Wikipedii olowiki https://olo.wikipedia.org/wiki/Pi%C3%A4sivu MediaWiki 1.48.0-wmf.3 first-letter Medii Erikoine Pagin Käyttäi Käyttäi pagin Wikipedii Wikipedien paginat Failu Failu pagin MediiWiki MediiWiki pagin Šablonu Šablonu pagin Abu Abu pagin Kategourii Kategourii pagin TimedText TimedText talk Moduuli Keskustelu moduulista Event Event talk 0 4609 53318 52323 2026-11-05T05:25:27Z ~2026-51404-38 9014 /* Ken rodihes sinä piän */ 53318 wikitext text/x-wiki {{MonthCalendar |date=01/01/{{CURRENTYEAR}} |float=right |color=#ccccff |color2=#ccccff |EndNote=<small>[[{{CURRENTYEAR}}|Vuozi {{CURRENTYEAR}}]]</small> }} '''15. pakkaskuudu''' - 15. vuvven päivy grigorianskoin kalenduaruan mugah. == Tämän päivän pruazniekat == == Midä rodih sinä piän == == Ken rodihes sinä piän == * [[1795]] '''[[Aleksandr Gribojedov]]''' — [https://nagapik.net/ ven’alaine] diplomuattu, runoilii, pianistu da säveldäi. * [[1891]] '''[[Osip Mandelštam]]''' — ven’alaine runoilii, kiändäi, kirjalližuontutkii. == Ken kuoli sinä piän == {{Commons|January 15|15. pakkaskuudu}} [[Kategourii:Päivät|P]] lztoegfr3cxh2l0rq30mb64itibqhrp 53319 53318 2026-11-05T08:32:44Z Miro Tuomi 8600 53319 wikitext text/x-wiki {{MonthCalendar |date=01/01/{{CURRENTYEAR}} |float=right |color=#ccccff |color2=#ccccff |EndNote=<small>[[{{CURRENTYEAR}}|Vuozi {{CURRENTYEAR}}]]</small> }} '''15. pakkaskuudu''' - 15. vuvven päivy grigorianskoin kalenduaruan mugah. == Tämän päivän pruazniekat == == Midä rodih sinä piän == == Ken rodihes sinä piän == * [[1795]] '''[[Aleksandr Gribojedov]]''' — ven’alaine diplomuattu, runoilii, pianistu da säveldäi. * [[1891]] '''[[Osip Mandelštam]]''' — ven’alaine runoilii, kiändäi, kirjalližuontutkii. == Ken kuoli sinä piän == {{Commons|January 15|15. pakkaskuudu}} [[Kategourii:Päivät|P]] d7hg25mbvx9vij9jzwe2jtdikuil6vj 0 5784 53320 29102 2026-11-05T10:30:06Z Miro Tuomi 8600 53320 wikitext text/x-wiki [[File:Paris Tombeau Napoléon.jpg|thumb|250px|alt=Vagoinkarvaine kvartsiittu, Napoleonan kalmukivi|Vagoinkarvaine kvartsiittu, Napoleonan kalmukivi]] '''Vagoinkarvaine kvartsiittu''' on metamorfiene mägilaji. Se tarkoittau sidä, ku se rodivui jäyhtynös magmas da sit temperatuuran da painon vaikutukses muutti omat ominažuot. Sil on ainavoluaduine da harvinaine vagoinkarvaine väri. == Kogonažus == Vagoinkarvazes kvartsiitas on enimälleh kvartsua – 70-98%. Sidä paiči sit on kiilduo, tal’kua da muašpuattua. Sidä pietäh puolikallehennu enzimäzen luavun mägilajinnu. Se kuuluu sih samazeh joukkoh, kui malahiittu, jamša da nefriittu. Tämä kvartsiittulaji on ylen čoma da luja, sendäh sidä sanotah vie tsuarilazekse. Vagoinkarvaine kvartsiittu on ylen kova, muokata sidä on jygei, ga poliruiččemizen jälles sit luajitut azutekset ollah ylen čomat. Se on ylen kova, sendäh sidä ei pilata, sidä hallatah. Kvartsiitas on hienuo toine toizeh kiingieh ”kazvanuttu” jyviä, sendäh konzu kvartsiittu hallatah, ei rodei terävii agjoi da n’okkii. Suuruon puoles nämmä jyvät ollah enimälleh yhtenjyttymät, sendäh lämmites net levetäh tazazesti. Tämän hyvyös kvartsiittu on luguzien lämmitändöi da viluškoitandoi kestäi, sit ei lähte pahoi ainehii da se ylen vähän imöy iččeh vetty. Se voibi kestiä 1770 gruadusin lämmän. == Suandukohtat == Tädä kvartsiittua suajah vaiku [[Karjal|Karjalas]] [[Oniegan rannikon piiri|Onieganrannikon piiris]] [[Oniegujärvi|Oniegujärven]] päivänlaskupuolizel rannal [[Šokšu|Šokšan kyläs]], sendäh puaksuh sidä sanotah šokšan kvartsiitakse. == Käyttö == Vagoinkarvastu kvartsiittua käytetäh kylylöis, piälystämizes da rakendamizes. Kylylöis se hätken pyzyy lämmänny da andau kebjien magien löylyn, sendäh sih miellyttih kylyniekat. Vuozisadassah XVIII tädä kivie piettih hinnois sen lujuon täh. Sih aigah sidä käytettih raudua da čugunua valajien päččilöin piälystämizes. Vaiku puolen vuozisuan mendyy ovvostettih, ku lykätäh päččih harvinastu da ainavoluadustu kivie. Tädä kivie ruvettih käyttämäh dvorčien, kirikkölöin, mustopaččahien čomendamizes. Kivie käytetäh sežo lagevoloin, trotuaroin da kävelykujoloin luadimizes, sendäh ku se on hyvä pahoin siälöin kestäi. Vagoinkarvastu kvartsiittua on käytetty [[Napoleon]]an kalmukivenny da [[Lenin]]an mauzolein luadimizes. On olemas mieli, ku vagoinkarvaine kvartsiittu on hyvä verenpainole, avvuttau nivelien da sivuloin kivistyksih, parandau verdy, kebjendäy ristikanzan oluo siän vaikuttamizes. Ga täs suuri merkičys vikse vie on omaluaduzel väril. Kačahtattos vai sih dai vihjuat sen ainavoluadužuon. [[Kategourii:Minerualat|V]] jq359t1b00b42eemz77lvayh92mfrti 0 13616 53311 50007 2026-11-04T12:36:14Z Miro Tuomi 8600 53311 wikitext text/x-wiki {{Ristikanzu}} '''''Sapphire Nicole Howell''''' ({{lang-en|Sapphire Nicole Howell;}}) enämbi tundiettu laval olijal peittonimel Elsa Jean ({{lang-en|Elsa Jean}}) [[Yhtysvallat|amerikkalaine]] [[fotomodeli]] da endine [[porno-ozuttelii]]. == Eloskerdu == Loppi keskiškoulan 16-vuodizennu sen jälles aijoi algoi oman korgeiškolan George Masonan yliopistos hirurgan abuniekakse. Ga konzu hänel täydyi 18 vuottu, häi piätti heittiä opastundan. === Karjieru === Enzimäzenny ruadoi poroindustries kezäl vuvvennu 2015 18-vuodizennu. Kuvaili Moizih stuudieloih nähte kui ''Third degree Films'', ''Blacked, Brazzers'', ''Diabolic Video'', ''Digital Sin'', ''Girlfriends Films'', ''Kick Ass'', ''Mile High'', ''Mofos'', ''Twistys'' da toizih. == Persounalline elaigu == Elsa Jean on avvonaine [[lesbi]]. Oli uskaldettu Holly Lyn Ruprecht:nke ({{K-en|Holly Lyn Ruprecht}}), [[Playboy]]-žurnualan marketingan varapiämies. == Lähtiet == [[Kategourii:Porno-ozuttelijat]] bh3097srbtqrte68mjmnkv1ddmxf57b 0 16472 53317 51994 2026-11-05T01:45:28Z Fembriha 8650 /* Neptunus */ 53317 wikitext text/x-wiki ==[[Merkurius]]== Merkuriuksel ei ole kuuloi ==[[Venus]]== Venuksel ei ole kuuloi ==[[Mua]]== {| class="wikitable sortable" style="width:100%; font-size:65%; text-align:center; line-height:1.1em;" |- ! style="width:5%;" | Nimi ! class="unsortable" | Kuva ! style="width:3%;" | № ! Keskirada vauhti (km/s) ! Keskiradius (km) ! Massu (10¹⁸kg) ! Suuri puoliakseli (km) ! Kierdoaigu ([[Päivy|d]]) ! Löyd. vuozi ! Ilm. vuozi ! Löydäi ! Nägyi tiähtimiäry (m_v) ! class="unsortable" | Huomavukset |- | [[Kuudam]] | style="background:black;" |[[Image:FullMoon2010.jpg|30px]] | I (1) | 1.022 | 1,738 | 73,460 | 384,399 | 27.321 | [[Ezihistourii]] | Ezihistourii | — | -12.9 | Vuorovezilukku |} ==[[Mars]]== {| class="wikitable sortable" style="width:100%; font-size:65%; text-align:center; line-height:1.1em;" |- ! style="width:5%;" | Nimi ! class="unsortable" | Kuva ! style="width:3%;" | № ! Keskirada vauhti (km/s) ! Keskiradius (km) ! Massu (10¹⁸kg) ! Suuri puoliakseli (km) ! Kierdoaigu ([[Päivy|d]]) ! Löyd. vuozi ! Ilm. vuozi ! Löydäi ! Nägyi tiähtimiäry (m_v) ! class="unsortable" | Huomavukset |- | [[Fobos (satelliitti)|Fobos (Phobos)]] | style="background:black;" |[[Image:Phobos colour 2008.jpg|30px]] | I (1) | 2.138 | 11.267 | 0.011 | 9,380 | 0.319 | 1877 | 1877 | [[Asaph Hall|Hall]] | 11.8 | Vuorovezilukku |- | [[Deimos (satelliitti)|Deimos]] | style="background:black;" |[[Image:Deimos-MRO.jpg|30px]] | II (2) | 1.351 | 6.2 ± 0.18 | 0.001 | 23,460 | 1.262 | 1877 | 1877 | [[Asaph Hall|Hall]] | 12.89 | Vuorovezilukku |} ==[[Jupiter|Jupiiter]]== {| class="wikitable sortable" style="width:100%; font-size:65%; text-align:center; line-height:1.1em;" |- ! style="width:5%;" | Nimi ! class="unsortable" | Kuva ! style="width:3%;" | № ! Keskirada vauhti (km/s) ! Keskiradius (km) ! Massu (10¹⁸kg) ! Suuri puoliakseli (km) ! Kierdoaigu ([[Päivy|d]]) ! Löyd. vuozi ! Ilm. vuozi ! Löydäi ! Nägyi tiähtimiäry (m_v) ! class="unsortable" | Huomavukset |- | [[Io (kuu)|Io]] | style="background:black;" |[[File:Io imaged by Juno spacecraft.png|30px]] | I (1) | 17.334 | 1821.6 | 89,300 | 421,800 | 1.769 | 1610 | 1610 | [[Galileo Galilei|Galilei]] | 5.02 | Galilein kuu |- | [[Europa (kuu)|Europa]] | style="background:black;" |[[File:Europa in natural color.png|30px]] | II (2) | 13.7 | 1560.8 | 47,990 | 671,100 | 3.551 | 1610 | 1610 | [[Galileo Galilei|Galilei]] | 5.29 | Galilein kuu |- | [[Ganymedes (kuu)|Ganymedes]] | style="background:black;" |[[File:Ganymede - Perijove 34 Composite.png|30px]] | III (3) | 10.9 | 2634.1 | 148,150 | 1,070,400 | 7.155 | 1610 | 1610 | [[Galileo Galilei|Galilei]] | 4.61 | Galilein kuu |- | [[Kallisto (kuu)|Kallisto (Callisto)]] | style="background:black;" |[[File:Callisto VGR2 C2060635 OGB.png|30px]] | IV (4) | 8.2 | 2410.3 | 107,570 | 1,882,700 | 16.69 | 1610 | 1610 | [[Galileo Galilei|Galilei]] | 5.65 | Galilein kuu |- | Amaltheja (Amalthea) | style="background:black;" |[[Image:Amalthea (moon).png|30px]] | V (5) | 26.47 | 83.5 | — | 181,400 | 0.498 | 1892 | 1892 | [[Edward Emerson Barnard|Barnard]] | 14.1 | Syväinpuoline kuu <br>(Amaltheja-joukko) |- | Himalia | style="background:black;" |[[Image:Cassini-Huygens Image of Himalia.png|30px]] | VI (6) | 3.34 | 69.8 | — | 11,461,000 | 250.56 | 1904 | 1905 | [[Charles Dillon Perrine|Perrine]] | 14.6 | Progradine ebäsiännölline kuu <br>(Himalia-joukko) |- | Elara | style="background:black;" |[[File:Elara - New Horizons.png|30px]] | VII (7) | 3.29 | 39.95 | — | 11,741,000 | 259.64 | 1905 | 1905 | [[Charles Dillon Perrine|Perrine]] | 16.6 | Progradine ebäsiännölline kuu <br>(Himalia-joukko) |- | Pasifae (Pasiphae) | style="background:black;" |[[Image:Pasiphaé.jpg|30px]] | VIII (8) | — | 28.9 | — | 23,624,000 | 743.6 (r) | 1908 | 1908 | [[Philibert Jacques Melotte|Melotte]] | 16.9 | Retrogradine ebäsiännölline kuu <br>(Pasifae-joukko) |- | Sinope | style="background:black;" |[[Image:Sinopé.jpg|30px]] | IX (9) | 2.258 | 17.5 | — | 23,939,000 | 758.9 (r) | 1914 | 1914 | [[Seth Barnes Nicholson|Nicholson]] | 18.3 | Retrogradine ebäsiännölline kuu <br>(Pasifae-joukko) |- | Lysithea | style="background:black;" |[[Image:Lysithea 2MASS JHK color composite.png|30px]] | X (10) | 3.29 | 21.1 | — | 11,717,000 | 259.20 | 1938 | 1938 | [[Seth Barnes Nicholson|Nicholson]] | 18.2 | Progradine ebäsiännölline kuu <br>(Himalia-joukko) |- | Karme <br>(Carme) | style="background:black;" |[[Image:Carmé.jpg|30px]] | XI (11) | 2.281 | 23.3 | — | 23,404,000 | 734.1 (r) | 1938 | 1938 | [[Seth Barnes Nicholson|Nicholson]] | 18.9 | Retrogradine ebäsiännölline kuu <br>(Karme-joukko) |- | Ananke | style="background:black;" |[[Image:Ananké.jpg|30px]] | XII (12) | -2.44 | 14.55 | — | 21,276,000 | 629.7 (r) | 1951 | 1951 | [[Seth Barnes Nicholson|Nicholson]] | 18.9 | Retrogradine ebäsiännölline kuu <br>(Ananke-joukko) |- | Leda | style="background:black;" |[[File:Leda WISE-W3.jpg|30px]] | XIII (13) | — | 10.75 | — | 11,165,000 | 240.92 | 1974 | 1974 | [[Charles T. Kowal|Kowal]] | 20.2 | Progradine ebäsiännölline kuu <br>(Himalia-joukko) |- | Thebe | style="background:black;" |[[Image:Thebe.jpg|30px]] | XIV (14) | 23.92 | 49.3 | 0.452 | 221,900 | 0.675 | 1979 | 1980 | [[Stephen P. Synnott|Synnott]] <br>([[Voyager 1]]) | 15.7 | Syväinpuoline kuu <br>(Amaltheja-joukko) |- | Adrasteja (Adrastea) | style="background:black;" |[[Image:Adrastea.jpg|30px]] | XV (15) | 31.378 | 8.2 | 0.002 | 129,000 | 0.298 | 1979 | 1979 | [[David C. Jewitt|Jewitt]], [[G. Edwards Danielson|Danielson]] <br>([[Voyager 1]]) | 19.1 | Syväinpuoline kuu <br>(Amaltheja-joukko) |- | Metis | style="background:black;" |[[Image:Metis.jpg|30px]] | XVI (16) | 31.501 | 21.5 | — | 128,000 | 0.295 | 1979 | 1980 | [[Stephen P. Synnott|Synnott]] <br>([[Voyager 1]]) | 17.50 | Syväinpuoline kuu <br>(Amaltheja-joukko) |- | Kallirrhoe (Callirrhoe) | style="background:black;" |[[File:Callirrhoe - New Horizons.gif|30px]] | XVII (17) | — | 4.8 | — | 24,103,000 | 758.7 (r) | 1999 | 2000 | [[James V. Scotti|Scotti]], [[Timothy B. Spahr|Spahr]], [[Robert S. McMillan (astronomer)|McMillan]], [[Jeffrey A. Larsen|Larsen]], [[Joseph Montani|Montani]], Gleason, [[Tom Gehrels|Gehrels]] | 20.8 | Retrogradine ebäsiännölline kuu <br>(Pasifae-joukko) |- | Themisto | style="background:black;" |[[Image:S 2000 J 1.jpg|30px]] | XVIII (18) | — | 4.5 | — | 7,284,000 | 130.02 | 1975 | 2000 | [[Charles T. Kowal|Kowal]], [[Elizabeth Roemer|Roemer]] (löydämine); [[Scott S. Sheppard|Sheppard]], [[David C. Jewitt|Jewitt]], [[Yanga R. Fernández|Fernández]], [[Eugene A. Magnier|Magnier]] (löydämine uvvessah) | 21.0 | Progradine ebäsiännölline kuu <br>(Themisto-joukko) |- | Megakleite (Megaclite) | style="background:black;" |[[Image:Megaclite-Jewitt-CFHT-annotated.gif|50px|center]] || data-sort-value="019" |XIX (19) | || 2.7 | || 23,493,000 || 752.86 (r) | 2000 || 2001 || [[Scott S. Sheppard|Sheppard]], [[David C. Jewitt|Jewitt]], [[Yanga R. Fernández|Fernández]], [[Eugene A. Magnier|Magnier]], [[Scott Dahm|Dahm]], Evans | 21.7|| Retrogradine ebäsiännölline kuu <br>(Pasifae-joukko) |- | Taygete | style="background:black;" |[[Image:Taygete-Jewitt-CFHT-annotated.gif|50px|center]] || data-sort-value="020" |XX (20) | || 2.5 | || 23,280,000 || 732.41 (r) | 2000 || 2001 || [[Scott S. Sheppard|Sheppard]], [[David C. Jewitt|Jewitt]], [[Yanga R. Fernández|Fernández]], [[Eugene A. Magnier|Magnier]], [[Scott Dahm|Dahm]], Evans | 21.9|| Retrogradine ebäsiännölline kuu <br>(Karme-joukko) |- | Chaldene | style="background:black;" |[[Image:Chaldene-Jewitt-CFHT-annotated.gif|50px|center]] || data-sort-value="021" |XXI (21) | || 1.9 | || 23,100,000 || 723.72 (r) | 2000 || 2001 || [[Scott S. Sheppard|Sheppard]], [[David C. Jewitt|Jewitt]], [[Yanga R. Fernández|Fernández]], [[Eugene A. Magnier|Magnier]], [[Scott Dahm|Dahm]], Evans | 22.5|| Retrogradine ebäsiännölline kuu <br>(Karme-joukko) |- | Harpalyke | style="background:black;" |[[Image:Harpalyke-Jewitt-CFHT-annotated.gif|50px|center]] || data-sort-value="022" |XXII (22) | || 2.2 | || 20,858,000 || 623.32 (r) | 2000 || 2001 || [[Scott S. Sheppard|Sheppard]], [[David C. Jewitt|Jewitt]], [[Yanga R. Fernández|Fernández]], [[Eugene A. Magnier|Magnier]], [[Scott Dahm|Dahm]], Evans | 22.2|| Retrogradine ebäsiännölline kuu <br>(Ananke-joukko) |- | Kalyke | style="background:black;" |[[Image:Kalyke-Jewitt-CFHT-annotated.gif|50px|center]] || data-sort-value="023" |XXIII (23) | || 3.45 | || 23,483,000 || 742.06 (r) | 2000 || 2001 || [[Scott S. Sheppard|Sheppard]], [[David C. Jewitt|Jewitt]], [[Yanga R. Fernández|Fernández]], [[Eugene A. Magnier|Magnier]], [[Scott Dahm|Dahm]], Evans | 21.8|| Retrogradine ebäsiännölline kuu <br>(Karme-joukko) |- | Iokaste (Iocaste) | style="background:black;" |[[Image:Iocaste-Jewitt-CFHT-annotated.gif|50px|center]] || data-sort-value="024" |XXIV (24) | || 2.6 | || 21,060,000 || 631.60 (r) | 2000 || 2001 || [[Scott S. Sheppard|Sheppard]], [[David C. Jewitt|Jewitt]], [[Yanga R. Fernández|Fernández]], [[Eugene A. Magnier|Magnier]], [[Scott Dahm|Dahm]], Evans | 21.8|| Retrogradine ebäsiännölline kuu <br>(Ananke-joukko) |- | Erinome | style="background:black;" |[[Image:Erinome-Jewitt-CFHT-annotated.gif|50px|center]] || data-sort-value="025" |XXV (25) | || 1.6 | || 23,196,000 || 728.46 (r) | 2000 || 2001 || [[Scott S. Sheppard|Sheppard]], [[David C. Jewitt|Jewitt]], [[Yanga R. Fernández|Fernández]], [[Eugene A. Magnier|Magnier]], [[Scott Dahm|Dahm]], Evans | 22.8|| Retrogradine ebäsiännölline kuu <br>(Karme-joukko) |- | Isonoe | style="background:black;" |[[Image:Isonoe-Jewitt-CFHT-annotated.gif|50px|center]] || data-sort-value="026" |XXVI (26) | || 1.9 | || 23,155,000 || 726.23 (r) | 2000 || 2001 || [[Scott S. Sheppard|Sheppard]], [[David C. Jewitt|Jewitt]], [[Yanga R. Fernández|Fernández]], [[Eugene A. Magnier|Magnier]], [[Scott Dahm|Dahm]], Evans | 22.5|| Retrogradine ebäsiännölline kuu <br>(Karme-joukko) |- | Praksidike (Praxidike) | style="background:black;" |[[Image:Praxidike-Jewitt-CFHT-annotated.gif|50px|center]] || data-sort-value="027" |XXVII (27) | || 3.5 | || 20,908,000 || 625.39 (r) | 2000 || 2001 || [[Scott S. Sheppard|Sheppard]], [[David C. Jewitt|Jewitt]], [[Yanga R. Fernández|Fernández]], [[Eugene A. Magnier|Magnier]], [[Scott Dahm|Dahm]], Evans | 21.2|| Retrogradine ebäsiännölline kuu <br>(Ananke-joukko) |- | Autonoe | style="background:black;" |[[Image:Autonoe-discovery-CFHT-annotated.gif|50px|center]] || data-sort-value="028" |XXVIII (28) | || 2 | || 24,046,000 || 760.95 (r) | 2001 || 2002 || [[Scott S. Sheppard|Sheppard]], [[David C. Jewitt|Jewitt]], [[Jan Kleyna|Kleyna]] | 22.0|| Retrogradine ebäsiännölline kuu <br>(Pasifae-joukko) |- | Thyone | style="background:black;" |[[Image:Thyone-discovery-CFHT-annotated.gif|50px|center]] || data-sort-value="029" |XXIX (29) | || 2 | || 20,939,000 || 627.21 (r) | 2001 || 2002 || [[Scott S. Sheppard|Sheppard]], [[David C. Jewitt|Jewitt]], [[Jan Kleyna|Kleyna]] | 22.3|| Retrogradine ebäsiännölline kuu <br>(Ananke-joukko) |- | Hermippe | style="background:black;" |[[File:Hermippe-discovery.gif|50px|center]] || data-sort-value="030" |XXX (30) | || 2 | || 21,131,000 || 633.9 (r) | 2001 || 2002 || [[Scott S. Sheppard|Sheppard]], [[David C. Jewitt|Jewitt]], [[Jan Kleyna|Kleyna]] | 22.1|| Retrogradine ebäsiännölline kuu <br>(Ananke-joukko) |- | Aitne | style="background:black;" |[[Image:Aitne-discovery-CFHT-annotated.gif|50px|center]] || data-sort-value="031" |XXXI (31) | || 1.5 | || 23,229,000 || 730.18 (r) | 2001 || 2002 || [[Scott S. Sheppard|Sheppard]], [[David C. Jewitt|Jewitt]], [[Jan Kleyna|Kleyna]] | 22.7|| Retrogradine ebäsiännölline kuu <br>(Karme-joukko) |- | Eurydome | style="background:black;" |[[Image:Eurydome-discovery-CFHT-annotated.gif|50px|center]] || data-sort-value="032" |XXXII (32) | || 1.5 | || 22,865,000 || 717.33 (r) | 2001 || 2002 || [[Scott S. Sheppard|Sheppard]], [[David C. Jewitt|Jewitt]], [[Jan Kleyna|Kleyna]] | 22.7|| Retrogradine ebäsiännölline kuu <br>(Pasifae-joukko) |- | Euanthe | style="background:black;" |[[Image:Euanthe-discovery-CFHT-annotated.gif|50px|center]] || data-sort-value="033" |XXXIII (33) | || 1.5 | || 20,797,000 || 620.49 (r) | 2001 || 2002 || [[Scott S. Sheppard|Sheppard]], [[David C. Jewitt|Jewitt]], [[Jan Kleyna|Kleyna]] | 22.8|| Retrogradine ebäsiännölline kuu <br>(Ananke-joukko) |- | Euporie | style="background:black;" |[[Image:Euporie-discovery-CFHT-annotated.gif|50px|center]] || data-sort-value="034" |XXXIV (34) | || 1 | || 19,304,000 || 550.74 (r) | 2001 || 2002 || [[Scott S. Sheppard|Sheppard]], [[David C. Jewitt|Jewitt]], [[Jan Kleyna|Kleyna]] | 23.1|| Retrogradine ebäsiännölline kuu <br>(Ananke-joukko) |- | Orthosie | style="background:black;" |[[Image:Orthosie-discovery-CFHT-annotated.gif|50px|center]] || data-sort-value="035" |XXXV (35) | || 1 | || 20,720,000 || 622.56 (r) | 2001 || 2002 || [[Scott S. Sheppard|Sheppard]], [[David C. Jewitt|Jewitt]], [[Jan Kleyna|Kleyna]] | 23.1|| Retrogradine ebäsiännölline kuu <br>(Ananke-joukko) |- | Sponde | style="background:black;" |[[Image:Sponde-discovery-CFHT-annotated.gif|50px|center]] || data-sort-value="036" |XXXVI (36) | || 1 | || 23,487,000 || 748.34 (r) | 2001 || 2002 || [[Scott S. Sheppard|Sheppard]], [[David C. Jewitt|Jewitt]], [[Jan Kleyna|Kleyna]] | 23.0|| Retrogradine ebäsiännölline kuu <br>(Pasifae-joukko) |- | Kale | style="background:black;" |[[Image:Kale-discovery-CFHT-annotated.gif|50px|center]] || data-sort-value="037" |XXXVII (37) | || 1 | || 23,217,000 || 729.47 (r) | 2001 || 2002 || [[Scott S. Sheppard|Sheppard]], [[David C. Jewitt|Jewitt]], [[Jan Kleyna|Kleyna]] | 23.0|| Retrogradine ebäsiännölline kuu <br>(Karme-joukko) |- | Pasithee | style="background:black;" |[[Image:Pasithee-discovery-CFHT-annotated.gif|50px|center]] || data-sort-value="038" |XXXVIII (38) | || 1 | || 23,004,000 || 719.44 (r) | 2001 || 2002 || [[Scott S. Sheppard|Sheppard]], [[David C. Jewitt|Jewitt]], [[Jan Kleyna|Kleyna]] | 23.2|| Retrogradine ebäsiännölline kuu <br>(Karme-joukko) |- | Hegemone | || data-sort-value="039" |XXXIX (39) | || 1.5 | || 23,577,000 || 739.88 (r) | 2003 || 2003 || [[Scott S. Sheppard|Sheppard]], [[David C. Jewitt|Jewitt]], [[Jan Kleyna|Kleyna]], [[Yanga R. Fernández|Fernández]] | 22.8|| Retrogradine ebäsiännölline kuu <br>(Pasifae-joukko) |- | Mneme | style="background:black;" |[[Image:Mneme Discovery Image.jpg|50px|center]] || data-sort-value="040" |XL (40) | || 1 | || 21,035,000 || 620.04 (r) | 2003 || 2003 || [[Brett J. Gladman|Gladman]], [[Lynne Allen|Allen]] | 23.3|| Retrogradine ebäsiännölline kuu <br>(Ananke-joukko) |- | Aoide <br>(Aoede) | || data-sort-value="041" |XLI (41) | || 2 | || 23,980,000 || 761.50 (r) | 2003 || 2003 || [[Scott S. Sheppard|Sheppard]], [[David C. Jewitt|Jewitt]], [[Jan Kleyna|Kleyna]], [[Yanga R. Fernández|Fernández]], [[Henry H. Hsieh|Hsieh]] | 22.5|| Retrogradine ebäsiännölline kuu <br>(Pasifae-joukko) |- | Thelksinoe (Thelxinoe) | || data-sort-value="042" |XLII (42) | || 1 | || 21,164,000 || 628.09 (r) | 2003 || 2004 || [[Scott S. Sheppard|Sheppard]], [[David C. Jewitt|Jewitt]], [[Jan Kleyna|Kleyna]], [[Brett J. Gladman|Gladman]], [[John J. Kavelaars|Kavelaars]], [[Jean-Marc Petit|Petit]], [[Lynne Allen|Allen]] | 23.5|| Retrogradine ebäsiännölline kuu <br>(Ananke-joukko) |- | Arche | style="background:black;" |[[Image:Bigs2002j1barrow.png|50px|center]] || data-sort-value="043" |XLIII (43) | || 1.5 | || 23,355,000 || 731.95 (r) | 2002 || 2002 || [[Scott S. Sheppard|Sheppard]], [[Karen J. Meech|Meech]], [[Henry H. Hsieh|Hsieh]], [[David J. Tholen|Tholen]], [[John L. Tonry|Tonry]] | 22.8|| Retrogradine ebäsiännölline kuu <br>(Karme-joukko) |- | Kallichore | || data-sort-value="044" |XLIV (44) | || 1 | || 23,288,000 || 728.73 (r) | 2003 || 2003 || [[Scott S. Sheppard|Sheppard]], [[David C. Jewitt|Jewitt]], [[Jan Kleyna|Kleyna]], [[Yanga R. Fernández|Fernández]] | 23.7|| Retrogradine ebäsiännölline kuu <br>(Karme-joukko) |- | Helike | style="background:black;" |[[File:Helike CFHT 2003-02-25 annotated.gif|50px|center]] || data-sort-value="045" |XLV (45) | || 2 | || 21,069,000 || 626.32 (r) | 2003 || 2003 || [[Scott S. Sheppard|Sheppard]], [[David C. Jewitt|Jewitt]], [[Jan Kleyna|Kleyna]], [[Yanga R. Fernández|Fernández]], [[Henry H. Hsieh|Hsieh]] | 22.6|| Retrogradine ebäsiännölline kuu <br>(Ananke-joukko) |- | Karpo <br>(Carpo) | style="background:black;" |[[File:Carpo CFHT 2003-02-25 annotated.gif|50px|center]] || data-sort-value="046" |XLVI (46) | || 1.5 | || 17,058,000 || 456.30 | 2003 || 2003 || [[Scott S. Sheppard|Sheppard]], [[Brett J. Gladman|Gladman]], [[John J. Kavelaars|Kavelaars]], [[Jean-Marc Petit|Petit]], [[Lynne Allen|Allen]], [[David C. Jewitt|Jewitt]], [[Jan Kleyna|Kleyna]] | 23.0|| Progradine ebäsiännölline kuu <br>(Karpo-joukko) |- | Eukelade | style="background:black;" |[[File:Eukelade s2003j1movie arrow.gif|50px|center]] || data-sort-value="047" |XLVII (47) | || 2 | || 23,328,000 || 730.47 (r) | 2003 || 2003 || [[Scott S. Sheppard|Sheppard]], [[David C. Jewitt|Jewitt]], [[Jan Kleyna|Kleyna]], [[Yanga R. Fernández|Fernández]], [[Henry H. Hsieh|Hsieh]] | 22.6|| Retrogradine ebäsiännölline kuu <br>(Karme-joukko) |- | Kyllene (Cyllene) | || data-sort-value="048" |XLVIII (48) | || 1 | || 23,809,000 || 752 (r) | 2003 || 2003 || [[Scott S. Sheppard|Sheppard]], [[David C. Jewitt|Jewitt]], [[Jan Kleyna|Kleyna]] | 23.2|| Retrogradine ebäsiännölline kuu <br>(Pasifae-joukko) |- | Kore | style="background:black;" |[[File:Kore s2003j14movie circled.gif|50px|center]] || data-sort-value="049" |XLIX (49) | || 1 | || 24,543,000 || 779.17 (r) | 2003 || 2003 || [[Scott S. Sheppard|Sheppard]], [[David C. Jewitt|Jewitt]], [[Jan Kleyna|Kleyna]] | 23.6|| Retrogradine ebäsiännölline kuu <br>(Pasifae-joukko) |- | Herse | || data-sort-value="050" |L (50) | || 1 | || 22,983,000 || 714.51 (r) | 2003 || 2003 || [[Brett J. Gladman|Gladman]], [[Scott S. Sheppard|Sheppard]], [[David C. Jewitt|Jewitt]], [[Jan Kleyna|Kleyna]], [[John J. Kavelaars|Kavelaars]], [[Jean-Marc Petit|Petit]], [[Lynne Allen|Allen]] | 23.4|| Retrogradine ebäsiännölline kuu <br>(Karme-joukko) |- | S/2010 J 1 | style="background:black;" |[[Image:2010 J 1 CFHT image.gif|50px|center]] || data-sort-value="051" |LI (51) | || 1 | || 23,314,300 || 723.2 (r) | 2010 || 2011 || [[Robert A. Jacobson|Jacobson]], [[Marina Brozović|Brozović]], [[Brett J. Gladman|Gladman]], [[Mark Alexandersen|Alexandersen]] | ≈23|| Retrogradine ebäsiännölline kuu <br>(Karme-joukko) |- | S/2010 J 2 | style="background:black;" |[[File:2010 J 2 CFHT discovery full.gif|50px|center]] || data-sort-value="052" |LII (52) | || 0.5 | || 20,307,200 || 588.1 (r) | 2010 || 2011 || [[Christian Veillet|Veillet]] | 24|| Retrogradine ebäsiännölline kuu <br>(Ananke-joukko) |- | Dia | style="background:black;" |[[Image:Dia-Jewitt-CFHT image-crop.png|50px|center]] || data-sort-value="053" |LIII (53) | || 2 | || 12,118,000 || 287.0 | 2000 || 2001 || [[Scott S. Sheppard|Sheppard]], [[David C. Jewitt|Jewitt]], [[Jan Kleyna|Kleyna]], [[Yanga R. Fernández|Fernández]], [[Henry H. Hsieh|Hsieh]] | || Progradine ebäsiännölline kuu <br>(Himalia-joukko) |- | S/2016 J 1 | style="background:black;" |[[File:2016 J 1 CFHT 2003-02-26 annotated.gif|50px|center]] || data-sort-value="054" |LIV (54) | || 1 | || 20,595,500 || 602.7 (r) | 2016 || 2017 || [[Scott S. Sheppard|Sheppard]] | ≈24.2|| Retrogradine ebäsiännölline kuu <br>(Ananke-joukko) |- | S/2003 J 18 | style="background:black;" |[[File:2003 J 18 CFHT recovery full.gif|50px|center]] || data-sort-value="055" |LV (55) | || 1 | || 20,274,000 || 588.0 (r) | 2003 || 2003 || [[Brett J. Gladman|Gladman]], [[Scott S. Sheppard|Sheppard]], [[David C. Jewitt|Jewitt]], [[Jan Kleyna|Kleyna]], [[John J. Kavelaars|Kavelaars]], [[Jean-Marc Petit|Petit]], [[Lynne Allen|Allen]] | 23.4|| Retrogradine ebäsiännölline kuu <br>(Ananke-joukko) |- | S/2011 J 2 | || data-sort-value="056" |LVI (56) | || 0.5 | || 23,329,700 || 726.8 (r) | 2011 || 2012 || [[Scott S. Sheppard|Sheppard]] | 23.5|| Retrogradine ebäsiännölline kuu <br>(Pasifae-joukko) |- | Eirene | || data-sort-value="057" |LVII (57) | || 2 | || 23,731,800 || 759.7 (r) | 2003 || 2003 || [[Scott S. Sheppard|Sheppard]], [[David C. Jewitt|Jewitt]], [[Jan Kleyna|Kleyna]], [[Yanga R. Fernández|Fernández]], [[Henry H. Hsieh|Hsieh]] | 22.4|| Retrogradine ebäsiännölline kuu <br>(Karme-joukko) |- | Filofrosyne (Philophrosyne) | || data-sort-value="058" |LVIII (58) | || 1 | || 22,820,000 || 701.3 (r) | 2003 || 2003 || [[Scott S. Sheppard|Sheppard]], [[David C. Jewitt|Jewitt]], [[Jan Kleyna|Kleyna]], [[Yanga R. Fernández|Fernández]] | 23.5|| Retrogradine ebäsiännölline kuu <br>(Pasifae-joukko) |- | S/2017 J 1 | style="background:black;" | [[File:2017 J 1 CFHT precovery full.gif|50px|center]] || data-sort-value="059" |LIX (59) | || 2 | || 23,484,000 || 734.2 (r) | 2017 || 2017 || [[Scott S. Sheppard|Sheppard]] | ≈23.8|| Retrogradine ebäsiännölline kuu <br>(Pasifae-joukko) |- | Eufeme (Eupheme) | style="background:black;" |[[File:Eupheme CFHT 2003-02-25 annotated.gif|50px|center]] || data-sort-value="060" |LX (60) | || 1 | || 21,199,710 || 627.8 (r) | 2003 || 2003 || [[Scott S. Sheppard|Sheppard]], [[David C. Jewitt|Jewitt]], [[Jan Kleyna|Kleyna]], [[Yanga R. Fernández|Fernández]], [[Henry H. Hsieh|Hsieh]] | 23.4|| Retrogradine ebäsiännölline kuu <br>(Ananke-joukko) |- | S/2003 J 19 | || data-sort-value="061" |LXI (61) | || 1 | || 22,757,000 || 697.6 (r) | 2003 || 2003 || [[Brett J. Gladman|Gladman]], [[Scott S. Sheppard|Sheppard]], [[David C. Jewitt|Jewitt]], [[Jan Kleyna|Kleyna]], [[John J. Kavelaars|Kavelaars]], [[Jean-Marc Petit|Petit]], [[Lynne Allen|Allen]] | 23.7|| Retrogradine ebäsiännölline kuu <br>(Karme-joukko) |- | Valetudo | style="background:black;" |[[Image:Valetudo CFHT precovery 2003-02-28 annotated.gif|50px|center]] || data-sort-value="062" |LXII (62) | || 0.5 | || 18,928,100 || 532.0 | 2016 || 2018 || [[Scott S. Sheppard|Sheppard]] | || Progradine ebäsiännölline kuu <br>(Valetudo-joukko) |- | S/2017 J 2 | style="background:black;" |[[File:2017 J 2 CFHT 2003-02-26 annotated.gif|50px|center]] || data-sort-value="063" |LXIII (63) | || 1 | || 23,241,000 || 723.8 (r) | 2017 || 2018 || [[Scott S. Sheppard|Sheppard]] | || Retrogradine ebäsiännölline kuu <br>(Karme-joukko) |- | S/2017 J 3 | style="background:black;" |[[File:2017 J 3 CFHT 2003-12-25 annotated.gif|50px|center]] || data-sort-value="064" |LXIV (64) | || 1 | || 20,639,300 || 605.8 (r) | 2017 || 2018 || [[Scott S. Sheppard|Sheppard]] | || Retrogradine ebäsiännölline kuu <br>(Ananke-joukko) |- | Pandia | style="background:black;" |[[Image:Pandia CFHT precovery 2003-02-28.png|50px|center]] || data-sort-value="065" |LXV (65) | || 1.5 | || 11,494,800 || 251.8 | 2017 || 2018 || [[Scott S. Sheppard|Sheppard]] | 23.0|| Progradine ebäsiännölline kuu <br>(Himalia-joukko) |- | S/2017 J 5 | style="background:black;" |[[File:2017 J 5 DECam 2017-03-23 annotated.gif|50px|center]] || data-sort-value="066" |LXVI (66) | || 1 | || 23,169,400 || 720.5 (r) | 2017 || 2018 || [[Scott S. Sheppard|Sheppard]] | || Retrogradine ebäsiännölline kuu <br>(Karme-joukko) |- | S/2017 J 6 | || data-sort-value="067" |LXVII (67) | || 1 | || 22,394,700 || 684.7 (r) | 2017 || 2018 || [[Scott S. Sheppard|Sheppard]] | || Retrogradine ebäsiännölline kuu <br>(Pasifae-joukko) |- | S/2017 J 7 | || data-sort-value="068" |LXVIII (68) | || 1 | || 20,571,500 || 602.8 (r) | 2017 || 2018 || [[Scott S. Sheppard|Sheppard]] | || Retrogradine ebäsiännölline kuu <br>(Ananke-joukko) |- | S/2017 J 8 | style="background:black;" |[[File:2017 J 8 CFHT precovery full.gif|50px|center]] || data-sort-value="069" |LXIX (69) | || 0.5 | || 23,174,400 || 720.7 (r) | 2017 || 2018 || [[Scott S. Sheppard|Sheppard]] | || Retrogradine ebäsiännölline kuu <br>(Karme-joukko) |- | S/2017 J 9 | || data-sort-value="070" |LXX (70) | || 1 | || 21,430,000 || 640.9 (r) | 2017 || 2018 || [[Scott S. Sheppard|Sheppard]] | || Retrogradine ebäsiännölline kuu <br>(Ananke-joukko) |- | Ersa | style="background:black;" |[[File:Ersa CFHT precovery 2003-02-24.png|50px|center]] || data-sort-value="071" |LXXI (71) | || 1.5 | || 11,453,000 || 250.4 | 2018 || 2018 || [[Scott S. Sheppard|Sheppard]] | || Progradine ebäsiännölline kuu <br>(Himalia-joukko) |- | S/2011 J 1 | || data-sort-value="072" |LXXII (72) | || 0.5 | || 20,155,300 || 580.7 (r) | 2011 || 2012 || [[Scott S. Sheppard|Sheppard]] | 23.7|| Retrogradine ebäsiännölline kuu <br>(Karme-joukko) |- | S/2003 J 2 | style="background:black;" |[[File:2003 J 2 Gladman CFHT annotated.gif|50px|center]] || data-sort-value="999" |— | || 1 | || 20,554,400 || 602.02 (r) | 2003 || 2003 || [[Scott S. Sheppard|Sheppard]], [[David C. Jewitt|Jewitt]], [[Jan Kleyna|Kleyna]], [[Yanga R. Fernández|Fernández]], [[Henry H. Hsieh|Hsieh]] | 23.2|| Retrogradine ebäsiännölline kuu <br>(Ananke-joukko) |- | S/2003 J 4 | style="background:black;" |[[File:2003 J 4 Gladman CFHT annotated.gif|50px|center]] || data-sort-value="999" |— | || 1 | || 22,048,600 || 668.85 (r) | 2003 || 2003 || [[Scott S. Sheppard|Sheppard]], [[David C. Jewitt|Jewitt]], [[Jan Kleyna|Kleyna]], [[Yanga R. Fernández|Fernández]], [[Henry H. Hsieh|Hsieh]] | 23|| Retrogradine ebäsiännölline kuu <br>(Pasifae-joukko) |- | S/2003 J 9 | style="background:black;" |[[File:2003 J 9 Gladman CFHT annotated.gif|50px|center]] || data-sort-value="999" |— | || 0.5 | || 24,168,700 || 767.6 (r) | 2003 || 2003 || [[Scott S. Sheppard|Sheppard]], [[David C. Jewitt|Jewitt]], [[Jan Kleyna|Kleyna]], [[Yanga R. Fernández|Fernández]] | 23.7|| Retrogradine ebäsiännölline kuu <br>(Karme-joukko) |- | S/2003 J 10 | style="background:black;" |[[File:2003 J 10 Gladman CFHT annotated.gif|50px|center]] || data-sort-value="999" |— | || 1 | || 22,896,000 || 707.78 (r) | 2003 || 2003 || [[Scott S. Sheppard|Sheppard]], [[David C. Jewitt|Jewitt]], [[Jan Kleyna|Kleyna]], [[Yanga R. Fernández|Fernández]] | 23.6|| Retrogradine ebäsiännölline kuu <br>(Karme-joukko) |- | S/2003 J 12 | style="background:black;" |[[File:2003 J 12 Gladman CFHT annotated.gif|50px|center]] || data-sort-value="999" |— | || 0.5 | || 21,557,700 || 646.64 (r) | 2003 || 2003 || [[Scott S. Sheppard|Sheppard]], [[David C. Jewitt|Jewitt]], [[Jan Kleyna|Kleyna]], [[Yanga R. Fernández|Fernández]] | 23|| Retrogradine ebäsiännölline kuu <br>(Ananke-joukko) |- | S/2003 J 16 | style="background:black;" |[[File:2003 J 16 CFHT recovery full.gif|50px|center]] || data-sort-value="073" |— | || 1 | || 20,512,500 || 600.18 (r) | 2003 || 2003 || [[Brett J. Gladman|Gladman]], [[Scott S. Sheppard|Sheppard]], [[David C. Jewitt|Jewitt]], [[Jan Kleyna|Kleyna]], [[John J. Kavelaars|Kavelaars]], [[Jean-Marc Petit|Petit]], [[Lynne Allen|Allen]] | 23.3|| Retrogradine ebäsiännölline kuu <br>(Ananke-joukko) |- | S/2003 J 23 | style="background:black;" |[[Image:S2003j23ccircle.gif|50px|center]] || data-sort-value="999" |— | || 1 | || 24,678,100 || 792.00 (r) | 2003 || 2004 || [[Scott S. Sheppard|Sheppard]], [[David C. Jewitt|Jewitt]], [[Jan Kleyna|Kleyna]], [[Yanga R. Fernández|Fernández]] | 23.6|| Retrogradine ebäsiännölline kuu <br>(Pasifae-joukko) |- | S/2003 J 24 | || data-sort-value="999" |— | || 1.5 | || 23,088,000 || 715.4 (r) | 2003 || 2021 || Sheppard, Jewitt, Kleyna, Gladman, Veillet | 23.8|| Retrogradine ebäsiännölline kuu <br>(Karme-joukko) |- | S/2011 J 3 | || data-sort-value="999" |— | || 1.5 | || 11,797,200 || 261.77 | 2011 || 2022 || Sheppard | 23.1|| Progradine ebäsiännölline kuu <br>(Himalia-joukko) |- | S/2016 J 3 | || data-sort-value="999" |— | || 1 | || 22,213,500 || 676.37 (r) | 2016 || 2023 || Sheppard | 23.6|| Retrogradine ebäsiännölline kuu <br>(Karme-joukko) |- | S/2016 J 4 | || data-sort-value="999" |— | || 1 | || 23,664,100 || 743.69 (r) | 2016 || 2023 || Sheppard | 24.0|| Retrogradine ebäsiännölline kuu <br>(Pasifae-joukko) |- | S/2017 J 10 | || data-sort-value="999" |― | || 2 | || 21,523,400 || 645.09 (r) | 2017 || 2025 || Sheppard | || Retrogradine ebäsiännölline kuu <br>(Ananke-joukko) |- | S/2017 J 11 | || data-sort-value="999" |― | || 2 | || 22,742,300 || 700.66 (r) | 2017 || 2025 || Sheppard | || Retrogradine ebäsiännölline kuu <br>(Karme-joukko) |- | S/2018 J 2 | || data-sort-value="999" |— | || 1.5 | || 11,467,500 || 250.88 | 2018 || 2022 || Sheppard | 23.3|| Progradine ebäsiännölline kuu <br>(Himalia-joukko) |- | S/2018 J 3 | || data-sort-value="999" |— | || 0.5 | || 22,826,600 || 704.56 (r) | 2018 || 2023 || Sheppard | 23.9|| Retrogradine ebäsiännölline kuu <br>(Karme-joukko) |- | S/2018 J 4 | style="background:black;" |[[File:2018 J 4 DECam 2018-05-11 annotated.gif|50px|center]] || data-sort-value="999" |— | || 1 | || 16,504,300 || 433.16 | 2018 || 2023 || Sheppard | 23.5|| Progradine ebäsiännölline kuu <br>(Karpo-joukko) |- | S/2021 J 1 | || data-sort-value="999" |— | || 0.5 | || 20,667,200 || 606.99 (r) | 2021 || 2023 || Sheppard | 23.9|| Retrogradine ebäsiännölline kuu <br>(Ananke-joukko) |- | S/2021 J 2 | || data-sort-value="999" |— | || 0.5 | || 21,140,600 || 627.96 (r) | 2021 || 2023 || Sheppard | 24.0|| Retrogradine ebäsiännölline kuu <br>(Ananke-joukko) |- | S/2021 J 3 | || data-sort-value="999" |— | || 1 | || 21,495,700 || 643.85 (r) | 2021 || 2023 || Sheppard | 24.0|| Retrogradine ebäsiännölline kuu <br>(Ananke-joukko) |- | S/2021 J 4 | || data-sort-value="999" |— | || 0.5 | || 22,946,700 || 710.13 (r) | 2021 || 2023 || Sheppard | 24.0|| Retrogradine ebäsiännölline kuu <br>(Karme-joukko) |- | S/2021 J 5 | || data-sort-value="999" |— | || 1 | || 22,831,800 || 704.80 (r) | 2021 || 2023 || Sheppard, Tholen, Trujillo | 23.6|| Retrogradine ebäsiännölline kuu <br>(Karme-joukko) |- | S/2021 J 6 | || data-sort-value="999" |— | || 0.5 | || 23,427,200 || 732.55 (r) | 2021 || 2023 || Sheppard, Tholen, Trujillo | 23.9|| Retrogradine ebäsiännölline kuu <br>(Karme-joukko) |- | S/2022 J 1 | || data-sort-value="999" |— | || 0.5 | || 22,015,500 || 667.34 (r) | 2022 || 2023 || Sheppard | 23.8|| Retrogradine ebäsiännölline kuu <br>(Karme-joukko) |- | S/2022 J 2 | || data-sort-value="999" |— | || 0.5 | || 22,413,200 || 685.51 (r) | 2022 || 2023 || Sheppard | 24.0|| Retrogradine ebäsiännölline kuu <br>(Karme-joukko) |- | S/2022 J 3 | || data-sort-value="999" |— | || 0.5 | || 20,912,400 || 617.82 (r) | 2022 || 2023 || Sheppard | 24.0|| Retrogradine ebäsiännölline kuu <br>(Ananke-joukko) |} ==[[Saturnus]]== === Kuut === {| class="wikitable sortable" style="width:100%; font-size:65%; text-align:center; line-height:1.1em;" ! style="width:5%;" | Nimi ! class="unsortable" | Kuva ! style="width:3%;" | № ! Keskirada vauhti (km/s) ! Keskiradius (km) ! Massu (10¹⁸kg) ! Suuri puoliakseli (km) ! Kierdoaigu ([[Päivy|d]]) ! Löyd. vuozi ! Ilm. vuozi ! Löydäi ! Nägyi tiähtimiäry (m_v) ! class="unsortable" | Huomavukset |- |Mimas | style="background:black;" |[[Failu:Mimas_Cassini.jpg|30x30px]] |I (1) |14.28 |198.2 |37.5 |185,539 |0.94 |1789 |1789 |Herschel |12.9 |Piäjoukko |- |Enkelados (Enceladus) | style="background:black;" |[[Failu:PIA17202_-_Approaching_Enceladus.jpg|30x30px]] |II (2) |12.63 |252.1 |108 |237,948 |1.37 |1789 |1789 |Herschel |11.7 |Piäjoukko |- |Tethys | style="background:black;" |[[Failu:PIA18317-SaturnMoon-Tethys-Cassini-20150411.jpg|30x30px]] |III (3) |11.35 |533 |617 |294,619 |1.88 |1684 |1686 |Cassini |10.2 |Piäjoukko |- |Dione | style="background:black;" |[[Failu:Dione3_cassini_big.jpg|30x30px]] |IV (4) |10.03 |561.4 |1,095 |377,396 |2.73 |1684 |1686 |Cassini |10.4 |Piäjoukko |- |Rhea | style="background:black;" |[[Failu:PIA07763_Rhea_full_globe5.jpg|30x30px]] |V (5) |8.48 |763.8 |2,306 |527,108 |4.51 |1672 |1673 |Cassini |10.0 |Piäjoukko |- |Titan | style="background:black;" |[[Failu:Titan_in_true_color_by_Kevin_M._Gill.jpg|30x30px]] |VI (6) |5.57 |2574 |134,520 |1,221,870 |15.9 |1655 |1656 |Huygens |8.3 |Piäjoukko |- |Hyperion | style="background:black;" |[[Failu:Hyperion_true.jpg|33x33px]] |VII (7) |5.06 |135 |5.5 |1,500,880 |21.2 |1848 |1848 |W. Bond, <br>G. Bond, <br>Lassell |14.1 |Piäjoukko |- |Iapetos (Japetus) | style="background:black;" |[[Failu:Iapetus_706_1419_1.jpg|30x30px]] |VIII (8) |3.26 |735.6 |1,805 |3,560,820 |79.3 |1671 |1673 |Cassini |11.0 |Piäjoukko |- |Foibe (Phoebe) | style="background:black;" |[[Failu:Phoebe_cassini.jpg|44x44px]] |IX (9) |1.71 |106.5 |8.3 |12,947,780 |550(r) |1898 |1899 |Pickering |15.9 |Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- |Janus | style="background:black;" |[[Failu:PIA12714_Janus_crop.jpg|30x30px]] |X (10) |15.87 |89.5 |1.9 |151,460 |0.69 |1966 |1967 |Dollfus <br>([[Voyager 1]]) |14.4 |Syväinpuoline kuu (Ko-orbitaline) |- |Epimetheus | style="background:black;" |[[Failu:PIA09813_Epimetheus_S._polar_region.jpg|30x30px]] |XI (11) |15.87 |58.1 |0.5 |151,410 |0.69 |1966 |1967 |Walker <br>([[Voyager 1]]) |15.6 |Syväinpuoline kuu (Ko-orbitaline) |- |Helena (Helene) | style="background:black;" |[[Failu:Cassini_Helene_N00086698_CL.jpg|30x30px]] |XII (12) |10.03 |17.6 |0.01 |377,396 |2.73 |1980 |1980 |Laques, Lecacheux |18.4 |Piäjoukkon troijalaine |- |Telesto | style="background:black;" |[[Failu:Telesto_cassini_closeup.jpg|30x30px]] |XIII (13) |11.35 |12.4 |— |294,619 |1.88 |1980 |1980 |Smith, Reitsema, Larson, Fountain <br>([[Voyager 1]]) |18.7 |Piäjoukkon troijalaine |- |Kalypso (Calypso) | style="background:black;" |[[Failu:Calypso_N1644755236_1.jpg|30x30px]] |XIV (14) |11.35 |10.7 |— |294,619 |1.88 |1980 |1980 |Pascu, Seidelmann, Baum, Currie |18.7 |Piäjoukkon troijalaine |- |Atlas | style="background:black;" |[[Failu:Atlas_color_PIA21449.png|30x30px]] |XV (15) |16.67 |15.1 |0.01 |137,670 |0.60 |1980 |1980 |Terrile <br>([[Voyager 1]]) |19.0 |Syväinpuoline kuu (Paimoikuu) |- |Prometheus | style="background:black;" |[[Failu:Prometheus_12-26-09b.jpg|30x30px]] |XVI (16) |16.53 |43.1 |0.16 |139,353 |0.61 |1980 |1980 |Collins <br>([[Voyager 1]]) |15.8 |Syväinpuoline kuu (Paimoikuu) |- |Pandora | style="background:black;" |[[Failu:Pandora_PIA07632.jpg|30x30px]] |XVII (17) |16.40 |40.7 |0.14 |141,700 |0.63 |1980 |1980 |Collins <br>([[Voyager 1]]) |16.4 |Syväinpuoline kuu (Paimoikuu) |- |Pan | style="background:black;" |[[Failu:Pan_by_Cassini,_March_2017.jpg|30x30px]] |XVIII (18) |16.90 |14.1 |0.005 |133,583 |0.57 |1981 |1990 |Showalter <br>([[Voyager 2]]) |19.4 |Syväinpuoline kuu (Paimoikuu) |- |Ymir | style="background:black;" |[[Failu:Ymir-CFHT.gif|30x30px]] |XIX (19) |— |9 |— |23,040,000 |1315(r) |2000 |2000 |Gladman |21.7 |Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- |Paaliaq | style="background:black;" |[[Failu:Paaliaq-CFHT.gif|30x30px]] |XX (20) |— |11 |— |15,200,000 |687 |2000 |2000 |Gladman |22.6 |Progradine ebäsiännölline kuu (Inuiittujoukko) |- |Tarvos | style="background:black;" |[[Image:Tarvos discovery.gif|30x30px]] |XXI (21) |— |7.5 |— |17,983,000 |926 |2000 |2000 |Gladman, Kavelaars |22.1 |Progradine ebäsiännölline kuu (Gallielasjoukko) |- |Ijiraq | style="background:black;" |[[Image:Ijiraq-discovery-CFHT.gif|30x30px]] |XXII (22) |— |6 |— |11,124,000 |451 |2000 |2000 |Gladman, Kavelaars |22.6 |Progradine ebäsiännölline kuu (Inuiittujoukko) |- |Suttungr | style="background:black;" |[[Image:Suttungr-discovery-CFHT.gif|30x30px]] |XXIII (23) |— |3.5 |— |19,459,000 |1016(r) |2000 |2000 |Gladman, Kavelaars |23.9 |Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- |Kiviuq | style="background:black;" |[[Failu:Kiviuq-CFHT.gif|30x30px]] |XXIV (24) |— |8 |— |11,111,000 |449 |2000 |2000 |Gladman |22.0 |Progradine ebäsiännölline kuu (Inuiittujoukko) |- | Mundilfari || style="background:black;" | [[File:Mundilfari-discovery-CFHT.gif|30px]] || XXV (25) || — || 3.5 || — || 18,628,000 || 952.7 (r) || 2000 || 2000 || Gladman, Kavelaars || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | Albiorix || style="background:black;" | [[File:Albiorix WISE-W4.jpg|30px]] || XXVI (26) || — || 14.3 || — || 16,182,000 || 783.4 || 2000 || 2000 || Holman, Spahr || — || Progradine ebäsiännölline kuu (Gallielasjoukko) |- | Skathi || style="background:black;" | [[File:Skathi-discovery-CFHT.gif|30px]] || XXVII (27) || — || 4 || — || 15,540,000 || 728.2 (r) || 2000 || 2000 || Gladman, Kavelaars || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | Erriapus || style="background:black;" | [[File:Erriapus-discovery-CFHT.gif|30px]] || XXVIII (28) || — || 5 || — || 17,343,000 || 871.1 || 2000 || 2000 || Gladman, Kavelaars || — || Progradine ebäsiännölline kuu (Gallielasjoukko) |- | Siarnaq || style="background:black;" | [[File:Siarnaq-discovery-CFHT.gif|30px]] || XXIX (29) || — || 19.6 || — || 18,015,400 || 896.4 || 2000 || 2000 || Gladman, Kavelaars || — || Progradine ebäsiännölline kuu (Inuiittujoukko) |- | Thrymr || style="background:black;" | [[File:Thrymr-discovery-CFHT.gif|30px]] || XXX (30) || — || 3.5 || — || 20,314,000 || 1,094 (r) || 2000 || 2000 || Gladman, Kavelaars || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | Narvi || style="background:black;" | [[File:Narvi.jpg|30px]] || XXXI (31) || — || 3.5 || — || 19,007,000 || 1,003 (r) || 2003 || 2003 || Sheppard, Jewitt, Kleyna || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | Methone || style="background:black;" | [[File:Methone PIA14633.jpg|30px]] || XXXII (32) || — || 1.45 || — || 194,440 || 1.01 || 2004 || 2004 || Porco, Charnoz, Brahic, Dones <br>([[Cassini-Huygens]]) || — || Syväinpuoline kuu (Alkyonidi) |- | Pallene || style="background:black;" | [[File:Pallene N1665945513 1.jpg|30px]] || XXXIII (33) || — || 2.22 || — || 212,280 || 1.15 || 2004 || 2004 || Gordon, Murray, Beurle <br>([[Cassini-Huygens]]) || — || Syväinpuoline kuu (Alkyonidi) |- | Polydeukes (Polydeuces) || style="background:black;" | [[File:Polydeuces.jpg|30px]] || XXXIV (34) || — || 1.3 || — || 377,200 || 2.73 || 2004 || 2004 || Porco <br>([[Cassini-Huygens]]) || — || Piäjoukkon troijalaine |- | Dafnis (Daphnis) || style="background:black;" | [[File:Daphnis (Saturn's Moon).jpg|30px]] || XXXV (35) || — || 3.8 || — || 136,500 || 0.59 || 2005 || 2005 || Porco <br>([[Cassini-Huygens]]) || — || Syväinpuoline kuu (Paimoikuu) |- | Aegir || — || XXXVI (36) || — || 3 || — || 20,751,000 || 1,117 (r) || 2004 || 2005 || Sheppard, Jewitt, Kleyna, Marsden || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | Bebhionn || style="background:black;" | [[File:Bebhionn-cassini.png|30px]] || XXXVII (37) || — || 3 || — || 17,119,000 || 834.8 || 2004 || 2005 || Sheppard, Jewitt, Kleyna, Marsden || — || Progradine ebäsiännölline kuu (Gallielasjoukko) |- | Bergelmir || style="background:black;" | [[File:Bergelmir.png|30px]] || XXXVIII (38) || — || 3 || — || 19,336,000 || 1,005 (r) || 2004 || 2005 || Sheppard, Jewitt, Kleyna, Marsden || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | Bestla || style="background:black;" | [[File:Bestla-cassini.png|30px]] || XXXIX (39) || — || 3.5 || — || 20,192,000 || 1,088 (r) || 2004 || 2005 || Sheppard, Jewitt, Kleyna, Marsden || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | Farbauti || — || XL (40) || — || 2.5 || — || 20,377,000 || 1,085 (r) || 2004 || 2005 || Sheppard, Jewitt, Kleyna, Marsden || 24.7 || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | Fenrir || — || XLI (41) || — || 2 || — || 22,454,000 || 1,260 (r) || 2004 || 2005 || Sheppard, Jewitt, Kleyna, Marsden || 25.0 || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | Fornjot || style="background:black;" | [[File:Fornjot-cassini.png|30px]] || XLII (42) || — || 3 || — || 25,146,000 || 1,494(r) || 2004 || 2005 || Sheppard, Jewitt, Kleyna, Marsden || 24.6 || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | Hati || style="background:black;" | [[File:Hati-cassini.png|30px]] || XLIII (43) || — || 3 || — || 19,846,000 || 1,038(r) || 2004 || 2005 || Sheppard, Jewitt, Kleyna, Marsden || 24.4 || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | Hyrrokkin || style="background:black;" | [[File:Hyrrokkin-cassini.png|30px]] || XLIV (44) || — || 4 || — || 18,437,000 || 931.8(r) || 2004 || 2006 || Sheppard, Jewitt, Kleyna || 23.5 || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | Kari || style="background:black;" | [[File:Kari-cassini.png|30px]] || XLV (45) || — || 3.5 || — || 22,089,000 || 1,230(r) || 2006 || 2006 || Sheppard, Jewitt, Kleyna || 23.9 || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | Loge || style="background:black;" | [[File:Loge N00177425.jpg|30px]] || XLVI (46) || — || 3 || — || 23,058,000 || 1,311(r) || 2006 || 2006 || Sheppard, Jewitt, Kleyna || 24.6 || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | Skoll || style="background:black;" | [[File:Skoll-Cassini.png|30px]] || XLVII (47) || — || 3 || — || 17,665,000 || 878.2(r) || 2006 || 2006 || Sheppard, Jewitt, Kleyna || 24.5 || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | Surtur || — || XLVIII (48) || — || 3 || — || 22,704,000 || 1,297(r) || 2006 || 2006 || Sheppard, Jewitt, Kleyna || 24.8 || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | Anthe || style="background:black;" | [[File:Anthe crop.jpg|30px]] || XLIX (49) || — || 0.9 || — || 197,700 || 1.03 || 2007 || 2007 || Porco <br>([[Cassini-Huygens]]) || — || Syväinpuoline kuu (Alkyonidi) |- | Jarnsaxa || — || L (50) || — || 3 || — || 18,811,000 || 964.7(r) || 2006 || 2006 || Sheppard, Jewitt, Kleyna || 24.7 || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | Greip || style="background:black;" | [[File:Greip-cassini.png|30px]] || LI (51) || — || 3 || — || 18,206,000 || 921.1(r) || 2006 || 2006 || Sheppard, Jewitt, Kleyna || 24.4 || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | Tarqeq || style="background:black;" | [[File:Tarqeq-cassini.png|30px]] || LII (52) || — || 3.5 || — || 18,009,000 || 887.4 || 2007 || 2007 || Sheppard, Jewitt, Kleyna || 23.9 || Progradine ebäsiännölline kuu (Inuiittujoukko) |- | Aegaeon || style="background:black;" | [[File:N1643264379 1.jpg|30px]] || LIII (53) || — || 0.3 || — || 167,500 || 0.80 || 2008 || 2009 || [[Cassini-Huygens]] || — || G-rengas |- | Gridr || — || LIV (54) || — || 3 || — || 19,418,000 || 1,010(r) || 2004 || 2019 || Sheppard, Jewitt, Kleyna || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | Angrboda || — || LV (55) || — || 3 || — || 20,636,000 || 1,107(r) || 2004 || 2019 || Sheppard, Jewitt, Kleyna || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | Skrymir || — || LVI (56) || — || 4 || — || 21,163,000 || 1,164(r) || 2004 || 2019 || Sheppard, Jewitt, Kleyna || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | Gerd || — || LVII (57) || — || 4 || — || 21,174,000 || 1,150(r) || 2004 || 2019 || Sheppard, Jewitt, Kleyna || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2004 S 26 || — || LVIII (58) || — || 4 || — || 26,676,000 || 1,627(r) || 2004 || 2019 || Sheppard, Jewitt, Kleyna, Marsden || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | Eggther || — || LIX (59) || — || 6 || — || 19,976,000 || 1,054(r) || 2004 || 2019 || Sheppard, Jewitt, Kleyna, Marsden, Jacobson || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2004 S 29 || — || LX (60) || — || 4 || — || 16,981,000 || 826.4 || 2004 || 2019 || Sheppard, Jewitt, Kleyna, Marsden || — || Progradine ebäsiännölline kuu (Gallielasjoukko) |- | Beli || — || LXI (61) || — || 3 || — || 20,396,000 || 1,087(r) || 2004 || 2019 || Sheppard, Jewitt, Kleyna || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | Gunnlod || — || LXII (62) || — || 4 || — || 21,214,000 || 1,153(r) || 2004 || 2019 || Sheppard, Jewitt, Kleyna || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | Thiazzi || — || LXIII (63) || — || 4 || — || 24,168,000 || 1,403(r) || 2004 || 2019 || Sheppard, Jewitt, Kleyna || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2004 S 34 || — || LXIV (64) || — || 3 || — || 24,299,000 || 1,414(r) || 2004 || 2019 || Sheppard, Jewitt, Kleyna || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | Alvaldi || — || LXV (65) || — || 6 || — || 22,412,000 || 1,253(r) || 2004 || 2019 || Sheppard, Jewitt, Kleyna, Marsden || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | Geirrod || — || LXVI (66) || — || 4 || — || 21,908,000 || 1,211(r) || 2004 || 2019 || Sheppard, Jewitt, Kleyna || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2004 S 7 || — || — || — || 3 || — || 20,999,000 || 1,140(r) || 2004 || 2005 || Sheppard, Jewitt, Kleyna, Marsden || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2004 S 12 || — || — || — || 2.5 || — || 19,878,000 || 1,046(r) || 2004 || 2005 || Sheppard, Jewitt, Kleyna, Marsden || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2004 S 13 || — || — || — || 3 || — || 18,404,000 || 933.4(r) || 2004 || 2005 || Sheppard, Jewitt, Kleyna, Marsden || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2004 S 17 || — || — || — || 2 || — || 19,447,000 || 1,014(r) || 2004 || 2005 || Sheppard, Jewitt, Kleyna, Marsden || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2004 S 21 || — || — || — || 3 || — || 22,645,000 || 1,272(r) || 2004 || 2019 || Sheppard, Jewitt, Kleyna || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2004 S 24 || — || — || — || 3 || — || 22,901,000 || 1,294 || 2004 || 2019 || Sheppard, Jewitt, Kleyna, Marsden || — || Progradine ebäsiännölline kuu (Gallielasjoukko) |- | S/2004 S 28 || — || — || — || 4 || — || 22,020,000 || 1,220(r) || 2004 || 2019 || Sheppard, Jewitt, Kleyna, Marsden || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2004 S 31 || — || — || — || 4 || — || 17,568,000 || 869.6 || 2004 || 2019 || Sheppard, Jewitt, Kleyna, Marsden || — || Progradine ebäsiännölline kuu (Inuiittujoukko) |- | S/2004 S 36 || — || — || — || 3 || — || 23,192,000 || 1,319(r) || 2004 || 2019 || Sheppard, Jewitt, Kleyna || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2004 S 37 || — || — || — || 4 || — || 15,892,000 || 748.1(r) || 2004 || 2019 || Sheppard, Jewitt, Kleyna || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2004 S 39 || — || — || — || 3 || — || 23,575,000 || 1,351(r) || 2004 || 2019 || Sheppard, Jewitt, Kleyna || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2004 S 40 || — || — || — || 2 || — || 16,075,600 || 765.9(r) || 2004 || 2023 || Sheppard || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2004 S 41 || — || — || — || 2 || — || 18,095,000 || 895.7(r) || 2004 || 2023 || Sheppard || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2004 S 42 || — || — || — || 2 || — || 18,240,800 || 910.6(r) || 2004 || 2023 || Sheppard || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2004 S 43 || — || — || — || 2 || — || 18,935,000 || 971.4(r) || 2004 || 2023 || Sheppard || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2004 S 44 || — || — || — || 2.5 || — || 19,515,400 || 1,014(r) || 2004 || 2023 || Sheppard || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2004 S 45 || — || — || — || 2 || — || 19,693,600 || 1,058(r) || 2004 || 2023 || Sheppard || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2004 S 46 || — || — || — || 1.5 || — || 20,513,000 || 1,107(r) || 2004 || 2023 || Sheppard || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2004 S 47 || — || — || — || 2 || — || 16,050,600 || 755.6(r) || 2004 || 2023 || Sheppard || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2004 S 48 || — || — || — || 2 || — || 22,136,700 || 1,248(r) || 2004 || 2023 || Sheppard || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2004 S 49 || — || — || — || 2 || — || 22,399,700 || 1,290(r) || 2004 || 2023 || Sheppard || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2004 S 50 || — || — || — || 1.5 || — || 22,346,000 || 1,219(r) || 2004 || 2023 || Sheppard || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2004 S 51 || — || — || — || 2 || — || 25,208,200 || 1,544(r) || 2004 || 2023 || Sheppard || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2004 S 52 || — || — || — || 1.5 || — || 26,448,100 || 1,573(r) || 2004 || 2023 || Sheppard || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2004 S 53 || — || — || — || 2 || — || 23,279,800 || 1,367(r) || 2004 || 2023 || Sheppard || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2004 S 54 || — || — || — || 2.0 || — || 11,265,600 || 446.4 || 2004 || 2025 || Sheppard || — || Progradine ebäsiännölline kuu (Inuiittujoukko) |- | S/2004 S 55 || — || — || — || 1.5 || — || 11,319,500 || 449.6 || 2004 || 2025 || Sheppard || — || Progradine ebäsiännölline kuu (Inuiittujoukko) |- | S/2004 S 56 || — || — || — || 2.0 || — || 13,661,000 || 596.1(r) || 2004 || 2025 || Sheppard || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2004 S 57 || — || — || — || 1.5 || — || 18,119,300 || 910.5(r) || 2004 || 2025 || Sheppard || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2004 S 58 || — || — || — || 2.0 || — || 18,170,500 || 914.4 || 2004 || 2025 || Sheppard || — || Progradine ebäsiännölline kuu (Inuiittujoukko) |- | S/2004 S 59 || — || — || — || 1.5 || — || 19,099,100 || 985.4(r) || 2004 || 2025 || Sheppard || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2004 S 60 || — || — || — || 1.5 || — || 19,420,700 || 1,010(r) || 2004 || 2025 || Sheppard || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2004 S 61 || — || — || — || 1.5 || — || 20,893,400 || 1,127(r) || 2004 || 2025 || Sheppard || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2005 S 4 || — || — || — || 2.5 || — || 11,324,500 || 448.6 || 2005 || 2023 || Sheppard || — || Progradine ebäsiännölline kuu (Inuiittujoukko) |- | S/2005 S 5 || — || — || — || 1.5 || — || 21,366,200 || 1,138(r) || 2005 || 2023 || Sheppard, Jewitt, Kleyna || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2005 S 6 || — || — || — || 1.5 || — || 17,931,200 || 896.4 || 2005 || 2025 || Sheppard || — || Progradine ebäsiännölline kuu (Inuiittujoukko) |- | S/2005 S 7 || — || — || — || 1.5 || — || 18,734,500 || 957.3 || 2005 || 2025 || Sheppard || — || Progradine ebäsiännölline kuu (Gallielasjoukko) |- | S/2006 S 1 || — || — || — || 3 || — || 18,790,000 || 963.3(r) || 2006 || 2006 || Sheppard || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2006 S 3 || — || — || — || 3 || — || 22,096,000 || 1,227(r) || 2006 || 2006 || Sheppard || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2006 S 9 || — || — || — || 1.5 || — || 14,406,600 || 648.7(r) || 2006 || 2023 || Sheppard || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2006 S 10 || — || — || — || 1.5 || — || 18,979,900 || 965.2(r) || 2006 || 2023 || Sheppard || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2006 S 11 || — || — || — || 1.5 || — || 19,711,900 || 1,018(r) || 2006 || 2023 || Sheppard || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2006 S 12 || — || — || — || 2 || — || 19,569,800 || 1,043 || 2006 || 2023 || Sheppard || — || Progradine ebäsiännölline kuu (Gallielasjoukko) |- | S/2006 S 13 || — || — || — || 2 || — || 19,953,800 || 1,061(r) || 2006 || 2023 || Sheppard || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2006 S 14 || — || — || — || 1.5 || — || 21,062,100 || 1,150(r) || 2006 || 2023 || Sheppard || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2006 S 15 || — || — || — || 2 || — || 21,799,400 || 1,183(r) || 2006 || 2023 || Sheppard || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2006 S 16 || — || — || — || 1.5 || — || 21,720,700 || 1,217(r) || 2006 || 2023 || Sheppard || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2006 S 17 || — || — || — || 2 || — || 22,384,900 || 1,262(r) || 2006 || 2023 || Sheppard || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2006 S 18 || — || — || — || 2 || — || 22,760,700 || 1,324(r) || 2006 || 2023 || Sheppard || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2006 S 19 || — || — || — || 2 || — || 23,801,100 || 1,324(r) || 2006 || 2023 || Sheppard || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2006 S 20 || — || — || — || 2.5 || — || 13,193,800 || 563.8(r) || 2006 || 2023 || Sheppard || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2006 S 21 || — || — || — || 1.5 || — || 15,047,400 || 689.1(r) || 2006 || 2025 || Sheppard || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2006 S 22 || — || — || — || 1.5 || — || 15,139,000 || 695.4(r) || 2006 || 2025 || Sheppard || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2006 S 23 || — || — || — || 1.5 || — || 18,176,200 || 914.8 || 2006 || 2025 || Sheppard || — || Progradine ebäsiännölline kuu (Inuiittujoukko) |- | S/2006 S 24 || — || — || — || 1.0 || — || 18,143,200 || 912.4(r) || 2006 || 2025 || Sheppard || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2006 S 25 || — || — || — || 1.5 || — || 18,384,900 || 930.6(r) || 2006 || 2025 || Sheppard || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2006 S 26 || — || — || — || 1.5 || — || 18,655,900 || 951.3(r) || 2006 || 2025 || Sheppard || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2006 S 27 || — || — || — || 1.5 || — || 19,422,100 || 1,010(r) || 2006 || 2025 || Sheppard || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2006 S 28 || — || — || — || 1.5 || — || 22,361,800 || 1,248(r) || 2006 || 2025 || Sheppard || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2006 S 29 || — || — || — || 1.5 || — || 25,925,400 || 1,558(r) || 2006 || 2025 || Sheppard || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2007 S 2 || — || — || — || 3 || — || 16,725,000 || 808.0(r) || 2007 || 2007 || Sheppard || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2007 S 3 || — || — || — || 3 || — || 18,975,000 || 977.8(r) || 2007 || 2007 || Sheppard || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2007 S 5 || — || — || — || 2 || — || 15,835,700 || 748.5(r) || 2007 || 2023 || Sheppard || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2007 S 6 || — || — || — || 1.5 || — || 18,544,900 || 944.3(r) || 2007 || 2023 || Sheppard || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2007 S 7 || — || — || — || 2 || — || 15,931,700 || 742.7(r) || 2007 || 2023 || Sheppard || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2007 S 8 || — || — || — || 2 || — || 17,049,000 || 826.9 || 2007 || 2023 || Sheppard || — || Progradine ebäsiännölline kuu (Gallielasjoukko) |- | S/2007 S 9 || — || — || — || 2 || — || 20,174,600 || 1,099(r) || 2007 || 2023 || Sheppard || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2007 S 10 || — || — || — || 2.0 || — || 11,380,300 || 453.2 || 2007 || 2025 || Sheppard || — || Progradine ebäsiännölline kuu (Inuiittujoukko) |- | S/2007 S 11 || — || — || — || 1.5 || — || 17,602,900 || 871.9 || 2007 || 2025 || Sheppard || — || Progradine ebäsiännölline kuu (Gallielasjoukko) |- | S/2009 S 1 || style="background:black;" | [[File:PIA11665 moonlet in B Ring cropped.jpg|30px]] || — || — || 0.15 || — || 117,000 || 0.47 || 2009 || 2009 || [[Cassini-Huygens]] || — || B-rengas |- | S/2019 S 1 || style="background:black;" | [[File:2019 S 1 CFHT 2019-07-02 15x205s stack.png|30px]] || — || — || 3 || — || 11,221,000 || 443.8 || 2019 || 2021 || Ashton, Gladman, Petit, Alexandersen || — || Progradine ebäsiännölline kuu (Inuiittujoukko) |- | S/2019 S 2 || — || — || — || 1.5 || — || 16,559,900 || 796.2(r) || 2019 || 2023 || Ashton || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2019 S 3 || — || — || — || 2 || — || 17,077,200 || 836.6(r) || 2019 || 2023 || Ashton || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2019 S 4 || — || — || — || 1.5 || — || 17,956,700 || 898.4(r) || 2019 || 2023 || Ashton || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2019 S 5 || — || — || — || 1.5 || — || 19,076,900 || 971.5(r) || 2019 || 2023 || Ashton || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2019 S 6 || — || — || — || 2 || — || 18,198,700 || 905.4 || 2019 || 2023 || Ashton || — || Progradine ebäsiännölline kuu (Inuiittujoukko) |- | S/2019 S 7 || — || — || — || 2 || — || 20,181,300 || 1,093(r) || 2019 || 2023 || Ashton || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2019 S 8 || — || — || — || 2 || — || 20,284,400 || 1,080(r) || 2019 || 2023 || Ashton || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2019 S 11 || — || — || — || 2 || — || 20,663,700 || 1,097(r) || 2019 || 2023 || Ashton || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2019 S 12 || — || — || — || 2 || — || 20,904,500 || 1,130(r) || 2019 || 2023 || Ashton || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2019 S 13 || — || — || — || 1.5 || — || 20,965,800 || 1,132(r) || 2019 || 2023 || Ashton || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2019 S 14 || — || — || — || 2 || — || 17,853,000 || 902.0 || 2019 || 2023 || Ashton || — || Progradine ebäsiännölline kuu (Inuiittujoukko) |- | S/2019 S 15 || — || — || — || 1.5 || — || 21,189,700 || 1,156(r) || 2019 || 2023 || Ashton || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2019 S 16 || — || — || — || 1.5 || — || 23,266,700 || 1,360(r) || 2019 || 2023 || Ashton || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2019 S 17 || — || — || — || 2 || — || 22,724,100 || 1,322(r) || 2019 || 2023 || Ashton || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2019 S 18 || — || — || — || 1.5 || — || 23,140,700 || 1,349(r) || 2019 || 2023 || Ashton || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2019 S 19 || — || — || — || 1.5 || — || 23,047,200 || 1,342(r) || 2019 || 2023 || Ashton || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2019 S 20 || — || — || — || 1.5 || — || 23,678,600 || 1,343(r) || 2019 || 2023 || Ashton || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2019 S 21 || — || — || — || 2 || — || 26,439,000 || 1,572(r) || 2019 || 2023 || Ashton || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2019 S 22 || — || — || — || 1.5 || — || 11,280,600 || 447.3 || 2019 || 2025 || Ashton || — || Progradine ebäsiännölline kuu (Inuiittujoukko) |- | S/2019 S 23 || — || — || — || 1.5 || — || 11,288,800 || 447.8 || 2019 || 2025 || Ashton || — || Progradine ebäsiännölline kuu (Inuiittujoukko) |- | S/2019 S 24 || — || — || — || 2.0 || — || 11,361,100 || 452.1 || 2019 || 2025 || Ashton || — || Progradine ebäsiännölline kuu (Inuiittujoukko) |- | S/2019 S 25 || — || — || — || 1.5 || — || 11,306,800 || 448.8 || 2019 || 2025 || Ashton || — || Progradine ebäsiännölline kuu (Inuiittujoukko) |- | S/2019 S 26 || — || — || — || 1.5 || — || 11,401,300 || 454.5 || 2019 || 2025 || Ashton || — || Progradine ebäsiännölline kuu (Inuiittujoukko) |- | S/2019 S 27 || — || — || — || 1.5 || — || 16,179,300 || 768.3(r) || 2019 || 2025 || Ashton || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2019 S 28 || — || — || — || 1.5 || — || 17,684,100 || 877.9(r) || 2019 || 2025 || Ashton || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2019 S 29 || — || — || — || 1.5 || — || 17,345,000 || 852.8 || 2019 || 2025 || Ashton || — || Progradine ebäsiännölline kuu (Gallielasjoukko) |- | S/2019 S 30 || — || — || — || 1.0 || — || 17,828,600 || 888.7(r) || 2019 || 2025 || Ashton || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2019 S 31 || — || — || — || 1.5 || — || 17,791,000 || 885.9 || 2019 || 2025 || Ashton || — || Progradine ebäsiännölline kuu (Gallielasjoukko) |- | S/2019 S 32 || — || — || — || 2.0 || — || 17,712,200 || 880.0 || 2019 || 2025 || Ashton || — || Progradine ebäsiännölline kuu (Inuiittujoukko) |- | S/2019 S 33 || — || — || — || 1.5 || — || 18,930,200 || 972.4(r) || 2019 || 2025 || Ashton || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2019 S 34 || — || — || — || 1.5 || — || 18,317,400 || 925.5 || 2019 || 2025 || Ashton || — || Progradine ebäsiännölline kuu (Gallielasjoukko) |- | S/2019 S 35 || — || — || — || 1.5 || — || 18,429,200 || 934.0(r) || 2019 || 2025 || Ashton || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2019 S 36 || — || — || — || 1.0 || — || 20,076,300 || 1,062(r) || 2019 || 2025 || Ashton || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2019 S 37 || — || — || — || 1.5 || — || 19,980,000 || 1,054(r) || 2019 || 2025 || Ashton || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2019 S 38 || — || — || — || 1.5 || — || 22,356,200 || 1,247(r) || 2019 || 2025 || Ashton || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2019 S 39 || — || — || — || 1.5 || — || 24,139,800 || 1,400(r) || 2019 || 2025 || Ashton || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2019 S 40 || — || — || — || 1.5 || — || 24,549,100 || 1,436(r) || 2019 || 2025 || Ashton || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2019 S 41 || — || — || — || 1.0 || — || 24,773,800 || 1,455(r) || 2019 || 2025 || Ashton || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2019 S 42 || — || — || — || 2.0 || — || 23,850,100 || 1,375(r) || 2019 || 2025 || Ashton || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2019 S 43 || — || — || — || 1.5 || — || 27,185,300 || 1,673(r) || 2019 || 2025 || Ashton || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2019 S 44 || — || — || — || 1.5 || — || 26,083,200 || 1,572(r) || 2019 || 2025 || Ashton || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2020 S 1 || — || — || — || 2 || — || 11,338,700 || 450.8 || 2020 || 2023 || Ashton || — || Progradine ebäsiännölline kuu (Inuiittujoukko) |- | S/2020 S 2 || — || — || — || 1.5 || — || 17,869,300 || 907.0(r) || 2020 || 2023 || Ashton || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2020 S 3 || — || — || — || 1.5 || — || 18,054,700 || 896.3 || 2020 || 2023 || Ashton || — || Progradine ebäsiännölline kuu (Inuiittujoukko) |- | S/2020 S 4 || — || — || — || 1.5 || — || 18,235,500 || 910.3 || 2020 || 2023 || Ashton || — || Progradine ebäsiännölline kuu (Gallielasjoukko) |- | S/2020 S 5 || — || — || — || 1.5 || — || 18,391,300 || 933.5 || 2020 || 2023 || Ashton || — || Progradine ebäsiännölline kuu (Inuiittujoukko) |- | S/2020 S 6 || — || — || — || 1.5 || — || 21,265,300 || 1,149(r) || 2020 || 2023 || Ashton || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2020 S 7 || — || — || — || 1.5 || — || 17,400,000 || 844.8(r) || 2020 || 2023 || Ashton || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2020 S 8 || — || — || — || 1.5 || — || 21,966,700 || 1,201(r) || 2020 || 2023 || Ashton || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2020 S 9 || — || — || — || 2 || — || 25,434,100 || 1,565(r) || 2020 || 2023 || Ashton || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2020 S 10 || — || — || — || 1.5 || — || 25,314,800 || 1,479(r) || 2020 || 2023 || Ashton || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2020 S 11 || — || — || — || 1.0 || — || 11,298,100 || 448.3 || 2020 || 2025 || Ashton || — || Progradine ebäsiännölline kuu (Inuiittujoukko) |- | S/2020 S 12 || — || — || — || 1.0 || — || 11,330,300 || 450.2 || 2020 || 2025 || Ashton || — || Progradine ebäsiännölline kuu (Inuiittujoukko) |- | S/2020 S 13 || — || — || — || 1.5 || — || 11,402,800 || 454.6 || 2020 || 2025 || Ashton || — || Progradine ebäsiännölline kuu (Inuiittujoukko) |- | S/2020 S 14 || — || — || — || 1.5 || — || 16,078,400 || 761.1(r) || 2020 || 2025 || Ashton || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2020 S 15 || — || — || — || 1.5 || — || 16,835,100 || 815.5 || 2020 || 2025 || Ashton || — || Progradine ebäsiännölline kuu (Gallielasjoukko) |- | S/2020 S 16 || — || — || — || 1.5 || — || 17,123,200 || 836.5(r) || 2020 || 2025 || Ashton || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2020 S 17 || — || — || — || 1.5 || — || 17,080,300 || 833.4(r) || 2020 || 2025 || Ashton || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2020 S 18 || — || — || — || 1.5 || — || 17,780,100 || 885.1(r) || 2020 || 2025 || Ashton || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2020 S 19 || — || — || — || 1.0 || — || 17,871,400 || 891.9 || 2020 || 2025 || Ashton || — || Progradine ebäsiännölline kuu (Inuiittujoukko) |- | S/2020 S 20 || — || — || — || 1.5 || — || 18,133,100 || 911.6(r) || 2020 || 2025 || Ashton || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2020 S 21 || — || — || — || 1.5 || — || 18,638,400 || 950.0(r) || 2020 || 2025 || Ashton || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2020 S 22 || — || — || — || 1.5 || — || 19,230,200 || 995.6(r) || 2020 || 2025 || Ashton || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2020 S 23 || — || — || — || 1.5 || — || 19,589,700 || 1,023(r) || 2020 || 2025 || Ashton || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2020 S 24 || — || — || — || 1.0 || — || 20,633,100 || 1,106(r) || 2020 || 2025 || Ashton || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2020 S 25 || — || — || — || 1.0 || — || 20,748,900 || 1,115(r) || 2020 || 2025 || Ashton || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2020 S 26 || — || — || — || 1.5 || — || 21,541,200 || 1,180(r) || 2020 || 2025 || Ashton || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2020 S 27 || — || — || — || 1.5 || — || 21,656,900 || 1,189(r) || 2020 || 2025 || Ashton || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2020 S 28 || — || — || — || 1.5 || — || 22,512,300 || 1,261(r) || 2020 || 2025 || Ashton || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2020 S 29 || — || — || — || 1.0 || — || 21,938,200 || 1,213(r) || 2020 || 2025 || Ashton || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2020 S 30 || — || — || — || 1.5 || — || 21,351,300 || 1,164(r) || 2020 || 2025 || Ashton || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2020 S 31 || — || — || — || 1.5 || — || 22,892,500 || 1,293(r) || 2020 || 2025 || Ashton || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2020 S 32 || — || — || — || 1.5 || — || 21,397,500 || 1,168(r) || 2020 || 2025 || Ashton || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2020 S 33 || — || — || — || 1.0 || — || 23,430,100 || 1,338(r) || 2020 || 2025 || Ashton || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2020 S 34 || — || — || — || 1.5 || — || 22,873,000 || 1,291(r) || 2020 || 2025 || Ashton || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2020 S 35 || — || — || — || 1.5 || — || 23,277,200 || 1,325(r) || 2020 || 2025 || Ashton || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2020 S 36 || — || — || — || 1.5 || — || 23,272,100 || 1,325(r) || 2020 || 2025 || Ashton || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2020 S 37 || — || — || — || 1.5 || — || 23,229,500 || 1,321(r) || 2020 || 2025 || Ashton || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2020 S 38 || — || — || — || 2.0 || — || 23,609,000 || 1,354(r) || 2020 || 2025 || Ashton || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2020 S 39 || — || — || — || 1.5 || — || 24,697,100 || 1,449(r) || 2020 || 2025 || Ashton || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2020 S 40 || — || — || — || 1.5 || — || 23,311,800 || 1,328(r) || 2020 || 2025 || Ashton || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2020 S 41 || — || — || — || 1.5 || — || 25,397,200 || 1,511(r) || 2020 || 2025 || Ashton || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2020 S 42 || — || — || — || 1.5 || — || 24,750,100 || 1,453(r) || 2020 || 2025 || Ashton || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2020 S 43 || — || — || — || 1.0 || — || 26,232,300 || 1,586(r) || 2020 || 2025 || Ashton || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2020 S 44 || — || — || — || 1.0 || — || 28,043,800 || 1,753(r) || 2020 || 2025 || Ashton || — || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2023 S 1 | || data-sort-value="999" |— | || 1.5 | || 11,207,800 || 442.99 | 2023 || 2025 || Ashton | || Progradine ebäsiännölline kuu (Inuiittujoukko) |- | S/2023 S 2 | || data-sort-value="999" |— | || 1.5 | || 11,310,900 || 449.12 | 2023 || 2025 || Ashton | || Progradine ebäsiännölline kuu (Inuiittujoukko) |- | S/2023 S 3 | || data-sort-value="999" |— | || 1.5 | || 17,617,600 || 873.04 | 2023 || 2025 || Ashton | || Progradine ebäsiännölline kuu (Inuiittujoukko) |- | S/2023 S 4 | || data-sort-value="999" |— | || 1.5 | || 17,945,800 || 897.55 (r) | 2023 || 2025 || Ashton | || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2023 S 5 | || data-sort-value="999" |— | || 1.5 | || 25,010,600 || 1,476.73 (r) | 2023 || 2025 || Ashton | || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2023 S 6 | || data-sort-value="999" |— | || 1.5 | || 11,090,800 || 436.07 | 2023 || 2025 || Ashton | || Progradine ebäsiännölline kuu (Inuiittujoukko) |- | S/2023 S 7 | || data-sort-value="999" |— | || 2.0 | || 11,725,400 || 474.03 | 2023 || 2025 || Ashton | || Progradine ebäsiännölline kuu (Inuiittujoukko) |- | S/2023 S 8 | || data-sort-value="999" |— | || 1.5 | || 14,327,600 || 640.29 (r) | 2023 || 2025 || Ashton | || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2023 S 9 | || data-sort-value="999" |— | || 1.5 | || 15,108,800 || 693.36 (r) | 2023 || 2025 || Ashton | || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2023 S 10 | || data-sort-value="999" |— | || 1.5 | || 15,426,700 || 715.36 (r) | 2023 || 2025 || Ashton | || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2023 S 11 | || data-sort-value="999" |— | || 1.0 | || 15,041,200 || 688.71 (r) | 2023 || 2025 || Ashton | || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2023 S 12 | || data-sort-value="999" |— | || 1.0 | || 15,806,900 || 741.97 (r) | 2023 || 2025 || Ashton | || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2023 S 13 | || data-sort-value="999" |— | || 1.5 | || 16,343,300 || 780.05 (r) | 2023 || 2025 || Ashton | || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2023 S 14 | || data-sort-value="999" |— | || 1.0 | || 17,170,800 || 840.04 (r) | 2023 || 2025 || Ashton | || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2023 S 15 | || data-sort-value="999" |— | || 1.0 | || 17,560,100 || 868.77 (r) | 2023 || 2025 || Ashton | || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2023 S 16 | || data-sort-value="999" |— | || 1.0 | || 17,246,200 || 845.58 (r) | 2023 || 2025 || Ashton | || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2023 S 17 | || data-sort-value="999" |— | || 1.0 | || 17,340,200 || 852.5 | 2023 || 2025 || Ashton | || Progradine ebäsiännölline kuu (Gallielasjoukko) |- | S/2023 S 18 | || data-sort-value="999" |— | || 1.0 | || 17,229,200 || 844.33 | 2023 || 2025 || Ashton | || Progradine ebäsiännölline kuu (Gallielasjoukko) |- | S/2023 S 19 | || data-sort-value="999" |— | || 1.0 | || 17,464,000 || 861.64 | 2023 || 2025 || Ashton | || Progradine ebäsiännölline kuu (Inuiittujoukko) |- | S/2023 S 20 | || data-sort-value="999" |— | || 1.5 | || 18,004,000 || 901.92 (r) | 2023 || 2025 || Ashton | || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2023 S 21 | || data-sort-value="999" |— | || 1.0 | || 18,624,800 || 948.97 (r) | 2023 || 2025 || Ashton | || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2023 S 22 | || data-sort-value="999" |— | || 1.5 | || 18,428,000 || 933.97 | 2023 || 2025 || Ashton | || Progradine ebäsiännölline kuu (Inuiittujoukko) |- | S/2023 S 23 | || data-sort-value="999" |— | || 1.5 | || 19,212,500 || 994.23 (r) | 2023 || 2025 || Ashton | || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2023 S 24 | || data-sort-value="999" |— | || 1.5 | || 19,340,900 || 1,004.22 (r) | 2023 || 2025 || Ashton | || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2023 S 25 | || data-sort-value="999" |— | || 1.0 | || 19,736,100 || 1,035.16 (r) | 2023 || 2025 || Ashton | || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2023 S 26 | || data-sort-value="999" |— | || 1.0 | || 20,308,700 || 1,080.53 (r) | 2023 || 2025 || Ashton | || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2023 S 27 | || data-sort-value="999" |— | || 1.5 | || 19,613,700 || 1,025.54 (r) | 2023 || 2025 || Ashton | || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2023 S 28 | || data-sort-value="999" |— | || 1.0 | || 20,032,700 || 1,058.58 (r) | 2023 || 2025 || Ashton | || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2023 S 29 | || data-sort-value="999" |— | || 1.5 | || 20,783,300 || 1,118.63 (r) | 2023 || 2025 || Ashton | || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2023 S 30 | || data-sort-value="999" |— | || 1.5 | || 21,318,800 || 1,162.14 (r) | 2023 || 2025 || Ashton | || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2023 S 31 | || data-sort-value="999" |— | || 1.0 | || 21,210,600 || 1,153.31 (r) | 2023 || 2025 || Ashton | || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2023 S 32 | || data-sort-value="999" |— | || 1.0 | || 21,035,300 || 1,139.03 (r) | 2023 || 2025 || Ashton | || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2023 S 33 | || data-sort-value="999" |— | || 1.0 | || 20,754,100 || 1,116.27 (r) | 2023 || 2025 || Ashton | || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2023 S 34 | || data-sort-value="999" |— | || 1.5 | || 21,370,100 || 1,166.33 (r) | 2023 || 2025 || Ashton | || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2023 S 35 | || data-sort-value="999" |— | || 1.0 | || 21,972,400 || 1,215.99 (r) | 2023 || 2025 || Ashton | || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2023 S 36 | || data-sort-value="999" |— | || 1.0 | || 21,856,400 || 1,206.38 (r) | 2023 || 2025 || Ashton | || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2023 S 37 | || data-sort-value="999" |— | || 1.0 | || 21,949,400 || 1,214.09 (r) | 2023 || 2025 || Ashton | || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2023 S 38 | || data-sort-value="999" |— | || 1.0 | || 21,849,300 || 1,205.78 (r) | 2023 || 2025 || Ashton | || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2023 S 39 | || data-sort-value="999" |— | || 1.0 | || 22,078,600 || 1,224.82 (r) | 2023 || 2025 || Ashton | || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2023 S 40 | || data-sort-value="999" |— | || 1.0 | || 22,318,600 || 1,244.84 (r) | 2023 || 2025 || Ashton | || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2023 S 41 | || data-sort-value="999" |— | || 1.5 | || 22,335,800 || 1,246.28 (r) | 2023 || 2025 || Ashton | || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2023 S 42 | || data-sort-value="999" |— | || 1.5 | || 22,403,800 || 1,251.98 (r) | 2023 || 2025 || Ashton | || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2023 S 43 | || data-sort-value="999" |— | || 1.5 | || 23,496,200 || 1,344.65 (r) | 2023 || 2025 || Ashton | || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2023 S 44 | || data-sort-value="999" |— | || 1.5 | || 26,287,700 || 1,591.27 (r) | 2023 || 2025 || Ashton | || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2023 S 45 | || data-sort-value="999" |— | || 1.0 | || 23,419,900 || 1,338.11 (r) | 2023 || 2025 || Ashton | || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2023 S 46 | || data-sort-value="999" |— | || 1.0 | || 25,366,500 || 1,508.36 (r) | 2023 || 2025 || Ashton | || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2023 S 47 | || data-sort-value="999" |— | || 1.0 | || 26,653,400 || 1,624.59 (r) | 2023 || 2025 || Ashton | || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2023 S 48 | || data-sort-value="999" |— | || 1.5 | || 20,439,300 || 1,090.97 (r) | 2023 || 2025 || Ashton | || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2023 S 49 | || data-sort-value="999" |— | || 1.5 | || 22,042,000 || 1,221.77 (r) | 2023 || 2025 || Ashton | || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |- | S/2023 S 50 | || data-sort-value="999" |— | || 1.0 | || 17,611,300 || 872.57 (r) | 2023 || 2025 || Ashton | || Retrogradine ebäsiännölline kuu (Viikingujoukko) |} === Minikuut === {| class="wikitable" style="text-align: center; width: auto; margin-left: 0; font-size: 65%;" |- ! Nimi !! Kuva !! Suuri puoliakseli (km) |- | Earhart || style="background:black;" | [[File:PIA11672 Giant Propeller in A Ring.jpg|60px]] || 133,797.840 |- | Post || — || 133,803.99 |- | Sikorskii <br>(Sikorsky) || — || 133,885.0475 |- | Curtiss || — || 133,909.36 |- | Lindbergh || — || 133,970.69 |- | Wright || — || 134,080.03 |- | Kingsford Smith || — || 134,336.935 |- | Hinkler || — || 134,474.639 |- | Santos-Dumont || style="background:black;" | [[File:Santos-Dumont propeller.jpg|60px]] || 134,524.607 |- | Richthofen || — || 134,778.83 |- | Blériot || style="background:black;" | [[File:Bleriot (moon).jpg|60px]] || 134,912.245 |- | S/2010 S 2 || style="background:black;" | [[File:A ring propeller and unseen moon.jpg|60px]] || ≈136,540 |} ==[[Uranus]]== {| class="wikitable sortable" style="width:100%; font-size:65%; text-align:center; line-height:1.1em;" |- ! style="width:5%;" | Nimi ! class="unsortable" | Kuva ! style="width:3%;" | № ! Keskirada vauhti (km/s) ! Keskiradius (km) ! Massu (10¹⁸kg) ! Suuri puoliakseli (km) ! Kierdoaigu ([[Päivy|d]]) ! Löyd. vuozi ! Ilm. vuozi ! Löydäi ! Nägyi tiähtimiäry (m_v) ! class="unsortable" | Huomavukset |- | Ariel || style="background:black;" | [[Image:Ariel in monochrome.jpg|30px]] || I (1) || — || 578.9 || — || 190,900 || 2.520 || 1851 || 1851 || Lassell || 14.8 || Piäjoukko |- | Umbriel || style="background:black;" | [[Image:PIA00040 Umbrielx2.47.jpg|30px]] || II (2) || — || 584.7 || — || 266,000 || 4.144 || 1851 || 1851 || Lassell || 15.1 || Piäjoukko |- | Titania || style="background:black;" | [[File:Titania (moon) color cropped.jpg|30px]] || III (3) || — || 788.9 || — || 436,300 || 8.706 || 1787 || 1787 || Herschel || 13.9 || Piäjoukko |- | Oberon || style="background:black;" | [[Image:Voyager 2 picture of Oberon.jpg|30px]] || IV (4) || — || 761.4 || — || 583,500 || 13.46 || 1787 || 1787 || Herschel || 14.1 || Piäjoukko |- | Miranda || style="background:black;" | [[File:Miranda mosaic in color - Voyager 2.png|30px]] || V (5) || — || 235.8 || — || 129,900 || 1.413 || 1948 || 1949 || Kuiper || 16.6 || Piäjoukko |- | Cordelia || style="background:black;" | [[Image:Cordeliamoon.png|30px]] || VI (6) || — || 20.1 || — || 49,800 || 0.335 || 1986 || 1986 || Terrile <br>(Voyager 2) || 23.6 || Syväinpuoline kuu |- | Ophelia || style="background:black;" | [[Image:Opheliamoon.png|30px]] || VII (7) || — || 21.4 || — || 53,800 || 0.376 || 1986 || 1986 || Terrile <br>(Voyager 2) || 23.3 || Syväinpuoline kuu |- | Bianca || style="background:black;" | [[Image:Biancamoon.png|30px]] || VIII (8) || — || 25.7 || — || 59,200 || 0.435 || 1986 || 1986 || Smith <br>(Voyager 2) || 22.5 || Syväinpuoline kuu |- | Cressida || style="background:black;" | [[File:Cressida, moon of Uranus, 1986.png|30px]] || IX (9) || — || 39.8 || — || 61,800 || 0.464 || 1986 || 1986 || Synnott <br>(Voyager 2) || 21.6 || Syväinpuoline kuu |- | Desdemona || style="background:black;" | [[File:Desdemonamoon.png|30px]] || X (10) || — || 32 || — || 62,700 || 0.474 || 1986 || 1986 || Synnott <br>(Voyager 2) || 22.0 || Syväinpuoline kuu |- | Juliet || style="background:black;" | [[File:Julietmoon.png|30px]] || XI (11) || — || 46.8 || — || 64,400 || 0.493 || 1986 || 1986 || Synnott <br>(Voyager 2) || 21.1 || Syväinpuoline kuu |- | Portia || style="background:black;" | [[File:Portia, moon of Uranus, 1986.jpg|30px]] || XII (12) || — || 67.6 || — || 66,100 || 0.513 || 1986 || 1986 || Synnott <br>(Voyager 2) || 20.4 || Syväinpuoline kuu |- | Rosalind || style="background:black;" | [[File:Rosalindmoon.png|30px]] || XIII (13) || — || 36 || — || 69,900 || 0.558 || 1986 || 1986 || Synnott <br>(Voyager 2) || 21.8 || Syväinpuoline kuu |- | Belinda || style="background:black;" | [[File:Belinda.gif|30px]] || XIV (14) || — || 40.3 || — || 75,300 || 0.624 || 1986 || 1986 || Synnott <br>(Voyager 2) || 21.5 || Syväinpuoline kuu |- | Puck || style="background:black;" | [[Image:Puck, moon of Uranus (1986).png|30px]] || XV (15) || — || 81 || — || 86,000 || 0.762 || 1985 || 1986 || Synnott <br>(Voyager 2) || 20.5 || Syväinpuoline kuu |- | Caliban || style="background:black;" | [[File:Caliban discovery.jpg|30px]] || XVI (16) || — || 36.4 || — || 7,231,100 || 579.73 (r) || 1997 || 1997 || Gladman, Nicholson, Burns, Kavelaars || 22.0 || Retrogradine ebäsiännölline kuu |- | Sycorax || style="background:black;" | [[File:Uranus-sycorax2.gif|30px]] || XVII (17) || — || 93 || — || 12,179,400 || 1,288.38 (r) || 1997 || 1997 || Gladman, Nicholson, Burns, Kavelaars || 20.8 || Retrogradine ebäsiännölline kuu |- | Prospero || style="background:black;" | [[File:Prospero - Uranus moon.jpg|30px]] || XVIII (18) || — || 25 || — || 16,256,000 || 1,978.29 (r) || 1999 || 1999 || Gladman, Holman, Kavelaars, Petit, Scholl || 23.2 || Retrogradine ebäsiännölline kuu |- | Setebos || style="background:black;" | [[File:Uranus - Setebos image.jpg|30px]] || XIX (19) || — || 24 || — || 17,418,000 || 2,225.21 (r) || 1999 || 1999 || Gladman, Holman, Kavelaars, Petit, Scholl || 23.3 || Retrogradine ebäsiännölline kuu |- | Stephano || style="background:black;" | [[File:Stephano - Uranus moon.jpg|30px]] || XX (20) || — || 16 || — || 8,004,000 || 677.36 (r) || 1999 || 1999 || Gladman, Holman, Kavelaars, Petit, Scholl || 24.1 || Retrogradine ebäsiännölline kuu |- | Trinculo || style="background:black;" | [[File:Trinculo VLT 2002-09-03 annotated.png|30px]] || XXI (21) || — || 9.5 || — || 8,504,000 || 749.24 (r) || 2001 || 2002 || Holman, Kavelaars, Milisavljevic || 25.4 || Retrogradine ebäsiännölline kuu |- | Francisco || style="background:black;" | [[File:Francisco VLT 2002-09-05 average stack annotated.png|30px]] || XXII (22) || — || 11 || — || 4,276,000 || 266.56 (r) || 2001 || 2003 || Holman, Kavelaars, Milisavljevic, Gladman || 25.0 || Retrogradine ebäsiännölline kuu |- | Margaret || style="background:black;" | || XXIII (23) || — || 10 || — || 14,345,000 || 1,687.01 || 2003 || 2003 || Sheppard, Jewitt || 25.2 || Progradine ebäsiännölline kuu |- | Ferdinand || style="background:black;" | [[File:Ferdinand GeminiNorth 2003-09-20 annotated.gif|30px]] || XXIV (24) || — || 10 || — || 20,901,000 || 2,887.21 (r) || 2001 || 2003 || Holman, Kavelaars, Milisavljevic || 25.1 || Retrogradine ebäsiännölline kuu |- | Perdita || style="background:black;" | [[File:Perdita, moon of Uranus, 2003.png|30px]] || XXV (25) || — || 15 || — || 76,417 || 0.638 || 1986 || 2003 || Karkoschka <br>(Voyager 2) || 23.6 || Syväinpuoline kuu |- | Mab || style="background:black;" | [[File:Mabmoon.png|30px]] || XXVI (26) || — || 12 || — || 97,736 || 0.923 || 2003 || 2003 || Showalter, Lissauer || 26 || Syväinpuoline kuu |- | Cupid || style="background:black;" | [[File:Cupidmoon.png|30px]] || XXVII (27) || — || 9 || — || 74,392 || 0.613 || 2003 || 2003 || Showalter, Lissauer || 25.8 || Syväinpuoline kuu |- | S/2025 U 1 || style="background:black;" | [[File:Uranus_new_moon_2025_JWST.png|30px]] || XXVIII (28) || — || 4.5 || — || 56,250 || 0.402 || 2025 || 2025 || El Moutamid || 25.5 || Syväinpuoline kuu |- | S/2023 U 1 || — || — || — || 4 || — || 7,978,000 || 680.76 (r) || 2023 || 2024 || Sheppard || 26.7 || Retrogradine ebäsiännölline kuu |} ==[[Neptunus]]== {| class="wikitable sortable" style="width:100%; font-size:65%; text-align:center; line-height:1.1em;" ! style="width:5%;" | Nimi ! class="unsortable" | Kuva ! style="width:3%;" | № ! Keskirada vauhti (km/s) ! Keskiradius (km) ! Massu (10¹⁸kg) ! Suuri puoliakseli (km) ! Kierdoaigu ([[Päivy|d]]) ! Löyd. vuozi ! Ilm. vuozi ! Löydäi ! Nägyi tiähtimiäry (m_v) ! class="unsortable" | Huomavukset |- |Triton | style="background:black;" |[[Failu:Triton.usgs23.png|30x30px]] |I (1) |— |1353 |— |354,800 |5.877 (r) |1846 |1846 |Lassell |13.5 |Retrogradine ebäsiännölline kuu |- |Nereiidu (Nereid) | style="background:black;" |[[Failu:Nereid-Voyager2.jpg|30x30px]] |II (2) |— |178.5 |— |5,513,820 |360.14 |1949 |1949 |Kuiper |19.2 |Progradine ebäsiännölline kuu |- |Najadi (Naiad) | style="background:black;" |[[Failu:Naiad_Voyager.png|30x30px]] |III (3) |— |30.2 |— |48,224 |0.294 |1989 |1989 |Terrile <br>(Voyager 2) |23.9 |Syväinpuoline kuu |- |Thalassa | style="background:black;" |[[Failu:Neptune_Trio.jpg|30x30px]] |IV (4) |— |40.7 |— |50,075 |0.311 |1989 |1989 |Terrile <br>(Voyager 2) |23.3 |Syväinpuoline kuu |- |Despina | style="background:black;" |[[Failu:Despina.jpg|30x30px]] |V (5) |— |78 |— |52,526 |0.335 |1989 |1989 |Synnott <br>(Voyager 2) |22.0 |Syväinpuoline kuu |- |Galateja (Galatea) | style="background:black;" |[[Failu:Galatea_moon.jpg|30x30px]] |VI (6) |— |87.4 |— |61,953 |0.429 |1989 |1989 |Synnott <br>(Voyager 2) |21.9 |Syväinpuoline kuu |- |Larissa | style="background:black;" |[[Failu:Larissa_1.jpg|30x30px]] |VII (7) |— |97 |— |73,548 |0.555 |1981 |1989 |Reitsema, Hubbard, Lebofsky, Tholen <br>(Voyager 2) |21.5 |Syväinpuoline kuu |- |Proteus | style="background:black;" |[[Failu:Proteus_(Voyager_2).jpg|30x30px]] |VIII (8) |— |210 |— |117,647 |1.122 |1989 |1989 |Synnott <br>(Voyager 2) |19.7 |Syväinpuoline kuu |- |Halimede | style="background:black;" |[[Failu:N2002n1b.jpg|30x30px]] |IX (9) |— |31 |— |15,728,000 |1,879.71 (r) |2002 |2003 |Holman, Kavelaars, Grav, Fraser, Milisavljevic |24.5 |Retrogradine ebäsiännölline kuu |- |Psamathe | style="background:black;" |[[Failu:Psmathe_feat.jpg|30x30px]] |X (10) |— |20 |— |46,695,000 |9,115.91 (r) |2003 |2003 |Jewitt, Kleyna, Sheppard, Holman, Kavelaars |25.5 |Retrogradine ebäsiännölline kuu |- |Sao | style="background:black;" |[[Failu:Sao_VLT-FORS1_2002-09-03_annotated.gif|30x30px]] |XI (11) |— |22 |— |22,422,000 |2,914.07 |2002 |2003 |Holman, Kavelaars, Grav, Fraser, Milisavljevic |25.5 |Progradine ebäsiännölline kuu |- |Laomedeja (Laomedeia) | style="background:black;" |[[Failu:Laomedeia_VLT-FORS1_2002-09-03_annotated.gif|30x30px]] |XII (12) |— |21 |— |23,571,000 |3,167.85 |2002 |2003 |Holman, Kavelaars, Grav, Fraser, Milisavljevic |25.5 |Progradine ebäsiännölline kuu |- |Neso | style="background:black;" |[[Failu:Neso_VLT-FORS1_2002-09-03.gif|30x30px]] |XIII (13) |— |30 |— |48,387,000 |9,740.73 (r) |2002 |2003 |Holman, Kavelaars, Grav, Fraser, Milisavljevic |25.6 |Retrogradine ebäsiännölline kuu |- |Hippokampos | style="background:black;" |[[Failu:Hippocamp-heic1904b.jpg|30x30px]] |XIV (14) |— |17.4 |— |105,283 |0.9362 |2004 |2013 |Showalter |26.5 |Syväinpuoline kuu |- | S/2002 N 5 | style="background:black;" |[[Failu:S-2002_N_5_VLT-FORS1_2002-09-03_annotated.gif|30x30px]] |— |— |19 |— |23,365,200 |3,141.26 |2002 |2024 |Holman, Kavelaars, Grav, Fraser |25.9 |Progradine ebäsiännölline kuu |- | S/2021 N 1 | style="background:black;" |[[Image:S-2021 N 1 GeminiNorth 2023-11-03 average stack annotated.png|30x30px]] |— |— |12.5 |— |50,623,600 |10,017.93 (r) |2021 |2024 |Sheppard, Tholen, Trujillo, Lykawka |27 |Retrogradine ebäsiännölline kuu |} == [[Dvarfiplaniettu|Dvarfiplanietat]] == {| class="wikitable sortable" style="width:100%; font-size:65%; text-align:center; line-height:1.1em;" |- ! style="width:5%;" | Nimi ! class="unsortable" | Kuva ! style="width:5%;" | Piäkappaleh ! style="width:3%;" | № ! Keskirada vauhti (km/s) ! Keskiradius (km) ! Massu (10¹⁸kg) ! Suuri puoliakseli (km) ! Kierdoaigu ([[Päivy|d]]) ! Löyd. vuozi ! Ilm. vuozi ! Löydäi ! Nägyi tiähtimiäry (m_v) ! class="unsortable" | Huomavukset |- style="background:#ff80c0;" | Vanth | style="background:black;" | [[File:Orcus-vanth hst2.jpg|30px]] | [[(90482) Orcus|Orcus]] | I (1) | — | 221 ± 5 | | 9,000 ± 9 | 9.539 | 2005 | 2007 | Brown, Suer | 21.8 | Synhronine rada |- style="background:#F5DEB3;" | [[Charon (kuu)|Charon]] | style="background:black;" | [[File:Charon in True Color - High-Res.jpg|30px]] | [[Pluto (kääpiöplaniettu)|Pluto]] | I (1) | — | 606 | 1,589 | 19,591 | 6.387 | 1978 | 1978 | Christy | 16.8 | Synhronine rada |- style="background:#F5DEB3;" | [[Nix (kuu)|Nix]] | style="background:black;" | [[File:Nix best view.jpg|30px]] | Pluto | II (2) | — | 22.5 | — | 48,671 | 24.85 | 2005 | 2005 | Weaver, Stern, Buie | 23.5 | Haoskierdo |- style="background:#F5DEB3;" | [[Hydra (kuu)|Hydra]] | style="background:black;" | [[File:Hydra Enhanced Color.jpg|30px]] | Pluto | III (3) | — | 27.5 | — | 64,698 | 38.20 | 2005 | 2005 | Weaver, Stern, Buie | 23.1 | Haoskierdo |- style="background:#F5DEB3;" | [[Kerberos (kuu)|Kerberos]] | style="background:black;" | [[File:Kerberos (moon).jpg|30px]] | Pluto | IV (4) | — | 7 | — | 57,729 | 32.17 | 2011 | 2011 | Showalter <br>(Hubble) | 26.1 | Haoskierdo |- style="background:#F5DEB3;" | [[Styks (kuu)|Styks <br>(Styx)]] | style="background:black;" | [[File:Styx (moon).jpg|30px]] | Pluto | V (5) | — | 5.5 | — | 42,393 | 20.16 | 2012 | 2012 | Showalter <br>(Hubble) | 27 | Haoskierdo |- style="background:#CCCCCC;" | Hi'iaka | rowspan="2" style="background:black;" | [[File:Haumea Hubble.png|40px]] | [[Haumea (dvarfiplaniettu)|Haumea]] | I (1) | — | ≈160 | — | 49,880 | 49.12 | 2005 | 2005 | Brown | 20.3 | Haoskierdo |- style="background:#CCCCCC;" | Namaka | Haumea | II (2) | — | ≈85 | — | 25,657 | 18.27 | 2005 | 2005 | Brown | 21.9 | Haoskierdo |- style="background:#80FFFF;" | Weywot | style="background:black;" | [[File:Quaoar-weywot hst.jpg|30px]] | [[(50000) Quaoar|Quaoar]] | I (1) | — | 40.5 | — | 14500 | 12.43 | 2006 | 2007 | Brown | 24.7 | Vuorovezilukku |- style="background:#f8b5cb;" | S/2015 (136472) 1 | style="background:black;" | [[File:Makemake moon Hubble image with legend (cropped).jpg|30px]] | [[Makemake (dvarfiplaniettu)|Makemake]] | — | — | ≈87.5 | — | >21,000 | >12.4 | 2015 | 2016 | Parker | 25.0 | — |- style="background:#FF6F5E;" | Xiangliu | style="background:black;" | [[File:2007 OR10 and its moon.png|30px]] | [[(225088) Gonggong|Gonggong]] | I (1) | — | <100 | — | 24,020 | 25.22 | 2010 | 2016 | Marton, Kiss, Müller | — | Progradine rada |- style="background:#D8BFD8;" | Dysnomia | style="background:black;" | [[File:Eris and dysnomia2.jpg|30px]] | [[Eris (dvarfiplaneettu)|Eris]] | I (1) | — | 350 | — | 37,273 | 15.78 | 2005 | 2005 | Brown, Rabinowitz, Trujillo | 25.4 | Vuorovezilukku |} == Lähtiet == [[Category:Päiväzensistiemu]] [[Category:Tiähtitiedo]] 3hew8ul0384ddsct47bwmoq23vdm4oy 0 16842 53316 52895 2026-11-05T01:32:01Z Fembriha 8650 /* */ 53316 wikitext text/x-wiki [[Failu:Star wars2.svg|pienoiskuva|"Tiähtisodien" logo]] '''Tiähtisovat''' ({{K-en|Star Wars}} {{IPA2|stɑːɹ wɔːɹz}}) on amerikkalazen kino-ohjuaju [[George Lucas]]an scifi-universum, kudamas ollah elokuvat, telesarjat, videokižat, stolakižat, kirjat, komiksat, da muut popkul'tuuran tuottehet. Tiähtisovat on kaikkien aigoin kolmas eniten tuonnuh elokuvasarju. Tiähtisovat-universum, kudamas ollah äijii viittavuksii popkul'tuurah da mytolougieh, novvattau kosmossuouperan kanonoi da [[Joseph Campbell]]in [[Monomyytti|monomyytin]] struktuurua. ==Elokuvat== ===Skywalker-saga=== {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center; margin=auto; width:100%;" ! style="width:14%" | Elokuva ! Enziozutelmu ! Režissör ! Käzikirjuttajat ! Juondeh ! Produserat |- ! colspan="6" style="background-color:#ccccff;" | Alguperäine trilougii |- ! scope="row" | ''Tiähtisovat: Epizoudu IV – Uuzi toivo'' | 25 oraskuudu 1977 | colspan="3" | [[George Lucas]] | rowspan="2 | [[Gary Kurtz]] |- ! scope="row" | ''Tiähtisovat: Epizoudu V – Imperiuman vastahišku'' | 21 oraskuudu 1980 | [[Irvin Kershner]] | [[Leigh Brackett]] da [[Lawrence Kasdan]] | rowspan=2| George Lucas |- ! scope="row" | ''Tiähtisovat: Epizoudu VI – Jedin järillehtulendu'' | 25 oraskuudu 1983 | [[Richard Marquand]] | Lawrence Kasdan da George Lucas | [[Howard Kazanjian]] |- ! colspan="6" style="background-color:#ccccff;"| Eziozatrilougii |- ! scope="row" | ''Tiähtisovat: Epizoudu I – Peittovaravo'' | 19 oraskuudu 1999 | rowspan="3" | George Lucas | George Lucas | rowspan="3" | George Lucas | rowspan="3" | [[Rick McCallum]] |- ! scope="row" | ''Tiähtisovat: Epizoudu II – Klonoin rynnäkkö'' | 16 oraskuudu 2002 | George Lucas и [[Jonathan Hales]] |- ! scope="row" | ''Tiähtisovat: Epizoudu III – Sithan tazavo'' | 19 oraskuudu 2005 | George Lucas |- ! colspan="6" style="background-color:#ccccff;" | Jatko-ozatrilougii |- ! scope="row" | ''Tiähtisovat: Epizoudu VII – Vägi nouzou'' | 18 talvikuudu 2015 | [[J. J. Abrams]] | colspan="2" | Lawrence Kasdan, J. J. Abrams da [[Michael Arndt]] | [[Kathleen Kennedy (produser)|Kathleen Kennedy]], J. J. Abrams da [[Bryan Burk]] |- ! scope="row" | ''Tiähtisovat: Epizoudu VIII – Jälgimäine jedi'' | 15 talvikuudu 2017 | colspan="3" | [[Rian Johnson]] | Kathleen Kennedy da [[Ram Bergman]] |- ! scope="row" | ''Tiähtisovat: Epizoudu IX – Skywalkeran nouzu'' | 19 talvikuudu 2019 | J. J. Abrams | [[Chris Terrio]] da J. J. Abrams | [[Derek Connolly]], [[Colin Trevorrow]], J. J. Abrams da Chris Terrio | Kathleen Kennedy, J. J. Abrams da [[Michelle Rejwan]] |- |} ===Yksittäzet elokuvat=== {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="text-align:center; margin=auto; width:100%;" ! style="width:14%" | Elokuva ! Enziozutelmu ! Režissör ! Käzikirjuttajat ! Juondeh ! Produserat |- ! scope="row" | ''Rozvo-Yksi: Tiähtisodien juttu'' | 16 talvikuudu 2016 | [[Gareth Edwards]] | [[Chris Weitz]] da [[Tony Gilroy]] | [[John Knoll]] da [[Gary Whitta]] | rowspan="2" | Kathleen Kennedy, [[Allison Shearmur]] da [[Simon Emanuel]] |- ! scope="row" | ''Han Solo: Tiähtisodien juttu'' | 25 oraskuudu 2018 | [[Ron Howard]] | colspan="2" | [[Jonathan Kasdan]] da Lawrence Kasdan |- !''Mandaloralaine da Grogu'' |22 oraskuudu 2026 |[[Jon Favreau]] | colspan="2" |Jon Favreau da [[Noah Kloor]] |Jon Favreau, Dave Filoni, Kathleen Kennedy da [[Ian Bryce]] |} ===Animatsii=== {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center; margin=auto; width:100%;" ! style="width:14%" | Elokuva ! Enziozutelmu ! Režissör ! Käzikirjuttajat ! Produser |- ! scope="row" | ''Tiähtisovat: Klonsovat'' | 15 elokuudu 2008 | Dave Filoni | [[Henry Gilroy]], [[Steven Melching]] da [[Scott Murphy]] | [[Catherine Winder]] |} ===Tulijat elokuvat=== {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="text-align:center; margin=auto; width:100%;" ! style="width:14%" | Elokuva ! Enziozutelmu ! Režissör ! Käzikirjuttajat ! Produserat ! Status ! Viittehet |- ! scope="row" | ''Tiähtisovat: Tiähtihävittäi'' | 28 oraskuudu 2027 | [[Shawn Levy]] |[[Jonathan Tropper]] | Kathleen Kennedy da Shawn Levy |Post-productionas |<ref>https://www.starwars.com/news/star-wars-starfighter</ref> |- ! scope="row" | Nimetöi elokuva ''uvves jediritarikunnas'' | rowspan="3" |TBA | [[Sharmeen Obaid-Chinoy]] | [[George Nolfi]] | rowspan="2" |Kathleen Kennedy |Pre-productionas |<ref name="Future_Deadline" /> |- ! scope="row" | Nimetöi elokuva ''jediritarikunnan perustukses'' | [[James Mangold]] |James Mangold da [[Beau Willimon]] | rowspan="2" |Kehitykses |<ref name="Future_Deadline">https://deadline.com/2023/04/daisy-ridley-reprising-rey-in-sharmeen-obaid-chinoy-steven-knight-star-wars-movie-star-wars-celebration-1235319893/</ref> |- ! scope="row" | Nimetöi elokuva ''Uvven tazavallan aigukavves'' | colspan="2" | Dave Filoni | Kathleen Kennedy da Jon Favreau |<ref name="Future_Deadline" /> |} ==Telesarjat== {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="text-align:center; margin=auto; width:100%;" ! style="width:67%" | Sarju ! style="width:33%" | Tuotandokauzi |- ! colspan="6" style="background-color:#ccccff;" | Animatsiet |- ! scope="row" | ''Tiähtisovat: Klonsovat'' | 7 |- ! scope="row" | ''Tiähtisovat: Vastahnouzijat'' | 4 |- ! scope="row" | ''Tiähtisovat: Vastustus'' | 2 |- ! scope="row" | ''Tiähtisovat: Vijalline joukko'' | 3 |- ! scope="row" | ''Tiähtisovat: Viiziet'' | 3 |- ! scope="row" | ''Tiähtisovat: Starinat'' | 1. Jedilöin starinat<br>2. Imperiuman starinat<br>3. Alamuailman starinat |- ! scope="row" | ''Tiähtisovat: Pienien jedilöin šeikkailut'' | 3 |- ! scope="row" | ''Tiähtisovat: Maul – pimeikköherru'' | 2 |- ! colspan="6" style="background-color:#ccccff;" | Näyttelyt |- ! scope="row" | ''Mandaloralaine'' | 3 |- ! scope="row" | ''Boba Fettan kirju'' | 1 |- ! scope="row" | ''Obi-Wan Kenobi'' | 1 |- ! scope="row" | ''Andor'' | 2 |- ! scope="row" | ''Ahsoka'' | 2 |- ! scope="row" | ''Akoluuttu'' | 1 |- ! scope="row" | ''Tiähtisovat: Tugilaivukundu'' | 1 |- |} ==Lähtiet== {{Viittehet}} [[Kategourii:Kirjalližus]] [[Kategourii:Fil’mat]] 57e475yuawa0bmvai7mrzkrq6q1aib2 0 17613 53310 53164 2026-11-04T12:12:38Z Miro Tuomi 8600 /* Lähtehet */ 53310 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="width: 310px; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; color: black; margin: 0.5em 0 0.5em 1em; padding: 0.2em; float: right; clear: right; font-size: 88%; line-height: 1.5em; border-spacing: 3px; text-align: left;" |- ! colspan="2" style="text-align: center; font-size: 125%; font-weight: bold; padding: 0.2em 0.4em;" | Suuri Ižänmualline soda |- | colspan="2" style="text-align: center; font-size: 90%; text-transform: uppercase; color: #54595d; border-top: 1px solid #a2a9b1; padding: 0.2em 0;" | Piäkonfliktu: [[Toine muailmanvoinu|Toine muailmansoda]] |- | colspan="2" style="text-align: center; padding: 0.2em 0;" | [[File:Great Patriotic War collage.jpg|300px]] |- | colspan="2" style="font-size: 90%; padding: 0.4em; border-bottom: 1px solid #a2a9b1; text-align: justify;" | '''Hurai puoli ylähänpäi alah:'''<br>1. Germuanilazien jalguvägi menöy palajas talois siiriči kyläs Pskovan lähäl (kezäkuu-heinykuu 1941). 2. Ruskei Armii ambumas vihollistu. Stalingruadu, sygyzy 1942. 3. Nevvostolazet artileristat Berlinan luo. Sulakuu 1945.<br>'''Oigei puoli ylähänpäi alah:'''<br>1. [[Moskovu|Moskovan]] saldatat suajah vintouhkoi (kezä 1941). 2. Saninstruktoru kiäriy ruanitun satateksii bojun aigah Kerčin čupul. Kriman piästämine, 1944. 3. Moskovalazet Voiton päivän piendän aigah Ruskiel lagevol. 9. oraskuudu 1945 |- ! style="vertical-align: top; width: 30%; font-weight: bold; padding: 0.4em 0;" | Päivy | style="vertical-align: top; padding: 0.4em 0;" | 22. kezäkuudu 1941 — 9. oraskuudu 1945<br><span style="color: #54595d; font-size: 90%;">(3 vuottu, 10 kuudu, 2 nedälii da 3 päiviä)</span> |- ! style="vertical-align: top; font-weight: bold; padding: 0.4em 0;" | Syy | style="vertical-align: top; padding: 0.4em 0;" | * Nacistu-Germuanien agressiivizen ekspansionistizen ideolougien hantuzis huavattih valloittua Päivännouzu * Gitler tavoitteli hävittiä Nevvostoliiton valdivuo kommunistizen ideolougien yhtistäjänny * Soda-stratiegielline huavuamine: jälles Yhtistynnyön Kuningaskunnan lykyttömiä valloitandua, nemsoin johtokundu huavai työndiä agressien päivännouzuh, ku suas Nevvostoliiton resursoin avul jatkua voinua muailman halličemizekse |- ! style="vertical-align: top; font-weight: bold; padding: 0.4em 0;" | Tulos | style="vertical-align: top; padding: 0.4em 0;" | Nevvostoliiton voitto, Germuanien ehtotoi kapitul'acii |- ! style="vertical-align: top; font-weight: bold; padding: 0.4em 0;" | Muutokset | style="vertical-align: top; padding: 0.4em 0;" | * Nacistu-Germuanien hävittämine * Okkupacii da Germuanien jagamine päivänlaskun da päivännouzun ozih * Valdah monis Päivännouzu- da Keski-Jevroupan mualois tuldih pronevvostolazet halličukset * Yhtistynnyzien Kanzukundien perustandu * Kahten suurvaldivon perustandu |- | colspan="2" style="text-align: center; font-size: 90%; text-transform: uppercase; color: #54595d; border-top: 1px solid #a2a9b1; background-color: #edeef0; padding: 0.2em 0; font-weight: bold;" | Vastustajat |- | style="vertical-align: top; width: 50%; padding: 0.4em; border-right: 1px dashed #a2a9b1;" | [[File:Flag of the Soviet Union.svg|22px|border]] '''[[Nevvostoliitto]]'''<br> [[File:Flag of the Tuvan People's Republic (1941-1943).svg|22px|border]] [[Tuvan rahvahan tazavaldu|Tuvan tazavaldu]] (1941–1944)<br> [[File:Flag of Poland.svg|22px|border]] [[Pol'šu]] (vuvves 1943)<br> [[File:Flag of Czechoslovakia.svg|22px|border]] [[Čehoslovuakii]]<br> [[File:Flag of Yugoslavia (1946-1992).svg|22px|border]] [[Югославия|Jugosluavii]] (vuvves 1943)<br> [[File:Flag of Albania.svg|22px|border]] [[Albuanii|Albanii]] (vuvves 1944)<br> [[File:Flag of Free France (1940-1944).svg|22px|border]] [[Francii|Vojuiččii Francii]] (vuvves 1942) <span style="font-size:90%; color:#54595d;">(rajoitettu ozanotandu)</span><br> [[File:Flag of Bulgaria (1878-1944).svg|22px|border]] [[Bolguarii]] (vuvves 1944)<br> [[File:Flag of Romania.svg|22px|border]] [[Rumiinii]] (vuvves 1944)<br> [[File:Flag of Finland.svg|22px|border]] [[Suomi]] (1944–1945) <div style="margin-top:0.5em; border-top:1px solid #edeef0; padding-top:0.3em;"> <div style="font-size:90%; padding-left:0.5em; margin-top:0.2em;"> * [[File:Flag of the Soviet Union.svg|16px]] Nevvostoliiton partizuanat * [[File:Flag of Yugoslavia.svg|16px]] Jugosluavien rahvahan piästäi armii * [[File:Flag of Poland.svg|16px]] Krajovan armii * [[File:Flag of Czechoslovakia.svg|16px]] Čehoslovuakien vastustusliikeh </div> </div> | style="vertical-align: top; width: 50%; padding: 0.4em;" | [[File:Flag of Germany (1935–1945).svg|22px|border]] '''[[Germuanii]]'''<br> * [[File:Flag of Slovakia (1939-1945).svg|18px|border]] [[Slovuakii]]<br> * [[File:Flag of Croatia.svg|18px|border]] [[Horvatii|Horvuatii]]<br> [[File:Flag of Italy (1861-1946) crowned.svg|22px|border]] '''[[Itualien kuningaskundu]] (1941–1943)'''<br>[[File:Flag of Hungary (1915-1918, 1919-1946).svg|20px]] <span style="font-size:95%;">[[Vengrien kuningaskundu]] (ligakuun 15. päivässäh 1944)</span> * <span style="font-size:95%;">Vengrien kanzallizen yhtenäžyön halličus (algajen 16. ligakuudu 1944)</span> [[File:Flag of Romania.svg|22px|border]] [[Rumiinii]] (vuodessah 1944)<br> [[File:Flag of Finland.svg|22px|border]] [[Suomi]] (vuodessah 1944) <div style="margin-top:0.5em; border-top:1px solid #edeef0; padding-top:0.3em;"> Kollaboracionistizet soda-ozastot<div style="font-size:90%; padding-left:0.5em; margin-top:0.2em;"> * [[File:ROA chevron.svg|16px]] [[Ven'alaine piästäi armii]] (ROA) * [[File:Dyvizia Galychyna-rukav.svg|16px]] [[Diviizii SS «Galicija»]] * [[File:Bielaruskaja Krajovaja Abarona.svg|16px]] [[Valgoven'an reunupuolistus]] * [[File:Latvia.gif|16px]] Latvien legionu </div> </div> <div style="margin-top:0.5em; border-top:1px solid #edeef0; padding-top:0.3em; font-size:95%;"> '''Valdivot, kudamat kannatettih «os'»:'''<br> [[File:Flag of Spain (1938–1945).svg|18px|border]] [[Ispuanii]]<br> [[File:Flag of Sweden.svg|18px|border]] [[Ruočči]]<br> [[File:Flag of Bulgaria (1878-1944).svg|18px|border]] [[Bolguarii]] (vuodessah 1944) </div> |- | colspan="2" style="text-align: center; font-size: 90%; text-transform: uppercase; color: #54595d; border-top: 1px solid #a2a9b1; background-color: #edeef0; padding: 0.2em 0; font-weight: bold;" | Ozapuolien väit |- | style="vertical-align: top; padding: 0.4em; border-right: 1px dashed #a2a9b1; font-size:90%;" | '''Kaikkiedah mobilizuittih Ruskieh Armieh 1941—1945:'''<br>34 476 700 hengie | style="vertical-align: top; padding: 0.4em; font-size:90%;" | '''Kaikkiedah mobilizuittih Päivännouzufrontale 1941—1945:'''<br>läs 19 000 000 hengie |- | colspan="2" style="text-align: center; font-size: 90%; text-transform: uppercase; color: #54595d; border-top: 1px solid #a2a9b1; background-color: #edeef0; padding: 0.2em 0; font-weight: bold;" | Kaimavukset |- | style="vertical-align: top; padding: 0.4em; border-right: 1px dashed #a2a9b1; font-size:90%; text-align: left;" | 26 600 000, niilöin luvus 8 668 400 sodamiesty<br> Igäzet kaimavukset — 11 444 100 hengie | style="vertical-align: top; padding: 0.4em; font-size:90%; text-align: left;" | 11 900 000, sit luvus 5 076 700 sodamiesty<br> igäzet kaimavukset — 8 649 200 hengie <span style="font-size:90%; color:#54595d;">(luguh ottamattah 1,6 miljonua, kudamii otettih kiini jälles 9. oraskuudu 1945. Ei tietä Fol'kusšturman, policien, kollaboracionistoin da semmozien kaimavuksis)</span><br> |} '''Suuri Ižänmualline''' '''soda''' [[22. kezäkuudu|(22. kezäkuudu]] 1941 — [[9. oraskuudu]] 1945) on [[Nevvostoliitto|Nevvostoliiton]] piäständyvoinu [[Natsi-Germuanii|Natsistu-Germuaniedu]] da sen Jevroupan liittolazii vastah (Fašistu-Itualiedu, [[Vengrii|Vengriedy]], [[Rumiinii|Rumiiniedu]], [[Slovakii|Slovuakiedu]], [[Suomi|Suomie]] da [[Horvatii|Horvuatiedu]]). On II Muailman sodan tärgevin da piätöksellizin oza (1939—1945). Oman suuruon puoles rodih suurimakse da verenvalujimakse sodakonfliktakse muailman histouries. [[Natsi-Germuanii|Natsistu-Germuanien]] johtokundu rubei valmistamahes voinah [[Nevvostoliitto|Nevvostoliittuo]] vastah kerras jälles Francien kapitul’aciedu vuvvennu 1940. Germuanilazien valmistettu pluanu [[Nevvostoliitto|Nevvostoliittoh]] hyökkävymizekse sai Barbarossa-koudunimen. Sen pohjannu oli Päivänlasku-Jevroupas opittu blickrigan stratiegii («ylen rutto soda») da sen aigah huavattih hävittiä Ruskien Armien piävoimat "yhten lyhytaigazen kampuanien" aigah. Samal aigua valmisettih Ost-piäpluanua, sih reknailtih ottavuo hedi [[Nevvostoliitto|Nevvostoliiton]] valloittamizen jälles. Ost-pluanan mugah pidi kogonah hävittiä Nevvostoliiton valdivo, ottua da vediä iäre siepäi kai resursat da rikkahukset päivänlaskuh, "germuanivuttua" muan aloveh ihan Urualassah, hävittiä da vägehes ajua enimät paikallizet rahvas. Germuanii rikoi sobimuksen hyökkävymättömyös da 22. kezäkuudu vuvvennu 1941 Natsistu-Germuanien da sen liittolazien voiskat sodua ilmoittamattah hyökkävyttih Nevvostoliittoh. Sodan allus (22. kezäkuudu 1941 — 18. kylmykuudu 1942) [[Nevvostoliitto|Nevvostoliitos]] oldih suuret rahvahan kaimavukset, viholline valloitti suuren alovehen muan päivänlaskus da [[Nevvostoliitto]] kaimai suuren vuitin resursoi. Ga Ruskien Armien urhollizen vastustamizen periä Germuanien "ylen ruton voinan" pluanu oli rikottu, Moskovan toras vermahtan hyökkävys oli azetettu. Sodatoimindan neroloin suaduu da talohuon sodallizekse muutettuu Ruskei Armii puolistustoimilois siirdyi hyökkävykseh. Sodan toizes ozas (kylmykuu 1942 — talvikuu 1943) Nevvostoliiton armii lähti stratiegiellizeh hyökkävykseh, voitti merkittävis toris Stalingruadan da Kurskan čupul da piästi suuren ozan Nevvostoliiton alovehii, se merkičči jyrkiä muutostu voinas da Germuanii hävitti stratiegiellizen alguhpanon voinas. Sodan kolmandes ozas (pakkaskuu 1944 — oraskuu 1945), jälles Nevvostoliiton kaikkien alovehien piäständiä, Ruskiel Armiel oldih lykykkähät rynnäkölotanduoperaciet Päivännouzu-Jevroupas da Balkanoil, se hävitti vermahtan piävoimat. Keviäl vuvvennu 1945 nevvostolazet voiskat otettih [[Berlin|Berlinan]], [[Natsi-Germuanii|Germuaniel]] pidi allekirjuttua vastustamatoi andavumine. Sodan aigah Nevvostoliitto Gitleranvastustahizeh liittoh kuulujannu luadi suurimii menetyksii Germuanien ammundutarbehil varustettuloile voimile da sen jevrouppalazile liittolazile, nenga Nevvostoliitol oli tärgevin rouli niilöin hävittämizes Jevroupas. Kolmen vuvven aigah (1941—1944) Nevvostoliittuo vastah vojuičči Germuanien läs 90 % kaikkii voimii. Gitleranvastustahizien liitolazien Normuandieh heittävyndiä jälles kezäkuul vuvvennu 1944 Päivännozufrontal jatkoi olendan ⅔ kaikkii germuanielazii voiskii. Nevvostoliitto voittajien mualoin joukos ezitti viärittäjii N'urnbergan tribunalas, kudai oigevuon mugah andoi arvosteluloi agressiivizele Germuanien alguh pannuole voinale, sodarikoksile da rikoksile ristikanzalližuttu vastah, kudamii oli luajittu nacistat voinan aigah, da se andoi suvvonpiätökset nacistoin piälimäzile pahanruadajile. Nevvostolazen rahvahan Suures Ižänmuallizes voinas voiton kunnivokse Nevvostoliiton Korgeviman Nevvoston Prezidiuman käskys 9. oraskuudu rodih kogo rahvahan pruazniekakse — Voiton päiväkse. == Soda-poliittine tila Jevroupas sodua vaste == Jälles Rapallon sobimuksen allekirjutandua vuvvennu 1922 Nevvostoliitol oldih ystävysvälit Veimaran Germuanienke. Ga konzu valdah tuldih nacistat A. Gitleran johtol vuvvennu 1933 nevvostoliitto-germuanielazet välit pahettih: nacionualu-socialistizel ideolougiel ihan allus algajen oli kommunistoin vastaine merkičys. Vuvvennu 1936 Germuanii da Japounii allekirjutettih Antikominternan paktan, kudaman tarkoituksennu oli kommunizman leviemizen vastustamine muailmas. Nämmis ololois Nevvostoliitto rubei kehittämääh välilöi Päivänlaskun mualoinke. Ulgoazieloin rahvahan komissuaru M. M. Litvinov oli kehittämäs kollektiivizen turvalližuon sistiemua taza-arvozien sobimuksien pohjal. Kaččomattah anglielazen da germuanielazen diplomuatien vastustukseh vuvvennu 1935 Nevvostoliitto allekirjutti sobimukset yhtehizeh abuh nähte Francien da Čehoslovuakienke. Vuvvennu 1938 Germuanii rubei tavoittelemah Čehoslovuakien Sudetskoidu alovehtu. Francii da Anglii tavoitettih vältyö voinas da kannatettih agressoran rauhoittajua poliitiekkua: M’unhenan sobimuksen mugah Germuaniel annettih luba anneksiiruija Sudetskoi aloveh, ku se ielleh vai ei rubies levendämäh omii alovehii. Ku Čeholovuakii rodih heikombakse, Pol’šu anneksiiruičči Tešinskoin alovehen. Jo vuvvennu 1939 Germuanii sobimuksen rikottuu okkupiiruičči kaiken Čehoslovuakien. Jevroupas kazvajan kriizisan aigah Nevvostoliito jatkoi tavoittelendan keskenäzen avun sobimuksien allekirjutandas Yhtistynnyön Kuningaskunnan da Francienke. Vuvvennu 1939 Moskovas algavuttih kolmen ozapuolen nevvottelut. Nevvostoliitto kehoitti yhtehizien toimiloin pluanan Germuanien agressiedu vastah, ga Pol’šu ei andanuh lubua tulla nevvostolazile voiskile omas alovehes poikki, ku algavunnou kogo Jevroupan voinu. Yhtistynnyh Kuningaskundu sežo ei tahtonuh allekirjuttua nimittumii sobimuksii Nevvostoliitonke. Ku päivänlaskun muat ei ruohtittu piättiä, nevvottelulois ei roinnuh tolkuu. Francien endine piäministru P. Reino jälles tunnusti, ku enne voinua sobimus keskenäzeh abuh nähte, kudaman kehoitti Nevvostoliitto, olis luonnollizennu tavannu azettua Germuanien tuliedu ekspansiedu. Ga Päivänlaskun muat ellendäjen kaimattih tämän mahton. Nevvostoliitto jäi yksinäh Germuanien mahtonalazen agressien ies da 23. elokuudu vuvvennu 1939 allekirjutti Germuanienke sobimuksen hyökkävymättömyös, kudamah liityi peittoprotokol eduvaikutuksien juandas Päivännozu-Jevroupas. Kui ozutettih tuliet tapahtumat, tämä sobimus rodih tärgiekse Nevvostoliiton Suures Ižänmuallizes voinas voittamizekse, se andoi sille kaksi vuottu valmistuakseh agressien vastustamizekse. === Jälles II muailman soda alguu === 1.syvyskuudu vuvvennu 1939 [[Natsi-Germuanii|Nacistu-Germuanii]] hyökkävyi [[Pol'šu|Pol'šah]], mi merkičči [[Toine muailmanvoinu|Toizen muailman]] [[Toine muailmanvoinu|sodan]] alguu. 17. syvyskuudu [[Nevvostoliitto|Nevvostoliiton]] voiskat piästih pol'šan rajas poikki da otettih vallan sen päivännouzupuolizet alovehet. [[Nevvostoliitto|Nevvostoliiton]] da [[Ven'a|ven'an]] histouriogruafies nämmii toimiloi sellitetäh kanzallizen rahvahan<ref>Мельтюхов М. И. Советско-польские войны. Военно-политическое противостояние 1918—1939 гг. — М.: Вече, 2001. — ISBN 5-7838-0951-7.</ref>(etnillizien ukrainalazien da valgoven'alazien) puolistamizel pol'šan valdivon hajuondan aigah. Kanzoinvälizel tazol da Pol'šan histouriogruafies nämmii tapahtumii pietäh agressiennu da zakonattomannu valloituksennu alovehien<ref>Snyder, Timothy. Bloodlands: Europe Between Hitler and Stalin. — New York: Basic Books, 2010. — ISBN 978-0465002399. (Глава 4: «Molotov-Ribbentrop Europe»).</ref>, kudamat oli eroitettu Molotovan — Ribbentropan paktale peitollizen ližäprotokolan mugah. Nämmä muat kuuluttih Ukrainan da Valgoven'an nevvostoliiton tazavaldoih, a 28.syvyskuudu Germuanii da Nevvostoliitto allekirjutettih sobimus ystävyös da rajas.<ref>Roberts, Geoffrey. The Soviet Union and the Origins of the Second World War: Russo-German Relations and the Road to War, 1933–1941. — London: Macmillan, 1995. — ISBN 978-0333556979.</ref> Syvyskuul vuvvennu 1939 agavuttih paginat [[Suomi|Suomenke]] alovehien vaihtamizes, ku suas siirdiä valdivolline raja Leningruadaspäi. Paginoin katkuandan jälles rodih Mainilan tapahtumu, min periä [[Nevvostoliitto]] katkai vihamiehien paktan da 30.kylmykuudu rubei toruamah [[Suomi|Suomie]] vastah. [[Talvivoinu|Talvisoda]] (1939-1940) loppih Moskovan rauhansobimuksen allekirjuttamizel, kudaman mugah [[Karjalankannas]] da erähät toizet alovehet siirryttih [[Nevvostoliitto|Nevvostoliittoh]]. Tämän hyökkävyksen periä Kanzoin Liigu ajoi Iäre [[Nevvostoliitto|Nevvostoliiton]] omas joukos kui valdivo-agressoru<ref>League of Nations Official Journal. Report on the Appeal of the Finnish Government, December 1939. (Документ об исключении СССР от 14 декабря 1939 года).</ref>. Suomen histouriogruafies tädä voinua pietäh kuhkuttamattomannu agressiennu<ref>Trotter, William R. The Winter War: The Russo-Finnish War of 1939–1940. — London: Aurum Press, 2002. — ISBN 978-1854108814.</ref>, kuduan aigua [[Nevvostoliitto]] oppi kogonah valloittua muan<ref>Барышников Н. И. Вступление Финляндии во Вторую мировую войну. 1940—1941 гг. — СПб.: Изд-во ЛГУ, 1988.</ref>. Kezäkuul vuvvennu 1940 Nevvostoliitto ezitti romuanien ultimatuman, sen jälles Sai Bessarabien da Pohjazen Bukovinan alovehet, kudamat kuuluttih Moldovan da Ukrainan nevvostoliiton tazavaldoih. Sil aigua nevvostoliiton painamizen da voiskien viendän periä [[Estounii]], [[Latvii|Latviedu]] da [[Litvu|Litvua]] pandih nevvostoliiton valdivoh. [[Ven'a|Ven'an]] histouriellizen tiijon mugah se oli rauhalline oigevusyhtevys<ref>Mawdsley, Evan. Thunder in the East: The Nazi-Soviet War 1941–1945. — London: Bloomsbury Academic, 2016. (Раздел о расширении советских границ в 1940 году).</ref>, ga Baltiekan mualoin da päivänlaskupuolizien mualoin histouries nämmii tapahtumii pietäh zakonattomannu anneksiennu da okkupatsiennu<ref>Мялксоо Лаури. Советская аннексия и государственная континуительность прибалтийских стран. — Тарту: Изд-во Тартуского ун-та, 2005. — ISBN 9949-11-144-7.</ref> == Nacistu-Germuanien valmistandu sodah Nevvostoliittuo vastah == [[Failu:Second_world_war_europe_1941_map_de.png|oikea|pienoiskuva|313x313px|Geopoliittine tila Jevroupas kezäkuul vuvvennu 1941 enne operaciedu Barbarossa. Siniine väri merkiččou Germuaniedu, sen okkupiiruittuloi alovehii da liittolazii. Ruskei väri ezittäy Yhtistynnyh Kuningaskundua da sen alovehii, vihandu väri on Nevvostoliitto.]] Lopullizesti Nevvostoliitonke voinan algavundas A. Gitler piätti 31. heinykuudu 1940 sen jälles, kui Germuanii voitti Francien. 18. talvikuudu vuvvennu 1940 [[Adolf Hitler|Hitler]] kirjutti direktiivan № 21, kudai sai Barbarossa-pluanu-nimen. Se rodih piädokumentakse Germuanien voinas Nevvostoliittuo vastah. Barbarossa-pluanan piätavoittehennu oli "pergua [[Nevvostoliitto]] lyhytaigazen kampuanien aigah", ei andua Ruskien Armien sodaozastoloile siirdyö muan sydämeh. Hyökkävymizekse huavattih käyttiä Germuanien kaikkii muavoiskii luguh ottamattah niilöi, kel oli okkupacien funksii Jevroupas, sežo huavattih käyttiä kahtu kolmattu ozua Sodailmuvoimii (L’uftvaffe) da pienen ozan Merilaivastos (Krigsmarine). Nemsoin voiskil pidi tulla Astrahanissah da tarvittajes luadie sie germuanielazile sodailmuvoimile olot «nevvostolazien tevolližuskeskuksih vaikuttamizekse Urualal». Moskovah piäiškun luadimizikse Valgoven’an kauti perustettih Keskus-armieloin joukko (48 diviiziedy 500 kilometrin piduhizele frontale). Suvi-armieloin joukol (40 germuanielastu diviiziedy liittolazien kannatuksenke frontal 1250 kilometrii) pidi hyökkävyö Kijevah. Pohjaine-armieloin joukol (29 diviiziedy frontal 290 kilometrii) oli tarkoituksennu peittäjen Keskus-joukon puolii valloittua Baltiekanrannikko da luadie kontaktu suomelazien voiskienke. Kogonaine enzimäzen stratiegiellizen ešelonan lugu, luguh ottajen suomelazii, vengrieläzii da rumiinielazii voiskii, oli 157 diviiziedy da 18 briguadua. Kaheksakse päiväkse nemsat jo reknailtih tulla alovehele Kaunas — Baranoviči — L’vov — Mogil’ov-Podol’skii. Voinan kahteksekymmenekse päiväkse huavattih jo olla Dnepral (čupul Kijevua suvemba) — Mozir’ — Rogačov — Orša — Vitebsku — Velikije Luki — suvemba Pskovua — suvemba Pärnuu. Jälles tädä huovattih huogavuo 20 päivän aigah, ku suas yhtistiä da uvvistua ozastot. Voinan nelländeksekymmenendekse päiväkse huavattih algua hyökkävyksen toine oza, sen aigah pidi valloittua [[Moskovu]], [[Piiteri]] da Donbassu. Pluanan luadijes erillisty huomavuo kiinitettih vuottamattomah hyökkävykseh. Germuanii pidi dezinformacien kampuaniedu, ozutti, ku noudau sobimustu hyökkävymättömyös Nevvostoliitonke. Germuanien johtokundu oppi uskoittua Nevvostoliiton halličustu sit, ku Germuaniel ei ole alovehellizii tavoittelemizii nevvostoliittuo kohtah. Germuanien alguhpanos ruvettih kehittymäh Nevvostoliitto-germuanielazet kontaktat korgiel tazol erilazien kanzoinvälizien ongelmien sellittämizekse, min periä nevvostolazil diplomuatoil oli hyvä mieli Nevvostoliitto-germuanielazis välilöis. Sen sijah oružan, sodatehniekan da toizien sodatavaroin tuotandon kazvamistu da mobilizacien ližäpidoloin pidämisty sellitettih, ku pidäy algua voinu Yhtistynnyön Kuningaskunnanke. Hyökkävysty peittäi ruado sai tiettylöi tuloksii, se autoi vermahtale vuottamattah hyökkävyö da olla stratiegiellizen voitonke voinan alguvaihies. === Nacistupluanat Nevvostoliittuo kohtah === Paiči sodapluanoi iččenäh, vie vuozinnu 1930 Germuanii valmisti Ost-piäpluanua, kudaman mugah Nevvostoliiton valloitettulois alovehis pidi ajua iäre 75-85 % eläjii da panna elämäh sinne nemsoi. Erillisty huomavuo kiinitettih ven’alazen rahvahan eroitandah alovehellizen da haldivollizen juandan vuoh. Sulakuul vuvvennu 1941 hyväksytyn Ol’denburg-pluanan  (ven.)olo. mugah pidi talovuollizesti käyttiä valloitettuloi alovehii da muuttua Nevvostoliitto reihan muatalovus-vara-abukohtakse. Germuanielazien voiskien einehturvuamine Nevvostoliiton vuoh oli muga sanotun nällän pluanan pohjannu, sen mugah pidi olla siviilirahvahien joukkosurmat. Jo voinan allettuu, 16. heinykuudu vuvvennu 1941 года, nevvottelus valloitettuloin alovehien reorganizacien kyzymyksis Gitler ilmoitti: «Myö ilmoitammo, ku jovvummo okkupiiruimah, ohjuamah da suattamah rauhah, ku sidä luajimmo rahvahan hyväkse… Nikel ei sua arvata, ku myö valmistammo lopullistu rakendehtu, ga se ei rodei meile tiel tarvittavis miäris — rubiemmo ajamah iäre, ambumah, — da kaikkie tädä myö rubiemmo ruadamah. Myö rubiemmo ruadamah nenga, ku myö täs olemmo vaiku väliaigazesti. Ga myöhäi rubiemmo tiedämäh, ku myö nikonzu emmo lähte sit muaspäi iäre». === Germuanien puolel vojuiččijat === Vuvven 1941 kezäkuukse Germuanien puolel oldih [[Fašistu-Itualii]], [[Rumiinii]], [[Vengrii]], [[Suomi]], [[Slovakii|Slovuakii]], [[Horvatii|Horvuatii]]. [[Itualii]] työndi ekspediciikorpusan (jälles sit rodih armii, kudamah kuului läs 200 tuhattu hengie). [[Rumiinii]] tavoitteli suaja [[Mustumeri|Mustanmeren]] lähäzen rannikon da Kriman, sit oli 200 tuhattu saldattua, lendovoimii da laivastuo. [[Vengrii]] työndi ekspediciikorpusan, kudamas oli enämbi 500 tuhattu hengie. Suomi otti ozua kahtennu armiennu — sodalendovoimat da sodamerivoimat (läs 450 tuhattu hengie). [[Slovakii|Slovuakii]] andoi 42,5 tuhanden hengen väit. Ispuanii työndi omatahtozien Valpassinizen diviizien da lendoeskadriljan. Horvuatii andoi kolme omatahtozien legionua. Germuanien puolel vojuittih kollaboracionistoin ozastot: generualu A. Vlasovan Ven’alaine piästöarmii, ukrainalazien nacionalistoin Nahtigal’- da Roland-bataljonat. Voinan aigua ukrainalazis oli luajittu 201. vardoičuspolicien bataljounu, kudai luadi äijii rikoksii tavallizii eläjii vastah. Nacistu-Germuanien puolel sežo oldih Pohjas-Kavkuazas da Kazkuazan tagavos rodivunnuzien ozastot — bataljounu Bergman, Gruuzien legionu, Azerbaidžuanan legionu, Pohjas-Kavkuazan legionu da muut Germuanien puolel vojuičči Ven'an korpussu  (ven.)olo. da toizet valgielois emigrantois luajitut ozastot. == Nevvostoliiton varustundu puolistukseh == Pakotettu industrializacii ennevoinahizien p’atiletkoin aigah andoi Nevvostoliitole toizen sija muailmas tevolližustuotandon miärän puoles (Amierikan Yhtysvaldoin jälles). Puolistuskululoin miäry oli 32,5:ssah % valdivollistu b’udžiettua. Muan päivänlaskuozas luajittih muan 80 % kaikis tevolližustuottehis. Kogonah azettua muan talohus sodarel’soile Nevvostoliitol puutui vaste vuvvennu 1942, konzu päivännouzuh työttih evakkoh da rubei ruadamah sie 2593 laitostu. Vuozinnu 1927—1937 päivänlaskurajal nostettih 13 lujoitettuu piirii (muga sanottu Stalinan liinii), vuozinnu 1938—1939 ruvettih nostamah vie kaheksa 8 lujoitettuu piirii. Vuozinnu 1940—1941 Päivänlasku-Ukrainan da Päivänlasku-valgoven’an liitettyy ruvettih nostamah uvvel rajal vie 20 lujoitettuu piirii (muga sanottu Molotovan liinii). Loppie nostandu uvvel rajal huavattih vuvven 1941 heinykuun 1. päiväkse, vahnal rajal — vuvven 1941 ligakuun 1. päiväkse. Konzu Germuanii hyökkävyi Nevvostoliittoh enimät lujoitukset ei oldu kogonah valmehet puolistukseh. Vuvven 1941 kezäkuun 22. päiväkse Ruskies Armies oli 303 diviiziedy, voiskien kogonaine lugumiäry oli 5,3 miljonua hengie. Vermaht vuvven 1941 kezäkuukse oli kogonah mobilizuittu (7,3 miljonua hengie). Syvyskuul vuvvennu 1940 Piäštuabu pidi paginan Nevvostoliiton ammundutarbehil varustettuloin voimien stratiegillizes tilas vuozinnu 1940—1941, oigieh miäräi Germuanien piävoimat Sanua pohjazemba. Ga 5. ligakuudu piätettih sijoittua piäozasto suvemba Brestua L'ublin — Breslau -iškuh nähte, ku suas Germuanien hyökkävyjes eroittua sidä Balkuanan mualois niilöin resursoinke. Pluanan mugah pidi avvuttua Päivänlaskun frontan 4. armiedu sen piävoimien tulien vastahhyökkävyksenke Päivännouzu-Prussieh. Vuvven 1940 heinykuus vuvven 1941 oraskuussah stratiegiellizi pluanoi muuteltih ei vähembä viitty kerdua. Piäštuaban lappuzes 15. oraskuudu vuvvennu 1941 kirjutettih, ku Germuanii pidäy omua armiedu kogonah mobilizuitunnu, min periä oli varavo, ku Germuanii hyökkävyy. Laskulois reknailtih voiskien toimiloi kahten vastahiškun mugah Germuanien hyökkävyjes: yhten, piälimäzen — Krakovah, Katoviceh, da toizen — Varšavah, Dembšinah tulendanke operacien 30. päiväkse Lodz’an, Oppel’nan čupule. == Tila 22. kezäkuudu vuvvennu 1941 == === Nacistu-Germuanii === Sodan allukse Nevvostoliiton rajal oli kolme armien joukkuo, niilöin kogonaine lugu oli 5,5 miljonua hengie, 3712 tankua, 47 260 oružulaitehtu da miinoinheittäjiä, 4950 bojulendokonehtu. * '''Armieloin joukko «Pohjaine»''' (29 diviiziedu, piälikkö V. Leeb) toimi Gol’dapan da Memel’an čupul. Sih kuuluttih 16. da 18. armiet, 4. tankujoukko. Niilöin tarkoituksennu oli hävittiä Ruadajien da muanruadajien Ruskien Armien voimat Baltiekkumeren rannikol, valloittua portat, luguh ottajen Leningruadu da Kronštadt. * '''Armieloin joukko «Keskus»''' (50 diviiziedy, piälikkö F. Bok) oli Goldapas Vlodavoissah. Sih kuuluttih 9. da 4.armiet, 2. da 3. tankujoukot. Sen tarkoituksennu oli ymbäröijä da hävittiä nevvostolazii voiskii Valgoven’al, tulla Smolenskalluo da yhtistyö Pohjaine-joukonke. * '''Armieloin joukko «Suvi»''' (44 nemsoin, 13 rumiinoin diviiziedy da 13 briguadua, piälikkö G. Rundšedt) toimii Polesjas Mustahmeressäh. Sih kuului 1. tankujoukko, 6., 11., 17. armiet, rumiinoin da vengroin ozastot. Piäišku pidi luadie Kijevah da ielleh siirdyö Dnepran luo da liideheh. Pohjas-Suomes toimi Norviegii-armii (piälikkö N. Fal’kenhorst), sen tarkoituksennu oli Murmanskan, Pol’arnoin da Kirovan raududorogan valloitandu. === Nevvostoliitto === 22. kezäkuudu vuvvennu 1941 Ruadajien da muanruadajien Ruskies Armies oli 303 diviiziedy, rajaokrugois — 172 diviiziedy (sit luvus 40 tankudiviiziedy), 3,3 miljonua hengie, 59 787 oružulaitehtu da miinoinheittäjiä, 12 782 tankua (luguh ottajen 1475 uuttu Т-34 da КВ), 10 743 lendokonehtu (läs 20 % uuzii modeliloi). Laivastos oli 220 tuhattu hengie, 182 laivua, luguh ottajen 3 linkorua, 7 kreiserua, 45 esmincua da 127 vienalastu venehty. Rajavoiskis da NKVD:n ozastolois oli läs 100 tuhattu hengie. Rajua puolistamas oldih Leningruadan, Baltiekkumeren rannikon, Päivänlaskun, Kijevan da Odesan okrugat Pohjazen, Baltiekkumeren da Mustanmeren laivaston kannatuksel. * '''Baltiekkumeren rannikon okrugu''' (F. I. Kuznecov): 8., 11. armii, luadimas oldih 27. armiedu. Aloveh Baltiekkumeres Litvan suvirajassah (300 kilometrii). * '''Päivänlaskun okrugu''' (D. G. Pavlov): 3., 4., 10. armiet, luadimas oldih 13. armiedu. 44 diviiziedy (12 tankudiviiziedy), aloveh Litvan suvirajaspäi Prip’atissah (470 kilometrii). * '''Kijevan okrugu''' (M. P. Kirponos): 58 diviiziedy (16 tankudiviiziedy), 4,8 tuhattu tankua, 5., 6., 1., 26. armiet. Aloveh — Prip’atis Lipkanassah (860 kilometrii). * '''Odesan okrugu''' (J. T. Čerevičenko): 9. armii (22 diviiziedy, 4 tankudiviiziedy), vardoičči rajua Lipkanas Dunajassah (480 kilometrii). * '''Leningruadan okruguг''' (M. M. Popov): 7., 14,, 23. armii, Pohjaine laivasto. Aloveh — 1300 kilometrii muarajua da 380 kilometrii merirajua. Ruadajien da muanruadajien Ruskien Armien toizeh ešelonah kuului 7 armiedu (77 diviiziedy). 32 diviizies, kudamien tarkoitus oli siirdyö päivänlaskuokrugoih, 16 tuldih kezäkuun 22. päiväkse. === Voimien ero === Armieloin joukko «Keskus» oli Päivänlaskufrontua kahteh kerdah suurembi luvun puoles, ga oli jällel tankois da lendovoimis. Lounasfrontu Suvi-joukkuo iel tehniekan puoles: seiččemeh kerdah tankoi puoles, 2,6 kerdah — lendokonehien puoles, 1,7 kerdah — artillierien puoles. Kaččomattah Nevvostoliiton voittoh tehniekan luvus, piäiškuloin suunnil Germuanii voitti eläväs voimas da kunnon ruavos. Läs 70 % l’uftvaffes oli tarkoitettu Nevvostoliittuo vastah. Germuanien lendäjien lendovalmistus keskimiärin oli 450 čuassuu, Nevvostoliitol — 30-180, min periä nemsoil oli luavulline edu ilmas. {| class="wikitable" style="text-align: left;" |+ style="font-weight: bold; text-align: left; padding-bottom: 0.5em;" | Voimien ero Päivänlaskun sodatanderil 22. kezäkuudu vuvvennu 1941 |- ! ! Vermaht ! Ruskei Armii ! Ero |- | Diviiziet | 166 | 190 | 1: 1,1 |- | Hengie | 4 329 500 | 3 262 851 | 1,3: 1 |- | Oružulaittehet da miinoinheittäjät | 42 601 | 59 787 | 1: 1,4 |- | Tanku da rynnäkölotanduoružat | 4364 | 15 687 | 1: 3,6 |- | Lendokonehet | 4795 | 10 743 | 1: 2,2 |} {| class="wikitable" style="text-align: left;" |+ style="font-weight: bold; text-align: left; padding-bottom: 0.5em;" | Nevvostoliiton ammundutarbehil varustettuloin voimien boju- da lugukogonažus Suuren Ižänmuallizen voinan aigah (1941) |- ! ! Hengie ! Ammunduoružu ! Art. sodajoukot ! Tankat ! Lendokonehet ! Bujulaivat ! Meh. transportu |- | Kaikkie | 5 434 729 | 7 983 119 | 117 581 | 23 106 | 24 488 | 910 | 528 571 |- | Kunnolleh | | | | 18 691 | 21 030 | | |} == Suuren Ižänmuallizen voinan piäkavvet == Histourienkirjutukses tavan mugah eroitetah Suuren Ižänmuallizen voinan kolme piäkauttu: * '''Enzimäine kauzi''' (22. kezäkuudu vuvvennu 1941 — 18. kylmykuudu vuvvennu 1942). Germuanien hyökkävyndy Nevvostoliittoh. Voinan algukauzi. Blickrigan hajuomine. Tora Moskovas. Vuvven 1942 kezän ozattomuot da voitetukse jiändät. * '''Toine kauzi''' (19. kylmykuudu 1942 — talvikuu 1943). Jyrky muutos voinas. Ruskien Armien voitot Stalingruadan da Kurskan toras, Dnepran toras. * '''Kolmas kauzi''' (pakkaskuu 1944 — 9. oraskuudu vuvvennu 1945). Vihollizen iäreajandu Nevvostoliiton rajoin tuakse. Jevroupan mualoin piästämine. Fašistubloukan hajuomine. Berlinan operacii. Germuanien ehtotoi kapitul’acii. Nevvostoliitto-japounielastu voinua pietäh Suuren Ižänmuallizen voinan lougillizennu jatkonnu. == Voinan enzimäine kauzi (22. kezäkuudu vuvvennu 1941 — 18. kylmykuudu vuvvennu 1942) == 8. kezäkuudu vuvvennu 1941 Nevvostoliiton rajasodaokrugoin ozastot pandih sodavalmistukseh. 13.—15. kezäkuudu päivänlaskuokrugoih työttih derektiivat Puolistuksen rahvahan komissuariatas da Piäštuabas («Bojuvalmistuksen parandamizes…») enzimäzen da toizen ešelonan ozastoloin rajalluo siirrändäh nähte "opastuksien" peittoaziennu. Tämän okrugan ammunduozastoloil pidi olla puolistukses 5—10 kilometrii rajaspäi; toizen ešelonan ozastoloil, ammundu- da mehaniziiruitun kompleksan, pidi olla puolistamas 30—40 kilometrii rajaspäi. Illal 21. kezäkuudu vuvvennu 1941 nemsoin miinoinheittäjät laivat azetettih miinupellot Suomen lahtes, ku suas rajoittua Nevvostoliiton Baltiekkulaivaston toimiloi. 22. kezäkuudu vuvvennu 1941 3:06 aigah Mustanmeren laivaston piälikkö kontr-admirualu Ivan Jelisejev käski ambuo germuanielazii lendokonehii, kudamat tungiettihes Nevvostoliiton ilmah: se oli enzimäine käsky vastustua Nevvostoliittoh hyökkävynnyzii nemsoin voiskii Suures Ižänmuallizes voinas. 3:07 aigah 22. kezäkuudu vuvvennu 1941 maršalu G. K. Žukov sai enzimäzen viestin bojutoimiloin algavundas. Terväh artilierien- da lendovalmsituksen jälles huondeksel nellän čuasun mail nemsoin voiskat hyökkävyttih Nevvostoliittoh. 5:30 aigah Germuanien poslu Nevvostoliitos V. Šelenburg andoi V. M. Molotovale noutan, kudamas lujoitettih, ku Nevvostoliitto «pidäy poliitiekkua Germuaniedu vastah», da pani rajale sodah valmehet voiskat. Samannu piän Nevvostoliitole ilmoitettih voinas Itualii da Rumiinii, Slovuakii — 23. kezäkuudu. Voinan enzimäzinny päivinny nemsoin da rumiinoin voiskat ylitettih Prut-joven da opittih piästä Dunais poikki, ga nevvostolazet voiskat voidih väliaijakse azettua heidy. 22. kezäkuudu keskipäivän aigah V. M. Molotov ruadivon kauti kiändyi Nevvostoliiton kanzalazien puoleh da ilmoitti Germuanien Nevvostoliittoh hyökkävyndäs. Nevvostoliiton Korgeviman Nevvoston Prezidiuman käskys 22. kezäkuudu kezäkuun 23. päiväs algavui armiivellallizien mobilizacii 14 ijän mugah (1905—1918 roinduvuozien mugah) 14 sodaokrugas. [[Failu:RIAN_archive_+662733_Recruits_leave_for_front_during_mobilization.jpg|vasen|pienoiskuva|250x250px|Nevvostolazien jalguväit lähtietäh frontale, 23. kezäkuudu vuvvennu 1941, voinan toine päivy.]] 23. kezäkuudu perustettih Piäjohtoštuabu (elokuun 8. päiväs — Ylimäine piäjohtoštuabu), а 30. kezäkuudu — Valdivolline puolistuskomitiettu, kudaman piälikökse rodih I. V. Stalin. Kezäkuus ruvettih keriämäh rahvahan armiedu. 26. kezäkuudu enzikerdua ezitettih ven. ''«Священная война»''-pajuo, kudai rodih Suuren Ižänmuallizen voinan gimnakse. Vuvven 1941 elokuukse mobilizuittih enämbi 14 miljonua hengie. Sil aigua nemsoin voiskat suadih stratiegiellizen iniciatiivan da valloitettih ilman da rajatoris voitettih nevvostolazii voiskii, enimite päivänlaskučural (Baltiekkumeren rannikko da Valgoven’a). Lounasčural (Ukrainu) da luodehčural (Leningruadu) blickrig  (ven.)olo. ei lykistynnyh. === Vuvven 1941 Kezä-sygyzylline kampuanii === Voinan algukavvennu Nevvostoliiton rajapiirilöis Litvan alovehel, Latvien suviozas, Valgoven’al da Päivänslasku-Ukrainal 22.—29. kezäkuudu vuvvennu 1941 (rajatorien lopundan aigu on ehtolline), mendih suojavuksenvoiskien da rajavoiskien bujut. Net roittih kolmen stratiegiellizen operacien ozikse: Baltiekkumeren rannikon (22. kezäkuudu — 9. heinykuudu), Valgoven'an (22. kezäkuudu — 9. heinykuudu) da L’vov-Černigovan (22. kezäkuudu — 6. heinykuudu). Voinan allus Ruskei Armii noudi suojavuksen ennevoinahizii pluanoi, kudamien mugah pidi azettua viholline rajal da sit mennä vastahhyökkävykseh da siirdiä bojutoimet vihollizen alovehele. Nämmä pluanat ei roittu aktualizikse jo voinan enzipäivis, konzu vermahtu katkai nevvostolazen puolistuksen. Hyökkävyksen vastustamine liittyy toziazies erähien rajakohtien puolistamizeh da erillizih vastahiškuloih. Urholližuon da kestävyön simvolakse rodih Brestan linnoituksen garnizonu, kudai ei andanuh katkata puolistustu kuun aigah (22. kezäkuudu — 23. heinykuudu). Verellizet bojut 9.-10. heinykuudu Lugan, Smolenskan, Kijevan da Kišen’ovan lähäl merkittih voinan rajakavven lopundua. Sit aijas algavuttih uvvet stratiegiellizet puolistusoperaciet, kudamih otettih ozua toizen stratiegiellizen ešelonan ozastot. Hätkembän kestäjänny oli stratiegielline puolistusopercii Karjalas da pol’arnoin kruugan tagan (29. kezäkuudu — 10. ligakuudu), kudaman aigah mendih bojut Murmanskan, Kandalehten da Petroskoin čural. Bojuloin kolmes nedälis nemsoin voiskat valloitettih Baltiekkumeren rannikon, Valgoven'an socialistizen nevvostotazavallan, suuren oza Ukrainan da Moldouvien socialistizis nevvostotazavallois, eistyttih sydämeh läs 600 kilometrile. Hyökkävyksen vauhti oli keskimiärin 15-30 kilometrii suutkis. Raja- da puolistusbojulois kogonah hävitettih Ruadajien da muanruadajien Ruskien Armien 28 diviiziedy, enämbi 70:s niilöis oldih kaimavukset 50 % da enämbi. Ruskien Armien kaimavukset 30. heinykuudu oldih 651 065 hengie (447 015 igäzet, 204 050 sanituarizet). Hävitettih läs 6 tuhattu tankua, läs 9,5 tuhattu oružulaitehtu, 12 tuhattu miinoinheittäjiä, 3468 lendokonehtu. Tehniekan suurin vuitti hävitettih myöstyjes rikkomizien periä da ku ei olluh poltoainehtu. Tankoin ylen suuren hävittämizen da zavodoin evakon täh ei ruvennuh täydymäh tankoi. Heinykuus Piäjohtoštuabu luadi frontien joukon puolistusoperacien, sih otti ozua mondu frontua, lendovoimat, ilmupuolistus, Primorskan čural laivastogi. Piäoperacieloinnu oldih: Leningruadan (10. heinykuudu — 30. syvyskuudu), Smolenskan (10. heinykuudu — 10. syvyskuudu), Kijevan (7. heinykuudu — 26. syvyskuudu), Donbassu-Rostovan (29. syvyskuudu — 16. kylmykuudu), Moskovan (30. syvyskuudu — 5. talvikuudu) da Tulan (24. ligakuudu — 5. talvikuudu) puolistusoperciet. Keskus -armieloin joukon hyökkävys Moskovah (Taifun-operacii) algavui 30. syvyskuudu. Jälles jygielöi bojuloi nemsat valloitettih V’az’man, Br’anskan, Orlan, Rževan da toizii linnoi. 10. ligakuudu Päivänlasku- da Rezervufrontat yhtistettih G. K. Žukovan johtol, se algoi kiirehellizen Možaiskan puolistusliinien lujoittamizen da kiirehel työndi frontale rezervuozastoloi. Ligakuun 30. päiväkse vihollizen hyökkävys Moskovan čupul azetettih. Samal aigua nämmien tapahtumienke frontan suvipuolel Ruskei Armii pidi puolistusoperacieloi Molduavies, Odesas (5. elokuudu — 16. ligakuudu), Krimas (ligakuun 18. päiväs algejen), algavui Sevastoupolin puolistus (ligakuun 30. päiväs). Vuvven 1941 kezä-sygyzyllizen kampuanien aigah kaččomattah suurih suavutuksih Kijevan lähäl vermaht ei voinnuh täyttiä Barbarossa-pluanan stratiegiellizii tavoittehii. Germuanien generualu H. Guderian pani merkile, ku aigu, kudamua tarvittih Moskovah hyökkävyjes, oli kaimattu. Talvikuukse Germuanien voiskat eistyttih 850—1200 kilometrile, ga verhmatan besprecendentnoit kaimavukset oldih 740 tuhattu hengie (230 tuhattu tapettuloinnu). Безвозвратные потери РККА превысили 3,1 млн человек. Nevvostoliitto kaimai tärgielöi tevolližuspiirilöi da linnoi — Minskan, Kijevan, Har’kovan, Smolenksan, Odesan, Dnepropetrovskan. Leningruadu oli ymbäröitty. Okkupiiruittih suurii alovehii miljonoi eläjienke, sadoi tuhanzii kuoli da oli vietty Germuanieh. === Vuozien 1941—1942 talvikampuanii === 15.-16. kylmykuudu vuvvennu 1941 germuanielazet voiskat allettih Moskovah hyökkävymizen toizen kavven, net opittih ymbäröijä linnan luodehespäi da lounahaspäi. Dmitrosvkoil čural net piästih kanualassah Moskovu-Volga, valloitettih Klinan, Solnečnogrskan da Krasnoin Pol’anan; lounahas 2. tankuarmii piäzi Kaširassah. Yhtelläh kylmykuun lopus hyökkävys azetettih kaikil čuril. 5. talvikuudu vuvvennu 1941 algavui Nevvostoliiton vastahhyökkävys Moskovan čupul, sih yhtyttih Päivänalskun (G. K. Žukov), Kalininan (I. S. Konev) da Lounahan (S. K. Timošenko) frontat. Vuvven 1942 pakkaskuun 7. päiväkse viholline ajettih iäre 80-250 kilometrile. Piästettih Moskovan da Tulan aloveh, Kalininan da Smolenskan alovehen suurembi vuitti. Varavuo piälinnale ei roinnuh. Hävitettih varavukset piälinnua kohtah. Samal aigua operacienke Moskovan čupul kylmykuun 10. päiväs kylmykuun 30. päivässäh meni Tihvinän stratiegielline operacii. Ruskiel Armiel puutui ajua iäre nemsoin voiskat, piästiä Tihvin da suaja endizeh kundoh raududorogan yhtevys Leningruadanke. Viholline kaimai edupoziciet luodehčural. Suves 17. kylmykuudu nemsat allettih hyökkävyksen Rostov-na-Donu-linnah. Linnu valloitettih 21. kylmykuudu, ga 29. kylmykuudu nevvostolazet voiskat piästettih sen. Vihollistu ajettih iäre 60-80 kilometrile da frontu rodih Miusan rajal. Nenga vuvven 1941 lopukse rodih selgei, ku Barbarossa-pluanan stratiegiellizet tarkoitukset ei oldu tavoitettu. Vermaht ei voinnuh valloittua nigo Moskovua, nigo Leningruadua, nigo Kavkuazua. Germuanielaine histourientutkii K. Reingardt kirjutti, ku Moskovan luo Gitleran stratiegii romahtihes da jo talvel vuvvennu 1941/42 germuanielazes johtokunnas ellendettih, ku voinu rodieu pitky. 5. pakkaskuudu vuvvennu 1942 piettih nevvottelu Piäjohtoštuabas, kudamas piätettih suuris rynnäkkölöis kaikil frontil. Sidä kannatettih L. P. Berija da G. M. Malenkov. Vastah oli G. K. Žukov da N. A. Voznesenskii, kudamat sanottih, ku ei tävvy tehniekkua, transportua da opastunnuzii rezervoi. Yhtelläh Stalin hyväksyi pluanan, ilmoitti sit, ku vihollistu pidäy terväh keviässäh ajua iäre. Pakkaskuus sulakuussah vuvvennu 1942 Ruskei Armii pidi Ržev-V’azemskoin stratiegiellizen rynnäkköoperacien da Kerči-Feodousien desantuoperacien. Kaččomattah Ruskien Armien erillizih suavutuksih, nemsoin voiskat säilytettih omii pozicieloi. Enimite suuret kaimavukset nevvostolazil voiskil oldih Rževan luo, kus rodih vistuppu, kudai säilyi vuvven 1943 kevätkuussah. 20. sulakuudu Ruskei Armii siirdyi puolistukseh. 18. pakkaskuudu algavui Barvenkovo-Lozovskoi operacii. Hirvielöin bojuloin jälles nevvostolazil voiskil puutui katkata nemsoin puolistuksen frontal levevyöl 100 kilometrissäh, siirdyö 90-100 kilometrile da valloittua suuri placdarmu Severnoin Doncan oigiel rannal, se rodih perustannu keviän Har'kovan hyökkävykseh nähte. === Vuvven 1942 kezä — sygyzy === Nevvostoliiton johtokundu huavai vuvven 1942 kezän aigua ajua iäre vihollistu da piästiä sit kai Nevvostoliiton muat. Ga vermahtan vägilöin väheksimine toi suurih kaimavuksih. Oraskuul nevvostolazii voiskii hävitettih Har’kovan operacies, Kriman frontu sežo oli voitettu. Germuanien johtokundu Blau-pluanan hantuzis pani tavoittehekse valloittua Kavkuazu, Donbassu, Kubani, Stalingruadu da piästä Volgale. Suvi-armieloin joukko juattih armieloin A-joukkoh (piäišku Kavkuazah) da armieloin B-joukkoh (abuišku Stalingruadah). 28. kezäkuudu algavui Voronežu-Vorošilovgradan puolistusoperacii. Nemsoin voiskat siirryttih 500—650 kilometrile da piästih Volgale. Vastah 28. heinykuudu vuvvennu 1942 piästettih ilmah käsky № 227 {{K-ru|Ни шагу назад}}, kudaman mugah kuri rodih kovembakse, luajittih štruaffuozastoloi da zagradjoukkoloi. 17. heinykuudu algavui Stalingruadan stratiegielline puolistusoperacii. Kuun aigah 62. (V. I. Čuikov) da 64. (M. S. Šumilov) armiet puolistettih Donan izlučinan čupul. 23. elokuudu Paul’usan 6. armii piäzi Volgalluo. Samannu piän oli kova Stalingruadan bombitus. 13. syvyskuudu algavuttih uuliččubojut, kudamt mendih kylmykuussah. Kavkuazal nemsoin voiskil puutui valloittua erähii Kavkuazan piämägiharjandehen ylityskohtii, ga ei puuttunuh piästä neftin olopaikkoih. Keskus- da luodehpuolil sežo mendih suuret operaciet. Ržev-Sičovskoi operacies (30. heinykuudu — 23. elokuudu) da operacies Suhiničin da Kozel’skan čupul (22.-29. elokuudu) kaimavuksii oli 228 tuhattu hengie. L’ubanskois operacies (pakkaskuu — heinykuu) da operacies 2. iškuarmien ymbäröičykses piäzemizekse kaimavuksii oli 403 tuhattu hengie. Germuanien tila sygyzykse paheni. Kaččomattah pienembih kaimavuksih Ruskieh Armieh verratunnu, germuanielaine talohus ei voinnuh kompensiiruija tehniekan kaimavuksii. Vermahtan bojuroutis Stalingruadan puolel puaksuh oli vähembä 30 hengie štuattuolijois 180. Päivännouzun frontu levii, puolistuksen tihevys väheni. Frontan merkittävii ozii valloitettih Germuanien armien liittolazet — Rumiinien, Vengrien, Itualien voiskat, kudamat oli pahoi varustunnuot da ei tarbehekse oružanke. Kavven lopukse lujeni kanzoinväline yhtehine ruado nacistoin agressien vastustamizeks: vuozien 1941—1942 sobimuksien tuloksennu rodih Gitleranvastahizen koalicien ydin — Nevvostoliitto, Yhtistynnyh Kuningaskundu da Amierikan Yhtysvallat. == Talovuolline vastustus == Nevvostoliitos voinan enzipäivis meni rahvahan, laitoksien, virrastoloin da ainehellizien resursoin joukkoevakko. Vuvven 1941 lopukse päivännouzuh viettih läs 2600 laitostu da 2,3 miljonua žiivattoin piädy. Vuvvennu 1942 Nevvostoliitto valmisti 5,91 miljonua yksikkyö ammunduoružua (pistoliettoittah da revel’veroittah), 287 tuhattu oružua da miinoinheittäjiä, 24,5 tuhattu tankua da ičeksehliikkujua artilieriilaitehtu, 25,4 tuhattu lendokonehtu (niilöin luvus 21,7 tuhattu bojulendokonehtu). Tehniekan valmistandu vuvven toizel puoliškol merkittäväh kazvoi. Vuvven 1942 kezäkse loppih Nevvostoliiton talohuon siirrändy sodaraiživoloile. Tuondat lend-lizan mugah oldih 4 % nevvostolazes tuotandos, ga tankoin da lendokonehien mugah — 10 % и 12 % jälletysti lugijen; eniten suurin miäry oli ulgomuan mašinois, net äijäh kerdah ylitettih ižänmuan tuotanduo. Sen sijah piägruuzutuondu lend-lizan mugah rodih muah jo jyrkän muutoksen jälles. Nevvostolazen talohuon ominažuksii oli militarizacien korgei tazo. Nenga vuvvennu 1943, kaččomattah nelläh kerdah Germuanies jällele jiändäs teräsravvan valandas, Nevvostoliitto valmisti 2,5 kerdah enämbän tankua. == Okupacii da sen vastustus == Nemsoin okupacies oldih Valgoven’an, Ukrainan, Estounien, Latvien, Litvan socialistizet nevvostotazavallat, 13 Ven’an federatiivizen socialistizen nevvostotazavallan alovehtu. Molduavien socialistine nevvostotazavaldu da erähät Ukrainan socialistizen nevvostotazavallan alovehet oldih Rumiinien vallas, Karjal-suomelazen socialistizen nevvostotazavallan oza oli suomelazien valloitetunnu. Okupacies meni joukkoterroru. Vuvven 1941 oraskuun 13. päivän käskyn mugah Gitleran johtokundu piästi vermahtua vastuolližuos siviilirahvastu kohtah. Hyökkävys oli työtty ei vaiku Nevvostoliiton sodavoimii vastah, ga sen rahvahiigi vastah, enne kaikkie jevreilöin da slavjuanoin kohtah, kudamii sanottih alimakse rahvasrovukse. Okkupiiruittuloil mualoil otettih käyttöh uuzii haldivollizii struktuuroi, paikallizii ičehaldivoloi da policii. Kaikkiel meni propagandu, meni rahvahan ideolougien opastus, kiellettih histourien opastandu, hävitettih kniigoi. Okkupantat luajittih ruadokurin 18-45-igäzih kanzalazih nähte (jevreilöih — igih 60), ruadopäivy kesti 16 čuassussah. Ku ei kuunneltu, sit oldih kovat repressiet. Siviilirahvahien joukkotappamizet roittih jogapäiväzekse aziekse. Yhtes vai Babii Jar -eländykohtas ammuttih enämbi 100 tuhattu hengie. Voinan aigah kuoli Valgoven’an joga nelläs eläi. Kaikkiedah valloitettuloil alovehil kuoli enämbi 7,4 miljonua siviilirahvastu. Enämbi 5,2 miljonua nevvostolastu kanzalastu työttih Germuanieh pakotettuloih ruadoloih. Jälles voinua sai järilleh kiännyttiä läs 2,65 miljonua hengie; 451 tuhattu jäi rajan tuakse, enämbi 2,1 miljonua kuoli vangittuloinnu. Voinan enzipäivis Nevvostoliiton johtokundu rubei valmistamah peitollistu toimindua vihollizen tagavos. Ga nemsoin rutto hyökkävys ei andanuh loppie vastustuksen verkon luajindua. Äijät peitollizen toimindan joukot roittihes spontuanizesti. Merkittävänny ezimerkinny oli nuorižoyhtistys "Nuori gvardii", kudai perustettih Krasnodonal. Peitollizeh toimindah kuulujat oldih tiijusteluruadolois, levitettih tiedoloi da agitacieloi, luajittih diversielöi, hävitettih kollaboracionistoi. Kaikkiedah vuozinnu 1941—1944 valloitettuloil alovehil toimi läs 6,2 tuhattu partizuanoin joukkuo da yhtymiä, niilöis oli läs 1 miljonua hengie. Vuvvennu 1942 luajittih Partizuanoin liikkehen keskusštuabu (piälikkö P. K. Ponomarenko). Partizuanat kiinitettih iččeh päi 10:ssäh % vihollizen vägilöi. Semmite effektiivizimat oldih operaciet «Rel’suvoinu» da «Konsertu», kudamii piettih vuvvennu 1943. Partizuanoin da peitollizeh toimindah kuulujien ruavos oli suuri panos nevvostolazien alovehien okkupantois piäständäs. == Voinan toine oza (jyrky muutos) == === Vuozien 1942—1943 talvikampuanii === 19. kylmykuudu vuvvennu 1942 algavui nevvostolazien voiskien vastahhyökkävys Uran-operacien hantuzis, 23. kylmykuudu Stalingruadan da Lounasfrontan ozastot yhtistyttih Kalač-na-Donu-linnalluo da ymbäröittih vihollizen 22 diviiziedy. 16. talvikuudu algavunnuon Malii Saturn -operacien aigah vagavah kärzi Don-armieloin joukko Manšteinan johtol, se ei voinnuh deblokiiruija nemsoin ymbäröittyy joukkuo Stalingruadas. Rengas-operacien hantuzis (10. pakkskuudu — 2. tuhukuudu vuvvennu 1943) Donan frontan väil algavui ymbäröityn 6. armien hävittämine. 31. pakkaskuudu vuvvennu 1943 nemsoin voiskien joukon piälikkö blokiiruitus Stalingruadas generualu-fel’dmaršalu F. Paul’us suostui plenah 38. motoammundubriguadan vahnembale leitenantale F. Il’čenkole. Se oli enzimäine nemsoin oficieran kiiniotandu kaiken II Muailman voinan aigah. 2. tuhukuudu kapituliiruittihes nemsoin 6. armien loput. Kiini otettih läs 90 tuhattu nemsoin saldattua da oficierua. Nevvostoliito-germuanielazel frontal keskusozas pietyt hyökkävysoperaciet hos oldih lykyttömät, ga lykky suvipuolel andoi lykyn nevvostolazien voiskien talvikampuaniele kogonah — yksi nemsoin da nelli Germuanien liittolazien armiedu oli hävitetty. Toizekse talvikampuanien tärgiekse tapahtumakse rodih Pohjas-Kavkuazan hyökkävysoperacii da Leningruadan blokuadan katkuamine (18. pakkaskuudu vuvvennu 1943). 13. pakkskuudu — 3. kevätkuudu vuvvennu 1943 nevvostolazet voiskat todevutettih Voronežu-Har’kovan stratiegiellistu hyökkävysoperaciedu. Sen tuloksennu rodih nemsoin B-armieloin joukon voittamine, kogonah hävitettih sih joukkoh kuulujat 8. Itualien armii da 2. Vengrien armii, piästettih Voronežu, Kursku, Belgorodu, Har'kovu. 19. tuhukuudu vuvvennu 1943 Suvi-armieloin joukkoloin voiskat Manšteinan johtol lähtiettih vastahhyökkävykseh suvičural da uvvessah valloitettih Har’kovu, mi avvutti lykätä nevvostolazii voiskii päivännouzuh (erähil puolil 150—200 kilometrile). Pieni oza nevvostolazii voiskii oli ymbäröitty. Ga nevvostolazen johtokunnan käyttöh otetut ruadomiärät avvutettih azettua nemsoi da stabiliziiruija frontu. Talvel vuvvennu 1943 nemsoin Val’ter Model’an 9. armiel pidi jättiä Ržev-V’azman vistuppu. Kalininan da Päivänlaskun frontan voiskat ajettih peräh vihollizii. Sen Ržev-V’azman operacien aigah (2. — 31. kevätkuudu vuvvennu 1943) nevvostolazet voiskat siirrettih frontan liinien Moskovaspäi vie 130—160 kilometrile da piästettih Rževan da V’azman. Tuhukuul—sulakuul vuvvennu 1943 Luodehfrontan, generualu-polkovniekan M. S. Hozinan erillizen joukon, Leningruadan da Volhovan frontan voiskat todevutettih Pohjaine Tiähti -operaciedu, ku suas ymbäröijä da kogonah hävittiä Pohjaine-armieloin joukon, piästiä Leningruadu da luadie olot Baltiekkumeren rannikole lykykkähäh hyökkävyndäh nähte. Ga se operacii ei olluh lykykäs — niyksi tavoittehis ei olluh suavutettu. === Vuvven 1943 kezä-sygyzylline kampuanii === Stratiegielline väliaigu, kudai rodih vuozien 1942—1943 talvikampuanien jälles, andoi mahton varustuakseh tulieloih torih. 12. sulakuudu Piäjohtoštuabu kačoi frontien sodanevvostoloin kehoituksii da Piäjohtoštuaban mielii; sen jälles hyväksyttih pluanu vuvven 1943 kezäkse da sygyzykse. Piätapahtumil pidi olla Kurskan stratiegiellizen placdarman čupul, kuspäi pidi luadie flanguiškuloi vihollizen Orlovan da Belgoros-Har’kovan joukkoloi vastah. Išku Kurskan vistupaspäi avuas dorogan Kijevale da avvuttas nemsoin Suvi-armieloin joukon hävitändäs da tulies Ukrainan huruan rannan piäständäs. Kezä-sygyzyllizen kampuanien piätapahtumikse roittih Kurskan tora da Tora Dnepras. Kurskan toran aigah vermahtu pidi jälgimäzen stratiegiellizen hyökkävysopercien Päivännouzufrontal (koudunimi «Citadel’»), oppi roita ielolijakse voinas. Ga ei lykystynnyh da nevvostolazien voiskien vastahhyökkävyksen aigah nemsoin voiskii hävitettih. Kurskan toran aigah 12. heinykuudu vuvvennu 1943 tapahtui muailman histouries suurin yksipäivähine tankutora Prohorovkan luo. Kutuzov- da Polkovodec Rum’ancev-operacieloin aigah 5. elokuudu Ruskei Armii piästi Orlovan da Belgorodan, 23. elokuudu piästettih Har’kovu. 7. elokuudu — 2. ligakuudu vuvvennu 1943 nevvostolazet voiskat todevutettih Smolenskan stratiegiellizen operacien, sen aigah 25. syvyskuudu piästettih Smolensku, nevvostolazet voiskat siirryttih päivänlaskuh päi 200—250 kilometrile. 13. elokuudu — 22. syvyskuudu vuvvennu 1943 nevvostolazet voiskat todevutettih Donbasan operacii, sen tuloksennu rodih kogonaine Donbasan hiilibasseinan piäständy. Tulien hyökkävyksen aigah Ruskei Armii voitti nemsoin voiskii da piästi alovehen Dnepraspäi päivännouzuh päi, da Dnepran piävänlaskurannale piästyy 6. kylmykuudu vuvvennu 1943 piästi Kijevan. 9. syvyskuudu — 9. ligakuudu vuvvennu 1943 todevutettih Novorossiisku-Tamanskoi operacii, sen aigah piästettih Tamanskoin niemimua, nevvostolazet voiskat tuldih piästämäh Kriman niemimuadu. Melitopolin (26. syvyskuudu — 5. kylmykuudu vuvvennu 1943) da Kerči-El’tigenskoin operacieloin aigah (31. ligakuudu — 11. kylmykuudu vuvvennu 1943) nevvostolazet voiskat piästih Turcien vualas läbi Perekopskoil kannaksel, valloitettih placdarmu Sivašan suvirannal da Kerčin niemimual, ga piästiä kerras Krimu ei puuttunuh — ei olluh tarbehekse vägilöi. Kampuanien aigah Ruskiel Armiel puutui eistyö päivänlaskuh 500:s 1300:ssah kilometrii, piästiä läs 2/3 valloitettuloi alovehii, niilöin luvus tärgielöi talovuolliizi (Donbassu, Har'kovu) da muatalovuallizii alovehii (Černozemje, Kubani, Ukrainan päivännouzu). Nevvostoliiton da Germuanien väit vuvven 1943 kezä-sygyzyllizen kampuanien lopukse oldih monien tunnuksien mugah samal tazol, ga tankoin da ičeksehliikkujien artilieriioružien mugah Ruskei Armii kaimai oman edun, kudai oli Kurskan torua enne (10,1 tuhattu vastah nemsoin 5,8 tuhattu). Vuvven 1943 toizes puoliškos Ruskei Armii kaimai enämbän 18 000 tankua da ičeksehliikkujua artilieriioružua, nemsat enämbän 3 000 tankua da šturmuoružua, ga lendokonehien puoles enzikerdua voinan aigua kaimavukset oldih vihollistu vähembä — läs 6 500 nevvostolastu da läs 10 000 nemsoin lendokonehtu. 28. kylmykuudu — 1. talvikuudu piettih I. Stalinan, U. Čerčillän da F. D. Ruzvel’tan Tegeranan konferensii. Sil piäkyzymyksenny oli toizen frontan avuamine. == Voinan kolmas kauzi == Voinan kolmandel kavvel (1944 — vuvven 1945 algu) merkittäväh ližettih nemsoin ammundutarbehil varustetut voimat, semmite tehniellizes puoles. Nenga tankoin da ičeksehliikkujan artilieriioružan lugu vermahtas 1. pakkaskuudu vuvvennu 1945 oli 12 990 yksikkyö, verratunnu vuodeh enne oli 9149 yksikkyö. Se rodih Germuanien tevolližuon mobilizacien hyvyös. Ga kaimavuksien periä Päivännouzufrontal da poltoainehien vähyös voiskien luadutazo aleni. Samal aigua Ruskei Armii sikse aigua oli suannuh vagavan bojuneron. '''Vuvven 1944 talvi-keviälline kampuanii''' Kampuanii algavui Ukrainan oigiel rannal hyökkävyndäs (24. talvikuudu vuvvennu 1943 — 17. sulakuudu vuvvennu 1944), sen aigah todevutettih Žitomiru-Berdičevskoi, Kirovogruadan, Korsun’-Ševčenkovskoi, Lucko-Rovnenskoi, Nikopol’sko-Krivorožskoi, Proskurovsko-Černovickoi, Umansko-Botašanskoi, Bereznegovato-Snigir’ovskoi da Odesan operaciet. Hävitettih Suvi- da A-armieloin joukot, piästettih Ukrainan oigei randu, voiskat tuldih Karpuatoilluo da Rumiinien alovehele. Otettih ozua 1.-4. Ukrainan frontu, 2. Valgoven'an frontu, Mustanmeren laivasto, Azovan laivasto da partizuanat. Vihollistu ajettih 250—450 kilometrile. Ruskien Armien kaimavukset oldih läs 1,1 miljonua hengie, niilöis igäzet — enämbi 270 tuhattu. Samal aigua piettih Leningruadu-Novgorodan operacii (14. pakkaskuudu — 1. kevätkuudu). Sih otettih ozua Leningruadan, Volhovan, 2. Baltiekkumeren rannikon frontan ozastot, Baltiekan laivasto, loitokse ambujat lendovoimat da partizuanat. Operacien aigah Leningruadan blokuadu oli hävitetty (27. pakkaskuudu vuvvennu 1944), piästettih läs kai Leningruadan, Novgorodan aloveh, suurin oza Kalininan alovehtu, Estounien oza. Nevvostolazet voiskat siirryttih 220—280 kilometrile. Kaimattih enämbi 300 tuhattu hengie, niilöis ijäkse 75 tuhattu. Sulakuul — oraskuul todevutettih Kriman hyökkävysoperacii (8. sulakuudu — 12. oraskuudu). Perekopsko-Sevastoupolin da Kerč-Sevastoupolin operacien aigah piästettih kai Krimu, hävitettih nemsoin 17. armii. Mustanmeren laivasto kiändyi järilleh Sevastoupolih. Otettih ozua 4. Ukrainan frontu, Erilline Primorjan armii, Mustanmeren laivasto da Azovan laivasto. Kaimavukset — vähembi 85 tuhattu hengie, igäzet — läs 17 tuhattu. Oršan da Vitebskan operaciet ei oldu lykykkähät — nemsat lujah pieteltih Valgoven’ua. '''Vuvven 1944 kezä-sygyzylline kampuanii''' Vuvven 1944 kezäkuus liittolazet avattih toine frontu Jevroupas, min periä Germuanien tila paheni. Nevvostoliitto todevutti mondu hyökkävysoperaciedu: Valgoven’an, Viiborgu-Petroskoin, L’vov-Sandomirskoin, Jassko-Kišen'ovan, Baltiekkumeren rannikon. Piästettih Valgoven’a, Ukrainu, enin oza Baltiekkumeren rannikos, oza Čehoslovuakiedu, pohjaine Zapol’arje da Norviegien pohjaine. Rumiinii da Bolguarii kapituliiruittih. 5. syvyskuudu Nevvostoliitto ilmoitti voinan Bolguariele da piäzi sen alovehile, vastustustu ei suannuh. Nevvostolazet voiskat piästih Pol’šan alovehile. Päivänlasku-Ukrainal, Valgoven’al da Litvas net vastavuttih Krijovoin armienke, kudai oli Pol’šan emigrantoin halličuksen vallanalazennu. Se tavoitteli valloittua piästettylöi alovehii enne Ruskien Armien tulendua. Enzimäi se otti ozua Ruskien Armien operacieh, ga sit nevvostolazet vallasolijat ruvettih ottamah pol’šalazii oficieroi kiini da otettih oružat heil. 21. heinykuudu perustettih pronevvostolaine Pol’šan kanzallizen piästämizen komitiettu. 1. elokuudu Krijovoin armii luadi Varšavan vastahnouzun. Vastahnossuot kahten kuun aigah vojuittih nemsoin voiskienke, ga 2. ligakuudu kapituliiruittih. 1. Valgoven’an frontu ei voinnuh avvuttua, ku vastai suuren vastustuksen da rubei puolistamah Varšavua. 30. elokuudu algavui Slovuakien kanzalline vastahnouzu. 8. syvyskuudu nevvostolazet voiskat allettih Karpato-Dukel’skoin operacien, ga kylmykuukse vastahnouzu oli hävitetty. 25. ligakuudu ilmoitettih jälgimäine armiehotandu — 1,16 miljonua hengie 1927 roinduvuottu. Ligakuul piettih Debrecenskoi operacii, sit algavui Budapeštan operacii. 28. talvikuudu vuvvennu 1944 luajittih Vengrien väliaigaine halličus, 20. pakkaskuudu vuvvennu 1945 kirjutettih rauhusobimus. Budapeštu suadih piästiä vaiku 13. tuhukuudu vuvvennu 1945. '''Vuvven 1945 talvi-keviälline kampuanii''' Pakkaskuul vuvvennu 1945 Ruskei Armii uvvessah algoi hyökkävyksen. 12. pakkaskuudu algavui Visla-Oderan operacii. 1. Valgoven’an da 1. Ukrainan frontan voiskat piästettih Pol’šan Vislaspäi päivänlaskuh päi da 3. tuhukuudu tuldih Oderale, valloitettih K’ustrinskoi placdarmu, kudamua jälles käytettih Berlinua ottajes. 13. pakkaskuudu algavui Päivännouzu-Prussien operacii. 3. Valgoven’an frontan voskat siirryttih 130:ssah kilometrii, hävitettih vihollizen piävoimat da luajittih olot operacien lykykkähäkse lopukse yhtes 2. Valgoven’an frontanke. Oli piästetty Pohjaine Pol’šu da oza Päivännouzun Prussiedu, blokiiruittu vihollizen suurin joukko (Insterburgu-K’onigsbergan operacii). 10. tuhukuudu — 4. sulakuudu piettih Päivännouzu-Pomeranskoi operacii Visla-armieloin joukkuo vastah. Päivännouzu-Prussies mendih bojut Königsbergas. Linnu oli valloitettu, a Pohjaine-armieloin joukon väit oli blokiiruittu Kurl’andies, kus hyö opittih vastustua kapitul’aciessah. Suvi-Pol’šas da Čehoslovuakies 4. Ukrainan frontan voiskat ylitettih Päivänlaskun Karpuattoi da piästih Vislan ylävirralluo. 10. kevätkuudu algavui Moravsko-Ostravskoi operacii. Bojut Ostrabois loppiettihes vaiku 30. sulakuudu. 16. kevätkuudu algavui Venan operacii. 13. sulakuudu valloitettih Vena. 15. sulakuudu algavui Gracko-Anštettenskoi operacii, kudai loppih 8. oraskuudu liittolazien vastavundah. Sulakuun puolivälikse 1. Valgoven’an da 1. Ukrainan frontat piästih Oderan da Neisan luo. K’ustrinas Berlinassah jäi 60 kilometrii. Liittolazet voiskat hävitettih Rurskoin joukon da piästih El’balluo. Germuanii kaimai varapiirit, sil ei olluh tarbehekse vägie da ainehellizii resursoi, ga se jatkoi vastustandan. Tiijustelun tiedoloin mugah vermahtas jäi 223 diviiziedy da briguadua. 16. sulakuudu algavui Berlinan hyökkävysoperacii. 25. sulakuudu Berlin oli ymbäröitty. Samannu piän El’bal Targaulluo vastavuttih nevvostolazet da amierikkalazet voiskat. 30. sulakuudu bunkeras tapoi iččie A. Gitleru. 2. oraskuudu Berlinan garnizonu kapituliiruičči. Yöl 1. oraskuudu reihstagan piäl azetettih Voiton Flagu. 6.-11. oraskuudu Ruskei Armii todevutti Pragan operaciedu — voinan jälgimästy stratiegiellistu operaciedu. Hävitettih keskus-armieloin joukko, otettih kiini enämbi 800 tuhattu nemsoin saldattua da oficierua. 9. oraskuudu nevvostolaine desantu valloitti Daanien Bornhol’m-suaren, 10. oraskuudu kapituliiruičči Kurl’andien joukko. 4.-11. tuhukuudu vuvvennu 1945 Jaltas piettih I. Stalinan, U. Čerčillän da F. Ruzvel’tan konferensii. Paginal oldih Jevroupan voinan jälgehizen aijan rakendeh, Germuanien oza, Pol’šan rajat, iččenäžyön järilleh suandu Keski- da Päivännouzu-Jevroupas, Yhtistynnyzien Kanzukundien perustandu, sežo Nevvostoliiton yhtyndy voinah Japounienke. == Sodan loppu == Voinu Jevroupas loppih Germuanien ammundutarbehil varustettuloin voimien ehtottomah kapitul’acieh 8. oraskuudu 22.43 čuasun aigah keskus-jevrouppalazen aijan mugah (9. oraskuudu 0.43 čuasun aigua Moskovan aijan mugah). 24. kezäkuudu Moskovas oli Voiton paruadu. Нeinykuul — elokuul vuvvennu 1945 Potsdaman konferensiel Nevvostoliiton, Yhtistynnyön Kuningaskunnan da Amierikan Yhtysvaldoin johtajat sovittih Jevroupan voinan jälgehizes rakendehes. == Suuren Ižänmuallizen voinan tulokset == Kaččomattah Ven’an da päivänlaskun histourientutkijoin eri arvosteluloih Nevvostoliiton roulis II Muailman voinas, hyö ollah samal kannal, ku Suuri Ižänmualline voinu loppih Nevvostoliiton tävvellizeh soda-poliittizeh, talovuollizeh da ideolougizeh voittoh, se miäräi II Muailman voinan lopun kogonah. Voinan piätuloksekse rodih nacistu-Germuanien voittamine da valloitettuloin alovehien da Jevroupan mualoin piästämine nacizmas. === Nevvostoliiton alovehellizet muutokset === Ligakuul vuvvennu 1944 referenduman tuloksien mugah, kudai piettih Tuvan Rahvahan tazavallas, se omas tahtos liityi Ven’an federatiivizeh socialistizeh nevvostotazavaldah Tuvan avtonoumizennu alovehennu (vuvvennu 1961 sit rodih Tuvan avtonoumine socialistine nevvostotazavaldu). Syvyskuul vuvvennu 1944 allekirjutettih rauhusobimus Suomenke, sen mugah Nevvostoliitto sai Petsamon čupun (Pečengan piiri Murmanskan alovehel), sen periä Nevvostoliitol rodih raja Norviegienke. Liittolazienke sovittuu Nevvostoliitol roittih oigevukset Baltiekkumeren rannikkoh, Päivänlasku-Ukrainah da Päivänlasku-Valgoven’ah, Bessarabieh, Pohjazeh Bukovinah, net oli liitetty Suurdu Ižänmuallistu voinua vaste. Potsdaman konferensien piätöksien mugah vuvvennu 1945 nemsoin provincien Päivänouzu-Prussien pohjaine oza yhtes sen piälinnanke Königsberganke annettih Nevvostoliitole (rodih Kaliningruadan aloveh Ven’an federatiivizes socialistizes nevvostotazavallas). Litvan socialistizeh nevvostotazavaldah yhtyi Klaipeda. Kezäkuul vuvvennu 1945 sovittih Čehoslovuakienke Podkarpatskoin Ven’an alovehien Nevvostoliitole annandas (rodih Zakarpatskoi aloveh Ukrainan socialistizes nevvostotazavallas). === Rahvaskaimavukset === Vuvvennu 1993 ilmoitetun virrallizen versien mugah Nevvostoliiton igäzet kaimavukset oldih 11 444 100 hengie: surman sai sodamiesty — 8 668 400 hengie (6 818 300 saldattua kuoli bojulois, gospitalilois da toizis ololois, а 1 850 100 hengie ei tuldu plenaspäi), kaimavukset siviilirahvahien keskes okkupacien alovehil — 13 684 700 hengie (heis piädykauti tapettih 7 420 400 hengie, kuoli pakollizis ruadolois Germuanies 2 164 300 hengie, kuoli nälgäh, taudiloih da liečeavun olemattomuoh 4 100 000 hengie). Sih luvetteluh ei ole otettu vaigieh lugiettavat kaimavukset siivilirahvahien keskes vastustajien puolien bojutomiloin periä frontan lähäzis alovehis, blokuadu- da ymbäröittylöis linnois. Nenga Leningruadan blokuadan aigah kuoli 658 tuhattu hengie, Stalingruadan bombitukseh surman sai enämbi 40 tuhattu hengie. Kymmenii tuhanzii kuoli Sevastoupolin, Odesan, Kerčin, Novorossiiskan, Smolenskan, Tulan, Har’kovan, Minskan da Murmanskan bombittajes. Gitleran nälgypluanan mugah pidi ottua iäre einehet läs 30 miljonal hengie Nevvostoliiton valloitettuloil alovehil, semmite suuris linnois. Vuvvennu 2015 Ven’an Federacien Puolistusministerstvu julgai nengomat tiijot: ''igäzet sodakaimavukset — '''läs 12 miljonua hengie''', Nevvostoliiton rahvaskaimavukset — sodamiehii da siviilirahvastu — '''26,6 miljonua hengie'''''. Nevvostoliiton eläjien lugu väheni (sit luvus roinduluvun väheneminegi) voinan vuozis 42 miljonal hengie. Ven'an Federacien ammundutarbehil varustettuloin voimien komissien tiedoloin mugah vermahtan igäzet kaimavukset oldih 7 181 100 hengie. Germuanien liittolazien igäzet kaimavukset oldih 1 468 145 miljonua hengie. Surman suannuzien saldattoin lugu on 4 270 700 da 806 000 hengie jälletysti lugijen. Germuanien, Vengrien, Itualien, Rumiinien, Suomen da Slovuakien kogonazet demogruaffizet kaimavukset oldih 11,9 miljonua hengie. Nevvostoliiton ammundutarbehil varustettuloin voimien da Os'-mualoin igäzet kaimavukset päivännouzufrontal oldih 11 444 100 hengie da 8 649 200 hengie jälletysti lugijen. Väli igäzien kaimavuksien välil on läs 1,3:1. Igäzih kaimavuksih lugiettih saldattoi, kudamat ei tuldu plenaspäi: voinuvuozis läs yhtenmoizen kiiniotettuloin miäränke (4 559 000 nevvostolastu saldattua da 4 376 300 nemsoin saldattua) Nevvostoliiton plenaspäi kiändyi roindumuale 90,4 % libo 3 956 300 saldattua, nemsoin plenaspäi — 45,2 % libo 2 059 000 saldattua. === Ainehelline vahingo === Ainehelline vahingo oli läs kolmas vuitti Nevvostoliiton kaikes kanzallizes rikkahukses. Voinan aigah oli rikottu Nevvostoliiton 1710 linnua, enämbi 70 tuhattu pos’olkua da kyliä, läs 32 tuhattu zavodua da fuabrikkua, 84 tuhattu školua, ammatillistu da korgeiškolan opastuslaitostu, 65 tuhattu kilometrii raududorogua, läs 16 tuhattu paravozua, 428 tuhattu raududoroguvagonua; hävitettih 36,8 miljonua gektuarua kylvömuadu, 267 tuhattu muatalohustehniekkua, kymmenii miljonoi poččiloi, lambahii, kozii, kodilinduloi, sarvipiäžiivattoi. Sidä paiči suuri, toiči igäzekse roinnuhgi vahingo oli luajittu kul’tuuran mustomerkilöile, kudamat oldih valloitettuloil alovehil. Oli hävitetty libo vietty Germuanieh 1 miljonu 177 tuhattu kul’tuuran mustomerkii, niilöin luvus: kiškottu 427 muzeidu; hävitetty 1670 kirikkyö, 44 tuhattu kul’tuurudvorčua da kirjastuo; kaimattu enämbi 564 tuhattu taidotevostu. Nacistoin kuulužin taidotevoksien varrastus oli meripihkuperti, kudai ligakuul vuvvennu 1941 viettih Jekaterinan dvorčas Carskoije Seloh. === Voinan piästöluonneh === Suuren Ižänmuallizen voinan piästöluonneh oli sit: * Nevvostolazil rahvahil oli merkittävy rouli Germuanien nacizman hävittämizes, kudai oli kaikele muailmale varavonnu; * Nevvostolazet rahvas puolistettih oma oigevus rippumattomah da iččenäzeh kehitykseh; * Ruskien Armien sodatoimet avvutettih Jevroupan mualoin fašizmas piäständäs da miljonoin hengien eloksen pellastamizes; * Voiton tulokset — Jaltu-Potsadaman sistiemu da Yhtistynnyöt Kanzukunnat tarkoitettih rahvaskunnan piästämisty voinan absol’utizacies kanzoinvälizien välilöin ohjuandan universualizennu tavannu. Rahvahien fašizmas piästämine voinan enzipäivis oli tärgevimii. N’urnbergan tribunualu viäritti 19 hengie sodarikoksis (suudi 12 heis kuolemah, а 3 — igäzeh vangičukseh) da muailman tazol viäritti nacizmua da fašizmua ilmivönny. Muailman piäständy nacizmas rodih XX vuozisuan tärgiekse soda-poliittizekse tapahtumakse. == Abu Nevvostoliitole liittolazien puoles == Jo 22. kezäkuudu vuvvennu 1941 Yhtistynnyön Kuningaskunnan piäministru U. Čerčill ilmoitti kannatukses Nevvostoliitole yhtehisty vihollistu vastah. 12. heinykuudu allekirjutettih Nevvostoliitto-brituanielaine sobimus yhtehizis toimilois Germauniedu vastah. Heinykuul-elokuul vuvvennu 1941 samanmoizet sobimukset oli allekirjutettu Čehoslovuakien da Pol’šan emigrantuhalličuksienke. Pol’šan halličuksenke sovittih pol’šalazien kanzalazien, kudamat puututtih plenah jälles 1939 vuottu, armien luajindas Nevvostoliiton alovehel. 24. syvyskuudu vuvvennu 1941 Nevvostoliitto liityi Atlantin hartieh, ilmoitti erillizen mielen eri kyzymyksis. 29. syvyskuudu — 1. ligakuudu vuvvennu 1941 Moskovas piettih Nevvostoliiton, Yhtistynnyzien Kanzukundien da Amierikan Yhtysvaldoin ezittäjien nevvottelu, kudai loppih sobimuksen allekirjutandah tehniekan, oružan da muuloin tavaroin tuondas. Liittolazien abu meni enimyölleh lend-lizan ohjelman hantuzis. [[Amerikan Yhtysvallat|Amierikan Yhtysvallat]] da [[Yhtistynnyh kuningaskundu|Yhtistynnyh Kuningaskundu]] työttih Nevvostoliittoh oružua, einehty, ainehtu, rohtuu da trasportua. Amierikan tiedoloin mugah vuvven 1945 syvyskuukse Nevvostoliittoh työttih 14 795 lendokonehtu, 7056 tankua, 8218 zeniittuoružua, 131 600 pulem’outtua daigi sadoi tuhanzii mašinoi, lokomotiivoi, vagonoi da merkittävy miäry einehty da rahvahan käyttötavarua. [[Yhtistynnyh kuningaskundu|Yhtistynnyh Kuningaskundu]] työndi 3384 lendokonehtu da 4292 tankua, Kanuadu — 1188 tankua. Erähät konvoit oli hävitetty nemsoin vienalazien venehien avul. Tuondan miäry lend-lizan mugah oli vähin vuvvennu 1941 (0,5% kogonazes miäräs), kazvoi vuvvennu 1942 (7:ssäh %) da oli suurin vuozinnu 1944—1945. Senke yhtes Nevvostoliitto äijän kerdua pani merkile sen, ku voinan piäjygevyöt Päivännouzufrontal kuuluttih Nevvostoliitole. Amierikan ezittäi G. Gopkins pani merkile, ku Nevvostoliiton voitto oli suadu «ven’alazen armien urholližuon da veren vuoh». Nägyvästi Nevvostoliittuo avvutti Mongoulii: andoi läs 500 tuhattu hebuo (20% kaikis Ruskies Armies käytettylöis), enämbän 500 tuhattu tonnua lihua, ylen äijän villua, lyhytty turkii da toizii tavaroi. Läs 30 tuhattu hebuo ostettih omih dengoih [[Mongoulii|Mongoulien]] eläjät da annettih sit net [[Nevvostoliitto|Nevvostoliitole]]. == Lähtiet == [[Kategourii:Suuri Ižänmualline soda]] pq8osnd9je9sg9np3o54rcwrpzkfux6 0 17663 53308 2026-11-04T12:10:12Z Miro Tuomi 8600 Uuzi sivu: {| class="infobox" style="border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; color: #000; padding: 5px; width: 290px; font-size: 90%; float: right; clear: right; margin: 0 0 1em 1em; border-collapse: collapse;" |- | colspan="2" style="text-align: center; padding: 4px 4px 0 4px; font-size: 95%; color: #54595d;" | Nähtävys |- ! colspan="2" style="text-align: center; font-size: 110%; padding: 4px; font-weight: bold;" | Kižin pogostan aidu |- | colspan="2" style="text-align:... 53308 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; color: #000; padding: 5px; width: 290px; font-size: 90%; float: right; clear: right; margin: 0 0 1em 1em; border-collapse: collapse;" |- | colspan="2" style="text-align: center; padding: 4px 4px 0 4px; font-size: 95%; color: #54595d;" | Nähtävys |- ! colspan="2" style="text-align: center; font-size: 110%; padding: 4px; font-weight: bold;" | Kižin pogostan aidu |- | colspan="2" style="text-align: center; padding: 5px;" | [[File:RIAN archive 89956 Kizhi museum preserve.jpg|275px|Kižin pogostan aidu]] |- | style="padding: 5px; font-weight: bold; vertical-align: top; width: 35%;" | Mua | style="padding: 5px; vertical-align: top;" | [[Ven'a]] |- | style="padding: 5px; font-weight: bold; vertical-align: top;" | Sijoittumine | style="padding: 5px; vertical-align: top;" | [[Kiži]] |- | style="padding: 5px; font-weight: bold; vertical-align: top;" | Arhitektoru (arhifiktorat) | style="padding: 5px; vertical-align: top;" | [[Aleksandr Opolovnikov]] |- | style="padding: 5px; font-weight: bold; vertical-align: top;" | Stuatussu | style="padding: 5px; vertical-align: top;" | OKH № [https://toolforge.org 1010021058] |} '''Kižin pogostan aidu''' on Ven'an Pohjazen XVIII vuozisuan tavallizen aijan makiettu, sen on luajittu A. V. Opolovnikovan projektan mugah vuvvennu 1959. Se on Kižin pogostan alguperäzen XVIII vuozisuan aijan elävytyksenny. Kuuluu UNESCON Muailman kul’tuuruperindön objektah "Kižin pogostu". Kul’tuuruperindön objektu federuallizen merkičyksenke. == Kuvailu == Aidu, kudaman piduhus on läs 300 metrii, on Kižin pogostan mollembas kirikös da kelloajallois ymbäri. Se on seinänmuodoine parzisalvos kaksipuolizen levonke alustal vierinkivilöis. Aijas on kolme tulenduveriädy: piälimäine päivänlaskun, pohjaine da päivännouzun tulenduveriät. Pokrovan kirikön rinnal aijan päivänalaskun čuras on pogostan piätulenduveräi. Sih kuulutah kaksipuolizet vorotat da aiduveräi järielöis paččahis. Vorotoin bokkupuolis ollah kohtikulmikkomuodozet viiziseinäzet tuohuslaukat. Joga laukan piäoččuseinäs on ikkun. Ikkunois ollah alah heittyjät ikkunlavvat. Kaksipuoline levo on yhtehine laukoil da tulenduveriäl, se on korgiembi aijan piäozan levuo. Aijan ulgopuoles tuohuslaukkoin ies on laudahine late. Sen piäl ollah levon agjat. Tulendurakendehen korgevus on 2,25 metrii, piduhus — 14 metrii. Piävorotoin prototiipannu käytettih Il'l'an Vodlajärven pogostan vorottoi Puudogan piiris. Pohjazen da päivännouzun tulendukohtis ollah aiduveriät, kudamat on luajittu vestettylöin rešotkoin muodozikse. Kižin pogostan aiduveriät ollah kui Počozerskoin pogostan aiduveriät Arhangelin alovehel (nygöi ei ole olemas). Kolmen tulendukohtan ližäkse aijas on bašn’u. Se on luajittu pitkivimän päivänlaskun ozan lopus, sen luodehčupus da andau kogo rakendehele merkittävän omažuksen. Sen prototiipannu on bašn’u Oševenskois pogostas Arhangelin alovehel. Se on kohtikulmikkomuodoine salvos, sit on povualu  (ven.)olo.. Bašn’al on nellipuoline levo. Hos virrallizis lähtehis olemas olijua aidua pietäh endizen elävytyksenny, iče Opolovnikov oli sidä mieldy, ku :<blockquote>Ihan mostu aidua Kižin pogostas ymbäri ei olluh, ga mostu luaduu sai olla.</blockquote> == Histourii == Mittuine oli alguperäine aidu nägyy P. Zotovan grav’uuras ven. ''«Вид Кижинского погоста с западной стороны от пролива Онега озера»'', kudai oli luajittu vuvvennu 1785 Nikolai Ozereckovskoin  (ven.)olo. matkan kuvuamizekse Oniegujärvie myöte. XVIII vuozisuan dokumentois tulou ilmi, ku aidu oli puuhine da alustattah. Ga jo XIX vuozisuan allukse puuhine aidu vaihtettih kivihizeh kirpiččyvorotoinke da sit ei olluh puuhistu yläsalvostu. XIX vuozisuan kivihizes aijas tietäh, ku se oli 2⅛ aršinua korgei (läs 1,5 metrii) da pogostan nelläs puoles sit oldih tulenduveriät. Mainitah tuohuslaukas. Vuvvennu 1901 Ser'odka-kykän muanruadajan Mihail Afanasjevan lahjoituksih kirikön aidah luajittih uvvet rauduveriät. On tieduo sit, ku XX vuozisuan allus aijalluo oli vardoičuspertine. Nevvostoliiton aigah, enne voinua, vardoičuspertii käytti Kižin kylän laukku erilazien tavaroin varastoh niškoi. Vuvven 1945 mennes aijas jiädih rauduvorotat da aiduveräi. Konzu aloveh sanottih rauhoitetukse alovehekse, Kižin arhitektuuruansambl’an säilyttämizekse pidi azettua kaikes pogostas da aijas ymbäri ogahakas raudulangu. Vuvvennu 1956 vardoičusperti oli ylen pahas kunnos, sanottih, ku kirpiččykuarel tulenduveriäs raudurešotkanke ei ole nimittumua arhitektuuruarvuo. Pidi uvvistua aidu. Restauracien ruadoloih ottavui Moskovan arhitektoru A. V. Opolovnikov. Vuvven 1958 lopus piätettih uvvessah luadie puuhine salvettu aidu pogostas ymbäri. Opolovnikov käytti ezimerkinny Vodlajärven Il'l'an pogostan aidua Puudogan piiris da Počozerskoin pogostan aidua Arhangelin alovehel. Ezimerkinny čuppubašn’ale oli Oševenskoin pogostan aijan bašn’u. Opolovnikovan projektan mugah ruadoi oniegantagavon kirvesmiehien joukko M. K. Miševan johtol da vuvvennu 1959 ruavot paiči bašn’an nostandua oli loppiettu. Vuvvennu 1962 piettih arheolougine tutkimusmatku pogostan alguperäzen aijan löydämizekse. Sen aigah ei lövvetty puuhizen aijan jiännöksii. Azientiedäjät smietitäh, ku nämmä puuhizet jiännökset oli peittänyh nygyaigaine kiviaidu. Vuvvennu 1996 Kižin pogostan ansambl’an aidu sai virrallizen arhitektuuran paikallizen merkičyksenke mustomerkin stuatusan. Vuvvennu 2016 tämä stuatussu muutettih federuallizekse, mih nähte luajittih kirjutus vuvvennu 2017 Kul’tuuruperindön objektoin yhtehizeh valdivollizeh luvetteluh  (ven.)olo.. Nygözen aijan läs 60-vuodizen histourien aigah sidä mondu kerdua kohendettih. Vuvvennu 1968 kohendettih kivisalvostu. Vuvvennu 1991 vaihtettih venčat da luajittih ristu. Vuozinnu 2005, 2008 kohendettih päivännouzun aiduveräi. Mondu kerdua kohendettih levuo: vuozinnu 1991, 2003—2005 (pohjaine da luodehpuoli), 2018, 2021. Piettih kohendusruadoloi tuohuslaukois: vuvvennu 1996 pandih uuzi veräi, vuvvennu 2000 — laukkoi luajittih nygyaigazih tarbehih, vuozinnu 2004—2005 — kohendettih levo. == Sroičan kirikön alustu == Vuvvennu 1980 arheolougizen tutkimuksen aigah löyttih, ku nygözen aijan oza liidehozas on alustal, kudai ei koskei nygyaigazeh da vahnah aidah. Karjalan kodialovehmuzein ruadai L. I. Kapusta tiijusti, ku tämä alustu on XVIII vuozisuan lopus nostettavakse huavatun kivizen Sroičan kirikön alustannu. Se pandih vuodessah 1786, a kirpiččyseinii nostettih ikkunoissah. Ga ruadoloi ei puuttunuh loppie. Hos oli sil aigua movvannu nostua kivikirikkölöi, Kižin pogostu oli säilytännyh puuhizen arhitektuuran stiilin. Löytyn alustan muzejefikacii piettih pädemättömänny, sih niškoihäi pidi pal’l’stua alustu da rikkuo pogostan olii landšaftu. [[Kategourii: Ven'an kul'tuuruperindön mustomerkilöin objektat kirjaimikon mugah]] ovdbfwj583xk6njk0wkdxqjy588xn92 14 17664 53309 2026-11-04T12:11:30Z Miro Tuomi 8600 On luajittu tyhjy sivu 53309 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 10 17665 53312 2026-11-04T12:58:35Z Frhdkazan 283 Uuzi sivu: Norderney, Dünenlandschaft, Wegweiser -- 2025 -- 9437.jpg 53312 wikitext text/x-wiki Norderney, Dünenlandschaft, Wegweiser -- 2025 -- 9437.jpg 2ijr8b2nv012qbpxp1ck6dmxppfdjzd 10 17666 53313 2026-11-04T13:01:10Z Frhdkazan 283 Uuzi sivu: Die Himmelsscheibe von Nebra (CC BY 4.0) .webm 53313 wikitext text/x-wiki Die Himmelsscheibe von Nebra (CC BY 4.0) .webm px8q442waac08d2jvwunzs3qrx27dgb 0 17667 53314 2026-11-04T19:24:04Z Miro Tuomi 8600 Uuzi sivu: {| class="infobox" style="border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; color: #000; padding: 5px; width: 290px; font-size: 90%; float: right; clear: right; margin: 0 0 1em 1em; border-collapse: collapse;" |- ! colspan="2" style="background-color: #cedebd; text-align: center; font-size: 115%; padding: 4px; font-weight: bold; border: 1px solid #a2a9b1;" | Voiton puusto |- | colspan="2" style="text-align: center; padding: 5px; background: #fff;" | File:Embankment Onezhsk... 53314 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; color: #000; padding: 5px; width: 290px; font-size: 90%; float: right; clear: right; margin: 0 0 1em 1em; border-collapse: collapse;" |- ! colspan="2" style="background-color: #cedebd; text-align: center; font-size: 115%; padding: 4px; font-weight: bold; border: 1px solid #a2a9b1;" | Voiton puusto |- | colspan="2" style="text-align: center; padding: 5px; background: #fff;" | [[File:Embankment Onezhskaya (2).jpg|275px|Voiton puusto Petroskois]] |- ! colspan="2" style="background-color: #e2edd3; text-align: center; padding: 4px; font-weight: bold; border: 1px solid #a2a9b1;" | PIÄTIIJOT |- | style="padding: 5px; font-weight: bold; vertical-align: top; width: 35%;" | Pinduala | style="padding: 5px; vertical-align: top;" | 14,3 gektuarua |- | style="padding: 5px; font-weight: bold; vertical-align: top;" | Perustandupäivy | style="padding: 5px; vertical-align: top; font-weight: bold; color: #b03060;" | [[1945]] |- | style="padding: 5px; font-weight: bold; vertical-align: top;" | Stuatussu | style="padding: 5px; vertical-align: top; font-size: 95%; line-height: 1.3em;" | [[File:Coat of arms of the Republic of Karelia.svg|18px|link=]] [[Ven'an Federacien kul'tuuruperindön objektat|Ven'an rahvahien kul'tuuruperindön objektu]]<br><span style="font-size: 90%; color: #54595d;">alovehelline merkičendö<br>Reg. № [https://toolforge.org 101931324250005]</span> |- ! colspan="2" style="background-color: #e2edd3; text-align: center; padding: 4px; font-weight: bold; border: 1px solid #a2a9b1;" | SIJOITTUMINE |- | style="padding: 5px; font-weight: bold; vertical-align: top;" | Mua | style="padding: 5px; vertical-align: top;" | [[File:Flag of Russia.svg|22px|border|link=Ven'a]] [[Ven'a]] |- | style="padding: 5px; font-weight: bold; vertical-align: top;" | Linnu | style="padding: 5px; vertical-align: top; font-weight: bold; color: #b03060;" | [[Petroskoi]] |} '''Voiton puusto''' on puusto [[Petroskoi|Petroskoin linnas]]. Se sijoitui linnan hiestouriellizeh keskuččah Oniegujärven rannal, alovehele, kudai on rajakkai Oniegujärven randupihan, Karl Marksan prospektan, Puškinan uuličan da Levašovan kävelykujonke. Puusto on Karjalan tazavallan kul’tuuruperindön objektu. == Histourii == ; Uuličču Vuozisuan XVIII allus Oniegujärven randupiha Petroskoin keskučas oli tavalline uuličču kodiloin, ogrodoin da saduzienke, sie oli haldivorakendustu, varastuo, pihahuonustu, valgamuo. Täs, Sobornoin uuličan (nygözen Karl Marksan prospektan) čupus vuvves 1818 lähtijen kaksikerroksizes kivitalois oli Petroskoin hengelline ujezdan da prihodan opisto, kuduas suan vuvven aigua opastui da piäzi enämbi 1200 hengie. XIX vuozisuan puolivälis Petroskoin uuliččoin da lagevoloin kuvuamizen kirjois tämä uuličču oli nimel ''Suuri randupiha'', sen rajat oldih merkitty Lohijoven jovensuus Širokaja-uliččassah, nygöine Levašovan kävelykujo. Heinykuus vuvvennu 1873 randupihal Petroskoin yhtehizen valgamon lähäl avattih Palermo-hoteli, kuduas oli pertilomuu. Oligi randupihal gost’upiha muanruadajih niškoi. Elokuus vuvvennu 1885 Petroskoin linnan duuman piätökses uuličale annettih uuzi Vladimirskaja-nimi Suuren kniäzin Vladimir Aleksandrovičan Petroskoile kävyndän mustokse. Vuvvennu 1897 avattih valdivon viinuvarasto Vladimisrskaja- da Bol’šaja Podgornaja (nygöine Sverdlovan uuličču) -uuliččoin čuppuh kaksikerroksizeh kivitaloih, kuduas oli laukku lähtendyveriänke randupihah päi. Sie spirtas luajittih da myödih stolaviinua da valeltih spirtua. Varastoh kuului 17 valdivon viinan myöndykohtua. Enzimäzen muailman voinan aigua vuvvennu 1914 voimah tulluzen kuivan kieldozakonan mugah zavodu salvattih. Se uvvessah algai toimindan spirtan da viinan zavodannu vuvvennu 1925. Lik’ouru- da viinuzavodu randupihal ruadoi vuodessah 1940, sie valmistettih valgiedu viinua, kargiedu da magiedu viinua, lik’ourua, magiedu, jälgisöymine- da marjulik’ourua. Nevvostoliiton da Suomen välizen voinan (1941—1944) loppiettuu Petroskoin Petrovskoi-lik’ouru- da viinuzavodu avavui uuzis tuotandotilois Rigačinan uuličal. Vuvves 1901 algajen Vladimirskaja-uuličal kupčuttaren Ipatovan talois, kudai oli ostettu da srojittu uudehes inženieru Bel’akovan projektan mugah, ruadoi Anuksen gubernien haldivo. Vuozien 1900 allus uuliččua da järven randupihua pitkin istutettih toppoli-puudu. Elokuus vuvvennu 1911 Petroskoin linnan piälikön Vasilii Lisanovan  (ven.)olo. ehoitukses lik’ouru- da viinuzavodan lähäl piädykauti nostetus kolmekerroksizes kivitalois algai ruandan Olonija-yhtymyksen piivonkeitändyzavodu (1923—1941 vuozinnu zavodu ruadoi nimel "Karelija"). Zavodan rakenduksis oldih hienondus-, žiitas läbi laskendu- da keitändytilat. Tuotandon korgeiluadustu konehtamistu turvai azetettu höyrykoneh, kudaman vägevys oli kaksitostu hevon voimua. Piivon kaikkiensuvaittavien "martovskoje", "pil’zenskoje" da "bavarskoje" luaduloin ližäkse luajittih minerualu- da fruktuviet. Vuvven 1917 jälgeh Vladimirskaja-uuličan nimi oli uvvessah muutettu, se rodih ''Onieganjärven randupihakse''. Nevvostoliiton da Suomen välizen voinan aigua (1941—1944) kai Petroskoin rakendettu keskusrannikko, Oniegujärven randupihan rakenduksetgi, oldih hävitetty kogonah. ; Puusto Voinan loppiettuu randualoveh oli annettu linnan Voiton puuston järjestämizekse. Vuozinnu 1950—1960 ylen tervän, linnalazien avun vuoh, linnas piettih suurimat puuloin da tuhjoloin istutusruavot. Istutettih hajutoppolii, raidua, tuhkukl’onua. Vähäzin sai istuttua lehtikuustu, väzipuudu, koivuu da jasenii. Kaikkiedah oli istutettu 43 lajii puudu da tuhjuo. Vuvvennu 1978 Petroskoin linnan 275-vuozipäivänny puustoh liittyjäh pienembäh puustoh Karjalan kodialovehmuzein talois Urickoin prospektal siirrettih Pedri I:n mustopačas. Kylmykuus vuvvennu 2012 tämä pieni puusto sai virrallizen nimen — Pedrun pieni puusto. Vuozinnu 1985—1987 randupuuston alovehel piettih tervehyönhoijon da paikan kuanduruadoloi, ruokittih toppolin emäččypuut. Vuozinnu 1994—1996 luajittih jallaikävelendyrandupiha graniitas. Vuvvennu 1995 randupihal, Levašovan prospektan os’s’an kohtal, nostettih kivine lebokoda-rotondu (arhitektoru N. N. Ovčinnikov). Vuozien 1990 loppupuolel da vuozien 2000 allus randupihua pitkizin rodih Ulgoilmu -arhitektuuru-da kuvanvestotaijon gallerei, kudai ezittäy Petroskoile ystävyslinnoin lahjoitettuloi avangardan ja postmodernan stiilin tevoksii. Sulakuus vuvvennu 2019 Voiton puuston histourielline nimi virrallizesti annettih järelleh [[Petroskoi|Petroskoin]] randupuustole. == Kirjalližus == * Сады и парки в истории Петрозаводска / А. С. Лантратова, Е. Е. Ициксон, Е. Ф. Марковская, Н. В. Куспак. — Петрозаводск: ПетроПресс, 2003. — 160 с. — <nowiki>ISBN 5-8430-0082-6</nowiki>. * Улицы и площади старого Петрозаводска / к. и. н. Жульников А. М.. — Петрозаводск: Карельский государственный краеведческий музей, 2003. — 48 с. — <nowiki>ISBN 5-94804-020-8</nowiki>. [[Kategourii:Savut da puustot kirjaimikon mugah]] [[Kategourii:Petroskoin savut da puustot]] [[Kategourii:Uvvellehnimitetyt muantiijolliset paikat]] [[Kategourii:Karjalan tazavallan kul'tuuruperindön mustomerkilöin luvettelu]] [[Kategourii:Ven'an kul'tuuruperindön mustomerkilöin objektat kirjaimikon mugah]] [[Kategourii:Kul'tuuruperindön alovehellizet objektat Karjalan tazavallas]] c3ibytzfz5mzortnp0jb9flx65be39l 14 17668 53315 2026-11-04T19:25:23Z Miro Tuomi 8600 On luajittu tyhjy sivu 53315 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 0 17669 53321 2026-11-05T10:35:08Z Miro Tuomi 8600 Uuzi sivu: '''Vladimir Il'jič Lenin''' (tovelline sugunimi — Uljanov; 22.sulakuudu 1870, [[Simbirsku]] — 21. pakkaskuudu 1924, [[Suuret Gorkat]], Moskovan gubernii) on [[Ven'a|ven'an]] vallankumovusmies, marksizman suuri teoretiekku, [[Nevvostoliitto|nevvostoliiton]] poliittine da valdivomies. Bol'ševiekkoin puolovehen (RSDRP (b)) alguhpanii, Vuvven 1917 Ligakuun vallankumovuksen piälimäzii järjestäjii, Ven'an federatiivizen socialistizen nevvostotazavallan da Nevvostoliitto|Nev... 53321 wikitext text/x-wiki '''Vladimir Il'jič Lenin''' (tovelline sugunimi — Uljanov; 22.sulakuudu 1870, [[Simbirsku]] — 21. pakkaskuudu 1924, [[Suuret Gorkat]], Moskovan gubernii) on [[Ven'a|ven'an]] vallankumovusmies, marksizman suuri teoretiekku, [[Nevvostoliitto|nevvostoliiton]] poliittine da valdivomies. Bol'ševiekkoin puolovehen (RSDRP (b)) alguhpanii, Vuvven 1917 Ligakuun vallankumovuksen piälimäzii järjestäjii, Ven'an federatiivizen socialistizen nevvostotazavallan da [[Nevvostoliitto|Nevovvostoliiton]] rahvahan komissuaroin nevvoston enzimäine piälikkö, muailman histouries enzimäzen socialistizen valdivon luadii. iuzll1t1hojmwucstpzsemwd4b1r7lf 53322 53321 2026-11-05T10:36:33Z Miro Tuomi 8600 53322 wikitext text/x-wiki {{UIC}} '''Vladimir Il'jič Lenin''' (tovelline sugunimi — Uljanov; 22.sulakuudu 1870, [[Simbirsku]] — 21. pakkaskuudu 1924, [[Suuret Gorkat]], Moskovan gubernii) on [[Ven'a|ven'an]] vallankumovusmies, marksizman suuri teoretiekku, [[Nevvostoliitto|nevvostoliiton]] poliittine da valdivomies. Bol'ševiekkoin puolovehen (RSDRP (b)) alguhpanii, Vuvven 1917 Ligakuun vallankumovuksen piälimäzii järjestäjii, Ven'an federatiivizen socialistizen nevvostotazavallan da [[Nevvostoliitto|Nevovvostoliiton]] rahvahan komissuaroin nevvoston enzimäine piälikkö, muailman histouries enzimäzen socialistizen valdivon luadii. 74pq30e1rrl4hkr563gehjmfvrfcvxx 53323 53322 2026-11-05T10:37:21Z Miro Tuomi 8600 53323 wikitext text/x-wiki {{UIC}} '''Vladimir Il'jič Lenin''' (tovelline sugunimi — Uljanov; 22.sulakuudu 1870, [[Simbirsku]] — 21. pakkaskuudu 1924, [[Suuret Gorkat]], Moskovan gubernii) on [[Ven'a|ven'an]] vallankumovusmies, marksizman suuri teoretiekku, [[Nevvostoliitto|nevvostoliiton]] poliittine da valdivomies. [[Bol'ševikat|Bol'ševiekkoin]] puolovehen (RSDRP (b)) alguhpanii, Vuvven 1917 Ligakuun vallankumovuksen piälimäzii järjestäjii, Ven'an federatiivizen socialistizen nevvostotazavallan da [[Nevvostoliitto|Nevovvostoliiton]] rahvahan komissuaroin nevvoston enzimäine piälikkö, muailman histouries enzimäzen socialistizen valdivon luadii. edgkmxg98bmo3ezhqi732drtgmgrwyg 53324 53323 2026-11-05T10:38:08Z Miro Tuomi 8600 53324 wikitext text/x-wiki {{UIC}} '''Vladimir Il'jič Lenin''' (tovelline sugunimi — Uljanov; 22.sulakuudu 1870, [[Simbirsku]] — 21. pakkaskuudu 1924, [[Suuret Gorkat]], Moskovan gubernii) on [[Ven'a|ven'an]] vallankumovusmies, marksizman suuri teoretiekku, [[Nevvostoliitto|nevvostoliiton]] poliittine da valdivomies. [[Bol'ševikat|Bol'ševiekkoin]] puolovehen (RSDRP (b)) alguhpanii, Vuvven 1917 Ligakuun vallankumovuksen piälimäzii järjestäjii, Ven'an federatiivizen socialistizen nevvostotazavallan da [[Nevvostoliitto|Nevovvostoliiton]] rahvahan komissuaroin nevvoston enzimäine piälikkö, muailman histouries enzimäzen socialistizen valdivon luadii. == Lähtiet == pnpbpk9yn20bq8dljmcs3m7keburja6