ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ pawiki https://pa.wikipedia.org/wiki/%E0%A8%AE%E0%A9%81%E0%A9%B1%E0%A8%96_%E0%A8%B8%E0%A8%AB%E0%A8%BC%E0%A8%BE MediaWiki 1.47.0-wmf.8 first-letter ਮੀਡੀਆ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਤਸਵੀਰ ਤਸਵੀਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਫਰਮਾ ਫਰਮਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮਦਦ ਮਦਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਫਾਟਕ ਫਾਟਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ TimedText TimedText talk ਮੌਡਿਊਲ ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ Event Event talk Topic 0 2772 841808 841629 2026-06-30T20:45:31Z Nitesh Gill 8973 /* ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ */ 841808 wikitext text/x-wiki {{Infobox religious biography | religion = [[ਸਿੱਖੀ]] | name = ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ | image = Contemporary painting of the sixth Sikh guru, Guru Hargobind. Provincial Mughal school, Deccan, mid-17th century.jpg | caption = ਛੇਵੇਂ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ, ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਦੀ ਸਮਕਾਲੀ ਪੇਂਟਿੰਗ। ਪ੍ਰੋਵਿੰਸ਼ੀਅਲ ਮੁਗਲ ਸਕੂਲ, ਡੇਕਨ, 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ। | birth_name = ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ | birth_date = {{Birth date|1595|06|19|df=yes}} | birth_place = ਗੁਰੂ ਕੀ ਵਡਾਲ਼ੀ, [[ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ]], [[ਲਾਹੌਰ ਸੂਬਾ]], [[ਮੁਗ਼ਲ ਸਲਤਨਤ]] <br /> {{small|(ਹੁਣ ਪੰਜਾਬ, [[ਭਾਰਤ]])}} | death_date = {{Death date and age|1644|02|28|1595|06|19|df=yes}}<ref name=eos>{{cite book |chapter=HARGOBIND, GURU (1595–1644)| chapter-url=https://archive.org/details/TheEncyclopediaOfSikhism-VolumeIiE-l/page/n245 |author=Fauja Singh |title= Encyclopaedia of Sikhism|publisher=Punjabi University, Patiala|access-date=8 December 2019|year=2009}}</ref> | death_date = [[ਕੀਰਤਪੁਰ ਸਾਹਿਬ]], [[ਲਾਹੌਰ ਸੂਬਾ]], [[ਮੁਗ਼ਲ ਸਲਤਨਤ]] <br /> {{small|(ਹੁਣ ਪੰਜਾਬ, [[ਭਾਰਤ]])}} | nationality = | other_names = ਛੇਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ<br />ਮੀਰੀ ਪੀਰੀ ਦੇ ਮਾਲਕ<br />ਸੱਚਾ ਪਾਤਸ਼ਾਹ<br />ਛੇਵੇਂ ਨਾਨਕ<br />ਬੰਦੀ ਛੋੜ<ref name=":0">{{Cite book |last=Singh |first=Pashaura |title=The Routledge Companion to the Life and Legacy of Guru Hargobind: Sovereignty, Militancy, and Empowerment of the Sikh Panth |date=Aug 9, 2024 |publisher=Taylor & Francis |isbn=9781040106327 |pages=188}}</ref> | known_for = * [[ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ]] ਦੀ ਉਸਾਰੀ * ਜੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝਣ ਵਾਲ਼ੇ ਪਹਿਲੇ ਗੁਰੂ * ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਟ੍ਰੀ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਅਤੇ ਜੰਗੀ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲਈ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ * ਮੀਰੀ ਪੀਰੀ ਦੀ ਕਾਇਮੀ * [[ਕੀਰਤਪੁਰ ਸਾਹਿਬ]] ਦੇ ਬਾਨੀ * ਇਹ ਜੰਗਾ ਲੜੀਆਂ: * [[ਰੁਹੀਲਾ ਦੀ ਲੜਾਈ]] * ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਦੀ ਜੰਗ * ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੀ ਜੰਗ (1634) * [[ਲਹਿਰਾ ਦੀ ਲੜਾਈ]] * ਗੁਰੂਸਰ ਦੀ ਜੰਗ * ਕੀਰਤਪੁਰ ਦੀ ਜੰਗ | predecessor = [[ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ]] | successor = [[ਗੁਰੂ ਹਰਿਰਾਇ]] | spouse = ਮਾਤਾ ਦਮੋਦਰੀ, [[ਮਾਤਾ ਨਾਨਕੀ]], ਮਾਤਾ ਮਹਾ ਦੇਵੀ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਕੌਲਾ | children = [[ਬਾਬਾ ਗੁਰਦਿੱਤਾ]] (1613–1638) <br /> [[ਸੂਰਜ ਮੱਲ]] (1618–1698) <br /> [[ਅਨੀ ਰਾਇ]] (1633–1678) <br /> [[ਅਟਲ ਰਾਇ]] (1619–1627)<br /> [[ਗੁਰ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ|ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ]] (1621–1675) <br />[[ਬੀਬੀ ਵੀਰੋ]](1628–1705) | parents = [[ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ]] ਅਤੇ [[ਮਾਤਾ ਗੰਗਾ]] | office1 = 6ਵੇਂ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ | signature = Autograph of Guru Hargobind - 2.jpg | battles = * [[ਰੁਹੀਲਾ ਦੀ ਲੜਾਈ]] * [[ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਦੀ ਲੜਾਈ]] * [[ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੀ ਲੜਾਈ (1634)]] * [[ਲਹਿਰਾ ਦੀ ਲੜਾਈ]] ਜਾਂ ਗੁਰੂਸਰ * [[ਕੀਰਤਪੁਰ ਦੀ ਲੜਾਈ]] | period = 1606–1644 }} {{ਸਿੱਖੀ ਸਾਈਡਬਾਰ}} '''ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ''' (5 ਜੁਲਾਈ 1595 – 19 ਮਾਰਚ 1644) [[ਸਿੱਖਾਂ]] ਦਸਾਂ ਵਿਚੋਂ ਛੇਵੇਂ [[ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ|ਗੁਰੂ]] ਹੋਏ ਸਨ।<ref>HS Syan (2013), Sikh Militancy in the Seventeenth Century, IB Tauris, {{ISBN|978-1780762500}}, pages 48–55</ref> ਉਹ ਗਿਆਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਗੁਰੂ ਬਣੇ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਨੂੰ ਮੁਗਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਜਹਾਂਗੀਰ ਦੁਆਰਾ ਤੱਤੀ ਤਵੀ ਤੇ ਅਤੇ ਬੇਅੰਤ ਤਸੀਹੇ ਦੇ ਕੇ ਸ਼ਹੀਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref name=hssyan>HS Syan (2013), Sikh Militancy in the Seventeenth Century, IB Tauris, {{ISBN|978-1780762500}}, pages 48–55</ref> ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਨੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਫੌਜੀਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ, ਸ਼ਾਇਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਫਾਂਸੀ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਜੋਂ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ।<ref>{{cite book|author=John F. Richards|title=The Mughal Empire|url=https://books.google.com/books?id=HHyVh29gy4QC&pg=PA97|year=1995|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-56603-2|pages=97–98, 177–178}}</ref><ref name=britannicahargobind>[https://www.britannica.com/biography/Hargobind Hargobind: Sikh Guru], Encyclopedia Britannica, Quote: "Guru Hargobind, sixth Sikh Guru, who developed a strong Sikh army and gave the Sikh religion its military character, in accord with the instructions of his father, Guru Arjan (1563–1606), the first Sikh martyr, who had been executed on the order of the Mughal emperor Jahangir."; "After Jahāngīr's death (1627) the new Mughal emperor, Shāh Jahān, persecuted the Sikh community in earnest. The Sikhs under Hargobind Sahib defeated Shāh Jahān's armies four times, crushing the myth of Mughal invincibility. To the Sikh ideals of his predecessor, Guru Hargobind thus added another: the right and duty of the Sikhs to defend their faith by the sword if necessary."</ref> ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੋ ਤਲਵਾਰਾਂ ਪਹਿਨ ਕੇ ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਬਣਾਇਆ, ਜੋ ਮੀਰੀ ਅਤੇ ਪੀਰੀ (ਲੌਕਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਅਧਿਕਾਰ) ਦੇ ਦੋਹਰੇ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਨੇ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ (ਕਾਲ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਦਾ ਤਖਤ) ਬਣਾਇਆ। ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਅੱਜ ਖਾਲਸਾ (ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਸਮੂਹਿਕ ਸੰਸਥਾ) ਦੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਸੀਟ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਚੇਤਨਾ ਮੰਨਦੇ ਸਨ, ਗ੍ਰਹਿਸਥੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਤਪੱਸਿਆ ਨੂੰ ਨਿਰਾਸ਼ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਸਵੈ-ਬੋਧ ਦੇ ਮਾਰਗ ਵਜੋਂ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਸਨ।<ref name=":22">{{Cite book |last=Shanker |first=Rajkumari |title=Religion and Women |date=Sep 21, 2015 |publisher=State University of New York Press |isbn=9781438419602 |editor-last=Sharma |editor-first=Arvind |pages=198 |chapter=Women in Sikhism}}</ref> == ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ == [[File:Guru Ki Wadali.jpg|thumb|ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਗੁਰੂ ਕੀ ਵਡਾਲੀ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਫੋਟੋ, ਜੋ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਦੇ ਜਨਮ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ।]] ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਦਾ ਜਨਮ [[19 ਜੂਨ]] [[1595]] ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਕੀ ਵਡਾਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੋਢੀ ਖੱਤਰੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ 7 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (4.3 ਮੀਲ) ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ,<ref name=eos/><ref name=hssingha>HS Singha (2009), Sikh Studies, Book 7, Hemkunt Press, {{ISBN|978-8170102458}}, pages 18–19</ref> ਉਹ ਪੰਜਵੇਂ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ, ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਦੇ ਇਕਲੌਤੇ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। ਉਹ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਚੇਚਕ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਸੀ।<ref name=":14">{{Cite book |last=Singh |first=Prithi Pal |title=The History of Sikh Gurus |publisher=Lotus Press |year=2006 |isbn=9788183820752 |pages=69–70}}</ref> ਸਿੱਖ ਹਾਥੀ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਆਪਣੇ ਚਾਚਾ ਪ੍ਰਿਥੀ ਚੰਦ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਕਰਮੋ ਦੁਆਰਾ ਦੋ ਵਾਰ ਜ਼ਹਿਰ ਦੇਣ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਬਚ ਗਏ ਸਨ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਲੈਣ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕੋਸ਼ਿਸ਼, ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਿਥੀ ਚੰਦ ਦੁਆਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਇੱਕ ਕੋਬਰਾ ਸੁੱਟਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਤੋਂ ਵੀ ਬਚ ਗਏ ਸਨ।<ref name=":14" /> ਪਹਿਲੀ ਜ਼ਹਿਰ ਦੇਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਰਮੋ ਨੇ ਆਪਣੀ ਨਿੱਜੀ ਨਰਸ ਨੂੰ ਬੱਚੇ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਣ ਦਾ ਦਿਖਾਵਾ ਕਰਨ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਸੀ।<ref name=":14" /> ਹਾਲਾਂਕਿ, ਨਰਸ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਨਿੱਪਲ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਜ਼ਹਿਰ ਲਾ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਚੁੰਘਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਪਰ ਛੋਟੇ ਬੱਚੇ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਚੁੰਘਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਰਸ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਅਸਫਲ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਉਹ ਖੁਦ ਜ਼ਹਿਰ ਨਾਲ ਬਿਮਾਰ ਹੋ ਗਈ।<ref name=":14" /> ਦੂਜੀ ਜ਼ਹਿਰ ਯੋਜਨਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿਥੀ ਚੰਦ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਸੱਪ-ਮੋਹਕ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਜੋ ਨੌਜਵਾਨ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਉਸ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਸੱਪ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਪਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਮੁੰਡੇ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੱਪ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਤੋਂ ਫੜ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਨਿਚੋੜਿਆ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਮਰ ਨਾ ਗਿਆ।<ref name=":14" /> ਉਸ ਦੀ ਜਾਨ ਲੈਣ ਦੀ ਤੀਜੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਜਿਸ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿਥੀ ਚੰਦ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਦੁਬਾਰਾ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਦਹੀਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਹਿਰ ਮਿਲਾਉਣ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਨੂੰ ਖੁਆਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਸੀ ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਨੇ ਦਹੀਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਫਰਸ਼ 'ਤੇ ਗਿਰਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਕੁੱਤਾ - ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਪਿਸਤਾ ਸੀ; ਥੱਲੇ ਡਿੱਗੇ ਦਹੀਂ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਖਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਖਤਰਨਾਕ ਅੰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।<ref name=":14" /> ਫਿਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪੇਟ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਮਰ ਗਿਆ।<ref name=":14" /> ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਨੇ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਤੋਂ ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਤੋਂ ਤਲਵਾਰਬਾਜ਼ੀ ਅਤੇ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ੀ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।<ref name="eos" /> ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ, ਧਾਰਮਿਕ ਦਰਸ਼ਨ, ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨ, ਦਵਾਈ, ਘੋੜਸਵਾਰੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਬਾਰੇ ਵੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।<ref name=":14" /> ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਕਾਫ਼ੀ ਸਮਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਕੰਪਲੈਕਸ ਵਿੱਚ ਗਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਭਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝੇ ਹੋਏ ਬਿਤਾਇਆ।<ref name=":14" /> ==ਵਿੱਦਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ਸਤਰ ਵਿੱਦਿਆ== 1603 ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਵਿੱਦਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ [[ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ]] ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੌਂਪੀ ਗਈ। ਸ਼ਸਤਰ ਵਿੱਦਿਆ ਦਾ ਆਪ ਜੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸ਼ੌਕ ਸੀ ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਨਿਪੁੰਨ ਹੁੰਦੇ ਗਏ। ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ ਆਪ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਮਹਾਂਬਲੀ ਯੋਧਾ ਹੋਣ ਦਾ ਆਖ ਦੇਂਦੇ ਸਨ।{{ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ}} ==ਪਿਤਾ ਦੀ ਸ਼ਹੀਦੀ== [[ਜਹਾਂਗੀਰ]] ਸਮੇਂ ਦਾ ਹਾਕਮ ਬਣਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਹੀ ਪਿਤਾ [[ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ]] ਨੂੰ ਤਸੀਹੇ ਦੇ ਕੇ ਸ਼ਹੀਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਲਾਹੌਰ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੰਗਤਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਗੁਰਿਆਈ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਕਿਉਂਕਿ ਜਾਤ-ਅਭਿਮਾਨੀ ਕਾਜ਼ੀ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਘਰ ਦੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੇ ਜਹਾਂਗੀਰ ਤੋਂ ਮਈ 1606 ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਕੈਦ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਜਾਰੀ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਹਿਬ ਉਸ ਸਮੇਂ ਲਗਭਗ 11 ਸਾਲ ਦੇ ਸਨ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਦਾ ਅਸਰ ਆਮ ਸਿੱਖਾਂ ਤੇ ਬਹੁਤ ਪਿਆ। ਸੋ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਧਾਰੀ ਹੋਣ ਦਾ ਦ੍ਰਿੜ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੋ ਗਿਆ।{{ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ}} ==‘ਮੀਰੀ ਅਤੇ ਪੀਰੀ’== {{Quote box|width=246px|bgcolor=#ACE1AF|align=right|quote="ਪੰਜ ਪਿਆਲੇ, ਪੰਜ ਪੀਰ ਛਟਮੁ ਪੀਰ ਬੈਠਾ ਗੁਰੁ ਭਾਰੀ। ਅਰਜਨ ਕਾਇਆ ਪਲਟਿ ਕੈ, ਮੂਰਤਿ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਵਾਰੀ। ਚਲੀ ਪੀੜੀ ਸੋਢੀਆਂ ਰੂਪ ਦਿਖਾਵਣਿ ਵਾਰੋ ਵਾਰੀ। ਦਲਭੰਜਨ ਗੁਰੁ ਸੂਰਮਾ ਵਡ ਯੋਧਾ ਬਹੁ ਪਰਉਪਕਾਰੀ। ਦਰਬਾਰੀ ਢਾਡੀ ਅਬਦੁੱਲਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਦੋ ਤਲਵਾਰੀ ਬੱਧੀਆਂ ਇੱਕ ਮੀਰੀ ਦੀ ਇੱਕ ਪੀਰੀ ਦੀ। ਇਕ ਅਜ਼ਮਤ ਦੀ ਇੱਕ ਰਾਜ ਦੀ ਇੱਕ ਰਾਖੀ ਕਰੇ ਵਜ਼ੀਰ ਦੀ। ਮੇਰੇ ਪਰਵਾਰ ਕੋਈ ਇਲਮ ਨਹੀਂ।"|salign=right|source=— ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ}} [[ਮੀਰੀ-ਪੀਰੀ]] ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ ਧਰਮ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਅਤੇ ਸਰਬੱਤ ਦੇ ਭਲੇ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਤੋਰਨਾ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਆਪ ਵੀ ਦੋ ਤਲਵਾਰਾਂ ‘ਮੀਰੀ ਅਤੇ ਪੀਰੀ’ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲਈਆਂ। ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਸਿੱਖ ਸੰਗਤਾਂ ਵਿੱਚ ਨਗਦ ਭੇਟਾ ਦੇਣ ਦੀ ਥਾਂ ਆਪਣੀ ਜੁਆਨੀ ਅਰਪਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਅਤੇ ਘੋੜੇ ਭੇਟਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸੰਦੇਸ਼ ਭੇਜ ਦਿੱਤੇ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਿਕਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਵਿੱਦਿਆ ਸਿਖਾਉਣ ਲਈ ਚੋਣਵੇਂ ਸੂਰਮੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਇਹ ਰੁਚੀ ਦੇਖ ਕੇ ਮਾਝੇ, ਮਾਲਵੇ ਅਤੇ ਦੁਆਬੇ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਪੰਜ ਸੌ ਜਵਾਨ ਆਪ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੀ ਗਏ। ਕਾਲ ਦੇ ਸਮੇਂ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹਕੂਮਤ ਦੀ ਗਰੀਬਾਂ ਦੀ ਬਿਲਕੁਲ ਕੋਈ ਸਾਰ ਨਹੀਂ ਲਈ ਸੀ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਕਈ ਮੁਸਲਮਾਨ ਵੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਨਵੀਂ ਬਣ ਰਹੀ ਫੌ਼ਜ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹੋ ਗਏ।{{ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ}} ==ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ== ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਅਸਥਾਨ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ 1606 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ [[ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ]] ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸੂਰਮਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਸਤਰ ਵਿਦਿਆ ਦਿੱਤੀ। ==ਸਿੱਖੀ ਦਾ ਪਰਚਾਰ== ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਨੇ ਸਿੱਖ-ਧਰਮ ਦੇ ਪਰਚਾਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਜੱਥੇਬੰਦੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। 1612-13 ਵਿੱਚ ਦੁਆਬੇ ਅਤੇ ਮਾਲਵੇ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖੀ ਦਾਪਅਤੇ ਰਚਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸੇ ਸਮੇਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਪਾਰਖੂ ਅੱਖ ਨੇ ਪੈਂਦੇ ਖਾਂ ਤੇ ਖ਼ਾਸ ਮਿਹਰ ਕੀਤੀ। 1613 ਵਿੱਚ [[ਬਾਬਾ ਗੁਰਦਿੱਤਾ]] ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ [[ਡਰੌਲੀ ਭਾਈ|ਡਰੌਲੀ]] ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇੱਥੇ ਹੀ ਸਾਧੂ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਸਰਵਰੀਆ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਸਿੱਖ ਬਣਿਆ ਜਿਸਦੇ ਘਰ ‘[[ਭਾਈ ਰੂਪ ਚੰਦ]]’ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। [[ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ]] ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਵੱਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਸੰਗਤਾਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਲਈ ਰਾਮਸਰ ਅਤੇ [[ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਿਬੇਕਸਰ]] ਨਾਮ ਦੇ ਸਰੋਵਰ ਬਣਵਾਏ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ [[ਲੋਹਗੜ੍ਹ]] ਦਾ ਕਿਲਾ ਬਣਵਾਇਆ ਸੀ। ==ਜਹਾਂਗੀਰ ਦੀ ਕੈਦ== [[ਜਹਾਂਗੀਰ]] ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰਾ ਹੋਣਾ ਪਸੰਦ ਨਾ ਆਇਆ। 1612 ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਆਗਰੇ ਤੋਂ ਗੁਪਤ ਹੁਕਮ ਦੇਕੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ [[ਗਵਾਲੀਅਰ]] ਦੇ ਕਿਲੇ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਜਿਥੇ ਹੋਰ ਰਾਜਸੀ ਕੈਦੀ ਰੱਖੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਸਿੱਖ ਦੂਰੋਂ ਨੇੜਿਉਂ [[ਗਵਾਲੀਅਰ]] ਪਹੁੰਚਦੇ। ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾ ਕਰਨ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ। 1614 ਵਿੱਚ ਜਹਾਂਗੀਰ ਨੂੰ ਦਮੇ ਦਾ ਬੜਾ ਸਖ਼ਤ ਦੌਰਾ ਪਿਆ। ਆਖ਼ਰ ਉਸਨੇ ਫ਼ਕੀਰ [[ਮੀਆਂ ਮੀਰ]] ਦੇ ਕਹਿਣ ਤੇ ਰਿਹਾਈ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸੱਚਾਈ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ 52 ਕਲੀਆਂ ਵਾਲੇ ਚੋਲੇ ਦੀਆਂ ਕਲੀਆਂ ਫੱੜ ਕੇ 52 ਰਾਜੇ ਵੀ ਜੇਲ ਵਿਚੋਂ ਰਿਹਾ ਹੋਏ ਸਨ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬੰਦੀ ਛੋੜ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ==ਬੰਦੀ ਛੋੜ== [[ਗਵਾਲੀਅਰ]] ਦੇ ਕਿਲੇ 'ਚੋਂ ਰਿਹਾਅ ਹੋਣ ਅਤੇ [[ਜਹਾਂਗੀਰ]] ਵੱਲੋਂ ਨਜ਼ਰਬੰਦ ਕੀਤੇ ਗਏ 52 ਪਹਾੜੀ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਕਰਵਾਉਣ ਉਪਰੰਤ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਨੂੰ ਹਰ ਸਾਲ [[ਬੰਦੀ ਛੋੜ ਦਿਵਸ]] ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਹਰ ਸਿੱਖ ਨੂੰ ਸ਼ਬਦ ਗੁਰੂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਦੇ ਕੇ ਕਰਮਕਾਂਡਾਂ, ਵਹਿਮਾਂ, ਭਰਮਾਂ ਦੀ ਕੈਦ ਵਿੱਚੋਂ ਵੀ ਮੁਕਤ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ। ==ਭਾਈ ਬਿਧੀ ਚੰਦ ਅਤੇ ਘੋੜੇ== [[ਕਾਬੁਲ]] ਦਾ ਇੱਕ ਸਿੱਖ-ਮਸੰਦ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਲਈ ਦੋ ਵਧੀਆ ਘੋੜੇ ਲੈਕੇ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ ਪਰ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਹੀ [[ਲਾਹੌਰ]] ਦੇ ਤੁਰਕ ਹਾਕਮਾਂ ਨੇ ਘੋੜੇ ਖੋਹ ਲਏ। [[ਬਿਧੀ ਚੰਦ|ਭਾਈ ਬਿਧੀ ਚੰਦ]] ਨੇ ਦੋਵੇਂ ਘੋੜੇ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਕੋਲ ਵਾਪਸ ਲਿਆਂਦੇ। ਇਸ ਦਾ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਲਈ ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਇਸ ਵਾਰੀਂ ਲਾਲਬੇਗ ਅਤੇ ਕਮਰਬੇਗ ਦੀ ਕਮਾਨ ਹੇਠ ਤੁਰਕਾਂ ਨੇ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਬਹੁਤ ਕਰਾਰੀ ਜੰਗ ਸੀ। ਦੋਨਾਂ ਧਿਰਾਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਜਾਨੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ। ‘ਡਰੌਲੀ’ ਦੀ ਇਸ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਤੁਰਕ ਸਰਦਾਰ ਮਾਰੇ ਗਏ ਅਤੇ ਇਸ ਜੰਗ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ 'ਗੁਰੂ ਸਰ' ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਸਰੋਵਰ ਬਣਵਾਇਆ।{{ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ}} ==ਨੰਗਲ ਸਰਸਾ ਦੀ ਲੜਾਈ== ਨਿੱਤ ਦੇ ਮੁਗ਼ਲ ਹਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖ ਕੇ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ, [[ਕੀਰਤਪੁਰ ਸਾਹਿਬ]] ਚਲੇ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ 3 ਮਈ, 1635 ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਉਥੇ ਹੀ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਏ ਸਨ। ਕੀਰਤਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਕੋਲ ਬਿਲਾਸਪੁਰ, [[ਨਾਹਨ]], ਗੁਲੇਰ, ਨਦੌਣ, [[ਖੰਡੂਰ]] (ਮਗਰੋਂ [[ਨਾਲਾਗੜ੍ਹ]]) ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਰਿਆਸਤਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਆਉਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਇਹਨਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰੋਪੜ (ਹੁਣ [[ਰੋਪੜ]]) ਦੇ ਨਵਾਬ ਨੇ [[ਖੰਡੂਰ]] ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਦੀ ਧਮਕੀ ਦਿੱਤੀ ਤਾਂ ਉਥੋਂ ਦਾ ਰਾਜਾ [[ਹਰੀ ਚੰਦ]], ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਕੋਲ ਅਰਜ਼ ਕਰਨ ਆ ਪੁੱਜਾ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਆਪਣੇ ਬੇਟੇ (ਬਾਬਾ) ਗੁਰਦਿਤਾ ਜੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਜੱਥਾ ਭੇਜ ਦਿਤਾ। ਪਹਿਲੀ ਜੁਲਾਈ, 1635 ਦੇ ਦਿਨ ਨੰਗਲ ਗੁੱਜਰਾਂ (ਹੁਣ ਸਰਸਾ ਨੰਗਲ) ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਦੋਹਾਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਲੜਾਈ ਹੋਈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰੋਪੜ ਦੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਦਾ ਬੜਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਹ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਾਰ ਕੇ ਭੱਜ ਗਈਆਂ। ਇਸ ਉੱਤੇ ਰੋਪੜ ਦੇ ਨਵਾਬ ਨੇ ਕੋਟਲਾ ਸ਼ਮਸ ਖ਼ਾਨ (ਹੁਣ [[ਕੋਟਲਾ ਨਿਹੰਗ ਖ਼ਾਨ]]) ਦੇ ਮਾਲਕ ਸ਼ਮਸ ਖ਼ਾਨ ਰਾਹੀਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਸਰਦਾਰੀ ਕਬੂਲ ਕਰ ਲਈ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਦਾਅਵਤ ਉੱਤੇ ਬੁਲਾਇਆ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ, 18 ਜੁਲਾਈ, 1635 ਦੇ ਦਿਨ ਰੋਪੜ ਪੁੱਜੇ ਤੇ ਇੱਕ ਰਾਤ ਉਹ ਨਵਾਬ ਦੇ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਮਹਿਮਾਨ ਬਣ ਕੇ ਰਹੇ। 19 ਤੇ 20 ਤਾਰੀਖ਼ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਕੋਟਲਾ ਸ਼ਮਸ ਖ਼ਾਨ (ਹੁਣ ਕੋਟਲਾ ਨਿਹੰਗ ਖ਼ਾਨ) ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਨ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹੇ। ਇਸ ਮਗਰੋਂ ਜਦ ਤਕ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਕੀਰਤਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਰਹੇ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਮੁਗ਼ਲ ਨੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਿੰਦੂ ਰਿਆਸਤ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ==ਯੁੱਧ== ਅੰਮਿ੍ਤਸਰ ਦੀ ਲੜਾਈ÷ 1634 ਈ: ਵਿੱਚ [[ਸ਼ਾਹਜਹਾਂ]] ਦੇ ਸੈਨਾਪਤੀ ਗੁਲਾਮ ਰਸੂਲ ਖਾਂ ਅਤੇ ਮੁਖਲਿਸ ਖਾਂ ਅਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਵਿੱਚਕਾਰ ਬਾਜ਼ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੋਈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਜਿੱਤ ਹੋਈ। ਇਹ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ [[ਸ਼ਾਹਜਹਾਂ]] ਨਾਲ ਪਹਿਲੀ ਲੜਾਈ ਸੀ। ===ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਦੀ ਲੜਾਈ=== ਇਹ ਲੜਾਈ 1635 ਈ: ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਪੈਂਦੇ ਖਾਂ ਨੇ ਜਲੰਧਰ ਦੇ ਸੂਬੇਦਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਗੰਢ ਲਿਆ ਅਤੇ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਨਵਾਬ ਨੇ [[ਕਾਲੇ ਖਾਂ]] ਦੀ ਕਮਾਨ ਹੇਠ ਫ਼ੌਜ ਤੋਰ ਦਿੱਤੀ। ‘ਕਰਤਾਰਪੁਰ’ ਦੀ ਇਸ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਹੋਰ ਸਿੱਖ ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ 14 ਸਾਲ ਦੇ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ (ਪਹਿਲਾ ਨਾਮ ਤਿਆਗ ਮੱਲ) ਜੀ ਵੀ ਮੈਦਾਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਲੜੇ। ਆਖਿਰ ਪੈਂਦੇ ਖਾਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਸਾਮ੍ਹਣੇ ਆਇਆ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਉੱਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਕੀਤੇ ਪਰ ਕੁਝ ਨਾ ਵਿਗਾੜ ਸਕਿਆ ਜਦ ਕਿ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਇਕੋ ਵਾਰ ਨਾਲ ਜਖ਼ਮੀ ਹੋਕੇ ਘੋੜੇ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਪਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਅੰਤ ਨੇੜੇ ਆਗਿਆ। ਪੈਂਦੇ ਖਾਂ ਦਾ ਦਾਮਾਦ ਕਾਲੇ ਖਾਂ ਨੇ ਵੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਲਈ ਲਲਕਾਰਿਆ ਅਤੇ ਤਲਵਾਰ ਦਾ ਵਾਰ ਕੀਤਾ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਵਾਪਸੀ ਵਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਖਿਆਂ ਕਾਲੇ ਖਾਂ, ਵਾਰ ਇਉਂ ਨਹੀਂ ਇਉਂ ਕਰੀ ਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵਾਰ ਨਾਲ ਕਾਲੇ ਖਾਂ ਦੇ ਮੋਢੇ ਤੋਂ ਐਸਾ ਚੀਰ ਪਾਇਆ ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਜੰਜੂ ਪਾਇਆ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਯੁੱਧ 1635 ਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਮਾਨੀ ਫ਼ੌਜ ਨੇ ਭੱਜ ਕੇ ਜਾਣ ਬਚਾਈ। 1635ਈ: ਵਿੱਚ ਹੀ [[ਫਗਵਾੜਾ]] ਦਾ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਈ ਦਾਸਾ ਜੀ ਅਤੇ ਭਾਈ ਸੁਲੇਹਾ ਜੀ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਏ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਹਾਰ ਹੋਈ। 1638 ਵਿੱਚ [[ਬਾਬਾ ਗੁਰਦਿੱਤਾ|ਬਾਬਾ ਗੁਰਦਿਤਾ ਜੀ]] ਚਲਾਨਾ ਕਰ ਗਏ।{{ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ}} ==ਅੰਤਿਮ ਸਮਾਂ== ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਸਿੱਖੀ ਦਾ ਪਰਚਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਮ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਕਰਮ ਕਾਂਡਾਂ ਅਤੇ ਵਹਿਮਾਂ ਭਰਮਾਂ ਤੋਂ ਕੱਢਿਆ। 1635 ਵਿੱਚ [[ਦਾਰਾ ਸ਼ਿਕੋਹ]] ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਗਵਰਨਰ ਬਣਿਆ ਅਤੇ ਜੋ ਧਾਰਮਿਕ ਪੱਖ ਤੋਂ ਤੰਗ ਦਿਲ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਸੋ 1644 ਤੱਕ ਅਮਨ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦਾ ਪਰਚਾਰ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ। ਅੰਤ ਵੇਲਾ ਨੇੜੇ ਜਾਣਕੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਗੁਰਗੱਦੀ ਆਪਣੇ ਪੋਤਰੇ (ਪੁੱਤਰ ਬਾਬਾ ਗੁਰਦਿਤਾ ਜੀ) [[ਗੁਰੂ ਹਰਿਰਾਇ]] ਜੀ ਨੂੰ ਸੌਂਪੀ ਅਤੇ 3 ਮਾਰਚ 1644 ਨੂੰ 49 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਜੋਤੀ ਜੋਤ ਸਮਾ ਗਏ। == ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ == * [[ਮਾਤਾ ਕੌਲਾਂ]] * [[ਅਕਾਲ ਸੈਨਾ]] * [[ਦਿਲਬਾਗ ਅਤੇ ਗੁਲਬਾਗ]] ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} ==ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ== * Dr Harjinder Singh Dilgeer (2012), ''SIKH HISTORY in 10 volumes'', Sikh University Press. ==ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ== * [https://web.archive.org/web/20081121001911/http://www.scys-online.org/site/G6.html Guru Hargobind] (archived) {{Sikhism|state=collapsed}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1595]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਯੋਧੇ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਲੋਕ]] 78whqjttict3hefy9chgdurfpqpl55s 841809 841808 2026-06-30T20:46:54Z Nitesh Gill 8973 /* ਵਿੱਦਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ਸਤਰ ਵਿੱਦਿਆ */ 841809 wikitext text/x-wiki {{Infobox religious biography | religion = [[ਸਿੱਖੀ]] | name = ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ | image = Contemporary painting of the sixth Sikh guru, Guru Hargobind. Provincial Mughal school, Deccan, mid-17th century.jpg | caption = ਛੇਵੇਂ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ, ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਦੀ ਸਮਕਾਲੀ ਪੇਂਟਿੰਗ। ਪ੍ਰੋਵਿੰਸ਼ੀਅਲ ਮੁਗਲ ਸਕੂਲ, ਡੇਕਨ, 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ। | birth_name = ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ | birth_date = {{Birth date|1595|06|19|df=yes}} | birth_place = ਗੁਰੂ ਕੀ ਵਡਾਲ਼ੀ, [[ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ]], [[ਲਾਹੌਰ ਸੂਬਾ]], [[ਮੁਗ਼ਲ ਸਲਤਨਤ]] <br /> {{small|(ਹੁਣ ਪੰਜਾਬ, [[ਭਾਰਤ]])}} | death_date = {{Death date and age|1644|02|28|1595|06|19|df=yes}}<ref name=eos>{{cite book |chapter=HARGOBIND, GURU (1595–1644)| chapter-url=https://archive.org/details/TheEncyclopediaOfSikhism-VolumeIiE-l/page/n245 |author=Fauja Singh |title= Encyclopaedia of Sikhism|publisher=Punjabi University, Patiala|access-date=8 December 2019|year=2009}}</ref> | death_date = [[ਕੀਰਤਪੁਰ ਸਾਹਿਬ]], [[ਲਾਹੌਰ ਸੂਬਾ]], [[ਮੁਗ਼ਲ ਸਲਤਨਤ]] <br /> {{small|(ਹੁਣ ਪੰਜਾਬ, [[ਭਾਰਤ]])}} | nationality = | other_names = ਛੇਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ<br />ਮੀਰੀ ਪੀਰੀ ਦੇ ਮਾਲਕ<br />ਸੱਚਾ ਪਾਤਸ਼ਾਹ<br />ਛੇਵੇਂ ਨਾਨਕ<br />ਬੰਦੀ ਛੋੜ<ref name=":0">{{Cite book |last=Singh |first=Pashaura |title=The Routledge Companion to the Life and Legacy of Guru Hargobind: Sovereignty, Militancy, and Empowerment of the Sikh Panth |date=Aug 9, 2024 |publisher=Taylor & Francis |isbn=9781040106327 |pages=188}}</ref> | known_for = * [[ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ]] ਦੀ ਉਸਾਰੀ * ਜੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝਣ ਵਾਲ਼ੇ ਪਹਿਲੇ ਗੁਰੂ * ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਟ੍ਰੀ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਅਤੇ ਜੰਗੀ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲਈ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ * ਮੀਰੀ ਪੀਰੀ ਦੀ ਕਾਇਮੀ * [[ਕੀਰਤਪੁਰ ਸਾਹਿਬ]] ਦੇ ਬਾਨੀ * ਇਹ ਜੰਗਾ ਲੜੀਆਂ: * [[ਰੁਹੀਲਾ ਦੀ ਲੜਾਈ]] * ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਦੀ ਜੰਗ * ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੀ ਜੰਗ (1634) * [[ਲਹਿਰਾ ਦੀ ਲੜਾਈ]] * ਗੁਰੂਸਰ ਦੀ ਜੰਗ * ਕੀਰਤਪੁਰ ਦੀ ਜੰਗ | predecessor = [[ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ]] | successor = [[ਗੁਰੂ ਹਰਿਰਾਇ]] | spouse = ਮਾਤਾ ਦਮੋਦਰੀ, [[ਮਾਤਾ ਨਾਨਕੀ]], ਮਾਤਾ ਮਹਾ ਦੇਵੀ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਕੌਲਾ | children = [[ਬਾਬਾ ਗੁਰਦਿੱਤਾ]] (1613–1638) <br /> [[ਸੂਰਜ ਮੱਲ]] (1618–1698) <br /> [[ਅਨੀ ਰਾਇ]] (1633–1678) <br /> [[ਅਟਲ ਰਾਇ]] (1619–1627)<br /> [[ਗੁਰ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ|ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ]] (1621–1675) <br />[[ਬੀਬੀ ਵੀਰੋ]](1628–1705) | parents = [[ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ]] ਅਤੇ [[ਮਾਤਾ ਗੰਗਾ]] | office1 = 6ਵੇਂ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ | signature = Autograph of Guru Hargobind - 2.jpg | battles = * [[ਰੁਹੀਲਾ ਦੀ ਲੜਾਈ]] * [[ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਦੀ ਲੜਾਈ]] * [[ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੀ ਲੜਾਈ (1634)]] * [[ਲਹਿਰਾ ਦੀ ਲੜਾਈ]] ਜਾਂ ਗੁਰੂਸਰ * [[ਕੀਰਤਪੁਰ ਦੀ ਲੜਾਈ]] | period = 1606–1644 }} {{ਸਿੱਖੀ ਸਾਈਡਬਾਰ}} '''ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ''' (5 ਜੁਲਾਈ 1595 – 19 ਮਾਰਚ 1644) [[ਸਿੱਖਾਂ]] ਦਸਾਂ ਵਿਚੋਂ ਛੇਵੇਂ [[ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ|ਗੁਰੂ]] ਹੋਏ ਸਨ।<ref>HS Syan (2013), Sikh Militancy in the Seventeenth Century, IB Tauris, {{ISBN|978-1780762500}}, pages 48–55</ref> ਉਹ ਗਿਆਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਗੁਰੂ ਬਣੇ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਨੂੰ ਮੁਗਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਜਹਾਂਗੀਰ ਦੁਆਰਾ ਤੱਤੀ ਤਵੀ ਤੇ ਅਤੇ ਬੇਅੰਤ ਤਸੀਹੇ ਦੇ ਕੇ ਸ਼ਹੀਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref name=hssyan>HS Syan (2013), Sikh Militancy in the Seventeenth Century, IB Tauris, {{ISBN|978-1780762500}}, pages 48–55</ref> ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਨੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਫੌਜੀਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ, ਸ਼ਾਇਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਫਾਂਸੀ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਜੋਂ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ।<ref>{{cite book|author=John F. Richards|title=The Mughal Empire|url=https://books.google.com/books?id=HHyVh29gy4QC&pg=PA97|year=1995|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-56603-2|pages=97–98, 177–178}}</ref><ref name=britannicahargobind>[https://www.britannica.com/biography/Hargobind Hargobind: Sikh Guru], Encyclopedia Britannica, Quote: "Guru Hargobind, sixth Sikh Guru, who developed a strong Sikh army and gave the Sikh religion its military character, in accord with the instructions of his father, Guru Arjan (1563–1606), the first Sikh martyr, who had been executed on the order of the Mughal emperor Jahangir."; "After Jahāngīr's death (1627) the new Mughal emperor, Shāh Jahān, persecuted the Sikh community in earnest. The Sikhs under Hargobind Sahib defeated Shāh Jahān's armies four times, crushing the myth of Mughal invincibility. To the Sikh ideals of his predecessor, Guru Hargobind thus added another: the right and duty of the Sikhs to defend their faith by the sword if necessary."</ref> ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੋ ਤਲਵਾਰਾਂ ਪਹਿਨ ਕੇ ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਬਣਾਇਆ, ਜੋ ਮੀਰੀ ਅਤੇ ਪੀਰੀ (ਲੌਕਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਅਧਿਕਾਰ) ਦੇ ਦੋਹਰੇ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਨੇ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ (ਕਾਲ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਦਾ ਤਖਤ) ਬਣਾਇਆ। ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਅੱਜ ਖਾਲਸਾ (ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਸਮੂਹਿਕ ਸੰਸਥਾ) ਦੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਸੀਟ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਚੇਤਨਾ ਮੰਨਦੇ ਸਨ, ਗ੍ਰਹਿਸਥੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਤਪੱਸਿਆ ਨੂੰ ਨਿਰਾਸ਼ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਸਵੈ-ਬੋਧ ਦੇ ਮਾਰਗ ਵਜੋਂ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਸਨ।<ref name=":22">{{Cite book |last=Shanker |first=Rajkumari |title=Religion and Women |date=Sep 21, 2015 |publisher=State University of New York Press |isbn=9781438419602 |editor-last=Sharma |editor-first=Arvind |pages=198 |chapter=Women in Sikhism}}</ref> == ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ == [[File:Guru Ki Wadali.jpg|thumb|ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਗੁਰੂ ਕੀ ਵਡਾਲੀ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਫੋਟੋ, ਜੋ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਦੇ ਜਨਮ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ।]] ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਦਾ ਜਨਮ [[19 ਜੂਨ]] [[1595]] ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਕੀ ਵਡਾਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੋਢੀ ਖੱਤਰੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ 7 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (4.3 ਮੀਲ) ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ,<ref name=eos/><ref name=hssingha>HS Singha (2009), Sikh Studies, Book 7, Hemkunt Press, {{ISBN|978-8170102458}}, pages 18–19</ref> ਉਹ ਪੰਜਵੇਂ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ, ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਦੇ ਇਕਲੌਤੇ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। ਉਹ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਚੇਚਕ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਸੀ।<ref name=":14">{{Cite book |last=Singh |first=Prithi Pal |title=The History of Sikh Gurus |publisher=Lotus Press |year=2006 |isbn=9788183820752 |pages=69–70}}</ref> ਸਿੱਖ ਹਾਥੀ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਆਪਣੇ ਚਾਚਾ ਪ੍ਰਿਥੀ ਚੰਦ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਕਰਮੋ ਦੁਆਰਾ ਦੋ ਵਾਰ ਜ਼ਹਿਰ ਦੇਣ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਬਚ ਗਏ ਸਨ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਲੈਣ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕੋਸ਼ਿਸ਼, ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਿਥੀ ਚੰਦ ਦੁਆਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਇੱਕ ਕੋਬਰਾ ਸੁੱਟਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਤੋਂ ਵੀ ਬਚ ਗਏ ਸਨ।<ref name=":14" /> ਪਹਿਲੀ ਜ਼ਹਿਰ ਦੇਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਰਮੋ ਨੇ ਆਪਣੀ ਨਿੱਜੀ ਨਰਸ ਨੂੰ ਬੱਚੇ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਣ ਦਾ ਦਿਖਾਵਾ ਕਰਨ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਸੀ।<ref name=":14" /> ਹਾਲਾਂਕਿ, ਨਰਸ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਨਿੱਪਲ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਜ਼ਹਿਰ ਲਾ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਚੁੰਘਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਪਰ ਛੋਟੇ ਬੱਚੇ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਚੁੰਘਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਰਸ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਅਸਫਲ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਉਹ ਖੁਦ ਜ਼ਹਿਰ ਨਾਲ ਬਿਮਾਰ ਹੋ ਗਈ।<ref name=":14" /> ਦੂਜੀ ਜ਼ਹਿਰ ਯੋਜਨਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿਥੀ ਚੰਦ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਸੱਪ-ਮੋਹਕ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਜੋ ਨੌਜਵਾਨ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਉਸ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਸੱਪ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਪਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਮੁੰਡੇ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੱਪ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਤੋਂ ਫੜ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਨਿਚੋੜਿਆ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਮਰ ਨਾ ਗਿਆ।<ref name=":14" /> ਉਸ ਦੀ ਜਾਨ ਲੈਣ ਦੀ ਤੀਜੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਜਿਸ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿਥੀ ਚੰਦ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਦੁਬਾਰਾ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਦਹੀਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਹਿਰ ਮਿਲਾਉਣ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਨੂੰ ਖੁਆਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਸੀ ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਨੇ ਦਹੀਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਫਰਸ਼ 'ਤੇ ਗਿਰਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਕੁੱਤਾ - ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਪਿਸਤਾ ਸੀ; ਥੱਲੇ ਡਿੱਗੇ ਦਹੀਂ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਖਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਖਤਰਨਾਕ ਅੰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।<ref name=":14" /> ਫਿਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪੇਟ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਮਰ ਗਿਆ।<ref name=":14" /> ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਨੇ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਤੋਂ ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਤੋਂ ਤਲਵਾਰਬਾਜ਼ੀ ਅਤੇ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ੀ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।<ref name="eos" /> ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ, ਧਾਰਮਿਕ ਦਰਸ਼ਨ, ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨ, ਦਵਾਈ, ਘੋੜਸਵਾਰੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਬਾਰੇ ਵੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।<ref name=":14" /> ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਕਾਫ਼ੀ ਸਮਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਕੰਪਲੈਕਸ ਵਿੱਚ ਗਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਭਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝੇ ਹੋਏ ਬਿਤਾਇਆ।<ref name=":14" /> ==ਵਿੱਦਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ਸਤਰ ਵਿੱਦਿਆ== 1603 ਵਿੱਚ, ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਵਿੱਦਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ [[ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ]] ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੌਂਪੀ ਗਈ। ਸ਼ਸਤਰ ਵਿੱਦਿਆ ਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸ਼ੌਕ ਸੀ ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਨਿਪੁੰਨ ਹੁੰਦੇ ਗਏ। ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਆਪ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਮਹਾਂਬਲੀ ਯੋਧਾ ਹੋਣ ਦਾ ਆਖ ਦੇਂਦੇ ਸਨ।{{ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ}} ==ਪਿਤਾ ਦੀ ਸ਼ਹੀਦੀ== [[ਜਹਾਂਗੀਰ]] ਸਮੇਂ ਦਾ ਹਾਕਮ ਬਣਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਹੀ ਪਿਤਾ [[ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ]] ਨੂੰ ਤਸੀਹੇ ਦੇ ਕੇ ਸ਼ਹੀਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਲਾਹੌਰ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੰਗਤਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਗੁਰਿਆਈ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਕਿਉਂਕਿ ਜਾਤ-ਅਭਿਮਾਨੀ ਕਾਜ਼ੀ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਘਰ ਦੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੇ ਜਹਾਂਗੀਰ ਤੋਂ ਮਈ 1606 ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਕੈਦ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਜਾਰੀ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਹਿਬ ਉਸ ਸਮੇਂ ਲਗਭਗ 11 ਸਾਲ ਦੇ ਸਨ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਦਾ ਅਸਰ ਆਮ ਸਿੱਖਾਂ ਤੇ ਬਹੁਤ ਪਿਆ। ਸੋ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਧਾਰੀ ਹੋਣ ਦਾ ਦ੍ਰਿੜ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੋ ਗਿਆ।{{ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ}} ==‘ਮੀਰੀ ਅਤੇ ਪੀਰੀ’== {{Quote box|width=246px|bgcolor=#ACE1AF|align=right|quote="ਪੰਜ ਪਿਆਲੇ, ਪੰਜ ਪੀਰ ਛਟਮੁ ਪੀਰ ਬੈਠਾ ਗੁਰੁ ਭਾਰੀ। ਅਰਜਨ ਕਾਇਆ ਪਲਟਿ ਕੈ, ਮੂਰਤਿ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਵਾਰੀ। ਚਲੀ ਪੀੜੀ ਸੋਢੀਆਂ ਰੂਪ ਦਿਖਾਵਣਿ ਵਾਰੋ ਵਾਰੀ। ਦਲਭੰਜਨ ਗੁਰੁ ਸੂਰਮਾ ਵਡ ਯੋਧਾ ਬਹੁ ਪਰਉਪਕਾਰੀ। ਦਰਬਾਰੀ ਢਾਡੀ ਅਬਦੁੱਲਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਦੋ ਤਲਵਾਰੀ ਬੱਧੀਆਂ ਇੱਕ ਮੀਰੀ ਦੀ ਇੱਕ ਪੀਰੀ ਦੀ। ਇਕ ਅਜ਼ਮਤ ਦੀ ਇੱਕ ਰਾਜ ਦੀ ਇੱਕ ਰਾਖੀ ਕਰੇ ਵਜ਼ੀਰ ਦੀ। ਮੇਰੇ ਪਰਵਾਰ ਕੋਈ ਇਲਮ ਨਹੀਂ।"|salign=right|source=— ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ}} [[ਮੀਰੀ-ਪੀਰੀ]] ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ ਧਰਮ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਅਤੇ ਸਰਬੱਤ ਦੇ ਭਲੇ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਤੋਰਨਾ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਆਪ ਵੀ ਦੋ ਤਲਵਾਰਾਂ ‘ਮੀਰੀ ਅਤੇ ਪੀਰੀ’ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲਈਆਂ। ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਸਿੱਖ ਸੰਗਤਾਂ ਵਿੱਚ ਨਗਦ ਭੇਟਾ ਦੇਣ ਦੀ ਥਾਂ ਆਪਣੀ ਜੁਆਨੀ ਅਰਪਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਅਤੇ ਘੋੜੇ ਭੇਟਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸੰਦੇਸ਼ ਭੇਜ ਦਿੱਤੇ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਿਕਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਵਿੱਦਿਆ ਸਿਖਾਉਣ ਲਈ ਚੋਣਵੇਂ ਸੂਰਮੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਇਹ ਰੁਚੀ ਦੇਖ ਕੇ ਮਾਝੇ, ਮਾਲਵੇ ਅਤੇ ਦੁਆਬੇ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਪੰਜ ਸੌ ਜਵਾਨ ਆਪ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੀ ਗਏ। ਕਾਲ ਦੇ ਸਮੇਂ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹਕੂਮਤ ਦੀ ਗਰੀਬਾਂ ਦੀ ਬਿਲਕੁਲ ਕੋਈ ਸਾਰ ਨਹੀਂ ਲਈ ਸੀ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਕਈ ਮੁਸਲਮਾਨ ਵੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਨਵੀਂ ਬਣ ਰਹੀ ਫੌ਼ਜ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹੋ ਗਏ।{{ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ}} ==ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ== ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਅਸਥਾਨ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ 1606 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ [[ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ]] ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸੂਰਮਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਸਤਰ ਵਿਦਿਆ ਦਿੱਤੀ। ==ਸਿੱਖੀ ਦਾ ਪਰਚਾਰ== ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਨੇ ਸਿੱਖ-ਧਰਮ ਦੇ ਪਰਚਾਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਜੱਥੇਬੰਦੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। 1612-13 ਵਿੱਚ ਦੁਆਬੇ ਅਤੇ ਮਾਲਵੇ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖੀ ਦਾਪਅਤੇ ਰਚਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸੇ ਸਮੇਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਪਾਰਖੂ ਅੱਖ ਨੇ ਪੈਂਦੇ ਖਾਂ ਤੇ ਖ਼ਾਸ ਮਿਹਰ ਕੀਤੀ। 1613 ਵਿੱਚ [[ਬਾਬਾ ਗੁਰਦਿੱਤਾ]] ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ [[ਡਰੌਲੀ ਭਾਈ|ਡਰੌਲੀ]] ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇੱਥੇ ਹੀ ਸਾਧੂ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਸਰਵਰੀਆ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਸਿੱਖ ਬਣਿਆ ਜਿਸਦੇ ਘਰ ‘[[ਭਾਈ ਰੂਪ ਚੰਦ]]’ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। [[ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ]] ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਵੱਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਸੰਗਤਾਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਲਈ ਰਾਮਸਰ ਅਤੇ [[ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਿਬੇਕਸਰ]] ਨਾਮ ਦੇ ਸਰੋਵਰ ਬਣਵਾਏ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ [[ਲੋਹਗੜ੍ਹ]] ਦਾ ਕਿਲਾ ਬਣਵਾਇਆ ਸੀ। ==ਜਹਾਂਗੀਰ ਦੀ ਕੈਦ== [[ਜਹਾਂਗੀਰ]] ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰਾ ਹੋਣਾ ਪਸੰਦ ਨਾ ਆਇਆ। 1612 ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਆਗਰੇ ਤੋਂ ਗੁਪਤ ਹੁਕਮ ਦੇਕੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ [[ਗਵਾਲੀਅਰ]] ਦੇ ਕਿਲੇ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਜਿਥੇ ਹੋਰ ਰਾਜਸੀ ਕੈਦੀ ਰੱਖੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਸਿੱਖ ਦੂਰੋਂ ਨੇੜਿਉਂ [[ਗਵਾਲੀਅਰ]] ਪਹੁੰਚਦੇ। ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾ ਕਰਨ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ। 1614 ਵਿੱਚ ਜਹਾਂਗੀਰ ਨੂੰ ਦਮੇ ਦਾ ਬੜਾ ਸਖ਼ਤ ਦੌਰਾ ਪਿਆ। ਆਖ਼ਰ ਉਸਨੇ ਫ਼ਕੀਰ [[ਮੀਆਂ ਮੀਰ]] ਦੇ ਕਹਿਣ ਤੇ ਰਿਹਾਈ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸੱਚਾਈ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ 52 ਕਲੀਆਂ ਵਾਲੇ ਚੋਲੇ ਦੀਆਂ ਕਲੀਆਂ ਫੱੜ ਕੇ 52 ਰਾਜੇ ਵੀ ਜੇਲ ਵਿਚੋਂ ਰਿਹਾ ਹੋਏ ਸਨ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬੰਦੀ ਛੋੜ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ==ਬੰਦੀ ਛੋੜ== [[ਗਵਾਲੀਅਰ]] ਦੇ ਕਿਲੇ 'ਚੋਂ ਰਿਹਾਅ ਹੋਣ ਅਤੇ [[ਜਹਾਂਗੀਰ]] ਵੱਲੋਂ ਨਜ਼ਰਬੰਦ ਕੀਤੇ ਗਏ 52 ਪਹਾੜੀ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਕਰਵਾਉਣ ਉਪਰੰਤ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਨੂੰ ਹਰ ਸਾਲ [[ਬੰਦੀ ਛੋੜ ਦਿਵਸ]] ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਹਰ ਸਿੱਖ ਨੂੰ ਸ਼ਬਦ ਗੁਰੂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਦੇ ਕੇ ਕਰਮਕਾਂਡਾਂ, ਵਹਿਮਾਂ, ਭਰਮਾਂ ਦੀ ਕੈਦ ਵਿੱਚੋਂ ਵੀ ਮੁਕਤ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ। ==ਭਾਈ ਬਿਧੀ ਚੰਦ ਅਤੇ ਘੋੜੇ== [[ਕਾਬੁਲ]] ਦਾ ਇੱਕ ਸਿੱਖ-ਮਸੰਦ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਲਈ ਦੋ ਵਧੀਆ ਘੋੜੇ ਲੈਕੇ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ ਪਰ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਹੀ [[ਲਾਹੌਰ]] ਦੇ ਤੁਰਕ ਹਾਕਮਾਂ ਨੇ ਘੋੜੇ ਖੋਹ ਲਏ। [[ਬਿਧੀ ਚੰਦ|ਭਾਈ ਬਿਧੀ ਚੰਦ]] ਨੇ ਦੋਵੇਂ ਘੋੜੇ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਕੋਲ ਵਾਪਸ ਲਿਆਂਦੇ। ਇਸ ਦਾ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਲਈ ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਇਸ ਵਾਰੀਂ ਲਾਲਬੇਗ ਅਤੇ ਕਮਰਬੇਗ ਦੀ ਕਮਾਨ ਹੇਠ ਤੁਰਕਾਂ ਨੇ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਬਹੁਤ ਕਰਾਰੀ ਜੰਗ ਸੀ। ਦੋਨਾਂ ਧਿਰਾਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਜਾਨੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ। ‘ਡਰੌਲੀ’ ਦੀ ਇਸ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਤੁਰਕ ਸਰਦਾਰ ਮਾਰੇ ਗਏ ਅਤੇ ਇਸ ਜੰਗ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ 'ਗੁਰੂ ਸਰ' ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਸਰੋਵਰ ਬਣਵਾਇਆ।{{ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ}} ==ਨੰਗਲ ਸਰਸਾ ਦੀ ਲੜਾਈ== ਨਿੱਤ ਦੇ ਮੁਗ਼ਲ ਹਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖ ਕੇ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ, [[ਕੀਰਤਪੁਰ ਸਾਹਿਬ]] ਚਲੇ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ 3 ਮਈ, 1635 ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਉਥੇ ਹੀ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਏ ਸਨ। ਕੀਰਤਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਕੋਲ ਬਿਲਾਸਪੁਰ, [[ਨਾਹਨ]], ਗੁਲੇਰ, ਨਦੌਣ, [[ਖੰਡੂਰ]] (ਮਗਰੋਂ [[ਨਾਲਾਗੜ੍ਹ]]) ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਰਿਆਸਤਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਆਉਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਇਹਨਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰੋਪੜ (ਹੁਣ [[ਰੋਪੜ]]) ਦੇ ਨਵਾਬ ਨੇ [[ਖੰਡੂਰ]] ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਦੀ ਧਮਕੀ ਦਿੱਤੀ ਤਾਂ ਉਥੋਂ ਦਾ ਰਾਜਾ [[ਹਰੀ ਚੰਦ]], ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਕੋਲ ਅਰਜ਼ ਕਰਨ ਆ ਪੁੱਜਾ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਆਪਣੇ ਬੇਟੇ (ਬਾਬਾ) ਗੁਰਦਿਤਾ ਜੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਜੱਥਾ ਭੇਜ ਦਿਤਾ। ਪਹਿਲੀ ਜੁਲਾਈ, 1635 ਦੇ ਦਿਨ ਨੰਗਲ ਗੁੱਜਰਾਂ (ਹੁਣ ਸਰਸਾ ਨੰਗਲ) ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਦੋਹਾਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਲੜਾਈ ਹੋਈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰੋਪੜ ਦੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਦਾ ਬੜਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਹ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਾਰ ਕੇ ਭੱਜ ਗਈਆਂ। ਇਸ ਉੱਤੇ ਰੋਪੜ ਦੇ ਨਵਾਬ ਨੇ ਕੋਟਲਾ ਸ਼ਮਸ ਖ਼ਾਨ (ਹੁਣ [[ਕੋਟਲਾ ਨਿਹੰਗ ਖ਼ਾਨ]]) ਦੇ ਮਾਲਕ ਸ਼ਮਸ ਖ਼ਾਨ ਰਾਹੀਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਸਰਦਾਰੀ ਕਬੂਲ ਕਰ ਲਈ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਦਾਅਵਤ ਉੱਤੇ ਬੁਲਾਇਆ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ, 18 ਜੁਲਾਈ, 1635 ਦੇ ਦਿਨ ਰੋਪੜ ਪੁੱਜੇ ਤੇ ਇੱਕ ਰਾਤ ਉਹ ਨਵਾਬ ਦੇ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਮਹਿਮਾਨ ਬਣ ਕੇ ਰਹੇ। 19 ਤੇ 20 ਤਾਰੀਖ਼ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਕੋਟਲਾ ਸ਼ਮਸ ਖ਼ਾਨ (ਹੁਣ ਕੋਟਲਾ ਨਿਹੰਗ ਖ਼ਾਨ) ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਨ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹੇ। ਇਸ ਮਗਰੋਂ ਜਦ ਤਕ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਕੀਰਤਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਰਹੇ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਮੁਗ਼ਲ ਨੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਿੰਦੂ ਰਿਆਸਤ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ==ਯੁੱਧ== ਅੰਮਿ੍ਤਸਰ ਦੀ ਲੜਾਈ÷ 1634 ਈ: ਵਿੱਚ [[ਸ਼ਾਹਜਹਾਂ]] ਦੇ ਸੈਨਾਪਤੀ ਗੁਲਾਮ ਰਸੂਲ ਖਾਂ ਅਤੇ ਮੁਖਲਿਸ ਖਾਂ ਅਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਵਿੱਚਕਾਰ ਬਾਜ਼ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੋਈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਜਿੱਤ ਹੋਈ। ਇਹ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ [[ਸ਼ਾਹਜਹਾਂ]] ਨਾਲ ਪਹਿਲੀ ਲੜਾਈ ਸੀ। ===ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਦੀ ਲੜਾਈ=== ਇਹ ਲੜਾਈ 1635 ਈ: ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਪੈਂਦੇ ਖਾਂ ਨੇ ਜਲੰਧਰ ਦੇ ਸੂਬੇਦਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਗੰਢ ਲਿਆ ਅਤੇ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਨਵਾਬ ਨੇ [[ਕਾਲੇ ਖਾਂ]] ਦੀ ਕਮਾਨ ਹੇਠ ਫ਼ੌਜ ਤੋਰ ਦਿੱਤੀ। ‘ਕਰਤਾਰਪੁਰ’ ਦੀ ਇਸ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਹੋਰ ਸਿੱਖ ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ 14 ਸਾਲ ਦੇ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ (ਪਹਿਲਾ ਨਾਮ ਤਿਆਗ ਮੱਲ) ਜੀ ਵੀ ਮੈਦਾਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਲੜੇ। ਆਖਿਰ ਪੈਂਦੇ ਖਾਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਸਾਮ੍ਹਣੇ ਆਇਆ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਉੱਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਕੀਤੇ ਪਰ ਕੁਝ ਨਾ ਵਿਗਾੜ ਸਕਿਆ ਜਦ ਕਿ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਇਕੋ ਵਾਰ ਨਾਲ ਜਖ਼ਮੀ ਹੋਕੇ ਘੋੜੇ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਪਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਅੰਤ ਨੇੜੇ ਆਗਿਆ। ਪੈਂਦੇ ਖਾਂ ਦਾ ਦਾਮਾਦ ਕਾਲੇ ਖਾਂ ਨੇ ਵੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਲਈ ਲਲਕਾਰਿਆ ਅਤੇ ਤਲਵਾਰ ਦਾ ਵਾਰ ਕੀਤਾ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਵਾਪਸੀ ਵਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਖਿਆਂ ਕਾਲੇ ਖਾਂ, ਵਾਰ ਇਉਂ ਨਹੀਂ ਇਉਂ ਕਰੀ ਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵਾਰ ਨਾਲ ਕਾਲੇ ਖਾਂ ਦੇ ਮੋਢੇ ਤੋਂ ਐਸਾ ਚੀਰ ਪਾਇਆ ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਜੰਜੂ ਪਾਇਆ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਯੁੱਧ 1635 ਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਮਾਨੀ ਫ਼ੌਜ ਨੇ ਭੱਜ ਕੇ ਜਾਣ ਬਚਾਈ। 1635ਈ: ਵਿੱਚ ਹੀ [[ਫਗਵਾੜਾ]] ਦਾ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਈ ਦਾਸਾ ਜੀ ਅਤੇ ਭਾਈ ਸੁਲੇਹਾ ਜੀ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਏ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਹਾਰ ਹੋਈ। 1638 ਵਿੱਚ [[ਬਾਬਾ ਗੁਰਦਿੱਤਾ|ਬਾਬਾ ਗੁਰਦਿਤਾ ਜੀ]] ਚਲਾਨਾ ਕਰ ਗਏ।{{ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ}} ==ਅੰਤਿਮ ਸਮਾਂ== ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਸਿੱਖੀ ਦਾ ਪਰਚਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਮ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਕਰਮ ਕਾਂਡਾਂ ਅਤੇ ਵਹਿਮਾਂ ਭਰਮਾਂ ਤੋਂ ਕੱਢਿਆ। 1635 ਵਿੱਚ [[ਦਾਰਾ ਸ਼ਿਕੋਹ]] ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਗਵਰਨਰ ਬਣਿਆ ਅਤੇ ਜੋ ਧਾਰਮਿਕ ਪੱਖ ਤੋਂ ਤੰਗ ਦਿਲ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਸੋ 1644 ਤੱਕ ਅਮਨ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦਾ ਪਰਚਾਰ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ। ਅੰਤ ਵੇਲਾ ਨੇੜੇ ਜਾਣਕੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਗੁਰਗੱਦੀ ਆਪਣੇ ਪੋਤਰੇ (ਪੁੱਤਰ ਬਾਬਾ ਗੁਰਦਿਤਾ ਜੀ) [[ਗੁਰੂ ਹਰਿਰਾਇ]] ਜੀ ਨੂੰ ਸੌਂਪੀ ਅਤੇ 3 ਮਾਰਚ 1644 ਨੂੰ 49 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਜੋਤੀ ਜੋਤ ਸਮਾ ਗਏ। == ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ == * [[ਮਾਤਾ ਕੌਲਾਂ]] * [[ਅਕਾਲ ਸੈਨਾ]] * [[ਦਿਲਬਾਗ ਅਤੇ ਗੁਲਬਾਗ]] ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} ==ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ== * Dr Harjinder Singh Dilgeer (2012), ''SIKH HISTORY in 10 volumes'', Sikh University Press. ==ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ== * [https://web.archive.org/web/20081121001911/http://www.scys-online.org/site/G6.html Guru Hargobind] (archived) {{Sikhism|state=collapsed}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1595]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਯੋਧੇ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਲੋਕ]] jvcy51jnx075895801zaic3pg7c8qrx 0 3625 841813 691788 2026-07-01T04:53:40Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 841813 wikitext text/x-wiki '''ਸਿਲੀਨੀਅਮ''' (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Selenium) ਇੱਕ [[ਰਸਾਇਣਕ ਤੱਤ]] ਹੈ। ਇਸ ਦਾ [[ਪਰਮਾਣੂ-ਅੰਕ]] 34 ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ '''Se''' ਨਾਲ ਨਿਵੇਦਨ ਕਿਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ [[ਪਰਮਾਣੂ-ਭਾਰ]] 78.96(3) amu ਹੈ। == ਬਾਹਰੀ ਕੜੀ == {{ਕਾਮਨਜ਼|Selenium|ਸਿਲੀਨੀਅਮ}} *[http://www.webelements.com/selenium/ WebElements.com ਤੇ ਸਿਲੀਨੀਅਮ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ)] *[http://periodic.lanl.gov/elements/34.html Los Alamos National Labs Chemistry Division - Selenium] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040209025809/http://periodic.lanl.gov/elements/34.html |date=2004-02-09 }} *[http://ods.od.nih.gov/factsheets/selenium.asp National Institutes of Health page on Selenium] *[http://www.atsdr.cdc.gov/toxprofiles/tp92.html ATSDR - Toxicological Profile: Selenium] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170331031203/http://www.atsdr.cdc.gov/toxprofiles/tp92.html |date=2017-03-31 }} *[http://elements.vanderkrogt.net/elem/se.html Peter van der Krogt elements site] {{ਪੀਰੀਆਡਿਕ ਟੇਬਲ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਸਾਇਣਕ ਤੱਤ]] {{Science-stub}} 9gq7yzwcjy6dod4x58m9ojckyij0h4m 0 54811 841802 830362 2026-06-30T16:05:44Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 841802 wikitext text/x-wiki [[File:NaturalScienceMontage.png|thumb|right|310px|ਕੁਦਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਇਹ ਸਮਝਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਾਡੇ ਦੁਆਲੇ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹਦੀਆਂ ਪੰਜ ਮੁੱਖ ਸ਼ਾਖ਼ਾਂ ਹਨ: [[ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ]] (ਵਿਚਕਾਰ), [[ਤਾਰਾ ਵਿਗਿਆਨ]], [[ਧਰਤ ਵਿਗਿਆਨ]], [[ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ]] ਅਤੇ [[ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ]] (ਸਿਖਰ-ਖੱਬਿਓਂ ਘੜੀ ਦੇ ਰੁਖ਼ ਨਾਲ਼l)।]] '''ਕੁਦਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨ''' ਜਾਂ '''ਕੁਦਰਤੀ ਸਾਇੰਸ''' [[ਵਿਗਿਆਨ]] ਦੀ ਉਹ ਸ਼ਾਖ਼ ਹੈ ਜੋ ਪਾਰਖੂ ਅਤੇ ਤਜਰਬਾਵਾਦੀ ਸਬੂਤਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਉੱਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਵਾਕਿਆਂ ਦੇ ਵੇਰਵੇ, ਅਗੇਤੀ ਖ਼ਬਰ ਅਤੇ ਸਮਝ ਨਾਲ਼ ਵਾਸਤਾ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ==ਇਤਿਹਾਸ== ਕੁਝ ਵਿਦਵਾਨ ਕੁਦਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਆਗਾਜ਼ ਅਨਪੜ੍ਹ ਮਨੁੱਖੀ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਵੇਲੇ ਜਿਉਣ ਦੇ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਸਮਝ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੀ।{{sfn|Grant|2007|p=1}} ਉਸ ਵੇਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਵਿਹਾਰਾਂ ਅਤੇ ਪੌਦਿਆਂ ਦੇ ਖਾਣੇ ਅਤੇ ਦਵਾਈ ਦੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਫਾਇਦਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਇਹ ਗਿਆਨ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਰ ਪੀੜ੍ਹੀ ਵਧਦਾ ਗਿਆ।{{sfn|Grant|2007|p=1}} ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} ==ਹਵਾਲਾ ਪੁਸਤਕਾਂ== * {{cite book|last=Grant|first=Edward|date=2007|title=A History of Natural Philosophy: From the Ancient World to the 19th century|url=https://archive.org/details/historyofnatural0000gran|publisher=Cambridge University Press|location=Cambridge|isbn=978-0-521-68957-1|ref={{sfnRef|Grant|2007}} }} ==ਅੱਗੇ ਪੜ੍ਹੋ== * [http://www.behaviorology.org/pdf/DefineNatlSciences.pdf Defining Natural Sciences] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110515162441/http://www.behaviorology.org/pdf/DefineNatlSciences.pdf |date=2011-05-15 }} Ledoux,S. F., 2002: Defining Natural Sciences, ''Behaviorology Today'', '''5(1)''', 34-36. ==ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ== {{ਕਾਮਨਜ਼|Natural Science|ਕੁਦਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨ}} * [http://hrst.mit.edu/ ਹਾਲੀਆ ਸਾਇੰਸ ਅਤੇ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਦਾ ਅਤੀਤ] * [http://www.dur.ac.uk/natural.sciences/ ਕੁਦਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨ]।nformation on the Natural Sciences degree programme at Durham University. * [http://sciencia.com/ Natural Sciences] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111129180040/http://sciencia.com/ |date=2011-11-29 }} Contains updated information on research in the Natural Sciences including biology, geography and the applied life and earth sciences. * [http://www.bath.ac.uk/nat-sci/ Natural Sciences]।nformation on the Natural Sciences degree programme at the University of Bath which includes the Biological Sciences, Chemistry, Pharmacology, Physics and Environmental Studies. * [http://www.scibooks.org/ Reviews of Books About Natural Science] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20031214051100/http://scibooks.org/ |date=2003-12-14 }} This site contains over 50 previously published reviews of books about natural science, plus selected essays on timely topics in natural science. * [http://search.engrant.com/ Scientific Grant Awards Database] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101106080019/http://search.engrant.com/ |date=2010-11-06 }} Contains details of over 2,000,000 scientific research projects conducted over the past 25 years. * [http://www.cam.ac.uk/about/natscitripos/ Natural Sciences Tripos] Provides information on the framework within which most of the natural science is taught at the University of Cambridge. *[http://esciencenews.com/sources E!Science] Up-to-date science news aggregator from major sources including universities. [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਦਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨ]] 7vnr4lgn7px1tkrdir37emmoa67v1hn 0 71753 841804 821599 2026-06-30T20:10:18Z ~2026-37553-31 60894 Family Guy - Rewritten. (TM) 841804 wikitext text/x-wiki = Famly Guy = {{pp-semi|small=yes}} {{Use dmy dates|date=April 2012}} {{Infobox television | show_name = Famly Guy | image = [[File:Family guy.png|250px]] | caption = peter doing a epic fail | genre = Comdey, random, chicken, cutaway | creator = Seth Macfarlan (i think) | country = america i guess | language = english (mostly) | first_aired = sometime in the 90s | last_aired = still happening somehow | status = yes }} '''Famly Guy''' is a televison show about a guy named '''Peetah Griffin''' who is fat and yells alot and does random things for no reason exept it becomes a cutaway gag. It was made by some dude called Seth MacFarlane or McFarlin or somthing. It is basicly about a family living in the city of Quahog (not to be confuzed with a clam because it kinda is one). The show is famous for making jokes about literly everything ever invented. If you can think of it they probably made a joke about it. Unless they didnt. == Plot == The plot changes every episdoe because continuity is for nerds. Most episdoes start with somebody saying something normal and then Peter goes: <blockquote> "this is worse then that time i __________" </blockquote> then the show forgets what it was talking about for like 3 minuits. After that everyone pretends nothing happend. == Charecters == === Peter Griffen === Peter is a fat guy. This is his main personality. He also laughs like: <pre> hehehehehehehehehehehehehehehehehehehehehehe </pre> Peter has won many awards for falling down stairs, fighting chickens and being asked to leave public places. === Lois === Lois is Peter's wife and spends 95% of the show saying "Peter!" in a disapointed voice because Peter has accidently destroyed Rhode Island again. === Chris === Chris is the son. He is kinda just there. Sometimes a monkey yells at him from a closet because television. === Meg === Meg is a punching bag that somehow became a person. Whenever she talks everyone tells her to shut up. <big>'''Shut up Meg.'''</big> This joke has happened about 90000000 times and scientists still dont know why. === Stewie === Stewie is a baby with a football shaped head who wants to take over the world because he skipped nap time one day. He also invented: * Time machines * Lasers * Clones * Whatever the writers need this week === Brian === Brian is a dog. No seriously. He drives cars, writes books nobody reads, drinks martinis, argues on the internet before twitter was cool, and somehow pays taxes despite being a dog. == Running gags == Family Guy is powered by running gags. Without them the show would collapse into a singularity. === Chicken fights === Sometimes Peter sees a giant chicken. Nobody knows why. Nobody asks. Then they destroy approximatly 48 city blocks while dramatic music plays. === Conway Twitty === Sometimes the show just plays a whole Conway Twitty song because they had like 4 minutes to fill. Critics called this "lazy." Fans called this "wait are they seriously still doing this" === Kool Aid Man === OH YEAH wall gone. === Herbert === An old man who says things that make everyone go "uhhhhhhh." === Evil Monkey === A monkey lives in Chris's closet. He points. Thats it. Everyone is scared anyway. == Cutaway gags == The cutaway gag is an advanced scientific comedy device. Example: <blockquote> Peter: "This is almost as bad as that time i became king of the moon." '''Cutaway''' * Peter is now king of the moon. * Cleveland is somehow there. * A dinosaur appears. * Somebody explodes. * Back to the original scene. Nobody ever mentions it again. </blockquote> == Receptoin == The show recieved many reviews. Some people said: *"this is hillarious" Other people said: *"what did i just watch" Both opinions are considered correct. == Controvercy == Family Guy has caused approximatly 900 different controversys. Reasons include: * Existing * Television * Jokes * More jokes * That one joke * The OTHER one joke * Peter falling on his knee for seventeen years == Scientific accurcy == Experts have confirmed that Family Guy is not a reliable source of: * History * Biology * Physics * Geography * Economics * Parenting advice * Dogs driving cars == Legacy == Family Guy has become one of the most quoteable shows on the internet. Common quotes include: * "Freakin sweet." * "Shut up Meg." * "Road House." * "Giggity." Wait thats the wrong guy but close enough. == Trivia == * Peter has broken almost every bone in his body and is mostly okay somehow. * Stewie is either evil or nice depending on the writter. * Brian has died at least once but got better because television magic. * Cleveland left the show then came back because spinoffs are hard. * Every celebrity in america has either appeared on Family Guy or been made into a weird joke. * The laws of physics are optional. * The laws of common sense are also optional. * The giant chicken probably has property damage insurance. == See also == * [[The Simpsons]] (yellow) * [[American Dad!]] (less chickens) * [[South Park]] (more yelling) * [[Television]] (contains television) * [[Chicken]] (important) == References == {{Reflist}} == External links == * [http://www.familyguy.example totally real website] * [http://www.internet.example internet] {{DEFAULTSORT:Famly Guy}} [[Category:Televison]] [[Category:Funny things]] [[Category:Amercan cartoons]] [[Category:Shows with babies]] [[Category:Shows with dogs]] [[Category:Shows where things explode]] [[Category:Peetah]] 2134ks5u6qnyt3ocvmc9cf6nt644mul 841805 841804 2026-06-30T20:11:26Z NDG 56269 [[Special:Contributions/~2026-37553-31|~2026-37553-31]] ([[User talk:~2026-37553-31|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) ਦੀਆਂ ਸੋਧਾਂ ਵਾਪਸ ਮੋੜ ਕੇ [[User:AntiCompositeNumber|AntiCompositeNumber]] ਦਾ ਬਣਾਇਆ ਆਖ਼ਰੀ ਰੀਵਿਜ਼ਨ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ 814788 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = ਡੋਨਲਡ ਟਰੰਪ | image = January 2025 Official Presidential Portrait of Donald J. Trump.jpg | caption = ਅਧਿਕਾਰਤ ਚਿੱਤਰ, 2025 | office = ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ | order = 45ਵਾਂ ਅਤੇ 47ਵਾਂ<!-- DO NOT ADD A LINK. Please discuss any proposal on the talk page first. Most recent discussion at [[Talk:Donald Trump/Archive 65#Link-ifying "45th" in the Infobox?]] had a weak consensus to keep the status-quo (no link). --> | vicepresident = [[ਜੇ.ਡੀ. ਵੈਨਸ]] | term_start = ਜਨਵਰੀ 20, 2025 | predecessor = [[ਜੋ ਬਾਈਡਨ]] | successor = | vicepresident1 = [[ਮਾਈਕ ਪੈਂਸ]] | term_start1 = ਜਨਵਰੀ 20, 2017 | term_end1 = ਜਨਵਰੀ 20, 2021 | predecessor1 = [[ਬਰਾਕ ਓਬਾਮਾ]] | successor1 = ਜੋ ਬਾਈਡਨ | birth_name = ਡੌਨਲਡ ਜੌਨ ਟਰੰਪ | birth_date = {{birth date and age|1946|6|14}} | birth_place = ਕਵੀਨਜ਼, [[ਨਿਊਯਾਰਕ ਸ਼ਹਿਰ|ਨਿਊਯਾਰਕ]], [[ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ]] | death_date = | death_place = | party = [[ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਪਾਰਟੀ (ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ)|ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਪਾਰਟੀ]]{{small|(1987–1999, 2009–2011, 2012–ਹੁਣ ਤੱਕ)}} | otherparty = {{unbulleted list | [[ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਪਾਰਟੀ (ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ)|ਡੇਮੋਕ੍ਰੇਟਿਕ]] (1987 ਤੋ ਪਹਿਲਾਂ, 2001–2009) | ਰਿਫੋਰਮ (1999–2001) | ਆਜ਼ਾਦ (2011–2012) }} | spouse = {{unbulleted list |{{marriage|[[ਇਵਾਨਾ ਟਰੰਪ]]|April 9, 1977|December 11, 1990|end=divorced}} |{{marriage|[[ਮਾਰਲਾ ਮੈਪਲਸ]]|December 20, 1993|June 8, 1999|end=divorced}} |{{marriage|[[ਮਿਲਾਨਿਆ ਟਰੰਪ]]|January 22, 2005}} }} | children = {{hlist | [[ਡੋਨਲਡ ਟਰੰਪ ਜੂਨੀਅਰ]] | [[ਇਵਾਂਕਾ ਟਰੰਪ]] | ਐਰਿਕ ਟਰੰਪ | [[ਟਿਫ਼ਨੀ ਟਰੰਪ]] | ਬੈਰਨ ਟਰੰਪ }} | parents = {{unbulleted list|[[ਫਰੇਡ ਟਰੰਪ]]|ਮੈਰੀ ਐੱਨ ਮਿਕਲੌਡ}} | residence = [[ਵਾਈਟ ਹਾਊਸ]] | signature = Donald Trump (Presidential signature).svg | website = {{unbulleted list | {{URL|whitehouse.gov|ਵਾਈਟ ਹਾਊਸ ਵੈੱਬਸਾਈਟ}} | ਪਹਿਲਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਕਾਲ: | {{URL|trumplibrary.gov|ਰਾਸ਼ਟਰੀਪਤੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ}} | {{URL|trumpwhitehouse.archives.gov|ਵਾਈਟ ਹਾਊਸ ਪੁਰਾਲੇਖ}} }} }} '''ਡੌਨਲਡ ਜੌਨ ਟਰੰਪ''' (ਜਨਮ 14 ਜੂਨ 1946) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਕਾਰੋਬਾਰੀ, ਮੀਡੀਆ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਅਤੇ ਰਾਜਨੇਤਾ ਹਨ ਜੋ 20 ਜਨਵਰੀ 2025 ਤੋਂ [[ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ|ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ 47ਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ]] ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਅ ਰਹੇ ਹਨ।<ref>{{Cite web |date=2025-01-20 |title=ਡੌਨਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ 47ਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਜੋਂ ਚੁੱਕੀ ਸਹੁੰ |url=https://www.bbc.com/punjabi/articles/c4gz9xn3lypo |access-date=2025-01-25 |website=BBC News ਪੰਜਾਬੀ |language=pa}}</ref> ਉਹ [[ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਪਾਰਟੀ (ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ)|ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਪਾਰਟੀ]] ਦੇ ਸਦੱਸ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਉਹਨਾਂ ਨੇ 2017 ਤੋਂ 2021 ਤਕ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ 45ਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਟਰੰਪ ਨੇ [[2024 ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੋਣਾਂ]] ਵਿਚ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇਸ ਜਿੱਤ ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ 132 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਬਦਲ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ 22ਵੇਂ ਅਤੇ 24ਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ [[ਗਰੋਵਰ ਕਲੀਵਲੈਂਡ]] ਇਕੱਲੇ ਐਸੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗੈਰ ਲਗਾਤਾਰ ਵਾਰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਟਰੰਪ ਦੀ ਜਿੱਤ ਨੇ ਇਹ ਇਕ ਵਾਰ ਫੇਰ ਦੁਹਰਾ ਦਿੱਤਾ। ==ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਾਈ== ਟਰੰਪ ਦਾ ਜਨਮ 14 ਜੂਨ, 1946 ਨੂੰ ਕਵੀਨਸ, [[ਨਿਊਯਾਰਕ ਸ਼ਹਿਰ|ਨਿਊਯਾਰਕ]] ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਫ੍ਰੇਮ ਟਰੰਪ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਮਰੀਅਮ ਏਨੀ ਹੈ। ਉਹ [[ਇਸਾਈ ਧਰਮ]] ਦਾ ਪਾਰੋਕਾਰ ਹੈ। ਡੌਨਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਤਿੰਨ ਵਿਆਹ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾ ਵਿਆਹ ਇਵਾਨਾ (ਸਾਬਕਾ ਓਲੰਪਿਕ ਖਿਡਾਰੀ) ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਵਿਆਹ 1977 ਤੋਂ 1991 ਤੱਕ ਚੱਲਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1993 ਵਿੱਚ ਟਰੰਪ ਦਾ ਵਿਆਹ ਮਾਲਰਾ (ਅਦਾਕਾਰਾ) ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ 1999 ਵਿੱਚ ਤਲਾਕ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ 2005 ਵਿੱਚ ਟਰੰਪ ਨੇ ਮੇਲਾਨਿਆ (ਮਾਡਲ) ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਟਰੰਪ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਡੌਨਲਡ ਟਰੰਪ ਜੂਨੀਅਰ, ਇਵਾਂਕਾ ਟਰੰਪ ਅਤੇ ਏਰਿਕ ਟਰੰਪ, ਦੂਜੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਟਿਫ਼ਨੀ ਟਰੰਪ, ਤੀਸਰੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਵਿਲੀਅਮ ਟਰੰਪ ਨਾਮਕ ਬੱਚੇ ਹਨ। ਫੋਡਮਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਪੈਨਸਲੇਵਾਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵਾਟਰਨ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਫਾਈਨੰਸ ਐਂਡ ਕਾਮਰਸ ਤੋਂ ਟਰੰਪ ਨੇ ਵਿੱਦਿਆ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ ਹੈ।<ref name="dunia">[https://www.google.co.in/amp/mnaidunia.jagran.com/lite/world-donald-trump-from-mogul-to-presidential-frontrunner-847689 जानिए कौन हैं POTUS यानी अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रंप] - [[दैनिक जागरण|नयी दुनिया]] - 9 ਨਵੰਬਰ 2016</ref> == ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਜੀਵਨ == ਟਰੰਪ ਨੇ ਕਈ ਵਾਰ ਆਪਣੀ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਨੂੰ ਬਦਲਿਆ, 1987 ਵਿੱਚ ਉਹ ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਏ ਸੀ, ਉਹ ਰਿਫੋਰਮ ਅਤੇ ਆਜਾਦ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਰਹੇ। 1988 ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਲੀ ਐਟਵਾਟਰ ਨਾਲ ਸਪੰਰਕ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਪਾਰਟੀ ਤੋ 1988 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਲਈ ਉਮੀਦਵਾਰ [[ਜਾਰਜ ਐਚ. ਡਬਲਿਉ. ਬੁਸ਼|ਜਾਰਜ ਐਚ ਡਬਲਿਊ ਬੁਸ਼]] ਦਾ ਸਾਥੀ ਹੋਣ ਲਈ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ। ਬੁਸ਼ ਨੇ ਇਸ ਬੇਨਤੀ ਨੂੰ ਅਜੀਬ ਅਤੇ ਅਵਿਸ਼ਵਾਸ਼ਯੋਗ ਸਮਝਿਆ। === ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮੁਹਿੰਮਾਂ === ਟਰੰਪ ਨੇ ਰਿਫੋਰਮ ਪਾਰਟੀ ਵੱਲੋ 2000 ਦੀਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੋਣਾ ਲਈ ਆਪਣ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਉਹਨਾਂ ਨੇ 7 ਅਕਤੂਬਰ 1999 ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਾਥੀ ਓਪਰਾ ਵਿਨਫਰੇ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ ਪਰ ਫਰਵਰੀ 2000 ਵਿੱਚ ਟਰੰਪ ਇਸ ਤੋ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਏ। === 2012 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ === 2012 ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਸੀ ਕਿ ਟਰੰਪ ਬਰਾਕ ਓਬਾਮਾ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਚੋਣ ਲੜਨਗੇ ਹਾਲਾਂਕਿ ਮਈ 2011 ਵਿੱਚ ਟਰੰਪ ਨੇ ਇਸ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੋਣਾਂ ਨਹੀ ਲੜਨਗੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ 2012 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਲਈ ਮਿਟ ਰੋਮਨੀ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ। === 2016 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਲਈ ਮੁਹਿੰਮ === 16 ਜੂਨ 2015 ਨੂੰ ਟਰੰਪ ਨੇ ਆਪਣੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਾਥੀ ਇੰਡੀਆਨਾ ਦੇ 50ਵੇਂ ਰਾਜਪਾਲ [[ਮਾਈਕ ਪੈਂਸ]] ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ। 19 ਜੁਲਾਈ 2016 ਨੂੰ ਟਰੰਪ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ ਤੇ ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਐਲਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, 9 ਨਵੰਬਰ 2016 ਨੂੰ ਟਰੰਪ ਨੇ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ [[ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦਾ ਰਾਜ ਸਕੱਤਰ|ਰਾਜ ਸਕੱਤਰ]] ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ [[ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ|ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ]], [[ਹਿਲੇਰੀ ਕਲਿੰਟਨ]] ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਣੇਂ। == ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ (2017-2021) == 20 ਜਨਵਰੀ 2017 ਨੂੰ ਟਰੰਪ ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ 45ਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਜੋ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕੀ, ਟਰੰਪ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਣਨ ਤੋ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾ ਤਾ ਪਹਿਲਾ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਹਾਊਸ ਆਫ ਰਿਪ੍ਰੈਜ਼ੈਂਟੇਟਿਵ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਸਨ ਤੇ ਨਾ ਸੈਨੇਟਰ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਰਾਜ ਦੇ ਰਾਜਪਾਲ। ਟਰੰਪ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਕਈ ਫੈਸਲੇ ਲਏ ਜਿਵੇ ਕਿ ਆਰਥਿਕਤਾ, ਸਮਾਜਿਕ, ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ, ਜਲਵਾਯੂ, ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਆਦਿ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਨੀਤੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੋ ਬਹਿਸ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਰਹੀ ਉਹ ਇਸ ਨੀਤੀ ਤੇ ਬਾਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀਆਂ ਨਾਲੋ ਬਹੁਤ ਸਖ਼ਤ ਸਨ। ਟਰੰਪ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰੈਕਿੰਗ ਕਾਫੀ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਰਹੀ। === ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਦੌਰੇ === ਟਰੰਪ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ 19 ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ 24 ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਦੌਰੇ ਕੀਤਾ, ਟਰੰਪ [[ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ]] ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸਨ।<ref>{{Cite web |date=2019-07-02 |title=ਟਰੰਪ ਨੇ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਦੀ ਧਰਤੀ ’ਤੇ ਕਦਮ ਧਰ ਕੇ ਇਤਿਹਾਸ ਸਿਰਜਿਆ |url=https://www.janshaktinews.com/node/1111 |access-date=2023-10-21 |website=Janshakti News {{!}} Punjabi Newspaper |language=en}}</ref> ਟਰੰਪ ਫਰਵਰੀ 2020 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਆਏ ਸਨ ਅਤੇ ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਜੋਂ ਆਖਰੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਯਾਤਰਾ ਸੀ।<ref>{{Cite web |date=2020-02-24 |title=ਟਰੰਪ ਦੇ ਭਾਰਤ ਦੌਰੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ PM ਮੋਦੀ ਨੇ ਕੀਤਾ ਟਵੀਟ, ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਜਵਾਬ |url=https://www.ptcnews.tv/pm-modi-and-donald-trump-tweet |access-date=2023-10-21 |website=PTC News |language=pa}}</ref><ref>{{Cite web |last=Media |first=Mehra |title=ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਦਾ ਦੋ ਦਿਨਾ ਭਾਰਤ ਦੌਰਾ – Parvasi Newspaper |url=https://parvasinewspaper.com/?p=51414 |access-date=2023-10-21 |language=en-US}}</ref> ==2016 ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੋਣਾਂ== ===ਨਕਸ਼ੇ=== <gallery widths="250"> File:Cartogram—2016 Electoral Vote.svg|ਵੋਟਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਨਕਸ਼ਾ File:United States presidential election results by county, 2016.svg|ਦੇਸ਼ ਮੁਤਾਬਿਕ ਨਤੀਜਾ{{div col|small=yes}}{{legend|#002b84|ਕਲਿੰਟਨ —>90%}}{{legend|#0645b4|ਕਲਿੰਟਨ —80–90%}}{{legend|#1666cb|ਕਲਿੰਟਨ —70–80%}}{{legend|#4389e3|ਕਲਿੰਟਨ —60–70%}}{{legend|#86b6f2|ਕਲਿੰਟਨ —50–60%}}{{legend|#b9d7ff|ਕਲਿੰਟਨ —40–50%}}{{legend|#b3deff|ਕਲਿੰਟਨ —<40%}}{{legend|#ffcccc|ਟਰੰਪ—<40%}}{{legend|#f2b3be|ਟਰੰਪ—40–50%}}{{legend|#e27f90|ਟਰੰਪ—50–60%}}{{legend|#cc2f4a|ਟਰੰਪ—60–70%}}{{legend|#d40000|ਟਰੰਪ—70–80%}}{{legend|#aa0000|ਟਰੰਪ—80–90%}}{{legend|#800000|ਟਰੰਪ—>90%}}{{div col end}} File:2016 presidential election, results by congressional district (popular vote margin).svg|ਪਈਆਂ ਵੋਟਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ </gallery> ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟਰੰਪ ਪਰਿਵਾਰ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1946]] 2ntisl0bsfhwahxsgkndkkjbfbgt9uo 841806 841805 2026-06-30T20:12:25Z ~2026-37553-31 60894 Family Guy - Rewritten. (TM) 841806 wikitext text/x-wiki = Famly Guy = {{pp-semi|small=yes}} {{Use dmy dates|date=April 2012}} {{Infobox television | show_name = Famly Guy | image = [[File:Family guy.png|250px]] | caption = peter doing a epic fail | genre = Comdey, random, chicken, cutaway | creator = Seth Macfarlan (i think) | country = america i guess | language = english (mostly) | first_aired = sometime in the 90s | last_aired = still happening somehow | status = yes }} '''Famly Guy''' is a televison show about a guy named '''Peetah Griffin''' who is fat and yells alot and does random things for no reason exept it becomes a cutaway gag. It was made by some dude called Seth MacFarlane or McFarlin or somthing. It is basicly about a family living in the city of Quahog (not to be confuzed with a clam because it kinda is one). The show is famous for making jokes about literly everything ever invented. If you can think of it they probably made a joke about it. Unless they didnt. == Plot == The plot changes every episdoe because continuity is for nerds. Most episdoes start with somebody saying something normal and then Peter goes: <blockquote> "this is worse then that time i __________" </blockquote> then the show forgets what it was talking about for like 3 minuits. After that everyone pretends nothing happend. == Charecters == === Peter Griffen === Peter is a fat guy. This is his main personality. He also laughs like: <pre> hehehehehehehehehehehehehehehehehehehehehehe </pre> Peter has won many awards for falling down stairs, fighting chickens and being asked to leave public places. === Lois === Lois is Peter's wife and spends 95% of the show saying "Peter!" in a disapointed voice because Peter has accidently destroyed Rhode Island again. === Chris === Chris is the son. He is kinda just there. Sometimes a monkey yells at him from a closet because television. === Meg === Meg is a punching bag that somehow became a person. Whenever she talks everyone tells her to shut up. <big>'''Shut up Meg.'''</big> This joke has happened about 90000000 times and scientists still dont know why. === Stewie === Stewie is a baby with a football shaped head who wants to take over the world because he skipped nap time one day. He also invented: * Time machines * Lasers * Clones * Whatever the writers need this week === Brian === Brian is a dog. No seriously. He drives cars, writes books nobody reads, drinks martinis, argues on the internet before twitter was cool, and somehow pays taxes despite being a dog. == Running gags == Family Guy is powered by running gags. Without them the show would collapse into a singularity. === Chicken fights === Sometimes Peter sees a giant chicken. Nobody knows why. Nobody asks. Then they destroy approximatly 48 city blocks while dramatic music plays. === Conway Twitty === Sometimes the show just plays a whole Conway Twitty song because they had like 4 minutes to fill. Critics called this "lazy." Fans called this "wait are they seriously still doing this" === Kool Aid Man === OH YEAH wall gone. === Herbert === An old man who says things that make everyone go "uhhhhhhh." === Evil Monkey === A monkey lives in Chris's closet. He points. Thats it. Everyone is scared anyway. == Cutaway gags == The cutaway gag is an advanced scientific comedy device. Example: <blockquote> Peter: "This is almost as bad as that time i became king of the moon." '''Cutaway''' * Peter is now king of the moon. * Cleveland is somehow there. * A dinosaur appears. * Somebody explodes. * Back to the original scene. Nobody ever mentions it again. </blockquote> == Receptoin == The show recieved many reviews. Some people said: *"this is hillarious" Other people said: *"what did i just watch" Both opinions are considered correct. == Controvercy == Family Guy has caused approximatly 900 different controversys. Reasons include: * Existing * Television * Jokes * More jokes * That one joke * The OTHER one joke * Peter falling on his knee for seventeen years == Scientific accurcy == Experts have confirmed that Family Guy is not a reliable source of: * History * Biology * Physics * Geography * Economics * Parenting advice * Dogs driving cars == Legacy == Family Guy has become one of the most quoteable shows on the internet. Common quotes include: * "Freakin sweet." * "Shut up Meg." * "Road House." * "Giggity." Wait thats the wrong guy but close enough. == Trivia == * Peter has broken almost every bone in his body and is mostly okay somehow. * Stewie is either evil or nice depending on the writter. * Brian has died at least once but got better because television magic. * Cleveland left the show then came back because spinoffs are hard. * Every celebrity in america has either appeared on Family Guy or been made into a weird joke. * The laws of physics are optional. * The laws of common sense are also optional. * The giant chicken probably has property damage insurance. == See also == * [[The Simpsons]] (yellow) * [[American Dad!]] (less chickens) * [[South Park]] (more yelling) * [[Television]] (contains television) * [[Chicken]] (important) == References == {{Reflist}} == External links == * [http://www.familyguy.example totally real website] * [http://www.internet.example internet] {{DEFAULTSORT:Famly Guy}} [[Category:Televison]] [[Category:Funny things]] [[Category:Amercan cartoons]] [[Category:Shows with babies]] [[Category:Shows with dogs]] [[Category:Shows where things explode]] [[Category:Peetah]] 2134ks5u6qnyt3ocvmc9cf6nt644mul 841807 841806 2026-06-30T20:25:57Z Tenshi Hinanawi 56764 [[Special:Contributions/~2026-37553-31|~2026-37553-31]] ([[User talk:~2026-37553-31|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) ਦੀਆਂ ਸੋਧਾਂ ਵਾਪਸ ਮੋੜ ਕੇ [[User:NDG|NDG]] ਦਾ ਬਣਾਇਆ ਆਖ਼ਰੀ ਰੀਵਿਜ਼ਨ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ 814788 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = ਡੋਨਲਡ ਟਰੰਪ | image = January 2025 Official Presidential Portrait of Donald J. Trump.jpg | caption = ਅਧਿਕਾਰਤ ਚਿੱਤਰ, 2025 | office = ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ | order = 45ਵਾਂ ਅਤੇ 47ਵਾਂ<!-- DO NOT ADD A LINK. Please discuss any proposal on the talk page first. Most recent discussion at [[Talk:Donald Trump/Archive 65#Link-ifying "45th" in the Infobox?]] had a weak consensus to keep the status-quo (no link). --> | vicepresident = [[ਜੇ.ਡੀ. ਵੈਨਸ]] | term_start = ਜਨਵਰੀ 20, 2025 | predecessor = [[ਜੋ ਬਾਈਡਨ]] | successor = | vicepresident1 = [[ਮਾਈਕ ਪੈਂਸ]] | term_start1 = ਜਨਵਰੀ 20, 2017 | term_end1 = ਜਨਵਰੀ 20, 2021 | predecessor1 = [[ਬਰਾਕ ਓਬਾਮਾ]] | successor1 = ਜੋ ਬਾਈਡਨ | birth_name = ਡੌਨਲਡ ਜੌਨ ਟਰੰਪ | birth_date = {{birth date and age|1946|6|14}} | birth_place = ਕਵੀਨਜ਼, [[ਨਿਊਯਾਰਕ ਸ਼ਹਿਰ|ਨਿਊਯਾਰਕ]], [[ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ]] | death_date = | death_place = | party = [[ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਪਾਰਟੀ (ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ)|ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਪਾਰਟੀ]]{{small|(1987–1999, 2009–2011, 2012–ਹੁਣ ਤੱਕ)}} | otherparty = {{unbulleted list | [[ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਪਾਰਟੀ (ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ)|ਡੇਮੋਕ੍ਰੇਟਿਕ]] (1987 ਤੋ ਪਹਿਲਾਂ, 2001–2009) | ਰਿਫੋਰਮ (1999–2001) | ਆਜ਼ਾਦ (2011–2012) }} | spouse = {{unbulleted list |{{marriage|[[ਇਵਾਨਾ ਟਰੰਪ]]|April 9, 1977|December 11, 1990|end=divorced}} |{{marriage|[[ਮਾਰਲਾ ਮੈਪਲਸ]]|December 20, 1993|June 8, 1999|end=divorced}} |{{marriage|[[ਮਿਲਾਨਿਆ ਟਰੰਪ]]|January 22, 2005}} }} | children = {{hlist | [[ਡੋਨਲਡ ਟਰੰਪ ਜੂਨੀਅਰ]] | [[ਇਵਾਂਕਾ ਟਰੰਪ]] | ਐਰਿਕ ਟਰੰਪ | [[ਟਿਫ਼ਨੀ ਟਰੰਪ]] | ਬੈਰਨ ਟਰੰਪ }} | parents = {{unbulleted list|[[ਫਰੇਡ ਟਰੰਪ]]|ਮੈਰੀ ਐੱਨ ਮਿਕਲੌਡ}} | residence = [[ਵਾਈਟ ਹਾਊਸ]] | signature = Donald Trump (Presidential signature).svg | website = {{unbulleted list | {{URL|whitehouse.gov|ਵਾਈਟ ਹਾਊਸ ਵੈੱਬਸਾਈਟ}} | ਪਹਿਲਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਕਾਲ: | {{URL|trumplibrary.gov|ਰਾਸ਼ਟਰੀਪਤੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ}} | {{URL|trumpwhitehouse.archives.gov|ਵਾਈਟ ਹਾਊਸ ਪੁਰਾਲੇਖ}} }} }} '''ਡੌਨਲਡ ਜੌਨ ਟਰੰਪ''' (ਜਨਮ 14 ਜੂਨ 1946) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਕਾਰੋਬਾਰੀ, ਮੀਡੀਆ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਅਤੇ ਰਾਜਨੇਤਾ ਹਨ ਜੋ 20 ਜਨਵਰੀ 2025 ਤੋਂ [[ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ|ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ 47ਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ]] ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਅ ਰਹੇ ਹਨ।<ref>{{Cite web |date=2025-01-20 |title=ਡੌਨਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ 47ਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਜੋਂ ਚੁੱਕੀ ਸਹੁੰ |url=https://www.bbc.com/punjabi/articles/c4gz9xn3lypo |access-date=2025-01-25 |website=BBC News ਪੰਜਾਬੀ |language=pa}}</ref> ਉਹ [[ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਪਾਰਟੀ (ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ)|ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਪਾਰਟੀ]] ਦੇ ਸਦੱਸ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਉਹਨਾਂ ਨੇ 2017 ਤੋਂ 2021 ਤਕ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ 45ਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਟਰੰਪ ਨੇ [[2024 ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੋਣਾਂ]] ਵਿਚ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇਸ ਜਿੱਤ ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ 132 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਬਦਲ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ 22ਵੇਂ ਅਤੇ 24ਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ [[ਗਰੋਵਰ ਕਲੀਵਲੈਂਡ]] ਇਕੱਲੇ ਐਸੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗੈਰ ਲਗਾਤਾਰ ਵਾਰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਟਰੰਪ ਦੀ ਜਿੱਤ ਨੇ ਇਹ ਇਕ ਵਾਰ ਫੇਰ ਦੁਹਰਾ ਦਿੱਤਾ। ==ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਾਈ== ਟਰੰਪ ਦਾ ਜਨਮ 14 ਜੂਨ, 1946 ਨੂੰ ਕਵੀਨਸ, [[ਨਿਊਯਾਰਕ ਸ਼ਹਿਰ|ਨਿਊਯਾਰਕ]] ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਫ੍ਰੇਮ ਟਰੰਪ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਮਰੀਅਮ ਏਨੀ ਹੈ। ਉਹ [[ਇਸਾਈ ਧਰਮ]] ਦਾ ਪਾਰੋਕਾਰ ਹੈ। ਡੌਨਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਤਿੰਨ ਵਿਆਹ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾ ਵਿਆਹ ਇਵਾਨਾ (ਸਾਬਕਾ ਓਲੰਪਿਕ ਖਿਡਾਰੀ) ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਵਿਆਹ 1977 ਤੋਂ 1991 ਤੱਕ ਚੱਲਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1993 ਵਿੱਚ ਟਰੰਪ ਦਾ ਵਿਆਹ ਮਾਲਰਾ (ਅਦਾਕਾਰਾ) ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ 1999 ਵਿੱਚ ਤਲਾਕ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ 2005 ਵਿੱਚ ਟਰੰਪ ਨੇ ਮੇਲਾਨਿਆ (ਮਾਡਲ) ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਟਰੰਪ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਡੌਨਲਡ ਟਰੰਪ ਜੂਨੀਅਰ, ਇਵਾਂਕਾ ਟਰੰਪ ਅਤੇ ਏਰਿਕ ਟਰੰਪ, ਦੂਜੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਟਿਫ਼ਨੀ ਟਰੰਪ, ਤੀਸਰੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਵਿਲੀਅਮ ਟਰੰਪ ਨਾਮਕ ਬੱਚੇ ਹਨ। ਫੋਡਮਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਪੈਨਸਲੇਵਾਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵਾਟਰਨ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਫਾਈਨੰਸ ਐਂਡ ਕਾਮਰਸ ਤੋਂ ਟਰੰਪ ਨੇ ਵਿੱਦਿਆ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ ਹੈ।<ref name="dunia">[https://www.google.co.in/amp/mnaidunia.jagran.com/lite/world-donald-trump-from-mogul-to-presidential-frontrunner-847689 जानिए कौन हैं POTUS यानी अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रंप] - [[दैनिक जागरण|नयी दुनिया]] - 9 ਨਵੰਬਰ 2016</ref> == ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਜੀਵਨ == ਟਰੰਪ ਨੇ ਕਈ ਵਾਰ ਆਪਣੀ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਨੂੰ ਬਦਲਿਆ, 1987 ਵਿੱਚ ਉਹ ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਏ ਸੀ, ਉਹ ਰਿਫੋਰਮ ਅਤੇ ਆਜਾਦ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਰਹੇ। 1988 ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਲੀ ਐਟਵਾਟਰ ਨਾਲ ਸਪੰਰਕ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਪਾਰਟੀ ਤੋ 1988 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਲਈ ਉਮੀਦਵਾਰ [[ਜਾਰਜ ਐਚ. ਡਬਲਿਉ. ਬੁਸ਼|ਜਾਰਜ ਐਚ ਡਬਲਿਊ ਬੁਸ਼]] ਦਾ ਸਾਥੀ ਹੋਣ ਲਈ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ। ਬੁਸ਼ ਨੇ ਇਸ ਬੇਨਤੀ ਨੂੰ ਅਜੀਬ ਅਤੇ ਅਵਿਸ਼ਵਾਸ਼ਯੋਗ ਸਮਝਿਆ। === ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮੁਹਿੰਮਾਂ === ਟਰੰਪ ਨੇ ਰਿਫੋਰਮ ਪਾਰਟੀ ਵੱਲੋ 2000 ਦੀਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੋਣਾ ਲਈ ਆਪਣ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਉਹਨਾਂ ਨੇ 7 ਅਕਤੂਬਰ 1999 ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਾਥੀ ਓਪਰਾ ਵਿਨਫਰੇ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ ਪਰ ਫਰਵਰੀ 2000 ਵਿੱਚ ਟਰੰਪ ਇਸ ਤੋ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਏ। === 2012 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ === 2012 ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਸੀ ਕਿ ਟਰੰਪ ਬਰਾਕ ਓਬਾਮਾ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਚੋਣ ਲੜਨਗੇ ਹਾਲਾਂਕਿ ਮਈ 2011 ਵਿੱਚ ਟਰੰਪ ਨੇ ਇਸ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੋਣਾਂ ਨਹੀ ਲੜਨਗੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ 2012 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਲਈ ਮਿਟ ਰੋਮਨੀ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ। === 2016 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਲਈ ਮੁਹਿੰਮ === 16 ਜੂਨ 2015 ਨੂੰ ਟਰੰਪ ਨੇ ਆਪਣੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਾਥੀ ਇੰਡੀਆਨਾ ਦੇ 50ਵੇਂ ਰਾਜਪਾਲ [[ਮਾਈਕ ਪੈਂਸ]] ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ। 19 ਜੁਲਾਈ 2016 ਨੂੰ ਟਰੰਪ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ ਤੇ ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਐਲਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, 9 ਨਵੰਬਰ 2016 ਨੂੰ ਟਰੰਪ ਨੇ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ [[ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦਾ ਰਾਜ ਸਕੱਤਰ|ਰਾਜ ਸਕੱਤਰ]] ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ [[ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ|ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ]], [[ਹਿਲੇਰੀ ਕਲਿੰਟਨ]] ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਣੇਂ। == ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ (2017-2021) == 20 ਜਨਵਰੀ 2017 ਨੂੰ ਟਰੰਪ ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ 45ਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਜੋ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕੀ, ਟਰੰਪ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਣਨ ਤੋ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾ ਤਾ ਪਹਿਲਾ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਹਾਊਸ ਆਫ ਰਿਪ੍ਰੈਜ਼ੈਂਟੇਟਿਵ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਸਨ ਤੇ ਨਾ ਸੈਨੇਟਰ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਰਾਜ ਦੇ ਰਾਜਪਾਲ। ਟਰੰਪ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਕਈ ਫੈਸਲੇ ਲਏ ਜਿਵੇ ਕਿ ਆਰਥਿਕਤਾ, ਸਮਾਜਿਕ, ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ, ਜਲਵਾਯੂ, ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਆਦਿ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਨੀਤੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੋ ਬਹਿਸ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਰਹੀ ਉਹ ਇਸ ਨੀਤੀ ਤੇ ਬਾਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀਆਂ ਨਾਲੋ ਬਹੁਤ ਸਖ਼ਤ ਸਨ। ਟਰੰਪ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰੈਕਿੰਗ ਕਾਫੀ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਰਹੀ। === ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਦੌਰੇ === ਟਰੰਪ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ 19 ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ 24 ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਦੌਰੇ ਕੀਤਾ, ਟਰੰਪ [[ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ]] ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸਨ।<ref>{{Cite web |date=2019-07-02 |title=ਟਰੰਪ ਨੇ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਦੀ ਧਰਤੀ ’ਤੇ ਕਦਮ ਧਰ ਕੇ ਇਤਿਹਾਸ ਸਿਰਜਿਆ |url=https://www.janshaktinews.com/node/1111 |access-date=2023-10-21 |website=Janshakti News {{!}} Punjabi Newspaper |language=en}}</ref> ਟਰੰਪ ਫਰਵਰੀ 2020 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਆਏ ਸਨ ਅਤੇ ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਜੋਂ ਆਖਰੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਯਾਤਰਾ ਸੀ।<ref>{{Cite web |date=2020-02-24 |title=ਟਰੰਪ ਦੇ ਭਾਰਤ ਦੌਰੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ PM ਮੋਦੀ ਨੇ ਕੀਤਾ ਟਵੀਟ, ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਜਵਾਬ |url=https://www.ptcnews.tv/pm-modi-and-donald-trump-tweet |access-date=2023-10-21 |website=PTC News |language=pa}}</ref><ref>{{Cite web |last=Media |first=Mehra |title=ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਦਾ ਦੋ ਦਿਨਾ ਭਾਰਤ ਦੌਰਾ – Parvasi Newspaper |url=https://parvasinewspaper.com/?p=51414 |access-date=2023-10-21 |language=en-US}}</ref> ==2016 ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੋਣਾਂ== ===ਨਕਸ਼ੇ=== <gallery widths="250"> File:Cartogram—2016 Electoral Vote.svg|ਵੋਟਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਨਕਸ਼ਾ File:United States presidential election results by county, 2016.svg|ਦੇਸ਼ ਮੁਤਾਬਿਕ ਨਤੀਜਾ{{div col|small=yes}}{{legend|#002b84|ਕਲਿੰਟਨ —>90%}}{{legend|#0645b4|ਕਲਿੰਟਨ —80–90%}}{{legend|#1666cb|ਕਲਿੰਟਨ —70–80%}}{{legend|#4389e3|ਕਲਿੰਟਨ —60–70%}}{{legend|#86b6f2|ਕਲਿੰਟਨ —50–60%}}{{legend|#b9d7ff|ਕਲਿੰਟਨ —40–50%}}{{legend|#b3deff|ਕਲਿੰਟਨ —<40%}}{{legend|#ffcccc|ਟਰੰਪ—<40%}}{{legend|#f2b3be|ਟਰੰਪ—40–50%}}{{legend|#e27f90|ਟਰੰਪ—50–60%}}{{legend|#cc2f4a|ਟਰੰਪ—60–70%}}{{legend|#d40000|ਟਰੰਪ—70–80%}}{{legend|#aa0000|ਟਰੰਪ—80–90%}}{{legend|#800000|ਟਰੰਪ—>90%}}{{div col end}} File:2016 presidential election, results by congressional district (popular vote margin).svg|ਪਈਆਂ ਵੋਟਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ </gallery> ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟਰੰਪ ਪਰਿਵਾਰ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1946]] 2ntisl0bsfhwahxsgkndkkjbfbgt9uo 0 98269 841812 806311 2026-07-01T01:55:09Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 841812 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ਮੈਰੀਅਨ ਲੇ ਕੈਪੇਲੇਨ | image = Marian_Le_Cappellain.jpg | alt = | caption = | birth_name = | birth_date = {{Birth-date|1851}} | birth_place = [[ਜਰਸੀ]], [[ਚੈਨਲ ਆਈਲੈਂਡ]] | death_date = {{Death-date and age|1923|1851}} | death_place = [[ਪੈਰਿਸ]], ਫ੍ਰਾਂਸ | nationality = ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ | other_names = | occupation = ਅਕੈਡਮਿਕ | years_active = 1870–1908 | known_for = ਕੋਲੀਜੀਓ ਸੁਪੀਰੀਅਰ ਡੀ ਸੇਨਰਾਈਟਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ | notable_works = }} '''ਮੈਰੀਅਨ ਲੇ ਕੈਪੇਲੇਨ''' (1851-1923), ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਧਿਆਪਕਾ ਸੀ ਜਿਸਨੇ [[ਕੋਸਤਾ ਰੀਕਾ|ਕੋਸਟਾ ਰੀਕਾ]] ਵਿੱਚ ਲੜਕੀਆਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਪਹਿਲੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। == ਜੀਵਨੀ == ਮੈਰੀਅਨ ਲੇ ਕੈਪੇਲੇਨ ਦਾ ਜਨਮ 1851 ਨੂੰ [[ਜਰਸੀ]] ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।<ref name="La Nacion">{{Cite news|url=http://wvw.nacion.com/viva/2004/septiembre/07/cultura4.html|title=Día histórico: Marian Le Cappellain|last=Castegnaro|first=Marta|date=7 September 2004|access-date=9 August 2015|publisher=La Nacion|location=San José, Costa Rica|language=Spanish|archive-date=4 ਮਾਰਚ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304114846/http://wvw.nacion.com/viva/2004/septiembre/07/cultura4.html|url-status=dead}} CS1 maint: Unrecognized language ([[:ਸ਼੍ਰੇਣੀ:CS1 maint: Unrecognized language|link]])</ref> ਇਸਨੇ ਸਿੱਖਿਆ [[ਗਰੈੱਨਸੇ]]<ref name="PROLADES">{{Cite web|url=http://www.prolades.com/aphila/documents/anglicana-2-2008.pdf|title=Origen de la Iglesia Anglicana en Costa Rica: su Aporte al Desarrollo del Pais y a la Cultura Afro-Costarricense|last=Alvarenga Franco|first=Manuel de Jesús|last2=Ramos Vargas|first2=José Alberto|website=PROLADES|publisher=Programa Latinoamericano de Estudios Sociorreligiosos|page=19|language=Spanish|access-date=9 August 2015|archive-date=24 ਸਤੰਬਰ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924082335/http://www.prolades.com/aphila/documents/anglicana-2-2008.pdf|dead-url=yes}} CS1 maint: Unrecognized language ([[:ਸ਼੍ਰੇਣੀ:CS1 maint: Unrecognized language|link]]) </ref> ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ [[ਇੰਗਲੈਂਡ]] ਚਲੀ ਗਈ ਜਿੱਥੇ ਇਸਨੇ [[ਨਿਊਯਾਰਕ ਸ਼ਹਿਰ|ਯਾਰਕ]] ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਹਕਾਰ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ।<ref name="Molina Jiménez/Palmer (2003)">{{cite book|url=https://books.google.com.mx/books?id=H0v2Bj84ACQC&pg=PA92&lpg=PA92|title=Educando a Costa Rica : alfabetización popular, formación docente y género (1880–1950)|last1=Molina Jiménez|first1=Iván|last2=Palmer|first2=Steven|date=2003|publisher=Editorial Universidad Estatal a Distancia|isbn=978-9968-31-278-3|edition=1|location=San José, Costa Rica|page=92|language=Spanish|accessdate=9 August 2015}}</ref> 1872 ਵਿਚ, ਉਹ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਭੈਣ ਐਡਾ, ਡਾਕਟਰ ਜੋਸੇ ਮਾਰੀਆ ਮੋਂਟੇਲੇਗਰੇ ਦੇ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਵਿਚ ਨੌਕਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਕੋਸਟਾ ਰੀਕਾ ਆਏ, ਇਕ ਸਲਵਾਡੋਰਨ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਰਫੇਲ ਜ਼ਾਲਿਵਿਵਰ ਲਈ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਐਲ ਸੈਲਵਾਡੋਰ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣ ਗਏ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਭੈਣਾਂ ਨੇ ਇਕ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸਕੂਲ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1886 ਤੱਕ ਸਾਨ ਜੋਸ ਵਿਚ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਦੇ ਸਬਕ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ, ਜਦੋਂ ਮੈਰੀਅਨ ਯੂਰਪ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਪਰਤ ਆਈ। ਐਡਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਮੌਰੋ ਫਰਨੇਡੇਜ਼ ਅਕੂਨਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਪਿੱਛੇ ਰਹੇ। ਜਦੋਂ ਫਰਨਾਂਡੇਜ਼ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ 1885 ਵਿੱਚ ਮਰੀਅਨ ਨੂੰ ਰਾਜ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਨੌਕਰੀ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਕੋਲੀਜੀਓ ਸੁਪੀਰੀਅਰ ਡੀ ਸੇਨਰਾਈਟਸ ਨੂੰ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।<ref name="timeline">{{Cite web|url=http://revistas.ucr.ac.cr/index.php/dialogos/article/viewFile/6254/5956|title=Participación Socio¬política Femenina en Costa Rica (1890 – 1952)|last=Rodríguez S|first=Eugenia|publisher=Universidad de Costa Rica|location=San José, Costa Rica|language=Spanish|access-date=9 August 2015|archive-date=5 ਮਾਰਚ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305184427/http://revistas.ucr.ac.cr/index.php/dialogos/article/viewFile/6254/5956|url-status=dead}} CS1 maint: Unrecognized language ([[:ਸ਼੍ਰੇਣੀ:CS1 maint: Unrecognized language|link]])</ref> == ਹਵਾਲੇ == {{Reflist|30em}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1851]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਸਥਾਪਕ ਔਰਤਾਂ]] 639un4tqa4wv1x4grgk3l8jwlkp1cx7 0 99681 841815 723754 2026-07-01T06:43:51Z ~2026-37745-07 60900 841815 wikitext text/x-wiki {{Infobox Test team | team_name = ਆਇਰਲੈਂਡ | name = ਆਇਰਲੈਂਡ | image = Cricket Ireland logo.svg | caption = ਕ੍ਰਿਕਟ ਆਇਰਲੈਂਡ ਦਾ ਲੋਗੋ | icc_member_year = 2017 | icc_status = ਪੂਰਨ ਮੈਂਬਰ | icc_region = ਯੂਰਪ | test_status_year = 2017 | captain = [[ਵਿਲੀਅਮ ਪੋਰਟਰਫ਼ੀਲਡ]] | coach = [[ਜੌਹਨ ਬਰੇਸਵੈਲ]] | manager = ਕ੍ਰਿਸ ਸਿੱਡਲ<ref>{{Cite web |url=http://www.cricketireland.ie/teams/team-management |title=ਪੁਰਾਲੇਖ ਕੀਤੀ ਕਾਪੀ |access-date=2017-11-22 |archive-date=2016-09-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160918042859/http://www.cricketireland.ie/teams/team-management |url-status=dead }}</ref> | test_rank = – | odi_rank = 12 | t20i_rank = 18 | test_rank_best = – | odi_rank_best = 10 | t20i_rank_best = 9 | first_test = – | num_tests = 0 | num_tests_this_year = 0 | test_record = 0/0 (0 ਡਰਾਅ) | test_record_this_year = 0/0 (0 ਡਰਾਅ) | most_recent_test = – | first_odi = ਬਨਾਮ {{cr|ENG}} ਸਟੋਰਮੌਂਟ, [[ਬੈਲਫ਼ਾਸਟ]] ਵਿਖੇ; 13 ਜੂਨ 2006 | num_odis = 123 | num_odis_this_year = 13 | odi_record = 51/62 <br>(3 ਟਾਈ/7 ਕੋਈ ਨਤੀਜਾ ਨਹੀਂ) | odi_record_this_year = 4/8 (1 NR) | most_recent_odi = ਬਨਾਮ {{cr|NZ}} [[ਮਾਲਾਹਾਈਡ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕਲੱਬ ਮੈਦਾਨ|ਦਿ ਵਿਲੇਜ]], [[ਡਬਲਿਨ]]; 21 ਮਈ 2017 | wc_apps = 3 | wc_first = [[2007 ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ|2007]] | wc_best = 8ਵਾਂ (2007) | first_t20i = ਬਨਾਮ {{cr|SCO}} ਸਟੋਰਮੌਂਟ, [[ਬੈਲਫ਼ਾਸਟ]] ਵਿਖੇ; 2 ਅਗਸਤ 2008 | num_t20is = 61 | t20i_record = 26/29 (6 ਕੋਈ ਨਤੀਜਾ ਨਹੀਂ) | num_t20is_this_year = 7 | t20i_record_this_year = 2/5 | most_recent_t20i = ਬਨਾਮ {{cr|AFG}} [[ਗਰੇਟਰ ਨੌਇਡਾ ਖੇਡ ਮੈਦਾਨ]], [[ਗਰੇਟਰ ਨੌਇਡਾ]]; 12 ਮਾਰਚ 2017 | wt20_apps = 5 | wt20_first = [[2009 ਆਈ.ਸੀ.ਸੀ। ਵਿਸ਼ਵ ਟਵੰਟੀ-20|2009]] | wt20_best = ਸੂਪਰ 8 (2009) | h_pattern_la = | h_pattern_b = _collar | h_pattern_ra = | h_pattern_pants = | h_leftarm = FFFFF6 | h_body = FFFFF6 | h_rightarm = FFFFF6 | h_pants = FFFFF6 | a_pattern_la = _ire_odi_26 | a_pattern_b = _ire_odi_26 | a_pattern_ra = _ire_odi_26 | a_pattern_pants = | a_leftarm = 0F3023 | a_body = 0F3023 | a_rightarm = 0F3023 | a_pants = 000033 | t_pattern_la = _ire_t20wc26 | t_pattern_b = _ire_t20wc26 | t_pattern_ra = _ire_t20wc26 | t_pattern_pants = | t_leftarm = 003817 | t_body = 00AB41 | t_rightarm = 003817 | t_pants = 000033 | asofdate = 22 ਜੂਨ 2017 }} '''ਆਇਰਲੈਂਡ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ''' ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ [[ਕ੍ਰਿਕਟ]] ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ [[ਸਾਰਾ ਆਇਰਲੈਂਡ|ਸਾਰੇ ਆਇਰਲੈਂਡ]] ਦੀ ਤਰਜਮਾਨੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਤੇ ਵਿੱਚ [[ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ|ਟੈਸਟ]], [[ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ]] ਅਤੇ [[ਟਵੰਟੀ-20 ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ|ਟਵੰਟੀ-20]] ਮੈਚ ਖੇਡਦੀ ਹੈ। ਇਹ [[ਆਈ.ਸੀ.ਸੀ.]] ਦੀ ਗਿਆਰਵੀਂ [[ਆਈ.ਸੀ.ਸੀ। ਦੇ ਪੂਰਨ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ|ਪੂਰਨ ਮੈਂਬਰ]] ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 22 ਜੂਨ 2017 ਨੂੰ [[ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ|ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ]] ਦੇ ਨਾਲ ਟੈਸਟ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref>https://www.rte.ie/sport/cricket/2017/0622/884643-irelands-await-test-status-verdict-after-10-year-quest/</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.espncricinfo.com/ci-icc/content/story/1105347.html|title=Afghanistan, Ireland get Test status|work=Cricinfo|access-date=2017-06-22|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.telegraph.co.uk/cricket/2017/06/22/ireland-afghanistan-eligible-play-test-cricket-becoming-11th/|title=Ireland and Afghanistan granted Test status after becoming 11th and 12th full ICC members|work=The Telegraph|access-date=2017-06-23|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.bbc.com/sport/cricket/40364481|title=Ireland & Afghanistan awarded Test status by International Cricket Council|date=2017-06-22|work=BBC Sport|access-date=2017-06-23|language=en-GB}}</ref> ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕ੍ਰਿਕਟ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮਾਂ]] 5nka9wk7hceycann33w3leyelheixt8 0 120409 841814 814226 2026-07-01T06:15:21Z ~2026-37745-07 60900 841814 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket team | name = ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ | image = Flag of United Arab Emirates.svg | alt = | caption = | association = [[ਅਮੀਰਾਤ ਕ੍ਰਿਕਟ ਬੋਰਡ]] | captain = [[ਮੁਹੰਮਦ ਨਾਵੀਦ]] | coach = [[ਡਗੀ ਬ੍ਰਾਊਨ]] | icc_status = ਓਡੀਆਈ ਦਰਜੇ ਦੇ ਨਾਲ ਸਹਾਇਕ ਮੈਂਬਰ | icc_member_year = 1990 | icc_region = [[ਏਸ਼ੀਆਈ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕੌਂਸਲ|ਏਸ਼ੀਆ]] | odi_rank = 15ਵਾਂ | t20i_rank = 13ਵਾਂ | odi_rank_best = 14ਵਾਂ | t20i_rank_best = 13ਵਾਂ | first_odi = ਬਨਾਮ {{cr|IND}} [[ਸ਼ਾਰਜਾਹ ਕ੍ਰਿਕਟ ਸਟੇਡੀਅਮ]], [[ਸ਼ਾਰਜਾਹ]] ਵਿਖੇ; 13 ਅਪਰੈਲ 1994 | most_recent_odi = ਬਨਾਮ {{cr|ZIM}} [[ਹਰਾਰੇ ਸਪੋਰਟਸ ਕਲੱਬ]], [[ਹਰਾਰੇ]] ਵਿਖੇ; 16 ਅਪਰੈਲ 2019 | num_odis = 53 | num_odis_this_year = 7 | odi_record = 14/39<br>(0 ਟਾਈ, 0 ਕੋਈ ਨਤੀਜਾ ਨਹੀਂ) | odi_record_this_year = 1/6<br>(0 ਟਾਈ, 0 ਕੋਈ ਨਤੀਜਾ ਨਹੀਂ) | wc_apps = 2 | wc_first = [[1996 ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ|1996]] | wc_best = ਗਰੁੱਪ ਪੜਾਅ (1996, [[2015 ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ|2015]]) | wcq_apps = 7 | wcq_first = [[1994 ਆਈਸੀਸੀ ਟਰਾਫੀ|1994]] | wcq_best = ਵਿਜੇਤਾ (1994) | first_t20i = ਬਨਾਮ {{cr|NED}} [[ਸਿਲਹਟ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਸਟੇਡੀਅਮ|ਕਿੰਗਸਮੀਡ]], [[ਸਿਲਹਟ]] ਵਿਖੇ; 17 ਮਾਰਚ 2014 | most_recent_t20i = ਬਨਾਮ {{cr|NED}}[[ਸਪੋਰਟਪਾਰਕ ਵੈਸਟਵਲੀਟ]], [[ਦ ਹੇਗ]] ਵਿਖੇ; 8 ਅਗਸਤ 2019 | num_t20is = 36 | num_t20is_this_year = 9 | t20i_record = 15/20<br>(0 ਟਾਈ, 0 ਕੋਈ ਨਤੀਜਾ ਨਹੀਂ) | t20i_record_this_year = 6/2<br>(0 ਟਾਈ, 0 ਕੋਈ ਨਤੀਜਾ ਨਹੀਂ) | wt20_apps = 1 | wt20_first = [[2014 ਆਈਸੀਸੀ ਵਿਸ਼ਵ ਟਵੰਟੀ20|2014]] | wt20_best = ਗਰੁੱਪ ਪੜਾਅ (2014) | wt20q_apps = 3 | wt20q_first = [[2010 ਆਈਸੀਸੀ ਵਿਸ਼ਵ ਟਵੰਟੀ20 ਕੁਆਲੀਫਾਇਰ|2010]] | wt20q_best = ਤੀਜਾ (2010) | a_pattern_la = _lightgold_border | a_pattern_b = _uae_t20wc26 | a_pattern_ra = _lightgold_border | a_pattern_pants = | a_leftarm = 0142D2 | a_body = 0142D2 | a_rightarm = 0142D2 | a_pants = 0142D2 | a_title = ਓਡੀਆਈ ਅਤੇ ਟੀ20ਆਈ ਕਿੱਟ | asofdate = 8 ਅਗਸਤ 2019 }} '''ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ''' ({{lang-ar|فريق الإمارات الوطني للكريكيت}}) [[ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ]] ਪੱਧਰ ਦੇ [[ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ]] ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਅਮੀਰਾਤ ਕ੍ਰਿਕਟ ਬੋਰਡ (ਈਸੀਬੀ) ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ 1989 ਵਿੱਚ [[ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕੌਂਸਲ]] (ਆਈਸੀਸੀ) ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਬਣਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਆਈਸੀਸੀ ਦਾ [[ਆਈਸੀਸੀ ਮੈਂਬਰ|ਸਹਾਇਕ ਮੈਂਬਰ]] ਬਣਿਆ ਸੀ।<ref name="TL">[http://www.cricketeurope4.net/CRICKETEUROPE/GENERAL/TIMELINES/uae.shtml A Timeline of UAE cricket] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20120709093903/http://www.cricketeurope4.net/CRICKETEUROPE/GENERAL/TIMELINES/uae.shtml |date=July 9, 2012 }} at CricketEurope</ref> ਸਾਲ 2005 ਤੋਂ ਆਈਸੀਸੀ ਦੇ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ [[ਦੁਬਈ]] ਵਿਖੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਉੱਭਰਦੀ ਹੋਈ [[ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ]] (ਓਡੀਆਈ) ਟੀਮ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਯੂ.ਏ.ਈ. ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ 2000 ਤੋਂ 2006 ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਲਗਾਤਾਰ ਚਾਰ ਵਾਰ [[ਏਸੀਸੀ ਟਰਾਫੀ]] ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਬਚੇ ਤਿੰਨ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕਿ 1996, 1998 ਅਤੇ 2008 ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਹ ਉਪ-ਜੇਤੂ ਰਹੇ ਹਨ।<ref name="TL" /><ref name="ACCT08">[http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Scorecards/180/180216.html Scorecard] of Hong Kong v UAE, 3 August 2008 at CricketArchive</ref> ਇਸ ਟੀਮ ਨੇ 1994 ਦੀ [[ਆਈਸੀਸੀ ਟਰਾਫੀ]] ਜਿੱਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਮੈਚ ਵੀ ਉਸੇ ਸਾਲ ਖੇਡਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਮਗਰੋਂ [[1996 ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ]] ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ ਸੀ।<ref name="TL" /> ਹੋਰ ਓਡੀਆਈ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ [[2004 ਏਸ਼ੀਆ ਕੱਪ|2004]] ਅਤੇ [[2008 ਏਸ਼ੀਆ ਕੱਪ|2008]] ਦੇ ਏਸ਼ੀਆ ਕੱਪ ਦੇ ਮੈਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। [[2014 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਕੁਆਲੀਫਾਇਰ]] ਦੇ ਵਿੱਚ, ਯੂਏਈ ਦੀ ਟੀਮ [[ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ|ਸਕੌਟਲੈਂਡ]] ਦੇ ਮਗਰੋਂ ਦੂਜੇ ਨੰਬਰ ਤੇ ਆਈ ਸੀ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ [[2015 ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ|2015 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ]] ਲਈ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਟੀਮ ਨੂੰ 2018 ਤੱਕ ਓਡੀਆਈ ਦਰਜਾ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref name="odistatus">{{cite web|url=http://www.icc-cricket.com/news/2014/media-releases/77919/scotland-and-uae-battle-lock-horns-in-final-of-icc-cwcq-2014|title=Scotland and UAE battle lock horns in final of ICC CWCQ 2014|work=International Cricket Council|date=31 January 2014|accessdate=31 January 2014|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140131233903/http://www.icc-cricket.com/news/2014/media-releases/77919/scotland-and-uae-battle-lock-horns-in-final-of-icc-cwcq-2014|archivedate=31 January 2014|df=}}</ref> [[2014 ਆਈਸੀਸੀ ਵਿਸ਼ਵ ਟਵੰਟੀ20]] ਵਿੱਚ ਯੂਏਈ ਦੀ ਟੀਮ ਗਰੁੱਪ ਪੜਾਅ ਤੱਕ ਪੁੱਜਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਰਹੀ ਸੀ। ਇਸ ਮਗਰੋਂ [[2019 ਆਈਸੀਸੀ ਟੀ20 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਕੁਆਲੀਫਾਇਰ]] ਵਿੱਚ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਵਿਸ਼ਵ ਕ੍ਰਿਕਟ ਲੀਗ ਦੇ ਖਤਮ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਹੁਣ ਯੂਏਈ ਦੀ ਟੀਮ [[2019-22 ਆਈਸੀਸੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਲੀਗ 2]] ਦੇ ਵਿੱਚ ਖੇਡੇਗੀ। ==ਇਤਿਹਾਸ== ===ਪਹਿਲੇ ਓਡੀਆਈ ਮੈਚ=== ਯੂਏਈ ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਰੁੱਧ 1994 ਵਿੱਚ [[ਔਸਟ੍ਰਲ-ਏਸ਼ੀਆ ਕੱਪ]] ਵਿੱਚ ਖੇਡੇ, ਜਿੱਥੇ ਕਿ ਉਹ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਸਨ।<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/magazine/content/story/149440.html |title=The star who turned traitor |work=ESPN Cricinfo |accessdate=16 April 2019}}</ref> ਇਸੇ ਸਾਲ ਮਗਰੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੀਨੀਆ ਅਤੇ ਨੀਦਰਲੈਂਡਸ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਤਿਕੋਣੀ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਖਰੀ ਸਥਾਨ ਤੇ ਰਹੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1995 ਭਾਰਤ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੀਆਂ ਏ ਟੀਮਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਮੈਚ ਖੇਡੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਸਫਲਤਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਉਹ ਆਖਰੀ ਸਥਾਨ ਤੇ ਰਹੇ। ਇਸ ਮਗਰੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1996 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਨੀਦਰਲੈਂਡਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਬਾਕੀ ਸਾਰੀਆਂ ਟੀਮਾਂ ਤੋਂ ਮੈਚ ਹਾਰ ਗਏ ਸਨ। ਨੀਦਰਲੈਂਡਸ ਵਿਰੁੱਧ ਖੇਡਿਆ ਮੈਚ ਆਈਸੀਸੀ ਦੇ ਦੋ ਸਹਾਇਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿਚਲਾ ਪਹਿਲਾ ਓਡੀਆਈ ਮੈਚ ਸੀ।<ref name="TL" /> 1996 ਵਿੱਚ ਮਗਰੋਂ ਹੋਈ ਪਹਿਲੀ ਏਸੀਸੀ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਉਹ [[ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ|ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼]] ਦੇ ਮਗਰੋਂ ਦੂਜੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਰਹੇ ਸਨ। ਯੋਗਤਾ ਦੇ ਪੈਮਾਨੇ ਵਧਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਹ ਆਪਣੀ 1994 ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾ ਨਾ ਸਕੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਵਿਖੇ ਹੋਈ [[1997 ਆਈਸੀਸੀ ਟਰਾਫੀ]] ਵਿੱਚ 10ਵੇਂ ਸਥਾਨ ਤੇ ਰਹੇ ਸਨ।<ref name="TL" /> 1998 ਏਸੀਸੀ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਹੱਥੋਂ ਹਾਰ ਗਏ ਸਨ।<ref name="Shock">[http://www.cricketeurope4.net/DATABASE/ARTICLES2/articles/000040/004020.shtml Saudis stun champions] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20110524044325/http://www.cricketeurope4.net/DATABASE/ARTICLES2/articles/000040/004020.shtml |date=May 24, 2011 }}, 25 July 2008, CricketEurope</ref> ====2000&nbsp;– 2009==== ਜਦੋਂ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਆਈਸੀਸੀ ਦੀ ਪੂਰੀ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਮਿਲ ਗਈ ਤਾਂ ਯੂਏਈ ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ ਏਸ਼ੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਐਸੋਸੀਏਟ ਟੀਮ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀ ਦੀਆਂ ਸਹਾਇਕ ਟੀਮਾਂ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਹੁਣ ਵੀ ਬਰਕਰਾਰ ਹੈ।<ref name="EWC" /> ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 2000 ਅਤੇ 2002 ਦੀ ਏਸੀਸੀ ਟਰਾਫੀ ਜਿੱਤੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ [[ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ|ਹਾਂਗਕਾਂਗ]] ਅਤੇ [[ਨੇਪਾਲ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ|ਨੇਪਾਲ]] ਦੀਆਂ ਟੀਮਾਂ ਨੂੰ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਹਰਾਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਹੋਈ [[2001 ਆਈਸੀਸੀ ਟਰਾਫੀ]] ਵਿੱਚ 5ਵੇਂ ਸਥਾਨ ਤੇ ਰਹੇ ਸਨ।<ref name="TL" /> ਯੂਏਈ ਨੇ [[2004 ਆਈਸੀਸੀ ਸਿਕਸ ਨੇਸ਼ਨਜ਼ ਚੈਲੇਂਜ]] ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੰਜਵੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਹ ਸਾਲ ਯੂਏਈ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਰੁਝੇਵੇਂ ਵਾਲਾ ਰਿਹਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲੇ [[ਆਈਸੀਸੀ ਇੰਟਰਕੌਂਟੀਨੈਂਟਲ ਕੱਪ|ਇੰਟਰਕੌਂਟੀਨੈਂਟਲ ਕੱਪ]] ਵਿੱਚ ਨੇਪਾਲ ਵਿਰੁੱਧ ਮੈਚ ਖੇਡਿਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ [[ਅਲੀ ਅਸਦ ਅੱਬਾਸ]] ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਪਾਰੀ ਵਿੱਚ 9 ਵਿਕਟਾਂ ਝਟਕਾਈਆਂ। ਇਸ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਮਗਰੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ [[ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ|ਮਲੇਸ਼ੀਆ]] ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਪਰ ਉਹ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ [[ਕੈਨੇਡਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ|ਕੈਨੇਡਾ]] ਤੋਂ ਮੈਚ ਹਾਰ ਗਏ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਏਸੀਸੀ ਟਰਾਫੀ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਜਿੱਤੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ [[ਓਮਾਨ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ|ਓਮਾਨ]] ਦੀ ਟੀਮ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਮਗਰੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ [[ਏਸ਼ੀਆ ਕੱਪ]] ਵਿੱਚ ਓਡੀਆਈ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸੀ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪਹਿਲੇ ਗੇੜ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੋਵਾਂ ਤੋਂ ਮੈਚ ਹਾਰ ਗਏ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਨ੍ਹਾ ਨੇ [[ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਸਿਕਸਿਜ਼]] ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਚੌਥੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ [[ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ|ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ]] ਦੀਆਂ ਟੀਮਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਸੀ।<ref name="TL" /> ਉਹ 2005 ਦੇ ਆਈਸੀਸੀ ਇੰਟਰਕੌਂਟੀਨੈਂਟਲ ਕੱਪ ਦੇ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਦੋਬਾਰਾ ਪੁੱਜੇ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ਾਰਜਾਹ ਵਿਖੇ [[ਇੰਗਲੈਂਡ ਲਾਇਨਜ਼ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ|ਇੰਗਲੈਂਡ ਏ]] ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਇੱਕ ਲੜੀ ਵੀ ਖੇਡੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਾਰੇ ਚਾਰ ਮੈਚ ਹਾਰ ਗਏ ਸਨ।<ref name="TL" /> ਆਇਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਕਰਵਾਈ ਗਈ [[2005 ਆਈਸੀਸੀ ਟਰਾਫੀ]] ਵਿੱਚ ਉਹ 6ਵੇਂ ਸਥਾਨ ਤੇ ਰਹੇ ਸਨ।<ref name="ICCT05">[http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Scorecards/82/82973.html Scorecard] of Netherlands v UAE, 11 July 2005 at CricketArchive</ref> 2006 ਏਸੀਸੀ ਟਰਾਫੀ ਦੇ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਸੀ, ਪਰ [[2006 ਆਈਸੀਸੀ ਇੰਟਰਕੌਂਟੀਨੈਂਟਲ ਕੱਪ]] ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਉਹ [[ਨਾਮੀਬੀਆ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ|ਨਾਮੀਬੀਆ]] ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਪਾਰੀ ਨਾਲ ਹਾਰ ਗਏ ਸਨ। ਇਸ ਪਿੱਛੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਡਰਾਅ ਖੇਡਿਆ ਅਤੇ ਆਇਰਲੈਂਡ ਹੱਥੋਂ ਮੈਚ ਹਾਰਿਆ। 2007 ਦੇ [[ਏਸੀਸੀ ਟਵੰਟੀ20 ਕੱਪ]] ਵਿੱਚ ਉਹ ਚੌਥੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਰਹੇ ਸਨ।<ref name="TL" /> [[2007-08 ਆਈਸੀਸੀ ਇੰਟਰਕੌਂਟੀਨੈਂਟਲ ਕੱਪ]] ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਬਹੁਤ ਖਰਾਬ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਪਣੇ 7 ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ 1 ਮੈਚ ਵਿੱਚ [[ਬਰਮੂਡਾ]] ਤੋਂ ਜਿੱਤ ਸਕੇ।<ref>[http://www.cricketeurope4.net/CRICKETEUROPE/DATABASE/2007/TOURNAMENTS/INTERCONTINENTAL/about.shtml 2007–08 ICC Intercontinental Cup] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20070620180456/http://www.cricketeurope4.net/CRICKETEUROPE/DATABASE/2007/TOURNAMENTS/INTERCONTINENTAL/about.shtml |date=June 20, 2007 }} at CricketEurope</ref> 2007 ਵਿੱਚ [[ਵਿੰਡਹੋਕ]] ਵਿੱਚ ਕਰਵਾਈ ਗਈ [[ਵਿਸ਼ਵ ਕ੍ਰਿਕਟ ਲੀਗ]] ਦੀ [[2007 ਆਈਸੀਸੀ ਵਿਸ਼ਵ ਕ੍ਰਿਕਟ ਲੀਗ ਡਿਵੀਜ਼ਨ 2|ਡਿਵੀਜ਼ਨ 2]] ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਠੀਕ ਰਿਹਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਓਮਾਨ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਕੀਤਾ ਸੀ।<ref name="WCL207">[http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Scorecards/131/131292.html Scorecard] of Oman v UAE, 1 December 2007 at CricketArchive</ref> ====2010 ਤੋਂ ਹੁਣ ਤੱਕ==== ਅਕਤੂਬਰ 2010 ਵਿੱਚ, ਬੋਰਡ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ [[ਕਬੀਰ ਖਾਨ (ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ)|ਕਬੀਰ ਖਾਨ]] ਨੂੰ ਟੀਮ ਦਾ ਕੋਚ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਕਬੀਰ ਖਾਨ ਨੂੰ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕੋਚ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਫਲਤਾ ਮਿਲੀ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਕੋਚਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਅਫ਼ਗਾਨ ਟੀਮ ਨੂੰ ਓਡੀਆਈ ਦਰਜਾ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਕਬੀਰ ਖਾਨ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸਦਾ ਟੀਚਾ ਯੂਏਈ ਦੀ ਟੀਮ ਨੂੰ [[2012 ਆਈਸੀਸੀ ਵਿਸ਼ਵ ਟਵੰਟੀ20]] ਲਈ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕਰਾਉਣਾ ਹੈ।<ref>{{cite web |url=http://www.cricinfo.com/other/content/story/479636.html |title=Kabir Khan to coach UAE |publisher=ESPN Cricinfo |date=2 October 2010 |accessdate=19 February 2015}}</ref> ਅਪਰੈਲ 2011 ਵਿੱਚ ਯੂਏਈ ਨੇ [[ਵਿਸ਼ਵ ਕ੍ਰਿਕਟ ਲੀਗ]] ਦੀ [[2011 ਆਈਸੀਸੀ ਵਿਸ਼ਵ ਕ੍ਰਿਕਟ ਲੀਗ ਡਿਵੀਜ਼ਨ 2|ਡਿਵੀਜ਼ਨ 2]] ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ ਵੀ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕੋਈ ਮੈਚ ਨਹੀਂ ਹਾਰੇ।<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/wcldiv2-2011/content/series/475041.html|title=ICC World Cricket League Division Two|website=Cricinfo|accessdate=8 September 2018}}</ref> 2011 ਜੂਨ-ਜੁਲਾਈ ਵਿੱਚ ਉਹ [[2011–13 ਆਈਸੀਸੀ ਇੰਟਰਕੌਂਟੀਨੈਂਟਲ ਕੱਪ]] ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਗੇੜ ਵਿੱਚ [[ਨੈਰੋਬੀ]] ਵਿਖੇ ਕੀਨੀਆ ਵਿਰੁੱਧ ਖੇਡੇ ਸਨ। ਮਗਰੋਂ ਦਸੰਬਰ ਵਿੱਚ ਯੂਏਈ ਨੇ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਕਰਵਾਏ ਗਏ [[2011 ਏਸੀਸੀ ਟਵੰਟੀ20 ਕੱਪ]] ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ।<ref>[http://www.asiancricket.org/index.php/tournaments/acc-twenty20-cup-2011 Asian Cricket, Accessed 14 May 2011]</ref> ਉਸ ਪਿੱਛੋਂ 2013 ਵਿੱਚ ਉਹ [[2013 ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਕੁਆਲੀਫਾਇਰ]] ਖੇਡਣ ਲਈ ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਗਏ ਜਿਹੜਾ ਕਿ 2009-13 ਵਿਸ਼ਵ ਕ੍ਰਿਕਟ ਲੀਗ ਦੀ ਆਖਰੀ ਪ੍ਰਤਿਯੋਗਿਤਾ ਸੀ।<ref>[http://www.cricketeurope4.net/WCL7/DATABASE/ABOUT/structure.shtml Cricket Europe, Accessed 14 May 2011] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20120921043421/http://www.cricketeurope4.net/WCL7/DATABASE/ABOUT/structure.shtml |date=September 21, 2012 }}</ref> ਯੂਏਈ ਦੀ ਟੀਮ [[2013 ਏਸੀਸੀ ਟਵੰਟੀ20 ਕੱਪ]] ਵਿੱਚ ਤੀਜੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਰਹੀ ਸੀ। ਨਵੰਬਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ [[2013 ਆਈਸੀਸੀ ਵਿਸ਼ਵ ਟਵੰਟੀ20 ਕੁਆਲੀਫਾਇਰ]] ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਚੌਥੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਰਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ [[2014 ਆਈਸੀਸੀ ਵਿਸ਼ਵ ਟਵੰਟੀ20]] ਲਈ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੁਆਟਰਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਨੀਦਰਲੈਂਡਸ ਨੂੰ 10 ਵਿਕਟਾਂ ਨਾਲ ਹਰਾਇਆ ਸੀ। ਯੂਏਈ ਨੇ [[2014 ਆਈਸੀਸੀ ਵਿਸ਼ਵ ਟਵੰਟੀ20]] ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ ਸੀ ਪਰ ਉਹ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਯੂਏਈ [[2014 ਏਸੀਸੀ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ]] ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਰਹੇ ਸਨ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਹ [[2014 ਏਸੀਸੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ]] ਲਈ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕਰ ਗਏ ਸਨ। ਉਹ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਹੋਏ 2015 ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਲਈ ਵੀ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕਰ ਗਏ ਸਨ। ਯੂਏਈ ਦੀ ਟੀਮ ਲਗਭਗ 20 ਸਾਲਾਂ ਪਿੱਛੋਂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਖੇਡੀ ਸੀ ਪਰ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦੀਆਂ ਦੂਜੀਆਂ ਟੀਮਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਟੀਮ ਬਹੁਤ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸੀ।<ref name="2015wcstandings">{{cite web |url=http://www.icc-cricket.com/cricket-world-cup/news/2015/features-and-specials/85785/zimbabwe-v-uae-preview-match-8-nelson |title=Zimbabwe v UAE Preview, Match 8, Nelson |date=18 February 2015 |publisher=ICC |accessdate=19 February 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150219053517/http://www.icc-cricket.com/cricket-world-cup/news/2015/features-and-specials/85785/zimbabwe-v-uae-preview-match-8-nelson |archive-date=2015-02-19 |dead-url=yes |df= }}</ref> [[2015 ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ]] ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨੈਲਸਨ, ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿਖੇ ਖੇਡੇ ਗਏ ਮੈਚ ਵਿੱਚ [[ਜ਼ਿੰਬਾਬਵੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ|ਜ਼ਿੰਬਾਬਵੇ]] ਵਿਰੁੱਧ ਆਪਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਓਡੀਆਈ ਸਕੋਰ ਬਣਾਇਆ।<ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/icc-cricket-world-cup-2015/content/story/834413.html |title=Williams, Ervine ruin UAE's spirited comeback |author=Monga, Sidharth |publisher=ESPN Cricinfo |date=19 February 2015 |accessdate=19 February 2015}}</ref> ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਕੋਈ ਮੈਚ ਨਾ ਜਿੱਤ ਸਕੇ ਅਤੇ [[2015 ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਪੂਲ ਬੀ|ਪੂਲ ਬੀ]] ਵਿੱਚੋਂ 6 ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ 6 ਹਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਉਹ ਆਖਰੀ ਸਥਾਨ ਤੇ ਰਹੇ ਅਤੇ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਗਏ।<ref>{{cite web| url= http://www.icc-cricket.com/cricket-world-cup/standings/| title= Standings / Cricket World Cup 2015 - ICC Cricket / Official Website| work= International Cricket Council| accessdate= 18 March 2015| archive-date= 2 ਦਸੰਬਰ 2016| archive-url= https://web.archive.org/web/20161202034635/http://www.icc-cricket.com/cricket-world-cup/standings| dead-url= yes}}</ref> {{Single-innings cricket match | date = 22 ਮਾਰਚ 2018 | time = 09:30 | daynight = | team1 = {{cr-rt|UAE}} | team2 = {{cr|ZIM}} | score1 = 235/7 (47.5 ਓਵਰ) | runs1 = [[ਰਮੀਜ਼ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦ]] 59 (61) | wickets1 = [[ਸਿਕੰਦਰ ਰਜ਼ਾ]] 3/41 (10 ਓਵਰ) | score2 = 226/7 (40 ਓਵਰ) | runs2 = [[ਸ਼ੌਨ ਵਿਲੀਅਮਜ਼ (ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ)|ਸ਼ੌਨ ਵਿਲੀਅਮਜ਼]] 80 (80) | wickets2 = [[ਮੁਹੰਮਦ ਨਾਵੀਦ]] 3/40 (8 ਓਵਰ) | result = ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਤਾ 3 ਦੌੜਾਂ ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ ([[ਡਕਵਰਥ-ਲੂਇਸ-ਸਟਰਨ ਵਿਧੀ|ਡੀਐਲਐਸ]]) | report = [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133029.html ਸਕੋਰਕਾਰਡ] | venue = [[ਹਰਾਰੇ ਸਪੋਰਟਸ ਕਲੱਬ]], [[ਹਰਾਰੇ]] | umpires = [[ਗ੍ਰੈਗਰੀ ਬਰੈੱਥਵੇਟ]] (ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼) ਅਤੇ [[ਅਹਿਸਾਨ ਰਜ਼ਾ]] (ਪਾਕਿਸਤਾਨ) | motm = [[ਮੁਹੰਮਦ ਨਾਵੀਦ]] (ਯੂਏਈ) | toss = ਜ਼ਿੰਬਾਬਵੇ ਨੇ ਟਾੱਸ ਜਿੱਤੀ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। | rain = ਚਲਦੇ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਮੀਂਹ ਪੈਣ ਕਾਰਨ ਜ਼ਿੰਬਾਬਵੇ ਨੂੰ 40 ਓਵਰਾਂ ਵਿੱਚ 230 ਦੌੜਾਂ ਦਾ ਟੀਚਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। | notes = [[ਸ਼ਾਇਮਾਨ ਅਨਵਰ]] ਓਡੀਆਈ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ 1000 ਦੌੜਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਯੂਏਈ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਬਣਿਆ।<ref name="UAE-Zim">{{Cite web |url=https://www.crictracker.com/icc-world-cup-qualifiers-2018-zimbabwe-vs-uae-statistical-highlights/ |title=ICC World Cup Qualifiers, 2018: Zimbabwe vs UAE – Statistical Highlights |accessdate=22 March 2018 |work=CricTracker}}</ref> *''ਇਹ ਯੂਏਈ ਦੀ ਆਈਸੀਸੀ ਦੇ ਪੂਰਨ ਮੈਂਬਰ ਵਿਰੱਧ ਪਹਿਲੀ ਓਡੀਆਈ ਜਿੱਤ ਸੀ।<ref name="UAE-Zim"/> }} ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮਾਂ]] 2wgklyf6knj60puea2fzimkudn8nig4 0 133244 841803 743380 2026-06-30T19:32:27Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 841803 wikitext text/x-wiki {{ਜਾਣਕਾਰੀਡੱਬਾ ਲਿਖਾਰੀ|name=ਡੇਵਿਡ ਬੁਰਲਿਉਕ|alma_mater=|website=|signature_alt=|signature=|awards=|relatives=|children=|partner=|spouse=|notableworks=|movement=[[ਰੂਸੀ ਭਵਿੱਖਵਾਦ]]|genre=|education=|image=David Burliuk 1914.jpg|citizenship=|ethnicity=|nationality=[[ਰੂਸੀ ਲੋਕ|ਰੂਸੀ]]|occupation=|death_place=[[ਲਾਂਗ ਆਇਲੈਂਡ]], [[ਨਿਊ ਯਾਰਕ]]|death_date={{death date and age|1967|1|15|1882|7|21|df=y}}|birth_place=ਰਿਆਬੁਸਕੀ, [[ਰੂਸੀ ਸਾਮਰਾਜ]]|birth_date=21 ਜੁਲਾਈ 1882|birth_name=ਡੇਵਿਡ ਡੇਵਿਡੋਵਿਚ ਬੁਰਲਿਉਕ|caption=1914 ਵਿੱਚ 32 ਸਾਲਾ ਡੇਵਿਡ ਬੁਰਲਿਉਕ|alt=|imagesize=190px}} '''ਡੇਵਿਡ ਡੇਵਿਡੋਵਿਚ ਬੁਰਲਿਉਕ''' <small>(ਰੂਸੀ ਅਤੇ ਯੂਕਰੇਨੀ:</small> Давид Давидович Бурлюк; 21 ਜੁਲਾਈ 1882 - 15 ਜਨਵਰੀ 1967) ਇੱਕ [[ਰੂਸ|ਰੂਸੀ]] ਕਵੀ, ਕਲਾਕਾਰ, ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਅਤੇ [[ਭਵਿੱਖਵਾਦ]], [[ਨੀਓ-ਪ੍ਰੀਮੀਟਿਵਵਾਦੀ|ਨਵ-ਆਦਿਵਾਦ]] ਅਤੇ [[ਰਸ਼ੀਅਨ ਭਵਿੱਖ|ਰੂਸੀ ਭਵਿੱਖਵਾਦ]] ਅੰਦੋਲਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਕਿਤਾਬ ਵਿਆਖਿਆਕਾਰ ਸੀ। ਬੁਰਲਿਉਕ ਨੂੰ ਅਕਸਰ "ਰੂਸੀ ਭਵਿੱਖਵਾਦ ਦਾ ਪਿਤਾ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। == ਜੀਵਨੀ == === ਆਰੰਭਕ ਜੀਵਨ === ਡੇਵਿਡ ਬੁਰਲਿਉਕ ਦਾ ਜਨਮ 1882 ਨੂੰ [[ਰੂਸੀ ਸਲਤਨਤ|ਰੂਸੀ ਸਾਮਰਾਜ]] ਦੇ ਖਾਰਕੋਵ ਗਵਰਨਰੇਟ ਵਿਖੇ ਰਿਆਬੁਸ਼ਕੀ (ਹੁਣ ਲੇਬੇਦਿਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਸੁਮੀ ਓਬਲਾਸਟ ਵਿੱਚ) ਦੇ ਨੇੜੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸੇਮਿਰੋਤੀਵਕਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ, ਲੂਡਮੀਲਾ ਮਿਖਨੇਵਿਚ, ਨਸਲੀ ਬੇਲਾਰੂਸ ਦੀ ਵੰਸ਼ਜ ਸੀ।<ref name="new">Pg. 77, ''Nabokov and his fiction: new perspectives'' By Julian W. Connolly</ref> === ਸਿੱਖਿਆ, ਕੈਰੀਅਰ === [[ਤਸਵੀਰ:Poshechina_obshestvennomu_vkusu.jpg|right|thumb|287x287px| ਬੁਰਲੁਕ (ਸੱਜੇ ਤੋਂ ਦੂਜਾ)]] [[ਤਸਵੀਰ:David_Burliuk_Futurist_1910s.jpg|left|thumb|241x241px| ਬੁਰਲਿਉਕ 1910 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ]] 1898 ਤੋਂ 1904 ਤੱਕ ਉਸ ਨੇ ਕਜ਼ਾਨ ਅਤੇ ਓਡੇਸਾ ਆਰਟ ਸਕੂਲਾਂ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ [[ਮਿਊਨਿਖ਼]] ਵਿੱਚ ਰਾਇਲ ਅਕੈਡਮੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੇ ਉਤਸ਼ਾਹੀ, ਬਾਹਰੀ ਚਰਿੱਤਰ ਦੀ ਪਛਾਣ ਮਿਊਨਿਖ਼ ਅਕਾਦਮੀ ਦੇ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਐਂਟਨ ਅਜ਼ਬੇ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜਿਸ ਨੇ ਬੁਰਲਿਉਕ ਨੂੰ "ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਜੰਗਲੀ ਸਟੈਪ ਘੋੜਾ" ਕਿਹਾ।<ref>[http://ukrainianmuseum.org/burliuk/?q=node/1 'About David Burliuk'] — biography from the ''Futurism and After: David Burliuk, 1882–1967'' exhibition</ref> 1907 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਰੂਸੀ ਕਲਾ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਬਣਾਇਆ; ਉਸਨੇ ਮਿਖਾਇਲ ਲਾਰਿਓਨੋਵ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਦੋਸਤੀ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਕਾਲੀ ਕਲਾ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। <ref name=":0">{{Cite book|title=The Russian Experiment in Art: 1863-1922|year=1971|url=https://archive.org/details/russianexperimen00gray_1|last=Gray|first=Camilla|publisher=Thames & Hudson|pages=[https://archive.org/details/russianexperimen00gray_1/page/111 111]–31}}</ref> 1908 ਵਿੱਚ ਗਰੁੱਪ ਨਾਲ ਇੱਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ <nowiki><i id="mwLg">ਜ਼ਵੇਨੋ</i></nowiki> ( "ਲਿੰਕ") ਵਿੱਚ [[ਕੀਵ]] ਇਕੱਠੇ ਡੇਵਿਡਵਲਾਦੀਮੀਰ ਬਰਾਨੋਫ਼-ਰੋਸਸਿਨੇ , ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਬੋਗੋਮਾਜ਼ੋਵ , ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ ਵੋਲੋਦੀਮੀਰ (ਵਲਾਦੀਮੀਰ) ਬੁਰਲਿਉਕ ਅਤੇ ਅਲੇਕਸੈਂਦਰ ਏਕਸਤਰ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਫਲਾਪ ਸਾਬਿਤ ਹੋਈ ਸੀ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸਾਰੇ ਅਣਜਾਣ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਸਨ। ਬੁਰਲਿਉਕਸ ਅਤੇ ਲਾਰੀਓਨੋਵ ਚੈਰਨੀਕਾ ਵਿੱਚ ਉਪਰੋਕਤ ਭਰਾਵਾਂ ਦੇ ਘਰ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋਏ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੇਲੀਆ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਠਹਿਰਨ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਵਧੇਰੇ ਅਵਰਾਂਤ-ਗਾਰਡੇ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਸੇ ਪਤਝੜ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਏਕਸਟਰ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਜੋ ਕਿ ਗਲੀ ਵਿੱਚ ਲਗਾਈ ਗਈ ਸੀ; ਇਹ ਇੱਕ ਸਫਲਤਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਮਾਸਕੋ ਜਾਣ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਪੈਸੇ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। == ਵਿਰਾਸਤ == ਰੂਸੀ ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ, ਬੁਰਲਿਉਕ ਨੂੰ ਇੱਕ ਟ੍ਰੇਲਬਲੇਜ਼ਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 1990 ਵਿੱਚ, ਰਸ਼ੀਅਨ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ ਫਿਊਚਰਿਸਟ ਪੋਇਟਰੀ ਨੇ ਡੇਵਿਡ ਬੁਰਲਿਉਕ ਪੁਰਸਕਾਰ (ਓਟਮੇਟੀਨਾ) ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਪ੍ਰਯੋਗਾਤਮਕ ਕਵਿਤਾ ਲਈ ਕੀਤੀ ਸੀ। <ref>[http://avantgarde.narod.ru/otmetina.htm David Burliuk Prize Homepage]</ref> == ਗੈਲਰੀ == <gallery> ਤਸਵੀਰ:Benedict Livshits by David Burlyuk engraving 1911.jpg|''[[Benedikt Livshits|ਬੈਨੇਡਿਕਟ ਲਿਵਸ਼ੀਟਸ]]'' (1911) ਤਸਵੀਰ:David Burliuk Cossack Mamay.jpg|''ਮੇਰਾ ਕੋਸੈਕ ਪੂਰਵਜ'' (1912) ਤਸਵੀਰ:V.Burlyk by D.Burlyuk (1913, from Trebnik troikh).jpg|''ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਬੁਰਲੀਯੂਕ'' (1913) ਤਸਵੀਰ:Dokhlaia Luna (1913) 112.jpg|''ਡੋਕਲਾਇਆ ਲੂਣਾ'' (1913) ਤੋਂ 2-ਪੇਜ ਫੈਲਿਆ ਤਸਵੀਰ:D d burliuk prikhod vesny i leta 1914.jpg| ''ਬਸੰਤ'' (1914) ਤਸਵੀਰ:David Burliuk Dokhlaya Luna 1914.jpg|''ਦੋਖਲਾਇਆ ਲੂਣਾ'' (1914) ਤਸਵੀਰ:V. Kamenskiy by D. Burluk (1917).jpg|''[[Vasily Kamensky|ਵਸੀਲੀ ਕਾਮੇਂਸਕੀ ਦਾ]] ਪੋਰਟਰੇਟ'' (1917) </gallery> == ਇਤਿਹਾਸ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ == * 1912: co-author of the Russian Futurist manifesto ''A Slap in the Face of Public Taste''. * 1915: ''The Support of the Muses in Spring'' == ਹਵਾਲੇ == {{ਹਵਾਲੇ|2}} == ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ == * [http://www.ukrainianmuseum.org/burliuk/ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ''ਭਵਿੱਖ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ: ਡੇਵਿਡ ਬੁਰਲਿ'' ukਕ, 1882-1967 ਨਿ New ਯਾਰਕ, ਯੂਐਸਏ ਦਾ ਯੂਕ੍ਰੇਨੀ ਮਿ Museਜ਼ੀਅਮ.] [http://www.ukrainianmuseum.org/burliuk/ ਅਕਤੂਬਰ 31, 2008 - 26 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2009] * [http://en.uartlib.org/books/david-burliuk-russian-art-in-america/ ਡੇਵਿਡ ਬੁਰਲਿukਕ.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200921170854/http://en.uartlib.org/books/david-burliuk-russian-art-in-america/ |date=2020-09-21 }} [http://en.uartlib.org/books/david-burliuk-russian-art-in-america/ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚ ਰਸ਼ੀਅਨ ਆਰਟ.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200921170854/http://en.uartlib.org/books/david-burliuk-russian-art-in-america/ |date=2020-09-21 }} [http://en.uartlib.org/books/david-burliuk-russian-art-in-america/ ਨਿ New ਯਾਰਕ, 1928.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200921170854/http://en.uartlib.org/books/david-burliuk-russian-art-in-america/ |date=2020-09-21 }} * [http://www.ukrainianmuseum.org/ex_061105crossroads.html ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ''ਲਾਂਘੇ: ਯੂਕ੍ਰੇਨ ਵਿਚ ਆਧੁਨਿਕਤਾ, 1910-1930'', (2006-2007) ਨਿ New ਯਾਰਕ, ਯੂਐਸਏ ਦਾ ਯੂਕ੍ਰੇਨੀ ਮਿ Museਜ਼ੀਅਮ.] * [https://web.archive.org/web/20070930031538/http://www.ukrweekly.com/Archive/2001/290124.shtml ਅਤੀਤ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ: ਡੇਵਿਡ ਬੁਰਲਿukਕ, ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚ ਯੂਕ੍ਰੇਨੀ ਫਿutਚਰਿਜ਼ਮ ਦੇ ਪਿਤਾ] * [http://www.figureworks.com/20thcentury/burliuk.html ਫਿਗਰਵਰਕ / 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਕੰਮ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191116171018/http://www.figureworks.com/20thcentury/burliuk.html |date=2019-11-16 }} www.figureworks.com 'ਤੇ * [http://www.albany.edu/offcourse/issue41/cigale_translations2.html#burlyuk 4 ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਨੁਵਾਦ, 1910-1915] * [https://web.archive.org/web/20131212103645/http://www.em-review.com/issues/2012/%28em%29_issue_1_F2012.pdf ਚਾਰ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਨੁਵਾਦ, 109-112 ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ] * [http://nationaltranslationmonth.tumblr.com/post/76356120439/david-burlyuk-translated-from-the-russian-by-alex 5 ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਨੁਵਾਦ, 1910-1916] * [http://uartlib.org/en/david-burliuk-biographical-sketch/ ਡੇਵਿਡ ਬੁਰਲਿukਕ: ਬਾਇਓਗ੍ਰਾਫੀਕਲ ਸਕੈੱਚ]{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=April 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1967]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਕਰੇਨੀ ਕਲਾਕਾਰ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1882]] 297ry101spaclifqxms8frk9pscx21l 3 170251 841801 687896 2026-06-30T12:38:11Z Cabayi 27315 Cabayi ਨੇ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Kix2902]] ਵਰਕੇ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਮੋੜ ਛੱਡੇ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Renamed user 111f728c74020746872f917e12db04e4]] 'ਤੇ ਥਾਂ-ਬਦਲੀ ਕੀਤੀ ਏ: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Kix2902|Kix2902]]" to "[[Special:CentralAuth/Renamed user 111f728c74020746872f917e12db04e4|Renamed user 111f728c74020746872f917e12db04e4]]" 687896 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|realName=|name=Kix2902}} -- [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:New user message|New user message]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:New user message|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 16:20, 3 ਜੂਨ 2023 (UTC) op3nxmslonv5omvotx5s52n6q7xo8bu 0 204742 841810 2026-06-30T22:21:50Z Animedudeeditor 60867 "[[:en:Special:Redirect/revision/1360362005|Mall of Lahore]]" ਸਫ਼ੇ ਦਾ ਤਰਜਮਾ ਕਰਕੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ 841810 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>  [[ਲਹੌਰ|ਲਾਹੌਰ]] ਦਾ ਮਾਲ ('''Mall of Lahore''' ) ਇੱਕ ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਮਾਲ ਹੈ, ਜੋ ਲਾਹੌਰ, [[ਪੰਜਾਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ|ਪੰਜਾਬ]], [[ਪਾਕਿਸਤਾਨ]] ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।<ref name="DailyTimes">{{Cite web |last=Saira Agha |date=16 December 2017 |title=The rising trend of the mall culture in Pakistan - top seven malls of Lahore |url=https://dailytimes.com.pk/160235/rising-trend-mall-culture-pakistan-top-seven-malls-lahore/ |access-date=29 January 2018 |publisher=Daily Times (newspaper)}}</ref><ref>{{Cite web |title=Mall of Lahore at Park Lane Tower of Bahria Town, Lahore |url=http://www.btplt.com/shopping.html |access-date=29 January 2018 |publisher=}}</ref><ref>{{Cite web |title=Mall of Lahore, Cantonment |url=http://www.lahore360.com/post/16/mall-of-lahore-cantt-lahore.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120306021952/http://www.lahore360.com/post/16/mall-of-lahore-cantt-lahore.html |archive-date=6 March 2012 |access-date=29 January 2018 |publisher=lahore360.com website}}</ref><ref>{{Cite web |title=About Mall of Lahore |url=http://www.malloflahore.pk/index.php?option=com_content&view=section&layout=blog&id=6&Itemid=9 |access-date=29 January 2018 |publisher=}}</ref><ref>{{Cite web |date=31 December 2011 |title=Winter festival at the Mall of Lahore |url=http://www.pakistantoday.com.pk/2011/12/winter-festival-at-the-mall-of-lahore/ |access-date=29 January 2018 |publisher=Pakistan Today (newspaper)}}</ref> 650, 000 ਵਰਗ ਫੁੱਟ (60,000 ਵਰਗ ਮੀਟਰ) ਦੇ ਖੇਤਰ ਅਤੇ 70 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਟੋਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਇਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਮਾਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਮਾਲ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਬਹਿਰੀਆ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਮਾਲ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਲੀ ਅਹਿਮਦ ਰਿਆਜ਼ ਮਲਿਕ ਹੈ।<ref>{{Cite web |title=About Mall of Lahore |url=http://www.malloflahore.pk/index.php?option=com_content&view=section&layout=blog&id=6&Itemid=9 |access-date=2021-02-09 |website=www.malloflahore.pk}}</ref> [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ]] 6cfga121dfnef0v3byvkm80jhymv1h4 841811 841810 2026-06-30T22:29:25Z Animedudeeditor 60867 841811 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>  [[ਲਹੌਰ|ਲਾਹੌਰ]] ਦਾ ਮਾਲ ('''Mall of Lahore''' ) ਇੱਕ ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਮਾਲ ਹੈ, ਜੋ ਲਾਹੌਰ, [[ਪੰਜਾਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ|ਪੰਜਾਬ]], [[ਪਾਕਿਸਤਾਨ]] ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।<ref name="DailyTimes">{{Cite web |last=Saira Agha |date=16 December 2017 |title=The rising trend of the mall culture in Pakistan - top seven malls of Lahore |url=https://dailytimes.com.pk/160235/rising-trend-mall-culture-pakistan-top-seven-malls-lahore/ |access-date=29 January 2018 |publisher=Daily Times (newspaper)}}</ref><ref>{{Cite web |title=Mall of Lahore at Park Lane Tower of Bahria Town, Lahore |url=http://www.btplt.com/shopping.html |access-date=29 January 2018 |publisher=}}</ref><ref>{{Cite web |title=Mall of Lahore, Cantonment |url=http://www.lahore360.com/post/16/mall-of-lahore-cantt-lahore.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120306021952/http://www.lahore360.com/post/16/mall-of-lahore-cantt-lahore.html |archive-date=6 March 2012 |access-date=29 January 2018 |publisher=lahore360.com website}}</ref><ref>{{Cite web |title=About Mall of Lahore |url=http://www.malloflahore.pk/index.php?option=com_content&view=section&layout=blog&id=6&Itemid=9 |access-date=29 January 2018 |publisher=}}</ref><ref>{{Cite web |date=31 December 2011 |title=Winter festival at the Mall of Lahore |url=http://www.pakistantoday.com.pk/2011/12/winter-festival-at-the-mall-of-lahore/ |access-date=29 January 2018 |publisher=Pakistan Today (newspaper)}}</ref> 650,000 ਵਰਗ ਫੁੱਟ (60,000 ਵਰਗ ਮੀਟਰ) ਦੇ ਖੇਤਰਫਲ ਅਤੇ 70 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਟੋਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਇਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਮਾਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸ ਮਾਲ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਬਹਿਰੀਆ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਮਾਲ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਲੀ ਅਹਿਮਦ ਰਿਆਜ਼ ਮਲਿਕ ਹਨ।<ref>{{Cite web |title=About Mall of Lahore |url=http://www.malloflahore.pk/index.php?option=com_content&view=section&layout=blog&id=6&Itemid=9 |access-date=2021-02-09 |website=www.malloflahore.pk}}</ref> [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ]] 4piqeq766xqlfhfgoiv4ty1yqbox2r2 14 204743 841816 2026-07-01T08:50:34Z ~2026-37603-30 60904 "= ਆਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਏ, ਵਿਦਵਾਨ ਕਥਾਵਾਚਕ ਅਤੇ ਸਰਵ-ਧਰਮ ਸੰਮੇਲਨਾਂ ਦੇ ਜੇਤੂ = = ਪੰਡਤ ਗਿਆਨੀ ਮੰਗਲ ਸਿੰਘ ਜੀ “ਵੇਦਾਂਤੀ” = == (ਗੋਲਡ ਮੈਡਲਿਸਟ) == ---- = 1. ਜਨਮ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ = '''ਜਨਮ:''' 16 ਫਰਵਰੀ 1916 ਈ. (ਬੁੱਧਵਾਰ) ਲਾਹੌਰ, ਪੰਜ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 841816 wikitext text/x-wiki = ਆਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਏ, ਵਿਦਵਾਨ ਕਥਾਵਾਚਕ ਅਤੇ ਸਰਵ-ਧਰਮ ਸੰਮੇਲਨਾਂ ਦੇ ਜੇਤੂ = = ਪੰਡਤ ਗਿਆਨੀ ਮੰਗਲ ਸਿੰਘ ਜੀ “ਵੇਦਾਂਤੀ” = == (ਗੋਲਡ ਮੈਡਲਿਸਟ) == ---- = 1. ਜਨਮ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ = '''ਜਨਮ:''' 16 ਫਰਵਰੀ 1916 ਈ. (ਬੁੱਧਵਾਰ) ਲਾਹੌਰ, ਪੰਜਾਬ (ਮੌਜੂਦਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ) '''ਪਿਤਾ:''' ਸਰਦਾਰ ਗੁਲਾਬ ਸਿੰਘ '''ਮਾਤਾ:''' ਬੀਬੀ ਬਿਸ਼ਨ ਕੌਰ ---- = 2. ਸਿੱਖਿਆ = ਪੰਡਤ ਗਿਆਨੀ ਮੰਗਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁੱਢਲੀ ਅਤੇ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ '''ਡੀ.ਏ.ਵੀ. ਕਾਲਜ, ਲਾਹੌਰ''' ਤੋਂ ਸੰਨ 1936 ਵਿੱਚ '''ਬੀ.ਏ.''' ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ---- = 3. ਫੌਜੀ ਸੇਵਾ = ਸੰਨ 1939 ਵਿੱਚ ਉਹ '''ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ''' ਵਿੱਚ '''ਸੈਕੰਡ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ (Commissioned Officer)''' ਵਜੋਂ ਭਰਤੀ ਹੋਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੇ ਸਮੇਂ ਫੌਜੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ ਅਤੇ ਸੰਨ 1944–45 ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਫੌਜੀ ਸੇਵਾ ਤੋਂ ਅਵਕਾਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ---- = 4. ਦੇਸ਼-ਵੰਡ ਅਤੇ ਪੁਨਰਵਸੇਬਾ = ਸੰਨ 1947 ਦੀ ਦੇਸ਼-ਵੰਡ ਦੀ ਤਰਾਸਦੀ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਆ ਗਏ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਮਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ '''ਦਿੱਲੀ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਕੈਂਪ''' ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਇਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਉਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਬਾਦ ਹੋਏ ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ '''ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮਹਿੰਦਰਗੜ੍ਹ''' ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਇਆ। ---- = 5. ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਜੀਵਨ = ਸੰਨ 1953 ਵਿੱਚ, 40 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ '''ਬੀਬੀ ਸ਼ਰਨਜੀਤ ਕੌਰ''' ਨਾਲ ਆਨੰਦ ਕਾਰਜ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਦੰਪਤੀ ਨੂੰ: * 5 ਪੁੱਤਰ * 4 ਪੁੱਤਰੀਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੋਈ। ---- = 6. ਭਾਸ਼ਾਈ ਵਿਦਵਤਾ = ਪੰਡਤ ਗਿਆਨੀ ਮੰਗਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ਅੱਠ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨ ਸਨ: # ਪੰਜਾਬੀ # ਹਿੰਦੀ # ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ # ਬ੍ਰਜ # ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ # ਉਰਦੂ # ਅਰਬੀ # ਫ਼ਾਰਸੀ ---- = 7. ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਧਿਐਨ = ਉਹ ਸਿੱਖ ਧਰਮ, ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਉੱਚ ਕੋਟੀ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਿੰਦੂ, ਇਸਲਾਮੀ ਅਤੇ ਇਸਾਈ ਧਾਰਮਿਕ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਵੀ ਡੂੰਘਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ: === ਭਾਰਤੀ ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥ === # ਚਾਰ ਵੇਦ # ਛੇ ਸ਼ਾਸਤਰ # ਅਠਾਰਾਂ ਪੁਰਾਣ # ਸਤਾਈ ਸਮ੍ਰਿਤੀਆਂ # ਇੱਕ ਸੌ ਅੱਠ ਉਪਨਿਸ਼ਦ # ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ # ਰਾਮਾਇਣ # ਮਹਾਭਾਰਤ === ਸਾਮੀ (ਪੱਛਮੀ) ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥ === # ਕੁਰਆਨ ਸ਼ਰੀਫ਼ # ਹੋਲੀ ਬਾਈਬਲ (Old Testament ਅਤੇ New Testament) ---- = 8. ਕਥਾ-ਕੀਰਤਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਸੇਵਾਵਾਂ = ਪੰਡਤ ਗਿਆਨੀ ਮੰਗਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਨੇਕਾਂ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਥਾ ਅਤੇ ਕੀਰਤਨ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ-ਪ੍ਰਸਾਰ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲਗਭਗ '''22 ਦੇਸ਼ਾਂ''' ਦੀਆਂ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਕੀਤੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ: * ਥਾਈਲੈਂਡ * ਬਰਮਾ (ਮਿਆਂਮਾਰ) * ਮਲੇਸ਼ੀਆ (ਤਿੰਨ ਵਾਰ) * ਸਿੰਗਾਪੁਰ * ਨੇਪਾਲ * ਰੂਸ * ਦੁਬਈ * ਮਸਕਟ * ਇੰਗਲੈਂਡ (ਸੱਤ ਵਾਰ) * ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ * ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ * ਕੈਨੇਡਾ ਆਦਿ ਦੇਸ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ---- = 9. ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਉਪਲਬਧੀਆਂ = == ਕਵਰਧਾ (ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ) == 1988 ਵਿੱਚ ਕਵਰਧਾ ਦੀ ਮਹਾਰਾਣੀ '''ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਚੰਦਰਪ੍ਰਭਾ ਦੇਵੀ''' ਵੱਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ। == ਬੁਰਹਾਨਪੁਰ (ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼) == ਲਗਭਗ 25 ਸਾਲ ਤੱਕ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪੁਰਬ ਮੌਕੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਲਈ ਸੱਦੇ ਜਾਂਦੇ ਰਹੇ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋਏ। == ਰਤਲਾਮ (ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼) == ਕੌਮੀ ਏਕਤਾ ਕਮੇਟੀ ਅਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਵੱਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ। == ਕਲਕੱਤਾ == === (ਕ) ਗੁਰਬਾਣੀ ਕਥਾ === 1985 ਵਿੱਚ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਪੰਜ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗੁਰਬਾਣੀ ਕਥਾ ਦੀ ਸੇਵਾ। === (ਖ) ਸਰਵ-ਧਰਮ ਸੰਮੇਲਨ === ਛੇ ਸਰਵ-ਧਰਮ ਸੰਮੇਲਨਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। === (ਗ) ਮਦਰ ਟੇਰੇਸਾ ਵੱਲੋਂ ਸਨਮਾਨ === 1985 ਵਿੱਚ ਸਰਵ-ਧਰਮ ਸੰਮੇਲਨ ਦੌਰਾਨ '''ਮਦਰ ਟੇਰੇਸਾ''' ਵੱਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ। == ਰਾਂਚੀ == 1989 ਵਿੱਚ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ, ਰਵਿਦਾਸ ਸੇਵਾ ਸਮਿਤੀ ਅਤੇ ਤਤਕਾਲੀਨ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਵੱਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ। == ਬੁਲੰਦਸ਼ਹਿਰ == 1991 ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਦੇ ਸ਼ਹੀਦੀ ਦਿਵਸ ਮੌਕੇ ਕਥਾ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ ਸਨਮਾਨਿਤ। == ਟਾਟਾਨਗਰ (ਜਮਸ਼ੇਦਪੁਰ) == 1992 ਵਿੱਚ ਕਈ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ ’ਤੇ '''ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ''' ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ। == ਬੀ.ਬੀ.ਸੀ. ਲੰਡਨ == 1995 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ’ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਲਗਭਗ 20 ਮਿੰਟ ਦਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ---- = 10. ਆਖ਼ਰੀ ਸਾਲ = ਸੰਨ 2011 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਮਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਸੱਟਾਂ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣ ਲੱਗੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਸੋਟੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਵਾਕਰ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਤੁਰਦੇ ਰਹੇ। ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ’ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਅੰਤਿਮ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੇਠੇ ਪੁੱਤਰ '''ਗਿਆਨੀ ਲਖਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਵੇਦਾਂਤੀ''' ਅਤੇ ਪੁੱਤਰਵਧੂ '''ਕੁਲਵੀਰ ਕੌਰ''' ਨੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰ ਅਤੇ ਸਮਰਪਿਤ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। 2013 ਅਤੇ 2016 ਵਿੱਚ ਕੈਥੇਟਰ ਬਦਲਣ ਦੌਰਾਨ ਆਈਆਂ ਗੰਭੀਰ ਸਿਹਤ-ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਕਾਰਨ ਉਹ ਰਾਏਪੁਰ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਲਾਜ ਅਧੀਨ ਰਹੇ। ---- = 11. ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ = = ਪੰਡਤ ਗਿਆਨੀ ਮੰਗਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ਵੇਦਾਂਤੀ ਦਾ ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ '''22 ਅਕਤੂਬਰ 2017''' ਨੂੰ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮਹਾਸਮੁੰਦ ਅਧੀਨ '''ਝਲਪ''' ਵਿਖੇ 102 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। = ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧਰਮਪਤਨੀ ਬੀਬੀ ਸ਼ਰਨਜੀਤ ਕੌਰ ਜੀ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੰਨ 2013 ਵਿੱਚ ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਏ ਸਨ। bqtoh59x2jfzsdjl8halhp6r3k3ch6a 3 204744 841817 2026-07-01T08:53:09Z New user message 10694 Adding [[Template:Welcome|welcome message]] to new user's talk page 841817 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|realName=|name=ਲਖਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਵੇਦਾਂਤੀ}} -- [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:New user message|New user message]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:New user message|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 08:53, 1 ਜੁਲਾਈ 2026 (UTC) 52xdljoov8j804283n3eqa74zlstl9z