Wikipedia
omwiki
https://om.wikipedia.org/wiki/Fuula_Dura
MediaWiki 1.47.0-wmf.24
first-letter
Media
Special
Talk
User
User talk
Wikipedia
Wikipedia talk
File
File talk
MediaWiki
MediaWiki talk
Template
Template talk
Help
Help talk
Category
Category talk
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Akkoo
0
1918
45985
45964
2026-10-23T19:00:36Z
InternetArchiveBot
8356
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
45985
wikitext
text/x-wiki
'''1. Profile'''
[https://www.facebook.com/share/1CDgSsD3o3/ Sheikh Ayub Umer Ali — President]
Furqan Quran Service Association
Sheikh Ayub Umer Ali serves as President of Furqan Quran Service Association, providing leadership and strategic direction in support of the Association’s mission to promote Quranic education, Islamic values, spiritual development, and community wellbeing.
As President, he represents the Association’s commitment to serving communities through knowledge, faith, compassion, unity, and responsible leadership. His role includes providing strategic guidance, supporting institutional governance, strengthening relationships with scholars and community leaders, and encouraging collaboration with partners and supporters.
His leadership is grounded in the Islamic principles of trustworthiness (Amanah), compassion (Rahmah), knowledge (‘Ilm), unity (Wahdah), and service (Khadimah). These values provide an ethical foundation for advancing the Association’s objectives and ensuring that its work remains focused on meaningful and sustainable community impact.
Sheikh Ayub recognizes the importance of accessible Quranic education, capable institutions, dedicated educators, and strong community partnerships in nurturing future generations. He encourages collective responsibility and cooperation in building an organization that serves with sincerity, integrity, and excellence.
Through his presidential leadership, he seeks to support the Association’s institutional development, strengthen its service capacity, and advance its contribution to Islamic education and community development.
Current Position: President
Organization: Furqan Quran Service Association
Website: <nowiki>https://furqan-qsa.org</nowiki>
'''2. Biography of Sheikh Ayub Umer Ali'''
Sheikh Ayub Umer Ali is an Islamic leader who serves as President of Furqan Quran Service Association. His leadership role reflects a commitment to advancing Quranic education, strengthening Islamic learning, and supporting initiatives that contribute to the spiritual, moral, and social development of communities.
As President, he provides strategic leadership and institutional guidance, helping the Association pursue its mission with a clear sense of purpose and responsibility. He recognizes that an effective Islamic organization must combine religious values with sound governance, transparent administration, responsible resource management, and a sustained commitment to the needs of the people it serves.
His leadership approach emphasizes consultation (Shura), trustworthiness (Amanah), compassion, unity, and collective responsibility. He values cooperation among Islamic scholars, educators, community leaders, staff, volunteers, donors, and development partners as an essential foundation for organizational effectiveness and sustainable progress.
Sheikh Ayub believes that the Quran provides enduring guidance for personal conduct, family life, ethical leadership, and the development of compassionate and responsible communities. In this regard, he supports the importance of strengthening Quranic learning, encouraging the pursuit of beneficial knowledge, and fostering an environment in which faith and service reinforce one another.
He also recognizes the need for Islamic institutions to strengthen their organizational capacity, develop meaningful partnerships, and respond constructively to the educational and social needs of their communities.
His vision for Furqan Quran Service Association is an institution that remains faithful to its Islamic values while continually improving its services, expanding beneficial opportunities, and building lasting relationships with communities and partners.
Through principled leadership, consultation, and collective effort, Sheikh Ayub seeks to contribute to an Association that serves as a trusted platform for Quranic education, community engagement, and positive social development.
His guiding conviction is that leadership is an Amanah—a trust before Allah and a responsibility toward people. It must therefore be exercised with sincerity, justice, humility, accountability, and a genuine commitment to the common good.
'''3. Message from the President'''
Faith, Knowledge, Unity, and Service
In the name of Allah, the Most Gracious, the Most Merciful.
Assalamu Alaikum wa Rahmatullahi wa Barakatuh.
It is an honor to serve as President of Furqan Quran Service Association. I regard this responsibility as an Amanah—a trust that calls for sincerity, integrity, consultation, and a steadfast commitment to the service of Allah and humanity.
The Holy Quran is a source of guidance, wisdom, mercy, and enlightenment. Promoting its learning and teaching is not only an educational responsibility but also an important contribution to nurturing individuals and communities grounded in faith, knowledge, good character, and social responsibility.
At Furqan Quran Service Association, our commitment is guided by five fundamental values: Amanah, Rahmah, ‘Ilm, Wahdah, and Khadimah—trustworthiness, compassion, knowledge, unity, and service. These principles guide our vision of an institution that serves its communities with sincerity, professionalism, and a clear sense of purpose.
Our responsibility extends beyond maintaining an organization. We must strengthen Quranic education, support educators and learners, encourage the pursuit of beneficial knowledge, and contribute to the spiritual and social wellbeing of the communities we serve. We must also develop effective systems, strengthen institutional accountability, and build partnerships that enable us to fulfill our mission sustainably.
I believe that lasting progress is achieved through collective effort. Scholars, teachers, parents, young people, volunteers, donors, community leaders, and development partners all have an important role to play in advancing our shared objectives. By working together with mutual respect and a common purpose, we can expand opportunities for learning and create a stronger foundation for future generations.
As an Association, we remain committed to continuous improvement, responsible leadership, meaningful community engagement, and the effective use of the resources entrusted to us. We welcome cooperation with individuals and institutions that share our commitment to Quranic education, Islamic values, and community development.
I sincerely thank our members, scholars, staff, volunteers, supporters, donors, and partners for their dedication and contributions. Your trust and cooperation strengthen our work and encourage us to serve with greater commitment.
Let us continue working together to make Quranic knowledge more accessible, strengthen unity within our communities, nurture a generation guided by faith and knowledge, and build an institution whose impact is lasting and beneficial.
May Allah guide our leadership, purify our intentions, bless our collective efforts, accept our service, and grant us success in fulfilling our responsibilities.
Jazakum Allahu Khairan.
With sincere regards,
[https://www.facebook.com/share/1CDgSsD3o3/ Sheikh Ayub Umer Ali]
President
[https://www.facebook.com/share/1FV1XZWJXY/ Furqan Quran Service Association]
[https://web.archive.org/web/20250411132746/https://furqan-qsa.org/ Furqan Quran Service Association]
4343agjpwixc157t2t643m09w6lrdyw
Risaa Bokkaa Mooye
0
6155
45986
45971
2026-10-23T19:44:23Z
InternetArchiveBot
8356
Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
45986
wikitext
text/x-wiki
= '''Risaa Bokkaa Mooye''' =
Ogbarruu, Walaloo, Kitaaba
= '''Kitaaba Risaa Bokkaa Mooye''' =
'''Barreessaa: Kadiir Abdullaxiif Hajjii'''
''“Risaa Bokkaa Mooye” — Rakkoo moo’achuu qofa osoo hin taane, rakkoo keessaa beekumsa, murannoo fi injifannoo horachuudha.''
== '''1. Seensa: Waa’ee Kitaaba Risaa Bokkaa Mooye''' ==
''Risaa Bokkaa Mooye'' kitaaba kuusaa walaloo barreessaa '''Kadiir Abdullaxiif Hajjii'''ti. Kitaabni kun walaloo miira namaa tuqu, yaada gadi fagoo qabu, mammaaksa, falaasama, fakkeenya jireenyaa, ilaalcha saayinsii, hubannoo sammuu, aadaa Oromoo fi seenaa hawaasaa walitti fiduun dubbisaaf dhiyaate.
Kitaabni kun jireenya namaa keessatti rakkoon, gadadoon, dukkanni, kufaatiin, abdii kutachuun, obsii fi injifannoon akkamitti walitti hidhata akka qaban akka dubbisaan irratti yaadu taasisa. Dubbisaan jechoota walaloo keessatti argaman qofa dubbisee bira hin darbu; ergaa isaanii jireenya isaa, hawaasa isaa fi egeree isaa waliin walbira qabee akka xiinxalu isa kakaasa.
Jireenyi namaa yeroo hunda haala salphaa fi gammachiisaa ta’een hin darbu. Yeroo tokko namni milkaa’ina argata; yeroo biraa rakkoo, kufaatii, gadda, qormaata fi gufuu hedduu keessa darba. Garuu rakkoon nama mudate hundi dhuma jireenyaa jechuu miti. Rakkoon tokko tokko beekumsa, ogummaa, obsaa fi murannoo nama keessatti ijaaruuf carraa ta’uu danda’a.
Ergaa bu’uuraa kitaaba kanaa keessaa tokko, namni kaayyoo qabu rakkoo isa mudateen abdii kutachuu osoo hin taane, mala barbaaduu, of qoruufi itti fufuu akka qabuudha. Kana malees, aadaa, afaan, seenaa, eenyummaa fi muuxannoo hawaasaa dhalootaaf dabarsuun barbaachisaa ta’uu yaadachiisa.
Kanaafuu, '''''Risaa Bokkaa Mooye''''' kitaaba yeroo dabarsuuf qofa dubbifamu osoo hin taane, kitaaba yaada namaa dammaqsu, gaaffii kaasu, jireenya irratti xiinxalchiisuufi dubbisaa gara hubannoo gadi fagootti geessu ta’ee dhiyaate.
== '''2. Maqaa Kitaabaa: Risaa Bokkaa Mooye''' ==
Maqaan '''''Risaa Bokkaa Mooye''''' hiika fakkeenyaa fi ergaa ogbarruu guddaa qaba. Jechoota maqaa kitaabichaa ijaarsa yaadaa keessatti ilaalamuun, rakkina, sodaa, kufaatii fi qormaata moo’achuun akkasumas humna keessa namaa guddisuu wajjiin wal-qabsiisuun ni danda’ama.
=== 2.1. Risaa ===
Risaaan simbirroo ykn allaattii samii keessa balali’u, olka’iinsa fi sochii cimaa wajjiin walqabatuun beekamuudha. Ergaa fakkeenyaa kitaabichaa keessatti Risaan:
* Kaayyoo ol’aanaa qabaachuu;
* Bilisummaa yaadaa fi murannoo;
* Haala rakkisaa keessatti of danda’uu;
* Carraa fi mala adda baasanii fayyadamuu;
* Sodaa moo’achuun gara galmaatti tarkaanfachuu kan agarsiisuu danda’uudha.
=== 2.2. Bokkaa moo’achuu ===
Bokkaan uumama keessatti faayidaa guddaa qabaatus, yeroo tokko tokko roobni cimaa, bubbee, cabbii fi haalli qilleensaa rakkisaan sochii uumamtootaa danquu danda’u. Fakkeenya kitaabichaa keessatti bokkaan qormaata, rakkoo, danqaa fi gufuu nama kaayyoo isaa bira ga’uuf mudatu bakka bu’uu danda’a.
Bokkaa moo’achuun immoo rakkoo hunda dhabamsiisuu jechuu qofa miti. Rakkoo jiru hubachuu, mala ittiin keessaa bahan barbaaduu, obsaan hojjechuu fi gufuu sana caalaa cimaa ta’anii kaayyoo bira ga’uudha. Kanaafuu, maqaan kitaabichaa ergaa akkana jedhu qaba: '''''rakkoon nama mudachuu danda’a; garuu namni kaayyoo, beekumsa, obsaa fi murannoo qabu rakkoo sana irraa barachuu fi itti fufuu danda’a.'''''
Hiikni kun ilaalcha fakkeenyaa maqaa kitaabichaa ibsa; hiika barreessaan maqaa kanaaf murteesse guutummaatti bakka bu’uuf osoo hin taane, dubbistootaaf karaa ittiin ergaa isaa xiinxalan dhiyeessa.
== '''3. Qabiyyee Kitaabichaa: Walaloo fi Ergaa Jireenyaa''' ==
Kitaabni kun walaloo keessatti jechoota filatamoo, mammaaksa, fakkeenya, walbira qabuu, yaada mormii fi ibsa miira namaa kakaasu fayyadamuun dubbisaa wajjiin haasa’a.
Walaloon yeroo tokko haala jireenyaa ifatti ibsa; yeroo biraa immoo fakkeenya uumamaa fayyadamuun ergaa gadi fagoo dabarsa. Akkasumas, rakkoo hawaasaa, murannoo dhuunfaa, aadaa, eenyummaa fi ilaalcha jireenyaa irratti yaada kaasuuf carraa kenna. Kitaabichi dubbisaa akka:
* Rakkoo jireenyaa xiinxalu;
* Sababa rakkoo fi bu’aa murtii hubatu;
* Humna fi dadhabina ofii madaalu;
* Kaayyoo isaa ifa godhatu;
* Aadaa fi seenaa hawaasaa kabaju;
* Afaan Oromoo fi humna jechoota isaa akka dinqisiifatutti kakaasa.
== '''4. Yaada Namootaa (Endorsements and Reader Reflections)''' ==
Yaadni namootaa kitaaba irratti dhiyaatu hojii barreessaa ibsuu, ergaa isaa gadi fageenyaan hubachiisuu fi dubbistoota biroo kitaabicha akka dubbisan kakaasuu keessatti gahee qaba.
=== 4.1. Kadiir Abdullaxiif Hajjii — Walaloo Kitaabichaa Keessaa ===
<blockquote>Deemsa dukkana cillimii, tabba qoreef gufaatii; Lubbuu kaayyoo ceesisee, ofiisaa sagal kufaatii; Tibba biiftuun didee, guyyaadhaan dukkanaa’u; Dachee dhiiga quuftee, lubbuunis suukanaa’u; Daba meeluu seenaa, qalbiin dide hadheeffatee; Ijaarsa galma dhugaatif, galaa xiiqii jabeeffatee; Bara gadadoof hiraarri, marsee amba dooye; Akeeka abjuu guddaa, Risaa Bokkaa Mooye!</blockquote>— '''Kadiir Abdullaxiif Hajjii, kitaaba keessaa fudhatame'''
Walaloon kun dukkana, kufaatii, gadadoo, seenaa ulfaataa fi kaayyoo guddaa walitti hidha. Dubbisaan gufuu hedduu keessa darbuun galma isaa bira ga’uuf tattaaffii barbaachisu akka yaadu taasisa. Dukkanni fi rakkinoonni jiraachuun isaanii kaayyoo dhabamsiisuuf sababa ta’uu hin qaban; yeroo tokko tokko murannoo namaa qoru.
=== 4.2. Tololaa Faanta’ee Moosee — Barreessaa fi Waloo ===
<blockquote>Kan qocaaf kaayame, Risaan jalaa hin fuudhu; Firri firaaf malee, alagaan firaaf hin quudhu; Kan kaayyoof kutate, takkaa hin dabu dalga; Har’a xiiqiidhan taa’ee, borummoo firii argaa; Osoo hin ciniinsifatin, eenyutuu ilmoo dayee; Ciminaaf obsaanii, kan “Risaa bokkaa mooye.”</blockquote>— '''Tololaa Faanta’ee Moosee'''
Yaadni walaloo kanaa kaayyoo, obsa, kutannoo fi bu’aa hojii irratti xiyyeeffata. Bu’aan guddaan yeroo baay’ee tattaaffii, yeroo fi obsaan argama. Namni galma tokko bira ga’uuf murannoo qabu gufuu tokkoon abdii kutachuu mannaa, waan barbaaduuf hojii itti fufuu qaba.
=== 4.3. Biiftuu Nagoo Urjii — Waloo ===
<blockquote>Olguuree gad-guuree, sassaabee cimmisee; Gumgumee didichee, roobuuf yoo mandiise; Simbirreen baalatti, lukkuun mana jala; Xaddeelleen boollatti, kuuwwanis daggala; Hunduu hafarfatee, dawoo barbaaddataa; Lubbuu ofii hammatee, bokkeenya baqataa.
Abbaan malaa garuu, Goflaasaa hurgufatee, asii ol-abuuraa; Bokkaa injifatee, cabbii kaasa suuraa; Kuunnoo asii ka’ee, gararraa duumessaa; Bokkeenyaa ol-ta’ee, kan garaa karoorsaa; Joobira abbaa goflaa, kan kochoo dibaabee; Lukkuuleetti koflaa, samii gubbaarra yaabee; Injifatee moo’uu agarsiisa, gidira ofirraa dhayee; Akkasiin colloomeeti, kan “Risaa bokkaa mooye!”</blockquote>— '''Biiftuu Nagoo Urjii'''
Walaloon kun fakkeenya uumamaa fi amala uumamtootaa fayyadamuun garaagarummaa sodaachuu fi murannoo qabaachuu agarsiisa. Yeroo haalli rakkisaan dhufu uumamtoonni tokko tokko dahoo barbaadu; kan biraan immoo mala ofii fayyadamuun olka’iinsa bira ga’uuf yaala. Ergaan isaa dubbisaan rakkoo mudate keessatti mala, beekumsa fi murannoo isaa fayyadamuun furmaata barbaaduu akka qabu yaadachiisa.
=== 4.4. Hawwii Ijaaraa Gaarii — Barreessituu ===
<blockquote>Kitaabilee barreessichaan barreeffaman hedduu isaanii dubbisee jira. Kitaabonni isaa kuufama jechoota dhama qabaniin kan guutamaniidha. Dhamni jechoota isaa yaada nama hawwatuun kan guutame qofa osoo hin taane, filannoon jechootaa fi akkaataa inni itti walaloo ijaaru mata-duree walaloo kitaabilee isaa wajjin wal simata. Barreessaan dubbistoota hedduu horachuuf, kitaaba dhaamsa dhugaa jiruufi jireenya hawaasaa qabu qopheessuu irratti jabaatee hojjechuu qaba. Ammas jabaadhu; waan katabdu hin dhabin jechuunii barbaada!</blockquote>— '''Hawwii Ijaaraa Gaarii, barreessituu'''
Yaadni kun filannoo jechootaa, qindoomina walaloo, ergaa hawaasummaa fi dandeettii barreessummaa irratti xiyyeeffata. Kitaabni dubbisaa hedduu bira ga’uuf miidhagina afaanii qofa osoo hin taane, qabiyyee hiika qabu, ergaa ifa ta’ee fi walitti dhufeenya jireenya dhugaa waliin qabu qabaachuun barbaachisaa ta’uu agarsiisa.
== '''5. Yaadannoo''' ==
Kitaabni ''Risaa Bokkaa Mooye'' hayyoota, gootota, dureeyyota, namoota hojii gaarii hojjetanii maqaan isaanii bal’inaan hin waamamne, akkasumas namoota uummataaf jecha wareegama kaffalanii fi bu’uura jireenya hawaasaa cimsaniif yaadannoo naaf haa ta’u. Namoonni seenaa keessatti beekaman qofa osoo hin taane, namoonni jireenya hawaasaa keessatti hojii isaanii, beekumsa isaanii, obsaan hojjechuu isaanii fi gumaacha isaanii irraa kan ka’e bu’aa guddaa fidanii turan hundi yaadatamuu qabu.
Kitaabichi namoota rakkoo moo’atan, hawaasaaf dhaabbatan, dhaloota barsiisan, aadaa tiksan, beekumsa dabarsan fi hojii isaanii keessatti bu’aa dhaabbataa dhiisanii darban yaadachuuf carraa kenna. Yaadannoon kun dubbistootaaf ergaa tokko qaba: '''''namni tokko jireenya isaa keessatti waan gaarii uummataaf godhe, maqaan isaa yeroon darbullee gumaachi isaa dhaloota bira ga’uu danda’a.''''' Kanaafuu, kitaabichi yaadannoo namoota darban qofa osoo hin taane, dhaloota ammaa fi dhufuuf fakkeenya ta’uu danda’a.
== '''6. Galata''' ==
Yeroo mara humna, jireenya, qabeenya, beekumsa fi fayyaa naaf kenne, hanga har’aatin kan na gahe Rabbii koo galateeffadha. Alhamdulillaah! Itti aansuun, maatii koo galata malee waan biraa gochuufii hin dandeenye, abbaa koo '''Sheek Abdullaxiif H/Hajjii''' fi haadha koo '''Safiyyaa Habuu Saanii''' kabajaa fi jaalalaan yaadadha. Gargaarsa, kunuunsa, barsiisa fi deeggarsa naaf gootan hundaaf galanni koo guddaadha. Haqa keessan Rabbiin isiniif haa kaffalu.
Obboleeyyan koo fi hiriyoonni koo yeroo hundaa na cinaa dhaabbattanis galatoomaa. Gargaarsi keessan jireenya koo keessatti bakka guddaa qaba. Keessumaa, maatii koo kabajamaa bakka bu’uun na jaallattee, kunuunsa addaa naaf kennuun hojii kana irratti tan na jajjabeessite, waamarti koo '''Hawwii Ijaaraa Gaarii''', galanni ani siif qabu waan jechaan ibsamee hin dhumuu miti. Rabbiin umrii dheertuu, fayyaa fi milkaa’ina siif haa kennu.
Akkasumas, yaada, qeeqa ijaarsaa fi gorsa kitaaba kanaaf malu naaf kennuun hojii kana akka fooyya’u gumaacha kanneen taasisan, '''Hamiid Feegisoo fi Eebbisaa Waayyuu''' guddaan galateeffadha. Hayyoota beekumsa, gorsa fi qajeelfama naaf kennan '''Sheek Ya’aquub Abdullaxiif, Sheek Abdussalaam Kadiir fi Dr. Muussaa Sulxii''' galata guddaa isiniif qaba. Gumaachi keessan kitaabichi akka bilchaatuuf shoora qaba.
Kitaabni kun hojii nama tokko qofaan xumuramu osoo hin taane, gumaacha namoota hedduu kan of keessatti qabateedha. Kanaaf, yeroo keessan, beekumsa keessan fi dandeettii keessan arjoomuun gulaallii fi qindoomina kitaabichaa keessatti kanneen na gargaaran; '''Fedhasaa Taaddasaa, Zabiibaa Roobaa, Ibraahim Muhaammad, Dhaqqaboo Kadiir, Dr. Ruqiyyaa Aliyyii fi Yaasiin Aadam''' hundi keessan galata guddaa na biraa qabdu.
Hojii uummata keenyaaf qophaa’e kana uummata biraan ga’uuf deeggarsa diinagdee fi gumaacha biroo kanneen taasisan '''Hawwii Ijaaraa, H/Abdulqaadir H/Aliyyii, Boontuu Gobbachoow, Sheek Ayyuub Umar, Muhaammad Qaasim, Leellistuu Sabaa, Soofiyaa Fajoo, Kadiijaa Daadhii, Abdullaahii Jamaal, Muhiddiin Amaan fi Sulxaan Ismaa’il''' hundi keessan galatoomaa. Harki keessan hin gu’in; gumaachi keessan hojii kanaaf bu’aa guddaa qaba.
Hiriyoota koo ogummaa isaanii arjoomuun, yaada kennuun, golga kitaabaa qopheessuun, kitaaba maxxansiisuu fi sagantaa eebbaa qindeessuun na tumsan '''Abdiisaa Balaachoo, Munawwar M. Huseen, Tololaa Faanta’ee, Biiftuu Nagoo fi Tufaa Wadaajoo''' hedduu isin galateeffadha. Gumaachi keessan hojii kana keessatti yaadannoo qaalii ta’ee hafa.
Dabalataanis, hojii kana uummata biraan ga’uuf uwwisa miidiyaa fi qunnamtii hawaasummaa keessatti kanneen na cinaa dhaabbattan '''Ustaaz Ibsaa Hasan, Nuurii Waliyyii, Abdii Ahmad, Amiin Usmaan, Awwal Amiin (Abuu Mus’aab), Asladdiin Muhaammad, Nasrii Badruu (Aanolee), Abdurahiim Nuuraa, Gumaa Qeerroo Oromiyaa, Ibroo Ibsaa''' fi namoonni maqaan isaanii asitti hin eeramne hundi ulfina guddaa na biraa qabdu.
Walumaagalatti, kitaabni namoota hedduu irratti hirmaachise kun akka uummata bira ga’uuf tumsa, yaada, beekumsa, qabeenya, ogummaa fi jaalala keessan arjoomuu keessaniif galata guddaa isiniif qaba. Uwwisa, gorsa, gulaallii, deeggarsa fi tumsa keessaniin hojii ani qopheesse kana bifa miidhagaa ta’een uummataaf dhiyeessuu danda’eera. Gumaachi keessan hin badu; hojii kana keessatti mallattoo ta’ee hafa. Hundumti keessaniif galatoomaa. Rabbiin waan gaarii isin gumaachitan hunda isiniif haa deebisu.
== '''7. Seensa Kitaabichaa''' ==
Oromoon, '''''“Ariitiif qixxaa wayyaa; quufaaf marqa wayya,”''''' jedha. Mammaaksi kun yeroo, obsaa fi bilchina barbaachisaa ta’uu nu yaadachiisa. Waan guddaa tokko milkeessuuf hawwiin qofti gahaa miti; qophii, shaakala, beekumsa, karoora fi itti fufiinsi barbaachisaadha.
Akkuma namni atileetii ta’e tokko fiigicha guddaa fiiguuf dursee leenjii barbaadu, namnis kamiiyyuu galma jireenyaa bira ga’uuf dandeettii isaa qopheessuu qaba. Akeekni fi mul’anni ka’umsa; karoora qindaa’aa, murannoo fi hojiin immoo gara galmaatti nama geessu.
Jireenyi gaarii qofa irraa hin ijaaramu. Mi’aawaa fi hadhaa’aan, gammachuu fi gaddaan, milkaa’inaa fi kufaatiin, dukkanaa fi ifni jireenya keessatti wal bira jiraatu. Osoo dhibeen hin jiraatin fayyaan hiika hin qabaatu; osoo dukkanni hin jiraatin ibsaan barbaachisummaa isaa guutummaatti hin mul’atu; osoo rakkoon hin jiraatin furmaanni fi injifannoon hiika isaanii hin mul’isan.
Kun jechuun rakkoo jaallachuu qabna jechuu miti. Garuu rakkoon yeroo nu mudatu, sababaa isaa hubachuu, mala furmaataa barbaaduu, waan irraa barannu adda baasuu fi gara fuulduraatti tarkaanfachuu qabna.
Namni rakkoo keessa jiru yeroo tokko abdii kutachuu danda’a. Kaayyoon isaa fagoo fakkaachuu danda’a; humni isaa xiqqaa ta’uu danda’a; carraan isaaf banamu dhiphachuu danda’a. Garuu haalli har’aa egeree guutuu murteessa jechuu miti. Namni of beeku, humna isaa sirriitti madaalu, mala fayyadamu, obsaan hojjetu fi dogoggora irraa baratu gara jijjiirama fooyya’aatti ce’uu danda’a.
Danda’aa ta’uun humna qaamaa qofa qabaachuu jechuu miti. Humna ofii beekuu, beekumsa itti fayyadamuu, haala madaaluu, yeroo eeguu, namoota irraa barachuu fi murtii sirrii fudhachuu dabalata. Cichoominni, obsii, itti fufiinsi fi ogummaan walitti dhufuun bu’uura milkaa’inaati.
Kitaabni '''''Risaa Bokkaa Mooye''''' yaada kana walaloo fi fakkeenya adda addaa keessatti calaqqisiisa. Dubbisaan ergaa walaloo tokko tokkoo jireenya dhuunfaa isaa, hojii isaa, hawaasa isaa fi kaayyoo isaa waliin walbira qabee akka ilaalu kakaasa. Kitaabichi dukkana keessaa ibsaa barbaaduu, gufuu keessaa mala argachuu, kufaatii irraa barachuu fi kaayyoo irratti cichuu yaadachiisa. Dubbisaan tokko keessatti yaada haaraa argachuu danda’a; kan biraan keessatti seenaa fi aadaa isaa yaadata; inni biraan immoo murtii jireenyaa isaa irra deebi’ee xiinxaluuf kaka’uu danda’a.
Kanaaf, dubbisaan kitaaba kana ariitiidhaan xumuruuf qofa osoo hin taane, walaloo tokko tokko irratti dhaabbatee, hiika jechootaa, fakkeenya barreessaan fayyadamee fi ergaa isaan dabarsan irratti yaaduun bu’aa guddaa argachuu danda’a. Kitaaba '''''Risaa Bokkaa Mooye''''' fi seenaa maqaa kitaabichaa waliin walqabatu caalaatti hubachuuf marsariitii armaan gadii daawwachuun ni danda’ama:
Baga dubbisa gaariin isin gahe!
== '''8. Risaa Bokkaa Mooye fi Saaykolojii''' ==
Saaykolojiin waa’ee sammuu, yaada, miira, amala fi haala namni itti murtii fudhatu qorata. Kitaaba walaloo tokko keessatti dhimmoonni akkanaa fakkeenya, seenaa fi yaada walaloo fayyadamuun kaafamuu danda’u. '''''Risaa Bokkaa Mooye''''' dubbisaa of gaafachiisuuf carraa kenna:
* Ani eenyu?
* Kaayyoon koo maali?
* Rakkoon na mudatu akkamitti na jijjiira?
* Yeroo kufu maal irraa baradha?
* Sodaa koo akkamitti hubachuu fi too’achuu danda’a?
* Humna koo fi hanqina koo akkamitti madaala?
* Murtiin ani har’a fudhadhu egeree koo irratti dhiibbaa akkamii qaba?
Gaaffileen kun dubbisaa gara of-hubannoo fi xiinxala dhuunfaatti isaan geessuuf gargaaru. Walaloon ergaa nama kakaasu qabaachuun isaa garuu bakka gorsa ogeessa fayyaa sammuu ykn qorannoo saayinsiin mirkanaa’e bakka bu’a jechuu miti. Kitaabichi akka meeshaa yaadaa fi of-xiinxalaatti ilaalamuu qaba.
== '''9. Risaa Bokkaa Mooye fi Saayinsii''' ==
Saayinsiin seera uumamaa, sababaa fi bu’aa, jijjiirama, qorannoo fi ragaa irratti hundaa’a. Kitaabichi yaada sababaa fi bu’aa, jijjiirama jireenyaa fi hubannoo haala jiru xiinxaluu walaloo keessatti dhiyeessuun dubbisaa kakaasuu danda’a.
Namni murtii tokko fudhatu bu’aa isaa irratti yaaduu qaba. Hojii tokko jalqabuun dura qophii barbaachisa; yeroo qophii gahaan hin jirre, bu’aan hawwamu argamuun rakkisaa ta’uu danda’a. Akkasumas, dogoggorri tokko yeroo tokko barumsa itti aanuuf bu’uura ta’uu danda’a.
Ergaan asitti kennamu, waan hundaaf seera saayinsii tokko kaa’uu osoo hin taane, dubbisaan ragaa, sababa, bu’aa fi jijjiirama jireenyaa irratti yaaduu akka baratu kakaasuudha.
'''Jireenya keessatti murtiin har’aa bu’aa borii irratti dhiibbaa qabaachuu danda’a; kanaaf murtii fudhachuu dura yaaduun barbaachisaadha.'''
== '''10. Risaa Bokkaa Mooye fi Aadaa Oromoo''' ==
Afaan, aadaan, seenaa, mammaaksi, sirbi, walaloon fi muuxannoon hawaasaa eenyummaa uummataa ijaaru keessatti gahee guddaa qabu. Aadaan Oromoo dhalootaa gara dhalootaatti dabruun jiraata. Dhaloonni haaraan aadaa isaa yoo barate, hubate, kabajee fi haala sirrii ta’een itti fufe, bu’uura eenyummaa isaa eeguuf gumaacha taasisa.
Kitaabni '''''Risaa Bokkaa Mooye''''' Afaan Oromoo fi miidhagina jechoota isaa fayyadamuun yaada, miira, fakkeenya fi ergaa hawaasummaa dabarsuuf carraa kenna. Qabiyyeen kitaabichaa dubbisaa:
* Afaan Oromoo akka kabaju;
* Jechootaa fi mammaaksota afaan isaa akka hubatu;
* Aadaa fi duudhaa hawaasaa akka yaadatu;
* Seenaa dhaloota darbee akka xiinxalu;
* Eenyummaa isaa irratti akka of gaafatu;
* Beekumsa fi aadaa dhaloota itti aanuuf dabarsuu irratti akka yaadu kakaasuu danda’a.
Aadaa tiksuun waan darbe qofa yaadachuu miti. Waan gaarii keessaa barachuun, hiika isaa hubachuun, wantoota yeroo ammaa keessatti barbaachisan waliin wal simsiisuu fi dhaloota dhufuuf dabarsuudha.
== '''11. Risaa Bokkaa Mooye fi Seenaa''' ==
Seenaa beekuun waan kaleessa raawwatame tarreessuu qofa miti. Muuxannoo darbe irraa barachuu, sababa taateewwanii hubachuu, gumaacha namootaa yaadachuu fi egeree irratti murtii gaarii fudhachuuf gargaaruudha.
Walaloon, fakkeenyi fi yaadannoon yeroo tokko seenaa hawaasaa karaa nama hawwatuun kuusuu danda’u. Kitaabni kun dubbisaa rakkoo hawaasaa, wareegama, obsa, injifannoo, kufaatii fi jijjiirama irratti akka yaadu kakaasa.
Dhaloonni tokko seenaa isaa yoo hin beekne, muuxannoo duraan argame irra deebi’ee mudachuu danda’a. Seenaa beekuun immoo waan darbe hunda sirrii ta’ee fudhachuu osoo hin taane, ragaa, hubannoo fi yaada madaalawaan xiinxaluudha. Kanaaf, '''''Risaa Bokkaa Mooye''''' keessatti seenaa fi yaadannoon bakka yaada nama dammaqsu, gumaacha namootaa yaadachiisu fi dhaloota gara fuulduraatti qopheessu qabaachuu danda’u.
== '''12. Afaan, Jechootaa fi Ogummaa Walaloo''' ==
Humni walaloo jechoota baay’ee fayyadamuu keessatti qofa hin argamu; jechoota filataman muraasa keessatti yaada bal’aa kaa’uu, fakkeenya uumuufi dubbisaa akka xiinxalu taasisuu keessattis argama.
Kitaabni '''''Risaa Bokkaa Mooye''''' jechoota, mammaaksa, falaasama, fakkeenya uumamaa, walbira qabuu fi ijaarsa walaloo fayyadamuun ergaa dabarsuuf yaala. Jechoonni tokko tokko hiika isaanii kallattiidhaan dabarsu; kanneen biroon immoo hiika fakkeenyaa, miira ykn yaada gadi fagoo qabaachuu danda’u.
Dubbisaan walaloo dubbisuun qofa osoo hin taane, sababaa barreessaan jecha tokko filate, fakkeenya sana itti fayyadame fi ergaa inni dabarsuu barbaade xiinxaluun dandeettii dubbisuu fi hubannoo afaanii isaa guddisuu danda’a. Kunis ogbarruun akka miidhagina afaanii qofa osoo hin taane, meeshaa yaada, beekumsa, miira fi muuxannoo namaa dabarsu ta’e nu hubachiisa.
== '''13. Kitaabni Kun Eenyuuf Mijata?''' ==
Kitaabni '''''Risaa Bokkaa Mooye''''' dubbistoota armaan gadiitiif faayidaa qabaachuu danda’a:
'''Dargaggootaaf:''' kaayyoo jireenyaa, murannoo, obsaa fi itti fufiinsa irratti yaaduuf.
'''Barattootaa idilee fi barattoota ogbarruutiif:''' walaloo, mammaaksa, jechoota filatamoo fi ijaarsa yaadaa xiinxaluuf.
'''Barreessitootaa fi waloof:''' akkaataa jechoonni ergaa guddaa dabarsan, fakkeenya fi miira walaloo keessatti fayyadamuun danda’amu hubachuuf.
'''Hayyootaa fi barsiisotaaf:''' Afaan Oromoo, ogbarruu, aadaa, seenaa fi yaada hawaasummaa irratti marii banuuf.
'''Namoota hojii fi jireenya dhuunfaa isaanii keessatti qormaanni mudatuuf:''' obsa, murannoo fi of-xiinxala irratti yaaduuf.
'''Dubbistoota aadaa fi eenyummaa Oromoo jaallataniif:''' afaan, seenaa, duudhaa fi muuxannoo hawaasaa irratti yaada argachuuf.
== '''14. Odeeffannoo Maxxansaa''' ==
=== Maxxansa 1ffaa ===
* '''Bara maxxansaa:''' 2019 G.C.
* '''Biyya Itti Maxxane''': Itiyoophiyaa fi Sa’uudii Arabiyaa
* '''Baay’ina walaloowwanii:''' 48
* '''Baay’ina fuulaa:''' 120
* '''Gatii jalqabaa:''' Qarshii 70
=== Maxxansa 2ffaa ===
* '''Bara maxxansaa:''' 2026 G.C.
* '''Baay’ina walaloowwanii:''' 38
* '''Baay’ina fuulaa:''' 112
* '''Gatii:''' Qarshii 500
* '''Raabsaa''': Bokkuu Media
== '''15. Kitaaba Risaa Bokkaa Mooye Maaliif Dubbisuu Qabna?''' ==
Kitaaba tokko dubbisuun odeeffannoo argachuu qofa osoo hin taane, yaada keenya bal’isuuf, gaaffii haaraa kaasuuf, afaan keenya fooyyessuuf fi muuxannoo namoota biroo irraa barachuuf nu gargaara. '''''Risaa Bokkaa Mooye''''' walaloo fi fakkeenya fayyadamuun dubbisaa gara yaada ofii, kaayyoo, rakkoo, aadaa fi jireenya hawaasaa xiinxaluu geessuuf carraa kenna.
Kitaabichi dubbisaan akka of gaafatu, yaada barreessaa qoratu, ergaa walaloo hubatu fi waan dubbise jireenya isaa waliin walbira qabuuf affeera. Kitaabicha keessatti ergaan bu’uuraa akka armaan gadiitti ibsamuu danda’a:
* Rakkoon dhuma miti; irraa barachuun ni danda’ama.
* Kaayyoon milkaa’inaaf ka’umsa ta’a.
* Obsii fi itti fufiinsi hojii keessatti barbaachisoodha.
* Beekumsa fi mala fayyadamuun gufuu moo’achuuf gargaara.
* Afaan, aadaa fi seenaa dhalootaaf dabarsuun dirqama hawaasummaa keessaa isa tokko.
* Yaaduun, of gaafachuu fi murtii madaalawaa fudhachuun jireenya fooyyessuuf ni gargaara.
== '''16. Ergaa Barreessaa fi Affeerraa Dubbistootaa''' ==
Dubbisaan kabajamaa, kitaaba kana yeroo dubbiftu jechoota isaa qofa osoo hin taane, yaada inni keessa jiru xiinxali. Walaloo tokko keessatti ergaa tokko argachuu dandeessa; kan biraa keessatti yaada haaraa, yaadannoo ykn gaaffii si kakaasu argachuu dandeessa.
Kitaaba kana dubbisuun, yaada isaa irratti mari’achuun, waan irraa baratte namoota biroo waliin qoodamuun fi aadaa dubbisuu babal’isuun ogbarruu Oromoo guddisuuf gumaacha ta’a.
Yoo kitaabicha dubbifte, yaada kee barreessaa fi dubbiftoota biroo waliin qoodi. Yaadni dubbisaa kitaaba tokko caalaatti hubachuuf, dogoggora sirreessuuf fi hojiiwwan gara fuulduraa fooyyessuuf carraa uuma.
== '''17. Xumura:''' ==
== '''Risaa Bokkaa Mooye — Kitaaba Yaadaa fi Of-Xiinxalaa''' ==
Walumaagalatti, '''''Risaa Bokkaa Mooye''''' kitaaba walaloo Afaan Oromoo ta’ee, jechoota filatamoo, fakkeenya, mammaaksa, yaada jireenyaa, aadaa fi eenyummaa irratti xiyyeeffata. Kitaabichi dubbisaa akka rakkoo jireenyaa irratti yaadu, humna ofii madaalu, kaayyoo isaa hubatu, afaan isaa kabaju, seenaa hawaasaa yaadatu fi murtii isaa irratti of gaafatu kakaasuu danda’a.
Gatiin kitaaba tokkoo lakkoofsa fuulaa ykn jechoota isaa qofa keessatti hin daangeffamu; ergaa inni dubbisaa keessatti kaasu, gaaffii inni uumu, yaada inni babal’isu fi marii inni jalqabu keessattis mul’ata. Kanaafuu, '''''Risaa Bokkaa Mooye''''' dubbifamuu qofa osoo hin taane, xiinxalamuu, irratti yaaduu fi marii ogbarruu keessatti qooda fudhachuu kan danda’amuudha.
'''Risaa Bokkaa Mooye — Rakkoo keessaa barumsa, gufuu keessaa mala, yaada keessaa murannoo argachuuf affeerraa ogbarruu.'''
=== Nu Qunnamaa ===
* '''[https://web.archive.org/web/20251204023150/https://kadiir.com/ Marsariitii (Kadiir Tech)]'''
* '''[https://www.kadiir.com/seenaa-risaa/ Seenaa Risaa] {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}'''
* '''[https://t.me/KedirAbdulatifH Telegram (Kedir Abdulatif)]'''
* '''[https://www.tiktok.com/@kedirabdulatifh TikTok (Kedir Abdulatif)]'''
* '''[https://www.facebook.com/share/1BP4jYZjhC Facebook (Kedir Abdulatif)]'''
* '''[https://youtube.com/@kedirabdulatifh YouTube (Kedir Abdulatif)]'''
* '''[https://x.com/KedirAbdulatifH X (Kedir Abdulatif)]'''
* '''[https://play.google.com/store/apps/details?id=com.kadiir.tech Aappilikeeshinii Kadiir Tech]'''
'''Dubbisa gaarii! Afaan keenya haa guddatu; ogbarruun keenya haa dagaagu; aadaan keenya dhalootatti haa darbu!'''
p47lyh6t1bckazlxtiixv3iawxslyka
Ulaa Hormuuz
0
9833
45984
44677
2026-10-23T15:23:13Z
Gazaali yusuf
14810
/* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|1 */
45984
wikitext
text/x-wiki
[[File:Strait_of_hormuz_full.jpg|thumb| mundhigarbaa daangaa siyaasaa galaanaa qabu (2004) .]]
[[File:Strait_of_hormuz.jpg|thumb| mundhigarbaa kun kaabaan [[Iraan]], kibbaan ammoo Bulchiinsa Musandam [[Omaan|Oman]] fi [[Yunaayitid Arab Imireetis|United Arab Emirates]] addaan baasa. (kaartaa bara 1892)]]
'''Ulaan Hormuz''' ykn '''Mudhigarbaa Hormuz''' (Afaan Faarsiin: تنگه هرمز, ''Tangeh-ye Hormoz''; Afaan Arabaatiin: مَضِيق هُرمُز, ''Maḍīq Hurmuz'') dhooqa bishaanii dhiphaa fi tarsiimoo olaanaa qabu kan '''Galaana Faarsi''' gara bahaatiin fi '''Galaana Omaan''' gara lixaatiin wal-qunnamsiisudha. Karaa bahaa immoo, Galaana Omaan gara Galaana Arabiyaatti geessa. Iddoon kun daandii bishaanii baayyee barbaachisaa kan Baha Giddugaleessaa fi addunyaa wajjin wal-qunnamsiisu yoo ta'u, keessattuu geejjiba zayitii keessatti gahee olaanaa qaba. Ulaan kun daangaa Iiraan gara kaabaatiin fi biyyoota akka Omaan fi Yunaayitid Arab Imireetis (UAE) gara kibbaatiin hira.
Bakki dhiphaan ulaa kanaa naannoo kiiloo meetira 33 (maayilii 21) bal'ata, garuu daandiin dooniiwwan itti fayyadaman (shipping lane) kallattii lamaanuu kiiloo meetira 3 (maayilii 2) qofa bal'ata. Sababa dhiphina isaa fi barbaachisummaa dinagdee isaatiniif, Ulaan Hormuz yeroo hundaa dhimma siyaasaa, waraanaa, fi daldalaa idil-addunyaa keessatti xiyyeeffannoo guddaa argata. Biyyoonni naannoo sanaa fi humnoonni addunyaa too'annaa daandii bishaanii kanaaf wal-dorgommii cimaa keessa jiru.
== Maqaa fi Hiika Isaa ==
Dhufaatiin maqaa "Hormuz" sirriitti hin beekamu, garuu yaad-rimeewwan adda addaatu jira.
* Yaad-rimeen tokko akka jedhutti, maqaan kun jecha Faarsii durii ''Ahura Mazda'' jedhu irraa dhufe. Ahura Mazda amantii Zoroastrianism keessatti [[waaqa]] olaanaa ture. Yeroo wajjin, maqaan kun gara ''Hormoz'' ykn ''Hormuz'' tti jijjiirame jedhama.
* Yaad-rimeen biraa immoo, jecha "Hur-mogh" kan hiikni isaa "geedala teemiraa" (date palm) jedhu irraa akka dhufe ibsa. Teemirri naannoo sanaatti bal'inaan argama.
* Dabalataanis, maqaan kun mootummaa durii kan '''Mootummaa Hormuz''' jedhamu kan naannoo sana bulchaa ture irraa akka dhufe amanama.
== Seenaa Daldalaa fi Siyaasaa ==
=== Bara Durii ===
Ulaan Hormuz seenaa dheeraa keessatti wiirtuu daldalaa fi siyaasaa ture. Sababa iddoo tarsiimoo irra jiruuf, daandii daldalaa Baha Giddugaleessaa, Kibba Eeshiyaa, fi [[Chaayinaa]] wal-qunnamsiisuu keessatti gahee guddaa qaba ture. Impaayeronni durii kan akka Faarsii (Achaemenid Empire) ulaa kana too'achuun, daldala mi'eessituu (spices), harrii (silk), fi mi'oota gati-jabeessa biroo irratti bu'aa guddaa argatan. Qarooma Islaamaa keessattis, daldaltoonni Arabaa fi Faarsii dooniiwwan isaanii (dhows) fayyadamuun, daldala galaana Indiyaa keessatti Hormuz akka karraatti fayyadamaa turan.
=== Bara Giddugaleessaa fi Mootummaa Hormuz ===
Bara Giddugaleessaa keessatti, mootummaan xiqqaan garuu humna guddaa qabu, '''Mootummaan Hormuz''', ulaa kana fi naannoo isaa too'achaa ture. Magaalaan Hormuz, kan duraan lafa guddaa irra turtee booda gara odola Hormuzitti ceete, wiirtuu daldalaa addunyaa beekamaa turte. Daldaltoonni Hindii, Chaayinaa, Afriikaa Bahaa, fi Awurooppaa irraa dhufan asitti wal-arganii, mi'oota akka luuluu, farda, fi urgooftuuwwan wal-jijjiiraa turan. Beekamaan imalaan lammii Veeneeshiyaa, Maarkoo Pooloo, jaarraa 13ffaa keessatti Hormuz daawwatee, badhaadhina fi daldala isaa dinqisiifatee barreessee ture.
=== Bara Koloniyaalizimii Awurooppaa ===
[[File:Fortress of Hormuz.jpg|thumb|250x250px|Fakkii lola Poorchugaal fi humnoota wal-tumsan gidduutti godhame kan bara 1622, too'annaa Hormuziif.]]
Dhufaatiin humnoota Awurooppaa jaarraa 16ffaa keessatti naannoo sana guutummaatti jijjiire. Bara 1507, abbaan waraanaa Poorchugaal, Afonso de Albuquerque, humna waraanaa xiqqoon Hormuz qabate. Poorchugaal ulaa kana fi daldala isaa jaarraa tokkoo ol too'achuun, bu'aa dinagdee guddaa irraa argatte. Haa ta'u malee, bara 1622, humnoonni wal-tumsan kan Biriiten (East India Company) fi Faarsii (Safavid Empire) Poorchugaal ari'anii, too'annaan ulichaa gara harka naannoo deebi'e. Sana booda, Biriiten dhiibbaa ishee suuta suutaan naannoo sana irratti cimsachuun, daldalaa fi nageenya galaanaa too'achuu eegalte.
=== Jaarraa 20ffaa fi Barbaachisummaa Zayitii ===
Jijjiiramni guddaan kan dhufe jaarraa 20ffaa keessa yeroo zayitiin Baha Giddugaleessaa keessatti argamudha. Argamuun zayitii Iiraan, Sa'ud Arabiyaa, Iraaq, Kuweet, fi UAE keessatti, Ulaan Hormuz gara daandii anniisaa addunyaa isa guddaatti jijjiire. Biyyoonni industiriin guddatan hundi zayitii naannoo sanaa irratti hirkachuu eegalan. Barbaachisummaan kun immoo naannicha gara wiirtuu dorgommii siyaasaa idil-addunyaa, keessattuu yeroo Waraana Qorraa Ameerikaa fi Gamtaa Sooviyeetii gidduutti, taasise.
== Barbaachisummaa Tarsiimoo fi Dinagdee ==
=== Daandii Anniisaa Addunyaa ===
[[File:Crude oil, condensate, and petroleum products transported through the Strait of Hormuz in 2014 through 2018 (48097472312) (cropped).png|left|thumb|Kaartaa kan yaa'a zayitii Ulaa Hormuz keessa darbu agarsiisu.]]
Har'a, Ulaan Hormuz daandii bishaanii tarsiimoo olaanaa qabu addunyaa keessaa isa tokko. Gabaasa 'U.S. Energy Information Administration' (EIA) akka agarsiisutti, naannoo %20 fayyadama zayitii addunyaa guyyaa guyyaan ulaa kana keessa darba. Kunis guyyaatti '''barmeela''' (barrel) miliyoona 21 ta'a. Dabalataanis, gaasii uumamaa bifa dhangala'aa (LNG) kan addunyaan fayyadamtu keessaa harki sadii keessaa tokko as keessa darba. Biyyoonni zayitii oomishan kanneen akka Sa'ud Arabiyaa, Iiraan, UAE, Kuweet, fi Iraaq alergii (export) isaanii irra caalaan karaa kana raawwatu. Kanaaf, cufamuun ulaa kanaa guyyaa tokkoof illee dinagdee addunyaa irratti rakkoo guddaa fiduu danda'a.
=== Jeequmsa Siyaasaa fi Sodaa Nageenyaa ===
Sababa barbaachisummaa isaatiif, Ulaan Hormuz yeroo hundaa naannoo jeequmsa siyaasaati. Iiraan, sababa iddoo ishee isa tarsiimoo fi humna waraanaa isheetiin, ulaa kana too'achuuf dandeettii guddaa qabdi. Seenaa keessatti, yeroo wal-dhabdeen ishee biyyoota dhihaa wajjin hammaatu, Iiraan ulaa kana cufuu akka dandeettu doorsisaa turte. Fakkeenyaaf, Waraana Iiraan-Iraaq (1980-88) keessatti, lola doonii zayitii (Tanker War) jedhamuun beekamu keessatti, gama lamaanuu dooniiwwan walii jalaa rukutaa turan.
Biyyoonni akka Ameerikaa daandii kana bilisa taasisuuf humna waraanaa galaanaa (navy) isaanii naannoo sana qubsiisaniiru. Dhiibbaan akkasii gatii zayitii addunyaa irratti, oomisha industirii irratti, fi tasgabbii dinagdee addunyaa irratti dhiibbaa kallattii qaba. Biyyoonni akka Chaayinaa fi Jaappaan, kanneen anniisaaf baayyee Baha Giddugaleessaa irratti hirkatan, nageenya ulaa kanaa baayyee yaaddessu.
== Naannoo fi Ikolojii ==
Ulaan Hormuz jireenya galaanaa adda addaa fi dinqisiisaa ta'e qaba. Bishaan isaa kan soogidda baayyee qabuu fi hoo'aa ta'e, qurxummiiwwan, luuluu, fi uumamtoota biroof mijaawaadha. Haa ta'u malee, geejjibni doonii zayitii hamma guddaan naannicha irratti dhiibbaa guddaa geessiseera. Balaan zayitii dhangala'uu, bishaan balfaan doonii irraa gad-dhangala'u, fi '''waca''' (noise) doonii irraa dhufu sirna ikoo (ecosystem) galaanichaa miidhaa jira. Faalamni kun qurxummii fi lubbu-qabeeyyii biroo irratti balaa yeroo dheeraa fiduu danda'a.
Biyyoonni naannoo sanaa rakkoo kana hubachuun, eegumsa naannoo ulaa kanaaf waliin hojjechuuf yaalii gochaa jiru. Haa ta'u malee, wal-dhabdeen siyaasaa fi faayidaan dinagdee yeroo baayyee hojii eegumsa naannoo caalaa dursa argata. Tasgabbii sirna ikoo kana eeguun faayidaa dinagdee fi nageenya naannichaa wajjin wal-qabatee kan ilaalamuu qabudha.
<references/>
[[Category:Daldala]]
[[Category:Dinagdee]]
[[Category:Iiraan]]
[[Category:Omaan]]
[[Category:Geejjiba Bishaanirraa]]
1r493b357ks9gl2p2u6ruz553wjc8cv
Sheikh Ayub Umar Ali
0
10062
45987
45966
2026-10-23T19:51:35Z
InternetArchiveBot
8356
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
45987
wikitext
text/x-wiki
'''1. Profile'''
[[https://www.facebook.com/share/1EsGpPitq3/|Sheikh Ayub Umer Ali]] — President
Furqan Quran Service Association
Sheikh Ayub Umer Ali serves as President of Furqan Quran Service Association, providing leadership and strategic direction in support of the Association’s mission to promote Quranic education, Islamic values, spiritual development, and community wellbeing.
As President, he represents the Association’s commitment to serving communities through knowledge, faith, compassion, unity, and responsible leadership. His role includes providing strategic guidance, supporting institutional governance, strengthening relationships with scholars and community leaders, and encouraging collaboration with partners and supporters.
His leadership is grounded in the Islamic principles of trustworthiness (Amanah), compassion (Rahmah), knowledge (‘Ilm), unity (Wahdah), and service (Khadimah). These values provide an ethical foundation for advancing the Association’s objectives and ensuring that its work remains focused on meaningful and sustainable community impact.
Sheikh Ayub recognizes the importance of accessible Quranic education, capable institutions, dedicated educators, and strong community partnerships in nurturing future generations. He encourages collective responsibility and cooperation in building an organization that serves with sincerity, integrity, and excellence.
Through his presidential leadership, he seeks to support the Association’s institutional development, strengthen its service capacity, and advance its contribution to Islamic education and community development.
Current Position: President
Organization: Furqan Quran Service Association
Website: https://web.archive.org/web/20250411132746/https://furqan-qsa.org/
'''2. Biography of Sheikh Ayub Umer Ali'''
Sheikh Ayub Umer Ali is an Islamic leader who serves as President of Furqan Quran Service Association. His leadership role reflects a commitment to advancing Quranic education, strengthening Islamic learning, and supporting initiatives that contribute to the spiritual, moral, and social development of communities.
As President, he provides strategic leadership and institutional guidance, helping the Association pursue its mission with a clear sense of purpose and responsibility. He recognizes that an effective Islamic organization must combine religious values with sound governance, transparent administration, responsible resource management, and a sustained commitment to the needs of the people it serves.
His leadership approach emphasizes consultation (Shura), trustworthiness (Amanah), compassion, unity, and collective responsibility. He values cooperation among Islamic scholars, educators, community leaders, staff, volunteers, donors, and development partners as an essential foundation for organizational effectiveness and sustainable progress.
Sheikh Ayub believes that the Quran provides enduring guidance for personal conduct, family life, ethical leadership, and the development of compassionate and responsible communities. In this regard, he supports the importance of strengthening Quranic learning, encouraging the pursuit of beneficial knowledge, and fostering an environment in which faith and service reinforce one another.
He also recognizes the need for Islamic institutions to strengthen their organizational capacity, develop meaningful partnerships, and respond constructively to the educational and social needs of their communities.
His vision for Furqan Quran Service Association is an institution that remains faithful to its Islamic values while continually improving its services, expanding beneficial opportunities, and building lasting relationships with communities and partners.
Through principled leadership, consultation, and collective effort, Sheikh Ayub seeks to contribute to an Association that serves as a trusted platform for Quranic education, community engagement, and positive social development.
His guiding conviction is that leadership is an Amanah—a trust before Allah and a responsibility toward people. It must therefore be exercised with sincerity, justice, humility, accountability, and a genuine commitment to the common good.
'''3. Message from the President'''
Faith, Knowledge, Unity, and Service
In the name of Allah, the Most Gracious, the Most Merciful.
Assalamu Alaikum wa Rahmatullahi wa Barakatuh.
It is an honor to serve as President of Furqan Quran Service Association. I regard this responsibility as an Amanah—a trust that calls for sincerity, integrity, consultation, and a steadfast commitment to the service of Allah and humanity.
The Holy Quran is a source of guidance, wisdom, mercy, and enlightenment. Promoting its learning and teaching is not only an educational responsibility but also an important contribution to nurturing individuals and communities grounded in faith, knowledge, good character, and social responsibility.
At Furqan Quran Service Association, our commitment is guided by five fundamental values: Amanah, Rahmah, ‘Ilm, Wahdah, and Khadimah—trustworthiness, compassion, knowledge, unity, and service. These principles guide our vision of an institution that serves its communities with sincerity, professionalism, and a clear sense of purpose.
Our responsibility extends beyond maintaining an organization. We must strengthen Quranic education, support educators and learners, encourage the pursuit of beneficial knowledge, and contribute to the spiritual and social wellbeing of the communities we serve. We must also develop effective systems, strengthen institutional accountability, and build partnerships that enable us to fulfill our mission sustainably.
I believe that lasting progress is achieved through collective effort. Scholars, teachers, parents, young people, volunteers, donors, community leaders, and development partners all have an important role to play in advancing our shared objectives. By working together with mutual respect and a common purpose, we can expand opportunities for learning and create a stronger foundation for future generations.
As an Association, we remain committed to continuous improvement, responsible leadership, meaningful community engagement, and the effective use of the resources entrusted to us. We welcome cooperation with individuals and institutions that share our commitment to Quranic education, Islamic values, and community development.
I sincerely thank our members, scholars, staff, volunteers, supporters, donors, and partners for their dedication and contributions. Your trust and cooperation strengthen our work and encourage us to serve with greater commitment.
Let us continue working together to make Quranic knowledge more accessible, strengthen unity within our communities, nurture a generation guided by faith and knowledge, and build an institution whose impact is lasting and beneficial.
May Allah guide our leadership, purify our intentions, bless our collective efforts, accept our service, and grant us success in fulfilling our responsibilities.
Jazakum Allahu Khairan.
With sincere regards,
[[https://www.facebook.com/share/1EsGpPitq3/|Sheikh Ayub Umer Ali]]
President
[https://web.archive.org/web/20250411132746/https://furqan-qsa.org/ Furqan Quran Service Association]
ctrljdrkrwi6an8i9dsnqsb3rwl7ouu