vinheta|Taux d’[[Alfabetisme|alfabetizacion]] segon la CIA, donadas de 2006]]
|[[Fichièr:UN_Human_Development_Report_2008.svg|vinheta|Classament dels païses per [[Indici de desvolopament uman]], donadas de l’ONU de 2008.]]
|}

==== La causida entre travalh e escolarizacion ====
[[Fichièr:Vendeuse_de_beurre_de_karité_2.jpg|vinheta|Jova vendeira de burre de carité à Tafiré en [[Còsta d'Evòri]], 2017]]
Aplicadas a las decisions familialas, la [[Microeconomia|teoria microeconomica]] analisa l’escolarizacion coma lo resultat d’un arbitratge amb lo trabalh. Segon [[Gary Becker]]&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;Gary Becker, ''Human Capital'', University of Chicago Press, 1964, 412 p. {{ISBN|0226041204}}&lt;/ref&gt;, lo resultat d’aqueste arbitratge es que los enfants son enviats a l’escòla del moment que lo benefici a tèrme anticipat de l’educacion es superior al còst d’oportunitat, es. adire a la pèrda subte del revengut qu’implica l’escolarizacion. La possibilitat del trabalh dels enfants ven s’apondre als còsts de l’escolarizacion, dins la mesura ont representa una manca de ganhar, alara que la qualitat de l’ensenhament influencia en dirècte sul benefici anticipat de l'educacion.

Lo còst d’escolarizacion créis donc amb los salaris. D’estudis mostrèron que, dins los païses latino americains, l’auça del nivèl de vida diminuís las escasenças d’escolarizacion. Al [[Mexic]], l’auça del nivèl dels salaris diminuís las escasenças que l’enfant siá escolarizat sens trabalhar. Aqueste efièch dels salaris es a vegada mai important dins las zonas ricas que dins las zonas pauras. Atal al [[Brasil]] dins las annadas 1990, lo trabalh dels enfants èsra mai important dins la region rica de [[São Paulo (estat)|São Paulo]] que dins la paura  de [[Bahia]].

Mai, d’autres estudis mostran que lo taus de caumatge a un efièch similar. Los periòdes de caumatge, quitament sinonims de pauretat, son favorables a l’escolarizacion e a la reculada del trabalh dels enfants, que reduson lo còst d’oportunitat de l’escolarizacion. Aquò mòstra que lo còst d’oportunitat de l’escolarizacion a un efièch decisiu sul trabalh dels enfants, e que la sola pauretat sufís pas a l’explicar.

De mesuras microeconomicas pòdon maodificar aqueste arbitratge entre escolarizacion e trabalh. Gary Becker, que l’interprèta coma l’oposicion dels intereses economics de cort tèrme dels parents e aquestes de long tèrme de l’enfant, prepausa alara de pagar los parents quand lors enfants son escolarizats. Aquesta mesura s’aplica al Mexic, ont près de 2 milions de familhas pauras recebon près de 25 [[Dolar american|dolars]] per mes per que lors enfants sián escolarizats (lo revengut mejan mensual d’aquestas familhas es d’unes {{Nombre amb unitat|100|dolars}}) e tanben al [[Brasil]], de biais similar de las allocacions familialas introduchas en França al començament del sègle XX.

=== Factors socioculturals ===
[[Fichièr:Child_workers_in_Tifton,_GA.jpg|vinheta|Enfants emplegats als Tifton Cotton Mills en [[Georgia (Estats Units)|Georgia]] ([[Estats Units d'America|EUA]]), 1909]]
La valor atribuida a l'educacion al respècte de l’aprendisstage o al trabalh es pas la mèsma segon las culturas: la « cultura de l’escòla » prenguèt mai d’un sègle a s’implantar de bias durable en Euròpa e sembla pas encara segura dins fòrça païses en desvolopament ont los grands e sovent los parents son pas anats a l’escòla. Lo trabalh dels enfants, luènh d’èsser vist coma un « flagel », es valorizat que permet sovent l’aprendissatge alara que lo sistèma educatiu mèna pas de baias segur a un bon emplec; aquesta concepcion es sovent aquesta de las populacions pauras. La percepcion que n’an los enfants es tanben variabla: i a aquestes que patisson de lors condicion mas que son ufan d’ajudar lor familha o d’aprene un saber far.

Lo fèble taus d’escolarizacion de las (que forman 60 % dels enfants non escolarizat) venent el sovent dels prejutjats culturals, las filhas essent « destinadas a èsser maridadas » e l’educacion es alara una pèrda de temps e d’argent: cal melhor aprene a realizar de trabalh d’ostal. Atal, se lo trabalh de las filhas comença mai d’ora, es mens visible que contengut dins la familha.

Los estudis empirics mòstran que lo nivèl d’educacion dels parents, e subretot de la maire, es lo determinant mai important del trabalh o de l’escolarizacion dels enfants. Aurián mai d’impacte que lo nivèl de revengut, lo còst d’oportunitat i la qualitat del sistèma educatiu (aquestas variablas son pasmens ligadas). L’explicacion dels fenomèn demora pas segura. Las maires educadas an una presencia mai granda per l’educacion. An una influéncia mai granda al sen de la familha, çò que ven decisiu quand lor preferéncia per l’escolaritat es pas totalament partejada pel paire. Enfin, dins la mesura ont las maires passan mai de temps amb lors enfants, lo nivèl d’educacion diminuís lo còst d’aqueste de lors enfants.

=== Feblesa de l’escolarizacion. e de las politicas socialas ===
[[Fichièr:Village_school_in_Northern_Bahr_el_Ghazal,_Sudan.jpg|vinheta|Escòla rurala al [[Sodan]].]]
Per l'Unicef, 117 milions d'enfants son pas escolarizats pel mond, chifre que s’auça a mai de 400 milions inclusissent los mens de 18 ans d’edat. Tanben l’ escolarizacion obligatòria foguèt un facor important de l’abandon del traïses en desvolopament e subretot en Africa subsahariana empachan aqueste feneomèn de recular. Quitament  quand un enfant es inscrich a l’escòla, l'acabament de son escolaritat es pas segura: sol un enfant sus tres acaba son cicle primari pel mond, las escòlas tòcan mal las zonas ruralas e los quartièrs paures de las banlègas, los materials escolars e la cantina son carestioses pels parents, per aquò l'enfant pòt contribuir per una activitat remuneratritz. Mas aqueste quita trabalh pòt li empachar l’assiduitat d’ont un cercle viciós acabant a l’exclusion de l’escòla

Lo fracàs de l'educacion es d’esperel imputat als budgets insufisents balhats a aqueste domèni alara qu’ocupa mai d’un cinquen del budget d'un país coma la França, la partida balhada a l'educacion dins los païses en desvolopament merma de contunh (- 30 % dins la annadas 1990) ; la [[corrupcion]] dels govèrns, lo deute dels païses paures, la feblesa de l'ajuda al desvolopament e la feblesa de las receptas venent de lors exportacions lor permet pas d’aumentar aqueste budget. L'Internacionala de l’educacion estima que 70 % dels ensenhaires pels mond son paures, devent alara recorrir a un trabalh suplementari per cobrir lors besonhs, que lo manca d’ensenhaire atenh 2,7 milions. de personas.
{|
|
|[[Fichièr:UN_Human_Development_Report_2008.svg|vinheta|
Classament dels païses per [[Indici de desvolopament uman]], donadas de l’ONU de 2008.
]]
|}

==== La causida entre trabalh e escolarizacion ====
Aplicadas a las decisions familialas, la teoria microeconomica analisa l’escolarizacion coma lo resultat d’un arbitratge amb lo trabalh. Segon [[Gary Becker]]&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;Gary Becker, ''Human Capital'', University of Chicago Press, 1964, 412 p. {{ISBN|0226041204}}&lt;/ref&gt;, lo resultat d’aqueste arbitratge es que los enfants son enviats a l’escòla del moment que lo benefici de tèrme anticipat de l’educacion es superiror al còst d’oportunitat, es a dire la pèrda de revengut immediat qu’implica l’escolarizacion. La possibilitat del trabalh dels enfants ven s’apondre als còsts d’escolarizacion, dins la mesura on representa un manca de ganh, alara que las qualitat de l’ensenhament influís de biais dirècte sul benefici anticipat de l'educacion.

Lo còsts de l’escolarizacion créis amb los salaris. D‘estudis mostrèron que, dins los païses latino americans, l‘auçada del nivèl de salairi diminuís las escasenças d’escolarizacion. Al [[Mexic]], l‘auçada dels nivèls de salaris diminuís las escasenças que l'enfant siá sonque escolarizat sens trabalhar. aquestes efièchs salaris es a vegada mai important dins las zonas ricas que dins las zonas pauras. Atal al [[Brasil]] dins las annadas 1990, lo trabalh dels enfants es tan mai important dins la region rica de [[São Paulo (estat)|São Paulo]] que dins aquesta pauvra de [[Bahia]].

Mai, d’autres estudis mòstran que lo taus de caumatge a un efièch similar. Los periòdes de caumatge, tanben sinimin de pauretat, son favorables a l’escolarizacion e a la reculada del trabalh dels enfants, que reduson lo còst d’oportunitat de l’escolarizacion. Aquò mòstra lo còst d’oportunitat de l’escolarizacion a un efièch decisiu sul trabalh dels enfants, e que la pauretat sufís pas sola a l’explicar.

De mesuras microeconomicas pòdon modificar aqueste arbitratge entre escolarizacion e trabalh. Gary Becker, que l’interprèta coma l’oposicion dels intereses economics de cort tèrme dels parents e aquestes de long tèrme de l’enfant, prepausa atal de pagar los parents quand los enfants son escolarizats. Aquesta mesua es aplicada al Mexic, int près de 2 milions de familhas pauras recebon en mejana 25 [[Dolar american|dolars]] per mes quand los enfants son escalorizats (lo revengut mejan mensual d’aquestas familhas es d’unes familles est d'environ {{Nombre amb unitat|100|dolars}}) e tanben al [[Brasil]], de biais similar a las allocacions familhalas introduchas en França al començament del sègle XX.

=== Ròtle economic ===
[[Fichièr:Effort.jpg|esquèrra|vinheta|Enfants [[Cameron|cameroneses]] trabalhant dins una peirrièra pendent las vacanças]]
[[Fichièr:Thai_boy_selling_souvenirs.jpg|vinheta|Enfant [[Tailàndia|tailandés]] vendent de sovenirs, darrièr anèl d’una cadena de produccion podent cobrir diferents païses.]]
Provesissent un trabalh, aquestes enfants participan a  l'economia. Una granda partida d’aqueste trabalh es « invisibla », dins lo sens ont es atestat, mas es pas comptabilizat: es lo cas del trabalh dins l’esfèra familiala, que tòca encara sovent las femnas avent pas d’activitat professional mas s’ocupant de l’ostal. Los enfants que trabalhan a l’exterior de lor familha i balhan una contribucion finacièra dirècta (participacion al budget familial) e indirècta (ils subvengan als lors besonhs e representan una boca de mai a noirir). L'OIT estimava qu'un enfant actiu pòt portar entre 20 e 25 % del revengut familial per una familha paura&lt;ref&gt;Voir H.-A. Patrinos et G. Psacharapoulos, « Educational performance and child labour in Paraguay », ''International Journal of Educational Development'', Oxford, Elsevier Science Ltd., 1994, vol. 15, {{Numèro}}1, pp. 47-60. Cité dans OIT, ''Un avenir sans travail des enfants'', 2002, op. cit.&lt;/ref&gt;.

La minoritat dels enfants salariats&lt;ref&gt;Pour estimer cette « minorité » : l'OIT estime qu'aux [[Philippines]], 17 % des enfants travailleurs sont dans un secteur qui puisse être comptabilisé, comme l'hôtellerie, le commerce, etc.&lt;/ref&gt; a un cèrt pes dins l’economia del país: l'OIT estima que los enfants representan près de 5 % de la populacion activa en America latina, mas 14 % al [[Kenya]]&lt;ref&gt;Voir les statistiques de l'OIT sur la population active : site Web [https://web.archive.org/web/20110515011637/http://laborsta.ilo.org/default_F.html Laborsta]. Les statistiques annuelles incluent un classement par tranche d'âge.&lt;/ref&gt;. Existís pas que d’òrdres de grandor per lor pes per sector: atal, al Paquistan, l'industria del tapís raportariá 109 milions de dolars en exportacions en 1995-96 segon lo patronat ; segon la SACCS (South Asian Coalition on Child Servitude), {{formatnum:500000}}enfants i trabalharián (sus 1,5 milion de salariats), un chifre de se’n aver de dobtes mas que dona un òrdre de grandor.

Los enfants implicats dins lo [[comèrci]], per exemple dins lo trabalh informal de venda dins las carrièras, venon a èsser lo darrièr anèl d’una cadena de produccion, quand vendon de bevendas frescas de grandas marcas, de jornals, de lecariás, etc., dintrant en conurréncia amb los comèrcis establits. Tanben, los [[Recuperacion|recuperator de desgalhs]] fan partit del sistèma de reciclatge informal, poertant los degalhsa de recuperators professionals. De fach, la motivacion màger per emplegar d’enfants es d’òrdre economic: un enfant es mens car e mai docil qu'un adult, amb de salaris dos a sièis mendre que permeton de reduire las despensas salarialas.

=== Còsts e beneficis ===
Un dels arguments avançats contra l'abolicion del trabalh dels enfants es lo fach qu’aqueste, en melhorant la rendabilitat de las entrepresas, contribuís a l'industrializacion e donc al desvolopament economic del país. L'[[Organizacion Internacionala del Trabalh|OIT]] menèt un estudi en 2004 suls còsts e beneficis ligats a l’abolicion del trabalh dels enfants. Sa concluson es clara: 

« Quitament s’unes avantatges importants, coma un enforçament de las escasenças de desvolopament personal, son de mal mesurar en tèrmes monetaris, nòstres calculs permeton de conclure clar que l’eliminacion dels enfants representa un investiment global de rende fòrta. »{{Citation bloc|Bien que certains avantages importants, tels qu’un renforcement des chances de développement personnel, sont difficilement mesurables en termes monétaires, nos calculs permettent clairement de conclure que l’élimination du travail des enfants représente un investissement global très rentable.}}Mai precisament, aqueste estudi portava sus la realizacion del progama IPEC dins los païses en desvolopament e en transicion. Los còsts del projècte son la melhoracion de l’educacion (infrastructura, ensenhaires, material…), lo transferiment dels revenguts (es a dire los programas amb per objectiu de compensar la pèrda per las familhas del revengut liberatt per l’enfant, jos forma d'allocacions), las intervencions non escolaras (amb per objectiu las pièger fòrma de trabalh, los enfants paurissims e/o de castas inferioras, los factors cultural amb las diferéncia ligadas al genre), e lo còst d’oportunitat (los beneficis perduts a la seguida de la retirada dels enfants de lor trabalh). Los beneficis economics esperats son una capacita de produccion màger a causa d’una educacion melhora, e una reduccion dels còsts de santat mercé a l’arrèst de las pièger formas de trabalh. Utilizant de donadas nacionalas e l’experiéncia de programas ja en plaça, l'estudis podèt estimar lo total dels còsts e beneficis:
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+Total dels còsts e beneficis economics potencials resultant de l'eliminacion del trabalh dels enfants segon l'OIT sul periòde 2000-2020. Chifres en miliards de dolars US a paritat de poder de crompa.
!Region
!Païses en&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;transicion
!Asia
!America&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;latina
!Africa&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;subsahariana
!Africa del Nòrd&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Orient Mejan
!Ensemble
|- bgcolor=&quot;#FFE5E5&quot;
|Educacion
|8,5
|299,1
|38,7
|107,4
|39,6
|493,4
|- bgcolor=&quot;#FFE5E5&quot;
|Transferiment de sèrvas
|0,7
|6,3
|1,2
|1,5
|1,1
|10,7
|- bgcolor=&quot;#FFE5E5&quot;
|Autres intervencions
|0,4
|2,4
|5,8
|0,6
|0,2
|9,8
|- bgcolor=&quot;#FFE5E5&quot;
|Còst d’oportunitat
|16,0
|151,0
|30,9
|30,1
|18,8
|246,8
|- bgcolor=&quot;#FFB2B2&quot;
|Còsts totals
|25,6
|458,8
|76,6
|139,5
|59,7
|760,3
|- bgcolor=&quot;#E9FFE5&quot;
|Melhora educacion
|145,8
|3&amp;nbsp;307,2
|403,4
|721,8
|500,2
|5&amp;nbsp;078,4
|- bgcolor=&quot;#E9FFE5&quot;
|Santat melhorada
|4,0
|14,0
|3,8
|2,1
|3,9
|28,0
|- bgcolor=&quot;#BDFFB2&quot;
|Beneficis totals
|149,8
|3&amp;nbsp;321,3
|407,2
|723,9
|504,1
|5&amp;nbsp;106,3
|- bgcolor=&quot;#F6FFB2&quot;
!Beneficis economics nets
!124,2
!2&amp;nbsp;862,4
!330,6
!584,4
!444,4
!4&amp;nbsp;346,1
|- bgcolor=&quot;#F6FFB2&quot;
|Pagament de transferiment
|13,1
|125,8
|23,5
|29,1
|22,1
|213,6
|- bgcolor=&quot;#F6FFB2&quot;
!Beneficis financièrs nets
!111,1
!2&amp;nbsp;736,6
!307,1
!555,4
!422,3
!4&amp;nbsp;123,5
|}
L'OIT concluguèt d’aqueste estudi que l'eliminacion del trabalh dels enfants, mai sovent realizada per de rasons eticas, es tanben valable del vejaire economic o finacièr: los beneficis passarián de 6 a 7 còps los còsts. Aqueste estudi rejonh aquesta de la [[Banca Mondiala|Banca mondiala]] que volon mostrar qu'investir dins l'educacion es una operacion rendabla de long tèrme pels païses concernits. En Afrrica subsahariana, los beneficis financièrs nets passan la mitat de revengut nacional brut annal. Pasmens, l'estudi demora pas qu'una estimacion, portant sus un programa teoric pendent 20 ans ; e los còsts demoran superiors als beneficis pendent las 15 primièras annadas, los beneficis s’aviadan a partir de la 16a annada. L'OIT plan nomena aqueste projècte un « investiment transgeneracional ».

== Cap a l'abolicion ? ==

=== Evolucion del drech ===
[[Fichièr:Enfant_carrière.jpg|vinheta|Dròlla imitant sos parents, dins la peirièra d'Ambatobe a [[Antananarivo|Tananarive]] ([[Madagascar]]), 2016]]
Al nivèl internacional, lo trabalh dels enfants es regit per diferentas convencions de l'OIT que las principalas son ara la convencion {{Numèro}}138 sus l’edat minim de trabalh e la convencion {{Numèro}}182 sus las pièger formas de trabalh. Aquestas convencions servisson de fach de « còde del trabalh » internacional e  de referéncia pet las ONG. L'[[Organizacion de las Nacions Unidas|ONU]] ten tanben un ròtle important, subretot amb Convencion internacionala dels drechs de l'enfant e las convencions portant sus l'esclavatge e los enfants-soldats. Doas conferéncias foguèron organizadas especificament sus aqueste subjècte per l'ONU, a Amsterdam en 1997 e a [[Kampala]] en 1998.

Al nivèl nacional, las leis aviadan lentament dins lo sens mai dur e auçada de l’edat legala, la convencion 138 donant una cèrta marge de manòbra dins aqueste domèni pels trabalhs leugièrs dins los païses en desvoloapment. L'edat minima varia de 14 a 16 ans dins aquestes païses amb unas excepcions notablas coma al [[Bangladèsh]] ont sufís 12 ans d’edat per trabalhar en magazin o sus las plantacions de tè o tanben en [[Haití (estat)|Haití]] ont aqueste mèsme edat se pòt venir servicial (quitament s’aqueste pretzfach es pas gaire « leugièra », veire los Restavecs). E mai, totes los païses an pas signat las convencions de l'OIT e las sanccions demoran encara fèblas : los païses desvolopats an mes en plaça una inspeccion del trabalh mas que los mejans demoran inegals; aquestas inspeccions existisson pas dins fòrça païses paures. L'OIT pòt emetre de recomandacions quand un país se confòrma pas a las convencions.

Lo cambiament cap a l'abolicion buta a diferents obstacles : d'una bias, l'amplor del fenomène es tala que las paucas accions meditizadas (retirada d'un centenat d'enfants d'una mina per exemple) repressent gaireben pas res al respècte del centenat de milierats de talhièrs, d'expleitacions agricòla, etc. concernernidas e d'un autre biais, las ONG internacionales o localas denòncian regularament de problèmas de [[corrupcion]] e d'[[inercia]] politica mantengant lo sistèma en plaça, subretot fàcia a las pression dels industrials.

=== Debat al subjècte de l'abolicion ===
L'aplicacion de las leis es pas jamai sufisenta : totes los actors del domèni son en acòrdi per dire que son las transformacions socioeconomicas que pòdon damatjar de biais durable lo trablh dels enfants, e d’en primièr aquestas que lutan contra la [[pauretat]]. Se la convencion 182 de l'OIT definís clar las « pièger formas de trabalh » coma una prioritat e se l'esclavatge e l'expleitacion sexuala dels enfants son  condamnats de biais unanim, lo debat es sempre d’actualitat al subjècte de las formas « acceptablas » o « tolerablas » del trabalh dels enfants.

=== Accions ===
[[Fichièr:Save_Girl_Child_-_Beti_Bachao,_Beti_Padhao.jpg|vinheta|''Save Girl Child'', {{En}} [[:en:Beti_Bachao,_Beti_Padhao_Yojana|Beti Bachao]], campanha del govèrn india]]
Las accions de luta contra lo trabalh dels enfants comprenon las mesuras legislativas presas pels gouvèrns nacionals, la sensibilizacion de l'opinion publica, las accions ciblant las entrepresas en amont coma la « consomacion ciutadana » e lo [[boicòt]], las accions de terren e lo [[sindicalisme]] dels enfants. Se pòt tanben mencionar, los còdes de conducha e los protocòls adoptats de biais mai o mens volontar de « cartas » e de « protocòls » per las entrepresas, seguent de pressions exercidas per l'opinion politica, las ONG e los sindicats, e tanben los programas de las organizacions intergovernamentalas coma, per, l'Organizacion internacionala de trabalh (OIT) e l'UNICEF.

==== Dins los païses desvolopats ====
Dempuèi l’annada 1982, las ONG, los sindicats e d'autras associacions se mobilisèron per desvelar e dononciar las condicions de trabalh d'enfants, e subretot dins las fabrica de vestits o de [[Joguina|joguinas]] en Asia. Utilizant diferents mejans (peticions, campanha d'opinion, afichas, Internet a partir de las annadas 1990) per atirar l’atencion dels medias, lo punt culminant foguèt de segur la caminadamondiala contra lo trabalh dels enfants en 1998. Lo resultat d’aquestas accions es una vigiléncia meninosa d’unas entrepresas (coma [[Nike]] o Disney), la creacion d'organizacions de consomators (als EUA, la ''National Consumers League'') e unas mesuras governementalas — pasmens ciblan sonque las pièger formas de trabalh.

==== Dins los païses en desvolopament ====
[[Fichièr:Holiday_school_for_child_workers_in_Kolkata.jpg|vinheta|Escòla de vacanças per enfants al trabalh, a [[Calcuta]]. Aqueste mena d'initiativa publica ten d’un cèrt  pragmatisme fàcia a l'amplor del fenomèn.]]
Las accions menadas dins los païses occidental an sonque un fèble impacte : atenh pas que los enfants implicats dins lo comèrci internacional, es a dire una minoritat (segon l'OIT, 8 % dels enfants al trabalh lo son dins las manufacturas, e sonque una partida d'entre eles dins de sos tractants de firmas internacionalas; d'autras fonts afirman que sols 5 % dels enfants actius s e trapan dins d’activitats d’exportacion, al nivèl mondial&lt;ref&gt;Parmi les estimations, on peut citer Alessandro Cigno et Furio Camillo Rosati, ''The Economics of Child Labour'', Oxford University Press, Oxford, 2005 {{ISBN|978-0-19-926445-2}}, 264 p., en particulier le chap. V « International Trade ».&lt;/ref&gt;). Sul terren, de milierats d'ONG e d'associacions agisson sus las causas primièras del trabalh dels l’enfants. Lors accions comprenon la [[Pauretat|luta contra la pauretat]] al sens larg de desvolopament, l'aculhida d'enfants de las carrirèas dins d’abrics e centres d’albergament, la construccion e lo manten d'escòla e tanben realizacion d'activitats educativas o de formacions professionalas. De progamas mai novels, sovent financiat per l'Unicef, assajan l'ensenhament itinerant, a l’ostal o sus de naus, o encara d’allocacions ligadas a l'assiduitat escolara, al [[Brasil]]. Una iniciativa mai recenta es aqueste dels [[Sindicat|sindicats]] d'enfants. Se lo movement davancièr foguèt creat en [[1976]] (lo MANTHOC perivian), es sonque dins las annadas 1990 que d'autres sindicats contunhèron de se crear en Índia, en Africa e dins lo rèste de l’America latina. Lors projèctes comunautaris rejongan aquestes de las ONG, mas amb los emplegaires permetent de condicions melhoras de trabalh, e tanben aqueste d'una identitat novèla. Aquestes movement son sovent antiabolicionistas, tot en reclamant un trabalh digne e rebutant l'expleitacion.

==== Sul plan intergovernamental e internacional ====
Amb per objectiu d’acampar aquestes esfòrces, l'OIT realiza en 1992 lo programa IPEC (''International Programme on the Elimination of Child Labour'', « Programa internacional per l'abolicion del trabalh dels enfants »), amb per objectiu prioritari la formas pièger de trabalh, aqueste de las filhas e dels mens de 12 ans. En mai de las evalucions globalas citadas mai naut, lo programa coordona los actors a l’entorn de plans d'accion e assag d’encontrar de solucions economicas amb los emplegaires.

== Galari ==
&lt;gallery perrow=&quot;6&quot;&gt;
Fichièr:Child Labor in Morona Santiago, Ecuador 1990.jpg|En Equateur, 1990
Fichièr:Working Child Brickaville Madagascar.jpg|A Madagascar, 2007
Fichièr:Child labor in Congo.jpg|Au Congo, 2007
Fichièr:Child labor Bangladesh.jpg|Au Bangladesh, 2008
Fichièr:Young garbage recycler in Saigon.jpg|Au Vietnam, 2008
Fichièr:Child and ox ploughing, Laos (2).jpg|Au Laos, 2009
Fichièr:Child labour Nepal.jpg|Au Népal, 2010
Fichièr:Child Worker, Ethiopia (8265388895).jpg|En Ethiopie, 2012
Fichièr:Child labour.JPG|En Inde (?), 2012
Fichièr:A girl drawing water from an irrigation well in India.jpg|En Inde, 2012
Fichièr:Working children Indonesia.jpg|En Indonésie, 2012
Fichièr:Hard working girl in Nepal.jpg|Au Népal, 2012
Fichièr:A child worker in retail, child labor in Hainan China December 2013.jpg|En Chine, 2013
Fichièr:Child Working (62514295).jpeg|Au Népal, avant 2014
Fichièr:Boy Working in Punta de Piedras.jpg|Au Venezuela, 2014
Fichièr:Child Worker, Madagascar (29791531260).jpg|A Madagascar, 2016
Fichièr:AFRO WORKER.jpg|Au Nigeria, 2017
&lt;/gallery&gt;

== Nòtas e referéncias ==
{{Referéncias}}

== Annxes ==

=== Bibliographie ===

; Obratges generalistas 
:

* Bénédicte Manier, ''Le Travail des enfants dans le monde'', La Découverte, 2003, réédition actualisée en 2011. {{commentaire biblio|La synthèse la plus complète de la situation actuelle, avec une analyse économique inédite. La plupart des données et des analyses de cet article sont tirées de ce livre.}}
* Sigrid Baffert, ''Ces ouvriers aux dents de lait : Les enfants au travail'', Syros, 2006, 159 p. {{ISBN|2748504836}}. {{commentaire biblio|Histoires d'enfants au travail en France à différentes époques.}}
* Martin Monestier, ''Les Enfants esclaves. L'Enfer quotidien de 300 millions d'enfants'', Le Cherche-midi Éditeur, 1999, 271 p. {{ISBN|2862745693}}.
* Chakib Guessous, ''L'exploitation de l'innocence : Le travail des enfants au Maroc'', Eddif Maroc, 2004, 371 p. {{ISBN|9981090824}}.
* Michel Bonnet, ''Le travail des enfants : terrain de luttes'', Page deux, 1999, 126 p. {{ISBN|2940189153}}.
* Michel Bonnet, Olga Nieuwenhuys, Kart Hanson, Marie-France Lange, Bernard Schlemmer, Graciela Paillet, &quot;Enfants travailleurs: repenser l'enfance&quot;, Ed. Page Deux, 2006. (aborde notamment le point de vue des enfants travailleurs qui se sont organisés pour défendre leurs droits).

;

=== Filmogra ===

* ''Iqbal'', documentaire de Cinzia Torrini (it), Italie, 1998 ; fiction inspirée de la vie de Iqbal Massih, enfant esclave au Pakistan (102 minutes).
* ''Nous avons partagé le pain et le sel'' de Atiq Rahimi, 2001, sur l'Afghanistan.
* ''The Big One'' de [[Michael Moore]], États-Unis, 1998, dans lequel le réalisateur rencontre Philip Knight, PDG de [[Nike]], et l'interroge sur les pratiques de son entreprise, notamment sur l'emploi d'enfants (86 minutes).
* L'association « Films pour un seul monde » de la fondation suisse Éducation et développement [présentation en ligne] propose une collection de documentaires sur le travail des enfants [présentation en ligne] ainsi qu'un DVD « Travail des enfants », à but pédagogique pour des jeunes dès 10 ans [présentation en ligne].
* ''Salaam Bombay !'' de Mira Nair (113 minutes).
* ''Enfants forçats'' de Hubert Dubois (73 minutes).
* ''Je travaille, moi, Monsieur !'' documentaire de Caroline Pothier et Grégory Salomonovitch sur les enfants des rues de Cusco (30 minutes).

=== Articles connèxes ===

* [[Drech del trabalh]]
* [[Esclavatge]]
* [[Pauretat]]
* [[Trabalh (economia)]]

=== Ligams extèrnes ===

* Lo programa [https://web.archive.org/web/20200206110800/http://www.ucw-project.org/ Understand Children Work] (UCW) sul trabalh dels enfants, qu’acamp l'OIT, la Banca Mondiala e l'UNICEF.
* [[Organizacion Internacionala del Trabalh|Organizacion internacionala del trabalh]] :
** [http://www.ilo.org/ipec/lang--fr/index.htm Site de l'OIT / IPEC] sul trabalh dels enfants.
** Convencions de l'OIT : [https://web.archive.org/web/20100413051414/http://www.ilo.org/ilolex/cgi-lex/convdf.pl?C138 Convencion 138] (edat minim) e [https://web.archive.org/web/20100709190350/http://www.ilo.org/ilolex/cgi-lex/convdf.pl?C182 convencion 182] (pièger formas de trabalh).
** [http://www.ilo.org/sapfl/lang--fr/index.htm Programa d'Accion especial per combatre lo Trabalh Forçat (SAP-FL)]
* [https://web.archive.org/web/20210420033654/https://www.unicef.org/french/protection/index_childlabour.html Vista d'ensemble] de l’Unicef.
* [http://www.12to12.org Lo portal Comunautari 12to12.org] acamp diferents actors engatjat contra lo trabalh dels enfants pel mond (ONG, sindicats, escòlas, etc.)
* [https://web.archive.org/web/20200206110810/https://www.ligue-enfants.be/ Liga dels drechs de l'enfant]
* [https://web.archive.org/web/20200206110759/http://www.gmfc.org/en/action-within-the-movement/africa/regional-partners/248-regional-partners-africa Presentacion] del Movement African dels Enfants e Joves Trabalhadors</text>
      <sha1>pimb7awkiamom05i5pivbh7xas11vxj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Siula</title>
    <ns>0</ns>
    <id>176881</id>
    <revision>
      <id>2511447</id>
      <parentid>2497771</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T10:15:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Valentin d'Auvèrnha</username>
        <id>46064</id>
      </contributor>
      <origin>2511447</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5035" sha1="5ah6y0rwlgg41u44pqpv188qdpp76bg" xml:space="preserve">{{Dialècte Auvernhat}}
{{Infobox Riu
|nom=Siula
|nom2=''Sioule''
|imatge=FRANCE_-_Auvergne_-_QUEUILLE_-_Le_méandre_de_la_Sioule.JPG
|legenda imatge=Le contorn de [[Cuelha]].
|carte=Sioule.png
|legenda mapa=Cors de Siula.
|longor=163.4
|longueur notes=&lt;ref name=sandre/&gt;
|debit=25.6
|débit lieu=[[Sant Porçan de Siula]]
|débit notes=&lt;ref name=hydro/&gt;
|bacin=2458
|bassin notes=&lt;ref name=hydro/&gt;
|font=[[Emissari (idrologia)|emissari]] dau [[Lac de Cervèira]]
|font altitud=1093
|font localizacion=[[Verninas]] ([[departament dau Puèi de Doma|Puèi de Doma]])
|font latitud=45.6538
|font longitud=2.8678
|confluéncia=[[Alèir (aiga)|Alèir]]
|confluéncia altitud=224
|confluéncia localizacion=[[La Ferté-Hauterive]]
|confluéncia latitud=46.3655
|confluéncia longitud=3.3218
|affluents rive droite=
|affluents rive gauche=
|país={{França}}
|país2={{Occitània}}
|regions=[[Auvèrnhe-Ròse-Aups|Auvèrnha-Ròse-Aups]]
|subdivision1=[[Allier (département)|Allier]], [[Puy-de-Dôme]]
|lien subdivision1=[[département français|Département]]
|régime=[[Régime pluvio-nival|pluvio-nival]]
|bassin collecteur=la [[Loire (fleuve)|Loire]]
|sources=[[SANDRE]]:{{sandre|K3--0200|texte=K3--0200|source=non}}, [[Géoportail (France)|Géoportail]], [[Banque Hydro]]
|mapa=[[File:Sioule.png|300px]]
}}
'''Siula''' es una ribèira dau nòrd dau [[Massís Centrau]], que pren sa la fònt a 1093 mètres, a proximitat dau lac de Cervèira dins le massís daus [[Monts Dòr]]. S'escola d'en promèir vèrs le nòrd puèi vèrs le nòrd-èst a partir de Pont de Menat (près dau vialatge de vèrs [[Menat]], davant [[Ebruelh]]). A una  lonjor de 150 quilomètres (90 quilomètres dins le [[Puèi de Doma (departament)|Puèi de Doma]] e 60 quilomètres dins le departament d'[[Alèir (departament)|Alèir]]). La majora partida de son cors se situa dins la region de [[Combralha]]. Es un afluent d'[[Alèir (aiga)|Alèir]] que rejonh vèrs [[La Ferté-Hauterive]] (nautor ; 219 mètres), au nòrd-èst de vèrs [[Sant Porçanh de Siula|Sant Porçan de Siula]].

== Idronimia ==
Las atestacions ancianas son ''aqua Siboli'' (1266), ''aquam Syboli'' (1267), ''aquam de Ceule/Seule/Suyle'' (1322), ''aquam vocatam de Seule'' (1326) e ''Sioulle'' (1443)&lt;ref&gt;Gabriel Fournier embei la collaboracion d'Emmanuel Grélois, ''L'étang du Fung (commune d'Olby). Notes historiques sur l'évolution du peuplement et des paysages de la chaîne des Puys'', mai de 2023.

Legir en linha : https://www.lesfortsvillageois.fr/userfile/Fung-Fournier-Grelois-05-2023.pdf&lt;/ref&gt;.

La ribèira se ditz [ˈʃawlɔ]&lt;ref&gt;Bouillet, J.-B., ''Album Auvergnat'', [[Molins]], 1853, p.116.&lt;/ref&gt; o [ˈʃɔlɒ]&lt;ref&gt;[[Albèrt Dauzat]], Carnets d'enquèsta per la preparacion de ''l'Atlàs Lingüistic de l'Auvèrnha e dau Lemosin'', enquèsta realizada en setembre 1954 vèrs [[Pontgibaud]]. (document inedit).&lt;/ref&gt; dins los parlars occitans dau [[Departament dau Puèi de Doma|Puèi de Doma]] e [sjawl]&lt;ref&gt;Grobost, H., Grobost, R.-M., Guérin, M., ''Contes et histoires en parler de Naves (Allier)'', 2020, p.20.&lt;/ref&gt; dins le parlar [[Creissent|creissentés]] de vèrs [[Navas (Alèir)|Navas]]. Aquel tèrme reven bravament sovent dins los tèxtes de l'escrivan [[Beneset Vidal]] que sortiá de vèrs [[Pontgibaud]]&lt;ref&gt;[[Joan Ros (1950-)|Joan Ros]], ''Huit siècles de littérature occitane en Auvergne et Velay'', [[Lion]], EMCC, 2015.&lt;/ref&gt;. Dins son roman ''Joan Combralha'', aquela ribèira a una plaça bravament importanta.

== Geografia ==
[[Fichièr:Sioule_charlemagne.jpg|vinheta|Siula debàs de [[Chastaunòu]].]]
De {{Unitat|163.7|km de lonjor}}&lt;ref&gt;[[Sandre]], https://id.eaufrance.fr/CoursEau_Carthage2017/K3--0200, consultat le 13/09/2015.&lt;/ref&gt;, Siula passa vèrs [[Sent Bonet d'Orsivau]] puèi travèrsa [[Pontgibaud]], [[Orbi]], [[Chastaunòu]], [[Ebruelh]], [[Sant Porçan de Siula]]. Se gita dins t-[[Alèir (aiga)|Alèir]] pauc après quela darrèira viala.

Sobre son percors entre [[Mirmont]] e [[Chastaunòu]], Siula alimenta le [[Lac de las Fadas-Becèrva]]. Aquel plan d'aiga de {{Unitat|70 milions|de m|3}} d'aiga se formèt après la construccion en [[1968]] dau [[barratge de las Fadas]] (nautor {{unitat|68|m}})&lt;ref&gt;''Méthodologie-Retenue'', http://web.archive.org/web/20100113051847/http://www.eauenauvergne.fr:80/meth_infor, http://www.eauenauvergne.fr via [[Internet Archive]], consultat le 27/11/2023.&lt;/ref&gt;. Aquel barratge coma aquel de [[Cuelha]] (construit entre [[1901]] e [[1904]]) que se situa mas après permeton la produccion d'electricitat. Leugèirament en aval dau [[barratge de las Fadas]], Siula es dominada per le [[Viaducte de las Fadas]]. Aquel darrèir d'una nautor de {{unitat|133|m}}  èra le detentor dau recòrd mondiau de nautor daus viaductes ferroviaris jusqu'en [[1973]]. Quò es avora le [[viaducte de Mala Rijeka]] vèrs le [[Montenegro]] que le deten embei {{unitat|200|mètres}}.

== Nòtas e Referéncias ==
{{referéncias}}

[[Categoria:Aiga d'Alèir]]
[[Categoria:Aiga dau Puèi de Doma]]
[[fr:Sioule]]</text>
      <sha1>5ah6y0rwlgg41u44pqpv188qdpp76bg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Cyclope</title>
    <ns>0</ns>
    <id>188607</id>
    <revision>
      <id>2511426</id>
      <parentid>2504140</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T07:03:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Raymond Trencavel</username>
        <id>26125</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Biografia */</comment>
      <origin>2511426</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1500" sha1="m5h7nfa6b8ttqvn4ze45h61ykp51d1m" xml:space="preserve">'''Cyclope''' èra un grop de [[Musica Rock|rock]] e [[punk rock]] [[francés]] [[París (França)|parisenc]] fondat au començament de las annadas 80 e desseparat en 1993&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20220812175556/http://www.groupecyclope.fr/le-groupe/&lt;/ref&gt;. 

== Biografia ==

'''Cyclope''' es estat format a [[París (França)|París]] per los fraires ''Philippe'' (bassa) e ''Didier Austry'' (batariá), ambe ''Gérard Cousin'' al cant e a la guitarra. Las doas darrèras annadas d'activitat del grop (1992 e 1993), es estat ''Patrick Perrot'' que remplacèt ''Philippe Austry'' a la bassa. 

Entre 1983 e 1996, lo grop sortiguèt quatre albums, lo darrèr publicat mentre que lo grop èra jà desseparat. Quitament se lor composicion la mai coneguda es ''Wen story (Seul dans la nuit)'', son coneguts tanben pr'amor d'aver enregistrat una represa version [[Punk rock|punk rock]] de las cranas de ''L'hymne à l'amour'' d'[[Édith Piaf]].

==Discografia==
* 1984: ''Cyclope''
* 1985: ''T'inquiète pour ce soir''
* 1988: ''Sans sel et sans sucre''
* 1991: ''Hey!''
* 1996: ''Les Dalton''

==Cançons mai conegudas==
* ''L'hymne à l'amour'' (1984, represa d'[[Édith Piaf]])
* ''Wen story - Seul dans la nuit'' (1989)
* ''Une fin sur mesure'' (1991)

== Referéncias ==

[[Categoria:grop de rock francés]]
[[Categoria:Grop de rock]]
[[Categoria:Grop de musica punk]]
[[Categoria:Grop de musica dels ans 1980]]
[[Categoria:Grop de musica dels ans 1990]]
[[Categoria:Grop de musica francés]]</text>
      <sha1>m5h7nfa6b8ttqvn4ze45h61ykp51d1m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2511427</id>
      <parentid>2511426</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T07:04:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Raymond Trencavel</username>
        <id>26125</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Biografia */</comment>
      <origin>2511427</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1511" sha1="d4ngewjj4eiv6cwyzbdqtipkg5zyaja" xml:space="preserve">'''Cyclope''' èra un grop de [[Musica Rock|rock]] e [[punk rock]] [[francés]] [[París (França)|parisenc]] fondat au començament de las annadas 80 e desseparat en 1993&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20220812175556/http://www.groupecyclope.fr/le-groupe/&lt;/ref&gt;. 

== Biografia ==

'''Cyclope''' es estat format a [[París (França)|París]] per los fraires ''Philippe'' (bassa) e ''Didier Austry'' (batariá), ambe ''Gérard Cousin'' al cant e a la guitarra. Las doas darrèras annadas d'activitat del grop (1992 e 1993), es estat ''Patrick Perrot'' que remplacèt ''Philippe Austry'' a la bassa. 

Entre 1983 e 1996, lo grop sortiguèt quatre albums, lo darrèr publicat mentre que lo grop èra jà desseparat. Quitament se lor composicion qu'a agut lo mai de resson es ''Wen story (Seul dans la nuit)'', son coneguts tanben pr'amor d'aver enregistrat una represa version [[Punk rock|punk rock]] de las cranas de ''L'hymne à l'amour'' d'[[Édith Piaf]].

==Discografia==
* 1984: ''Cyclope''
* 1985: ''T'inquiète pour ce soir''
* 1988: ''Sans sel et sans sucre''
* 1991: ''Hey!''
* 1996: ''Les Dalton''

==Cançons mai conegudas==
* ''L'hymne à l'amour'' (1984, represa d'[[Édith Piaf]])
* ''Wen story - Seul dans la nuit'' (1989)
* ''Une fin sur mesure'' (1991)

== Referéncias ==

[[Categoria:grop de rock francés]]
[[Categoria:Grop de rock]]
[[Categoria:Grop de musica punk]]
[[Categoria:Grop de musica dels ans 1980]]
[[Categoria:Grop de musica dels ans 1990]]
[[Categoria:Grop de musica francés]]</text>
      <sha1>d4ngewjj4eiv6cwyzbdqtipkg5zyaja</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2511428</id>
      <parentid>2511427</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T07:05:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Raymond Trencavel</username>
        <id>26125</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Biografia */</comment>
      <origin>2511428</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1519" sha1="8icxyn1wzin0ht5qn0e44j4prj3j7xo" xml:space="preserve">'''Cyclope''' èra un grop de [[Musica Rock|rock]] e [[punk rock]] [[francés]] [[París (França)|parisenc]] fondat au començament de las annadas 80 e desseparat en 1993&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20220812175556/http://www.groupecyclope.fr/le-groupe/&lt;/ref&gt;. 

== Biografia ==

'''Cyclope''' es estat format a [[París (França)|París]] per los fraires ''Philippe'' (bassa) e ''Didier Austry'' (batariá), ambe ''Gérard Cousin'' al cant e a la guitarra. Las doas darrèras annadas d'activitat del grop (1992 e 1993), es estat ''Patrick Perrot'' que remplacèt ''Philippe Austry'' a la bassa. 

Entre 1983 e 1996, lo grop sortiguèt quatre albums, lo darrèr publicat mentre que lo grop èra jà desseparat. Quitament se lor composicion qu'a agut lo mai de resson es ''Wen story (Seul dans la nuit)'' en 1989, son coneguts tanben pr'amor d'aver enregistrat una represa version [[Punk rock|punk rock]] de las cranas de ''L'hymne à l'amour'' d'[[Édith Piaf]].

==Discografia==
* 1984: ''Cyclope''
* 1985: ''T'inquiète pour ce soir''
* 1988: ''Sans sel et sans sucre''
* 1991: ''Hey!''
* 1996: ''Les Dalton''

==Cançons mai conegudas==
* ''L'hymne à l'amour'' (1984, represa d'[[Édith Piaf]])
* ''Wen story - Seul dans la nuit'' (1989)
* ''Une fin sur mesure'' (1991)

== Referéncias ==

[[Categoria:grop de rock francés]]
[[Categoria:Grop de rock]]
[[Categoria:Grop de musica punk]]
[[Categoria:Grop de musica dels ans 1980]]
[[Categoria:Grop de musica dels ans 1990]]
[[Categoria:Grop de musica francés]]</text>
      <sha1>8icxyn1wzin0ht5qn0e44j4prj3j7xo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2511429</id>
      <parentid>2511428</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T07:07:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Raymond Trencavel</username>
        <id>26125</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2511429</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1525" sha1="7usil9r2oq6kmgjwmdbznc9op67g4jj" xml:space="preserve">'''Cyclope''' èra un grop de [[Musica Rock|rock]] e [[punk rock]] [[francés]] [[París (França)|parisenc]] fondat au començament de las annadas 80 e desseparat en 1993&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20220812175556/http://www.groupecyclope.fr/le-groupe/&lt;/ref&gt;. 

== Biografia ==

'''Cyclope''' es estat format a [[París (França)|París]] per los fraires ''Philippe'' (bassa) e ''Didier Austry'' (batariá), ambe ''Gérard Cousin'' al cant e a la guitarra. Las doas darrèras annadas d'activitat del grop (1992 e 1993), es estat ''Patrick Perrot'' que remplacèt ''Philippe Austry'' a la bassa. 

Entre 1983 e 1996, '''Cyclope''' sortiguèt quatre albums, lo darrèr publicat mentre que lo grop èra jà desseparat. Quitament se lor composicion qu'a agut lo mai de resson es ''Wen story (Seul dans la nuit)'' en 1989, son coneguts tanben pr'amor d'aver enregistrat una represa version [[Punk rock|punk rock]] de las cranas de ''L'hymne à l'amour'' d'[[Édith Piaf]].

==Discografia==
* 1984: ''Cyclope''
* 1985: ''T'inquiète pour ce soir''
* 1988: ''Sans sel et sans sucre''
* 1991: ''Hey!''
* 1996: ''Les Dalton''

==Cançons mai conegudas==
* ''L'hymne à l'amour'' (1984, represa d'[[Édith Piaf]])
* ''Wen story - Seul dans la nuit'' (1989)
* ''Une fin sur mesure'' (1991)

== Referéncias ==

[[Categoria:grop de rock francés]]
[[Categoria:Grop de rock]]
[[Categoria:Grop de musica punk]]
[[Categoria:Grop de musica dels ans 1980]]
[[Categoria:Grop de musica dels ans 1990]]
[[Categoria:Grop de musica francés]]</text>
      <sha1>7usil9r2oq6kmgjwmdbznc9op67g4jj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Discussion Utilizaire:Valentin d'Auvèrnha</title>
    <ns>3</ns>
    <id>191605</id>
    <revision>
      <id>2511443</id>
      <parentid>2511364</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T09:22:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Valentin d'Auvèrnha</username>
        <id>46064</id>
      </contributor>
      <comment>/* lo, le; Sancí, Sant Circ */ Respònsa</comment>
      <origin>2511443</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23719" sha1="apxgy197dglazo3kpc5snddja6sl1oq" xml:space="preserve">&lt;div align=left style=&quot;padding:5px;width:100%; border:1px solid #ff6633; background-color:#d0d0c0&quot;&gt;
[[Image:WikiLettreMini.svg]] [[Wikipèdia:Acuèlh de novèls venguts|Benvenguda]] sus [[Wikipèdia]], '''{{PAGENAME}} !'''

Esites pas a consultar las primièras indicacions per [[Ajuda:Cossí modificar una pagina|modificar]] e [[Ajuda:Cossí redigir una pagina|redigir]] de paginas dins Wikipèdia.&lt;br/&gt;
Pòdes tanben consultar la [[Ajuda:FAQ|fièra de las questions]] (FAQ), la [[Ajuda:Sintaxi_Wikipèdia|sintaxi de Wikipèdia]] e far tos ensages dins lo 
[[Wikipèdia:Nauc de sabla|Nauc de sabla]]. Totes aquestes aspèctes son presentats dins una [[Ajuda:Far los primièrs passes sus Wikipèdia|guida per començar sus Wikipèdia]].

Per completar la presentacion, t’aconselhi un pichon torn per las [[Wikipèdia:Règlas|recomandacions de seguir]] ([[Wikipèdia:Neutralitat de punt de vista|règlas de neutralitat]], [[Wikipèdia:Critèris d'admissibilitat dels articles|d'admissibilitat dels articles]], [[Wikipèdia:Copyright|copyright]]...) e las paginas [[Wikipèdia:Projècte|projèctes]] ont i a sens dobte un subjècte que t'interessarà.

Per '''signar tos messatges''' (unicament sus las paginas de discussion), pòdes picar &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ;
amb un quatren tilde, en mai de ta « signatura », seràn afichadas la data e l'ora (&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;). '''Cal pas signar los articles enciclopedics'''. Es possible de trobar la lista dels autors en visitant lor istoric.

Utilizam de siglas de còps misteriosas: poiràs trobar lor explicacion sus la pagina [[Ajuda:girgon|girgon]].

Se vòles, pòdes tanben nos dire d'[[Wikipèdia:Wikipedians per país|ont]] venes e tos [[Wikipèdia:Wikipedians per tèmas d'interès|centres d'interès]]. Pòdes per aquò modificar ta [[Utilizaire:{{PAGENAME}}|pagina personala]].
Se venes d'una autra Wikipèdia, doblides pas de metre los ligams vèrs tas autras paginas perso.
Pòdes tanben te venir presentar sul [[Wikipèdia:Jornal dels novèls venguts|jornal dels novèls venguts]].

Per facilitar la comunicacion interlingüistica entre utilizaires, pòdes indicar las lengas que practicas — e a quin nivèl — en inclusent dins ta pagina personala un dels modèls que trobaràs sus [[Wikipèdia:Babel]].  

Pòdes aisidament decorar ta pagina d'utilizaire en i indicant quinas lengas parlas, d'ont venes, quins son tos centres d'interès e tas activitats sus Wikipèdia, e d'autras causas encara amb las bóstias d'utilizaire: [[Wikip%C3%A8dia:Mod%C3%A8ls/Espaci d'utilizaire/Boita d'utilizaire#Ajustar_aisidament_de_boitas_d.27utilizaire_a_sa_pagina_personala|Ajustar de boitas d'utilizaire a sa pagina personala ]]

E s'as de questions de pausar, esites sustot pas a me contactar, a consultar [[Ajuda:Pausar una question]]. Per seguir la vida de la comunautat, pòdes donar una ulhada als [[Wikipèdia:Anoncis|anoncis]] o far un torn a la [[Wikipèdia:la tavèrna|tavèrna]].

Bona continuacion demest nosautres!&lt;/div&gt;

Tanben te violiái dire, veni de verificar dins diferentas fonts. Lo diccionari morfologic lengadocian de Josiana Ubaud dona las doas variantas &quot;Puèi de Doma&quot; / &quot;Puèi Domat&quot; (e mai &quot;Puei-Domat&quot; dins son ''Toponymie des Pays occitan'', que si compreni plan es atestat dins la lenga medievala, mas es pas clar). Generalament son diccionari es pro fisable e deu aver sas rasons. Bonnaud dona &quot;Peu de Doumà&quot; / &quot;Peu Doumo&quot;, çò que correspond tanben a las doas meteissas fòrmas. Ambe tot aquò çò melhor es probablament de gardar las doas variantas. Benlèu ne calriá discutir ambe d'autres utilizaires (i deu aver de recomandacions oficialas suls toponims, mas sembla que la [https://locongres.org/fr/normes-et-oeuvres-normatives/oeuvres-normatives/onomastique/le-top-oc pagina del CPLO] fonciona pas).

Coralament

[[Utilizaire:CaféBuzz|CaféBuzz]] ([[Discussion Utilizaire:CaféBuzz|d]]) 13 mai de 2023 a 09.29 (UTC)
:[https://oc.wikipedia.org/w/index.php?title=Aunhat&amp;diff=prev&amp;oldid=2375761 Aquò] me sembla pas justificat tanpauc, coma d'autres que siás a far. Cresi qu'es pas una bona idèa de far de renomenaments massius aital sensa cap discussion. Es possible qu'i aja de melhoraments per far dins la toponimia auvernhata, mas se pòt pas cambiar tot del jorn a l'endeman, mai que ne donas pas de justificacions pro solidas, e de còps ne donas ges. Se cal pas fisar sonque sus d'impressions, cal tanben aver de referéncias. Cresi que deuriás far en primièr de suggestions sus la Tavèrna. [[Utilizaire:CaféBuzz|CaféBuzz]] ([[Discussion Utilizaire:CaféBuzz|d]]) 13 mai de 2023 a 09.42 (UTC)
::Bonjorn ! 
::D'en pormèir grandmarcés par ton messatge, sèi conscient que fase biaucòp de chamjaments dins la toponimia mas qu'es que quasi tota los noms son pas bons. Fase partida de l'IEO 63 e fase biaucòp de collectatges, donca pòde t'assegurar que tot ce que bote es vrai, de mai biaucòp de noms son dins la glossari dau patoés de Vinzèla de Dauzat mas sabe pas coma botar le liam.
::Desolat si vau tròp viste mas qu'es qu'en ai pro de veire de conariàs sobre la toponimia dau Puèi de Doma ! [[Utilizaire:Valentin d&amp;#39;Auvarnha|Valentin d&amp;#39;Auvarnha]] ([[Discussion Utilizaire:Valentin d&amp;#39;Auvarnha|d]]) 13 mai de 2023 a 16.49 (UTC)
::Par ce qu'es dau -ac, chau saubre qu'on quasi totes desaparegut dins nòstre despartament, e 'quel chamjament se pòt veire franc ben dins los gentilats : Mosac -&gt; Mosat &gt; Mosadaire (e non &quot;mosaguaire/mosacaire&quot;). [[Utilizaire:Valentin d&amp;#39;Auvarnha|Valentin d&amp;#39;Auvarnha]] ([[Discussion Utilizaire:Valentin d&amp;#39;Auvarnha|d]]) 13 mai de 2023 a 16.57 (UTC)
:::Òc! D'acòrdi, e mercés per la responsa e las explicacions. Alara seriá plan qu'indiquèsses una justificacion dins tos comentaris d'edicions (se pòts pas botar lo ligam... as vist aquesta pagina: [[Ajuda:Ligams extèrnes]] ? S'utilizas l'editor visual es possible que degas cambiar a l'editor de còdi... O benlèu ai pas plan comprés lo problèma), almens aquò poiriá evitar que qualqu'un torne far los cambis invèrses pus tard, que ne sortiriam pas aital... S'i arribas decididament pas, pòts metre lo ligam aquí en responsa e veirai se pòdi far quicòm per indicar la referéncia dins los articles. A prepaus del Puèi de Doma, sai pas ren de mai que çò qu'ai vist dins las referéncias que t'ai balhat çai sus. Mas de tot biais cresi que se dos especialistas famoses coma Ubaud e Bonnaud donan aquestas doas variantas, deuriam pas de n'exclure cap malgrat que l'article pòrte un autre nom (las fòrmas desaparegudas o envielhidas son d'indicacions benvengudas tanben per la toponimia). Mas... Te vòli pas tròp embestiar amb aquò, çò qu'aviái paur èra que faguèsses totes aquestes cambis sensa justificacion vertadièra.
:::Cresi qu'es lo primièr còp qu'ai l'ocasion d'escambiar amb un auvernhàs (levat d'aquestes del sud que parlan gaireben lengadocian), e la vertat qu'es un plaser de legir aqueste parlar, espèri qu'aurem d'autras ocasions de nos crosar!
:::S'as besonh d'ajuda &quot;tecnica&quot;, esites pas a demandar, ai pas tròp d'experiéncia sul Wikipèdia en òc pel moment mas fa d'annadas que frequenti d'autres wikis. [[Utilizaire:CaféBuzz|CaféBuzz]] ([[Discussion Utilizaire:CaféBuzz|d]]) 13 mai de 2023 a 19.45 (UTC)
::::La varianta ''Puei Domat'' es benlèu una maissanta interpretacion de ''Puei Doma'', ambe ''-a'' finala realizada [-a].[[Special:Contribucions/77.152.53.218|77.152.53.218]] ([[Discussion Utilizaire:77.152.53.218|d]]) 10 setembre de 2023 a 05.32 (UTC)

== Prononciacions Auvernhatas ==

Bonjorn lo Valentin,

Grandmercé pel vòstre trabalh sus la recuperacion de las noms de comunas d'Auvernha.

Ai doas questions:

1. Articles amb &quot;Collectatge IEO 63&quot; - Aquela font es un pauc vague se una autra persona vòla consultar las meteissas sorsas. Podètz daissar un ligam a la sorsa?

2. Sabètz ont pòdi trobar la prononciacion auvernhata de la comuna de ''Servant''? Ai trobat l'atestacion mistralenca ''Servant'' mas avèm pas una prononciacion locala en AFI.

Coralament, [[Utilizaire:Briantin de Montrei|Briantin de Montrei]] ([[Discussion Utilizaire:Briantin de Montrei|d]]) 30 julhet de 2023 a 10.48 (UTC)

:Bonjorn !
:# Sèi desolat ai pas de liam par ce que la sorsa... qu'es ieu ! Fase partida de l'IEO 63 donca tot ce que bòte qu'es que l'ai demandat e ausit de locutors natius.
:# Non sabe pas, coneisse ren-mas le Puèi de Doma e 'quela comuna me ditz ren.
:[[Utilizaire:Valentin d&amp;#39;Auvarnha|Valentin d&amp;#39;Auvarnha]] ([[Discussion Utilizaire:Valentin d&amp;#39;Auvarnha|d]]) 1 agost de 2023 a 18.48 (UTC)
::Mercé plan l'amic ^^ [[Utilizaire:Briantin de Montrei|Briantin de Montrei]] ([[Discussion Utilizaire:Briantin de Montrei|d]]) 8 agost de 2023 a 08.25 (UTC)

== Messèir ==

Adiu Valentin, lo ''Grand dictionnaire historique du Puy de Dôme'' dona de las apelacions ancianas que fan pensar a una escritura ''Mecens'' (o ''Mecèir'', s'es la prononciacion locala acutala).
Referéncia: https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k1505539h/f241.item
Aqueu libre es interessant per retrobar los arqueonims dels lòcs dau Puei de Doma.
Coralament — [[User:Jfblanc|Joan Francés Blanc]] ([[User talk:Jfblanc|me´n parlar]]) 22 setembre de 2023 a 14.49 (UTC)

:A franc ben ! Sèi a charchar totas las atestacions ancianas mas de còps qu'es complicat.
:Aviá botat &quot;Mecèir&quot; a causa dau gentilat &quot;meceirós&quot;, aviá pas de fòrmas ancianas.
:Grandmarcés ! [[Utilizaire:Valentin d&amp;#39;Auvarnha|Valentin d&amp;#39;Auvarnha]] ([[Discussion Utilizaire:Valentin d&amp;#39;Auvarnha|d]]) 22 setembre de 2023 a 19.40 (UTC)
:De ce qu'ai vegut de las atestacions siriá benliau mai &quot;Mecés&quot;, de mai la prononciacion modarna sembla sosténer 'quela idèia &quot;Meussé&quot;, si siguèsse estat -èir la prononciacion siriá estada &quot;Meussèï&quot;.
:Par le gentilat pense que la -r- es pas d'origina, par exemple par &quot;Bilham&quot; (Billom) avèm los &quot;bilhantons/bilhantaires&quot;, es ren-mas 'quí par podre ajostar la tarminason. [[Utilizaire:Valentin d&amp;#39;Auvarnha|Valentin d&amp;#39;Auvarnha]] ([[Discussion Utilizaire:Valentin d&amp;#39;Auvarnha|d]]) 22 setembre de 2023 a 19.50 (UTC)

== Ajuda amb l'auvernhat  ==

Adieu Valentin,

Ai creat una nòva formula de l'[[Modèl:Infobox Subdivision administrativa|Infotaula Subdivision administrativa]] amb una foncionalitat dialectala inclús l'auvernhat. Lo problèma es que soi pas expèrt en aquel dialècte, i a qualques formas (vejatz la partida amb lo camp &quot;dialècte&quot;) que ai trobat dins lo Dicod'Òc, mas sètz segurament mai competent qu'ieu. 

Poiriatz balhar-i un còp d'uèlh?

Mercé d'avança, [[Utilizaire:Lhanars|Lhanars]] ([[Discussion Utilizaire:Lhanars|d]]) 12 decembre de 2023 a 15.55 (UTC)

:Òc-es de còps que i a le dicod'òc qu'es pas tarrible... Vòle ben espiar 'quò ! [[Utilizaire:Valentin d&amp;#39;Auvarnha|Valentin d&amp;#39;Auvarnha]] ([[Discussion Utilizaire:Valentin d&amp;#39;Auvarnha|d]]) 13 decembre de 2023 a 09.15 (UTC)
:Mas... De qué dève faire exactament ? [[Utilizaire:Valentin d&amp;#39;Auvarnha|Valentin d&amp;#39;Auvarnha]] ([[Discussion Utilizaire:Valentin d&amp;#39;Auvarnha|d]]) 13 decembre de 2023 a 09.18 (UTC)
::Adieu, desolat de vos aver pas respondut. Sufís que verificatz las entradas en auvernhat dins la seccion amb lo &quot;switch&quot; nomenada  &quot;dialècte&quot; (ctrl + f auvernhat). Se se presenta la necessitat, modificatz e ajustatz d'autras correspondéncias. Coralament, [[Utilizaire:Lhanars|Lhanars]] ([[Discussion Utilizaire:Lhanars|d]]) 31 decembre de 2023 a 18.01 (UTC)

== Indicacion de la comuna las arpitanof9nas ==

Bòn jorn.


Chaudriá botar sistematicament, almens per las comunas de frontèira lingüistica, se son del costat occitan o arpitan. Pensi a las comunas del canton de Saint-Anthèlme. Aquí se dona, cap a la fin, d'indicas interessantas: http://forezhistoire.free.fr/mp3/45-RCF-histoire-des-patois.mp3

(pàgina: &lt;nowiki&gt;http://forezhistoire.free.fr/rcf-jean-chassagneux-01.html&lt;/nowiki&gt;


Donc La Chalm (dins Auvèrnhe) es de lenga arpitana?


La Chalm es donc de lenga arpitana?

Capite pas a identificar lo &quot;Marcilleux&quot; del qual se parla dins l'enregistrament...


Mercés


[[Special:Contribucions/93.22.20.115|93.22.20.115]] ([[Discussion Utilizaire:93.22.20.115|d]]) 23 març de 2024 a 17.49 (UTC)

:@[[Utilizaire:93.22.20.115|93.22.20.115]] Bonjorn ! de ce qu'aviá vegut dins le ''Vocabulaire français-patois de la vallée supérieure de l'Ance'' de l'abat Chataing, le parlar de La Chal semblava quel dau Forés mas èra enquèra d'occitan, qu'es una comuna de transicion mas enquèra occitana.
:mainatjatz-vos ! [[Utilizaire:Valentin d&amp;#39;Auvarnha|Valentin d&amp;#39;Auvarnha]] ([[Discussion Utilizaire:Valentin d&amp;#39;Auvarnha|d]]) 23 març de 2024 a 17.52 (UTC)

== Teoria de Fournier ==

Bonjorn. Dins aquel airal, i pòt aver 3 fòrmas per un sol nom. Lo fenomèn pus frequent es la regularizacion. Quand avètz un nom en [-o] (tipe Roiau), pòt èsser en concurréncia ambe la fòrma &quot;normala&quot;, donc Roia-(c) e tanben una o doás autras fòrmas. De còps, sus las tres o quatre una fòrma ganha, mas es en contradiccion ambe la fonetica e la fonologia del lòc. Un toponime es pas un nom comun, a sa vida pròpia. Soi a trabalhar sus de toponimes de Naut Auvèrnhe e vos pòdi garantir qu'òm es incapable de dire, en partent d'aquels toponimes, quina es la prononciacion locala de j, de z, etc dins l'airal. Autre exemple : los parlars del Bordalés e del nòrd del Vasadés an perdut la possibilitat de prononciar una l banhada (la iodizan); e çaquelà Gresilhac es demorat [grezi'ʎak]. Aquò's lo limit de tot argument basat sus la prononciacion locala. Coralament.19 junh de 2024 a 21.11 (UTC) [[Special:Contribucions/77.152.53.218|77.152.53.218]] ([[Discussion Utilizaire:77.152.53.218|d]]) 19 junh de 2024 a 21.11 (UTC)

== lo, le; Sancí, Sant Circ ==

Bon jorn, fau responsa [https://oc.wikipedia.org/w/index.php?title=Puei_de_Sanc%C3%AD&amp;diff=2465080&amp;oldid=2461946 a vòstra modificacion e a vòstre comentari aquí, tochant lo Puei de Sancí]. Cèrche pas de far de guèrras d'edicion e vos laisse modificar l'article coma volètz. Mas crese que seriá interessant d'aver una discussion de fons. 

# Pense qu'es abusiu de refusar la forma ''Sancí'' quand es plan documentada. Benlèu es una forma imperfieita, mas en tot cas es documentada. Avèm pas encara de solucion definitiva, ni normalizada. La discussion etimologica rèsta dobèrta (''Sancí'' o ''Sant Sixt'' o ''Sant Circ''). Podètz pas impausar ''Sant Circ'' coma forma unica de l'article segon vòstra preferéncia personala.
# Sus la question de ''lo/le'', sei consent amb vos per dire que las doas formas son bonas e autenticas en auvernhat. Apròve pas las gents que s'imaginan que ''le'' vendriá del francés. I a un quant d'ipotèsis que pòdon explicar l'existéncia normala de ''le'' en occitan (las pòde pas detalhar aicí, que seriá tròp long). 
# Per contra, òm pòt pas decretar que chal escriure ''le'' en luòc de ''lo'' segon la zòna sosdialectologica liada a l'article. Es una impossibilitat tecnica e practica. La règla de la Wikipèdia occitana demanda d'escriure dins lo dialècte local quand es possible... mas exigís pas d'escriure dins lo sosdialècte local ni dins lo parlar local. Podètz pas demandar a un contributor de conéisser l'isoglòssa exacta entre ''lo'' e ''le''. I a ges de gramatica auvernhata, accessibla al grand public, que dija que i a un usatge obligatòri de ''le'' contra ''lo''. Crese, de verai, que tombatz dins un localisme exagerat. Dins las Wikipèdias catalana, irlandesa o lapona, exigisson pas d'escriure totjorn dins un parlar local estreit. En occitan nimai, podèm pas exigir lo localisme estreit: aquò fai fugir los contributors; aquò es una practica inexistenta, impossibla e fantasmatica. La dialectologia es pas una competéncia requerida per participar a Wikipèdia. [[Utilizaire:Sovenhic|Sovenhic]] ([[Discussion Utilizaire:Sovenhic|d]]) 11 julhet de 2025 a 17.12 (UTC)


:::Malaürosament avètz pas respondut a mon ofèrta de discussion. Donc restablisse la forma de basa, lo ''Puei de Sancí'', en acòrdi amb la practica atestada e majoritària. Tanben restablisse l'article definitu dins la forma ''lo'', qu'es ben una forma auvernhata atestada, qu'es ben la forma d'origina dins la redaccion de l'article (e i aviá gran de rason de suprimir aquela forma). Laisse las autras modificacions qu'avètz faitas. Coralament. [[Utilizaire:Sovenhic|Sovenhic]] ([[Discussion Utilizaire:Sovenhic|d]]) 23 octobre de 2025 a 10.08 (UTC)
::::Bonser,
::::Desolat de pas aveire respondut mai d'abòrd, sèi estat pas mau ocupat darrèirament embei l'universitat, le trabalh e de projècts personaus. 
::::# Per la forma ''Sancí'', pense que quela forma siguèt inventada/calcada sobre la forma francesa per manca d'informacions sobre son origina. La forma embei [sɛ̃] per ieu mòstra clarament que le nom ven de SANCTUS + Sixt/Circ. Après quna forma chau utilizar en prioritat, sabe pas tròp, sèi pus d'acòrd embei bravament de modificacions qu'ai pogut faire per le passat e m'excuse si quò poguèt passar coma de &quot;degradacions&quot;.
::::# Grandmercés ! Bien d'occitanistas dau sud pensan que quel article siguèt pres dau francés, mèma si le trobèm en Arièja per exemple.
::::# Sèi pas d'acòrd embei vos, vese pas per de qué podriem pas faire servir le sos-dialècte quand qu'es possible, sèi 'quí e ai de temps per redactar/adaptar.
::::# La forma &quot;puei&quot; es pas estandarda, chaudriá escriure embei accent grave &quot;puèi&quot;
::::Enquèra desolat dau temps de responsa, mainatjatz-vos e passatz una brava serada.
::::Coralament. [[Utilizaire:Valentin d&amp;#39;Auvèrnha|Valentin d&amp;#39;Auvèrnha]] ([[Discussion Utilizaire:Valentin d&amp;#39;Auvèrnha|d]]) 26 novembre de 2025 a 20.11 (UTC)
:::::Bon jorn Valentin, a prepaus de l'article [[Monts Dòr]], las formas ''amb = embei'' e ''esquèrra = mança'' son ben atestadas e autenticas en auvernhat. Las formas *''gaucha'' e *''còne'' son de francismes non necessaris. Coralament. [[Utilizaire:Sovenhic|Sovenhic]] ([[Discussion Utilizaire:Sovenhic|d]]) 22 octobre de 2026 a 22.51 (UTC)
::::::Bonjorn Sovenhic,
::::::- La forma &quot;embei&quot; es atestada en bas auvernhat despuèi l'Atge Meian dins de tèxtes de monges de vèrs [[Briude]].
::::::- Amariá ben saubre vòstras fònts per le mot &quot;esquèrra&quot; en auvernhat, ai realizat biaucòp de collectatges e l'ai jamai ausit/legit enluòc, la forma &quot;mança&quot; si pòt paréisser mai autentica es minoritària dins le Puèi de Doma, la forma &quot;gaucha&quot; es larjament atestada (ALF ; ALAL ; Magaud, J-F. (1967). ''Le patois d’[[Glèisanuèva d'Entraigas|Égliseneuve-d’Entraigues]] (Puy-de-Dôme)'' ; Dargon, B. (1961). ''Un parler au nord du domaine auvergnat, le patois de [[Centinhac|Champeyroux]]'' ; [[Albèrt Dauzat|Dauzat, A]]. (1915). ''Glossaire étymologique du patois de [[Bançac|Vinzelles]]'' ; Meinecke, F. (1934). ''Enquête sur la langue paysanne de [[Lastic (Puèi de Doma)|Lastic]] (P.-de-D.)'' ; Touchebeuf, A. (1967). ''Le patois de Pont-Picot, commune de [[Maringue|Maringues]]'' ; divèrs collectatges personaus realizats embei l'IEO 63 : [ˈgaɔ̯tsɒ] vèrs [[Picharanda]] e vèrs le [[Le Bòsc Belet|Bòsc Belet]], [ˈgɔtsɔ] vèrs [[Maruègel]] etc.), après, si volètz vraiment chamjar ''gaucha'' per ''mança'', se pòt faire.
::::::- Per &quot;còne&quot;, le bas auvernhat a besonh de la -e de sosten, sens t-aquò se prononciariá [kɔ̃] e volèm aveire una prononciacion que seriá [ˈkɔn(ə)].
::::::De qué ne'n pensatz ?
::::::Mainatjatz-vos e passatz una brava jornada. Coralament. [[Utilizaire:Valentin d&amp;#39;Auvèrnha|Valentin d&amp;#39;Auvèrnha]] ([[Discussion Utilizaire:Valentin d&amp;#39;Auvèrnha|d]]) 23 octobre de 2026 a 13.02 (UTC)
:::::::Mercé per tot lo brave trabalh sus l'auvernhat. 
:::::::Sei estat tròp laconic dins mon messatge precedent e mancave de clartat, perdon, me vòle explicar. 
:::::::Vòle dire simplament qu'en auvernhat, ''amb'' e ''embei'' son atestats. E maitot: ''esquèrra'' e ''mança'' son atestats. Las formas ''amb'' e ''esquèrra'' s'ausisson ben vèrs Mauriac, Salèrn e —crese— Riòm de las Montanhas.
:::::::Contèste pas que *''gaucha'' es la forma atestada e d'usatge quasi general dins la lenga eiretada recenta, mas ausissèm maitot *''gaucha'' dins los autres dialèctes occitans: quò es pas un trait auvernhat, quò es un francisme pauc necessari. Avèm tant de mots equivalents e autentics coma ''mança, esquèrra, senèstra, senèca''...
:::::::La forma *''còne'' es maitot un francisme sens utilitat, se tracta d'un mot de formacion sabenta (&lt; latin ''conus'' &lt; grèc ''kō͂nos = κῶνος''). En aquel cas, es una bona chausa de seguir las règlas occitanas e autonòmas sus la formacion dels (daus) mots sabents, que son precisas e utilas, nos desliuran de l'imperialisme cultural francés, donc: ''còn, telefòn, poligòn,'' etc.
:::::::Ben coralament. [[Utilizaire:Sovenhic|Sovenhic]] ([[Discussion Utilizaire:Sovenhic|d]]) 23 octobre de 2026 a 15.59 (UTC)
Per l'atestacion auvernhata de ''amb'' [ã], vejatz l'ALF, carta 345a, punts 708 e 714, e la carta 345B, punt 709. Per l'atestacion auvernhata del tipe ''esquèrra'', vejatz l'ALF, carta 629, punt 719 (e 717), e los diccionaris de Bonaud p. 321 e Reichel p. 379. Coralament. [[Utilizaire:Sovenhic|Sovenhic]] ([[Discussion Utilizaire:Sovenhic|d]]) 23 octobre de 2026 a 19.07 (UTC)

:E mai ''amb'' se vei dins lo diccionari d'Omelhièr, p. 50. Coralament. [[Utilizaire:Sovenhic|Sovenhic]] ([[Discussion Utilizaire:Sovenhic|d]]) 23 octobre de 2026 a 19.10 (UTC)
::Avètz segurament remarcat que modifie mas las pajas a prepaus dau Puèi de Doma, essage d'utilizar la linga la mai pròcha possibla de l'endreit traitat. Dins le Puèi de Doma doncas, l'article &quot;amb&quot; prononciat [ɔ̃] es mas utilizat vèrs Glèisanuèva d'Entraigas, endacòm mai s'utiliza quasiment pertot la forma &quot;(em)bei&quot; [ˈ(ɛ̃)bi] (o &quot;dembei&quot; en Limanha clarmontona, levat vèrs Compens e Anzac ente dison [mi]), essage doncas per coerença de pas faire servir la forma &quot;amb&quot;. Dins quela logica comprendrètz que la forma &quot;esquèrra&quot; se pòt pas utilizar tanpauc dins d'articles sobre le Puèi de Doma. Coralament.
::ps. le diccionari d'Omelhièr es pas tròp bon sobre la grafia e de còps sobre las traduccions bailadas, conselhe de pas tròp se basar dessobre. [[Utilizaire:Valentin d&amp;#39;Auvèrnha|Valentin d&amp;#39;Auvèrnha]] ([[Discussion Utilizaire:Valentin d&amp;#39;Auvèrnha|d]]) 23 octobre de 2026 a 22.09 (UTC)
:::Mercé per la novèlas referéncias sobre Glèisanuèva d'Entraigas e Limanha. Estudiar los parlars locals es una excellenta chausa per conéisser las ressorsas de la lenga. Prèse lo crane collectatge de l'IEO 63. Per contra, es impossible d'exigir dels wikipedians la localizacion dialectologica extrèma dins chasque article. La charta lingüistica de la WP occitana ditz que los dialèctes son recomandats... mas una localizacion extrèma es pas exigida. Avèm dreit d'escriure ''amb'' en zòna d'&lt;nowiki/&gt;''embei'' (auvernhat), avèm dreit d'escriure ''eissubliar'' en zòna d'''obliar'' (vivaroalpenc), etc. Coralament [[Utilizaire:Sovenhic|Sovenhic]] ([[Discussion Utilizaire:Sovenhic|d]]) 23 octobre de 2026 a 23.25 (UTC)
::::Sèi ben d'acòrd que tota los wikipedians son pas d'expèrts dau domeni auvernhat, mas pense que si la conheissèm, la forma locala prima sobre la forma mai estandard. 
::::Chamge un pauc le subjèct, de qué pensatz de la discussion qu'ai comencat sobre Monts Domas vs. Monts Doma ?
::::Coralament. [[Utilizaire:Valentin d&amp;#39;Auvèrnha|Valentin d&amp;#39;Auvèrnha]] ([[Discussion Utilizaire:Valentin d&amp;#39;Auvèrnha|d]]) 25 octobre de 2026 a 09.22 (UTC)</text>
      <sha1>apxgy197dglazo3kpc5snddja6sl1oq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pierre Sanfourche-Laporte</title>
    <ns>0</ns>
    <id>201712</id>
    <revision>
      <id>2511402</id>
      <parentid>2511379</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T18:01:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Briantin de Montrei</username>
        <id>37340</id>
      </contributor>
      <origin>2511402</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2669" sha1="idxi5kp39t8gkdzg95cledpboo2ntc5" xml:space="preserve">{{Dialècte Lengadocian}}&lt;!--Sarlat parla lo lengadocian sarladés...--&gt;
'''Pèire Sanfourche-Lapòrta''' ([[Sarlat e La Canedat]], [[24 de març]] de [[1774]] — [[París|Belleville]],&lt;ref group=nt&gt;Belleville foguèt annexada a París lo 16 de junh de 1859.&lt;/ref&gt; [[30 de junh]] de [[1856]]) foguèt un [[avocat (mestièr)|avocat]] [[Belgica|bèlga]] e [[escrivan]] d'expression [[francés|francesa]], d'origina [[Perigòrd|perigosina]].

==Biografia==
Pèire Sanfourche-Lapòrta publica en 1809 ''Le Nouveau Valin'', perlongant lo ''Nouveau commentaire sur l'ordonnance de la marine'' publicat en 1760 par [[René-Josué Valin]], e dins lo qual prepausa un còdi distint de drech comercial maritime, una proposicion jamai adoptada&lt;ref&gt;https://www.academieroyale.be/academie/documents/FichierPDFBiographieNationaleTome2069.pdf&lt;/ref&gt;.

Fonda en [[1822]] a [[Brussèlas]] lo mensual juridic ''Annales de la jurisprudence belge''. Aqueste mensual paregut entre 1822 e 1848 e foguèt criticat pel caractèr incomplèt e inexacte dels jutjaments publicats&lt;ref&gt;{{Ligam web |títol=Journal du Palais. Recueil le plus complet de la jurisprudence belge |url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k9642258w/f13.item |site=Gallica |date=1848 |consulta=08-07-2024|lenga=fr}}.&lt;/ref&gt;.

De [[1832]] a [[1852]], es [[Avocat (mestièr)|avocat]] a la [[Cort de cassacion (Belgica)|Cort de cassacion]] de la [[Brussèlas|Vila de Brussèlas]],&lt;ref&gt;{{Obratge |lenga=fr |autor1=H.-J. Ghiesbrecht |títol=Manuel de l'ordre judiciaire du royaume de Belgique |editor= |annada=1833 |paginas totalas=574 |passatge=98 |legir en linha=https://books.google.fr/books?id=9vZCAAAAcAAJ&amp;pg=PA98&amp;dq=Antoine+Bemelmans+sanfourche+laporte |consulta=30-06-2024}}.&lt;/ref&gt; ont es considerat amb [[Auguste van Dievoet]] e [[Auguste Orts]] demest los pus brilhants avocats en cassacion de son temps&lt;ref&gt;{{Obratge|autor1=Bart Coppein |títol=Les praticiens du droit du Moyen Âge à l'époque contemporaine|chapitre=Edmond Picard (1836-1924), avocat bruxellois et belge par excellence de la deuxième moitié du XIXe siècle |data=01-01-2008 |paginas totalas=354|editor=Presses universitaires de Rennes |luòc=Rennes|legir en linha=https://books.openedition.org/pur/4600?lang=fr |format=libre |consulta=08-07-2024 |passatge=225-237|isbn=978-2-7535-0578-0|doi=10.4000/books.pur.4565}}.&lt;/ref&gt;.

==Nòtas e referéncias==
===Nòtas===
&lt;references group=nt/&gt;
===Referéncias===
{{Referéncias}}

{{Autoritats}}

{{Multibendèl|Portal biografia|Portal Perigòrd|Portal Belgica}}

{{ORDENA:Sanfourche-Laporte, Pierre}}
[[Categoria:Naissença en 1774]]
[[Categoria:Decès en 1856]]
[[Categoria:Personalitat peiregòrda]]</text>
      <sha1>idxi5kp39t8gkdzg95cledpboo2ntc5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2511403</id>
      <parentid>2511402</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T18:02:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Briantin de Montrei</username>
        <id>37340</id>
      </contributor>
      <origin>2511403</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2669" sha1="sk98f98lfx7ep36viix0nhso0cqrjle" xml:space="preserve">{{Dialècte Lengadocian}}&lt;!--Sarlat parla lo lengadocian sarladés...--&gt;
'''Pèire Sanfourche-Lapòrta''' ([[Sarlat e La Canedat]], [[24 de març]] de [[1774]] — [[París|Belleville]],&lt;ref group=nt&gt;Belleville foguèt annexada a París lo 16 de junh de 1859.&lt;/ref&gt; [[30 de junh]] de [[1856]]) foguèt un [[avocat (mestièr)|avocat]] [[Belgica|bèlga]] e [[escrivan]] d'expression [[francés|francesa]], d'origina [[Perigòrd|perigosina]].

==Biografia==
Pèire Sanfourche-Lapòrta publica en 1809 ''Le Nouveau Valin'', perlongant lo ''Nouveau commentaire sur l'ordonnance de la marine'' publicat en 1760 per [[René-Josué Valin]], e dins lo qual prepausa un còdi distint de drech comercial maritime, una proposicion jamai adoptada&lt;ref&gt;https://www.academieroyale.be/academie/documents/FichierPDFBiographieNationaleTome2069.pdf&lt;/ref&gt;.

Fonda en [[1822]] a [[Brussèlas]] lo mensual juridic ''Annales de la jurisprudence belge''. Aqueste mensual paregut entre 1822 e 1848 e foguèt criticat pel caractèr incomplèt e inexacte dels jutjaments publicats&lt;ref&gt;{{Ligam web |títol=Journal du Palais. Recueil le plus complet de la jurisprudence belge |url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k9642258w/f13.item |site=Gallica |date=1848 |consulta=08-07-2024|lenga=fr}}.&lt;/ref&gt;.

De [[1832]] a [[1852]], es [[Avocat (mestièr)|avocat]] a la [[Cort de cassacion (Belgica)|Cort de cassacion]] de la [[Brussèlas|Vila de Brussèlas]],&lt;ref&gt;{{Obratge |lenga=fr |autor1=H.-J. Ghiesbrecht |títol=Manuel de l'ordre judiciaire du royaume de Belgique |editor= |annada=1833 |paginas totalas=574 |passatge=98 |legir en linha=https://books.google.fr/books?id=9vZCAAAAcAAJ&amp;pg=PA98&amp;dq=Antoine+Bemelmans+sanfourche+laporte |consulta=30-06-2024}}.&lt;/ref&gt; ont es considerat amb [[Auguste van Dievoet]] e [[Auguste Orts]] demest los pus brilhants avocats en cassacion de son temps&lt;ref&gt;{{Obratge|autor1=Bart Coppein |títol=Les praticiens du droit du Moyen Âge à l'époque contemporaine|chapitre=Edmond Picard (1836-1924), avocat bruxellois et belge par excellence de la deuxième moitié du XIXe siècle |data=01-01-2008 |paginas totalas=354|editor=Presses universitaires de Rennes |luòc=Rennes|legir en linha=https://books.openedition.org/pur/4600?lang=fr |format=libre |consulta=08-07-2024 |passatge=225-237|isbn=978-2-7535-0578-0|doi=10.4000/books.pur.4565}}.&lt;/ref&gt;.

==Nòtas e referéncias==
===Nòtas===
&lt;references group=nt/&gt;
===Referéncias===
{{Referéncias}}

{{Autoritats}}

{{Multibendèl|Portal biografia|Portal Perigòrd|Portal Belgica}}

{{ORDENA:Sanfourche-Laporte, Pierre}}
[[Categoria:Naissença en 1774]]
[[Categoria:Decès en 1856]]
[[Categoria:Personalitat peiregòrda]]</text>
      <sha1>sk98f98lfx7ep36viix0nhso0cqrjle</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Arthur Sanfourche</title>
    <ns>0</ns>
    <id>201716</id>
    <revision>
      <id>2511399</id>
      <timestamp>2026-10-24T15:33:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kory95g</username>
        <id>65805</id>
      </contributor>
      <comment>Creacion de la pagina amb « '''Arthur Sanfourche''' ([[Bordeaux]], lo 23 de febrièr de 1898, foguèt segon çò que se ditz executat en 1943 mas moriguèt lo 7 de junh de 1945 a [[Limòtges]]. Mecanician d'avions, combatent de resisténcia pendant lo [[Segonda Guèrra Mondiala]]. Son filh èra [[Jean-Joseph Sanfourche]]  == Nòtas e referéncias == {{Referéncias}}  {{ORDENA:Sanfourche, Arthur}} [[Categoria:Naissença en 1898]] [[Categoria:Decès en 1945]] »</comment>
      <origin>2511399</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="433" sha1="irwzox0c3139toig0571gimuztv8cv0" xml:space="preserve">'''Arthur Sanfourche''' ([[Bordeaux]], lo 23 de febrièr de 1898, foguèt segon çò que se ditz executat en 1943 mas moriguèt lo 7 de junh de 1945 a [[Limòtges]]. Mecanician d'avions, combatent de resisténcia pendant lo [[Segonda Guèrra Mondiala]]. Son filh èra [[Jean-Joseph Sanfourche]]

== Nòtas e referéncias ==
{{Referéncias}}

{{ORDENA:Sanfourche, Arthur}}
[[Categoria:Naissença en 1898]]
[[Categoria:Decès en 1945]]</text>
      <sha1>irwzox0c3139toig0571gimuztv8cv0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2511407</id>
      <parentid>2511399</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T20:23:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Briantin de Montrei</username>
        <id>37340</id>
      </contributor>
      <origin>2511407</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="558" sha1="jzcuyigtjx0x93awcocynr7efw30ggt" xml:space="preserve">'''Arthur Sanfourche''' ([[Bordèu]], lo 23 de febrièr de 1898, foguèt segon çò que se ditz executat en 1943 mas moriguèt lo 7 de junh de 1945 a [[Limòtges]]. Mecanician d'[[avion]]s, combatent de la [[Resisténcia Francesa|Resisténcia]] pendent la [[Segonda Guèrra Mondiala]]. Son filh èra [[Jean-Joseph Sanfourche]].

== Nòtas e referéncias ==
{{Referéncias}}

{{ORDENA:Sanfourche, Arthur}}
[[Categoria:Naissença en 1898]]
[[Categoria:Decès en 1945]]
[[Categoria:Resistent]]
[[Categoria:Naissença a Bordèu]]
[[Categoria:Decès a Limòtges]]</text>
      <sha1>jzcuyigtjx0x93awcocynr7efw30ggt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hystrix cristata</title>
    <ns>0</ns>
    <id>201717</id>
    <revision>
      <id>2511408</id>
      <timestamp>2026-10-24T20:56:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rocafera</username>
        <id>26437</id>
      </contributor>
      <comment>Creacion de la pagina amb « [[Fichièr:Westafrikanisches Stachelschwein (cropped).jpg|vinheta|''Hystrix cristata.'']] {{Dialècte Lengadocian}}Lo '''pòrc-espin comun''' (''Hystrix cristata'') es una espècia de mamifèrs rosegaires de la familha de las ''Hystricidae'', que regropa los [[Istricids|pòrcs-espins de l'Ancian Mond]]. Es lo mai gròs pòrc-espin. Es un animal terrèstre nocturn que s'encontra en Itàlia e en Africa ont es caçat per sa carn.  Lo pòrc-espin comun mesura de... »</comment>
      <origin>2511408</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1479" sha1="n4kx4tvqrgngwoopa5l92d89ai9xcvb" xml:space="preserve">[[Fichièr:Westafrikanisches Stachelschwein (cropped).jpg|vinheta|''Hystrix cristata.'']]
{{Dialècte Lengadocian}}Lo '''pòrc-espin comun''' (''Hystrix cristata'') es una espècia de mamifèrs rosegaires de la familha de las ''Hystricidae'', que regropa los [[Istricids|pòrcs-espins de l'Ancian Mond]]. Es lo mai gròs pòrc-espin. Es un animal terrèstre nocturn que s'encontra en Itàlia e en Africa ont es caçat per sa carn.

Lo pòrc-espin comun mesura de 60 a 83 cm en longor amb una coa d'8 a 17 cm de long, e pesa de 13 a 27 kg. Es cobèrt d'e ponchons.

Se supausa que l'''Hystrix cristata'' foguèt introduch pels umans en Itàlia pendent l'Antiquitat romana.&lt;ref&gt;Collectif (&lt;abbr&gt;trad.&lt;/abbr&gt; André Delcourt et Hervé Douxchamps), ''Tous les animaux de l'univers'', Unide (&lt;abbr&gt;n&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;&lt;/abbr&gt; 14), 1982, 1732 &lt;abbr&gt;p.&lt;/abbr&gt;, Porcs-épics paginas 1322 a 1324.&lt;/ref&gt; Dempuèi setembre de 2026 la preséncia de l'espècia foguèt atestada en Occitània o un individú s'observèt en Provença.&lt;ref&gt;&quot;[https://france3-regions.franceinfo.fr/provence-alpes-cote-d-azur/alpes-maritimes/menton/c-est-la-grande-loi-de-la-survie-des-especes-observe-pour-la-premiere-fois-en-france-pourquoi-porc-epic-a-t-il-choisi-la-roya-3436824.html C'est la grande loi de la survie des espèces&quot;, observé pour la première fois en France, pourquoi ce porc-épic a-t-il choisi l'arrière-pays mentonnais ?] , France Info, 21/10/2026.&lt;/ref&gt;

== Referèncias ==
[[Categoria:Istricid]]</text>
      <sha1>n4kx4tvqrgngwoopa5l92d89ai9xcvb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2511409</id>
      <parentid>2511408</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T20:57:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rocafera</username>
        <id>26437</id>
      </contributor>
      <origin>2511409</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1496" sha1="h56g1rq9vjkayrsoz2r3ljkvoeb4ho0" xml:space="preserve">[[Fichièr:Westafrikanisches Stachelschwein (cropped).jpg|vinheta|''Hystrix cristata.'']]
{{Dialècte Lengadocian}}Lo '''pòrc-espin comun''' (''Hystrix cristata'') es una espècia de mamifèrs [[Rodentia|rosegaires]] de la familha de las ''[[Hystricidae]]'', que regropa los [[Istricids|pòrcs-espins de l'Ancian Mond]]. Es lo mai gròs pòrc-espin. Es un animal terrèstre nocturn que s'encontra en Itàlia e en Africa ont es caçat per sa carn.

Lo pòrc-espin comun mesura de 60 a 83 cm en longor amb una coa d'8 a 17 cm de long, e pesa de 13 a 27 kg. Es cobèrt d'e ponchons.

Se supausa que l'''Hystrix cristata'' foguèt introduch pels umans en Itàlia pendent l'Antiquitat romana.&lt;ref&gt;Collectif (&lt;abbr&gt;trad.&lt;/abbr&gt; André Delcourt et Hervé Douxchamps), ''Tous les animaux de l'univers'', Unide (&lt;abbr&gt;n&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;&lt;/abbr&gt; 14), 1982, 1732 &lt;abbr&gt;p.&lt;/abbr&gt;, Porcs-épics paginas 1322 a 1324.&lt;/ref&gt; Dempuèi setembre de 2026 la preséncia de l'espècia foguèt atestada en Occitània o un individú s'observèt en Provença.&lt;ref&gt;&quot;[https://france3-regions.franceinfo.fr/provence-alpes-cote-d-azur/alpes-maritimes/menton/c-est-la-grande-loi-de-la-survie-des-especes-observe-pour-la-premiere-fois-en-france-pourquoi-porc-epic-a-t-il-choisi-la-roya-3436824.html C'est la grande loi de la survie des espèces&quot;, observé pour la première fois en France, pourquoi ce porc-épic a-t-il choisi l'arrière-pays mentonnais ?] , France Info, 21/10/2026.&lt;/ref&gt;

== Referèncias ==
[[Categoria:Istricid]]</text>
      <sha1>h56g1rq9vjkayrsoz2r3ljkvoeb4ho0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2511412</id>
      <parentid>2511409</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T21:47:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rocafera</username>
        <id>26437</id>
      </contributor>
      <origin>2511412</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1512" sha1="gjzjgc1svmv38taza8d3qoaukv1zxgk" xml:space="preserve">[[Fichièr:Westafrikanisches Stachelschwein (cropped).jpg|vinheta|''Hystrix cristata.'']]
{{Dialècte Lengadocian}}Lo '''pòrc-espin comun''' o '''crestat''' (''Hystrix cristata'') es una espècia de mamifèrs [[Rodentia|rosegaires]] de la familha de las ''[[Hystricidae]]'', que regropa los [[Istricids|pòrcs-espins de l'Ancian Mond]]. Es lo mai gròs pòrc-espin. Es un animal terrèstre nocturn que s'encontra en Itàlia e en Africa ont es caçat per sa carn.

Lo pòrc-espin comun mesura de 60 a 83 cm en longor amb una coa d'8 a 17 cm de long, e pesa de 13 a 27 kg. Es cobèrt d'e ponchons.

Se supausa que l'''Hystrix cristata'' foguèt introduch pels umans en Itàlia pendent l'Antiquitat romana.&lt;ref&gt;Collectif (&lt;abbr&gt;trad.&lt;/abbr&gt; André Delcourt et Hervé Douxchamps), ''Tous les animaux de l'univers'', Unide (&lt;abbr&gt;n&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;&lt;/abbr&gt; 14), 1982, 1732 &lt;abbr&gt;p.&lt;/abbr&gt;, Porcs-épics paginas 1322 a 1324.&lt;/ref&gt; Dempuèi setembre de 2026 la preséncia de l'espècia foguèt atestada en Occitània o un individú s'observèt en Provença.&lt;ref&gt;&quot;[https://france3-regions.franceinfo.fr/provence-alpes-cote-d-azur/alpes-maritimes/menton/c-est-la-grande-loi-de-la-survie-des-especes-observe-pour-la-premiere-fois-en-france-pourquoi-porc-epic-a-t-il-choisi-la-roya-3436824.html C'est la grande loi de la survie des espèces&quot;, observé pour la première fois en France, pourquoi ce porc-épic a-t-il choisi l'arrière-pays mentonnais ?] , France Info, 21/10/2026.&lt;/ref&gt;

== Referèncias ==
[[Categoria:Istricid]]</text>
      <sha1>gjzjgc1svmv38taza8d3qoaukv1zxgk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2511436</id>
      <parentid>2511412</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T08:57:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jiròni</username>
        <id>239</id>
      </contributor>
      <comment>taxobox</comment>
      <origin>2511436</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2266" sha1="bpwuha3cd62pgcrkgqk06c8y10pci3i" xml:space="preserve">{{Taxobox debuta | animal | ''Hystrix cristata'' | Westafrikanisches Stachelschwein.jpg | PÒrc-espin de cresta, [[Tierpark Hagenbeck]], Hamborg, Alemanha| classificacion=msw}}
{{Taxobox | embrancament | Chordata }}
{{Taxobox | classa | Mammalia }}
{{Taxobox | òrdre | Rodentia }}
{{Taxobox | sosòrdre | Hystricomorpha }}
{{Taxobox | infraòrdre | Hystricognathi }}
{{Taxobox | familha | Hystricidae }}
{{Taxobox | genre | Hystrix (mammifère)|Hystrix }}
{{Taxobox | sosgenre | Hystrix (mammifère) | Hystrix  }}
{{Taxobox taxon | animal | espècia | Hystrix cristata | [[Carl von Linné|Linnaeus]], [[1758]] }}
{{Taxobox reparticion | Hystrix cristata distribution map.png }}
{{Taxobox UICN | LC }}
{{Taxobox CITES | III | 26/02/76 }}
{{Taxobox fin}}
[[Fichièr:Westafrikanisches Stachelschwein (cropped).jpg|vinheta|''Hystrix cristata.'']]
{{Dialècte Lengadocian}}Lo '''pòrc-espin comun''' o '''crestat''' (''Hystrix cristata'') es una espècia de mamifèrs [[Rodentia|rosegaires]] de la familha de las ''[[Hystricidae]]'', que regropa los [[Istricids|pòrcs-espins de l'Ancian Mond]]. Es lo mai gròs pòrc-espin. Es un animal terrèstre nocturn que s'encontra en Itàlia e en Africa ont es caçat per sa carn.

Lo pòrc-espin comun mesura de 60 a 83 cm en longor amb una coa d'8 a 17 cm de long, e pesa de 13 a 27 kg. Es cobèrt d'e ponchons.

Se supausa que l'''Hystrix cristata'' foguèt introduch pels umans en Itàlia pendent l'Antiquitat romana.&lt;ref&gt;Collectif (&lt;abbr&gt;trad.&lt;/abbr&gt; André Delcourt et Hervé Douxchamps), ''Tous les animaux de l'univers'', Unide (&lt;abbr&gt;n&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;&lt;/abbr&gt; 14), 1982, 1732 &lt;abbr&gt;p.&lt;/abbr&gt;, Porcs-épics paginas 1322 a 1324.&lt;/ref&gt; Dempuèi setembre de 2026 la preséncia de l'espècia foguèt atestada en Occitània o un individú s'observèt en Provença.&lt;ref&gt;&quot;[https://france3-regions.franceinfo.fr/provence-alpes-cote-d-azur/alpes-maritimes/menton/c-est-la-grande-loi-de-la-survie-des-especes-observe-pour-la-premiere-fois-en-france-pourquoi-porc-epic-a-t-il-choisi-la-roya-3436824.html C'est la grande loi de la survie des espèces&quot;, observé pour la première fois en France, pourquoi ce porc-épic a-t-il choisi l'arrière-pays mentonnais ?] , France Info, 21/10/2026.&lt;/ref&gt;

== Referèncias ==
[[Categoria:Istricid]]</text>
      <sha1>bpwuha3cd62pgcrkgqk06c8y10pci3i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hystricidae</title>
    <ns>0</ns>
    <id>201718</id>
    <revision>
      <id>2511411</id>
      <timestamp>2026-10-24T21:15:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rocafera</username>
        <id>26437</id>
      </contributor>
      <comment>Creacion de la pagina amb « [[Fichièr:Porcupine Berlin Zoo.jpg|vinheta|''Hystrix indica.'']] {{Dialècte Gascon}}Los '''istricids''' (''Hystricidae'') que constitueishen ua familha d'[[Rodentia|arroganhaires]] [[Hystricomorpha|hystricomorfes]], comunament aperats pòrcs-espins de l'Ancian Monde. Que son grans arroganhaires caracterizats per ua cobèrta de bròcs.  == Distribucion == La lor aira de reparticion que s'espandeish deu sud d'Euròpa dinc a [[Bornèo]], englobant tota Africa,... »</comment>
      <origin>2511411</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1052" sha1="73jlfc6yezu7k0w3a7mesvt43tq6x2u" xml:space="preserve">[[Fichièr:Porcupine Berlin Zoo.jpg|vinheta|''Hystrix indica.'']]
{{Dialècte Gascon}}Los '''istricids''' (''Hystricidae'') que constitueishen ua familha d'[[Rodentia|arroganhaires]] [[Hystricomorpha|hystricomorfes]], comunament aperats pòrcs-espins de l'Ancian Monde. Que son grans arroganhaires caracterizats per ua cobèrta de bròcs.

== Distribucion ==
La lor aira de reparticion que s'espandeish deu sud d'Euròpa dinc a [[Bornèo]], englobant tota Africa, [[Índia]] e [[Insulíndia]].

Los pòrcs-espins deu Navèth Monde, o pòrcs-espins americans, qu'apartienen eths a la familha dels ''[[Erethizontidae]]''.

== Genres ==
Qu'es reconéishen los genres seguents:&lt;ref&gt;Wilson, Don E.; Reeder, DeeAnn M., eds. (2005). ''[https://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?id=13400042 Mammal Species of the World]'' (3ª edicion). Baltimore: Johns Hopkins University Press, 2 vols. (2142 pp.). &lt;small&gt;ISBN 978-0-8018-8221-0&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;

* [[Atherurus]]
* [[Hystrix]]
* [[Trichys]]

== Referéncias ==
[[Categoria:Istricid]]</text>
      <sha1>73jlfc6yezu7k0w3a7mesvt43tq6x2u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2511434</id>
      <parentid>2511411</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T08:44:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jiròni</username>
        <id>239</id>
      </contributor>
      <comment>+taxobox</comment>
      <origin>2511434</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1531" sha1="jggdjdj92o5oomq42frtd89ssv02i3d" xml:space="preserve">{{Taxobox debuta | animal | Hystricidae | African crested Porcupine -Hystrix cristata-.jpg | Porc-épic à crête (''[[Hystrix cristata]]'') | classificacion=msw}}
{{Taxobox | embrancament | Chordata }}
{{Taxobox | classa | Mammalia }}
{{Taxobox | òrdre | Rodentia }}
{{Taxobox | sosòrdre | Hystricomorpha }}
{{Taxobox | infraòrdre | Hystricognathi }}
{{Taxobox taxon | animal | familha | Hystricidae | [[Gotthelf Fischer von Waldheim|G. Fischer]], [[1817]] }}
{{Taxobox fin}}[[Fichièr:Porcupine Berlin Zoo.jpg|vinheta|''Hystrix indica.'']]
{{Dialècte Gascon}}Los '''istricids''' (''Hystricidae'') que constitueishen ua familha d'[[Rodentia|arroganhaires]] [[Hystricomorpha|hystricomorfes]], comunament aperats pòrcs-espins de l'Ancian Monde. Que son grans arroganhaires caracterizats per ua cobèrta de bròcs.

== Distribucion ==
La lor aira de reparticion que s'espandeish deu sud d'Euròpa dinc a [[Bornèo]], englobant tota Africa, [[Índia]] e [[Insulíndia]].

Los pòrcs-espins deu Navèth Monde, o pòrcs-espins americans, qu'apartienen eths a la familha dels ''[[Erethizontidae]]''.

== Genres ==
Qu'es reconéishen los genres seguents:&lt;ref&gt;Wilson, Don E.; Reeder, DeeAnn M., eds. (2005). ''[https://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?id=13400042 Mammal Species of the World]'' (3ª edicion). Baltimore: Johns Hopkins University Press, 2 vols. (2142 pp.). &lt;small&gt;ISBN 978-0-8018-8221-0&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;

* [[Atherurus]]
* [[Hystrix]]
* [[Trichys]]

== Referéncias ==
[[Categoria:Istricid]]</text>
      <sha1>jggdjdj92o5oomq42frtd89ssv02i3d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2511435</id>
      <parentid>2511434</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T08:47:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jiròni</username>
        <id>239</id>
      </contributor>
      <origin>2511435</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1529" sha1="h975u3uk3e1ophiy19qv9t5kqzmkhgu" xml:space="preserve">{{Taxobox debuta | animal | Hystricidae | African crested Porcupine -Hystrix cristata-.jpg | Pòrc-espin halhat (''[[Hystrix cristata]]'') | classificacion=msw}}
{{Taxobox | embrancament | Chordata }}
{{Taxobox | classa | Mammalia }}
{{Taxobox | òrdre | Rodentia }}
{{Taxobox | sosòrdre | Hystricomorpha }}
{{Taxobox | infraòrdre | Hystricognathi }}
{{Taxobox taxon | animal | familha | Hystricidae | [[Gotthelf Fischer von Waldheim|G. Fischer]], [[1817]] }}
{{Taxobox fin}}[[Fichièr:Porcupine Berlin Zoo.jpg|vinheta|''Hystrix indica.'']]
{{Dialècte Gascon}}Los '''istricids''' (''Hystricidae'') que constitueishen ua familha d'[[Rodentia|arroganhaires]] [[Hystricomorpha|hystricomorfes]], comunament aperats pòrcs-espins de l'Ancian Monde. Que son grans arroganhaires caracterizats per ua cobèrta de bròcs.

== Distribucion ==
La lor aira de reparticion que s'espandeish deu sud d'Euròpa dinc a [[Bornèo]], englobant tota Africa, [[Índia]] e [[Insulíndia]].

Los pòrcs-espins deu Navèth Monde, o pòrcs-espins americans, qu'apartienen eths a la familha dels ''[[Erethizontidae]]''.

== Genres ==
Qu'es reconéishen los genres seguents:&lt;ref&gt;Wilson, Don E.; Reeder, DeeAnn M., eds. (2005). ''[https://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?id=13400042 Mammal Species of the World]'' (3ª edicion). Baltimore: Johns Hopkins University Press, 2 vols. (2142 pp.). &lt;small&gt;ISBN 978-0-8018-8221-0&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;

* [[Atherurus]]
* [[Hystrix]]
* [[Trichys]]

== Referéncias ==
[[Categoria:Istricid]]</text>
      <sha1>h975u3uk3e1ophiy19qv9t5kqzmkhgu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Chimo Bayo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>201719</id>
    <revision>
      <id>2511418</id>
      <timestamp>2026-10-25T06:42:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Raymond Trencavel</username>
        <id>26125</id>
      </contributor>
      <comment>Creacion de la pagina amb « '''Joaquín Isidoro Bayo Gómez''', mai conegut coma '''Chimo Bayo''', nascut a Valencia lo 25 d'octobre de 1961, es un discjoquèi e un compositor de musica electronica. Es l'una de las figuras emblematicas de la ''Ruta del Bakalao'', un moviment ligat a l'ambient de las discotècas catalanas e quitament espanhòlas dins las annadas 1980-1990.   Menaire de motocròss dins las annadas 1980, en seguida d'un accident arrestèt sa carrièra e se virèt alavetz c... »</comment>
      <origin>2511418</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1142" sha1="apd5iff3chkx89cseywjd7muahmsulv" xml:space="preserve">'''Joaquín Isidoro Bayo Gómez''', mai conegut coma '''Chimo Bayo''', nascut a Valencia lo 25 d'octobre de 1961, es un discjoquèi e un compositor de musica electronica. Es l'una de las figuras emblematicas de la ''Ruta del Bakalao'', un moviment ligat a l'ambient de las discotècas catalanas e quitament espanhòlas dins las annadas 1980-1990. 

Menaire de motocròss dins las annadas 1980, en seguida d'un accident arrestèt sa carrièra e se virèt alavetz cap a la [[musica house]]. Quitament s'es considerat retrospectivament coma una personalitat màger de la movença ''Ruta del Bakalao'' (dicha tanben de còps ''Ruta Destroy''), en realitat ne foguèt pas jamai un sòci directament implicat, a totemps seguit una dralha parallèla.

En Occitània, '''Chimo Bayo''' es conegut pel tròç [[tècno]] ''Así me gusta a mí'', embelamtic de las annadas 1990 que lo [[single]] foguèt publicat tre 1991.


En 2016, '''Chimo Bayo''' publiquèt ambe la jornalista [[Emma Zafónson]] un primièr roman, ''No iba a salir y me lié''. Quitament òbra de ficcion, lo libre s'inspira de sas experiéncias viscudas pendent la ''Ruta Destroy''.</text>
      <sha1>apd5iff3chkx89cseywjd7muahmsulv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2511420</id>
      <parentid>2511418</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T06:47:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Raymond Trencavel</username>
        <id>26125</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2511420</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1306" sha1="rhiqns9ay8kjoirzddp03sgifl35hjh" xml:space="preserve">[[Imatge:Chimo Bayo - ¡Química!.jpg|200px|thumb|right|Lo discjoquèi español '''Chimo Bayo''']]

'''Joaquín Isidoro Bayo Gómez''', mai conegut coma '''Chimo Bayo''', nascut a [[Valéncia|Valencia]] ([[País Valencian]]) lo 25 d'octobre de 1961, es un discjoquèi e un compositor de [[musica electronica]]. Es l'una de las figuras emblematicas de la ''Ruta del Bakalao'', un moviment ligat a l'ambient de las discotècas catalanas e quitament espanhòlas dins las annadas 1980-1990. 

Menaire de motocròss dins las annadas 1980, en seguida d'un accident arrestèt sa carrièra e se virèt alavetz cap a la [[musica house]]. Quitament s'es considerat retrospectivament coma una personalitat màger de la movença ''Ruta del Bakalao'' (dicha tanben de còps ''Ruta Destroy''), en realitat ne foguèt pas jamai un sòci directament implicat, a totemps seguit una dralha aparentada mas parallèla.

En [[Occitània]], '''Chimo Bayo''' es conegut pel tròç [[tècno]] ''Así me gusta a mí'', emblematic de las annadas 1990 e que lo [[single]] foguèt publicat tre 1991.


En 2016, '''Chimo Bayo''' publiquèt ambe la jornalista [[Emma Zafónson]] un primièr roman, ''No iba a salir y me lié''. Quitament òbra de ficcion, aquel libre s'inspira de sas experiéncias viscudas pendent la ''Ruta Destroy''.</text>
      <sha1>rhiqns9ay8kjoirzddp03sgifl35hjh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2511421</id>
      <parentid>2511420</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T06:48:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Raymond Trencavel</username>
        <id>26125</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2511421</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1307" sha1="stloxhfqjhrq7in7koxgduv9e6qfs79" xml:space="preserve">[[Imatge:Chimo Bayo - ¡Química!.jpg|200px|thumb|right|Lo discjoquèi español '''Chimo Bayo'''.]]

'''Joaquín Isidoro Bayo Gómez''', mai conegut coma '''Chimo Bayo''', nascut a [[Valéncia|Valencia]] ([[País Valencian]]) lo 25 d'octobre de 1961, es un discjoquèi e un compositor de [[musica electronica]]. Es l'una de las figuras emblematicas de la ''Ruta del Bakalao'', un moviment ligat a l'ambient de las discotècas catalanas e quitament espanhòlas dins las annadas 1980-1990. 

Menaire de motocròss dins las annadas 1980, en seguida d'un accident arrestèt sa carrièra e se virèt alavetz cap a la [[musica house]]. Quitament s'es considerat retrospectivament coma una personalitat màger de la movença ''Ruta del Bakalao'' (dicha tanben de còps ''Ruta Destroy''), en realitat ne foguèt pas jamai un sòci directament implicat, a totemps seguit una dralha aparentada mas parallèla.

En [[Occitània]], '''Chimo Bayo''' es conegut pel tròç [[tècno]] ''Así me gusta a mí'', emblematic de las annadas 1990 e que lo [[single]] foguèt publicat tre 1991.


En 2016, '''Chimo Bayo''' publiquèt ambe la jornalista [[Emma Zafónson]] un primièr roman, ''No iba a salir y me lié''. Quitament òbra de ficcion, aquel libre s'inspira de sas experiéncias viscudas pendent la ''Ruta Destroy''.</text>
      <sha1>stloxhfqjhrq7in7koxgduv9e6qfs79</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2511422</id>
      <parentid>2511421</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T06:49:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Raymond Trencavel</username>
        <id>26125</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2511422</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1328" sha1="7kdq9ex5pfn2ulw0y1jfo9z3aulmsor" xml:space="preserve">[[Imatge:Chimo Bayo - ¡Química!.jpg|200px|thumb|right|Lo discjoquèi español '''Chimo Bayo'''.]]

'''Joaquín Isidoro Bayo Gómez''', mai conegut coma '''Chimo Bayo''', nascut a [[Valéncia|Valencia]] ([[País Valencian]]) lo 25 d'octobre de 1961, es un discjoquèi e un compositor de [[musica electronica]]. Es l'una de las figuras emblematicas de la ''Ruta del Bakalao'', un moviment ligat a l'ambient de las discotècas catalanas e quitament espanhòlas dins las annadas 1980-1990. 

Menaire de motocròss dins las annadas 1980, en seguida d'un accident arrestèt sa carrièra e se virèt alavetz cap a la [[musica house]]. Quitament s'es considerat retrospectivament coma una personalitat màger de la movença ''Ruta del Bakalao'' (dicha tanben de còps ''Ruta Destroy''), en realitat ne foguèt pas jamai un sòci directament implicat, a totemps seguit una dralha aparentada mas parallèla.

En [[Occitània]], '''Chimo Bayo''' es conegut pel tròç [[tècno]] ''Así me gusta a mí (Está si, está no)'', emblematic de las annadas 1990 e que lo [[single]] foguèt publicat tre 1991.


En 2016, '''Chimo Bayo''' publiquèt ambe la jornalista [[Emma Zafónson]] un primièr roman, ''No iba a salir y me lié''. Quitament òbra de ficcion, aquel libre s'inspira de sas experiéncias viscudas pendent la ''Ruta Destroy''.</text>
      <sha1>7kdq9ex5pfn2ulw0y1jfo9z3aulmsor</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2511423</id>
      <parentid>2511422</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T06:54:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Raymond Trencavel</username>
        <id>26125</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2511423</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1539" sha1="a6g64htuytxd7yh3f8lz1nec2hw4i28" xml:space="preserve">[[Imatge:Chimo Bayo - ¡Química!.jpg|200px|thumb|right|Lo discjoquèi español '''Chimo Bayo'''.]]

'''Joaquín Isidoro Bayo Gómez''', mai conegut coma '''Chimo Bayo''', nascut a [[Valéncia|Valencia]] ([[País Valencian]]) lo 25 d'octobre de 1961, es un discjoquèi e un compositor de [[musica electronica]]. Es l'una de las figuras emblematicas de la ''Ruta del Bakalao'', un moviment ligat a l'ambient de las discotècas catalanas e quitament espanhòlas dins las annadas 1980-1990. 

Menaire de motocròss dins las annadas 1980, en seguida d'un accident arrestèt sa carrièra e se virèt alavetz cap a la [[musica house]]. Quitament s'es considerat retrospectivament coma una personalitat màger de la movença ''Ruta del Bakalao'' (dicha tanben de còps ''Ruta Destroy''), en realitat ne foguèt pas jamai un sòci directament implicat, a totemps seguit una dralha aparentada mas parallèla.

En [[Occitània]], '''Chimo Bayo''' es conegut pel tròç [[tècno]] en [[Espanhòu|espanhòu]] ''Así me gusta a mí (Está si, está no)'', emblematic de las annadas 1990 e que lo [[single]] foguèt publicat tre 1991.


En 2016, '''Chimo Bayo''' publiquèt ambe la jornalista [[Emma Zafónson]] un primièr roman, ''No iba a salir y me lié''. Quitament òbra de ficcion, aquel libre s'inspira de sas experiéncias viscudas pendent la ''Ruta Destroy''.

{{ORDENA:Bayo, Chimo}}

[[Categoria:Naissença en 1961]]
[[Categoria:Discjòquei]]
[[Categoria:musica electronica]]
[[Categoria:Musica electronica dels ans 1990]]
[[categoria:house]]</text>
      <sha1>a6g64htuytxd7yh3f8lz1nec2hw4i28</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2511424</id>
      <parentid>2511423</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T06:56:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Raymond Trencavel</username>
        <id>26125</id>
      </contributor>
      <origin>2511424</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1540" sha1="iz8q0yze39udrlafgujlmpkuvnmboim" xml:space="preserve">[[Imatge:Chimo Bayo - ¡Química!.jpg|200px|thumb|right|Lo discjoquèi español '''Chimo Bayo'''.]]

'''Joaquín Isidoro Bayo Gómez''', mai conegut coma '''Chimo Bayo''', nascut a [[Valéncia|Valencia]] ([[País Valencian]]) lo 25 d'octobre de 1961, es un discjoquèi e un compositor de [[musica electronica]]. Es l'una de las figuras emblematicas de la ''Ruta del Bakalao'', un moviment ligat a l'ambient de las discotècas catalanas e quitament espanhòlas dins las annadas 1980-1990. 

Menaire de motocròss dins las annadas 1980, en seguida d'un accident arrestèt sa carrièra e se virèt alavetz cap a la [[musica house]]. Quitament s'es considerat retrospectivament coma una personalitat màger de la movença ''Ruta del Bakalao'' (dicha tanben de còps ''Ruta Destroy''), en realitat ne foguèt pas jamai un sòci directament implicat, a totemps seguit una dralha aparentada mas parallèla.

En [[Occitània]], '''Chimo Bayo''' es conegut pel tròç [[tècno]] en [[Espanhòu|espanhòu]] ''Así me gusta a mí (Está si, está no)'', emblematic de las annadas 1990 e que lo [[single]] foguèt publicat tre 1991. 


En 2016, '''Chimo Bayo''' publiquèt ambe la jornalista [[Emma Zafónson]] un primièr roman, ''No iba a salir y me lié''. Quitament òbra de ficcion, aquel libre s'inspira de sas experiéncias viscudas pendent la ''Ruta Destroy''.

{{ORDENA:Bayo, Chimo}}

[[Categoria:Naissença en 1961]]
[[Categoria:Discjòquei]]
[[Categoria:musica electronica]]
[[Categoria:Musica electronica dels ans 1990]]
[[categoria:house]]</text>
      <sha1>iz8q0yze39udrlafgujlmpkuvnmboim</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2511425</id>
      <parentid>2511424</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T06:57:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Raymond Trencavel</username>
        <id>26125</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2511425</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1539" sha1="heqqjnmg1yth05c0trcc72i57gr6jkn" xml:space="preserve">[[Imatge:Chimo Bayo - ¡Química!.jpg|200px|thumb|right|Lo discjoquèi español '''Chimo Bayo'''.]]

'''Joaquín Isidoro Bayo Gómez''', mai conegut coma '''Chimo Bayo''', nascut a [[Valéncia|Valencia]] ([[País Valencian]]) lo 25 d'octobre de 1961, es un discjoquèi e un compositor de [[musica electronica]]. Es l'una de las figuras emblematicas de la ''Ruta del Bakalao'', un moviment ligat a l'ambient de las discotècas catalanas e quitament espanhòlas dins las annadas 1980-1990. 

Menaire de motocròss dins las annadas 1980, en seguida d'un accident arrestèt sa carrièra e se virèt alavetz cap a la [[musica house]]. Quitament s'es considerat retrospectivament coma una personalitat màger de la movença ''Ruta del Bakalao'' (dicha tanben de còps ''Ruta Destroy''), en realitat ne foguèt pas jamai un sòci directament implicat, a totemps seguit una dralha aparentada mas parallèla.

En [[Occitània]], '''Chimo Bayo''' es conegut pel tròç [[tècno]] en [[Espanhòu|espanhòu]] ''Así me gusta a mí (Está si, está no)'', emblematic de las annadas 1990 e que lo [[single]] foguèt publicat tre 1991. 

En 2016, '''Chimo Bayo''' publiquèt ambe la jornalista [[Emma Zafónson]] un primièr roman, ''No iba a salir y me lié''. Quitament òbra de ficcion, aquel libre s'inspira de sas experiéncias viscudas pendent la ''Ruta Destroy''.

{{ORDENA:Bayo, Chimo}}

[[Categoria:Naissença en 1961]]
[[Categoria:Discjòquei]]
[[Categoria:musica electronica]]
[[Categoria:Musica electronica dels ans 1990]]
[[categoria:house]]</text>
      <sha1>heqqjnmg1yth05c0trcc72i57gr6jkn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Chambon de Vóusia</title>
    <ns>0</ns>
    <id>201720</id>
    <revision>
      <id>2511431</id>
      <timestamp>2026-10-25T07:57:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alaric 506</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <comment>Alaric 506 a desplaçat la pagina [[Chambon de Vóusia]] cap a [[Chambon (Combralha)]] per dessús una redireccion : Títol mal escrit</comment>
      <origin>2511431</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="36" sha1="4o3rr6voebjqf1ikwrmsdhaal7idj3q" xml:space="preserve">#REDIRECCION [[Chambon (Combralha)]]</text>
      <sha1>4o3rr6voebjqf1ikwrmsdhaal7idj3q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Discutir:Siula</title>
    <ns>1</ns>
    <id>201721</id>
    <revision>
      <id>2511448</id>
      <timestamp>2026-10-25T10:27:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Valentin d'Auvèrnha</username>
        <id>46064</id>
      </contributor>
      <comment>/* Siula o Siaula ? */ seccion nòva</comment>
      <origin>2511448</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="752" sha1="765q5ekqs7dfng1aao4pmx7xhv2ww3c" xml:space="preserve">== Siula o Siaula ? ==
La forma ''Siula'' sembla pas correspondre embei las formas ancianas e las prononciacions modèrnas.

- Le grop &lt;eu&gt; en [[occitan ancian]] (''Seule/-a'') bailèt regularament &lt;iau&gt; en auvernhat modèrne (benlèu &gt; benliau, pel (peu) &gt; piau, gel (geu) &gt; giau etc.). 

- Le grop &lt;iu&gt; en auvernhat modèrne se ditz en generau [jœy̯] o [jy] (coma dins ''viure'', ''tardiu'' etc.) ce que bailariá de formas oralas [ˈʃœy̯lɒ] o [ˈʃylɒ].

Deuriem doncas aveire una forma modèrna ''Siaula'' coerenta embei las diferentas prononciacions modèrnas (veire article, idronimia). [[Utilizaire:Valentin d&amp;#39;Auvèrnha|Valentin d&amp;#39;Auvèrnha]] ([[Discussion Utilizaire:Valentin d&amp;#39;Auvèrnha|d]]) 25 octobre de 2026 a 10.27 (UTC)</text>
      <sha1>765q5ekqs7dfng1aao4pmx7xhv2ww3c</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>