Тель-Авив

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="os">
  <siteinfo>
    <sitename>Википеди</sitename>
    <dbname>oswiki</dbname>
    <base>https://os.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%C3%A6%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%B3_%D1%84%D0%B0%D1%80%D1%81</base>
    <generator>MediaWiki 1.48.0-wmf.1</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Медиа</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Сæрмагонд</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Тæрхон</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Архайæг</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Архайæджы ныхас</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Википеди</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Википедийы тæрхон</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Файл</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Файлы тæрхон</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">MediaWiki-йы тæрхон</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Хуызæг</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Хуызæджы тæрхон</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Æххуыс</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Æххуысы тæрхон</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Категори</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Категорийы тæрхон</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Модуль</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Обсуждение модуля</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Тель-Авив</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16582</id>
    <revision>
      <id>596326</id>
      <parentid>555627</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T09:53:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rijikk</username>
        <id>22941</id>
      </contributor>
      <origin>596326</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2579" sha1="qt9nxogyo3jvv5i3ji8nfpxauc40cp1" xml:space="preserve">{{ЦР
 |Статус                  = Сахар
 |Ирон ном                = Тель-Авив
 |Оригиналон ном          = {{lang-he|תֵּל־אָבִיב-יָפוֹ}}&lt;br /&gt;{{lang-ar|تل أبيب‎}}
 |Паддзахад               = Израиль
 |Герб                    = 
 |Тырыса                  = 
 |Гербы уæрх              = 
 |Тырысайы уæрх           = 
 |lat_deg =32 |lat_min =5  |lat_sec =0
 |lon_deg =34 |lon_min =48 |lon_sec =0 
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |Паддзахады картæйы ас   = 300
 |Регионы картæйы ас      = 0
 |Районы картæйы ас       = 
 |Регионы тип             = 
 |Регион                  = 
 |Регион таблицæйы        = 
 |Районы тип              = 
 |Район                   = 
 |Район таблицæйы         = 
 |Æмбалады тип            = 
 |Æмбалад                 = 
 |Сæргълæууæджы тип       = мэр
 |Сæргълæууæг             = Рон Хульдаи
 |Бындурæвæрд             = 1909
 |Раздæры нæмттæ          = 
 |Сахар кæдæй             = 
 |Фыццаг кой              = 
 |Фæзуат                  = 
 |Бæрзæнды тип            = 
 |Центры бæрзæнд          = 
 |Бæстыхъæд               = 
 |Официалон æвзаг         = 
 |Официалон æвзаг-ref     = 
 |Цæрджытæ                = 
 |Сфысты аз               = 
 |Æнгомдзинад             = 
 |Агломераци              = 
 |Националон сконд        = дзуттæгтæ, араббæгтæ
 |Динон сконд             = 
 |Сахатон таг             = +2
 |DST                     = +3
 |Телефонон код           = 
 |Посты индекстæ          = 
 |Автомобилон код         = 
 |Идентификаторы тип      = 
 |Цифрон идентификатор    = 
 |ВикиКъæбицы категори    = 
 |Сайт                    = 
 |Сайты æвзаг             = 
}}
'''Тель-Ави́в — Яффæ''' кæнæ '''Тель-Авив''' ({{lang-he|תֵּל־אָבִיב-יָפוֹ}}) у [[Израиль|Израилы]] дыккаг стырдæр сахар.

== Фиппаинæгтæ ==
{{фиппаинæгтæ}}

{{къæртт-Израиль}}
{{Израилы сахартæ}}

[[Категори:Тель-Авив|*]]</text>
      <sha1>qt9nxogyo3jvv5i3ji8nfpxauc40cp1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Уæлвæз (хъæу)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>18200</id>
    <revision>
      <id>596325</id>
      <parentid>585963</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T19:23:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Allonbagaty</username>
        <id>24500</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>596325</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4184" sha1="9dftcnesjo4c0syorfgf8mpk3mnuqdq" xml:space="preserve">{{ЦР
 |Статус                  = Хъæу
 |Ирон ном                = Уæлвæз
 |Оригиналон ном          = {{lang-ka|ქუმლისციხე}}
 |Ныв                     = Munjukhi (view from Kumlistsikhe).jpg
 |Ном                     = 
 |Паддзахад               = Гуырдзыстон
 |Герб                    = 
 |Тырыса                  = 
 |Гербы уæрх              = 
 |Тырысайы уæрх           = 
  |lat_deg = 42|lat_min = 27|lat_sec = 17
  |lon_deg = 44|lon_min = 29|lon_sec = 07
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |Паддзахады картæйы ас   = 300
 |Регионы картæйы ас      = 0
 |Районы картæйы ас       = 300
 |Регионы тип             = Гуырдзыстоны административон дих{{!}}Регион
 |Регион                  = Цхета-Мтианет
 |Регион таблицæйы        = Цхета-Мтианет
 |Районы тип              = Гуырдзыстоны муниципалитеттæ{{!}}Муниципалитет
 |Район                   = Хъазыбеджы муниципалитет
 |Район таблицæйы         = Хъазыбеджы муниципалитет
 |Æмбалады тип            = 
 |Æмбалад                 = 
 |Мидæг дихкæнынад        = 
 |Сæргълæууæджы тип       =
 |Сæргълæууæг             =
 |Бындурæвæрд             = 
 |Фыццаг кой              = 
 |Раздæры нæмттæ          = 
 |Фæзуат                  = 
 |Бæрзæнды тип            = 
 |Центры бæрзæнд          =
 |Бæстыхъæд               = 
 |Официалон æвзаг         = 
 |Официалон æвзаг-ref     = 
 |Цæрджытæ                = 35&lt;ref name=&quot;აღწერა 2014&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.geostat.ge/index.php?action=page&amp;p_id=2152&amp;lang=geo |title=მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014 |date=ნოემბერი 2014 |publisher=საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური |accessdate=27 ივლისი 2016}}&lt;/ref&gt;
 |Сфысты аз               = 2014
 |Æнгомдзинад             = 
 |Агломераци              = 
 |Националон сконд        = 
 |Динон сконд             = 
 |Сахатон таг             = +4
 |DST                     = 
 |Телефонон код           = 
 |Посты индекстæ          = 
 |Автомобилон код         = 
 |Идентификаторы тип      = 
 |Цифрон идентификатор    = 
 |ВикиКъæбицы категори    = Qumlistsikhe
 |Сайт                    = 
 |Сайты æвзаг             = 
}}
'''Уæлвæз''' ({{lang-ka|ქუმლისციხე}} [кумлисцихе]) у хъæу [[Гуырдзыстон]]ы цæгаты. Ис [[Хъудыком]]ы. Цардысты дзы [[Кокайтæ]], [[Дзиуатæ]]{{рæдыд?}} ([[Дзуатæ]]&lt;ref name=&quot;Фыдыуæзæг&quot;/&gt;), [[Бызыккатæ]] ([[Бызыктæ]]&lt;ref name=&quot;Ирон мыггæгтæ&quot;&gt;[[Гаглойты Зинæ|Гаглойты З. Д.]] Ирон мыггæгтæ. — 2-аг баххæстгонд рауагъд. — Цхинвал: «Республика», 2017. — 372 с.&lt;/ref&gt;), [[Цæллаггатæ]], [[Бурдзиатæ]] æмæ [[Дулатæ]].&lt;ref name=&quot;Фыдыуæзæг&quot;&gt;Фыдыуæзæг: Тырсыгом, Хъуды ком, Къобы зылд. // Бæциаты А.Б., Кокайты Т.А. — Дзæуджыхъæу: Проект-Пресс, 2008&lt;/ref&gt;

== Фиппаинæгтæ ==
{{фиппаинæгтæ}}

{{къæртт-Гуырдзыстон}}
{{Хъудыкомы хъæутæ}}
{{Хъазыбеджы муниципалитет}}

[[Категори:Хъуды комы хъæутæ]]
[[Категори:Хъазыбеджы муниципалитеты цæрæнрæттæ]]</text>
      <sha1>9dftcnesjo4c0syorfgf8mpk3mnuqdq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ӕппарӕнгӕрзтӕ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>84146</id>
    <revision>
      <id>596320</id>
      <timestamp>2026-10-30T18:26:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Æghdaw patrul</username>
        <id>24753</id>
      </contributor>
      <comment>Создано переводом страницы «[[:ru:Special:Redirect/revision/151479857|Метательное оружие]]»</comment>
      <origin>596320</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18998" sha1="3pv0w7bgnk2rmcax5bqftpmggrcsxxn" xml:space="preserve">[[Файл:Roman_soldier_175_aC_in_northern_province.jpg|рахиз|мини|333x333пкс|  Ауксилийы ромаг легионерпилумимæ, н. д. II ӕнус. Ныры рӕстӕджы реконструкци]]
'''Æппарæн хæцæнгæрзтæ''', '''æппарæнгæрзтæ''' &lt;ref name=&quot;автоссылка1&quot;&gt;{{ВТ-ЭСБЕ|Метательные орудия}}&lt;/ref&gt; сты дæрддзæф тохы хæцæнгæрзтæ, бындуриуæг кæнынц [[Адæймаг|адæймаджы]] хӕцъӕфон тых, уӕзы тых, хъæды (згъӕры, пластмассӕйы) хъандзал миниуæгтӕ кæнæ здыхст (ивӕзт) тагты энергийӕ пайда кӕныныл&lt;ref&gt;{{Чиныг|заглавие=[[Военный энциклопедический словарь]]|ответственный=Пред. Гл. ред. комиссии ''Н. В. Огарков''|место={{М}}|издательство=[[Воениздат]]|год=1984|страницы=440}}&lt;/ref&gt;.
[[Файл:Antonion_Zeno_Shindler_-_Niam-Niam_Man_-_1985.66.165,705_-_Smithsonian_American_Art_Museum.jpg|рахиз|мини|378x378пкс| Африкаг занде хæстон ӕдæппарӕн кард кпинга. Шиндлер Антонио Дзенойы ныв, 1893 аз]]
Иннæ ратӕдзӕн дзуры, зæгъгæ, æппарæн хæцæнгарз у хæцæнгарзы хуызад, кæцы æппарынæн пайда кæны адæймаджы хӕцъӕфон тыхӕй кæнæ комкоммæ, кæнæ рагацау здыхст, ивӕзт кӕнӕ къӕдзгонд хъандзал элементты æххуысæй. Æппарæнгæрзтæй (кæнæ хæцæнгæрзтæй) парахат пайда кæнынц бирæ адæмтæ&lt;ref name=&quot;автоссылка1&quot; /&gt;. Хуымæтæгдæр æппарæнгæрзтæ уыдысты дуртæ æмæ лæдзджытæ&lt;ref name=&quot;автоссылка1&quot; /&gt;.

Хицæн кæнынц къухӕй ӕппарӕнгæрзтæ æмæ уæззау æппарӕнгæрзтæ (æппарæн машинæтæ) .

== Сфыст ==
Æппарæн хæцæнгæрзтæ пайдагонд цӕуынц цуаны, хӕстон нысӕнтты æмæ спорты алыхуызон хуызадты, æмæ конд сты дыууæ элементæй: ӕппарӕн гарзӕг æмæ æппарæг гарзӕг.

Уæвæг терминологийы æппарæн хæцæнгарз хатгай хуымæтæггондӕй æмбæрстгонд цæуы, куыд æрмæстдæр æппарӕг гарзӕг, механикон фӕрӕз, гарз кæнæ машинæ. Ӕмæ зыгъуыммӕ, æппарæн хæцæнгарз æмбæрстгонд цæуы, куыд æрмæстдæр æппарӕн гарзӕг, ӕппӕрст, зæгъæм, арц, æппарӕн кард, сюрикен, къухон гранатæ.

Уымæ гæсгæ æппарæн хæцæнгæрзтæ сты:

I. Ӕппарӕн гарзӕг, къухæй йӕ куы æппарынц, уæд;

II. Æппарӕг гарзӕг (ӕппарӕг фӕрӕз);

III. Æппарæн гарзӕг æмæ ӕппарӕг гарзӕг.

Райдианы, гарзӕг-иу змæлын кодтой адæймаджы хӕцъӕфон тыхӕй комкоммæ спайдакӕнгӕйӕ. Æппæты хуымæтæгдæр æппарӕн гарзӕгтæ уыдысты дуртæ æмæ лæдзгуытæ.

Уый фæстæ тæхыны тагъдад æмæ нысаныл рӕстдзӕфдзинад фæбæрзонддæр кæнынæн æрхъуыды кодтой алыхуызон гӕрзтæ æмæ машинæтæ, кæцытæ райстой иумæйаг ном «æппарæн хæцæнгæрзтæ». Уыдоны фæрцы гæнæн ссис фæфылдæр кæнын æппарӕн гарзӕгы дарддзӕг æмæ фæхуыздæр кæнын йæ пырхгæнæг хъомыс.

Æвæццæгæн, фыццаг æппарæнгæрзтæ, дур æмæ хъилæй уӕлдай, уыдысты дурӕхсӕн (дурӕлвасӕн) ӕд æппарӕн дур, бумеранг, ӕппарӕн арц (дрот, дротик) æмæ арцӕппарӕн, ӕрдын фаттимӕ æмæ фугӕнӕн хӕтӕл фаттӕ кӕнӕ тымбылӕгтимӕ, арæх маргджынтимӕ.

Цӕфгӕнӕг элементӕн, ома дротикы ӕмӕ фаты цыргъгонд бырынкъӕн, пайдагонд цыдысты зайæгойты сындзтæ, цæрæгойты (хъӕддагхуыз уызыны) судзинтӕ, кæфы стæгтæ, мæргътæ æмæ сырдты куыстгонд стæгтæ, ӕхсон ӕмӕ обсидиан.

Æппарæн хæцæнгæрзтæ сӕ фылдæр сты [[Цыргъæгтæ|цыргъӕгтӕ]], гранатæтæй йеддӕмӕ, æмæ [[Уæрæсе|Уæрæсейы Федерацийы]] нывылгонд цӕуынц «Хæцæнгӕрзты тыххæй» федералон закъонмӕ гӕсгӕ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.consultant.ru/popular/weapon/40_1.html|title=Федеральный закон «Об оружии» от 13.12.1996 N 150-ФЗ \ Консультант Плюс|access-date=2013-06-26|archive-date=2012-02-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20120222170500/http://www.consultant.ru/popular/weapon/40_1.html}}&lt;/ref&gt;; æндæр бæстæты — сӕ паддзахадон барадон нормæтæм гæсгæ.

== Къухæй ӕппарӕнгæрзты хуызадтӕ ==
[[Файл:George_Catlin_-_Ah-móu-a,_The_Whale,_One_of_Kee-o-kúk's_Principal_Braves_-_1985.66.9_-_Smithsonian_American_Art_Museum.jpg|мини| Кит — саукты адӕмыхаттӕй хæстон. Нывгӕнӕг Джордж Кэтлин (1835)]]

=== Ӕппарӕн кӕрдтӕ ===

=== Æппарӕн-æхсӕн ===

==== Нӕмгуытӕ ====
[[Файл:Caboclo_by_Jean-Baptiste_Debret_1834.jpg|мини| Бразилиаг кабокло цуанонтæ къахы ӕрдынимӕ. Нывгӕнӕг Жан-Батист Дебре (1834)]]
«Нӕмыг» хонынц ахӕм гарзӕг, кæцыйæ пайда кæнынц алыхуызон гæрзтæй æппарынæн. Арæхдæр вæййы дур кæнæ згъӕр тымбылæг.

Нæмгуытæ æппарынæн гæрзтæ:

* Дурӕлвасӕн (дурӕхсӕн) — дуртæ æппарынæн сæрмагонд фæрæз цасмы хуызы.  Дурӕлвасӕнӕй парахатæй пайда кодтой Скæсæны (зӕрдыл ӕрлӕууын кӕнӕм, Давид Голиафыл куыд фæуæлахиз), [[Рагон Грекъ|Грецийы]] æмæ ма суанг ромагты æхсæн дæр, кæцытæ се ’фсæдтимӕ дардтой æмцæдисон дурӕхсджыты (зæгъæм, [[Балеары сакъадæхтæ|Балеары сакъадæхты]] цæрджыты). Дурӕлвасӕнтӕй ма пайда кодтой эскимостæ мæргътыл цуан кæнынæн XX æнусы райдианы.
* Фустибал — дурӕлвасӕны хуызæн хæцæнгарз, кæцыйæ пайда кодтой IV—X æнусты Европæйы.
* Тетан гун — рагонкитайаг ӕрдын, кæцы æхста ӕндон тымбылæгтæй (гантан). Пайда дзы кодтой Шаолиньы моладзантӕ. Уыцы тымбылæгтæй пайда ма кодтой ӕнӕ ӕрдынӕй дӕр, куыд хӕдхъом ӕххуысгӕнӕн хӕцӕнгарзӕй.
* Y-хуыз дурӕхсӕн (рогаткӕ)
* Шнеппер&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.archery-sila.ru/stati/arbalet-crossbow/447-pulevye-shneppery.html|title=Арбалеты — Пулевые Шнепперы|access-date=2013-06-26|archive-date=2013-01-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20130123215821/http://archery-sila.ru/stati/arbalet-crossbow/447-pulevye-shneppery.html}}&lt;/ref&gt; — нæмгуытæ æхсынæн арбалет, дурӕхсӕны райрæзт. Нырыккон арбалеттæн гӕнӕн у дарын исгӕ ӕрӕф нӕмгуытӕ ӕхсынӕн, ӕуый арбалетыл сӕвӕргӕйӕ рауайы шнеппер.

==== Фаттæ ====
Фаттӕ уыдысты æппæты ахӕлиудæр æппарӕн гарзӕг. Сæ æппарынæн пайдагонд цӕуынц куыд фугӕнӕн хӕтӕлтӕ, афтӕ ӕрдынтӕ кæнæ арбалеттӕ дӕр.

Хуымæтæг ӕрдын, кæцы равзæрд рагон адæмтæм, æвæццæгæн, бæлæсты æрдзон эластикон къалиуты фæзмынгæйæ, пайдакӕныны уыдис алыхуызон адæмтæм дунейы алы къуымты. Ӕрдын фылдæрхатт айвӕзт цæуы ӕрмттæй, фæлæ иуæй-иу адӕмтӕм — къæхтæй, хуысгæйæ. Æндæр æмæ æндæр адæмты æхсæн фаттæ дæр дзӕвгар хицæн кæнынц куыд хъӕды, афтæ бырынкъы формӕмӕ гӕсгӕ дӕр. Хъӕд фылдæрхатт вæййы сисфӕлыст. Бырынкъытӕ хатгай аразынц къуымых, арæхдæр — цыргъ, лӕгъз кæнæ дæндагджын, хъӕдӕй æнцонæй хицӕнгӕнӕг, кæнæ та маргæй сӕрст.

==== Дротик ====
[[Файл:SLNSW_851807_Banks_Papers_Series_36a.jpg|мини| Австралиаг абориген арцӕлвасӕн — воммараимӕ,  (1803)]]
Даргъ, цыргъ æппаргӕ лæдзæгæй рацарӕзтис дротик, уырыссагау ма хуыйны сулица. Уый у цыбыр ӕппарӕн арц. Бирæ адæмтæ пайда кæнынц цыбыр æппаргӕ хъилтæй, кæцытæн сӕ кӕрон у дӕнгӕл (къобосджын), зæгъæм, готтентотты [[кирри]], кæнæ тъӕпӕн æмæ къӕдз — куыд бирæ формæтæ австралиæгтæн.

Пайдагонд уыд арцӕлвасӕн (арцӕхсӕн) — дурӕлвасӕны хуызад, дротиктӕ ӕппарынӕн.

==== Гарпун æмæ абордажон хӕдз ====
Гарпун у дротик кӕнӕ фаты хуыз. Пайда дзы кæнынц сæйраджыдæр дӕлдон цуаны. Гарпунтæ вӕййынц куыд хӕбырӕгъ кӕнӕ ӕртыкъухыгы хуызадтӕ, кӕдон ӕппарынӕн арӕх пайдагонд нӕ цӕуынц, афтӕ пайдагонд ӕппарӕнгӕрзты дӕр — дӕлдон топпыты фатты хуызы кæнæ дротикты хуызы гарпунӕхсӕн сармадзанты.

Абордажон хӕдз кæд æмæ нӕу хӕцӕнгарз ӕмӕ дротик, уæддæр семæ комкоммæ ахаст дары. Уый у штурмгӕнӕн науӕнгуыр кæнæ гарпун рæхыстыл кæнæ рӕтӕныл, æппæрст цæуы знаджы науыл абордажы рæстæджы, стæй фидары сисыл штурмы рӕстӕджы. Ис ӕй æппарын æппæрæн машинæтæй.

Нырыккон абордажон хӕдзты хуызадтæ сты гарпунты ӕнгӕс. Æхсын сӕ гæнæн ис арбалеттæй кæнæ зынгӕхсгӕ хӕцӕнгӕрзтыл ӕфтаугӕ æрмæгтæй. Ахӕм гарзӕгтӕ фенæн ис аивадон кинофильмты, цыран сӕ миниуӕгджын кӕнынц, ома сæ бон у 100 метры дистанцийы онг сӕдзын бетон кæнæ техникӕйы корпусы мидӕг, дюбельы хуызӕн. Афтӕмӕй фидаргонд цӕуы трос даррдӕры сгарæн-диверсион кæнæ промышленнон альпинизмæн, кæнæ буксир кӕнынæн.

==== Нырыккон райрæзт ====
Нырыккон рæстæджы æрдынӕй æхсын æмæ арбалетæй æхсын сты æхсӕн спорты хуызадтӕ.

Чысыл дротиктӕй пайда кæнынц дартсы.

Фугӕнӕн хӕтӕлты пайдагонд физикон принцип дарддӕр райрӕзыд пневматикон хæцæнгæрзты. Уыдонӕй пайда кæнынц цуан кӕныны æмæ спорты дæр, зæгъæм, куыд маркер пейнтболы ӕмӕ гарпун, кæцыйæ пайда кæнынц дӕлдон топпы.

=== Къӕдз хъилтӕ ӕмӕ фӕрӕттӕ ===
Къӕдз ӕппарӕн хъилтӕ парахат уыдысты Африкӕйы.&lt;ref&gt;{{Чиныг|автор=Ричард Фрэнсис Бёртон (Richard F. Burton)|часть=[http://www.uhlib.ru/istorija/kniga_mechei/p5.php Глава 3. ОРУЖИЕ ДЕРЕВЯННОГО ВЕКА: БУМЕРАНГ И ДЕРЕВЯННЫЙ МЕЧ; О КАМНЕ И СОЧЕТАНИИ ДЕРЕВА И КАМНЯ]|заглавие=Книга мечей|оригинал=|ссылка=|издание=|ответственный=|место=|издательство=|год=|том=|страницы=|страниц=|isbn=}}&lt;/ref&gt; Уыдонмæ хауы тромбаш — хъæдын ӕппарӕн хъил, йæ ком 30°-ы къуыммӕ къӕдз. Хаттæй-хатт «æфсæйнаг тромбашӕй» хонынц «арвӕрттывд» — африкӕйаг æппарӕн хæцæнгӕрзтӕ, кæцытӕ сты æфсæйнаг бирæкомон карды алыхуызон варианттӕ кæнæ æнахуыр бакастимæ кӕрдтӕ.

==== Бумеранг ====
[[Файл:Natives_of_Australia_(1906)_(14582338497).jpg|мини| Австралиаг абориген бумерангимæ. Нывӕй ист гравюрæ, 1906 аз]]
Австралийы бумеранг дӕр равзӕрд тъӕпӕн ӕмӕ къӕдз ӕппарӕн хъилӕй. Арæхстджын æппæрстæй йæ бон у тахты рæстæджы вазыгджын къӕдзхахх сфыссын æмæ фæстæмæ æрӕздæхын, кæцæй æппæрст уыд, уыцы ранмӕ, кæнæ та уыцы ранӕй чысыл фæстæдæр. Бумерангты хуызæн (ома, фæстæмæ здæхгӕ) гæрзтæ зындгонд уыдысты æндæр адæмты æхсæн дæр — [[Инди|Индийы]], [[Рагон Мысыр|рагон Египеты]], [[Европæ|Европæйы]] иуæй-иу рæтты.

==== Фӕрӕттӕ ====
Фӕрӕт дæр арæх пайдагонд уыд ӕппарынӕн бирӕ адæмтæм дунейы. Ӕппӕты зындгондтæ сты:

* хёрбат — европæйаг астæуккагæнусон æнӕхъӕнӕй згъӕр ӕппарӕн фӕрӕт,
* франциска — франкты æмæ æндæр гермайнаг адӕмыхаттыты хæстон фӕрӕт,
* томагавк — Цæгат Америкæйы индеецты фӕрӕт,
* нзаппа зап — конгойы традицион хæцæнгарз.

=== Болас ===
[[Файл:Balling_Ostriches_-_Emeric_Essex_Vidal_-_Picturesque_illustrations_of_Buenos_Ayres_and_Monte_Video_(1820).JPG|мини| Страус нандуйыл болаимæ цуан. «Буэнос-Айрес ӕмӕ Монтевидеойы иллюстрацигонд истори» чиныгӕй (1820)]]
Болас — цуанон æппарæн хæцæнгарз, арæзт у ронæй кæнæ ронты бастӕй, йӕ кæрæттæм баст сты цармӕй тыхт тымбыл дуртæ, стæг уӕргътӕ, дурын тымбылæгтæ.

Боласы ӕнгӕс гарзӕгтӕ — рӕхыс нӕмгуытӕ —пайдагонд уыдысты рагон денджызон æмæ донбыл артиллерийы. Уыдонӕн сӕ бон уыд хӕссын фылдæр зиан хъæдын пӕлӕзджын наутæн хуымæтæг сармадзанон нӕмгуытӕй.

=== Сурикентæ æмæ сякэнтæ ===
Рагон Японийы, сусӕгӕй дарыны хӕцӕнгӕрзтӕ хуыдтой ''сурикен''. Уыцы номмæ хаудысты бирæ типтӕ: дротиктӕ, судзинтӕ, [[Кард|кӕрдтæ]], «ниндзя стъалытæ».

=== Чакра ===
Индийы, абаргӕйӕ ӕрӕджы нырма пайда кодтой чакрæйæ, уый у цыргъ лыггӕнӕг æддаг чъилимӕ æмæ астӕуы уæрæх, тымбыл хуынкъимӕ згъӕр цӕг. Сикхтæ сæ арæх дардтой конусон худыл ӕфтыдӕй. Ахæм цӕгӕн, тахты рӕстӕджы зилгæйæ, йӕ бон уыд хӕссын уæззау цæфтæ. Уыдис уæлдай тæссаг, рӕуӕг конд знæгты ӕнгом къорды бахауыны, уый тыххӕй æмæ йæ бон уыд цалдæр æввахс лæууæг адæймаджы уайтагъд ныццæвын.

=== Гранатæ ===

== Уæззау æппарæнгæрзтæ ==
'''Æппарæн машинæтæ''' ''(топпыхосы агъоммӕ артиллери)'' сты [[Вид военной техники|хӕстон техникӕйы хуызад,]] пайда дзы кодтой Рагон рæстæджы æмæ [[Астæузаман|Астæуккаг æнусты]], фылдæр хатт уыдысты ахӕм механизмтӕ, кӕцытӕ-иу удгас уӕвӕгойы хӕцъӕфон тыхтæ раивтой гарзӕгы тæхыны энергимӕ. Уыцы раивд, арæхдæр, фæлæ æнæмæнг нæ, æххæстгонд цыдис потенциалон энерги ӕнӕсхъиугӕйӕ æмбырд кæнын (хъандзал элементтæй кæнæ ныхмæуаргъӕй) æмæ йæ уый фæстæ æвиппайды рауӕгъд кӕныны фӕрцы.

== Кӕс ма ==

* Реактивон артиллери
* Ӕхсӕнгӕрзтӕ
* Зынгӕхсгӕ хӕцӕнгӕрзтӕ

== Фиппаинæгтæ ==
{{Фиппаинæгтæ}}

== Литературæ ==

* {{ВТ-ЭСБЕ|Белое или холодное оружие}}
* {{ВТ-ЭСБЕ|Метательные орудия}}

== Ӕрвитӕнтæ ==

[[Категори:Страницы с непроверенными переводами]]</text>
      <sha1>3pv0w7bgnk2rmcax5bqftpmggrcsxxn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>596321</id>
      <parentid>596320</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T18:31:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Æghdaw patrul</username>
        <id>24753</id>
      </contributor>
      <origin>596321</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19004" sha1="r2iz1y9hcauyskkm7wt4p71zhp1c0an" xml:space="preserve">[[Файл:Roman_soldier_175_aC_in_northern_province.jpg|рахиз|мини|333x333пкс|  Ауксилийы ромаг легионерпилумимæ, н. д. II ӕнус. Ныры рӕстӕджы реконструкци]]
'''Æппарæн хæцæнгæрзтæ''', '''æппарæнгæрзтæ''' &lt;ref name=&quot;автоссылка1&quot;&gt;{{ВТ-ЭСБЕ|Метательные орудия}}&lt;/ref&gt; сты дæрддзæф тохы хæцæнгæрзтæ, бындуриуæг кæнынц [[Адæймаг|адæймаджы]] хӕцъӕфон тых, уӕзы тых, хъæды (згъӕры, пластмассӕйы) хъандзал миниуæгтӕ кæнæ здыхст (ивӕзт) тагты энергийӕ пайда кӕныныл&lt;ref&gt;{{Чиныг|заглавие=[[Военный энциклопедический словарь]]|ответственный=Пред. Гл. ред. комиссии ''Н. В. Огарков''|место={{М}}|издательство=[[Воениздат]]|год=1984|страницы=440}}&lt;/ref&gt;.
[[Файл:Antonion_Zeno_Shindler_-_Niam-Niam_Man_-_1985.66.165,705_-_Smithsonian_American_Art_Museum.jpg|рахиз|мини|378x378пкс| Африкаг занде хæстон ӕдæппарӕн кард кпинга. Шиндлер Антонио Дзенойы ныв, 1893 аз]]
Иннæ ратӕдзӕн дзуры, зæгъгæ, æппарæн хæцæнгарз у хæцæнгарзы хуызад, кæцы æппарынæн пайда кæны адæймаджы хӕцъӕфон тыхӕй кæнæ комкоммæ, кæнæ рагацау здыхст, ивӕзт кӕнӕ къӕдзгонд хъандзал элементты æххуысæй. Æппарæнгæрзтæй (кæнæ хæцæнгæрзтæй) парахат пайда кæнынц бирæ адæмтæ&lt;ref name=&quot;автоссылка1&quot; /&gt;. Хуымæтæгдæр æппарæнгæрзтæ уыдысты дуртæ æмæ лæдзджытæ&lt;ref name=&quot;автоссылка1&quot; /&gt;.

Хицæн кæнынц къухӕй ӕппарӕнгæрзтæ æмæ уæззау æппарӕнгæрзтæ (æппарæн машинæтæ) .

== Сфыст ==
Æппарæн хæцæнгæрзтæ пайдагонд цӕуынц цуаны, хӕстон нысӕнтты æмæ спорты алыхуызон хуызадты, æмæ конд сты дыууæ элементæй: ӕппарӕн гарзӕг æмæ æппарæг гарзӕг.

Уæвæг терминологийы æппарæн хæцæнгарз хатгай хуымæтæггондӕй æмбæрстгонд цæуы, куыд æрмæстдæр æппарӕг гарзӕг, механикон фӕрӕз, гарз кæнæ машинæ. Ӕмæ зыгъуыммӕ, æппарæн хæцæнгарз æмбæрстгонд цæуы, куыд æрмæстдæр æппарӕн гарзӕг, ӕппӕрст, зæгъæм, арц, æппарӕн кард, сюрикен, къухон гранатæ.

Уымæ гæсгæ æппарæн хæцæнгæрзтæ сты:

I. Ӕппарӕн гарзӕг, къухæй йӕ куы æппарынц, уæд;

II. Æппарӕг гарзӕг (ӕппарӕг фӕрӕз);

III. Æппарæн гарзӕг æмæ ӕппарӕг гарзӕг.

Райдианы, гарзӕг-иу змæлын кодтой адæймаджы хӕцъӕфон тыхӕй комкоммæ спайдакӕнгӕйӕ. Æппæты хуымæтæгдæр æппарӕн гарзӕгтæ уыдысты дуртæ æмæ лæдзгуытæ.

Уый фæстæ тæхыны тагъдад æмæ нысаныл рӕстдзӕфдзинад фæбæрзонддæр кæнынæн æрхъуыды кодтой алыхуызон гӕрзтæ æмæ машинæтæ, кæцытæ райстой иумæйаг ном «æппарæн хæцæнгæрзтæ». Уыдоны фæрцы гæнæн ссис фæфылдæр кæнын æппарӕн гарзӕгы дарддзӕг æмæ фæхуыздæр кæнын йæ пырхгæнæг хъомыс.

Æвæццæгæн, фыццаг æппарæнгæрзтæ, дур æмæ хъилæй уӕлдай, уыдысты дурӕхсӕн (дурӕлвасӕн) ӕд æппарӕн дур, бумеранг, ӕппарӕн арц (дрот, дротик) æмæ арцӕппарӕн, ӕрдын фаттимӕ æмæ фугӕнӕн хӕтӕл фаттӕ кӕнӕ тымбылӕгтимӕ, арæх маргджынтимӕ.

Цӕфгӕнӕг элементӕн, ома дротикы ӕмӕ фаты цыргъгонд бырынкъӕн, пайдагонд цыдысты зайæгойты сындзтæ, цæрæгойты (хъӕддагхуыз уызыны) судзинтӕ, кæфы стæгтæ, мæргътæ æмæ сырдты куыстгонд стæгтæ, ӕхсон ӕмӕ обсидиан.

Æппарæн хæцæнгæрзтæ сӕ фылдæр сты [[Цыргъæгтæ|цыргъӕгтӕ]], гранатæтæй йеддӕмӕ, æмæ [[Уæрæсе|Уæрæсейы Федерацийы]] нывылгонд цӕуынц «Хæцæнгӕрзты тыххæй» федералон закъонмӕ гӕсгӕ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.consultant.ru/popular/weapon/40_1.html|title=Федеральный закон «Об оружии» от 13.12.1996 N 150-ФЗ \ Консультант Плюс|access-date=2013-06-26|archive-date=2012-02-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20120222170500/http://www.consultant.ru/popular/weapon/40_1.html}}&lt;/ref&gt;; æндæр бæстæты — сӕ паддзахадон барадон нормæтæм гæсгæ.

== Къухæй ӕппарӕнгæрзты хуызадтӕ ==
[[Файл:George_Catlin_-_Ah-móu-a,_The_Whale,_One_of_Kee-o-kúk's_Principal_Braves_-_1985.66.9_-_Smithsonian_American_Art_Museum.jpg|мини| Кит — саукты адӕмыхаттӕй хæстон. Нывгӕнӕг Джордж Кэтлин (1835)]]

=== Ӕппарӕн кӕрдтӕ ===

=== Æппарӕн-æхсӕн ===

==== Нӕмгуытӕ ====
[[Файл:Caboclo_by_Jean-Baptiste_Debret_1834.jpg|мини| Бразилиаг кабокло цуанонтæ къахы ӕрдынимӕ. Нывгӕнӕг Жан-Батист Дебре (1834)]]
«Нӕмыг» хонынц ахӕм гарзӕг, кæцыйæ пайда кæнынц алыхуызон гæрзтæй æппарынæн. Арæхдæр вæййы дур кæнæ згъӕр тымбылæг.

Нæмгуытæ æппарынæн гæрзтæ:

* Дурӕлвасӕн (дурӕхсӕн) — дуртæ æппарынæн сæрмагонд фæрæз цасмы хуызы.  Дурӕлвасӕнӕй парахатæй пайда кодтой Скæсæны (зӕрдыл ӕрлӕууын кӕнӕм, Давид Голиафыл куыд фæуæлахиз), [[Рагон Грекъ|Грецийы]] æмæ ма суанг ромагты æхсæн дæр, кæцытæ се ’фсæдтимӕ дардтой æмцæдисон дурӕхсджыты (зæгъæм, [[Балеары сакъадæхтæ|Балеары сакъадæхты]] цæрджыты). Дурӕлвасӕнтӕй ма пайда кодтой эскимостæ мæргътыл цуан кæнынæн XX æнусы райдианы.
* Фустибал — дурӕлвасӕны хуызæн хæцæнгарз, кæцыйæ пайда кодтой IV—X æнусты Европæйы.
* Тетан гун — рагонкитайаг ӕрдын, кæцы æхста ӕндон тымбылæгтæй (гантан). Пайда дзы кодтой Шаолиньы моладзантӕ. Уыцы тымбылæгтæй пайда ма кодтой ӕнӕ ӕрдынӕй дӕр, куыд хӕдхъом ӕххуысгӕнӕн хӕцӕнгарзӕй.
* Y-хуыз дурӕхсӕн (рогаткӕ)
* Шнеппер&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.archery-sila.ru/stati/arbalet-crossbow/447-pulevye-shneppery.html|title=Арбалеты — Пулевые Шнепперы|access-date=2013-06-26|archive-date=2013-01-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20130123215821/http://archery-sila.ru/stati/arbalet-crossbow/447-pulevye-shneppery.html}}&lt;/ref&gt; — нæмгуытæ æхсынæн арбалет, дурӕхсӕны райрæзт. Нырыккон арбалеттæн гӕнӕн у дарын исгӕ ӕрӕф нӕмгуытӕ ӕхсынӕн, ӕуый арбалетыл сӕвӕргӕйӕ рауайы шнеппер.

==== Фаттæ ====
Фаттӕ уыдысты æппæты ахӕлиудæр æппарӕн гарзӕг. Сæ æппарынæн пайдагонд цӕуынц куыд фугӕнӕн хӕтӕлтӕ, афтӕ ӕрдынтӕ кæнæ арбалеттӕ дӕр.

Хуымæтæг ӕрдын, кæцы равзæрд рагон адæмтæм, æвæццæгæн, бæлæсты æрдзон эластикон къалиуты фæзмынгæйæ, пайдакӕныны уыдис алыхуызон адæмтæм дунейы алы къуымты. Ӕрдын фылдæрхатт айвӕзт цæуы ӕрмттæй, фæлæ иуæй-иу адӕмтӕм — къæхтæй, хуысгæйæ. Æндæр æмæ æндæр адæмты æхсæн фаттæ дæр дзӕвгар хицæн кæнынц куыд хъӕды, афтæ бырынкъы формӕмӕ гӕсгӕ дӕр. Хъӕд фылдæрхатт вæййы сисфӕлыст. Бырынкъытӕ хатгай аразынц къуымых, арæхдæр — цыргъ, лӕгъз кæнæ дæндагджын, хъӕдӕй æнцонæй хицӕнгӕнӕг, кæнæ та маргæй сӕрст.

==== Дротик ====
[[Файл:SLNSW_851807_Banks_Papers_Series_36a.jpg|мини| Австралиаг абориген арцӕлвасӕн — воммараимӕ,  (1803)]]
Даргъ, цыргъ æппаргӕ лæдзæгæй рацарӕзтис дротик, уырыссагау ма хуыйны сулица. Уый у цыбыр ӕппарӕн арц. Бирæ адæмтæ пайда кæнынц цыбыр æппаргӕ хъилтæй, кæцытæн сӕ кӕрон у дӕнгӕл (къобосджын), зæгъæм, готтентотты [[кирри]], кæнæ тъӕпӕн æмæ къӕдз — куыд бирæ формæтæ австралиæгтæн.

Пайдагонд уыд арцӕлвасӕн (арцӕхсӕн) — дурӕлвасӕны хуызад, дротиктӕ ӕппарынӕн.

==== Гарпун æмæ абордажон хӕдз ====
Гарпун у дротик кӕнӕ фаты хуыз. Пайда дзы кæнынц сæйраджыдæр дӕлдон цуаны. Гарпунтæ вӕййынц куыд хӕбырӕгъ кӕнӕ ӕртыкъухыгы хуызадтӕ, кӕдон ӕппарынӕн арӕх пайдагонд нӕ цӕуынц, афтӕ пайдагонд ӕппарӕнгӕрзты дӕр — дӕлдон топпыты фатты хуызы кæнæ дротикты хуызы гарпунӕхсӕн сармадзанты.

Абордажон хӕдз кæд æмæ нӕу хӕцӕнгарз ӕмӕ дротик, уæддæр семæ комкоммæ ахаст дары. Уый у штурмгӕнӕн науӕнгуыр кæнæ гарпун рæхыстыл кæнæ рӕтӕныл, æппæрст цæуы знаджы науыл абордажы рæстæджы, стæй фидары сисыл штурмы рӕстӕджы. Ис ӕй æппарын æппæрæн машинæтæй.

Нырыккон абордажон хӕдзты хуызадтæ сты гарпунты ӕнгӕс. Æхсын сӕ гæнæн ис арбалеттæй кæнæ зынгӕхсгӕ хӕцӕнгӕрзтыл ӕфтаугӕ æрмæгтæй. Ахӕм гарзӕгтӕ фенæн ис аивадон кинофильмты, цыран сӕ миниуӕгджын кӕнынц, ома сæ бон у 100 метры дистанцийы онг сӕдзын бетон кæнæ техникӕйы корпусы мидӕг, дюбельы хуызӕн. Афтӕмӕй фидаргонд цӕуы трос даррдӕры сгарæн-диверсион кæнæ промышленнон альпинизмæн, кæнæ буксир кӕнынæн.

==== Нырыккон райрæзт ====
Нырыккон рæстæджы æрдынӕй æхсын æмæ арбалетæй æхсын сты æхсӕн спорты хуызадтӕ.

Чысыл дротиктӕй пайда кæнынц дартсы.

Фугӕнӕн хӕтӕлты пайдагонд физикон принцип дарддӕр райрӕзыд пневматикон хæцæнгæрзты. Уыдонӕй пайда кæнынц цуан кӕныны æмæ спорты дæр, зæгъæм, куыд маркер пейнтболы ӕмӕ гарпун, кæцыйæ пайда кæнынц дӕлдон топпы.

=== Къӕдз хъилтӕ ӕмӕ фӕрӕттӕ ===
Къӕдз ӕппарӕн хъилтӕ парахат уыдысты Африкӕйы.&lt;ref&gt;{{Чиныг|автор=Ричард Фрэнсис Бёртон (Richard F. Burton)|часть=[http://www.uhlib.ru/istorija/kniga_mechei/p5.php Глава 3. ОРУЖИЕ ДЕРЕВЯННОГО ВЕКА: БУМЕРАНГ И ДЕРЕВЯННЫЙ МЕЧ; О КАМНЕ И СОЧЕТАНИИ ДЕРЕВА И КАМНЯ]|заглавие=Книга мечей|оригинал=|ссылка=|издание=|ответственный=|место=|издательство=|год=|том=|страницы=|страниц=|isbn=}}&lt;/ref&gt; Уыдонмæ хауы тромбаш — хъæдын ӕппарӕн хъил, йæ ком 30°-ы къуыммӕ къӕдз. Хаттæй-хатт «æфсæйнаг тромбашӕй» хонынц «арвӕрттывд» — африкӕйаг æппарӕн хæцæнгӕрзтӕ, кæцытӕ сты æфсæйнаг бирæкомон карды алыхуызон варианттӕ кæнæ æнахуыр бакастимæ кӕрдтӕ.

==== Бумеранг ====
[[Файл:Natives_of_Australia_(1906)_(14582338497).jpg|мини| Австралиаг абориген бумерангимæ. Нывӕй ист гравюрæ, 1906 аз]]
Австралийы бумеранг дӕр равзӕрд тъӕпӕн ӕмӕ къӕдз ӕппарӕн хъилӕй. Арæхстджын æппæрстæй йæ бон у тахты рæстæджы вазыгджын къӕдзхахх сфыссын æмæ фæстæмæ æрӕздæхын, кæцæй æппæрст уыд, уыцы ранмӕ, кæнæ та уыцы ранӕй чысыл фæстæдæр. Бумерангты хуызæн (ома, фæстæмæ здæхгӕ) гæрзтæ зындгонд уыдысты æндæр адæмты æхсæн дæр — [[Инди|Индийы]], [[Рагон Мысыр|рагон Египеты]], [[Европæ|Европæйы]] иуæй-иу рæтты.

==== Фӕрӕттӕ ====
Фӕрӕт дæр арæх пайдагонд уыд ӕппарынӕн бирӕ адæмтæм дунейы. Ӕппӕты зындгондтæ сты:

* хёрбат — европæйаг астæуккагæнусон æнӕхъӕнӕй згъӕр ӕппарӕн фӕрӕт,
* франциска — франкты æмæ æндæр гермайнаг адӕмыхаттыты хæстон фӕрӕт,
* томагавк — Цæгат Америкæйы индеецты фӕрӕт,
* нзаппа зап — конгойы традицион хæцæнгарз.

=== Болас ===
[[Файл:Balling_Ostriches_-_Emeric_Essex_Vidal_-_Picturesque_illustrations_of_Buenos_Ayres_and_Monte_Video_(1820).JPG|мини| Страус нандуйыл болаимæ цуан. «Буэнос-Айрес ӕмӕ Монтевидеойы иллюстрацигонд истори» чиныгӕй (1820)]]
Болас — цуанон æппарæн хæцæнгарз, арæзт у ронæй кæнæ ронты бастӕй, йӕ кæрæттæм баст сты цармӕй тыхт тымбыл дуртæ, стæг уӕргътӕ, дурын тымбылæгтæ.

Боласы ӕнгӕс гарзӕгтӕ — рӕхыс нӕмгуытӕ —пайдагонд уыдысты рагон денджызон æмæ донбыл артиллерийы. Уыдонӕн сӕ бон уыд хӕссын фылдæр зиан хъæдын пӕлӕзджын наутæн хуымæтæг сармадзанон нӕмгуытӕй.

=== Сурикентæ æмæ сякэнтæ ===
Рагон Японийы, сусӕгӕй дарыны хӕцӕнгӕрзтӕ хуыдтой ''сурикен''. Уыцы номмæ хаудысты бирæ типтӕ: дротиктӕ, судзинтӕ, [[Кард|кӕрдтæ]], «ниндзя стъалытæ».

=== Чакра ===
Индийы, абаргӕйӕ ӕрӕджы нырма пайда кодтой чакрæйæ, уый у цыргъ лыггӕнӕг æддаг чъилимӕ æмæ астӕуы уæрæх, тымбыл хуынкъимӕ згъӕр цӕг. Сикхтæ сæ арæх дардтой конусон худыл ӕфтыдӕй. Ахæм цӕгӕн, тахты рӕстӕджы зилгæйæ, йӕ бон уыд хӕссын уæззау цæфтæ. Уыдис уæлдай тæссаг, рӕуӕг конд знæгты ӕнгом къордыл сӕмбӕлгӕйӕ, уый тыххӕй æмæ йæ бон уыд цалдæр æввахс лæууæг адæймаджы уайтагъд ныццæвын.

=== Гранатæ ===

== Уæззау æппарæнгæрзтæ ==
'''Æппарæн машинæтæ''' ''(топпыхосы агъоммӕ артиллери)'' сты [[Вид военной техники|хӕстон техникӕйы хуызад,]] пайда дзы кодтой Рагон рæстæджы æмæ [[Астæузаман|Астæуккаг æнусты]], фылдæр хатт уыдысты ахӕм механизмтӕ, кӕцытӕ-иу удгас уӕвӕгойы хӕцъӕфон тыхтæ раивтой гарзӕгы тæхыны энергимӕ. Уыцы раивд, арæхдæр, фæлæ æнæмæнг нæ, æххæстгонд цыдис потенциалон энерги ӕнӕсхъиугӕйӕ æмбырд кæнын (хъандзал элементтæй кæнæ ныхмæуаргъӕй) æмæ йæ уый фæстæ æвиппайды рауӕгъд кӕныны фӕрцы.

== Кӕс ма ==

* Реактивон артиллери
* Ӕхсӕнгӕрзтӕ
* Зынгӕхсгӕ хӕцӕнгӕрзтӕ

== Фиппаинæгтæ ==
{{Фиппаинæгтæ}}

== Литературæ ==

* {{ВТ-ЭСБЕ|Белое или холодное оружие}}
* {{ВТ-ЭСБЕ|Метательные орудия}}

== Ӕрвитӕнтæ ==

[[Категори:Страницы с непроверенными переводами]]</text>
      <sha1>r2iz1y9hcauyskkm7wt4p71zhp1c0an</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>596323</id>
      <parentid>596321</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T18:35:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Æghdaw patrul</username>
        <id>24753</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>596323</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19004" sha1="jwsb6hs9l9tfj92ic5sofvqknh4u4dw" xml:space="preserve">[[Файл:Roman_soldier_175_aC_in_northern_province.jpg|рахиз|мини|333x333пкс|  Ауксилийы ромаг легионерпилумимæ, н. д. II ӕнус. Ныры рӕстӕджы реконструкци]]
'''Æппарæн хæцæнгæрзтæ''', '''æппарæнгæрзтæ''' &lt;ref name=&quot;автоссылка1&quot;&gt;{{ВТ-ЭСБЕ|Метательные орудия}}&lt;/ref&gt; сты дæрддзæф тохы хæцæнгæрзтæ, бындуриуæг кæнынц [[Адæймаг|адæймаджы]] хӕцъӕфон тых, уӕзы тых, хъæды (згъӕры, пластмассӕйы) хъандзал миниуæгтӕ кæнæ здыхст (ивӕзт) тагты энергийӕ пайда кӕныныл&lt;ref&gt;{{Чиныг|заглавие=[[Военный энциклопедический словарь]]|ответственный=Пред. Гл. ред. комиссии ''Н. В. Огарков''|место={{М}}|издательство=[[Воениздат]]|год=1984|страницы=440}}&lt;/ref&gt;.
[[Файл:Antonion_Zeno_Shindler_-_Niam-Niam_Man_-_1985.66.165,705_-_Smithsonian_American_Art_Museum.jpg|рахиз|мини|378x378пкс| Африкаг занде хæстон ӕдæппарӕн кард кпинга. Шиндлер Антонио Дзенойы ныв, 1893 аз]]
Иннæ ратӕдзӕн дзуры, зæгъгæ, æппарæн хæцæнгарз у хæцæнгарзы хуызад, кæцы æппарынæн пайда кæны адæймаджы хӕцъӕфон тыхӕй кæнæ комкоммæ, кæнæ рагацау здыхст, ивӕзт кӕнӕ къӕдзгонд хъандзал элементты æххуысæй. Æппарæнгæрзтæй (кæнæ хæцæнгæрзтæй) парахат пайда кæнынц бирæ адæмтæ&lt;ref name=&quot;автоссылка1&quot; /&gt;. Хуымæтæгдæр æппарæнгæрзтæ уыдысты дуртæ æмæ лæдзджытæ&lt;ref name=&quot;автоссылка1&quot; /&gt;.

Хицæн кæнынц къухӕй ӕппарӕнгæрзтæ æмæ уæззау æппарӕнгæрзтæ (æппарæн машинæтæ) .

== Сфыст ==
Æппарæн хæцæнгæрзтæ пайдагонд цӕуынц цуаны, хӕстон нысӕнтты æмæ спорты алыхуызон хуызадты, æмæ конд сты дыууæ элементæй: ӕппарӕн гарзӕг æмæ æппарæг гарзӕг.

Уæвæг терминологийы æппарæн хæцæнгарз хатгай хуымæтæггондӕй æмбæрстгонд цæуы, куыд æрмæстдæр æппарӕг гарзӕг, механикон фӕрӕз, гарз кæнæ машинæ. Ӕмæ зыгъуыммӕ, æппарæн хæцæнгарз æмбæрстгонд цæуы, куыд æрмæстдæр æппарӕн гарзӕг, ӕппӕрст, зæгъæм, арц, æппарӕн кард, сюрикен, къухон гранатæ.

Уымæ гæсгæ æппарæн хæцæнгæрзтæ сты:

I. Ӕппарӕн гарзӕг, къухæй йӕ куы æппарынц, уæд;

II. Æппарӕг гарзӕг (ӕппарӕг фӕрӕз);

III. Æппарæн гарзӕг æмæ ӕппарӕг гарзӕг.

Райдианы, гарзӕг-иу змæлын кодтой адæймаджы хӕцъӕфон тыхӕй комкоммæ спайдакӕнгӕйӕ. Æппæты хуымæтæгдæр æппарӕн гарзӕгтæ уыдысты дуртæ æмæ лæдзгуытæ.

Уый фæстæ тæхыны тагъдад æмæ нысаныл рӕстдзӕфдзинад фæбæрзонддæр кæнынæн æрхъуыды кодтой алыхуызон гӕрзтæ æмæ машинæтæ, кæцытæ райстой иумæйаг ном «æппарæн хæцæнгæрзтæ». Уыдоны фæрцы гæнæн ссис фæфылдæр кæнын æппарӕн гарзӕгы дарддзӕг æмæ фæхуыздæр кæнын йæ пырхгæнæг хъомыс.

Æвæццæгæн, фыццаг æппарæнгæрзтæ, дур æмæ хъилæй уӕлдай, уыдысты дурӕхсӕн (дурӕлвасӕн) ӕд æппарӕн дур, бумеранг, ӕппарӕн арц (дрот, дротик) æмæ арцӕппарӕн, ӕрдын фаттимӕ æмæ фугӕнӕн хӕтӕл фаттӕ кӕнӕ тымбылӕгтимӕ, арæх маргджынтимӕ.

Цӕфгӕнӕг элементӕн, ома дротикы ӕмӕ фаты цыргъгонд бырынкъӕн, пайдагонд цыдысты зайæгойты сындзтæ, цæрæгойты (хъӕддагхуыз уызыны) судзинтӕ, кæфы стæгтæ, мæргътæ æмæ сырдты куыстгонд стæгтæ, ӕхсон ӕмӕ обсидиан.

Æппарæн хæцæнгæрзтæ сӕ фылдæр сты [[Цыргъæгтæ|цыргъӕгтӕ]], гранатæтæй йеддӕмӕ, æмæ [[Уæрæсе|Уæрæсейы Федерацийы]] нывылгонд цӕуынц «Хæцæнгӕрзты тыххæй» федералон закъонмӕ гӕсгӕ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.consultant.ru/popular/weapon/40_1.html|title=Федеральный закон «Об оружии» от 13.12.1996 N 150-ФЗ \ Консультант Плюс|access-date=2013-06-26|archive-date=2012-02-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20120222170500/http://www.consultant.ru/popular/weapon/40_1.html}}&lt;/ref&gt;; æндæр бæстæты — сӕ паддзахадон барадон нормæтæм гæсгæ.

== Къухæй æппарæнгæрзты хуызадтæ ==
[[Файл:George_Catlin_-_Ah-móu-a,_The_Whale,_One_of_Kee-o-kúk's_Principal_Braves_-_1985.66.9_-_Smithsonian_American_Art_Museum.jpg|мини| Кит — саукты адӕмыхаттӕй хæстон. Нывгӕнӕг Джордж Кэтлин (1835)]]

=== Ӕппарӕн кӕрдтӕ ===

=== Æппарӕн-æхсӕн ===

==== Нӕмгуытӕ ====
[[Файл:Caboclo_by_Jean-Baptiste_Debret_1834.jpg|мини| Бразилиаг кабокло цуанонтæ къахы ӕрдынимӕ. Нывгӕнӕг Жан-Батист Дебре (1834)]]
«Нӕмыг» хонынц ахӕм гарзӕг, кæцыйæ пайда кæнынц алыхуызон гæрзтæй æппарынæн. Арæхдæр вæййы дур кæнæ згъӕр тымбылæг.

Нæмгуытæ æппарынæн гæрзтæ:

* Дурӕлвасӕн (дурӕхсӕн) — дуртæ æппарынæн сæрмагонд фæрæз цасмы хуызы.  Дурӕлвасӕнӕй парахатæй пайда кодтой Скæсæны (зӕрдыл ӕрлӕууын кӕнӕм, Давид Голиафыл куыд фæуæлахиз), [[Рагон Грекъ|Грецийы]] æмæ ма суанг ромагты æхсæн дæр, кæцытæ се ’фсæдтимӕ дардтой æмцæдисон дурӕхсджыты (зæгъæм, [[Балеары сакъадæхтæ|Балеары сакъадæхты]] цæрджыты). Дурӕлвасӕнтӕй ма пайда кодтой эскимостæ мæргътыл цуан кæнынæн XX æнусы райдианы.
* Фустибал — дурӕлвасӕны хуызæн хæцæнгарз, кæцыйæ пайда кодтой IV—X æнусты Европæйы.
* Тетан гун — рагонкитайаг ӕрдын, кæцы æхста ӕндон тымбылæгтæй (гантан). Пайда дзы кодтой Шаолиньы моладзантӕ. Уыцы тымбылæгтæй пайда ма кодтой ӕнӕ ӕрдынӕй дӕр, куыд хӕдхъом ӕххуысгӕнӕн хӕцӕнгарзӕй.
* Y-хуыз дурӕхсӕн (рогаткӕ)
* Шнеппер&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.archery-sila.ru/stati/arbalet-crossbow/447-pulevye-shneppery.html|title=Арбалеты — Пулевые Шнепперы|access-date=2013-06-26|archive-date=2013-01-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20130123215821/http://archery-sila.ru/stati/arbalet-crossbow/447-pulevye-shneppery.html}}&lt;/ref&gt; — нæмгуытæ æхсынæн арбалет, дурӕхсӕны райрæзт. Нырыккон арбалеттæн гӕнӕн у дарын исгӕ ӕрӕф нӕмгуытӕ ӕхсынӕн, ӕуый арбалетыл сӕвӕргӕйӕ рауайы шнеппер.

==== Фаттæ ====
Фаттӕ уыдысты æппæты ахӕлиудæр æппарӕн гарзӕг. Сæ æппарынæн пайдагонд цӕуынц куыд фугӕнӕн хӕтӕлтӕ, афтӕ ӕрдынтӕ кæнæ арбалеттӕ дӕр.

Хуымæтæг ӕрдын, кæцы равзæрд рагон адæмтæм, æвæццæгæн, бæлæсты æрдзон эластикон къалиуты фæзмынгæйæ, пайдакӕныны уыдис алыхуызон адæмтæм дунейы алы къуымты. Ӕрдын фылдæрхатт айвӕзт цæуы ӕрмттæй, фæлæ иуæй-иу адӕмтӕм — къæхтæй, хуысгæйæ. Æндæр æмæ æндæр адæмты æхсæн фаттæ дæр дзӕвгар хицæн кæнынц куыд хъӕды, афтæ бырынкъы формӕмӕ гӕсгӕ дӕр. Хъӕд фылдæрхатт вæййы сисфӕлыст. Бырынкъытӕ хатгай аразынц къуымых, арæхдæр — цыргъ, лӕгъз кæнæ дæндагджын, хъӕдӕй æнцонæй хицӕнгӕнӕг, кæнæ та маргæй сӕрст.

==== Дротик ====
[[Файл:SLNSW_851807_Banks_Papers_Series_36a.jpg|мини| Австралиаг абориген арцӕлвасӕн — воммараимӕ,  (1803)]]
Даргъ, цыргъ æппаргӕ лæдзæгæй рацарӕзтис дротик, уырыссагау ма хуыйны сулица. Уый у цыбыр ӕппарӕн арц. Бирæ адæмтæ пайда кæнынц цыбыр æппаргӕ хъилтæй, кæцытæн сӕ кӕрон у дӕнгӕл (къобосджын), зæгъæм, готтентотты [[кирри]], кæнæ тъӕпӕн æмæ къӕдз — куыд бирæ формæтæ австралиæгтæн.

Пайдагонд уыд арцӕлвасӕн (арцӕхсӕн) — дурӕлвасӕны хуызад, дротиктӕ ӕппарынӕн.

==== Гарпун æмæ абордажон хӕдз ====
Гарпун у дротик кӕнӕ фаты хуыз. Пайда дзы кæнынц сæйраджыдæр дӕлдон цуаны. Гарпунтæ вӕййынц куыд хӕбырӕгъ кӕнӕ ӕртыкъухыгы хуызадтӕ, кӕдон ӕппарынӕн арӕх пайдагонд нӕ цӕуынц, афтӕ пайдагонд ӕппарӕнгӕрзты дӕр — дӕлдон топпыты фатты хуызы кæнæ дротикты хуызы гарпунӕхсӕн сармадзанты.

Абордажон хӕдз кæд æмæ нӕу хӕцӕнгарз ӕмӕ дротик, уæддæр семæ комкоммæ ахаст дары. Уый у штурмгӕнӕн науӕнгуыр кæнæ гарпун рæхыстыл кæнæ рӕтӕныл, æппæрст цæуы знаджы науыл абордажы рæстæджы, стæй фидары сисыл штурмы рӕстӕджы. Ис ӕй æппарын æппæрæн машинæтæй.

Нырыккон абордажон хӕдзты хуызадтæ сты гарпунты ӕнгӕс. Æхсын сӕ гæнæн ис арбалеттæй кæнæ зынгӕхсгӕ хӕцӕнгӕрзтыл ӕфтаугӕ æрмæгтæй. Ахӕм гарзӕгтӕ фенæн ис аивадон кинофильмты, цыран сӕ миниуӕгджын кӕнынц, ома сæ бон у 100 метры дистанцийы онг сӕдзын бетон кæнæ техникӕйы корпусы мидӕг, дюбельы хуызӕн. Афтӕмӕй фидаргонд цӕуы трос даррдӕры сгарæн-диверсион кæнæ промышленнон альпинизмæн, кæнæ буксир кӕнынæн.

==== Нырыккон райрæзт ====
Нырыккон рæстæджы æрдынӕй æхсын æмæ арбалетæй æхсын сты æхсӕн спорты хуызадтӕ.

Чысыл дротиктӕй пайда кæнынц дартсы.

Фугӕнӕн хӕтӕлты пайдагонд физикон принцип дарддӕр райрӕзыд пневматикон хæцæнгæрзты. Уыдонӕй пайда кæнынц цуан кӕныны æмæ спорты дæр, зæгъæм, куыд маркер пейнтболы ӕмӕ гарпун, кæцыйæ пайда кæнынц дӕлдон топпы.

=== Къӕдз хъилтӕ ӕмӕ фӕрӕттӕ ===
Къӕдз ӕппарӕн хъилтӕ парахат уыдысты Африкӕйы.&lt;ref&gt;{{Чиныг|автор=Ричард Фрэнсис Бёртон (Richard F. Burton)|часть=[http://www.uhlib.ru/istorija/kniga_mechei/p5.php Глава 3. ОРУЖИЕ ДЕРЕВЯННОГО ВЕКА: БУМЕРАНГ И ДЕРЕВЯННЫЙ МЕЧ; О КАМНЕ И СОЧЕТАНИИ ДЕРЕВА И КАМНЯ]|заглавие=Книга мечей|оригинал=|ссылка=|издание=|ответственный=|место=|издательство=|год=|том=|страницы=|страниц=|isbn=}}&lt;/ref&gt; Уыдонмæ хауы тромбаш — хъæдын ӕппарӕн хъил, йæ ком 30°-ы къуыммӕ къӕдз. Хаттæй-хатт «æфсæйнаг тромбашӕй» хонынц «арвӕрттывд» — африкӕйаг æппарӕн хæцæнгӕрзтӕ, кæцытӕ сты æфсæйнаг бирæкомон карды алыхуызон варианттӕ кæнæ æнахуыр бакастимæ кӕрдтӕ.

==== Бумеранг ====
[[Файл:Natives_of_Australia_(1906)_(14582338497).jpg|мини| Австралиаг абориген бумерангимæ. Нывӕй ист гравюрæ, 1906 аз]]
Австралийы бумеранг дӕр равзӕрд тъӕпӕн ӕмӕ къӕдз ӕппарӕн хъилӕй. Арæхстджын æппæрстæй йæ бон у тахты рæстæджы вазыгджын къӕдзхахх сфыссын æмæ фæстæмæ æрӕздæхын, кæцæй æппæрст уыд, уыцы ранмӕ, кæнæ та уыцы ранӕй чысыл фæстæдæр. Бумерангты хуызæн (ома, фæстæмæ здæхгӕ) гæрзтæ зындгонд уыдысты æндæр адæмты æхсæн дæр — [[Инди|Индийы]], [[Рагон Мысыр|рагон Египеты]], [[Европæ|Европæйы]] иуæй-иу рæтты.

==== Фӕрӕттӕ ====
Фӕрӕт дæр арæх пайдагонд уыд ӕппарынӕн бирӕ адæмтæм дунейы. Ӕппӕты зындгондтæ сты:

* хёрбат — европæйаг астæуккагæнусон æнӕхъӕнӕй згъӕр ӕппарӕн фӕрӕт,
* франциска — франкты æмæ æндæр гермайнаг адӕмыхаттыты хæстон фӕрӕт,
* томагавк — Цæгат Америкæйы индеецты фӕрӕт,
* нзаппа зап — конгойы традицион хæцæнгарз.

=== Болас ===
[[Файл:Balling_Ostriches_-_Emeric_Essex_Vidal_-_Picturesque_illustrations_of_Buenos_Ayres_and_Monte_Video_(1820).JPG|мини| Страус нандуйыл болаимæ цуан. «Буэнос-Айрес ӕмӕ Монтевидеойы иллюстрацигонд истори» чиныгӕй (1820)]]
Болас — цуанон æппарæн хæцæнгарз, арæзт у ронæй кæнæ ронты бастӕй, йӕ кæрæттæм баст сты цармӕй тыхт тымбыл дуртæ, стæг уӕргътӕ, дурын тымбылæгтæ.

Боласы ӕнгӕс гарзӕгтӕ — рӕхыс нӕмгуытӕ —пайдагонд уыдысты рагон денджызон æмæ донбыл артиллерийы. Уыдонӕн сӕ бон уыд хӕссын фылдæр зиан хъæдын пӕлӕзджын наутæн хуымæтæг сармадзанон нӕмгуытӕй.

=== Сурикентæ æмæ сякэнтæ ===
Рагон Японийы, сусӕгӕй дарыны хӕцӕнгӕрзтӕ хуыдтой ''сурикен''. Уыцы номмæ хаудысты бирæ типтӕ: дротиктӕ, судзинтӕ, [[Кард|кӕрдтæ]], «ниндзя стъалытæ».

=== Чакра ===
Индийы, абаргӕйӕ ӕрӕджы нырма пайда кодтой чакрæйæ, уый у цыргъ лыггӕнӕг æддаг чъилимӕ æмæ астӕуы уæрæх, тымбыл хуынкъимӕ згъӕр цӕг. Сикхтæ сæ арæх дардтой конусон худыл ӕфтыдӕй. Ахæм цӕгӕн, тахты рӕстӕджы зилгæйæ, йӕ бон уыд хӕссын уæззау цæфтæ. Уыдис уæлдай тæссаг, рӕуӕг конд знæгты ӕнгом къордыл сӕмбӕлгӕйӕ, уый тыххӕй æмæ йæ бон уыд цалдæр æввахс лæууæг адæймаджы уайтагъд ныццæвын.

=== Гранатæ ===

== Уæззау æппарæнгæрзтæ ==
'''Æппарæн машинæтæ''' ''(топпыхосы агъоммӕ артиллери)'' сты [[Вид военной техники|хӕстон техникӕйы хуызад,]] пайда дзы кодтой Рагон рæстæджы æмæ [[Астæузаман|Астæуккаг æнусты]], фылдæр хатт уыдысты ахӕм механизмтӕ, кӕцытӕ-иу удгас уӕвӕгойы хӕцъӕфон тыхтæ раивтой гарзӕгы тæхыны энергимӕ. Уыцы раивд, арæхдæр, фæлæ æнæмæнг нæ, æххæстгонд цыдис потенциалон энерги ӕнӕсхъиугӕйӕ æмбырд кæнын (хъандзал элементтæй кæнæ ныхмæуаргъӕй) æмæ йæ уый фæстæ æвиппайды рауӕгъд кӕныны фӕрцы.

== Кæс ма ==

* Реактивон артиллери
* Ӕхсӕнгӕрзтӕ
* Зынгӕхсгӕ хӕцӕнгӕрзтӕ

== Фиппаинæгтæ ==
{{Фиппаинæгтæ}}

== Литературæ ==

* {{ВТ-ЭСБЕ|Белое или холодное оружие}}
* {{ВТ-ЭСБЕ|Метательные орудия}}

== Ӕрвитæнтæ ==

[[Категори:Страницы с непроверенными переводами]]</text>
      <sha1>jwsb6hs9l9tfj92ic5sofvqknh4u4dw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Хуызæг:Potd/2026-11-05</title>
    <ns>10</ns>
    <id>84147</id>
    <revision>
      <id>596322</id>
      <timestamp>2026-10-30T18:35:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ymblanter</username>
        <id>6212</id>
      </contributor>
      <comment>Ног фарс, йæ код райдайы афтæ: «Norderney, Dünenlandschaft, Wegweiser -- 2025 -- 9437.jpg»</comment>
      <origin>596322</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="58" sha1="2ijr8b2nv012qbpxp1ck6dmxppfdjzd" xml:space="preserve">Norderney, Dünenlandschaft, Wegweiser -- 2025 -- 9437.jpg</text>
      <sha1>2ijr8b2nv012qbpxp1ck6dmxppfdjzd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Хуызæг:Potd/2026-11-05 (os)</title>
    <ns>10</ns>
    <id>84148</id>
    <revision>
      <id>596324</id>
      <timestamp>2026-10-30T18:36:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ymblanter</username>
        <id>6212</id>
      </contributor>
      <comment>Ног фарс, йæ код райдайы афтæ: «Пейзаж в дюнах, национальный парк Нижнесаксонское ваттовое море, Нижняя Саксония, Германия»</comment>
      <origin>596324</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="167" sha1="2ckv47y6qpovz2051tpc0sofh4z4txk" xml:space="preserve">Пейзаж в дюнах, национальный парк Нижнесаксонское ваттовое море, Нижняя Саксония, Германия</text>
      <sha1>2ckv47y6qpovz2051tpc0sofh4z4txk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Реховот</title>
    <ns>0</ns>
    <id>84149</id>
    <revision>
      <id>596327</id>
      <timestamp>2026-10-31T09:56:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rijikk</username>
        <id>22941</id>
      </contributor>
      <comment>Ног фарс, йæ код райдайы афтæ: «{{ЦР  |Статус                  = Сахар  |Ирон ном                = Реховот  |Оригиналон ном          = {{lang-he|רחובות‎}}  |Ныв                     =   |Нывы ас                 =   |Ном                     =   |Паддзахад               = Израиль  |Герб                    =   |Тырыса                  =   |Гербы уæрх              =   |Тыр...»</comment>
      <origin>596327</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3584" sha1="k45tkdd5j2sj8914u8x9lm27o9blnjg" xml:space="preserve">{{ЦР
 |Статус                  = Сахар
 |Ирон ном                = Реховот
 |Оригиналон ном          = {{lang-he|רחובות‎}}
 |Ныв                     = 
 |Нывы ас                 = 
 |Ном                     = 
 |Паддзахад               = Израиль
 |Герб                    = 
 |Тырыса                  = 
 |Гербы уæрх              = 
 |Тырысайы уæрх           = 
 |lat_deg= |lat_min= |lat_sec=
 |lon_deg= |lon_min= |lon_sec=
 |CoordAddon              = 
 |CoordScale              = 
 |Паддзахады картæйы ас   = 300
 |Регионы картæйы ас      = 300
 |Районы картæйы ас       = 
 |Регионы тип             = Зылд (Израиль){{!}}Зылд
 |Регион                  = Центрон зылд
 |Регион таблицæйы        = Центрон зылд
 |Районы тип              = 
 |Район                   = 
 |Район таблицæйы         = 
 |Æмбалады тип            = 
 |Æмбалад                 = 
 |Сæргълæууæджы тип       = Мэр
 |Сæргълæууæг             = Матан Диль&lt;ref name=&quot;Local_elections2024&quot;&gt;{{cite web |author =  |url = https://www.timesofisrael.com/ultra-orthodox-retake-beit-shemesh-former-haifa-mayor-yona-yahav-returns-to-office/ |title = Ultra-Orthodox retake Beit Shemesh, former Haifa mayor Yona Yahav returns to office |lang = en |website = www.timesofisrael.com |date =  |access-date = 2024-04-13 |archive-url = https://web.archive.org/web/20240408140835/https://www.timesofisrael.com/ultra-orthodox-retake-beit-shemesh-former-haifa-mayor-yona-yahav-returns-to-office/ |archive-date = 2024-04-08 |url-status = live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;MatanDil_maariv2014&quot;&gt;{{cite web |author =  |url = https://www.maariv.co.il/news/politics/Article-1082568 |title = הסיבוב השני ברחובות: מתן דיל נבחר לראשות העיר |lang = he |website = www.maariv.co.il |date =  |access-date = 2024-04-13 |url-status = live |archive-url = https://web.archive.org/web/20240905154711/https://www.maariv.co.il/news/politics/Article-1082568 |archive-date = 2024-09-05 }}&lt;/ref&gt;
 |Бындурæвæрд             = 
 |Раздæры нæмттæ          = 
 |Статус кæдæй            = 
 |Фыццаг кой              = 
 |Фæзуат                  = 
 |Бæрзæнды тип            = 
 |Центры бæрзæнд          = 
 |Бæстыхъæд               = 
 |Официалон æвзаг         = 
 |Официалон æвзаг-ref     = 
 |Цæрджытæ                = 
 |Сфысты аз               = 
 |Æнгомдзинад             = 
 |Агломераци              = 
 |Националон сконд        = 
 |Динон сконд             = 
 |Сахатон таг             = +2
 |DST                     = +3
 |Телефонон код           = 
 |Посты индекстæ          = 
 |Автомобилон код         = 
 |Идентификаторы тип      = 
 |Цифрон идентификатор    = 
 |ВикиКъæбицы категори    = 
 |Сайт                    = 
 |Сайты æвзаг             = 
}}
'''Реховот''' ({{lang-he|רחובות‎}}) у [[Израиль|Израилы]] сахар.

== Фиппаинæгтæ ==
{{фиппаинæгтæ}}

{{къæртт-Израиль}}
{{Израилы сахартæ}}

[[Категори:Израилы сахартæ]]</text>
      <sha1>k45tkdd5j2sj8914u8x9lm27o9blnjg</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>