Википеди oswiki https://os.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%C3%A6%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%B3_%D1%84%D0%B0%D1%80%D1%81 MediaWiki 1.47.0-wmf.9 first-letter Медиа Сæрмагонд Тæрхон Архайæг Архайæджы ныхас Википеди Википедийы тæрхон Файл Файлы тæрхон MediaWiki MediaWiki-йы тæрхон Хуызæг Хуызæджы тæрхон Æххуыс Æххуысы тæрхон Категори Категорийы тæрхон TimedText TimedText talk Модуль Обсуждение модуля Event Event talk 0 13366 595725 576589 2026-07-04T17:15:39Z Taamu 795 /* Æфсымæрон сахартæ */ 595725 wikitext text/x-wiki {{ЦР |Статус = Сахар |Ирон ном = Капан |Оригиналон ном = {{lang-hy|Կապան}} |Ныв = |Ном = |Паддзахад = Сомих |Герб = |Тырыса = |Гербы уæрх = |Тырысайы уæрх = |lat_deg= 39|lat_min= 12|lat_sec=04 |lon_deg= 46|lon_min= 24|lon_sec=54 |CoordAddon = |CoordScale = |Паддзахады картæйы ас = 300 |Регионы картæйы ас = 300 |Районы картæйы ас = |Регионы тип = Сомихы административон дих{{!}}Марз |Регион = Сюник |Регион таблицæйы = Сюник |Районы тип = |Район = |Район таблицæйы = |Æмбалады тип = |Æмбалад = |Сæргълæууæджы тип = |Сæргълæууæг = |Бындурæвæрд = |Раздæры нæмттæ = |Сахар кæдæй = 1938 |Фыццаг кой = |Фæзуат = 36 |Бæрзæнды тип = |Центры бæрзæнд = |Бæстыхъæд = |Официалон æвзаг = |Официалон æвзаг-ref = |Цæрджытæ = |Сфысты аз = |Æнгомдзинад = |Агломераци = |Националон сконд = |Динон сконд = |Сахатон таг = +4 |DST = |Телефонон код = +374 285 |Посты индекстæ = 3301-3308 |Автомобилон код = |Идентификаторы тип = |Цифрон идентификатор = |ВикиКъæбицы категори = |Сайт = |Сайты æвзаг = }} '''Капан''' ({{lang-hy|Կապան}}, {{lang-fa|قپان}}) у [[Сомих]]ы [[сахар]], марз [[Сюник|Сюничы]] сæйраг сахар. Капаны [[футбол]]он клубы ном у [[Гандзасар]] == Æфсымæрон сахартæ == * [[Ныв:Flag of Belarus.svg|22x20px|border]] [[Борисов (сахар)|Борисов]], [[Беларусь]] * [[Ныв:Flag of the United States.svg|22x20px|border]] [[Глендейл (Калифорни)|Глендейл]], [[АИШ]] {{къæртт-Сомих}} {{Сомихы сахартæ}} [[Категори:Сомихы сахартæ]] gadgyrn4vgh7osi5q72m9syyuty74yd 0 14819 595716 595704 2026-07-04T16:46:26Z Taamu 795 595716 wikitext text/x-wiki {{ЦР |Статус = Сахар |Ирон ном = Франкфурт-Майныл |Оригиналон ном = {{lang-de|Frankfurt am Main}} |Ныв = |Ном = |Паддзахад = Герман |Герб = |Тырыса = |Гербы уæрх = |Тырысайы уæрх = |lat_dir = N|lat_deg = 50|lat_min = 6|lat_sec =49 |lon_dir = E|lon_deg = 8|lon_min = 40|lon_sec = 47 |CoordAddon = |CoordScale = |Паддзахады картæйы ас = 300 |Регионы картæйы ас = 300 |Районы картæйы ас = 300 |Регионы тип = Германы зæххытæ{{!}}Зæхх |Регион = Гессен |Регион таблицæйы = Гессен |Районы тип = |Район = |Район таблицæйы = |Æмбалады тип = |Æмбалад = |Сæргълæууæджы тип = |Сæргълæууæг = |Бындурæвæрд = |Раздæры нæмттæ = |Статус кæдæй = |Фыццаг кой = |Фæзуат = 248,31 |Бæрзæнды тип = |Центры бæрзæнд = 112 |Бæстыхъæд = |Официалон æвзаг = |Официалон æвзаг-ref = |Цæрджытæ = |Сфысты аз = |Æнгомдзинад = |Агломераци = |Националон сконд = |Динон сконд = |Сахатон таг = +1 |DST = +2 |Телефонон код = |Посты индекстæ = 60311 — 65933 |Автомобилон код = |Идентификаторы тип = |Цифрон идентификатор = |ВикиКъæбицы категори = |Сайт = |Сайты æвзаг = }} '''Франкфурт-Майныл''' ({{lang-de|Frankfurt am Main, }} {{Audio|De-Frankfurt am Main.ogg|[ˈfʁaŋkfʊɐ̯t ʔam ˈmaɪn]}}, [[Гессенаг диалекттӕ|гесс.]] ''Frangford am Maa'') у [[Герман]]ы сахар, зӕхх Гессены ӕппӕты стырдӕр сахар, паддзахады фæндзæм стырдæр сахар. Сахар ӕвӕрд у рагон донуайӕныл ({{lang-de|«furt»}}) цӕугӕдон [[Майн]]ы уӕлӕ ӕмӕ бынат дары ахӕм территорийыл, кӕцыйыл рагон заманы цардысты [[франкӕгтӕ|франкӕгтӕ]]. Тӕккӕ дӕр ардыгӕй цӕуы сахары ном — ''«франкӕгты донуайӕн»''<ref>{{книга |ссылка=https://books.google.com/books?id=M1JIPAN-eJ4C&lpg=PA135&pg=PA135 |заглавие=Placenames of the world |издательство=McFarland |год=2006 |страницы=135 |isbn=9780786422487 |язык= |автор=Room, Adrian |archive-date=2011-07-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110722025846/https://books.google.com/books?id=M1JIPAN-eJ4C&lpg=PA135&pg=PA135 }}</ref>. == Фиппаинæгтæ == {{фиппаинæгтæ}} {{къæртт-Герман}} {{Германы сахартæ}} [[Категори:Франкфурт-Майныл|*]] kqs6fk4wojf9hv3p29kl10wroenbkw3 595717 595716 2026-07-04T16:46:56Z Taamu 795 595717 wikitext text/x-wiki {{ЦР |Статус = Сахар |Ирон ном = Франкфурт-Майныл |Оригиналон ном = {{lang-de|Frankfurt am Main}} |Ныв = |Ном = |Паддзахад = Герман |Герб = |Тырыса = |Гербы уæрх = |Тырысайы уæрх = |lat_dir = N|lat_deg = 50|lat_min = 6|lat_sec =49 |lon_dir = E|lon_deg = 8|lon_min = 40|lon_sec = 47 |CoordAddon = |CoordScale = |Паддзахады картæйы ас = 300 |Регионы картæйы ас = 300 |Районы картæйы ас = 300 |Регионы тип = Германы зæххытæ{{!}}Зæхх |Регион = Гессен |Регион таблицæйы = Гессен |Районы тип = |Район = |Район таблицæйы = |Æмбалады тип = |Æмбалад = |Сæргълæууæджы тип = |Сæргълæууæг = |Бындурæвæрд = |Раздæры нæмттæ = |Статус кæдæй = |Фыццаг кой = |Фæзуат = 248,31 |Бæрзæнды тип = |Центры бæрзæнд = 112 |Бæстыхъæд = |Официалон æвзаг = |Официалон æвзаг-ref = |Цæрджытæ = |Сфысты аз = |Æнгомдзинад = |Агломераци = |Националон сконд = |Динон сконд = |Сахатон таг = +1 |DST = +2 |Телефонон код = |Посты индекстæ = 60311 — 65933 |Автомобилон код = |Идентификаторы тип = |Цифрон идентификатор = |ВикиКъæбицы категори = |Сайт = |Сайты æвзаг = }} '''Франкфурт-Майныл''' ({{lang-de|Frankfurt am Main}} [{{IPA|ˈfʁaŋkfʊɐ̯t ʔam ˈmaɪn}}], [[Гессенаг диалекттӕ|гесс.]] ''Frangford am Maa'') у [[Герман]]ы сахар, зӕхх Гессены ӕппӕты стырдӕр сахар, паддзахады фæндзæм стырдæр сахар. Сахар ӕвӕрд у рагон донуайӕныл ({{lang-de|«furt»}}) цӕугӕдон [[Майн]]ы уӕлӕ ӕмӕ бынат дары ахӕм территорийыл, кӕцыйыл рагон заманы цардысты [[франкӕгтӕ|франкӕгтӕ]]. Тӕккӕ дӕр ардыгӕй цӕуы сахары ном — ''«франкӕгты донуайӕн»''<ref>{{книга |ссылка=https://books.google.com/books?id=M1JIPAN-eJ4C&lpg=PA135&pg=PA135 |заглавие=Placenames of the world |издательство=McFarland |год=2006 |страницы=135 |isbn=9780786422487 |язык= |автор=Room, Adrian |archive-date=2011-07-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110722025846/https://books.google.com/books?id=M1JIPAN-eJ4C&lpg=PA135&pg=PA135 }}</ref>. == Фиппаинæгтæ == {{фиппаинæгтæ}} {{къæртт-Герман}} {{Германы сахартæ}} [[Категори:Франкфурт-Майныл|*]] kt8rdsr6u4uxg2uxlmxxmb0t0qsb504 0 18990 595734 561334 2026-07-04T20:09:06Z Taamu 795 595734 wikitext text/x-wiki {{Сомихы картæ|float=right}} Сомихы ис 11 провинцийы (''марзтæ'', {{lang-hy|մարզ}}): * [[Арагацотн]] ({{lang-hy|Արագածոտնի մարզ}}); * [[Арарат (марз)|Арарат]] ({{lang-hy|Արարատի մարզ}}); * [[Армавир (марз)|Армавир]] ({{lang-hy|Արմավիրի մարզ}}); * [[Гегаркуник]] ({{lang-hy|Գեղարքունիքի մարզ}}); * [[Котайк]] ({{lang-hy|Կոտայքի մարզ}}); * [[Лори (марз)|Лори]] ({{lang-hy|Լոռու մարզ}}); * [[Ширак (марз)|Ширак]] ({{lang-hy|Շիրակի մարզ}}); * [[Сюник]] ({{lang-hy|Սյունիքի մարզ}}); * [[Тавуш]] ({{lang-hy|Տավուշի մարզ}}); * [[Вайоц Дзор]] ({{lang-hy|Վայոց Ձորի մարզ}}); * [[Ереван]] ({{lang-hy|Երևան}}). {{Сомихы административон дих}} [[Категори:Сомихы административон дих|*]] fgcga75u40l43s04vc16q8ijuwlbcrx 0 18992 595723 561339 2026-07-04T17:14:20Z Taamu 795 595723 wikitext text/x-wiki {{Административон иуæг |Хуыз1 = {{Хуыз|Сомих}} |Хуыз2 = |Ирон ном = Лори |Оригиналон ном = {{lang-hy|Լոռու մարզ}} |Герб = |Тырыса = |Паддзахад = Сомих |Гимн = |Статус = Марз |Кæй сконды у = |Датæ = |Йæ дæлхæйттæ = |Сæйраг сахар = [[Ванадзор]] |СтырдæрСахартæ = |Сæргълæууæг = |Сæргълæууæджы титул = |Сæргълæууæг2 = |Сæргълæууæджы титул2 = |ÆМП = |ÆМП-ы аз = |Бынат ÆМП-мæ гæсгæ = |ÆМП иу адæймагмæ = |Бынат ÆМП иу адæймагмæ гæсгæ = |ÆРП = |ÆРП-ы аз = |Бынат ÆРП-мæ гæсгæ = |ÆРП иу адæймагмæ = |Бынат ÆРП иу адæймагмæ гæсгæ = |Æвзаг = |Æвзæгтæ = |Цæрджытæ = |Сфысты аз = |Цæрджыты нымæцмæ гæсгæ бынат = |Æнгомдзинад = |Националон сконд = |Динмæ гæсгæ = |Фæзуат = 3789 |Фæзуатмæ гæсгæ бынат = |Картæ = Lori in Armenia.svg |Картæйы ас = |СахатонТаг = |ISO = |Автомобилон код = |Сайт = |ВикиКъæбицы категори = }} '''Лори́''' ({{lang-hy|Լոռու մարզ}}) у облæст (марз) [[Сомих]]ы цæгаты. == Фиппаинæгтæ == {{фиппаинæгтæ}} {{къæртт-Сомих}} {{Сомихы административон дих}} [[Категори:Сомихы марзтæ]] 6brig11rnyf16vac9e8f3sj08ssi4y3 595724 595723 2026-07-04T17:14:52Z Taamu 795 595724 wikitext text/x-wiki {{Æндæр нысаниуджытæ|Лори}} {{Административон иуæг |Хуыз1 = {{Хуыз|Сомих}} |Хуыз2 = |Ирон ном = Лори |Оригиналон ном = {{lang-hy|Լոռու մարզ}} |Герб = |Тырыса = |Паддзахад = Сомих |Гимн = |Статус = Марз |Кæй сконды у = |Датæ = |Йæ дæлхæйттæ = |Сæйраг сахар = [[Ванадзор]] |СтырдæрСахартæ = |Сæргълæууæг = |Сæргълæууæджы титул = |Сæргълæууæг2 = |Сæргълæууæджы титул2 = |ÆМП = |ÆМП-ы аз = |Бынат ÆМП-мæ гæсгæ = |ÆМП иу адæймагмæ = |Бынат ÆМП иу адæймагмæ гæсгæ = |ÆРП = |ÆРП-ы аз = |Бынат ÆРП-мæ гæсгæ = |ÆРП иу адæймагмæ = |Бынат ÆРП иу адæймагмæ гæсгæ = |Æвзаг = |Æвзæгтæ = |Цæрджытæ = |Сфысты аз = |Цæрджыты нымæцмæ гæсгæ бынат = |Æнгомдзинад = |Националон сконд = |Динмæ гæсгæ = |Фæзуат = 3789 |Фæзуатмæ гæсгæ бынат = |Картæ = Lori in Armenia.svg |Картæйы ас = |СахатонТаг = |ISO = |Автомобилон код = |Сайт = |ВикиКъæбицы категори = }} '''Лори́''' ({{lang-hy|Լոռու մարզ}}) у облæст (марз) [[Сомих]]ы цæгаты. == Фиппаинæгтæ == {{фиппаинæгтæ}} {{къæртт-Сомих}} {{Сомихы административон дих}} [[Категори:Сомихы марзтæ]] tk9th9s765hv3nrl3pib9lgvvvczgz9 0 19841 595738 546473 2026-07-05T07:55:41Z Taamu 795 595738 wikitext text/x-wiki {{Административон иуæг |Хуыз1 = {{Хуыз|Турк}} |Хуыз2 = |Ирон ном = Анкара |Оригиналон ном = {{lang-tr|Ankara ili}} |Ныв = Ankara from bus station.jpg |Нывы ном = |Герб = |Тырыса = |Паддзахад = Турк |Гимн = |Статус = Провинци |Кæй сконды у = |Датæ = |Йæ дæлхæйттæ = |Сæйраг сахар = [[Анкара]] |СтырдæрСахартæ = |Сæргълæууæг = |Сæргълæууæджы титул = |Сæргълæууæг2 = |Сæргълæууæджы титул2 = |ÆМП = - |ÆМП-ы аз = |Бынат ÆМП-мæ гæсгæ = |ÆМП иу адæймагмæ = |Бынат ÆМП иу адæймагмæ гæсгæ = |ÆРП = |ÆРП-ы аз = |Бынат ÆРП-мæ гæсгæ = |ÆРП иу адæймагмæ = |Бынат ÆРП иу адæймагмæ гæсгæ = |Æвзаг = |Æвзæгтæ = |Цæрджытæ = |Сфысты аз = |Цæрджыты нымæцмæ гæсгæ бынат = |Æнгомдзинад = |Националон сконд = |Динмæ гæсгæ = |Фæзуат = 25615 |Фæзуатмæ гæсгæ бынат = |Картæ = Ankara in Turkey.svg |Картæйы ас = |Административон иуæджы картæ = Ankara districts.png |Картæйы ас аи = |СахатонТаг = {{TRT}} |ISO = |Автомобилон код = |Сайт = |ВикиКъæбицы категори = }} '''Анкара''' ({{lang-tr|Ankara}}) у [[Турчы административон дих|ил]] (провинци) [[Турк|Турчы]] центры. Административон центр у [[Анкара]] (Турчы сæйраг сахар). == Фиппаинæгтæ == {{фиппаинæгтæ}} {{Турчы илтæ}} [[Категори:Турчы провинцитæ]] pz90w4g1g3d0x11t15p4q6v77zdy5ma 0 28672 595735 593858 2026-07-05T07:48:17Z Taamu 795 595735 wikitext text/x-wiki {{ЦР |Статус = Сахар |Ирон ном = Хъайсери |Оригиналон ном = {{lang-tr|Kayseri}} |Ныв = Kayseri Turkey.jpg |Нывы ас = |Ном = |Паддзахад = Турк |Герб = |Тырыса = |Гербы уæрх = |Тырысайы уæрх = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |Паддзахады картæйы ас = 300 |Регионы картæйы ас = 300 |Районы картæйы ас = 300 |Регионы тип = Турчы административон дих{{!}}Ил |Регион = Хъайсери |Регион таблицæйы = Хъайсери (ил){{!}}Хъайсери |Районы тип = |Район = |Район таблицæйы = |Æмбалады тип = |Æмбалад = |Сæргълæууæджы тип = |Сæргълæууæг = |Бындурæвæрд = |Фыццаг кой = |Раздæры нæмттæ = |Фæзуат = |Бæрзæнды тип = |Центры бæрзæнд = 1050 |Климат = |Официалон æвзаг = |Официалон æвзаг-ref = |Цæрджытæ = |Сфысты аз = |Æнгомдзинад = |Агломераци = |Националон сконд = |Динон сконд = |Сахатон таг = +3 |DST = |Телефонон код = +90 352 |Посты индекстæ = 38x xx |Автомобилон код = 38 |Идентификаторы тип = |Цифрон идентификатор = |ВикиКъæбицы категори = |Сайт = |Сайты æвзаг = }} '''Хъайсери'''<ref>[http://allingvo.ru/POLITICS/turk.htm Мамсыраты Мурат. Æцæгæлон бæстæ]</ref> ({{lang-tr|Kayseri}}), историон ном: '''Кесари́''' ({{lang-el|Καισάρεια}}) у сахар [[Турк|Турчы]], [[Хъайсери (ил)|Хъайсерийы провинцийы]] административон центр. Æрбынат кодта паддзахады центры, вулкан [[Эрджияс]]ы цур. == Фиппаинæгтæ == {{фиппаинæгтæ}} {{Турчы сахартæ}} [[Категори:Турчы сахартæ]] 9sd74569uhqz0fd3eexmt53dqlg07iq 595736 595735 2026-07-05T07:53:40Z Taamu 795 595736 wikitext text/x-wiki {{ЦР |Статус = Сахар |Ирон ном = Хъайсери |Оригиналон ном = {{lang-tr|Kayseri}} |Ныв = City of Kayseri.png |Нывы ас = |Ном = |Паддзахад = Турк |Герб = |Тырыса = |Гербы уæрх = |Тырысайы уæрх = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |Паддзахады картæйы ас = 300 |Регионы картæйы ас = 300 |Районы картæйы ас = 300 |Регионы тип = Турчы административон дих{{!}}Ил |Регион = Хъайсери |Регион таблицæйы = Хъайсери (ил){{!}}Хъайсери |Районы тип = |Район = |Район таблицæйы = |Æмбалады тип = |Æмбалад = |Сæргълæууæджы тип = |Сæргълæууæг = |Бындурæвæрд = |Фыццаг кой = |Раздæры нæмттæ = |Фæзуат = |Бæрзæнды тип = |Центры бæрзæнд = 1050 |Климат = |Официалон æвзаг = |Официалон æвзаг-ref = |Цæрджытæ = |Сфысты аз = |Æнгомдзинад = |Агломераци = |Националон сконд = |Динон сконд = |Сахатон таг = +3 |DST = |Телефонон код = +90 352 |Посты индекстæ = 38x xx |Автомобилон код = 38 |Идентификаторы тип = |Цифрон идентификатор = |ВикиКъæбицы категори = |Сайт = |Сайты æвзаг = }} '''Хъайсери'''<ref>[http://allingvo.ru/POLITICS/turk.htm Мамсыраты Мурат. Æцæгæлон бæстæ]</ref> ({{lang-tr|Kayseri}}), историон ном: '''Кесари́''' ({{lang-el|Καισάρεια}}) у сахар [[Турк|Турчы]], [[Хъайсери (ил)|Хъайсерийы провинцийы]] административон центр. Æрбынат кодта паддзахады центры, вулкан [[Эрджияс]]ы цур. == Фиппаинæгтæ == {{фиппаинæгтæ}} {{Турчы сахартæ}} [[Категори:Турчы сахартæ]] hfdwpwx0b8nnpsi0z2lznr7m0acjijm 0 39012 595731 538745 2026-07-04T18:37:42Z Taamu 795 595731 wikitext text/x-wiki {{ЦР |Статус = Хъæу |Ирон ном = Нагутни |Оригиналон ном = |Ныв = |Ном = |Паддзахад = Хуссар Ирыстон |Герб = |Тырыса = |Гербы уæрх = |Тырысайы уæрх = |lat_dir = N|lat_deg = 42|lat_min = 14|lat_sec = 33 |lon_dir = E|lon_deg = 43|lon_min = 42|lon_sec = 52 |CoordAddon = |CoordScale = |Паддзахады картæйы ас = 300 |Регионы картæйы ас = 300 |Районы картæйы ас = |Регионы тип = Хуссар Ирыстоны административон дих{{!}}Район |Регион = Знауыры район |Регион таблицæйы = Знауыры район |Районы тип = |Район = |Район таблицæйы = |Æмбалады тип = |Æмбалад = |Сæргълæууæджы тип = |Сæргълæууæг = |Бындурæвæрд = |Фыццаг кой = |Фæзуат = |Бæрзæнды тип = |Центры бæрзæнд = 970 |Климат = |Официалон æвзаг = |Официалон æвзаг-ref = |Цæрджытæ = |Сфысты аз = |Æнгомдзинад = |Агломераци = |Националон сконд = |Динон сконд = |Сахатон таг = +3 |DST = |Телефонон код = |Посты индекстæ = |Автомобилон код = |Идентификаторы тип = |Цифрон идентификатор = |ВикиКъæбицы категори = |Сайт = |Сайты æвзаг = }} '''Нагутни''' у хъæу [[Хуссар Ирыстон]]ы [[Знауыры район]]ы. Хъæу кæны дыууæ дихы — '''Дæллаг Нагутни''' æмæ '''Уæллаг Нагутни''' кæнæ '''Абитæ'''. == Ам райгуырдысты == * [[Джусойты Мурат]] — ирон кинорежиссёр æмæ сценарист. == Литературæ == * {{З.Д. Цховребова/Ойконимия Осетии}} {{къæртт-ирон}} {{Знауыры районы цæрæнрæттæ}} [[Категори:Знауыры районы сахартæ æмæ хъæутæ]] 5xaipqund2br9rvb2dz0ocgrxxpdf4z 0 52016 595718 595693 2026-07-04T16:58:41Z Taamu 795 595718 wikitext text/x-wiki [[Файл:Kobayr-raffi kojian-DCP 4499.JPG|рахиз|300px|мини|<center>Койбары моладзандон</center>]] '''Кобайр''' ({{Lang-hy|Քոբայր}}) — астæузаманы сомихаг моладзандон. Æрбынат кодта сахар [[Туманян]]ы цур [[Сомих]]ы [[Лори (облæст)|Лорийы облæсты]]. == Æвæрдад == Аргъуан æрбынат кодта Сомихы, сахар [[Алаверди]]йæ дæс километры дæрддзæгыл хуссары ’рдыгæй, cахар Туманяны цур [[Лори (облæст)|Лорийы облæсты]]. Кобайр лæууы [[Дебеды цæугæдон]]ы комы сæрмæ, базалтон Лорийы хæхты фæхстыл<ref>Дрампян И.П // Фрески Кобайра // Советакан грох, 1979 — стр. 6 (27){{oq|ru|На склонах суровых базальтовых Лорийских гор, высокой стеной замыкающих живописное ущелье реки Дебед, километрах в десяти южнее города Алаверди, находится средневековый монастырский комплекс Кобайр. Совершенно голые в своей верхней части, горы эти у подножья покрыты густой растительностью. С ней почти сливаются три базнликальных сооружения, обращенные к ущелью восточными торцами; это главная группа кобайрских памятников, датируемая XII — XIII веками. Здесь, в Большом храме и в примыкающем к нему с севера приделе, сохранились фрески XIII века, которым и посвящена настоящая книга. Крутые склоны, обеспечивавшие монастырю необходимую изолированность от окружающего мира, естественные пещеры, служившие, по-видимому, самыми ранними помещениями обители}}</ref>. Уæллаг хайы ’рдыгæй сты бынтон бæгънæг, фæлæ сæ рæбын у бæзджын зайæгхалæй æмбæрзт. == Фæсистори == [[Багратионтæ|Багратионты]] [[Гиорги III]] æмæ йæ чызг [[Тамар (ус-паддзах)|Тамары]] хицауиуæджы заманы [[Гуырдзыстон|Гуырдзыстоны]], сомихæгты æмæ гуырдзиаг паддзахады бастдзинад ноджы тынгдæр фæфидар ис. Сомихы цæгатаг хай сси Гуырдзиаг паддзахады хай. Хъалон æнæфидгæйæ пайда кодтой мидæггаг хæдуынаффæйæ. Уыцы заманы сбæрзонд сты сомихаг кънйазтæ Захаридты мыггагæй. Уыдон бирæ фæлтæрты дæргъы ахстой иуыл ахсджиаг бынæттæ æмæ уыдысты гуырдзиаг паддзахады иуыл зынгæ æмæ номдзыд архайджыты ’хсæн. == Моладзандоны истори == [[Файл:Kobayr_monastery.jpg|рахиз|мини|200x200пкс|Кобайры сис]] Моладзандон Кобайры бындур æрæвæрдтой XI-æм æнусы паддзахы устытæ Кюрикянты сомихаг мыггагæй. Сæ къухты йæ дардтой XII-æм æнусы дæргъы, æмæ ма гæнæн ис æмæ [[XIII æнус|XIII]]-æм райдайæны дæ. Моладзандоны моладзантæ истой активон хайад сомихаг аргъуаны царды. XII-æм æнусы кæрон сомихаг аргъуаны цыдис аргъуаны гæрзты законддзинады тыххæй хъаугъатæ. Хъаугъайы хайад райстой Кобайры моладзантæ дæр. Уый тыххæй ныффыста йæ фыстæгы Киликийы Сомихы къарол Левон II-мæ архиепископ Тарса Нерсес Ламбронаци, кæцы бахъаст кодта Ани, Ахталы æмæ Кобайры моладзантыл сæ критикæйы тыххæй<ref>[http://www.vostlit.info/Texts/rus15/Istor_vencenoscev/frametext2.htm История и восхваление венценосцев. Тбилиси. АН ГрузССР. 1954]</ref>. [[Файл:Kobayr_Christ.jpg|галиу|мини|150x150пкс|Чырысти моладзандоны фрескæйыл]] Фæндзай æзты æмбисы XIII æнусы Кюрикянты мыггаджы нæлгоймæгты хахх аскъуыдис, фæлæ куыд зыны афтæмæй, уый размæ, Кобайр сси Захаридты хистæр къалиуы мыгаггон моладзандон. 1261-æм азы монголтæ амардтой Захарийы, Шаханшийы хистæр фырты, фæстаг не сфæразта йæ фырты мæлæт æмæ йæхæдæг дæр амард. Шаханшах 1197-æм азы кæй райгуырд, уый куы банымайæм, уæд афтæ уайы æмæ Захаридтæ моладзандон сæхи бакодтой 220-æм æмæ 1261-æм æзты ’хсæн. 1276-1282-æм азы онг бынæттон моладзан Григоры хъæппæрисмæ гæсгæ моладзандоны самадтой агъуыстытæ, нывондхæссæн та срæсугъд кодтой фрескатæй. 1297-æм азы Захаридты бадзырдмæ гæсгæ самадтой дзæнгæрæгдон, уый фæстæдæр сси сæ мыггагон зæппадз. Цасдæр рæстæджы фæстæ сомихаг халкидонитæ ныууагътой моладзандон, æмæ уый баззад рохуаты. Кобайр, нырма цалдæр æзты дæргъы æвдæлон куы уыд, уæд раздæхтис Сомихаг апостолон аргъуанмæ, ногæй бакодта йæ дыууæрттæ [[XVII æнус|XVII]]—[[XVIII æнус|XVIII æнусты]]. 1971-æм азы советон реставратортæ ногæй рацæразтой моладзандоны фрескæтæ. == Архитектурæ == [[Файл:Kobair_3.jpg|рахиз|мини|200x200пкс|Моладзандоны иумæйаг ахизæн]] Кобайры моладзандоны комплексы сæйраг агъуыстытæ сты XII—[[XIV æнус|XIV]] æнусты амад. Уыдонмæ хауынц централон стыр аргъуан, дыууæ аргъуангонды, дзæнгæрагдон-зæппадз, хæрæндон æмæ уæлмæрд. Моладзандоны къултыл ис сомихаг æвзагыл фыстытæ, уыдон уыдысты арæзт аргъуан халкедониан куы сси, уый размæ. Кобайр сомихаг халкедониты куы сси, уый фæстæ фыстытæ арæзтой гуырдзиаг æвзагыл. Моладзандоны хæлддзæгтæ зындгонд сты сæ уникалон къулы фыстытæй — фрескæтæ, сомихаг, византиаг æмæ гуырдзиаг нывкæнынады традицийы арæзт. Фрескæтæ баззадыты стыр æмæ гыццыл аргъуанты, иумæйаг ахизæнæй баст. Уыдон нывгонд æрцыдысты Шаханшахы æмкъай моладзандон сомихаг халкедонитæм куы радта, уæд. Фæстаг иртасæнтæм гæсгæ гыццыл аргъуаны нывтæ фæзындтысты Шаханшахы мæлæты фæстæ, [[1261-æм аз|1261-æм азмæ]] ’ввахс. == Галерей == <gallery class="center"> Файл:Georgian fresco (Kobairi) 2.jpg|<center>Гуырдзиаг фрескæтæ Койбары</center> Файл:Kobair 4.jpg|<center>Моладзандоны халддзæгтæ</center> Файл:Georgian inscriptions (Kobairi) 1.jpg|<center>Моладзандоны къул, гуырдзиаг æвзагыл фыст</center> Файл:Kobayr Monastery Fresco.jpg|<center>Сыгъдæгты фрескæ</center> </gallery> == Фиппаинæгтæ == {{Фиппаинæгтæ}} == Æрвитæнтæ == * [http://www.kavkaz-uzel.ru/articles/190700/ Неопределенность статуса пяти монастырей на границе Грузии и Армении создает напряженность между странами] [[Категори:Моладзандæттæ алфавитмæ гæсгæ]] [[Категори:Сомихы моладзандæттæ]] kbnu7kc6o34d2dmmv28lxdd8g8tnmrc 595721 595718 2026-07-04T17:13:05Z Taamu 795 595721 wikitext text/x-wiki [[Файл:Kobayr-raffi kojian-DCP 4499.JPG|рахиз|300px|мини|Койбары моладзандон]] '''Кобайр''' ({{Lang-hy|Քոբայր}}) — астæузаманы сомихаг моладзандон. Æрбынат кодта сахар [[Туманян (сахар)|Туманяны]] цур [[Сомих]]ы [[Лори (облæст)|Лорийы облæсты]]. == Æвæрдад == Аргъуан æрбынат кодта Сомихы, сахар [[Алаверди]]йæ дæс километры дæрддзæгыл хуссары ’рдыгæй, cахар Туманяны цур [[Лори (облæст)|Лорийы облæсты]]. Кобайр лæууы [[Дебеды цæугæдон]]ы комы сæрмæ, базалтон Лорийы хæхты фæхстыл<ref>Дрампян И.П // Фрески Кобайра // Советакан грох, 1979 — стр. 6 (27){{oq|ru|На склонах суровых базальтовых Лорийских гор, высокой стеной замыкающих живописное ущелье реки Дебед, километрах в десяти южнее города Алаверди, находится средневековый монастырский комплекс Кобайр. Совершенно голые в своей верхней части, горы эти у подножья покрыты густой растительностью. С ней почти сливаются три базнликальных сооружения, обращенные к ущелью восточными торцами; это главная группа кобайрских памятников, датируемая XII — XIII веками. Здесь, в Большом храме и в примыкающем к нему с севера приделе, сохранились фрески XIII века, которым и посвящена настоящая книга. Крутые склоны, обеспечивавшие монастырю необходимую изолированность от окружающего мира, естественные пещеры, служившие, по-видимому, самыми ранними помещениями обители}}</ref>. Уæллаг хайы ’рдыгæй сты бынтон бæгънæг, фæлæ сæ рæбын у бæзджын зайæгхалæй æмбæрзт. == Фæсистори == [[Багратионтæ|Багратионты]] [[Гиорги III]] æмæ йæ чызг [[Тамар (ус-паддзах)|Тамары]] хицауиуæджы заманы [[Гуырдзыстон|Гуырдзыстоны]], сомихæгты æмæ гуырдзиаг паддзахады бастдзинад ноджы тынгдæр фæфидар ис. Сомихы цæгатаг хай сси Гуырдзиаг паддзахады хай. Хъалон æнæфидгæйæ пайда кодтой мидæггаг хæдуынаффæйæ. Уыцы заманы сбæрзонд сты сомихаг кънйазтæ Захаридты мыггагæй. Уыдон бирæ фæлтæрты дæргъы ахстой иуыл ахсджиаг бынæттæ æмæ уыдысты гуырдзиаг паддзахады иуыл зынгæ æмæ номдзыд архайджыты ’хсæн. == Моладзандоны истори == [[Файл:Kobayr_monastery.jpg|рахиз|мини|200x200пкс|Кобайры сис]] Моладзандон Кобайры бындур æрæвæрдтой XI-æм æнусы паддзахы устытæ Кюрикянты сомихаг мыггагæй. Сæ къухты йæ дардтой XII-æм æнусы дæргъы, æмæ ма гæнæн ис æмæ [[XIII æнус|XIII]]-æм райдайæны дæ. Моладзандоны моладзантæ истой активон хайад сомихаг аргъуаны царды. XII-æм æнусы кæрон сомихаг аргъуаны цыдис аргъуаны гæрзты законддзинады тыххæй хъаугъатæ. Хъаугъайы хайад райстой Кобайры моладзантæ дæр. Уый тыххæй ныффыста йæ фыстæгы Киликийы Сомихы къарол Левон II-мæ архиепископ Тарса Нерсес Ламбронаци, кæцы бахъаст кодта Ани, Ахталы æмæ Кобайры моладзантыл сæ критикæйы тыххæй<ref>[http://www.vostlit.info/Texts/rus15/Istor_vencenoscev/frametext2.htm История и восхваление венценосцев. Тбилиси. АН ГрузССР. 1954]</ref>. [[Файл:Kobayr_Christ.jpg|галиу|мини|150x150пкс|Чырысти моладзандоны фрескæйыл]] Фæндзай æзты æмбисы XIII æнусы Кюрикянты мыггаджы нæлгоймæгты хахх аскъуыдис, фæлæ куыд зыны афтæмæй, уый размæ, Кобайр сси Захаридты хистæр къалиуы мыгаггон моладзандон. 1261-æм азы монголтæ амардтой Захарийы, Шаханшийы хистæр фырты, фæстаг не сфæразта йæ фырты мæлæт æмæ йæхæдæг дæр амард. Шаханшах 1197-æм азы кæй райгуырд, уый куы банымайæм, уæд афтæ уайы æмæ Захаридтæ моладзандон сæхи бакодтой 220-æм æмæ 1261-æм æзты ’хсæн. 1276-1282-æм азы онг бынæттон моладзан Григоры хъæппæрисмæ гæсгæ моладзандоны самадтой агъуыстытæ, нывондхæссæн та срæсугъд кодтой фрескатæй. 1297-æм азы Захаридты бадзырдмæ гæсгæ самадтой дзæнгæрæгдон, уый фæстæдæр сси сæ мыггагон зæппадз. Цасдæр рæстæджы фæстæ сомихаг халкидонитæ ныууагътой моладзандон, æмæ уый баззад рохуаты. Кобайр, нырма цалдæр æзты дæргъы æвдæлон куы уыд, уæд раздæхтис Сомихаг апостолон аргъуанмæ, ногæй бакодта йæ дыууæрттæ [[XVII æнус|XVII]]—[[XVIII æнус|XVIII æнусты]]. 1971-æм азы советон реставратортæ ногæй рацæразтой моладзандоны фрескæтæ. == Архитектурæ == [[Файл:Kobair_3.jpg|рахиз|мини|200x200пкс|Моладзандоны иумæйаг ахизæн]] Кобайры моладзандоны комплексы сæйраг агъуыстытæ сты XII—[[XIV æнус|XIV]] æнусты амад. Уыдонмæ хауынц централон стыр аргъуан, дыууæ аргъуангонды, дзæнгæрагдон-зæппадз, хæрæндон æмæ уæлмæрд. Моладзандоны къултыл ис сомихаг æвзагыл фыстытæ, уыдон уыдысты арæзт аргъуан халкедониан куы сси, уый размæ. Кобайр сомихаг халкедониты куы сси, уый фæстæ фыстытæ арæзтой гуырдзиаг æвзагыл. Моладзандоны хæлддзæгтæ зындгонд сты сæ уникалон къулы фыстытæй — фрескæтæ, сомихаг, византиаг æмæ гуырдзиаг нывкæнынады традицийы арæзт. Фрескæтæ баззадыты стыр æмæ гыццыл аргъуанты, иумæйаг ахизæнæй баст. Уыдон нывгонд æрцыдысты Шаханшахы æмкъай моладзандон сомихаг халкедонитæм куы радта, уæд. Фæстаг иртасæнтæм гæсгæ гыццыл аргъуаны нывтæ фæзындтысты Шаханшахы мæлæты фæстæ, [[1261-æм аз|1261-æм азмæ]] ’ввахс. == Галерей == <gallery class="center"> Файл:Georgian fresco (Kobairi) 2.jpg|<center>Гуырдзиаг фрескæтæ Койбары</center> Файл:Kobair 4.jpg|<center>Моладзандоны халддзæгтæ</center> Файл:Georgian inscriptions (Kobairi) 1.jpg|<center>Моладзандоны къул, гуырдзиаг æвзагыл фыст</center> Файл:Kobayr Monastery Fresco.jpg|<center>Сыгъдæгты фрескæ</center> </gallery> == Фиппаинæгтæ == {{Фиппаинæгтæ}} == Æрвитæнтæ == * [http://www.kavkaz-uzel.ru/articles/190700/ Неопределенность статуса пяти монастырей на границе Грузии и Армении создает напряженность между странами] [[Категори:Моладзандæттæ алфавитмæ гæсгæ]] [[Категори:Сомихы моладзандæттæ]] jsrsdrkb4uufvlbt362pbk70wkdr58i 0 55887 595744 575594 2026-07-05T10:29:57Z Taamu 795 595744 wikitext text/x-wiki {{ЦР |Статус = Сахар |Ирон ном = Антакья |Оригиналон ном = {{lang-tr|Antakya}} |Ныв = View of Antakya.jpg |Нывы ас = |Ном = |Паддзахад = Турк |Герб = |Тырыса = |Гербы уæрх = |Тырысайы уæрх = |lat_dir = N|lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |Паддзахады картæйы ас = 300 |Регионы картæйы ас = 300 |Районы картæйы ас = 300 |Регионы тип = Турчы административон дих{{!}}Ил |Регион = Хатай |Регион таблицæйы = Хатай (ил){{!}}Хатай |Районы тип = |Район = |Район таблицæйы = |Æмбалады тип = |Æмбалад = |Сæргълæууæджы тип = |Сæргълæууæг = |Бындурæвæрд = |Фыццаг кой = |Раздæры нæмттæ = |Фæзуат = |Бæрзæнды тип = |Центры бæрзæнд = |Климат = |Официалон æвзаг = |Официалон æвзаг-ref = |Цæрджытæ = |Сфысты аз = |Æнгомдзинад = |Агломераци = |Националон сконд = |Динон сконд = |Сахатон таг = +3 |DST = |Телефонон код = +90 326 |Посты индекстæ = 31000 |Автомобилон код = |Идентификаторы тип = |Цифрон идентификатор = |ВикиКъæбицы категори = |Сайт = |Сайты æвзаг = }} '''Анта́кья''' ({{lang-tr|Antakya}}), рагон ном у '''[[Антиохи]]''' ({{lang-el|Αντιόχεια}}, {{lang-la|Antiochia}}) у сахар [[Турк|Турчы]] хуссары, [[Хатай (ил)|Хатайы провинцийы]] административон центр. {{къæртт-Турк}} {{Турчы сахартæ}} [[Категори:Турчы сахартæ]] owi6immh4ungxdztwe8farlsmqef8do 0 55890 595745 575638 2026-07-05T10:30:32Z Taamu 795 595745 wikitext text/x-wiki {{ЦР |Статус = Сахар |Ирон ном = Искендерун |Оригиналон ном = {{lang-tr|İskenderun}} |Ныв = |Нывы ас = |Ном = |Паддзахад = Турк |Герб = |Тырыса = |Гербы уæрх = |Тырысайы уæрх = |lat_dir = N|lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |Паддзахады картæйы ас = 300 |Регионы картæйы ас = 300 |Районы картæйы ас = 300 |Регионы тип = Турчы административон дих{{!}}Ил |Регион = Хатай |Регион таблицæйы = Хатай (ил){{!}}Хатай |Районы тип = |Район = |Район таблицæйы = |Æмбалады тип = |Æмбалад = |Сæргълæууæджы тип = |Сæргълæууæг = |Бындурæвæрд = |Фыццаг кой = |Раздæры нæмттæ = Александреттæ |Фæзуат = |Бæрзæнды тип = |Центры бæрзæнд = |Климат = |Официалон æвзаг = |Официалон æвзаг-ref = |Цæрджытæ = |Сфысты аз = |Æнгомдзинад = |Агломераци = |Националон сконд = |Динон сконд = |Сахатон таг = +3 |DST = |Телефонон код = +90 326 |Посты индекстæ = |Автомобилон код = |Идентификаторы тип = |Цифрон идентификатор = |ВикиКъæбицы категори = |Сайт = |Сайты æвзаг = }} '''Искендеру́н''' ({{lang-tr|İskenderun}}), рагон ном у '''Александреттæ''' ({{lang-grc|Ἀλεξανδρέττα}}) у сахар [[Турк|Турчы]] хуссары. Ис [[Хатай (ил)|Хатайы провинцийы]]. == Истори == [[2023-æм аз|2023-æм азы]] 6 февралы Искендеруны æрцыдис тыхджын зæххæнкъуыст, сæдæгай адæм фæмард сты хæлддзæгты бын. Наулæууæны та ссыгъдысты контейнертæ. Туркаг сейсмолог Гёрурмæ гæсгæ, ахæм тыхджын зæххæнкъуыст регионы фæстаг 500 азы дæргъы нæ уыдис. == Фиппаинæгтæ == {{фиппаинæгтæ}} {{къæртт-Турк}} {{Турчы сахартæ}} [[Категори:Турчы сахартæ]] 5pskvrhywk09jmr2bcla2zsk1fwvjqk 0 65495 595737 575685 2026-07-05T07:54:25Z Taamu 795 595737 wikitext text/x-wiki {{ЦР |Статус = Сахар |Ирон ном = Сиирт |Оригиналон ном = {{lang-tr|Siirt}} |Ныв = |Ном = |Паддзахад = Турк |Герб = |Тырыса = |Гербы уæрх = |Тырысайы уæрх = |lat_deg= |lat_min= |lat_sec= |lon_deg= |lon_min= |lon_sec= |CoordAddon = |CoordScale = |Паддзахады картæйы ас = 300 |Регионы картæйы ас = 300 |Районы картæйы ас = |Регионы тип = Турчы административон дих{{!}}Ил |Регион = Хуссар-Скæсæн Анатоли |Регион таблицæйы = Сиирт (ил){{!}}Сиирт |Районы тип = |Район = |Район таблицæйы = |Æмбалады тип = |Æмбалад = |Сæргълæууæджы тип = |Сæргълæууæг = |Бындурæвæрд = |Фыццаг кой = |Раздæры нæмттæ = |Статус кæдæй = |Фæзуат = |Бæрзæнды тип = |Центры бæрзæнд = |Климат = |Официалон æвзаг = |Официалон æвзаг-ref = |Цæрджытæ = |Сфысты аз = |Æнгомдзинад = |Агломераци = |Националон сконд = |Динон сконд = |Сахатон таг = +3 |DST = |Телефонон код = +90 484 |Посты индекстæ = |Автомобилон код = |Идентификаторы тип = |Цифрон идентификатор = |ВикиКъæбицы категори = |Сайт = |Сайты æвзаг = }} '''Сии́рт''' ({{lang-tr|Siirt}}, {{lang-ku|Sêrt}}) у сахар [[Турк|Турчы]], [[Сиирт (ил)|Сиирты провинцийы]] административон центр. {{къæртт-Турк}} {{Турчы сахартæ}} [[Категори:Турчы сахартæ]] rttk3fqlla5jwlo1dns7870jzvitreb 10 78026 595743 575741 2026-07-05T08:02:02Z Taamu 795 595743 wikitext text/x-wiki {{Навигацион таблицæ |state = |имя = Турчы сахартæ |заголовок = [[Турчы сахарты номхыгъд|Турчы сахартæ]] |изображение = |класс_списков = hlist |заголовок1 = Сæйраг сахар |список1 = [[Анкара]] |заголовок2 = Сахартæ |список2 = * [[Агры]] * [[Адана]] * [[Адапазары]] * [[Адыяман]] * [[Айдын]] * [[Аксарай]] * [[Аланья]] * [[Алашехир]] * [[Амасья]] * [[Анкара]] * [[Антакья]] * [[Анталья]] * [[Ардахан]] * [[Артвин]] * [[Афьонкарахисар]] * [[Байбурт]] * [[Балыкесир]] * [[Бартын]] * [[Батман (сахар)|Батман]] * [[Бергама]] * [[Биледжик]] * [[Бингёль]] * [[Битлис]] * [[Бодрум]] * [[Болу]] * [[Бурдур]] * [[Бурсæ (сахар)|Бурсæ]] * [[Ван (Турчы сахар)|Ван]] * [[Газиантеп]] * [[Гелиболу]] * [[Гиресун]] * [[Гюмюшхане]] * [[Денизли]] * [[Джейхан]] * [[Диярбакыр]] * [[Дюздже]] * [[Зонгулдак]] * [[Измир]] * [[Измит]] * [[Изник]] * [[Искендерун]] * [[Йозгат]] * [[Карабюк]] * [[Карадениз Эрегли]] * [[Караман (сахар)|Караман]] * [[Кастамону]] * [[Кахраманмараш]] * [[Кемер]] * [[Килис]] * [[Конья]] * [[Кушадасы]] * [[Кыркларели]] * [[Кыршехир]] * [[Кырыккале]] * [[Кютахья]] * [[Малатья]] * [[Манавгат]] * [[Манисæ]] * [[Мардин]] * [[Мармарис]] * [[Мерсин]] * [[Муглæ (сахар)|Муглæ]] * [[Мус (сахар)|Мус]] * [[Невшехир]] * [[Нигде]] * [[Орду]] * [[Османийе]] * [[Ризе (сахар)|Ризе]] * [[Самсун]] * [[Сивас]] * [[Сиирт]] * [[Синоп]] * [[Стамбул]] * [[Тарсус]] * [[Текирдаг]] * [[Тохъат]] * [[Трабзон]] * [[Тунджели]] * [[Ушак]] * [[Фетхие]] * [[Хаккяри (сахар)|Хаккяри]] * [[Хъайсери]] * [[Хъарс]] * [[Чанаккале]] * [[Чанкыры]] * [[Чорум]] * [[Шанлыурфæ]] * [[Ширнак]] * [[Ыгдыр]] * [[Ыспарта]] * [[Эдирне]] * [[Элязыг]] * [[Эрегли (Конья)|Эрегли]] * [[Эрзинджан]] * [[Эрзурум]] * [[Эскишехир]] * [[Ялова]] }}<noinclude> [[Категори:Шаблонтæ:Турк| ]] </noinclude> gmbyw6p6si2lbt7cx41aljxdtxxhueg 0 82868 595722 593095 2026-07-04T17:13:54Z Taamu 795 595722 wikitext text/x-wiki {{ЦР |Статус = Сахар |Ирон ном = Чаренцаван |Оригиналон ном = {{lang-hy|Չարենցավան}} |Ныв = |Нывы ас = |Ном = |Паддзахад = Сомих |Герб = |Тырыса = |Гербы уæрх = |Тырысайы уæрх = |lat_dir = N|lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |Паддзахады картæйы ас = 300 |Регионы картæйы ас = 300 |Районы картæйы ас = |Регионы тип = Сомихы административон дих{{!}}Марз |Регион = Котайк |Регион таблицæйы = Котайк |Районы тип = |Район = |Район таблицæйы = |Æмбалады тип = |Æмбалад = |Сæргълæууæджы тип = |Сæргълæууæг = |Бындурæвæрд = |Фыццаг кой = |Статус кæдæй = |Раздæры нæмттæ = {{НП-ПН|1967|Лусаван}} |Фæзуат = |Бæрзæнды тип = |Центры бæрзæнд = |Бæстыхъæд = |Официалон æвзаг = |Официалон æвзаг-ref = |Цæрджытæ = |Сфысты аз = |Æнгомдзинад = |Агломераци = |Националон сконд = |Динон сконд = |Сахатон таг = +4 |DST = |Телефонон код = |Посты индекстæ = |Автомобилон код = |Идентификаторы тип = |Цифрон идентификатор = |ВикиКъæбицы категори = |Сайт = |Сайты æвзаг = }} '''Чаренцава́н''' ({{lang-hy|Չարենցավան}}) у [[Сомих]]ы сахар. == Фиппаинæгтæ == {{фиппаинæгтæ}} {{къæртт-Сомих}} {{Сомихы сахартæ}} [[Категори:Сомихы сахартæ]] rvupdm9j1b90ynovi3hyrt0o3uywc1o 0 83648 595726 595157 2026-07-04T18:10:52Z Taamu 795 595726 wikitext text/x-wiki {{Кинематографист |имя = Джусойты Мурат |оригинал имени = |изображение = |ширина = |описание изображения = |имя при рождении = |место рождения = |профессия = |годы активности = |направление = |киностудия = |награды = }} '''Джусойты Мурат''' (райгуырдис [[1959-æм аз]]ы [[19 сентябры]] [[Знауыры район]]ы, [[Нагутни]]йы — амардис [[2024-æм аз]]ы [[17 апрелы]]) уыдис ирон режиссёр æмæ сценарист. == Фиппаинæгтæ == {{фиппаинæгтæ}} {{къæртт-цардафыст}} [[Категори:Джусойтæ|Мурат]] [[Категори:Ирон режиссёртæ]] [[Категори:Режиссёртæ алфавитмæ гæсгæ]] [[Категори:Уæрæсейы кинорежиссёртæ]] 7nyvv6zz9cxbweqkahfg05lq29yd2iq 595727 595726 2026-07-04T18:12:19Z Taamu 795 595727 wikitext text/x-wiki {{Кинематографист |имя = Джусойты Мурат |оригинал имени = |изображение = |ширина = |описание изображения = |имя при рождении = |место рождения = |профессия = |годы активности = |направление = |киностудия = |награды = }} '''Джусойты Мурат''' (райгуырдис [[1959-æм аз]]ы [[19 сентябры]] [[Знауыры район]]ы, [[Нагутни]]йы — амардис [[2024-æм аз]]ы [[17 апрелы]]) уыдис ирон кинорежиссёр æмæ сценарист. == Фиппаинæгтæ == {{фиппаинæгтæ}} {{къæртт-цардафыст}} [[Категори:Джусойтæ|Мурат]] [[Категори:Ирон режиссёртæ]] [[Категори:Режиссёртæ алфавитмæ гæсгæ]] [[Категори:Уæрæсейы кинорежиссёртæ]] eiveu4lipfg4aqt0v9gn5ede27repkc 595728 595727 2026-07-04T18:17:38Z Taamu 795 595728 wikitext text/x-wiki {{Кинематографист |имя = Джусойты Мурат |оригинал имени = |изображение = |ширина = |описание изображения = |имя при рождении = |место рождения = |профессия = |годы активности = |направление = |киностудия = |награды = }} '''Джусойты Георгийы фырт Мурат''' (райгуырдис [[1959-æм аз]]ы [[19 сентябры]] [[Знауыры район]]ы, [[Нагутни]]йы — амардис [[2024-æм аз]]ы [[17 апрелы]]) уыдис ирон кинорежиссёр æмæ сценарист. == Цардафыст == Джусойты Мурат райгуырдис Хуссар Ирыстоны, Нагутнийы хъæуы. Сæ фыды мæлæтæй сидзæры мæгуыры бонтæ бавзæрстой цыппар сывæллонæй. Фæстæдæр цæрынмæ ралыгъдысты Цæгат Ирыстонмæ æмæ æрцардысты [[Октябрыхъæу]]ы. Скъолайы фæстæ каст фæцис [[Мæскуы]]йы кинематографийы факультет, бирæ азтæ бакуыста [[Одессæ]]йы киностудийы, фæлæ йæ кæддæриддæр йæхимæ æлвæста [[Ирыстон]]. Ирон æвзаджы уавæрыл сагъæсгæнгæйæ, сфæнд кодта нæ мадæлон æвзагыл кинотæ саразын. Уый йæ къухы æфтгæ дæр бакодта. Куыд режиссёр, сценарист, продюсер, афтæ систа бирæ мидисджын кинотæ: «Фанат», «Похищение Европы», «Человек в зеленом кимоно», «Кандагар. Пятая рота», «Курьер на восток», «Рудник» æмæ æндæртæ. Фæлæ йæ аивадон кинонывтæ «Хохаг» æмæ «Фарн»-æй та стыр бавæрæн бахаста ирон аивадмæ.<ref>[https://xurzarin.ru/acyd-nae-farny-laeg-bazzad-jae-nom/ [[Хурзæрин (газет)|Хурзæрин]] // Ацыд нæ фарны лæг, баззад йæ ном...]</ref> == Фиппаинæгтæ == {{фиппаинæгтæ}} {{къæртт-цардафыст}} [[Категори:Джусойтæ|Мурат]] [[Категори:Ирон режиссёртæ]] [[Категори:Режиссёртæ алфавитмæ гæсгæ]] [[Категори:Уæрæсейы кинорежиссёртæ]] 5691g3hr9leuwyt5zn97pmjz1pu0aui 595729 595728 2026-07-04T18:18:29Z Taamu 795 /* Цардафыст */ 595729 wikitext text/x-wiki {{Кинематографист |имя = Джусойты Мурат |оригинал имени = |изображение = |ширина = |описание изображения = |имя при рождении = |место рождения = |профессия = |годы активности = |направление = |киностудия = |награды = }} '''Джусойты Георгийы фырт Мурат''' (райгуырдис [[1959-æм аз]]ы [[19 сентябры]] [[Знауыры район]]ы, [[Нагутни]]йы — амардис [[2024-æм аз]]ы [[17 апрелы]]) уыдис ирон кинорежиссёр æмæ сценарист. == Цардафыст == Джусойты Мурат райгуырдис Хуссар Ирыстоны, Нагутнийы хъæуы. Сæ фыды мæлæтæй сидзæры мæгуыры бонтæ бавзæрстой цыппар сывæллонæй. Фæстæдæр цæрынмæ ралыгъдысты Цæгат Ирыстонмæ æмæ æрцардысты [[Октябрыхъæу]]ы. Скъолайы фæстæ каст фæцис [[Мæскуы]]йы кинематографийы факультет, бирæ азтæ бакуыста [[Одессæ]]йы киностудийы, фæлæ йæ кæддæриддæр йæхимæ æлвæста [[Ирыстон]]. Ирон æвзаджы уавæрыл сагъæсгæнгæйæ, сфæнд кодта нæ мадæлон æвзагыл кинотæ саразын. Уый йæ къухы æфтгæ дæр бакодта. Куыд режиссёр, сценарист, продюсер, афтæ систа бирæ мидисджын кинотæ: «Фанат», «Похищение Европы», «Человек в зеленом кимоно», «Кандагар. Пятая рота», «Курьер на восток», «Рудник» æмæ æндæртæ. Фæлæ йæ аивадон кинонывтæ «Хохаг» æмæ «Фарн»-æй та стыр бавæрæн бахаста ирон аивадмæ.<ref>[[Хурзæрин (газет)|Хурзæрин]] // [https://xurzarin.ru/acyd-nae-farny-laeg-bazzad-jae-nom/ Ацыд нæ фарны лæг, баззад йæ ном...]</ref> == Фиппаинæгтæ == {{фиппаинæгтæ}} {{къæртт-цардафыст}} [[Категори:Джусойтæ|Мурат]] [[Категори:Ирон режиссёртæ]] [[Категори:Режиссёртæ алфавитмæ гæсгæ]] [[Категори:Уæрæсейы кинорежиссёртæ]] 55pm4z4piz0ebpo1f9ls4coz6kss08v 595730 595729 2026-07-04T18:36:44Z Taamu 795 595730 wikitext text/x-wiki {{Кинематографист |имя = Джусойты Мурат |оригинал имени = |изображение = |ширина = |описание изображения = |имя при рождении = |место рождения = |профессия = |годы активности = |направление = |киностудия = |награды = }} '''Джусойты Георгийы фырт Мурат''' (райгуырдис [[1959-æм аз]]ы [[19 сентябры]] [[Знауыры район]]ы, [[Нагутни]]йы — амардис [[2024-æм аз]]ы [[17 апрелы]]) уыдис ирон кинорежиссёр æмæ сценарист. == Цардафыст == Джусойты Мурат райгуырдис Хуссар Ирыстоны, Нагутнийы хъæуы. Сæ фыды мæлæтæй сидзæры мæгуыры бонтæ бавзæрстой цыппар сывæллонæй. Фæстæдæр цæрынмæ ралыгъдысты Цæгат Ирыстонмæ æмæ æрцардысты [[Октябрыхъæу]]ы. Скъолайы фæстæ каст фæцис [[Мæскуы]]йы кинематографийы факультет, бирæ азтæ бакуыста [[Одессæ]]йы киностудийы, фæлæ йæ кæддæриддæр йæхимæ æлвæста [[Ирыстон]]. Ирон æвзаджы уавæрыл сагъæсгæнгæйæ, сфæнд кодта нæ мадæлон æвзагыл кинофильмтæ саразын. Уый йæ къухы æфтгæ дæр бакодта. Куыд режиссёр, сценарист, продюсер, афтæ систа бирæ мидисджын кинофильмтæ: «Фанат», «Похищение Европы», «Человек в зеленом кимоно», «Кандагар. Пятая рота», «Курьер на восток», «Рудник» æмæ æндæртæ. Фæлæ йæ аивадон кинонывтæ «Хохаг» æмæ «Фарн»-æй та стыр бавæрæн бахаста ирон аивадмæ.<ref>[[Хурзæрин (газет)|Хурзæрин]] // [https://xurzarin.ru/acyd-nae-farny-laeg-bazzad-jae-nom/ Ацыд нæ фарны лæг, баззад йæ ном...]</ref> == Фиппаинæгтæ == {{фиппаинæгтæ}} {{къæртт-цардафыст}} [[Категори:Джусойтæ|Мурат]] [[Категори:Ирон режиссёртæ]] [[Категори:Режиссёртæ алфавитмæ гæсгæ]] [[Категори:Уæрæсейы кинорежиссёртæ]] 0etfj2exdzt16ct2u6f3dq8cvoo2w7c 0 83877 595719 2026-07-04T17:07:08Z Taamu 795 Фарс æрвыст æрцыд [[Майн|Майнмæ]] 595719 wikitext text/x-wiki #REDIRECT[[Майн]] 2u6gdsypfpnz4w9q37dj6hqlrdap1iz 0 83878 595720 2026-07-04T17:12:32Z Taamu 795 Ног фарс, йæ код райдайы афтæ: «{{ЦР |Статус = Сахар |Ирон ном = Туманян |Оригиналон ном = {{lang-hy|Թումանյան}} |Ныв = |Нывы ас = |Ном = |Паддзахад = Сомих |Герб = |Тырыса = |Гербы уæрх = |Ты...» 595720 wikitext text/x-wiki {{ЦР |Статус = Сахар |Ирон ном = Туманян |Оригиналон ном = {{lang-hy|Թումանյան}} |Ныв = |Нывы ас = |Ном = |Паддзахад = Сомих |Герб = |Тырыса = |Гербы уæрх = |Тырысайы уæрх = |lat_dir = N|lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |Паддзахады картæйы ас = 300 |Регионы картæйы ас = 300 |Районы картæйы ас = |Регионы тип = Сомихы административон дих{{!}}Марз |Регион = Лори |Регион таблицæйы = Лори (облæст){{!}}Лори |Районы тип = |Район = |Район таблицæйы = |Æмбалады тип = |Æмбалад = |Сæргълæууæджы тип = |Сæргълæууæг = |Бындурæвæрд = |Фыццаг кой = |Статус кæдæй = |Раздæры нæмттæ = {{НП-ПН|1951|Дзахидзор}} |Фæзуат = |Бæрзæнды тип = |Центры бæрзæнд = |Бæстыхъæд = |Официалон æвзаг = |Официалон æвзаг-ref = |Цæрджытæ = |Сфысты аз = |Æнгомдзинад = |Агломераци = |Националон сконд = |Динон сконд = |Сахатон таг = +4 |DST = |Телефонон код = |Посты индекстæ = |Автомобилон код = |Идентификаторы тип = |Цифрон идентификатор = |ВикиКъæбицы категори = |Сайт = |Сайты æвзаг = }} '''Туманя́н''' ({{lang-hy|Թումանյան}}) у [[Сомих]]ы сахар. {{къæртт-Сомих}} {{Сомихы сахартæ}} [[Категори:Сомихы сахартæ]] ewk81bicuky9v5e0bmy7qfqka8x7okr 10 83879 595732 2026-07-04T19:11:59Z Ymblanter 6212 Ног фарс, йæ код райдайы афтæ: «Banded Bay Cuckoo in Ajodhya Hills July 2024 by Tisha Mukherjee 01.jpg» 595732 wikitext text/x-wiki Banded Bay Cuckoo in Ajodhya Hills July 2024 by Tisha Mukherjee 01.jpg 0d3nuc63i1l6v0yu6stv7bu6n56vanq 10 83880 595733 2026-07-04T19:12:20Z Ymblanter 6212 Ног фарс, йæ код райдайы афтæ: «Щетинистая кукушка Зоннерата, Чхота-Нагпур, Западная Бенгалия, Индия» 595733 wikitext text/x-wiki Щетинистая кукушка Зоннерата, Чхота-Нагпур, Западная Бенгалия, Индия d1zsdm8lvewr0x4b9ll4oa12y31br7z 0 83881 595739 2026-07-05T07:57:33Z Taamu 795 Ног фарс, йæ код райдайы афтæ: «{{Æндæр нысаниуджытæ|Эрегли}} {{ЦР |Статус = Сахар |Ирон ном = Эрегли |Оригиналон ном = {{lang-tr|Ereğli}} |Ныв = |Нывы ас = |Ном = |Паддзахад = Турк |Герб = |Тырыса = |Герб...» 595739 wikitext text/x-wiki {{Æндæр нысаниуджытæ|Эрегли}} {{ЦР |Статус = Сахар |Ирон ном = Эрегли |Оригиналон ном = {{lang-tr|Ereğli}} |Ныв = |Нывы ас = |Ном = |Паддзахад = Турк |Герб = |Тырыса = |Гербы уæрх = |Тырысайы уæрх = |lat_deg= |lat_min= |lat_sec= |lon_deg= |lon_min= |lon_sec= |CoordAddon = |Паддзахады картæйы ас = 300 |Регионы картæйы ас = 300 |Районы картæйы ас = |Регионы тип = Турчы административон дих{{!}}Ил |Регион = Конья |Регион таблицæйы = Конья (ил){{!}}Конья |Районы тип = |Район = |Район таблицæйы = |Æмбалады тип = |Æмбалад = |Сæргълæууæджы тип = |Сæргълæууæг = |Бындурæвæрд = |Фыццаг кой = |Раздæры нæмттæ = |Фæзуат = |Бæрзæнды тип = |Центры бæрзæнд = |Климат = |Официалон æвзаг = |Официалон æвзаг-ref = |Цæрджытæ = |Сфысты аз = |Æнгомдзинад = |Агломераци = |Националон сконд = |Динон сконд = |Сахатон таг = +3 |DST = |Телефонон код = |Посты индекстæ = |Автомобилон код = |Идентификаторы тип = |Цифрон идентификатор = |ВикиКъæбицы категори = |Сайт = |Сайты æвзаг = }} '''Эрегли́''' ({{lang-tr|Ereğli}}) у сахар [[Конья (ил)|Коньяйы провинцийы]]. == Фиппаинæгтæ == {{фиппаинæгтæ}} {{къæртт-Турк}} {{Турчы сахартæ}} [[Категори:Турчы сахартæ]] rvp9xsabks406rhyl6ks6cztif7zqh0 595740 595739 2026-07-05T07:58:11Z Taamu 795 595740 wikitext text/x-wiki {{Æндæр нысаниуджытæ|Эрегли}} {{ЦР |Статус = Сахар |Ирон ном = Эрегли |Оригиналон ном = {{lang-tr|Ereğli}} |Ныв = |Нывы ас = |Ном = |Паддзахад = Турк |Герб = |Тырыса = |Гербы уæрх = |Тырысайы уæрх = |lat_deg= |lat_min= |lat_sec= |lon_deg= |lon_min= |lon_sec= |CoordAddon = |Паддзахады картæйы ас = 300 |Регионы картæйы ас = 300 |Районы картæйы ас = |Регионы тип = Турчы административон дих{{!}}Ил |Регион = Конья |Регион таблицæйы = Конья (ил){{!}}Конья |Районы тип = |Район = |Район таблицæйы = |Æмбалады тип = |Æмбалад = |Сæргълæууæджы тип = |Сæргълæууæг = |Бындурæвæрд = |Фыццаг кой = |Раздæры нæмттæ = |Фæзуат = |Бæрзæнды тип = |Центры бæрзæнд = |Климат = |Официалон æвзаг = |Официалон æвзаг-ref = |Цæрджытæ = |Сфысты аз = |Æнгомдзинад = |Агломераци = |Националон сконд = |Динон сконд = |Сахатон таг = +3 |DST = |Телефонон код = |Посты индекстæ = |Автомобилон код = |Идентификаторы тип = |Цифрон идентификатор = |ВикиКъæбицы категори = |Сайт = |Сайты æвзаг = }} '''Эрегли́''' ({{lang-tr|Ereğli}}) у сахар [[Конья (ил)|Коньяйы провинцийы]]. {{къæртт-Турк}} {{Турчы сахартæ}} [[Категори:Турчы сахартæ]] 9elymrie6vsfarz49bjp15a51a6j62t 0 83882 595741 2026-07-05T08:00:37Z Taamu 795 Ног фарс, йæ код райдайы афтæ: «{{Æндæр нысаниуджытæ|Эрегли}} {{ЦР |Статус = Сахар |Ирон ном = Карадениз Эрегли |Оригиналон ном = {{lang-tr|Karadeniz Ereğli}} |Ныв = |Нывы ас = |Ном = |Паддзахад = Турк |Герб = |Тырыса...» 595741 wikitext text/x-wiki {{Æндæр нысаниуджытæ|Эрегли}} {{ЦР |Статус = Сахар |Ирон ном = Карадениз Эрегли |Оригиналон ном = {{lang-tr|Karadeniz Ereğli}} |Ныв = |Нывы ас = |Ном = |Паддзахад = Турк |Герб = |Тырыса = |Гербы уæрх = |Тырысайы уæрх = |lat_deg= |lat_min= |lat_sec= |lon_deg= |lon_min= |lon_sec= |CoordAddon = |Паддзахады картæйы ас = 300 |Регионы картæйы ас = 300 |Районы картæйы ас = |Регионы тип = Турчы административон дих{{!}}Ил |Регион = Зонгулдак |Регион таблицæйы = Зонгулдак (ил){{!}}Зонгулдак |Районы тип = |Район = |Район таблицæйы = |Æмбалады тип = |Æмбалад = |Сæргълæууæджы тип = |Сæргълæууæг = |Бындурæвæрд = |Фыццаг кой = |Раздæры нæмттæ = |Фæзуат = |Бæрзæнды тип = |Центры бæрзæнд = |Климат = |Официалон æвзаг = |Официалон æвзаг-ref = |Цæрджытæ = |Сфысты аз = |Æнгомдзинад = |Агломераци = |Националон сконд = |Динон сконд = |Сахатон таг = +3 |DST = |Телефонон код = |Посты индекстæ = |Автомобилон код = |Идентификаторы тип = |Цифрон идентификатор = |ВикиКъæбицы категори = |Сайт = |Сайты æвзаг = }} '''Карадениз Эрегли́''' кæнæ '''Эрегли''' ({{lang-tr|Karadeniz Ereğli}}) у сахар [[Зонгулдак (ил)|Зонгулдачы провинцийы]]. {{къæртт-Турк}} {{Турчы сахартæ}} [[Категори:Турчы сахартæ]] 3ok3kmxstzn66jmcuxs083dz2qlwq28 0 83883 595742 2026-07-05T08:01:10Z Taamu 795 Фарс æрвыст æрцыд [[Карадениз Эрегли|Карадениз Эреглимæ]] 595742 wikitext text/x-wiki #REDIRECT[[Карадениз Эрегли]] rlpqat82qhy4ah33vttzl2lhe9uan7q