ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ pawiki https://pa.wikipedia.org/wiki/%E0%A8%AE%E0%A9%81%E0%A9%B1%E0%A8%96_%E0%A8%B8%E0%A8%AB%E0%A8%BC%E0%A8%BE MediaWiki 1.47.0-wmf.10 first-letter ਮੀਡੀਆ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਤਸਵੀਰ ਤਸਵੀਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਫਰਮਾ ਫਰਮਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮਦਦ ਮਦਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਫਾਟਕ ਫਾਟਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ TimedText TimedText talk ਮੌਡਿਊਲ ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ Event Event talk Topic ਫਰਮਾ:Blockquote 10 12950 842509 681554 2026-07-12T07:25:52Z ~2026-39397-85 61085 /* */ 842509 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Template:Blockquote/styles.css" /><!-- --><blockquote class="templatequote {{{class|}}}" {{#if:{{{style|}}}|style="{{{style}}}"}}>{{{text|{{{content|{{{quotetext|{{{quote|{{{1|<includeonly>{{Errol|Error: No text given for quotation (or equals sign used in the actual argument to an unnamed parameter)}}{{main other|[[Category:Pages incorrectly using the quote template]]}}</includeonly><noinclude>{{lorem ipsum}}</noinclude>}}}}}}}}}}}}}}}{{#if:{{{sign|}}}{{{cite|}}}{{{author|}}}{{{by|}}}{{{personquoted|}}}{{{source|}}}{{{ts|}}}{{{title|}}}{{{publication|}}}{{{quotesource|}}}{{{char|}}}{{{character|}}}{{{2|}}}{{{3|}}}{{{4|}}}{{{5|}}}|{{#if:{{{multiline|}}}|<nowiki />}} <div class="templatequotecite">—&thinsp;<cite>{{#if:{{{char|{{{character|{{{5|}}}}}}}}}|{{{char|{{{character|{{{5|}}}}}}}}}, in&#32;}}{{Comma separated entries | {{if empty|{{{sign|}}}|{{{cite|}}}|{{{author|}}}|{{{by|}}}|{{{personquoted|}}}|{{{2|}}}}} | {{if empty|{{{title|}}}|{{{publication|}}}|{{{ts|}}}|{{{quotesource|}}}|{{{3|}}}}} | {{if empty|{{{source|}}}|{{{4|}}}}} }}</cite></div> }}</blockquote>{{#if:{{{id|}}}{{{diff|}}}{{{4|}}}{{{5|}}}|{{main other|[[Category:Pages incorrectly using the Blockquote template]]}}}}{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Pages using Blockquote template with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview=Page using [[Template:Blockquote]] with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=y| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | author | by | char | character | cite | class | content | diff | id | multiline | personquoted | publication | quote | quotesource | quotetext | sign | source | style | text | title | ts }}<noinclude> {{documentation}}<!-- Add categories to the /doc subpage, not here! --> </noinclude> a9ho5c0wduxgracipk5kgsd21816ven ਵਿਰਾਟ ਕੋਹਲੀ 0 17108 842480 828832 2026-07-11T17:27:33Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 842480 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = ਵਿਰਾਟ ਕੋਹਲੀ | image = Virat Kohli in PMO New Delhi.jpg | caption = 2024 ਵਿੱਚ ਕੋਹਲੀ | birth_date = {{Birth date and age|1988|11|5|df=yes}} | birth_place = [[ਦਿੱਲੀ]], [[ਭਾਰਤ]] | family<!--SPOUSE IS AN UNRECOGNIZED PARAMETER. DON'T CHANGE THIS, AND DO NOT ADD WIFE'S NAME OR DETAILS AS A RELATION--> ={{marriage|[[ਅਨੁਸ਼ਕਾ ਸ਼ਰਮਾ]] | 11 December 2017}} | height = 5 ft 9 in<ref>{{Cite news |date=8 January 2022 |title=See Who Is The Tallest Player In The Indian Team |language=en |work=Cricket Addictor |url=https://cricketaddictor.com/cricket/see-tallest-player-indian-team/ |url-status=live |access-date=7 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210513160455/https://cricketaddictor.com/cricket/see-tallest-player-indian-team/ |archive-date=13 May 2021}}</ref> | batting = ਸੱਜਾ ਹੱਥ | bowling = ਸੱਜੀ-ਬਾਂਹ ਮੱਧਮ | role = [[ਬੱਲੇਬਾਜ਼ੀ ਕ੍ਰਮ (ਕ੍ਰਿਕਟ)|ਉਪਰੀ ਕ੍ਰਮ ਬੱਲੇਬਾਜ਼]] | website ={{URL|https://viratkohli.foundation}} | international = true | internationalspan = 2008–ਵਰਤਮਾਨ | country = ਭਾਰਤ | testdebutdate = 20 ਜੂਨ | testdebutyear = 2011 | testdebutagainst = ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼ | testcap = 269 | lasttestdate = 4 ਜਨਵਰੀ | lasttestyear = 2024 | lasttestagainst = ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ | odidebutdate = 18 ਅਗਸਤ | odidebutyear = 2008 | odidebutagainst = ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ | odicap = 175 | odishirt = 18 | T20Idebutdate = 12 ਜੂਨ | T20Idebutyear = 2010 | T20Idebutagainst = ਜ਼ਿੰਬਾਬਵੇ | T20Icap = 31 | lastT20Idate = 29 ਜੂਨ | lastT20Iyear = 2024 | lastT20Iagainst = ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ | T20Ishirt = 18 | club1 = [[ਦਿੱਲੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ|ਦਿੱਲੀ]] | year1 = {{nowrap|2006–ਵਰਤਮਾਨ}} | club2 = [[ਰਾਇਲ ਚੈਲੇਂਜਰਸ ਬੰਗਲੌਰ]] | year2 = {{nowrap|2008–ਵਰਤਮਾਨ}} | columns = 4 | column1 = [[ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ|ਟੈਸਟ]] | matches1 = 113 | runs1= 8,848 | bat avg1= 49.15 | 100s/50s1= 29/30 | top score1= 254* | deliveries1 = 175 | wickets1 = 0 | bowl avg1 = – | fivefor1 = – | tenfor1 = – | best bowling1 = – | catches/stumpings1= 111/– | column2 = [[ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ|ਓਡੀਆਈ]] | matches2 = 292 | runs2= 13,848 | bat avg2= 58.67 | 100s/50s2= 50/72 | top score2= 183 | deliveries2 = 662 | wickets2 = 5 | bowl avg2 = 136.00 | fivefor2 = 0 | tenfor2 = 0 | best bowling2 = 1/13 | catches/stumpings2= 151/– | column3 = [[ਪਹਿਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਕ੍ਰਿਕਟ|FC]] | matches3 = 145 | runs3= 11097 | bat avg3= 50.21 | 100s/50s3= 36/38 | top score3= 254* | deliveries3 = 643 | wickets3 = 3 | bowl avg3 = 112.66 | fivefor3 = 0 | tenfor3 = 0 | best bowling3 = 1/19 | catches/stumpings3= 142/– | column4 = [[ਲਿਸਟ ਏ ਕ੍ਰਿਕਟ|LA]] | matches4 = 326 | runs4= 15290 | bat avg4= 57.48 | 100s/50s4= 54/80 | top score4= 183 | deliveries4 = 726 | wickets4 = 5 | bowl avg4 = 148.20 | fivefor4 = 0 | tenfor4 = 0 | best bowling4 = 1/13 | catches/stumpings4= 169/– | date = 13 ਜੂਨ 2024 | source = https://www.espncricinfo.com/cricketers/virat-kohli-253802 ਈਐੱਸਪੀਐੱਨਕ੍ਰਿਕਇੰਫੋ | medaltemplates = {{MedalSport|ਪੁਰਸ਼ [[ਕ੍ਰਿਕਟ]]}} {{MedalCountry|{{cr|IND}}}} {{MedalCompetition|[[ਆਈਸੀਸੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ]]}} {{Medal|Winner|[[2011 ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ|2011 ਭਾਰਤ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ]]|}} {{MedalCompetition|[[ਆਈਸੀਸੀ ਟੀ-20 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ]]}} {{Medal|W|[[2024 ਆਈਸੀਸੀ ਵਿਸ਼ਵ ਟਵੰਟੀ20|2024 ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ]]|}} {{MedalCompetition|[[ਆਈਸੀਸੀ ਚੈਂਪੀਅਨਜ਼ ਟਰਾਫੀ]]}} {{Medal|Winner|[[2013 ਆਈਸੀਸੀ ਚੈਂਪੀਅਨਜ਼ ਟਰਾਫੀ|2013 ਇੰਗਲੈਂਡ ਅਤੇ ਵੇਲਜ਼]]|}} {{MedalCompetition|[[ਆਈਸੀਸੀ ਟੀ-20 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ]]}} {{MedalCompetition|[[ਆਈਸੀਸੀ ਵਿਸ਼ਵ ਟੈਸਟ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ]]}} {{MedalCompetition|[[ਅੰਡਰ-19 ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ|ਆਈਸੀਸੀ U-19 ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ]]}} {{Medal|Winner|[[2008 ਅੰਡਰ-19 ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ|2008 ਮਲੇਸ਼ੀਆ]]|}} {{MedalCompetition|[[ਏਸੀਸੀ ਏਸ਼ੀਆ ਕੱਪ]]}} {{Medal|Winner|[[2010 ਏਸ਼ੀਆ ਕੱਪ|2010 ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ]]|}} {{Medal|Winner|[[2016 ਏਸ਼ੀਆ ਕੱਪ|2016 ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼]]|}} {{Medal|Winner|[[2023 ਏਸ਼ੀਆ ਕੱਪ|2023 ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ]]|}} <!--Do not include more medals, as they hold less importance--> | module = {{Infobox person |embed=yes | nickname = ਚੀਕੂ{{Efn|During a certain phase in his career, Kohli acquired the moniker ''Cheeku/Chikoo''. One evening, Kohli availed himself of the services of a nearby salon and underwent a makeover. Upon displaying his new appearance to his colleagues, Kohli's assistant coach, Ajit Chowdhary, made a humorous comparison between Kohli's appearance and that of "Chikoo," a character from the popular Indian comic book, ''Champak''.{{sfn|Lokapally|2016|page=29}}}}<br>ਕਿੰਗ ਕੋਹਲੀ<ref>{{Cite web|url=https://cricket.one/cricket-news/why-is-virat-kohli-called-king-kohli/65d5bd1b45fbc0408b9e29b6|title=Why Is Virat Kohli Called King Kohli?|author=One Cricket|date=21 February 2024|access-date=21 February 2024|archive-date=10 ਮਈ 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240510071951/https://cricket.one/cricket-news/why-is-virat-kohli-called-king-kohli/65d5bd1b45fbc0408b9e29b6|url-status=dead}}</ref> | signature = Virat Kohli Signature.svg | signature_size = 100px | signature_alt = }} }} {{Virat Kohli series}} '''ਵਿਰਾਟ ਕੋਹਲੀ''' ({{IPA-hi|ʋɪˈɾɑːʈ ˈkoːɦli|3=Virat Kohli.ogg}}; ਜਨਮ 5 ਨਵੰਬਰ 1988) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ [[ਕ੍ਰਿਕਟ|ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ]] ਅਤੇ [[ਭਾਰਤ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ|ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ]] ਦਾ ਸਾਬਕਾ ਕਪਤਾਨ ਹੈ। ਉਹ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ [[ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ|ਆਈਪੀਐਲ]] ਵਿੱਚ [[ਰਾਇਲ ਚੈਲੇਂਜਰਸ ਬੰਗਲੌਰ|ਰਾਇਲ ਚੈਲੇਂਜਰਜ਼ ਬੰਗਲੌਰ]] ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ [[ਦਿੱਲੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ|ਦਿੱਲੀ]] ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕੋਹਲੀ ਨੂੰ ਖੇਡ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਮਹਾਨ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।<ref name="indiatoday.intoday.in" /> 2020 ਵਿੱਚ, [[ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਪਰਿਸ਼ਦ]] ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਦਹਾਕੇ ਦਾ ਪੁਰਸ਼ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਚੁਣਿਆ। ਕੋਹਲੀ ਨੇ 2014 ਤੋਂ 2022 ਤੱਕ ਟੀਮ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਅਤੇ [[2011 ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ|2011 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ]] ਅਤੇ 2013 ਦੀ ਚੈਂਪੀਅਨਜ਼ ਟਰਾਫੀ ਜਿੱਤ ਕੇ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਸਫਲਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਲਈ 500 ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੈਚ ਖੇਡਣ ਵਾਲੇ ਸਿਰਫ਼ ਚਾਰ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਨ। ਕੋਹਲੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਵਿੱਚ ਤੀਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਕਟਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਹੈ।<ref>{{Cite news |title=Virat Kohli plays 500th international game, becomes 4th Indian to reach the milestone |work=[[CricNerds]] |url=https://cricnerds.com/cricket-news/virat-kohli-500-international-games/ |access-date=23 July 2023 |archive-date=23 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230723084710/https://cricnerds.com/cricket-news/virat-kohli-500-international-games/ |url-status=live }}</ref> ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਹੋਏ, ਕੋਹਲੀ ਨੇ ਪੱਛਮੀ ਦਿੱਲੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਅਕੈਡਮੀ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਅੰਡਰ-15 ਟੀਮ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਨੌਜਵਾਨ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 2008 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਖਿਡਾਰੀ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ 2010 ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਟੀ-20I ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 2011 ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਟੈਸਟ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ। 2013 ਵਿੱਚ, ਕੋਹਲੀ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਵਨਡੇ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ਾਂ ਲਈ ਆਈਸੀਸੀ ਰੈਂਕਿੰਗ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ। [[2014 ਟੀ-20 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ]] ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਬਣਾਇਆ। 2018 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਚੋਟੀ ਦਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਟੈਸਟ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਬਣ ਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਖੇਡ ਦੇ ਸਾਰੇ ਤਿੰਨਾਂ ਫਾਰਮੈਟਾਂ ਵਿੱਚ ਨੰਬਰ ਇੱਕ ਸਥਾਨ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਇਕਲੌਤਾ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਬਣਾਇਆ। ਉਸਦੀ ਫਾਰਮ 2019 ਵਿੱਚ ਵੀ ਜਾਰੀ ਰਹੀ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ 20,000 ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਖਿਡਾਰੀ ਬਣ ਗਿਆ। 2021 ਵਿੱਚ, ਕੋਹਲੀ ਨੇ ਟੀ-20 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, T20I ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਮ ਦੀ [[ਕਪਤਾਨ (ਕ੍ਰਿਕਟ)|ਕਪਤਾਨੀ]] ਛੱਡਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ ਅਤੇ 2022 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਟੈਸਟ ਟੀਮ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ਵੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੇ ਮੈਦਾਨ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਕਈ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ 2012 ਵਿੱਚ ਆਈਸੀਸੀ ਵਨਡੇ ਪਲੇਅਰ ਆਫ ਦਿ ਈਅਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 2017 ਅਤੇ 2018 ਵਿੱਚ, ਦੋ ਮੌਕਿਆਂ 'ਤੇ, ਆਈਸੀਸੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਆਫ ਦਿ ਈਅਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸਰ ਗਾਰਫੀਲਡ ਸੋਬਰਸ ਟਰਾਫੀ ਜਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕੋਹਲੀ ਨੇ 2018 ਵਿੱਚ ਆਈਸੀਸੀ ਟੈਸਟ ਪਲੇਅਰ ਆਫ ਦਿ ਈਅਰ ਅਤੇ ਆਈਸੀਸੀ ਵਨਡੇ ਪਲੇਅਰ ਆਫ ਦਿ ਈਅਰ ਅਵਾਰਡ ਵੀ ਜਿੱਤੇ, ਇੱਕ ਹੀ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਦੋਵੇਂ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਖਿਡਾਰੀ ਬਣ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਸਨੂੰ 2016 ਤੋਂ 2018 ਤੱਕ ਲਗਾਤਾਰ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਵਿਜ਼ਡਨ ਦਾ ਮੋਹਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ, ਕੋਹਲੀ ਨੂੰ 2013 ਵਿੱਚ [[ਅਰਜਨ ਅਵਾਰਡ|ਅਰਜੁਨ ਪੁਰਸਕਾਰ]], 2017 ਵਿੱਚ ਖੇਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਤਹਿਤ [[ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ]] ਅਤੇ 2018 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਰਵਉੱਚ ਖੇਡ ਸਨਮਾਨ [[ਖੇਡ ਰਤਨ ਪੁਰਸਕਾਰ]] ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। । 2016 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ''ਈਐੱਸਪੀਐੱਨ'' ਦੁਆਰਾ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਥਲੀਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਅਤੇ ''[[ਫੋਰਬਜ਼|ਫੋਰਬਸ]]'' ਦੁਆਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਕੀਮਤੀ ਐਥਲੀਟ ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 2018 ਵਿੱਚ, ''[[ਟਾਈਮ (ਪਤ੍ਰਿਕਾ)|ਟਾਈਮ]]'' ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੇ 100 ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ। 2020 ਵਿੱਚ, ਉਹ 26 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਅੰਦਾਜ਼ਨ ਕਮਾਈ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਲ 2020 ਲਈ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਚੋਟੀ ਦੇ 100 ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਐਥਲੀਟਾਂ ਦੀ ਫੋਰਬਸ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ 66ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਸੀ। ਕੋਹਲੀ ਨੂੰ ਸਾਲ 2022 ਵਿੱਚ ₹165 ਕਰੋੜ (US$21 ਮਿਲੀਅਨ) ਦੀ ਅੰਦਾਜ਼ਨ ਕਮਾਈ ਦੇ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਪਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਹਾਰਕ ਕ੍ਰਿਕਟਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ==ਜੀਵਨ== === ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ === ਵਿਰਾਟ ਕੋਹਲੀ ਦਾ ਜਨਮ [[ਦਿੱਲੀ]]([[ਭਾਰਤ]]) ਵਿੱਚ 5 ਨਵੰਬਰ 1988 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਵਿਰਾਟ ਦੀ ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਸਰੋਜ ਕੋਹਲੀ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਪ੍ਰੇਮਜੀ ਹੈ। ਵਿਰਾਟ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਭਰਾ, ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਇੱਕ ਭੈਣ, ਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਵਿਰਾਟ ਨੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਭਾਰਤੀ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਸਿੱਖਿਆ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਵਿਰਾਟ ਦਾ ਪਿਤਾ, ਪ੍ਰੇਮ, ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਦਸੰਬਰ 2006 ਵਿੱਚ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ===ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ=== [[File:Anushka Sharma and Virat Kohli at Vogue Beauty Awards.jpg|right|thumb|ਅਨੁਸ਼ਕਾ ਸ਼ਰਮਾ ਅਤੇ ਵਿਰਾਟ ਕੋਹਲੀ ਵੋਗ ਅਵਾਰਡਸ ਦੌਰਾਨ]] 2013 ਤੋਂ ਕੋਹਲੀ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਅਦਾਕਾਰਾ [[ਅਨੁਸ਼ਕਾ ਸ਼ਰਮਾ]] ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਸੀ।<ref>{{cite web|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/anushka-sharma-virat-kohli-ad-watch-video-4899286/|title=Finally! Anushka Sharma confesses love for Virat Kohli in this new TVC|access-date=2017-12-13|archive-date=2017-10-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20171023230936/http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/anushka-sharma-virat-kohli-ad-watch-video-4899286/|dead-url=yes}}</ref><ref>{{cite web|title=Virat Kohli’s post supporting Anushka Sharma declared the ‘Golden Tweet’ of 2016|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Virat-Kohlis-post-supporting-Anushka-Sharma-declared-the-Golden-Tweet-of-2016/articleshow/55848486.cms|publisher=The Times of India|accessdate=8 December 2016}}</ref> ਇਹ ਸੰਬੰਧ ਮੀਡੀਆ ਲਈ ਵੀ ਆਕਰਸ਼ਨ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣੇ ਰਹੇ।<ref>{{cite web|title=Virat Kohli swears by girlfriend Anushka, abuses HT journalist|url=http://www.hindustantimes.com/cricket-world-cup-2015/worldcup2015-topstories/virat-kohli-abuses-ht-journalist-covering-world-cup-hurls-expletives-/article1-1322655.aspx|publisher=Hindustan Times|accessdate=29 April 2015|archive-date=22 ਅਪ੍ਰੈਲ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150422065440/http://www.hindustantimes.com/cricket-world-cup-2015/worldcup2015-topstories/virat-kohli-abuses-ht-journalist-covering-world-cup-hurls-expletives-/article1-1322655.aspx|dead-url=yes}}</ref> ਫਿਰ 11 ਦਸੰਬਰ 2017 ਨੂੰ ਓਨ੍ਹਾਂ ਨੇ [[ਇਟਲੀ]] ਦੇ [[ਮਿਲਾਨ]] ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ।<ref>{{cite news|title=It's official: Anushka Sharma and Virat Kohli are married|url=https://tribune.com.pk/story/1581527/4-official-anushka-sharma-virat-kohli-married/|date=11 December 2017|accessdate=11 December 2017|work=The Express Tribune|archive-date=12 ਦਸੰਬਰ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171212015758/https://tribune.com.pk/story/1581527/4-official-anushka-sharma-virat-kohli-married/|dead-url=yes}}</ref><ref>{{cite news|title=Virat Kohli officially announces marriage to Anushka Sharma, Twitter goes berserk|url=http://www.hindustantimes.com/bollywood/story-JOqE1uBbeBrAjXJeac2KpK.html|date=11 December 2017|accessdate=11 December 2017|work=Hindustan Times}}</ref> ==ਕ੍ਰਿਕਟ ਜੀਵਨ== ਵਿਰਾਟ ਕੋਹਲੀ ਸਿਖਰਕ੍ਰਮ ਦਾ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਤੀਸਰੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ੀ ਲਈ ਉਤਰਦਾ ਹੈ। ਵਿਰਾਟ ਇੱਕ ਮੱਧਮ ਗਤੀ ਦਾ ਚੰਗਾ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਵੀ ਹੈ। ਵਿਰਾਟ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਟੀਮ ਲਈ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ [[ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ]] ਵਿੱਚ ਉਹ [[ਰੌਇਲ ਚੈਲੇਂਜਰਜ਼ ਬੰਗਲੌਰ]] ਦੀ ਟੀਮ ਵੱਲੋਂ ਖੇਡਦਾ ਹੈ। ਵਿਰਾਟ ਕੋਹਲੀ ਨੇ ਕਈ ਵਿਸ਼ਵ ਰਿਕਾਰਡ ਵੀ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਕੋਹਲੀ ਨੇ 2008 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਇੱਕ-ਦਿਨਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਵਿਰਾਟ 2011 ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਦਾ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਕੋਹਲੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਮੈਚ [[ਕਿੰਗਸਟਨ]] ਵਿਖੇ [[ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ|ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼]] ਖਿਲ਼ਾਫ 2011 ਵਿੱਚ ਖੇਡਿਆ। ਨਵੰਬਰ 2013 ਵਿੱਚ ਵਿਰਾਟ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਮੈਚਾਂ ਦੀ ਰੈਕਿੰਗ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਪੁੱਜਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਉਹ ਕਈ ਵਾਰ ਇਹ ਸਥਾਨ ਤੇ ਸਥਿਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮਾਰਚ-ਅਪ੍ਰੈਲ, 2016 ਵਿੱਚ [[ਭਾਰਤ]] ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਟਵੰਟੀ-ਟਵੰਟੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਵਿਰਾਟ ਕੋਹਲੀ ਨੂੰ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦਾ ਸਰਵੋਤਮ ਐਵਾਰਡ 'ਪਲੇਅਰ ਆਫ ਦ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ' ਮਿਲਿਆ ਸੀ। === 2011 ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ === 2011 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਏ, [[2011 ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ|ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ]] ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਿਰਾਟ ਕੋਹਲੀ ਦੀ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਸੀ। ਇਹ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿਰਾਟ ਕੋਹਲੀ ਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਵੱਡਾ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਸੀ। ਵਿਰਾਟ ਕੋਹਲੀ ਇਸ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਮੈਚ ਭਾਵ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸੈਂਕੜਾ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਬਣਿਆ। ਵਿਰਾਟ ਨੇ ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼ ਵਿਰੁੱਧ 59 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਅਤੇ [[ਯੁਵਰਾਜ ਸਿੰਘ|ਯੁਵਰਾਜ]] ਦੇ ਨਾਲ 122 ਦੌੜਾਂ ਦੀ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਕੀਤੀ। ਵਿਰਾਟ ਨੇ [[ਗੌਤਮ ਗੰਭੀਰ]] ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, [[ਭਾਰਤ]] ਅਤੇ [[ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ]] ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਫਾਈਨਲ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਤੀਸਰੇ ਵਿਕਟ ਲਈ 83 ਦੌੜਾਂ ਦੀ ਸਾਝੇਦਾਰੀ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਕਿ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਜਿੱਤਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਈ ਸਿੱਧ ਹੋਈ। ਵਿਰਾਟ ਕੋਹਲੀ ਨੇ ਇਸ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦੀਆਂ 9 ਪਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ 35.25 ਦੀ ਔਸਤ ਨਾਲ 282 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਸਨ। === 2012 ਏਸ਼ੀਆ ਕੱਪ === ਵਿਰਾਟ ਨੂੰ ਮਾਰਚ 2012 ਵਿੱਚ [[ਏਸ਼ੀਆ ਕੱਪ]] ਲਈ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਮੈਚਾਂ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਦਾ ਉਪ-ਕਪਤਾਨ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਵਿਰਾਟ ਨੇ ਏਸ਼ੀਆ ਕੱਪ ਦੇ ਪੰਜਵੇਂ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕਿ [[ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ|ਪਾਕਿਸਤਾਨ]] ਵਿਰੁੱਧ ਸੀ, ਵਿੱਚ 148 ਗੇਂਦਾ ਵਿੱਚ 183 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ, ਇਹ ਵਿਰਾਟ ਦੇ ਇੱਕ-ਦਿਨਾ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਤਮ ਸਕੋਰ ਸੀ। ਵਿਰਾਟ ਇਸ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਉਦੋਂ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ੀ ਲਈ ਉੱਤਰਿਆ ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਕੋਰ 0/1 ਸੀ, ਅਤੇ ਭਾਰਤ 330 ਦੌੜਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਟੀਚੇ ਦੇ ਪਿੱਛਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਵਿਰਾਟ ਕੋਹਲੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਇਸ ਪਾਰੀ ਦੌਰਾਨ 22 ਚੌਕੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਛੱਕਾ ਲਗਾਇਆ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਨੂੰ ਜਿੱਤਾਇਆ। ਏਸ਼ੀਆ ਕੱਪ ਵਿੱਚ 183 ਉਸਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਸਕੋਰ ਹੈ। ਕੋਹਲੀ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਰੁੱਧ [[ਬ੍ਰਾਇਨ ਲਾਰਾ]] ਦੇ 156 ਦੌੜਾਂ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਨੂੰ ਵੀ ਤੋੜਿਆ।<ref>http://www.espncricinfo.com/india/content/player/253802.html india / Players / Virat Kohli</ref> ===ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਕੈਰੀਅਰ=== [[ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ]] ਵਿੱਚ ਵਿਰਾਟ 2008 ਤੋਂ [[ਰੌਇਲ ਚੈਲੇਂਜਰਜ਼ ਬੰਗਲੌਰ]] ਦੀ ਟੀਮ ਵੱਲੋਂ ਖੇਡ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ [[ਡੇਨੀਅਲ ਵਿਟੋਰੀ]] ਦੇ ਸੰਨਿਆਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 2013 ਤੋਂ ਬੰਗਲੋਰ ਦੀ ਟੀਮ ਦਾ ਕਪਤਾਨ ਵੀ ਹੈ। 2013 ਵਿੱਚ ਬੰਗਲੌਰ ਦੀ ਟੀਮ ਅੰਕ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਵਿਰਾਟ ਨੇ ਚੰਗਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਵਿਰਾਟ ਕੋਹਲੀ ਨੇ 2013 ਵਿੱਚ 45.28 ਦੀ ਔਸਤ ਨਾਲ 634 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਵਿਰਾਟ ਕੋਹਲੀ ਦਾ ਸਟਰਾਈਕ ਰੇਟ 138 ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਸੀ। ਵਿਰਾਟ ਨੇ ਇਸ ਸਾਲ ਛੇ ਵਾਰ 50 ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਸਰਵੋਤਮ ਸਕੋਰ 99 ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਭਾਵ 2014 ਵਿੱਚ ਵਿਰਾਟ ਨੇ 27.61 ਦੀ ਔਸਤ ਨਾਲ 359 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਸਨ। ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਦੇ ਸਾਲ 2015 ਵਿੱਚ ਵਿਰਾਟ ਨੇ 45.90 ਦੀ ਔਸਤ ਨਾਲ 505 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਸੀ। ==ਰਿਕਾਰਡ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ== '''ਤੇਜ਼ ਸੈਂਕੜਾ''':- * ਇੱਕ-ਦਿਨਾ ਮੈਚਾਂ ਅੰਦਰ ਕਿਸੇ ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ ਦੁਆਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ (52 ਗੇਂਦਾ ਵਿੱਚ) ਸੈਂਕੜਾ। '''ਮੀਲ ਪੱਥਰ''':- * ਇੱਕ-ਦਿਨਾ ਮੈਚਾਂ ਅੰਦਰ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ 1000 ਦੌੜਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਖਿਡਾਰੀ। * ਇੱਕ-ਦਿਨਾ ਮੈਚਾਂ ਅੰਦਰ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ 4000 ਦੌੜਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ [[ਭਾਰਤੀ]] ਖਿਡਾਰੀ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਤੀਸਰਾ ਬੱਲੇਬਾਜ਼। * ਇੱਕ-ਦਿਨਾ ਮੈਚਾਂ ਅੰਦਰ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ 5000 ਦੌੜਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਦੂਸਰਾ ਬੱਲੇਬਾਜ਼। * ਇੱਕ-ਦਿਨਾ ਮੈਚਾਂ ਅੰਦਰ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ 6000 ਦੌੜਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਦੂਸਰਾ ਬੱਲੇਬਾਜ਼। * ਇੱਕ-ਦਿਨਾ ਮੈਚਾਂ ਅੰਦਰ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ 7000 ਦੌੜਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਬੱਲੇਬਾਜ਼। * ਟਵੰਟੀ-ਟਵੰਟੀ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ 1000 ਦੌੜਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਬੱਲੇਬਾਜ਼।<ref>http://www.royalchallengers.com/</ref> '''ਤੇਜ਼ ਸੈਂਕੜੇ ਲਗਾਉਣਾ''':- * ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ 10 ਸੈਂਕੜੇ ਲਗਾਉਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਦੂਸਰਾ ਬੱਲੇਬਾਜ਼। * ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ 15 ਸੈਂਕੜੇ ਲਗਾਉਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਦੂਸਰਾ ਬੱਲੇਬਾਜ਼। * ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ 20 ਸੈਂਕੜੇ ਲਗਾਉਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਦੂਸਰਾ ਬੱਲੇਬਾਜ਼। * ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ 25 ਸੈਂਕੜੇ ਲਗਾਉਣ ਵਾਲਾ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਬੱਲੇਬਾਜ਼। '''ਇੱਕ ਸਾਲ ਅੰਦਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੌੜਾਂ''': - * ਇੱਕ-ਦਿਨਾ ਮੈਚਾਂ ਅੰਦਰ ਕਿਸੇ ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ ਦੁਆਰਾ 2010 ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਦੌੜਾਂ। * 2011 ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਦੁਆਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਦੌੜਾਂ। * ਇੱਕ-ਦਿਨਾ ਮੈਚਾਂ ਅੰਦਰ ਕਿਸੇ ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ ਦੁਆਰਾ 2012 ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਦੌੜਾਂ। * ਇੱਕ-ਦਿਨਾ ਮੈਚਾਂ ਅੰਦਰ ਕਿਸੇ ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ ਦੁਆਰਾ 2013 ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਦੌੜਾਂ। * ਇੱਕ-ਦਿਨਾ ਮੈਚਾਂ ਅੰਦਰ ਕਿਸੇ ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ ਦੁਆਰਾ 2014 ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਦੌੜਾਂ। * ਟੈਸਟ ਮੈਚਾਂ ਅੰਦਰ ਕਿਸੇ ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ ਦੁਆਰਾ 2012 ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਦੌੜਾਂ। '''ਕਪਤਾਨੀ ਦੌਰਾਨ''':- * ਬਤੌਰ ਟੈਸਟ ਕਪਤਾਨ, ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਤਿੰਨ ਟੈਸਟ ਮੈਚਾਂ ਦੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਤਿੰਨ ਪਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜੇ ਲਗਾਉਣ ਵਾਲਾ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਬੱਲੇਬਾਜ਼। == ਨੋਟ == {{notelist}} == ਹਵਾਲੇ == {{reflist}} == ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ == {{Sister project links|auto=yes}} * {{official website|https://www.viratkohli.foundation}} * {{ESPNcricinfo|id=253802}} *{{Instagram|virat.kohli}} *{{Twitter|imVkohli}} * {{IMDb name|8667438}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1988]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਹਿੰਦੂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕਪਤਾਨ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਹਿੰਦੂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਰਜਨ ਐਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਖਿਡਾਰੀ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਵਿਜੇਤਾ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਡ ਰਤਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਰਾਟ ਕੋਹਲੀ]] ciek0jij7t10h2alsm1p7ov6xymgk6i ਸਾਬਾ 0 22596 842485 586390 2026-07-11T23:20:13Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 842485 wikitext text/x-wiki {{ਜਾਣਕਾਰੀਡੱਬਾ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਰਾਜਖੇਤਰ | conventional_long_name = Saba<br/>ਸਾਬਾ | common_name = ਸਾਬਾ | territory_type = {{nowrap|[[ਨੀਦਰਲੈਂਡ]] ਦੀ ਲੋਕ-ਸੰਸਥਾ}} | image_flag = Flag of Saba.svg | image_coat = Saba wapen.svg | image_map = Saba in its region.svg | map_caption = {{map caption|location_number=ਲਾਲ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ|region=[[ਕੈਰੀਬੀਆ]]|region_color=ਹਲਕਾ ਪੀਲਾ}} | image_map2 = SSS Islands Map.png | map_caption2 = [[ਸਿੰਟ ਯੂਸਟੇਸ਼ਸ]] ਅਤੇ [[ਸੇਂਟ ਮਾਰਟਿਨ]] ਦੇ ਤੁਲ ਸਾਬਾ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਨਕਸ਼ਾ | motto = ''"Remis Velisque"'' <small>([[ਲਾਤੀਨੀ]])</small><br>''"ਚੱਪੂਆਂ ਅਤੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ਼"'' <small>([[ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ|ਪੰਜਾਬੀ]])</small> | anthem = ''"Saba you rise from the ocean"'' | official_languages = [[ਡੱਚ ਭਾਸ਼ਾ|ਡੱਚ]] | regional_languages = [[ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ|ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ]]<ref name=languages>English can be used in relations with the government<br />{{cite web|url=http://wetten.overheid.nl/BWBR0028063/tekst_bevat_taal%2Bin%2Bhet%2Bbestuurlijk%2Bverkeer/geldigheidsdatum_14-10-2012|title=Invoeringswet openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba|language=Dutch|publisher=wetten.nl|accessdate=2012-10-14|archive-date=2016-01-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20160108005823/http://wetten.overheid.nl/BWBR0028063/tekst_bevat_taal%2Bin%2Bhet%2Bbestuurlijk%2Bverkeer/geldigheidsdatum_14-10-2012|url-status=dead}}</ref> | subdivision_type = ਦੇਸ਼ | subdivision_name = [[ਨੀਦਰਲੈਂਡ]] | government_type = | leader_title1 = ਲੈਫ. ਗਵਰਨਰ | leader_name1 = ਜਾਨਥਨ ਜਾਨਸਨ | capital = [[ਦਾ ਬੌਟਮ]] | capital_nolink = ਦਾ ਬੌਟਮ | latd=17|latm=38|latNS=N|longd=63|longm=15|longEW=W | largest_city = [[ਦਾ ਬੌਟਮ]] | area_magnitude = 1_E12 | area_km2= 13 | area_sq_mi = 5 | population_census = 1,971 | population_census_year = 2012<ref>{{cite web|url=http://statline.cbs.nl/StatWeb/publication/?DM=SLNL&PA=80539ned&D1=0-1,9-10&D2=a&D3=a&HDR=T&STB=G1,G2&CHARTTYPE=1&VW=T|publisher=Central Bureau of Statistics|year=2012|accessdate=2012-12-13|title=Bevolkingsontwikkeling Caribisch Nedoerland; geboorte, sterfte, migratie|language=Dutch}}</ref> | population_density_km2 =140 | population_density_rank = | time_zone = [[ਅੰਧ ਮਿਆਰੀ ਸਮਾਂ|AST]] | utc_offset = −੪ | currency = [[ਯੂ.ਐੱਸ. ਡਾਲਰ]] | currency_code = USD | cctld = .an,<ref>The domain for the [[Netherlands Antilles]] has remained active after its dissolution. The [[ISO 3166-1 alpha-2]] code BQ was established for the entity "Bonaire, Sint Eustatius, Saba". ({{cite web|url=http://www.iso.org/iso/support/country_codes/iso_3166_code_lists/iso-3166-1_decoding_table.htm#BQ|title=ISO 3166-1 decoding table|publisher=International Organization for Standardization|accessdate=2010-12-17|archive-date=2018-12-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20181225191705/https://www.iso.org/iso/support/country_codes/iso_3166_code_lists/iso-3166-1_decoding_table.htm#BQ|dead-url=yes}}) An Internet [[ccTLD]] has however not been established by the [[Internet Assigned Numbers Authority|IANA]], and it is unknown if it will be opened for registration.</ref> [[.nl]] | calling_code = +੫੯੯-੪ }} '''ਸਾਬਾ''' ਜਾਂ '''ਸੇਬਾ''' {{IPAc-en|ˈ|s|eɪ|b|ə}} ਇੱਕ [[ਕੈਰੀਬੀਆ|ਕੈਰੀਬੀਆਈ]] ਟਾਪੂ ਅਤੇ [[ਨੀਦਰਲੈਂਡ]] ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਖ਼ਾਸ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ (ਅਧਿਕਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ''ਲੋਕ ਸੰਸਥਾ'') ਹੈ।<ref name=WOLBES>{{nl icon}} {{Cite web |title=Wet openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba<br />(Law on the public bodies of Bonaire, Sint Eustatius and Saba) |work=[[Dutch Government]] |url=http://www.eerstekamer.nl/wetsvoorstel/31954_wet_openbare_lichamen |accessdate=14 October 2010}}</ref> ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} {{ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਦੇਸ਼}} {{ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਦੇਸ਼}} 09ph63qsdgsqp7wf8scg9uyq3d7ubxu ਸਿੰਟ ਯੂਸਟੇਸ਼ਸ 0 22598 842501 586397 2026-07-12T00:20:01Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 842501 wikitext text/x-wiki {{ਜਾਣਕਾਰੀਡੱਬਾ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਰਾਜਖੇਤਰ | conventional_long_name =ਸਿੰਟ ਯੂਸਟੇਸ਼ਸ<br/>Sint Eustatius | common_name = ਸਿੰਟ ਯੂਸਟੇਸ਼ਸ | territory_type = {{nowrap|[[ਨੀਦਰਲੈਂਡ]] ਦੀ ਲੋਕ ਸੰਸਥਾ}} | image_flag = Flag of Sint Eustatius.svg | image_coat = Sint Eustatius wapen.svg | image_map = Sint Eustatius in its region.svg | map_caption = {{map caption|location_color=ਲਾਲ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ|region=[[ਕੈਰੀਬੀਆ]]|region_color=ਹਲਕਾ ਪੀਲਾ}} | image_map2 = SSS Islands Map.png | map_caption2 = Map showing location of St.&nbsp;Eustatius relative to [[Saba]] and [[Saint Martin|St.&nbsp;Martin]]. | official_languages = [[ਡੱਚ ਭਾਸ਼ਾ|ਡੱਚ]] | regional_languages = [[ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ|ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ]]<ref name=languages>English can be used in relations with the government<br />{{cite web|url=http://wetten.overheid.nl/BWBR0028063/tekst_bevat_taal%2Bin%2Bhet%2Bbestuurlijk%2Bverkeer/geldigheidsdatum_14-10-2012|title=Invoeringswet openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba|language=Dutch|publisher=wetten.nl|accessdate=2012-10-14|archive-date=2016-01-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20160108005823/http://wetten.overheid.nl/BWBR0028063/tekst_bevat_taal%2Bin%2Bhet%2Bbestuurlijk%2Bverkeer/geldigheidsdatum_14-10-2012|url-status=dead}}</ref> | subdivision_type = ਦੇਸ਼ | subdivision_name = [[ਨੀਦਰਲੈਂਡ]] | government_type = | leader_title1 =ਲੈਫ. ਗਵਰਨਰ | leader_name1 = ਜਰਾਲਡ ਬਰਕਲ | capital = [[ਓਰਾਂਜਸ਼ਟਾਡ]] | capital_nolink = ਓਰਾਂਜਸ਼ਟਾਡ | latd=17|latm=29|latNS=N|longd=62|longm=59|longEW=W | largest_city = capital | area_magnitude = 1_E12 | area_km2= 21 | area_sq_mi = 8.1 | population_census = 3791 | population_census_year = ੨੦੧੨<ref>{{cite web|url=http://statline.cbs.nl/StatWeb/publication/?DM=SLNL&PA=80539ned&D1=0-1,9-10&D2=a&D3=a&HDR=T&STB=G1,G2&CHARTTYPE=1&VW=T|publisher=Central Bureau of Statistics|year=2012|accessdate=2012-12-13|title=Bevolkingsontwikkeling Caribisch Nederland; geboorte, sterfte, migratie|language=Dutch}}</ref> | population_density_km2 = 169 | population_density_sq_mi = | population_density_rank = | time_zone = [[ਅੰਧ ਮਿਆਰੀ ਸਮਾਂ|AST]] | utc_offset = −੪ | currency = [[ਯੂ.ਐੱਸ. ਡਾਲਰ]] | currency_code = USD | cctld = .an,<ref>The domain for the [[Netherlands Antilles]] has remained active after its dissolution. The [[ISO 3166-1 alpha-2]] code BQ was established for the entity "Bonaire, Sint Eustatius and Saba". ({{cite web|url=http://www.iso.org/iso/support/country_codes/iso_3166_code_lists/iso-3166-1_decoding_table.htm#BQ|title=ISO 3166-1 decoding table|publisher=International Organization for Standardization|accessdate=2010-12-17|archive-date=2018-12-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20181225191705/https://www.iso.org/iso/support/country_codes/iso_3166_code_lists/iso-3166-1_decoding_table.htm#BQ|dead-url=yes}}) An Internet [[ccTLD]] has however not been established by the [[Internet Assigned Numbers Authority|IANA]], and it is unknown if it will be opened for registration.</ref> [[.nl]] | calling_code = +੫੯੯-੩ }} '''ਸਿੰਟ ਯੂਸਟੇਸ਼ਸ''', ਜਿਹਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪਿਆਰ ਨਾਲ਼ '''ਸਟੇਸ਼ਾ'''<ref name=tuchman>Tuchman, Barbara W. ''The First Salute: A View of the American Revolution'' New York:Ballantine Books, 1988.</ref> {{IPAc-en|ˈ|s|t|eɪ|ʃ|ə}} ਜਾਂ '''ਸਟੇਸ਼ਸ''' ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ [[ਕੈਰੀਬੀਆ|ਕੈਰੀਬੀਆਈ]] ਟਾਪੂ ਅਤੇ [[ਨੀਦਰਲੈਂਡ]] ਦੀ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ (ਅਧਿਕਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ''ਲੋਕ ਸੰਸਥਾ'') ਹੈ।<ref name=WOLBES>{{Cite web |title=Wet openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba (Law on the public bodies of Bonaire, Sint Eustatius and Saba) |work=[[Dutch Government]] |url=http://www.eerstekamer.nl/wetsvoorstel/31954_wet_openbare_lichamen |accessdate=14 October 2010 |language=Dutch}}</ref> ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} {{ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਦੇਸ਼}} {{ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਦੇਸ਼}} 7t4aj2oc21n5g0codo26fizbs0w4obw ਹਰੀਵੰਸ਼ ਰਾਏ ਬੱਚਨ 0 29059 842504 714528 2026-07-12T04:02:54Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 842504 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer <!-- For more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]]. --> | name = ਹਰੀਵੰਸ਼ ਰਾਏ ਬੱਚਨ | image = Harivansh Rai Bachchan 2003 stamp of India.jpg | imagesize = 200px | alt = ਹਰਿਵੰਸ਼ ਰਾਏ ਬੱਚਨ | caption = | birth_name = ਹਰਿਵੰਸ਼ ਰਾਏ ਬੱਚਨ ਸ਼ਰੀਵਾਸਤਵ | birth_date = {{Birth date|df=yes|1907|11|27}} | birth_place = ਬਾਬੂਪੱਤੀ, [[ਆਗਰਾ ਅਤੇ ਅਵਧ ਸੰਯੁਕਤ ਪ੍ਰਾਂਤ]] <br/>(ਹੁਣ [[ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼]], [[ਭਾਰਤ]]) | death_date = {{death date and age|df=yes|2003|01|18|1907|11|27}} | death_place = [[ਮੁੰਬਈ]], [[ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ]], [[ਭਾਰਤ]] | resting_place = | alma_mater = ਸੇਂਟ ਕੈਥਰੀਨ ਕਾਲਜ, ਕੈਮਬ੍ਰਿਜ | occupation = ਕਵੀ, ਲੇਖਕ | children = [[ਅਮਿਤਾਭ ਬੱਚਨ]], ਅਜਿਤਾਭ ਬੱਚਨ | spouse = ਸ਼ਿਆਮਾ (1926–1936)<br>[[ਤੇਜੀ ਬੱਚਨ]] (1941–2003) | relatives = [[ਬੱਚਨ ਪਰਿਵਾਰ]] |signature =HarivanshRaiBachchan Autograph Hindi&Urdu.jpg }} '''ਹਰੀਵੰਸ਼ ਰਾਏ ਸ੍ਰੀਵਾਸਤਵ ''' ਉਰਫ਼ '''ਬੱਚਨ''' ([[ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ|ਹਿੰਦੀ]]: हरिवंश राय बच्चन) (27 ਨਵੰਬਰ 1907 – 18 ਜਨਵਰੀ 2003) ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਇੱਕ [[ਕਵੀ]] ਅਤੇ [[ਲੇਖਕ]] ਸਨ। ਉਹ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਆਰੰਭਕ ਦੌਰ ਦੀ ਹਿੰਦੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਛਾਇਆਵਾਦੀ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਵੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਲੋਂ ਇੱਕ ਹਨ ਸ਼ਰੀਵਾਸਤਵ ਕਾਇਸਥ ਪਰਵਾਰ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਤਾਪਗੜ੍ਹ ਜਿਲੇ ਦੇ ਬਾਬੂਪੱਟੀ (ਰਾਣੀਗੰਜ) ਵਿਖੇ ਜਨਮੇ, ਬੱਚਨ ਹਿੰਦੀ ਕਵੀ ਸੰਮੇਲਨਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਕਵੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਚਨਾ [[ਮਧੂਸ਼ਾਲਾ]] (मधुशाला) ਹੈ।<ref>[http://www.hinduonnet.com/fline/fl2003/stories/20030214007511800.htm Harivanshrai Bachchan, 1907-2003] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100822142158/http://www.hinduonnet.com/fline/fl2003/stories/20030214007511800.htm |date=2010-08-22 }} Obituary, Frontline, (''[[The Hindu]]''), February 01–14, 2003.</ref> ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਐਕਟਰ [[ਅਮਿਤਾਭ ਬੱਚਨ]] ਦੇ ਪਿਤਾ ਸਨ। ==ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ== ਬੱਚਨ ਦਾ ਜਨਮ 27 ਨਵੰਬਰ 1907 ਨੂੰ [[ਬਰਤਾਨਵੀ ਰਾਜ|ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ]] ਵਿੱਚ ਜ਼ੀਰੋ ਰੋਡ, ਬਾਬੂਪੱਤੀ, [[ਆਗਰਾ ਅਤੇ ਅਵਧ ਸੰਯੁਕਤ ਪ੍ਰਾਂਤ|ਸੰਯੁਕਤ ਪ੍ਰਾਂਤ ਆਗਰਾ ਅਤੇ ਅਵਧ]] ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਵਧੀ [[ਹਿੰਦੂ]] ਕਾਇਸਥ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।<ref>{{Cite web|date=25 November 2016|title=खुली किताब सा जीवन : हरिवंश राय बच्चन की जीवनी के चार खंड!|url=https://hindi.thebetterindia.com/2951/harivanshrai-bachchan-autobiography-snippets/|access-date=5 August 2020|website=The Better India - Hindi|language=en-US}}</ref><ref>{{cite web |title=Harivansh Rai Bachchan {{!}} Indian poet |url=https://www.britannica.com/biography/Harivansh-Rai-Bachchan |website=Encyclopedia Britannica |access-date=17 October 2020 |language=en}}</ref> ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰਕ ਨਾਮ ਸ਼੍ਰੀਵਾਸਤਵ ਉਪਜਾਤੀ ਦਾ ਪਾਂਡੇ ਸੀ।<ref>{{cite book|author=Harivansh Rai Bachchan|title=kya bhulun kya yaad karu|pages=11–12|language=en}}</ref> ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਹਿੰਦੀ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖੀ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਸ਼੍ਰੀਵਾਸਤਵ ਦੀ ਬਜਾਏ "ਬੱਚਨ" (ਮਤਲਬ ਬੱਚਾ) ਦਾ ਕਲਮ ਨਾਮ ਵਰਤਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। 1941 ਤੋਂ 1957 ਤੱਕ, ਉਸਨੇ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਅਗਲੇ ਦੋ ਸਾਲ ਸੇਂਟ ਕੈਥਰੀਨ ਕਾਲਜ, ਕੈਂਬਰਿਜ, [[ਕੈਂਬਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ]] ਵਿੱਚ [[ਵਿਲੀਅਮ ਬਟਲਰ ਯੇਟਸ|ਡਬਲਯੂ.ਬੀ.ਯੇਟਸ]] ਉੱਤੇ ਪੀਐਚਡੀ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਬਿਤਾਏ।<ref name=obituary /> ===ਕਵਿਤਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ === #''ਤੇਰਾ ਹਾਰ'' (1929 #''ਮਧੂਸ਼ਾਲਾ'' (1935), #''ਮਧੂਬਾਲਾ'' (1936), #''ਮਧੂਕਲਸ਼'' (1937), #''ਨਿਸ਼ਾ ਨਿਮੰਤ੍ਰ''ਣ (1938), #''ਏਕਾਂਤ ਸੰਗੀਤ'' (1939), #''ਆਕੁਲ ਅੰਤਰ'' (1943), #''ਸਤਰੰਗਿਨੀ'' (1945), #''ਹਲਾਹਲ'' (1946), #''ਬੰਗਾਲ ਕਾ ਕਾਵ੍ਯ'' (1946), #''ਖਾਦੀ ਕੇ ਫੂਲ'' (1948), #''ਸੂਤ ਕੀ ਮਾਲਾ'' (1948), #''ਮਿਲਨ ਯਾਮਿਨੀ'' (1950), #''ਪ੍ਰਣਯ ਪਤ੍ਰਿਕਾ'' (1955), #''ਧਾਰ ਕੇ ਇਧਰ ਉਧਰ'' (1957), #''ਆਰਤੀ ਔਰ ਅੰਗਾਰੇ'' (1958), #''ਬੁੱਧ ਔਰ ਨਾਚਘਰ'' (1958), #''ਤ੍ਰਿਭੰਗਿਮਾ'' (1961), #''ਚਾਰ ਖੇਮੇ ਚੌਂਸਠ ਖੂੰਟੇ'' (1962), #''ਦੋ ਚੱਟਾਨੇਂ'' (1965), #''ਬਹੁਤ ਦਿਨ ਬੀਤੇ'' (1967), #''ਕਟਤੀ ਪ੍ਰਤਿਮਾਓਂ ਕੀ ਆਵਾਜ਼'' (1968), #''ਉਭਰਤੇ ਪ੍ਰਤਿਮਾਨੋਂ ਕੇ ਰੂਪ'' (1969), #''ਜਾਲ ਸਮੇਟਾ'' (1973) === ਆਤਮਕਥਾ === #''ਕ੍ਯਾ ਭੂਲੂੰ ਕ੍ਯਾ ਯਾਦ ਕਰੂੰ'' (1969), #''ਨੀੜ ਕਾ ਨਿਰਮਾਣ ਫਿਰ'' (1970), #''ਬਸੇਰੇ ਸੇ ਦੂਰ'' (1977), #''ਬੱਚਨ ਰਚਨਾਵਲੀ ਕੇ ਨੌ ਖੰਡ'' (1983), #''ਦਸ਼ਦਵਾਰ ਸੇ ਸੋਪਾਨ ਤਕ'' (1985) ==ਬਾਹਰਲੇ ਲਿੰਕ== * [http://wikisource.org/wiki/मधुशाला मधुशाला का मूल पाठ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170614083235/https://wikisource.org/wiki/%E0%A4%AE%E0%A4%A7%E0%A5%81%E0%A4%B6%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A4%BE |date=2017-06-14 }} (ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਤੇ) * [http://wikisource.org/wiki/हरिवंश_राय_बच्चन हरिवंश राय बच्चन] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170614020351/https://wikisource.org/wiki/%E0%A4%B9%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%B5%E0%A4%82%E0%A4%B6_%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%AF_%E0%A4%AC%E0%A4%9A%E0%A5%8D%E0%A4%9A%E0%A4%A8 |date=2017-06-14 }} (ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਤੇ) * [http://hindi.webdunia.com/miscellaneous/literature/harivansh/ हरिवंशराय बच्चन] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120420012851/http://hindi.webdunia.com/miscellaneous/literature/harivansh/ |date=2012-04-20 }} हरिवंशराय बच्चन के बारे में * [http://www.kavitakosh.org/kk/index.php?title=%E0%A4%B9%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%B5%E0%A4%82%E0%A4%B6%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%AF_%E0%A4%AC%E0%A4%9A%E0%A5%8D%E0%A4%9A%E0%A4%A8 ਹਰੀਵੰਸ਼ ਰਾਏ ਬੱਚਨ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਕਵਿਤਾ ਕੋਸ਼ ਵਿੱਚ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090204051107/http://kavitakosh.org/kk/index.php?title=%E0%A4%B9%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%B5%E0%A4%82%E0%A4%B6%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%AF_%E0%A4%AC%E0%A4%9A%E0%A5%8D%E0%A4%9A%E0%A4%A8 |date=2009-02-04 }} * [http://www.hindikunj.com ਹਰੀਵੰਸ਼ ਰਾਏ ਬੱਚਨ (ਹਿੰਦੀਕੁੰਜ ਵਿੱਚ)] * [https://books.google.co.in/books?id=gUf74Wwa94wC&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false दशद्वार से सोपान तक] (ਬੱਚਨ ਜੀ ਦੀ ਆਤਮਕਥਾ ; ਗੂਗਲ ਕਿਤਾਬ) * [http://www.hindibhawan.com/linkpages_hindibhawan/gaurav/links_HKG/HKG73.htm ਹਿੰਦੀ ਦੇ ਗੌਰਵ:ਹਰਿਵੰਸ਼ ਬੱਚਨ, ਹਿੰਦੀ ਭਵਨ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਤੇ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160630061643/http://hindibhawan.com/linkpages_hindibhawan/gaurav/links_HKG/HKG73.htm |date=2016-06-30 }} ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਕਵੀ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੱਚਨ ਪਰਿਵਾਰ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1907]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2003]] 3hm52ylvoyb0ngil9207zbg80p3xts5 ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਖਾਲੜਾ 0 39041 842507 842180 2026-07-12T07:09:48Z Komalrajiana 1858 842507 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਖਾਲੜਾ | image = JaswantSinghKhalra.jpg | caption = ਸਵਰਗੀ ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਖਾਲੜਾ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ | native_name = | native_name_lang = | birth_date = 1952 | birth_place = [[ਖਾਲੜਾ]], [[ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਤਰਨ ਤਾਰਨ]], ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ | death_date = {{death date and age|1995|1952}} | death_place = [[ਝਬਾਲ ਕਲਾਂ]], [[ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ|ਪੰਜਾਬ]] | death_cause = | occupation = ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ | spouse = [[ਪਰਮਜੀਤ ਕੌਰ ਖਾਲੜਾ]] }} '''ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਖਾਲੜਾ''' (1952–1995)<ref>{{Cite web |date=2020-10-26 |title=The Valiant – Jaswant Singh Khalra: New Book Launched |url=https://sikhsiyasat.net/the-valiant-jaswant-singh-khalra-new-book-launched/ |access-date=2022-09-06 |website=Sikh Siyasat News |language=en |archive-date=2022-09-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220906032213/https://sikhsiyasat.net/the-valiant-jaswant-singh-khalra-new-book-launched/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite news |date=6 September 1995 |title=India: Fear of disappearance / fear of torture: Jaswant Singh Khalra, human rights activist |url=https://www.amnesty.org/en/documents/asa20/026/1995/en/ |work=Amnesty International}}</ref> ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ ਸਨ। ਉਹ [[ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ|ਪੰਜਾਬ]] ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਘੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।<ref>{{Cite book |title=Symphony of Freedom |publisher=All India Peoples Resistance Forum |year=11 October 2008 |pages=Papers on Nationality Question |quote=Even in the last three years in Punjab six advocates, five journalists and a number of prominent human rights activists like Jaswant Singh Khalra and Ram Singh Billing have been killed by extra judicial execution, by the hit squad of the Punjab police.}}</ref><ref>{{Cite web |last=Singh |first=Santbir |date=8 September 2025 |title=The Legacy of Jaswant Singh Khalra |url=https://sikhri.org/articles/the-legacy-of-jaswant-singh-khalra |website=Sikh Research Institute |quote=Thirty years ago, famed human rights activist Bhai Jaswant Singh Khalra was abducted, tortured, and murdered by the Punjab Police. He was killed for the work he did in exposing the Punjab Police’s crimes of extrajudicial killings and illegal cremations. Three decades after his death, what can we learn from his example?}}</ref><ref>{{Cite book |last=Singh |first=Ajmer |title=Darkness Defied: The Life and Legacy of Jaswant Singh Khalra |year=2025 |quote=an immortal defender of human rights, who relentlessly pursued the truth to unmask the impunity and injustices perpetrated by the Indian state.}}</ref> ਉਸਨੇ [[ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਗਾਵਤ]] ਦੌਰਾਨ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਦੁਆਰਾ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਥਿਤ ਗੈਰ-ਨਿਆਇਕ ਕਤਲਾਂ, ਜਬਰੀ ਲਾਪਤਾ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਸਕਾਰ ਦੇ ਸਬੂਤਾਂ ਦਾ ਪਰਦਾਫਾਸ਼ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਹਿਚਾਣ ਵੀ ਮਿਲੀ।<ref name=":1" /> ਉਸਦੀ ਜਾਂਚ ਨੇ ਲਗਭਗ 25,000 ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਸਕਾਰਾਂ ਦਾ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀਕਰਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 2,000 ਪੁਲਿਸ ਕਰਮਚਾਰੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਹੱਤਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref name="Southeast Asia p.74">The Politics of Religion in South and Southeast Asia, p. 74, Taylor & Francis, by Ishtiaq Ahmed.</ref><ref>{{Cite news |last=Yasmin |first=Shahana |date=7 July 2026 |title=Why a Diljit Dosanjh film released after a four-year battle with censors was gone within two days |url=https://www.independent.co.uk/asia/india/diljit-dosanjh-satluj-removed-streaming-zee5-cbfc-censorship-b3009719.html |work=The Independent |quote=The life of Sikh human rights activist Jaswant Singh Khalra, who documented over 25,000 alleged extrajudicial killings in Punjab in the late 1980s and early 1990s, when the northern Indian state was gripped by a deadly insurgency, before he was abducted and murdered in 1995.}}</ref> ਖਾਲੜਾ ਦੇ ਕੰਮ ਨੇ [[ਐਮਨੈਸਟੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ]] ਸਮੇਤ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਿਆ ਅਤੇ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਬਾਰੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਬਣ ਗਈ।<ref name="amnesty">{{Cite web |date=31 March 1998 |title=India: A Mockery of Justice: The case concerning the “disappearance” of human rights defender Jaswant Singh Khalra severely undermined |url=https://www.amnesty.org/en/documents/asa20/007/1998/en/ |website=Amnesty International |quote=This brief report documents the means used by accused police officers, including delay of proceedings and intimidation of witnesses, in their search of impunity for the “disappearance” of Jaswant Singh Khalra, human rights defender and General secretary of the Human Rights Wing of the Akali Dal political party.}}</ref> ਖਾਲੜਾ ਨੂੰ 6 ਸਤੰਬਰ 1995 ਨੂੰ [[ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ]] ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਦੇ ਬਾਹਰੋਂ ਅਗਵਾ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਹੱਤਿਆ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਾਮਲਾ ਬਣ ਗਈ, ਜਿਸਦੇ ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਛੇ [[ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ (ਭਾਰਤ)|ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ]] ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਅਗਵਾ ਅਤੇ ਕਤਲ ਲਈ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਮਰ ਕੈਦ ਹੋਈ। ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸੱਚਾਈ, ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਅਤੇ ਨਿਆਂ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਬਣ ਗਈ ਹੈ।<ref>{{Cite news |last=Rana |first=Yudhvir |title=31 Years on, image of Khalra being driven away still haunts eyewitness |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/chandigarh/31-years-on-image-of-khalra-being-driven-away-still-haunts-eyewitness/articleshow/132224242.cms |work=Times of India |quote=His efforts shed light on thousands of unidentified killings and earned him global recognition as a symbol of resistance against human rights abuses.}}</ref><ref>{{Cite web |date=27 September 2005 |title=Other Screams of Terror |url=https://www.hrw.org/news/2005/09/27/other-screams-terror |website=Human Rights Watch |quote=The killing of Jaswant Singh Khalra cannot, and should not, be forgotten. For Jaswant Singh Khalra took on an indispensable job in a democracy: he dared to ask questions.}}</ref><ref>{{Cite news |date=3 June 2014 |title=How Punjab's missing thousands are being forgotten |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-india-27585500 |work=BBC |quote=His lawyers point out that similar arguments were made against the police whistleblower who testified after the 1995 murder of prominent human rights lawyer Jaswant Singh Khalra. Five police officers were eventually convicted of that murder.}}</ref><ref name="amnesty"/> == ਸਰਗਰਮੀ == ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਖਾਲੜਾ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਖਾੜਕੂਵਾਦ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਪੰਜਾਬ ਦੇ [[ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ|ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸ਼ਹਿਰ]] ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੈਂਕ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਸਨ। [[ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਬਲੂ ਸਟਾਰ]], [[ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ]] ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਅਤੇ 1984 ਦੇ ਸਿੱਖ ਵਿਰੋਧੀ ਦੰਗਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਸ਼ੱਕੀਆਂ ਨੂੰ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲੈਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜ਼ਾਹਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ੱਕੀ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਵਜੋਂ। ਪੁਲਿਸ 'ਤੇ ਨਿਹੱਥੇ ਸ਼ੱਕੀਆਂ ਨੂੰ ਝੂਠੇ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਵਿੱਚ ਮਾਰਨ ਅਤੇ ਕਤਲਾਂ ਨੂੰ ਛੁਪਾਉਣ ਲਈ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਸਾੜਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਸੀ।<ref>"Who Killed the Sikhs". Journeyman Pictures. 4 June 2002. [https://www.youtube.com/user/journeymanpictures#p/search/0/HZTCFxBY6Tw "a portion of this documentary can be viewed here"]</ref><ref>[http://www.ensaaf.org/publications/reports/protectingthekillers/ "Protecting the Killers: A Policy of Impunity in Punjab, India,"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171111004319/http://www.ensaaf.org/publications/reports/protectingthekillers/|date=11 November 2017}}, Human Rights Watch & Ensaaf Joint Report, 18 October 2007. pp. 29-30.</ref> ਖਾਲੜਾ ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਚਾਰ ਵੱਡੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਸਬੂਤ ਅਤੇ ਗਵਾਹ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹਿਲਾ ਦੀ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਹੱਤਿਆ, ਸੱਤ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਮਨੁੱਖੀ ਢਾਲ ਦਾ ਮਾਮਲਾ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ 25000 ਅਣਪਛਾਤੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦਾ ਸਸਕਾਰ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਅੱਤਵਾਦ ਵਿਰੋਧੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲਗਭਗ 2,000 ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਸਬੰਧੀ ਮਾਮਲੇ ਸਨ। <ref>Politics of genocide: Punjab, 1984-1998, Inderjit Singh Jaijee, p.101, Inderjit Singh Jaijee, 1999</ref> [[ਕੇਂਦਰੀ ਜਾਂਚ ਬਿਊਰੋ]], ਇੱਕ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਏਜੰਸੀ, ਨੇ ਸਿੱਟਾ ਕੱਢਿਆ ਕਿ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਇਕੱਲੇ [[ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਤਰਨਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ]] ਵਿੱਚ 2,097 ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। [[ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ]] ਦੁਆਰਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸੀ.ਬੀ.ਆਈ. ਜਾਂਚ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ (ਸਥਾਸ਼ਿਵਮ ਜੇ - ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਭੂਤਾ ਸੀ - ਅਤੇ ਚੌਹਾਨ ਜੇ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਿਥਪਾਲ ਸਿੰਘ ਬਨਾਮ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ)<ref>Prithipal Singh v. State of Punjab, (2012) 1 SCC 10</ref> ਉਹ ਇੱਕ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ ਸੀ ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਬਗਾਵਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਲਾਵਾਰਿਸ ਮਨੁੱਖੀ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦੇ ਅਗਵਾ, ਖਾਤਮੇ ਅਤੇ ਸਸਕਾਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਪੁਲਿਸ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹੋਣ ਦੇ ਬਹਾਨੇ ਮਾਰ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਰਿਕਾਰਡ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦਾ ਨਿਪਟਾਰਾ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ।<ref name="express">{{cite web |title=khalra custodial death-sc upholds life in jail for Punjab cops |url=http://archive.indianexpress.com/news/activist-khalra-custodial-death--sc-upholds-life-in-jail-for-punjab-cops/871023/ |url-status=dead |access-date=15 November 2015}}</ref> ਇਹ ਵੀ ਕਲਪਿਤ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਕਿ ਕੁਝ ਲਾਪਤਾ ਸਾਥੀਆਂ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਖਾਲੜਾ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਤੋਂ ਫਾਈਲਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਮ, ਉਮਰ ਅਤੇ ਪਤੇ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref>SBS Dateline. April 2002. [http://www.ensaaf.org/multimedia/?p=203 "a portion of this episode on Punjab can be viewed here"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110717050408/http://www.ensaaf.org/multimedia/?p=203|date=17 July 2011}}</ref> ਹੋਰ ਖੋਜ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ 3 ਹੋਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੇਸਾਂ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ।<ref>Kumar, Ram; Singh, Amrik; Agrwaal, Ashok & Kaur, Jaskaran (2003). Reduced To Ashes: The Insurgency and Human Rights in Punjab. Kathamandu (Nepal): South Asia Forum for Human Rights. {{ISBN|99933-53-57-4}} [https://web.archive.org/web/20100504012557/http://www.ensaaf.org/publications/other/reducedtoashes.pdf "Biography of Khalra, Chapter 1, Reduced to Ashes (pdf, 5 MB)"] p.54.</ref> [[ਕੌਮੀ ਮਨੁੱਖੀ ਹੱਕ ਕਮਿਸ਼ਨ (ਭਾਰਤ)|ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਮਿਸ਼ਨ]] ਨੇ ਕੁਝ ਪਛਾਣੀਆਂ ਗਈਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੁਲਿਸ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਮਜੀਠਾ ਅਤੇ ਤਰਨਤਾਰਨ ਵਿੱਚ ਜੂਨ 1984 ਅਤੇ ਦਸੰਬਰ 1994 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਇਹ ਕਿਸਨੇ ਮਾਰੇ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਇਸ ਡੇਟਾ ਦੀ ਵੈਧਤਾ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਖਾਲੜਾ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ 2,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜ ਵੱਲੋਂ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਅਤੇ ਸਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਤੱਕ, ਬਗਾਵਤ ਦੌਰਾਨ "ਲਾਪਤਾ" ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਆਪਣੇ ਲਾਪਤਾ ਅਜ਼ੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਇੰਡੀਆ ਦੁਆਰਾ ਕੁਝ ਕੁ ਨਾਵਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸੂਚੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।<ref>{{Cite web |title=NHRCList |url=https://www.tribuneindia.com/2004/20040730/nhrc1.htm |access-date=2019-05-29 |website=www.tribuneindia.com}}</ref> === ਪੁਲਿਸ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ === ਕੁਝ ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੀ ਪਿੱਠ ਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਜਦ ਖਾਲੜਾ ਦੇ ਇੱਕ ਮਿੱਤਰ, ਸੈਂਟਰਲ ਕੋਆਪਰੇਟਿਵ ਬੈਂਕ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ, ਗੁੰਮ ਹੋ ਗਏ ਤਾਂ ਸਾਧਾਰਨ ਢੰਗ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੇ ਪੁਲਿਸ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੀ ਗੱਲ ਕੰਨੀਂ ਪਈ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨਘਾਟ ਤੋਂ ਪਤਾ ਕਰਨ 'ਤੇ ਇਹ ਦੁੱਖਦਾਈ ਕਹਾਣੀ ਸੱਚੀ ਸਾਬਤ ਹੋਈ। ਅੱਗੇ ਜਾ ਕੇ ਉਸ ਮ੍ਰਿਤਕ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਾਥੀ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵੀ ਮਿਲੀ। ਇਸੇ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕਾਂ ਹੋਰ ‘ਅਣਪਛਾਤੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਸਕਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਆਈ। ਮਿਉਂਸਪਲ ਕਮੇਟੀ 'ਚੋਂ ਕਿੰਨੀਆਂ ਲੱਕੜਾਂ ਆਈਆਂ, ਕਲਰਕਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿੰਨੀ ਰਿਸ਼ਵਤ ਖਾਧੀ ਤੇ ਫਿਰ ਤਰਨਤਾਰਨ ਤੇ ਪੱਟੀ ਦੇ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨਘਾਟਾਂ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਝੂਠੇ ਪੁਲਿਸ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਤੇ ਕਿੰਨੀਆਂ ਅਣਪਛਾਤੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਸਕਾਰ ਹੋਏ, ਕਿੰਨੇ ਅੱਧਸੜੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅੰਗ ਕੁੱਤੇ ਵੀ ਖਾਂਦੇ ਰਹੇ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਰ ਅਨੇਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਖਾਲੜਾ ਜੀ ਆਪਣੀ ਡਾਇਰੀ ਵਿੱਚ ਕਲਮਬੰਦ ਕਰਦੇ ਗਏ। ਸ਼ਮਸ਼ਾਨਘਾਟ ਦੇ ਰਜਿਸਟਰਾਂ ਦੀਆਂ ਨਕਲਾਂ ਅਤੇ ਮ੍ਰਿਤਕਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਪਤੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਆ ਗਏ। ਖਾਲ਼ੜਾ ਨੇ ਅਣਪਛਾਤੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਜੱਗ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰਦਿਆਂ ਅਮਰੀਕਾ, ਕਨੇਡਾ ਤੇ ਬਰਤਾਨੀਆ ਦੀਆਂ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟਾਂ ਅਤੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪੱਧਰ ਦੀਆਂ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜੇ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਾਂ ਮ੍ਰਿਤਕਾਂ ਦੀ ਲਿਸਟਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸਨ। == ਪਰਿਵਾਰ == ਖਾਲੜਾ ਦੇ ਦਾਦਾ ਜੀ, ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਜੀ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਗਦਰ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਾਰਕੁਨ ਸਨ। ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਵੀ [[ਕਾਮਾਗਾਟਾਮਾਰੂ ਦੇ ਮੁਸਾਫਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ|ਕਾਮਾਗਾਟਾ ਮਾਰੂ ਜਹਾਜ਼]] ਦੇ 376 ਯਾਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ, ਜੋ 1914 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼-ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ ਤੋਂ ਸ਼ੰਘਾਈ, ਚੀਨ ਅਤੇ [[ਯੋਕੋਹਾਮਾ]], [[ਜਪਾਨ|ਜਾਪਾਨ]] ਰਾਹੀਂ [[ਵੈਨਕੂਵਰ]], [[ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ]], [[ਕੈਨੇਡਾ]] ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ [[ਪੰਜਾਬ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ]] ਤੋਂ 376 ਯਾਤਰੀ ਸਵਾਰ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 24 ਨੂੰ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਬਾਕੀ 352 ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਉਤਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਸਮੇਤ ਹੋਰਨਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਹੁੰਚਣ 'ਤੇ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਾਮਰਾਜ ਵਿਰੁੱਧ ਲਾਹੌਰ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਮੁਕੱਦਮਾ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਰ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਪਤਨੀ, [[ਪਰਮਜੀਤ ਕੌਰ ਖਾਲੜਾ]], ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਸਰਗਰਮੀ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਖੁਦ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ ਹੈ। ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਦੋ ਬੱਚੇ ਨਵਕਿਰਨ ਕੌਰ ਅਤੇ ਜਨਮੀਤ ਸਿੰਘ ਉਸਦੇ ਜੀਵਤ ਬੱਚੇ ਹਨ। ਉਸਦੇ ਜੀਵਤ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ, ਮਾਂ ਮੁਖਤਾਰ ਕੌਰ, ਤਿੰਨ ਭਰਾ ਰਾਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ, ਅਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ (ਦੋਵੇਂ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ) ਅਤੇ ਗੁਰਦੇਵ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ (ਆਸਟ੍ਰੀਆ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ) ਅਤੇ ਪੰਜ ਭੈਣਾਂ: ਪਰੀਤਮ ਕੌਰ, ਮਹਿੰਦਰ ਕੌਰ, ਹਰਜਿੰਦਰ ਕੌਰ (ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਬੀਈਓ) ਬਲਬੀਰ ਕੌਰ (ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੈੱਡਟੀਚਰ) ਅਤੇ ਬੇਅੰਤ ਕੌਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।<ref>{{Cite web |last=Kumar |first=Ram |date= |title=Reduced To Ashes: The Insurgency and Human Rights in Punjab. |url=https://en.wikipedia.org/wiki/South_Asia_Forum_for_Human_Rights |website=South Asia Forum for Human Rights.}}</ref> ==ਸ਼ਹੀਦੀ== 6 ਸਤੰਬਰ 1995 ਨੂੰ, ਜਦੋਂ ਖਾਲੜਾ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਪਣੀ ਕਾਰ ਧੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਅਗਵਾ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ [[ਝਬਾਲ]] ਪੁਲਿਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਲੈ ਗਏ।<ref name="amnesty"/> ਹਾਲਾਂਕਿ ਗਵਾਹਾਂ ਨੇ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਬਿਆਨ ਦਿੱਤੇ, ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ, ਕੰਵਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ ਨੂੰ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ਕਰਤਾ ਵਜੋਂ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ, ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਖਾਲੜਾ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰਨ ਜਾਂ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲੈਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।<ref name="tribune">{{cite web |date=17 February 2005 |title=K.P.S. Gill visited Khalra in jail, says witness |url=https://www.tribuneindia.com/2005/20050217/punjab1.htm |publisher=The Tribune, Chandigarh, India}}</ref> ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਠਿਕਾਣੇ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਖਾਲੜਾ ਪਾਸੋਂ ਅਜਿਹੀ ਗੱਲ ਅਖਵਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ‘ਅਣਪਛਾਤੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ’ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਤੇ ਪਰਦਾ ਪਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਸ. ਖਾਲੜੇ ਦੀ ਇਸ ਮੋੜ੍ਹ ਤੇ ਆ ਕੇ ਪਰਖ ਦੀ ਘੜੀ ਆ ਗਈ। ਕਾਮਰੇਡੀ ਜੀਵਨ ਆਰੰਭ ਕਰਕੇ ਸਿੱਖੀ ਦਾ ਰਸਤਾ ਫੜ੍ਹਦਿਆਂ ਹੀ ਉਹ ਖਾਲੜਾ ਤੋਂ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਨਿੱਬੜੇ। 6 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਦੀਆਂ ਜਿਪਸੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਧਾੜ ਆਈ ਤੇ ਗੈਰਕਨੂੰਨੀ ਦਿਨ ਵੇਲੇ ਸ.ਖਾਲੜਾ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸ਼ਹਿਰ ਸਥਿਤ ਕਬੀਰ ਪਾਰਕ ਵਾਲੇ ਘਰ ਵਿਚੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਚੁੱਕ ਕੇ ਲੈ ਗਈ। ਪਰਖ ਦੀ ਘੜੀ ਉਦੋਂ ਆਈ ਜਦੋਂ ਥਾਣਾ ਝਬਾਲ ਦੇ ਇੱਕ ਸੈੱਲ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਤਸੀਹੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। ਗੱਲ ਸਿਰਫ ਏਨੀ ਸੀ ਕਿ ਸ.ਖਾਲੜਾ ਨੇ ‘ਅਣਪਛਾਤੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ' ਅਤੇ 'ਝੂਠੇ ਪੁਲਿਸ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ' ਸੰਬੰਧੀ ਜੋ ਕਿਹਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਵੇ। ਭੰਨੀ ਹੋਈ ਦੇਹ ਰੂਪੀ ਖਾਲੜੇ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਮਾਨਾਂਵਾਲੇ (ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ) ਵਿਖੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਸ. ਖਾਲੜਾ ਸਿੱਖੀ ਦੇ ਰਾਹ ਉੱਤੇ ਚੱਲਦਾ ਹੋਇਆ ਖਾਲਸਾ ਸੋਝੀ ਤਾਈਂ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਸ. ਖਾਲੜਾ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਥਾਣਾ ਝਬਾਲ ਦੇ ਸੈੱਲ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ। ਗੋਲੀ ਨਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਲਹੂ ਨਾਲ ਭਿੱਜੀ ਦੇਹ ਨੂੰ ਹਰੀ ਕੇ ਪੱਤਣ ਰਾਜਸਥਾਨ ਨਹਿਰ ਵਿੱਚ ਰੋੜ੍ਹ ਦਿੱਤੀ। ਸੀਬੀਆਈ ਨੇ ਖਾਲੜਾ ਕੇਸ ਦੀ ਛਾਣਬੀਨ ਕੀਤੀ ਤੇ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੁਲਿਸ ਅਫਸਰਾਂ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਪਾਇਆ ਅਤੇ ਸਜ਼ਾ ਦਿਤੀ। ਇਹ ਵੀ ਗੌਰਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਤੱਕ ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਖਾਲੜਾ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਜਾਂ ਕੋਈ ਅਵਸੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇ 1996 ਵਿੱਚ, ਕੇਂਦਰੀ ਜਾਂਚ ਬਿਊਰੋ ਨੂੰ ਸਬੂਤ ਮਿਲੇ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਤਰਨਤਾਰਨ ਦੇ ਇੱਕ ਪੁਲਿਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਨੌਂ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ 'ਤੇ ਕਤਲ ਅਤੇ ਅਗਵਾ ਕਰਨ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਮੁਕੱਦਮਾ ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ। ਉਸਦੇ ਕਤਲ ਦੇ ਦੋਸ਼ੀਆਂ 'ਤੇ ਦਸ ਸਾਲ ਲਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਲਗਾਏ ਗਏ ਸਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਸ਼ੱਕੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਸੀਨੀਅਰ ਸੁਪਰਡੈਂਟ ਆਫ਼ ਪੁਲਿਸ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ ਦਾ 1997 ਵਿੱਚ ਰੇਲਗੱਡੀ ਅੱਗੇ ਛਾਲ ਮਾਰਕੇ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰ ਗਿਆ ਸੀ। 18 ਨਵੰਬਰ 2005 ਨੂੰ, ਛੇ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਦੋ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ, ਡਿਪਟੀ ਸੁਪਰਡੈਂਟ ਜਸਪਾਲ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਅਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਖਾਲੜਾ ਦੇ ਅਗਵਾ ਅਤੇ ਕਤਲ ਲਈ ਉਮਰ ਕੈਦ ਅਤੇ ਬਾਕੀਆਂ ਨੂੰ ਸੱਤ ਸਾਲ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ ਸੀ।<ref name="ensaaf">{{cite web |title=Punjab Cops Convicted of 1995 Murder of Activist Khalra |url=http://www.ensaaf.org/news/pr2005-11-18.php |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20061123135906/http://www.ensaaf.org/news/pr2005-11-18.php |archive-date=23 November 2006 |access-date=25 January 2007 |publisher=Ensaaf}}</ref> 16 ਅਕਤੂਬਰ 2007 ਨੂੰ, ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਇੱਕ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਬੈਂਚ, ਜਿਸਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਜਸਟਿਸ ਮਹਿਤਾਬ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ ਅਤੇ ਏ ਐਨ ਜਿੰਦਲ ਨੇ ਕੀਤੀ, ਨੇ ਬਾਕੀ ਚਾਰ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ: ਸਤਨਾਮ ਸਿੰਘ, ਸੁਰਿੰਦਰ ਪਾਲ ਸਿੰਘ, ਜਸਬੀਰ ਸਿੰਘ (ਸਾਰੇ ਸਾਬਕਾ ਸਬ ਇੰਸਪੈਕਟਰ) ਅਤੇ ਪ੍ਰਿਥੀਪਾਲ ਸਿੰਘ (ਸਾਬਕਾ ਹੈੱਡ ਕਾਂਸਟੇਬਲ) ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਨੂੰ ਉਮਰ ਕੈਦ ਤੱਕ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ।<ref>{{cite web |date=16 October 2007 |title=Khalra murder case: HC grants life imprisonment to 4 cops - Chandigarh - City - NEWS |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/chandigarh/Khalra-murder-case-HC-grants-life-imprisonment-to-4-cops/articleshow/2464188.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121018162040/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2007-10-16/chandigarh/27987237_1_life-imprisonment-murder-case-jaswant-singh-khalra |archive-date=18 October 2012 |access-date=2009-08-10 |work=[[The Times of India]]}}</ref><ref>{{cite web |date=1995-09-06 |title=The Tribune, Chandigarh, India - Main News |url=http://www.tribuneindia.com/2007/20071017/main1.htm |access-date=2009-08-10 |publisher=Tribuneindia.com |archive-date=2008-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081006232527/http://www.tribuneindia.com/2007/20071017/main1.htm |url-status=dead }}</ref> 11 ਅਪ੍ਰੈਲ 2011 ਨੂੰ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਚਾਰ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਉਮਰ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਵਿਰੁੱਧ ਦਾਇਰ ਅਪੀਲ ਨੂੰ ਖਾਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਗੜਬੜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅੱਤਿਆਚਾਰਾਂ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ।<ref name="times">{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/SC-upholds-life-term-for-Punjab-cops/articleshow/10613312.cms|title=Activist Khalra custodial death: SC upholds life in jail for Punjab cops|date=5 November 2011|access-date=15 November 2015|website=[[The Times of India]]}}</ref> == ਵਿਰਾਸਤ == === ਯਾਦਗਾਰ === ਫਰਿਜ਼ਨੋ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦੀ ਸਿਟੀ ਕੌਂਸਲ ਨੇ 26 ਅਗਸਤ 2017 ਨੂੰ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਪਾਰਕ ਦਾ ਨਾਮ ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਖਾਲੜਾ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਰੱਖਣ ਦੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ।<ref>{{Cite web |date=6 September 2017 |title=California city names park after Sikh human rights advocate |url=https://www.nbcnews.com/news/asian-america/california-city-renames-park-after-sikh-human-rights-advocate-n799261 |access-date=2019-11-13 |website=NBC News |language=en}}</ref> ਸਿਟੀ ਕੌਂਸਲ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮਤਾ ਲਿਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕੌਂਸਲ ਮੈਂਬਰ ਓਲੀਵਰ ਬੈਂਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਪੰਜਾਬੀ/ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਲਈ ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਖਾਲੜਾ ਮੇਰੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਲਈ [[ਮਾਰਟਿਨ ਲੂਥਰ ਕਿੰਗ ਜੂਨੀਅਰ]] ਵਾਂਗ ਹਨ।"<ref>{{Cite web |date=4 September 2017 |title=Fresno (CA) City Council To Rename Park After Jaswant Singh Khalra |url=http://www.sikhnet.com/news/fresno-ca-city-council-rename-park-after-jaswant-singh-khalra |access-date=2019-11-13 |website=SikhNet |language=en}}</ref> === ਫਿਲਮਾਂ === [[ਸਤਲੁਜ (ਫ਼ਿਲਮ)|''ਸਤਲੁਜ'']], ਇੱਕ 2026 ਭਾਰਤੀ ਖਾਲੜਾ ਦੇ ਜੀਵਨ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ [[ਦਿਲਜੀਤ ਦੋਸਾਂਝ]] ਨੇ ਖਾਲੜਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ।<ref>{{Cite web |title=Punjab 95: Diljit Dosanjh's Jaswant Singh Khalra biopic to release in February|url=https://www.indiatoday.in/movies/story/punjab-95-jaswant-singh-khalra-biopic-may-release-in-february-hints-diljit-dosanjh-stmp-2663980-2025-01-13 |magazine=India Today |date=13 January 2025 |access-date=16 January 2025}}</ref> ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ''ਘੱਲੂਘਾਰਾ'' ਅਤੇ ''ਪੰਜਾਬ '95'' ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਸੈਂਸਰ ਬੋਰਡ ਨੇ 127 ਕੱਟਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਸਿਰਲੇਖ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਫਿਲਮ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਣ ਯੂਨਿਟ 'ਤੇ ਇਤਰਾਜ਼ ਉਠਾਇਆ। ਫਿਲਮ ਦੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਅਣਮਿੱਥੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਦੇਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਇਹ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਜ਼ੀ5 'ਤੇ, 3 ਜੁਲਾਈ, 2026 ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਕੱਟ ਦੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋ ਗਈ।<ref>{{cite web |title=Punjab 95 teaser: Diljit Dosanjh plays courageous activist Jaswant Singh Khalra; film to finally release on this date |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/punjab-95-teaser-diljit-dosanjh-plays-courageous-activist-jaswant-singh-khalra-film-to-finally-release-on-this-date-9784809/ |website=The Indian Express |language=en |date=17 January 2025}}</ref><ref>{{Cite web |last=Ramachandran |first=Naman |date=2026-07-03 |title=Diljit Dosanjh’s ‘Satluj,’ Formerly ‘Punjab ’95’ That Was Pulled From Toronto, Streams Uncut on ZEE5 Global: ‘This Is the Complete Film, Without Any Cuts or Compromises’ |url=https://variety.com/2026/tv/news/diljit-dosanjh-satluj-punjab-95-uncut-zee5-global-1236801418/ |access-date=2026-07-03 |website=Variety |language=en-US}}</ref> ==ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ == * [[ਹਿਊਮਨ ਰਾਈਟਸ ਵਾਚ]] ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1995]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1952]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵਿਦਰੋਹ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਿੱਖ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਲੋਕ]] fq0voln0uwswzq8zo7twtryv27vmd1o ਸਿੰਘਪੁਰਾ 0 42141 842500 712872 2026-07-12T00:19:53Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 842500 wikitext text/x-wiki '''ਸਿੰਘਪੁਰਾ ''' ਭਾਰਤੀ [[ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ|ਪੰਜਾਬ]] ਦੇ [[ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਸੰਗਰੂਰ]] ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ [[ਸੁਨਾਮ]] ਬਲਾਕ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਪਿੰਨ ਕੋਡ 148028 ਹੈ।<ref>{{Cite web|url=http://pincodeaddress.com/locality/Singh-Pura_Sangrur|title=|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=|archive-date=2023-02-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20230206090551/http://pincodeaddress.com/locality/Singh-Pura_Sangrur|url-status=dead}}</ref> == ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡ == <nowiki>*</nowiki>[[ਭਰੌਰ]] <nowiki>*</nowiki>[[ਸੂਲਰ]] <nowiki>*</nowiki>[[ਖੁਡਾਲ]] <nowiki>*</nowiki>[[ਨੀਲੋਵਾਲ]] <nowiki>*</nowiki>[[ਅਕਾਲਗੜ੍ਹ (ਬਲਾਕ ਸੁਨਾਮ)|ਅਕਾਲਗੜ੍ਹ]] <nowiki>*</nowiki>[[ਕਣਕਵਾਲ (ਸੰਗਰੂਰ)|ਕਣਕਵਾਲ]] <nowiki>*</nowiki>ਘਾਸੀਵਾਲਾ <nowiki>*</nowiki>[[ਸਿੰਘ ਪੂਰਾ]] <nowiki>*</nowiki>[[ਲਖਮੀਰਵਾਲਾ (ਸੰਗਰੂਰ)|ਲਖਮੀਰਵਾਲਾ]] <nowiki>*</nowiki>[[ਟਿੱਬੀ ਬਸਤੀ]] <nowiki>*</nowiki>[[ਚੋਵਾਸ ਜਖੇਪਲ]] <nowiki>*</nowiki>[[ਈਸ਼ਰ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ]]<ref>{{Cite web|url=http://pincodeaddress.com/locality/Singh-Pura_Sangrur|title=|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=|archive-date=2023-02-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20230206090551/http://pincodeaddress.com/locality/Singh-Pura_Sangrur|url-status=dead}}</ref> == ਹਵਾਲੇ == [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ]] 2kp10kb44zhne6dhot4d8folv1x69we ਹਿੰਦੂ ਗੋਦ ਅਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਐਕਟ 0 57320 842506 761648 2026-07-12T04:44:42Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 842506 wikitext text/x-wiki '''ਹਿੰਦੂ ਗੋਦ ਅਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਐਕਟ''' 1956 ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਹ ਹਿੰਦੂ ਕੋਡ ਬਿਲਸ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਸ ਨਾਲ [[ਹਿੰਦੂ ਵਿਆਹ ਐਕਟ|ਹਿੰਦੂ ਵਿਆਹ ਐਕਟ 1955 ]], [[ਹਿੰਦੂ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰ ਐਕਟ 1956]] ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਅਤੇ ਸਰਪਰਸਤੀ ਐਕਟ 1956 ਵੀ ਪਾਸ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਇਹ ਐਕਟ [[ਜਵਾਹਰਲਾਲ ਨਹਿਰੂ]] ਦੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਵਿੱਚ ਪਾਸ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਹਿੰਦੂਆਂ ਅਧੀਨ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜਾਂ ਨੂੰ ਕਨੂੰਨੀ ਪਹਿਚਾਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋੜਤਾ ਦੇਣਾ ਸੀ।<ref name="vakilno1.com">{{cite web |title=The Hindu Adoptions and Maintenance Act 1956 |url=http://www.vakilno1.com/bareacts/hinduadoptionsact/s18.htm |website=www.vakilno1.com |access-date=2024-07-11 |archive-date=2012-12-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121201062957/http://www.vakilno1.com/bareacts/hinduadoptionsact/s18.htm |url-status=dead }}</ref> ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪਰਿਵਾਰਿਕ ਕਾਨੂੰਨ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਨੂੰਨ]] 5icz1q3rya3o0tzzsruydoe9t2snfbr ਸਟਾਕਹੋਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ 0 131690 842481 842096 2026-07-11T18:23:44Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 842481 wikitext text/x-wiki {{ਜਾਣਕਾਰੀਡੱਬਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ|name=ਸਟਾਕਹੋਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ|postgrad=|logo=|free=|free_label=|affiliations=ਯੂਰਪੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ<br>ਯੂਰਪ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਤੋਂ ਯੂਨੀਵਰਸਟੀਆਂ ਦਾ ਸੰਸਥਾਗਤ ਨੈਟਵਰਕ|mascot=|colors=|campus=ਸ਼ਹਿਰੀ|rector=ਪ੍ਰੋ. ਐਸਟ੍ਰਿਡ ਸੌਡਰਬਰਗ ਵਿਡਿੰਗ|academic_staff=5,500 (2018)|doctoral=1,600 (2018)|undergrad=|native_name=Stockholms universitet|students=33,000 ਵਿਅਕਤੀ, 26,273 (FTE) (2018)<ref name="SUfacts">{{cite web|url=https://www.su.se/english/about/facts-figures/the-university-in-figures|title=The University in Figures&nbsp;– Stockholm University|website=www.su.se|accessdate=7 August 2019|archive-date=13 ਅਪ੍ਰੈਲ 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190413005902/https://www.su.se/english/about/facts-figures/the-university-in-figures|dead-url=yes}}</ref>|country=[[ਸਵੀਡਨ]]|city=[[ਸਟਾਕਹੋਮ]]|type=[[ਪਬਲਿਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ]]|established=1878<br>(1960 ਤੋਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਸਟੇਟਸ)|motto=|caption=|image_size=220px|image_name=Stockholms Universitet logo.svg|latin_name=|website={{URL|www.su.se/english}}<br />{{URL|https://www.su.se}}}}'''ਸਟਾਕਹੋਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ''' ({{Lang-sv|Stockholms universitet}}) [[ਸਟਾਕਹੋਮ]], [[ਸਵੀਡਨ]] ਵਿੱਚ ਇੱਕ [[ਪਬਲਿਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ]] ਹੈ ਜੋ 1878 ਵਿੱਚ ਇੱਕ [[ਕਾਲਜ]] ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, 1960 ਤੋਂ ਇਸਨੂੰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਦਰਜਾ ਮਿਲ ਗਿਆ ਸੀ। ਚਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੈਕਲਟੀਜ਼: ਕਾਨੂੰਨ, ਮਾਨਵਤਾ, ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ 33,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਇਹ [[ਸਕੈਂਡੀਨੇਵੀਆ|ਸਕੈਨਡੇਨੇਵੀਆ]] ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹੈ। ਅਕਾਦਮਿਕ ਰੈਂਕਿੰਗ ਆਫ ਵਰਲਡ ਯੂਨਿਵਰਸਿਟੀਜ਼ (ਏਆਰਡਬਲਯੂਯੂ) ਦੁਆਰਾ ਸੰਸਥਾ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀ ਦੀਆਂ 100 ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।<ref name="SUranking">http://www.ulinks.com/topuniversities.htm top 200</ref> ਸਟਾਕਹੋਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੂੰ 1960 ਵਿਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਚੌਥੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਸਵੀਡਿਸ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਬਣ ਗਈ ਸੀ। ਸਵੀਡਨ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਪਬਲਿਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਟਾਕਹੋਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਮਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਪਨ ਅਤੇ ਖੋਜ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।<ref name="Högskolelagen">{{Cite web|url=http://www.notisum.se/rnp/sls/lag/19921434.htm|title=Högskolelag (1992:1434)|website=www.notisum.se|access-date=31 March 2018|archive-date=21 ਸਤੰਬਰ 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130921055404/http://www.notisum.se/rnp/sls/lag/19921434.htm|url-status=dead}}</ref> [[ਤਸਵੀਰ:Experimentalfältet_(Fredrik_Bloms_hus).jpg|right|thumb| ਫਰੇਡਰਿਕ ਬਲੌਮ ਦਾ ਘਰ ਐਕਸਪੇਰੀਮੈਂਟਲਫਲੈਟ, ਜੋ ਹੁਣ ਸਟਾਕਹੋਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ]] == ਹਵਾਲੇ == {{ਹਵਾਲੇ}} == ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ == * [http://www.su.se/ ਸਟਾਕਹੋਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈਬਸਾਈਟ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080411055247/http://www.su.se/pub/jsp/polopoly.jsp?d=588&a=405 |date=2008-04-11 }} (in Swedish) * [http://www.su.se/in-english ਸਟਾਕਹੋਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080913182503/http://www.su.se/in-english |date=2008-09-13 }} (in English) pr28px5nv7ruc0aqahm4r7cei0188je ਵਰਸ਼ਾ ਉਸਗਾਂਵਕਰ 0 160134 842479 769276 2026-07-11T16:44:08Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 842479 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ਵਰਸ਼ਾ ਉਸਗਾਂਵਕਰ | image = Varsha-Usgaonkar-Crop.jpg | image_size = | caption = ਮਾਰਚ 2015 ਵਿੱਚ ਉਸਗਾਂਵਕਰ | other_names = | birth_name = | birth_date = {{birth date and age|1968|2|28|df=yes}} | birth_place = ਉਸਗਾਓ, [[ਗੋਆ]], ਭਾਰਤ | occupation = {{hlist|ਅਭਿਨੇਤਰੀ|ਮਾਡਲ|ਗਾਇਕ}} | years_active = 1987–ਮੌਜੂਦ | spouse = {{marriage|ਅਜੇ ਸ਼ਰਮਾ|2000}} | children = | father = | relatives = }} [[Category:Articles with hCards]] '''ਵਰਸ਼ਾ ਉਸਗਾਂਵਕਰ''' ([[ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ]]: '''Varsha Usgaonkar;''' ਜਨਮ 28 ਫਰਵਰੀ 1968<ref>{{Cite web |title=Varsha Usgaonkar हाइट, उम्र, पति, बॉयफ्रेंड, परिवार, Biography in Hindi - बायोग्राफी |url=https://newshindu.news/biography/varsha-usgaonkar-84582/ |access-date=2022-10-06 |website=News Hindustan |language=en-US |archive-date=2022-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221006081750/https://newshindu.news/biography/varsha-usgaonkar-84582/ |url-status=dead }}</ref>), ਗੋਆ ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ, ਮਾਡਲ ਅਤੇ ਗਾਇਕਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਵਜੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਰਾਠੀ ਅਤੇ [[ਬਾਲੀਵੁੱਡ]] ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ, ਉਹ ਮਰਾਠੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਦਾਕਾਰਾ ਸੀ।<ref>{{Cite news|url=https://www.navhindtimes.in/marathi-cinema-helped-me-identify-myself-varsha-usgaonkar/|title='Marathi cinema helped me identify myself' – Varsha Usgaonkar|date=2 June 2016|work=The Navhind Times|access-date=5 June 2020}}</ref> == ਕੈਰੀਅਰ == ਉਸਗਾਂਵਕਰ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1984 ਵਿੱਚ ਸੁਪਰ-ਹਿੱਟ [[ਮਰਾਠੀ ਭਾਸ਼ਾ|ਮਰਾਠੀ]] ਸਟੇਜ ਨਾਟਕ ''ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ'' ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਹੀਰੋਇਨ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ [[ਮਰਾਠੀ ਭਾਸ਼ਾ|ਮਰਾਠੀ]] ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਸੁਪਰ-ਹਿੱਟ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ''ਗਮਤ ਜਮਾਤ'',<ref name="Gammat_Jammat">{{Cite web |date=4 June 2020 |title=Gammat Jammat |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/news/happy-birthday-ashok-saraf-ashi-hi-banwa-banwi-to-gammat-jammat-five-must-watch-comedy-movies-of-the-evergreen-star/photostory/76182430.cms?picid=76182773 |access-date=5 June 2020 |website=The Times of India |language=en}}</ref> ''ਹਮਾਲ ਦੇ ਧਮਾਲ'', ''ਸਗਲੀਕੇਡ ਬੰਬਾਬੰਬ'', ''ਸਾਵਤ ਮਾਝੀ ਲੜਕੀ'', ''ਸ਼ੈਜਰੀ ਸ਼ੈਜਰੀ'', ''ਏਕ ਹੁੰਦਾ ਵਿਦੁਸ਼ਕ'', ''ਲਪੰਡਾਵ'' ਅਤੇ ''ਅਫਲਾਤੂਨ'' ਦੇ ਨਾਲ ਚੋਟੀ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਈ। . ਉਸਨੇ [[ਬਾਲੀਵੁੱਡ]] ਫਿਲਮਾਂ, ''ਘਰ ਆਇਆ ਮੇਰਾ ਪਰਦੇਸੀ'' ਅਤੇ ''ਪੱਥਰੀਲਾ ਰਾਸਤਾ'' ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 2005 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮਾਂ ''ਮੰਗਲ ਪਾਂਡੇ: ਦਿ ਰਾਈਜ਼ਿੰਗ'' ਅਤੇ ''ਮਿਸਟਰ ਯਾ ਮਿਸ'' ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਵਜੋਂ ਨਜ਼ਰ ਆਈ। ਫੈਜ਼ਲ ਸੈਫ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਹਿੰਦੀ ਫੀਚਰ ਫਿਲਮ, ''ਜਿਗਿਆਸਾ'' ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ [[ਰਿਸ਼ੀਤਾ ਭੱਟ|ਹਰਿਸ਼ਤਾ ਭੱਟ]] ਲਈ ਇੱਕ "ਮਾਂ" ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਸਗਾਂਵਕਰ ਨੇ ਆਪਣਾ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਕੈਰੀਅਰ 1988 ਵਿੱਚ [[ਉੱਤਰਾ (ਮਹਾਭਾਰਤ)|ਅਭਿਮਨਿਊ]] ਦੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ [[ਪਰੀਕਸ਼ਿਤ]] ਦੀ ਮਾਂ (ਭਾਰਤ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਅਲ ''ਮਹਾਭਾਰਤ'' ਦਾ ਭਵਿੱਖ) ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ [[ਅਭਿਮੰਨਿਊ|।]]<ref name="Mahabharat">{{Cite news|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/television/mahabharat-actor-varsha-usgaonkar-revisits-the-1988-epic-show-6419055/|title=Mahabharat actor Varsha Usgaonkar revisits the epic show|last=Jain|first=Arushi|date=21 May 2020|work=The Indian Express|access-date=5 June 2020|language=en}}</ref> ਇਸ ਭੂਮਿਕਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮਾਂ ਦੀਆਂ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ਾਂ ਲਈ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ 'ਤੇ ਸਫਲਤਾ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹੀਆਂ। ਉਸਨੇ 1994 ਦੇ ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਅਲ ''ਚੰਦਰਕਾਂਤਾ'' ਵਿੱਚ " ''ਰੂਪਮਤੀ'' " (ਸਨੇਕ ਕੁਈਨ) ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵੀ ਨਿਭਾਈ। ਉਹ ਮਰਾਠੀ ਸ਼ੋਅ ''ਆਕਾਸ਼ ਜ਼ੇਪ'' ਅਤੇ ''ਏਕਾ ਮੇਕਨਸਾਥੀ'' ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਅਤੇ [[ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ|ਹਿੰਦੀ]] ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੀਰੀਅਲ ''ਅਲਵਿਦਾ ਡਾਰਲਿੰਗ'',<ref>{{Cite news|url=http://www.indianexpress.com/Storyold/84269/|title=I feel sad and deprived, I do miss Chamatkar|work=Indian Express|access-date=3 January 2015|publisher=indianexpress.com}}</ref> ''ਤਨਹਾ'' ਅਤੇ ''ਅਨਹੋਨੀ'' ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ [[ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ|ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ']] ਤੇ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਅਲ ''ਝਾਂਸੀ ਕੀ ਰਾਣੀ'' ਵਿੱਚ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ [[ਰਾਣੀ ਲਕਸ਼ਮੀਬਾਈ]] ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ ਸੀ। ਉਸਗਾਂਵਕਰ ਇੱਕ ਗਾਇਕ ਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਉਲਹਾਸ ਬੁਆਓ ਨਾਲ ਇੱਕ [[ਕੋਂਕਣੀ ਭਾਸ਼ਾ|ਕੋਂਕਣੀ]] ਸੰਗੀਤ ਐਲਬਮ ''ਰੂਪ ਤੁਜੇਮ ਲਾਈਤਾ ਪਿਕਸਮ'' ਵਿੱਚ ਗਾਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਸਟਾਰ ਪ੍ਰਵਾਹ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀਰੀਅਲ ਸੁਖ ਮਾਂਝੇ ਨੱਕੀ ਕੇ ਆਸਤਾ ਵਿੱਚ ਨੰਦਿਨੀ ਯਸ਼ਵੰਤ ਸ਼ਿਰਕੇ-ਪਾਟਿਲ ਦੀ ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਹੀ ਹੈ। == ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ == [[ਤਸਵੀਰ:Varsha-Ajay.jpg|right|thumb| ਉਸਗਾਂਵਕਰ ਪਤੀ ਅਜੈ ਸ਼ਰਮਾ ਨਾਲ 2014 ਵਿੱਚ]] ਉਸਗਾਂਵਕਰ ਇੱਕ [[ਕੋਂਕਣੀ ਭਾਸ਼ਾ|ਕੋਂਕਣੀ]] ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਹੈ ਜੋ [[ਗੋਆ]] ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ।<ref name="thehindu">{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-karnataka/konkani-parishads-silver-jubilee-session-in-february/article3241133.ece|title=Konkani Parishad's silver jubilee session in February - The Hindu|date=18 January 2006|work=The Hindu|access-date=3 January 2015|publisher=thehindu.com}}</ref><ref name="google">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=sxQdygAACAAJ|title=Konkani People: Guru Dutt, Girish Karnad, Shyam Benegal, Ravindra Kelekar, Eesha Koppikhar, Basti Vaman Shenoy, Shankar Nag, Deepika Padukone|last=Wikipedia, S.|date=2011|publisher=General Books|isbn=9781233060511|access-date=3 January 2015}}</ref> ਉਹ ਗੋਆ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਡਿਪਟੀ ਸਪੀਕਰ ਏਕੇਐਸ ਉਸਗਾਂਵਕਰ ਦੀ ਧੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਭੈਣਾਂ ਹਨ, ਤੋਸ਼ਾ ਕੁਰੜੇ ਅਤੇ ਮਨੀਸ਼ਾ ਤਰਕਾਰ।<ref name="navhindtimes">{{Cite web |title=Goa's emerald eyed 'Sridevi' &#124; iGoa |url=http://www.navhindtimes.in/iexplore/goa-s-emerald-eyed-sridevi |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140102211943/http://www.navhindtimes.in/iexplore/goa-s-emerald-eyed-sridevi |archive-date=2014-01-02 |access-date=3 January 2015}}</ref> ਉਸਗਾਂਵਕਰ ਨੇ ਮਾਰਚ 2000 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਰਵੀ ਸ਼ੰਕਰ ਸ਼ਰਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਜੈ ਸ਼ਰਮਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਸੀ।<ref name="outlookindia">{{Cite web |title=Redirection From Mobile URL |url=http://m.outlookindia.com/story.aspx?sid=1&aid=672734 |access-date=3 January 2015 |publisher=m.outlookindia.com }}{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਮਾਰਚ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ਹਵਾਲੇ == [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1968]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਰਾਠੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] 2tiv2ic94qh25pwbu88a6evsi85occn ਵਰਤਿਕਾ ਝਾਅ 0 160135 842478 756339 2026-07-11T16:38:58Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 842478 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ਵਰਤਿਕਾ ਝਾਅ | image = Vartika Jha (cropped).jpg | caption = 2020 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡਾਂਸ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਵਿੱਚ ਝਾਅ | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|2000|04|08}} | birth_place = ਰੇਣੁਸਾਗਰ, ਸੋਨਭੱਦਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, [[ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼]], ਭਾਰਤ | occupation = ਡਾਂਸਰ. ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫਰ, ਅਦਾਕਾਰਾ | years_active = 2018–ਮੌਜੂਦ | style = }} [[Category:Articles with hCards]] '''ਵਾਰਤਿਕਾ ਝਾਅ''' ([[ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ]]: '''Vartika Jha;''' ਜਨਮ 8 ਅਪ੍ਰੈਲ 2000)<ref>{{Cite web |date=8 October 2021 |title=Know all about Super Guru Vartika Jha: Life, career, boyfriend, biography & more |url=https://www.jagrantv.com/en-show/vartika-jha-biography-age-early-life-boyfriend-birth-place-family-photo-and-news-rc1024113 |access-date=30 July 2022 |website=jagrantv.com}}</ref> ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਡਾਂਸਰ, ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫਰ ਅਤੇ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ। ਉਹ 2018 ਵਿੱਚ [[ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ]] ਦੇ ਡਾਂਸ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ ''ਡਾਂਸ ਪਲੱਸ (ਸੀਜ਼ਨ 4)'' ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਅਤੇ ਉਪ ਜੇਤੂ ਸੀ।<ref>{{Cite web |date=30 January 2019 |title=Dharmesh Yelande: Dance reality shows make dreams come true |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/dharmesh-yelande-dance-reality-shows-make-dreams-come-true/articleshow/67740707.cms |access-date=15 July 2022 |website=timesofindia}}</ref> == ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ == ਝਾਅ ਦਾ ਜਨਮ 8 ਅਪ੍ਰੈਲ 2000 ਨੂੰ ਹਿੰਡਾਲਕੋ, ਰੇਣੁਸਾਗਰ ਅਤੇ ਕਾਂਤਾ ਝਾਅ ਦੇ ਇੱਕ ਆਪਰੇਟਰ ਅਰਵਿੰਦ ਕੁਮਾਰ ਝਾਅ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸੋਨਭੱਦਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ [[ਬ੍ਰਾਹਮਣ]] ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ। == ਕੈਰੀਅਰ == ਕਈ ਅਸਵੀਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਝਾਅ ਨੂੰ 2018 ਵਿੱਚ ''ਡਾਂਸ ਪਲੱਸ (ਸੀਜ਼ਨ 4)'' 'ਤੇ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ [[ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ|ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ ']] ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੀ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਦੂਜੀ ਰਨਰ-ਅੱਪ ਰਹੀ। ਦ ''ਡਾਂਸ ਪਲੱਸ ਦੇ'' ਜੱਜ, ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫਰ, ਅਤੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਰੇਮੋ ਡਿਸੂਜ਼ਾ ਨੇ ਵਰਤਿਕਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਫਿਲਮ ਸਟ੍ਰੀਟ ਡਾਂਸਰ 3ਡੀ ਵਿੱਚ [[ਵਰੁਣ ਧਵਨ]] ਅਤੇ [[ਸ਼ਰਧਾ ਕਪੂਰ]] ਦੇ ਨਾਲ ਕਾਸਟ ਕੀਤਾ।<ref>{{Cite web |date=6 June 2019 |title=Sonbhadra Daughter Got Varun Dhawan Next Film ABCD 3 On Dancing Talent |url=https://www.amarujala.com/photo-gallery/uttar-pradesh/varanasi/sonbhadra-daughter-got-varun-dhawan-next-film-abcd-3-on-dancing-talent |archive-url=https://web.archive.org/web/20200113035928/https://www.amarujala.com/photo-gallery/uttar-pradesh/varanasi/sonbhadra-daughter-got-varun-dhawan-next-film-abcd-3-on-dancing-talent |archive-date=30 July 2022 |access-date=15 July 2022 |website=amarujala.com}}</ref><ref>{{Cite web |date=22 November 2018 |title=Varun Dhawan, Katrina Kaif's ABC3D marks debut of an international dancer, Shakti Mohan and Vartika Jha |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/varun-dhawan-katrina-kaifs-abc3d-marks-debut-of-an-international-dancer-shakti-mohan-and-vartika-jha/articleshow/66745074.cms |access-date=15 July 2022 |website=timesofindia}}</ref><ref>{{Cite web |date=14 January 2020 |title=Meet Shraddha Kapoor's 'Rule Breakers' from Street Dancer 3D! |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/meet-shraddha-kapoors-rule-breakers-from-street-dancer-3d/articleshow/73239508.cms |access-date=15 July 2022 |website=timesofindia}}</ref><ref>{{Cite web |date=4 Mar 2019 |title=Street Dancer 3D: 'Dance Plus 4' finalist Vartika Jha on the sets in London, Posts behind-the-scene pics with Shraddha Kapoor! |url=https://news.abplive.com/entertainment/television/street-dancer-3d-dance-plus-4-finalist-contestant-vartika-jha-shooting-in-london-with-varun-dhawan-shraddha-kapoor-remo-dsouza-posts-behind-the-scene-pics-933360 |access-date=15 July 2022 |website=ABP News Bureau}}</ref> ਫਿਰ ਉਸਨੇ [[ਸੋਨੀ ਇੰਟਰਟੇਨਮੈਂਟ ਟੈਲੀਵਿਜਨ (ਭਾਰਤ)|ਸੋਨੀ ਟੀਵੀ]] ਦੇ ਡਾਂਸ ਸ਼ੋਅ ਇੰਡੀਆਜ਼ ਬੈਸਟ ਡਾਂਸਰ (ਸੀਜ਼ਨ 1) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫਰ ਵਜੋਂ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਝਾਅ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਟਾਈਗਰ ਪੌਪ (ਅਜੈ ਸਿੰਘ) ਦੀ ਜੇਤੂ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫਰ ਸੀ ਜੋ 2020 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਡਾਂਸਰ (ਸੀਜ਼ਨ 1) ਦਾ ਜੇਤੂ ਬਣਿਆ।<ref>{{Cite web |date=22 November 2020 |title=India's Best Dancer winner: Tiger Pop lifts the trophy of the first season; takes home cash prize of Rs 15 lakh |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/indias-best-dancer-winner-tiger-pop-lifts-the-trophy-of-the-first-season-takes-home-cash-prize-of-rs-15-lakh/articleshow/79357190.cms |access-date=15 July 2022 |website=timesofindia}}</ref><ref>{{Cite web |date=23 November 2020 |title=Tiger Pop from Gurgaon Wins India's Best Dancer Season 1, Takes Home Rs 15 Lakhs and a Car |url=https://www.news18.com/news/movies/tiger-pop-from-gurgaon-wins-indias-best-dancer-season-1-takes-home-rs-15-lakhs-and-a-car-3106976.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20211223150841/https://www.news18.com/news/movies/tiger-pop-from-gurgaon-wins-indias-best-dancer-season-1-takes-home-rs-15-lakhs-and-a-car-3106976.html |archive-date=30 July 2022 |access-date=15 July 2022 |website=news18}}</ref> 2021 ਵਿੱਚ, ਵਰਤਿਕਾ ਨੇ ''ਸੁਪਰ ਡਾਂਸਰ'' ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ, ਸੰਚਿਤ ਚੰਨਾ ਨੂੰ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਸੋਨੀ ਟੀਵੀ ਦੇ ਡਾਂਸ ਸ਼ੋਅ ਸੁਪਰ ਡਾਂਸਰ ਚੈਪਟਰ 4 ਵਿੱਚ ਸ਼ੋਅ ਦਾ ਦੂਜਾ ਰਨਰ-ਅੱਪ ਬਣਿਆ।<ref>{{Cite web |date=6 October 2021 |title=Super Dancer Chapter 4 winner to be announced on Oct 9. Details here |url=https://www.indiatoday.in/television/reality-tv/story/super-dancer-chapter-4-winner-to-be-announced-on-oct-9-details-of-grand-finale-here-1861651-2021-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211011155006/https://www.indiatoday.in/television/reality-tv/story/super-dancer-chapter-4-winner-to-be-announced-on-oct-9-details-of-grand-finale-here-1861651-2021-10-06 |archive-date=30 July 2022 |access-date=15 July 2022 |website=indiatoday}}</ref> ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਸੋਨੀ ਟੀਵੀ ਦੇ ਡਾਂਸ ਸ਼ੋਅ ਇੰਡੀਆਜ਼ ਬੈਸਟ ਡਾਂਸਰ (ਸੀਜ਼ਨ 2) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਵਰਤਿਕਾ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਸੌਮਿਆ ਕਾਂਬਲੇ ਦੀ ਜੇਤੂ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫਰ ਸੀ ਜੋ 2022 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਰਵੋਤਮ ਡਾਂਸਰ (ਸੀਜ਼ਨ 2) ਦੀ ਜੇਤੂ ਬਣੀ।<ref>{{Cite web |date=7 February 2022 |title=India's Best Dancer Season 2 winner Saumya Kamble: My father didn't support me initially but today he's proud of me |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/indias-best-dancer-season-2-winner-saumya-kamble-my-father-didnt-support-me-initially-but-today-hes-proud-of-me/articleshow/88793780.cms |access-date=15 July 2022 |website=timesofindia}}</ref><ref>{{Cite web |date=10 January 2022 |title=Saumya Kamble Wins India's Best Dancer Season 2; Gourav Sarwan Is First Runner-up |url=https://www.news18.com/news/movies/saumya-kamble-wins-indias-best-dancer-season-2-gourav-sarwan-is-first-runner-up-4639016.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20220410054827/https://www.news18.com/news/movies/saumya-kamble-wins-indias-best-dancer-season-2-gourav-sarwan-is-first-runner-up-4639016.html |archive-date=30 July 2022 |access-date=15 July 2022 |website=news18}}</ref><ref>{{Cite web |date=10 January 2022 |title=Saumya Kamble Wins India's Best Dancer Season 2; Gourav Sarwan Is First Runner-up |url=https://www.news18.com/news/movies/saumya-kamble-wins-indias-best-dancer-season-2-gourav-sarwan-is-first-runner-up-4639016.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20220410054827/https://www.news18.com/news/movies/saumya-kamble-wins-indias-best-dancer-season-2-gourav-sarwan-is-first-runner-up-4639016.html |archive-date=30 July 2022 |access-date=15 July 2022 |website=news18}}</ref><ref>{{Cite web |date=10 January 2022 |title=India's Best Dancer 2 winner Saumya Kamble: Want to represent my style internationally |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/television/indias-best-dancer-2-winner-saumya-kamble-want-to-represent-my-style-internationally-7716034/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20220506204347/https://indianexpress.com/article/entertainment/television/indias-best-dancer-2-winner-saumya-kamble-want-to-represent-my-style-internationally-7716034/ |archive-date=30 July 2022 |access-date=15 July 2022 |website=The Indian Express}}</ref><ref>{{Cite web |date=11 January 2022 |title=India's Best Dancer Season 2 Grand Finale Live Updates: Saumya Kamble lifts trophy |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/television/india-best-dancer-2-grand-finale-winner-live-updates-gourav-sarwan-saumya-kamble-photos-videos-7713422/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20220118231915/https://indianexpress.com/article/entertainment/television/india-best-dancer-2-grand-finale-winner-live-updates-gourav-sarwan-saumya-kamble-photos-videos-7713422/ |archive-date=30 July 2022 |access-date=15 July 2022 |website=The Indian Express}}</ref><ref>{{Cite web |date=11 January 2022 |title=India's Best Dancer 2 finale: Saumya Kamble lifts trophy, Gourav Sarwan is runner-up |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/tv/indias-best-dancer-2-finale-saumya-kamble-lifts-trophy-gourav-sarwan-is-runnerup-101641746145977.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20220502155934/https://www.hindustantimes.com/entertainment/tv/indias-best-dancer-2-finale-saumya-kamble-lifts-trophy-gourav-sarwan-is-runnerup-101641746145977.html |archive-date=30 July 2022 |access-date=15 July 2022 |website=Hindustan Times}}</ref> 2022 ਵਿੱਚ, ਵਾਰਤਿਕਾ [[ਜ਼ੀ ਟੀਵੀ]] ਦੇ ਡਾਂਸ ਸ਼ੋਅ ਡੀਆਈਡੀ ਲਿੱਲ ਮਾਸਟਰਜ਼ (ਸੀਜ਼ਨ 5) ਵਿੱਚ ਟੀਮ ਵਾਰਤਿਕਾ ਦੀ ਕਪਤਾਨ ਬਣੀ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਟੀਮ ਵਾਰਤਿਕਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀਆਂ ਲਈ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫੀ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ, ਉਸਨੇ ਜ਼ੀ ਟੀਵੀ ਦੇ ਡਾਂਸ ਸ਼ੋਅ ਡੀਆਈਡੀ ਸੁਪਰ ਮੌਮਸ (ਸੀਜ਼ਨ 3) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਵਾਰਤਿਕਾ ਵਰਸ਼ਾ ਬੁਮਰਾ ਦੀ ਜੇਤੂ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫਰ ਸੀ ਜੋ 2022 ਵਿੱਚ ਡੀਆਈਡੀ ਸੁਪਰ ਮੌਮਸ (ਸੀਜ਼ਨ 3) ਦੀ ਜੇਤੂ ਬਣੀ।<ref>{{Cite web |date=29 July 2022 |title=DID Super Moms 2022 Contestants Names – Season 3 |url=https://www.serialupdates.me/did-super-moms-2022-contestants-names-season-3/ |access-date=30 July 2022 |website=serialupdates.me |archive-date=16 ਅਗਸਤ 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220816004227/https://www.serialupdates.me/did-super-moms-2022-contestants-names-season-3/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |date=30 July 2022 |title=DID Super Moms Season 3 Finale Date, Winner Prediction, Finalists & More |url=https://en.janbharattimes.com/entertainment/did-super-moms-season-3-finale-winner-finalists-more |access-date=30 July 2022 |website=janbharattimes.com |archive-date=16 ਅਗਸਤ 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220816231442/https://en.janbharattimes.com/entertainment/did-super-moms-season-3-finale-winner-finalists-more |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |date=25 September 2022 |title=Varsha Bumra wins DID Super Moms 3, takes home the trophy and Rs 5 lakh. See photos |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/television/varsha-bumra-wins-did-super-moms-3-takes-home-the-trophy-and-rs-5-lakh-see-photos-8172608/ |access-date=25 September 2022 |website=indianexpress}}</ref><ref>{{Cite web |date=25 September 2022 |title=DID Super Moms winner Varsha Bumra says '3 months on show were the best days of my life' Exclusive |url=https://www.indiatoday.in/television/reality-tv/story/did-super-moms-winner-varsha-bumra-says-3-months-on-show-were-the-best-days-of-my-life-exclusive-2004660-2022-09-25 |access-date=25 September 2022 |website=indiatoday}}</ref><ref>{{Cite web |date=25 September 2022 |title=DID Super Moms winner is Varsha Bumra, takes home the trophy and Rs 7.5 lakh prize money |url=https://www.indiatoday.in/television/reality-tv/story/did-super-moms-winner-is-varsha-bumra-takes-home-the-trophy-and-rs-7-5-lakh-prize-money-2004593-2022-09-25 |access-date=25 September 2022 |website=indiatoday}}</ref> == ਹਵਾਲੇ == [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 2000]] s94ek9n9o7z2f1zxfsfhue7rncu5u1m ਹਲੀਮਾ ਅਲੀ ਅਦਾਨ 0 184890 842505 748284 2026-07-12T04:09:10Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 842505 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = | image = Halima_A._Adan_(9043618876)_(cropped).jpg | website = http://www.sswc-som.com/ }} '''ਹਲੀਮਾ ਅਲੀ ਅਦਾਨ''' ਇੱਕ ਸੋਮਾਲੀ ਲਿੰਗ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ ਅਤੇ ਔਰਤ ਜਣਨ ਵਿਗਾਡ਼ (ਐੱਫ. ਜੀ. ਐੱਮ.) ਦੀ ਮਾਹਰ ਹੈ। ਉਹ ਲਿੰਗ ਅਧਾਰਤ ਹਿੰਸਾ (ਜੀ. ਬੀ. ਵੀ.) ਵਰਕਿੰਗ ਗਰੁੱਪ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਹਿ-ਚੇਅਰ ਅਤੇ ਸੋਮਾਲੀਆ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਮੁਨਾਫਾ ਮਾਨਵਤਾਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨ ਸੇਵ ਸੋਮਾਲੀ ਵੁਮੈਨ ਐਂਡ ਚਿਲਡਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਮੈਨੇਜਰ ਹੈ। == ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ == ਅਦਾਨ ਦਾ ਜਨਮ ਅਤੇ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਮੋਮਬਾਸਾ, ਕੀਨੀਆ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।<ref name="gov.UK">{{Cite web |title=International Women's Day: Giving more assistance to the vulnerable community in Somalia for the last 2 years. |url=https://www.gov.uk/government/news/international-womens-day--3 |access-date=24 July 2018 |website=gov.UK}}</ref> ਉਸ ਨੇ [[ਲੰਡਨ]] ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੀਨਵਿਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਇੰਸ ਦੀ ਪਡ਼੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਬੀ. ਐਸ. ਸੀ. ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਐਮਐਸਸੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਦਾਨ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ [[ਕੀਨੀਆ]] ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇੰਟਰਨੈਟ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰਦਾਤਾ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।<ref name="Peacebuilders.org">{{Cite web |title=Halima Adan |url=http://global-peacebuilders.org/peacebuilders-2/halima-adan/ |access-date=24 July 2018 |website=Peace Builders.org |archive-date=12 ਅਕਤੂਬਰ 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181012055255/http://global-peacebuilders.org/peacebuilders-2/halima-adan/ |url-status=dead }}</ref> == ਕੈਰੀਅਰ == 2014 ਤੋਂ, ਅਦਾਨ ਨੇ ਸੋਮਾਲੀ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਬਚਾਓ (ਐਸਐਸਡਬਲਯੂਸੀ) ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਮੈਨੇਜਰ ਅਤੇ ਲਿੰਗ ਅਧਾਰਤ ਹਿੰਸਾ ਕਾਰਜ ਸਮੂਹ (ਜੀਬੀਵੀ) ਦੇ ਸਹਿ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।<ref name="Humanitarian leadership">{{Cite web |date=28 June 2017 |title=Dialogue for Action on Aid Localisation in Somalia |url=https://www.humanitarianleadershipacademy.org/dialogue-action-aid-localisation-somalia/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210721162301/https://www.humanitarianleadershipacademy.org/dialogue-action-aid-localisation-somalia/ |archive-date=21 July 2021 |access-date=24 July 2018 |website=Humanitarian Leadership Academy}}</ref> ਐਸਐਸਡਬਲਯੂਸੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1992 ਵਿੱਚ ਸੋਮਾਲੀ ਔਰਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮੋਗਾਦਿਸ਼ੂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਮੁਨਾਫਾ ਸੰਗਠਨ ਬਣਾਉਣਾ ਸੀ ਜੋ ਸੋਮਾਲੀ ਲਡ਼ਕੀਆਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰੇਗਾ ਜੋ ਹਾਸ਼ੀਏ 'ਤੇ ਸਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿੰਸਾ ਅਤੇ ਗਰੀਬੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।<ref name="SSWC website">{{Cite web |title=Who is SSWC? |url=http://www.sswc-som.com/about.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180725033251/http://www.sswc-som.com/about.html |archive-date=25 July 2018 |access-date=24 July 2018 |website=Save Somali Women and Children}}</ref> ਅਦਾਨ ਦੀ ਟੀਮ ਨੂੰ ਲਿੰਗ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਸੋਮਾਲੀ ਪੀੜਤਾਂ ਲਈ ਨਿਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਹੈ। ਕੇਸਾਂ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਸਿਖਿਅਤ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਘਾਟ, ਮਹਿਲਾ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ, ਸੋਮਾਲੀ ਨਿਆਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੀ ਕਮੀ, ਅਤੇ ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਬਦਲੇ ਦਾ ਡਰ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੀੜਤਾਂ ਨੂੰ ਅਪਰਾਧਾਂ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕਦਾ ਹੈ। 2014 ਵਿੱਚ, [[ਯੂਨਾਈਟਡ ਕਿੰਗਡਮ|ਯੂ. ਕੇ.]] ਨੇ ਸੋਮਾਲੀਆ ਦੇ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਮਾਨਵਤਾਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਵਿੱਚ ਐਸ. ਐਸ. ਡਬਲਯੂ. ਸੀ. ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੱਖਣ-ਕੇਂਦਰੀ ਸੋਮਾਲੀ ਅਧਾਰਤ ਸੰਗਠਨਆਂ ਨੂੰ ਸੋਮਾਲੀਆ ਵਿੱਚ ਜਿਨਸੀ ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੇ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟਾਂ ਉੱਤੇ ਯੂ. ਕੇ ਦੇ 10 ਲੱਖ ਪੌਂਡ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਫੰਡ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਏ। ਫੰਡਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਪੀਡ਼ਤਾਂ ਨੂੰ ਮੁੱਢਲੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੋਈ ਸੀ। "ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਸਿਹਤ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਸਮੇਤ ਸਿਖਲਾਈ ਅਤੇ ਸਮਰੱਥਾ ਨਿਰਮਾਣ, ਮਨੋ-ਸਮਾਜਿਕ, ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦੁਆਰਾ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਵਧਾਉਣ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹਨ।<ref name="gov.UK" /> ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਜਨਸੰਖਿਆ ਫੰਡ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਆਫ਼ਤ ਸਹਾਇਤਾ ਦਫ਼ਤਰ ਤੋਂ 2015 ਵਿੱਚ ਯੂ. ਕੇ. ਤੋਂ ਫੰਡਿੰਗ ਨੂੰ ਵਾਧੂ ਫੰਡਿੱਗ ਅਤੇ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਪੂਰਕ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨੇ ਅਦਾਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਜੀਬੀਵੀ ਟੀਮ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਕਰਨ, ਸੋਮਾਲੀ ਜੀਬੀਵੀ ਦੇ ਹੋਰ ਕਾਰਜ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ ਤਾਲਮੇਲ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸੋਮਾਲੀਆ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਕੇਂਦਰੀ ਅਤੇ ਪੁੰਟਲੈਂਡ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਜੀਬੀਵੀ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਰਾਂ ਦੀ ਵਾਧੂ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਇਆ ਹੈ।<ref name="Global Protection Cluster">{{Cite web |title=Training of Somali GBV Working Group chairs, co-chairs and focal points |url=http://www.globalprotectioncluster.org/_assets/files/field_protection_clusters/Somalia/files/GBV/2015_Training_report_July.pdf |access-date=24 July 2018 |website=Global Protection Cluster |archive-date=25 ਜੁਲਾਈ 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180725003110/http://www.globalprotectioncluster.org/_assets/files/field_protection_clusters/Somalia/files/GBV/2015_Training_report_July.pdf |url-status=dead }}</ref> * == ਹਵਾਲੇ == [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1984]] 8it8fg5arj58oejf0drpi544lpmuykr ਪੰਕਜ ਵਸ਼ਿਸ਼ਟ 0 190782 842474 840606 2026-07-11T14:25:30Z Masterstrock3 59039 — info update— 842474 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | image = File:Pankaj Vashisht.jpg | name = ਪੰਕਜ ਕੁਮਾਰ | birth_date = {{Birth date and age|1991|11|09|df=yes}} | birth_place = ਤਲਵਾੜਾ, [[ਪੰਜਾਬ]] | death_date = | death_place = | othername = | occupation = [[ਫ਼ਿਲਮ ਸੰਪਾਦਨ|ਫਿਲਮ ਸੰਪਾਦਕ]] | yearsactive = 2016-ਹੁਣ | spouse = | awards = }} '''ਪੰਕਜ ਕੁਮਾਰ'''<ref>{{cite web |title=Hindi Editor Pankaj Vashisht Biography, News, Photos, Videos |url=https://nettv4u.com/celebrity/hindi/editor/pankaj-vashisht |website=nettv4u |language=en}}</ref> (ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ) ਇੱਕ [[ਫ਼ਿਲਮ ਸੰਪਾਦਨ|ਫ਼ਿਲਮ ਸੰਪਾਦਕ]] ਹਨ ਜੋ 2016 ਤੋਂ [[ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ]] ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹ ''ਦ੍ਰਿਸ਼ਮ 2'' (2022 ਫਿਲਮ), ''ਕਿਲ'' (2023 ਫਿਲਮ)<ref>{{cite web |title=Kill (2024) Cast and Crew |url=https://www.moviefone.com/movie/kill/vQuDjrZpSpIAcW8vjBzPf1/credits/ |website=Moviefone |language=en}}</ref> ਅਤੇ ''ਗੁਮਰਾਹ (2023 ਫਿਲਮ)'' ਵਰਗੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।<ref>{{cite web |title=Pankaj Vashisht |url=https://trakt.tv/people/pankaj-vashisht |website=Trakt}}</ref><ref>{{cite web |title=Films with visual effects by Pankaj Vashisht |url=https://letterboxd.com/visual-effects/pankaj-vashisht/ |website=letterboxd.com |language=en}}</ref> ==ਫਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ== ਪੰਕਜ ਨੇ ਵੀ.ਐਫ.ਐਕਸ ਸੰਪਾਦਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ:<ref>{{cite web |title=Pankaj Vashisht {{!}} Visual Effects, Editor, Director |url=https://www.imdb.com/name/nm11732251/ |website=IMDb}}</ref><ref>{{cite web |title=Pankaj Vashisht |url=https://www.gawby.com/en/person/6658959 |website=GAWBY |language=en |access-date=2024-11-11 |archive-date=2025-01-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250126173634/https://www.gawby.com/en/person/6658959 |url-status=dead }}</ref> * ਦ੍ਰਿਸ਼ਯਮ 2 - ਵੀ.ਐਫ.ਐਕਸ ਸੰਪਾਦਕ * ਕਿਲ (ਫਿਲਮ) - ਵੀ.ਐਫ.ਐਕਸ ਸੰਪਾਦਕ * ਗੁਮਰਾਹ (2023 ਫਿਲਮ) - ਵੀ.ਐਫ.ਐਕਸ ਸੰਪਾਦਕ * ਸਿਟਾਡੇਲ: ਹਨੀ ਬਨੀ - ਵੀ.ਐਫ.ਐਕਸ ਸੰਪਾਦਕ * ਬੈਡ ਕਾਪ (ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਜ਼) - ਵੀ.ਐਫ.ਐਕਸ ਸੰਪਾਦਕ * ਅਪੂਰਵਾ (2023 ਫਿਲਮ) - ਵੀ.ਐਫ.ਐਕਸ ਸੰਪਾਦਕ * ਸੁਖੀ - ਵੀ.ਐਫ.ਐਕਸ ਸੰਪਾਦਕ * ਸੀਆ (ਫ਼ਿਲਮ) - ਵੀ.ਐਫ.ਐਕਸ ਸੰਪਾਦਕ * ਐਕਟਿੰਗ ਦਾ ਭੂਤ - ਵੀ.ਐਫ.ਐਕਸ ਸੰਪਾਦਕ * ਦੁਰੰਗਾ - ਵੀ.ਐਫ.ਐਕਸ ਸੰਪਾਦਕ * ਹੀਰੋਪੰਤੀ 2 - ਵੀ.ਐਫ.ਐਕਸ ਸੰਪਾਦਕ * [ਹਨੁਮਾਨ ਅੰਸ਼] - ਵੀ.ਐਫ.ਐਕਸ ਸੁਪਰਵਾਈਜ਼ਰ ==ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ== *{{IMDb name|11732251|ਪੰਕਜ ਕੁਮਾਰ}} == ਹਵਾਲੇ == {{ਹਵਾਲੇ}} {{Authority control}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1991]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਿਲਮ ਸੰਪਾਦਨ]] 62ipga5olortzqczoig7nxbxop8o2u9 842475 842474 2026-07-11T14:26:13Z Masterstrock3 59039 /* ਫਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ */ — info update— 842475 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | image = File:Pankaj Vashisht.jpg | name = ਪੰਕਜ ਕੁਮਾਰ | birth_date = {{Birth date and age|1991|11|09|df=yes}} | birth_place = ਤਲਵਾੜਾ, [[ਪੰਜਾਬ]] | death_date = | death_place = | othername = | occupation = [[ਫ਼ਿਲਮ ਸੰਪਾਦਨ|ਫਿਲਮ ਸੰਪਾਦਕ]] | yearsactive = 2016-ਹੁਣ | spouse = | awards = }} '''ਪੰਕਜ ਕੁਮਾਰ'''<ref>{{cite web |title=Hindi Editor Pankaj Vashisht Biography, News, Photos, Videos |url=https://nettv4u.com/celebrity/hindi/editor/pankaj-vashisht |website=nettv4u |language=en}}</ref> (ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ) ਇੱਕ [[ਫ਼ਿਲਮ ਸੰਪਾਦਨ|ਫ਼ਿਲਮ ਸੰਪਾਦਕ]] ਹਨ ਜੋ 2016 ਤੋਂ [[ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ]] ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹ ''ਦ੍ਰਿਸ਼ਮ 2'' (2022 ਫਿਲਮ), ''ਕਿਲ'' (2023 ਫਿਲਮ)<ref>{{cite web |title=Kill (2024) Cast and Crew |url=https://www.moviefone.com/movie/kill/vQuDjrZpSpIAcW8vjBzPf1/credits/ |website=Moviefone |language=en}}</ref> ਅਤੇ ''ਗੁਮਰਾਹ (2023 ਫਿਲਮ)'' ਵਰਗੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।<ref>{{cite web |title=Pankaj Vashisht |url=https://trakt.tv/people/pankaj-vashisht |website=Trakt}}</ref><ref>{{cite web |title=Films with visual effects by Pankaj Vashisht |url=https://letterboxd.com/visual-effects/pankaj-vashisht/ |website=letterboxd.com |language=en}}</ref> ==ਫਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ== ਪੰਕਜ ਨੇ ਵੀ.ਐਫ.ਐਕਸ ਸੰਪਾਦਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ:<ref>{{cite web |title=Pankaj Vashisht {{!}} Visual Effects, Editor, Director |url=https://www.imdb.com/name/nm11732251/ |website=IMDb}}</ref><ref>{{cite web |title=Pankaj Vashisht |url=https://www.gawby.com/en/person/6658959 |website=GAWBY |language=en |access-date=2024-11-11 |archive-date=2025-01-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250126173634/https://www.gawby.com/en/person/6658959 |url-status=dead }}</ref> * ਦ੍ਰਿਸ਼ਯਮ 2 - ਵੀ.ਐਫ.ਐਕਸ ਸੰਪਾਦਕ * ਕਿਲ (ਫਿਲਮ) - ਵੀ.ਐਫ.ਐਕਸ ਸੰਪਾਦਕ * ਗੁਮਰਾਹ (2023 ਫਿਲਮ) - ਵੀ.ਐਫ.ਐਕਸ ਸੰਪਾਦਕ * ਸਿਟਾਡੇਲ: ਹਨੀ ਬਨੀ - ਵੀ.ਐਫ.ਐਕਸ ਸੰਪਾਦਕ * ਬੈਡ ਕਾਪ (ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਜ਼) - ਵੀ.ਐਫ.ਐਕਸ ਸੰਪਾਦਕ * ਅਪੂਰਵਾ (2023 ਫਿਲਮ) - ਵੀ.ਐਫ.ਐਕਸ ਸੰਪਾਦਕ * ਸੁਖੀ - ਵੀ.ਐਫ.ਐਕਸ ਸੰਪਾਦਕ * ਸੀਆ (ਫ਼ਿਲਮ) - ਵੀ.ਐਫ.ਐਕਸ ਸੰਪਾਦਕ * ਐਕਟਿੰਗ ਦਾ ਭੂਤ - ਵੀ.ਐਫ.ਐਕਸ ਸੰਪਾਦਕ * ਦੁਰੰਗਾ - ਵੀ.ਐਫ.ਐਕਸ ਸੰਪਾਦਕ * ਹੀਰੋਪੰਤੀ 2 - ਵੀ.ਐਫ.ਐਕਸ ਸੰਪਾਦਕ * [[ਹਨੁਮਾਨ ਅੰਸ਼]] - ਵੀ.ਐਫ.ਐਕਸ ਸੁਪਰਵਾਈਜ਼ਰ ==ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ== *{{IMDb name|11732251|ਪੰਕਜ ਕੁਮਾਰ}} == ਹਵਾਲੇ == {{ਹਵਾਲੇ}} {{Authority control}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1991]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਿਲਮ ਸੰਪਾਦਨ]] 16dwb0df421vsvt8xe1qagzcft00dvd 842476 842475 2026-07-11T14:26:53Z Masterstrock3 59039 842476 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | image = File:Pankaj Vashisht.jpg | name = ਪੰਕਜ ਕੁਮਾਰ | birth_date = {{Birth date and age|1991|11|09|df=yes}} | birth_place = ਤਲਵਾੜਾ, [[ਪੰਜਾਬ]] | death_date = | death_place = | othername = | occupation = [[ਫ਼ਿਲਮ ਸੰਪਾਦਨ|ਫਿਲਮ ਸੰਪਾਦਕ]] | yearsactive = 2016-ਹੁਣ | spouse = | awards = }} '''ਪੰਕਜ ਕੁਮਾਰ'''<ref>{{cite web |title=Hindi Editor Pankaj Vashisht Biography, News, Photos, Videos |url=https://nettv4u.com/celebrity/hindi/editor/pankaj-vashisht |website=nettv4u |language=en}}</ref> (ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ) ਇੱਕ [[ਫ਼ਿਲਮ ਸੰਪਾਦਨ|ਫ਼ਿਲਮ ਸੰਪਾਦਕ]] ਹਨ ਜੋ 2016 ਤੋਂ [[ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ]] ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹ ''ਦ੍ਰਿਸ਼ਮ 2'' (2022 ਫਿਲਮ), ''ਕਿਲ'' (2023 ਫਿਲਮ)<ref>{{cite web |title=Kill (2024) Cast and Crew |url=https://www.moviefone.com/movie/kill/vQuDjrZpSpIAcW8vjBzPf1/credits/ |website=Moviefone |language=en}}</ref> ਅਤੇ ''ਗੁਮਰਾਹ (2023 ਫਿਲਮ)'' ਵਰਗੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।<ref>{{cite web |title=Pankaj Vashisht |url=https://trakt.tv/people/pankaj-vashisht |website=Trakt}}</ref><ref>{{cite web |title=Films with visual effects by Pankaj Vashisht |url=https://letterboxd.com/visual-effects/pankaj-vashisht/ |website=letterboxd.com |language=en}}</ref> ==ਫਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ== ਪੰਕਜ ਨੇ ਵੀ.ਐਫ.ਐਕਸ ਸੰਪਾਦਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ:<ref>{{cite web |title=Pankaj Vashisht {{!}} Visual Effects, Editor, Director |url=https://www.imdb.com/name/nm11732251/ |website=IMDb}}</ref><ref>{{cite web |title=Pankaj Vashisht |url=https://www.gawby.com/en/person/6658959 |website=GAWBY |language=en |access-date=2024-11-11 |archive-date=2025-01-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250126173634/https://www.gawby.com/en/person/6658959 |url-status=dead }}</ref> * ਦ੍ਰਿਸ਼ਯਮ 2 - ਵੀ.ਐਫ.ਐਕਸ ਸੰਪਾਦਕ * ਕਿਲ (ਫਿਲਮ) - ਵੀ.ਐਫ.ਐਕਸ ਸੰਪਾਦਕ * ਗੁਮਰਾਹ (2023 ਫਿਲਮ) - ਵੀ.ਐਫ.ਐਕਸ ਸੰਪਾਦਕ * ਸਿਟਾਡੇਲ: ਹਨੀ ਬਨੀ - ਵੀ.ਐਫ.ਐਕਸ ਸੰਪਾਦਕ * ਬੈਡ ਕਾਪ (ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਜ਼) - ਵੀ.ਐਫ.ਐਕਸ ਸੰਪਾਦਕ * ਅਪੂਰਵਾ (2023 ਫਿਲਮ) - ਵੀ.ਐਫ.ਐਕਸ ਸੰਪਾਦਕ * ਸੁਖੀ - ਵੀ.ਐਫ.ਐਕਸ ਸੰਪਾਦਕ * ਸੀਆ (ਫ਼ਿਲਮ) - ਵੀ.ਐਫ.ਐਕਸ ਸੰਪਾਦਕ * ਐਕਟਿੰਗ ਦਾ ਭੂਤ - ਵੀ.ਐਫ.ਐਕਸ ਸੰਪਾਦਕ * ਦੁਰੰਗਾ - ਵੀ.ਐਫ.ਐਕਸ ਸੰਪਾਦਕ * ਹੀਰੋਪੰਤੀ 2 - ਵੀ.ਐਫ.ਐਕਸ ਸੰਪਾਦਕ * [[ਹਨੂੰਮਾਨ ਅੰਸ਼]] - ਵੀ.ਐਫ.ਐਕਸ ਸੁਪਰਵਾਈਜ਼ਰ ==ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ== *{{IMDb name|11732251|ਪੰਕਜ ਕੁਮਾਰ}} == ਹਵਾਲੇ == {{ਹਵਾਲੇ}} {{Authority control}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1991]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਿਲਮ ਸੰਪਾਦਨ]] jibfbya6rmbocm21v51ai4uuyuax8ud ਹਨੂੰਮਾਨ ਅੰਸ਼ 0 203694 842472 833577 2026-07-11T13:40:51Z Masterstrock3 59039 --Updated the film's release date and runtime; replaced outdated news article URLs with updated sources-- 842472 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = ਹਨੁਮਾਨ ਅੰਸ਼ | image = File:Hanummman Ansh Poster.jpg | caption = ਫ਼ਿਲਮ ਪੋਸਟਰ | producer = {{ubl|ਰਾਗਿਨੀ ਐਸ|ਨਮਰਤਾ ਜੀ. ਸਿੰਘ|ਅਨੁਪ੍ਰਿਯਾ ਏ. ਨਾਗਰ}} | writer = ਵਿਸ਼ਾਲ ਚਤੁਰਵੇਦੀ | based_on = ''ਡਿਵਾਈਨ ਡਿਟੂਰ''<ref>{{cite news |title=Film Inspired by Sant Sri Neem Karoli Baba, Hanuman Ansh Set for June Release |url=https://www.aninews.in/news/business/film-inspired-by-sant-sri-neem-karoli-baba-hanuman-ansh-set-for-june-release20260227184627/ |access-date=2 ਮਾਰਚ 2026 |work=ANI News |language=en}}</ref> (ਵਿਸ਼ਾਲ ਚਤੁਰਵੇਦੀ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਤ) | starring = {{ubl|ਸ਼ੋਭਿਨਵ ਸਤਿਆ|ਚੰਦਨ ਆਨੰਦ|ਵਿਹਾਨ ਸ਼ੇਡਗੇ|ਅਨਿਲ ਰਸਤੋਗੀ|ਗੁਲਸ਼ਨ ਪਾਂਡੇ}} | music = ਸਾਧੂ ਸੁਸ਼ੀਲ ਤਿਵਾਰੀ | studio = ਸਵਯੰਭੂ ਮੀਡੀਆ ਨੈੱਟਵਰਕ | released = {{Film date|2026|07|31}} | country = ਭਾਰਤ | language = ਹਿੰਦੀ, ਬ੍ਰਜ, ਬੁੰਦੇਲੀ }} '''''ਹਨੁਮਾਨ ਅੰਸ਼'''''<ref>{{cite news |last1=Desk |first1=Bharat Express |title=Hanuman Ansh: नीम करौली बाबा पर बनी फिल्‍म की पहली झलक, जानें कब होगी रिलीज |url=https://bharatexpress.com/latest-news/hanuman-ansh-film-poster-offered-at-neem-karoli-baba-samadhi-vrindavan-618728 |access-date=2 ਮਾਰਚ 2026 |work=Bharat Express Hindi |date=20 ਫਰਵਰੀ 2026 |language=en}}</ref> ਡਾ. ਵਿਸ਼ਾਲ ਚਤੁਰਵੇਦੀ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇੱਕ ਆਉਣ ਵਾਲੀ [[ਭਾਰਤੀ]] ਹਿੰਦੀ ਜੀਵਨੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਾਰਤੀ [[ਸੰਤ ਨੀਮ ਕਰੋਲੀ ਬਾਬਾ]] (ਜਨਮ ਨਾਮ: ਲਕਸ਼ਮੀ ਨਾਰਾਇਣ ਸ਼ਰਮਾ) ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਯਾਤਰਾ 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਇਹ 'ਸਵਯੰਭੂ ਮੀਡੀਆ ਨੈੱਟਵਰਕ'<ref>{{cite news |title=नीम करोली बाबा पर आधारित 'हनुमान अंश' का पोस्टर हुआ रिलीज, 'डिवाइन डेटूर' से प्रेरित है फिल्म; जानें रिलीज डेट |url=https://www.amarujala.com/entertainment/bollywood/hanuman-ansh-announced-a-spiritual-trilogy-on-neem-karoli-baba-coming-june-2026-02-20?pageId=2 |access-date=2 ਮਾਰਚ 2026 |work=Amar Ujala |language=hi}}</ref> ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਮਿਤ ਇੱਕ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਤਿਕੜੀ (trilogy) ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। == ਕਥਾਨਕ == ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਬਾਲਕ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਮਾਤਾ ਦੇ ਦੇਹਾਂਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਡੂੰਘੇ ਸੋਗ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਨਿਕਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਯਾਤਰਾ ਉਸਨੂੰ ਇਸ ਅਹਿਸਾਸ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ—ਪ੍ਰੇਮ, ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਮੌਨ ਅਸੀਸਾਂ ਦੇ ਰਾਹੀਂ—ਭਗਤੀ ਦਾ ਸਰਵੋਤਮ ਰੂਪ ਹੈ।<ref>{{cite news |last1=Developer |first1=Web |title=Film Hanuman Ansh Offers Spiritual Solutions to Societal Problems,” Says Director Vishal Chaturvedi |url=https://www.mid-day.com/amp/buzzfeed/article/film-hanuman-ansh-offers-spiritual-solutions-to-societal-problems-says-director-vishal-chaturvedi-9044 |access-date=2 ਮਾਰਚ 2026 |work=Mid-day}}</ref> ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਨੀਮ ਕਰੋਲੀ ਬਾਬਾ<ref>{{cite news |title=Film Inspired by Sant Sri Neem Karoli Baba, Hanuman Ansh Set for June Release |url=https://www.tribuneindia.com/news/business/film-inspired-by-sant-sri-neem-karoli-baba-hanuman-ansh-set-for-june-release/ |access-date=2 ਮਾਰਚ 2026 |work=The Tribune |language=en}}</ref> ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਹਿਲੂਆਂ 'ਤੇ ਰੌਸ਼ਨੀ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਅਕਸਰ ਪੱਛਮੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਕਬਰਪੁਰ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਏ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦਿਨਾਂ, ਇੱਕ ਗ੍ਰਹਿਸਥੀ ਵਜੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ 'ਕੰਬਲ ਵਾਲੇ ਬਾਬਾ' ਵਜੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੂਪਾਂਤਰਣ ਨੂੰ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਕੈਂਚੀ ਧਾਮ ਅਤੇ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੇ ਮੂਲ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ==ਕਲਾਕਾਰ== * ''ਸ਼ੋਭਿਨਵ ਸਤਿਆ'' — ਨੀਮ ਕਰੋਲੀ ਬਾਬਾ (ਮਹਾਰਾਜ-ਜੀ) ਵਜੋਂ * ''ਵਿਹਾਨ ਸ਼ੇਡਗੇ'' — ਨੰਨ੍ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ-ਜੀ (ਬਚਪਨ) ਵਜੋਂ * ''ਚੰਦਨ ਆਨੰਦ'' — ਭੋਂਸਲੇ ਵਜੋਂ * ''ਪੂਰਣਿਮਾ ਤਿਵਾਰੀ'' — ਰਾਮ ਦੁਲਾਰੀ ਵਜੋਂ * ''ਅਨਿਲ ਰਸਤੋਗੀ'' — (ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾ) * ''ਗੁਲਸ਼ਨ ਪਾਂਡੇ'' — (ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾ) * ''ਦੂਬੇ ਨਿਖਿਲ'' — ਸੁਧੀਰ ਵਜੋਂ * ''ਰਿਸ਼ੀ ਪਾਠਕ'' — ਅਕਬਰਪੁਰ ਹਨੁਮਾਨ ਮੰਦਰ ਦੇ ਪੁਜਾਰੀ ਵਜੋਂ ==ਨਿਰਮਾਣ== ===ਵਿਕਾਸ=== ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਚਤੁਰਵੇਦੀ ਦੀ ਕਿਤਾਬ 'ਡਿਵਾਈਨ ਡਿਟੂਰ' (Divine Detour - 2025) ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ।<ref>{{cite news |last1=Nair |first1=Manoj |title='Hanuman Ansh' Movie Trilogy on Neem Karoli Baba Announced in Vrindavan |url=https://panasiabiz.com/115067/hanuman-ansh-movie-trilogy-on-neem-karoli-baba-announced-in-vrindavan/ |access-date=2 ਮਾਰਚ 2026 |work=PanAsiaBiz |date=20 ਫਰਵਰੀ 2026}}</ref> ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ 'ਤੇ ਲਗਭਗ 18 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਪਟਕਥਾ ਲਿਖਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੈਂਚੀ ਧਾਮ, ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਅਤੇ ਅਕਬਰਪੁਰ ਦੀਆਂ ਕਈ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਬਾਬਾ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਚੇਲਿਆਂ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕਰਕੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੱਥਾਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ। === ਫ਼ਿਲਮਾਂਕਣ === ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਸਲ ਸਥਾਨਾਂ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਨੀਮ ਕਰੋਲੀ ਬਾਬਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ [[ਉੱਤਰਾਖੰਡ]] ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਅਤੇ [[ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼]] ਦੇ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੱਧ ਦੇ [[ਭਾਰਤ]] ਨੂੰ ਜੀਵੰਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।<ref>{{cite news |title=Film on Neem Karoli Baba, Hanuman Ansh, set for June release: Here’s what we know |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/new-updates/film-on-neem-karoli-baba-hanuman-ansh-set-for-june-release-heres-what-we-know/articleshow/128853249.cms?from=mdr |access-date=2 ਮਾਰਚ 2026 |work=The Economic Times |date=27 ਫਰਵਰੀ 2026}}</ref> == ਰਿਲੀਜ਼ == ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ 31 ਜੁਲਾਈ 2026 ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਸਿਨੇਮਾਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ। ਭਾਸ਼ਾਈ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ, ਇਸ ਨੂੰ [[ਹਿੰਦੀ]] ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਬ੍ਰਜਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਬੁੰਦੇਲੀ ਬੋਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।<ref>{{cite news |title=हनुमान अंश में दिखेगा श्री नीब करौरी बाबा का दिव्य जीवन, प्रेम और सेवा के संदेश के साथ 31 जुलाई को रिलीज होगी फिल्म |url=https://www.punjabkesari.in/entertainment/news/neem-karoli-baba-life-inspires-upcoming-film-hanuman-ansh-2356080 |work=punjabkesari |date=11 July 2026}}</ref> {{reflist}} == ਹਵਾਲੇ == {{ਹਵਾਲੇ}} ==ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ== * {{IMDb title|39390582}} {{Authority control}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਜੀਵਨੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਸੰਤਾਂ 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਫ਼ਿਲਮਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2026 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ]] amgoxna3oxdfmn62y7ilsmk5lnseuug 842473 842472 2026-07-11T13:42:07Z Masterstrock3 59039 --Updated the film's release date and runtime; replaced outdated news article URLs with updated sources-- 842473 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = ਹਨੁਮਾਨ ਅੰਸ਼ | image = File:Hanummman Ansh Poster.jpg | caption = ਫ਼ਿਲਮ ਪੋਸਟਰ | producer = {{ubl|ਰਾਗਿਨੀ ਐਸ|ਨਮਰਤਾ ਜੀ. ਸਿੰਘ|ਅਨੁਪ੍ਰਿਯਾ ਏ. ਨਾਗਰ}} | writer = ਵਿਸ਼ਾਲ ਚਤੁਰਵੇਦੀ | based_on = ''ਡਿਵਾਈਨ ਡਿਟੂਰ''<ref>{{cite news |title=Film Inspired by Sant Sri Neem Karoli Baba, Hanuman Ansh Set for June Release |url=https://www.aninews.in/news/business/film-inspired-by-sant-sri-neem-karoli-baba-hanuman-ansh-set-for-june-release20260227184627/ |access-date=2 ਮਾਰਚ 2026 |work=ANI News |language=en}}</ref> (ਵਿਸ਼ਾਲ ਚਤੁਰਵੇਦੀ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਤ) | starring = {{ubl|ਸ਼ੋਭਿਨਵ ਸਤਿਆ|ਚੰਦਨ ਆਨੰਦ|ਵਿਹਾਨ ਸ਼ੇਡਗੇ|ਅਨਿਲ ਰਸਤੋਗੀ|ਗੁਲਸ਼ਨ ਪਾਂਡੇ}} | music = ਸਾਧੂ ਸੁਸ਼ੀਲ ਤਿਵਾਰੀ | studio = ਸਵਯੰਭੂ ਮੀਡੀਆ ਨੈੱਟਵਰਕ | released = {{Film date|2026|07|31}} | country = ਭਾਰਤ | language = ਹਿੰਦੀ, ਬ੍ਰਜ, ਬੁੰਦੇਲੀ }} '''''ਹਨੁਮਾਨ ਅੰਸ਼'''''<ref>{{cite news |last1=Desk |first1=Bharat Express |title=Hanuman Ansh: नीम करौली बाबा पर बनी फिल्‍म की पहली झलक, जानें कब होगी रिलीज |url=https://bharatexpress.com/latest-news/hanuman-ansh-film-poster-offered-at-neem-karoli-baba-samadhi-vrindavan-618728 |access-date=2 ਮਾਰਚ 2026 |work=Bharat Express Hindi |date=20 ਫਰਵਰੀ 2026 |language=en}}</ref> ਡਾ. ਵਿਸ਼ਾਲ ਚਤੁਰਵੇਦੀ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇੱਕ ਆਉਣ ਵਾਲੀ [[ਭਾਰਤੀ]] ਹਿੰਦੀ ਜੀਵਨੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਾਰਤੀ [[ਸੰਤ ਨੀਮ ਕਰੋਲੀ ਬਾਬਾ]] (ਜਨਮ ਨਾਮ: ਲਕਸ਼ਮੀ ਨਾਰਾਇਣ ਸ਼ਰਮਾ) ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਯਾਤਰਾ 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਇਹ 'ਸਵਯੰਭੂ ਮੀਡੀਆ ਨੈੱਟਵਰਕ'<ref>{{cite news |title=नीम करोली बाबा पर आधारित 'हनुमान अंश' का पोस्टर हुआ रिलीज, 'डिवाइन डेटूर' से प्रेरित है फिल्म; जानें रिलीज डेट |url=https://www.amarujala.com/entertainment/bollywood/hanuman-ansh-announced-a-spiritual-trilogy-on-neem-karoli-baba-coming-june-2026-02-20?pageId=2 |access-date=2 ਮਾਰਚ 2026 |work=Amar Ujala |language=hi}}</ref> ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਮਿਤ ਇੱਕ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਤਿਕੜੀ (trilogy) ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਹਨੂੰਮਾਨ ਅੰਸ਼ ਦੇ ਸਕਰੀਨਰਾਈਟਰ ਅਤੇ ਡਾਇਲਾਗ ਲੇਖਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਚਤੁਰਵੇਦੀ ਹਨ, ਜੋ ਕਦੇ ਡਾਕਟਰ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਪਰ ਹੁਣ ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹਨ। ਵਿਸ਼ਾਲ ਬਾਵਾ ਨੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਸ਼ੰਖ ਰਾਜਾਧਿਆਕਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਸਿਨੇਮੈਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੰਭਾਲੀ ਹੈ। ਸਾਊਂਡ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਸ਼ਿਸ਼ਿਰ ਚੌਸਾਲਕਰ ਅਤੇ ਮਯੂਰ ਮੋਹਨਨ ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ ਆਵਾਜ਼ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੰਭਾਲੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਫਿਲਮ ਦੇ VFX ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ [[ਪੰਕਜ ਵਸ਼ਿਸ਼ਟ]] ਦੁਆਰਾ ਨਿਭਾਈ ਗਈ ਹੈ। == ਕਥਾਨਕ == ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਬਾਲਕ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਮਾਤਾ ਦੇ ਦੇਹਾਂਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਡੂੰਘੇ ਸੋਗ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਨਿਕਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਯਾਤਰਾ ਉਸਨੂੰ ਇਸ ਅਹਿਸਾਸ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ—ਪ੍ਰੇਮ, ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਮੌਨ ਅਸੀਸਾਂ ਦੇ ਰਾਹੀਂ—ਭਗਤੀ ਦਾ ਸਰਵੋਤਮ ਰੂਪ ਹੈ।<ref>{{cite news |last1=Developer |first1=Web |title=Film Hanuman Ansh Offers Spiritual Solutions to Societal Problems,” Says Director Vishal Chaturvedi |url=https://www.mid-day.com/amp/buzzfeed/article/film-hanuman-ansh-offers-spiritual-solutions-to-societal-problems-says-director-vishal-chaturvedi-9044 |access-date=2 ਮਾਰਚ 2026 |work=Mid-day}}</ref> ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਨੀਮ ਕਰੋਲੀ ਬਾਬਾ<ref>{{cite news |title=Film Inspired by Sant Sri Neem Karoli Baba, Hanuman Ansh Set for June Release |url=https://www.tribuneindia.com/news/business/film-inspired-by-sant-sri-neem-karoli-baba-hanuman-ansh-set-for-june-release/ |access-date=2 ਮਾਰਚ 2026 |work=The Tribune |language=en}}</ref> ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਹਿਲੂਆਂ 'ਤੇ ਰੌਸ਼ਨੀ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਅਕਸਰ ਪੱਛਮੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਕਬਰਪੁਰ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਏ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦਿਨਾਂ, ਇੱਕ ਗ੍ਰਹਿਸਥੀ ਵਜੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ 'ਕੰਬਲ ਵਾਲੇ ਬਾਬਾ' ਵਜੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੂਪਾਂਤਰਣ ਨੂੰ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਕੈਂਚੀ ਧਾਮ ਅਤੇ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੇ ਮੂਲ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ==ਕਲਾਕਾਰ== * ''ਸ਼ੋਭਿਨਵ ਸਤਿਆ'' — ਨੀਮ ਕਰੋਲੀ ਬਾਬਾ (ਮਹਾਰਾਜ-ਜੀ) ਵਜੋਂ * ''ਵਿਹਾਨ ਸ਼ੇਡਗੇ'' — ਨੰਨ੍ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ-ਜੀ (ਬਚਪਨ) ਵਜੋਂ * ''ਚੰਦਨ ਆਨੰਦ'' — ਭੋਂਸਲੇ ਵਜੋਂ * ''ਪੂਰਣਿਮਾ ਤਿਵਾਰੀ'' — ਰਾਮ ਦੁਲਾਰੀ ਵਜੋਂ * ''ਅਨਿਲ ਰਸਤੋਗੀ'' — (ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾ) * ''ਗੁਲਸ਼ਨ ਪਾਂਡੇ'' — (ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾ) * ''ਦੂਬੇ ਨਿਖਿਲ'' — ਸੁਧੀਰ ਵਜੋਂ * ''ਰਿਸ਼ੀ ਪਾਠਕ'' — ਅਕਬਰਪੁਰ ਹਨੁਮਾਨ ਮੰਦਰ ਦੇ ਪੁਜਾਰੀ ਵਜੋਂ ==ਨਿਰਮਾਣ== ===ਵਿਕਾਸ=== ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਚਤੁਰਵੇਦੀ ਦੀ ਕਿਤਾਬ 'ਡਿਵਾਈਨ ਡਿਟੂਰ' (Divine Detour - 2025) ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ।<ref>{{cite news |last1=Nair |first1=Manoj |title='Hanuman Ansh' Movie Trilogy on Neem Karoli Baba Announced in Vrindavan |url=https://panasiabiz.com/115067/hanuman-ansh-movie-trilogy-on-neem-karoli-baba-announced-in-vrindavan/ |access-date=2 ਮਾਰਚ 2026 |work=PanAsiaBiz |date=20 ਫਰਵਰੀ 2026}}</ref> ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ 'ਤੇ ਲਗਭਗ 18 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਪਟਕਥਾ ਲਿਖਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੈਂਚੀ ਧਾਮ, ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਅਤੇ ਅਕਬਰਪੁਰ ਦੀਆਂ ਕਈ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਬਾਬਾ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਚੇਲਿਆਂ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕਰਕੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੱਥਾਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ। === ਫ਼ਿਲਮਾਂਕਣ === ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਸਲ ਸਥਾਨਾਂ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਨੀਮ ਕਰੋਲੀ ਬਾਬਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ [[ਉੱਤਰਾਖੰਡ]] ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਅਤੇ [[ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼]] ਦੇ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੱਧ ਦੇ [[ਭਾਰਤ]] ਨੂੰ ਜੀਵੰਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।<ref>{{cite news |title=Film on Neem Karoli Baba, Hanuman Ansh, set for June release: Here’s what we know |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/new-updates/film-on-neem-karoli-baba-hanuman-ansh-set-for-june-release-heres-what-we-know/articleshow/128853249.cms?from=mdr |access-date=2 ਮਾਰਚ 2026 |work=The Economic Times |date=27 ਫਰਵਰੀ 2026}}</ref> == ਰਿਲੀਜ਼ == ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ 31 ਜੁਲਾਈ 2026 ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਸਿਨੇਮਾਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ। ਭਾਸ਼ਾਈ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ, ਇਸ ਨੂੰ [[ਹਿੰਦੀ]] ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਬ੍ਰਜਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਬੁੰਦੇਲੀ ਬੋਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।<ref>{{cite news |title=हनुमान अंश में दिखेगा श्री नीब करौरी बाबा का दिव्य जीवन, प्रेम और सेवा के संदेश के साथ 31 जुलाई को रिलीज होगी फिल्म |url=https://www.punjabkesari.in/entertainment/news/neem-karoli-baba-life-inspires-upcoming-film-hanuman-ansh-2356080 |work=punjabkesari |date=11 July 2026}}</ref> {{reflist}} == ਹਵਾਲੇ == {{ਹਵਾਲੇ}} ==ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ== * {{IMDb title|39390582}} {{Authority control}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਜੀਵਨੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਸੰਤਾਂ 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਫ਼ਿਲਮਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2026 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ]] 8mjk8b2hg8o6zm0z67caglb51xc9xxm 842477 842473 2026-07-11T15:11:45Z Masterstrock3 59039 842477 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = ਹਨੁਮਾਨ ਅੰਸ਼ | image = Poster_of_Hanuman_Ansh.jpg | caption = ਫ਼ਿਲਮ ਪੋਸਟਰ | producer = {{ubl|ਰਾਗਿਨੀ ਐਸ|ਨਮਰਤਾ ਜੀ. ਸਿੰਘ|ਅਨੁਪ੍ਰਿਯਾ ਏ. ਨਾਗਰ}} | writer = ਵਿਸ਼ਾਲ ਚਤੁਰਵੇਦੀ | based_on = ''ਡਿਵਾਈਨ ਡਿਟੂਰ''<ref>{{cite news |title=Film Inspired by Sant Sri Neem Karoli Baba, Hanuman Ansh Set for June Release |url=https://www.aninews.in/news/business/film-inspired-by-sant-sri-neem-karoli-baba-hanuman-ansh-set-for-june-release20260227184627/ |access-date=2 ਮਾਰਚ 2026 |work=ANI News |language=en}}</ref> (ਵਿਸ਼ਾਲ ਚਤੁਰਵੇਦੀ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਤ) | starring = {{ubl|ਸ਼ੋਭਿਨਵ ਸਤਿਆ|ਚੰਦਨ ਆਨੰਦ|ਵਿਹਾਨ ਸ਼ੇਡਗੇ|ਅਨਿਲ ਰਸਤੋਗੀ|ਗੁਲਸ਼ਨ ਪਾਂਡੇ}} | music = ਸਾਧੂ ਸੁਸ਼ੀਲ ਤਿਵਾਰੀ | studio = ਸਵਯੰਭੂ ਮੀਡੀਆ ਨੈੱਟਵਰਕ | released = {{Film date|2026|07|31}} | country = ਭਾਰਤ | language = ਹਿੰਦੀ, ਬ੍ਰਜ, ਬੁੰਦੇਲੀ }} '''''ਹਨੁਮਾਨ ਅੰਸ਼'''''<ref>{{cite news |last1=Desk |first1=Bharat Express |title=Hanuman Ansh: नीम करौली बाबा पर बनी फिल्‍म की पहली झलक, जानें कब होगी रिलीज |url=https://bharatexpress.com/latest-news/hanuman-ansh-film-poster-offered-at-neem-karoli-baba-samadhi-vrindavan-618728 |access-date=2 ਮਾਰਚ 2026 |work=Bharat Express Hindi |date=20 ਫਰਵਰੀ 2026 |language=en}}</ref> ਡਾ. ਵਿਸ਼ਾਲ ਚਤੁਰਵੇਦੀ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇੱਕ ਆਉਣ ਵਾਲੀ [[ਭਾਰਤੀ]] ਹਿੰਦੀ ਜੀਵਨੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਾਰਤੀ [[ਸੰਤ ਨੀਮ ਕਰੋਲੀ ਬਾਬਾ]] (ਜਨਮ ਨਾਮ: ਲਕਸ਼ਮੀ ਨਾਰਾਇਣ ਸ਼ਰਮਾ) ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਯਾਤਰਾ 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਇਹ 'ਸਵਯੰਭੂ ਮੀਡੀਆ ਨੈੱਟਵਰਕ'<ref>{{cite news |title=नीम करोली बाबा पर आधारित 'हनुमान अंश' का पोस्टर हुआ रिलीज, 'डिवाइन डेटूर' से प्रेरित है फिल्म; जानें रिलीज डेट |url=https://www.amarujala.com/entertainment/bollywood/hanuman-ansh-announced-a-spiritual-trilogy-on-neem-karoli-baba-coming-june-2026-02-20?pageId=2 |access-date=2 ਮਾਰਚ 2026 |work=Amar Ujala |language=hi}}</ref> ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਮਿਤ ਇੱਕ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਤਿਕੜੀ (trilogy) ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਹਨੂੰਮਾਨ ਅੰਸ਼ ਦੇ ਸਕਰੀਨਰਾਈਟਰ ਅਤੇ ਡਾਇਲਾਗ ਲੇਖਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਚਤੁਰਵੇਦੀ ਹਨ, ਜੋ ਕਦੇ ਡਾਕਟਰ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਪਰ ਹੁਣ ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹਨ। ਵਿਸ਼ਾਲ ਬਾਵਾ ਨੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਸ਼ੰਖ ਰਾਜਾਧਿਆਕਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਸਿਨੇਮੈਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੰਭਾਲੀ ਹੈ। ਸਾਊਂਡ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਸ਼ਿਸ਼ਿਰ ਚੌਸਾਲਕਰ ਅਤੇ ਮਯੂਰ ਮੋਹਨਨ ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ ਆਵਾਜ਼ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੰਭਾਲੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਫਿਲਮ ਦੇ VFX ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ [[ਪੰਕਜ ਵਸ਼ਿਸ਼ਟ]] ਦੁਆਰਾ ਨਿਭਾਈ ਗਈ ਹੈ। == ਕਥਾਨਕ == ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਬਾਲਕ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਮਾਤਾ ਦੇ ਦੇਹਾਂਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਡੂੰਘੇ ਸੋਗ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਨਿਕਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਯਾਤਰਾ ਉਸਨੂੰ ਇਸ ਅਹਿਸਾਸ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ—ਪ੍ਰੇਮ, ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਮੌਨ ਅਸੀਸਾਂ ਦੇ ਰਾਹੀਂ—ਭਗਤੀ ਦਾ ਸਰਵੋਤਮ ਰੂਪ ਹੈ।<ref>{{cite news |last1=Developer |first1=Web |title=Film Hanuman Ansh Offers Spiritual Solutions to Societal Problems,” Says Director Vishal Chaturvedi |url=https://www.mid-day.com/amp/buzzfeed/article/film-hanuman-ansh-offers-spiritual-solutions-to-societal-problems-says-director-vishal-chaturvedi-9044 |access-date=2 ਮਾਰਚ 2026 |work=Mid-day}}</ref> ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਨੀਮ ਕਰੋਲੀ ਬਾਬਾ<ref>{{cite news |title=Film Inspired by Sant Sri Neem Karoli Baba, Hanuman Ansh Set for June Release |url=https://www.tribuneindia.com/news/business/film-inspired-by-sant-sri-neem-karoli-baba-hanuman-ansh-set-for-june-release/ |access-date=2 ਮਾਰਚ 2026 |work=The Tribune |language=en}}</ref> ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਹਿਲੂਆਂ 'ਤੇ ਰੌਸ਼ਨੀ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਅਕਸਰ ਪੱਛਮੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਕਬਰਪੁਰ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਏ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦਿਨਾਂ, ਇੱਕ ਗ੍ਰਹਿਸਥੀ ਵਜੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ 'ਕੰਬਲ ਵਾਲੇ ਬਾਬਾ' ਵਜੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੂਪਾਂਤਰਣ ਨੂੰ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਕੈਂਚੀ ਧਾਮ ਅਤੇ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੇ ਮੂਲ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ==ਕਲਾਕਾਰ== * ''ਸ਼ੋਭਿਨਵ ਸਤਿਆ'' — ਨੀਮ ਕਰੋਲੀ ਬਾਬਾ (ਮਹਾਰਾਜ-ਜੀ) ਵਜੋਂ * ''ਵਿਹਾਨ ਸ਼ੇਡਗੇ'' — ਨੰਨ੍ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ-ਜੀ (ਬਚਪਨ) ਵਜੋਂ * ''ਚੰਦਨ ਆਨੰਦ'' — ਭੋਂਸਲੇ ਵਜੋਂ * ''ਪੂਰਣਿਮਾ ਤਿਵਾਰੀ'' — ਰਾਮ ਦੁਲਾਰੀ ਵਜੋਂ * ''ਅਨਿਲ ਰਸਤੋਗੀ'' — (ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾ) * ''ਗੁਲਸ਼ਨ ਪਾਂਡੇ'' — (ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾ) * ''ਦੂਬੇ ਨਿਖਿਲ'' — ਸੁਧੀਰ ਵਜੋਂ * ''ਰਿਸ਼ੀ ਪਾਠਕ'' — ਅਕਬਰਪੁਰ ਹਨੁਮਾਨ ਮੰਦਰ ਦੇ ਪੁਜਾਰੀ ਵਜੋਂ ==ਨਿਰਮਾਣ== ===ਵਿਕਾਸ=== ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਚਤੁਰਵੇਦੀ ਦੀ ਕਿਤਾਬ 'ਡਿਵਾਈਨ ਡਿਟੂਰ' (Divine Detour - 2025) ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ।<ref>{{cite news |last1=Nair |first1=Manoj |title='Hanuman Ansh' Movie Trilogy on Neem Karoli Baba Announced in Vrindavan |url=https://panasiabiz.com/115067/hanuman-ansh-movie-trilogy-on-neem-karoli-baba-announced-in-vrindavan/ |access-date=2 ਮਾਰਚ 2026 |work=PanAsiaBiz |date=20 ਫਰਵਰੀ 2026}}</ref> ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ 'ਤੇ ਲਗਭਗ 18 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਪਟਕਥਾ ਲਿਖਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੈਂਚੀ ਧਾਮ, ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਅਤੇ ਅਕਬਰਪੁਰ ਦੀਆਂ ਕਈ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਬਾਬਾ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਚੇਲਿਆਂ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕਰਕੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੱਥਾਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ। === ਫ਼ਿਲਮਾਂਕਣ === ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਸਲ ਸਥਾਨਾਂ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਨੀਮ ਕਰੋਲੀ ਬਾਬਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ [[ਉੱਤਰਾਖੰਡ]] ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਅਤੇ [[ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼]] ਦੇ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੱਧ ਦੇ [[ਭਾਰਤ]] ਨੂੰ ਜੀਵੰਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।<ref>{{cite news |title=Film on Neem Karoli Baba, Hanuman Ansh, set for June release: Here’s what we know |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/new-updates/film-on-neem-karoli-baba-hanuman-ansh-set-for-june-release-heres-what-we-know/articleshow/128853249.cms?from=mdr |access-date=2 ਮਾਰਚ 2026 |work=The Economic Times |date=27 ਫਰਵਰੀ 2026}}</ref> == ਰਿਲੀਜ਼ == ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ 31 ਜੁਲਾਈ 2026 ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਸਿਨੇਮਾਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ। ਭਾਸ਼ਾਈ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ, ਇਸ ਨੂੰ [[ਹਿੰਦੀ]] ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਬ੍ਰਜਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਬੁੰਦੇਲੀ ਬੋਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।<ref>{{cite news |title=हनुमान अंश में दिखेगा श्री नीब करौरी बाबा का दिव्य जीवन, प्रेम और सेवा के संदेश के साथ 31 जुलाई को रिलीज होगी फिल्म |url=https://www.punjabkesari.in/entertainment/news/neem-karoli-baba-life-inspires-upcoming-film-hanuman-ansh-2356080 |work=punjabkesari |date=11 July 2026}}</ref> {{reflist}} == ਹਵਾਲੇ == {{ਹਵਾਲੇ}} ==ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ== * {{IMDb title|39390582}} {{Authority control}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਜੀਵਨੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਸੰਤਾਂ 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਫ਼ਿਲਮਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2026 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ]] 2ln4vqrrj2nz6dkc4cha7liele2dd4c ਫੋਰਟ੍ਰੈਸ ਸਕੁਏਅਰ 0 204793 842482 2026-07-11T23:01:32Z Desi language publisher co 61078 "[[:en:Special:Redirect/revision/1356215199|Fortress Square]]" ਸਫ਼ੇ ਦਾ ਤਰਜਮਾ ਕਰਕੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ 842482 wikitext text/x-wiki   ਫੋਰਟ੍ਰੈਸ ਸਕੁਏਅਰ, ਲਾਹੌਰ ਛਾਉਣੀ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ, ਫੋਰਟ੍ਰੈਸ ਕ੍ਰਿਕਟ ਸਟੇਡੀਅਮ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੰਜ ਮੰਜ਼ਿਲਾ ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਮਾਲ ਅਤੇ ਕੰਪਲੈਕਸ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਨਿਰਮਾਣ 2014 ਵਿੱਚ ਡੁਪਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਡਿਵੈਲਪਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਵਾਲੀ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਫੌਜ ਦੇ 114 ਬ੍ਰਿਗੇਡ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਨੂੰ ਢਾਹੁਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। , ਲਾਹੌਰ ਛਾਉਣੀ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ, ਫੋਰਟ੍ਰੈਸ ਕ੍ਰਿਕਟ ਸਟੇਡੀਅਮ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੰਜ ਮੰਜ਼ਿਲਾ ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਮਾਲ ਅਤੇ ਕੰਪਲੈਕਸ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਨਿਰਮਾਣ 2014 ਵਿੱਚ ਡੁਪਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਡਿਵੈਲਪਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਵਾਲੀ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਫੌਜ ਦੇ 114 ਬ੍ਰਿਗੇਡ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਨੂੰ ਢਾਹੁਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।{{Reflist}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ]] b6kqdwyxkbcz7m3dqvmvvbmvkpqutwr 842484 842482 2026-07-11T23:19:58Z Desi language publisher co 61078 842484 wikitext text/x-wiki ਫੋਰਟ੍ਰੈਸ ਸਕੁਏਅਰ, ਲਾਹੌਰ ਛਾਉਣੀ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ, ਫੋਰਟ੍ਰੈਸ ਕ੍ਰਿਕਟ ਸਟੇਡੀਅਮ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੰਜ ਮੰਜ਼ਿਲਾ ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਮਾਲ ਅਤੇ ਕੰਪਲੈਕਸ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਨਿਰਮਾਣ 2014 ਵਿੱਚ ਡੁਪਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਡਿਵੈਲਪਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਵਾਲੀ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਫੌਜ ਦੇ 114 ਬ੍ਰਿਗੇਡ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਨੂੰ ਢਾਹੁਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। , ਲਾਹੌਰ ਛਾਉਣੀ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ, ਫੋਰਟ੍ਰੈਸ ਕ੍ਰਿਕਟ ਸਟੇਡੀਅਮ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੰਜ ਮੰਜ਼ਿਲਾ ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਮਾਲ ਅਤੇ ਕੰਪਲੈਕਸ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਨਿਰਮਾਣ 2014 ਵਿੱਚ ਡੁਪਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਡਿਵੈਲਪਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਵਾਲੀ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਫੌਜ ਦੇ 114 ਬ੍ਰਿਗੇਡ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਨੂੰ ਢਾਹੁਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।{{Reflist}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ]] ਫੋਰਟ੍ਰੈਸ ਸਕੁਏਅਰ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕੁੱਲ 60,942 ਵਰਗ ਫੁੱਟ ਖੇਤਰਫਲ ਪੰਜ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਥਾਨਕ ਅਤੇ ਦੁਖਾਨ ਘਰ ਹਨ ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਤੋਂ ਆਏ ਹਨ। jqwzt91g9erqu01rh1q2kgd4w2izkt6 842486 842484 2026-07-11T23:20:26Z Desi language publisher co 61078 842486 wikitext text/x-wiki '''ਫੋਰਟ੍ਰੈਸ ਸਕੁਏਅਰ''', ਲਾਹੌਰ ਛਾਉਣੀ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ, ਫੋਰਟ੍ਰੈਸ ਕ੍ਰਿਕਟ ਸਟੇਡੀਅਮ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੰਜ ਮੰਜ਼ਿਲਾ ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਮਾਲ ਅਤੇ ਕੰਪਲੈਕਸ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਨਿਰਮਾਣ 2014 ਵਿੱਚ ਡੁਪਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਡਿਵੈਲਪਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਵਾਲੀ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਫੌਜ ਦੇ 114 ਬ੍ਰਿਗੇਡ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਨੂੰ ਢਾਹੁਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। , ਲਾਹੌਰ ਛਾਉਣੀ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ, ਫੋਰਟ੍ਰੈਸ ਕ੍ਰਿਕਟ ਸਟੇਡੀਅਮ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੰਜ ਮੰਜ਼ਿਲਾ ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਮਾਲ ਅਤੇ ਕੰਪਲੈਕਸ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਨਿਰਮਾਣ 2014 ਵਿੱਚ ਡੁਪਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਡਿਵੈਲਪਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਵਾਲੀ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਫੌਜ ਦੇ 114 ਬ੍ਰਿਗੇਡ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਨੂੰ ਢਾਹੁਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।{{Reflist}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ]] ਫੋਰਟ੍ਰੈਸ ਸਕੁਏਅਰ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕੁੱਲ 60,942 ਵਰਗ ਫੁੱਟ ਖੇਤਰਫਲ ਪੰਜ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਥਾਨਕ ਅਤੇ ਦੁਖਾਨ ਘਰ ਹਨ ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਤੋਂ ਆਏ ਹਨ। tnm58onp0yoip80kxmqpk063xury7p9 842487 842486 2026-07-11T23:23:06Z Desi language publisher co 61078 842487 wikitext text/x-wiki '''ਫੋਰਟ੍ਰੈਸ ਸਕੁਏਅਰ'''Fortress Square, ਲਾਹੌਰ ਛਾਉਣੀ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ, ਫੋਰਟ੍ਰੈਸ ਕ੍ਰਿਕਟ ਸਟੇਡੀਅਮ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੰਜ ਮੰਜ਼ਿਲਾ ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਮਾਲ ਅਤੇ ਕੰਪਲੈਕਸ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਨਿਰਮਾਣ 2014 ਵਿੱਚ ਡੁਪਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਡਿਵੈਲਪਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਵਾਲੀ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਫੌਜ ਦੇ 114 ਬ੍ਰਿਗੇਡ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਨੂੰ ਢਾਹੁਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। , ਲਾਹੌਰ ਛਾਉਣੀ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ, ਫੋਰਟ੍ਰੈਸ ਕ੍ਰਿਕਟ ਸਟੇਡੀਅਮ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੰਜ ਮੰਜ਼ਿਲਾ ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਮਾਲ ਅਤੇ ਕੰਪਲੈਕਸ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਨਿਰਮਾਣ 2014 ਵਿੱਚ ਡੁਪਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਡਿਵੈਲਪਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਵਾਲੀ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਫੌਜ ਦੇ 114 ਬ੍ਰਿਗੇਡ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਨੂੰ ਢਾਹੁਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।{{Reflist}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ]] ਫੋਰਟ੍ਰੈਸ ਸਕੁਏਅਰ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕੁੱਲ 60,942 ਵਰਗ ਫੁੱਟ ਖੇਤਰਫਲ ਪੰਜ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਥਾਨਕ ਅਤੇ ਦੁਖਾਨ ਘਰ ਹਨ ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਤੋਂ ਆਏ ਹਨ। kivpa6k2fgt2j1c126tuuyehw1aa5g6 842488 842487 2026-07-11T23:23:34Z Desi language publisher co 61078 842488 wikitext text/x-wiki '''ਫੋਰਟ੍ਰੈਸ ਸਕੁਏਅਰ''' Fortress Square, ਲਾਹੌਰ ਛਾਉਣੀ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ, ਫੋਰਟ੍ਰੈਸ ਕ੍ਰਿਕਟ ਸਟੇਡੀਅਮ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੰਜ ਮੰਜ਼ਿਲਾ ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਮਾਲ ਅਤੇ ਕੰਪਲੈਕਸ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਨਿਰਮਾਣ 2014 ਵਿੱਚ ਡੁਪਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਡਿਵੈਲਪਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਵਾਲੀ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਫੌਜ ਦੇ 114 ਬ੍ਰਿਗੇਡ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਨੂੰ ਢਾਹੁਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। , ਲਾਹੌਰ ਛਾਉਣੀ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ, ਫੋਰਟ੍ਰੈਸ ਕ੍ਰਿਕਟ ਸਟੇਡੀਅਮ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੰਜ ਮੰਜ਼ਿਲਾ ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਮਾਲ ਅਤੇ ਕੰਪਲੈਕਸ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਨਿਰਮਾਣ 2014 ਵਿੱਚ ਡੁਪਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਡਿਵੈਲਪਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਵਾਲੀ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਫੌਜ ਦੇ 114 ਬ੍ਰਿਗੇਡ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਨੂੰ ਢਾਹੁਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।{{Reflist}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ]] ਫੋਰਟ੍ਰੈਸ ਸਕੁਏਅਰ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕੁੱਲ 60,942 ਵਰਗ ਫੁੱਟ ਖੇਤਰਫਲ ਪੰਜ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਥਾਨਕ ਅਤੇ ਦੁਖਾਨ ਘਰ ਹਨ ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਤੋਂ ਆਏ ਹਨ। p2l7oc6nb8bauha0welthx6c9mtdnqh 842489 842488 2026-07-11T23:25:35Z Desi language publisher co 61078 842489 wikitext text/x-wiki '''ਫੋਰਟ੍ਰੈਸ ਸਕੁਏਅਰ''' Fortress Square, ਲਾਹੌਰ ਛਾਉਣੀ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ, ਫੋਰਟ੍ਰੈਸ ਕ੍ਰਿਕਟ ਸਟੇਡੀਅਮ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੰਜ ਮੰਜ਼ਿਲਾ ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਮਾਲ ਅਤੇ ਕੰਪਲੈਕਸ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਨਿਰਮਾਣ 2014 ਵਿੱਚ ਡੁਪਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਡਿਵੈਲਪਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਵਾਲੀ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਫੌਜ ਦੇ 114 ਬ੍ਰਿਗੇਡ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਨੂੰ ਢਾਹੁਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। , ਲਾਹੌਰ ਛਾਉਣੀ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ, ਫੋਰਟ੍ਰੈਸ ਕ੍ਰਿਕਟ ਸਟੇਡੀਅਮ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੰਜ ਮੰਜ਼ਿਲਾ ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਮਾਲ ਅਤੇ ਕੰਪਲੈਕਸ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਨਿਰਮਾਣ 2014 ਵਿੱਚ ਡੁਪਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਡਿਵੈਲਪਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਵਾਲੀ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਫੌਜ ਦੇ 114 ਬ੍ਰਿਗੇਡ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਨੂੰ ਢਾਹੁਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। .<ref name="dawn">{{Cite web |last=Reporter |first=The Newspaper's Staff |date=May 16, 2014 |title=Construction of mall: Fortress, private firm warned of stay |url=https://www.dawn.com/news/1106699 |website=[[Dawn (newspaper)|Dawn]]}}</ref><ref name="ET-Feb2014">{{Cite web |last=Tanveer |first=Rana |date=February 26, 2014 |title=Fortress Stadium: Shopping centre lease agreement challenged |url=https://tribune.com.pk/story/676138/fortress-stadium-shopping-centre-lease-agreement-challenged |website=[[The Express Tribune]]}}</ref><ref name="dawn">{{Cite web |last=Reporter |first=The Newspaper's Staff |date=May 16, 2014 |title=Construction of mall: Fortress, private firm warned of stay |url=https://www.dawn.com/news/1106699 |website=[[Dawn (newspaper)|Dawn]]}}</ref><ref name="ET-Feb2014">{{Cite web |last=Tanveer |first=Rana |date=February 26, 2014 |title=Fortress Stadium: Shopping centre lease agreement challenged |url=https://tribune.com.pk/story/676138/fortress-stadium-shopping-centre-lease-agreement-challenged |website=[[The Express Tribune]]}}</ref> <ref name="ET-Apr2015">{{Cite web |last=Haq |first=Shahram |date=April 15, 2015 |title=Building a Fortress: Lahore delves into the mega-mall culture |url=https://tribune.com.pk/story/870552/building-a-fortress-lahore-delves-into-the-mega-mall-culture |website=[[The Express Tribune]]}}</ref>{{Reflist}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ]] ਫੋਰਟ੍ਰੈਸ ਸਕੁਏਅਰ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕੁੱਲ 60,942 ਵਰਗ ਫੁੱਟ ਖੇਤਰਫਲ ਪੰਜ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਥਾਨਕ ਅਤੇ ਦੁਖਾਨ ਘਰ ਹਨ ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਤੋਂ ਆਏ ਹਨ। b9vyhgwlfg5tydzm62hd3tcl7fta7ge 842490 842489 2026-07-11T23:26:19Z Desi language publisher co 61078 842490 wikitext text/x-wiki '''ਫੋਰਟ੍ਰੈਸ ਸਕੁਏਅਰ''' Fortress Square, ਲਾਹੌਰ ਛਾਉਣੀ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ, ਫੋਰਟ੍ਰੈਸ ਕ੍ਰਿਕਟ ਸਟੇਡੀਅਮ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੰਜ ਮੰਜ਼ਿਲਾ ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਮਾਲ ਅਤੇ ਕੰਪਲੈਕਸ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਨਿਰਮਾਣ 2014 ਵਿੱਚ ਡੁਪਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਡਿਵੈਲਪਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਵਾਲੀ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਫੌਜ ਦੇ 114 ਬ੍ਰਿਗੇਡ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਨੂੰ ਢਾਹੁਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। , ਲਾਹੌਰ ਛਾਉਣੀ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ, ਫੋਰਟ੍ਰੈਸ ਕ੍ਰਿਕਟ ਸਟੇਡੀਅਮ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੰਜ ਮੰਜ਼ਿਲਾ ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਮਾਲ ਅਤੇ ਕੰਪਲੈਕਸ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਨਿਰਮਾਣ 2014 ਵਿੱਚ ਡੁਪਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਡਿਵੈਲਪਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਵਾਲੀ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਫੌਜ ਦੇ 114 ਬ੍ਰਿਗੇਡ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਨੂੰ ਢਾਹੁਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। .<ref name="dawn">{{Cite web |last=Reporter |first=The Newspaper's Staff |date=May 16, 2014 |title=Construction of mall: Fortress, private firm warned of stay |url=https://www.dawn.com/news/1106699 |website=[[Dawn (newspaper)|Dawn]]}}</ref><ref name="ET-Feb2014">{{Cite web |last=Tanveer |first=Rana |date=February 26, 2014 |title=Fortress Stadium: Shopping centre lease agreement challenged |url=https://tribune.com.pk/story/676138/fortress-stadium-shopping-centre-lease-agreement-challenged |website=[[The Express Tribune]]}}</ref><ref name="ET-Apr2015">{{Cite web |last=Haq |first=Shahram |date=April 15, 2015 |title=Building a Fortress: Lahore delves into the mega-mall culture |url=https://tribune.com.pk/story/870552/building-a-fortress-lahore-delves-into-the-mega-mall-culture |website=[[The Express Tribune]]}}</ref>{{Reflist}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ]] ਫੋਰਟ੍ਰੈਸ ਸਕੁਏਅਰ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕੁੱਲ 60,942 ਵਰਗ ਫੁੱਟ ਖੇਤਰਫਲ ਪੰਜ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਥਾਨਕ ਅਤੇ ਦੁਖਾਨ ਘਰ ਹਨ ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਤੋਂ ਆਏ ਹਨ। 7r8ntr750s1idzwxubz07d56unrzflo 842491 842490 2026-07-11T23:26:52Z Desi language publisher co 61078 842491 wikitext text/x-wiki '''ਫੋਰਟ੍ਰੈਸ ਸਕੁਏਅਰ''' Fortress Square, ਲਾਹੌਰ ਛਾਉਣੀ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ, ਫੋਰਟ੍ਰੈਸ ਕ੍ਰਿਕਟ ਸਟੇਡੀਅਮ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੰਜ ਮੰਜ਼ਿਲਾ ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਮਾਲ ਅਤੇ ਕੰਪਲੈਕਸ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਨਿਰਮਾਣ 2014 ਵਿੱਚ ਡੁਪਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਡਿਵੈਲਪਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਵਾਲੀ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਫੌਜ ਦੇ 114 ਬ੍ਰਿਗੇਡ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਨੂੰ ਢਾਹੁਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। , ਲਾਹੌਰ ਛਾਉਣੀ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ, ਫੋਰਟ੍ਰੈਸ ਕ੍ਰਿਕਟ ਸਟੇਡੀਅਮ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੰਜ ਮੰਜ਼ਿਲਾ ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਮਾਲ ਅਤੇ ਕੰਪਲੈਕਸ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਨਿਰਮਾਣ 2014 ਵਿੱਚ ਡੁਪਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਡਿਵੈਲਪਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਵਾਲੀ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਫੌਜ ਦੇ 114 ਬ੍ਰਿਗੇਡ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਨੂੰ ਢਾਹੁਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। .<ref name="dawn">{{Cite web |last=Reporter |first=The Newspaper's Staff |date=May 16, 2014 |title=Construction of mall: Fortress, private firm warned of stay |url=https://www.dawn.com/news/1106699 |website=[[Dawn (newspaper)|Dawn]]}}</ref><ref name="ET-Feb2014">{{Cite web |last=Tanveer |first=Rana |date=February 26, 2014 |title=Fortress Stadium: Shopping centre lease agreement challenged |url=https://tribune.com.pk/story/676138/fortress-stadium-shopping-centre-lease-agreement-challenged |website=[[The Express Tribune]]}}</ref><ref name="ET-Apr2015">{{Cite web |last=Haq |first=Shahram |date=April 15, 2015 |title=Building a Fortress: Lahore delves into the mega-mall culture |url=https://tribune.com.pk/story/870552/building-a-fortress-lahore-delves-into-the-mega-mall-culture |website=[[The Express Tribune]]}}</ref>ਫੋਰਟ੍ਰੈਸ ਸਕੁਏਅਰ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕੁੱਲ 60,942 ਵਰਗ ਫੁੱਟ ਖੇਤਰਫਲ ਪੰਜ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਥਾਨਕ ਅਤੇ ਦੁਖਾਨ ਘਰ ਹਨ ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਤੋਂ ਆਏ ਹਨ।{{Reflist}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ]] kdc074wrw5p9kjdnlu289xqnmmyxfx5 842492 842491 2026-07-11T23:27:22Z Desi language publisher co 61078 842492 wikitext text/x-wiki '''ਫੋਰਟ੍ਰੈਸ ਸਕੁਏਅਰ''' Fortress Square, ਲਾਹੌਰ ਛਾਉਣੀ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ, ਫੋਰਟ੍ਰੈਸ ਕ੍ਰਿਕਟ ਸਟੇਡੀਅਮ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੰਜ ਮੰਜ਼ਿਲਾ ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਮਾਲ ਅਤੇ ਕੰਪਲੈਕਸ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਨਿਰਮਾਣ 2014 ਵਿੱਚ ਡੁਪਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਡਿਵੈਲਪਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਵਾਲੀ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਫੌਜ ਦੇ 114 ਬ੍ਰਿਗੇਡ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਨੂੰ ਢਾਹੁਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। , ਲਾਹੌਰ ਛਾਉਣੀ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ, ਫੋਰਟ੍ਰੈਸ ਕ੍ਰਿਕਟ ਸਟੇਡੀਅਮ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੰਜ ਮੰਜ਼ਿਲਾ ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਮਾਲ ਅਤੇ ਕੰਪਲੈਕਸ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਨਿਰਮਾਣ 2014 ਵਿੱਚ ਡੁਪਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਡਿਵੈਲਪਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਵਾਲੀ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਫੌਜ ਦੇ 114 ਬ੍ਰਿਗੇਡ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਨੂੰ ਢਾਹੁਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। .<ref name="dawn">{{Cite web |last=Reporter |first=The Newspaper's Staff |date=May 16, 2014 |title=Construction of mall: Fortress, private firm warned of stay |url=https://www.dawn.com/news/1106699 |website=[[Dawn (newspaper)|Dawn]]}}</ref><ref name="ET-Feb2014">{{Cite web |last=Tanveer |first=Rana |date=February 26, 2014 |title=Fortress Stadium: Shopping centre lease agreement challenged |url=https://tribune.com.pk/story/676138/fortress-stadium-shopping-centre-lease-agreement-challenged |website=[[The Express Tribune]]}}</ref><ref name="ET-Apr2015">{{Cite web |last=Haq |first=Shahram |date=April 15, 2015 |title=Building a Fortress: Lahore delves into the mega-mall culture |url=https://tribune.com.pk/story/870552/building-a-fortress-lahore-delves-into-the-mega-mall-culture |website=[[The Express Tribune]]}}</ref> ਫੋਰਟ੍ਰੈਸ ਸਕੁਏਅਰ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕੁੱਲ 60,942 ਵਰਗ ਫੁੱਟ ਖੇਤਰਫਲ ਪੰਜ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਥਾਨਕ ਅਤੇ ਦੁਖਾਨ ਘਰ ਹਨ ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਤੋਂ ਆਏ ਹਨ।{{Reflist}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ]] 9wfk59bgrfdt2qt7igmmkeexzmsfgcq 842493 842492 2026-07-11T23:31:11Z Desi language publisher co 61078 842493 wikitext text/x-wiki '''ਫੋਰਟ੍ਰੈਸ ਸਕੁਏਅਰ''' Fortress Square, [[ਲਹੌਰ|ਲਾਹੌਰ]] ਛਾਉਣੀ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ, ਫੋਰਟ੍ਰੈਸ ਕ੍ਰਿਕਟ ਸਟੇਡੀਅਮ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੰਜ ਮੰਜ਼ਿਲਾ ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਮਾਲ ਅਤੇ ਕੰਪਲੈਕਸ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਨਿਰਮਾਣ 2014 ਵਿੱਚ ਡੁਪਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਡਿਵੈਲਪਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਵਾਲੀ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਫੌਜ ਦੇ 114 ਬ੍ਰਿਗੇਡ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਨੂੰ ਢਾਹੁਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। , ਲਾਹੌਰ ਛਾਉਣੀ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ, ਫੋਰਟ੍ਰੈਸ ਕ੍ਰਿਕਟ ਸਟੇਡੀਅਮ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੰਜ ਮੰਜ਼ਿਲਾ ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਮਾਲ ਅਤੇ ਕੰਪਲੈਕਸ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਨਿਰਮਾਣ 2014 ਵਿੱਚ ਡੁਪਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਡਿਵੈਲਪਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਵਾਲੀ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਫੌਜ ਦੇ 114 ਬ੍ਰਿਗੇਡ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਨੂੰ ਢਾਹੁਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। .<ref name="dawn">{{Cite web |last=Reporter |first=The Newspaper's Staff |date=May 16, 2014 |title=Construction of mall: Fortress, private firm warned of stay |url=https://www.dawn.com/news/1106699 |website=[[Dawn (newspaper)|Dawn]]}}</ref><ref name="ET-Feb2014">{{Cite web |last=Tanveer |first=Rana |date=February 26, 2014 |title=Fortress Stadium: Shopping centre lease agreement challenged |url=https://tribune.com.pk/story/676138/fortress-stadium-shopping-centre-lease-agreement-challenged |website=[[The Express Tribune]]}}</ref><ref name="ET-Apr2015">{{Cite web |last=Haq |first=Shahram |date=April 15, 2015 |title=Building a Fortress: Lahore delves into the mega-mall culture |url=https://tribune.com.pk/story/870552/building-a-fortress-lahore-delves-into-the-mega-mall-culture |website=[[The Express Tribune]]}}</ref> ਫੋਰਟ੍ਰੈਸ ਸਕੁਏਅਰ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕੁੱਲ 60,942 ਵਰਗ ਫੁੱਟ ਖੇਤਰਫਲ ਪੰਜ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਥਾਨਕ ਅਤੇ ਦੁਖਾਨ ਘਰ ਹਨ ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਤੋਂ ਆਏ ਹਨ।{{Reflist}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ]] skw7g2htudldy7pfpryxg0pln6qywj6 ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Desi language publisher co 3 204794 842483 2026-07-11T23:01:33Z New user message 10694 Adding [[Template:Welcome|welcome message]] to new user's talk page 842483 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|realName=|name=Desi language publisher co}} -- [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:New user message|New user message]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:New user message|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 23:01, 11 ਜੁਲਾਈ 2026 (UTC) evmfhd2q1yld8v4tdb0hb1h4ol6nltc ਪੇਸ ਪਾਕਿਸਤਾਨ 0 204795 842494 2026-07-11T23:40:21Z Desi language publisher co 61078 "[[:en:Special:Redirect/revision/1359641436|Pace Pakistan]]" ਸਫ਼ੇ ਦਾ ਤਰਜਮਾ ਕਰਕੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ 842494 wikitext text/x-wiki {{Infobox company | name = Pace Pakistan | logo_caption = | image = Pace Shopping Mall logo 2012.jpg | native_name = {{nq|پیس خریداری مرکز}} | type = [[Public limited company|Public]] | traded_as = {{PSX|PACE}} | founded = 1992 | founder = [[Salman Taseer]] | hq_location = [[Lahore, Punjab]], Pakistan | revenue = {{decrease}} {{PKRConvert|241.809|m}} | revenue_year = 2023 | operating_income = {{decrease}} {{PKRConvert|−85.135|m}} | income_year = 2023 | net_income = {{decrease}} {{PKRConvert|−1.677|b}} | net_income_year = 2023 | assets = {{decrease}} {{PKRConvert|6.872|b}} | assets_year = 2023 | equity = {{decrease}} {{PKRConvert|−1.677|b}} | equity_year = 2023 | website = {{URL|pacepakistan.com}} | footnotes = Financials {{as of|2023|6|30|lc=y}} <ref name="AR2023">{{cite web|title=Pace Pakistan Annual Report 2023|url=https://financials.psx.com.pk/lib/DownloadPDF.php?id=217442 |access-date=13 September 2024}}</ref> }}ਪੇਸ (ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਲਿਮਟਿਡ, ਜਿਸਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੇਸ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ <ref name="PakistanToday">{{Cite news|url=https://www.pakistantoday.com.pk/2011/03/15/encroachments-within-pace-oozes-with-building-bylaws-violations/|title=Pace Shopping Mall oozes with building bylaws violations|last=Yasir Habib|date=15 March 2011|access-date=4 February 2018|publisher=Pakistan Today}}</ref><ref name="Tribune">{{Cite web |last=Shahram Haq |date=19 May 2013 |title=In Punjab, new shopping malls influence business trends |url=https://tribune.com.pk/story/551213/in-punjab-new-shopping-malls-influence-business-trends/ |access-date=4 February 2018 |publisher=The Express Tribune}}</ref> ਇਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਮਾਲ, ਰਹਿਣ ਲਈ ਅਪਾਰਟਮੈਂਟ, ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਮਾਲਕੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਂਜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। == ਇਤਿਹਾਸ == [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:All articles containing potentially dated statements]] l3c01bht01qbwyqry8k4aesk6ihch4a 842495 842494 2026-07-11T23:48:09Z Desi language publisher co 61078 ਲਾਹੌਰ, ਪੰਜਾਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ 842495 wikitext text/x-wiki {{Infobox company | name = Pace Pakistan | logo_caption = | image = Pace Shopping Mall logo 2012.jpg | native_name = {{nq|پیس خریداری مرکز}} | type = [[Public limited company|Public]] | traded_as = {{PSX|PACE}} | founded = 1992 | founder = [[Salman Taseer]] | ਲਾਹੌਰ, ਪੰਜਾਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ | revenue = {{decrease}} {{PKRConvert|241.809|m}} | revenue_year = 2023 | operating_income = {{decrease}} {{PKRConvert|−85.135|m}} | income_year = 2023 | net_income = {{decrease}} {{PKRConvert|−1.677|b}} | net_income_year = 2023 | assets = {{decrease}} {{PKRConvert|6.872|b}} | assets_year = 2023 | equity = {{decrease}} {{PKRConvert|−1.677|b}} | equity_year = 2023 | website = {{URL|pacepakistan.com}} | footnotes = Financials {{as of|2023|6|30|lc=y}} <ref name="AR2023">{{cite web|title=Pace Pakistan Annual Report 2023|url=https://financials.psx.com.pk/lib/DownloadPDF.php?id=217442 |access-date=13 September 2024}}</ref> }}ਪੇਸ (ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਲਿਮਟਿਡ, ਜਿਸਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੇਸ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ <ref name="PakistanToday">{{Cite news|url=https://www.pakistantoday.com.pk/2011/03/15/encroachments-within-pace-oozes-with-building-bylaws-violations/|title=Pace Shopping Mall oozes with building bylaws violations|last=Yasir Habib|date=15 March 2011|access-date=4 February 2018|publisher=Pakistan Today}}</ref><ref name="Tribune">{{Cite web |last=Shahram Haq |date=19 May 2013 |title=In Punjab, new shopping malls influence business trends |url=https://tribune.com.pk/story/551213/in-punjab-new-shopping-malls-influence-business-trends/ |access-date=4 February 2018 |publisher=The Express Tribune}}</ref> ਇਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਮਾਲ, ਰਹਿਣ ਲਈ ਅਪਾਰਟਮੈਂਟ, ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਮਾਲਕੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਂਜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। == ਇਤਿਹਾਸ == [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:All articles containing potentially dated statements]] 4ysbtesbrgfpczaj42uzzjzt7qo4uxm 842496 842495 2026-07-11T23:48:47Z Desi language publisher co 61078 842496 wikitext text/x-wiki {{Infobox company | name = Pace Pakistan | logo_caption = | image = Pace Shopping Mall logo 2012.jpg | native_name = {{nq|پیس خریداری مرکز}} | type = [[Public limited company|Public]] | traded_as = {{PSX|PACE}} | founded = 1992 | founder = [[Salman Taseer]] | hq_location = ਲਾਹੌਰ, ਪੰਜਾਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ | revenue = {{decrease}} {{PKRConvert|241.809|m}} | revenue_year = 2023 | operating_income = {{decrease}} {{PKRConvert|−85.135|m}} | income_year = 2023 | net_income = {{decrease}} {{PKRConvert|−1.677|b}} | net_income_year = 2023 | assets = {{decrease}} {{PKRConvert|6.872|b}} | assets_year = 2023 | equity = {{decrease}} {{PKRConvert|−1.677|b}} | equity_year = 2023 | website = {{URL|pacepakistan.com}} | footnotes = Financials {{as of|2023|6|30|lc=y}} <ref name="AR2023">{{cite web|title=Pace Pakistan Annual Report 2023|url=https://financials.psx.com.pk/lib/DownloadPDF.php?id=217442 |access-date=13 September 2024}}</ref> }}ਪੇਸ (ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਲਿਮਟਿਡ, ਜਿਸਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੇਸ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ <ref name="PakistanToday">{{Cite news|url=https://www.pakistantoday.com.pk/2011/03/15/encroachments-within-pace-oozes-with-building-bylaws-violations/|title=Pace Shopping Mall oozes with building bylaws violations|last=Yasir Habib|date=15 March 2011|access-date=4 February 2018|publisher=Pakistan Today}}</ref><ref name="Tribune">{{Cite web |last=Shahram Haq |date=19 May 2013 |title=In Punjab, new shopping malls influence business trends |url=https://tribune.com.pk/story/551213/in-punjab-new-shopping-malls-influence-business-trends/ |access-date=4 February 2018 |publisher=The Express Tribune}}</ref> ਇਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਮਾਲ, ਰਹਿਣ ਲਈ ਅਪਾਰਟਮੈਂਟ, ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਮਾਲਕੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਂਜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। == ਇਤਿਹਾਸ == [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:All articles containing potentially dated statements]] etcocqq7cmj6v8jvx7rhqhmzbbxl5hc 842497 842496 2026-07-11T23:50:08Z Desi language publisher co 61078 Da naam 842497 wikitext text/x-wiki {{Infobox company | name = Pace Pakistan | logo_caption = | image = Pace Shopping Mall logo 2012.jpg | native_name = {{nq|پیس خریداری مرکز}} | type = [[Public limited company|Public]] | traded_as = {{PSX|PACE}} | founded = 1992 | founder = ਸਲਮਾਨ ਤਸੀਰ<br>Salman Taseer | hq_location = ਲਾਹੌਰ, ਪੰਜਾਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ | revenue = {{decrease}} {{PKRConvert|241.809|m}} | revenue_year = 2023 | operating_income = {{decrease}} {{PKRConvert|−85.135|m}} | income_year = 2023 | net_income = {{decrease}} {{PKRConvert|−1.677|b}} | net_income_year = 2023 | assets = {{decrease}} {{PKRConvert|6.872|b}} | assets_year = 2023 | equity = {{decrease}} {{PKRConvert|−1.677|b}} | equity_year = 2023 | website = {{URL|pacepakistan.com}} | footnotes = Financials {{as of|2023|6|30|lc=y}} <ref name="AR2023">{{cite web|title=Pace Pakistan Annual Report 2023|url=https://financials.psx.com.pk/lib/DownloadPDF.php?id=217442 |access-date=13 September 2024}}</ref> }}ਪੇਸ (ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਲਿਮਟਿਡ, ਜਿਸਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੇਸ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ <ref name="PakistanToday">{{Cite news|url=https://www.pakistantoday.com.pk/2011/03/15/encroachments-within-pace-oozes-with-building-bylaws-violations/|title=Pace Shopping Mall oozes with building bylaws violations|last=Yasir Habib|date=15 March 2011|access-date=4 February 2018|publisher=Pakistan Today}}</ref><ref name="Tribune">{{Cite web |last=Shahram Haq |date=19 May 2013 |title=In Punjab, new shopping malls influence business trends |url=https://tribune.com.pk/story/551213/in-punjab-new-shopping-malls-influence-business-trends/ |access-date=4 February 2018 |publisher=The Express Tribune}}</ref> ਇਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਮਾਲ, ਰਹਿਣ ਲਈ ਅਪਾਰਟਮੈਂਟ, ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਮਾਲਕੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਂਜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। == ਇਤਿਹਾਸ == [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:All articles containing potentially dated statements]] h19jt57r945mxkhy70c6i2otz9ih84k 842498 842497 2026-07-11T23:53:20Z Desi language publisher co 61078 Urdu boil vich 842498 wikitext text/x-wiki {{Infobox company | name = Pace Pakistan | logo_caption = | image = Pace Shopping Mall logo 2012.jpg | native_name = {{nq| پیِس (پاکستان) لمیٹڈ}} | type = [[Public limited company|Public]] | traded_as = {{PSX|PACE}} | founded = 1992 | founder = ਸਲਮਾਨ ਤਸੀਰ<br>Salman Taseer | hq_location = ਲਾਹੌਰ, ਪੰਜਾਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ | revenue = {{decrease}} {{PKRConvert|241.809|m}} | revenue_year = 2023 | operating_income = {{decrease}} {{PKRConvert|−85.135|m}} | income_year = 2023 | net_income = {{decrease}} {{PKRConvert|−1.677|b}} | net_income_year = 2023 | assets = {{decrease}} {{PKRConvert|6.872|b}} | assets_year = 2023 | equity = {{decrease}} {{PKRConvert|−1.677|b}} | equity_year = 2023 | website = {{URL|pacepakistan.com}} | footnotes = Financials {{as of|2023|6|30|lc=y}} <ref name="AR2023">{{cite web|title=Pace Pakistan Annual Report 2023|url=https://financials.psx.com.pk/lib/DownloadPDF.php?id=217442 |access-date=13 September 2024}}</ref> }}ਪੇਸ (ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਲਿਮਟਿਡ, ਜਿਸਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੇਸ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ <ref name="PakistanToday">{{Cite news|url=https://www.pakistantoday.com.pk/2011/03/15/encroachments-within-pace-oozes-with-building-bylaws-violations/|title=Pace Shopping Mall oozes with building bylaws violations|last=Yasir Habib|date=15 March 2011|access-date=4 February 2018|publisher=Pakistan Today}}</ref><ref name="Tribune">{{Cite web |last=Shahram Haq |date=19 May 2013 |title=In Punjab, new shopping malls influence business trends |url=https://tribune.com.pk/story/551213/in-punjab-new-shopping-malls-influence-business-trends/ |access-date=4 February 2018 |publisher=The Express Tribune}}</ref> ਇਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਮਾਲ, ਰਹਿਣ ਲਈ ਅਪਾਰਟਮੈਂਟ, ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਮਾਲਕੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਂਜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। == ਇਤਿਹਾਸ == [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:All articles containing potentially dated statements]] b06cfr15qo5cwg5ynwcoz9lknpd0qbt 842499 842498 2026-07-12T00:03:30Z Desi language publisher co 61078 842499 wikitext text/x-wiki {{Infobox company | name = Pace Pakistan | logo_caption = | image = Pace Shopping Mall logo 2012.jpg | native_name = {{nq| پیِس (پاکستان) لمیٹڈ}} | type = [[Public limited company|Public]] | traded_as = {{PSX|PACE}} | founded = 1992 | founder = ਸਲਮਾਨ ਤਸੀਰ<br>Salman Taseer | hq_location = ਲਾਹੌਰ, ਪੰਜਾਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ | revenue = {{decrease}} {{PKRConvert|241.809|m}} | revenue_year = 2023 | operating_income = {{decrease}} {{PKRConvert|−85.135|m}} | income_year = 2023 | net_income = {{decrease}} {{PKRConvert|−1.677|b}} | net_income_year = 2023 | assets = {{decrease}} {{PKRConvert|6.872|b}} | assets_year = 2023 | equity = {{decrease}} {{PKRConvert|−1.677|b}} | equity_year = 2023 | website = {{URL|pacepakistan.com}} | footnotes = Financials {{as of|2023|6|30|lc=y}} <ref name="AR2023">{{cite web|title=Pace Pakistan Annual Report 2023|url=https://financials.psx.com.pk/lib/DownloadPDF.php?id=217442 |access-date=13 September 2024}}</ref> }}'''ਪੇਸ (ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਲਿਮਟਿਡ''', ਜਿਸਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੇਸ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ <ref name="PakistanToday">{{Cite news|url=https://www.pakistantoday.com.pk/2011/03/15/encroachments-within-pace-oozes-with-building-bylaws-violations/|title=Pace Shopping Mall oozes with building bylaws violations|last=Yasir Habib|date=15 March 2011|access-date=4 February 2018|publisher=Pakistan Today}}</ref><ref name="Tribune">{{Cite web |last=Shahram Haq |date=19 May 2013 |title=In Punjab, new shopping malls influence business trends |url=https://tribune.com.pk/story/551213/in-punjab-new-shopping-malls-influence-business-trends/ |access-date=4 February 2018 |publisher=The Express Tribune}}</ref> ਇਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਮਾਲ, ਰਹਿਣ ਲਈ ਅਪਾਰਟਮੈਂਟ, ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਮਾਲਕੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਂਜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। == ਇਤਿਹਾਸ == [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:All articles containing potentially dated statements]] e41axwqwnoqrbn371vzvf5ary18gm4i ਮੁਲਤਾਨ ਮੈਟਰੋਬਸ 0 204796 842502 2026-07-12T00:25:15Z Desi language publisher co 61078 "[[:en:Special:Redirect/revision/1357475924|Multan Metrobus]]" ਸਫ਼ੇ ਦਾ ਤਰਜਮਾ ਕਰਕੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ 842502 wikitext text/x-wiki   [[ਮੁਲਤਾਨ]] ਮੈਟਰੋਬੱਸ '''Multan Metrobus''' ਮੁਲਤਾਨ, [[ਪੰਜਾਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ|ਪੰਜਾਬ]], [[ਪਾਕਿਸਤਾਨ]] ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੱਸ ਰੈਪਿਡ ਟ੍ਰਾਂਜ਼ਿਟ (ਬੀ. ਆਰ. ਟੀ.) ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੈ।<ref>{{Cite web |date=2014-06-06 |title=Work on Multan Metro Bus to begin on August 14 |url=https://nation.com.pk/06-Jun-2014/work-on-multan-metro-bus-to-begin-on-august-14 |access-date=2022-10-02 |website=[[The Nation (Pakistan)|The Nation]] |language=en}}</ref> ਮੁਲਤਾਨ ਮੈਟਰੋ ਰੂਟ 18.5 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (11.5 ਮਾਈਲ) ਲੰਮਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 12.5 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (7.8 ਮਾਈਲ) ਉੱਚਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ 21 ਬੱਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 14 ਉੱਚੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਅਤੇ 7 ਜ਼ਮੀਨੀ ਸਟੇਸ਼ਨ ਹਨ। o04rb3n38cci7egohjwop44vx8ornh0 842503 842502 2026-07-12T00:25:54Z Desi language publisher co 61078 842503 wikitext text/x-wiki [[ਮੁਲਤਾਨ]] ਮੈਟਰੋਬੱਸ '''Multan Metrobus''' ਮੁਲਤਾਨ, [[ਪੰਜਾਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ|ਪੰਜਾਬ]], [[ਪਾਕਿਸਤਾਨ]] ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੱਸ ਰੈਪਿਡ ਟ੍ਰਾਂਜ਼ਿਟ (ਬੀ. ਆਰ. ਟੀ.) ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੈ।<ref>{{Cite web |date=2014-06-06 |title=Work on Multan Metro Bus to begin on August 14 |url=https://nation.com.pk/06-Jun-2014/work-on-multan-metro-bus-to-begin-on-august-14 |access-date=2022-10-02 |website=[[The Nation (Pakistan)|The Nation]] |language=en}}</ref> ਮੁਲਤਾਨ ਮੈਟਰੋ ਰੂਟ 18.5 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (11.5 ਮਾਈਲ) ਲੰਮਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 12.5 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (7.8 ਮਾਈਲ) ਉੱਚਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ 21 ਬੱਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 14 ਉੱਚੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਅਤੇ 7 ਜ਼ਮੀਨੀ ਸਟੇਸ਼ਨ ਹਨ। jpsue6z0p3gopod42dl53bezhac8sjh ਮਹਾਦੇਵ 0 204797 842508 2026-07-12T07:25:33Z ~2026-39357-04 61084 Oaaji 842508 wikitext text/x-wiki Paaji fkrgdgyow0rllc16em9sya181swqx8e