Wikipedii olowiki https://olo.wikipedia.org/wiki/Pi%C3%A4sivu MediaWiki 1.48.0-wmf.3 first-letter Medii Erikoine Pagin Käyttäi Käyttäi pagin Wikipedii Wikipedien paginat Failu Failu pagin MediiWiki MediiWiki pagin Šablonu Šablonu pagin Abu Abu pagin Kategourii Kategourii pagin TimedText TimedText talk Moduuli Keskustelu moduulista Event Event talk 0 4060 53364 51256 2026-11-08T09:12:12Z Miro Tuomi 8600 53364 wikitext text/x-wiki [[Failu:SB_-_Altay_shaman_with_drum.jpg|250px|thumb|Ven'alaine poštukarti, kuva: S. I. Borisov, ''Naisšamuanu da barabuanu'', Altai, 1911.]]__NOTOC__ '''Šamanizmu''' tarkoittau hengellisty kul'tuurua, kuduas šamuanal on keskehine rouli.<ref name="Kielitoimiston sanakirja">{{Kirjuviiteh | Tevos=Kielitoimiston sanakirja | Seliteh=Kotimaisten kielten tutkimuskeskuksen julkaisuja 132. Internet-versio MOT Kielitoimiston sanakirja 1.0 | Ilmahpiäständykohtu=Helsinki | Ilmahpiästäi=Kotimaisten kielten tutkimuskeskus ja Kielikone Oy | Vuozi=2004 | Tunnusteh=ISBN 952-5446-11-5}}</ref> Šamuanu on yhtehizön jäzen, kuduas uskotah, ku hänel on yliluonnollizii neroloi. Šamuanu tavan mugah on parandai da tiedäi, häi nevvou monenjyttymis probliemois da ruadau yhtyssivoksennu hengimuailman da yhtehizön välil.<ref name="Spectrum">{{Kirjuviiteh | Tevos=Spectrum tietokeskus: 16-osainen tietosanakirja. 10. osa, Rad–Sio | Ilmahpiäständykohtu=Porvoo Helsinki Juva | Ilmahpiästäi=WSOY | Vuozi=1979 | Tunnusteh=ISBN 951-0-07249-4}}</ref> == Šamanizmuristikanzan histouries == Arheolougien tiijoloin mugah, šamanistu rituaalua luajittih Siberis vie neolietan aijas da bronzan aijas. Ezimerkikse, Ylä-Amuran, Päivännouzu-Baikalin da [[Jakutija|Jakutijan]] eri piirilöin säilynyöt kirjutuškirjutukšet ollah nykyaikanien evenkojen myöhäiseoliittien kantatuattojen muinaisien šamanisien tapojen tovissukšena.<ref>Varlamov A.N. Soningi Dulin Buga: etnogenez da etnine histourii evenkoil. - Novosibirsk: Наука, 2022. - S. 185-192. </ref> Toisin migu enimyöllizii uskonnollzii opastuksii, kudamii on luadinuh se libo toine perustai, šamanizmu on muodostunnuh luonnollistu, histouriellistu dorogua myöte. Muailman heijastujan tietyllä astehel ristikanzoin mieldy myöte miittisen universuman kuva tuli moizekse merkičykse da kehittynyökse, ku sellittiä sidä voijah vaigu yksilöt, kudamil oli eriluaduzii voimii da kudamat oldih eriluaduzien valmehien mugah.<ref>Aref'jev V. E. Johdatus turizmah: opastunduvehke. - Barnaul: AGU, 2002. - 282 s. </ref> Enimyöllizis yhteiskunnis rodih tarve "keskustajale" ristikanzan da toizen muailman välil. <ref>https://www.npacific.ru/np/library/publikacii/steller/28.htm</ref> == Viittehet == {{Viittehet}} [[Kategourii:Šamanizmu|*]] [[Kategourii:Uskondot]] 4ayhygqvfqv6eaazf1wzku6917pfqgb 0 5041 53362 50861 2026-11-08T08:36:18Z Miro Tuomi 8600 53362 wikitext text/x-wiki {{Ristikanzu}} '''Julius Caesar''' ([[12. heinykuudu]] 100 enne meijän aijanluguu – [[15. kevätkuudu]] 44 enne meijän aijanluguu) on muinasriimalaine valdivonvallas da poliitiekas olluh, vojennoi piälikkö, kirjuttai. Oli konsulannu vuozinnu 59, 48, 46, 45 da 44 enne meijän aijanluguu, diktuattorannu vuozinnu 49, 48-47 da 46-44 enne meijän aijanluguu, suuri pontifiekku vuvves 63 enne meijän aijanluguu algajen. [[Failu:Giulio cesare, 110 ca. da originale del 50 ac ca. 6038.JPG|thumb|300.px|alt=Julius Caesar|Julius Caesar]]Vahnah patritsianskoih suguh kuulujannu Caesar toine toizele peräh sai kaikkii tavallizii riimalazii virgoi da sai ičele kuulužan nimen konservatiivizien senuattoroinke vastustamizis. Vuvvennu 60 enne meijän aijanluguu perusti enzimäzen triumviratan – kolmikkoliiton – vie kahten vaikutusvaldazien poliitiekoinke – Gnaeus Paompeisus Magnus da Marcus Licinius Crassus. Vuvves 58 enne meijän aijanluguu algajen enämbi kaheksua vuottu oli nygözien Šveitsuarien, Frantsien, Belgien, Germuanien da Velikobrituanien alovehil Gallicuman voinal, kudaman jälles liitti Riimskoih imperieh vägi suuren alovehen Atlantiekan valdumerespäi Reinassah da sai ičelleh nerokkahan vojennoin piälikön kunnivon. Allus 49 vuottu enne meijän aijanluguu algoi kanzallizen voinan, sendäh ku ei voinnuh piästä sobuh senuattoroinke moizis dielolois, kui hänen järilleh tulendu Riimah da suvvon koskemattomus virgurikoksis (valličendois elol muanitandas, virginiekoile kädehandolois, sobimuksien rikondas, vägivallas da toizis). Nelläs vuvves Caesar pergi senuatan kannattajat Itualies, Ispuanies (kahteh kerdah), Gretsies da Afriekas, myös häi pergi Egiptan da Pontan halliččijoin voiskat. Caesar oli armahtuksen poliitiekan kannattai, ga samal aigua kuaznii monii omii piävastustajii. Tävvelleh voiton suaduu häi otti iččeh käzih konsulan vallan da diktuattoran erivallan (jälgimäi kogo ijäkse virrannu), pidi uvvistustu yhteiskunnan kaikis puolis. Caesarii vie eläjes ruvettih pidämäh jumalannu, voittajan vojennoin piälikön imperuattoru-arvonimi rubei kuulumah hänen nimeh. Caesarin tapettuu hänen omahine Gaius Octavius otti hänen nimen da sai enimän hänen perindön perindöbumuagan mugah. Tuliel hänes rodih enzimäine imperuattoru. Caesaris oldih eri mieldy eläjes da tämä säilyi Riiman imperien aigahgi: hänen nimie da kunnivuo kaikelleh puhtastettih halliččijoin kannattajat, a vastustajat kiitettih hänen tapettuloi da peittoliittolazii. Tundietunnu Caesar oli Keskiaigua da Uvven aigua. Paiči poliittistu da vojennoidu ruaduo Caesarii tundietah kirjuttajannu. Häi kirjutti prostoih da selgieh luaduh, sendäh hänen kirjutuksii pietäh muinas-riimalazen literatuuran klassiekannu da niidy käytetäh latinan kieleh opastandas. Caesarin nimeh liitetäh kaizer- da tsuari -arvonimet, myös seiččemenden kuun nimi monis kielis – ijul’. == Lähiet == [[Kategourii:Histourii|C]] [[Kategourii:Histouriellizet ristikanzat|C]] [[Kategourii:Rodivunnuot 12. heinykuudu]] [[Kategourii:Kuolluot 15. kevätkuudu]] bogc1x7ndfymwf17zvkfdir8pkobfo0 0 17211 53361 52689 2026-11-07T18:21:13Z Fembriha 8650 /* Alovehet */ 53361 wikitext text/x-wiki [[File:Map of USA with state names and territories livvikse.png|thumb|Yhtysvalloin ozavaldivot da eloitetut alovehet kartal]] [[Amerikan Yhtysvallat]] ollah [[liittovaldivo]], kudai yhtistäy 50 [[Yhtysvaldoin ozavaldivot|ozavaldivot]], kudamat kai on juattu piirikundih (libo samanlazih). Muan piälinnan [[Vašington|Washingtonan, D.C.]], aloveh on eroitettu ozavaldivoloin ulgopuolizeh eri haldivollisalovehellizeh yksikköh – Columbian liittopiiri. Ližäkse Yhtysvaldoih kuuluu joukko suaristoalovehii, kudamat ei olla mittumantah ozavaldivon oza. {{-}} ==Ozavaldivot== {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" ! scope="col" width="150" |Aloveh ! class="unsortable" |Flagu ! class="unsortable" |Liittymispäivy ! class="unsortable" |Poštukoodu ! scope="col" width="080" |Piälinnu !Suurin<br />linnu !Rahvaslugu<br />(2020)<ref name="ABSQPOP">Resident Population for the 50 States, the District of Columbia, and Puerto Rico: 2020 Census https://www2.census.gov/programs-surveys/decennial/2020/data/apportionment/apportionment-2020-table02.pdf</ref> !Pinduala<br />(km²)<ref name="pinduala">State Area Measurements and Internal Point Coordinates https://web.archive.org/web/20180316004512/https://www.census.gov/geo/reference/state-area.html</ref> |- style="text-align:center" |'''[[Alabama]]'''|| [[File:Flag of Alabama.svg|80px]] || [[14. talvikuudu]] [[1819]] || AL || [[Montgomery (Alabama)|Montgomery]] || [[Huntsville (Alabama)|Huntsville]]|| style="text-align:right" |5 024 279|| style="text-align:right" | 135 767 |- style="text-align:center" |'''[[Alaska]]'''|| [[File:Flag of Alaska.svg|80px]] || [[3. pakkaskuudu]] [[1959]] || AK || [[Juneau]] || [[Anchorage]] || style="text-align:right" |733 391|| style="text-align:right" | 1 723 337 |- style="text-align:center" |'''[[Arizona]]'''|| [[File:Flag of Arizona.svg|80px]] || [[14. tuhukuudu]] [[1912]] || AZ || [[Phoenix]] || Phoenix || style="text-align:right" |7 151 502|| style="text-align:right" | 647 797 |- style="text-align:center" |'''[[Arkansas]]'''|| [[File:Flag of Arkansas.svg|80px]]|| [[15. kezäkuudu]] [[1836]] || AR || [[Little Rock]] || Little Rock || style="text-align:right" |3 011 524|| style="text-align:right" | 137 732 |- style="text-align:center" |'''[[Colorado]]'''|| [[File:Flag of Colorado.svg|80px]] || [[1. elokuudu]] [[1876]] || CO || [[Denver]] || Denver || style="text-align:right" |5 773 714|| style="text-align:right" | 269 601 |- style="text-align:center" |'''[[Connecticut]]'''|| [[File:Flag of Connecticut.svg|80px]] || [[9. pakkaskuudu]] [[1788]] || CT || [[Hartford]] || [[Bridgeport]] || style="text-align:right" |3 605 944|| style="text-align:right" | 14 357 |- style="text-align:center" |'''[[Delaware]]'''|| [[File:Flag of Delaware.svg|80px]] || [[7. talvikuudu]] [[1787]] || DE || [[Dover (Delaware)|Dover]] || [[Wilmington (Delaware)|Wilmington]]|| style="text-align:right" |989 948|| style="text-align:right" | 6 446 |- style="text-align:center" |'''[[Florida]]'''|| [[File:Flag of Florida.svg|80px]] || [[3. kevätkuudu]] [[1845]] || FL || [[Tallahassee]] || [[Jacksonville (Florida)|Jacksonville]] || style="text-align:right" |21 538 187|| style="text-align:right" | 170 312 |- style="text-align:center" |'''[[Georgii]]'''|| [[File:Flag of the State of Georgia.svg|80px]] || [[2. pakkaskuudu]] [[1788]] || GA || [[Atlanta]] || Atlanta || style="text-align:right" |10 711 908|| style="text-align:right" | 153 910 |- style="text-align:center" |'''[[Havaiji]]'''|| [[File:Flag of Hawaii.svg|80px]] || [[21. elokuudu]] [[1959]] || HI || [[Honolulu]] || Honolulu || style="text-align:right" |1 455 271|| style="text-align:right" | 28 313 |- style="text-align:center" |'''[[Idaho]]'''|| [[File:Flag of Idaho.svg|80px]] || [[3. heinykuudu]] [[1890]] || ID || [[Boise]] || Boise || style="text-align:right" |1 839 106|| style="text-align:right" | 216 443 |- style="text-align:center" |'''[[Illinois]]'''|| [[File:Flag of Illinois.svg|80px]] || [[3. talvikuudu]] [[1818]] || IL || [[Springfield (Illinois)|Springfield]] || [[Chicago]] || style="text-align:right" |12 812 508|| style="text-align:right" | 149 995 |- style="text-align:center" |'''[[Indiana]]'''|| [[File:Flag of Indiana.svg|80px]] || [[11. talvikuudu]] [[1816]] || IN || [[Indianapolis]] || Indianapolis || style="text-align:right" |6 785 528|| style="text-align:right" | 94 326 |- style="text-align:center" |'''[[Iowa]]'''|| [[File:Flag of Iowa.svg|80px]] || [[28. talvikuudu]] [[1846]] || IA || [[Des Moines]] || Des Moines || style="text-align:right" |3 190 369|| style="text-align:right" | 145 746 |- style="text-align:center" |'''[[Kalifournii]]'''|| [[File:Flag of California.svg|80px]] || [[9. syvyskuudu]] [[1850]] || CA || [[Sacramento]] || [[Los Angeles]] || style="text-align:right" |39 538 223|| style="text-align:right" | 423 967 |- style="text-align:center" |'''[[Kansas]]'''|| [[File:Flag of Kansas.svg|80px]] || [[29. pakkaskuudu]] [[1861]] || KS || [[Topeka]] || [[Wichita]] || style="text-align:right" |2 937 880|| style="text-align:right" | 213 100 |- style="text-align:center" |'''[[Kentucky]]'''|| [[File:Flag of Kentucky.svg|80px]] || [[1. kezäkuudu]] [[1792]] || KY || [[Frankfort]] || [[Louisville]] || style="text-align:right" |4 505 836|| style="text-align:right" | 104 656 |- style="text-align:center" |'''[[Louisiana]]'''|| [[File:Flag of Louisiana.svg|80px]] || [[30. sulakuudu]] [[1812]] || LA || [[Baton Rouge]] || [[New Orleans]] || style="text-align:right" |4 657 757|| style="text-align:right" | 135 659 |- style="text-align:center" |'''[[Maine]]'''|| [[File:Flag of the State of Maine.svg|80px]] || [[15. kevätkuudu]] [[1820]] || ME || [[Augusta (Maine)|Augusta]] || [[Portland (Maine)|Portland]] || style="text-align:right" |1 362 359|| style="text-align:right" | 91 633 |- style="text-align:center" |'''[[Maryland]]'''|| [[File:Flag of Maryland.svg|80px]] || [[28. sulakuudu]] [[1788]] || MD || [[Annapolis]] || [[Baltimore]] || style="text-align:right" |6 177 224|| style="text-align:right" | 32 131 |- style="text-align:center" |'''[[Massachusetts]]'''|| [[File:Flag of Massachusetts.svg|80px]] || [[6. tuhukuudu]] [[1788]] || MA || [[Boston]] || Boston || style="text-align:right" |7 029 917|| style="text-align:right" | 27 336 |- style="text-align:center" |'''[[Michigan]]'''|| [[File:Flag of Michigan.svg|80px]] || [[26. pakkaskuudu]] [[1837]] || MI || [[Lansing]] || [[Detroit]] || style="text-align:right" |10 077 331|| style="text-align:right" | 250 487 |- style="text-align:center" |'''[[Minnesota]]'''|| [[File:Flag of Minnesota.svg|80px]] || [[11. oraskuudu]] [[1858]] || MN || [[Saint Paul]] || [[Minneapolis]] || style="text-align:right" |5 706 494|| style="text-align:right" | 225 163 |- style="text-align:center" |'''[[Mississippi]]'''|| [[File:Flag of Mississippi.svg|80px]] || [[10. talvikuudu]] [[1817]] || MS || [[Jackson (Mississippi)|Jackson]] || Jackson || style="text-align:right" |2 961 279|| style="text-align:right" | 125 438 |- style="text-align:center" |'''[[Missouri]]'''|| [[File:Flag of Missouri.svg|80px]] || [[10. elokuudu]] [[1821]] || MO || [[Jefferson City]] || [[Kansas City]] || style="text-align:right" |6 154 913|| style="text-align:right" | 180 540 |- style="text-align:center" |'''[[Montana]]'''|| [[File:Flag of Montana.svg|80px]] || [[8. kylmykuudu]] [[1889]] || MT || [[Helena (Montana)|Helena]] || [[Billings (Montana)|Billings]] || style="text-align:right" |1 084 225|| style="text-align:right" | 380 831 |- style="text-align:center" |'''[[Nebraska]]'''|| [[File:Flag of Nebraska.svg|80px]] || [[1. kevätkuudu]] [[1867]] || NE || [[Lincoln (Nebraska)|Lincoln]] || [[Omaha]] || style="text-align:right" |1 961 504|| style="text-align:right" | 200 330 |- style="text-align:center" |'''[[Nevada]]'''|| [[File:Flag of Nevada.svg|80px]] || [[31. ligakuudu]] [[1864]] || NV || [[Carson City]] || [[Las Vegas]] || style="text-align:right" |3 104 614|| style="text-align:right" | 286 380 |- style="text-align:center" |'''[[New Hampshire]]'''|| [[File:Flag of New Hampshire.svg|80px]] || [[21. kezäkuudu]] [[1788]] || NH || [[Concord (New Hampshire)|Concord]] || [[Manchester (New Hampshire)|Manchester]] || style="text-align:right" |1 377 529|| style="text-align:right" | 24 214 |- style="text-align:center" |'''[[New Jersey]]'''|| [[File:Flag of New Jersey.svg|80px]] || [[18. talvikuudu]] [[1787]] || NJ || [[Trenton]] || [[Newark]] || style="text-align:right" |9 288 994|| style="text-align:right" | 22 591 |- style="text-align:center" |'''[[New Mexico]]'''|| [[File:Flag of New Mexico.svg|80px]] || [[6. pakkaskuudu]] [[1912]] || NM || [[Santa Fe (New Mexico)|Santa Fe]] || [[Albuquerque]] || style="text-align:right" |2 117 522|| style="text-align:right" | 314 917 |- style="text-align:center" |'''[[New York (ozavaldivo)|New York]]'''|| [[File:Flag of New York.svg|80px]] || [[26. heinykuudu]] [[1788]] || NY || [[Albany (New York)|Albany]] || [[New York|New York City]] || style="text-align:right" |20 201 249|| style="text-align:right" | 141 297 |- style="text-align:center" |'''[[Ohio]]'''|| [[File:Flag of Ohio.svg|80px]] || [[1. kevätkuudu]] [[1803]] || OH || [[Columbus (Ohio)|Columbus]] || Columbus || style="text-align:right" |11 799 448|| style="text-align:right" | 116 098 |- style="text-align:center" |'''[[Oklahoma]]'''|| [[File:Flag of Oklahoma.svg|80px]] || [[16. kylmykuudu]] [[1907]] || OK || [[Oklahoma City]] || Oklahoma City || style="text-align:right" |3 959 353|| style="text-align:right" | 181 037 |- style="text-align:center" |'''[[Oregon]]'''|| [[File:Flag of Oregon.svg|80px]] || [[14. tuhukuudu]] [[1859]] || OR || [[Salem (Oregon)|Salem]] || [[Portland (Oregon)|Portland]] || style="text-align:right" |4 237 256|| style="text-align:right" | 254 799 |- style="text-align:center" |'''[[Pennsylvaanii]]'''|| [[File:Flag of Pennsylvania.svg|80px]] || [[12. talvikuudu]] [[1787]] || PA || [[Harrisburg]] || [[Philadelphia]] || style="text-align:right" |13 002 700|| style="text-align:right" | 119 280 |- style="text-align:center" |'''[[Pohjas-Carolina]]'''|| [[File:Flag of North Carolina.svg|80px]] || [[21. kylmykuudu]] [[1789]] || NC || [[Raleigh (Pohjas-Carolina)|Raleigh]] || [[Charlotte]] || style="text-align:right" |10 439 388|| style="text-align:right" | 139 391 |- style="text-align:center" |'''[[Pohjas-Dakota]]'''|| [[File:Flag of North Dakota.svg|80px]] || [[2. kylmykuudu]] [[1889]] || ND || [[Bismarck (Pohjas-Dakota)|Bismarck]] || [[Fargo]]|| style="text-align:right" |779 094|| style="text-align:right" | 183 108 |- style="text-align:center" |'''[[Päivänlasku-Virgiinii]]'''|| [[File:Flag of West Virginia.svg|80px]] || [[20. kezäkuudu]] [[1863]] || WV || [[Charleston (Päivänlasku-Virgiinii)|Charleston]] || Charleston || style="text-align:right" |1 793 716|| style="text-align:right" | 62 756 |- style="text-align:center" |'''[[Rhode Island]]'''|| [[File:Flag of Rhode Island.svg|80px]] || [[29. oraskuudu]] [[1790]] || RI || [[Providence]] || Providence || style="text-align:right" |1 097 379|| style="text-align:right" | 4 001 |- style="text-align:center" |'''[[Suvi-Carolina]]'''|| [[File:Flag of South Carolina.svg|80px]] || [[23. oraskuudu]] [[1788]] || SC || [[Columbia (Suvi-Carolina)|Columbia]] || [[Charleston (Suvi-Carolina)|Charleston]] || style="text-align:right" |5 118 425|| style="text-align:right" | 82 933 |- style="text-align:center" |'''[[Suvi-Dakota]]'''|| [[File:Flag of South Dakota.svg|80px]] || [[2. kylmykuudu]] [[1889]] || SD || [[Pierre (Suvi-Dakota)|Pierre]] || [[Sioux Falls]] || style="text-align:right" |886 667|| style="text-align:right" | 199 729 |- style="text-align:center" |'''[[Tennessee]]'''|| [[File:Flag of Tennessee.svg|80px]] || [[1. kezäkuudu]] [[1796]] || TN || [[Nashville]] || Nashville || style="text-align:right" |6 910 840|| style="text-align:right" | 109 153 |- style="text-align:center" |'''[[Texas]]'''|| [[File:Flag of Texas.svg|80px]] || [[29. talvikuudu]] [[1845]] || TX || [[Austin]] || [[Houston]] || style="text-align:right" |29 145 505|| style="text-align:right" | 695 662 |- style="text-align:center" |'''[[Utah]]'''|| [[File:Flag of the State of Utah.svg|80px]] || [[4. pakkaskuudu]] [[1896]] || UT || [[Salt Lake City]] || Salt Lake City || style="text-align:right" |3 271 616|| style="text-align:right" | 219 882 |- style="text-align:center" |'''[[Vermont]]'''|| [[File:Flag of Vermont.svg|80px]] || [[4. kevätkuudu]] [[1791]] || VT || [[Montpelier (Vermont)|Montpelier]] || [[Burlington (Vermont)|Burlington]] || style="text-align:right" |643 077|| style="text-align:right" | 24 906 |- style="text-align:center" |'''[[Virgiinii]]'''|| [[File:Flag of Virginia.svg|80px]]|| [[25. kezäkuudu]] [[1788]] || VA || [[Richmond (Virgiinii)|Richmond]] || [[Virginia Beach]] || style="text-align:right" |8 631 393|| style="text-align:right" | 110 787 |- style="text-align:center" |'''[[Washington]]'''|| [[File:Flag of Washington.svg|80px]] || [[11. kylmykuudu]] [[1889]] || WA || [[Olympia (Washington)|Olympia]] || [[Seattle]] || style="text-align:right" |7 705 281|| style="text-align:right" | 184 661 |- style="text-align:center" |'''[[Wisconsin]]'''|| [[File:Flag of Wisconsin.svg|80px]] || [[29. oraskuudu]] [[1848]] || WI || [[Madison (Wisconsin)|Madison]] || [[Milwaukee]] || style="text-align:right" |5 893 718|| style="text-align:right" | 169 635 |- style="text-align:center" |'''[[Wyoming]]'''|| [[File:Flag of Wyoming.svg|80px]] || [[10. heinykuudu]] [[1890]] || WY || [[Cheyenne]] || Cheyenne || style="text-align:right" |576 851|| style="text-align:right" | 253 335 |} ==Liittopiiri== {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" ! scope="col" width="150" |Aloveh ! class="unsortable" |Flagu ! class="unsortable" |Perustuspäivy ! class="unsortable" |Poštukoodu ! scope="col" width="080" |Rahvaslugu<br />(2020)<ref name="ABSQPOP" /> !Pinduala<br />(km²)<ref name="pinduala" /> |- style="text-align:center" |'''[[Columbian liittopiiri]]'''|| [[File:Flag of Washington, D.C.svg|80px]] || [[16. heinykuudu]] [[1790]] || DC || style="text-align:right" |689 545|| style="text-align:right" | 176 |} ==Alovehet== [[File:USA Exclusive economic zone livvikse.png|thumb|Yhtysvalloin alovehet]] Yhtysvalloin aloveh voibi olla '''inkorporuittu''' vai '''inkorporuiččematoi''', sežo '''organizuittu''' vai '''organizuiččematoi'''. * Inkorporuittu aloveh on aloveh, kudaman sydämes [[Yhtysvalloin kongressu]] on järjestännyh [[Yhtysvalloin peruslagi|Yhtysvalloin peruslain]] toimindan tävvellizesti; tämä aloveh on Yhtysvalloin eroittamatoi oza. Inkorporuiččematoi aloveh ei ole Yhtysvalloin oza; tämä aloveh voijah ottua iäre Yhtysvalloin lainkäyttövallaspäi, da peruslain toimindu on rajoitettavu. * Organizuittu aloveh on aloveh, kudamale Yhtysvalloin kongressu on perustannuh paikallishaldivon. Organizuiččematoi aloveh on Yhtysvalloin halličuksen suoras haldivos. {{-}} ===Eloitetut alovehet=== {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" ! scope="col" width="150" |Aloveh ! class="unsortable" |Flagu ! class="unsortable" |Liittämisvuozi ! class="unsortable" |Poštukoodu ! class="unsortable" |Oigevustila<ref name="oigevustila">Definitions of Insular Area Political Organizations https://www.doi.gov/oia/islands/politicatypes</ref> ! scope="col" width="080" |Piälinnu !Rahvaslugu<br />(2020)<ref name="ABSQPOP" /> !Pinduala<br />(km²)<ref name="pinduala" /> |- style="text-align:center" |'''[[Amerikan Samoa]]'''|| [[File:Flag of American Samoa.svg|80px]] || [[1900]] || AS || inkorporuiččematoi, organizuiččematoi || [[Pago Pago]] || style="text-align:right" |49 710|| style="text-align:right" | 200 |- style="text-align:center" |'''[[Guam]]'''|| [[File:Flag of Guam.svg|80px]] || [[1899]] || GU || inkorporuiččematoi, organizuittu || [[Hagåtña]] || style="text-align:right" |153 836|| style="text-align:right" | 560 |- style="text-align:center" |'''[[Pohjas-Mariaanat]]'''|| [[File:Flag of the Northern Mariana Islands.svg|80px]] || [[1986]] || MP || inkorporuiččematoi, organizuittu || [[Saipan]] || style="text-align:right" |47 329|| style="text-align:right" | 464 |- style="text-align:center" |'''[[Puerto Rico]]'''|| [[File:Flag of Puerto Rico.svg|80px]]|| [[1899]] || PR || inkorporuiččematoi, organizuittu || [[San Juan (Puerto Rico)|San Juan]] || style="text-align:right" |3 285 874|| style="text-align:right" | 8 868 |- style="text-align:center" |'''[[Yhtysvalloin Neičytsuaret]]'''|| [[File:Flag of the United States Virgin Islands.svg|80px]] || [[1917]] || VI || inkorporuiččematoi, organizuittu || [[Charlotte Amalie]] || style="text-align:right" |87 146|| style="text-align:right" | 346 |} ===Elämättömät alovehet=== {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" ! scope="col" width="150" |Aloveh ! class="unsortable" |Liittämisvuozi ! class="unsortable" |Oigevustila<ref name="oigevustila" /> ! scope="col" width="080" |Pinduala<br />(km²) |- style="text-align:center" |'''[[Baker (suari)|Baker]]'''|| [[1856]] || inkorporuiččematoi, organizuiččematoi || style="text-align:right" | 2,1 |- style="text-align:center" |'''[[Howland (suari)|Howland]]'''|| [[1858]] || inkorporuiččematoi, organizuiččematoi || style="text-align:right" | 2,6 |- style="text-align:center" |'''[[Jarvis (suari)|Jarvis]]'''|| [[1856]] || inkorporuiččematoi, organizuiččematoi || style="text-align:right" | 4,5 |- style="text-align:center" |'''[[Johnstonan atollu]]'''|| [[1859]]|| inkorporuiččematoi, organizuiččematoi || style="text-align:right" | 2,7 |- style="text-align:center" |'''[[Kingmanan kari]]'''|| [[1860]] || inkorporuiččematoi, organizuiččematoi || style="text-align:right" | 0,03 |- style="text-align:center" |'''[[Midwaysuaret]]'''|| [[1867]] || inkorporuiččematoi, organizuiččematoi || style="text-align:right" | 6,2 |- style="text-align:center" |'''[[Navassa (suari)|Navassa]]'''|| [[1858]] || inkorporuiččematoi, organizuiččematoi || style="text-align:right" | 5,4 |- style="text-align:center" |'''[[Palmyran atollu]]'''|| [[1898]] || inkorporuittu, organizuiččematoi || style="text-align:right" | 4,6 |- style="text-align:center" |'''[[Wake (suari)|Wake]]'''|| [[1899]]|| inkorporuiččematoi, organizuiččematoi || style="text-align:right" | 6,5 |} ===Riijanalazet alovehet=== {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" ! scope="col" width="150" |Aloveh ! class="unsortable" |Liittämisvuozi ! class="unsortable" |Oigevustila ! scope="col" width="080" |Pinduala<br />(km²) !Tarkastai mua |- style="text-align:center" |'''[[Bajo Nuevo|Bajo Nuevo<br>(Petrelsuari)]]'''|| [[1869]] || inkorporuiččematoi, organizuiččematoi || style="text-align:right" | 145 || [[File:Flag of Colombia.svg|22px|border]] [[Kolumbii|Koluumbii]] |- style="text-align:center" |'''[[Serranilla]]'''|| [[1880]] || inkorporuiččematoi, organizuiččematoi || style="text-align:right" | 1 200 || [[File:Flag of Colombia.svg|22px|border]] [[Kolumbii|Koluumbii]] |} ==Viittehet== {{Viittehet}} [[Kategourii:Amerikan Yhtysvallat]] csz4ee2vgl9jjz0dr45gidevqesquak 10 17685 53359 2026-11-07T14:36:34Z Frhdkazan 283 Uuzi sivu: 002 Asian green bee-eaters in Keoladeo National Park Photo by Giles Laurent.jpg 53359 wikitext text/x-wiki 002 Asian green bee-eaters in Keoladeo National Park Photo by Giles Laurent.jpg 5oxy7xwhjd02k2okjnuwkguftqoaeaj 10 17686 53360 2026-11-07T14:50:16Z Frhdkazan 283 Uuzi sivu: White Dome Geyser erupting.webm 53360 wikitext text/x-wiki White Dome Geyser erupting.webm ajq94bifmvl4hpjsd7kdjmxt5onsyo8 0 17687 53363 2026-11-08T09:10:43Z Miro Tuomi 8600 Uuzi sivu: [[Failu:Ekman_Vainamoinen.jpg|pienoiskuva|294x294px|"Tiedoiniekku iänikuinen" - Väinämöine oli kuulužin viizas karjalan mifolougies. Hänen tiedohus oli pohjannu pajolois da tiedolois roindas da uskomuksis. ''R. V. Ekmanan kuva "Väinämöine soitto" vuvvennu 1866'']] '''Tiedoiniekku''' karjalan folklouras se on ristikanzu, kudamal on tiedovoičustu, käyttäy ylähäntahtozii vägilöi, kudamien tiedovoičendat ollah pohjannu suuris tiedolois. Rahvas, kudamii sanottih tied... 53363 wikitext text/x-wiki [[Failu:Ekman_Vainamoinen.jpg|pienoiskuva|294x294px|"Tiedoiniekku iänikuinen" - Väinämöine oli kuulužin viizas karjalan mifolougies. Hänen tiedohus oli pohjannu pajolois da tiedolois roindas da uskomuksis. ''R. V. Ekmanan kuva "Väinämöine soitto" vuvvennu 1866'']] '''Tiedoiniekku''' karjalan folklouras se on ristikanzu, kudamal on tiedovoičustu, käyttäy ylähäntahtozii vägilöi, kudamien tiedovoičendat ollah pohjannu suuris tiedolois. Rahvas, kudamii sanottih tiedoiniekoikse, jiävittihes kui mifiellizis kerdomuksis, mugai tovellizes elaijas. Tovellizien tiedoiniekoin tärgevin ruado puaksuh oli voimattomien parandamine. Äijät tiedoiniekat tiettih kalevanskoloi runoelmoi, kui zuakkunoi, mugai tiedovoičuksii. Viizas voinnus olla kui mifiellizien histourieloin sanelijannu, mugai rahvahan parandajannu. Erähät viizahan tärgevimät tiijot koskiettih ilmivölöin alguperiä. Uskottih, ku ololoi da ilmivölöi voibi ohjata, ku tiedänöy heijän alguperiä. Ezimerkikse, voimattomuttu sai sellittiä da sanuo tiedovoičuksen, kudamas on pahan hengellizen olendon roindusanat, kudai sen sai. Sežo tärgienny viizahan tiedämizekse oldih eriluaduzet tiedovoičendusanat, kudamis oli tiedovoičendan vägi. Nämmii tarkah vardoittavii "tiedohussanoi" sanottih stigmoikse. Stigmoi piettih moizinnu suurinnu peittožuonnu, ga niilöis vähä midä jäi. Tiedoiniekat, noidat, da rahvahan parandajat oldih rounoku kosmosan tazapainon säilyttäjät. Eri ololoil oli oma kohtu Muailmas da ku hyö ei lähtietty sinne, kunne pidäy, rodih probliemua. Ezimerkikse, ristikanzu voinnus voimatuo, ku Hänen Kuulujat Hengellizet olot hyllättih händy, libo ku häi rodih ristikanzakse, kudai ei kuulunuh häneh. Parandajan ruado puaksuh oli se, ku elättilöi järilleh omile sijoile. Viizas tavan mugah tiezi eriluaduzii tiedovoičendoi eri tarbehih, kudamis enimän aigua pidi luadie ritualoi da tiedovoičuksii, puaksuh sežo käyttiä tiedovoičusmaterjualoi libo vehkehii. [[Kategourii:Šamanizmu]] afgcevqmc8oa5o9ue2vsvo2swe14lji 53366 53363 2026-11-08T09:15:43Z Miro Tuomi 8600 53366 wikitext text/x-wiki [[Failu:Ekman_Vainamoinen.jpg|pienoiskuva|294x294px|"Tiedoiniekku iänikuinen" - Väinämöine oli kuulužin viizas karjalan mifolougies. Hänen tiedohus oli pohjannu pajolois da tiedolois roindas da uskomuksis. ''R. V. Ekmanan kuva "Väinämöine soitto" vuvvennu 1866'']] '''Tiedoiniekku''' karjalan folklouras se on ristikanzu, kudamal on tiedovoičustu, käyttäy ylähäntahtozii vägilöi, kudamien tiedovoičukset ollah pohjannu suuris tiedolois. Rahvas, kudamii sanottih tiedoiniekoikse, jiävittihes kui mifiellizis kerdomuksis, mugai tovellizes elaijas. Tovellizien tiedoiniekoin tärgevin ruado puaksuh oli voimattomien parandamine. Äijät tiedoiniekat tiettih kalevanskoloi runoelmoi, kui zuakkunoi, mugai tiedovoičuksii. Viizas voinnus olla kui mifiellizien histourieloin sanelijannu, mugai rahvahan parandajannu. Erähät viizahan tärgevimät tiijot koskiettih ilmivölöin alguperiä. Uskottih, ku ololoi da ilmivölöi voibi ohjata, ku tiedänöy heijän alguperiä. Ezimerkikse, voimattomuttu sai sellittiä da sanuo tiedovoičuksen, kudamas on pahan hengellizen olendon roindusanat, kudai sen sai. Sežo tärgienny viizahan tiedämizekse oldih eriluaduzet tiedovoičukset, kudamis oli tiedovoičendan vägi. Nämmii tarkah vardoittavii "tiedovoičukset" sanottih stigmoikse. Stigmoi piettih moizinnu suurinnu peittožuonnu, ga niilöis vähä midä jäi. Tiedoiniekat, noidat, da rahvahan parandajat oldih rounoku kosmosan tazapainon säilyttäjät. Eri ololoil oli oma kohtu Muailmas da ku hyö ei lähtietty sinne, kunne pidäy, rodih probliemua. Ezimerkikse, ristikanzu voinnus voimatuo, ku Hänen Kuulujat Hengellizet olot hyllättih händy, libo ku häi rodih ristikanzakse, kudai ei kuulunuh häneh. Parandajan ruado puaksuh oli se, ku elättilöi järilleh omile sijoile. Viizas tavan mugah tiezi eriluaduzii tiedovoičendoi eri tarbehih, kudamis enimän aigua pidi luadie ritualoi da tiedovoičuksii, puaksuh sežo käyttiä tiedovoičusmaterjualoi libo vehkehii. [[Kategourii:Šamanizmu]] d0z257tyehpwhuncs5oxymbzkpayvng 14 17688 53365 2026-11-08T09:12:29Z Miro Tuomi 8600 On luajittu tyhjy sivu 53365 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1