ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ pawiki https://pa.wikipedia.org/wiki/%E0%A8%AE%E0%A9%81%E0%A9%B1%E0%A8%96_%E0%A8%B8%E0%A8%AB%E0%A8%BC%E0%A8%BE MediaWiki 1.47.0-wmf.24 first-letter ਮੀਡੀਆ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਤਸਵੀਰ ਤਸਵੀਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਫਰਮਾ ਫਰਮਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮਦਦ ਮਦਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਫਾਟਕ ਫਾਟਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ TimedText TimedText talk ਮੌਡਿਊਲ ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ Package Package talk Event Event talk Topic 0 5025 850488 838998 2026-10-24T13:42:11Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 850488 wikitext text/x-wiki {{Infobox U.S. state |Name = ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ |Fullname = State of California |StateAnthem = [[ਆਈ ਲਵ ਯੂ, ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ]] |Flag = Flag of California.svg |Flaglink = [[ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ ਦਾ ਝੰਡਾ|ਝੰਡਾ]] |Seal = Seal of California.svg |Former = ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ ਗਣਤੰਤਰ |Map = California in United States.svg |Nickname = The Golden State |Demonym = ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ |Motto = [[ਯੂਰੇਕਾ (ਸ਼ਬਦ)|ਯੂਰੇਕਾ]]<ref name="motto-symbols">{{cite web |url=http://www.leginfo.ca.gov/cgi-bin/displaycode?section=gov&group=00001-01000&file=420-429.9 |title=Government Code Section 420-429.8 |publisher=State of California Legislative Council |accessdate=December 24, 2009 |archive-date=ਮਾਰਚ 25, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140325055232/http://www.leginfo.ca.gov/cgi-bin/displaycode?section=gov&group=00001-01000&file=420-429.9 |dead-url=yes }}</ref> |MottoEnglish =। have found it |Capital = [[Sacramento, California|Sacramento]] |OfficialLang = [[ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ]] |Languages = <small>2007 ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਮੂਲ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ</small> * [[ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ]] 57.4%<ref name="Language2007">{{cite web |url=http://www.census.gov/hhes/socdemo/language/data/acs/ACS-12.pdf |title=Language Use in the United States: 2007 |author=Hyon B. Shin |author2=Robert A. Kominski |date=April 2010 |work=United States Census Bureau |publisher=United States Department of Commerce |accessdate=May 27, 2013}}</ref> * [[ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ|ਸਪੇਨੀ]] 28.5%<ref name="Language2007Table">{{cite web |url=http://www.census.gov/hhes/socdemo/language/data/acs/TablesAFig5.xls |title=Appendix Table A for Figures 5A-5H. Percentage Speaking a Language Other Than English at Home by English-Speaking Ability by State: 2007 |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |year=2007 |work=Language Use in the United States: 2007 (ACS-12): Appendix Tables |publisher=United States Census Bureau |accessdate=May 26, 2013}}</ref> * [[ਚੀਨੀ ਭਾਸ਼ਾ|ਚੀਨੀ]] 2.8%<ref name="Language2007Table"/> * [[ਤਗਾਲੋਗ]] 2.2%<ref name="Language2007Table"/> * [[ਵੀਅਤਨਾਮੀ ਭਾਸ਼ਾ|ਵੀਅਤਨਾਮੀ]] 1.43%<ref name="Language2007Table"/> |LargestCity = [[Los Angeles]] |LargestMetro = [[Greater Los Angeles Area]] |Governor = [[Gavin Newsom]] ([[Democratic Party (United States)|D]]) |Lieutenant Governor = [[Eleni Kounalakis]] ([[Democratic Party (United States)|D]]) |Legislature = [[California State Legislature]] |Upperhouse = [[California State Senate]] |Lowerhouse = [[California State Assembly]] |Senators = [[Dianne Feinstein]] (D)<br />[[Alex Padilla]] (D) |Representative=38 Democrats, 15 Republicans |PostalAbbreviation = CA |TradAbbreviation = Calif., Cal. |AreaRank = 3rd |TotalArea = 423,970 |TotalAreaUS = 163,696 |LandArea = 403,932 |LandAreaUS = 155,959 |WaterArea = 20,047 |WaterAreaUS = 7,737 |PCWater = 4.7 |PopRank = 1st |2010Pop = 39,144,818 (2015 est) |DensityRank = 11th |2000Density = 95.0 |2000DensityUS = 246 |MedianHouseholdIncome = US$61,021 |IncomeRank = 9th |AdmittanceOrder = 31st |AdmittanceDate = September 9, 1850 |TZDesc = [[Pacific Time Zone]] |TimeZone = [[Pacific Standard Time|PST]] ([[UTC−8]]) |TZ1Where = Standard time |TimeZone2 = [[Pacific Daylight Time|PDT]] ([[UTC−7]]) |TZ2Where = Summer time ([[Daylight saving time|DST]]) |area_code = 209 213 310 323 408 415 510 530 559 562 619 626 650 661 707 714 760 805 818 831 858 909 916 925 949 |Latitude = 32° 32′ N to 42° N |Longitude = 114° 8′ W to 124° 26′ W |Width = 400 |WidthUS = 250 |Length = 1,240 |LengthUS = 770 |HighestPoint = [[Mount Whitney]] |HighestElev = 4,421.0 |HighestElevUS = 14,505 |MeanElev = 880 |MeanElevUS = 2,900 |LowestPoint = [[Badwater Basin]]<ref name=NED>{{cite web|url=https://catalog.data.gov/dataset/usgs-national-elevation-dataset-ned-1-meter-downloadable-data-collection-from-the-national-map-|title=USGS National Elevation Dataset (NED) 1 meter Downloadable Data Collection from The National Map 3D Elevation Program (3DEP) - National Geospatial Data Asset (NGDA) National Elevation Data Set (NED)|publisher=[[United States Geological Survey]]|date=September 21, 2015|accessdate=September 22, 2015|archive-date=ਮਾਰਚ 25, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190325085854/https://catalog.data.gov/dataset/usgs-national-elevation-dataset-ned-1-meter-downloadable-data-collection-from-the-national-map-|dead-url=yes}}</ref> |LowestElev = −85.0 |LowestElevUS = −279 |ISOCode = US-CA |ElectoralVotes = 55 |Website = http://www.ca.gov/ }} {{Infobox U.S. state symbols <!-- before modifying these state symbols please verify your changes against official California Government Code sections 420-429.8, http://www.leginfo.ca.gov/cgi-bin/displaycode?section=gov&group=00001-01000&file=420-429.8 --> |Name = California |Flag = Flag of California.svg |Seal = Seal of California.svg |Nickname = The Golden State |Motto = [[Eureka (word)|Eureka]]<ref name="motto-symbols"/> |Capital = [[Sacramento, California|Sacramento]] |Mammal = [[California grizzly bear]] (State animal)<ref name="motto-symbols"/> |Marine Mammal = [[Gray whale]] |Amphibian = [[California red-legged frog]] |Bird = [[California quail]] |Colors = Blue & gold<ref>{{cite web |url= http://leginfo.legislature.ca.gov/faces/codes_displaySection.xhtml?lawCode=GOV&sectionNum=424 |title=Government Code Section 424 |publisher=State of California Legislative Council |accessdate=July 25, 2014}}</ref> |Dance = [[West Coast Swing]] |Fish = [[Golden trout]] |Flower = [[Eschscholzia californica|California poppy]] |FolkDance = [[Square dance]] |Fossil = [[Smilodon|Sabre-toothed cat]] |Gemstone = [[Benitoite]] |Grass = [[Nassella pulchra|Purple needlegrass]] |Insect = [[Zerene eurydice|California dogface butterfly]] |Marine Fish = [[Garibaldi (fish)|Garibaldi]] |Mineral = [[Gold|Native gold]] |Quarter =2005 CA Proof.png |QuarterReleaseDate =2005 |Reptile = [[Desert tortoise]] |Tree = [[Sequoia sempervirens|California redwood]] |Wildflower = [[California poppy]] |Rock = [[Serpentine group|Serpentine]] |Song = "[[I Love You, California]]" |Soil = [[San Joaquin (soil)|San Joaquin]] |Tartan = [[California State Tartan]] |Route Marker = California 1.svg }} '''ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ''' [[ਅਮਰੀਕਾ]] ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ 50 ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 8 ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਹਨ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 163,696 ਵਰਗ ਮੀਲ (423,970 ਕਿਲੋਮੀਟਰ) ਦੇ ਕੁੱਲ ਖੇਤਰਫਲ ਵਿੱਚ 39.6 ਮਿਲੀਅਨ ਵਸਨੀਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਰਾਜ ਹੈ ਅਤੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਤੀਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ। ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ ਪਹਿਲਾਂ [[ਮੈਕਸੀਕੋ]] ਦੇ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਪਰ [[ਮਕਸੀਕਨ-ਅਮਰੀਕਨ ਲੜਾਈ]] ਦੇ ਬਾਅਦ ਮੈਕਸੀਕੋ ਨੂੰ ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਪਿਆ। ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ 9 ਸਤੰਬਰ 1850 ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ 31ਵਾਂ ਰਾਜ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ [[ਸੈਕਰਾਮੈਂਟੋ, ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ|ਸੈਕਰਾਮੈਂਟੋ]] ਹੈ। ਗ੍ਰੇਟਰ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਏਰੀਆ ਅਤੇ ਸੈਨ ਫ੍ਰੈਨਸਿਸਕੋ ਬੇ ਏਰੀਆ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 18.7 ਮਿਲੀਅਨ ਅਤੇ 9.7 ਮਿਲੀਅਨ ਵਸਨੀਕਾਂ ਨਾਲ ਦੂਸਰਾ ਅਤੇ ਪੰਜਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰ ਹੈ।<ref>{{cite web |url=https://factfinder.census.gov/faces/tableservices/jsf/pages/productview.xhtml |title=American FactFinder – Results |publisher=U.S. Census Bureau |website=factfinder.census.gov |access-date=October 24, 2017 |archive-date=ਜਨਵਰੀ 24, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180124024658/https://factfinder.census.gov/faces/tableservices/jsf/pages/productview.xhtml |dead-url=yes }}</ref> ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦਾ [[ਲਾਸ ਐਂਜਲਸ]] ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ [[ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਸਿਟੀ]] ਬਾਅਦ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਬਾਦੀ ਵਾਲੀ ਕਾਉਂਟੀ, ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਕਾਉਂਟੀ ਅਤੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਉਂਟੀ, ਸੈਨ ਬਰਨਾਰਡੀਨੋ ਕਾਉਂਟੀ ਹੈ। ਸੈਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ ਦਾ ਸਿਟੀ ਅਤੇ ਕਾਉਂਟੀ ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸੰਘਣੀ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਤੇ ਪੰਜਵੀਂ-ਸੰਘਣੀ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲੀ ਕਾਉਂਟੀ ਹੈ। ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ, ਜਿਸਦਾ ਕੁੱਲ ਰਾਜ ਉਤਪਾਦ $ 3.0 ਟ੍ਰਿਲੀਅਨ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਹੋਰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ ਰਾਜ ਨਾਲੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਉਪ-ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਹੈ।<ref>{{cite web |url=https://www.bea.gov/system/files/2019-04/qgdpstate0519_4.pdf |title=GDP by State {{!}} U.S. Bureau of Economic Analysis (BEA) |website=BEA.gov |access-date=September 19, 2018 |archive-date=ਫ਼ਰਵਰੀ 28, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190228192007/https://www.bea.gov/system/files/2019-02/qgdpstate0219.pdf |url-status=dead }}</ref> ਜੇ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦੇਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਪੰਜਵੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ([[ਯੂਨਾਈਟਡ ਕਿੰਗਡਮ]], [[ਫਰਾਂਸ]], ਜਾਂ [[ਭਾਰਤ]] ਨਾਲੋਂ ਵੱਡੀ) ਅਤੇ 2017 ਤੱਕ 36 ਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ।<ref>{{cite web |url= https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2017/02/weodata/weorept.aspx?pr.x=47&pr.y=12&sy=2017&ey=2017&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=512,946,914,137,612,546,614,962,311,674,213,676,911,548,193,556,122,678,912,181,313,867,419,682,513,684,316,273,913,868,124,921,339,948,638,943,514,686,218,688,963,518,616,728,223,836,516,558,918,138,748,196,618,278,624,692,522,694,622,142,156,449,626,564,628,565,228,283,924,853,233,288,632,293,636,566,634,964,238,182,662,359,960,453,423,968,935,922,128,714,611,862,321,135,243,716,248,456,469,722,253,942,642,718,643,724,939,576,644,936,819,961,172,813,132,726,646,199,648,733,915,184,134,524,652,361,174,362,328,364,258,732,656,366,654,734,336,144,263,146,268,463,532,528,944,923,176,738,534,578,536,537,429,742,433,866,178,369,436,744,136,186,343,925,158,869,439,746,916,926,664,466,826,112,542,111,967,298,443,927,917,846,544,299,941,582,446,474,666,754,668,698,672&s=NGDPD&grp=0&a=|title=Report for Selected Countries and Subjects |website=Imf.org |access-date=November 29, 2017}}</ref> ਗ੍ਰੇਟਰ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਏਰੀਆ ਅਤੇ ਸੈਨ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸਕੋ ਬੇ ਏਰੀਆ ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਦੇ ਮਹਾਨਗਰ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਦੂਜੀ ਅਤੇ ਤੀਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸ਼ਹਿਰੀ ਆਰਥਿਕਤਾ (ਕ੍ਰਮਵਾਰ $1.253&nbsp;ਟ੍ਰਿਲੀਅਨ ਅਤੇ $907&nbsp;ਬਿਲੀਅਨ) ਹਨ।<ref name=":2">{{cite web |url= http://www.bea.gov/data/gdp/gdp-metropolitan-area|title=GDP by Metropolitan Area {{!}} U.S. Bureau of Economic Analysis (BEA)|website=Bea.gov|language=en|access-date=September 19, 2018}}</ref> ਸੈਨ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸਕੋ ਬੇ ਏਰੀਆ ਪੀਐਸਏ ਕੋਲ 2017 ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਕੁੱਲ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ ($ 94,000) ਵੱਡੇ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਅੰਕੜਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਨ<ref name=":2" /> ਅਤੇ ਮਾਰਕੀਟ ਪੂੰਜੀਕਰਣ ਦੁਆਰਾ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਦਸ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤਿੰਨ<ref>{{cite web |url= https://www.pwc.com/gx/en/services/audit-assurance/publications/global-top-100-companies-2018.html |title=Global Top 100 Companies 2018 |date=|website=PwC Global |access-date=}}</ref> ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਦਸ ਸਭ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਚਾਰ ਦਾ ਘਰ ਹੈ।<ref>{{cite news |url= https://www.bloomberg.com/billionaires |title=Bloomberg Billionaires Index |work=Bloomberg.com |access-date=October 24, 2017}}</ref> ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਸਭਿਆਚਾਰ [[ਪਾਪੂਲਰ ਸਭਿਆਚਾਰ]], [[ਸੰਚਾਰ]], [[ਜਾਣਕਾਰੀ]], [[ਨਵਰੀਤ|ਨਵੀਨਤਾ]], ਵਾਤਾਵਰਣਵਾਦ, [[ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ]], [[ਸਿਆਸਤ]] ਅਤੇ [[ਮਨੋਰੰਜਨ]] ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗਲੋਬਲ ਟ੍ਰੈਂਡਸੇਟਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਜ ਦੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਅਤੇ ਪਰਵਾਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਦੇ ਹੋਰ ਖੇਤਰਾਂ ਤੋਂ ਭੋਜਨ, ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਮਰੀਕੀ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ, [[ਹਿੱਪੀ]] ਕਾਊਂਟਰਕਲਚਰ, [[ਫਾਸਟ ਫੂਡ]], [[ਬੀਚ]] ਅਤੇ ਕਾਰ ਸਭਿਆਚਾਰ, [[ਇੰਟਰਨੈਟ]]<ref>{{cite web |url= http://calwatchdog.com/2014/03/13/happy-25th-anniversary-world-wide-web/ |title=Happy 25th anniversary, World Wide Web |publisher=CalWatchdog.com}}</ref> ਅਤੇ [[ਨਿੱਜੀ ਕੰਪਿਊਟਰ]],<ref>{{cite web |url= https://www.businessinsider.com/most-important-invention-from-each-state-2017-6|title=The most important invention from every state|first=Chris|last=Weller|website=Business Insider}}</ref> ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।<ref>{{cite web|url=https://www.onlyinyourstate.com/southern-california/10-inventions-from-southern-ca/|title=Some People Don't Know These 10 Things Came From Southern California|website=OnlyInYourState|access-date=2019-10-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20201019162337/https://www.onlyinyourstate.com/southern-california/10-inventions-from-southern-ca/|archive-date=2020-10-19|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web |url= https://matadornetwork.com/read/15-things-world-needs-thanking-california/|title=15 Things the world needs to be thanking California for|website=Matador Network}}</ref> ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} {{Commons|California|ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਰਾਜ]] iyxsexa39yubsdg15ihgwwm9pnsnz6b 0 5405 850551 847306 2026-10-25T11:11:16Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 850551 wikitext text/x-wiki {{ਪੰਜਾਬੀ ਨਹੀਂ}} [[Image:PennCityHall.png|thumb|right|300px|The Philadelphia skyline, prior to the construction of [[Comcast Center (office building)|Comcast Center]], showing (from left to right) the [[Ritz-Carlton Hotel Company|Ritz-Carlton Philadelphia]], [[Two Liberty Place]], [[Centre Square|Centre Square I]] and [[Centre Square|II]], [[One Liberty Place]], the [[Mellon Bank Center]], the [[Philadelphia City Hall]], and the [[Bell Atlantic Tower]]]] ਇਹ ਉਚਾਈ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ [[ਫਿਲਾਡੇਲਫਿਆ (ਪੇਨਸਿਲਵੇਨੀਆਂ)|ਫਿਲਾਡੇਲਫਿਆ]] (ਜੋ [[ਅਮਰੀਕਾ]] ਦੇ [[ਪੇਨਸਿਲਵੇਨੀਆਂ]] ਰਾਜ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ) ਦਿਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਹੈ। ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਇਮਾਰਤ 57 ਸਟੋਰੀ ਉੱਚਾ ਕਾਮਕੇਸਟ ਸੇਂਟਰ ਹੈ, ਜੋ 975&nbsp;[[ਫੁੱਟ]] (297&nbsp;[[ਮਿਟਰ]]) ਹੈ।<ref name=comc>{{cite web|url=http://skyscraperpage.com/cities/?buildingID=4894|title=Comcast Center|accessdate=2007-08-21|publisher=SkyscraperPage.com}}</ref> ਕਾਮਕੇਸਟ ਸੇਂਟਰ [[ਅਮਰੀਕਾ]] ਦੀ [[ਅਮਰੀਕਾ ਦਿਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ|14ਵੀਂ ਉੱਚੀ]] ਅਤੇ ਪੇਨਸਿਲਵੇਨੀਆਂ ਰਾਜ ਅਤੇ ਫਿਲਾਡੇਲਫਿਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਇਮਾਰਤ ਹੈ।<ref>{{cite web|url=http://www.lfdriscoll.com/news/article.php?id=121|title=L.F. Driscoll Co. tops out Comcast Center|last=Cynwyd|first=Bala|accessdate=2007-08-22|publisher=L.F. Driscoll}}</ref> ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਸ਼ਹੁਰ ਇਮਾਰਤ ਵੱਨ ਲਿਬਰਟੀ ਪਲੇਸ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਦੁਜੀ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ 17ਵੀਂ ਉੱਚੀ ਇਮਾਰਤ ਹੈ।<ref name=onelib>{{cite web|url=http://www.emporis.com/en/wm/bu/?id=1libertyplace-philadelphia-pa-usa|title=One Liberty Place|accessdate=2007-08-21|publisher=Emporis.com|archive-date=2012-11-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20121103211403/http://www.emporis.com/building/one-liberty-place-philadelphia-pa-usa|url-status=dead}}</ref> ਪੇਨਸਿਲਵੇਨੀਆਂ ਰਾਜ ਦਿਆਂ ਦਸ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਛੇ ਫਿਲਾਡੇਲਫਿਆ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਬਾਕੀ ਚਾਰ [[ਪਿਟਸਬਰਗ (ਪੇਨਸਿਲਵੇਨੀਆਂ)|ਪਿਟਸਬਰਗ]] ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਫਿਲਾਡੇਲਫਿਆ ਦਾ ਉੱਚੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦਾ ਸਫ਼ਰ 1744 ਨੂੰ ਕਰਾਈਸਟ ਚਰਚ (Christ Church), ਜੋ ਕਿ ਪਹਿਲੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਇਮਾਰਤ ਸੀ, ਬਣਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।<ref name=church>{{cite web|url=http://www.emporis.info/en/wm/bu/?id=christchurch-philadelphia-pa-usa|title=Christ Church|accessdate=2007-08-17|publisher=Emporis.com}}{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਅਕਤੂਬਰ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ਫਿਲਾਡੇਲਫਿਆ ਦਿਆਂ ਦੋ ਇਮਾਰਤਾ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਦੁਨਿਆਂ ਦਿਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਰਹਿਆਂ ਸਨ:- ਪਹਿਲਾਂ ਕਰਾਈਸਟ ਚਰਚ (Christ Church) ਅਤੇ ਫਿਰ ਸਿਟੀ ਹਾਲ (City Hall)। ਫਿਲਾਡੇਲਫਿਆ ਦਾ ਸਿਟੀ ਹਾਲ (City Hall), 1901 ਤੋਂ 1908 ਤੱਕ ਦੁਨਿਆਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਇਮਾਰਤ ਰਿਹਾ।<ref>{{cite web|url=http://www.galenfrysinger.com/philadelphia_city_hall.htm|title=City Hall|accessdate=2007-08-21|publisher=GalenFrysinger.com}}</ref> ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਇੱਚ ਜਿਆਦਾ ਉੱਚੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ 1970s ਤੋਂ 1980s ਤੱਕ ਬਣਨਿਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈਆਂ, ਇਹਨਾਂ ਦਸ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ 20 ਉੱਚੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਬਣੀਆਂ। ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ 11 ਇਮਾਰਤਾਂ 500&nbsp;ਫੁੱਟ (152&nbsp;ਮੀਟਰ) ਤੋਂ ਉੱਚੀਆਂ ਹਨ। __TOC__ {{Wide image|GardenStreetBridgeSchuylkillRiverSkylinePhiladelphiaPennsylvania.jpg|1000px|}} ==ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ== [[Image:Comcastcenter vertical.jpg|thumb|upright|[[Comcast Center (office building)|Comcast Center]], Philadelphia's and Pennsylvania's tallest building]] [[Image:One liberty place.JPG|thumb|upright|[[One Liberty Place]], with [[Two Liberty Place]] visible in the distance, Philadelphia's 2nd and 3rd-tallest buildings]] [[Image:Cira Centre, Philadelphia-east.JPG|thumb|upright|[[Cira Centre]], the city's 20th-tallest building]] ਇਹ ਸੂਚੀ ਫਿਲਾਡੇਲਫਿਆ ਦਿਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਉਚਾਈ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਲਾਨ ਦਰਜਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਉਹ ਇਮਾਰਤਾਂ ਹਨ ਜੋ 400 ਫੁੱਟ (122 ਮੀਟਰ) ਤੋਂ ਉੱਚੀਆਂ ਹਨ।<ref>{{cite web |last=Cooperman |first=Emily T. |url=http://phillyskyline.com/bldgs/50tallest.htm |title=Philly's 50 tallest buildings |accessdate=2007-08-16 |publisher=phillyskyline.com |archive-date=2007-07-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070706002925/http://phillyskyline.com/bldgs/50tallest.htm |url-status=dead }}</ref> ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਇਮਾਰਤ ਦੀ ਉਚਾਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹਨਾ ਉੱਤੇ ਲੱਗੇ ਅਨਟੀਨੇ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਇੱਕ ਬਰਾਬਰ (=) ਦੋ ਜਾਂ ਜਿਆਦਾ ਇਮਾਰਤਾ ਦੀ ਉਚਾਈ ਇੱਕ ਹੋਣ ਦਾ ਸੰਕੇਤ-ਚਿਨ੍ਹ ਹੈ। "ਸਾਲ" ਕਾਲਮ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸ ਸਾਲ ਇਮਾਰਤ ਪੁਰੀ ਹੋਈ। ਸਿਰਫ ਇੱਕੋ ਢਾਈ ਗਈ ਇਮਾਰਤ (ਵੱਨ ਮਰਿਡੀਅਨ ਪਲਾਜ਼ਾ - One Meridian Plaza - 492-ਫੁੱਟ (150 ਮੀਟਰ)) ਇਸ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ 1999 ਵਿੱਚ ਡਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।<ref>{{cite web|url=http://www.emporis.com/en/wm/bu/?id=1meridianplaza-philadelphia-pa-usa|title=One Meridian Plaza|accessdate=2007-08-22|publisher=Emporis.com|archive-date=2012-10-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20121013120023/http://www.emporis.com/building/one-meridian-plaza-philadelphia-pa-usa|url-status=dead}}</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! ਦਰਜਾ ! ਨਾਂ ! ਉਚਾਈ<br><small>[[ਫੁੱਟ]] / [[ਮੀਟਰ]]</small> ! ਮੰਜਲਾਂ ! ਸਾਲ !class="unsortable"| ਨੋਟ <!--MAKE SURE, AS MORE BUILDINGS ACROSS THE US/WORLD ARE BUILT THAT THIS LIST IS UPDATED FOR THE RANKINGS!!!--> |- | 1 || ਕਾਮਕੇਸਟ ਸੇਂਟਰ (Comcast Center) || 975 / 297 || 58 || 2008 | ਪੇਨਸਿਲਵੇਨੀਆਂ ਅਤੇ ਫਿਲਾਡੇਲਫਿਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਇਮਾਰਤ; [[ਅਮਰੀਕਾ ਦਿਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ|ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ 14ਵੀਂ ਉੱਚੀ]], [[ਦੁਨਿਆਂ ਦਿਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ|ਦੁਨਿਆਂ ਦੀ 55ਵੀਂ ਉੱਚੀ]]।<ref name=comc/><ref name=comcast>{{cite web |url=http://www.emporis.com/en/wm/bu/?id=comcastcenter-philadelphia-pa-usa |title=Comcast Center |accessdate=2008-05-12 |publisher=Emporis.com |archive-date=2012-11-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121103205042/http://www.emporis.com/building/comcastcenter-philadelphia-pa-usa |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web | quotes=no | title=Comcast Center Overview | publisher=Liberty Property Trust |url=http://www.libertyproperty.com/comcast.asp?sel=0 | accessdate=2009-03-30}}</ref> |- | 2 || ਵੱਨ ਲਿਬਰਟੀ ਪਲੇਸ (One Liberty Place) || 945 / 288 || 61 || 1987 | ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਰਾਜ ਦੀ ਦੁਜੀ ਉੱਚੀ ਇਮਾਰਤ; ਦੇਸ਼ ਦੀ 19ਵੀਂ ਉੱਚੀ, ਦੁਨਿਆਂ ਦੀ 62ਵੀਂ ਉੱਚੀ।<ref name=onelib/><ref>{{cite web|url=http://skyscraperpage.com/cities/?buildingID=133|title=One Liberty Place|accessdate=2007-08-22|publisher=SkyscraperPage.com}}</ref><ref>{{cite web|url=http://en.structurae.de/structures/data/index.cfm?ID=s0010031|title=One Liberty Place|accessdate=2007-08-22|publisher=Structurae.de}}</ref> |- | 3 || ਟੂ ਲਿਬਰਟੀ ਪਲੇਸ (Two Liberty Place) || 848 / 258 || 58 || 1990 | ਦੇਸ਼ ਦੀ 35ਵੀਂ ਉੱਚੀ ਅਤੇ ਦੁਨਿਆਂ ਦੀ 121ਵੀਂ ਉੱਚੀ।<ref>{{cite web|url=http://www.emporis.com/en/wm/bu/?id=2libertyplace-philadelphia-pa-usa|title=Two Liberty Place|accessdate=2007-08-22|publisher=Emporis.com|archive-date=2012-09-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20120907191959/http://www.emporis.com/building/two-liberty-place-philadelphia-pa-usa|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://skyscraperpage.com/cities/?buildingID=206|title=Two Liberty Place|accessdate=2007-08-22|publisher=SkyscraperPage.com}}</ref><ref>{{cite web|url=http://en.structurae.de/structures/data/index.cfm?ID=s0010034|title=Two Liberty Place|accessdate=2007-08-22|publisher=Structurae.de}}</ref> |- | 4 || ਮੇਲਨ ਬੇਂਕ ਸੇਂਟਰ (Mellon Bank Center) || 792 / 241 || 54 || 1990 | ਦੇਸ਼ ਦੀ 47ਵੀਂ ਉੱਚੀ ਅਤੇ ਦੁਨਿਆਂ ਦੀ 187ਵੀਂ ਉੱਚੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਨਾਈਨ ਪੇਨ ਸੇਂਟਰ (Nine Penn Center) ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣੀਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ<ref>{{cite web|url=http://www.emporis.com/en/wm/bu/?id=mellonbankcenter-philadelphia-pa-usa|title=Mellon Bank Center|accessdate=2007-08-22|publisher=Emporis.com|archive-date=2007-09-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20070930130052/http://www.emporis.com/en/wm/bu/?id=mellonbankcenter-philadelphia-pa-usa|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://skyscraperpage.com/cities/?buildingID=2319|title=Mellon Bank Center|accessdate=2007-08-22|publisher=SkyscraperPage.com}}</ref><ref>{{cite web|url=http://en.structurae.de/structures/data/index.cfm?ID=s0010032|title=Mellon Building|accessdate=2007-08-22|publisher=Structurae.de}}</ref> |- | 5 || ਬੇਲ ਅਟਲਾਂਟਿਕ ਟਾਵਰ (Bell Atlantic Tower) || 739 / 225 || 55 || 1991 | 89th-tallest building in the United States; also known as Verizon Tower<ref>{{cite web|url=http://www.emporis.com/en/wm/bu/?id=bellatlantictower-philadelphia-pa-usa|title=Bell Atlantic Tower|accessdate=2007-08-22|publisher=Emporis.com|archive-date=2012-08-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20120825035556/http://www.emporis.com/building/bellatlantictower-philadelphia-pa-usa|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://skyscraperpage.com/cities/?buildingID=323|title=Bell Atlantic Tower|accessdate=2007-08-22|publisher=SkyscraperPage.com}}</ref><ref>{{cite web|url=http://en.structurae.de/structures/data/index.cfm?ID=s0010030|title=Verizon Tower|accessdate=2007-08-22|publisher=Structurae.de}}</ref> |- | 6 || ਜੀ. ਫਰੇਡ ਡਿਬੋਨਾ ਬਿਲਡੀੰਗ (G. Fred DiBona Jr. Building) || 625 / 191 || 45 || 1990 | Formerly known as the Blue Cross-Blue Shield Tower and the IBX Tower<ref>{{cite web|url=http://www.emporis.com/en/wm/bu/?id=gfreddibona,jcoronelbuilding-philadelphia-pa-usa|title=G. Fred DiBona, Jr. Building|accessdate=2007-08-22|publisher=Emporis.com|archive-date=2007-09-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20070929135823/http://www.emporis.com/en/wm/bu/?id=gfreddibona,jcoronelbuilding-philadelphia-pa-usa|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://skyscraperpage.com/cities/?buildingID=419|title=G. Fred DiBona, Jr. Building|accessdate=2007-08-22|publisher=SkyscraperPage.com}}</ref><ref>{{cite web|url=http://en.structurae.de/structures/data/index.cfm?ID=s0010035|title=Independence Blue Cross Tower|accessdate=2007-08-22|publisher=Structurae.de}}</ref> |- | 7= || ਵੱਨ ਕਮਰਸ ਸਕੂਏਅਰ (One Commerce Square) || 565 / 172 || 41 || 1992 |<ref>{{cite web|url=http://www.emporis.com/en/wm/bu/?id=1commercesquare-philadelphia-pa-usa|title=One Commerce Square|accessdate=2007-08-22|publisher=Emporis.com|archive-date=2007-09-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20070930064141/http://www.emporis.com/en/wm/bu/?id=1commercesquare-philadelphia-pa-usa|url-status=dead}}</ref><ref name=commerce>{{cite web|url=http://skyscraperpage.com/cities/?buildingID=282|title=Commerce Square|accessdate=2007-08-22|publisher=SkyscraperPage.com}}</ref> |- | 7= || ਟੂ ਕਮਰਸ ਸਕੁਏਅਰ (Two Commerce Square) || 565 / 172 || 41 || 1987 |<ref name=commerce/><ref>{{cite web|url=http://www.emporis.com/en/wm/bu/?id=2commercesquare-philadelphia-pa-usa|title=Two Commerce Square|accessdate=2007-08-22|publisher=Emporis.com|archive-date=2007-09-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20070929155429/http://www.emporis.com/en/wm/bu/?id=2commercesquare-philadelphia-pa-usa|url-status=dead}}</ref> |- | 9 || ਫਿਲਾਡੇਲਫਿਆ ਸਿਟੀ ਹਾਲ (Philadelphia City Hall) || 548 / 167 || 9 || 1901 | Tallest building in the United States and the world from 1901 until the completion of the [[Singer Building]] in 1908<ref name=cityh>{{cite web|url=http://www.emporis.com/en/wm/bu/?id=cityhall-philadelphia-pa-usa|title=Philadelphia City Hall|accessdate=2007-08-21|publisher=Emporis.com|archive-date=2007-09-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20070929144129/http://www.emporis.com/en/wm/bu/?id=cityhall-philadelphia-pa-usa|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://skyscraperpage.com/cities/?buildingID=178|title=Philadelphia City Hall|accessdate=2007-08-22|publisher=SkyscraperPage.com|archive-date=2017-08-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20170831102432/http://skyscraperpage.com/cities/?buildingID=178|url-status=dead}}</ref> |- | 10 || ਦਾ ਰੇਜ਼ੀਡੇਂਸਜ਼ ਐਟ ਦਾ ਰਿਟਜ਼-ਕਾਰਲਟਨ (The Residences at The Ritz-Carlton) || 518 / 158 || 48 || 2009 |<ref>{{cite web|url=http://skyscraperpage.com/cities/?buildingID=30855|title=Residences at the Ritz-Carlton|accessdate=2007-08-22|publisher=SkyscraperPage.com}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.emporis.com/en/wm/bu/?id=residencesatstreetritzcarlton-philadelphia-pa-usa|title=Residences at the Ritz-Carlton, Philadelphia|accessdate=2007-08-22|publisher=Emporis.com|archive-date=2007-09-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20070930065319/http://www.emporis.com/en/wm/bu/?id=residencesatstreetritzcarlton-philadelphia-pa-usa|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite press release | title=The Residences at The Ritz-Carlton, Philadelphia Is Now Open | publisher=AGC Partners, LC and Gencom Group | date=January 13, 2009 | url=http://www.philadelphiaresidences.com/pdfs/01.13.09%20-%20Press%20Release.pdf | format=PDF | accessdate=2009-04-20 | archivedate=2011-07-15 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20110715074108/http://www.philadelphiaresidences.com/pdfs/01.13.09%20-%20Press%20Release.pdf | deadurl=yes }}</ref> |- | 11 || 1818 ਮਾਰਕਟ ਸਟਰੀਟ (1818 Market Street) || 500 / 152 || 40 || 1974 |<ref>{{cite web|url=http://www.emporis.com/en/wm/bu/?id=1818marketstreet-philadelphia-pa-usa|title=1818 Market Street|accessdate=2007-08-22|publisher=Emporis.com|archive-date=2007-09-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20070930191247/http://www.emporis.com/en/wm/bu/?id=1818marketstreet-philadelphia-pa-usa|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://skyscraperpage.com/cities/?buildingID=424|title=1818 Market Street|accessdate=2007-08-22|publisher=SkyscraperPage.com}}</ref> |- | 12 || [[The St. James]] || 498 / 152 || 45 || 2004 |<ref>{{cite web|url=http://www.emporis.com/en/wm/bu/?id=streetstreetjames-philadelphia-pa-usa|title=The St. James|accessdate=2007-08-22|publisher=Emporis.com|archive-date=2007-09-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20070930155955/http://www.emporis.com/en/wm/bu/?id=streetstreetjames-philadelphia-pa-usa|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://skyscraperpage.com/cities/?buildingID=3775|title=The Saint James|accessdate=2007-08-22|publisher=SkyscraperPage.com}}</ref> |- | 13 || [[Loews Philadelphia Hotel]] || 492 / 150 || 36 || 1932 | ਇਸ ਨੂੰ ਪੀਐਸਐਫਐਸ ਬਿਲਡੀੰਗ (PSFS Building) ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਦੇ ਹਨ<ref>{{cite book |last= Dupré |first= Judith | title = Skyscrapers | publisher = Black Dog & Leventhal Publishers, Inc. | year = 1996 | location = New York | pages = page 41 | id = ISBN 1-884822-45-2 }}</ref> ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੋਟਲ<ref>{{cite web|url=http://www.emporis.com/en/wm/bu/?id=loewsphiladelphiahotel-philadelphia-pa-usa|title=Loews Philadelphia Hotel|accessdate=2007-08-22|publisher=Emporis.com|archive-date=2007-09-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20070929145120/http://www.emporis.com/en/wm/bu/?id=loewsphiladelphiahotel-philadelphia-pa-usa|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://skyscraperpage.com/cities/?buildingID=425|title=Loews Philadelphia Hotel|accessdate=2007-08-22|publisher=SkyscraperPage.com}}</ref><ref>{{cite web|url=http://en.structurae.de/structures/data/index.cfm?ID=s0002375|title=PSFS Building|accessdate=2007-08-22|publisher=Structurae.de}}</ref> |- | 14 || [[PNC Bank Building]] || 491 / 150 || 40 || 1983 |<ref>{{cite web|url=http://www.emporis.com/en/wm/bu/?id=pncbankbuilding-philadelphia-pa-usa|title=PNC Bank Building|accessdate=2007-08-22|publisher=Emporis.com|archive-date=2007-09-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20070930150851/http://www.emporis.com/en/wm/bu/?id=pncbankbuilding-philadelphia-pa-usa|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://skyscraperpage.com/cities/?buildingID=2378|title=PNC Bank Center|accessdate=2007-08-22|publisher=SkyscraperPage.com}}</ref> |- | 15= || [[Centre Square|Centre Square II]] || 490 / 149 || 40 || 1973 |<ref>{{cite web|url=http://www.emporis.com/en/wm/bu/?id=centresquareii-philadelphia-pa-usa|title=Centre Square II|accessdate=2007-08-22|publisher=Emporis.com|archive-date=2007-09-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20070930120728/http://www.emporis.com/en/wm/bu/?id=centresquareii-philadelphia-pa-usa|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://skyscraperpage.com/cities/?buildingID=455|title=Centre Square II|accessdate=2007-08-22|publisher=SkyscraperPage.com}}</ref> |- | 15= || [[Five Penn Center]] || 490 / 149 || 36 || 1970 |<ref>{{cite web|url=http://www.emporis.com/en/wm/bu/?id=5penncenter-philadelphia-pa-usa|title=Five Penn Center|accessdate=2007-08-22|publisher=Emporis.com|archive-date=2007-09-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20070930160106/http://www.emporis.com/en/wm/bu/?id=5penncenter-philadelphia-pa-usa|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://skyscraperpage.com/cities/?buildingID=6834|title=Five Penn Center|accessdate=2007-08-22|publisher=SkyscraperPage.com}}</ref> |- | 17 || [[Murano (skyscraper)|Murano]] || 475 / 145 || 43 || 2008 |<ref name=mura>{{cite web|url=http://www.emporis.com/en/wm/bu/?id=streetmurano-philadelphia-pa-usa|title=The Murano|accessdate=2007-08-16|publisher=Emporis.com|archive-date=2007-09-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20070929160018/http://www.emporis.com/en/wm/bu/?id=streetmurano-philadelphia-pa-usa|url-status=dead}}</ref><ref name=murano>{{cite web|url=http://skyscraperpage.com/cities/?buildingID=38663|title=The Murano|accessdate=2007-08-22|publisher=SkyscraperPage.com}}</ref><ref>{{cite journal | quotes=no | last=Kostelni | first=Natalie | date=November 11, 2005 | title=Murano will heighten West Market's residential thrust | journal=[[Philadelphia Business Journal]] |url=http://www.bizjournals.com/philadelphia/stories/2005/11/14/story6.html | accessdate=2009-04-20}}</ref> |- | 18 || [[One South Broad]] || 472 / 144 || 28 || 1932 | Formerly known as the PNB Building<ref>{{cite web|url=http://www.emporis.com/en/wm/bu/?id=1southbroad-philadelphia-pa-usa|title=One South Broad|accessdate=2007-08-22|publisher=Emporis.com|archive-date=2007-09-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20070930191153/http://www.emporis.com/en/wm/bu/?id=1southbroad-philadelphia-pa-usa|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://skyscraperpage.com/cities/?buildingID=4129|title=One South Broad|accessdate=2007-08-22|publisher=SkyscraperPage.com}}</ref> |- | 19= || 2000 ਮਾਰਕਟ ਸਟਰੀਟ (2000 Market Street) || 435 / 133 || 29 || 1973 |<ref>{{cite web|url=http://www.emporis.com/en/wm/bu/?id=2000marketstreet-philadelphia-pa-usa|title=2000 Market Street|accessdate=2007-08-22|publisher=Emporis.com|archive-date=2007-03-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20070326205721/http://www.emporis.com/en/wm/bu/?id=2000marketstreet-philadelphia-pa-usa|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://skyscraperpage.com/cities/?buildingID=457|title=2000 Market Street|accessdate=2007-08-22|publisher=SkyscraperPage.com}}</ref> |- | 19= || [[Two Logan Square]] || 435 / 133 || 35 || 1987 |<ref>{{cite web|url=http://www.emporis.com/en/wm/bu/?id=2logansquare-philadelphia-pa-usa|title=Two Logan Square|accessdate=2007-08-22|publisher=Emporis.com|archive-date=2007-09-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20070929125822/http://www.emporis.com/en/wm/bu/?id=2logansquare-philadelphia-pa-usa|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://skyscraperpage.com/cities/?buildingID=5295|title=2 Logan Square|accessdate=2007-08-22|publisher=SkyscraperPage.com}}</ref> |- | 21 || [[Cira Centre]] || 434 / 133 || 28 || 2005 | Tallest building in Philadelphia located outside of [[Center City, Philadelphia|Center City]]<ref>{{cite web|url=http://www.emporis.com/en/wm/bu/?id=ciracentre-philadelphia-pa-usa|title=Cira Center|accessdate=2007-08-22|publisher=Emporis.com|archive-date=2007-09-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20070929115543/http://www.emporis.com/en/wm/bu/?id=ciracentre-philadelphia-pa-usa|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://skyscraperpage.com/cities/?buildingID=5270|title=Cira Center|accessdate=2007-08-22|publisher=SkyscraperPage.com}}</ref> |- | 22 || 1700 ਮਾਰਕਟ (1700 Market) || 430 / 131 || 32 || 1968 |<ref>{{cite web|url=http://www.emporis.com/en/wm/bu/?id=1700market-philadelphia-pa-usa|title=1700 Market|accessdate=2007-08-22|publisher=Emporis.com|archive-date=2007-09-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20070929120725/http://www.emporis.com/en/wm/bu/?id=1700market-philadelphia-pa-usa|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://skyscraperpage.com/cities/?buildingID=454|title=1700 Market|accessdate=2007-08-22|publisher=SkyscraperPage.com}}</ref> |- | 23 || 1835 ਮਾਰਕਟ ਸਟਰੀਟ (1835 Market Street) || 425 / 130 || 29 || 1986 | Name was changed from Eleven Penn Center in 2003<ref>{{cite web|url=http://www.emporis.info/en/wm/bu/?id=1835marketstreet-philadelphia-pa-usa|title=1835 Market Street|accessdate=2007-08-16|publisher=Emporis.com|archive-date=2012-07-31|archive-url=https://archive.today/20120731041746/http://www.emporis.info/en/wm/bu/?id=1835marketstreet-philadelphia-pa-usa|dead-url=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://skyscraperpage.com/cities/?buildingID=7277|title=1835 Market Street|accessdate=2007-08-22|publisher=SkyscraperPage.com}}</ref> |- | 24 || [[Centre Square|Centre Square I]] || 417 / 127 || 32 || 1973 |<ref>{{cite web|url=http://www.emporis.com/en/wm/bu/?id=centresquarei-philadelphia-pa-usa|title=Centre Square I|accessdate=2007-08-22|publisher=Emporis.com|archive-date=2007-09-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20070930145823/http://www.emporis.com/en/wm/bu/?id=centresquarei-philadelphia-pa-usa|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://skyscraperpage.com/cities/?buildingID=456|title=Centre Square I|accessdate=2007-08-22|publisher=SkyscraperPage.com}}</ref> |- | 25 || [[Aramark Tower]] || 412 / 126 || 32 || 1984 | Formerly known as One Reading Center<ref>{{cite web|url=http://www.emporis.com/en/wm/bu/?id=aramarktower-philadelphia-pa-usa|title=Aramark Tower|accessdate=2007-08-22|publisher=Emporis.com|archive-date=2007-09-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20070930144053/http://www.emporis.com/en/wm/bu/?id=aramarktower-philadelphia-pa-usa|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://skyscraperpage.com/cities/?buildingID=453|title=Aramark Tower|accessdate=2007-08-22|publisher=SkyscraperPage.com}}</ref> |- | 26 || [[Wachovia Building (Philadelphia)|Wachovia Building]] || 405 / 123 || 29 || 1927 |<ref>{{cite web|url=http://www.emporis.com/en/wm/bu/?id=wachoviabuilding-philadelphia-pa-usa|title=Wachovia Building|accessdate=2007-08-22|publisher=Emporis.com|archive-date=2007-09-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20070929145806/http://www.emporis.com/en/wm/bu/?id=wachoviabuilding-philadelphia-pa-usa|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://skyscraperpage.com/cities/?buildingID=9221|title=Wachovia Building|accessdate=2007-08-22|publisher=SkyscraperPage.com}}{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਅਗਸਤ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- | 27 || [[One Logan Square]] || 400 / 122 || 31 || 1983 |<ref>{{cite web|url=http://www.emporis.com/en/wm/bu/?id=1logansquare-philadelphia-pa-usa|title=One Logan Square|accessdate=2007-08-22|publisher=Emporis.com|archive-date=2007-09-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20070930162219/http://www.emporis.com/en/wm/bu/?id=1logansquare-philadelphia-pa-usa|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://skyscraperpage.com/cities/?buildingID=4624|title=1 Logan Square|accessdate=2007-08-22|publisher=SkyscraperPage.com}}</ref> |- |} <nowiki>*</nowiki> Indicates still under construction, but has been topped out. ==Tallest under construction, approved and proposed== [[Image:Murano philadelphia construction.jpg|thumb|right|upright|[[The Murano]] under construction in October 2007]] This lists buildings that are under construction, approved, or proposed in Philadelphia that are at least 400 feet (122 meters) in height. Under construction buildings that have already been topped out are also included. The rank that each building would hold if it were completed is listed. However, its rank is not dependent on any other buildings that are not currently completed or topped off. {| class="wikitable sortable" |- ! Name ! Height*<br><small>[[Foot (length)|feet]] / [[Metre|m]]</small> ! Floors* ! Year<br><small>(est.)</small> ! Status !class="unsortable"| Notes |- | [[American Commerce Center]] || <span style="display:none">01.0</span>1,510 / 460 || 63 || 2012 || Approved || Would become the tallest building in Philadelphia and the 3rd-tallest in the United States upon completion, as well as the tallest building east of Chicago and west of New York City, surpassing the Comcast Center.<ref>{{cite web|title=American Commerce Center|url=http://www.emporis.com/en/wm/bu/?id=americancommercecenter-philadelphia-pa-usa|publisher=Emporis.com|accessdate=2008-03-24|archive-date=2012-10-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20121025012122/http://www.emporis.com/building/americancommercecenter-philadelphia-pa-usa|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|title=American Commerce Center|url=http://forum.skyscraperpage.com/showthread.php?t=147514|publisher=SkyscraperPage.com|accessdate=2008-03-14}}</ref> |- | [[World Trade Square|Old City Harbor Tower II]] | <span style="display:none">03.0</span>636 / 194 || 37 || 2010 || Proposed | Would stand as the 6th-tallest building in the city upon completion. Planned to be the same height as Old City Harbor Tower III.<ref>{{cite web|url=http://www.emporis.info/en/wm/bu/?id=oldcityharbortowerii-philadelphia-pa-usa|title=Old City Harbor Tower II|accessdate=2007-08-16|publisher=Emporis.com}}{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਅਕਤੂਬਰ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.emporis.info/en/wm/bu/?id=oldcityharbortoweriii-philadelphia-pa-usa|title=Old City Harbor Tower III|accessdate=2007-08-16|publisher=Emporis.com}}{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਅਕਤੂਬਰ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- | [[World Trade Square|Old City Harbor Tower III]] | <span style="display:none">04.0</span>636 / 194 || 37 || 2010 || Proposed | Would stand as the 6th-tallest building in the city upon completion. Planned to be the same height as Old City Harbor Tower II.<ref>{{cite web|url=http://www.emporis.com/en/wm/bu/?id=oldcityharbortoweriii-philadelphia-pa-usa|title=Old City Harbor Tower III|accessdate=2007-08-22|publisher=Emporis.com|archive-date=2007-09-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20070930180002/http://www.emporis.com/en/wm/bu/?id=oldcityharbortoweriii-philadelphia-pa-usa|url-status=dead}}</ref> |- | [[Mandeville Place]] | <span style="display:none">05.0</span>607 / 185 || 41 || 2008 || Proposed | Would stand as the 7th-tallest building and the tallest all-residential building in the city upon completion.<ref>{{cite web|url=http://www.emporis.info/en/wm/bu/?id=mandevilleplace-philadelphia-pa-usa|title=Mandeville Place|accessdate=2007-08-16|publisher=Emporis.com}}{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਅਕਤੂਬਰ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web|url=http://skyscraperpage.com/cities/?buildingID=37107|title=Mandeville Place|accessdate=2007-08-22|publisher=SkyscraperPage.com}}</ref> |- | [[Waldorf Astoria Hotel & Residences Philadelphia]] | <span style="display:none">06.0</span>585 / 178 || 48 || 2009 || Approved | Would stand as the 7th-tallest building in the city upon completion.<ref>{{cite web|url=http://www.emporis.info/en/wm/bu/?id=1441chestnut-philadelphia-pa-usa|title=1441 Chestnut|accessdate=2007-08-16|publisher=Emporis.com}}{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਅਕਤੂਬਰ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web|url=http://skyscraperpage.com/cities/?buildingID=5100|title=1441 Chestnut|accessdate=2007-08-22|publisher=SkyscraperPage.com}}</ref> |- | [[Trump Tower (Philadelphia)|Trump Tower Philadelphia]] | <span style="display:none">07.0</span>528 / 161 || 45 || 2008 || Proposed | Would stand as the 10th-tallest building in the city upon completion.<ref>{{cite web|url=http://www.emporis.info/en/wm/bu/?id=trumptowerphiladelphia-philadelphia-pa-usa|title=Trump Tower Philadelphia|accessdate=2007-08-16|publisher=Emporis.com}}{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਅਕਤੂਬਰ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web|url=http://skyscraperpage.com/cities/?buildingID=47217|title=Trump Tower Philadelphia|accessdate=2007-08-22|publisher=SkyscraperPage.com}}</ref> |- | [[World Trade Square|Old City Harbor Tower I]] | <span style="display:none">10.0</span>435 / 132 || 42 || 2010 || Proposed | Would stand as the 20th-tallest building in the city upon completion.<ref>{{cite web|url=http://www.emporis.info/en/wm/bu/?id=oldcityharbortowerresidential-philadelphia-pa-usa|title=Old City Harbor Tower (Residential)|accessdate=2007-08-22|publisher=Emporis.com}}{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਅਕਤੂਬਰ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- | [[The Horizon (Philadelphia)|The Horizon]] | <span style="display:none">11.0</span>409 / 125 || 37 || 2009 || Approved | Would stand as the 24th-tallest building in the city upon completion.<ref>{{cite web|url=http://www.emporis.info/en/wm/bu/?id=streethorizon-philadelphia-pa-usa|title=The Horizon|accessdate=2007-08-16|publisher=Emporis.com}}{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਅਕਤੂਬਰ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web|url=http://skyscraperpage.com/cities/?buildingID=24674|title=The Horizon|accessdate=2007-08-22|publisher=SkyscraperPage.com}}</ref> |- | [[Parkway22|Parkway22 Tower I]] | <span style="display:none">12.0</span>407 / 124 || 35 || 2009 || Approved | Would stand as the 24th-tallest building in the city upon completion.<ref>{{cite web|url=http://www.emporis.info/en/wm/bu/?id=bestwesterncondominiumredevelopmentphasei-philadelphia-pa-usa|title=Parkway22 Tower I|accessdate=2007-08-16|publisher=Emporis.com}}{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਅਕਤੂਬਰ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web|url=http://skyscraperpage.com/cities/?buildingID=47216|title=Parkway22 Tower I|accessdate=2007-08-22|publisher=SkyscraperPage.com}}</ref> |- | [[Cira Centre South|Cira Centre South Office Tower]] <span style="display:none">13.0</span> | || 40 || 2012 || Approved | Height figures have not yet been released.<ref>{{cite web|url=http://www.emporis.com/en/wm/bu/?id=ciracentresouthofficetower-philadelphia-pa-usa|title=Cira Centre South Office Tower|accessdate=2008-04-17|publisher=emporis.com}} {{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਸਤੰਬਰ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.pennconnects.upenn.edu/find_a_project/planned/planned_a_to_f/cira_centre_south_overview.php|title=Cira Centre South|accessdate=2007-10-31|publisher=University of Pennsylvania}}</ref><ref name="cira approved">{{cite web|url=http://www.philly.com/philly/news/local/20071018_Cira_Centre_South_project_gets_Council_panels_OK.html|title=Cira Centre South project gets Council panel's OK|accessdate=2007-10-31|last=Shields|first=Jeff|publisher=Philly.com}}</ref> |- |} <nowiki>*</nowiki> Table entry without text indicates that information regarding a building's height has not yet been released. {{clear}} ==Timeline of tallest buildings== Philadelphia has seen few city record-holders compared to other cities with comparable skylines. The City Hall stood as the tallest structure in the city for 86 years, and was also a world record holder for tallest habitable building from 1901 until the 1908 completion of the [[Singer Building]] in [[New York City]]. {| class="wikitable sortable" |- ! Name ! Street address ! Years as tallest ! Height<br><small>[[Foot (length)|feet]] / [[Metre|m]]</small> ! Floors !class="unsortable"| Notes |- | [[Christ Church, Philadelphia|Christ Church]] | 20 N. American St. | 1754–1854 || 196 / 60 || | [[Robert Smith (architect)|Robert Smith]], architect<ref name=church/><ref>{{cite book |last=Avery|first=Ron | title = A Concise History of Philadelphia |url=https://archive.org/details/concisehistoryof0000aver| publisher = Otis Books | year = 1999 | location = Philadelphia | pages = page 27 | id = ISBN 0-9658825-1-9 }}</ref> |- | [[Tenth Presbyterian Church]] | 17th & Spruce Sts. | 1854-1901 || 250 / 76 || | [[John McArthur, Jr.]], architect. <br />The church's 150-foot (45 m) wooden spire was removed in 1912.<ref>{{cite web | last=Barfield | first=Jennifer | coauthors=Dot Boersma and Matthew White | date=September 25, 2005 | title=Architecture | publisher=Tenth Presbyterian Church (Presbyterian Church in America) |url=http://www.tenth.org/index.php?id=144 | accessdate=2009-01-21}}</ref> |- | [[Philadelphia City Hall]] | [[Broad Street (Philadelphia)|Broad]] & [[Market Street (Philadelphia)|Market Street]] | 1901–1987 || 548 / 167 || 9 | [[John McArthur, Jr.]], architect<ref name=cityh/><ref>{{cite web|url=http://www.aviewoncities.com/philadelphia/cityhall.htm|title=City Hall|accessdate=2007-08-17|publisher=A View On Cities|archive-date=2007-09-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20070927223029/http://www.aviewoncities.com/philadelphia/cityhall.htm|dead-url=yes}}</ref> |- | [[One Liberty Place]] | 1650 [[Market Street (Philadelphia)|Market Street]] | 1987–2008 || 945 / 288 || 61 | [[Helmut Jahn]], architect<ref name=onelib/><ref>{{cite book |last= Terranova |first= Antonino | title = Skyscrapers |url= https://archive.org/details/skyscrapers0000terr | publisher = White Star S.r.l. | year = 2003 | location = Vercelli, Italy | pages = pages 153 - 154 | id = ISBN 0-7607-4733-4 }}</ref> |- | [[Comcast Center (office building)|Comcast Center]] | 1701 John F. Kennedy Boulevard | 2008–present || 975 / 297 || 57 | [[Robert A. M. Stern|Robert A. M. Stern Architects]]<ref name=comc/><ref name=comcast/> |- |} {{clear}} == ਬਾਹਾਰੀ ਕੜੀਆਂ == * [https://web.archive.org/web/20070102005856/http://www.skyscraperpage.com/diagrams/?c326 Diagram of Philadelphia skyscrapers] on SkyscraperPage * [http://www.philadelphiaCFA.org Philadelphia Center for Architecture] ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕਾ ਦਿਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਸੂਚੀਆਂ|ਫਿਲਾਡੇਲਫਿਆ]] 56zfsg5zgrs69wng2yk5owz77ya8nup 0 18202 850493 717461 2026-10-24T14:58:03Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 850493 wikitext text/x-wiki {{ਗਿਆਨਸੰਦੂਕ ਲੇਖਕ | ਨਾਮ = '''ਖ਼ਲੀਲ ਜਿਬਰਾਨ''' | ਤਸਵੀਰ = Kahlil Gibran 1913.jpg | ਤਸਵੀਰ_ਅਕਾਰ = | ਤਸਵੀਰ_ਸਿਰਲੇਖ = ''ਖ਼ਲੀਲ ਜਿਬਰਾਨ''' (1913) | ਉਪਨਾਮ = | ਜਨਮ_ਤਾਰੀਖ =6 ਜਨਵਰੀ 1883 | ਜਨਮ_ਥਾਂ = | ਮੌਤ_ਤਾਰੀਖ = 10 ਅਪਰੈਲ 1931 | ਮੌਤ_ਥਾਂ = [[ਨਿਊਯਾਰਕ ਸ਼ਹਿਰ]], [[ਯੂ ਐੱਸ ਏ]] | ਕਾਰਜ_ਖੇਤਰ = [[ਕਵੀ]], [[ਚਿਤਰਕਾਰ]], [[ਬੁੱਤਘਾੜਾ]], [[ਲੇਖਕ]], [[ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ]], [[ਧਰਮ ਸਾਸ਼ਤਰੀ]] | ਰਾਸ਼ਟਰੀਅਤਾ = ਲਿਬਨਾਨੀ, ਅਮਰੀਕੀ | ਭਾਸ਼ਾ = ਅਰਬੀ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ | ਕਾਲ = | ਵਿਧਾ = ਕਵਿਤਾ, ਕਹਾਣੀ, ਸਾਖੀ | ਵਿਸ਼ਾ = | ਲਹਿਰ = | ਮੁੱਖ_ਰਚਨਾ= | ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ = <!--ਇਹ ਲੇਖਕ ਕਿਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ--> | ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ = <!--ਇਹ ਲੇਖਕ ਕਿਸਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ--> | ਦਸਤਖਤ = Kahlil Gibran signature.svg | ਜਾਲ_ਪੰਨਾ = | ਟੀਕਾ-ਟਿੱਪਣੀ = | ਮੁੱਖ_ਕੰਮ = }} '''ਖ਼ਲੀਲ ਜਿਬਰਾਨ''' ([[ਅਰਬੀ ਭਾਸ਼ਾ]]: جبران خليل جبران‎, ਜਿਬਰਾਨ ਖ਼ਲੀਲ ਜਿਬਰਾਨ; [[6 ਜਨਵਰੀ]] 1883 –[[10 ਅਪਰੈਲ]] 1931), ਲਿਬਨਾਨੀ ਅਮਰੀਕੀ ਕਲਾਕਾਰ, [[ਸ਼ਾਇਰ]] ਅਤੇ [[ਲੇਖਕ]] ਸਨ। ਖ਼ਲੀਲ ਜਿਬਰਾਨ ਆਧੁਨਿਕ [[ਲਿਬਨਾਨ]] ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਬਸ਼ਾਰੀ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਜੋ ਉਸ ਜ਼ਮਾਨੇ ਵਿੱਚ ਸਲਤਨਤ ਉਸਮਾਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸੀ। ਉਹ ਨੌਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਅਮਰੀਕਾ ਹਿਜਰਤ ਕਰ ਗਏ ਅਤੇ ਉਥੇ ਕਲਾ ਦੀ ਤਾਲੀਮ ਦੇ ਬਾਅਦ ਅਪਣਾ ਸਾਹਿਤਕ ਸਫ਼ਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਖ਼ਲੀਲ ਜਿਬਰਾਨ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ''[[ਪੈਗੰਬਰ (ਕਿਤਾਬ)|ਪੈਗੰਬਰ]]'' (The Prophet) ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਆਲਮੀ ਤੌਰ ਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਏ। ਇਹ ਕਿਤਾਬ 1923 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਅਤੇ ਇਹ [[ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ]] ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਲੇਖਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਦੀ ਤਕੜੀ [[ਆਲੋਚਨਾ]] ਹੋਈ ਮਗਰ ਫਿਰ ਇਹ ਕਿਤਾਬ 1930 ਵਿੱਚ ਬੜੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਈ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਨੂੰ 60 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੜ੍ਹੀ ਜਾਣੇ ਵਾਲੀ ਕਿਤਾਬ ਬਣ ਗਈ।<ref name=BBC12May12>[http://www.bbc.co.uk/news/magazine-17997163 Kahlil Gibran's The Prophet: Why is it so loved?], BBC News, May 12, 2012.</ref><ref name="NY-Jan-08">Acocella, Joan (January 7, 2008). [http://www.newyorker.com/arts/critics/books/2008/01/07/080107crbo_books_acocella "Prophet Motive"]. ''[[The New Yorker]]''.</ref> ਇਹ ਖ਼ਿਆਲ ਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਬਰਾਨ [[ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੈਕਸਪੀਅਰ]] ਅਤੇ [[ਤਾਓਵਾਦ]] ਦੇ ਬਾਨੀ [[ਲਾਓ ਜ਼ੇ]] ਦੇ ਬਾਦ ਤਾਰੀਖ਼ ਵਿੱਚ ਤੀਸਰੇ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੜ੍ਹੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਾਇਰ ਹਨ।<ref name="NY-Jan-08" /> ==ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ== ===ਲਿਬਨਾਨ ਵਿੱਚ=== ਜਿਬਰਾਨ ਈਸਾਈ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਵਾਲੇ ਸ਼ਹਿਰ ਬਸ਼ਾਰੀ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਇਹ ਖੇਤਰ ਉਦੋਂ ਸਲਤਨਤ ਉਸਮਾਨੀਆ ਦੀ ਰਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਜਿਬਰਾਨ ਦੀ ਮਾਂ ਕਾਮਿਲਾ ਦੀ ਉਮਰ 30 ਸਾਲ ਸੀ ਜਦੋਂ ਜਿਬਰਾਨ ਦੀ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਲੀਲ ਦੇ ਨਾਮ ਵਲੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਾਮਿਲਾ ਦੇ ਤੀਸਰੇ ਪਤੀ ਸਨ।<ref>[http://www.library.cornell.edu/colldev/mideast/gibrn.htm "Khalil Gibran (1883–1931)"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051130014627/http://www.library.cornell.edu/colldev/mideast/gibrn.htm |date=2005-11-30 }}, biography at [[Cornell University]] library on-line site, retrieved February 4, 2008</ref> ਗ਼ੁਰਬਤ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਜਿਬਰਾਨ ਨੇ ਸਕੂਲ ਜਾਂ ਮਦਰਸੇ ਤੋਂ ਮੁਢਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਹਾਸਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ, ਲੇਕਿਨ ਪਾਦਰੀਆਂ ਦੇ ਕੋਲੋਂ ਬਾਈਬਲ ਪੜ੍ਹੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਰਬੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮੀ ਜ਼ਬਾਨ ਵਿੱਚ ਬਾਈਬਲ ਦਾ ਮੁਤਾਲਿਆ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਤਫ਼ਸੀਰ ਪੜ੍ਹੀ। ਜਿਬਰਾਨ ਦੇ ਪਿਤਾ ਪਹਿਲਾਂ ਮੁਕਾਮੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਦਵਾਖਾਨੇ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਵੀ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਲੇਕਿਨ ਬੇਤਹਾਸ਼ਾ ਜੂਆ ਖੇਡਣ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਕਰਜ਼ਦਾਰ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸਲਤਨਤ ਉਸਮਾਨੀਆ ਦੀ ਰਿਆਸਤ ਦੇ ਮੁਕਾਮੀ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਨੌਕਰੀ ਕੀਤੀ।<ref name="cole">{{cite web| last = Cole | first = Juan | authorlink = Juan Cole | title = Chronology of his Life | work = Juan Cole's Khalil Gibran Page – Writings, Paintings, Hotlinks, New Translations | publisher = Professor Juan R.I. Cole | date = | url = http://www-personal.umich.edu/~jrcole/gibran/chrono.htm | doi =| accessdate = 2009-01-02}}</ref><ref name="wald">{{cite web| last = Walbridge | first = John | title = Gibran, his Aesthetic, and his Moral Universe | work = Juan Cole's Khalil Gibran Page – Writings, Paintings, Hotlinks, New Translations | publisher = Professor Juan R.I. Cole | date = | url =http://www-personal.umich.edu/~jrcole/gibran/papers/gibwal1.htm | doi =| accessdate = 2009-01-02}}</ref> ਉਸ ਜ਼ਮਾਨੇ ਵਿੱਚ ਜਿਸ ਅਹੁਦੇ ਉੱਤੇ ਉਹ ਫ਼ਾਇਜ਼ ਹੋਏ ਉਹ ਇੱਕ ਦਸਤੇ ਦੇ ਸਿਪਹਸਾਲਾਰ ਦਾ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਜੰਗਜੂ ਸਰਦਾਰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। 1891 ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਜਿਬਰਾਨ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਜਨਤਕ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਦਾ ਅੰਬਾਰ ਲੱਗ ਗਿਆ ਅਤੇ ਰਿਆਸਤ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਪਣੇ ਅਮਲੇ ਸਮੇਤ ਜਾਂਚ ਪੜਤਾਲ ਦੇ ਅਮਲ ਵਿੱਚੋਂ ਗੁਜਰਨਾ ਪਿਆ।<ref name="sana">{{Cite journal | first = Sana | last = Mcharek | title = Khalil Gibran and other Arab American Prophets | version = approved thesis | publisher = [[Florida State University]] | date = 2006-03-03 | url = http://etd.lib.fsu.edu/theses/available/etd-04102006-114344/unrestricted/Mcharek2006.pdf | format = PDF | accessdate = 2009-01-02 | journal = | archive-date = 2009-03-04 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090304041407/http://etd.lib.fsu.edu/theses/available/etd-04102006-114344/unrestricted/Mcharek2006.pdf | dead-url = yes }}</ref> ਜਿਬਰਾਨ ਦੇ ਬਾਪ ਕ਼ੈਦ ਕਰ ਲਏ ਗਏ।<ref name="NY-Jan-08"/> ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖ਼ਾਨਦਾਨੀ ਜਾਇਦਾਦ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਜ਼ਬਤ ਕਰ ਲਈ ਗਈ। ਇਸ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਕਾਮਿਲ ਅਤੇ ਜਿਬਰਾਨ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਪਰਵਾਸ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਜਿੱਥੇ ਕਾਮਿਲਾ ਦੇ ਭਰਾ ਦੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਸੀ। ਭਾਵੇਂ ਜਿਬਰਾਨ ਦੇ ਬਾਪ ਨੂੰ 1894 ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਮਗਰ ਕਮਿਲਾ ਨੇ ਜਾਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਤਰਕ ਨਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 25 ਜੂਨ 1895 ਨੂੰ ਖ਼ਲੀਲ, ਉਸਦੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਮਾਰਿਆਨਾ ਅਤੇ ਸੁਲਤਾਨਾ, ਉਸਦੇ ਮਤਰੇਏ ਭਰਾ ਪੀਟਰ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਈ।<ref name="cole"/> [[Image:Khali Gibran.jpg|thumb|right|''ਖਲੀਲ ਜਿਬਰਾਨ'', ਫੋਟੋ, [[ਫਰੈਡ ਹਾਲੈਂਡ ਡੇ]], 1898.]] ==ਰਚਨਾਵਾਂ== ਅਰਬੀ ਵਿੱਚ: {{Div col||20em}} *''Nubthah fi Fan Al-Musiqa'' (''ਸੰਗੀਤ'', 1905) *''Ara'is al-Muruj'' (''ਘਾਟੀ ਦੀਆਂ ਪਰੀਆਂ'', 1906) *''Al-Arwah al-Mutamarrida'' (''ਵਿਦਰੋਹੀ ਰੂਹਾਂ'', 1908) *''Al-Ajniha al-Mutakassira'' (''[[ਟੁੱਟੇ ਖੰਭ (ਕਿਤਾਬ)|ਟੁੱਟੇ ਖੰਭ]]'', 1912) *''Dam'a wa Ibtisama'' (''ਹੰਝੂ ਤੇ ਮੁਸਕਾਨ'', 1914) *''Al-Mawakib'' (''ਜਲੂਸ'', 1919) *''Al-‘Awāsif'' (''ਤੂਫ਼ਾਨ'', 1920) *''Al-Bada'i' waal-Tara'if'' (''ਨਵਾਂ ਤੇ ਅਨੋਖਾ'', 1923) {{Div col end}} ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ, ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ: {{Div col||20em}} *''The Madman'' (1918) ([http://www.gutenberg.org/etext/5616 downloadable free version]) - ਦੀਵਾਨਾ *''Twenty Drawings'' (1919) - ਵੀਹ ਚਿੱਤਰ *''The Forerunner'' (1920) - ਮੋਹਰੀ *''The Prophet (book)|The Prophet'', (1923) - ''[[ਪੈਗ਼ੰਬਰ (ਕਿਤਾਬ)|ਪੈਗ਼ੰਬਰ]]'' *''Sand and Foam'' (1926) - ''ਰੇਤ ਤੇ ਝੱਗ'' *''Kingdom of the Imagination'' (1927) - *''Jesus, The Son of Man'' (1928) *''The Earth Gods'' (1931) - ਧਰਤੀ ਦੇ ਦੇਵਤੇ {{Div col end}} ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ, ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਉਪਰੰਤ: {{Div col||20em}} *''The Wanderer'' (1932) - ਘੁਮੱਕੜ *''The Garden of The Prophet'' (1933, ਬਾਰਬਰਾ&nbsp;ਯੰਗ ਨੇ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ) - ਪੈਗ਼ੰਬਰ ਦਾ ਚਮਨ *''Lazarus and his Beloved'' (ਨਾਟਕ, 1933) {{Div col end}} ਸੰਗ੍ਰਹਿ: {{Div col||20em}} *''Prose Poems'' (1934) - ਨਿਬੰਧ-ਨਜ਼ਮਾਂ *''Secrets of the Heart'' (1947)- ਦਿਲ ਦੇ ਭੇਤ *''A Treasury of Kahlil Gibran'' (1951) - ਖਲੀਲ ਜ਼ਿਬਰਾਨ ਦਾ ਖਜ਼ਾਨਾ *''A Self-Portrait'' (1959) - ਇੱਕ ਸਵੈ-ਚਿੱਤਰ *''Thoughts and Meditations'' (1960) - ਸੋਚਾਂ ਤੇ ਵਿਚਾਰਾਂ *''A Second Treasury of Kahlil Gibran'' (1962) - ਖਲੀਲ ਜ਼ਿਬਰਾਨ ਦਾ ਦੂਸਰਾ ਖਜ਼ਾਨਾ *''Spiritual Sayings'' (1962) - ਰੂਹਾਨੀ ਕਥਨ *''Voice of the Master'' (1963) - ਮੁਰਸ਼ਿਦ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ *''Mirrors of the Soul'' (1965) - ਰੂਹ ਦੇ ਦਰਪਣ *''Between Night & Morn'' (1972) - ਸੁਬਹ ਤੇ ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ *''A Third Treasury of Kahlil Gibran'' (1975) - ਖਲੀਲ ਜ਼ਿਬਰਾਨ ਦਾ ਤੀਸਰਾ ਖਜ਼ਾਨਾ *''The Storm'' (1994) - ਤੂਫ਼ਾਨ *''The Beloved'' (1994) - ਮਹਿਬੂਬ *''The Vision'' (1994) - ਸੁਪਨਾ *''Eye of the Prophet'' (1995) - ਪੈਗ਼ੰਬਰ ਦੀ ਅੱਖ *''The Treasured Writings of Kahlil Gibran'' (1995) - ਖਲੀਲ ਜ਼ਿਬਰਾਨ ਦੀਆਂ ਅਨਮੋਲ ਲਿਖਤਾਂ {{Div col end}} ਹੋਰ: *''Beloved Prophet, The love letters of Khalil Gibran and Mary Haskell, and her private journal'' (1972, edited by Virginia Hilu) - ==ਬਾਹਰਲੇ ਲਿੰਕ == *[http://leb.net/gibran Online copies of texts by Gibran] *[http://leb.net/~mira/works.html Works] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20041207192506/http://leb.net/~mira/works.html |date=2004-12-07 }} *{{YouTube|lvjN2NK0NvA|Khalil Gibran --a retrospective}}, documentary, May 31, 2007 *[[wikilivres:Khalil Gibran|Works by Khalil Gibran]] *[http://www.gibran-academy.com Gibran paintings and love letters] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080112133450/http://www.gibran-academy.com/ |date=2008-01-12 }} *[http://www.irishlebanese.com History page links Gibran to W.B Yeats] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207063946/http://irishlebanese.com/ |date=2021-12-07 }} *[http://tyros.leb.net/gibran The Prophet by Gibran] Parts of the Prophet in English, French, Czech and Arabic *[http://butler-bowdon.com/the-prophet.html Short commentary on ''The Prophet''] *[http://www.bbc.co.uk/programmes/p00r49dp BBC World Service: The Man Behind the Prophet] ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} {{ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਰਬੀ ਲੇਖਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਲੇਖਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1883]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1931]] lzxjswmzdxa1nc7nm506vg1zjm2cdvr 0 18517 850486 845087 2026-10-24T12:30:32Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 850486 wikitext text/x-wiki [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਰਪ ਦੀਆਂ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਕ੍ਰੇਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ]] {| class="infobox ib-settlement vcard" |- id="8" ! colspan="2" id="9" class="infobox-above" |'''ਕੀਵ''' '''Kyiv''' '''Kiev''' |- id="16" | colspan="2" id="17" class="infobox-subheader" |ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸ਼ਹਿਰ |- id="22" class="mergedtoprow" | colspan="2" id="23" class="infobox-full-data" |<div id="25" class="thumb tmulti tnone center"><div id="26" class="multiimageinner" style="width:292px;max-width:292px;border:none"><div id="27" class="trow"><div id="28" class="tsingle" style="width:290px;max-width:290px"><div id="29" style="height:125px;overflow:hidden">[[ਤਸਵੀਰ:17-07-02-Maidan_Nezalezhnosti_RR74377-PANORAMA.jpg|288x288px]]</div><div id="30" class="text-align-center">ਆਜ਼ਾਦੀ ਚੌਕ</div></div></div><div id="33" class="trow"><div id="34" class="tsingle" style="width:144px;max-width:144px"><div id="35" style="height:94px;overflow:hidden">[[ਤਸਵੀਰ:Будинок_з_химерами,_серпень_2019.jpg|142x142px]]</div><div id="36" class="text-align-center">ਕਿਮੈਰਾ ਵਾਲਾ ਘਰ</div></div><div id="39" class="tsingle" style="width:144px;max-width:144px"><div id="40" style="height:94px;overflow:hidden">[[ਤਸਵੀਰ:Blue_hour_on_Sofia_Square_Kiev_Ukraine.jpg|142x142px]]</div><div id="41" class="text-align-center">ਸੋਫੀਆ ਸਕੁਏਅਰ</div></div></div><div id="44" class="trow"><div id="45" class="tsingle" style="width:132px;max-width:132px"><div id="46" style="height:86px;overflow:hidden">[[ਤਸਵੀਰ:Червоний_корпус_КНУ.JPG|130x130px]]</div><div id="47" class="text-align-center">ਲਾਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਇਮਾਰਤ</div></div><div id="50" class="tsingle" style="width:156px;max-width:156px"><div id="51" style="height:86px;overflow:hidden">[[ਤਸਵੀਰ:P1130119-1.JPG|154x154px]]</div><div id="52" class="text-align-center">ਕੀਵ-ਪੇਚਰਸਕ ਲਾਵਰਾ</div></div></div><div id="55" class="trow"><div id="56" class="tsingle" style="width:152px;max-width:152px"><div id="57" style="height:100px;overflow:hidden">[[ਤਸਵੀਰ:Міст_Патона_вночі_та_монумент_Батьківщина-мати.jpg|150x150px]]</div><div id="58" class="text-align-center">ਪਾਟਨ ਬ੍ਰਿਜ ਅਤੇ ਮਦਰਲੈਂਡ ਸਮਾਰਕ</div></div><div id="62" class="tsingle" style="width:136px;max-width:136px"><div id="63" style="height:100px;overflow:hidden">[[ਤਸਵੀਰ:Lilacs_Gardens_in_Kyiv.jpg|134x134px]]</div><div id="64" class="text-align-center">ਵਿਦੁਬਿਚੀ ਤੋਂ ਖੱਬੇ ਕੰਢੇ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼</div></div></div><div id="68" class="trow"><div id="69" class="tsingle" style="width:290px;max-width:290px"><div id="70" style="height:112px;overflow:hidden">[[ਤਸਵੀਰ:Panoramic_view_to_the_Podil_district_in_Kyiv.jpg|288x288px]]</div><div id="71" class="text-align-center">ਪੋਦੀਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਪੈਨੋਰਾਮਾ</div></div></div></div></div> |- id="74" class="mergedtoprow" | colspan="2" id="75" class="infobox-full-data maptable" |<div id="77" class="ib-settlement-cols"><div id="78" class="ib-settlement-cols-row"><div id="79" class="ib-settlement-cols-cell">[[ਤਸਵੀਰ:Flag_of_Kyiv_Kurovskyi.svg|border|100x100px|Flag of Kyiv]]<div id="80" class="ib-settlement-caption-link">ਝੰਡਾ</div></div></div></div><div id="83" class="ib-settlement-cols"><div id="84" class="ib-settlement-cols-row"></div><div id="85" class="ib-settlement-cols-row"><div id="86" class="ib-settlement-cols-cell">[[ਤਸਵੀਰ:COA_of_Kyiv_Kurovskyi.svg|100x100px|Coat of arms of Kyiv]]<div id="87" class="ib-settlement-caption-link">ਰਾਜ-ਚਿੰਨ੍ਹ</div></div><div id="90" class="ib-settlement-cols-cell">[[ਤਸਵੀਰ:Logo_of_Kyiv,_Ukraine_(English).svg|100x100px|Official logo of Kyiv]]<div id="91" class="ib-settlement-caption-link">ਲੋਗੋ</div></div></div></div> |- id="94" class="mergedtoprow" | colspan="2" id="95" class="infobox-full-data" |ਗੀਤ: "ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਿਵੇਂ ਨਾ ਕਰਾਂ, ਹੇ ਮੇਰੇ ਕੀਵ!"<div id="98" class="center"></div> |- id="104" class="mergedtoprow" | colspan="2" id="105" class="infobox-full-data" |<div id="106" class="switcher-container"><div id="108" class="center"><div id="109" class="locmap" style="width:300px;float:none;clear:both;margin-left:auto;margin-right:auto"><div id="110" style="width:300px;padding:0"><div id="111" style="position:relative;width:300px">[[ਤਸਵੀਰ:Reliefkarte_Ukraine_2022.png|class=notpageimage noviewer|300x300px|Kyiv is located in Ukraine]]<div id="112" class="od notheme" style="top:26.163%;left:46.997%;font-size:91%"><div id="113" class="id" style="left:-4px;top:-4px">[[ਤਸਵੀਰ:Red_pog.svg|link=|class=notpageimage noviewer|8x8px|Kyiv]]</div><div id="114" class="pr" style="width:6em;left:5px"><div id="115">ਕੀਵ</div></div></div></div><div id="117" style="padding-top:0.2em">ਯੂਕਰੇਨ ਵਿੱਚ ਕੀਵ</div></div></div></div><div id="121" class="center"><div id="122" class="locmap" style="width:300px;float:none;clear:both;margin-left:auto;margin-right:auto"><div id="123" style="width:300px;padding:0"><div id="124" style="position:relative;width:300px">[[ਤਸਵੀਰ:Europe_relief_laea_location_map.jpg|class=notpageimage noviewer|300x300px|Kyiv is located in Europe]]<div id="125" class="od notheme" style="top:54.368%;left:65.949%;font-size:91%"><div id="126" class="id" style="left:-4px;top:-4px">[[ਤਸਵੀਰ:Red_pog.svg|link=|class=notpageimage noviewer|8x8px|Kyiv]]</div><div id="127" class="pr" style="width:6em;left:5px"><div id="128">ਕੀਵ</div></div></div></div><div id="130" style="padding-top:0.2em">ਕੀਵ (ਯੂਰਪ)</div></div></div></div></div> |- id="138" class="mergedtoprow" ! scope="row" id="139" class="infobox-label" |ਦੇਸ਼ | id="142" class="infobox-data" |ਯੂਕਰੇਨ |- id="145" class="mergedrow" ! scope="row" id="146" class="infobox-label" |ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ | id="149" class="infobox-data" |ਕੀਵ |- id="152" class="mergedtoprow" ! scope="row" id="153" class="infobox-label" |ਸਥਾਪਨਾ | id="155" class="infobox-data" |482 ਈਸਵੀ (ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ) |- id="165" class="mergedrow" ! scope="row" id="166" class="infobox-label" |ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ | id="169" class="infobox-data" | * ਡਾਰਨੀਤਸਕੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ * ਦੇਸਨੀਅਨਸਕੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ * ਦਨੀਪਰੋਵਸਕੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ * ਹੋਲੋਸੀਵਸਕੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ * ਓਬੋਲੋਨਸਕੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ * ਪੇਚਰਸਕੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ * ਪੋਦਿਲਸਕੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ * ਸ਼ੇਵਚੇਨਕੀਵਸਕੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ * ਸੋਲੋਮਿਆਨਸਕੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ * ਸਵੀਆਤੋਸ਼ਿਨਸਕੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ |- id="222" class="mergedtoprow" ! colspan="2" id="223" class="infobox-header" |ਖੇਤਰ |- id="226" class="mergedrow" ! scope="row" id="227" class="infobox-label" |• ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸ਼ਹਿਰ | id="232" class="infobox-data" |839&#x20;km² (324&#x20;sq&#x20;mi) |- id="234" class="mergedtoprow" ! colspan="2" id="235" class="infobox-header" |ਆਬਾਦੀ (1 ਜਨਵਰੀ 2021) |- id="239" class="mergedrow" ! scope="row" id="240" class="infobox-label" |'''• ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸ਼ਹਿਰ''' | id="245" class="infobox-data" |[[ਤਸਵੀਰ:Decrease_Neutral.svg|link=|11x11px|Neutral decrease]] 2,952,301<ref name="Number of present population of Ukraine 1 January 20222">{{Cite web |date=1 January 2022 |title=Number of present population of Ukraine 1 January 2022 |url=https://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2022/zb/05/zb_%D0%A1huselnist.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220810155123/https://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2022/zb/05/zb_%D0%A1huselnist.pdf |archive-date=10 August 2022 |access-date=20 February 2023 |publisher=UkrStat.gov.ua |language=uk}}</ref> |- id="295" class="mergedtoprow" ! scope="row" id="296" class="infobox-label" |'''ਸਮਾਂ ਖੇਤਰ''' | id="299" class="infobox-data" |UTC+02:00 ([[Eastern European Time|EET]]) |- id="311" class="mergedtoprow" ! scope="row" id="312" class="infobox-label" |'''ਡਾਕ ਕੋਡ''' | id="314" class="infobox-data adr" |01xxx–04xxx |- id="342" class="mergedtoprow" ! scope="row" id="343" class="infobox-label" |'''ਵੈੱਬਸਾਈਟ''' | id="345" class="infobox-data" |<span class="url">[https://web.archive.org/web/20210417211538/https://kyivcity.gov.ua/ kyivcity.gov.ua]</span> |} '''ਕੀਵ''' ([[ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ]] ਵਿੱਚ: '''Kyiv''' ਜਾਂ '''Kiev''' ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ), [[ਯੂਕਰੇਨ]] ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਕੇਂਦਰੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ, ਇਹ ਡਨੀਪਰ ਨਦੀ ਦੇ ਦੋਵਾਂ ਕਿਨਾਰਿਆਂ 'ਤੇ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜਨਵਰੀ 2022 ਤੱਕ, ਕੀਵ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 2,952,301 ਸੀ,<ref name="Number of present population of Ukraine 1 January 2022">{{Cite web |date=1 January 2022 |title=Number of present population of Ukraine 1 January 2022 |url=https://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2022/zb/05/zb_%D0%A1huselnist.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220810155123/https://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2022/zb/05/zb_%D0%A1huselnist.pdf |archive-date=10 August 2022 |access-date=20 February 2023 |publisher=UkrStat.gov.ua |language=uk}}</ref> ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਯੂਰਪ ਦਾ ਸੱਤਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਬਣ ਗਿਆ।<ref>{{Cite web |title=City Mayors: The 500 largest European cities (1 to 100) |url=http://www.citymayors.com/features/euro_cities1.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100102120542/http://citymayors.com/features/euro_cities1.html |archive-date=2 January 2010 |access-date=19 February 2017 |website=www.citymayors.com}}</ref> ਕੀਵ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਉਦਯੋਗਿਕ, ਵਿਗਿਆਨਕ, ਵਿਦਿਅਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਕੇਂਦਰ ਹੈ। ਇਹ ਉੱਚ-ਤਕਨੀਕੀ ਉਦਯੋਗਾਂ, ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਥਾਨਾਂ ਦਾ ਘਰ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਜਨਤਕ ਆਵਾਜਾਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੀਵ ਮੈਟਰੋ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਨਾਮ ਕੀ ਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਇਸਦੇ ਚਾਰ ਮਹਾਨ ਸੰਸਥਾਪਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਪੂਰਬੀ ਯੂਰਪ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਆਪਣੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੌਰਾਨ, ਇਹ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਅਤੇ ਅਸਪਸ਼ਟਤਾ ਦੇ ਕਈ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਾਇਦ 5ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਪਾਰਕ ਕੇਂਦਰ ਵਜੋਂ ਮੌਜੂਦ ਸੀ। [[ਸਕੈਂਡੀਨੇਵੀਆ|ਸਕੈਂਡੇਨੇਵੀਆ]] ਅਤੇ [[ਕੌਨਸਟੈਨਟੀਨੋਪਲ|ਕਾਂਸਟੈਂਟੀਨੋਪਲ]] ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਮਹਾਨ ਵਪਾਰਕ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਇੱਕ [[ਸਲਾਵ|ਸਲਾਵਿਕ]] ਬਸਤੀ, ਇਹ [[ਖ਼ਜ਼ਰ|ਖਜ਼ਾਰਾਂ]] ਦੀ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਨਦੀ ਸੀ,<ref>{{Cite web |title=Kiev |url=http://encyclopedia2.thefreedictionary.com/kiev |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180805021737/https://encyclopedia2.thefreedictionary.com/Kiev |archive-date=5 August 2018 |access-date=4 July 2015 |website=TheFreeDictionary.com}}</ref> ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕਿ 9ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਵਾਰੈਂਜੀਅਨਾਂ ([[ਵਾਈਕਿੰਗ|ਵਾਈਕਿੰਗਜ਼]] ) ਦੁਆਰਾ ਇਸ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਵਾਰੈਂਜੀਅਨ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਅਧੀਨ, ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਪਹਿਲੇ ਪੂਰਬੀ ਸਲਾਵਿਕ ਰਾਜ, [[ਕੀਵੀਆਈ ਰੁਸ|ਕੀਵਨ ਰਸ]] ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਣ ਗਿਆ। ਕੀਵ ਦੀ ਘੇਰਾਬੰਦੀ (1240) ਦੌਰਾਨ, ਕੀਵ ਖੰਡਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਗਿਆ ਸੀ; ਇਸਨੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਦੀਆਂ ਲਈ ਆਪਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪ੍ਰਭਾਵ ਗੁਆ ਦਿੱਤਾ। ਕੀਵ 16ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੌਰਾਨ ਪੂਰਬੀ ਆਰਥੋਡਾਕਸ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਜੋਂ ਵਧਿਆ। ਇਹ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ [[ਰੂਸੀ ਸਾਮਰਾਜ]] ਦੀ [[ਸਨਅਤੀ ਇਨਕਲਾਬ|ਉਦਯੋਗਿਕ ਕ੍ਰਾਂਤੀ]] ਦੌਰਾਨ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਹੋਇਆ, ਉਦਯੋਗ, ਵਣਜ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣ ਗਿਆ। 1918 ਵਿੱਚ, [[ਅਕਤੂਬਰ ਇਨਕਲਾਬ]] ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਯੂਕਰੇਨੀ ਲੋਕ ਗਣਰਾਜ ਨੇ ਰੂਸੀ ਗਣਰਾਜ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਕੀਵ ਨਵੇਂ ਗਣਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਣ ਗਿਆ। ਯੂਕਰੇਨੀ-ਸੋਵੀਅਤ ਅਤੇ ਪੋਲਿਸ਼-ਸੋਵੀਅਤ ਯੁੱਧਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕੀਵ ਯੂਕਰੇਨੀ SSR ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਿਆ, ਜਿਸਦੀ ਇਹ 1934 ਵਿੱਚ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਣ ਗਿਆ। ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ [[ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ]] ਦੇ ਤੀਜੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਜੋਂ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਹੋਇਆ। 1991 ਵਿੱਚ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਢਹਿ ਜਾਣ ਅਤੇ ਯੂਕਰੇਨੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦੇਸ਼ ਦੇ ਇੱਕ ਬਾਜ਼ਾਰ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਅਤੇ [[ਅਪ੍ਰਤੱਖ ਲੋਕਰਾਜ|ਚੋਣ ਲੋਕਤੰਤਰ]] ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਦੌਰਾਨ, ਕੀਵ ਯੂਕਰੇਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਸ਼ਹਿਰ ਬਣਿਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸਨੇ [[ਹਥਿਆਰ]] ਉਦਯੋਗ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਨਿਰਭਰਤਾ ਗੁਆ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿੱਤ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਵਾਧੇ ਨੇ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਫੰਡਿੰਗ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। == ਇਤਿਹਾਸ == ਕੀਵ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ ਮਨੁੱਖ ਉੱਥੇ ਅਖੀਰਲੇ ਪਾਲੀਓਲਿਥਿਕ ਕਾਲ ([[ਪੱਥਰ ਯੁੱਗ]]) ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।<ref name="use">[http://leksika.com.ua/13290305/ure/kiyiv Kyiv] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161124133700/http://leksika.com.ua/13290305/ure/kiyiv|date=24 November 2016}} at [[Ukrainian Soviet Encyclopedia]]</ref> [[ਕਾਂਸੀ ਯੁੱਗ]] ਦੌਰਾਨ ਕੀਵ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਅਖੌਤੀ ਟ੍ਰਿਪਿਲੀਅਨ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀਆਂ ਉਸ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀਆਂ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਤੋਂ ਸਬੂਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।<ref>[http://leksika.com.ua/13290305/ure/kiyiv Kiev] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161124133700/http://leksika.com.ua/13290305/ure/kiyiv|date=24 November 2016}} in the [[Ukrainian Soviet Encyclopedia]]: "Населення періоду мідного віку на тер. К. було носієм т. з. трипільської культури; відомі й знахідки окремих предметів бронзового віку."</ref> ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ [[ਲੋਹਾ ਯੁੱਗ]] ਦੌਰਾਨ ਕੁਝ ਕਬੀਲੇ ਕੀਵ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਵਸ ਗਏ ਸਨ ਜੋ ਸਿਥੀਅਨਾਂ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਕਾਲੇ ਸਾਗਰ ਤੱਟ ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰਾਜਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ, ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਅਤੇ ਵਪਾਰ ਕਰਦੇ ਸਨ।<ref name="use" /> ਦੂਜੀ ਤੋਂ ਚੌਥੀ ਸਦੀ ਦੇ ਰੋਮਨ ਸਿੱਕਿਆਂ ਦੀਆਂ ਖੋਜਾਂ [[ਰੋਮਨ ਸਮਰਾਜ|ਰੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ]] ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਪ੍ਰਾਂਤਾਂ ਨਾਲ ਵਪਾਰਕ ਸਬੰਧਾਂ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। === ਮੂਲ === [[ਤਸਵੀਰ:Kyi,_Czech,_Khoryv_and_Lubed_in_der_Radziwiłłchronik.jpg|thumb|ਰੈਡਜ਼ੀਵਿਲ ਕ੍ਰੋਨਿਕਲ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਕੀ, ਸ਼ੇਕ, ਖੋਰੀਵ ਅਤੇ ਲਿਬਿਡ]] ਵਿਦਵਾਨ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਦੋਂ ਹੋਈ ਸੀ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਬਹਿਸ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਰਵਾਇਤੀ ਸਥਾਪਨਾ ਮਿਤੀ 482 ਈਸਵੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਸ਼ਹਿਰ ਨੇ 1982 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ 1,500ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਮਨਾਈ। ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਡੇਟਾ ਛੇਵੀਂ ਜਾਂ ਸੱਤਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ,<ref name="eob">"[https://www.britannica.com/place/Kyiv Kyiv] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150504135716/https://www.britannica.com/EBchecked/topic/317542/Kiev|date=4 May 2015}}", [[ਇਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਬ੍ਰਿਟੈਨਿਕਾ|''Encyclopædia Britannica'']].</ref><ref>[[Petro Tolochko]], Glib Ivakin, Yaroslava Vermenych.</ref> ਕੁਝ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 9ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ।<ref>Rabinovich GA From the history of urban settlements in the eastern Slavs.</ref> [[ਤਸਵੀਰ:Pál_Vágó_(1853-1928)_painter_The_Hungarian_at_Kiev_(1896-99).jpg|thumb|830 ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਦੇ ਖਗਾਨੇਟ ਦੇ ਸਮੇਂ ਕੀਵ ਵਿਖੇ ਹੰਗਰੀਆਈ ; ਪਾਲ ਵਾਗੋ ਦੁਆਰਾ ਪੇਂਟਿੰਗ (1853–1928)]] ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਬਾਰੇ ਕਈ ਮਹਾਨ ਕਹਾਣੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਕ ਸਲਾਵਿਕ ਕਬੀਲੇ (ਪੂਰਬੀ ਪੋਲਿਸ਼), ਭਰਾ ਕੀ (ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ, ਜਿਸਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਨਾਮ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ), ਸ਼ਚੇਕ, ਖੋਰੀਵ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭੈਣ ਲਿਬਿਡ, ਜਿਸਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਾ ਹੈ (''ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਇਤਹਾਸ'' ਵੇਖੋ)। <ref name="use2">[http://leksika.com.ua/13290305/ure/kiyiv Kyiv] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161124133700/http://leksika.com.ua/13290305/ure/kiyiv|date=24 November 2016}} at [[Ukrainian Soviet Encyclopedia]]</ref> ਇੱਕ ਹੋਰ ਦੰਤਕਥਾ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸੇਂਟ ਐਂਡਰਿਊ ਪਹਿਲੀ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਿਆ ਸੀ। ਜਿੱਥੇ ਸ਼ਹਿਰ ਹੁਣ ਹੈ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਸਲੀਬ ਖੜ੍ਹੀ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚਰਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। [[ਮੱਧਕਾਲ|ਮੱਧ ਯੁੱਗ]] ਤੋਂ ਸੇਂਟ ਮਾਈਕਲ ਦੀ ਇੱਕ ਤਸਵੀਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਡਚੀ ਨੂੰ ਵੀ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਬੂਤ ਹਨ। ਛੇਵੀਂ ਸਦੀ ਤੋਂ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਖਿੰਡੇ ਹੋਏ [[ਸਲਾਵ|ਸਲਾਵਿਕ]] ਬਸਤੀਆਂ ਮੌਜੂਦ ਸਨ, ਪਰ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਹੋਈ। ਟਾਲਮੀ ਦੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਨਕਸ਼ੇ 'ਤੇ ਬੋਰੀਸਥੀਨੀਜ਼ ਦੇ ਮੱਧ-ਧਾਰਾ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕਈ ਬਸਤੀਆਂ ਦਰਸਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅਜ਼ਾਗਰੀਅਮ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਕੁਝ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਕੀਵ ਦਾ ਪੂਰਵਗਾਮੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।<ref>{{Cite book}}</ref> ਹਾਲਾਂਕਿ, 1773 ਦੇ ''ਡਿਕਸ਼ਨਰੀ ਆਫ਼ ਐਨਸ਼ੀਐਂਟ ਜੀਓਗ੍ਰਾਫੀ'' ਆਫ਼ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਮੈਕਬੀਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹ ਬਸਤੀ ਆਧੁਨਿਕ ਸ਼ਹਿਰ ਚਰਨੋਬਲ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਜ਼ਾਗਰੀਅਮ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਬਸਤੀ ਹੈ, ਅਮਾਡੋਕਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਅਮਾਡੋਸੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ <ref>{{Cite web |last=Hazlitt |first=William |date=22 February 1851 |title=The Classical Gazetteer: A Dictionary of Ancient Geography, Sacred and Profane |url=https://books.google.com/books?id=eMUBAAAAYAAJ&dq=Amadoca&pg=PA29 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200804081050/https://books.google.com/books?id=eMUBAAAAYAAJ&pg=PA29&lpg=PA29&dq=Amadoca&source=bl&ots=IlQ3FheTTw&sig=ACfU3U0CbJwExMEZ01bbTNgNHIofesupoQ&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwiz0fCGkYjqAhU5RDABHRzPB90Q6AEwEHoECAoQAQ#v=onepage&q=Amadoca&f=false |archive-date=4 August 2020 |access-date=17 June 2020 |publisher=Whittaker |via=Google Books}}</ref> ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਅਮਾਡੋਕਾ ਦੇ ਦਲਦਲ ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਅਮਾਡੋਕਾ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਕੀਵ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਨਾਮ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮੂਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸੰਬਤ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ [[ਖ਼ਜ਼ਰ|ਖਜ਼ਰ ਸਾਮਰਾਜ]] ਨਾਲ ਕੁਝ ਸਬੰਧ ਹੈ। ''ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਕ੍ਰੋਨਿਕਲ'' ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀਵ ਦੇ ਵਸਨੀਕਾਂ ਨੇ ਅਸਕੋਲਡ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ "ਤਿੰਨ ਭਰਾ ਕੀ, ਸ਼ਚੇਕ ਅਤੇ ਖੋਰੀਵ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਮਰ ਗਏ, ਅਤੇ ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਖਜ਼ਾਰਾਂ ਨੂੰ ਟੈਕਸ ਦੇ ਰਹੇ ਹਾਂ"। ''ਡੀ ਐਡਮਿਨਿਸਟਰਾਂਡੋ ਇਮਪੀਰੀਓ'' ਵਿੱਚ, ਕਾਂਸਟੈਂਟਾਈਨ ਪੋਰਫਾਈਰੋਜੇਨਿਟਸ ਛੋਟੀਆਂ ਮਾਲਵਾਹਕ ਕਿਸ਼ਤੀਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਕਾਫ਼ਲੇ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਹਰ ਸਾਲ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਲਿਖਦੇ ਹਨ, "ਉਹ ਡਨੀਪਰ ਨਦੀ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੀਵ (ਕਿਓਵਾ) ਦੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਿੰਦੂ 'ਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸਨੂੰ ਸੰਬਾਟਾਸ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ"। ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਤਿੰਨ ਅਰਬੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਭੂਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨੀ ਜ਼ਾਨਬਤ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਰੂਸੀਆਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਬਨ ਰੁਸਤਾਹ, ਅਬੂ ਸਈਦ ਗਰਦੇਜ਼ੀ, ਅਤੇ ਹੁਦੁਦ ਅਲ-ਆਲਮ ਦੇ ਇੱਕ ਲੇਖਕ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੇਖਕਾਂ ਦੇ ਲਿਖਤਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਰੂਸੀ ਪੂਰਬੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਟੂਮਾਨਸਕੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਸੰਬਤ ਦੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਬਾਰੇ ਕਈ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ [[:ru:Ильинский, Григорий Андреевич|ਗ੍ਰਿਗੋਰੀ ਇਲਿੰਸਕੀ]], [[ਨਿਕੋਲੇ ਕਰਮਜ਼ੀਨ|ਨਿਕੋਲੇ ਕਰਾਮਜ਼ਿਨ]], ਜਾਨ ਪੋਟੋਕੀ, [[:ru:Ламбин, Николай Петрович|ਨਿਕੋਲੇ ਲੈਂਬਿਨ]], ਜੋਆਚਿਮ ਲੇਲੇਵੇਲ ਅਤੇ ਗੁਡਬ੍ਰਾਂਡੁਰ ਵਿਗਫੁਸਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਕ੍ਰੋਨਿਕਲ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ 9ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਖੀਰ ਜਾਂ 10ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਅਸਕੋਲਡ ਅਤੇ ਡੀਰ, ਜੋ ਸ਼ਾਇਦ ਵਾਈਕਿੰਗ ਜਾਂ ਵਾਰੈਂਜੀਅਨ ਮੂਲ ਦੇ ਸਨ, ਨੇ ਕੀਵ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਤਲ 882 ਵਿੱਚ ਨੋਵਗੋਰੋਡ ਦੇ ਓਲੇਗ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਕੁਝ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਓਮੇਲਜਾਨ ਪ੍ਰਿਤਸਾਕ ਅਤੇ ਕਾਂਸਟੈਂਟਾਈਨ ਜ਼ੁਕਰਮੈਨ, ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਵਿਵਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਦਲੀਲ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਖਜ਼ਾਰ ਸ਼ਾਸਨ 920 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੀਵਨ ਲੈਟਰ ਅਤੇ ਸ਼ੈਚਰ ਲੈਟਰ ਵਰਗੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਬਚੇ। ਹੋਰ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਗਯਾਰ ਕਬੀਲਿਆਂ ਨੇ 840 ਅਤੇ 878 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸ਼ਹਿਰ 'ਤੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ, ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿ ਉਹ ਕੁਝ [[ਖ਼ਜ਼ਰ|ਖਜ਼ਾਰ]] ਕਬੀਲਿਆਂ ਨਾਲ ਕਾਰਪੈਥੀਅਨ ਬੇਸਿਨ ਵੱਲ ਪਰਵਾਸ ਕਰ ਗਏ। ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਕ੍ਰੋਨਿਕਲ ਵਿੱਚ ਕੀਵ ਦੇ ਨੇੜੇ ਲੰਘਣ ਵਾਲੇ ਹੰਗਰੀਆਈ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ। ਅਸਕੋਲਡ ਦੀ ਕਬਰ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ " [[:ru:Угорское урочище|ਉਹੋਰਸਕੇ ਯੂਰੋਚਿਸ਼ਚੇ]] " (ਹੰਗਰੀ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ) ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।<ref>[https://pechersk.kyivcity.gov.ua/content/mennyu-1.html History] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200613215705/https://pechersk.kyivcity.gov.ua/content/mennyu-1.html|date=13 June 2020}}.</ref> ਉਪਰੋਕਤ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਕੀਵ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਉਸਾਰੀ 840 ਵਿੱਚ ਕੇਓ (ਕੇਵ), ਸਾਕ ਅਤੇ ਗੇਰੇਬ, ਤਿੰਨ ਭਰਾਵਾਂ, ਜੋ ਕਿ ਸੰਭਵ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਾਰਜਾਨ ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਸਨ, ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਪੂਰੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਕੀਵ ਕ੍ਰੋਨਿਕਲ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਨਾਮ ਕੀ, ਸ਼ਚੇਕ ਅਤੇ ਖੋਰੀਵ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਲਾਵਿਕ ਮੂਲ ਦੇ ਨਾ ਹੋਣ, ਕਿਉਂਕਿ ਰੂਸੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਅਤੇ ਉਤਪਤੀ ਦਾ ਲੇਖਾ-ਜੋਖਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹੰਗਰੀਆਈ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਵਿਕਟਰ ਪਡਾਨੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ 12ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਕੀਵ ਕ੍ਰੋਨਿਕਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਪੁਰਾਣੇ-ਰੂਸੀ ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਨਾਇਕਾਂ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।<ref>dr. Viktor Padányi – Dentu-Magyaria p. 325, footnote 15</ref> === ਕੀਵਨ ਰਸ' (Kyivan Rus') === [[ਤਸਵੀਰ:Lebedev_baptism.jpg|right|thumb|''ਕੀਵੰਸ ਦਾ ਬਪਤਿਸਮਾ'', ਕਲਾਵਦੀ ਲੇਬੇਦੇਵ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਪੇਂਟਿੰਗ]] ਕੀਵ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਰਾਂਜੀਆਂ ਅਤੇ ਯੂਨਾਨੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵਪਾਰਕ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਸੀ। 968 ਵਿੱਚ ਖਾਨਾਬਦੋਸ਼ ਪੇਚੇਨੇਗਸ ਨੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ।<ref>{{Cite web |last=Lowe |first=Steven |last2=Ryaboy |first2=Dmitriy V. |title=The Pechenegs |url=http://www.geocities.com/egfroth1/Pechenegs |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20091027115640/http://www.geocities.com/egfroth1/Pechenegs |archive-date=27 October 2009 |access-date=27 October 2009}}</ref> 1000 ਈਸਵੀ ਤੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 45,000 ਸੀ।<ref>{{Cite book}}</ref> ਮਰਸੇਬਰਗ ਦੇ ਥੀਏਟਮਾਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਿਸਨੇ 1017 ਦੇ ਆਪਣੇ ਇਤਹਾਸ ਵਿੱਚ ਕੀਵ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ 400 ਤੋਂ ਵੱਧ ਚਰਚ ਅਤੇ 8 ਬਾਜ਼ਾਰ ਸਨ।<ref>{{Cite book}}</ref> ਰੂਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਜੋਂ ਇਸਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਉਸਾਰੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦੁਆਰਾ ਰੇਖਾਂਕਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਯਾਰੋਸਲਾਵ ਦ ਵਾਈਜ਼ ਦੁਆਰਾ [[ਸੰਤ ਸੋਫੀਆ ਗਿਰਜਾਘਰ, ਕੀਵ|ਸੇਂਟ ਸੋਫੀਆ ਗਿਰਜਾਘਰ]] ਦੀ ਉਸਾਰੀ।<ref>{{Cite book}}</ref>ਰੂਸ ਵਿੱਚ [[ਜਗੀਰਦਾਰੀ|ਜਗੀਰੂ]] ਵੰਡਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਕੀਵ ਨੇ ਆਪਣਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਰਥ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕਈ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣ ਗਿਆ। 1146 ਅਤੇ 1246 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਸ਼ਹਿਰ 47 ਵਾਰ ਹੱਥ ਬਦਲਿਆ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ 24 ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਨੇ ਸ਼ਾਸਨ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ 35 ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰਿਹਾ।<ref>{{Cite book}}</ref> ਮਾਰਚ 1169 ਵਿੱਚ, ਵਲਾਦੀਮੀਰ-ਸੁਜ਼ਦਲ ਦੇ ਗ੍ਰੈਂਡ ਪ੍ਰਿੰਸ ਆਂਦਰੇ ਬੋਗੋਲਿਉਬਸਕੀ ਨੇ ਕੀਵ ਨੂੰ ਬਰਖਾਸਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪੁਰਾਣਾ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਦਾ ਹਾਲ ਖੰਡਰ ਹੋ ਗਿਆ।<ref>{{Cite book}}</ref><ref>{{Cite book|location=Cambridge, England}}</ref> ਉਸਨੇ ਧਾਰਮਿਕ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਟੁਕੜੇ ਲਏ - ਜਿਸ ਵਿੱਚ ''ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਆਈਕਨ ਦਾ ਥੀਓਟੋਕੋਸ'' ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ - ਵਿਸ਼ਹੋਰੋਡ ਤੋਂ।<ref>Janet Martin, ''Medieval Russia:980–1584'', (Cambridge University Press, 1996), 100.</ref> 1203 ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਿੰਸ ਰੁਰਿਕ ਰੋਸਟੀਸਲਾਵਿਚ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਕਿਪਚਾਕ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਨੇ ਕੀਵ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ। 1230 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਸੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕਈ ਵਾਰ ਘੇਰਾ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਤਬਾਹ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਉੱਭਰਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਦੋਂ 1240 ਵਿੱਚ, [[ਬਾਤੂ ਖ਼ਾਨ|ਬਾਤੂ ਖਾਨ]] ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਉੱਤੇ ਮੰਗੋਲ ਹਮਲੇ ਨੇ ਕੀਵ ਦੀ ਤਬਾਹੀ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ। <ref>{{Deprecated archive|url=https://archive.today/20120530043944/https://tspace.library.utoronto.ca/citd/RussianHeritage/4.PEAS/4.L/12.III.5.html|title=The Destruction of Kiev}}, University of Toronto Research Repository</ref> === ਗੋਲਡਨ ਹੋਰਡ ਪੀਰੀਅਡ === ਮੰਗੋਲ ਜਿੱਤ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਅਤੇ ਕੀਵਨ ਰੂਸ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ' ਤੇ ਡੂੰਘਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਿਆ। ਕੀਵ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਸੀ, ਜਿਸਦੀ ਆਬਾਦੀ "ਮੰਗੋਲ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ" (ਓਰੇਸਟ ਸਬਟੇਲਨੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ), <ref name="Subtelny 2009 p48">{{Cite book}}</ref> ਜਾਂ "ਬਾਰ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ" 36,000-50,000 ਸੀ (ਜੈਨੇਟ ਐਲਬੀ ਮਾਰਟਿਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ)। {{Sfn|Martin|2007}} ਆਪਣੇ [[ਰਾਜਵੰਸ਼]] ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ, ਸੁਨਹਿਰੀ ਹੋਰਡ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕੀਵ 'ਤੇ ਮੰਗੋਲ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਯਾਰਲਿਕਸ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ਾਸਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਇਸਦੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਨਾਮਾਤਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਟਰੋਲ ਕੀਤਾ, ਉੱਥੇ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਾਲ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ। <ref>{{Cite book}}</ref>1320 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਗ੍ਰੈਂਡ ਡਿਊਕ ਗੇਡੀਮਿਨਾਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਲਿਥੁਆਨੀਅਨ ਫੌਜ ਨੇ ਇਰਪੇਨ ਨਦੀ 'ਤੇ ਹੋਈ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਕੀਵ ਦੇ ਸਟੈਨਿਸਲਾਵ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਸਲਾਵਿਕ ਫੌਜ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ। [[ਤਾਤਾਰ|ਤਾਤਾਰਾਂ]], ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੀਵ 'ਤੇ ਵੀ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਨੇ 1324-1325 ਵਿੱਚ ਬਦਲਾ ਲਿਆ, ਇਸ ਲਈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੀਵ 'ਤੇ ਇੱਕ ਲਿਥੁਆਨੀਅਨ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਰਾਜ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਇਸਨੂੰ [[ਤੁਲਾਈ ਓਰਦੂ|ਗੋਲਡਨ ਹੋਰਡ]] ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਦੇਣੀ ਪਈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ, 1362 ਵਿੱਚ ਬਲੂ ਵਾਟਰਸ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਲਿਥੁਆਨੀਆ ਦੇ ਗ੍ਰੈਂਡ ਡਿਊਕ, ਅਲਗਿਰਦਾਸ ਨੇ ਕੀਵ ਅਤੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਲਿਥੁਆਨੀਆ ਦੇ ਗ੍ਰੈਂਡ ਡਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰ ਲਿਆ। <ref>Jones, Michael (2000).</ref> === ਲਿਥੁਆਨੀਅਨ ਅਤੇ ਪੋਲਿਸ਼ ਸਮਾਂ === [[ਤਸਵੀਰ:Kyiv_episcopate_(16457821).jpg|thumb|ਸੇਬੇਸਟੀਅਨ ਮੁਨਸਟਰ ਦੇ ''[[:File:Polonia Et Ungaria XX Nova Tabula.jpg|ਪੋਲੈਂਡ ਅਤੇ ਹੰਗਰੀ ਦੇ ਨਕਸ਼ੇ]]'' ਦਾ ਵੇਰਵਾ, 1552, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੀਵ ਨੂੰ "ਕਿਊਆ ਏਪੀ ''ਇਸਕੋਪ'' ਐਟਸ" ("ਕਿਊਵ ਐਪੀਸਕੋਪੇਟ") ਲੇਬਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।]] ਲਿਥੁਆਨੀਅਨ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਹਿੱਸਾ ਪੋਡਿਲ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਸੀ ਅਤੇ ਜ਼ਮਕੋਵਾ ਹੋਰਾ ਉੱਤੇ 18 ਟਾਵਰਾਂ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਲਿਥੁਆਨੀਅਨ ਕੀਵ ਕਿਲ੍ਹਾ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਕੀਵ ਦੇ ਗ੍ਰੈਂਡ ਪ੍ਰਿੰਸ ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਓਲਗਰਡੋਵਿਚ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਲਿਥੁਆਨੀਆ ਦੇ ਗ੍ਰੈਂਡ ਡਿਊਕਸ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਿਟੌਟਾਸ) ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ।<ref>{{Cite web |date=3 May 2010 |title="Ukraina: Lietuvos epocha, 1320–1569" |url=https://www.bernardinai.lt/2010-05-03-ukraina-lietuvos-epocha-1320-1569/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230810230336/https://www.bernardinai.lt/2010-05-03-ukraina-lietuvos-epocha-1320-1569/ |archive-date=10 August 2023 |access-date=10 August 2023 |website=[[Bernardinai.lt]] |language=lt}}</ref><ref>{{Cite web |title=Хто побудував київський замок? |url=https://we.org.ua/history/hto-pobuduvav-kyyivskyj-zamok/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170101014616/https://we.org.ua/history/hto-pobuduvav-kyyivskyj-zamok/ |archive-date=1 January 2017 |access-date=22 October 2023 |website=Про Україну |language=uk}}</ref> 1482 ਵਿੱਚ, ਕ੍ਰੀਮੀਅਨ ਤਾਤਾਰਾਂ ਨੇ ਕੀਵ ਦਾ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਹਿੱਸਾ ਲੁੱਟ ਲਿਆ ਅਤੇ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ।<ref>Jerzy Lukowski, W. H. Zawadzki (2006).</ref> 1569 ਦੇ ਲੁਬਲਿਨ ਸੰਘ ਦੇ ਨਾਲ, ਜਦੋਂ ਪੋਲਿਸ਼-ਲਿਥੁਆਨੀਅਨ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਹੋਈ, ਤਾਂ ਕੀਵ ਖੇਤਰ (ਪੋਡੋਲੀਆ, ਵੋਲਹੀਨੀਆ ਅਤੇ ਪੋਡਲਾਚੀਆ) ਦੀਆਂ ਲਿਥੁਆਨੀਅਨ-ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਲਿਥੁਆਨੀਆ ਦੇ ਗ੍ਰੈਂਡ ਡਚੀ ਤੋਂ ਪੋਲੈਂਡ ਦੇ ਰਾਜ ਦੇ ਤਾਜ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਅਤੇ ਕੀਵ ਕੀਵ ਵੋਇਵੋਡਸ਼ਿਪ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਣ ਗਿਆ।<ref>Davies, Norman (1982).</ref> 1658 ਦੀ ਹਦੀਆਚ ਸੰਧੀ ਨੇ ਕੀਵ ਨੂੰ ਪੋਲਿਸ਼-ਲਿਥੁਆਨੀਅਨ-ਰੂਥੇਨੀਅਨ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰੂਸ ਦੇ ਗ੍ਰੈਂਡ ਡਚੀ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ, <ref>Magocsi, Paul Robert (1996).</ref> ਪਰ ਸੰਧੀ ਦਾ ਇਹ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਦੇ ਵੀ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।<ref>Т.</ref> 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, 11ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਕੀਵ ਦੇ ਐਂਥਨੀ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕੀਵ ਗੁਫਾਵਾਂ ਦਾ ਮੱਠ,<ref>{{Cite book}}</ref> ਇੱਕ ਆਰਥੋਡਾਕਸ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪੁਨਰ ਸੁਰਜੀਤੀ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇੱਕ ਭਾਈਚਾਰਕ ਸਕੂਲ ਦੀ ਨੀਂਹ ਪਈ, ਜਿਸਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮੋਹੀਲਾ ਕਾਲਜੀਅਮ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਕੋਸੈਕ ਹੇਟਮੈਨ ਪੈਟਰੋ ਕੋਨਾਸ਼ੇਵਿਚ-ਸਹੈਦਾਚਨੀ ਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਕੀਵ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਯੂਕਰੇਨੀ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਦਾ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕੇਂਦਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।{{Sfn|Magocsi|1996}} [[ਤਸਵੀਰ:Pic_I_V_Ivasiuk_Mykola_Bohdan_Khmelnytskys_Entry_to_Kyiv.jpg|thumb|1649 ਵਿੱਚ ਮਾਈਕੋਲਾ ਇਵਾਸਯੁਕ (1865–1937) ਦੁਆਰਾ ''ਬੋਹਦਾਨ ਖਮੇਲਨੀਤਸਕੀ ਦਾ ਕੀਵ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ'' ਪੋਲਿਸ਼ ਦਬਦਬੇ ਵਿਰੁੱਧ ਖਮੇਲਨੀਤਸਕੀ ਵਿਦਰੋਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।]] === ਕੋਸੈਕ ਕਾਲ ਅਤੇ ਰੂਸੀ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ === 1649 ਵਿੱਚ, ਖਮੇਲਨੀਤਸਕੀ ਵਿਦਰੋਹ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬੋਹਦਾਨ ਖਮੇਲਨੀਤਸਕੀ ਦੀ ਜੇਤੂ ਕੋਸੈਕ ਫੌਜ ਨੇ ਕੀਵ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਸਥਾਨਕ ਪਾਦਰੀਆਂ ਨੇ ਬਗਾਵਤ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਨੀਂਹ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਖਮੇਲਨੀਤਸਕੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਆਰਥੋਡਾਕਸ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੇ ਰੱਖਿਅਕ ਅਤੇ ਰੁਥੇਨੀਅਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰੱਖਿਅਕ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।{{Sfn|Magocsi|1996}} 1654 ਦੀ ਪੇਰੇਅਸਲਾਵ ਸੰਧੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰੂਸੀ ਫੌਜਾਂ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਹੇਠ, ਕੀਵ 1667 ਤੋਂ ਐਂਡਰੂਸੋਵੋ ਦੀ ਸੰਧੀ ਨਾਲ [[ਰੂਸ ਦੀ ਜ਼ਾਰਸ਼ਾਹੀ|ਰੂਸ ਦੇ ਜ਼ਾਰਰਾਜ]] ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰ ਕੋਸੈਕ ਹੇਟਮਾਨੇਟ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਵੈ-ਸ਼ਾਸਨ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣਿਆ।{{Sfn|Magocsi|1996}} ਕੀਵ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੋਲਿਸ਼-ਰੂਸੀ ਸੰਧੀਆਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। <ref>[[Eugeniusz Romer]], O wschodniej granicy Polski z przed 1772 r</ref> [[ਰੂਸੀ ਸਾਮਰਾਜ]] ਵਿੱਚ, ਕੀਵ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਈਸਾਈ ਕੇਂਦਰ ਸੀ, ਜੋ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਸਾਮਰਾਜ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਧਾਰਮਿਕ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਦਾ ਪੰਘੂੜਾ ਸੀ, ਪਰ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੱਕ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਵਪਾਰਕ ਮਹੱਤਤਾ ਹਾਸ਼ੀਏ 'ਤੇ ਰਹੀ। 1834 ਵਿੱਚ, ਰੂਸੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸੇਂਟ ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਹੁਣ [[ਤਾਰਾਸ ਸ਼ੇਵਚੈਨਕੋ ਨੈਸ਼ਨਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਕੀਵ|ਕੀਵ ਦੀ ਤਾਰਾਸ ਸ਼ੇਵਚੇਂਕੋ ਨੈਸ਼ਨਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ]] ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਯੂਕਰੇਨੀ ਕਵੀ [[ਤਾਰਾਸ ਸ਼ੇਵਚੈਨਕੋ|ਤਾਰਾਸ ਸ਼ੇਵਚੇਂਕੋ]] (1814–1861) ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਇਸਦੇ ਭੂਗੋਲ ਵਿਭਾਗ ਲਈ ਇੱਕ ਖੇਤਰ ਖੋਜਕਰਤਾ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਸੇਂਟ ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਮੈਡੀਕਲ ਫੈਕਲਟੀ, ਜੋ ਕਿ ਸੋਵੀਅਤ ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ 1919-1921 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਸੰਸਥਾ ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, 1995 ਵਿੱਚ ਬੋਗੋਮੋਲੇਟਸ ਨੈਸ਼ਨਲ ਮੈਡੀਕਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਬਣ ਗਈ। 18ਵੀਂ ਅਤੇ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੌਰਾਨ, ਸ਼ਾਹੀ ਰੂਸੀ ਫੌਜ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਜੀਵਨ ਉੱਤੇ ਦਬਦਬਾ ਬਣਾਇਆ; ਰੂਸੀ ਆਰਥੋਡਾਕਸ ਚਰਚ ਦੀ ਕੀਵ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਸੀ। 1840 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ, ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ, ਮਾਈਕੋਲਾ ਕੋਸਟੋਮਾਰੋਵ (ਰੂਸੀ: {{Transliteration|ru|Nikolai Kostomarov}} ), ਨੇ ਇੱਕ ਗੁਪਤ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਮਾਜ, ਸੰਤਾਂ ਸਿਰਿਲ ਅਤੇ ਮੈਥੋਡੀਅਸ ਦਾ ਭਾਈਚਾਰਾ, ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਆਜ਼ਾਦ [[ਸਲਾਵ|ਸਲਾਵਿਕ ਲੋਕਾਂ]] ਦੇ ਇੱਕ ਸੰਘ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਯੂਕਰੇਨੀ ਲੋਕ ਰੂਸੀ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ ਅਤੇ ਵੱਖਰੇ ਸਮੂਹ ਵਜੋਂ ਸਨ; ਰੂਸੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਦਬਾ ਦਿੱਤਾ। ਯੂਕਰੇਨ ਦੀ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰੀ ਦੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਨੁਕਸਾਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕੀਵ ਨੇ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਰੂਸੀ ਪ੍ਰਵਾਸ, ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਆਧੁਨਿਕੀਕਰਨ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਵਧਦੇ ਰੂਸੀਕਰਨ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ। 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ , ਰੂਸੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀ ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਉੱਤੇ ਦਬਦਬਾ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਬਾਹਰੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ [[ਸਾਮਾਜਕ ਵਰਗ|ਹੇਠਲੇ ਵਰਗਾਂ ਨੇ]] ਯੂਕਰੇਨੀ [[ਲੋਕਧਾਰਾ|ਲੋਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ]] ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਨਸਲੀ ਯੂਕਰੇਨੀ ਕੁਲੀਨ ਵਰਗ, ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਅਤੇ ਵਪਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਤਸ਼ਾਹੀਆਂ ਨੇ ਗੁਪਤ ਕਿਤਾਬ-ਪ੍ਰਿੰਟਿੰਗ, ਸ਼ੁਕੀਨ ਥੀਏਟਰ, ਲੋਕ ਅਧਿਐਨ, ਆਦਿ ਦੁਆਰਾ ਕੀਵ ਵਿੱਚ ਮੂਲ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਦੇ ਯਤਨ ਕੀਤੇ। [[ਤਸਵੀਰ:Kiev_downtown.jpg|center|thumb|19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਕੀਵ]] 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਰੂਸੀ ਉਦਯੋਗਿਕ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੌਰਾਨ, ਕੀਵ ਰੂਸੀ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਆਵਾਜਾਈ ਕੇਂਦਰ ਬਣ ਗਿਆ, ਜੋ ਰੇਲਵੇ ਦੁਆਰਾ ਅਤੇ ਡਨੀਪਰ ਨਦੀ ' ਤੇ ਖੰਡ ਅਤੇ ਅਨਾਜ ਦੇ ਨਿਰਯਾਤ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ ਸੀ। 1900 ਤੱਕ, ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ 250,000 ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਉਦਯੋਗਿਕ ਕੇਂਦਰ ਵੀ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰੇਲਵੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ, ਕਈ ਵਿਦਿਅਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੀ ਨੀਂਹ, ਅਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰਲ ਸਮਾਰਕ (ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਵਪਾਰੀ-ਮੁਖੀ) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। 1892 ਵਿੱਚ, ਰੂਸੀ ਸਾਮਰਾਜ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਟਰਾਮ ਲਾਈਨ ਕੀਵ (ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਤੀਜੀ) ਵਿੱਚ ਚੱਲਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ। ਕੀਵ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਰੂਸੀ ਸਾਮਰਾਜ ਵਿੱਚ [[ਸਨਅਤੀ ਇਨਕਲਾਬ|ਉਦਯੋਗਿਕ ਕ੍ਰਾਂਤੀ]] ਦੌਰਾਨ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਹੋਇਆ, ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਤੀਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰ ਬਣ ਗਿਆ। === ਸੋਵੀਅਤ ਯੁੱਗ === [[ਤਸਵੀਰ:Генплан_Києва_1936.jpg|thumb|1936 ਤੱਕ, ਕੀਵ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਡਨੀਪਰ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਸੀ।]] [[ਰੂਸੀ ਇਨਕਲਾਬ|1917 ਦੀ ਰੂਸੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ]] ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਅਸ਼ਾਂਤ ਦੌਰ ਵਿੱਚ, ਕੀਵ ਕਈ ਲਗਾਤਾਰ ਯੂਕਰੇਨੀ ਰਾਜਾਂ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕਈ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਫਸ ਗਿਆ: [[ਪਹਿਲੀ ਸੰਸਾਰ ਜੰਗ|ਪਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ]], ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਜਰਮਨ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੇ 2 ਮਾਰਚ 1918 ਤੋਂ ਨਵੰਬਰ 1918 ਤੱਕ ਇਸ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕੀਤਾ, 1917 ਤੋਂ 1922 ਦਾ ਰੂਸੀ ਘਰੇਲੂ ਯੁੱਧ, ਅਤੇ 1919-1921 ਦਾ ਪੋਲਿਸ਼-ਸੋਵੀਅਤ ਯੁੱਧ । 1919 ਦੇ ਆਖਰੀ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੌਰਾਨ, ਕੀਵ ਰੁਕ-ਰੁਕ ਕੇ ਵ੍ਹਾਈਟ ਆਰਮੀ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਕੀਵ ਨੇ 1918 ਦੇ ਅੰਤ ਤੋਂ ਅਗਸਤ 1920 ਤੱਕ ਸੋਲਾਂ ਵਾਰ ਹੱਥ ਬਦਲੇ <ref>{{Cite book}}</ref> 1921 ਤੋਂ 1991 ਤੱਕ, ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਯੂਕਰੇਨੀ ਸੋਵੀਅਤ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਗਣਰਾਜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਿਆ, ਜੋ 1922 ਵਿੱਚ [[ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ]] ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾਪਕ ਗਣਰਾਜ ਬਣ ਗਿਆ। ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਕਰੇਨ ਵਿੱਚ [[ਇੰਟਰਵਾਰ ਪੀਰੀਅਡ|ਯੁੱਧ]] ਦੌਰਾਨ ਵਾਪਰੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੇ ਕੀਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ: 1920 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਯੂਕਰੇਨੀਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪੇਂਡੂ ਯੂਕਰੇਨੀਅਨ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਸ ਨੇ ਰੂਸੀ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਯੂਕਰੇਨੀ-ਭਾਸ਼ੀ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਯੂਕਰੇਨੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਜੀਵਨ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਦਿੱਤਾ; 1920 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ ਸੋਵੀਅਤ ਉਦਯੋਗੀਕਰਨ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ, ਜੋ ਕਿ ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਕੇਂਦਰ ਸੀ, ਨੂੰ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਉਦਯੋਗਿਕ, ਤਕਨੀਕੀ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ; 1932-1933 ਦੇ ਮਹਾਨ ਅਕਾਲ ਨੇ ਰਾਸ਼ਨ ਕਾਰਡਾਂ ਲਈ ਰਜਿਸਟਰਡ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ; ਅਤੇ 1937-1938 ਦੇ [[ਜੋਸਿਫ਼ ਸਟਾਲਿਨ|ਜੋਸਫ਼ ਸਟਾਲਿਨ]] ਦੇ [[ਮਹਾਨ ਦਹਿਸ਼ਤ|ਮਹਾਨ ਸ਼ੁੱਧੀਕਰਨ]] ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀਆਂ ਨੂੰ ਲਗਭਗ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। <ref name="Brama">{{Cite web |title=The Great Purge under Stalin 1937–38 |url=http://www.brama.com/ukraine/history/terror/index.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100124123256/http://www.brama.com/ukraine/history/terror/index.html |archive-date=24 January 2010 |access-date=14 January 2010 |publisher=brama.com}}</ref> <ref name="Figes">[[Orlando Figes]] ''The Whisperers: Private Life in Stalin's Russia'', 2007, {{ISBN|0805074619}}, pages 227–315.</ref> <ref name="Social Catastrophe">Robert Gellately, ''Lenin, Stalin, and Hitler: The Age of Social Catastrophe'' (Knopf, 2007: {{ISBN|1-4000-4005-1}}), 720 pages.</ref> 1934 ਵਿੱਚ, ਕੀਵ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਕਰੇਨ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਣਿਆ। ਸੋਵੀਅਤ ਉਦਯੋਗੀਕਰਨ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਫਿਰ ਤੋਂ ਉੱਭਰਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦੀ ਆਬਾਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧੀ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਦਿੱਗਜ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਅੱਜ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। [[ਤਸਵੀਰ:Ruined_Kiev_in_WWII.jpg|left|thumb|ਦੂਜਾ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਕੀਵ ਦੇ ਖੰਡਰ]] ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਫਿਰ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ [[ਨਾਜ਼ੀ ਜਰਮਨੀ|ਨਾਜ਼ੀ ਜਰਮਨੀ ਨੇ]] 19 ਸਤੰਬਰ 1941 ਤੋਂ 6 ਨਵੰਬਰ 1943 ਤੱਕ ਇਸ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ। 1941 ਵਿੱਚ ਕੀਵ ਦੀ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਵਾਲੀ ਮਹਾਨ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ [[ਰੋਮ-ਬਰਲਿਨ-ਟੋਕੀਓ ਧੁਰੀ|ਐਕਸਿਸ]] ਫੋਰਸਾਂ ਨੇ 600,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੋਵੀਅਤ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂ ਬੰਦੀ ਬਣਾ ਲਿਆ। ਫੜੇ ਗਏ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਕਦੇ ਵੀ ਜ਼ਿੰਦਾ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਆਏ। <ref>Daniel Goldhagen, ''Hitler's Willing Executioners'' (p. 290) – "2.8&nbsp;million young, healthy Soviet POWs" killed by the Germans, "mainly by starvation... in less than eight months" of 1941–42, before "the decimation of Soviet POWs... was stopped" and the Germans "began to use them as laborers".</ref> ਵੇਹਰਮਾਕਟ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ, NKVD ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਟੀਮ ਜੋ ਲੁਕੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਮੁੱਖ ਸੜਕ, ਖਰੇਸ਼ਚੈਟਿਕ 'ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਇਮਾਰਤਾਂ ਨੂੰ ਡਾਇਨਾਮਾਈਟ ਕੀਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਜਰਮਨ ਫੌਜੀ ਅਤੇ ਸਿਵਲ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਇਮਾਰਤਾਂ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ; ਇਮਾਰਤਾਂ ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਸੜ ਗਈਆਂ ਅਤੇ 25,000 ਲੋਕ ਬੇਘਰ ਹੋ ਗਏ। ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ NKVD ਦੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ, ਜਰਮਨਾਂ ਨੇ 29 ਅਤੇ 30 ਸਤੰਬਰ 1941 ਨੂੰ ਕੀਵ ਦੇ ਬਾਬੀ ਯਾਰ ਵਿਖੇ ਸਾਰੇ ਸਥਾਨਕ ਯਹੂਦੀਆਂ, ਲਗਭਗ 34,000, ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਤਲੇਆਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ <ref>Andy Dougan, ''Dynamo: Triumph and Tragedy in Nazi-Occupied Kiev'' (Globe Pequot, 2004: {{ISBN|1-59228-467-1}}), p. 83.</ref> <ref>{{Cite web |date=2012 |title=Babi Yar |url=https://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/Holocaust/babiyar.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140817044645/http://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/Holocaust/babiyar.html |archive-date=17 August 2014 |access-date=6 July 2014 |website=Jewish Virtual Library}}</ref> ਅਗਲੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬਾਬੀ ਯਾਰ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਇਹ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜਰਮਨਾਂ ਨੇ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਬਾਬੀ ਯਾਰ ਵਿਖੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਸਲੀ ਸਮੂਹਾਂ ਦੇ 100,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕਤਲ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਆਮ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨ। <ref>{{Cite web |title=Kiev and Babi Yar |url=https://www.ushmm.org/wlc/article.php?lang=en&ModuleId=10005421 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100323160622/http://www.ushmm.org/wlc/article.php?lang=en&ModuleId=10005421 |archive-date=23 March 2010 |access-date=13 March 2016 |website=Holocaust Encyclopedia |publisher=[[United States Holocaust Memorial Museum]]}}</ref> [[ਤਸਵੀਰ:Kiev_24.7.1990_Ukrainian_Flag.JPG|right|thumb|24 ਜੁਲਾਈ 1990 ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਕੀਵ ਦੇ ਸਿਟੀ ਹਾਲ ਦੇ ਬਾਹਰ ਯੂਕਰੇਨੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਝੰਡਾ ਲਹਿਰਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।]] ਜੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਵ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਠੀਕ ਹੋ ਗਿਆ, ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦਾ ਤੀਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸ਼ਹਿਰ ਬਣ ਗਿਆ। 1986 ਵਿੱਚ [[ਚੇਰਨੋਬਿਲ ਹਾਦਸਾ|ਚਰਨੋਬਲ ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਭਿਆਨਕ ਹਾਦਸਾ]] ਸਿਰਫ਼ {{Convert|100|km|mi|abbr=on}} ਵਾਪਰਿਆ ਸੀ। ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਦੱਖਣੀ ਹਵਾ ਨੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਰੇਡੀਓਐਕਟਿਵ ਮਲਬੇ ਨੂੰ ਕੀਵ ਤੋਂ ਦੂਰ ਉਡਾ ਦਿੱਤਾ। === ਆਜ਼ਾਦੀ === [[ਤਸਵੀਰ:Гідропарк._Венеціанська_затока.jpg|thumb|ਕੀਵ ਦੇ ਹਾਈਡ੍ਰੋਪਾਰਕ ਤੋਂ ਦ੍ਰਿਸ਼, ਜਿਸਦੇ ਉਲਟ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਆਰਚ ਆਫ਼ ਫ੍ਰੀਡਮ ਅਤੇ ਸੇਂਟ ਐਂਡਰਿਊ ਚਰਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।]] ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਢਹਿਣ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਯੂਕਰੇਨੀ ਸੰਸਦ ਨੇ 24 ਅਗਸਤ 1991 ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਯੂਕਰੇਨ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। 2004-2005 ਵਿੱਚ, ਸ਼ਹਿਰ ਨੇ [[ਸੰਤਰੀ ਇਨਕਲਾਬ|ਸੰਤਰੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ]] ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਦੇ ਸੋਵੀਅਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਜਨਤਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ। ਨਵੰਬਰ 2013 ਤੋਂ ਫਰਵਰੀ 2014 ਤੱਕ, ਕੇਂਦਰੀ ਕੀਵ ਯੂਰੋਮੈਦਾਨ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਥਾਨ ਬਣ ਗਿਆ। ਫਰਵਰੀ 2022 ਵਿੱਚ [[ਯੂਕ੍ਰੇਨ ਉੱਤੇ ਰੂਸੀ ਹਮਲਾ|ਯੂਕਰੇਨ ਉੱਤੇ ਰੂਸੀ ਹਮਲੇ]] ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੌਰਾਨ, ਰੂਸੀ ਫੌਜਾਂ ਨੇ ਕੀਵ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਪਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਬਾਹਰਵਾਰ ਯੂਕਰੇਨੀ ਫੌਜਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ; ਕੀਵ ਖੁਦ ਵੱਡੇ ਨੁਕਸਾਨ ਤੋਂ ਬਚ ਗਿਆ। ਅਪ੍ਰੈਲ 2022 ਵਿੱਚ ਇਸ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਰੂਸੀ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕੀਵ ਅਕਸਰ ਹਵਾਈ ਹਮਲਿਆਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। == ਵਾਤਾਵਰਣ == === ਭੂਗੋਲ === [[ਤਸਵੀਰ:Kyiv,_Ukraine_ESA22370890_(cropped).jpeg|thumb|ਕੀਵ ਅਤੇ ਡਨੀਪਰ ਦੀ ਇੱਕ ਕੋਪਰਨਿਕਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸੈਂਟੀਨੇਲ-2 ਤਸਵੀਰ]] ਭੂਗੋਲਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਕੀਵ ਪੋਲੇਸ਼ੀਆ ਵੁੱਡਲੈਂਡ ਈਕੋਲੋਜੀਕਲ ਜ਼ੋਨ, ਯੂਰਪੀਅਨ ਮਿਸ਼ਰਤ ਜੰਗਲ ਖੇਤਰ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ, ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਯੂਰਪੀਅਨ ਜੰਗਲੀ ਸਟੈਪ ਬਾਇਓਮ ਦੀ ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਵਿਲੱਖਣ ਲੈਂਡਸਕੇਪ ਇਸਨੂੰ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕੀਵ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਵ ਓਬਲਾਸਟ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਕੰਢੇ 'ਤੇ, ਅੱਜ ਕੀਵ ਡਨੀਪਰ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚੋਂ ਦੱਖਣ ਵੱਲ [[ਕਾਲ਼ਾ ਸਮੁੰਦਰ|ਕਾਲੇ ਸਾਗਰ]] ਵੱਲ ਵਗਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਅਤੇ ਉੱਚਾ ਪੱਛਮੀ ਹਿੱਸਾ ਕਈ ਜੰਗਲੀ ਪਹਾੜੀਆਂ ( ਕਾਈਵ ਪਹਾੜੀਆਂ ) 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਖੱਡਾਂ ਅਤੇ ਛੋਟੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੀਵ ਦੀ ਭੂਗੋਲਿਕ ਰਾਹਤ ਨੇ ਇਸਦੇ ਟੌਪੋਨੀਮਜ਼ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ''ਪੋਡਿਲ'' ("ਹੇਠਲਾ"), ''ਪੇਚਰਸਕ'' ("ਗੁਫਾਵਾਂ"), ਅਤੇ ''ਉਜ਼ਵਿਜ਼'' (ਇੱਕ ਖੜ੍ਹੀ ਗਲੀ, "ਉਤਰਾਈ")। ਕੀਵ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕੇਂਦਰ ਡਨੀਪਰ ਦਰਿਆ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਕੰਢੇ ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਵੱਡੇ ਡਨੀਪਰ ਅੱਪਲੈਂਡ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਉਚਾਈ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਬਾਹਰੀ ਇਲਾਕੇ ਪੋਲੇਸ਼ੀਅਨ ਲੋਲੈਂਡ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਕੀਵ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਖੱਬੇ ਕੰਢੇ ( ''ਪੂਰਬ ਵੱਲ'' ) ਡਨੀਪਰ ਲੋਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਿਆ। ਡਨੀਪਰ ਦੇ ਖੱਬੇ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਕੀਵ ਦੇ ਪੂਰੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ''ਖੱਬਾ ਕੰਢਾ'' ( {{Lang|uk|Лівий берег}} ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।, ''ਲਿਵਯੀ ਬੇਰੇਹ'' )। ਖੱਬੇ ਕੰਢੇ ਵਾਲੀ ਡਨੀਪਰ ਘਾਟੀ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਨਕਲੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰੇਤ ਨਾਲ ਜਮ੍ਹਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਡੈਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਡਨੀਪਰ ਨਦੀ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਹਾਇਕ ਨਦੀਆਂ, ਟਾਪੂਆਂ ਅਤੇ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਖਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਦੇਸਨਾ ਨਦੀ ਅਤੇ ਕੀਵ ਜਲ ਭੰਡਾਰ ਦੇ ਮੂੰਹ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਕਾਨਿਵ ਜਲ ਭੰਡਾਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੈ। ਡਨੀਪਰ ਅਤੇ ਡੇਸਨਾ ਦੋਵੇਂ ਨਦੀਆਂ ਕੀਵ ਵਿਖੇ [[ਨੇਵੀਗੇਸ਼ਨ|ਨੈਵੀਗੇਬਲ]] ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਜਲ ਭੰਡਾਰ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਲਾਕ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ ਹਨ ਅਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਫ੍ਰੀਜ਼-ਓਵਰ ਦੁਆਰਾ ਸੀਮਿਤ ਹਨ। ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਕੀਵ ਦੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ 448 ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਡਨੀਪਰ ਖੁਦ, ਇਸਦੇ ਜਲ ਭੰਡਾਰ, ਅਤੇ ਕਈ ਛੋਟੀਆਂ ਨਦੀਆਂ, ਦਰਜਨਾਂ ਝੀਲਾਂ ਅਤੇ ਨਕਲੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਣਾਏ ਗਏ ਤਾਲਾਬ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ 7949 ਹੈਕਟੇਅਰ ਰਕਬੇ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ 16 ਵਿਕਸਤ ਬੀਚ (ਕੁੱਲ 140 ਹੈਕਟੇਅਰ) ਅਤੇ 35 ਪਾਣੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਖੇਤਰ (1,000 ਹੈਕਟੇਅਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦੇ ਹਨ) ਹਨ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਨੰਦ ਅਤੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੁਝ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਰੋਤ ਤੈਰਾਕੀ ਲਈ ਢੁਕਵੇਂ ਨਹੀਂ ਹਨ। <ref>{{Cite web |date=19 June 2020 |title=У Києві біля водойм відкрито 32 зони для відпочинку, з яких 12 – із можливістю купання |trans-title=In Kyiv, 32 recreational zones have been opened near bodies of water, 12 of which allow swimming |url=https://kyivcity.gov.ua/news/u_kiyevi_bilya_vodoym_vidkrito_32_zoni_dlya_vidpochinku_z_yakikh_12__iz_mozhlivistyu_kupannya/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809002809/https://kyivcity.gov.ua/news/u_kiyevi_bilya_vodoym_vidkrito_32_zoni_dlya_vidpochinku_z_yakikh_12__iz_mozhlivistyu_kupannya/ |archive-date=9 August 2020 |access-date=12 October 2020 |website=kyivcity.gov.ua |language=uk}}</ref> <ref>{{Cite web |date=19 June 2020 |title=У Кличка розповіли, де в Києві можна купатися, а де тільки засмагати. Список |trans-title=Klitschko’s office explained where in Kyiv you can swim and where you can only sunbathe |url=https://www.pravda.com.ua/news/2020/06/19/7256376/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200624083402/https://www.pravda.com.ua/news/2020/06/19/7256376/ |archive-date=24 June 2020 |access-date=12 October 2020 |website=pravda.com.ua |language=uk}}</ref> [[ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ|ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ]] 2011 ਦੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਕੀਵ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਮਹਾਨਗਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ [[ਕੁਦਰਤੀ ਤਬਾਹੀ|ਕੁਦਰਤੀ ਆਫ਼ਤਾਂ]] ਦਾ ਕੋਈ ਖ਼ਤਰਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। <ref name="UN Urban agglomerations types of natural risks">{{Cite web |date=April 2012 |title=Urban agglomerations with 750,000 inhabitants or more in 2011 and types of natural risks |url=http://esa.un.org/unpd/wup/CD-ROM/WUP2011-F23-City_Risk_Natural-Disasters.xls |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141006152606/http://esa.un.org/unpd/wup/CD-ROM/WUP2011-F23-City_Risk_Natural-Disasters.xls |archive-date=6 October 2014 |access-date=1 September 2013 |publisher=United Nations, Department of Economic and Social Affairs, Population Division}}</ref> === ਜਲਵਾਯੂ === ਕੀਵ (Kyiv) ਵਿੱਚ ਗਰਮੀਆਂ ਵਾਲਾ ਨਮੀ-ਭਰਪੂਰ ਮਹਾਂਦੀਪੀ ਜਲਵਾਯੂ (ਕੋਪਨ Dfb) ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਗਰਮ ਮਹੀਨੇ ਜੂਨ, ਜੁਲਾਈ ਅਤੇ ਅਗਸਤ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਔਸਤ ਤਾਪਮਾਨ 13.8 ਤੋਂ 24.8 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ (56.8 ਤੋਂ 76.6 ਡਿਗਰੀ ਫਾਰਨਹੀਟ) ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਠੰਢੇ ਮਹੀਨੇ ਦਸੰਬਰ, ਜਨਵਰੀ ਅਤੇ ਫਰਵਰੀ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਔਸਤ ਤਾਪਮਾਨ -4.6 ਤੋਂ -1.1 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ (23.7 ਤੋਂ 30.0 ਡਿਗਰੀ ਫਾਰਨਹੀਟ) ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਾਪਮਾਨ 30 ਜੁਲਾਈ 1936 ਨੂੰ 39.4 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ (102.9 ਡਿਗਰੀ ਫਾਰਨਹੀਟ) ਸੀ।<ref name="extremes1">{{Cite web |title=ЦГО Кліматичні дані по м.Києву |url=http://cgo-sreznevskyi.kyiv.ua/index.php?lang=en&fn=k_klimat&f=kyiv |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200418123950/http://cgo-sreznevskyi.kyiv.ua/index.php?lang=en&fn=k_klimat&f=kyiv |archive-date=18 April 2020 |access-date=12 October 2020 |website=cgo-sreznevskyi.kyiv.ua |publisher=Central Observatory for Geophysics |language=uk}}</ref><ref name="extremes2">{{Cite web |title=ЦГО Кліматичні рекорди |url=http://cgo-sreznevskyi.kyiv.ua/index.php?dv=klimat-rekords/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200331222524/http://cgo-sreznevskyi.kyiv.ua/index.php?dv=klimat-rekords%2F |archive-date=31 March 2020 |access-date=12 October 2020 |website=cgo-sreznevskyi.kyiv.ua |publisher=Central Observatory for Geophysics |language=uk}}</ref> ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਠੰਡਾ ਤਾਪਮਾਨ {{Convert|-32.9|°C|°F|abbr=on}} ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 11 ਜਨਵਰੀ 1951 ਨੂੰ।<ref name="extremes12">{{Cite web |title=ЦГО Кліматичні дані по м.Києву |url=http://cgo-sreznevskyi.kyiv.ua/index.php?lang=en&fn=k_klimat&f=kyiv |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200418123950/http://cgo-sreznevskyi.kyiv.ua/index.php?lang=en&fn=k_klimat&f=kyiv |archive-date=18 April 2020 |access-date=12 October 2020 |website=cgo-sreznevskyi.kyiv.ua |publisher=Central Observatory for Geophysics |language=uk}}</ref><ref name="extremes22">{{Cite web |title=ЦГО Кліматичні рекорди |url=http://cgo-sreznevskyi.kyiv.ua/index.php?dv=klimat-rekords/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200331222524/http://cgo-sreznevskyi.kyiv.ua/index.php?dv=klimat-rekords%2F |archive-date=31 March 2020 |access-date=12 October 2020 |website=cgo-sreznevskyi.kyiv.ua |publisher=Central Observatory for Geophysics |language=uk}}</ref> ਬਰਫ਼ ਦੀ ਢੱਕਣ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਵੰਬਰ ਦੇ ਅੱਧ ਤੋਂ ਮਾਰਚ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਠੰਡ-ਮੁਕਤ ਸਮਾਂ ਔਸਤਨ 180 ਦਿਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ 200 ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।<ref name="eob2">"[https://www.britannica.com/place/Kyiv Kyiv] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150504135716/https://www.britannica.com/EBchecked/topic/317542/Kiev|date=4 May 2015}}", [[ਇਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਬ੍ਰਿਟੈਨਿਕਾ|''Encyclopædia Britannica'']].</ref>{{Weather box | location = Kyiv (1991–2020, extremes 1881–present) | metric first = Yes | single line = Yes | width = auto | collapsed = Yes | Jan record high C = 13.2 | Feb record high C = 17.3 | Mar record high C = 25.3 | Apr record high C = 30.2 | May record high C = 33.6 | Jun record high C = 35.5 | Jul record high C = 39.4 | Aug record high C = 39.3 | Sep record high C = 35.7 | Oct record high C = 27.9 | Nov record high C = 23.2 | Dec record high C = 15.2 | year record high C = 39.4 | Jan high C = -0.8 | Feb high C = 0.7 | Mar high C = 6.5 | Apr high C = 15.0 | May high C = 21.1 | Jun high C = 24.6 | Jul high C = 26.5 | Aug high C = 25.9 | Sep high C = 20.0 | Oct high C = 12.9 | Nov high C = 5.3 | Dec high C = 0.5 | year high C = 13.2 | Jan mean C = −3.2 | Feb mean C = −2.3 | Mar mean C = 2.5 | Apr mean C = 10.0 | May mean C = 15.8 | Jun mean C = 19.5 | Jul mean C = 21.3 | Aug mean C = 20.5 | Sep mean C = 14.9 | Oct mean C = 8.6 | Nov mean C = 2.6 | Dec mean C = -1.8 | year mean C = 9.0 | Jan low C = -5.5 | Feb low C = -5.0 | Mar low C = -0.8 | Apr low C = 5.7 | May low C = 10.9 | Jun low C = 14.8 | Jul low C = 16.7 | Aug low C = 15.7 | Sep low C = 10.6 | Oct low C = 5.1 | Nov low C = 0.4 | Dec low C = -3.9 | year low C = 5.4 | Jan record low C = -31.1 | Feb record low C = -32.2 | Mar record low C = -24.9 | Apr record low C = -10.4 | May record low C = -2.4 | Jun record low C = 2.5 | Jul record low C = 5.8 | Aug record low C = 3.3 | Sep record low C = -2.9 | Oct record low C = -17.8 | Nov record low C = -21.9 | Dec record low C = -30.0 | year record low C = -32.2 | precipitation colour = green | Jan precipitation mm = 38 | Feb precipitation mm = 40 | Mar precipitation mm = 40 | Apr precipitation mm = 42 | May precipitation mm = 65 | Jun precipitation mm = 73 | Jul precipitation mm = 68 | Aug precipitation mm = 56 | Sep precipitation mm = 57 | Oct precipitation mm = 46 | Nov precipitation mm = 46 | Dec precipitation mm = 47 | year precipitation mm = 618 | Jan snow depth cm = 9 | Feb snow depth cm = 11 | Mar snow depth cm = 7 | Apr snow depth cm = 0 | May snow depth cm = 0 | Jun snow depth cm = 0 | Jul snow depth cm = 0 | Aug snow depth cm = 0 | Sep snow depth cm = 0 | Oct snow depth cm = 0 | Nov snow depth cm = 2 | Dec snow depth cm = 5 | year snow depth cm = | Jan rain days = 8 | Feb rain days = 7 | Mar rain days = 9 | Apr rain days = 13 | May rain days = 14 | Jun rain days = 15 | Jul rain days = 14 | Aug rain days = 11 | Sep rain days = 14 | Oct rain days = 12 | Nov rain days = 12 | Dec rain days = 9 | year rain days = 138 | Jan snow days = 17 | Feb snow days = 17 | Mar snow days = 10 | Apr snow days = 2 | May snow days = 0.2 | Jun snow days = 0 | Jul snow days = 0 | Aug snow days = 0 | Sep snow days = 0.03 | Oct snow days = 2 | Nov snow days = 9 | Dec snow days = 16 | year snow days = 73 | Jan humidity = 83.8 | Feb humidity = 80.2 | Mar humidity = 71.6 | Apr humidity = 61.0 | May humidity = 62.4 | Jun humidity = 64.2 | Jul humidity = 65.9 | Aug humidity = 64.4 | Sep humidity = 70.7 | Oct humidity = 77.2 | Nov humidity = 85.0 | Dec humidity = 86.2 | year humidity = 72.7 | Jan sun = 42 | Feb sun = 64 | Mar sun = 112 | Apr sun = 162 | May sun = 257 | Jun sun = 273 | Jul sun = 287 | Aug sun = 252 | Sep sun = 189 | Oct sun = 123 | Nov sun = 51 | Dec sun = 31 | year sun = | source 1 = Pogoda.ru.net,<ref name="pogoda kyiv">{{cite web | archive-url = https://web.archive.org/web/20191213141910/http://www.pogodaiklimat.ru/climate/33345.htm | archive-date = 13 December 2019 | url = http://www.pogodaiklimat.ru/climate/33345.htm | title = Weather and Climate – The Climate of Kyiv | publisher = Weather and Climate (Погода и климат) | access-date = 8 November 2021 | language = ru}}</ref> Central Observatory for Geophysics (extremes),<ref name=extremes1/><ref name=extremes2/> [[World Meteorological Organization]] (humidity 1991–2020)<ref name=WMOCLINOkyiv>{{cite web | archive-url = https://web.archive.org/web/20250420204252/https://www.ncei.noaa.gov/data/oceans/archive/arc0216/0253808/6.6/data/0-data/Region-6-WMO-Normals-9120/Ukraine/CSV/Kyiv_33345.csv | archive-date = 20 April 2025 | archive-format = CSV | format = CSV | url = https://www.ncei.noaa.gov/data/oceans/archive/arc0216/0253808/6.6/data/0-data/Region-6-WMO-Normals-9120/Ukraine/CSV/Kyiv_33345.csv | title = Kyiv Climate Normals 1991–2020 | work = World Meteorological Organization Climatological Standard Normals (1991–2020) | publisher = [[National Centers for Environmental Information]] | access-date = 20 April 2025}}</ref> | source 2 = [[Danish Meteorological Institute]] (sun, 1931–1960)<ref name=KyivDMI>{{cite web | last1 = Cappelen | first1 = John | last2 = Jensen | first2 = Jens | archive-url = https://web.archive.org/web/20130427173827/http://www.dmi.dk/dmi/tr01-17.pdf | archive-date=27 April 2013| url = http://www.dmi.dk/dmi/tr01-17.pdf | work = Climate Data for Selected Stations (1931–1960) | title = Ukraine – Kyiv | page = 332 | publisher = Danish Meteorological Institute | language = da | access-date = 1 April 2016}}</ref> | date = August 2010 }} == ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਥਿਤੀ, ਸਥਾਨਕ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ == === ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਸਰਕਾਰ === ਕੀਵ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਉਪ-ਵਿਭਾਗਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਯੂਕਰੇਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਾਨੂੰਨੀ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅੰਤਰ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਯੂਕਰੇਨ ਦਾ ਇੱਕ ਖੇਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ (ਯੂਕਰੇਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵੇਖੋ)। ਇਹ ਇਕਲੌਤਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਦੋਹਰਾ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਰਾਜ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਮੁਖੀ - ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਗਵਰਨਰ - ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਯੂਕਰੇਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸ਼ਹਿਰ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦੇ ਮੁਖੀ - ਕੀਵ ਦੇ ਮੇਅਰ - ਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯ ਵੋਟ ਦੁਆਰਾ ਚੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੀਵ ਦੇ ਮੇਅਰ ਵਿਟਾਲੀ ਕਲਿਟਸਕੋ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 5 ਜੂਨ 2014 ਨੂੰ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕੀ ਸੀ,<ref name="KKMs5614">[https://en.interfax.com.ua/news/general/208052.html Vitali Klitschko sworn in as mayor of Kyiv] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201111202603/https://en.interfax.com.ua/news/general/208052.html|date=11 November 2020}}, [[Interfax-Ukraine]] (5 June 2014)</ref> ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 25 ਮਈ 2014 ਦੀਆਂ ਕੀਵ ਮੇਅਰ ਚੋਣਾਂ ਲਗਭਗ 57% ਵੋਟਾਂ ਨਾਲ ਜਿੱਤੀਆਂ ਸਨ।<ref name="votecountKMEIU4614">[https://en.interfax.com.ua/news/general/207829.html Klitschko officially announced as winner of Kyiv mayor election] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200907181110/https://en.interfax.com.ua/news/general/207829.html|date=7 September 2020}}, [[Interfax-Ukraine]] (4 June 2014)</ref> 25 ਜੂਨ 2014 ਤੋਂ, ਕਲਿਟਸਕੋ ਕੀਵ ਸ਼ਹਿਰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਮੁਖੀ ਵੀ ਹਨ। <ref name="Poroshenko appoints Klitschko head of Kyiv city administration - decree">[http://en.interfax.com.ua/news/general/210904.html Poroshenko appoints Klitschko head of Kyiv city administration – decree] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140704081010/http://en.interfax.com.ua/news/general/210904.html|date=4 July 2014}}, [[Interfax-Ukraine]] (25 June 2014) [http://en.interfax.com.ua/news/general/210980.html Poroshenko orders Klitschko to bring title of best European capital back to Kyiv] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140714210807/http://en.interfax.com.ua/news/general/210980.html|date=14 July 2014}}, [[Interfax-Ukraine]] (25 June 2014)</ref> ਕਲਿਟਸਕੋ ਆਖਰੀ ਵਾਰ 2020 ਦੇ ਕੀਵ ਸਥਾਨਕ ਚੋਣ ਵਿੱਚ 50.52% ਵੋਟਾਂ ਨਾਲ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣੇ ਗਏ ਸਨ, ਚੋਣ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ।<ref name="3131537KlitschkoRE">[https://www.ukrinform.net/rubric-elections/3131537-vitali-klitschko-wins-in-first-round-of-kyiv-mayor-election.html Vitali Klitschko wins in first round of Kyiv mayor election] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201106152400/https://www.ukrinform.net/rubric-elections/3131537-vitali-klitschko-wins-in-first-round-of-kyiv-mayor-election.html|date=6 November 2020}}, [[Ukrinform]] (6 November 2020)</ref> ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਅਹਿਮ ਇਮਾਰਤਾਂ ਹਰੁਸ਼ੇਵਸਕੀ ਸਟ੍ਰੀਟ (ਵੁਲਿਤਸੀਆ ਮਿਖਾਇਲੋ ਹਰੁਸ਼ੇਵਸਕੋਹੋ) ਅਤੇ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਸਟ੍ਰੀਟ (ਵੁਲਿਤਸੀਆ ਇੰਸਟੀਤੁਤਸਕਾ) 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹਨ। ਹਰੁਸ਼ੇਵਸਕੀ ਸਟ੍ਰੀਟ ਦਾ ਨਾਮ ਯੂਕਰੇਨੀ ਵਿਦਵਾਨ, ਸਿਆਸਤਦਾਨ, ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਅਤੇ ਰਾਜਨੇਤਾ ਮਿਖਾਇਲੋ ਹਰੁਸ਼ੇਵਸਕੀ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 'ਸੈਂਟਰਲ ਰਾਡਾ' ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ ਅਤੇ ਕਈ ਵਿਦਵਤਾਪੂਰਨ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 'ਹਿਸਟਰੀ ਆਫ਼ ਯੂਕਰੇਨ-ਰੂਸ' (History of Ukraine-Rus') ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਇਸ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਗੈਰ-ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ 'ਸਰਕਾਰੀ ਇਲਾਕਾ' (ਉਰਿਆਦੋਵੀ ਕਵਾਰਤਾਲ) ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਰਾਜ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਕੌਂਸਲ ਖਰੇਸ਼ਚੈਟਿਕ ਸਟਰੀਟ 'ਤੇ ਕੀਵ ਸਿਟੀ ਕੌਂਸਲ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਓਬਲਾਸਟ ਰਾਜ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਕੌਂਸਲ ''ਪਲੋਸ਼ਚਾ ਲੇਸੀ ਉਕਰਿੰਕੀ'' ("ਲੇਸਿਆ ਉਕਰਿੰਕਾ ਸਕੁਏਅਰ") 'ਤੇ ਓਬਲਾਸਟ ਕੌਂਸਲ ਇਮਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੈ। {{Gallery||ਸ਼ਵੇਰਹੋਵਨਾ ਰਾਡਾ ਇਮਾਰਤ।|File:Київ, Будинок уряду України.jpg|ਯੂਕਰੇਨ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ|File:Pres-adm-ukraine-2008.jpg|ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਇਮਾਰਤ|File:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine.JPG|ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲਾ|File:Крещатик, 36 (01) - Мэрия.jpg|ਖਰੇਸ਼ਚਾਤਿਕ ਸਟ੍ਰੀਟ 'ਤੇ ਕੀਵ ਸ਼ਹਿਰੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਕੌਂਸਲ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ|title=ਕੀਵ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਇਮਾਰਤਾਂ|width=170|height=120|align=center}} === ਰਾਜਨੀਤੀ === 2013 ਤੱਕ, ਯੂਰਪੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ ਨਾਲ ਸਖ਼ਤ ਏਕੀਕਰਨ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਅਖੌਤੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਟਿਕ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੂੰ ਕੀਵ ਵਿੱਚ ਚੋਣਾਂ ਦੌਰਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵੋਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ।<ref name="pravda1629">{{In lang|uk}} [http://www.pravda.com.ua/articles/2012/10/29/6975859/ Interactive parliamentary election 2012 result maps] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121229195207/http://www.pravda.com.ua/articles/2012/10/29/6975859/ |date=29 December 2012 }} by [[Ukrayinska Pravda]] {{In lang|uk}} [http://www.cvk.gov.ua/ Election results in Ukraine since 1998] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101203204641/http://www.cvk.gov.ua/ |date=3 December 2010 }}, [[Central Election Commission of Ukraine]] [https://books.google.com/books?id=2UoQ-ueHjdEC&pg=PA1629 Nations and Nationalism: A Global Historical Overview] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200614003027/https://books.google.com/books?id=2UoQ-ueHjdEC&pg=PA1629 |date=14 June 2020 }}, [[ABC-CLIO]], 2008, {{ISBN|1851099077}} (page 1629) [https://books.google.com/books?id=cQqr7f9QkngC&pg=PA122 Ukraine on its Meandering Path Between East and West] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200614021111/https://books.google.com/books?id=cQqr7f9QkngC&pg=PA122 |date=14 June 2020 }} by Andrej Lushnycky and [[Mykola Riabchuk]], [[Peter Lang (publishing company)|Peter Lang]], 2009, {{ISBN|303911607X}} (page 122) [http://www.osw.waw.pl/en/publikacje/eastweek/2012-11-07/after-parliamentary-elections-ukraine-a-tough-victory-party-regions After the parliamentary elections in Ukraine: a tough victory for the Party of Regions] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130317180048/http://www.osw.waw.pl/en/publikacje/eastweek/2012-11-07/after-parliamentary-elections-ukraine-a-tough-victory-party-regions |date=17 March 2013 }}, [[Centre for Eastern Studies]] (7 November 2012) [https://books.google.com/books?id=H23Pv4Ik3vMC&pg=PA396 Communist and Post-Communist Parties in Europe] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200806095344/https://books.google.com/books?id=H23Pv4Ik3vMC&pg=PA396 |date=6 August 2020 }} by [[Uwe Backes]] and Patrick Moreau, [[Vandenhoeck & Ruprecht]], 2008, {{ISBN|978-3-525-36912-8}} (page 396) [http://en.interfax.com.ua/news/general/126937.html#.UUzMyKnCus0 Party of Regions gets 185 seats in Ukrainian parliament, Batkivschyna 101 – CEC] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131031065126/http://en.interfax.com.ua/news/general/126937.html#.UUzMyKnCus0 |date=31 October 2013 }}, [[Interfax-Ukraine]] (12 November 2012) {{Deprecated archive|url=https://archive.today/20130420221924/http://www.interfax.co.uk/ukraine-news/udar-submits-to-rada-resolution-on-ukraines-integration-with-eu/|title=UDAR submits to Rada resolution on Ukraine's integration with EU}}, [[Interfax-Ukraine]] (8 January 2013) {{In lang|uk}} [http://www.ucipr.kiev.ua/publications/electronic-bulletin-your-choice-2012-issue-4-batkivshchyna/lang/en Electronic Bulletin "Your Choice – 2012". ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131203020408/http://www.ucipr.kiev.ua/publications/electronic-bulletin-your-choice-2012-issue-4-batkivshchyna/lang/en |date=2013-12-03 }}</ref> ਫਰਵਰੀ 2014 ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਕੀਵ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਸੋਸ਼ਿਓਲੋਜੀ ਦੁਆਰਾ ਕਰਵਾਏ ਗਏ ਇੱਕ ਸਰਵੇਖਣ ਵਿੱਚ, ਕੀਵ ਵਿੱਚ 5.3% ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ "ਯੂਕਰੇਨ ਅਤੇ ਰੂਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ", ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤਤਾ 12.5 ਸੀ। <ref>[http://www.kiis.com.ua/?lang=eng&cat=reports&id=236&page=1 How relations between Ukraine and Russia should look like? ]</ref> === ਉਪ-ਵਿਭਾਗ === ==== ਰਵਾਇਤੀ ਉਪ-ਵੰਡ ==== [[ਤਸਵੀਰ:2018-07-15_Dniprovska_Embankment,_Berezniaky,_Kyiv_2.jpg|thumb|ਡਨੀਪ੍ਰੋਵਸਕੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਬੇਰੇਜ਼ਨੀਆਕੀ ਇਲਾਕੇ]] ਡਨੀਪਰ ਨਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੀਵ ਨੂੰ ਸੱਜੇ ਕੰਢੇ ਅਤੇ ਖੱਬੇ ਕੰਢੇ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਦੀ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਦੀ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਸੱਜੇ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਸਥਿਤ, ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਖੱਬੇ ਕੰਢੇ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ। ਕੀਵ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਆਕਰਸ਼ਣਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਅਦਾਰੇ ਸੱਜੇ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਹਨ। ਪੂਰਬੀ "ਖੱਬਾ ਕੰਢਾ" ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਹੈ। ਸੱਜੇ ਕੰਢੇ ਅਤੇ ਖੱਬੇ ਕੰਢੇ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਅਤੇ ਹਰੇ ਭਰੇ ਖੇਤਰ ਹਨ। ਕੀਵ ਨੂੰ ਹੋਰ ਗੈਰ-ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਜਾਂ ਖੇਤਰੀ ਆਂਢ-ਗੁਆਂਢਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਹਰੇਕ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 5,000 ਤੋਂ 100,000 ਵਸਨੀਕ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕੀਵ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਜਾਣਿਆ-ਪਛਾਣਿਆ ਰਸਮੀ ਉਪ-ਵਿਭਾਗ 1810 ਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ 4 ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਸੀ: ਪੇਚਰਸਕ, ਸਟਾਰੀ ਕੀਵ, ਅਤੇ ਪੋਡਿਲ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਹਿੱਸੇ। 1833-1834 ਵਿੱਚ [[Russian tsar|ਜ਼ਾਰ]] [[ਜ਼ਾਰ ਨਿਕੋਲਾਈ ਪਹਿਲਾ|ਨਿਕੋਲਸ ਪਹਿਲੇ]] ਦੇ ਫ਼ਰਮਾਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਕੀਵ ਨੂੰ 6 ਪੁਲਿਸ ਰਿਆਸਤਾਂ (ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ) ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਸੀ; ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਵਧਾ ਕੇ 10 ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। 1917 ਵਿੱਚ, 8 ਰਾਇਨ ਕੌਂਸਲਾਂ ( ''ਡੂਮਾ'' ) ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੋਲਸ਼ੇਵਿਕਾਂ ਦੁਆਰਾ 6 ਪਾਰਟੀ-ਖੇਤਰ ਰਾਇਨ ਵਿੱਚ ਪੁਨਰਗਠਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ==== ਰਸਮੀ ਉਪ-ਵੰਡ ==== [[ਤਸਵੀਰ:Адміністративний_поділ_Києва.gif|thumb|280x280px|ਕੀਵ ਦੇ ਦਸ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ (ਖੇਤਰ) :]] ਸੋਵੀਅਤ ਯੁੱਗ ਦੌਰਾਨ, ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਹਿਰ ਫੈਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਰੇਅਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੀ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਵਧਦੀ ਗਈ। ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਇਹਨਾਂ ਨਵੇਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕੁਝ ਪੁਰਾਣੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦਾ ਨਾਮ ਉੱਘੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜਵਾਦੀ-ਇਨਕਲਾਬੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ; ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਮੈਂਬਰ ਆਖਰਕਾਰ, ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਪਸੰਦ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਨਵੇਂ, ਨਵੇਂ ਦਿਮਾਗਾਂ ਨਾਲ ਬਦਲ ਦਿੱਤੇ ਗਏ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਵ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਵੀ ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਬਦਲ ਗਏ। ਆਖਰੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸੁਧਾਰ 2001 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 14 ਤੋਂ ਘਟਾ ਕੇ 10 ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਓਲੇਕਸੈਂਡਰ ਓਮੇਲਚੇਂਕੋ (1999 ਤੋਂ 2006 ਤੱਕ ਮੇਅਰ) ਦੇ ਅਧੀਨ, ਕੁਝ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਰਲੇਵੇਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੋਧਣ ਲਈ ਹੋਰ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਸਨ, ਅਤੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਗਿਣਤੀ 10 ਤੋਂ ਘਟਾ ਕੇ 7 ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। 2006 ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਚੁਣੇ ਗਏ ਮੇਅਰ (ਲਿਓਨਿਡ ਚੇਰਨੋਵੇਟਸਕੀ) ਦੀ ਚੋਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਇਹ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਠੱਪ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਹਰੇਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੁਣੀ ਹੋਈ ਕੌਂਸਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰ ਸੀਮਤ ਮਾਮਲਿਆਂ 'ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।<ref name="796003Kyivdistrictcouncils">{{In lang|uk}} [https://interfax.com.ua/news/general/796003.html Elections to Kyiv district councils will take place on October 30 &#x5B;2022&#x5D; – the decision of the Kyiv City Council] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220203180827/https://interfax.com.ua/news/general/796003.html|date=3 February 2022}}, [[Interfax-Ukraine]] (3 February 2022)</ref> == ਜਨਸੰਖਿਆ == [[ਤਸਵੀਰ:City_of_Kyiv_population_pyramid_in_2022.svg|thumb|2022 ਵਿੱਚ ਕੀਵ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਪਿਰਾਮਿਡ]] ਅਧਿਕਾਰਤ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੁਲਾਈ 2013 ਵਿੱਚ ਕੀਵ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ 2,847,200 ਨਿਵਾਸੀ ਸਨ।<ref name="Kiev statistical report">{{Cite web |date=1 November 2015 |script-title=uk:Чисельність населення м.Києва |trans-title=Population of Kyiv city |url=http://kyiv.ukrstat.gov.ua/p.php3?c=527 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201009112619/http://kyiv.ukrstat.gov.ua/p.php3?c=527 |archive-date=9 October 2020 |access-date=9 January 2016 |publisher=UkrStat.gov.ua |language=uk}}</ref> === ਇਤਿਹਾਸਕ ਆਬਾਦੀ === {{Historical populations|1200|36,000 ~<br />50,000{{efn|"...Weighing these factors, scholars have offered figures ranging from 36,000 to 50,000 for the population of Kiev at the end of the twelfth century."{{sfn|Martin|2007|p=68}}}}<ref name="Subtelny 2009 p48"/>|1246|2000{{efn|It is unclear what the population was after the Mongol [[Siege of Kiev (1240)]]. [[Siege of Kiev (1240)#Foreign records|Carpini's account]] is vague, contradictory, and has been questioned. [[Petro Tolochko]] (1980) estimated that there might have been about 2,000 inhabitants left, compared to the "36,000 to 50,000" people that dwelled in the city around 1200.{{sfn|Martin|2007|pp=161–162}}}}|1552|4,500{{sfn|Bilous|2008|p=88}}|1571|6,250{{sfn|Bilous|2008|p=88}}|1622|11,000{{sfn|Bilous|2008|p=88}}|1647|15000|1666|10000|1763|42000|1797|19000|1835|36500|1845|50000|1856|56000|1865|71300|1874|127500|1884|154500|1897|247700|1905|450000|1909|468000|1912|442000|1914|626300|1917|430500|1919|544000|1922|366000|1923|413000|1926|513000|1930|578000|1940|930000|1943|180000|1956|991000|1959|1109840|1970|1631908|1979|2143855|1989|2602754|2001|2611327|2011|2799199|2022|2952301}} ਆਲ-ਯੂਕਰੇਨੀ ਜਨਗਣਨਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, 2001 ਵਿੱਚ ਕੀਵ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 2,611,327 ਸੀ।<ref name="population">The most recent [[Ukrainian Census (2001)|Ukrainian census]], conducted on 5 December 2001, gave the population of Kyiv as 2 611 300 ([https://web.archive.org/web/20100820175437/http://www.ukrcensus.gov.ua/eng/regions/reg_mkyiv/ Ukrcensus.gov.ua – Kyiv city] Web address accessed on 4 August 2007). Estimates based on the amount of bakery products sold in the city (thus including temporary visitors and commuters) suggest a minimum of 3.5&nbsp;million. "[http://www.korrespondent.net/main/194785 There are up to 1.5 mln undercounted residents in Kiev] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081202214728/http://www.korrespondent.net/main/194785|date=2 December 2008}}", ''[[Korrespondent]]'', 15 June 2005 {{In lang|ru}}</ref> ਆਬਾਦੀ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾਈਡ ਟੇਬਲ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਨਗਣਨਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਲਗਭਗ 1,393,000 (53.3%) ਔਰਤਾਂ ਸਨ ਅਤੇ 1,219,000 (46.7%) ਪੁਰਸ਼ ਸਨ। ਪਿਛਲੀ ਜਨਗਣਨਾ (1989) ਨਾਲ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਆਬਾਦੀ ਦੀ ਉਮਰ ਵਧਣ ਦੇ ਰੁਝਾਨ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੈ, ਪਰ ਕੀਵ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਦੁਆਰਾ ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਫਸੈੱਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਲਗਭਗ 1,069,700 ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉੱਚ ਜਾਂ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਕਿ 1989 ਤੋਂ ਬਾਅਦ 21.7% ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਾਧਾ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਵਿਕੇ ਬੇਕਰੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਮਾਤਰਾ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਜੂਨ 2007 ਦੇ ਗੈਰ-ਅਧਿਕਾਰਤ ਅਨੁਮਾਨ (ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਰਜ਼ੀ ਸੈਲਾਨੀ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ) ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਥੋਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 35 ਲੱਖ ਸੀ।<ref name="undercounted residents in Kiev">{{Cite news|url=http://www.korrespondent.net/main/194785|title=There are up to 1.5 mln undercounted residents in Kiev|date=15 June 2007|work=[[Korrespondent]]|access-date=2 September 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20081202214728/http://www.korrespondent.net/main/194785|archive-date=2 December 2008|language=ru}}</ref> === ਨਸਲੀ ਰਚਨਾ === ਪਿਛਲੀਆਂ ਸਦੀਆਂ ਦੌਰਾਨ ਕੀਵ (Kyiv) ਦੀ ਨਸਲੀ ਬਣਤਰ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਤਬਦੀਲੀ ਆਈ ਹੈ। ਰਸ਼ੀਅਨ ਜਿਓਗ੍ਰਾਫਿਕਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੀ ਸਥਾਨਕ ਸ਼ਾਖਾ ਦੁਆਰਾ 2 ਮਾਰਚ 1874 ਨੂੰ ਕਰਵਾਈ ਗਈ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਕੀਵ ਵਿੱਚ 1,27,205 ਲੋਕ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 80% ਲੋਕ "ਰੂਸੀ" ਬੋਲਦੇ ਸਨ, 11% "ਯਹੂਦੀ" (ਯਿੱਦੀਸ਼), 6% ਪੋਲਿਸ਼ ਅਤੇ 2% ਜਰਮਨ ਭਾਸ਼ਾ ਬੋਲਦੇ ਸਨ। "ਰੂਸੀ" ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ, 39% ਨੂੰ 'ਲਿਟਲ ਰਸ਼ੀਅਨ' (ਯੂਕਰੇਨੀ) ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਜੋਂ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਸੀ ਕਿ ਯੂਕਰੇਨੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਕੁੱਲ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦਾ 30% ਸਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਬਾਕੀ ਬਚੇ "ਰੂਸੀ" ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ਼ 10% ਹੀ 'ਗ੍ਰੇਟਰ ਰਸ਼ੀਅਨ' (ਰੂਸੀ) ਅਤੇ 2% ਬੇਲਾਰੂਸੀ ਬੋਲਦੇ ਸਨ। ਬਾਕੀ 49% ਲੋਕ "ਆਮ ਰੂਸੀ ਬੋਲੀ" ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਸਨ।[89] 1897 ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ, 'ਗ੍ਰੇਟਰ ਰਸ਼ੀਅਨ' ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧ ਕੇ 54% ਹੋ ਗਈ; 'ਲਿਟਲ ਰਸ਼ੀਅਨ' ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 22% ਸੀ। ਯਹੂਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ 12% ਅਤੇ ਪੋਲਿਸ਼ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ 6.7% ਸਨ।{{Sfn|Hamm|1993}} ਸਤੰਬਰ 1917 ਵਿੱਚ ਯੂਕਰੇਨੀ ਪੀਪਲਜ਼ ਰੀਪਬਲਿਕ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕਰਵਾਈ ਗਈ ਕੀਵ ਦੀ ਸ਼ਹਿਰ-ਜਨਗਣਨਾ ਤੱਕ, ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਯੂਕਰੇਨੀ ਹਿੱਸਾ ਸਿਰਫ 16% ਰਹਿ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਰੂਸੀਆਂ ਨੇ ਹੁਣ 50% 'ਤੇ ਬਹੁਮਤ ਬਣਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਮਾਰਚ 1919 ਵਿੱਚ ਬੋਲਸ਼ੇਵਿਕ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕਰਵਾਈ ਗਈ ਕੀਵ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਵਿੱਚ ਯੂਕਰੇਨੀ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਆਬਾਦੀ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤਤਾ ਵਿੱਚ 25% ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਯੂਕਰੇਨੀ ਆਬਾਦੀ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਆਪਣੇ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਫੈਲਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ, ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈ। <ref>{{Cite book}}</ref> 1926 ਦੀ ਸੋਵੀਅਤ ਜਨਗਣਨਾ ਤੱਕ, ਯੂਕਰੇਨੀਅਨ, 41.6% 'ਤੇ, ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਰੂਸੀਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਣ ਲੱਗ ਪਏ ਸਨ, ਜੋ ਕਿ 25.5% ਸਨ। 1959 ਦੀ ਸੋਵੀਅਤ ਜਨਗਣਨਾ ਤੱਕ, ਕੀਵ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਯੂਕਰੇਨੀ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਵਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਸੀ, ਜਿਸਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦਾ 60% ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਛਾਣ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ 1874 ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਸੀ।<ref>{{Cite web |last=Kubijovyč |first=Volodymyr |last2=Pavlovsky |first2=Vadym |last3=Stebelsky |first3=Ihor |last4=Zhukovsky |first4=Arkadii |date=2017 |title=Kyiv |url=http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CK%5CY%5CKyiv.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230324190745/http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CK%5CY%5CKyiv.htm |archive-date=24 March 2023 |access-date=2023-03-29 |website=[[Encyclopedia of Ukraine]]}}</ref> 2001 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਕੀਵ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ 130 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੌਮੀਅਤਾਂ ਅਤੇ ਨਸਲੀ ਸਮੂਹ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਯੂਕਰੇਨੀਅਨ ਕੀਵ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਨਸਲੀ ਸਮੂਹ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ 2,110,800 ਲੋਕ ਹਨ, ਜਾਂ ਆਬਾਦੀ ਦਾ 82.2% ਹਨ। [[ਰੂਸੀ ਲੋਕ|ਰੂਸੀ]] 337,300 (13.1%), ਯਹੂਦੀ 17,900 (0.7%), ਬੇਲਾਰੂਸੀ 16,500 (0.6%), ਪੋਲਿਸ਼ 6,900 (0.3%), ਅਰਮੀਨੀਆਈ 4,900 (0.2%), ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨੀ 2,600 (0.1%), ਤਾਤਾਰ 2,500 (0.1%), ਜਾਰਜੀਅਨ 2,400 (0.1%), ਮੋਲਡੋਵੀਅਨ 1,900 (0.1%) ਹਨ।<ref>{{Cite web |last=Kubijovyč |first=Volodymyr |last2=Pavlovsky |first2=Vadym |last3=Stebelsky |first3=Ihor |last4=Zhukovsky |first4=Arkadii |title=Kyiv |url=http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CK%5CY%5CKyiv.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230324190745/http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CK%5CY%5CKyiv.htm |archive-date=24 March 2023 |access-date=2023-03-29 |website=[[Encyclopedia of Ukraine]]}}</ref> ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦੁਆਰਾ 2015 ਦੇ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਕੀਵ ਦੇ 94% ਲੋਕ ਨਸਲੀ ਯੂਕਰੇਨੀ ਸਨ, ਅਤੇ 5% ਨਸਲੀ ਰੂਸੀ ਸਨ। <ref name="iri1">{{Cite journal|title=Ukrainian Municipal Survey, March 2–20 2015|url=http://www.iri.org/sites/default/files/wysiwyg/2015-05-19_ukraine_national_municipal_survey_march_2-20_2015.pdf|journal=IRI|archive-url=https://web.archive.org/web/20171019081334/http://www.iri.org/sites/default/files/wysiwyg/2015-05-19_ukraine_national_municipal_survey_march_2-20_2015.pdf|archive-date=19 October 2017|access-date=27 May 2015}}</ref> ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਗੈਰ-ਸਲਾਵ ਆਬਾਦੀ ਵਿੱਚ ਤਾਤਾਰ, ਦੱਖਣੀ ਕਾਕੇਸ਼ੀਅਨ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਹੋਰ ਲੋਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। === ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਅੰਕੜੇ === ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਯੂਕਰੇਨੀ ਅਤੇ ਰੂਸੀ ਦੋਵੇਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੋਲੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਕੀਵ ਦੀ ਲਗਭਗ 75% ਆਬਾਦੀ ਨੇ 2001 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮੂਲ ਭਾਸ਼ਾ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛੇ ਗਏ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ "ਯੂਕਰੇਨੀ" ਦਿੱਤਾ, ਲਗਭਗ 25% ਨੇ "ਰੂਸੀ" ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।<ref name="CensusKiev">According to the official [[Ukrainian Census (2001)|2001 census]] data: {{Cite web |title=Всеукраїнський перепис населення 2001 {{!}} Результати {{!}} Основні підсумки {{!}} Національний склад населення {{!}} місто Киів |url=http://ukrcensus.gov.ua/results/general/nationality/city_kyiv/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20091214013239/http://ukrcensus.gov.ua/results/general/nationality/city_kyiv/ |archive-date=14 December 2009 |access-date=14 January 2010 |publisher=ukrcensus.gov.ua |language=uk}}</ref> 2006 ਦੇ ਇੱਕ ਸਰਵੇਖਣ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, 23% ਕੀਵ ਵਾਸੀ ਘਰ ਵਿੱਚ ਯੂਕਰੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, 52% ਰੂਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ 24% ਦੋਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਬਦਲਦੇ ਹਨ।<ref name="ZerkaloKiev">"Kiev: the city, its residents, problems of today, wishes for tomorrow", ''[[Zerkalo Nedeli]]'', 29 April – 12 May 2006.</ref> 2003 ਦੇ ਸਮਾਜ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਰਵੇਖਣ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ "ਤੁਸੀਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਰਤਦੇ ਹੋ?" ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ 52% ਨੇ ਕਿਹਾ "ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਰੂਸੀ", 32% ਨੇ ਕਿਹਾ "ਰੂਸੀ ਅਤੇ ਯੂਕਰੇਨੀ ਦੋਵੇਂ ਬਰਾਬਰ ਮਾਪ ਵਿੱਚ", 14% ਨੇ "ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਯੂਕਰੇਨੀ", ਅਤੇ 4.3% ਨੇ "ਸਿਰਫ਼ ਯੂਕਰੇਨੀ" ਕਿਹਾ।<ref>{{Cite news|url=http://www.wumag.kiev.ua/index2.php?param=pgs20032/72|title=What language is spoken in Ukraine?|access-date=12 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20171011112630/http://www.wumag.kiev.ua/index2.php?param=pgs20032%2F72|archive-date=11 October 2017|publisher=Welcome to Ukraine}}</ref> 1897 ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਕੀਵ ਦੇ ਲਗਭਗ 240,000 ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲਗਭਗ 56% ਆਬਾਦੀ ਰੂਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਬੋਲਦੀ ਸੀ, 23% ਯੂਕਰੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਬੋਲਦੀ ਸੀ, 13% ਯਿੱਦੀਸ਼ ਭਾਸ਼ਾ ਬੋਲਦੀ ਸੀ, 7% ਪੋਲਿਸ਼ ਭਾਸ਼ਾ ਬੋਲਦੀ ਸੀ ਅਤੇ 1% ਬੇਲਾਰੂਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਬੋਲਦੀ ਸੀ।<ref>[http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus_lan_97_uezd.php?reg=533 Первая всеобщая перепись населения Российской Империи 1897 ]</ref> ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦੁਆਰਾ 2015 ਦੇ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਕੀਵ ਵਿੱਚ ਘਰ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਯੂਕਰੇਨੀ (27%), ਰੂਸੀ (32%), ਅਤੇ ਯੂਕਰੇਨੀ ਅਤੇ ਰੂਸੀ (40%) ਦਾ ਬਰਾਬਰ ਸੁਮੇਲ ਸੀ।<ref name="iri12">{{Cite journal|title=Ukrainian Municipal Survey, March 2–20 2015|url=http://www.iri.org/sites/default/files/wysiwyg/2015-05-19_ukraine_national_municipal_survey_march_2-20_2015.pdf|journal=IRI|archive-url=https://web.archive.org/web/20171019081334/http://www.iri.org/sites/default/files/wysiwyg/2015-05-19_ukraine_national_municipal_survey_march_2-20_2015.pdf|archive-date=19 October 2017|access-date=27 May 2015}}</ref> === ਯਹੂਦੀ === ਕੀਵ ਦੇ ਯਹੂਦੀਆਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 10ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਇੱਕ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹੀਵੀਂ ਸਦੀ ਤੱਕ ਯਹੂਦੀ ਆਬਾਦੀ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਘੱਟ ਰਹੀ।<ref name="jewishvirtuallibrary.org">{{Cite web |title=Kiev |url=https://www.jewishvirtuallibrary.org/kiev |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160818163132/http://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/judaica/ejud_0002_0012_0_11117.html |archive-date=18 August 2016 |access-date=24 May 2019 |website=www.jewishvirtuallibrary.org}}</ref> 1882 ਵਿੱਚ ਕਤਲੇਆਮ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਚਲਾਈ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ 1905 ਵਿੱਚ। ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੀ ਪੂਰਵ ਸੰਧਿਆ 'ਤੇ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਯਹੂਦੀ ਆਬਾਦੀ 81,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੀ।<ref>{{Cite web |title=The Jewish Community of Kiev |url=https://dbs.bh.org.il/place/kiev |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200613221401/https://dbs.bh.org.il/place/kiev |archive-date=13 June 2020 |access-date=1 August 2019 |publisher=The Museum of the Jewish People at Beit Hatfutsot}}</ref> 1939 ਵਿੱਚ ਕੀਵ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 224,000 ਯਹੂਦੀ ਸਨ, <ref name="jewishvirtuallibrary.org" /> ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਜੂਨ 1941 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਉੱਤੇ [[ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਬਾਰਬਾਰੋਸਾ|ਜਰਮਨ ਹਮਲੇ]] ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ਹਿਰ ਛੱਡ ਕੇ ਭੱਜ ਗਏ ਸਨ। 29 ਅਤੇ 30 ਸਤੰਬਰ 1941 ਨੂੰ, ਲਗਭਗ 34,000 ਕੀਵਨ ਯਹੂਦੀਆਂ ਦਾ ਬਾਬੀ ਯਾਰ ਵਿਖੇ ਵੇਹਰਮਾਕਟ, [[ਸ਼ੂਤਜ਼ਤਾਫ਼ਿਲ|ਐਸਐਸ]], ਯੂਕਰੇਨੀ ਸਹਾਇਕ ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕਤਲੇਆਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref>{{Cite encyclopedia}}</ref><ref>{{Cite book}}</ref> ਯੁੱਧ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਯਹੂਦੀ ਕੀਵ ਵਾਪਸ ਆਉਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ, ਪਰ ਸਤੰਬਰ 1945 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਤਲੇਆਮ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ।<ref>{{Cite web |date=2 April 2010 |title=State-sponsored Anti-Semitism in Postwar USSR. Studies and Research Perspectives; Antonella Salomoni |url=http://www.quest-cdecjournal.it/focus.php?id=212 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200122164317/http://www.quest-cdecjournal.it/focus.php?id=212 |archive-date=22 January 2020 |access-date=26 July 2012 |publisher=Quest. Issues in Contemporary Jewish History / Questioni di storia ebraica contemporanea}}</ref> 21ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ, ਕੀਵ ਦੇ ਯਹੂਦੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਲਗਭਗ 20,000 ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵੱਡੇ ਸਿਨਾਗੌਗ ਹਨ: ਗ੍ਰੇਟ ਕੋਰਲ ਸਿਨਾਗੌਗ ਅਤੇ ਬ੍ਰੌਡਸਕੀ ਕੋਰਲ ਸਿਨਾਗੌਗ। <ref>{{Cite web |last=alla levy |title=Jewish People Around the World |url=http://www.jpeopleworld.com/index.php?dir=site&page=country&subj_cs=4755 |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20130831211002/http://jpeopleworld.com/index.php?dir=site&page=country&subj_cs=4755 |archive-date=31 August 2013 |access-date=4 July 2015}}</ref> == ਸਿਟੀਸਕੇਪ == ਆਧੁਨਿਕ ਕੀਵ ਪੁਰਾਣੀਆਂ (ਕੀਵ ਨੇ 1907-1914 ਦੌਰਾਨ ਬਣੀਆਂ 1,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਇਮਾਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲਗਭਗ 70 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਿਆ)<ref name="Forgotten Soviet Plans For Kyiv">[http://www.kyivpost.com/news/nation/detail/109648/ Forgotten Soviet Plans For Kyiv] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120204003123/http://www.kyivpost.com/news/nation/detail/109648/|date=4 February 2012}}, [[Kyiv Post]] (28 July 2011)</ref> ਅਤੇ ਨਵੀਂ, ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਟੋਰਾਂ ਅਤੇ ਖੁਦ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਯੂਕਰੇਨੀ SSR ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ [[ਖਾਰਕੀਵ|ਖਾਰਕਿਵ]] ਤੋਂ ਕੀਵ ਤਬਦੀਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਤਾਂ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ "ਰਾਜਧਾਨੀ ਦੀ ਚਮਕ ਅਤੇ ਪਾਲਿਸ਼" ਦੇਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਨੂੰ ਚਾਲੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। <ref name="Forgotten Soviet Plans For Kyiv" /> ਇੱਕ ਸ਼ੋਅਕੇਸ ਸਿਟੀ ਸੈਂਟਰ ਕਿਵੇਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਇਸ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਚਰਚਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਖਰੇਸ਼ਚੈਟਿਕ ਦਾ ਮੌਜੂਦਾ ਸ਼ਹਿਰੀ ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਮੈਦਾਨ ਨੇਜ਼ਾਲੇਝਨੋਸਤੀ (ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਚੌਕ) ਸਪੱਸ਼ਟ ਵਿਕਲਪ ਨਹੀਂ ਸਨ।<ref name="Forgotten Soviet Plans For Kyiv" /> ਕੁਝ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ, ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸਾਕਾਰ ਨਾ ਹੋਏ, ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੇਚਰਸਕ, ਲਿਪਕੀ, ਯੂਰਪੀਅਨ ਸਕੁਏਅਰ, ਅਤੇ ਮਾਈਖਾਈਲਿਵਸਕਾ ਸਕੁਏਅਰ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ।<ref name="Forgotten Soviet Plans For Kyiv" /> ਪੈਸੇ ਦੀ ਘਾਟ (1930-1950 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ) ਅਤੇ ਕੀਵ ਦੇ ਪਹਾੜੀ ਲੈਂਡਸਕੇਪ ਦੇ ਕਾਰਨ, ([[ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਲੈਨਿਨ]] ਅਤੇ ਸਟਾਲਿਨ ਦੇ) ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਮਾਰਕ ਬਣਾਉਣ ਦੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref name="Forgotten Soviet Plans For Kyiv" /> 1970 ਅਤੇ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿਚਕਾਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਬਾਦੀ ਵਾਧੇ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸ਼ਹਿਰ ਨੇ ਸਦੀਆਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਆਪਣਾ ਨਿਰੰਤਰ ਵਿਕਾਸ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਕੀਵ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਪੁਰਾਣੇ ਅਪਾਰਟਮੈਂਟਾਂ ਦੇ ਫਿੱਕੇ ਪੀਲੇ, ਨੀਲੇ ਅਤੇ ਸਲੇਟੀ ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਨਵੀਆਂ, ਆਧੁਨਿਕ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਬਿੰਦੀਦਾਰ ਵਿਪਰੀਤਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਹਿਰੀ ਫੈਲਾਅ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਘਟਿਆ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਪਨਗਰਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਘਣਤਾ ਵਧੀ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਪੇਚਰਸਕ ਅਤੇ ਖਰੇਸ਼ਚੈਟਿਕ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਖਾਰਕਿਵਸਕੀ ਇਲਾਕੇ ਜਾਂ ਡਨੀਪਰ ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਓਬੋਲੋਨ ਵਿੱਚ ਨਵੀਆਂ ਬਣੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਇਦਾਦ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੋਣਾ ਵੀ ਵੱਕਾਰੀ ਹੈ। ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਯੂਕਰੇਨੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨੇ ਹੋਰ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਕੰਪਲੈਕਸ, ਆਧੁਨਿਕ [[ਨਾਈਟ ਕਲੱਬ]], ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਅਤੇ ਵੱਕਾਰੀ ਹੋਟਲ ਖੁੱਲ੍ਹੇ। ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ 2005 ਵਿੱਚ ਵੀਜ਼ਾ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਢਿੱਲ ਦੇਣ ਦੇ ਨਾਲ,<ref>[http://www.workpermit.com/news/2005_08_10/europe/ukraine.htm Workpermit.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091230163628/http://www.workpermit.com/news/2005_08_10/europe/ukraine.htm|date=30 December 2009}}.</ref> ਯੂਕਰੇਨ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੈਲਾਨੀ ਆਕਰਸ਼ਣ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਕੀਵ, ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਨਵੇਂ ਮੌਕਿਆਂ ਤੋਂ ਲਾਭ ਉਠਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕੀਵ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਮਾਰਤਾਂ ਨੂੰ ਬਹਾਲ ਅਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਖਰੇਸ਼ਚੈਟਿਕ ਅਤੇ ਮੈਦਾਨ ਨੇਜ਼ਾਲੇਝਨੋਸਤੀ। ਕੀਵ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਖੇਤਰ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਐਂਡਰੀਵਸਕੀ ਡਿਸੈਂਟ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਟ੍ਰੀਟ ਵਿਕਰੇਤਾ ਸਥਾਨ ਬਣ ਗਏ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਵੀ ਰਵਾਇਤੀ ਯੂਕਰੇਨੀ ਕਲਾ, ਧਾਰਮਿਕ ਵਸਤੂਆਂ, ਕਿਤਾਬਾਂ, ਗੇਮ ਸੈੱਟ (ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ [[ਸ਼ਤਰੰਜ]]) ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਵਿਕਰੀ ਲਈ ਗਹਿਣੇ ਲੱਭ ਸਕਦਾ ਹੈ। <ref>[http://www.kiev.info/shopping/andrey_sp.htm ''Kiev.info''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090627025919/http://www.kiev.info/shopping/andrey_sp.htm|date=27 June 2009}}.</ref> ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਕਾਨਫਰੰਸ 2009 ਵਿੱਚ, ਕੀਵ [[ਆਜ਼ਾਦ ਮੁਲਕਾਂ ਦੀ ਕਾਮਨਵੈਲਥ|ਸੁਤੰਤਰ ਰਾਜਾਂ ਦਾ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ]] ਸ਼ਹਿਰ ਸੀ ਜਿਸਨੂੰ TOP30 ਯੂਰਪੀਅਨ ਗ੍ਰੀਨ ਸਿਟੀ ਇੰਡੈਕਸ (30ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref>[https://web.archive.org/web/20121013202330/http://www.wam.ae/servlet/Satellite?c=WamLocEnews&cid=1259110921211&pagename=WAM%2FWAM_E_Layout&parent=Query&parentid=1135099399852 Kyiv found among greenest cities in Europe], [[United Arab Emirates|Emirates News Agency]] (10 December 2009)</ref> ਕੀਵ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਕੰਪਲੈਕਸ [[ਸੰਤ ਸੋਫੀਆ ਗਿਰਜਾਘਰ, ਕੀਵ|ਸੇਂਟ ਸੋਫੀਆ ਗਿਰਜਾਘਰ]] ਅਤੇ ਕੀਵ ਪੇਚਰਸਕ ਲਵਰਾ (ਗੁਫਾਵਾਂ ਦਾ ਮੱਠ) ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ [[ਯੂਨੈਸਕੋ]] ਦੁਆਰਾ [[ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਟਿਕਾਣਾ|ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਸਥਾਨ]] ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਇਤਿਹਾਸਕ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰਲ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਰੀਨਸਕੀ ਪੈਲੇਸ (1745 ਤੋਂ 1752 ਤੱਕ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਫਿਰ 1870 ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ), ਕਈ ਪੂਰਬੀ ਆਰਥੋਡਾਕਸ ਚਰਚ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੇਂਟ ਮਾਈਕਲਜ਼ ਕੈਥੇਡ੍ਰਲ, ਸੇਂਟ ਐਂਡਰਿਊਜ਼, ਸੇਂਟ ਵੋਲੋਡੀਮਿਰਜ਼, ਸੇਂਟ ਸਿਰਿਲਜ਼, ਪੁਨਰ-ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ [[ਗੋਲਡਨ ਗੇਟ, ਕੀਵ|ਗੋਲਡਨ ਗੇਟ]] ਅਤੇ ਹੋਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਕੀਵ ਦੇ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਆਧੁਨਿਕ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਡਨੀਪਰ ਦੇ ਸੱਜੇ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਯੂਕਰੇਨ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਵਿੱਚ ਟਾਈਟੇਨੀਅਮ ਦੀ ਬਣੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਮਦਰ ਯੂਕਰੇਨ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਹੈ। ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਗਲੋਰੀ ਸਕੁਏਅਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਸਿਲੰਡਰ ਵਾਲਾ ਸਲੂਟ ਹੋਟਲ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ [[ਅਮਰ ਗੌਰਵ ਸਮਾਰਕ (ਕੀਵ)|ਦੇ ਅਣਜਾਣ ਸੈਨਿਕ ਦੇ ਯਾਦਗਾਰੀ ਮਕਬਰੇ]] 'ਤੇ ਸਦੀਵੀ ਲਾਟ, ਅਤੇ ਚਿਮੇਰਾਸ ਵਾਲਾ ਘਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਕੀਵ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਮਾਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਖਾਇਲ ਮਿਕੇਸ਼ਿਨ ਦੀ [[ਸੰਤ ਸੋਫੀਆ ਗਿਰਜਾਘਰ, ਕੀਵ|ਸੇਂਟ ਸੋਫੀਆ ਕੈਥੇਡ੍ਰਲ]] ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਪਣੇ ਘੋੜੇ 'ਤੇ ਸਵਾਰ ਬੋਹਦਾਨ ਖਮੇਲਨੀਤਸਕੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ, ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਮਹਾਨ (ਸੇਂਟ ਵਲਾਦੀਮੀਰ), ਰੂਸ ਦਾ ਬਪਤਿਸਮਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਸੇਂਟ ਵੋਲੋਡੀਮੀਰ ਹਿੱਲ ਤੋਂ ਪੋਡਿਲ ਦੇ ਉੱਪਰ ਨਦੀ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੋਇਆ, ਕੀ, ਸ਼ਚੇਕ ਅਤੇ ਖੋਰੀਵ ਅਤੇ ਲਿਬਿਡ, ਡਨੀਪਰ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਮਹਾਨ ਸੰਸਥਾਪਕਾਂ ਦਾ ਸਮਾਰਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਚੌਕ 'ਤੇ, ਦੋ ਸਮਾਰਕ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਦੋ ਰੱਖਿਅਕਾਂ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਕੀਵ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਰੱਖਿਅਕ ਮਾਈਕਲ ਆਰਚੈਂਜਲ, ਪੁਰਾਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਇੱਕ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਦੇ ਪੁਨਰ ਨਿਰਮਾਣ ਦੇ ਉੱਪਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਆਧੁਨਿਕ ਕਾਢ, ਦੇਵੀ-ਰੱਖਿਅਕ ਬੇਰੇਹਿਨੀਆ, ਇੱਕ ਉੱਚੇ ਥੰਮ੍ਹ ਦੇ ਉੱਪਰ।<gallery mode="packed" caption="ਕੀਵ ਵਿੱਚ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਥਾਨ ਅਤੇ ਸਮਾਰਕ"> ਤਸਵੀਰ:Golden_Gate_Kiev_2018_G1.jpg|alt=Golden Gate|ਗੋਲਡਨ ਗੇਟ ਤਸਵੀਰ:Київ,_Собор_Успенський,_Лаврська_вул._9.jpg|alt=Holy Dormition Cathedral|ਪਵਿੱਤਰ ਡੌਰਮਿਸ਼ਨ ਗਿਰਜਾਘਰ ਤਸਵੀਰ:St._Sophia's.jpg|alt=St. Sophia Cathedral|ਸੇਂਟ ਸੋਫੀਆ ਗਿਰਜਾਘਰ ਤਸਵੀਰ:St._Volodymyr's_Cathedral_in_Kiev.jpg|alt=St. Volodymyr's Cathedral|ਸੇਂਟ ਵੋਲੋਡੀਮਿਰ ਦਾ ਗਿਰਜਾਘਰ ਤਸਵੀਰ:80-391-9007_Kyiv_St.Michael's_Golden-Domed_Monastery_RB_18.jpg|alt=St. Michael's Golden-Domed Monastery|ਸੇਂਟ ਮਾਈਕਲ ਦਾ ਸੁਨਹਿਰੀ ਗੁੰਬਦ ਵਾਲਾ ਮੱਠ ਤਸਵੀਰ:Pokrova_Nunnery_Kyiv.JPG|alt=Cathedral of St Nicholas, Pokrovsky Nunnery|ਸੇਂਟ ਨਿਕੋਲਸ ਦਾ ਗਿਰਜਾਘਰ, ਪੋਕਰੋਵਸਕੀ ਨਨਰੀ ਤਸਵੀਰ:St._Nicholas_Roman_Catholic_Cathedral,_Kyiv_8.jpg|alt=St. Nicholas Roman Catholic Cathedral|ਸੇਂਟ ਨਿਕੋਲਸ ਰੋਮਨ ਕੈਥੋਲਿਕ ਗਿਰਜਾਘਰ ਤਸਵੀਰ:Kyiv,_St_Andrew_church_(2).jpg|alt=Saint Andrew's Church|ਸੇਂਟ ਐਂਡਰਿਊਜ਼ ਚਰਚ ਤਸਵੀਰ:Маріїнський_палац_в_Києві.jpg|alt=Mariinskyi Palace|ਮਾਰੀਨਸਕੀ ਪੈਲੇਸ ਤਸਵੀਰ:National_Bank_of_Ukraine_new.jpg|alt=National Bank of Ukraine|ਯੂਕਰੇਨ ਦਾ ਨੈਸ਼ਨਲ ਬੈਂਕ ਤਸਵੀਰ:Будинок_із_химерами_4.jpg|alt="House with Chimaeras"|"ਚਿਮੇਰਾ ਵਾਲਾ ਘਰ" ਤਸਵੀਰ:Brodsky_Synagogue.jpg|alt=Brodsky Choral Synagogue – Moorish Revival architecture|ਬ੍ਰੌਡਸਕੀ ਕੋਰਲ ਸਿਨਾਗੌਗ - ਮੂਰਿਸ਼ ਰੀਵਾਈਵਲ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਤਸਵੀਰ:Архітектора_Городецького_9.JPG|alt=Apartment house in Horodetskoho Street ("Kyivan Paris")|ਹੋਰੋਡੇਟਸਕੋਹੋ ਸਟਰੀਟ ("ਕਾਈਵਾਨ ਪੈਰਿਸ") ਵਿੱਚ ਅਪਾਰਟਮੈਂਟ ਹਾਊਸ ਤਸਵੀਰ:Ярославів_вал_1.JPG|alt=Revenue house in Yaroslaviv Val|ਯਾਰੋਸਲਾਵੀਵ ਵਾਲ ਵਿੱਚ ਮਾਲੀਆ ਘਰ ਤਸਵੀਰ:Kyiv_Fortress_2016.tif|alt=Kyiv Fortress, an example of Imperial Russian military architecture|[[ਕੀਵ ਕਿਲ੍ਹਾ]], ਸ਼ਾਹੀ ਰੂਸੀ ਫੌਜੀ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਦੀ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਣ </gallery> == ਸੱਭਿਆਚਾਰ == [[ਤਸਵੀਰ:National_Opera_of_Ukraine_P1150634.jpg|thumb|[[Kyiv Opera House|ਕੀਵ ਨੈਸ਼ਨਲ ਓਪੇਰਾ ਹਾਊਸ]]]] [[ਤਸਵੀਰ:Театр_кукол_-_panoramio_(3).jpg|thumb|[[Kyiv Academic Puppet Theatre|ਕੀਵ ਅਕਾਦਮਿਕ ਕਠਪੁਤਲੀ ਥੀਏਟਰ]]]] [[ਤਸਵੀਰ:Esc_2005_concert_on_maidan.jpg|thumb|ਕੀਵ ਦੇ 2005 ਯੂਰੋਵਿਜ਼ਨ ਗੀਤ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੌਰਾਨ [[Maidan Nezalezhnosti|ਮੈਦਾਨ ਨੇਜ਼ਾਲੇਜ਼ਨੋਸਤੀ]] ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਜਨਤਕ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।]] ਕੀਵ ਪੂਰਬੀ ਸਲਾਵਿਕ ਸਭਿਅਤਾ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਕੇਂਦਰ ਸੀ ਅਤੇ ਕੀਵਨ ਰਸ ਦੇ ਈਸਾਈਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪੰਘੂੜਾ ਸੀ। ਕੀਵ ਨੇ ਸਦੀਆਂ ਤੱਕ ਆਪਣੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਾਪੇਖਿਕ ਪਤਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵੀ, ਇਹ ਪੂਰਬੀ ਆਰਥੋਡਾਕਸ ਈਸਾਈ ਧਰਮ ਦੇ ਮੁੱਢਲੇ ਮਹੱਤਵ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣਿਆ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਕੀਵ ਪੇਚਰਸਕ ਲਾਵਰਾ (ਗੁਫਾਵਾਂ ਦਾ ਮੱਠ) ਅਤੇ ਸੇਂਟ ਸੋਫੀਆ ਗਿਰਜਾਘਰ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਯੂਨੈਸਕੋ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਸਥਾਨ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਮੁੱਖ ਧਾਰਮਿਕ ਕੇਂਦਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੈਲਾਨੀ ਆਕਰਸ਼ਣ ਵੀ ਹਨ। ਉੱਪਰ ਦੱਸੇ ਗਏ ਸਥਾਨ ਯੂਕਰੇਨ ਦੇ ਸੱਤ ਅਜੂਬਿਆਂ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦਾ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਹਨ।ਸਤੰਬਰ 2023 ਵਿੱਚ, ਯੂਨੈਸਕੋ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਸੇਂਟ ਸੋਫੀਆ ਗਿਰਜਾਘਰ ਅਤੇ ਕੀਵ ਪੇਚਰਸਕ ਲਵਰਾ ਨੂੰ [[ਖ਼ਤਰੇ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਦੀ ਸੂਚੀ|ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਦੀ ਸੂਚੀ]] ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ। ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਯੂਕਰੇਨੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਾਈਟਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ, "ਸੰਪਤੀ ਦੇ ਬਕਾਇਆ ਯੂਨੀਵਰਸਲ ਮੁੱਲ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਪੂਰੀ ਗਰੰਟੀ ਦੇਣ ਲਈ ਹੁਣ ਅਨੁਕੂਲ ਹਾਲਾਤ ਪੂਰੇ ਨਹੀਂ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿ ਯੁੱਧ ਕਾਰਨ ਸੰਭਾਵੀ ਖ਼ਤਰੇ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ"। ਇਹ ਸੂਚੀ 1972 ਦੇ ਯੂਨੈਸਕੋ ਕਨਵੈਨਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਰੂਸ ਅਤੇ ਯੂਕਰੇਨ ਦੋਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਜ਼ਰੂਰੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਜੁਟਾਉਣਾ ਹੈ।<ref>{{Cite web |last=Goukassian |first=Elena |date=15 September 2023 |title=Unesco adds sites in Kyiv and Lviv to list of world heritage in danger |url=https://www.theartnewspaper.com/2023/09/15/unesco-adds-kyiv-lviv-sites-world-heritage-danger |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231019054501/https://www.theartnewspaper.com/2023/09/15/unesco-adds-kyiv-lviv-sites-world-heritage-danger |archive-date=19 October 2023 |access-date=14 October 2023 |website=The Art Newspaper}}</ref><ref>{{Cite web |last=Anwer |first=Baraa |date=September 15, 2023 |title=UNESCO puts 2 locations in war-ravaged Ukraine on its list of historic sites in danger |url=https://apnews.com/article/ukraine-russia-un-heritage-war-54620f9e495fe50349cc568c8347ab87 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231019054501/https://apnews.com/article/ukraine-russia-un-heritage-war-54620f9e495fe50349cc568c8347ab87 |archive-date=19 October 2023 |access-date=14 October 2023 |website=Associated Press News}}</ref><ref>{{Cite web |title=World Heritage in Danger |url=https://whc.unesco.org/en/158/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200705132146/https://whc.unesco.org/en/158/ |archive-date=5 July 2020 |access-date=14 October 2023 |website=UNESCO World Heritage Convention}}</ref> ਕੀਵ ਦੇ ਥੀਏਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਵ ਓਪੇਰਾ ਹਾਊਸ, ਇਵਾਨ ਫ੍ਰੈਂਕੋ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕਾਦਮਿਕ ਡਰਾਮਾ ਥੀਏਟਰ, ਲੇਸਿਆ ਯੂਕਰੇਨਕਾ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕਾਦਮਿਕ ਥੀਏਟਰ, ਕੀਵ ਕਠਪੁਤਲੀ ਥੀਏਟਰ, ਅਕਤੂਬਰ ਪੈਲੇਸ, ਯੂਕਰੇਨ ਦਾ ਨੈਸ਼ਨਲ ਫਿਲਹਾਰਮੋਨਿਕ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। 1946 ਵਿੱਚ ਕੀਵ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਥੀਏਟਰ, ਇੱਕ ਓਪੇਰਾ ਹਾਊਸ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕੰਸਰਟ ਹਾਲ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਟਿਕਟਾਂ "ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਧਿਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸਮੂਹਾਂ" ਨੂੰ ਅਲਾਟ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ।[1] ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਡੋਵਜ਼ੇਂਕੋ ਫਿਲਮ ਸਟੂਡੀਓ ਅਤੇ ਕੀਵ ਸਰਕਸ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਜਾਇਬ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ ਯੂਕਰੇਨ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਜਾਇਬ ਘਰ, ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਯੂਕਰੇਨ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਜਾਇਬ ਘਰ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਲਾ ਅਜਾਇਬ ਘਰ, ਪੱਛਮੀ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਕਲਾ ਦਾ ਅਜਾਇਬ ਘਰ, ਪਿੰਚੁਕ ਆਰਟ ਸੈਂਟਰ, ਕੀਵ ਪਿਕਚਰ ਗੈਲਰੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਜਾਇਬ ਘਰ, ਅਤੇ ਇਵਾਨ ਹੋਂਚਰ ਅਜਾਇਬ ਘਰ । 2005 ਵਿੱਚ, ਕੀਵ ਨੇ 50ਵੇਂ ਸਾਲਾਨਾ ਯੂਰੋਵਿਜ਼ਨ ਗੀਤ ਮੁਕਾਬਲੇ ਅਤੇ 2017 ਵਿੱਚ 62ਵੇਂ ਸਾਲਾਨਾ ਯੂਰੋਵਿਜ਼ਨ ਗੀਤ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ। ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਈ ਗਾਣੇ ਅਤੇ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ ਸਨ। ਕੁਝ ਗਾਣੇ ਰੂਸੀ, ਯੂਕਰੇਨੀ ਅਤੇ ਯਹੂਦੀ ਲੋਕਧਾਰਾਵਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਏ। ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗਾਣੇ ਹਨ " ਮੇਰੇ ਕੀਵ ਦੇ, ਤੈਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪਿਆਰ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ? " ਅਤੇ "ਕਾਈਵ ਵਾਲਟਜ਼"। ਮਸ਼ਹੂਰ ਯੂਕਰੇਨੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਓਲੇਕਸੈਂਡਰ ਬਿਲਾਸ ਨੇ "ਲੀਜੈਂਡ ਆਫ਼ ਕੀਵ" ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਓਪੇਰੇਟਾ ਲਿਖਿਆ। === ਆਕਰਸ਼ਣ === ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੀਵ (Kyiv) ਦੇ ਇੱਕ ਸਿਰੇ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਸਿਰੇ ਤੱਕ ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀ ਛਾਂ ਹੇਠੋਂ ਲੰਘਦਿਆਂ ਹੀ ਜਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਖਾਸ 'ਹੌਰਸ-ਚੈਸਟਨਟ' (horse-chestnut) ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਹਨ। ਕੀਵ ਨੂੰ ਦੋ ਬੋਟੈਨੀਕਲ ਗਾਰਡਨ ਅਤੇ ਕਈ ਵੱਡੇ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਪਾਰਕਾਂ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਹਰੇ ਭਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਯੂਕਰੇਨ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਇੱਥੇ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਡਨੀਪਰ ਨਦੀ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਹਰੀਆਂ-ਭਰੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਫੌਜੀ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਉਪਕਰਣਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਅਤੇ ਬਾਹਰੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਟਾਪੂਆਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਵੇਨੇਤਸੀਸਕੀ (ਜਾਂ ਹਾਈਡ੍ਰੋਪਾਰਕ) ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਸਤ ਹੈ। ਇਹ ਮੈਟਰੋ ਜਾਂ ਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਪਹੁੰਚਯੋਗ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਨੋਰੰਜਨ ਪਾਰਕ, ਤੈਰਾਕੀ ਬੀਚ, ਕਿਸ਼ਤੀਆਂ ਦੇ ਕਿਰਾਏ ਅਤੇ ਨਾਈਟ ਕਲੱਬ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਹੋਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਟਾਪੂਆਂ ਵਿੱਚ ਟਰੂਖਾਨਿਵ, ਮੁਰੋਮੇਟਸ ਅਤੇ ਡੋਲੋਬੇਟਸਕੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਡਾਰਨਿਤਸੀਆ ਸਬਵੇਅ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਵਿਕਟਰੀ ਪਾਰਕ ( ''ਪਾਰਕ ਪੇਰੇਮੋਹੀ'' ) ਸਟਰੌਲਰਾਂ, ਜੌਗਰਾਂ ਅਤੇ ਸਾਈਕਲ ਸਵਾਰਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਕੀਵ ਵਿੱਚ ਕਿਸ਼ਤੀ ਚਲਾਉਣਾ, ਮੱਛੀਆਂ ਫੜਨਾ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮਨੋਰੰਜਨ ਹਨ। ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਅਤੇ ਨਦੀਆਂ ਜੰਮ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਬਰਫ਼ 'ਤੇ ਮਛੇਰੇ ਅਕਸਰ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬੱਚੇ ਆਪਣੇ ਆਈਸ ਸਕੇਟ ਨਾਲ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਭੀੜ ਤੈਰਾਕੀ ਜਾਂ ਧੁੱਪ ਸੇਕਣ ਲਈ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਵੱਲ ਖਿੱਚੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਦਿਨ ਵੇਲੇ ਦਾ ਉੱਚ ਤਾਪਮਾਨ ਕਈ ਵਾਰ {{Convert|30|to|34|C|F}} ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। [[ਤਸਵੀਰ:Національний_музей_Пирогів_DSC_8044.jpg|thumb|ਪਾਈਰੋਹੀਵ ਓਪਨ-ਏਅਰ ਅਜਾਇਬ ਘਰ]] ਕੀਵ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ( ਮੈਦਾਨ ਨੇਜ਼ਾਲੇਜ਼ਨੋਸਤੀ ਅਤੇ ਖਰੇਸ਼ਚੈਟਿਕ ਸਟ੍ਰੀਟ) ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਰਾਤ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਬਾਹਰੀ ਪਾਰਟੀ ਸਥਾਨ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕ ਨੇੜਲੇ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟਾਂ, ਕਲੱਬਾਂ ਅਤੇ ਬਾਹਰੀ ਕੈਫ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਚੰਗਾ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਵੀਕਐਂਡ ਅਤੇ ਛੁੱਟੀਆਂ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਕੇਂਦਰੀ ਸੜਕਾਂ ਆਟੋ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਲਈ ਬੰਦ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਐਂਡਰੀਵਸਕੀ ਡੀਸੈਂਟ ਕੀਵ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਗਲੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੈਲਾਨੀ ਆਕਰਸ਼ਣ ਹੈ। ਇਹ ਪਹਾੜੀ ਰਿਚਰਡ ਦ ਲਾਇਨਹਾਰਟ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਸਥਾਨ ਹੈ; ਬਾਰੋਕ-ਸ਼ੈਲੀ ਦਾ ਸੇਂਟ ਐਂਡਰਿਊਜ਼ ਚਰਚ ; ਕੀਵ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਲੇਖਕ [[ਮਿਖਾਇਲ ਬੁਲਗਾਕੋਵ]] ਦਾ ਘਰ ; ਕੀਵ ਅਤੇ ਨੋਵਗੋਰੋਡ ਦੇ ਗ੍ਰੈਂਡ ਪ੍ਰਿੰਸ ਯਾਰੋਸਲਾਵ ਦ ਵਾਈਜ਼ ਦਾ ਸਮਾਰਕ; ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਸਮਾਰਕ।<ref name="Sights of Kiev">{{Cite web |title=Andreyevskiy Spusk |url=http://www.hotels-kiev.com/andreevsky_spusk.htm |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20060901214115/http://www.hotels-kiev.com/andreevsky_spusk.htm |archive-date=1 September 2006 |access-date=20 June 2006 |website=Hotels-Kiev.com |publisher=Optima Tours}}</ref><ref>{{Cite web |title=Andreevsky spusk |url=http://guide.kyiv.ru/ru/city/streets/2005/10/20/107.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070312052631/http://guide.kyiv.ru/ru/city/streets/2005/10/20/107.html |archive-date=12 March 2007 |access-date=20 June 2006 |website=Kyiv Guide |language=ru}}</ref> ਕੀਵ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਿਸਾਨ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀ ਉਪਜ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਕਿਸਮ ਉਪਲਬਧ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਬੇਸਾਰਾਬਸਕੀ ਮਾਰਕੀਟ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਹਰੇਕ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਖੇਤਰ ਦਾ ਆਪਣਾ ਬਾਜ਼ਾਰ, ਜਾਂ ''ਰਾਇਨੋਕ'' ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹਰ ਕਲਪਨਾਯੋਗ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਮੇਜ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੇਜ਼ ਮਿਲਣਗੇ: ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਤਾਜ਼ਾ ਅਤੇ ਸਮੋਕ ਕੀਤਾ ਮੀਟ, ਮੱਛੀ, ਪਨੀਰ, ਸ਼ਹਿਦ, ਡੇਅਰੀ ਉਤਪਾਦ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਬਣੇ ''ਸਮੇਟਾਨਾ'' (ਖਟਾਈ ਕਰੀਮ), ਕੈਵੀਅਰ, ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਫੁੱਲ, ਘਰੇਲੂ ਸਮਾਨ, ਔਜ਼ਾਰ ਅਤੇ ਹਾਰਡਵੇਅਰ, ਅਤੇ ਕੱਪੜੇ। ਹਰੇਕ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦਾ ਆਪਣਾ ਵਿਲੱਖਣ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕੁਝ ਬਾਜ਼ਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਖਾਸ ਸਮਾਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਆਟੋਮੋਬਾਈਲ, ਕਾਰ ਦੇ ਪੁਰਜ਼ੇ, ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰ, ਕੱਪੜੇ, ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਬਾਹਰੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਾਈਰੋਹੀਵ ਪਿੰਡ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਇੱਕ ਬਾਹਰੀ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਯੂਕਰੇਨ ਦੇ ਲੋਕ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਖੇਤਰਫਲ {{Convert|1.5|km2|sqmi|0}} । ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਈ "ਛੋਟੇ-ਪਿੰਡ" ਹਨ ਜੋ ਖੇਤਰ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਯੂਕਰੇਨ ਦੇ ਰਵਾਇਤੀ ਪੇਂਡੂ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਕੀਵ ਵਿੱਚ ਕਈ ਮਨੋਰੰਜਨ ਆਕਰਸ਼ਣ ਵੀ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਗਲੀਆਂ, ਗੋ-ਕਾਰਟ ਟਰੈਕ, ਪੇਂਟਬਾਲ ਸਥਾਨ, ਬਿਲੀਅਰਡ ਹਾਲ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਰੇਂਜ ਵੀ। 100 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣਾ ਕੀਵ ਚਿੜੀਆਘਰ 40 ਹੈਕਟੇਅਰ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਸੀਬੀਸੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ "ਚਿੜੀਆਘਰ ਵਿੱਚ 328 ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦੇ 2,600 ਜਾਨਵਰ ਹਨ"।<ref name="CBCAP">{{Cite news|url=https://www.cbc.ca/news/world/kiev-zoo-a-concentration-camp-for-animals-1.1106751|title=Kiev zoo a 'concentration camp for animals'|date=23 March 2011|work=CBC news|access-date=27 April 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20130909000412/http://www.cbc.ca/news/world/story/2011/03/23/kiev-zoo-deaths.html|archive-date=9 September 2013|agency=Associated Press}}</ref> === ਖੇਡਾਂ === ਸਾਲਾਨਾ 5.5-kilometre (3.4-mile) "ਰਨ ਅੰਡਰ ਦ ਚੈਸਟਨਟਸ" ਕੀਵ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਜਨਤਕ ਖੇਡ ਸਮਾਗਮ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ ਸੈਂਕੜੇ ਲੋਕ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਕੀਵ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਅਤੇ ਸ਼ੁਕੀਨ ਫੁਟਬਾਲ ਕਲੱਬ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਐਫਸੀ ਡਾਇਨਾਮੋ ਕੀਵ, ਐਫਸੀ ਓਬੋਲੋਨ ਕੀਵ, ਐਫਸੀ ਸੀਐਸਕੇਏ ਕੀਵ, ਐਫਸੀ ਆਰਸੇਨਲ ਕੀਵ, ਐਫਸੀ ਲਿਵੀ ਬੇਰੇਹ ਕੀਵ, ਐਫਸੀ ਲੋਕੋਮੋਤੀਵ ਕੀਵ, ਐਫਸੀ ਐਟਲੇਟ ਕੀਵ ਅਤੇ ਐਫਸੀ ਰੇਬੇਲ ਕੀਵ ਅਤੇ ਕਾਇਵ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਡਾਇਨਾਮੋ ਕੀਵ ਅਤੇ ਐਫਸੀ ਰੇਬਲ ਕੀਵ, ਓਬੋਲੋਨ ਕੀਵ ਖੇਡਦੇ ਹਨ। ਯੂਕਰੇਨੀ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਇਹਨਾਂ ਕਲੱਬਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਡਾਇਨਾਮੋ ਕੀਵ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੌਰਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਫਲਤਾ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, 1991 ਵਿੱਚ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਢਹਿਣ ਤੱਕ, ਕਲੱਬ ਨੇ 13 USSR ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ, 9 USSR ਕੱਪ, ਅਤੇ 3 USSR ਸੁਪਰ ਕੱਪ ਜਿੱਤੇ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਡਾਇਨਾਮੋ ਸੋਵੀਅਤ ਟੌਪ ਲੀਗ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸਫਲ ਕਲੱਬ ਬਣ ਗਿਆ। ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਗੈਰ-ਫੁੱਟਬਾਲ ਖੇਡ ਕਲੱਬਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ: ਸੋਕਿਲ ਕੀਵ ਆਈਸ ਹਾਕੀ ਕਲੱਬ ਅਤੇ ਬੀਸੀ ਬੁਡੀਵੇਲਨੀਕ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਕਲੱਬ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਟੀਮਾਂ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਖੇਡਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚ ਯੂਕਰੇਨੀ ਲੀਗਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦੀਆਂ ਹਨ। ਬੁਡੀਵੇਲਨੀਕ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1945 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਸੋਕਿਲ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1963 ਵਿੱਚ, ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਹੋਂਦ ਦੌਰਾਨ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਟੀਮਾਂ ਆਪਣੇ ਘਰੇਲੂ ਮੈਚ ਕੀਵ ਪੈਲੇਸ ਆਫ਼ ਸਪੋਰਟਸ ਵਿਖੇ ਖੇਡਦੀਆਂ ਹਨ। ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਵਿੱਚ ਹੋਏ 1980 ਦੇ ਸਮਰ ਓਲੰਪਿਕ ਦੌਰਾਨ, ਕੀਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਓਲੰਪਿਕ ਸਟੇਡੀਅਮ ਵਿੱਚ ਫੁੱਟਬਾਲ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਮੈਚ ਅਤੇ ਕੁਆਰਟਰ ਫਾਈਨਲ ਕਰਵਾਏ, ਜਿਸਨੂੰ ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। 1 ਦਸੰਬਰ 2008 ਤੋਂ, ਸਟੇਡੀਅਮ ਦਾ ਯੂਰੋ 2012 ਫੁੱਟਬਾਲ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਲਈ UEFA ਦੁਆਰਾ ਰੱਖੇ ਗਏ ਮਿਆਰਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਪੂਰੇ ਪੈਮਾਨੇ 'ਤੇ ਪੁਨਰ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ; ਉਦਘਾਟਨ ਸਮਾਰੋਹ 8 ਅਕਤੂਬਰ 2011 ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਿਕਟਰ ਯਾਨੁਕੋਵਿਚ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, [2] ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸ਼ਕੀਰਾ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਯੂਰੋ 2012 ਦੌਰਾਨ ਸਟੇਡੀਅਮ ਦੇ ਦੁਬਾਰਾ ਖੁੱਲ੍ਹਣ ਦੇ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਸੀ। ਕੀਵ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਖੇਡ ਸਟੇਡੀਅਮ/ਖੇਡ ਕੰਪਲੈਕਸਾਂ ਵਿੱਚ ਵੈਲੇਰੀ ਲੋਬਾਨੋਵਸਕੀ ਡਾਇਨਾਮੋ ਸਟੇਡੀਅਮ, ਖੇਡਾਂ ਦਾ ਮਹਿਲ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਯੂਕਰੇਨੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਮਾਂ ਆਪਣੇ ਘਰੇਲੂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚ ਕੀਵ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਯੂਕਰੇਨ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਟੀਮ 2011 ਤੋਂ ਦੁਬਾਰਾ ਬਣੇ ਓਲੰਪਿਕ ਸਟੇਡੀਅਮ ਵਿੱਚ ਮੈਚ ਖੇਡੇਗੀ। === ਸੈਰ ਸਪਾਟਾ === UEFA ਯੂਰੋ 2012 ਫੁੱਟਬਾਲ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਦੇ ਰੰਗ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਕੀਵ ਟਰਾਮ 2005 ਵਿੱਚ ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਲਈ ਵੀਜ਼ਾ-ਮੁਕਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਯੂਕਰੇਨ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। [3] 2008-2009 ਦੇ ਯੂਕਰੇਨੀ ਵਿੱਤੀ ਸੰਕਟ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਵਿੱਚ ਕੀਵ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਦੌਰਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਔਸਤ ਸਾਲਾਨਾ ਵਾਧਾ 23% ਸੀ। [4] 2009 ਵਿੱਚ, ਕੁੱਲ 1.6 ਕੀਵ ਦੇ ਹੋਟਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀਅਨ ਸੈਲਾਨੀ ਠਹਿਰੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲਗਭਗ 259,000 ( ਅੰ. 16%) ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸਨ। UEFA ਯੂਰੋ 2012 ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਯੂਰਪੀਅਨ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਥਾਨ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਲਗਭਗ 2.5 ਮਿਲੀਅਨ ਘਰੇਲੂ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ 1.8 ਮਿਲੀਅਨ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਦੀ ਰਿਕਾਰਡ ਗਿਣਤੀ ਰਜਿਸਟਰ ਹੋਈ ਸੀ। 2018 ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ 850,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਨੇ ਕੀਵ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ, ਜਦੋਂ ਕਿ 2013 ਵਿੱਚ ਇਸੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ 660,000 ਸੈਲਾਨੀ ਆਏ ਸਨ। 2018 ਤੱਕ, ਮਈ ਤੋਂ ਸਤੰਬਰ ਤੱਕ ਹੋਟਲ ਦੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਦੀ ਦਰ ਔਸਤਨ 45-50% ਹੈ। ਹੋਸਟਲ ਅਤੇ ਤਿੰਨ-ਸਿਤਾਰਾ ਹੋਟਲ ਲਗਭਗ 90% ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਚਾਰ-ਸਿਤਾਰਾ ਹੋਟਲ 65-70%। ਛੇ ਪੰਜ-ਸਿਤਾਰਾ ਹੋਟਲਾਂ ਵਿੱਚ ਔਸਤਨ 50-55% ਰਿਹਾਇਸ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਆਮ ਸੈਲਾਨੀ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਈ ਤੋਂ ਅਕਤੂਬਰ ਤੱਕ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਸੈਲਾਨੀ ਸਤੰਬਰ ਤੋਂ ਮਈ ਤੱਕ।[5] ==== ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ==== ਘੋੜੇ ਦੇ ਚੈਸਟਨਟ ਦਾ ਰੁੱਖ ਕੀਵ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।[6] ਇਹ 1969 ਤੋਂ 1995 ਤੱਕ ਵਰਤੇ ਗਏ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਕੋਟ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੌਜੂਦ ਸੀ।[6] == ਆਰਥਿਕਤਾ == ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ, ਕੀਵ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਕੇਂਦਰ ਹੈ। ਇਹ ਆਬਾਦੀ ਅਤੇ ਖੇਤਰਫਲ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਯੂਕਰੇਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਵਪਾਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚ ਪੱਧਰ ਹੈ। 1 ਜਨਵਰੀ 2010 ਨੂੰ, ਕੀਵ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 238,000 ਵਪਾਰਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਰਜਿਸਟਰਡ ਸਨ। [7] ਅਧਿਕਾਰਤ ਅੰਕੜੇ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ 2004 ਅਤੇ 2008 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕੀਵ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਬਾਕੀ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਈ, ਸਾਲਾਨਾ ਔਸਤਨ 11.5% ਦੀ ਦਰ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੀ ਸੀ। [8] [9] ਵੱਡੀ ਮੰਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 2009 ਵਿੱਚ ਕੀਵ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ ਲੱਗਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਖੇਤਰੀ ਉਤਪਾਦ ਅਸਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ 13.5% ਘਟ ਗਿਆ। [8] ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਰਿਕਾਰਡ ਉੱਚਾ ਪੱਧਰ ਹੈ, ਪਰ ਗਤੀਵਿਧੀ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਇਸ ਤੋਂ 1.6 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਘੱਟ ਸੀ। [9] ਕੀਵ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ, ਬਾਕੀ ਯੂਕਰੇਨ ਵਾਂਗ, 2010 ਅਤੇ 2011 ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਠੀਕ ਹੋਈ। ਕੀਵ ਇੱਕ ਮੱਧ-ਆਮਦਨ ਵਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ, ਜਿਸਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਕਈ ਮੱਧ-ਆਕਾਰ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਹਨ (ਭਾਵ, ਪੱਛਮੀ ਯੂਰਪ ਨਾਲੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਘੱਟ)। ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਵਿਭਿੰਨ ਆਰਥਿਕ ਅਧਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਉਦਯੋਗ ਜਾਂ ਕੰਪਨੀ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਸਦੀ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਦਰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਘੱਟ ਰਹੀ ਹੈ - 2005-2008 ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਸਿਰਫ 3.75%। [10] ਦਰਅਸਲ, ਭਾਵੇਂ 2009 ਵਿੱਚ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਦੀ ਦਰ 7.1% ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਸੀ, ਪਰ ਇਹ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਔਸਤ 9.6% ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਹੇਠਾਂ ਰਹੀ। ਲੇਸਿਆ ਉਕਰਿੰਕਾ ਬੁਲੇਵਾਰਡ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਤਰ ਦੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਜਨਵਰੀ 2022 ਤੱਕ, ਕੀਵ ਵਿੱਚ ਔਸਤ ਮਾਸਿਕ ਤਨਖਾਹ 21,347 UAH (€540) ਕੁੱਲ ਅਤੇ 17,184 UAH (€430) ਸ਼ੁੱਧ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ। ਕੀਵ ਯੂਕਰੇਨ ਦੇ ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਵਣਜ ਦਾ ਨਿਰਵਿਵਾਦ ਕੇਂਦਰ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਨਫਟੋਗਾਜ਼ ਯੂਕਰੇਨੀ, ਐਨਰਗੋਰੀਨੋਕ ਅਤੇ ਕੀਵਸਟਾਰ, ਦਾ ਘਰ ਹੈ। 2010 ਵਿੱਚ, ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਚੂਨ ਵਿਕਰੀ ਵਿੱਚ 18% ਅਤੇ ਸਾਰੀ ਉਸਾਰੀ ਗਤੀਵਿਧੀ ਵਿੱਚ 24% ਯੋਗਦਾਨ ਸੀ।ਕੀਵ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਵਿੱਚ ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ। ਅਪਾਰਟਮੈਂਟਾਂ ਦੀਆਂ ਔਸਤ ਕੀਮਤਾਂ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਨ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਨ। [19] ਕੀਵ ਵਪਾਰਕ ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉੱਚਾ ਸਥਾਨ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਯੂਕਰੇਨ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀਆਂ ਦਫਤਰੀ ਇਮਾਰਤਾਂ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਗੁਲੀਵਰ ਅਤੇ ਪਾਰਸ ) ਅਤੇ ਯੂਕਰੇਨ ਦੇ ਕੁਝ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਮਾਲ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਡ੍ਰੀਮ ਟਾਊਨ ਅਤੇ ਓਸ਼ੀਅਨ ਪਲਾਜ਼ਾ ) ਹਨ। ਮਈ 2011 ਵਿੱਚ, ਕੀਵ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਇੱਕ 15-ਸਾਲਾ ਵਿਕਾਸ ਰਣਨੀਤੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ EUR82 ਤੱਕ ਦਾ ਵਾਧਾ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਆਵਾਜਾਈ ਅਤੇ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਹੋਰ ਆਕਰਸ਼ਕ ਬਣਾਉਣ ਲਈ 2025 ਤੱਕ ਅਰਬਾਂ ਦਾ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼। {| class="wikitable" ! !2004 !2005 !2006 !2007 !2008 !2009 !2010 !2011 !2012 !2013 !2014 !2015 !2016 !2017 !2018 !2019 !2020 !2021 |- |[[ਕੁੱਲ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦਨ|ਨਾਮਾਤਰ]] [[Gross Regional Product|ਜੀਆਰਪੀ]] (ਯੂਏਐੱਚ ਬੀਐਨਯੂ <ref name="GDPKSO">{{Cite web |title=Gross Regional Product |url=http://kyiv.ukrstat.gov.ua/p.php3?c=425 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201201074952/http://kyiv.ukrstat.gov.ua/p.php3?c=425 |archive-date=1 December 2020 |access-date=19 November 2010 |publisher=Kyiv Statistics Office |language=uk}}</ref><ref name="VRP">{{Cite web |date=2023-03-30 |title=Валовий регіональний продукт |url=https://ukrstat.gov.ua/operativ/operativ2021/vvp/kvartal_new/vrp/arh_vrp_u.html |access-date=2026-05-12}}</ref> |61.4 |77.1 |95.3 |135.9 |169.6 |169.5 |196.6 |223.8 |275.7 |312.6 |357.4 |451.7 |559.1 |699.4 |833.3 |949.6 |1014.7 |1276.4 |- |ਨਾਮਾਤਰ ਜੀਆਰਪੀ (ਯੂਐਸਡੀ bn * * <ref name="GDPKSO" /><ref name="VRP" /><ref name="SBNBU">{{Cite web |title=Statistical Bulletin (May 2012) |url=http://www.bank.gov.ua/files/stat.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120708204014/http://www.bank.gov.ua/files/stat.pdf |archive-date=8 July 2012 |access-date=3 July 2012 |publisher=National Bank of Ukraine |language=uk}}</ref><ref name="slo">{{Cite web |date=2021-03-21 |title=30 років Незалежності: як змінювався курс долара |url=https://www.slovoidilo.ua/2021/08/23/infografika/finansy/30-rokiv-nezalezhnosti-yak-zminyuvavsya-kurs-dolara |access-date=2026-05-12}}</ref> |11.5 |15.0 |18.9 |26.9 |32.2 |21.8 |24.8 |28.0 |34.5 |39.1 |30.1 |20.7 |21.9 |26.3 |30.6 |36.7 |37.6 |46.1 |- |ਨਾਮਾਤਰ ਜੀਆਰਪੀ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ (ਯੂਐਸਡੀ * * * * <ref name="GDPKSO" /><ref name="SBNBU" /> |4,348 |5,616 |6,972 |9,860 |11,693 |7,841 |8,875 |10,007 |12,192 |13,687 |10,443 |7,139 |7,504 |8,973 |10,411 |12,414 |12,695 |15,582 |- |ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਉਜਰਤ (USD * * <ref name="SBNBU" /><ref name="AWKSO">{{Cite web |title=Average Monthly Wage Dynamics |url=http://kyiv.ukrstat.gov.ua/p.php3?c=505 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201201082108/http://kyiv.ukrstat.gov.ua/p.php3?c=505 |archive-date=1 December 2020 |access-date=1 October 2020 |publisher=Kyiv Statistics Office |language=uk}}</ref><ref>{{Cite web |title=Середньомісячна номінальна заробітна плата за видами економічної діяльності у 2013 році |url=http://www.kyiv.ukrstat.gov.ua/p.php3?c=2803&lang=1 |access-date=2026-05-12}}</ref> |182 |259 |342 |455 |584 |406 |432 |504 |577 |627 |452 |308 |338 |419 |498 |610 |634 |742 |- |ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਦਰ (% * * * <ref name="LMKSO">{{Cite web |title=Labour Market Indicators |url=http://kyiv.ukrstat.gov.ua/p.php3?c=512 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201014011658/http://kyiv.ukrstat.gov.ua/p.php3?c=512 |archive-date=14 October 2020 |access-date=1 October 2020 |publisher=Kyiv Statistics Office |language=uk}}</ref> |n/a |4.6 |3.8 |3.3 |3.3 |7.1 |6.4 |6.1 |6.0 |5.7 |7.2 |7.5 |7.1 |7.4 |6.6 |6.2 |n/a |n/a |- |ਪ੍ਰਚੂਨ ਵਿਕਰੀ (ਯੂਏਐੱਚ ਬੀਐਨਯੂ <ref name="RSKSO">{{Cite web |title=Retail Sales |url=http://kyiv.ukrstat.gov.ua/p.php3?c=1081 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201201081022/http://kyiv.ukrstat.gov.ua/p.php3?c=1081 |archive-date=1 December 2020 |access-date=11 October 2020 |publisher=Kyiv Statistics Office |language=uk}}</ref> |n/a |n/a |n/a |34.87 |46.50 |42.79 |50.09 |62.80 |73.00 |77.14 |n/a |n/a |n/a |n/a |n/a |n/a |n/a |n/a |- |ਪ੍ਰਚੂਨ ਵਿਕਰੀ (ਯੂਐਸਡੀ ਬੀਐਨਯੂ <ref name="RSKSO" /><ref name="SBNBU" /> |n/a |n/a |n/a |6.90 |8.83 |5.49 |6.31 |7.88 |9.14 |9.65 |n/a |n/a |n/a |n/a |n/a |n/a |n/a |n/a |- |ਸਿੱਧਾ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ (ਯੂ. ਐਸ. ਡੀ.) <ref name="FDIKSO">{{Cite web |title=Foreign Direct Investment |url=http://kyiv.ukrstat.gov.ua/p.php3?c=477 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201201083649/http://kyiv.ukrstat.gov.ua/p.php3?c=477 |archive-date=1 December 2020 |access-date=11 October 2020 |publisher=Kyiv Statistics Office |language=uk}}</ref> |2.1 |3.0 |4.8 |7.0 |11.7 |16.8 |19.2 |21.8 |24.9 |27.3 |n/a |n/a |n/a |n/a |n/a |n/a |n/a |n/a |} === ਉਦਯੋਗ === ਕੀਵ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਉਦਯੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਉਪਯੋਗਤਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ - ਭਾਵ, ਬਿਜਲੀ, ਗੈਸ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ (ਕੁੱਲ ਉਦਯੋਗਿਕ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ 26%), ਭੋਜਨ, ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਅਤੇ ਤੰਬਾਕੂ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ (22%), ਰਸਾਇਣਕ (17%), ਮਕੈਨੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ (13%) ਅਤੇ ਕਾਗਜ਼ ਅਤੇ ਕਾਗਜ਼ੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੇ ਮੀਡੀਆ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਛਪਾਈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਜਨਨ (11%) ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।<ref name="IPKSO">{{Cite web |title=Industrial Production by Economic Activity |url=http://kyiv.ukrstat.gov.ua/p.php3?c=1002 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201014033130/http://kyiv.ukrstat.gov.ua/p.php3?c=1002 |archive-date=14 October 2020 |access-date=11 October 2020 |publisher=Kyiv Statistics Office |language=uk}}</ref> ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਆਇਲ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟੇਸ਼ਨ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫਤਰ ਇੱਥੇ ਹੈ। ==== ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਉੱਦਮ ==== * ਐਂਟੋਨੋਵ ਸੀਰੀਅਲ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਪਲਾਂਟ (ਸਾਬਕਾ ਏਵੀਐਂਟ), ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਨਿਰਮਾਣ * ਐਰੋਸ, ਛੋਟੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ * ਡਾਰਨੀਟਸਿਆ ਫਾਰਮਾਸਿਊਟੀਕਲ ਕੰਪਨੀ * ਫਾਰਮਾਕ ਫਾਰਮਾਸਿਊਟੀਕਲ ਕੰਪਨੀ * ਵਿਆਕਰਣ ਸਾਫਟਵੇਅਰ * ਕੁਜ਼ਨੀਆ ਨਾ ਰਾਇਬਾਲਸਕੋਮੂ, ਨੇਵਲ ਉਤਪਾਦਨ * ਕੀਵ ਏਅਰਕ੍ਰਾਫਟ ਰਿਪੇਅਰ ਪਲਾਂਟ 410, ਜ਼ੁਲੀਆਨੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ' ਤੇ ਮੁਰੰਮਤ ਫੈਕਟਰੀ * ਕੀਵ ਆਰਸਨਲ (ਸਾਬਕਾ ਹਥਿਆਰ ਨਿਰਮਾਤਾ), ਆਪਟਿਕ-ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਯੰਤਰਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ ਹੈ। * ਕੀਵ ਰੋਸ਼ਨ ਫੈਕਟਰੀ, ਮਿਠਾਈਆਂ * ਕੀਵਮਿਸਕਬਡ, ਨਿਰਮਾਣ ਕੰਪਨੀ * ਓਬੋਲੋਨ ਬਰੂਅਰੀ * ਫਿਲਿਪ ਮੌਰਿਸ ਯੂਕਰੇਨ, ਤੰਬਾਕੂ ਉਤਪਾਦਕ * ਸਲਾਵੁਟਿਚ ਬਰੂਅਰੀ == ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ == === ਵਿਗਿਆਨਕ ਖੋਜ === [[ਤਸਵੀਰ:Владимирская_54_Киев_2010_01.JPG|right|thumb|ਕੀਵ ਵਿੱਚ ਯੂਕਰੇਨੀ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਦਾ ਦਫ਼ਤਰ]] ਵਿਗਿਆਨਕ ਖੋਜ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਕਈ ਸੰਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਯੂਕਰੇਨੀ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਕਈ ਖੋਜ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੀਵ ਯੂਕਰੇਨ ਦੇ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦਾ ਘਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੈਡੀਕਲ ਅਤੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਵਿਗਿਆਨ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 2016 ਵਿੱਚ, UNIT ਫੈਕਟਰੀ (ਯੂਕਰੇਨੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਆਈਟੀ ਫੈਕਟਰੀ) ਖੁੱਲ੍ਹੀ। ਇਹ ਆਈਟੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਇੱਕ ਬਿਲਕੁਲ ਨਵਾਂ ਫਾਰਮੈਟ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਦੇ ਅਧੀਨ, ਸਾਰੇ ਸਿਖਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਸਿੱਖਿਆ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁਫਤ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਅੰਦਰ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਕੇਂਦਰ (TCDC), BIONIC ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਓਪਨ ਇੰਟਰ-ਕਾਰਪੋਰੇਟ IT-ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਦੋ ਹਾਈ-ਟੈਕ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾਵਾਂ - VR ਲੈਬ (Crytek) ਅਤੇ ਸਮਾਰਟ ਸਿਟੀ ਲੈਬ ਹਨ।<ref>{{Cite web |date=16 November 2016 |title=UNIT Factory, a key element of the future innovation park, opened in Kyiv |url=https://kfund.ua/en/unit-factory-a-key-element-of-the-future-innovation-park-opened-in-kyiv/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190803065209/http://kfund.ua/en/unit-factory-a-key-element-of-the-future-innovation-park-opened-in-kyiv/ |archive-date=3 August 2019 |access-date=18 November 2019 |website=kfund.ua}}</ref> === ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸਿੱਖਿਆ === ਕੀਵ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਨ [[ਤਾਰਾਸ ਸ਼ੇਵਚੈਨਕੋ ਨੈਸ਼ਨਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਕੀਵ|ਕੀਵ ਨੈਸ਼ਨਲ ਤਾਰਾਸ ਸ਼ੇਵਚੇਂਕੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ]],<ref>See also: [http://www.univ.kiev.ua/ Kyiv University official website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170910185903/http://www.univ.kiev.ua/|date=10 September 2017}}.</ref> ਨੈਸ਼ਨਲ ਟੈਕਨੀਕਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ "ਕੀਵ ਪੌਲੀਟੈਕਨਿਕ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ", <ref>See also: [https://kpi.ua/ KPI official website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190513004654/https://kpi.ua/|date=13 May 2019}}</ref> ਕੀਵ-ਮੋਹਿਲਾ ਅਕੈਡਮੀ <ref>{{Cite web |title=National University of Kyiv-Mohyla Academy |url=https://www.ukma.edu.ua/eng/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210201163008/https://www.ukma.edu.ua/eng/ |archive-date=1 February 2021 |access-date=25 February 2022}}</ref> ਅਤੇ ਕੀਵ ਨੈਸ਼ਨਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਟ੍ਰੇਡ ਐਂਡ ਇਕਨਾਮਿਕਸ । ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਮੋਹੀਲਾ ਅਕੈਡਮੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1632 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸਕੂਲ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਪਰ ਸ਼ੇਵਚੇਂਕੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਜਿਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1834 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ, ਨਿਰੰਤਰ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਹੈ। ਕੀਵ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਗਿਣਤੀ 200 ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ,<ref>See also: [http://www.osvita.org.ua/highedu/?cmd=search&HS%5breg%5d=2&HS%5bp_i%5d=5&HS%5bbutton%5d=go Osvita.org URL accessed on 20 June 2006] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090130085833/http://www.osvita.org.ua/highedu/?cmd=search&HS%5breg%5d=2&HS%5bp_i%5d=5&HS%5bbutton%5d=go|date=30 January 2009}}</ref> ਜੋ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਲਗਭਗ ਕਿਸੇ ਵੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਿੱਖਿਆ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਰਾਜ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਿੱਜੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਹਨ। === ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ === ਕੀਵ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 530 ਜਨਰਲ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 680 ਨਰਸਰੀ ਸਕੂਲ ਅਤੇ [[ਕਿੰਡਰਗਾਰਟਨ]] ਹਨ।<ref>{{Cite book|location=Kyiv}}</ref> ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਬਾਲਗਾਂ ਲਈ ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਸਕੂਲ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤਕਨੀਕੀ ਸਕੂਲ, ਅਤੇ ਈਵੈਂਜਲ ਥੀਓਲਾਜੀਕਲ ਸੈਮੀਨਰੀ ਹਨ। === ਜਨਤਕ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ === ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਨਾਡਸਕੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਯੂਕਰੇਨ ਦੀ ਮੁੱਖ ਅਕਾਦਮਿਕ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਕੇਂਦਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ [[ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ|ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ]] ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।<ref>{{Cite web |title=The Vernadsky National Library of Ukraine |url=http://www.nbuv.gov.ua/eng/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100330162634/http://www.nbuv.gov.ua/eng/ |archive-date=30 March 2010 |access-date=27 June 2010 |publisher=Nbuv.gov.ua}}</ref> ਨੈਸ਼ਨਲ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਡਿਪਾਜ਼ਿਟ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਕੈਡਮੀ ਦੇ ਪੁਰਾਲੇਖਾਂ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਐਡੀਸਨ ਮੋਮ ਦੇ ਸਿਲੰਡਰਾਂ 'ਤੇ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੇ ਯਹੂਦੀ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਭੰਡਾਰ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਯਹੂਦੀ ਸੰਗੀਤਕ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ (1912–1947) 2005 ਵਿੱਚ ਯੂਨੈਸਕੋ ਦੇ ਮੈਮੋਰੀ ਆਫ਼ ਦ ਵਰਲਡ ਰਜਿਸਟਰ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref name="mow">{{Cite web |date=16 May 2008 |title=Collection of Jewish Musical Folklore (1912–1947) |url=http://portal.unesco.org/ci/en/ev.php-URL_ID=23132&URL_DO=DO_TOPIC&URL_SECTION=201.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080623175517/http://portal.unesco.org/ci/en/ev.php-URL_ID%3D23132%26URL_DO%3DDO_TOPIC%26URL_SECTION%3D201.html |archive-date=23 June 2008 |access-date=14 December 2009 |publisher=UNESCO Memory of the World Programme}}</ref> == ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ == === ਆਵਾਜਾਈ === ==== ਸਥਾਨਕ ਜਨਤਕ ਆਵਾਜਾਈ ==== ਕੀਵ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ ਜਨਤਕ ਆਵਾਜਾਈ ਵਿੱਚ ਮੈਟਰੋ, ਬੱਸਾਂ ਅਤੇ ਮਿੰਨੀ ਬੱਸਾਂ, ਟਰਾਲੀ ਬੱਸਾਂ, ਟਰਾਮ, ਟੈਕਸੀ ਅਤੇ ਫਨੀਕੂਲਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਇੰਟਰਾ-ਸਿਟੀ ਰਿੰਗ ਰੇਲਵੇ ਸੇਵਾ ਵੀ ਹੈ। [[ਤਸਵੀਰ:Золоті_Ворота.jpg|thumb|[[Zoloti Vorota (Kyiv Metro)|ਜ਼ੋਲੋਟੀ ਵੋਰੋਟਾ]] ਮੈਟਰੋ ਸਟੇਸ਼ਨ]] ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਾਲਕੀ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਸੰਚਾਲਿਤ ਕੀਵ ਮੈਟਰੋ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼, ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਵਿਧਾਜਨਕ ਅਤੇ ਕਿਫਾਇਤੀ ਨੈੱਟਵਰਕ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸਾਰੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ। ਵਧਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਮੈਟਰੋ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਵੱਲ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਲਾਈਨਾਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਲੰਬਾਈ {{Convert|66.1|km|abbr=off}} ਹੈ ਅਤੇ 51 ਸਟੇਸ਼ਨ ਹਨ (ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰਲ ਸਥਾਨ ਹਨ)। ਮੈਟਰੋ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਲਗਭਗ 1.422 ਮਿਲੀਅਨ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ <ref name="update">{{Cite web |title=Головне управління статистики м.Києва – Пасажирські перевезення АРХІВ 2011 року |trans-title=Kyiv City Statistical Office – Passenger Transport (Archive 2011) |url=http://kyiv.ukrstat.gov.ua/p.php3?c=2257 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201201091103/http://kyiv.ukrstat.gov.ua/p.php3?c=2257 |archive-date=1 December 2020 |access-date=11 October 2020 |website=kyiv.ukrstat.gov.ua |language=uk}}</ref> ਜੋ ਕਿ ਕੀਵ ਦੇ ਜਨਤਕ ਆਵਾਜਾਈ ਭਾਰ ਦਾ 38% ਬਣਦਾ ਹੈ। 2011 ਵਿੱਚ, ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਗਿਣਤੀ 519 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਈ। ਇਤਿਹਾਸਕ ਟਰਾਮ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਸਾਬਕਾ ਰੂਸੀ ਸਾਮਰਾਜ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਟਰਾਮਵੇਅ ਸੀ ਅਤੇ ਬਰਲਿਨ ਸਟ੍ਰਾਸੈਂਬਾਹਨ ਅਤੇ [[ਬੁਦਾਪੈਸਤ|ਬੁਡਾਪੇਸਟ]] ਟਰਾਮਵੇਅ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਤੀਜਾ ਸੀ। ਟਰਾਮ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ {{Convert|139.9|km|mi|abbr=on}} ਹਨ ਟਰੈਕ ਦਾ,<ref>For a 2004 plan of the Kyiv tram, please see [http://www.mashke.org/kievtram/history/schemes/2004/2004-tram.jpg mashke.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303194057/http://www.mashke.org/kievtram/history/schemes/2004/2004-tram.jpg|date=3 March 2016}}</ref> ਜਿਸ ਵਿੱਚ {{Convert|14|km|mi|abbr=on}} ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਦੋ ਰੈਪਿਡ ਟ੍ਰਾਮ ਲਾਈਨਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 523 ਟ੍ਰਾਮ ਕਾਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਨਾਲ 21 ਰੂਟਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਹੈ। ਕਦੇ ਆਵਾਜਾਈ ਦਾ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਭਾਲਿਆ ਅਤੇ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਤਰੀਕਾ, ਹੁਣ ਇਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਬੱਸਾਂ ਅਤੇ ਟਰਾਲੀ ਬੱਸਾਂ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਖਤਮ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕੀਵ ਫਨੀਕੂਲਰ 1902-1905 ਦੌਰਾਨ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅੱਪਰਟਾਊਨ ਅਤੇ ਪੋਡਿਲ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਵਪਾਰਕ ਇਲਾਕੇ ਨੂੰ ਡਨੀਪਰ ਨਦੀ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਖੜ੍ਹੀ ਸੇਂਟ ਵੋਲੋਡੀਮਿਰ ਪਹਾੜੀ ਰਾਹੀਂ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਾਈਨ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸਟੇਸ਼ਨ ਹਨ। ਸਾਰੀ ਜਨਤਕ ਸੜਕ ਆਵਾਜਾਈ (ਕੁਝ ਮਿੰਨੀ ਬੱਸਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ) ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕੀਵਪਾਸਟ੍ਰਾਂਸ ਮਿਊਂਸੀਪਲ ਕੰਪਨੀ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲੋਂ ਭਾਰੀ ਸਬਸਿਡੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੀਵ ਜਨਤਕ ਆਵਾਜਾਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀ, ਟੈਕਸੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਫਲੈਟ ਰੇਟ ਟੈਰਿਫ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀ ਹੈ ਭਾਵੇਂ ਦੂਰੀ ਕਿੰਨੀ ਵੀ ਹੋਵੇ: ਹਰ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਵਾਹਨ 'ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਟਿਕਟਾਂ ਜਾਂ ਟੋਕਨ ਖਰੀਦਣੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕੀਵ ਮੈਟਰੋ ਵਿੱਚ ਡਿਜੀਟਲ ਟਿਕਟ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ, ਹੋਰ ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਢੰਗਾਂ ਲਈ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ। ਇੱਕ ਸਵਾਰੀ ਦੀ ਕੀਮਤ ਪੱਛਮੀ ਯੂਰਪ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੈ। ਕੀਵ ਵਿੱਚ ਟੈਕਸੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹੈ ਪਰ ਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਟੈਕਸੀ ਦਾ ਕਿਰਾਇਆ ਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਟੈਕਸੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਖ਼ਤ ਮੁਕਾਬਲਾ ਹੈ।[[ਤਸਵੀਰ:Київський_фунікулер_№4.JPG|thumb|ਕੀਵ ਫਨੀਕੂਲਰ]] === ਸੜਕਾਂ ਅਤੇ ਪੁਲ === [[ਤਸਵੀਰ:Boryspil_International_Airport_Kyiv.jpg|thumb|ਬੋਰੀਸਪਿਲ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ]] ਕੀਵ ਯੂਕਰੇਨ ਦੇ "ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੜਕਾਂ" ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਬਿੰਦੂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਸੜਕ ਦੁਆਰਾ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਯੂਰਪੀ ਰਸਤੇ[[ਤਸਵੀਰ:Tabliczka_E40.svg|link=European_route_E40|35x35px]] ,[[ਤਸਵੀਰ:Tabliczka_E95.svg|link=European_route_E95|35x35px]] ਅਤੇ[[ਤਸਵੀਰ:Tabliczka_E373.svg|link=European_route_E373|35x35px]] ਕੀਵ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਕੱਟੋ। ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਅੱਠ ਡਨੀਪਰ ਪੁਲ ਅਤੇ ਦਰਜਨਾਂ ਗ੍ਰੇਡ-ਸੈਪਰੇਟਿਡ ਚੌਰਾਹੇ ਹਨ। ਕਈ ਨਵੇਂ ਚੌਰਾਹੇ ਨਿਰਮਾਣ ਅਧੀਨ ਹਨ। ਕੀਵ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਇੱਕ ਪੂਰੇ ਆਕਾਰ ਦੀ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗ੍ਰੇਡ-ਵੱਖ ਕੀਤੀ ਰਿੰਗ ਰੋਡ ਬਣਾਉਣ ਦੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਹਨ।<ref>{{Cite web |title=Азаров дал добро на строительство кольцевой дороги вокруг Киева – Газета "ФАКТЫ и комментарии" |trans-title=Azarov gave the green light to build a ring road around Kyiv |url=http://fakty.ua/140163-masshtabnoe-stroitelstvo |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171019081338/http://fakty.ua/140163-masshtabnoe-stroitelstvo |archive-date=19 October 2017 |access-date=12 March 2013 |publisher=Fakty.ua |language=ru}}</ref><ref>{{Cite web |date=27 June 2007 |title=Вторая кольцевая дорога вокруг Киева обойдется в $5-5,5 млрд. – Последние новости Киева – Однако в направлении окружной дороги уже вся земля выкуплена {{pipe}} СЕГОДНЯ |trans-title=The second ring road around Kyiv will cost $5–5.5 billion. — However, all the land along the route has already been purchased. |url=http://www.segodnya.ua/news/251194.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20201005113158/https://kiev.segodnya.ua/kiev/kpower/vtoraja-koltsevaja-doroha-vokruh-kieva-obojdetcja-v-5-5-5-mlrd-59823.html/ |archive-date=5 October 2020 |access-date=12 March 2013 |publisher=Segodnya.ua |language=ru}}</ref><ref>{{Cite web |title=Азаров прогнозирует начало строительства второй кольцевой дороги вокруг Киева в 2012 году {{pipe}} Новости Киева |trans-title=Azarov predicts the start of construction of a second ring road around Kyiv in 2012 |url=http://korrespondent.net/kyiv/1259650-azarov-prognoziruet-nachalo-stroitelstva-vtoroj-kolcevoj-dorogi-vokrug-kieva-v-2012-godu |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171019092254/http://korrespondent.net/kyiv/1259650-azarov-prognoziruet-nachalo-stroitelstva-vtoroj-kolcevoj-dorogi-vokrug-kieva-v-2012-godu |archive-date=19 October 2017 |access-date=12 March 2013 |publisher=Korrespondent.net |language=ru}}</ref> 2009 ਵਿੱਚ, ਕੀਵ ਦੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ਮਾੜੀ ਤਕਨੀਕੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਢੁਕਵੀਂ ਨਹੀਂ ਸੀ।<ref>[http://www.ukranews.com/eng/article/203506.html Kyiv Administration: Roads Are In Poor Technical State Because They Have Reached End Of Their Service Lives And Annual Maintenance Volume Is Low] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090616154750/http://www.ukranews.com/eng/article/203506.html|date=16 June 2009}}, [[Ukrainian News Agency]] (12 June 2009)</ref> ਕੀਵ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀਆਂ ਸੜਕੀ ਆਵਾਜਾਈ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ [[ਆਵਾਜਾਈ ਦੀ ਖੜੋਤ|ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਜਾਮ]] ਅਤੇ ਪਾਰਕਿੰਗ ਥਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹਨ। === ਹਵਾਈ ਆਵਾਜਾਈ === ਕੀਵ ਨੂੰ ਦੋ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯਾਤਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸੇਵਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ: {{Convert|30|km|0|abbr=off}} ਦੂਰ ਬੋਰੀਸਪਿਲ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ, ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਬਾਹਰੀ ਹਿੱਸੇ 'ਤੇ ਛੋਟਾ, ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਵਾਲਾ ਜ਼ੁਲੀਆਨੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ। ਇੱਥੇ ਹੋਸਟੋਮੇਲ ਕਾਰਗੋ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਵਾਧੂ ਸੰਚਾਲਨ ਹਵਾਈ ਖੇਤਰ ਵੀ ਹਨ ਜੋ ਐਂਟੋਨੋਵ ਜਹਾਜ਼ ਨਿਰਮਾਣ ਕੰਪਨੀ ਅਤੇ ਆਮ ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। === ਰੇਲਵੇ === ਰੇਲਵੇ ਕੀਵ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਅੰਦਰ-ਅੰਦਰ ਅਤੇ ਉਪਨਗਰੀ ਆਵਾਜਾਈ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਾਧਨ ਹਨ। ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਕਸਤ ਰੇਲਮਾਰਗ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਦਾ ਯਾਤਰੀ ਸਟੇਸ਼ਨ, 6 ਕਾਰਗੋ ਸਟੇਸ਼ਨ, ਡਿਪੂ ਅਤੇ ਮੁਰੰਮਤ ਸਹੂਲਤਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਅਜੇ ਵੀ ਯਾਤਰੀ ਸੇਵਾ ਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਕੀਵ-ਪਾਸਾਜ਼ਿਰਸਕੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਲੰਬੀ-ਦੂਰੀ ਦਾ ਯਾਤਰੀ ਟਰਮੀਨਲ ( ''ਵੋਕਜ਼ਲ'' ) ਹੈ। ਕੀਵ ਦੇ ਖੱਬੇ-ਕੰਢੇ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸੇ 'ਤੇ ਵੱਡੇ ਡਾਰਨਿਤਸੀਆ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਦੇ ਯਾਤਰੀ ਹੱਬ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਲਈ ਨਿਰਮਾਣ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੇਂਦਰੀ ਸਟੇਸ਼ਨ 'ਤੇ ਆਵਾਜਾਈ ਨੂੰ ਸੌਖਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। <ref>{{In lang|ru}} [http://www.archunion.com.ua/proekt-new-006.shtml Archunion.com.ua] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070206120010/http://www.archunion.com.ua/proekt-new-006.shtml|date=6 February 2007}}.</ref> ਡਨੀਪਰ ਨਦੀ ਉੱਤੇ ਪੁਲ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਰੇਲਵੇ ਸਿਸਟਮ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਦੋ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਰੇਲ ਪੁਲ ਹੀ ਤੇਜ਼ ਰੇਲ ਆਵਾਜਾਈ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਹੈ। ਡਾਰਨੀਟਸਿਆ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ, ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਸੰਯੁਕਤ ਰੇਲ-ਆਟੋ ਪੁਲ ਨਿਰਮਾਣ ਅਧੀਨ ਹੈ। 2011 ਵਿੱਚ, ਕੀਵ ਸ਼ਹਿਰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਕੀਵ ਲਈ ਨਵੀਂ ਅਰਬਨ ਟ੍ਰੇਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਸੇਵਾ ਦਿਨ ਭਰ ਮਿਆਰੀ 4 ਤੋਂ 10 ਮਿੰਟ ਦੇ ਅੰਤਰਾਲ 'ਤੇ ਚੱਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਇੱਕ ਗੋਲਾਕਾਰ ਰਸਤੇ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਕੀਵ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਉਪਨਗਰਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਕੀਵ ਮੈਟਰੋ ਅਤੇ ਫਾਸਟ ਟਰਾਮ ਵਿਚਕਾਰ ਇੰਟਰਚੇਂਜ ਸ਼ਹਿਰੀ ਰੇਲਗੱਡੀ ਦੇ ਕਈ ਸਟੇਸ਼ਨ ਸਟਾਪਾਂ 'ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।<ref>{{Cite web |date=13 August 2012 |title=Азаров запустил в Киеве городскую электричку {{pipe}} Экономика {{pipe}} РИА Новости – Украина |trans-title=Azarov launched the urban rail service in Kyiv |url=http://ua.rian.ru/economy/20111004/78875513.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120425083357/http://ua.rian.ru/economy/20111004/78875513.html |archive-date=25 April 2012 |access-date=12 March 2013 |publisher=Ua.rian.ru |language=ru}}</ref> ਉਪਨਗਰੀ 'ਕਿਯਵ ਸਿਟੀ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ' ਟ੍ਰੇਨਾਂ (ਬੋਲਚਾਲ ਵਿੱਚ ''ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਚਕਾ'' ਵਜੋਂ ਜਾਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ) ਦੀ ਸੇਵਾ ਜਨਤਕ ਮਲਕੀਅਤ ਵਾਲੀ ਯੂਕਰੇਨੀ ਰੇਲਵੇ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਪਨਗਰੀਏ ਰੇਲ ਸੇਵਾ ਤੇਜ਼ ਹੈ, ਅਤੇ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਹਾਦਸਿਆਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਬੇਮਿਸਾਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ। ਪਰ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਪਰਾਧ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ, ਅਤੇ ''ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਚਕਾ'' ਕਾਰਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਬਹੁਤ ਮਾੜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭੀੜ-ਭੜੱਕੇ ਵਾਲੇ ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭੀੜ-ਭੜੱਕੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। [[ਤਸਵੀਰ:Київська_ТЕЦ-5_взимку.jpg|thumb|ਸੀਐਚਪੀ-5 ( {{Lang|uk|ТЕЦ-5}} ) ਯੂਕਰੇਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ [[ਹਬੋਵਾਲ ਡੇਅਰੀ ਕੰਪਲੈਕਸ ਤੇ ਕੋਜਨਰੇਸ਼ਨ ਪਲਾਂਟ|ਸੰਯੁਕਤ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ]] ਪਲਾਂਟ ਹੈ।]] ਕੀਵ ਤੋਂ ਨੌਂ ''ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਚਕਾ'' ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਹਨ:<ref>{{Cite web |title=Мапа сполучень |url=https://kyivcityexpress.uz.gov.ua/map.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230604142404/https://kyivcityexpress.uz.gov.ua/map.html |archive-date=4 June 2023 |access-date=21 November 2023 |website=Kyiv City Express |language=uk}}</ref> * ਬਿਲਾ ਤਸਰਕਵਾ - ਉਜ਼ਿਨ * ਫਾਸਟੀਵ * ਕਲਾਵਡੀਏਵੋ * ਮਾਈਰੋਨਿਵਕਾ – ਬੋਹੁਸਲਾਵ * ਨਿਜ਼ਯਿਨ * ਯੂਕਰੇਨਕਾ * russia_ subjects. kgm * ਵੈਸ਼ਹੋਰੋਡ * ਯਾਹੋਟਿਨ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਦਰਜਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ''ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਚਕਾ'' ਸਟਾਪ ਹਨ ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਂਢ-ਗੁਆਂਢ ਦੇ ਵਸਨੀਕਾਂ ਨੂੰ ਉਪਨਗਰੀਏ ਟ੍ਰੇਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। === ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਸੈਨੀਟੇਸ਼ਨ === ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਸੈਨੀਟੇਸ਼ਨ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸਥਾਨਕ ਅਥਾਰਟੀਆਂ ਨੂੰ ਸੌਂਪੀ ਹੈ। 'ਕੀਵਵੋਡੋਕਨਾਲ' (Kyivvodokanal) ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਸੰਯੁਕਤ-ਸਟਾਕ ਕੰਪਨੀ ਹੈ ਜੋ ਕੀਵ (Kyiv) ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਵਾਲੇ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੀ ਕੁੱਲ ਲੰਬਾਈ 4231 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 1798 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹਿੱਸਾ ਜਰਜਰ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਸੀਵਰੇਜ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੀ ਲੰਬਾਈ 2662 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 830 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹਿੱਸਾ ਜਰਜਰ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਹੈ। == ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲੋਕ == [[ਤਸਵੀਰ:Vladimir_Horowitz_1986.jpg|right|thumb|175x175px|ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਹੋਰੋਵਿਟਜ਼[[:ਤਸਵੀਰ:Milla Jovovich Cannes Crop.jpg|[[ਤਸਵੀਰ:Milla_Jovovich_Cannes_Crop.jpg|link=|class=mw-file-element|163x163px]]]][[:ਤਸਵੀਰ:Lifar Harcourt 1941.jpg|[[ਤਸਵੀਰ:Lifar_Harcourt_1941.jpg|link=|class=mw-file-element|202x202px]]]][[:ਤਸਵੀਰ:Self-Portrait (1908 or 1910-1911) (Kazimir Malevich).jpg|[[ਤਸਵੀਰ:Self-Portrait_(1908_or_1910-1911)_(Kazimir_Malevich).jpg|link=|class=mw-file-element|143x143px]]]][[:ਤਸਵੀਰ:Ю.Е. Рыбчинский.tif|[[ਤਸਵੀਰ:Ю.Е._Рыбчинский.tif|link=|class=mw-file-element|237x237px]]]][[:ਤਸਵੀਰ:Igor Sikorsky-TIME-1953.jpg|[[ਤਸਵੀਰ:Igor_Sikorsky-TIME-1953.jpg|link=|class=mw-file-element|189x189px]]]][[:ਤਸਵੀਰ:Golda Meir 03265u.jpg|[[ਤਸਵੀਰ:Golda_Meir_03265u.jpg|link=|class=mw-file-element|184x184px]]]][[:ਤਸਵੀਰ:Feofan Prokopovich.jpg|[[ਤਸਵੀਰ:Feofan_Prokopovich.jpg|link=|class=mw-file-element|170x170px]]]][[:ਤਸਵੀਰ:Valeri Lobanovsky.jpg|[[ਤਸਵੀਰ:Valeri_Lobanovsky.jpg|link=|class=mw-file-element|187x187px]]]]]] == ਹਵਾਲੇ == <references /> aof2dkz41e5kj8tdd5ebnf34f687ezq 0 18888 850521 533667 2026-10-25T00:23:37Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 850521 wikitext text/x-wiki '''ਤਬਾਸ਼ੀਰ''' ਸ਼ਬਦ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੇ ਤਵਕਸ਼ੀਰ ਸ਼ਬਦ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਤਵਚਾ ਦਾ ਕਸ਼ੀਰ ਯਾਨੀ (ਦਰਖਤ ਦੀ) ਛਾਲ ਦਾ ਦੁੱਧ ਹੈ।ਇਸ ਲਈ ਕੁੱਝ ਹੋਰ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਨਾਮ ਵੀ ਪ੍ਰਯੋਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵੰਸ ਸ਼ਰਕਰ (ਯਾਨੀ ਬਾਂਸ ਦੀ ਸ਼ੱਕਰ ਅਤੇ ਵੰਸ ਕਪੂਰ (ਬਾਂਸ ਦਾ ਕਪੂਰ) ਮੇਂਡਾਰਨ ਚੀਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਤੀਆਨ ਝੁ ਹੁਆਂਗ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਸੁੰਦਰ ਬਾਂਸ ਪੀਲਾ (ਯਾਨੀ ਬਾਂਸ ਦਾ ਸੁੰਦਰ ਪੀਲਾ ਪਦਾਰਥ) ਹੈ। ਤਬਾਸ਼ੀਰ ਜਾਂ ਤਵਾਸ਼ੀਰ ਬਾਂਸ ਦੀਆਂ ਕੁੱਝ ਨਸਲਾਂ ਦੇ ਜੋੜਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਪਾਰਭਾਸੀ (ਅਰਧ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ) ਸਫੇਦ ਪਦਾਰਥ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿਲਿਕਾ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਘੱਟ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਖਾਰ ਅਤੇ ਚੂਨੇ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।<ref name="ref96ziraf">{{Citation | title=The National druggist, Volume 37 | author= | publisher=H. R. Strong, 1907 | isbn= | url=http://books.google.com/books?id=wmvnAAAAMAAJ | quote=''... 'Tabasheer' or 'banslochan' is sold in all Indian bazars ... originated among the aboriginal tribes ... article of commerce with early Arab traders ... silica, with traces of lime and potash ...''}}</ref> ਭਾਰਤੀ ਉਪਮਹਾਦੀਪ ਦੀਆਂ ਆਯੁਰਵੇਦ ਅਤੇ ਯੂਨਾਨੀ ਚਿਕਿਤਸਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੀਆਂ ਦਵਾਈ - ਸੂਚੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਅਹਿਮ ਸਥਾਨ ਹੈ।<ref name="ref69pemux">{{Citation | title=Bamboo: The Wonderful Grass | author=G.K. Ghosh | publisher=APH Publishing, 2008 | isbn=9788131303696 | url=http://books.google.com/books?id=FH4Bb7dD4qYC | quote=''... 'Tabasheer' or 'Bangsa Lochan' used in Unani and Ayurvedic medicines ...''}}</ref> ਰਵਾਇਤੀ ਚੀਨੀ ਚਿਕਿਤਸਾ ਦੇ ਕਈ ਨੁਸਖਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।<ref name="virtherb2010dla">{{Citation | title=Tabasheer | author=Heather Newman | publisher=Virtual Herbarium | url=http://www.virtualherbarium.org/grass/bamboo/tabasheer.htm | quote=''... Called “tian zhu huang” in Mandarin, which translates to “heavenly bamboo yellow,” tabasheer is a versatile, highly demanded substance described to be cold in nature and sweet in taste ...'' | archive-url=https://web.archive.org/web/20100715171615/http://www.virtualherbarium.org/grass/bamboo/tabasheer.htm | access-date=2013-01-05 | archive-date=2010-07-15 | url-status=dead}}</ref> == ਸਿਹਤ == ਰਵਾਇਤੀ ਚਿਕਿਤਸਾ ਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤਬਾਸ਼ੀਰ ਦੇ ਕਈ ਫਾਇਦੇ ਦੱਸੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬੁਖਾਰ ਉਤਾਰਨਾ, ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਅਕੜਾ ਅਤੇ ਲਕਵੇ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਾਮ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇਜ ਕਰਦਾ ਹੈ।<ref name="ref01xoboc">{{Citation | title=A dictionary of the economic products of India | author=Sir George Watt, Edgar Thurston | publisher=Department of Revenue and Agriculture, Government of India, 1885 | isbn= | url=http://books.google.com/books?id=x07iKb5rVk4C | quote=''... the σάκχαρον of the Greeks was tabasjeer 'beyond all controversy' ... The Sanscrit name for tabascher is tvakkschira, bark milk ... called Bansolochan (or tabashir) is supposed to be efficacious in paralytic complications, flatulency, and poisoning cases ... a stimulant and aphrodisiac ... a febrifuge ...''}}</ref>. ==ਤਬਾਸ਼ੀਰ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ== ਹਲਕੇ ਨੀਲਮ ਰੰਗ ਵਾਲਾ ਤਬਾਸ਼ੀਰ (ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸਨੂੰ ਨੀਲ ਜਾਂ ਨੀਲਕੰਠ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਸਧਾਰਨ ਪੀਲੇ ਜਾਂ ਸਫੇਦ ਤਬਾਸ਼ੀਰ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।<ref name="ref13quqab">{{Citation | title=Encyclopaedia Metropolitana| author=Edited by Edward Smedley, Hugh James Rose, and Henry John Rose | publisher=B. Fellowes, 1845 | isbn= | url=http://books.google.com/books?id=x2pBAAAAcAAJ | quote=''... On shaking the Bamboo a rattling noise is perceived, as if small stones were contained in the cavity ... that reckoned the best if of a bluish-white color ...''}}</ref> ==ਤਬਾਸ਼ੀਰ ਦੀ ਭਾਲ== ਹਰ ਬਾਂਸ ਦੀ ਡੰਡੀ ਵਿੱਚ ਤਬਾਸ਼ੀਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਤਬਾਸ਼ੀਰ ਲੱਭਣ ਲਈ ਡੰਡੀਆਂ ਨੂੰ ਹਿਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕਰ ਅੰਦਰ ਤਬਾਸ਼ੀਰ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋ ਤਾਂ ਅਕਸਰ ਉਸ ਵਿੱਚ ਡਲੇ ਖੜਕਨ ਦੀ ਅਵਾਜ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਬਾਂਸ ਨੂੰ ਚੀਰਕੇ ਤਬਾਸ਼ੀਰ ਕਢਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ==ਇਤਹਾਸ== ਹਾਲਾਂਕਿ ਤਬਾਸ਼ੀਰ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਆਯੁਰਵੇਦ ਚਿਕਿਤਸਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਕੁੱਝ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਦਿਵਾਸੀ ਸਮੁਦਾਇਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਤਬਾਸ਼ੀਰ ਐਕਸਪੋਰਟ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਮੱਧ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅਕਸਰ ਅਰਬ ਸੌਦਾਗਰਾਂ ਦੇ ਦੁਆਰਾਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਬਾਰ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਤਟ ਦੇ ਕਰੀਬ ਸਥਿਤ ਥਾਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਐਕਸਪੋਰਟ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਤਬਾਸ਼ੀਰ ਦੀ ਮੰਡੀ ਲਗਿਆ ਕਰਦੀ ਸੀ। ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} {{ਅਧਾਰ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਾਂਸ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਦਵਾਈਆਂ]] 32z20tcv0ndvu1yu5a7jz2t3p9s2ev9 0 26407 850505 609861 2026-10-24T20:13:49Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 850505 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = ਜਿਓਵਾਨੀ ਪਰਲੁਈਜੀ ਦਾ ਪਾਲਿਸਤਰੀਨਾ | image = Giovanni Pierluigi da Palestrina.jpg | image_size = | landscape = | alt = | caption = | background = **Mandatory** Use one: solo_singer, non_vocal_instrumentalist, non_performing_personnel, or temporary | birth_name = | native_name = | native_name_lang = | alias = | birth_date = 1525 | birth_place = [[ਪਾਲਿਸਤਰੀਨਾ]], [[ਇਟਲੀ]] | origin = | death_date = 2 ਫਰਵਰੀ 1594 | death_place = [[ਰੋਮ]], ਇਟਲੀ | genre = | occupation = | instrument = | years_active = <!-- YYYY–YYYY (or –present) --> | label = | associated_acts = | website = <!-- {{URL|example.com}} --> | notable_instruments = }} '''ਜਿਓਵਾਨੀ ਪਰਲੁਈਜੀ ਦਾ ਪਾਲਿਸਤਰੀਨਾ''' ({{ਅੰਦਾਜ਼ਨ}}1525 – 2 ਫਰਵਰੀ 1594)<ref>A eulogy gives his age as 68, and on that basis Grove gives a birthdate "almost certainly between 3 February 1525 and 2 February 1526" (''The New Grove Dictionary of Music and Musicians'', 2nd ed., s.v. "Palestrina, Giovanni Pierluigi da" by Lewis Lockwood, Noel O'Regan, and Jessie Ann Owens{{Page needed|date=June 2013}}).</ref> [[ਇਤਾਲਵੀ ਪੁਨਰ-ਜਾਗਰਣ]] ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਸੀ ਜੋ ਆਪਣੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਗੀਤ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ। ਇਹ 16ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤਕਾਰੀ ਦੇ ਰੋਮਨ ਸਕੂਲ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਨਿੱਧ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।<ref name="Roche">Jerome Roche, ''Palestrina'' (Oxford Studies of Composers, 7; New York: Oxford University Press, 1971), {{ISBN|0-19-314117-5}}.</ref> ਇਸਨੇ ਗਿਰਜਾ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਕੰਮ ਦੇ ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਹੀ ਪੁਨਰਜਾਗਰਣ ਪੌਲੀਫੋਨੀ ਦੀ ਹੋਂਦ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।<ref name="Roche" /> == ਜੀਵਨੀ == ਪਾਲਿਸਤਰੀਨਾ ਦਾ ਜਨਮ [[ਰੋਮ]] ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਾਲਿਸਤਰੀਨਾ ਨਾਂ ਦੇ ਕਸਬੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਜੋ ਉਸ ਵੇਲੇ ਪਾਪਾਲ ਸਟੇਟਸ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1537 ਵਿੱਚ ਰੋਮ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਇਸਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਸਾਂਤਾ ਮਾਰੀਆ ਮਾਗੀਓਰੇ ਵਿੱਚ ਕੋਆਇਅਰ ਗਾਇਕ ਵਜੋਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸਨੇ ਰੌਬਿਨ ਮਾਲਾਪਰਟ ਅਤੇ ਫਿਰਮਿਨ ਲੇਬੇਲ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਇਸਨੇ ਆਪਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕੰਮਕਾਜੀ ਜੀਵਨ ਰੋਮ ਵਿੱਚ ਹੀ ਬਤੀਤ ਕੀਤਾ। ਇਸਨੇ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਦੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਪੌਲੀਫੋਨੀ ਨਾਂ ਦਾ ਉੱਤਰੀ ਯੂਰਪੀ ਅੰਦਾਜ਼ ਸਿੱਖਿਆ ਜੋ ਇਟਲੀ ਵਿੱਚ [[ਨੀਦਰਲੈਂਡ]] ਦੇ ਦੋ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ, ਗੂਈਲੋਮ ਡੂਫ਼ੇ ਅਤੇ ਜੋਸਕਿਨ ਡੇਸ ਪਰੇਜ਼, ਕਾਰਨ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ ਅਤੇ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕੰਮਕਾਜੀ ਜੀਵਨ ਇਟਲੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਗੁਜ਼ਾਰਿਆ ਸੀ। ਪੌਲੀਫੋਨੀ ਦੇ ਅੰਦਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਇਟਲੀ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਦੋਨਾਂ ਦੀ ਬਰਾਬਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੋਇਆ।<ref name="Roche" /> 1544 ਤੋਂ 1551 ਤੱਕ ਇਹ ਆਪਣੇ ਮੂਲ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਗਿਰਜਾਘਰ ਸੰਤ ਆਗਾਪੀਤੋ ਕੈਥੀਡਰਲ ਵਿੱਚ ਔਰਗਨਵਾਦਕ ਸੀ। 1551 ਵਿੱਚ ਪੋਪ ਜੂਲੀਅਸ ਤੀਜੇ (ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਲਿਸਤਰੀਨਾ ਦਾ ਬਿਸ਼ਪ ਸੀ) ਨੇ ਇਸਨੂੰ [[ਸੇਂਟ ਪੀਟਰ ਬਾਸੀਲਿਕਾ]] ਵਿਖੇ ਚਾਪੇਲਾ ਗਿਊਲੀਆ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਬਣਾਇਆ।<ref>Lino Bianchi, ''Giovanni Pierluigi da Palestrina''</ref> == ਸੰਗੀਤ == {{Listen|Audio|header=Agnus Dei from Missa in Festis Apostolorum|image=|filename=Palestrina Agnus Dei from Missa in Festis Apostolorum.ogg|alt=|title=Instrumental midi version|description=|help=no}}{{Listen|Audio|header=Madrigal Vestiva i colli - Prima parte|image=|filename=Palestrina - Vestiva i colli - Prima parte.ogg|alt=|title=Instrumental midi version|description=|help=no}} ਸੰਗੀਤਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਵੱਡਾ ਨਾਂ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੇ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਲਿਖੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 105 ਮੀਸਾ, 68 ਔਫਰਟਰੀ, ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 140 ਮਾਦਰੀਗਾਲ ਅਤੇ 300 ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੋਟੇਟ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਇਸਦੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 72 ਭਜਨ, 35 ਮਾਗਨੀਫੀਕਾਟ, 11 ਲਿਟਾਨੀ ਅਤੇ 4-5 ਲੇਮੈਂਟੇਸ਼ਨ (ਸੋਗ ਭਰੇ ਗੀਤ) ਹਨ।<ref name="Roche" /> ਪਾਲਿਸਤਰੀਨਾ ਦੇ "ਮੈਗਨੀਫੀਕਾਟ ਤੇਰਤੀ ਤੋਨੀ" (''Magnificat Tertii Toni'') (1591) ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਗਲੋਰੀਆ ਮੈਲੋਡੀ ਨੂੰ ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ "ਵਿਕਟਰੀ" (Victory (The Strife Is O'er)) ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।<ref>{{cite book |url=http://www.hymnary.org/hymn/PsH/391 |title=The Psalter Hymnal Handbook |editor-first1=Emily |editor-last1=Brink |editor-first2=Bert |editor-last2=Polman |date=1998 |accessdate=26 January 2015}}</ref> == ਮਸ਼ਹੂਰੀ == ਪਾਲਿਸਤਰੀਨਾ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰੀ ਹੋਰ ਵੀ ਵੱਧ ਗਈ। ਰੋਮਨ ਸਕੂਲ ਦਾ ਇਸਦੇ ਅੰਦਾਜ਼ (ਜਿਸਨੂੰ 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੀਮਾ ਪ੍ਰਾਤੀਕਾ ਕਿਹਾ ਜਾਣ ਲੱਗਿਆ) ਵਿੱਚ ਹੀ ਲਿੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਇਹ ਕਾਰਜ ਇਸਦੇ ਹੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ [[ਜਿਓਵਾਨੀ ਮਾਰੀਆ ਨਾਨੀਨੋ]], ਰੂਗੀਏਰੋ ਜੀਓਵਾਨੇਲੀ, ਆਰਕੇਂਜਲੋ ਚਰੀਵੇਲੀ, ਤਿਓਫਿਲੋ ਗਾਰਗਾਲੀ, ਫ਼ਰਾਂਸੇਸਕੋ ਸੋਰੀਆਨੋ, ਅਤੇ ਗਰੇਗੋਰੀਓ ਆਲੇਗਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। == ਹਵਾਲੇ == {{ਹਵਾਲੇ}} ==ਸਰੋਤ== {{refbegin|2}} * Article "Palestrina, Giovanni Pierluigi da", in: ''The New Grove Dictionary of Music and Musicians'', ed. Stanley Sadie. 20 vol. London, Macmillan Publishers Ltd., 1980. {{ISBN|1-56159-174-2}} * Benjamin, Thomas, ''The Craft of Modal Counterpoint'', 2nd ed. Routledge, New York, 2005. {{ISBN|0-415-97172-1}} (direct approach) * Coates, Henry, ''Palestrina''. J. M. Dent & Sons, London, 1938. (An early entry in the ''Master Musicians'' series, and, like other books in that series, combines biographical data with musicological commentary.) * Daniel, Thomas, ''Kontrapunkt, Eine Satzlehre zur Vokalpolyphonie des 16. Jahrhunderts''. Verlag Dohr, 2002. {{ISBN|3-925366-96-2}} *[[Marco Della Sciucca|Della Sciucca, Marco]], ''Giovanni Pierluigi da Palestrina''. L'Epos, Palermo, 2009. {{ISBN|978-88-8302-387-3}} * [[Johann Joseph Fux]], ''The Study of Counterpoint (Gradus ad Parnassum)''. Tr. Alfred Mann. W.W. Norton & Co., New York, 1965. {{ISBN|0-393-00277-2}} * Gauldin, Robert, ''A Practical Approach to Sixteenth-Century Counterpoint''. Waveland Press, Inc., Long Grove, Illinois, 1995. {{ISBN|0-88133-852-4}} (direct approach, no species; contains a large and detailed bibliography) * Haigh, Andrew C. "Modal Harmony in the Music of Palestrina", in the [[festschrift]] ''Essays on Music: In Honor of Archibald Thompson Davison''. Harvard University Press, 1957, pp.&nbsp;111–120. * [[Knud Jeppesen|Jeppesen, Knud]], ''The Style of Palestrina and the Dissonance''. 2nd ed., London, 1946. (An exhaustive study of his contrapuntal technique.) * Jeppesen, Knud; Haydon, Glen (Translator); Foreword by Mann, Alfred. ''Counterpoint''. New York, 1939. Available through Dover Publications, 1992. {{ISBN|0-486-27036-X}} * [[Lewis Lockwood]], Noel O'Regan, Jessie Ann Owens: "Palestrina, Giovanni Pierluigi da". Grove Music Online, ed. L. Macy (Accessed 7 July 2007), [http://www.grovemusic.com (subscription access)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080516041031/http://www.grovemusic.com/ |date=2008-05-16 }} * Meier, Bernhard, ''The Modes of Classical Vocal Polyphony, Described According to the Sources''. Broude Brothers Limited, 1988. {{ISBN|0-8450-7025-8}} {{refend}} == ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ == {{Commons}} * {{Britannica|439795}} * {{ChoralWiki}} * {{IMSLP|id=Palestrina, Giovanni Pierluigi|cname=Giovanni Pierluigi de Palestrina}} * [http://www.fondazionepierluigipalestrina.it/ Palestrina Foundation] * {{YouTube|TFbRhL8BF8U|Palestrina’s "Dum complerentur"}}: 1971 ਵਿੱਚ ਬੈਰੀ ਰੋਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਗਿਲਡਫ਼ੋਰਡ ਕੈਥੀਡਰਲ ਕੋਆਇਅਰ ਦੀ ਇੱਕ ਕੌਂਸਰਟ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ * [https://web.archive.org/web/20110916172813/http://www.whiterabbitmusic.co.uk/angelvoices/sicutcervus.mp3 recording of Palestrina's ''Sicut Cervus''] from Coro Nostro, a mixed chamber choir based in Leicester, UK. Accessed 2010-04-17 * [https://web.archive.org/web/20140412061748/http://www.acc.umu.se/~akadkor/early/IVF_Palestrina_Giovanni%20Da.html audio of songs] Accessed 2010-04-17 * ''Palestrina, princeps musicae'' – Film by Georg Brintrup (2009) ([[imdbtitle:1611965|IMDb]]) * {{Wikisource-inline|list=**{{Cite AmCyc|wstitle=Palestrina, Giovanni Pietro Aloisio da |short=x |noicon=x}} **{{Cite EB1911|wstitle=Palestrina, Giovanni Pierluigi da |short=x |noicon=x}} **{{Cite encyclopedia|title=[[s:University Musical Encyclopedia/Great Composers: A Series of Biographical Studies/Giovanni Pierluigi da Palestrina|Giovanni Pierluigi da Palestrina]]|encyclopedia=[[s:University Musical Encyclopedia|University Musical Encyclopedia]]|year=1912|location=New York|publisher=University Society}} **{{Cite CE1913|wstitle=Giovanni Pierluigi da Palestrina |short=x |noicon=x}}}} ht8b1g00tiof2zxx7magijd791xgztf 0 29540 850503 784432 2026-10-24T19:19:25Z CommonsDelinker 156 Removing [[:c:File:Zia_Fatehabadi.jpg|Zia_Fatehabadi.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Krd|Krd]] because: No permission since 13 October 2026. 850503 wikitext text/x-wiki {{ਬੇ-ਹਵਾਲਾ|}} {{Infobox musical artist | name = ਜ਼ਿਆ ਫ਼ਤੇਹਾਬਾਦੀ | image = | caption = | birth_name = ਮਿਹਰ ਲਾਲ ਸੋਨੀ | birth_date = 9 ਫਰਵਰੀ 1913 | birth_place = [[ਕਪੂਰਥਲਾ]], [[ਪੰਜਾਬ (ਭਾਰਤ)|ਪੰਜਾਬ]], [[ਭਾਰਤ]] | death_date = 19 ਅਗਸਤ 1986 | death_place = [[ਦਿੱਲੀ]]. | origin = [[ਭਾਰਤ|ਭਾਰਤੀ]] | genre = [[ਕਤਾਅ]], [[ਰੁਬਾਈ]], [[ਗਜ਼ਲ]], [[ਨਜ਼ਮ]], [[ਗੀਤ]] ਅਤੇ [[ਸੋਨੇਟ]] | occupation = [[ਭਾਰਤੀ ਰਿਜਰਵ ਬੈਂਕ]] (1936–1971) | background = }} '''ਜ਼ਿਆ ਫ਼ਤੇਹਾਬਾਦੀ''',ਜਨਮ ਸਮੇਂ ''' ਮਿਹਰ ਲਾਲ ਸੋਨੀ''' (1913–1986), ਉਰਦੂ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਕਵੀ ਸਨ। ਉਸਦੇ ਉਸਤਾਦ ਸਯਦ ਆਸ਼ਿਕ ਹੁਸੈਨ ਸਿਦੀਕੀ [[ਸੀਮਾਬ ਅਕਬਰਾਬਾਦੀ]] (1882–1951) ਸਨ, ਜੋ ਅੱਗੋਂ ਨਵਾਬ ਮਿਰਜ਼ਾ ਖਾਂ [[ਦਾਗ਼ ਦੇਹਲਵੀ]] ਦੇ ਸ਼ਾਗਿਰਦ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਗ਼ੁਲਾਮ ਕਾਦਿਰ ਅੰਮ੍ਰਤਸਰੀ ਦੀ ਸਲਾਹ ਮੰਨ ਕੇ ''ਜ਼ਿਆ'' (ਭਾਵ ਰੋਸ਼ਨੀ) ਤਖ਼ੱਲਸ ਵਰਤਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਜ਼ਿਆ ਫ਼ਤੇਹਾਬਾਦੀ ਦਾ ਅਸਲ ਨਾਮ ਮਿਹਰ ਲਾਲ ਸੋਨੀ ਸੀ। ਉਹ ਕਪੂਰਥਲਾ (ਪੰਜਾਬ) ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਮਾਮੂੰ ਸ਼ੰਕਰ ਦਾਸ ਪੁਰੀ ਦੇ ਘਰ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਉਹ ਇੱਕ ਉਰਦੂ ਨਜ਼ਮ ਨਿਗਾਰ ਅਤੇ ਗ਼ਜ਼ਲਗੋ ਸ਼ਾਇਰ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਬਾਪ ਮੁਨਸ਼ੀ ਰਾਮ ਸੋਨੀ ਫ਼ਤੇਹਾਬਾਦ (ਜ਼ਿਲਾ ਤਰਨਤਾਰਨ), ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸਨ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੇ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਸਿਵਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਸਨ। ਜ਼ਿਆ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁਢਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਜੈਪੁਰ ਰਾਜਿਸਥਾਨ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਬਾਅਦ 1931 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 1935 ਤੱਕ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਫੋਰਮੈਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਚਨ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹੋਏ ਬੀ ਏ (ਆਨਰਜ਼) (ਫਾਰਸੀ) ਅਤੇ ਐਮ ਏ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ) ਦੀਆਂ ਸਨਦਾਂ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀਆਂ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮੁਲਾਕ਼ਾਤ [[ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਚੰਦਰ]], [[ਸਾਗਰ ਨਿਜ਼ਾਮੀ]], [[ਜੋਸ਼ ਮਲੀਹਾਬਾਦੀ]], ਮੀਰਾ ਜੀ ਅਤੇ ਸਾਹਿਰ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰੀ ਨਾਲ ਹੋਈ। ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਕਾਇਮ ਹੋਇਆ ਜੋ ਤਮਾਮ ਉਮਰ ਬਖੂਬੀ ਨਿਭਾਇਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਵਕਤ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਮੀਰਾ ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਬੰਗਾਲੀ ਕੁੜੀ ਵੀ ਪੜ੍ਹਦੀ ਸੀ। ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਸਦੇ ਹੁਸਨ ਦਾ ਬਹੁਤ ਚਰਚਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਜਿਆ ਦੇ ਦੋਸਤ ਮੁਹੰਮਦ ਸਨਾਇਆਲਲਾ ਡਾਰ ਸਾਹਿਰੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਤਖ਼ੱਲਸ ਮੇਰਾ ਜੀ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਮੀਰਾ ਨੇ ਜ਼ਿਆ ਤੇ ਵੀ ਆਪਣਾ ਅਸਰ ਛੱਡਿਆ। ਜ਼ਿਆ ਦੀ ਉਰਦੂ ਸ਼ਾਇਰੀ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਿੱਚ ਮੌਲਵੀ ਅਸਗ਼ਰ ਅਲੀ ਹਿਆ-ਏ-ਜੇ ਪੁਰੀ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ 1925 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਨਾਮ 1929 ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਭਰਨ ਲਗਾ ਸੀ। ==ਸਾਹਿਤਕ ਕੈਰੀਅਰ== ਜ਼ਿਆ ਫ਼ਤੇਹਾਬਾਦੀ ਨੇ 1925 ਵਿੱਚ ਮੌਲਵੀ ਅਸਗਰ ਅਲੀ ਹਯਾ ਜੈਪੁਰੀ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਸ਼ੰਕਰੀ ਦੇਵੀ ਦੀ ਦੇਖ-ਰੇਖ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਉਰਦੂ ਸਿਖਾਉਂਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਜਿਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਉਰਦੂ ਕਵਿਤਾ ਰਚਨਾ ਦਾ ਆਪਣਾ ਗਿਆਨ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।<ref name="MT">{{cite book|author=Zia Fatehabadi|year=2011|title=Meri Tasveer|publisher=GBD Books|location=New Delhi|ol=24584298M}}</ref> 1929 ਤੱਕ, ਜ਼ਿਆ ਫਤਿਹਾਬਾਦੀ ਉਰਦੂ ਸਾਹਿਤਕ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਾਣਿਆ-ਪਛਾਣਿਆ ਨਾਮ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ।<ref>{{cite book|author=Malik Ram|year=1977|title=Zia Fatehabadi – Shakhs Aur Shair|language=ur|publisher=Ilmi Majlis|location=Delhi|url= https://books.google.com/books?id=UR_EGwAACAAJ|pages=79|quote=:"zia fatehabadi kaa naam 1929 mein hii ubharne lagaa thaa..."- :(... Zia Fatehabadi's name had come into prominence in the year 1929 itself...) – From an article by [[Aijaz Siddiqi]], Editor, Monthly [[Shair]], Mumbai.- An acknowledgment of Zia Fatehabadi's early renown.|author-link=Malik Ram}}</ref> == ਹਵਾਲੇ == {{Reflist|}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ]] p7e4g2z38w6t0tnodjye6j39tttcf1m 0 40092 850544 839325 2026-10-25T08:33:06Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 850544 wikitext text/x-wiki {{ਜਾਣਕਾਰੀਡੱਬਾ ਕਿਤਾਬ|name=ਪੈਗ਼ੰਬਰ|author=ਖਲੀਲ ਜਿਬਰਾਨ|country=ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ|genre=ਵਾਰਤਕ|isbn=|published=1923|image=The_Prophet_(Gibran).jpg|Image caption='ਪੈਗ਼ੰਬਰ' ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸੰਸਕਰਣ ਦਾ ਕਵਰ}}'''''ਪੈਗ਼ੰਬਰ''''' ਲਿਬਨਾਨੀ-ਅਮਰੀਕੀ ਕਵੀ, ਕਲਾਕਾਰ, ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਤੇ ਲੇਖਕ [[ਖਲੀਲ ਜਿਬਰਾਨ]] ਦੀ ਵਾਰਤਕ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਹੈ। ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1923 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਜਿਬਰਾਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਿਤਾਬ ਹੈ। ''ਪੈਗ਼ੰਬਰ'' ਦਾ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।<ref>{{Cite web|url=http://www.kahlilgibran.com/29-the-prophet-translated-2.html|title=The Prophet Translated|last=Kalem|first=Glen|date=2018-06-26|website=The Kahlil Gibran Collective|publisher=www.kahlilgibran.com|access-date=2018-11-21}}</ref> ਇਹ ਕਦੇ ਵੀ ਮੁੱਕੀ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਨਵਾਂ ਐਡੀਸ਼ਨ ਮੰਡੀ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। == ਅਧਿਆਇ == ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਦੇ 26 ਅਧਿਆਇ ਹਨ ਤੇ ਕਈ ਵਿਦਵਾਨ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 28 ਵੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਵਿਦਵਾਨ '<nowiki/>'''ਪੈਗ਼ੰਬਰ ਮੁਸਤਫ਼ਾ'''' ਦੀ ਜਹਾਜ਼ ਦੀ ਉਡੀਕ ਤੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਵਾਲ਼ੇ ਅਧਿਆਏ ਨੂੰ ਵੀ ਗਿਣਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਇੱਕ ਅਧਿਆਇ 'ਚ ਜੀਵਨ ਨਾਲ਼ ਸੰਬੰਧਿਤ ਵੱਖਰੇ-ਵੱਖਰੇ ਮੁੱਦੇ ਜਾਂ ਵਿਸ਼ੇ ਨੂੰ ਮੁਸਤਫ਼ਾ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਰਾਹੀਂ ਛੋਹਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। == ਸਾਰ == [[ਨਬੀ|ਪੈਗੰਬਰ]], ਅਲ ਮੁਸਤਫ਼ਾ, ਓਰਫਲੀਜ਼ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ 12 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਸਵਾਰ ਹੋਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਘਰ ਲੈ ਜਾਵੇਗਾ। ਉਸਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਦੁਆਰਾ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਉਹ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸਥਿਤੀ ਵਰਗੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਵਟਾਂਦਰੇ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ 26 ਵਿਸ਼ੇ - ਪਿਆਰ, ਵਿਆਹ, ਬੱਚੇ, ਦਾਨ, ਖਾਣ-ਪੀਣ, ਕੰਮ, ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਦੁੱਖ, ਘਰ, ਕੱਪੜੇ, ਖਰੀਦਣ-ਵੇਚਣ, ਅਪਰਾਧ ਅਤੇ ਸਜ਼ਾ, ਕਾਨੂੰਨ, ਆਜ਼ਾਦੀ, ਤਰਕ ਅਤੇ ਜਨੂੰਨ, ਦਰਦ, ਆਤਮ ਗਿਆਨ, ਉਪਦੇਸ਼, ਦੋਸਤੀ, ਗੱਲਬਾਤ, ਸਮਾਂ, ਚੰਗਿਆਈ ਅਤੇ ਬੁਰਾਈ, ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ, ਆਨੰਦ, ਸੁੰਦਰਤਾ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਮੌਤ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਜਿਬਰਾਨ ਦੇ ਬਣਾਏ ਚਿੱਤਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। == ਪੰਜਾਬੀ ਅਨੁਵਾਦ == ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਅਨੁਵਾਦ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਅਨੁਵਾਦਕਾਂ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕਾੰ ਦੇ ਨਾਂ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹਨ :- * ਡਾ. ਬਲਦੇਵ ਸਿੰਘ ਬੱਦਨ (ਲਕਸ਼ਯ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨਜ਼, ਦਿੱਲੀ) *ਡਾ. ਜਗਦੀਸ਼ ਕੌਰ ਵਾਡੀਆ (ਸਿੰਘ ਬ੍ਰਦਰਜ਼, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ) *ਪ੍ਰੋ. ਬਸੰਤ ਸਿੰਘ ਬਰਾੜ (ਚੇਤਨਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਲੁਧਿਆਣਾ) * ਗੁਨਿੰਦਰ ਸਿੰਘ (ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਬਿਊਰੋ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪਟਿਆਲਾ) == ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ == ''ਪੈੈਗ਼ੰਬਰ ਦਾ 100'' ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। <ref name="The Prophet Translated">{{Cite web|url=https://www.kahlilgibran.com/29-the-prophet-translated-2.html|title=The Prophet Translated|last=Kalem|first=Glen|date=2018-06-26|website=The Kahlil Gibran Collective|publisher=The Kahlil Gibran Collective|access-date=2018-11-21}}</ref> 1923 ਵਿਚ ਇਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਲ 2012 ਤੱਕ ਇਕੱਲੇ ਅਮਰੀਕੀ ਸੰਸਕਰਣ ਦੀਆਂ 90 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਾਪੀਆਂ ਵਿਕ ਚੁੱਕੀਆਂ ਸਨ।<ref name="newyorker1">{{Cite magazine|last=Acocella|first=Joan|title=Prophet Motive|url=https://www.newyorker.com/arts/critics/books/2008/01/07/080107crbo_books_acocella|magazine=The New Yorker|access-date=2012-05-13}}</ref> 1923 ਵਿਚ 2000 ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਛਪਾਈ ਵਿਚੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਨੇ 1,159 ਕਾਪੀਆਂ ਵੇਚੀਆਂ।''ਪੈਗ਼ੰਬਰ'' ਦੀ ਮੰਗ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਦੁੱਗਣੀ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਚੌਗੁਣੀ। ਇਸਦਾ ਫ਼ਰੈਂਚ ਵਿੱਚ ਮਦਲੀਨ ਮੇਸਨ-ਮੈਨਹੇਮ ([[:en:Madeline_Mason-Manheim|Madeline Mason-Manheim]]) ਦੁਆਰਾ 1926 ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 1931 ਵਿੱਚ ਜਿਬਰਾਨ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਣ ਤੱਕ ਇਸ ਦਾ ਜਰਮਨ ਵਿਚ ਵੀ ਅਨੁਵਾਦ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਵਿਕਰੀ 1935 ਵਿਚ 12,000, 1961 ਵਿਚ 1,11,000 ਅਤੇ 1965 ਵਿੱਚ 240,000 'ਤੇ ਪਹੁੰਚੀ। 1957 ਵਿਚ ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਦਸ ਲੱਖਵੀਂ ਕਾਪੀ ਵਿਕੀ।<ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/books/98/12/13/specials/gibran-speaking.html|title=Speaking of Books|last=Donald Adams|date=September 29, 1957|work=New York Times|access-date=May 21, 2014}}</ref> ਸਮੇਂ ਦੇ ਇੱਕ ਪੜਾਅ 'ਤੇ, ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿਚ''ਪੈਗੰਬਰ'' ਦੀਆਂ ਇਕ ਹਫਤੇ ਵਿਚ 5,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਾਪੀਆਂ ਵਿਕੀਆਂ।<ref name="autogenerated1">{{Cite magazine|date=1965-08-13|title=Books: The Prophet's Profits|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,834246,00.html#ixzz0czyJFJkd|magazine=TIME|access-date=2012-05-13|archive-date=2012-05-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20120512200032/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,834246,00.html#ixzz0czyJFJkd|dead-url=yes}}</ref> ਖਲੀਲ ਜਿਬਰਾਨ ਦੀ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਦੀਆਂ ਹੁਣ ਤੱਕ 40 ਕੁ ਜ਼ਬਾਨਾਂ ਵਿਚ 10 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਾਪੀਆਂ ਵਿਕ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ।<ref>{{Cite web|url=https://beta.ajitjalandhar.com/fixpage/20200919/60/81.cms|title=ਰੀਵਿਊ - ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਜੀਤ}}{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਮਈ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ਰਾਇਲਟੀਜ਼ ਅਤੇ ਕਾਪੀਰਾਈਟ ਕੰਟਰੋਲ == ਕਿਤਾਬ 1 ਜਨਵਰੀ, 2019 ਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਜਨਤਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਈ।<ref>{{Cite web|url=http://www.copyright.cornell.edu/resources/publicdomain.cfm|title=Copyright Term and the Public Domain in the United States|last=Hirtle|first=Peter B.|access-date=25 March 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20110411050138/http://copyright.cornell.edu/resources/publicdomain.cfm|archive-date=11 ਅਪ੍ਰੈਲ 2011|url-status=dead}} As a work published 1923–63 with renewed notice and copyright, it remains protected for 95 years from its publication date</ref> ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਯੂਰਪੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ, <ref>[[Copyright Duration Directive]] The rights of authors are protected within their lifetime and for seventy years after their death</ref> ਕਨੇਡਾ, <ref>Canadian copyright protection extends to 50 years from the end of the calendar year of the author's death.</ref> ਰੂਸ, <ref>Russian law stipulates likewise</ref> ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ, <ref name="act">South African copyright law protects literary works for the author's life plus fifty years; see the [http://www.cipc.co.za/Copyright_files/Copyright_Act.pdf Copyright Act, No. 98 of 1978, as amended] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110616203058/http://www.cipc.co.za/Copyright_files/Copyright_Act.pdf|date=2011-06-16}}.</ref> ਅਤੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਜਨਤਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸੀ। <ref>Australian copyrights extend to life plus 70 years, since 2005. The law is not retroactive; it excludes works published in the lifetime of authors who died in 1956 or earlier</ref> == ਪੈਗ਼ੰਬਰ ਦਾ ਬਗੀਚਾ == ਜਿਬਰਾਨ ਨੇ ''ਪੈਗ਼ੰਬਰ'' ਦੀ ਲਗਾਤਾਰਤਾ ਵਿੱਚ ''ਪੈਗ਼ੰਬਰ ਦਾ ਬਗੀਚਾ'' (The Garden of the Prophet) ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਕਿ 1933 ਵਿੱਚ ਜਿਬਰਾਨ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਈ। ''ਪੈਗ਼ੰਬਰ ਦਾ ਬਗੀਚਾ'' ਵਿੱਚ ਅਲ ਮੁਸਤਫ਼ਾ ਦੀ ਨੌਂ ਚੇਲਿਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਅਲ ਮੁਸਤਫ਼ਾ ਦੇ ਲੰਮੀ ਗ਼ੈਰ ਹਾਜ਼ਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਾਪਸੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਈ। == ਹਵਾਲੇ ==   81hyi20agzn3qe5anvo5mr2rqny6no5 0 40286 850525 845496 2026-10-25T00:47:37Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 850525 wikitext text/x-wiki [[File:Nest of Swallow.jpg|thumb|ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਇੱਕ ਪਹਾੜੀ ਪਿੰਡ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਵਿੱਚ ਤਾਰਪੂੰਝਾ ਅਬਾਬੀਲ ਦਾ ਆਲ੍ਹਣਾ]] {{Taxobox | name = ਤਾਰਪੂੰਝਾ | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref =<ref name=IUCN>{{IUCN|id=22712427 |title=''Petrochelidon pyrrhonota'' |assessors=[[BirdLife International]] |version=2013.2 |year=2012 |accessdate=26 November 2013}}</ref> | image = Petrochelidon pyrrhonota -flight -Palo Alto Baylands-8.jpg | regnum = ਜਾਨਵਰ | phylum = ਕੋਰਡੇਟ | classis = ਪੰਛੀ | ordo = ਪਾਸਰੀਫਾਰਮਜ਼ | familia = ਹਿਰੁਨਡੀਨੀਡੇਈ | genus = ਪੈਟ੍ਰੋਚੇਲੀਡਨ | species = ਪੀ. ਪਿਰ੍ਹੋਨੋਟਾ | binomial =ਪੈਟ੍ਰੋਚੇਲੀਡਨ ਪਿਰ੍ਹੋਨੋਟਾ | binomial_authority = ਲਾਓਸ ਜੀਨ ਪਾਈਰੇ, 1817 | synonyms = ਪੈਟ੍ਰੋਚੇਲੀਡਨ ਲੁਨੀਫ੍ਰੋਂਸ }} '''ਤਾਰਪੂੰਝਾ''' ਅਬਾਬੀਲ, ਹਿਰੁਨਡੀਨੀਡੇਈ ਖਾਨਦਾਨ ਦੀ ਇੱਕ ਚਿੜੀ ਹੈ। ਤਾਰਪੂੰਝਾ ਚਿੜੀਆਂ ਦਾ ਇਹ ਨਾਮ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਛ ’ਤੇ ਲੱਗੀਆਂ ਤਾਰਾਂ ਕਰਕੇ ਪਿਆ। ਇਸ ਦੀਆਂ 83 ਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਪੰਛੀ ਹਨ ਤਾਰਾਂ ਅਤੇ ਪਤਲੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਉੱਤੇ ਬੈਠਣ ਵਾਲੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ-ਛੋਟੀਆਂ ਚਿੜੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਪੰਛੀ ਭਾਰਤ ਉਪ ਮਹਾਂਦੀਪ 'ਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਚਿੱੜੀ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸੋਮਿਆਂ, ਛੱਪੜਾਂ, ਨਹਿਰਾਂ, ਦਰਿਆਵਾਂ, ਝੋਨੇ ਦੇ ਖੇਤਾਂ ਅਤੇ ਛੰਭਾਂ ਦੇ ਪਾਣੀਆਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਆਪਣੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕੀੜੇ ਨੂੰ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਫੜ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਉੱਡਦੀਆਂ-ਉੱਡਦੀਆਂ ਹੀ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸੋਮੇ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਪੀ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ==ਬਣਤਰ== ਇਸ ਦੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਅਤੇ ਛੋਟੀ ਗਰਦਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖੰਭ ਲੰਮੇ ਅਤੇ ਪਿੱਛੇ ਨੂੰ ਤਿੱਖੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੂਛ ਦੋਫਾੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਪੂਛ ਦੇ ਦੋਵਾਂ ਸਿਰਿਆਂ ਉੱਤੇ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਬਾਰੀਕ ਅਤੇ ਤਾਰ ਵਰਗਾ ਲੰਮਾ ਖੰਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤਾ ਲੰਮਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਉੱਪਰੋਂ ਕਾਲੀ ਭਾਹ ਵਾਲੇ ਗੂੜ੍ਹੇ ਨੀਲੇ ਰੰਗ ਦੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਢਿੱਡ ਵਾਲਾ ਪਾਸਾ ਚਮਕਦਾਰ ਚਿੱਟਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਲਾਲ ਭਾਹ ਵਾਲੀ ਚਾਕਲੇਟੀ ਟੋਪੀ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਉੱਤੇ ਗੂੜ੍ਹੇ ਨੀਲੇ ਰੰਗ ਦੀ ਪੱਟੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਲੰਬਾਈ 14 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਅਤੇ ਭਾਰ ਕੋਈ 20 ਗ੍ਰਾਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ==ਅਗਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ== ਮਾਦਾ, ਨਰਾਂ ਦੇ ਗਾਣਿਆਂ ਅਤੇ ਪੂਛ ਦੀਆਂ ਲੰਮੀਆਂ ਤਾਰਾਂ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਾ ਕੇ ਆਪਣਾ ਸਾਥੀ ਚੁਣਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਆਪਣਾ ਆਲ੍ਹਣਾ ਚੱਟਾਨਾਂ, ਪੁਲਾਂ ਆਦਿ ਦੇ ਹੇਠ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਚੁੰਝ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸੋਮਿਆਂ ਦੇ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਚੀਕਣੀ ਗਿੱਲੀ ਮਿੱਟੀ ਚੁੱਕ ਕੇ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਲ੍ਹਣਾ ਕਿਸੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਕੋਲੇ ਵਰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਚੱਟਾਨ ਜਾਂ ਕੰਧ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮਾਦਾ 4 ਤੋਂ 5 ਚਿੱਟੇ ਰੰਗ ਦੇ ਅੰਡੇ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਨਰ ਆਲ੍ਹਣੇ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਕੱਲੀ ਮਾਦਾ 14-16 ਦਿਨਾਂ ਤਕ ਅੰਡੇ ਸੇਕ ਕੇ ਬੱਚੇ ਕੱਢ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਬੱਚੇ ਗੰਜੇ ਤੇ ਬੰਦ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਾਕੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਵੀ ਖੰਭ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ 10 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁੱਲ੍ਹ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਦੋਵੇਂ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਲਦੇ ਹਨ। ਬੱਚੇ 10 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਡਣ ਯੋਗ ਹੋੋਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਵੀ ਜਵਾਨ ਹੋਣ ਤੱਕ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} ==ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ == * [http://www.mbr-pwrc.usgs.gov/id/framlst/i6120id.html Cliff swallow - ''Petrochelidon pyrrhonota'']{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਮਈ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} - USGS Patuxent Bird Identification InfoCenter * [https://web.archive.org/web/20090221023843/http://www.birds.cornell.edu/AllAboutBirds/BirdGuide/Cliff_Swallow.html Cliff swallow Species Account] - Cornell Lab of Ornithology [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਛੀ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ]] 7qm6gy4pzsjswznqecatwjlx3aljt1z 0 41671 850491 839129 2026-10-24T14:55:46Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 850491 wikitext text/x-wiki {{For|the academic journal|Astrophysics (journal)}} [[ਤਸਵੀਰ:NIEdot362.jpg|thumb|1900 ਦੇ ਅਰੰਭ ਵਿੱਚ ਮੌਲਿਕ, ਸੂਰਜੀ ਅਤੇ ਤਾਰਾ ਸਪੈਕਟ੍ਰਾ ਦੀ ਤੁਲਨਾ]]   ਖਗੋਲ ਭੌਤਿਕੀ ਇੱਕ ਵਿਗਿਆਨ ਹੈ ਜੋ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਸਮੇਤ '''ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨ''' ਦੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਅਤੇ ਵਰਤਾਰੇ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ [[ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ]] ਅਤੇ [[ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ]] ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਅਤੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਦਾ ਹੈ।<ref>{{Cite web |title=astrophysics |url=http://www.merriam-webster.com/dictionary/astrophysics |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110610085146/http://www.merriam-webster.com/dictionary/astrophysics |archive-date=10 June 2011 |access-date=2011-05-22 |publisher=Merriam-Webster, Incorporated}}</ref> ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਜੇਮਜ਼ ਕੀਲਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਖਗੋਲ-ਵਿਗਿਆਨ "ਸਵਰਗੀ ਸਰੀਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਜਾਂ ਪੁਲਾਡ਼ ਵਿੱਚ ਗਤੀ-ਉਹ ਕਿੱਥੇ ਹਨ, ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਹ ਕੀ ਹਨ", ਜਿਸਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਸਵਰਗੀ ਮਕੈਨਿਕਸ ਵਿੱਚ।<ref>{{Cite journal|last=Keeler|first=James E.|author-link=James E. Keeler|date=November 1897|title=The Importance of Astrophysical Research and the Relation of Astrophysics to the Other Physical Sciences|journal=The Astrophysical Journal|volume=6|issue=4|pages=271–288|bibcode=1897ApJ.....6..271K|doi=10.1086/140401|pmid=17796068|doi-access=free}}</ref> ਅਧਿਐਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ [[ਸੂਰਜ]] (ਸੂਰਜੀ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ), ਹੋਰ ਤਾਰੇ, [[ਅਕਾਸ਼ਗੰਗਾ|ਗਲੈਕਸੀਆਂ]], ਬਾਹਰੀ ਗ੍ਰਹਿ, ਇੰ[[ਤਾਰਾ|ਸਟਾਰਸ]] ਮਾਧਿਅਮ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡੀ ਮਾਈਕ੍ਰੋਵੇਵ ਪਿਛੋਕਡ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।<ref name="nasa.gov">{{Cite web |title=Focus Areas – NASA Science |url=https://science.nasa.gov/astrophysics/focus-areas/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170516154030/https://science.nasa.gov/astrophysics/focus-areas |archive-date=2017-05-16 |access-date=2017-07-12 |website=nasa.gov}}</ref> ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਸਤੂਆਂ ਤੋਂ ਨਿਕਾਸ ਦੀ ਜਾਂਚ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਮੈਗਨੈਟਿਕ ਸਪੈਕਟ੍ਰਮ ਦੇ ਸਾਰੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਚਮਕ, [[ਸੰਘਣਾਪਣ|ਘਣਤਾ]], [[ਤਾਪਮਾਨ]] ਅਤੇ [[ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ|ਰਸਾਇਣਕ]] ਰਚਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਖਗੋਲ-ਭੌਤਿਕੀ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਿਆਪਕ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ, ਖਗੋਲ-ਭੌਤਿਕੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਤੋਂ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ [[ਟਕਸਾਲੀ ਮਕੈਨਕੀ|ਕਲਾਸੀਕਲ ਮਕੈਨਿਕਸ]], [[ਬਿਜਲਚੁੰਬਕਤਾ|ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਮੈਗਨੈਟਿਜ਼ਮ]], ਸਟੈਟਿਸਟੀਕਲ ਮਕੈਨਿਕਸ. [[ਤਾਪ ਗਤੀ ਵਿਗਿਆਨ|ਥਰਮੋਡਾਇਨਾਮਿਕਸ]], ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ। ਅਭਿਆਸ ਵਿੱਚ, ਆਧੁਨਿਕ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ [[ਸਿਧਾਂਤਕ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ|ਸਿਧਾਂਤਕ]] ਅਤੇ ਨਿਰੀਖਣ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੰਮ ਸ਼ਾ[[ਬਲੈਕ ਹੋਲ|ਕਾਲੇ ਹੋਲ]] ਹੈ। ਖਗੋਲ-ਭੌਤਿਕੀ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਲਈ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਕੁਝ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨੇਰਾ ਮਾਮਲਾ , [[ਹਨੇਰ ਊਰਜਾ|ਹਨੇਰਾ ਊਰਜਾ]] , ਕਾਲਾ ਸੁਰਾਖ ਅਤੇ ਹੋਰ ਆਕਾਸ਼ਕ ਸਰੀਰਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਅੰਤਮ ਕਿਸਮਤ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।<ref name="nasa.gov"/> ਸਿਧਾਂਤਕ ਖਗੋਲ-ਭੌਤਿਕੀ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ [[ਸੋਲਰ ਸਿਸਟਮ ਦਾ ਗਠਨ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ|ਸੂਰਜੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਗਠਨ ਅਤੇ]] ਵਿਕਾਸ-ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ-ਗਲੈਕਸੀ ਦਾ ਗਠਨ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿੱਚ ਪਦਾਰਥ ਦੀ ਵਿਕਾਸ-ਚੌੰਬਕ-ਹਾਈਡ੍ਰੋਡਾਇਨਾਮਿਕਸ-[[ਕੌਸਮਿਕ ਕਿਰਨ|ਬ੍ਰਹਿਮੰਡੀ ਕਿਰਨਾਂ]] ਦੀ ਉਤਪਤੀ-ਆਮ ਸਾਪੇਖਕਤਾ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਾਪੇਖਕਤਾ ਅਤੇ [[ਕੁਆਂਟਮ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿਗਿਆਨ|ਕੁਆਂਟਮ]] ਅਤੇ ਭੌਤਿਕ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡਕ ਵਿਗਿਆਨ (ਬ੍ਰਹਿਮੰਦ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ ਦੇ ਢਾਂਚਿਆਂ ਦਾ ਭੌਤਿਕ ਅਧਿਐਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ [[ਸਟਰਿੰਗ ਥਿਊਰੀ|ਸਤਰ]] ਬ੍ਰਹਿਮੰਡਾਂ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਖਗੋਲ-ਕਣ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ) ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਨੂੰ ਹੀਲੀਅਮ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਕੇ (ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਫਿਊਜ਼ਨ) ਊਰਜਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਲਗਾਤਾਰ ਰੌਸ਼ਨੀ ਅਤੇ ਗਰਮੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। == ਇਤਿਹਾਸ == ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਵਿਗਿਆਨ ਹੈ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਦੇ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਤੋਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੈ। [[ਅਰਸਤੂ]] ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਵਿੱਚ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਬਦਲਦੇ ਨਹੀਂ ਚੱਲ ਰਹੇ ਗੋਲੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਗਤੀ ਇੱਕ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਇਕਸਾਰ ਗਤੀ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਧਰਤੀ ਦਾ ਸੰਸਾਰ ਉਹ ਖੇਤਰ ਸੀ ਜੋ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਪਤਨ ਤੋਂ ਗੁਜ਼ਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤੀ ਗਤੀ ਇੱਕੋ ਸਿੱਧੀ ਰੇਖਾ ਵਿੱਚ ਸੀ ਅਤੇ ਖਤਮ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਵਸਤੂ ਆਪਣੇ ਟੀਚੇ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ, ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਸਵਰਗੀ ਖੇਤਰ ਧਰਤੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਤੌਰ ਤੇ ਵੱਖਰੇ ਕਿਸਮ ਦੇ ਪਦਾਰਥ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ-ਜਾਂ ਤਾਂ [[ਅਫ਼ਲਾਤੂਨ|ਪਲੈਟੋ]] ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਅੱਗ, ਜਾਂ ਅਰਸਤੂ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਈਥਰ<ref>{{Cite book|deadurl=G. E. R. Lloyd|location=Cambridge}}</ref><ref>{{Cite book|deadurl=F. M. Cornford|location=Indianapolis}}</ref> 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, [[ਗੈਲੀਲਿਓ ਗੈਲਿਲੀ|ਗੈਲੀਲੀਓ]], [[ਰਨੇ ਦੇਕਾਰਤ|ਡੇਕਾਰਟਸ]], ਅਤੇ [[ਆਇਜ਼ਕ ਨਿਊਟਨ|ਨਿਊਟਨ]] ਵਰਗੇ ਕੁਦਰਤੀ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕਾਂ ਨੇ ਇਹ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣਾ ਚਾਲੂ ਕੀਤਾ ਕਿ ਆਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀਆਂ ਸਮੱਗਰੀਆਂ ਦੇ ਬਣੇ ਹੋਏ ਸਨ ਅਤੇ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ [[ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਨਿਯਮ|ਕੁਦਰਤੀ ਨਿਯਮ]] ਦੇ ਅਧੀਨ ਸਨ।<ref>{{Cite book|deadurl=Galileo Galilei|location=Chicago}}</ref><ref>{{Cite book|deadurl=Richard S. Westfall|location=Cambridge}}</ref><ref name="Burtt">{{Cite book|deadurl=Edwin Arthur Burtt|location=Mineola, NY}}</ref> ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਚੁਣੌਤੀ ਅਤੇ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਦਾਅਵਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾਬਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸੰਦਾਂ ਦੀ ਅਜੇ ਖੋਜ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।<ref>{{Cite journal|last=Ladislav Kvasz|date=2013|title=Galileo, Descartes, and Newton – Founders of the Language of Physics|url=http://www.physics.sk/aps/pubs/2012/aps-12-06/aps-12-06.pdf|journal=Acta Physica Slovaca|publisher=Institute of Philosophy, [[Academy of Sciences of the Czech Republic]]|access-date=2015-07-18|archive-date=2017-08-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20170811200845/http://physics.sk/aps/pubs/2012/aps-12-06/aps-12-06.pdf|url-status=dead}}</ref> ਉਨ੍ਹੀਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਮੇਂ ਲਈ, ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨ ਖੋਜ ਸਥਿਤੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਪਣ ਅਤੇ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀਆਂ ਗਤੀ ਦੀ ਗਣਨਾ ਕਰਨ ਦੇ ਰੁਟੀਨ ਕੰਮ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਸੀ।<ref>{{Cite journal|last=Case|first=Stephen|date=2015|title='Land-marks of the universe': John Herschel against the background of positional astronomy|journal=Annals of Science|volume=72|issue=4|pages=417–434|bibcode=2015AnSci..72..417C|doi=10.1080/00033790.2015.1034588|pmid=26221834|quote=The great majority of astronomers working in the early nineteenth century were not interested in stars as physical objects. Far from being bodies with physical properties to be investigated, the stars were seen as markers measured in order to construct an accurate, detailed and precise background against which solar, lunar and planetary motions could be charted, primarily for terrestrial applications.|doi-access=}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Donnelly|first=Kevin|date=September 2014|title=On the boredom of science: positional astronomy in the nineteenth century|url=https://zenodo.org/record/999531|journal=The British Journal for the History of Science|volume=47|issue=3|pages=479–503|doi=10.1017/S0007087413000915}}</ref> ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਖਗੋਲ ਭੌਤਿਕੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਦੋਂ ਉੱਭਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਵਿਲੀਅਮ ਹਾਈਡ ਵੋਲਾਸਟਨ ਅਤੇ ਜੋਸਫ ਵਾਨ ਫਰੌਨਹੋਫਰ ਨੇ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਕਿ, ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਗਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਹਨੇਰੀਆਂ ਰੇਖਾਵਾਂ (ਉਹ ਖੇਤਰ ਜਿੱਥੇ ਘੱਟ ਜਾਂ ਕੋਈ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਸੀ) [[ਪ੍ਰਤੱਖ ਪ੍ਰਕਾਸ਼|ਸਪੈਕਟ੍ਰਮ]] ਵਿੱਚ ਵੇਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ।<ref>{{Cite book|location=Cambridge}}</ref> 1860 ਤੱਕ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਗੁਸਤਾਵ ਕਿਰਚੋਫ ਅਤੇ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨੀ ਰਾਬਰਟ ਬੰਸਨ ਨੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਸੂਰਜੀ ਸਪੈਕਟ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਹਨੇਰੇ ਰੇਖਾਵਾਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਗੈਸਾਂ ਦੇ ਸਪੈਕਟ੍ਰਾ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾਰ ਰੇਖਾਵਾਂ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਵਿਲੱਖਣ [[ਰਸਾਇਣਕ ਤੱਤ]] ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੇਖਾਵਾਂ।<ref>{{Cite journal|last=Kirchhoff|first=Gustav|author-link=Gustav Kirchhoff|date=1860|title=Ueber die Fraunhofer'schen Linien|url=https://zenodo.org/record/1423666|journal=Annalen der Physik|volume=185|issue=1|pages=148–150|bibcode=1860AnP...185..148K|doi=10.1002/andp.18601850115}}</ref> ਕਿਰਚੋਫ ਨੇ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਕਿ ਸੂਰਜੀ ਸਪੈਕਟ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਹਨੇਰੀਆਂ ਰੇਖਾਵਾਂ ਸੂਰਜੀ ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਵਿੱਚ [[ਰਸਾਇਣਕ ਤੱਤ]] ਦੁਆਰਾ ਜਜ਼ਬ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।<ref>{{Cite journal|last=Kirchhoff|first=Gustav|author-link=Gustav Kirchhoff|date=1860|title=Ueber das Verhältniss zwischen dem Emissionsvermögen und dem Absorptionsvermögen der Körper für Wärme und Licht|url=https://zenodo.org/record/1423668|journal=Annalen der Physik|volume=185|issue=2|pages=275–301|bibcode=1860AnP...185..275K|doi=10.1002/andp.18601850205|doi-access=free}}</ref> ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਸਾਬਤ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਰਸਾਇਣਕ ਤੱਤ ਵੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪਾਏ ਗਏ ਸਨ। ਸੂਰਜੀ ਅਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਰੰਗ-ਪੱਟੀ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨੌਰਮਨ ਲਾਕਅਰ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1868 ਵਿੱਚ ਸੂਰਜੀ ਸਪੈਕਟ੍ਰਾ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾਰ ਅਤੇ ਹਨੇਰੀਆਂ ਰੇਖਾਵਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਸੀ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਾਪਮਾਨਾਂ ਅਤੇ ਦਬਾਅ ਉੱਤੇ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਸਪੈਕਟ੍ਰਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ ਕੈਮਿਸਟ ਐਡਵਰਡ ਫਰੈਂਕਲੈਂਡ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਸੂਰਜੀ ਸਪੈਕਟ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੀਲੀ ਰੇਖਾ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ ਤੱਤ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜੋਡ਼ ਸਕੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਹ ਰੇਖਾ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਤੱਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਯੂਨਾਨੀ ਹੇਲੀਓਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸੂਰਜ ਦਾ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref>{{Cite journal|last=Cortie|first=A. L.|year=1921|title=Sir Norman Lockyer, 1836 – 1920|url=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_1921-04_53_3/page/n65|journal=The Astrophysical Journal|volume=53|pages=233–248|bibcode=1921ApJ....53..233C|doi=10.1086/142602}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Jensen|first=William B.|year=2004|title=Why Helium Ends in "-ium"|url=http://www.che.uc.edu/jensen/W.%20B.%20Jensen/Reprints/115.%20Helium.pdf|journal=Journal of Chemical Education|volume=81|issue=7|pages=944–945|bibcode=2004JChEd..81..944J|doi=10.1021/ed081p944|archive-url=https://web.archive.org/web/20160603000039/http://www.che.uc.edu/jensen/W.%20B.%20Jensen/Reprints/115.%20Helium.pdf|archive-date=2016-06-03|access-date=2026-04-25|url-status=dead}}</ref> 1885 ਵਿੱਚ, ਐਡਵਰਡ ਸੀ. ਪਿਕਰਿੰਗ ਨੇ ਹਾਰਵਰਡ ਕਾਲਜ ਆਬਜ਼ਰਵੇਟਰੀ ਵਿਖੇ ਸਟਾਰਰ ਸਪੈਕਟ੍ਰਲ ਵਰਗੀਕਰਣ ਦਾ ਇੱਕ ਅਭਿਲਾਸ਼ੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਕੰਪਿਊਟਰਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਟੀਮ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਲੀਅਮੀਨਾ ਫਲੇਮਿੰਗ, ਐਂਟੋਨੀਆ ਮੌਰੀ ਅਤੇ ਐਨੀ ਜੰਪ ਕੈਨਨ ਨੇ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਿਕ ਪਲੇਟਾਂ' ਤੇ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੇ ਸਪੈਕਟ੍ਰਾ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ। 1890 ਤੱਕ, 10,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸੂਚੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤੇਰਾਂ ਸਪੈਕਟ੍ਰਲ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਸੀ। ਪਿਕਰਿੰਗ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਦੇ ਬਾਅਦ, 1924 ਤੱਕ ਕੈਨਨ ਨੇ ਕੈਟਾਲਾਗ ਨੂੰ ਨੌਂ ਖੰਡਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਿਤਾਰਿਆਂ ਤੱਕ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਹਾਰਵਰਡ ਵਰਗੀਕਰਣ ਸਕੀਮ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਿਸ ਨੂੰ 1922 ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 1895 ਵਿੱਚ, ਜਾਰਜ ਐਲਰੀ ਹੇਲ ਅਤੇ ਜੇਮਜ਼ ਈ. ਕੀਲਰ ਨੇ ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ ਦਸ ਸਹਿਯੋਗੀ ਸੰਪਾਦਕਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਦੇ ਨਾਲ, ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਐਸਟ੍ਰੋਫਿਜ਼ੀਕਲ ਜਰਨਲਃ ਐਨ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਰਿਵਿ Review ਆਫ ਸਪੈਕਟ੍ਰੋਸਕੋਪੀ ਅਤੇ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ.<ref name="Hale1895">{{Cite journal|last=Hale|first=George Ellery|author-link=George Ellery Hale|year=1895|title=The Astrophysical Journal|url=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_1895-06_2_1/page/80|journal=The Astrophysical Journal|volume=1|issue=1|pages=80–84|bibcode=1895ApJ.....1...80H|doi=10.1086/140011}}</ref> ਇਹ ਉਦੇਸ਼ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਰਸਾਲਾ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਰਸਾਲਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪਾਡ਼ੇ ਨੂੰ ਭਰੇਗਾ, ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਨਾਲ ਨੇਡ਼ਿਓਂ ਸਬੰਧਤ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਖੋਜ 'ਤੇ ਸਪੈਕਟ੍ਰੋਸਕੋਪ ਦੇ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨ ਕਾਰਜਾਂ' ਤੇ ਲੇਖਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਧਾਤੂ ਅਤੇ ਗੈਸੀ ਸਪੈਕਟ੍ਰਾ ਦੇ ਤਰੰਗ-ਲੰਬਾਈ ਨਿਰਧਾਰਣ ਅਤੇ ਸੂਰਜ, ਚੰਦਰਮਾ, ਗ੍ਰਹਿਆਂ, ਧੂਮਕੇਤੂਆਂ, ਉਲਕਾ-ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਅਤੇ ਨੀਬੂਲੇ ਅਤੇ ਦੂਰਬੀਨਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਲਈ ਉਪਕਰਣਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ 'ਤੇ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਅਤੇ ਜਜ਼ਬ ਕਰਨ' ਤੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।<ref name="Hale1895" /> 1920 ਦੇ ਆਸ ਪਾਸ, ਹਰਟਜ਼ਸਪ੍ਰੰਗ-ਰਸੇਲ ਚਿੱਤਰ ਦੀ ਖੋਜ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਜੇ ਵੀ ਤਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਵਰਗੀਕਰਣ ਲਈ ਅਧਾਰ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਆਰਥਰ ਐਡੀੰਗਟਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੇਪਰ ਵਿੱਚ ਤਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਫਿusionਜ਼ਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਅਤੇ ਵਿਧੀ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕੀਤੀ.<ref name="eddington">{{Cite journal|last=Eddington|first=A. S.|author-link=Arthur Eddington|date=October 1920|title=The Internal Constitution of the Stars|url=https://zenodo.org/record/1429642|journal=The Scientific Monthly|volume=11|issue=4|pages=297–303|bibcode=1920Sci....52..233E|doi=10.1126/science.52.1341.233|jstor=6491|pmid=17747682}}</ref><ref name="eddington2">{{Cite journal|last=Eddington|first=A. S.|author-link=Arthur Eddington|year=1916|title=On the radiative equilibrium of the stars|journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society|volume=77|pages=16–35|bibcode=1916MNRAS..77...16E|doi=10.1093/mnras/77.1.16|doi-access=free}}</ref> ਐਡਿੰਗਟਨ ਨੇ ਸਹੀ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਕਿ ਸਰੋਤ [[ਹਾਈਡਰੋਜਨ|ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ]] ਦਾ ਹੀਲੀਅਮ ਵਿੱਚ [[ਨਿਊਕਲੀ ਮੇਲ|ਫਿਊਜ਼ਨ]] ਸੀ, ਜੋ ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਦੀ ਸਮੀਕਰਨ ''E = mc²'' ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਭਾਰੀ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਮੁਕਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਮਾਲ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਸੀ ਫਯੂਜਨ ਅਤੇ ਥਰਮੋਨਿਓਕਲੀਅਰ ਊਰਜਾ, ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਇਹ ਤਾਰੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ' ਤੇ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਦੇ ਬਣੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ (ਵੇਖੋ ਧਾਤੂ) ਅਜੇ ਤੱਕ ਖੋਜ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ. <ref>{{Cite book|location=Boston}}</ref> 1925 ਵਿੱਚ ਸੇਸੀਲੀਆ ਹੈਲੇਨਾ ਪੇਨੇ (ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸੀਸੀਲੀਆ ਪੇਨੇ-ਗੈਪੋਸਚਕਿਨ) ਨੇ ਰੈੱਡਕਲਿਫ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਡਾਕਟਰੇਟ ਖੋਜ ਨਿਬੰਧ ਲਿਖਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਸਾਹਾ ਦੀ ਆਇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਥਿਊਰੀ ਨੂੰ ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਤਾਪਮਾਨ ਨਾਲ ਸਪੈਕਟ੍ਰਲ ਕਲਾਸਾਂ ਨੂੰ ਸਬੰਧਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਟਾਰਲਰ ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਤੇ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ। ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਕਿ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਅਤੇ ਹੀਲੀਅਮ ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਭਾਗ ਸਨ, ਨਾ ਕਿ ਧਰਤੀ ਦੀ ਬਣਤਰ। ਐਡਿੰਗਟਨ ਦੇ ਸੁਝਾਅ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਖੋਜ ਇੰਨੀ ਅਚਾਨਕ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਖੋਜ ਨਿਬੰਧ ਦੇ ਪਾਠਕਾਂ (ਰਸਲ ਸਮੇਤ) ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਿੱਟੇ ਨੂੰ ਸੋਧਣ ਲਈ ਯਕੀਨ ਦਿਵਾਇਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਖੋਜ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ।<ref>{{Cite book|location=New York}}</ref><ref>{{Cite web |last=Steven Soter and Neil deGrasse Tyson |date=2000 |title=Cecilia Payne and the Composition of the Stars |url=https://www.amnh.org/learn-teach/curriculum-collections/cosmic-horizons-book/cecilia-payne-profile |website=American Museum of Natural History |publisher=[[American Museum of Natural History]]}}</ref> 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ, ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨ ਸਪੈਕਟ੍ਰਾ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਨੇ ਆਪਟੀਕਲ, ਐਕਸ-ਰੇ ਅਤੇ ਗਾਮਾ ਤਰੰਗਾਂ ਰਾਹੀਂ ਰੇਡੀਓ ਤਰੰਗਾਂ ਤੋਂ ਫੈਲਦੀਆਂ ਤਰੰਗਾਂ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਸਤਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। 21ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਨੇ [[ਗੁਰੂਤਾ ਛੱਲ|ਗਰੈਵੀਟੇਸ਼ਨਲ ਤਰੰਗਾਂ]] ਦੇ ਅਧਾਰ ਉੱਤੇ ਨਿਰੀਖਣਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਲਈ ਹੋਰ ਵਿਸਤਾਰ ਕੀਤਾ। == ਨਿਰੀਖਣ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨ == [[ਤਸਵੀਰ:N_63A-_Chandra_and_Hubble_-_Heic0507f.tif|thumb|ਸੁਪਰਨੋਵਾ ਦੇ ਬਚੇ ਹੋਏ LMC N 63A ਨੂੰ ਐਕਸ-ਰੇ (ਬਲੂ-ਆਪਟੀਕਲ (ਗ੍ਰੀਨ) ਅਤੇ ਰੇਡੀਓ (ਰੈੱਡ-ਵੇਵਲੈਂਥ) ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਐਕਸ-ਰੇ ਦੀ ਚਮਕ ਸੁਪਰਨੋਵਾ ਵਿਸਫੋਟ ਦੁਆਰਾ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸਦਮੇ ਦੀ ਲਹਿਰ ਦੁਆਰਾ ਲਗਭਗ 10 ਮਿਲੀਅਨ ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਤੱਕ ਗਰਮ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸਮੱਗਰੀ ਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।]] ਨਿਰੀਖਣ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਇੱਕ ਵੰਡ ਹੈ ਜੋ ਡੇਟਾ ਨੂੰ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ, ਸਿਧਾਂਤਕ ਖਗੋਲ ਭੌਤਿਕੀ ਦੇ ਉਲਟ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਭੌਤਿਕ ਮਾਡਲ ਦੇ ਮਾਪਣਯੋਗ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਹੈ। ਇਹ [[ਟੈਲੀਸਕੋਪ|ਦੂਰਬੀਨ]] ਅਤੇ ਹੋਰ ਖਗੋਲ-ਵਿਗਿਆਨ ਉਪਕਰਣਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ [[ਖਗੋਲੀ ਚੀਜ਼|ਆਕਾਸ਼ਕ ਵਸਤੂਆਂ]] ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਖਗੋਲ ਭੌਤਿਕੀ ਨਿਰੀਖਣ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਮੈਗਨੈਟਿਕ ਸਪੈਕਟ੍ਰਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। * ਰੇਡੀਓ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨ ਕੁਝ ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਰੰਗਾਂ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਵਾਲੇ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਉਦਾਹਰਣ ਖੇਤਰ [[ਰੇਡੀਓ ਛੱਲ|ਰੇਡੀਓ ਤਰੰਗਾਂ]] ਹਨ, ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਠੰਡੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇੰਟਰਸਟੇਲਰ ਗੈਸ ਅਤੇ ਧੂਡ਼ ਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੱਢੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ-ਬ੍ਰਹਿਮੰਡੀ [[ਸੂਖਮ ਛੱਲ|ਮਾਈਕ੍ਰੋਵੇਵ]] ਪਿਛੋਕਡ਼ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਜੋ ਕਿ ਬਿਗ ਬਾਂਗ ਪਲਸਰ ਤੋਂ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਈਕ੍ਰੋਵੇਵ ਫ੍ਰੀਕੁਐਂਸੀਆਂ ਤੇ ਲੱਭੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਰੰਗਾਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਰੇਡੀਓ ਦੂਰਬੀਨ ਦੀ ਲੋਡ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। * ਇਨਫਰਾਰੈੱਡ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨ ਇੱਕ ਤਰੰਗ-ਲੰਬਾਈ ਦੇ ਨਾਲ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਨੰਗੀ ਅੱਖ ਨੂੰ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਲੰਬਾ ਹੈ ਪਰ ਰੇਡੀਓ ਤਰੰਗਾਂ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਹੈ। ਇਨਫਰਾਰੈੱਡ ਨਿਰੀਖਣ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਜਾਣੂ [[ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਿਗਿਆਨ|ਆਪਟੀਕਲ]] ਦੂਰਬੀਨਾਂ ਦੇ ਸਮਾਨ ਦੂਰਬੀਨਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਤਾਰਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਠੰਡੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਗ੍ਰਹਿ) ਦਾ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਇਨਫਰਾਰੈੱਡ ਫ੍ਰੀਕੁਐਂਸੀਆਂ ਉੱਤੇ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। * ਆਪਟੀਕਲ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਕਿਸਮ ਦਾ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨ ਸੀ। ਇੱਕ ਚਾਰਜ-ਜੋਡ਼ੇ ਉਪਕਰਣ ਜਾਂ ਸਪੈਕਟ੍ਰੋਸਕੋਪ ਨਾਲ ਜੋਡ਼ੇ ਗਏ ਟੈਲੀਸਕੋਪ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਯੰਤਰ ਹਨ। ਧਰਤੀ ਦਾ ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਆਪਟੀਕਲ ਨਿਰੀਖਣਾਂ ਵਿੱਚ ਦਖ਼ਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਅਨੁਕੂਲ ਆਪਟਿਕਸ ਅਤੇ ਪੁਲਾਡ਼ ਦੂਰਬੀਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਉੱਚਤਮ ਸੰਭਵ ਚਿੱਤਰ ਗੁਣਵੱਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰੰਗ-ਲੰਬਾਈ ਸੀਮਾ ਵਿੱਚ, ਤਾਰੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਤਾਰਿਆਂ, ਗਲੈਕਸੀਆਂ ਅਤੇ [[ਨੈਬੀਊਲਾ|ਨੀਬੂਲੇ]] ਦੀ ਰਸਾਇਣਕ ਰਚਨਾ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਸਾਇਣਕ ਸਪੈਕਟ੍ਰਾ ਵੇਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। * ਅਲਟਰਾ ਵਾਇਲਟ, ਐਕਸ-ਰੇ ਅਤੇ ਗਾਮਾ ਰੇ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨ ਬਹੁਤ ਊਰਜਾਵਾਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬਾਈਨਰੀ ਪਲਸਰ, ਬਲੈਕ ਹੋਲ, ਮੈਗਨੈਟਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ। ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੀ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਧਰਤੀ ਦੇ ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਵਡ਼ਦੀ। ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਮੈਗਨੈਟਿਕ ਸਪੈਕਟ੍ਰਮ ਦੇ ਇਸ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲਈ ਦੋ ਢੰਗ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ-ਪੁਲਾਡ਼ ਅਧਾਰਤ ਦੂਰਬੀਨ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਅਧਾਰਤ ਇਮੇਜਿੰਗ ਏਅਰ ਚੇਰੇਂਕੋਵ ਦੂਰਬੀਨ (ਆਈ. ਏ. ਸੀ. ਟੀ.) । ਪਹਿਲੀ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਆਬਜ਼ਰਵੇਟਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਆਰਐਕਸਟੀਈ, ਚੰਦਰ ਐਕਸ-ਰੇ ਆਬਜ਼ਰਵੇਤਰੀ ਅਤੇ ਕੰਪਟਨ ਗਾਮਾ ਰੇ ਆਬਜ਼ਰਬੇਟਰੀ ਹਨ। ਆਈ. ਏ. ਸੀ. ਟੀ. ਦੀਆਂ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਹਾਈ ਐਨਰਜੀ ਸਟੀਰੀਓਸਕੋਪਿਕ ਸਿਸਟਮ (ID1) ਅਤੇ ਮੈਜਿਕ ਟੈਲੀਸਕੋਪ ਹਨ। ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਮੈਗਨੈਟਿਕ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਦੂਰੀ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂਤਾਕਰਸ਼ਣ ਤਰੰਗਾਂ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਆਬਜ਼ਰਵੇਟਰੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਗੁਰੂਤਾਕਰਸ਼ਣ ਤਰੰਗਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ। ਨਿਊਟ੍ਰੀਨੋ ਆਬਜ਼ਰਵੇਟਰੀਆਂ ਵੀ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੂਰਜ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ। ਬਹੁਤ ਉੱਚ-ਊਰਜਾ ਵਾਲੇ ਕਣਾਂ ਦੇ ਬਣੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡੀ ਕਿਰਨਾਂ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਦੇ ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਨਾਲ ਟਕਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਲਗਭਗ 4.6 ਬਿਲੀਅਨ ਸਾਲ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਅਜੇ ਆਪਣੀ ਅੱਧਖੜ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਨਿਰੀਖਣ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪੈਮਾਨੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਆਪਟੀਕਲ ਨਿਰੀਖਣਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿੰਟ ਤੋਂ ਘੰਟੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਦਲਣ ਵਾਲੇ ਵਰਤਾਰੇ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕੁਝ ਵਸਤੂਆਂ ਬਾਰੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅੰਕਡ਼ੇ ਉਪਲਬਧ ਹਨ, ਜੋ [[ਸਦੀ|ਸਦੀਆਂ]] ਜਾਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਫੈਲੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਰੇਡੀਓ ਨਿਰੀਖਣ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਿਲੀ-ਸਕਿੰਟ ਟਾਈਮ ਸਕੇਲ (ਮਿਲੀ-ਸਕਿੱਟ ਪਲਸਰਸ) ਜਾਂ ਡੇਟਾ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਨੂੰ ਜੋਡ਼ ਸਕਦੇ ਹਨ (ਪਲਸਰ ਡੀਸੀਲਰੇਸ਼ਨ ਸਟੱਡੀਜ਼) । ਇਨ੍ਹਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪੈਮਾਨੇ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਬਹੁਤ ਵੱਖਰੀ ਹੈ। ਨਿਰੀਖਣ ਖਗੋਲ-ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਦੂਰੀ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੇਰਵੇ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹੋਰ ਤਾਰੇ ਦੁਆਰਾ ਬੇਮਿਸਾਲ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਹੋਰ ਤਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਇੱਕ ਮਾਰਗ ਦਰਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਤਾਰੇ ਕਿਵੇਂ ਬਦਲਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਤਾਰਿਆਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ, ਇਸ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਅਕਸਰ ਹਰਟਜ਼ਸਪ੍ਰੰਗ-ਰਸੇਲ ਚਿੱਤਰ ਉੱਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸਬੰਧਤ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਨਮ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਤੱਕ ਇੱਕ ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਵਸਤੂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। == ਸਿਧਾਂਤਕ ਖਗੋਲ-ਵਿਗਿਆਨ == ਸਿਧਾਂਤਕ ਖਗੋਲ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਧਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣਾਤਮਕ ਮਾਡਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ (ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਪੌਲੀਟ੍ਰੌਪ ਇੱਕ ਸਟਾਰ ਅਤੇ ਕੰਪਿਊਟੇਸ਼ਨਲ ਸੰਖਿਆਤਮਕ ਸਿਮੂਲੇਸ਼ਨ ਦੇ ਵਿਵਹਾਰਾਂ ਨੂੰ ਅਨੁਮਾਨਤ ਕਰਨ ਲਈ) । ਹਰ ਇੱਕ ਦੇ ਕੁਝ ਫ਼ਾਇਦੇ ਹਨ। ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣਾਤਮਕ ਮਾਡਲ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਜੋ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਉਸ ਦੇ ਦਿਲ ਦੀ ਸਮਝ ਦੇਣ ਲਈ ਬਿਹਤਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸੰਖਿਆਤਮਕ ਮਾਡਲ ਵਰਤਾਰੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦੀ ਹੋਂਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜੋ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਵੇਖੇ ਜਾਣਗੇ। ਖਗੋਲ-ਭੌਤਿਕੀ ਵਿੱਚ ਸਿਧਾਂਤਕਾਰ ਸਿਧਾਂਤਕ ਮਾਡਲ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਮਾਡਲਾਂ ਦੇ ਨਿਰੀਖਣ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਨਿਰੀਖਕਾਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਅੰਕਡ਼ਿਆਂ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਮਾਡਲ ਦਾ ਖੰਡਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਕਈ ਵਿਕਲਪਿਕ ਜਾਂ ਵਿਰੋਧੀ ਮਾਡਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨ ਵਿੱੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸਿਧਾਂਤਕਾਰ ਨਵੇਂ ਅੰਕਡ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਲਈ ਮਾਡਲਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਜਾਂ ਸੋਧਣ ਦੀ ਵੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਸੰਗਤਤਾ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ, ਆਮ ਰੁਝਾਨ ਡੇਟਾ ਨੂੰ ਫਿੱਟ ਕਰਨ ਲਈ ਮਾਡਲ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਸੋਧ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਕੁੱਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਅਸੰਗਤ ਡੇਟਾ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਇੱਕ ਮਾਡਲ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛੱਡਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸਿਧਾਂਤਕ ਖਗੋਲ-ਭੌਤਿਕੀ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਟਾਰਰ ਡਾਇਨਾਮਿਕਸ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ-ਗਲੈਕਸੀ ਦਾ ਗਠਨ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ-ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿੱਚ ਪਦਾਰਥ ਦੀ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਦੀ ਬਣਤਰ-ਬ੍ਰਹਿਮੱਡੀ ਕਿਰਨਾਂ ਦੀ ਉਤਪਤੀ-ਆਮ ਰਿਲੇਟੀਵਿਟੀ ਅਤੇ ਭੌਤਿਕ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡੀ ਵਿਗਿਆਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ [[ਸਟਰਿੰਗ ਥਿਊਰੀ|ਸਤਰ]] ਬ੍ਰਹਿਮੰਡਾ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਖਗੋਲ-ਕਣ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਸਾਪੇਖਿਕ ਖਗੋਲ ਭੌਤਿਕੀ ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ ਦੀਆਂ ਬਣਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਪਣ ਲਈ ਇੱਕ ਸਾਧਨ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਲਈ ਗਰੈਵੀਟੇਸ਼ਨ ਭੌਤਿਕ ਵਰਤਾਰੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ [[ਬਲੈਕ ਹੋਲ]] ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ [[ਗੁਰੂਤਾ ਛੱਲ|ਗਰੈਵੀਟੇਸ਼ਨਲ ਤਰੰਗਾਂ]] ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਅਧਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮਕਾਜ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਖਗੋਲ ਭੌਤਿਕੀ ਵਿੱਚ ਕੁੱਝ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤੇ ਸਿਧਾਂਤ ਅਤੇ ਮਾਡਲ, ਜੋ ਹੁਣ ਲੈਂਬਡਾ-ਸੀ. ਡੀ. ਐੱਮ. ਮਾਡਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਵਿੱਚ [[ਮਹਾਂ ਧਮਾਕਾ|ਬਿਗ ਬੈਂਗ]], ਬ੍ਰਹਿਮੰਡੀ ਮਹਿੰਗਾਈ, ਡਾਰਕ ਮੈਟਰ, ਡਾਰਕ ਐਨਰਜੀ ਅਤੇ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਿਧਾਂਤ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। === ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਸਿਧਾਂਤਕ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨ === {{Main|Celestial mechanics}} ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ, ਜਦੋਂ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨ ਨੂੰ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਨਿਰੀਖਣ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨ ਦੁਆਰਾ ਸੀਮਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਆਕਾਸ਼ਕ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ '''ਸਿਧਾਂਤਕ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨ''' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।<ref>{{Cite journal|last=Brumberg|first=V. A.|date=2013|title=Celestial mechanics: Past, present, future|url=http://link.springer.com/10.1134/S0038094613040011|journal=Solar System Research|language=en|volume=47|issue=5|pages=347–358|doi=10.1134/S0038094613040011|issn=0038-0946|url-access=subscription}}</ref> ਹਿੱਪਾਰਕਸ ਨੇ ਇੱਕ ਸੰਖਿਆਤਮਕ ਨਿਰੀਖਣ ਜਿਓਮੈਟਰੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬੁਨਿਆਦੀ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ।<ref>{{Cite book|location=Princeton}}</ref> ਹਾਲਾਂਕਿ, [[ਆਇਜ਼ਕ ਨਿਊਟਨ|ਆਈਜ਼ੈਕ ਨਿਊਟਨ]] ਨੂੰ ਆਪਣੇ [[ਕੈਲਕੂਲਸ|ਕੈਲਕੁਲਸ]] ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਸਰਵ ਵਿਆਪਕ ਗਰੈਵੀਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਨਿਯਮ ਦੁਆਰਾ ਫੀਲਡ ਦਾ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਫੀਲਡ [[ਗ੍ਰਹਿ ਮੋਸ਼ਨ ਦੇ ਕੈਪਲਰ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ|ਕੇਪਲਰ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਗਤੀ ਦੇ ਨਿਯਮ]] 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ।<ref>{{Cite book|location=Edinburgh}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Chebotarev|first=G.A.|date=1975|title=10.3. Johannes Kepler and celestial mechanics|url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/008366567590135X|journal=Vistas in Astronomy|language=en|volume=18|pages=557–565|doi=10.1016/0083-6656(75)90135-X|url-access=subscription}}</ref> ਥੀਓਡੋਰ ਵਾਨ ਓਪੋਲਜ਼ਰ ਨੇ 19 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ [[ਵਿਆਨਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ|ਵਿਯੇਨ੍ਨਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ]] ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸੀ. ਐਮ. ਅਤੇ ਜਿਓਡੈਟਿਕ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨ ਉੱਤੇ ਕੰਮ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਕੀਤਾ।<ref name=":0">{{Cite book|location=Cambridge [Cambridgeshire] ; New York}}</ref> ਸੇਫਾਈਡ ਵੇਰੀਏਬਲ ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਖੋਜ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ, ਸਿਧਾਂਤਕਾਰ ਸੀ. ਐੱਮ. ਅਤੇ ਜਿਓਡੈਸੀ ਤੋਂ ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਲਈ ਸਿਧਾਂਤਕ ਵਿਧੀ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਦਾ ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿਗਿਆਨ, [[ਪਲਾਜ਼ਮਾ|ਪਲਾਜ਼ਮਾ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ]], ਅਤੇ ਹਾਈਡ੍ਰੋਡਾਇਨਾਮਿਕਸ ਵਰਗੇ ਹੋਰ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸਥਾਰ ਹੋਇਆ।<ref>{{Cite web |last=Longair |first=Malcolm |date=2022-04-05 |title=A Brief History of Astronomy, Astrophysics and Cosmology 1945-2000 {{!}} Royal Society |url=https://royalsociety.org/blog/2022/06/brief-history-of-astronomy-astrophysics-and-cosmology-1945-2000/ |access-date=2026-02-15 |website=royalsociety.org |language=en}}</ref> ਸਵੀਡਨ ਵਿੱਚ 1930 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਰੰਭ ਵਿੱਚ, ਸਵੀਨ ਰੋਸਲੈਂਡ ਨੇ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਥੀਓਰੇਟਿਕਲ ਐਸਟ੍ਰੋਫਿਜਿਕਸ ਨੂੰ ਫੰਡ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਕਿ 1934 ਵਿੱਚ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਹੋਇਆ ਸੀ।<ref>{{Cite journal|last=Jensen|first=E.|date=1986|title=Svein Rosseland, 31 March 1894 - 19 January 1985.|url=https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/1986QJRAS..27..512J/abstract|journal=Quarterly Journal of the Royal Astronomical Society|language=en|volume=27|issue=3|pages=512–514|issn=0035-8738}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Rosseland|first=S.|date=1928|title=Theoretical Astrophysics|url=https://www.nature.com/articles/122159a0|journal=Nature|language=en|volume=122|issue=3066|pages=159–162|doi=10.1038/122159a0|issn=0028-0836|url-access=subscription}}</ref> ਸੰਨ 1966 ਵਿੱਚ, ਫਰੈੱਡ ਹੋਯੇਲ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਸਮੂਹ ਨੇ [[ਕੈਂਬਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ]] ਵਿੱਚ ਸਿਧਾਂਤਕ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਜੋ ਸਿਧਾਂਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਅਧਿਆਪਨ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਦੇ ਕੰਪਿਊਟੇਸ਼ਨਲ ਖੋਜ ਉੱਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕੇ।<ref>{{Cite journal|last=Hurn|first=M.|date=2004|title=An English astronomical library: the case of the Cambridge Observatory|url=https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2004Obs...124...37H/abstract|journal=The Observatory|language=en|volume=124|pages=37–46|issn=0029-7704}}</ref> ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕਿ 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੌਰਾਨ ਸਿਧਾਂਤਕ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਖਗੋਲ ਭੌਤਿਕੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਬਦਲਵੇਂ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ, "ਸਿਧਾਂਤਕ ਖਗੋਲ ਸ਼ਾਸਤਰ" ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕੋਰਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੀ. ਐਮ. ਨੂੰ ਪਡ਼੍ਹਾਉਂਦੇ ਸਨ।<ref>{{Cite journal|last=Struve|first=Otto|date=1943|title=Fifty years of progress in astronomy|url=https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/1943PA.....51..469S/abstract|journal=Popular Astronomy|language=en|volume=51|pages=469|issn=0197-7482}}</ref> 1985 ਵਿੱਚ, [[ਵਰਜੀਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ]], ਜੋ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਰਿਫ੍ਰੈਕਟਰ ਦਾ ਘਰ ਸੀ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟਸ ਨੇਵਲ ਆਬਜ਼ਰਵੇਟਰੀ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਵਰਜੀਨੀਆ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਥੀਓਰੇਟਿਕਲ ਐਸਟ੍ਰੋਨੋਮੀ ਨੂੰ ਸਿਧਾਂਤਕ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਖਗੋਲ ਭੌਤਿਕੀ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰਨ ਲਈ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਗਿਆ।<ref name=":0"/><ref>{{Cite web |title=Virginia Institute of Theoretical Astronomy |url=https://astronomy.as.virginia.edu/virginia-institute-theoretical-astronomy |access-date=2026-02-15 |website=Department of Astronomy |language=en}}</ref> ਆਧੁਨਿਕ ਸਿਧਾਂਤਕ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀਆਂ ਗਤੀ ਦਾ ਮਾਡਲ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕਰਨ ਲਈ ਗਣਿਤ ਅਤੇ ਕੰਪਿਊਟੇਸ਼ਨਲ ਸਾਧਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੈ।<ref>{{Cite web |title=What Can You Do with an Astronomy Degree |url=http://erau.edu/hub-spoke/stories/what-can-you-do-with-an-astronomy-degree |access-date=2026-02-15 |website=Embry-Riddle |language=en}}</ref><ref>{{Citation |last=Polyakhova |first=Elena |title=Astrodynamics in Photogravitational Field of the Sun: Space Flights with a Solar Sail |date=2022-12-14 |url=https://www.intechopen.com/chapters/83954 |work=Gravitational Field - Concepts and Applications |editor-last=S. Essa |editor-first=Khalid |publisher=IntechOpen |language=en |doi=10.5772/intechopen.102005 |isbn=978-1-83969-752-4 |access-date=2026-02-15 |last2=Korolev |first2=Vladimir}}</ref> ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ, ਸਿਧਾਂਤਕ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਿਰੀਖਣ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਜੋਡ਼ੇ, ਇਸ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।<ref>{{Cite journal|last=V.|first=Narlikar, Jayant|date=1990|title=Curriculum for the Training of Astronomers|url=https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/1990teas.conf....7N/abstract|journal=IAU Colloq. 105: The Teaching of astronomy|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240729103732/https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/1990teas.conf....7N/abstract|archive-date=2024-07-29|access-date=2026-04-25|url-status=live}}</ref> ਇਹ ਗ੍ਰਹਿ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬੁਨਿਆਦੀ ਹੈ।<ref>{{Cite book|location=Cambridge}}</ref> == ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ == ਖਗੋਲ-ਵਿਗਿਆਨ ਦੀਆਂ ਜਡ਼੍ਹਾਂ ਸਤਾਰ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਉੱਭਰਨ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹੀ ਨਿਯਮ ਸਵਰਗੀ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਉੱਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।<ref name="Burtt"/> ਅਜਿਹੇ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸਨ ਜੋ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਯੋਗ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖਗੋਲ ਭੌਤਿਕੀ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਪੱਕੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ। ਆਧੁਨਿਕ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਰਾਇਲ ਐਸਟ੍ਰੋਨੋਮਿਕਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਲਾਰੈਂਸ ਕ੍ਰੌਸ, [[ਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮ ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰ|ਸੁਬਰਾਮਣੀਅਨ ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰ]], [[ਸਟੀਫਨ ਹਾਕਿੰਗ]], ਹੂਬਰਟ ਰੀਵਜ਼, [[ਕਾਰਲ ਐਡਵਰਡ ਸੇਗਨ|ਕਾਰਲ ਸਾਗਨ]] ਅਤੇ ਪੈਟਰਿਕ ਮੂਰ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਿੱਖਿਅਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬਣਾਉਣ ਕਾਰਨ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਖਗੋਲ-ਵਿਗਿਆਨ ਵੱਲ ਖਿੱਚੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ, ਦੇਰ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਯਤਨ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਖਗੋਲ-ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।<ref>{{Cite web |last=D. Mark Manley |date=2012 |title=Famous Astronomers and Astrophysicists |url=http://cnr2.kent.edu/~manley/astronomers.html |access-date=2015-07-17 |publisher=[[Kent State University]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=The science.ca team |date=2015 |title=Hubert Reeves – Astronomy, Astrophysics and Space Science |url=http://www.science.ca/scientists/scientistprofile.php?pID=213 |access-date=2015-07-17 |publisher=GCS Research Society}}</ref><ref>{{Cite web |date=2015 |title=Neil deGrasse Tyson |url=http://www.haydenplanetarium.org/tyson/ |access-date=2015-07-17 |publisher=[[Hayden Planetarium]]}}</ref> ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸਿਟਕੌਮ ਸ਼ੋਅ 'ਦਿ ''[[ਬਿਗ ਬੈਂਗ ਥਿਊਰੀ]]''<nowiki/>' ਨੇ ਖਗੋਲ-ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮਕਬੂਲ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ [[ਸਟੀਫਨ ਹਾਕਿੰਗ]] ਅਤੇ ਨੀਲ ਡੀਗ੍ਰੇਸੇ ਟਾਇਸਨ ਵਰਗੇ ਕੁਝ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। == ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ == {{Main|Outline of astrophysics}} * ਖਗੋਲ ਰਸਾਇਣ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿੱਚ ਅਣੂਆਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ * ਖਗੋਲੀ ਨਿਗਰਾਨ * ਖਗੋਲੀ ਸਪੈਕਟ੍ਰੋਸਕੋਪੀ - ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨ ਲਈ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਮੈਗਨੈਟਿਕ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਦਾ ਮਾਪ * ਕਣ- ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ - ਕਣ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਸ਼ਾਖਾ * ਗੁਰੂਤਾ-ਵੇਵ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨ - ਗਰੈਵੀਟੇਸ਼ਨਲ ਤਰੰਗਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਸ਼ਾਖਾ * ਹਰਟਜ਼ਸਪ੍ਰੰਗ–ਰਸਲ ਚਿੱਤਰ - ਤਾਰਿਆਂ ਦਾ ਖਿੰਡਾਉਣ ਵਾਲਾ ਪਲਾਟ ਜੋ ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਵਰਗੀਕਰਣ ਨਾਲ ਚਮਕ ਦਾ ਸਬੰਧ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ * ਉੱਚ-ਊਰਜਾ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨ - ਖਗੋਲ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਵਸਤੂਆਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਜੋ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਊਰਜਾਵਾਨ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਮੈਗਨੈਟਿਕ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਜਾਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ * ਤਾਰਾ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨਤਾ * ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨੀ ਦੀ ਸੂਚੀ - (ਖਗੋਲ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ) * ਨਿਊਟ੍ਰੀਨੋ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨ - ਘੱਟ ਪੁੰਜ ਵਾਲੇ ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਕਣਾਂ ਦਾ ਨਿਰੀਖਣ ਕਰਨਾ * ਗਰੈਵੀਟੇਸ਼ਨਲ ਫਿਜ਼ਿਕਸ ਅਤੇ ਰਿਲੇਟਿਵਿਟੀ ਦੀ ਟਾਈਮਲਾਈਨ * * ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਟਾਈਮਲਾਈਨ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ, ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦੇ ਕਲਸਟ੍ਰਰਸ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਪਮਾਣੇ ਦੀ ਬਣਤਰ * ਸਫੈਦ ਬੋਣੇ ਦੀ ਟਾਈਮਲਾਈਨ, ਨਿਊਟਰੋਨ ਤਾਰੇ ਅਤੇ ਸੁਪਰਨੋਵਾ - ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਕਾਲਕ੍ਰਮਿਕ ਸੂਚੀ == ਹਵਾਲੇ == {{Reflist}} == ਹੋਰ ਪੜੋ == * {{Cite book|deadurl=Malcolm S. Longair}} * ਐਸਟ੍ਰੋਫਿਜ਼ਿਕਸ, ਸਕਾਲਰਪੀਡੀਆ ਮਾਹਰ ਲੇਖ == ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ == {{ਵਿਕੀਬੁਕਸ|Astrophysics}}  * [http://www.aanda.org/ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਖਗੋਲ ਭੌਤਿਕੀ, ਇੱਕ ਯੂਰਪੀਅਨ ਜਰਨਲ] * [http://iopscience.iop.org/0004-637X/ ''ਐਸਟ੍ਰੋਫਿਜ਼ੀਕਲ ਜਰਨਲ''] * ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਗਿਆਨਕ ਤੋਂ ਆਧੁਨਿਕ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਰਨਲ ਡੀ * [https://astro.theoj.org/ ''ਓਪਨ ਜਰਨਲ ਆਫ਼ ਐਸਟ੍ਰੋਫਿਜ਼ਿਕਸ''] * [https://link.springer.com/journal/11207 ''ਸੂਰਜੀ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ''] * Cosmic Journey: A History of Scientific Cosmology ਅਮਰੀਕੀ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਸੰਸਥਾਨ ਤੋਂ ਉੱਤੇ ਆਰਕਾਈਵ 2008-10-21 * [http://www.astro.ucla.edu/~wright/cosmolog.htm ਨੇਡ ਰਾਈਟ ਦਾ ਕੌਸਮੋਲੋਜੀ ਟਿਊਟੋਰਿਅਲ, ਯੂ. ਸੀ. ਐਲ. ਏ.] {{Physics-footer}}{{Astronomy subfields}}{{Astronomy navbox}} {{Authority control}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਣ-ਸਮੀਖਿਆ ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਵਾਲੇ ਸਫ਼ੇ]] ambp72tmzbmpbiwe1rw8omjxot3skjw 0 50708 850538 536034 2026-10-25T07:26:52Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 850538 wikitext text/x-wiki [[File:Dimension levels.svg |thumb | 236px<!--(as above)--> | ਖਲਾਅ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਚਾਰ ਪਸਾਰ। {{Aligned table |fullwidth=on |style=padding-top:0.2em;line-height:1.2em; |col1style=text-align:right;white-space:nowrap;font-weight:bold;padding-right:0.75em; | ੧ | ਦੋ ਬਿੰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਜੋੜ ਕੇ ਇੱਕ ਲਕੀਰ ਬਣਦੀ ਹੈ। | ੨ | ਦੋ ਸਮਵਿੱਥੀ ਲਕੀਰਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜ ਕੇ ਇੱਕ ਵਰਗ ਬਣਦਾ ਹੈ। | ੩ | ਦੋ ਸਮਵਿੱਥੀ ਵਰਗਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜ ਕੇ ਇੱਕ ਘਣ ਬਣਦਾ ਹੈ। | ੪ | ਦੋ ਸਮਵਿੱਥੀ ਘਣਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜ ਕੇ ਇੱਕ ਬਹੁ-ਘਣ ਬਣਦਾ ਹੈ। }} ]] [[ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ]] ਅਤੇ [[ਹਿਸਾਬ]] ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਜਾਂ [[ਹਿਸਾਬੀ ਵਸਤ|ਵਸਤ]] ਦਾ '''ਪਸਾਰ''', (ਅੰਗਰੇਜੀ ਸ਼ਬਦ ਰੂਪ ਡਾਇਮੈਨਸ਼ਨ) ਗ਼ੈਰ-ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਉਸ ਅੰਦਰਲੇ ਕਿਸੇ ਬਿੰਦੂ ਦਾ ਟਿਕਾਣਾ ਦੱਸਣ ਵਾਸਤੇ ਲੋੜੀਂਦੇ [[ਗੁਣਕ|ਗੁਣਕਾਂ]] ਦੀ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।<ref>{{cite web |url=http://curious.astro.cornell.edu/question.php?number=4 |title=Curious About Astronomy |publisher=Curious.astro.cornell.edu |date= |accessdate=2014-03-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140111191053/http://curious.astro.cornell.edu/question.php?number=4 |archive-date=2014-01-11 |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web |url=http://mathworld.wolfram.com/Dimension.html |title=MathWorld: Dimension |publisher=Mathworld.wolfram.com |date=2014-02-27 |accessdate=2014-03-03}}</ref> ਸੋ ਕਿਸੇ ਲਕੀਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਸਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਉਤਲੇ ਕਿਸੇ ਬਿੰਦੂ ਦਾ ਟਿਕਾਣਾ ਦੱਸਣ ਵਾਸਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਗੁਣਕ ਚਾਹੀਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ{{spndash}}ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ ਅੰਕਾਂ ਦੀ ਲਕੀਰ ਉੱਤੇ ੫ ਦੀ ਸੰਖਿਆ। ਕਿਸੇ ਪੱਧਰੀ [[ਸਤ੍ਹਾ]] ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੇਲਣੇ ਜਾਂ ਗੋਲ਼ੇ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਦੇ ਦੋ ਪਸਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਉਤਲੇ ਕਿਸੇ ਬਿੰਦੂ ਦਾ ਟਿਕਾਣਾ ਦੱਸਣ ਲਈ ਦੋ ਗੁਣਕ ਲੋੜੀਂਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ{{spndash}}ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ, ਕਿਸੇ ਗੋਲ਼ੇ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਉਤਲੇ ਬਿੰਦੂ ਦਾ ਟਿਕਾਣਾ ਦੱਸਣ ਲਈ ਅਕਸ਼ਾਂਸ ਅਤੇ ਰੇਖਾਂਸ਼ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ [[ਘਣਾਕਾਰ]], ਵੇਲਣੇ ਜਾਂ ਗੋਲ਼ੇ ਦਾ ਅੰਦਰਲਾ ਹਿੱਸਾ ਤਿੰਨ-ਪਸਾਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹਨਾਂ ਥਾਂਵਾਂ ਅੰਦਰਲੀ ਕਿਸੇ ਬਿੰਦੀ ਦੀ ਥਾਂ ਦੱਸਣ ਵਾਸਤੇ ਤਿੰਨ ਗੁਣਕ ਚਾਹੀਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। {{ਕਾਮਨਜ਼|Dimensions|ਪਸਾਰਾਂ}} == ਸਟਰਿੰਗ ਥਿਊਰੀ ਵਿੱਚ ਫਾਲਤੂ ਪਸਾਰ == === ਪਸਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ === - [[File:Compactification example.svg|right|thumb|alt=A tubular surface and corresponding one-dimensional curve.|An example of [[compactification (physics)|compactification]]: ਜਿਆਦਾ ਦੂਰੀ ਤੋਂ, ਇੱਕ ਚੱਕਰੀ ਅਯਾਮ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਦੋ-ਅਯਾਮੀ ਸਤਹਿ ਇੱਕ ਅਯਾਮੀ ਲਗਦੀ ਹੈ]] ਸਟਰਿੰਗ ਥਿਊਰੀ ਦਾ ਮਨਮੋਹਕ ਗੁਣ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਵਾਧੂ ਪਸਾਰਾਂ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕਰਦੀ ਹੈ| ਟਕਸਾਲੀ ਸਟਰਿੰਗ ਥਿਊਰੀ ਵਿੱਚ ਪਸਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਿਸੇ ਨਿਰੰਤਰ ਸਥਿਰ ਮਾਪਦੰਡ ਨਾਲ ਜੜੀ ਹੋਈ ਨਹੀਂ ਸੀ| ਫਿਰ ਵੀ, ਇੱਕ ਚਿਰਸਥਾਈ ਕੁਆਂਟਮ ਥਿਊਰੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ, ਸਟਰਿੰਗ ਥਿਊਰੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਪੇਸ ਟਾਈਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ‘ਨਾਜ਼ੁਕ ਪਸਾਰ’ (ਕਰੀਟੀਕਲ ਡਾਈਮੈਨਸ਼ਨ) ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਠੋਸ, ਦ੍ਰਵ, ਗੈਸ ਤੇ ਪਲਾਜ਼ਮਾ ਅਵਸਥਾ ਵਾਲਾ ਗੁਣ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਸਪੇਸ ਟਾਈਮ ਦੇ 26 ਪਸਾਰ ਬੋਸਨੋਕ ਸਟਰਿੰਗ ਦੇ ਅਤੇ 10 ਸੁਪਰਸਟਰਿੰਗ ਦੇ ਹੋਣੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ| ਇਹ ਅਨੁਕੂਲਤਾ ਖੇਤਰ ਥਿਊਰੀ (conformal field theory) ਵਾਲੀ ਵਰਲਡਸ਼ੀਟ ਦੀ ਗਤੀ ਵਿਰੋਧੀ-ਅਨੁਕੂਲਤਾ ਦੇ ਅੰਤ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ| ਅਜੋਕੀ ਸਮਝ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸ਼ਰਤ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਜਰਾ ਗੰਭੀਰ ਰਸਤੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਸੌਖੇ ਰਸਤੇ ਘੱਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ| ਬ੍ਰਹਿਮੰਡੀ ਹੱਲ ਪਸਾਰਾਂ ਦੀ ਬਹੁਤ ਵਿਸ਼ਾਲ ਵੈਰਾਈਟੀ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਵੱਖਰੇ ਪਸਾਰ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦੇ ਹਨ(ਤੁਲਨਾਤਮਿਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ)| ਇਹ ਪਸਾਰ ‘ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਕੇਂਦਰੀ ਚਾਰਜ’ ਦੇ ਹੋਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਵੱਖਰੇ ਮੁੱਲ ਹਨ, ਕਮਜ਼ੋਰ ਸ਼ਾਸਨ-ਪਲਟ ਮੋੜ (curved regimes) ਵਿੱਚ ਪਸਾਰਾਂ ਦੀ ਕਮੀ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਹੈ| ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਥਿਊਰੀ 11 ਪਸਾਰੀ M-theory ਹੈ, ਜੋ ਸਪੇਸ ਟਾਈਮ ਦੇ 11 ਪਸਾਰ ਮੰਗਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਆਮ 3 ਸਥਾਨਿਕ ਪਸਾਰਾਂ ਅਤੇ 4 ਸਮੇਂ ਦਾ ਪਸਾਰ ਤੋਂ ਉਲਟ ਹੈ| 1980 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀਆਂ ਮੂਲ ਸਟਰਿੰਗ ਥਿਊਰੀਆਂ ਇਸ ਥਿਊਰੀ ਦਾ ਖਾਸ ਕੇਸ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿੱਥੇ 11ਵਾਂ ਪਸਾਰ ਬਹੁਤ ਸੂਖਮ ਚੱਕਰ ਜਾਂ ਰੇਖਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਜੇਕਰ ਇਹਨਾਂ ਫਾਰਮੂਲਿਆਂ ਬਣਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਸਟਰਿੰਗ ਥਿਊਰੀ ਨੂੰ 10 ਪਸਾਰਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ| ਪਰ ਫੇਰ ਥਿਊਰੀ ਸਾਡੇ ਵਰਗੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵੀ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਪੇਸ ਸਮੇਂ ਦੇ 4 ਦਿਸਣਯੋਗ ਪਸਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵੀ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ 10 ਪੱਧਰੀ ਸਪੇਸ ਦੇ ਪਸਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜਿਹੇ ਮਾਮਲੇ ਵੀ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਕੁੱਝ ਪਸਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਾਸਤਵਿਕ-ਅੰਕ ਨਾਲੋਂ ਗੁੰਝਲਦਾਰ-ਨੰਬਰਾਂ ਨਾਲ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ| ਸਟਰਿੰਗ ਥਿਊਰੀ ਵਿੱਚ ਸਪੇਸਟਾਈਮ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਫਿਕਸ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ: ਇਹ ਵੱਖਰੇ ਹਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰੇ ਜਿਆਦਾ ਵਧੀਆ ਸੋਚੇ ਗਏ ਹਨ| ਮੈਕਸਵੈੱਲ ਦੀ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਮੈਗਨੈਟਿਜ਼ਮ ਦੀ ਥਿਊਰੀ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਦੀ ਰਿਲੇਟਿਵਿਟੂ ਥਿਊਰੀ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀ ਕੋਈ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ: ਇਹ ਥਿਊਰੀਆਂ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਮਨਚਾਹੇ ਅਯਾਮ ਭਰਨ ਦੀ ਜਰੂਰਤ ਮੰਗਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਨੰਬਰ ਫਿਕਸ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੁਟੈਂਸ਼ਲ (ਸੰਭਾਵਨਾ, ਤਨਾਓ, ਸਥਾਨਿਕ, ਕਾਰਜਯੋਗਤਾ) ਊਰਜਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ| ਤਕਨੀਕੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਭਵਿੱਖਤ ਅਯਾਮਾਂ ਦੇ ਹਰੇਕ ਵੱਖਰੇ ਨੰਬਰ ਲਈ ਨਾਪ-ਅਸ਼ੁਧੱਤਾ gauge anomaly ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਇਸ ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਲਈ ਗਤੀ ਹੱਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਗੰਭੀਰ ਪੁਟੈਂਸਲ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ| ਹੋਰ ਅੱਗੇ, ‘ਨਾਜੁਕ ਅਯਾਮਾਂ’ ਵਿੱਚ ਪੁਟੈਂਸ਼ਲ ਊਰਜਾ ਦੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਉਂ ਪੱਧਰੇ ਸਪੇਸ ਸਮੇਂ ਹੱਲ ਸੰਭਵ ਹਨ| ਇਹ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਨੋਟ ਕਰਕੇ ਵਧੀਆ ਸਮਝਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਸਥਾਈ ਥਿਊਰੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਫੋਟੋਨ (ਤਕਨੀਕੀ ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕ ਬਲ ਨੂੰ ਸਵਾਰੀ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲਾ ਕਣ ਜੋ ਨਾ-ਤੋੜੇ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੀ ਗੇਜ ਸਮਿੱਟਰੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਹੈ) ਜਰੂਰ ਪੁੰਜਹੀਣ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ| ਸਟਰਿੰਗ ਥਿਊਰੀ ਦੁਆਰਾ ਭਵਿੱਖਤ ਕੀਤਾ ਫੋਟੋਨ ਦਾ ਪੁੰਜ ਸਟਰਿੰਗ ਦੀ ਫੋਟੋਨ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਅਵਸਥਾ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ| ਇਹ ਊਰਜਾ ਕੈਸੀਮਰ ਪ੍ਰਭਾਵ (Casimir effect) ਯੋਗਾਦਾਨ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਸਟਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਕੁਆਂਟਮ ਉਤਰਅ-ਚੜਾਓ ਤੋਂ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ| ਇਸ ਯੋਗਦਾਨ ਦਾ ਅਕਾਰ ਅਯਾਮਾਂ ਦੇ ਨੰਬਰ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਯਾਮਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਨੰਬਰ ਲਈ ਸਟਰਿੰਗ ਦੀ ਪੁਜੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਸੰਭਵ ਉਤਰਾਅ ਚੜਾਓ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ| ਇਸਲਈ, ਪੱਧਰੇ (ਫਲੈਟ)ਅਯਾਮ ਵਿੱਚ ਫੋਟੋਨ ਪੁੰਜਹੀਣ ਹੋਵੇਗਾ- ਤੇ ਥਿਊਰੀ ਸਥਿਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਿਰਫ ਕੁੱਝ ਖਾਸ ਅਯਾਮਾਂ ਦੇ ਨੰਬਰ ਲਈ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ| ਜਦੋਂ ਕੈਲਕੁਲੇਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਨਾਜੁਕ ਅਯਾਮ ਅਵਸਥਾ 4 ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਉਮੀਦ ਰੱਖ ਸਕਦਾ ਹੈ (3 ਸਪੇਸ ਦੇ ਅਯਾਮ+1 ਵਕਤ ਦਾ ਅਯਾਮ)| X-ਦਾ ਉਪ ਸਮੂਹ ਫੋਟੋਨ ਦੀਆਂ ਰੇਖਿਕ ਅਯਾਮ ਵਿੱਚ ਲਹਿਰਾਂ ਬਰਾਬਰ ਹੈ| ਬੋਸੋਨਾਂ ਦੇ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਫਲੈਟ ਸਪੇਸ ਸਟਰਿੰਗ ਥਿਊਰੀਆਂ 26-ਅਯਾਮੀ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸੁਪਰਸਟਰਿੰਗ ਤੇ ਐੱਮ-ਥਿਊਰੀਆਂ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਲਈ 10 ਜਾਂ 11 ਅਯਾਮ ਹੀ ਪੱਧਰੇ ਹੱਲਾਂ ਲਈ ਰੱਖੇ ਹਨ| ਬੋਸਨੋਕਿ ਸਟਰਿੰਗ ਥਿਊਰੀਆਂ ਵਿੱਚ 26ਅਯਾਮ ਪੌਲੀਕੋਵ ਸਮੀਕਰਨ ਤੋਂ ਬਣਦੇ ਹਨ| 4 ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਅਯਾਮਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਇਹ ਸੋਚਣਾ ਜਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ 4 ਅਯਾਮੀ ਸਪੇਸ ਟਾਈਮ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਸੁੰਗੇੜੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ| == ਸੂਖਮ ਸੁੰਗੜੇ ਪਸਾਰ == === ਕਾਲਾਬਿ-ਯਾਓ ਮੈਨੀਫੋਲਡ === [[Image:Calabi yau.jpg|left|thumb|alt=Visualization of a complex mathematical surface with many convolutions and self intersections.|ਇੱਕ ਕੁਇੰਟਿਕ ਕਾਲਾਬਿ-ਯਾਓ ਮੈਨੀਫੋਲਡ ਦਾ ਕਾਟ-ਹਿੱਸਾ(ਕਰੌਸ ਸੈਕਸ਼ਨ)]] ਇਸ ਸਪਸ਼ਟ ਅੰਤਰਵਿਰੋਧ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ 2 ਤਰੀਕੇ ਰੱਖੇ ਗਏ ਹਨ| ਪਹਿਲਾ ਵਾਧੂ ਅਯਾਮਾਂ ਨੂੰ ਸੂਖਮ ਬਣਾਉਣਾ; 6 ਜਾਂ 7 ਵਾਧੂ ਅਯਾਮ ਇੰਨੇ ਸੂਖਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਜੋਕੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਜਾਂਚ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ| ਸੁਪਰਸਮਿੱਟਰੀ ਦਾ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲੈਣ ਲਈ, ਇਹ ਸੁੰਗੜੀ ਹੋਈ ਸੂਖਮ ਸਪੇਸ ਜਰੂਰ ਹੀ ਬਹੁਤ ਸਪੈਸ਼ਲ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਹੋਲੋਨੋਮੀ (holonomy) (ਗੋਲੇ ਤੇ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਰਸਤੇ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਬਲ ਦੀ ਸਮਾਂਤਰ ਸਵਾਰੀ ਦੀ ਯੋਗਤਾ)ਤੋਂ ਪਤਾ ਚਲਦਾ ਹੈ| ਇੱਕ 6ਅਯਾਮੀ ਬਹੁ-ਪਰਤ ਜਰੂਰ ਹੀ SU(3) ਬਣਤਰ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਜੋ SU(3) ਹੋਲੋਮੋਨੀ ਦਾ ਸਪੈਸ਼ਲ ਕੇਸ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਰੋੜੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ (torsionless), ਤੇ ਇਸਨੂੰ ਕੈਲਬੀ- ਯਾਊ ਬਹੁਪਰਤ Calabi–Yau ਸਪੇਸ ਬਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇੱਕ 7 ਅਯਾਮੀ ਬਹੁਤ-ਪਰਤ ਜਰੂਰ ਹੀ G2 ਬਣਤਰ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ G2 holonomy ਨਾਲ ਫੇਰ ਤੋਂ ਸਰਲ ਸਪੈਸ਼ਲ ਕੇਸ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ| ਅਜਿਹੀਆਂ ਸਪੇਸਾਂ ਇਸ ਮੰਤਵ ਲਈ ਸਟਡੀ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਹੋ ਸਟਰਿੰਗ ਥਿਊਰੀ ਨੂੰ 4-ਅਯਾਮੀ ਸਟੈਂਡਰਡ ਮਾਡਲ ਨਾਲ ਅੰਸ਼ਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਗਿਣਤੀ ਦੀ ਸਰਲਤਾ ਲਈ ਸੁਪਰਸਮਿਟਰੀ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਕਰ ਸਕਣ ਲਈ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ| ਬਹੁ-ਅਯਾਮੀ ਸਪੇਸ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਇੱਕ ਬਗੀਚੇ ਦੇ ਰਬੜ ਦੇ ਪਾਈਪ ਦੀ ਇੰਨਬਿੰਨ ਸਟੈਂਡਰਡ ਉਦਾਹਰਨ ਹੈ| ਜੇਕਰ ਪਾਈਪ ਜਰੂਰੀ ਮਾਤਰਾ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਿਰਫ 1 ਅਯਾਮੀ ਲਗਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇਸਦੀ ਲੰਬਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ| ਸੱਚਮੁੱਚ, ਇੱਕ ਗੇਂਦ ਬਾਰੇ ਸੋਚੋ ਜੋ ਇੰਨੀ ਛੋਟੀ ਹੋਵੇ ਕਿ ਪਾਈਪ ਵਿੱਚ ਨੂੰ ਦਾਖਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੋਵੇ| ਅਜਿਹੀ ਗੇਂਦ ਨੂੰ ਪਾਈਪ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟਣ ਤੇ, ਗੇਂਦ ਇੱਕ ਅਯਾਮ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਜਾਂ ਵੱਧ ਗਤੀ ਕਰ ਸਕੇਗੀ; ਕਿਸੇ ਵੀ ਪ੍ਰਯੋਗ ਵਿੱਚ, ਅਸੀਂ ਪਾਈਪ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀਆਂ ਗੇਂਦਾਂ ਸੁੱਟਣ ਨਾਲ, ਜਰੂਰੀ ਮਹੱਤਤਾ ਵਾਲੀ ਗਤੀ ਸਿਰਫ 1 ਅਯਾਮੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਯਾਨਿ ਕਿ, ਪਾਈਪ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਹੋਵੇਗੀ| ਫੇਰ ਵੀ, ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਕੋਈ ਪਾਈਪ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਖੋਜਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸਦਾ ਦੂਜਾ ਅਯਾਮ ਵੀ ਹੈ, ਜੋ ਇਸਦਾ ਘੇਰਾ(ਗੋਲਾਈ) ਹੁੰਦਾ ਹੈ| ਤਾਂ ਫੇਰ, ਇਸਦੇ ਅੰਦਰ ਤੁਰਦਾ ਇੱਕ ਕੀੜਾ 2 ਅਯਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਗਤੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੋਵੇਗਾ (ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਅੰਦਰ ਉਡਦੀ ਇੱਕ ਮੱਖੀ 3 ਅਯਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਗਤੀ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੋਵੇਗੀ)| ਇਹ ਵਾਧੂ ਅਯਾਮ ਦੀ "extra dimension" ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਪਾਈਪ ਦੇ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਹੀ ਦੇਖੀ ਜਾਣ ਜੋਗੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਜਾਂ ਜੇ ਕੋਈ ਇਨਸਾਨ ਇਸ ਵਿੱਚ ਜਰੂਰੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਛੋਟੀਆਂ ਚੀਜਾਂ ਸੁੱਟਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੇਖੀ ਜਾ ਸਕੇਗੀ| ਇਸੇ ਤਰਾਂ, ਵਾਧੂ ਸੂਖਮ ਅਯਾਮ ਸਿਰਫ ਛੋਟੀਆਂ ਸੂਖਮ ਦੂਰੀਆਂ ਤੋਂ ਹੀ ਦੇਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਫੇਰ ਅਜਿਹੇ ਕਣਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਕੇ ਸੰਭਵ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਤਰੰਗ ਲੰਬਾਈਆਂ wavelengths (ਸੂਖਮ ਸੁੰਗੜੇ ਅਯਾਮ ਦੇ ਅਰਧ ਵਿਆਸ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਦੀਆਂ ਵੇਵਲੈਂਥਾਂ ਨਾਲ) ਅੱਤ ਦਰਜੇ ਤੱਕ ਜਰੂਰੀ ਸੂਖਮ ਹੋਣ, ਜਿਨਾਂ ਨੂੰ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਉਰਜਾਵਾਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ| == ਬਰੇਨ ਸੰਸਾਰ ਕਥਾ == ਇੱਕ ਹੋਰ ਸੰਭਾਵਨਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਪੂਰੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੀ 3+1 ਪਸਾਰੀ, ਉਪ-ਸਪੇਸ (3 ਥਾਵਾਂ ਦੇ ਪਸਾਰ+ 1 ਸਮੇਂ ਦਾ ਪਸਾਰ) ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਏ ਹਾਂ| ਸੁਆਰ ਕੇ ਥਾਂ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਪਦਾਰਥ ਅਤੇ ਯਾਂਗ-ਮਿੱਲਜ਼ ਗੇਜ (Yang–Mills gauge) ਫੀਲਡਾਂ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੋਣਗੀਆਂ ਜੇ ਸਬ-ਸਪੇਸਸਮਾਂ (ਉੱਪ ਸਪੇਸ ਟਾਈਮ) ਜਿਆਦਾ ਵੱਡੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੈੱਟ ਹੋਵੇ| ਇਹ ਸਪੈਸ਼ਲ ਸੈੱਟ ਕਲਾਬੀ-ਯੂ n-folds ਵਿੱਚ ਸਰਵ ਵਿਆਪਕ ਹਨ ਅਤੇ ਸਥਾਨਿਕ ਤੋੜਮਰੋੜ ਤੋਂ ਬਗੈਰ ਵਾਲੀਆਂ ਸਬਸਪੇਸਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਏ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਪੇਪਰ ਦੀ ਸ਼ੀਟ ਦੀ ਝੁਰੜੀ ਦੇ ਵਾਂਗ ਹਨ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵਧੀਆ ਕੰਚ ਦੀ ਤਰੇੜ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਜਿਸਦੇ ਗਵਾਂਢ ਵਿੱਚ ਸਪਸ਼ਟ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਪੈਸ਼ਲ ਸਬਸਪੇਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਸਪੇਸ ਹੈ| ਫੇਰ ਵੀ, ਰੰਡਲ ਤੇ ਸੁੰਦਰਮ ਦੇ ਕੰਮ ਤੱਕ ਇਹ ਅਗਿਆਤ ਸੀ ਕਿ ਗਰੈਵਟੀ ਵੀ ਸਬਸਪੇਸ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਪੁਜੀਸ਼ਨ-ਬੱਧ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ| ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਸਪੇਸ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਪਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਵਸਿਥ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਭਿੰਨ ਅਯਾਮਾਂ ਦੀਆਂ ਪਰਤਾਂ ਦਾ ਸਤਰ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਸਾਨੂੰ 3+1-ਅਯਾਮੀ ਚਾਦਰ ਵਿੱਚ ਨਿਵਾਸ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ- ਅਜਿਹੇ ਰੇਖਾ ਗਣਿਤ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਕਾਲਾਬੀ-ਯੂ ਸੁੰਗੇੜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਸਬਸਪੇਸਸਮੇ [[D-ਬਰੇਨ]] ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਅਜਿਹੇ ਮਾਡਲ ਬਰੇਨ ਸੰਸਾਰ ਸਮਾਨ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਜਨ| ਜਿਸਨੂੰ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ अम्कऋ अंक आदि के टम का विवरण (ਅਰੰਭਿਕ ਅੰਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਵਿਵਰਣ) ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਬਰੇਨ ਸੰਸਾਰ ਪ੍ਰਤਿਬਿੰਬਾਂ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ| अम्कऋ ਅੰਰਭ ਦੇ ਅਵਾਜ਼ ਦਾ ਵਿਵਰਣ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ| {{ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ}} == ਲੁਕੇ ਪਸਾਰਾਂ ਦਾ ਅਸਰ == ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ, ਲੁਕੇ ਪਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਦਾ ਗੁਰੂਤਾਕਰਸ਼ਣ (ਗਰੈਵਟੀ) ਹੋਰ ਗੈਰ-ਗੁਰੂਤਾਕਰਸ਼ੀ ਬਲਾਂ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਬਿਜਲ-ਚੁੰਬਕਤਾ| ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਕਲੂਜਾ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕੰਮ ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ ਕਿ 5 ਪਸਾਰਾ (ਅਯਾਮਾਂ) ਵਿੱਚ ਸਧਾਰਨ ਸਾਪੇਖਤਾ(ਜਨਰਲ ਰਿਲੇਟੀਵਿਟੀ) ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲ-ਚੁੰਬਕਤਾ ਦੀ ਹੋਂਦ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ| ਫਿਰ ਵੀ, ਕਲਾਬੀ-ਯੂ ਬਹੁ-ਪਰਤਾਂ ਦੇ ਸੁਭਾਅ ਕਾਰਨ, ਸੂਖ਼ਮ ਪਸਾਰਾਂ ਤੋਂ ਕੋਈ ਨਵਾਂ ਬਲ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦਾ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਅਕਾਰ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੇ 4-ਪਸਾਰੀ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿੱਚ ਸਟਰਿੰਗਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਬਲ ਕਿਵੇਂ ਦਿਸਦੇ ਹਨ| ਸਿਧਾਂਤ ਵਿੱਚ, ਫਿਰ ਵੀ, ਮਿਆਰੀ ਨਮੂਨੇ (ਸਟੈਂਡਰਡ ਮਾਡਲ) ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਸਮਝ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਵਾਧੂ ਪਸਾਰਾਂ ਦੇ ਸੁਭਾਅ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਅਜੇ ਪ੍ਰਯੋਗੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨਹੀਂ ਬਣ ਸਕਿਆ। ਗੁਰੂਤਾਕਰਸ਼ਣ ਦੇ ਸ਼ੁੱਧ ਪ੍ਰੀਖਣਾਂ ਰਾਹੀਂ ਲੁਕੇ ਪਸਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸ਼ੁੱਧ ਸੂਚਨਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਵੀ ਸੰਭਵ ਹੈ, ਪਰ ਅਜੇ ਤੱਕ ਇਹਨਾਂ ਪ੍ਰੀਖਣਾਂ ਨੇ ਅਜਿਹੇ ਸੂਖ਼ਮ ਪਸਾਰਾਂ ਦੀ ਉੱਪਰਲੀ ਹੱਦ ਹੀ ਬੰਨੀ ਹੈ। ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ]] swsspcl6fjfqbn5xt4qx9qjrqoeua9g 0 53320 850513 811020 2026-10-24T22:21:20Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 850513 wikitext text/x-wiki {{Classical mechanics}} [[File:Orbital motion.gif|thumb|right|180px|ਕਿਸੇ ਉੱਪਗ੍ਰਹਿ ਦੀ ਧਰਤੀ ਦੁਆਲੇ ਚਾਲ ਦੀ ਰੂਪ-ਰੇਖਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੰਬ-ਰੂਪੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਸਦਿਸ਼ ਨਾਪ ਵਿਖਾਏ ਗਏ ਹਨ]] [[ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ]] ਵਿੱਚ '''ਟਕਸਾਲੀ ਮਕੈਨਕੀ''' ਅਤੇ [[ਮਿਕਦਾਰ ਮਕੈਨਕੀ]] ਦੀਆਂ ਦੋ ਮੁੱਖ ਸ਼ਾਖ਼ਾਂ ਹਨ। ਟਕਸਾਲੀ ਜਾਂ ਰਵਾਇਤੀ ਮਕੈਨਕੀ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ [[ਭੌਤਿਕ ਅਸੂਲ|ਭੌਤਿਕ ਅਸੂਲਾਂ]] ਦੀ ਘੋਖ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਜ਼ੋਰ ਹੇਠ ਚੱਲਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਚਾਲ ਦਾ ਵਖਿਆਣ ਕਰਨ। ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਚਾਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣੀ ਹੈ ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਟਕਸਾਲੀ ਮਕੈਨਕੀ [[ਸਾਇੰਸ]], [[ਇੰਜੀਨੀਅਰੀ]] ਅਤੇ [[ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ]] ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੈ। ਇਹਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ '''ਨਿਊਟਨੀ ਮਕੈਨਕੀ''' ਵੀ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। == ਥਿਊਰੀ ਦਾ ਵੇਰਵਾ == === ਪੁਜੀਸ਼ਨ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਡੈਰੀਵੇਟਿਵ === ==== ਵਿਲੌਸਿਟੀ ਅਤੇ ਸਪੀਡ ==== ==== ਐਕਸਲ੍ਰੇਸ਼ਨ ==== ==== ਇਸ਼ਾਰੀਆ ਢਾਂਚੇ (ਰੈੱਫ੍ਰੈਂਸ ਦੀਆਂ ਫਰੇਮਾਂ) ==== === ਫੋਰਸ; ਨਿਊਟਨ ਦਾ ਦੂਜਾ ਨਿਯਮ === === ਕੰਮ ਅਤੇ ਊਰਜਾ (ਵਰਕ ਅਤੇ ਐਨ੍ਰਜੀ) === === ਨਿਊਟਨ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ === == ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ == === ਸਪੈਸ਼ਲ ਰਿਲੇਟੀਵਿਟੀ ਪ੍ਰਤਿ ਨਿਉਟੋਨੀਅਨ ਸੰਖੇਪਤਾ === === ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਪ੍ਰਤਿ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੰਖੇਪਤਾ === == ਇਤਿਹਾਸ == == ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ == ਕਲਾਸੀਕਲ ਮਕੈਨਿਕਸ ਪ੍ਰੰਪ੍ਰਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਾਖਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: *[[ਸਟੈਟਿਕਸ]], [[ਮਕੈਨੀਕਲ ਸੰਤੁਲਤਾ|ਸੰਤੁਲਨ]] ਅਤੇ [[ਫੋਰਸ|ਫੋਰਸਾਂ]] ਨਾਲ ਇਸਦਾ ਸਬੰਧ *[[ਐਨਾਲਿਟੀਕਲ ਡਾਇਨਾਮਿਕਸ|ਡਾਇਨਾਮਿਕਸ]], ਗਤੀ ਅਤੇ ਫੋਰਸਾਂ ਨਾਲ ਇਸਦੇ ਸਬੰਧ ਦਾ ਅਧਿਐਨ *[[ਕਾਇਨਾਮੈਟਿਕਸ]], ਗਤੀਆਂ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਾਸਤੇ ਕੋਈ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਗੈਰ ਨਿਰੀਖਤ ਗਤੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨਾਲ ਨਿਬਟਣਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੰਡ ਗਣਿਤਿਕ ਫਾਰਮੂਲਾ ਵਿਓਂਤਬੰਦੀ ਦੀ ਚੋਣ ਉੱਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ: *[[ਨਿਊਟੋਨੀਅਨ ਮਕੈਨਿਕਸ]] *[[ਲਗ੍ਰਾਂਜੀਅਨ ਮਕੈਨਿਕਸ]] *[[ਹੈਮਿਲਟੋਨੀਅਨ ਮਕੈਨਿਕਸ]] ਇਸਦੇ ਬਦਲ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਉਪਯੋਗ ਦੇ ਖੇਤਰ ਦੁਆਰਾ ਵੀ ਇੱਕ ਵੰਡ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ: * [[ਕਲੈਸਟੀਅਲ ਮਕੈਨਿਕਸ]], ਤਾਰਿਆਂ ਗ੍ਰਹਿਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਕਾਸ਼ੀ ਸਰੀਰਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ [[ਕੰਟੀਨੱਮ ਮਕੈਨਿਕਸ]], ਇੱਕ ਨਿਰੰਤਰਤਾ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਾਡਲਬੱਧ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪਦਾਰਥਾਂ ਵਾਸਤੇ, ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ, [[ਠੋਸ]], ਅਤੇ [[ਦ੍ਰਵ]] (ਯਾਨਿ ਕਿ, [[ਤਰਲ]] ਅਤੇ [[ਗੈਸ|ਗੈਸਾਂ]] *[[ਸਾਪੇਖਿਕ ਮਕੈਨਿਕਸ]] (ਯਾਨਿ ਕਿ, [[ਸਪੈਸ਼ਲ ਰਿਲੇਟੀਵਿਟੀ]] ਅਤੇ [[ਜਨਰਲ ਰਿਲੇਟੀਵਿਟੀ]] ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰਕੇ) ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਸਪੀਡ ਦੇ ਨੇੜੇ ਗਤੀ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਾਸਤੇ *[[ਸਟੈਟਿਸਟੀਕਲ ਮਕੈਨਿਕਸ]], ਜੋ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਐਟਮਾਂ ਅਤੇ ਅਣੂਆਂ ਦੀਆਂ ਸੂਖਮ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅਸਥੂਲ ਜਾਂ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪਦਾਰਥਕ [[ਥਰਮੋਡਾਇਨਾਮਿਕਸ]] ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। == ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ == {{Portal|Physics}} {{colbegin|2}} *[[ਡਾਇਨਾਮਿਕਲ ਸਿਸਟਮ]] *[[ਕਲਾਸੀਕਲ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ]] *[[ਕਲਾਸੀਕਲ ਮਕੈਨਿਕਸ ਵਿੱਚ ਇਕੁਏਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ]] *[[ਕਲਾਸੀਕਲ ਮਕੈਨਿਕਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ]] *[[ਮੌਲੀਕਿਊਲਰ ਡਾਇਨਾਮਿਕਸ]] *[[ਨਿਊਟਨ ਦੇ ਗਤੀ ਦੇ ਨਿਯਮ]] *[[ਰਿਲੇਟੀਵਿਟੀ ਦੀ ਸਪੈਸ਼ਲ ਥਿਊਰੀ]] *[[ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ]] *[[ਕੁਆਂਟਮ ਫੀਲਡ ਥਿਊਰੀ]] {{colend}} == ਨੋਟਸ == {{Reflist|group=note|2}} == ਹਵਾਲੇ == {{Reflist}} == ਹੋਰ ਅੱਗੇ ਲਿਖਤਾਂ == *{{Cite book |author1= Alonso, M. |author2= Finn, J. |title=Fundamental University Physics | year= 1992 |publisher=Addison-Wesley}} *{{Cite book |author=Feynman, Richard |title=[[The Feynman Lectures on Physics]] |publisher=Perseus Publishing |year=1999 | authorlink= Richard Feynman |isbn=0-7382-0092-1}} *{{Cite book |author1=Feynman, Richard |author2=Phillips, Richard |title=Six Easy Pieces |publisher=Perseus Publishing |year=1998 |isbn=0-201-32841-0}} *{{Cite book |author1=Goldstein, Herbert |author2=Charles P. Poole |author3=John L. Safko |title=[[Classical Mechanics (Goldstein book)|Classical Mechanics]] |publisher=Addison Wesley |year=2002 |edition=3rd |isbn=0-201-65702-3|authorlink1= Herbert Goldstein }} *{{Cite book |title=[[Classical Mechanics (Kibble and Berkshire)|Classical Mechanics (5th ed.)]] |publisher=[[Imperial College Press]] |year=2004 |isbn=978-1-86094-424-6 |author1 = Kibble|first1 = Tom W.B.|author1-link=Tom Kibble|last2 = Berkshire|first2=Frank H.}} *{{Cite book |author1= Kleppner, D. |author2= Kolenkow, R. J. |title=An Introduction to Mechanics |url= https://archive.org/details/introductiontome00dani |publisher=McGraw-Hill |year=1973 |isbn=0-07-035048-5}} *{{Cite book |author1=Landau, L.D. |author2=Lifshitz, E.M. |title= [[Course of Theoretical Physics]], Vol. 1&mdash;Mechanics |publisher=Franklin Book Company |year=1972 |isbn=0-08-016739-X}} *{{cite book|last=Morin|first=David|title=Introduction to Classical Mechanics: With Problems and Solutions|year=2008|publisher=Cambridge University Press|location=Cambridge, UK|isbn=978-0-521-87622-3|url=http://www.cambridge.org/gb/knowledge/isbn/item1174520/Introduction%20to%20Classical%20Mechanics/?site_locale=en_GB|edition=1st}}*{{Cite book |author1=Gerald Jay Sussman |author2=Jack Wisdom |title=[[Structure and Interpretation of Classical Mechanics]] |publisher=MIT Press |year=2001 |isbn=0-262-19455-4|authorlink1=Gerald Jay Sussman |authorlink2=Jack Wisdom }} * {{cite book|title=Essential Dynamics and Relativity|author=O'Donnell, Peter J. |publisher=CRC Press|year=2015|isbn=978-1-466-58839-4}} *{{Cite book |author1=Thornton, Stephen T. |author2=Marion, Jerry B. |title=Classical Dynamics of Particles and Systems (5th ed.) |publisher=Brooks Cole |year=2003 |isbn=0-534-40896-6}} ==ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ== {{ਕਾਮਨਜ਼ ਸ਼੍ਰੇਣੀ|Classical mechanics|ਟਕਸਾਲੀ ਮਕੈਨਕੀ}} {{Wikiquote}} *Crowell, Benjamin. [http://www.lightandmatter.com/area1book1.html Newtonian Physics] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110425194924/http://lightandmatter.com/area1book1.html |date=2011-04-25 }} (an introductory text, uses algebra with optional sections involving calculus) *Fitzpatrick, Richard. [http://farside.ph.utexas.edu/teaching/301/301.html Classical Mechanics] (uses calculus) *Hoiland, Paul (2004). [http://doc.cern.ch//archive/electronic/other/ext/ext-2004-126.pdf Preferred Frames of Reference & Relativity] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091001013056/http://doc.cern.ch//archive/electronic/other/ext/ext-2004-126.pdf |date=2009-10-01 }} *Horbatsch, Marko, "''[http://www.yorku.ca/marko/PHYS2010/index.htm Classical Mechanics Course Notes]''". *Rosu, Haret C., "''[http://arxiv.org/abs/physics/9909035 Classical Mechanics]''". Physics Education. 1999. [arxiv.org: physics/9909035] *Shapiro, Joel A. (2003). [http://www.physics.rutgers.edu/ugrad/494/bookr03D.pdf Classical Mechanics] *Sussman, Gerald Jay & Wisdom, Jack & Mayer,Meinhard E. (2001). [https://mitpress.mit.edu/SICM/ Structure and Interpretation of Classical Mechanics] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120920024409/http://mitpress.mit.edu/SICM/ |date=2012-09-20 }} *Tong, David. [http://www.damtp.cam.ac.uk/user/tong/dynamics.html Classical Dynamics] (Cambridge lecture notes on Lagrangian and Hamiltonian formalism) *[http://kmoddl.library.cornell.edu/index.php Kinematic Models for Design Digital Library (KMODDL)]<br /> Movies and photos of hundreds of working mechanical-systems models at [[Cornell University]]. Also includes an [https://web.archive.org/web/20090726130838/http://kmoddl.library.cornell.edu/e-books.php e-book library] of classic texts on mechanical design and engineering. *[http://ocw.mit.edu/courses/physics/8-01sc-physics-i-classical-mechanics-fall-2010/ MIT OpenCourseWare 8.01: Classical Mechanics] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190327102351/https://ocw.mit.edu/courses/physics/8-01sc-physics-i-classical-mechanics-fall-2010/ |date=2019-03-27 }} Free videos of actual course lectures with links to lecture notes, assignments and exams. *Alejandro A. Torassa, [https://doi.org/nzd2 On Classical Mechanics] {{Isaac Newton}} {{Physics-footer}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:ਕਲਾਸੀਕਲ ਮਕੈਨਿਕਸ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਧਾਰਨਾਵਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟਕਸਾਲੀ ਮਕੈਨਕੀ]] s4du0ra4ljqtzcbr0d3pt6zpwa7pzzr 0 57161 850526 622530 2026-10-25T01:26:51Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 850526 wikitext text/x-wiki [[File:Acid attack victim.jpg|thumb|300px|ਤੇਜ਼ਾਬ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਪੀੜਤ ਇੱਕ ਲੜਕੀ]] ''ਉੱਤੇਜ਼ਾਬ ਸੁੱਟਣਾ''' ਜਾਂ ''ਉੱਤੇਜ਼ਾਬ ਹਮਲਾ''' ਕਿਸੇ ਲੜਕੀ ਦਾ ਰੂਪ ਬਿਗਾੜ ਦੇਣ ਦੇ ਮਕਸਦ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਹਿੰਸਕ ਹਮਲੇ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।<ref name=Karmakar>{{Cite book| author=Karmakar, R.N.| title=Forensic Medicine and Toxicology| year=2003| publisher=Academic Publishers| isbn=81-87504-69-2 }}</ref><ref>http://latimesblogs.latimes.com/world_now/2011/11/afghan-sisters-hurt-acid-attack-rejected-proposal.html</ref><ref>http://articles.latimes.com/1992-03-19/news/gl-5793_1_father-and-son</ref> ਹਮਲਾਵਰ ਤੇਜ਼ਾਬ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੜਕੀਆਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਉੱਤੇ ਗੇਰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਸੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੱਡੀਆਂ ਦਿੱਖਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਕਈ ਵਾਰ ਤਾਂ ਹੱਡੀਆਂ ਵੀ ਖੁਰ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।<ref name=Swanson>{{Cite news | last = Swanson | first = Jordan | year = 2002 | title = Acid attacks: Bangladesh’s efforts to stop the violence. | periodical = Harvard Health Policy Review | pages = 1–4 | number = 1 | volume = 3 | url = http://www.hcs.harvard.edu/~epihc/currentissue/spring2002/swanson.php | accessdate = 2008-06-18 | postscript = <!--None--> | archive-date = 2018-10-08 | archive-url = https://web.archive.org/web/20181008181331/http://www.hcs.harvard.edu/~epihc/currentissue/spring2002/swanson.php | dead-url = yes }}</ref> ਇਹਨਾਂ ਹਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ [[ਗੰਧਕ ਦਾ ਤਿਜ਼ਾਬ|ਗੰਧਕ ਦੇ ਤਿਜ਼ਾਬ]] ਜਾਂ [[ਸ਼ੋਰੇ ਦਾ ਤਿਜ਼ਾਬ|ਸ਼ੋਰੇ ਦੇ ਤਿਜ਼ਾਬ]] ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਵਾਰ [[ਲੂਣ ਦਾ ਤਿਜ਼ਾਬ|ਲੂਣ ਦੇ ਤਿਜ਼ਾਬ]] ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।<ref name=13a>{{cite web|last=Welsh|first=Jane|title="It was like a burning hell": A Comparative Exploration of Acid Attack Violence|url=http://cgi.unc.edu/uploads/media_items/it-was-like-burning-in-hell-a-comparative-exploration-of-acid-attack-violence.original.pdf|publisher=[[Center for Global Initiatives]]|accessdate=31 March 2013|year=2009|archive-date=23 ਜਨਵਰੀ 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130123191359/http://cgi.unc.edu/uploads/media_items/it-was-like-burning-in-hell-a-comparative-exploration-of-acid-attack-violence.original.pdf|dead-url=yes}}</ref> == ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ == ਹਮਲਾਵਰ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਅਕਸਰ ਪੀੜਤ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਅਪਮਾਨਿਤ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਮਲੇ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਮਰਦਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਹੋਣ ਵਾਲੇ, ਨੂੰ ਘੱਟ ਗਿਣਿਆ ਅਤੇ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਰਕਾਰੀ ਅੰਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ।<ref name="ReferenceA" /> ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਪ੍ਰੇਰਣਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ: * ਨਜਦੀਕੀ ਸੰਬੰਧਾਂ, ਅਤੇ ਜਿਨਸੀ ਰੱਦ ਹੋਣ ਸੰਬੰਧੀ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਟਕਰਾਅ<ref name="auto">{{cite journal|last1=Solberg|first1=Kristin|year=2010|title=DEFINE_ME_WA|journal=The Lancet|volume=376|issue=9748|pages=1209–10|doi=10.1016/S0140-6736(10)61863-6|pmid=20941859}}</ref><ref name="10a" /> * ਨਸਲੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ * ਜਿਨਸੀ ਸਬੰਧਿਤ ਈਰਖਾ ਅਤੇ ਵਾਸਨਾ<ref name="archive.org">{{cite web|url=http://www.kln.ac.lk/medicine/depts/forensic/images/stories/ques_1/chemical_assaults_worldwide.pdf|title=Wayback Machine|date=6 February 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170206231722/http://www.kln.ac.lk/medicine/depts/forensic/images/stories/ques_1/chemical_assaults_worldwide.pdf|archive-date=6 February 2017|url-status=dead}}</ref> * ਸਮਾਜਿਕ, ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਪ੍ਰੇਰਣਾ * ਗੈਂਗ ਹਿੰਸਾ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣੀ * ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਮਾਲਕੀ, ਖੇਤਾਂ ਦੇ ਜਾਨਵਰਾਂ, ਮਕਾਨਾਂ ਅਤੇ ਜਾਇਦਾਦ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਅਪਵਾਦ<ref name="Bahl_Syed" /> * ਜਿਨਸੀ ਉੱਦਮਾਂ, [[ਵਿਆਹ]] ਦੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵਾਂ ਅਤੇ [[ਦਾਜ]] ਦੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਬਦਲਾ<ref name="Bandyopadhyay_Khan" /> ਐਸਿਡ ਦੇ ਹਮਲੇ ਅਕਸਰ ਉਸ ਔਰਤ ਦੇ ਬਦਲੇ ਵਜੋਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਵਿਆਹ ਜਾਂ ਜਿਨਸੀ ਪੇਸ਼ਗੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਦੀ ਹੈ।<ref name="bbc.com">{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/magazine-23631395|title=How many acid attacks are there?|last=de Castella|first=Tom|date=9 August 2013|work=[[BBC News]]|accessdate=20 April 2016}}</ref><ref name="6a">{{cite journal|last=Mannan|first=A.|author2=S. Ghani|author3=A. Clarke|author4=P. White|author5=S. Salmanta|author6=P.E.M. Butler|date=August 2005|title=Psychosocial outcomes derived from an acid burned population in Bangladesh, and comparison with Western norms|journal=Burns|volume=32|issue=2|pages=235–241|doi=10.1016/j.burns.2005.08.027|pmid=16448773}}</ref>[[ਲਿੰਗ ਅਸਮਾਨਤਾ]] ਅਤੇ ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ, ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੇ ਹਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਭੂਮਿਕਾ ਅਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।<ref>{{cite book|url=http://www.lawschool.cornell.edu/womenandjustice/upload/Combating-Acid-Violence-Report.pdf|title=Combating acid violence in Bangladesh, India, and Cambodia|last=Various|publisher=[[Cornell Law School#Institutes and Programs|Avon Global Center for Women and Justice at Cornell Law School]], [[New York City Bar Association|Committee on International Human Rights of the, New York City Bar Association]], [[Cornell Law School#Campus|Cornell Law School International Human Rights Clinic]] and the Virtue Foundation|location=New York|accessdate=16 July 2017|archive-date=18 ਅਪ੍ਰੈਲ 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180418002706/http://www.lawschool.cornell.edu/womenandjustice/upload/Combating-Acid-Violence-Report.pdf|url-status=dead}}</ref> ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਜਾਂ ਸਮਾਜਿਕ ਜਾਂ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਹਮਲੇ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਹਮਲੇ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਬੇਤਰਤੀਬੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਸਿਰਫ ਇਸ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਸਮਾਜਿਕ ਸਮੂਹ ਜਾਂ ਕਮਿਉਨਿਟੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ। ਯੂਰਪ ਵਿਚ, [[ਕੌਨਸੈਂਟਿਨਾ ਕੌਨੇਵਾ]], ਜੋ ਇਸ ਸਮੇਂ [[ਯੂਰਪੀਅਨ ਸੰਸਦ]] ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਹਨ, ਨੇ ਸਾਲ 2008 ਵਿੱਚ ਉਸ ਉੱਤੇ ਤੇਜ਼ਾਬ ਸੁੱਟਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ 50 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਯੂਨਾਨ ਵਿੱਚ ਟਰੇਡ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਉੱਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹਮਲਾ ਸੀ।<ref name="kk">{{cite web|url=http://www.focus-fen.net/opinion/0000/00/00/1819/|title=Kuneva case – the most severe assault on trade unionist in Greece for 50 years|work=FOCUS Information Agency|accessdate=20 April 2016|archive-date=19 ਮਈ 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140519040830/http://www.focus-fen.net/opinion/0000/00/00/1819/|dead-url=yes}}</ref> ਮਹਿਲਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਤੇ ਸਕੂਲ ਜਾਣ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਵਜੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ਾਬ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।<ref>{{cite web|url=http://edition.cnn.com/2012/11/03/world/asia/pakistan-acid-attack/|title=Pakistani Taliban target female students with acid attack|author=Shaan Khan, CNN|date=3 November 2012|work=CNN|accessdate=20 April 2016}}</ref>[[ਧਾਰਮਿਕ ਟਕਰਾਅ]] ਕਾਰਨ ਤੇਜ਼ਾਬ ਦੇ ਹਮਲੇ ਹੋਣ ਦੀ ਵੀ ਖਬਰ ਮਿਲੀ ਹੈ।<ref>{{cite web|url=http://themediaproject.org/article/acid-attack-injures-roman-catholic-priest-tanzania?page=full|title=Acid attack injures Catholic priest|work=The Media Project|archive-url=https://web.archive.org/web/20160515014014/http://themediaproject.org/article/acid-attack-injures-roman-catholic-priest-tanzania?page=full|archive-date=15 May 2016|accessdate=20 April 2016|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-africa-24088096|title=Catholic priest targeted in acid attack in Zanzibar|date=2013-09-13|newspaper=BBC News|accessdate=20 April 2016}}</ref> ਦੂਸਰੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਨ ਕਾਰਨ ਦੋਵੇਂ ਮਰਦ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਤੇਜ਼ਾਬੀ ਹਮਲਿਆਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਏ ਹਨ।<ref>{{Cite news|url=https://www.indiatimes.com/news/india/christian-woman-throws-acid-on-hindu-ex-boyfriend-after-he-refuses-to-convert-269758.html|title=26YO Woman Throws Acid On Ex-Boyfriend After He Refused To Convert To Her Religion For Marriage|work=indiatimes.com|access-date=2018-03-29|language=en}}</ref> <br /> ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਇਸਤਰੀ ਦਿਹਾੜਾ 2015 ਐਡੀਟਾਥਨ ਦੌਰਾਨ ਬਣਾਏ ਸਫ਼ੇ]] 3a6geen5da7t7cex0x5qa23huxoccu7 0 58582 850546 589744 2026-10-25T09:46:28Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 850546 wikitext text/x-wiki {{ਪੜਯਥਾਰਥਵਾਦ}} '''ਪੜਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਮੈਨੀਫ਼ੈਸਟੋ''' [[ਪੜਯਥਾਰਥਵਾਦ|ਪੜਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਲਹਿਰ]] ਦੌਰਾਨ 1924 ਅਤੇ 1929 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਦੋ ਮੈਨੀਫ਼ੈਸਟੋ ਹਨ। ਇਹ ਦੋਨੋਂ [[ਆਂਦਰੇ ਬਰੇਤੋਂ]] ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੇ ਗਏ ਸਨ ਜਿਸਨੇ ਇੱਕ ਤੀਜਾ ਮਨੀਫ਼ੈਸਟੋ ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਜੋ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ==ਪਹਿਲਾ ਮੈਨੀਫ਼ੈਸਟੋ== ਪਹਿਲਾ ਮੈਨੀਫ਼ੈਸਟੋ ਆਂਦਰੇ ਬਰੇਤੋਂ ਦੁਆਰਾ 1924 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਅਨੁਸਾਰ ਪੜਯਥਾਰਥਵਾਦ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਹੇਠ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ: :"ਸ਼ੁੱਧ ਅਚੇਤ ਕਾਰਜ ਜਿਸ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੇ ਅਸਲੀ ਕਾਰਜ ਨੂੰ ਮੌਖਿਕ, ਲਿਖਤੀ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੂਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕਰੇ। ਅਜਿਹਾ ਕਾਰਜ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੁਹਜਾਤਮਿਕਤਾ ਜਾਂ ਨੈਤਿਕਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ ਤਰਕ ਦੀ ਕੋਈ ਛੇੜ ਛਾੜ ਨਾ ਹੋਵੇ।" ਇਸ ਲਿਖਤ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਪੜਯਥਾਰਥਵਾਦ ਦੀਆਂ ਅਨੇਕਾਂ ਮਿਸਾਲਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਸਮਝਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪੜਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਨਜ਼ਰੀਆ ਸਿਰਫ਼ ਕਲਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਤੱਕ ਹੀ ਮਹਿਦੂਦ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਇਸਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਵਜੋਂ ਵੀ ਅਪਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪੜਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਲਈ ਸੁਪਨਿਆਂ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਉਭਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਮੈਨੀਫ਼ੈਸਟੋ ਊਲ਼-ਜਲੂਲਵਾਦੀ ਮਜ਼ਾਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਕੇ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਜੋ [[ਦਾਦਾ (ਲਹਿਰ)]] ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮੈਨੀਫ਼ੈਸਟੋ ਅਨੁਸਾਰ ਹੇਠਲੇ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਪੜਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਲਹਿਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਹਿੱਸਾ ਬਣੇ: [[ਲੂਈ ਆਰਾਗੋਂ]], [[ਆਂਦਰੇ ਬਰੇਤੋਂ]], [[ਪੌਲ ਏਲੂਆਰ]], [[ਰੇਨੇ ਕਰੇਵੇਲ]] ਅਤੇ[[ਰੋਬੈਰ ਦੇਜ਼ਨੋ]], [[ਯਾਕ ਬਾਰੋਂ]], [[ਯਾਕ-ਆਂਦਰੇ ਬੋਆਫ਼ਾਰ]], [[ਯਾਂ ਕਾਰੀਵ]], ਅਤੇ [[ਜੌਰਜ ਮਾਲਕੀਨ]].<ref>André Breton, Manifestoes of Surrealism, transl. Richard Seaver and Helen R. Lane (Ann Arbor, 1971), p. 26.</ref> ==ਦੂਜਾ ਮੈਨੀਫ਼ੈਸਟੋ== 1929 ਵਿੱਚ ਆਂਦਰੇ ਬਰੇਤੋਂ ਦੁਆਰਾ ਦੂਜਾ ਪੜਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਮੈਨੀਫ਼ੈਸਟੋ 1929 ਵਿੱਚ ਆਂਦਰੇ ਬਰੇਤੋਂ ਦੁਆਰਾ ਕੁਝ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੂਜਾ ਪੜਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਮੈਨੀਫ਼ੈਸਟੋ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} ==ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ== *[http://www.tcf.ua.edu/Classes/Jbutler/T340/F98/SurrealistManifesto.htm Andre ਆਂਦਰੇ ਬਰੇਤੋਂ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਪੜਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਮੈਨੀਫ਼ੈਸਟੋ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081215163744/http://www.tcf.ua.edu/Classes/Jbutler/T340/F98/SurrealistManifesto.htm |date=2008-12-15 }} *[http://www.tcf.ua.edu/Classes/Jbutler/T340/SurManifesto/ManifestoOfSurrealism.htm ਪੜਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਮੈਨੀਫ਼ੈਸਟੋ (1924)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100209063222/http://www.tcf.ua.edu/Classes/Jbutler/T340/SurManifesto/ManifestoOfSurrealism.htm |date=2010-02-09 }} *[[wikilivres:Surrealist Manifesto|''ਪੜਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਮੈਨੀਫ਼ੈਸਟੋ'' ਦਾ ਪੂਰਾ ਪਾਠ]] *{{cite web|url=http://www.artdaily.org/index.asp?int_sec=2&int_new=23096|title=9 Manuscripts by André Breton at Sotheby's Paris|date=2008-05-20|publisher=ArtDaily.org|language=English/français|access-date=2015-04-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20130531215046/http://www.artdaily.org/index.asp?int_sec=2&int_new=23096|archive-date=2013-05-31|url-status=dead}} cover, text 20b7cr9ohysliazlyuqmq9hnla4blhf 0 63950 850524 850140 2026-10-25T00:46:30Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 850524 wikitext text/x-wiki [[File:Gluehlampe 01 KMJ.jpg|thumb|180px|ਇੱਕ ਬਿਜਲੀ ਦਾ ਬਲਬ]] '''ਤਾਪ ਬਲਬ''', ਜਾਂ '''ਬਿਜਲੀ ਦਾ ਕੁਮਕੁਮਾ''' ਜਾਂ ''' ਤਪਦਾ ਬਲਬ''' ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਯੰਤਰ ਹੈ ਜੋ [[ਬਿਜਲੀ]] ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ [[ਪ੍ਰਕਾਸ਼|ਰੌਸ਼ਨੀ]] ਉੱਤਪੰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਬਲਬ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਸੇ ਵੀ [[ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕ ਸਰਕਟ]] ਨੂੰ ਚਲਦਾ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ, [[ਆਵਾਜਾਈ]] ਵਿੱਚ, [[ਤਾਪ]] ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਆਮ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।<ref>{{cite web|url=http://www.pa.msu.edu/sciencet/ask_st/061792.html|title=How Does a Lightbulb Work?|date=June 17, 1992|accessdate=20 May 2012|archive-date=8 ਮਾਰਚ 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120308015220/http://www.pa.msu.edu/sciencet/ask_st/061792.html|dead-url=yes}}</ref> ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਬਲਬ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਕਿਤੇ-ਕਿਤੇ ਵਰਤੇ ਜਾਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ ਸਨ। ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਬਣਾਵਟ ਵਿੱਚ ਸੋਧਾਂ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ ਤੇ ਹੋਣ ਲੱਗੀ| ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਬਲਬ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਤਲਾ [[ਫ਼ਿਲਾਮੈਂਟ|ਫਿਲਾਮੈਂਟ]](ਤਾਰ) ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਬਿਜਲੀ ਲੰਘਾਉਣ ਤੇ ਇਹ ਗਰਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਰੌਸਨੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਬਲਬ ਵਿੱਚ ਫਿਲਾਮੈਂਟ ਨੂੰ ਕੱਚ ਨਾਲ ਢਕਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਵਾਤਾਵਰਨ ਵਿਚਲੀ [[ਆਕਸੀਜਨ]] ਫਿਲਾਮੈਂਟ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਨਾ ਆਵੇ ਕਿਉਂਕਿ ਅਜਿਹਾ ਹੋਣ ਤੇ ਫ਼ਿਲਾਮੈਂਟ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਕੇ ਛੇਤੀ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਬਲਬਾਂ ਵਿੱਚ [[ਆਰਗਨ]] ਜਾਂ [[ਨੀਆਨ|ਨਿਓਨ]] ਗੈਸ ਕੱਚ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਫ਼ਿਲਾਮੈਂਟ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। == ਬਲਬ ਵਿੱਚੋਂ ਰੋਸ਼ਨੀ ਕਿਵੇਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ? == ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਬਿਜਲੀ ਨਾਲ ਜਗਣ ਵਾਲਾ ਬਲਬ ਅਮਰੀਕੀ ਵਿਗਿਆਨਿਕ [[ਥਾਮਸ ਐਡੀਸਨ]] ਵੱਲੋਂ 1878 ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਬਲਬ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਇਸ ਨਿਯਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਰੌਸ਼ਨੀ ਅਤੇ ਤਾਪ ਉਦੋਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਤਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਬਿਜਲਈ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਲੰਘਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦਰਅਸਲ ਬਿਜਲੀ ਦਾ ਬਲਬ ਬਿਜਲਈ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਤਾਪ ਅਤੇ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦੀ ਊਰਜਾ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਐਡੀਸਨ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤੇ ਗਏ ਬਲਬ ਵਿੱਚ 'ਪਲੈਟੀਨਮ' ਦੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਬਰੀਕ ਤਾਰ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਇਸ ਤਾਰ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਸਿਰਿਆਂ ਨੂੰ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਨਾਲ ਜੋਡ਼ਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਇਹ ਲਾਲ-ਗਰਮ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਚਮਕਣ ਲੱਗੀ। ਐਡੀਸਨ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਏ ਗਏ ਬਲਬ ਜਿਆਦਾ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੇ, ਕਿਉਂ ਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ 'ਪਲੈਟੀਨਮ' ਦੀ ਤਾਰ ਬਹੁਤ ਮਹਿੰਗੀ ਸੀ।<br /> ਇਸ ਤੋਂ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਬਿਜਲਈ ਬਲਬ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ 'ਫਿਲਾਮੈਂਟ' ਦੀ ਵਰਤੋ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 'ਟੰਗਸਟਨ' ਅਤੇ 'ਟੈਂਟਾਲਮ' ਧਾਤੂਆਂ ਤੋਂ ਬਣੇ 'ਫਿਲਾਮੈਂਟ' ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਲੱਗੇ, ਕਿਉਂ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਧਾਤੂਆਂ ਦਾ ਪਿਘਲਾਉਣ ਦਰਜਾ ਕਾਫੀ ਉੱਚਾ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਣੇ 'ਫਿਲਾਮੈਂਟ' ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਚਲਦੇ ਸਨ।<br /> ਆਧੁਨਿਕ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਬਲਬ ਵਿੱਚ 'ਕਾਇਲੈੱਡ ਟੰਗਸਟਨ ਫਿਲਾਮੈਂਟ' ਨੂੰ ਕੱਚ ਦੇ ਇੱਕ ਬਲਬ ਵਿੱਚ ਸੀਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਲਾਮੈਂਟ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਸਿਰਿਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੋਟੀ ਤਾਰ ਨਾਲ ਇਕੱਠਿਆਂ ਜੋਡ਼ਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੋਟੀ ਤਾਰ ਕੱਚ ਦੇ ਪਿਲਰਜ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਾਰਾਂ ਦੇ ਦੂਜੇ ਸਿਰੇ ਕਾਂਟੈਕਟ ਪੈਡਸ ਦੇ ਨਾਲ ਸੋਲਡਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਦੋਵੇਂ ਸਿਰਿਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਧਾਤੂ ਦੀ ਕੈਪ ਵਿੱਚ 'ਇੰਸੁਲੇਟਿੰਗ' ਪਦਾਰਥ ਭਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਖ਼ੀਰ ਵਿੱਚ ਬਲਬ ਵਿੱਚੋਂ ਹਵਾ ਕੱਢ ਕੇ ਇਸਨੂੰ [[ਆਰਗਨ]] ਅਤੇ [[ਨਾਈਟਰੋਜਨ]] ਗੈਸਾਂ ਦੇ ਮਿਸ਼ਰਨ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫਿਲਾਮੈਂਟ ਤੋਂ ਧਾਤੂ ਦਾ ਵਾਸ਼ਪੀਕਰਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਅਤੇ ਇਹ ਪਿਘਲਣ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਿਸ਼ਰਨ ਬਲਬ ਦੀ ਕਾਰਜਕੁਸ਼ਲਤਾ ਵੀ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਫਿਲਾਮੈਂਟ ਤੋਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਕਰੰਟ ਲੰਘਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਲਾਲ-ਗਰਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸਫੈਦ। ਇਹ ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ ਸਫੈਦ 'ਫਿਲਾਮੈਂਟ' ਸਾਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਬਲਬ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ 'ਵਾਟਸ' ਵਿੱਚ ਨਾਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।<ref>{{cite web |url=http://berkeley.academia.edu/OzzieZehner/papers/911577/Promises_and_Limitations_of_Light_Emitting_Diodes |title=Promises and Limitations of Light Emitting Diodes |author=Ozzie Zehner |date=2012 |accessdate=20 May 2012}}</ref> == ਕਿਸਮਾਂ == ਬਲਬ ਕਈ ਕਿਸਮਾ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ: * '''ਫ਼ਿਲਾਮੈਂਟ ਤਾਰ ਵਾਲੇ ਬਲਬ''' - ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਕਿਸਮ ਕਿਸਮ ਦੇ ਬਲਬ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਪੀਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮਰੱਥਾ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ** ''''ਹੈਲੋਜਨ ਬਲਬ'''' - ਇਹ ਆਮ ਫ਼ਿਲਾਮੈਂਟ ਵਾਲੇ ਬਲਬ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਥੋੜੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ [[ਹੈਲੋਜਨ|ਹੈਲੋਜਨ ਗੈਸ]] ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ [[ਟੰਗਸਟਨ]] ਫ਼ਿਲਾਮੈਂਟ ਨਾਲ ਪ੍ਰਤਿਕਿਰਿਆ ਕਰ ਕੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਰੌਸ਼ਨੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਕਿਸਮ ਦੇ ਬਲਬਾਂ ਦਾ ਸੋਧਿਆ ਹੋਇਆ ਰੂਪ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। * [[ਗੈਸ ਡਿਸਚਾਰਜ ਬਲਬ(gas discharge lamp)]] - ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੇ ਬਲਬਾਂ ਵਿੱਚ [[ਫ਼ਲੋਰੋਸੈਂਟ ਰੌਸ਼ਨੀ|ਫ਼ਲੋਰੋਸੈਂਟ ਬਲਬ]] ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਬਲਬ [[ਬਿਜਲਈ ਊਰਜਾ]] ਦੀ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਖਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਆਮ ਬਲਬਾਂ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦੂਧੀਆ ਸਫ਼ੇਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਹੋਰ ਸੁਧਰਿਆ ਹੋਇਆ ਰੂਪ [[ਕੌਮਪੈਕਟ ਫ਼ਲੋਰੋਸੈਂਟ ਰੌਸ਼ਨੀ|ਕੌਮਪੈਕਟ ਫ਼ਲੋਰੋਸੈਂਟ ਬਲਬ]] ਹਨ। ਇਹ ਬਿਜਲਈ ਊਰਜਾ ਦੀ ਘੱਟ ਖਪਤ ਕਰ ਕੇ ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਆਂਮ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। * [[ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਛੱਡਣ ਵਾਲੇ ਡਾਇਓਡ (light-emitting diode)]] - ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ [[ਡਾਇਓਡ]] ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਫ਼ਲੋਰੋਸੈਂਟ ਬਲਬਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ==ਇਤਿਹਾਸ== *ਸੰੰਨ 1860 ਵਿੱਚ ਸਰ [[ਜੋਸੇਫ਼ ਵਿਲਸਨ ਸਵੈਨ]] ਨੇ ਕਾਰਬਨ ਪੇਪਰ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਫਿਲਾਮੈਂਟ ਜਗਾ ਲਿਆ ਪਰ ਛੇਤੀ ਹੀ ਬਲ ਕੇ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ। *1878 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ [[ਇੰਗਲੈਂਡ]] ਵਿਖੇ ਨਵਾਂ ਬਲਬ ਜੋ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਸੁਧਰਿਆ ਰੂਪ ਸੀ। *1879 ਵਿੱਚ [[ਥੋਮਸ ਅਲਵਾ ਐਡੀਸਨ]] ਨੇ 1500 ਘੰਟਿਆਂ ਤਕ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦੇਣ ਦੇ ਬਲਬ ਬਣਾਉਣ ’ਚ ਕਾਮਯਾਬ ਰਿਹਾ। *1881 ਵਿੱਚ [[ਐੱਲ. ਐੱਚ. ਲੈਟੀਮਰ]] ਨੇ ਕਾਰਬਨ ਫਿਲਾਮੈਂਟ ਦਾ ਪੇਟੈਂਟ ਕਰਵਾਇਆ। *1882 ਵਿੱਚ [[ਐੱਲ. ਐੱਚ. ਲੈਟੀਮਰ]] ਨੇ ਕਾਰਬਨ ਫਿਲਾਮੈਂਟ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਤੇ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ ਤਾਰੀਕਾ ਵੀ ਪੇਟੈਂਟ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਸੀ। *1903 ਵਿੱਚ [[ਡਬਲਿਊ. ਆਰ. ਵਿਟਨੀ]] ਨੇ ਬਲਬ ਅੰਦਰ ਮੌਜੂਦ ਫਿਲਾਮੈਂਟ ਨੂੰ ਜਗਣ ਸਮੇਂ ਕਾਲਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਰੋਕਿਆ ਜਾਵੇ। *1910 ਵਿੱਚ [[ਵਿਲੀਅਮ ਡੇਵਿਡ ਕੂਲੀਜ]] ਨੇ [[ਟੰਗਸਟੰਨ]] ਦੇ ਫਿਲਾਮੈਂਟ ਦੀ ਕਾਢ ਕੱਢੀ ਜੋ ਦੂਜੇ ਫਿਲਾਮੈਂਟਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤਕ ਜਗਦਾ ਸੀ। ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} ==ਬਾਹਰੀ ਕਡ਼ੀਆਂ== * [http://www.lamptech.co.uk/ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਲੈਂਪਾਂ ਦਾ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ] * [http://science.howstuffworks.com/ ਬਲਬ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ] * [https://web.archive.org/web/20090601181347/http://www.graphics.cornell.edu/online/measurements/source-spectra/index.html ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸ੍ਰੋਤ] * [https://web.archive.org/web/20130919152653/http://bulbster.com/lightbulbs/singleended-halogen-c-783_43230.html ਹੈਲੋਗੇਨ ਲਾਈਟ ਬਲਬ] * [http://bestpetlighting.com/Aquarium-Light-Bulbs-Incandescent-Bulbs/c52_73/index.html ਚੰਗੇ ਬਲਬਾਂ ਦੀਆਂ ਉਦਾਹਰਨਾਂ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090604163534/http://bestpetlighting.com/Aquarium-Light-Bulbs-Incandescent-Bulbs/c52_73/index.html |date=2009-06-04 }} * [http://www.juliantrubin.com/bigten/bulbexperiment.html ਬਲਬ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ] * [http://www.servicelighting.com/catalog_bulb_finder_bbt_incandescent.cfm ਬਿਜਲਈ ਬਲਬ ਅਤੇ ਉਸਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ] * [http://inventors.about.com/library/inventors/bllight.htm ਬਿਜਲਈ ਬਲਬ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ]{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਜਨਵਰੀ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.banthebulb.org BanTheBulb.Org ਬੈਨ ਦ ਬਲਬ] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪ੍ਰਕਾਸ਼]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ]] 78lifo7298rd0nuc8py7r5ticwev1v2 0 66026 850540 473367 2026-10-25T08:05:55Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 850540 wikitext text/x-wiki {{Periodic table (micro)| title=[[ਮਿਆਦੀ ਪਹਾੜਾ]] 'ਚ ਸਥਾਨ| mark= H,He}} '''ਪੀਰਡ 1 ਤੱਤ''' [[ਮਿਆਦੀ ਪਹਾੜਾ]] ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਤਾਰ ਦੇ ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੋ ਤੱਤ [[ਹਾਈਡਰੋਜਨ]] ਅਤੇ [[ਹੀਲੀਅਮ]] ਹਨ। ਮਿਆਦੀ ਪਹਾੜੇ ਵਿੱਚ ਖੱਬੇ ਤੋਂ ਸੱਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋਈ ਰਸਾਇਣਕ ਗੁਣ,ਪਰਮਾਣੂ ਸੰਖਿਆ ਵੱਧਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਪੀਰਡ ਦੇ ਤੱਤ ਵਿੱਚ ਐਸ ਬਲਾਕ ਦੇ ਸੈੱਲ ਭਰਦੇ ਹਨ।<ref>{{cite web | last=Palmer | first=David | date=November 13, 1997 | url=http://imagine.gsfc.nasa.gov/docs/ask_astro/answers/971113i.html | title=Hydrogen in the Universe | publisher=NASA | accessdate=2008-02-05 | archive-url=https://web.archive.org/web/20141029152908/http://imagine.gsfc.nasa.gov/docs/ask_astro/answers/971113i.html | archive-date=2014-10-29 | url-status=dead}}</ref> {| class="wikitable" |- ! colspan="3" | [[ਤੱਤ]] !! [[ਰਸਾਇਣਕ ਲੜੀ]] !! [[ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨ ਤਰਤੀਬ]] |- style="background-color: {{element color|diatomic nonmetal}}" | 1 || '''H''' || [[ਹਾਈਡਰੋਜਨ]] || [[ਡਾਈਅਟੋਮਿਕ ਅਧਾਤ]] || 1s¹ |- style="background-color: #c0ffff" | 2 || '''He''' || [[ਹੀਲੀਅਮ]] || [[ਨੋਬਲ ਗੈਸ]] || 1s² |} ==ਹੋਰ ਦੇਖੋ== *[[ਹਾਈਡਰੋਜਨ]] *[[ਹੀਲੀਅਮ]] ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} {{ਅਧਾਰ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ]] o3nm1hfqv6qufescmq3h5czayc9tn0i 0 86868 850495 530733 2026-10-24T16:35:53Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 850495 wikitext text/x-wiki [[Image:Gurdwara_NanakShahi_Dhaka_by_Ragib_Hasan.jpg|right|thumb|ਢਾਕੇ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਨਾਨਕ ਸ਼ਾਹੀ]] [[File:Gurudwara Nanak Shahi,Dhaka.jpg|thumb|ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਨਾਨਕ ਸ਼ਾਹੀ (ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ), ਢਾਕਾ ਦਾ ਅੰਦਰਲਾ ਦ੍ਰਿਸ਼]] '''ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਨਾਨਕ ਸ਼ਾਹੀ''' ({{lang-bn|গুরুদুয়ারা নানকশাহী}}) [[ਢਾਕਾ]], ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਿੱਖ ਗੁਰਦਵਾਰਾ ਹੈ। ਇਹ [[ਢਾਕਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ]] ਦੇ ਕੈਂਪਸ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ 9-10 ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।<ref name=bpedia>{{cite book |last=Mohanta |first=Sambaru Chandra |year=2012 |chapter=Gurdwara Nanak Shahi |chapter-url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Gurdwara_Nanak_Shahi |editor1-last=Islam |editor1-first=Sirajul |editor1-link=Sirajul।slam |editor2-last=Jamal |editor2-first=Ahmed A. |title=Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh |edition=Second |publisher=[[Asiatic Society of Bangladesh]] |access-date=2016-11-16 |archive-date=2017-06-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170629220552/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Gurdwara_Nanak_Shahi |url-status=dead}}</ref> ਗੁਰਦੁਆਰਾ [[ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ]] ਦੇ ਦੌਰੇ (1506-1507) ਦੀ ਯਾਦਗਾਰ ਹੈ। ਇਹ 1830 ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਇਮਾਰਤ 1988-1989 ਵਿੱਚ ਸੰਵਾਰੀ ਗਈ ਸੀ। == ਇਤਿਹਾਸ == ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦੀ ਇਮਾਰਤ 1830 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਿਸ਼ਨਰੀ, ਭਾਈ ਨੱਥਾ ਜੀ ਨੇ ਛੇਵੇਂ ਗੁਰੂ ਦੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਵਿੱਚ ਬਣਵਾਈ ਸੀ। ਇਹ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ [[ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ]] (1469-1539) ਦੇ ਇਥੇ ਠਹਿਰਨ ਦੀ ਯਾਦਗਾਰ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 1988 - 1989 ਵਿੱਚ ਇਮਾਰਤ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਚੇਲਿਆਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਯੋਗਦਾਨ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਬਰਾਂਡਾ ਬਣਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਕੰਮ ਸਰਦਾਰ ਹਰਬੰਸ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ==ਇਮਾਰਤ ਬਾਰੇ== ਬੰਗਲਾ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦਾ ਮੁੱਖ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਸਥਾਨ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਨਾਨਕ ਸ਼ਾਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਢਾਕਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਕਲਾ ਇਮਾਰਤ ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਬੀਤੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਨਾਨਕਸ਼ਾਹੀ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖੂਹ, ਕਬਰਸਤਾਨ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੌੜੀਆਂ ਵਾਲਾ ਤਲਾਬ ਸੀ। ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦਾ ਹਰ ਪਾਸਾ 30 ਫੁੱਟ ਮਾਪ ਦਾ ਹੈ। ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦਾ ਮੂੰਹ ਪੂਰਬ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਕੰਧ ਦੋਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਪੰਜ ਦੁਆਰ ਹਨ। ਦੱਖਣ ਵਾਲੀ ਕੰਧ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਦੁਆਰ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਕਮਰਾ ਹੈ। ਵਰਗ ਅਕਾਰ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਹਾਲ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਵਰਾਂਡਾ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਹਰੇਕ ਕੋਨੇ ਤੇ ਇੱਕ ਕਮਰਾ ਹੈ। == ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਲਤ == ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਅੱਜ ਚੰਗੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਸਾਰੀ ਦੀ ਸਾਰੀ ਇਮਾਰਤ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਿੱਟੇ ਰੰਗ ਨਾਲ ਰੰਗੀ ਹੋਈ ਹੈ। 1988-1989 ਵਿੱਚ ਮੁਰੰਮਤ ਦੇ ਬਾਅਦ ਇਹ ਇਮਾਰਤ ਚੰਗੀ ਸੁਹਣੀ ਦਿੱਖ ਵਾਲੀ ਹੈ। == ਸਿੱਖ ਯਾਦ ਚਿੰਨ੍ਹ == ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਨਾਨਕ ਸ਼ਾਹੀ ਵਿੱਚ [[ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ]] ਦੀਆਂ ਦੋ ਹੱਥ ਲਿਖਤ ਬੀੜਾਂ ਉਪਲਬਧ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ 18 X 12 ਇੰਚ ਆਕਾਰ ਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੇ 1336 ਅੰਗ ਹਨ। ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦੁਆਰੇ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ 2016]] i9ghvdss8q82b92cm4dds3d0slrlrsq 0 89600 850489 842016 2026-10-24T14:11:14Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 850489 wikitext text/x-wiki {{Infobox university |name = ਕੋਲੰਬੀਆ ਲਾਅ ਸਕੂਲ |image = |image_size = |established = 1858 |type = ਨਿੱਜੀ |endowment = $280 ਮਿਲੀਅਨ<ref>{{cite web |url=http://leiterlawschool.typepad.com/leiter/2006/09/top_20_law_scho.html |title=Law School Reports |access-date=2017-02-01 |archive-date=2021-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210103123728/https://leiterlawschool.typepad.com/leiter/2006/09/top_20_law_scho.html |url-status=dead }}</ref> |head = ਜਿਲੀਅਨ ਲੈਸਟਰ |city = [[ਨਿਊ ਯਾਰਕ]] |state = ਨਿਊ ਯਾਰਕ |country = [[ਅਮਰੀਕਾ]] |students = 1,267<ref name=ABAData>[http://officialguide.lsac.org/SearchResults/SchoolPage_PDFs/ABA_LawSchoolData/ABA2163.pdf Columbia Law School Official ABA Data] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20090611205047/http://officialguide.lsac.org/SearchResults/SchoolPage_PDFs/ABA_LawSchoolData/ABA2163.pdf |date=June 11, 2009 }}</ref> |faculty = 216<ref name=ABAData/> }} '''ਕੋਲੰਬੀਆ ਲਾਅ ਸਕੂਲ''' [[ਕੋਲੰਬੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ]] ਦਾ ਇੱਕ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਕਾਲਜ ਹੈ, ਅਤੇ [[ਆਈਵੀ ਲੀਗ]] ਦਾ ਭਾਗ ਹੈ। ਇਹ [[ਅਮਰੀਕਾ]] ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।<ref>[http://www.law.stanford.edu/sites/default/files/biblio/1002/145871/doc/slspublic/lomio_etal-rp20.pdf], Stanford Law School.</ref> ਇਹ ਕਾਲਜ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਕਈ ਵੱਡੀਆਂ ਕਾਨੂੰਨ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਲਈ ਚੁਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।<ref>[http://www.pbn.com/RWU-law-school-ranks-13th-for-new-graduate-employment,70114 New Grad Employment] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121014170121/http://pbn.com/RWU-law-school-ranks-13th-for-new-graduate-employment,70114 |date=2012-10-14 }}, Providence Business Journal.</ref><ref>[http://www.forbes.com/sites/susanadams/2012/10/10/the-best-law-schools-for-career-prospects-2/ The Best Law Schools For Career Prospects 2012], Forbes.</ref><ref>[http://www.forbes.com/sites/jacquelynsmith/2012/03/13/the-law-schools-whose-grads-earn-the-most/ The Law Schools Whose Grads Earn The Most], Forbes.</ref><ref name="leiterrankings.com">{{cite web|url=http://www.leiterrankings.com/jobs/2008job_biglaw.shtml|title=Top 15 Law Schools From Which Elite U.S. Law Firms Hire New Lawyers|date=October 13, 2008|publisher=Leiterrankings.com|accessdate=April 30, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130802041624/http://www.leiterrankings.com/jobs/2008job_biglaw.shtml|archive-date=ਅਗਸਤ 2, 2013|url-status=dead}}</ref><ref>[http://www.law.com/jsp/nlj/PubArticleNLJ.jsp?id=1202559883779&thepage=2 ABA: Only 55 Percent of Law Grads Found Full-Time Law Jobs], The National Law Journal.</ref> ਇਸਦੀ ਨੀਂਹ 1858 ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਕਿੰਗਜ਼ ਕਾਲਜ ਦੇ ਨਾਂਅ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। == ਹਵਾਲੇ == {{reflist|2}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਦਿਅਕ ਅਦਾਰੇ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੈਨਹੈਟਨ ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਅਤੇ ਕਾਲਜ]] dt346bdr95sb3omo35a99ptp650x60h 0 90622 850535 831003 2026-10-25T05:19:24Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 850535 wikitext text/x-wiki {{short description|Punjabi Singer & Actress}} {{Infobox musical artist | name = ਨਿਮਰਤ ਖਹਿਰਾ | image = Nimrat Khaira during promotion of Akaal.jpg | caption = ਨਿਮਰਤ ਖਹਿਰਾ | background = solo_singer | birth_name = ਨਿਮਰਤਪਾਲ ਕੌਰ ਖਹਿਰਾ | birth_date = {{Birth date and age|1992|08|08|df=y}}<ref>{{Cite web|url=https://www.facebook.com/NimratKhairaOfficial/photos/a.1628141370764770/1821426248102947/?type=3|title=Nimrat Khaira|website=www.facebook.com|access-date=28 April 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ptcpunjabi.co.in/happy-birthday-nimrat-khaira-know-some-lesser-known-facts-about-the-singer/|title=Happy Birthday Nimrat Khaira: Know Some Lesser Known Facts About The Singer|last=Kapoor|first=Diksha|date=8 August 2019|website=[[PTC Punjabi]]|language=en-US|access-date=28 April 2020}}</ref> | birth_place = [[ਬਟਾਲਾ]],‌ [[ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ]], [[ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ]] | genre = ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ | occupation = [[ਗਾਇਕ ]], [[ਅਭਿਨੇਤਰੀ]] | instrument = [[ਵੋਕਲ]] | years_active = 2014-ਹੁਣ ਤੱਕ | label = ਹੰਬਲ ਮਿਊਜ਼ਿਕ<br>[[ਵਾਇਟ ਹਿਲ ਸਟੂਡਿਓ]] | website = {{Facebook|NimratKhairaOfficial|Nimrat Khaira}} }} '''ਨਿਮਰਤ ਖਹਿਰਾ''' ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕਾ ਅਤੇ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਗੀਤਾਂ ''ਐਸ ਪੀ ਦੇ ਰੈਂਕ ਵਰਗੀ'', ''ਦੁਬਈ ਵਾਲੇ ਸ਼ੇਖ'', ''ਸੂਟ'' ਆਦਿ ਗੀਤਾਂ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ==ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ== ਨਿਮਰਤ ਖਹਿਰਾ (ਜਨਮ 8 ਅਗਸਤ 1992, [[ਬਟਾਲਾ]], ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ [[ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ]]) ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਪੂਰਾ ਨਾਮ ਨਿਮਰਤਪਾਲ ਕੌਰ ਖਹਿਰਾ ਹੈ। ਇਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਡੀ. ਏ.ਵੀ. ਕਾਲਜ [[ਬਟਾਲਾ]] ਅਤੇ ਬੀ.ਏ. ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਐਚ. ਐਮ. ਵੀ ਕਾਲਜ [[ਜਲੰਧਰ]] ਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਇਹ [[ਵੋਇਸ ਆਫ ਪੰਜਾਬ|ਵਾਇਸ ਆਫ ਪੰਜਾਬ]] ਸੀਜਨ-3 ਦੀ ਵਿਜੇਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਆਪਣੇ ਗੀਤ "ਇਸ਼ਕ ਕਚਹਿਰੀ" ਰਾਹੀਂ ਬਣੀ।<ref>{{cite news|title=Nimrat Khaira female singers|url=http://www.tribuneindia.com/news/life-style/her-wakhra-swag/317350.html|accessdate=2 November 2016|archive-date=2 ਨਵੰਬਰ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161102153838/http://www.tribuneindia.com/news/life-style/her-wakhra-swag/317350.html|url-status=dead}}</ref> ਇਸ ਨੇ ਬਠਿੰਡੇ ਵਿੱਚ 2016 ਵਿੱਚ ਹੋਏ [[ਸਰਸ ਮੇਲੇ]] ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ।<ref>{{cite news|title=Saras Mela Performance|url=http://www.tribuneindia.com/news/bathinda/a-blend-of-culture-tradition-and-artwork-on-display/309618.html|accessdate=2 November 2016|archive-date=4 ਨਵੰਬਰ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161104000501/http://www.tribuneindia.com/news/bathinda/a-blend-of-culture-tradition-and-artwork-on-display/309618.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|title=Saras Mela Performance|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/chandigarh/Regional-Saras-Mela-at-Bathinda-from-Oct-14-rural-development-minister-Maluka-to-inaugurate/articleshow/54818925.cms|accessdate=2 November 2016}}</ref> ਨਿਮਰਤ ਨੇ ਰੇਡੀਓ ਮਿਰਚੀ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਅਵਾਰਡ ਦੇ ਤੀਜੇ ਐਡੀਸ਼ਨ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਫ਼ਿਲਮ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2017 ਵਿੱਚ [[ਲਹੌਰੀਏ]] ਫਿਲਮ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੇ [[ਅਮਰਿੰਦਰ ਗਿੱਲ]] ਦੀ ਭੈਣ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ। ==ਕੈਰੀਅਰ== ਉਹ ਵਾਇਸ ਆਫ਼ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ-3 ਦੀ ਜੇਤੂ ਰਹੀ ਹੈ।.<ref>{{cite web|title=Voice of Punjab Season 3 winners|url=http://www.yespunjab.com/entertainment/item/6762-nimrat-pal-kaur-and-anant-pal-singh-win-‘voice-of-punjab’-titles}}{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਜਨਵਰੀ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਿੰਗਲ "ਇਸ਼ਕ ਕਚਹਿਰੀ" ਦੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।<ref>{{cite news |title= Nimrat Khaira female singers |url= https://bossmobi.club/categorylist/17/punjabi-mp3-songs/default/1 |accessdate= 2 November 2016 |archive-date= 28 ਨਵੰਬਰ 2020 |archive-url= https://web.archive.org/web/20201128133429/https://bossmobi.club/categorylist/17/punjabi-mp3-songs/default/1 |dead-url= yes }}</ref> ਉਸ ਨੇ ਬਠਿੰਡਾ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਸਰਸ ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਮਾਨ ਨਾਲ ਰੇਡੀਓ ਮਿਰਚੀ ਸੰਗੀਤ ਅਵਾਰਡ ਦੇ ਤੀਜੇ ਐਡੀਸ਼ਨ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ।<ref>{{cite news |title= Saras Mela Performance |url= http://www.tribuneindia.com/news/bathinda/a-blend-of-culture-tradition-and-artwork-on-display/309618.html |accessdate= 2 November 2016 |archive-date= 4 ਨਵੰਬਰ 2016 |archive-url= https://web.archive.org/web/20161104000501/http://www.tribuneindia.com/news/bathinda/a-blend-of-culture-tradition-and-artwork-on-display/309618.html |url-status= dead }}</ref><ref>{{cite news|title= Saras Mela Performance |url= http://timesofindia.indiatimes.com/city/chandigarh/Regional-Saras-Mela-at-Bathinda-from-Oct-14-rural-development-minister-Maluka-to-inaugurate/articleshow/54818925.cms |accessdate=2 November 2016}}</ref> ਉਸਨੇ [[ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਮਾਨ]] ਨਾਲ ਰੇਡੀਓ ਮਿਰਚੀ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਅਵਾਰਡਸ ਦੇ ਤੀਜੇ ਐਡੀਸ਼ਨ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ।<ref>{{cite news |title= Radio Mirchi Music Awards |url= http://www.aninews.in/newsdetail-NQ/MjkyOTcx/radio-mirchi-honours-best-of-punjabi-music-at-mma-punjabi.html |accessdate= 22 March 2017 |archive-date= 22 ਮਾਰਚ 2017 |archive-url= https://web.archive.org/web/20170322203856/http://www.aninews.in/newsdetail-NQ/MjkyOTcx/radio-mirchi-honours-best-of-punjabi-music-at-mma-punjabi.html |dead-url= yes }}</ref> ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗਾਇਕੀ ਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਗਾਣੇ "ਰੱਬ ਕਰਕੇ" ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਸੀ ਜੋ [[24 ਸਤੰਬਰ]], [[2015]] ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਜੋੜੀ ਨਿਸ਼ਾਨ ਭੁੱਲਰ ਨਾਲ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਰਿਕਾਰਡ ਲੇਬਲ ਪਜ-ਆਬ ਰਿਕਾਰਡਸ 'ਤੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਗਾਣੇ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਚੰਗਾ ਹੁੰਗਾਰਾ ਮਿਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਗਲੇ ਦੋ ਗਾਣਿਆਂ "ਇਸ਼ਕ ਕਚਹਿਰੀ" ਅਤੇ "ਐਸ.ਪੀ ਦੇ ਰੈਂਕ ਵਰਗੀ" ਨੂੰ ਸਾਲ 2016 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਸਾਲ 2016 ਵਿੱਚ "ਸਲੂਟ ਵੱਜਦੇ" ਵਰਗੇ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਸਫਲਤਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ। ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਸਿੰਗਲ ਲਾਂਚ ਕੀਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ "ਰੋਹਬ ਰੱਖਦੀ", "ਦੁਬਈ ਵਾਲੇ ਸ਼ੇਖ", "ਸੂਟ" ਅਤੇ "ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ" ਵਰਗੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਿਟ ਏਸ਼ੀਆ ਅਵਾਰਡਜ਼ ਵਿੱਚ ਮੰਜੇ ਬਿਸਤਰੇ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਜੋੜੀ "ਦੁਬਈ ਵਾਲਾ ਸ਼ੇਖ" ਲਈ ਸਰਬੋਤਮ ਗਾਇਕਾ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਫੇਅਰ ਪੰਜਾਬੀ ਅਵਾਰਡ ਵਿੱਚ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਦੀਪ ਜੰਡੂ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ ਉਸ ਦਾ ਗਾਣਾ "ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ" 'ਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ "ਜ਼ਵੀਰੇਕ" ਦੁਆਰਾ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਵਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਅਤੇ ਗੀਤ ਨੂੰ ਯੂ-ਟਿਊਬ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਸੰਗੀਤ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੌਲਿਕ ਸਾਬਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਗਾਣੇ ਨੂੰ ਯੂਟਿਊਬ 'ਤੇ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।<ref>{{Cite news|url=https://dailypost.in/news/entertainment/nimrat-khairas-designer-song-deleted-youtube/|title=Nimrat Khaira's 'Designer' song deleted from Youtube|date=16 December 2017|work=Latest Punjab News, Breaking News Punjab, India News {{!}} Daily Post|access-date=11 October 2018|archive-date=16 ਦਸੰਬਰ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171216113334/https://dailypost.in/news/entertainment/nimrat-khairas-designer-song-deleted-youtube/|dead-url=yes}}</ref> ==ਵਿਵਾਦ== 2017 ਵਿੱਚ ਆਏ ਇਸ ਦੇ ਗੀਤ ਡਿਜ਼ਾਇਨਰ ਨੂੰ [[ਯੂਟਿਊਬ]] ਤੋਂ ਮਿਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ZWirekBeats ਨੇ ਗੀਤ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਦੀਪ ਜੰਡੂ 'ਤੇ 'ਨਾਇਟ ਇਨ ਦੁਬਈ' ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਨੂੰ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਸੀ।<ref>{{Cite web |url=http://khalsachannel.in/index.php/2017/12/16/designer-song-of-nimrat-khaira-deleted-from-youtube/ |title=ਪੁਰਾਲੇਖ ਕੀਤੀ ਕਾਪੀ |access-date=2018-04-27 |archive-date=2018-04-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180430120508/http://khalsachannel.in/index.php/2017/12/16/designer-song-of-nimrat-khaira-deleted-from-youtube/ |dead-url=yes }}</ref> ==ਫ਼ਿਲਮੀ ਕੈਰੀਅਰ== ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਫਿਲਮੀ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2017 ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਰੀਏ ਨਾਲ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਕਿੱਕਰ (ਅਮ੍ਰਿੰਦਰ ਗਿੱਲ) ਦੀ ਭੈਣ ਹਰਲੀਨ ਕੌਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਵਾਰਡ ਸਮਾਰੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਬੋਤਮ ਡੈਬਿਊ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸਰਬੋਤਮ ਸਹਿਯੋਗੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਲਈ ਵੀ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।<ref>{{cite web|title=Nimrat Khaira Films|url=https://m.imdb.com/name/nm8674718/}}</ref> ਉਸ ਦੀ ਦੂਜੀ ਫ਼ਿਲਮ 'ਅਫਸਰ' 5 ਅਕਤੂਬਰ [[2018]] ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ। ਫਿਲਮ 'ਚ ਨਿਮਰਤ ਖਹਿਰਾ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਡੈਬਿਊ ਫਿਲਮ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਨਿਮਰਤ ਖਹਿਰਾ ਨੇ ਤਰਸੇਮ ਜੱਸੜ ਨਾਲ ਸਕ੍ਰੀਨ 'ਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਹਰਮਨ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ ਜੋ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਪਕ ਹੈ।<ref>{{Cite news|url=https://m.timesofindia.com/entertainment/punjabi/movies/news/afsar-first-look-pollywood-gets-a-new-on-screen-jodi-nimrat-khaira-and-tasrem-jassar/articleshow/64540403.cms|title=‘Afsar’ first look: Pollywood gets a new on-screen jodi – Nimrat Khaira and Tasrem Jassar |work=The Times of India|access-date=23 July 2018}}</ref> 2020 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦੀ ਫਿਲਮ 'ਜੋੜੀ' ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਜੋ ਕਿ ਅੰਬਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਉਹ ਦਿਲਜੀਤ ਦੁਸਾਂਝ ਦੀ ਸਹਿ-ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਅ ਰਹੀ ਹੈ। ਲਾਹੌਰੀਏ (2017) ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਰਿਦਮ ਬੁਇਜ਼ ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ ਨਾਲ ਇਹ ਉਸਦਾ ਦੂਜਾ ਕੰਮ ਹੈ। ==ਫਿਲਮਾਂ== *[[ਲਹੌਰੀਏ]] *[[ਅਫ਼ਸਰ]] *ਜੋੜੀ == ਗੀਤ == {| class=wikitable |- ! ਸਾਲ ! ਗੀਤ ! ਸੰਬੰਧਿਤ |- |2015 | ਰੱਬ ਕਰਕੇ | ਨਿਸ਼ਾਨ ਭੁੱਲਰ |- |rowspan="4"|2016 |ਐਸ ਪੀ ਦੇ ਰੈਂਕ ਵਰਗੀ |ਦੇਸੀ ਕਰਿਉ |- | ਇਸ਼ਕ ਕਚਿਹਿਰੀ | ਪ੍ਰੀਤ ਹੁੰਦਲ |- |ਸਲੂਟ ਵੱਜਦੇ |ਐਰਜ਼ |- | ਤਾਂ ਵੀ ਚੰਗਾ ਲੱਗਦਾ | ਐਰਜ਼ |- |rowspan="7"|2017 |ਰੋਹਬ ਰੱਖਦੀ |ਐਰਜ਼ |- |ਝੁਮਕੇ |ਫਿਲਮ - ਸਰਗੀ |- |ਦੁਬਈ ਵਾਲੇ ਸ਼ੇਖ<ref>{{Cite news|url=https://m.filmfare.com/news/bollywood/nominations-for-the-jio-filmfare-awards-punjabi-2018_-27178.html|title=Nominations for the Jio Filmfare Awards (Punjabi) 2018|work=filmfare.com|access-date=2018-05-19|language=en}}</ref> | ਗਿੱਪੀ ਗਰੇਵਾਲ [[ਮੰਜੇ ਬਿਸਤਰੇ]] |- |ਅੱਖਰ | [[ਅਮਰਿੰਦਰ ਗਿੱਲ]] [[ਲਹੋਰੀਏ]] ਵਿੱਚ |- |ਭੰਗੜਾ ਗਿੱਧਾ<ref>{{Cite news|url=https://chandigarhmetro.com/bhangra-gidha-song-nimrat-khaira-new-punjabi-official-video/|title=Bhangra Gidha by Nimrat Khaira (New Punjabi Song) {{!}} Official Video|date=2017-06-30|work=Chandigarh Metro|access-date=2018-05-19|language=en-US}}</ref> |ਬੱਬੂ |- |ਸੂਟ<ref>{{Cite news|url=https://chandigarhmetro.com/suit-nimrat-khaira-mankirt-aulakh-latest-punjabi-song/|title=Suit by Nimrat Khaira Ft. Mankirt Aulakh (Latest Punjabi Song) {{!}} Official Video|date=2017-10-10|work=Chandigarh Metro|access-date=2018-05-19|language=en-US}}</ref> |[[ਮਨਕਿਰਤ ਔਲਖ]] |- |ਡਿਜ਼ਾਇਨਰ<ref>{{Cite news|url=https://chandigarhmetro.com/designer-nimrat-khaira-new-punjabi-song-2017-official-video/|title=Designer by (Nimrat Khaira) - New Punjabi Song {{!}} Official Video Out|date=2017-11-21|work=Chandigarh Metro|access-date=2018-05-19|language=en-US}}</ref> |ਹੰਬਲ ਮਿਊਜ਼ਿਕ |- |rowspan="6"|2018 | ਬਰੋਬਰ ਬੋਲੀ<ref>{{cite news | title = ਬਰੋਬਰ ਬੋਲੀ, ਸਾਲ 2018 ਦਾ ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਦਾ ਤੋਹਫ਼ਾ | url = http://redmux.com/song/brobar-boli/ | access-date = 30 ਦਸੰਬਰ 2017 | publisher = RedMux | archive-date = 2017-12-30 | archive-url = https://web.archive.org/web/20171230230216/http://redmux.com/song/brobar-boli/ | url-status = dead }}</ref> |ਦੇਸੀ ਰੂਟਜਜ਼, ਵਾਇਟ ਹਿਲ |- | ਰਾਣੀਹਾਰ<ref>{{Cite news|url=https://punjabipollywood.com/ranihaar-new-punjabi-song-by-nimrat-khaira-official-video-and-lyrics/|title=Ranihaar (New Punjabi Song) by Nimrat Khaira {{!}} Official Video and Lyrics|date=2018-07-23|work=PunjabiPollywood.com - Gossip, Movies, Songs, Photos, Videos|access-date=2018-07-23|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20180723212259/https://punjabipollywood.com/ranihaar-new-punjabi-song-by-nimrat-khaira-official-video-and-lyrics/|archive-date=2018-07-23|url-status=dead}}</ref> | ਵਾਇਟ ਹਿਲ ਮਿਊਜ਼ਿਕ |- | ਸੁਣ ਸੋਹਣੀਏ | [[ਰਣਜੀਤ ਬਾਵਾ]] |- | ਉਧਾਰ ਚੱਲਦਾ | [[ਗੁਰਨਾਮ ਭੁੱਲਰ]] |- | ਖਤ | |- | ਸੱਚਾ ਝੂਠਾ | ਬ੍ਰਾਉਨ ਸਟੂਡੀਓ |- | 2020 | ਲਹਿੰਗਾ | |- |2022 | ਕੀ ਕਰਦੇ ਜੇ | [[ਅਰਜਨ ਢਿੱਲੋਂ]] | |} == ਹਵਾਲੇ == [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1992]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਗਾਇਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ]] gyf7wvzurgrf6qvbaaiv4oyfwmc4tir 0 93361 850539 760344 2026-10-25T07:42:30Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 850539 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=ਪਾਰੁਲ ਗੁਲਾਟੀ|image=ParulGulati.jpg|caption=|birth_date={{Birth date and age|1994|8|6|df=yes}}|birth_place=[[ਰੋਹਤਕ]], ਭਾਰਤ|nationality=ਭਾਰਤੀ|occupation=ਅਦਾਕਾਰਾ|years active=2012–ਹੁਣ ਤੱਕ|}}'''ਪਾਰੁਲ ਗੁਲਾਟੀ''' ([[ਹਿੰਦੀ]]: पारुल गुलाटी) ਰੋਹਤਕ ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਔਰਤ ਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਹੇਅਰ ਐਕਸਟੈਂਸ਼ਨ ਬ੍ਰਾਂਡ 'ਨਿਸ਼ ਹੇਅਰ' ਦੀ ਸੀਈਓ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਹੈ। ਉਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਰੋਇਲ ਅਕਾਦਮੀ ਆਫ ਡ੍ਰਾਮੇਟਿਕ ਆਰਟ (ਆਰ.ਏ.ਡੀ.ਏ.), ਲੰਡਨ ਤੋਂ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ। ਗੁਲਾਟੀ ਨੇ ਫਿਲਮ ਬੁੱਰਰਾ (2012), ਰੋਮੀਓ ਰਾਂਝਾ (2014) ਅਤੇ ਜ਼ੋਰਾਵਰ (2016) ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਕੀਤੀ।<ref>{{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/punjabi/movies/news/I-feel-like-Gods-special-child-Parul-Gulati/articleshow/35099226.cms|title=I feel like God's special child: Parul Gulati|last=Ananta Shrikhand|date=14 May 2014|work=The Times of India|access-date=21 May 2016}}</ref> [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Articles containing non-English-language text]] == ਕਰੀਅਰ == 2010 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਡੇਲੀ ਸੋਪ ਓਪੇਰਾ, 'ਯੇ ਪਿਆਰ ਨਾ ਹੋਗਾ ਕਮ', ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 2012 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਬੁਰਰਾਹ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਰੋਜ਼ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਫ਼ਿਲਮ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਛੋਟੇ ਸੈਕਟਰਾਂ 'ਚ ਕਾਫੀ ਚੰਗਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਆਲੋਚਕਾਂ ਨੇ ਗੁਲਾਟੀ ਬਾਰੇ ਲਿਖਿਆ, "ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਵੱਡੇ ਪਰਦੇ 'ਤੇ ਆਈ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਕਰਦੀ ਹੈ"।<ref name="punj_Movi">{{Cite web |title=Movie Review: Burrraahh Punjabi Movie |last=Bajwa |first=Sukhpal |work=Punjabi Mania |date=19 October 2012 |access-date=21 May 2016 |url=http://punjabimania.com/movie-review-burrraahh-punjabi-movie/ |archive-date=2 ਅਪ੍ਰੈਲ 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190402084601/http://punjabimania.com/movie-review-burrraahh-punjabi-movie/ |dead-url=yes }}</ref> ਬੁਰਰਾਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਗੁਲਾਟੀ ਨੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦਾ ਬ੍ਰੇਕ ਲਿਆ ਅਤੇ ਲੰਡਨ ਦੇ ਇੱਕ ਡਰਾਮਾ ਸਕੂਲ RADA ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਕੋਰਸ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਥੀਏਟਰ ਵੀ ਕੀਤਾ।<ref>{{Cite web |url=https://lifehacks.io/parul-gulati/ |title=From Rohtak to Mumbai – The Story Of Parul Gulati |last=Caleb |first=Abraham |date=17 September 2018 |website=Life Hacks |type=Audio |access-date=12 ਅਗਸਤ 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201129072648/https://lifehacks.io/parul-gulati/ |archive-date=29 ਨਵੰਬਰ 2020 |url-status=dead}}</ref> ਉਸ ਦੀ ਦੂਜੀ ਫ਼ਿਲਮ 'ਰੋਮੀਓ ਰਾਂਝਾ' (2014) ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਲੋਚਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੈਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ 'ਤੇ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੀ ਸੀ। 2016 ਵਿੱਚ ਡਾਇਰੈਕਟ੍ਰ ਵਿੱਨੀਲ ਮਰਕਨਸ ਦੀ ਫਿਲਮ ਜ਼ੋਰਾਵਰ ਵਿੱਚ [[ਹਨੀ ਸਿੰਘ]] ਦੇ ਨਾਲ ਜਸਲੀਨ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਕੀਤੀ।<ref>{{Cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/punjabi/movies/Action-packed-Zorawar-makes-an-impact/articleshow/52174869.cms|title=Action-packed 'Zorawar' makes an impact|date=9 May 2016|website=The Times of India|access-date=2016-05-21}}</ref> ਫਿਲਮ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਹੁੰਗਾਰਾ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਸਾਲ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਫਿਲਮ ਰਹੀ।<ref>{{Cite web|url=http://www.thehansindia.com/posts/index/Cinema/2016-05-10/Zorawar-becomes-the-biggest-Punjabi-film-of-2016-at-Box-office-/227257|title=Zorawar becomes the biggest Punjabi film of 2016 at Box office|date=10 May 2016|website=The Hans India|access-date=2016-05-21}}</ref> ਗੁਲਾਈ ਨੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਰਫਾਨ ਖਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਡਿਵਾਇਨ ਲਵਰ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕੀਤੀ।<ref>{{Cite web|url=http://www.spotboye.com/bollywood/news/kangana-replaced-by-a-newbie-in-divine-lovers/572acc7c36780db215a4ed7a|title=Kangana replaced by a newbie in Divine Lovers|last=Prachi Kadam|website=Spotboye|access-date=2016-05-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.glamsham.com/movies/news/16/may/irrfan-khan-starrer-divine-lovers-moves-from-kangana-ridhima-to-parul-gulati.asp|title=Irrfan Khan starrer DIVINE LOVERS moves from Kangana, Ridhima to Parul Gulati|last=Verma|first=Vishal|date=6 May 2016|website=Glamsham.com|access-date=2016-05-21|archive-date=2018-07-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20180705062904/http://www.glamsham.com/movies/news/16/may/irrfan-khan-starrer-divine-lovers-moves-from-kangana-ridhima-to-parul-gulati.asp|dead-url=yes}}</ref> === 2017–ਮੌਜੂਦਾ === ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਫਲ ਕਾਰਜਕਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਗੁਲਾਟੀ ਨੇ ਨਿਖਿਲ ਅਡਵਾਨੀ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ ਲਈ ਇੱਕ ਸੀਮਤ ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਜ਼, ਪੀ.ਓ.ਡਬਲਿਊ.- ਬੰਦੀ ਯੁੱਧ ਕੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਸ਼ੋਅ ਇੱਕ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਜ਼, ਹਾਟੂਫਿਮ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਰੂਪਾਂਤਰ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕੁੜੀ ਆਫਰੀਨ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਇੱਕ P.O.W ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਪਾਰੁਲ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਉਰਦੂ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਲਈ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਮਿਲੀ।<ref>{{Cite web |title=Parul Gulati joins the cast of Nikhil Advani's POW Bandhi Yuddh Ke! Five things to know about the Zorawar Actress |work=India.com |date=28 January 2017 |url=http://www.india.com/buzz/parul-gulati-joins-the-cast-of-nikhil-advanis-pow-bandhi-yuddh-ke-five-things-to-know-about-the-zorawar-actress-1790602/}}</ref> 2018 ਵਿੱਚ, ਉਹ ALTBalaji ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਇੱਕ ਵੈੱਬ ਸੀਰੀਜ਼ ; ਹੱਕ ਸੇ, ਕੇਨ ਘੋਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਭਖਵੀਂ ਬਕਵਾਸ ਪੱਤਰਕਾਰ ਜੰਨਤ ਮਿਰਜ਼ਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਲਗਭਗ ਸਮਾਜ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਬਾਗੀ ਵਾਂਗ ਹੈ। ਉਹ ਕਸ਼ਮੀਰ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਨਿਆਂ ਲਈ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਲੜ ਰਹੀ ਹੈ।<ref>{{Cite web |title=I want to play flawed characters, not be a quintessential heroine |work=Indianexpress |date=9 February 2018 |url=http://indianexpress.com/article/entertainment/web-series/haq-se-actor-parul-gulati-see-photos-5057466/}}</ref> ਇਹ ਵੈੱਬ ਸੀਰੀਜ਼ ਲੁਈਸਾ ਮੇ ਅਲਕੋਟ ਦੁਆਰਾ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀ ਆਧੁਨਿਕ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਕਲਾਸਿਕ ਨਾਵਲ ਲਿਟਲ ਵੁਮੈਨ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਰੁਲ ਨੇ ਜੋ ਮਾਰਚ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ ਹੈ।<ref>{{Cite web |title=Haq Se Review: An Aching Nostalgia for Kashmir Makes It Worthwhile |work=The Quint |date=6 February 2018 |url=https://www.thequint.com/entertainment/hot-on-web/haq-se-review-altbalaji}}</ref> ਅਰਾਵਿੰਦ ਅਡੀਗਾ ਦੇ 2016 ਦੇ ਇਸੇ ਨਾਮ ਦੇ ਨਾਵਲ ਅਤੇ ਦ ਵਾਇਰਲ ਫੀਵਰ ਗਰਲੀਆਪਾ ਲਈ ਗਰਲਜ਼ ਹੋਸਟਲ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਯੂਟਿਊਬ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਊਜ਼ ਅਤੇ ਪਸੰਦਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। == ਫਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ == {| align="center" border="1" cellpadding="5" class="wikitable" style="font-size: 100%; margin-bottom: 10px;" ! style="background:#B0C4DE;" | ਸਾਲ ! style="background:#B0C4DE;" | ਫਿਲਮ ! style="background:#B0C4DE;" | ਅੱਖਰ ਦਾ ਨਾਮ ! style="background:#B0C4DE;" | ਭਾਸ਼ਾ ! style="background:#B0C4DE;" | ਸੂਚਨਾ |- |2013 |''ਬੂਰਰਰ'' | ਵਧ ਗਿਆ | [[ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ|ਪੰਜਾਬੀ]] | [[ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨੇਮਾ (ਭਾਰਤ)|ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮ]] ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ |- |2014 | ''ਰੋਮੀਓ ਰਾਂਝਾ'' | ਪ੍ਰੀਤ | ਪੰਜਾਬੀ |- |2016 |''ਜ਼ੋਰਾਵਰ'' | ਜਸਲੀਨ | ਪੰਜਾਬੀ |- |2016 |''ਨੀ ਜਾਥਲੇਖਾਂ'' | ਸ਼ੇਰੀਲ | ਤੇਲਗੂ |} === ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ === {| class="wikitable sortable" style="margin-bottom: 10px;" ! ਸਾਲ ! ਸਿਰਲੇਖ ! ਭੂਮਿਕਾ ! class="unsortable" | ਸੂਚਨਾ |- | 2017 | ''*ਪੀ. ਊ. ਡਬਲਯੂ - ਬੰਦੀ ਯੁੱਧ ਕੇ'' | ਆਫ਼੍ਰੀਨ (ਲਾਲਾ ਦੀ ਧੀ ਅਤੇ ਸਦੀਕ /ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ. ਸਿਧਾਂਤ ਠਾਕੁਰ ਦੀ ਪਤਨੀ) | ਮੁੱਖ ਅਗਵਾਈ |} == ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ == * ਦੀ ਸੂਚੀ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ == ਹਵਾਲੇ == {{reflist}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1994]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ]] 39yy0snpy2xdc4wzwr3qautx0c37f3b 0 94138 850527 837688 2026-10-25T01:59:17Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 850527 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates|date=August 2014}} {{Infobox person | name = ਦਯਾਨੀਤਾ ਸਿੰਘ | image_size = 180px | image = Dayanita singh book museum 12.JPG | alt = | caption = ਦਯਾਨੀਤਾ ਸਿੰਘ [[National Museum, New Delhi|ਨੈਸ਼ਨਲ ਮਿਉਜ਼ੀਅਮ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ]] ਵਿੱਚ, 2014 | birth_date = {{Birth year and age|1961}}<ref name=guard14/> | birth_place =ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ | death_date = <!-- {{Death date and age|df=yes|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --> | death_place = | nationality = ਭਾਰਤੀ | other_names = |residence=ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ |years_active= | known_for = |style= [[documentary photography|ਡਾਕੂਮੈਂਟਰੀ]], [[portrait photography|ਪੋਰਟਰੇਟ]] | occupation = ਸਮਕਾਲੀ ਕਲਾਕਾਰ, ਫ਼ੋਟੋਗ੍ਰਾਫ਼ਰ |website={{URL|http://dayanitasingh.com/}} }}'''ਦਯਾਨੀਤਾ ਸਿੰਘ''' ਇੱਕ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਫਾਰਮੈਟ ਕਿਤਾਬ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ [[ਨਿਊਯਾਰਕ]] ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ [[ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸੈਂਟਰ ਆਫ਼ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ]],  [[ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ]] ਵਿੱਚ [[ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਡਿਜ਼ਾਈਨਿੰਗ]] ਅਤੇ ਡਾਕੂਮੈਂਟਰੀ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਸੰਚਾਰ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ।<ref>{{Cite news|url=http://dayanitasingh.com/about|title=About Dayanita Singh|access-date=4 ਜੂਨ 2017|archive-date=10 ਮਾਰਚ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170310171927/http://www.dayanitasingh.com/about|dead-url=yes}}</ref> ਉਸ ਦੀਆਂ ਹਾਲ ਹੀ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ, ਉਸ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਿਕ ਅਵੇਵਰੇ ਤੋਂ ਖਿੱਚੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਮੋਬਾਈਲ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਬੇਅੰਤ ਸੰਪਾਦਿਤ, ਕ੍ਰਮਬੱਧ, ਪੁਰਾਲੇਖ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਤ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਪੁਰਾਲੇਖ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਕਰਦਿਆਂ, ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਉਸ ਦੀਆਂ ਫੋਟੋਆਂ ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੁੜੇ ਕੰਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕਾਵਿਕ ਅਤੇ ਬਿਰਤਾਂਤਕ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕਰਨਾ ਵੀ ਸਿੰਘ ਦੇ ਅਭਿਆਸ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਕਈ "ਕਿਤਾਬਾਂ-ਵਸਤੂਆਂ" ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ - ਉਹ ਰਚਨਾਵਾਂ ਜੋ ਇਕੋ ਸਮੇਂ ਕਿਤਾਬਾਂ, ਕਲਾ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਅਤੇ ਕੈਟਾਲਾਗਾਂ - ਅਕਸਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਸਟੀਲ ਦੇ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਭਵਨ ਨੂੰ ਹੇਵਰਡ ਗੈਲਰੀ, ਲੰਡਨ (2013), ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਫੁਰ ਮੋਡੇਰਨ ਕੁੰਸਤ (2014), ਆਰਟ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਸ਼ਿਕਾਗੋ, ਸ਼ਿਕਾਗੋ (2014) ਅਤੇ ਕਿਰਨ ਨਾਦਰ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਆਫ਼ ਆਰਟ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ (2016) ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਿੰਘ ਨੂੰ 2008 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿੰਸ ਕਲਾਜ਼ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref>{{cite web|url=http://www.princeclausfund.org/en/network/dayanita.html|title=Dayanita Singh|work=Prince Claus Fund|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924081757/http://www.princeclausfund.org/en/network/dayanita.html|archive-date=24 September 2015|accessdate=25 November 2014|url-status=dead}}</ref> == ਮੁੱਢਲੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪਿਛੋਕੜ == 1961 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ, ਸਿੰਘ ਨੇ [[ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ]] ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਵਿੱਚ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ [[ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ]] ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸੈਂਟਰ ਆਫ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਕੀਤੀ।<ref name="guard14">{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/artanddesign/2013/oct/10/dayanita-singh-best-photograph-schoolgirlr|title=Dayanita Singh's best photograph – a sulking schoolgirl|last=Malone|first=Theresa|date=10 October 2013|website=The Guardian|access-date=2014-11-25}}</ref> == ਕੈਰੀਅਰ == ਸਿੰਘ ਦੀ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਅਤੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਝਲਕ ਉਸ ਸਮੇਂ ਤਬਲਾ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀ ਜ਼ਾਕਿਰ ਹੁਸੈਨ ਨਾਲ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਭਿਆਸ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਦੀ ਫੋਟੋ ਖਿਚਵਾਉਣ ਲਈ ਬੁਲਾਇਆ। ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਹਮਲਾਵਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕੰਸਰਟ ਵਿੱਚ ਗੋਲੀ ਮਾਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਛੇ ਸਰਦ ਮੌਸਮਾਂ ਲਈ, ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਈ ਹੁਸੈਨ ਟੂਰਾਂ ਦਾ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਅੰਤ 1986 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ ਜ਼ਾਕਿਰ ਹੁਸੈਨ ਵਿੱਚ ਚਿੱਤਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਜ਼ਾਕਿਰ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ “ਸੱਚਾ ਗੁਰੂ” ਦੱਸਦਿਆਂ ਸਿੰਘ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹੁਸੈਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਭ ਹੁਨਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਤ ਕਰਨਾ ਸਿਖਾਇਆ।<ref>{{cite news|url=http://www.ft.com/intl/cms/s/2/4d9bced8-a90f-11e2-bcfb-00144feabdc0.html#axzz3HVmrTWI3|title=Infinite Possibilities|work=Financial Times}}</ref> ਸਿੰਘ ਦੇ ਇੱਕ ਫੋਟੋ ਜਰਨਲਿਸਟ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਦੂਜੀ ਕਿਤਾਬ "ਮਾਈ ਸੇਲਫ ਮੋਨਾ ਅਹਿਮਦ" 2001 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਫੋਟੋਬੁੱਕ, ਜੀਵਨੀ, ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਅਤੇ ਕਲਪਨਾ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ, ਇਹ 'ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਨਾਵਲ' ਉਸ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਹੋਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਨ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਉਭਰਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਰੁਟੀਨ, ਪਰ ਸਮੱਸਿਆ ਵਾਲੀ ਫੋਟੋ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਪੱਛਮ ਦੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਤੋਂ ਬੇਚੈਨੀ ਸਰਲ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਲੈਂਜ਼ਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਸੀ।<ref>{{cite news|url=http://dayanitasingh.com/myself-mona-ahmed|title=Myself Mona Ahmed|access-date=29 October 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141024111452/http://dayanitasingh.com/myself-mona-ahmed|archive-date=24 October 2014|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.thehindu.com/mag/2002/02/03/stories/2002020300230400.htm|title=It's Her Story|work=The Hindu|access-date=31 ਮਾਰਚ 2021|archive-date=29 ਅਕਤੂਬਰ 2014|archive-url=https://archive.today/20141029084006/http://www.thehindu.com/mag/2002/02/03/stories/2002020300230400.htm|dead-url=yes}}</ref> == ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ == === ਕਿਤਾਬ ਆਬਜੈਟ === * ''Box 507,'' Spontaneous, New Delhi. * ''Box of Shedding,'' Spontaneous, New Delhi. * ''BV Box,'' Spontaneous, New Delhi. * ''Pothi Box,'' Spontaneous, New Delhi. * ''Kochi Box,'' Spontaneous, New Delhi. * ''Museum of Chance Book Object.'' * ''File Room Book Object'' === ਦਯਾਨੀਤਾ ਸਿੰਘ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ === * ''Zakir Hussain,'' Himalaya, 1986. * ''Myself Mona Ahmed,'' Scalo, 2001. {{ISBN|978-3908247463}} * ''Privacy,'' [[Steidl]], 2004. {{ISBN|978-3-88243-962-5}} * ''Chairs,'' [[Isabella Stewart Gardner Museum]] and Steidl, 2005. * ''Go Away Closer,'' Steidl, 2006. {{ISBN|978-3-86521-386-0}} * ''Sent a Letter,'' Steidl, 2008. {{ISBN|978-3-86521-454-6}} * ''Blue Book,'' Steidl, 2009. <nowiki>ISBN 978-3-86521-839-1</nowiki> * ''Dream Villa,'' Steidl, 2010. {{ISBN|978-3-86521-985-5}} * ''House of Love,'' Radius & Peabody Museum 2011. {{ISBN|978-1-934435-27-4}} * ''File Room,'' Steidl, 2013. {{ISBN|978-3-86930-542-4}} * ''Museum of Chance,'' Steidl, 2015. {{ISBN|978-3-86930-693-3}} * ''Museum Bhavan,'' Steidl, 2017. {{ISBN|978-3-95829-161-4}} * ''Zakir Hussain Maquette,'' Steidl, 2019. {{ISBN|978-3-95829-623-7}} * ''Bawa Chairs,'' Steidl, 2021. {{ISBN|978-3-95829-673-2}} == ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ == === ਸੋਲੋ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ === [[ਤਸਵੀਰ:Dayanita_singh_book_museum_14.JPG|thumb|Book Museum in the National Museum, New Delhi]] * 1997 Images from the 90s, Scalo Galerie, Zurich<ref name="nmorte" /> * 1998 Family Portraits, Nature Morte, New Delhi * 1999 Family Portraits, Studio Guenzani, Milan * 1999 Mona Darling, Venezia Immagine, Venice * 2000 Dayanita Singh, Tempo Festival, Stockholm * 2000 Dayanita Singh, Gallery Rodolphe Janssen, Brussels * 2000 I am as I am, Ikon Gallery, Birmingham * 2000 Demello Vado, Saligao Institute, Goa * 2001 Empty Spaces, Frith Street Gallery, London * 2002 Bombay to Goa, Art House India, Goa * 2002 Bombay to Goa, Kalaghoda Festival, Bombay * 2002 Parsees at Home, Gallery Chemould, Bombay * 2002 I am as I am, Myself Mona Ahmed, Scalo Galerie, Zurich * 2003 Dayanita Singh: Image/Text (Photographs 1989–2002), Department of Art and Aesthetics. Jawaharlal Nehru University, New Delhi * 2003 Myself Mona Ahmed, [[Museum of Asian Art]], Berlin * 2003 Dayanita Singh: Privacy, Nationalgalerie im [[Hamburger Bahnhof]], Berlin<ref>{{cite news|url=http://www.hindu.com/mag/2003/11/30/stories/2003113000100200.htm|title=Documentation of life|author=Gayatri Sinha|date=30 November 2003|work=[[The Hindu]]|accessdate=7 October 2013|location=Chennai, India|author-link=Gayatri Sinha|archive-date=12 ਦਸੰਬਰ 2003|archive-url=https://web.archive.org/web/20031212202023/http://www.hindu.com/mag/2003/11/30/stories/2003113000100200.htm|dead-url=yes}}</ref> * 2004 Privacy, Rencontres-Arles, Arles<ref name="nmorte" /> * 2005 Chairs, Studio Guenzani, Milan * 2005 Chairs, Frith Street Gallery, London * 2005 Chairs, Isabella Stewart Gardner museum, Boston<ref name="repose">{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2005/03/30/arts/design/30cott.html|title=Objects of Repose and Remembrance|author=Holland Cotter|date=30 March 2005|work=[[The New York Times]]|accessdate=7 October 2013|author-link=Holland Cotter}}</ref> * 2006 Go Away Closer, Nature Morte, New Delhi<ref name="telegraph">{{cite news|url=http://www.telegraphindia.com/1070111/asp/opinion/story_7243529.asp|title=A Distance of One's Own – Dayanita Singh's Go Away Closer|author=Aveek Sen|date=11 January 2007|work=[[The Telegraph (Calcutta)|The Telegraph]]|accessdate=7 October 2013|location=Calcutta, India}}</ref> * 2006 Beds and Chairs, Valentina Bonomo gallery, Rome<ref name="nmorte" /> * 2007 Beds and Chairs, Gallery Chemould, Mumbai * 2007 Go Away Closer, Gallerie Steinruecke Mirchandani, Mumbai<ref name="telegraph" /> * 2007 Go Away Closer, Kriti gallery, Varanasi<ref name="telegraph" /> * 2008 Ladies of Calcutta, Bose Pacia Gallery, Calcutta<ref name="nmorte" /> * 2008 Sent a Letter, National Gallery of Modern Art, Mumbai * 2008 Sent a Letter, Alliance Francaise, New Delhi * 2008 Dream Villa, Frith Street Gallery, London<ref>{{cite web|url=http://www.frithstreetgallery.com/shows/view/dayanita_singh|title=Dayanita Singh: Dream Villa|year=2008|publisher=Frith Street Gallery|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208104610/http://www.frithstreetgallery.com/shows/view/dayanita_singh|archive-date=8 December 2015|accessdate=7 October 2013|url-status=dead}}</ref> * 2008 Let You Go, Nature Morte, Berlin<ref name="nmorte" /> * 2008 [[:fr:Rencontres d'Arles|Les Rencontres d'Arles]] festival, France * 2009 Blue Book, Galerie Mirchandani Steinruecke, Bombay * 2009 Blue Book, Nature Morte, New Delhi * 2010 Dayanita Singh (Photographs 1989 – 2010), Huis Marseille, Amsterdam, Netherlands<ref name="huisvoorfoto">{{cite web|url=http://www.huismarseille.nl/en/exhibition/dayanita-singh|title=Dayanita Singh – Exhibitions|publisher=Museum Huis Voor Fotografie|accessdate=7 October 2013}}</ref> * 2010 Dream Villa, Nature Morte, New Delhi<ref name="nmorte" /> * 2010 Dayanita Singh, Mapfre Foundation, Madrid * 2011 Dayanita Singh, Museum of Art, Bogota * 2011 House of Love, Peabody Museum, Harvard University, Cambridge * 2011 Adventures of a Photographer, Shiseido Gallery, Tokyo<ref name="art-it">{{cite web|url=http://www.art-it.asia/u/admin_ed_feature_e/1j3bL0txwB8dPsIuYFUD|title=The Always Exceptional Condition of Images|date=1 February 2012|publisher=Art-iT|accessdate=7 October 2013}}</ref> * 2012 House of Love, Nature Morte, New Delhi<ref name="mint" /> * 2012 Monuments of Knowledge, Photographs by Dayanita Singh, King's College London<ref name="artinfo">{{cite web|url=http://www.blouinartinfo.com/news/story/811946/i-don%E2%80%99t-want-to-be-bound-by-anything-dayanita-singh-brings-her-cerebral-art-to-londons-frith-street-gallery|title="I Don't Want to Be Bound by Anything": Dayanita Singh Brings Her Cerebral Art to London's Frith Street Gallery|date=6 July 2012|publisher=[[Artinfo]]|accessdate=7 October 2013|archive-date=13 ਅਗਸਤ 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140813081900/http://www.blouinartinfo.com/news/story/811946/i-don%E2%80%99t-want-to-be-bound-by-anything-dayanita-singh-brings-her-cerebral-art-to-londons-frith-street-gallery|dead-url=yes}}</ref> * 2012 Dayanita Singh / The Adventures of a Photographer, [[Bildmuseet]], Umea University, Sweden * 2012 Dayanita Singh: File Room, Frith Street Gallery, London<ref name="frithbio">{{cite web|url=http://www.frithstreetgallery.com/artists/bio/dayanita_singh/|title=Bio: Dayanita Singh|publisher=Frith Street Gallery|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208105715/http://www.frithstreetgallery.com/artists/bio/dayanita_singh/|archive-date=8 December 2015|accessdate=7 October 2013|url-status=dead}}</ref> * 2013 Go Away Closer, Hayward Gallery, London<ref name="infinite" /> * 2014 Building the Book Museum: photography, language, form National Museum, New Delhi * 2014 Go Away Closer, MMK Museum für Moderne Kunst Frankfurt am Main, Frankfurt<ref name="e-flux">{{cite web|url=http://www.e-flux.com/announcements/dayanita-singh-3/|title=Dayanita Singh e-flux|accessdate=19 November 2014|archive-date=11 ਅਕਤੂਬਰ 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141011212643/http://www.e-flux.com/announcements/dayanita-singh-3/|url-status=dead}}</ref> * 2014 Dayanita Singh a solo exhibition at the Art Institute, Chicago<ref name="aic-2014" /> * 2014 Museum of Chance: A Book Story, Goethe-Institut, Mumbai<ref name="Goethe-Institut2">{{cite web|url=http://www.goethe.de/ins/in/en/mum/ver.cfm?fuseaction=events.detail&event_id=20431065|title=Mumbai – Event Calendar|accessdate=19 November 2014}}</ref> * 2015 Dayanita Singh: Book works, Goethe-Institut / Max Mueller Bhavan, New Delhi<ref name="Goethe-Institut">{{cite web|url=http://www.goethe.de/ins/in/en/ned/ver.cfm?fuseaction=events.detail&event_id=20461077|title=New Delhi – Event Calendar|accessdate=10 May 2015}}</ref> * 2015–2016 Conversation Chambers Museum Bhavan, a solo exhibition at [[Kiran Nadar Museum of Art]], New Delhi<ref name="knm" /> * 2016 Museum of Chance Book Object, a solo exhibition at the Hawa Mahal, Jaipur<ref name="Dayanita Singh Official Website">{{cite web|url=http://dayanitasingh.net/about-2/|title=About – Dayanita Singh|accessdate=5 August 2016}}{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਅਪ੍ਰੈਲ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>{{Third-party inline|reason=An artist's own website is an inadequate source for her own achievements.|date=April 2017}} * 2016 Museum of Chance Book Object, a solo project at the [[Dhaka Art Summit]], Bangladesh<ref name="Dayanita Singh Official Website" /> * 2017 Dayanita Singh: Museum Bhavan, a solo exhibition at the Tokyo Photographic Art Museum, Tokyo<ref name=":1">{{Cite web|url=https://topmuseum.jp/e/contents/exhibition/index-2779.html|title=Dayanita Singh, Museum Bhavan|date=9 March 2019|website=TOP Museum|archive-url=|archive-date=|access-date=}}</ref> * 2018 ''Dayanita Singh: Pop-Up Bookshop/My Offset World,'' Callicoon Fine Arts, New York, NY<ref>{{cite web|url=http://callicoonfinearts.com/exhibitions/book-shop-dayanita-singh/|title=Dayanita Singh, Pop-up book shop|website=callicoonfinearts.com|accessdate=23 March 2019|archive-date=28 ਜਨਵਰੀ 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190128180448/http://www.callicoonfinearts.com/exhibitions/book-shop-dayanita-singh/|url-status=dead}}</ref> * 2019 Dayanita Singh and Box 507 Pop Up, Frith Street Gallery, London<ref>{{Cite web|url=https://www.frithstreetgallery.com/exhibitions/dayanita-singh|title=Dayanita Singh - Exhibitions|last=Gallery|first=Frith Street|website=Frith Street Gallery|language=en|access-date=2021-03-19}}{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਅਕਤੂਬਰ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === ਸਮੂਹਿਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ === [[ਤਸਵੀਰ:Dayanita_singh_book_museum_10.JPG|thumb|Kitchen Museum in the National Museum, New Delhi]] * 1995 So many worlds—Photographs from DU Magazine, Holderbank, Aargau, Switzerland<ref name="nmorte" /> * 2000 Century City, [[Tate Modern]], London<ref name="time">{{cite news|url=http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,2022544,00.html|title=Postcards from the Edge|date=11 October 2010|work=[[Time (magazine)|Time]]|accessdate=7 October 2013}}{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਸਤੰਬਰ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * 2002 Photo Sphere, [[Gallery Nature Morte|Nature Morte]], New Delhi<ref name="nmorte" /> * 2005 ''Edge of Desire'', Asia Society, New York<ref name="repose" /> * 2005 Presence, Sepia International, New York<ref name="repose" /> * 2006 Cities in Transition, NYC, Boston Hartford<ref name="nmorte" /> * 2013 [[Biennale di Venezia]], German Pavilion<ref name="infinite" /> * 2016 [[Biennale of Sydney]], [[Museum of Contemporary Art Australia|Museum of Contemporary Art, Sydney]], Australia<ref>{{cite web|url=https://www.mca.com.au/artists-works/exhibitions/20th-biennale-of-sydney/|title=20th Biennale of Sydney|website=www.mca.com.au|accessdate=10 March 2019}}</ref> * 2016 [[Dhaka Art Summit]], Bangladesh<ref>{{Cite web|url=https://www.frithstreetgallery.com/news/6456-dayanita-singh-at-the-2016-dhaka-art-summit|title=Dayanita Singh at the 2016 Dhaka Art Summit|last=Gallery|first=Frith Street|website=Frith Street Gallery|language=en|access-date=2021-03-22}}{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਅਕਤੂਬਰ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * 2017 [[Tate Modern]], London.<ref name=":4">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/entertainment/art/artist-dayanita-singh-brings-museums-to-people/article19416993.ece|title=Change is a constant|last=Tripathi|first=Shailaja|date=2017-08-03|work=The Hindu|access-date=2021-03-22|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> * 2018 Fearless: Contemporary South Asian Art, Art Gallery New South Wales, Sydney<ref>{{Cite web|url=http://artasiapacific.com/Magazine/WebExclusives/FearlessContemporarySouthAsianArt|title=ArtAsiaPacific: Fearless Contemporary South Asian Art|website=artasiapacific.com|access-date=2021-03-22|archive-date=26 ਫ਼ਰਵਰੀ 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210226094514/http://artasiapacific.com/Magazine/WebExclusives/FearlessContemporarySouthAsianArt|dead-url=yes}}</ref> * 2018 57th Carnegie International, [[Carnegie Museum of Art]], Pittsburgh<ref>{{Cite web|url=https://www.frithstreetgallery.com/news/dayanita-singh-at-the-57th-carnegie-international|title=Dayanita Singh at the 57th Carnegie International|last=Gallery|first=Frith Street|website=Frith Street Gallery|language=en|access-date=2021-03-22}}{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਅਕਤੂਬਰ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * 2019 ''Surrounds: 11 Installations'', The [[Museum of Modern Art]], New York<ref>{{Cite web|url=https://www.moma.org/calendar/exhibitions/5073|title=Surrounds: 11 Installations {{!}} MoMA|website=The Museum of Modern Art|language=en|access-date=2021-03-22}}</ref> * 2020 ''Off the Wall'', [[San Francisco Museum of Modern Art]], San Francisco<ref>{{Cite web|url=https://www.sfmoma.org/exhibition/off-the-wall/|title=Off the Wall · SFMOMA|website=SFMOMA|language=en-US|access-date=2021-03-22}}</ref> == ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਇਨਾਮ == * 2008 Robert Gardner Fellowship, Harvard University<ref>{{Cite web|url=https://www.peabody.harvard.edu/node/409|title=Dayanita Singh {{!}} Peabody Museum|website=www.peabody.harvard.edu|access-date=2021-03-19|archive-date=21 ਮਾਰਚ 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210321010520/https://www.peabody.harvard.edu/node/409|dead-url=yes}}</ref> * 2008 Prince Claus Award, Government of The Netherlands<ref>{{Cite web|url=https://www.netindian.in/news/delhi/photographer-dayanita-singh-receives-prince-claus-award-netherlands|title=Photographer Dayanita Singh receives Prince Claus Award from The Netherlands|last=Network|first=NetIndian News|website=NetIndian|language=en|access-date=2021-03-19|archive-date=8 ਮਾਰਚ 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220308123532/https://www.netindian.in/news/delhi/photographer-dayanita-singh-receives-prince-claus-award-netherlands|url-status=dead}}</ref> * 2014 Chevalier dans l’Ordre des Arts et des Lettres<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/features/lit-for-life/the-hindu-lit-for-life-writing-for-the-arts/article7762082.ece|title=The Hindu Lit For Life Writing for the Arts|date=2015-10-14|work=The Hindu|access-date=2021-03-19|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> * 2017 Paris Photo-Aperture Foundation PhotoBook Awards, PhotoBook of the Year: ''Museum Bhavan''<ref name=":2">{{Cite web|url=https://aperture.org/exhibition/2017-paris-photo-aperture-foundation-photobook-awards-shortlist/|title=The 2017 Paris Photo–Aperture Foundation PhotoBook Awards Shortlist|website=Aperture|language=en-US|access-date=2021-03-19}}</ref> * 2018 International Center of Photography Infinity Award, Artist’s Book: ''Museum Bhavan''<ref name=":3" /> == ਸੰਗ੍ਰਹਿ == Singh's work is held in the following public collections: * Allen Memorial Art Museum, Oberlin, Ohio<ref>{{Cite web|url=https://allenartcollection.oberlin.edu:8443/people/11996/dayanita-singh|title=Dayanita Singh|website=allenartcollection.oberlin.edu|language=en|access-date=2021-03-22}}{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਅਕਤੂਬਰ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * Art Gallery of New South Wales, Sydney<ref>{{Cite web|url=https://www.artgallery.nsw.gov.au/collection/works/81.2018.1-46/|title=Suitcase Museum, 2017-2018 by Dayanita Singh|website=www.artgallery.nsw.gov.au|access-date=2021-03-22|archive-date=14 ਮਈ 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210514212903/https://www.artgallery.nsw.gov.au/collection/works/81.2018.1-46/|url-status=dead}}</ref> * The Art Institute of Chicago, Chicago<ref>{{Cite web|url=https://www.artic.edu/artists/107078/dayanita-singh|title=Dayanita Singh|website=The Art Institute of Chicago|language=en|access-date=2021-03-22}}</ref> * Asian Art Museum, San Francisco<ref>{{Cite web|url=https://about.asianart.org/press/asian-art-museum-asks-lifes-biggest-questions-in-divine-bodies/|title=Asian Art Museum Asks Life's Biggest Questions in Divine Bodies|website=About|language=en-US|access-date=2021-03-22}}</ref> * Centre Pompidou, Paris<ref name=":5">{{Cite web|url=https://www.frithstreetgallery.com/news/dayanita-singh-collection-display-at-mmk-frankfurt|title=Dayanita Singh: Collection Display at MMK Frankfurt|website=[[Centre Pompidou]]|url-status=live}}{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਅਕਤੂਬਰ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * National Centre for Visual Arts, CNAP, France * Fondazione MAST, Bologna<ref>{{Cite web|url=https://www.mast.org/dayanita-singh|title=Dayanita Singh, Museum of Machines|website=[[mast]]|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.ft.com/content/94078ee2-aa83-11e6-ba7d-76378e4fef24|title=The drama of Dayanita Singh’s art|date=18 November 2016|work=[[Financial Times]]|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.1854.photography/2016/11/dayanita-singhs-museum-of-machines-at-mast-bologna/|title=Dayanita Singh's Museum Of Machines at Mast, Bologna {{!}} 1854 Photography|website=www.1854.photography|language=en-GB|access-date=2021-03-22}}</ref> * Fotomuseum Winterthur, Winterthur<ref>{{Cite web|url=https://www.fotomuseum.ch/en/sammlung-fotomuseum-winterthur/|title=Collection Fotomuseum Winterthur|website=Fotomuseum Winterthur|language=en-US|access-date=2021-03-22}}</ref> * Fundacion Mapfre, Madrid<ref>{{Cite web|url=https://www.fundacionmapfre.org/arte-y-cultura/colecciones/dayanita-singh/|title=Dayanita Singh|website=Fundación MAPFRE|language=es-ES|access-date=2021-03-22}}</ref> * Herbert F Johnson Museum of Art, Cornell University<ref>{{Cite web|url=https://museum.cornell.edu/exhibitions/all-one-and-one-all-portfolios-permanent-collection|title=All for One and One for All: Portfolios from the Permanent Collection {{!}} Herbert F. Johnson Museum of Art|website=museum.cornell.edu|access-date=2021-03-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20210622142927/https://museum.cornell.edu/exhibitions/all-one-and-one-all-portfolios-permanent-collection|archive-date=22 ਜੂਨ 2021|url-status=dead}}</ref> * Huis Marseille, Museum for Photography, Amsterdam<ref>{{Cite web|url=https://huismarseille.nl/en/exhibitions/dayanita-singh/|title=Dayanita Singh|website=Huis Marseille|language=en-GB|access-date=2021-03-22}}</ref> * Kunsthaus Zurich, Switzerland * Louisiana Museum of Modern Art, Humlebaek<ref name=":4" /> * Isabella Stewart Gardener Museum, Boston<ref>{{Cite web|url=https://artdaily.cc/news/12623/Isabella-Stewart-Gardner-Museum-Presents-Chairs|title=Isabella Stewart Gardner Museum Presents Chairs|last=Artdaily|website=artdaily.cc|language=English|access-date=2021-03-22}}</ref> * Ishara Art Foundation, Dubai<ref>{{Cite web|url=https://www.worldartfoundations.com/no/ishara-art-foundation-body-building/?v=c86ee0d9d7ed|title=Ishara Art Foundation body building|website=[[World Art Foundations]]|url-status=dead|access-date=31 ਮਾਰਚ 2021|archive-date=8 ਮਾਰਚ 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220308125040/https://www.worldartfoundations.com/no/ishara-art-foundation-body-building/?v=c86ee0d9d7ed}}</ref> * Mead Art Gallery, University of Warwick<ref>{{Cite web|url=https://warwick.ac.uk/services/art/artist/dayanitasingh/wu0919/|title=University of Warwick Art Collection - Blue Book No.5 by Dayanita Singh|website=warwick.ac.uk|access-date=2021-03-22}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.contemporaryartsociety.org/donated-works/dayanita-singh/|title=Dayanita Singh|last=Society|first=Contemporary Art|website=Contemporary Art Society|language=en-US|access-date=2021-03-22}}</ref> * Arthur M. Sackler Museum, Harvard University, Cambridge, Massachusetts<ref>{{Cite web|url=https://harvardartmuseums.org/index.php/collections/person/51585|title=Dayanita Singh|last=Harvard|website=harvardartmuseums.org|language=en|access-date=2021-03-22|url-status=live}}</ref> * Metropolitan Museum of Art, New York<ref>{{Cite web|url=https://www.moma.org/collection/works/221934|title=Dayanita Singh. Museum of Chance. 2013 {{!}} MoMA|website=The Museum of Modern Art|language=en|access-date=2021-03-22}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.architecturaldigest.in/content/moma-new-york-dayanita-singhs-museum-chance-new-home/|title=MOMA, New York: Dayanita Singh’s Museum of Chance finds a new home|last=Lakhotia|first=Sakshi|website=Architectural Digest India|language=en-us|access-date=2021-03-22}}</ref> * Moderna Museet, Stockholm<ref>{{Cite web|url=https://www.modernamuseet.se/stockholm/en/2018/12/21/aqusitions-within-larger-world/|title=Further aqusitions within A Larger World|date=2018-12-21|website=Moderna Museet i Stockholm|language=en-US|access-date=2021-03-22}}</ref> * Museum für Moderne Kunst, Frankfurt<ref>{{Cite web|url=https://artmap.com/mmkfrankfurt/exhibition/dayanita-singh-2014|title=Dayanita Singh at MMK Museum für Moderne Kunst Frankfurt - Artmap.com|website=artmap.com|access-date=2021-03-22}}</ref> * Museum of Fine Arts, Houston, Texas<ref>{{Cite web|url=https://emuseum.mfah.org/people/29796/dayanita-singh/objects|title=Dayanita Singh|website=[[Museum of Fine Arts Houston]]|url-status=live}}</ref> * Museum of Modern Art, New York<ref name=":4" /><ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/art-and-culture/museum-of-chance-inside-the-world-of-dayanita-singh/story-pwaqZMDvD6frmEVkwTnbyN.html|title=Museum of Chance: Inside the world of Dayanita Singh|date=2017-07-01|website=Hindustan Times|language=en|access-date=2021-03-22}}</ref> * The National Gallery of Australia, Canberra * The National Gallery of Canada, Ottawa<ref>{{Cite web|url=https://www.gallery.ca/collection/artwork/file-museum|title=File Museum|website=www.gallery.ca|language=en|access-date=2021-03-22|archive-date=19 ਜਨਵਰੀ 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180119202435/https://www.gallery.ca/collection/artwork/file-museum|dead-url=yes}}</ref> * The National Gallery of Modern Art, New Delhi<ref>{{Cite web|url=http://ngmaindia.gov.in/sh-photo.asp|title=National Gallery of Modern Art, New Delhi|website=ngmaindia.gov.in|access-date=2021-03-22}}</ref> * The Nelson-Atkins Museum of Art, Kansas City, Missouri<ref>{{Cite web|url=https://art.nelson-atkins.org/people/14886/dayanita-singh/objects|title=Works – Dayanita Singh – Artists/Makers – The Nelson-Atkins Museum of Art|website=art.nelson-atkins.org|access-date=2021-03-22}}</ref> * The New Art Gallery Walsall, Walsall<ref>{{Cite web|url=https://thenewartgallerywalsall.org.uk/exhibition/2020-twenty-years-of-collecting-contemporary-art/|title=20&colon;20: Twenty Years of Collecting Contemporary Art {{!}} The New Art Gallery Walsall|website=thenewartgallerywalsall.org.uk|access-date=2021-03-22}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.brumpic.com/homeblog/2020/2/3/the-new-art-gallery-walsall-celebrates-20-years|title=Culture Bab|website=Brumpic|language=en-GB|access-date=2021-03-22|archive-date=8 ਮਾਰਚ 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220308123531/https://www.brumpic.com/homeblog/2020/2/3/the-new-art-gallery-walsall-celebrates-20-years|url-status=dead}}</ref> * The University of Chicago Booth School of Business, Chicago * Tokyo Photographic Art Museum<ref>{{Cite web|url=https://topmuseum.jp/e/contents/exhibition/index-2779.html|title=東京都写真美術館|website=東京都写真美術館|language=ja|access-date=2021-03-22}}</ref> * Southampton City Art Gallery, Southampton * Tate Modern, London<ref name=":4" /><ref name=":5" /> == ਹਵਾਲੇ == {{Reflist|30em}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1961]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਪੱਤਰਕਾਰ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] ju1s41s0fpg27ofrzlzvb65nk4kc41a 0 95700 850515 849173 2026-10-24T22:26:35Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 850515 wikitext text/x-wiki == A == * Abati ([[ਅਰਜਨਟੀਨਾ|Argentina]]) [http://www.zanelloargentina.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091005062125/http://www.zanelloargentina.com/ |date=2009-10-05 }} * ACO 2000 ([[ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ|South Africa]]) * Aebi (Switzerland) [http://www.aebi.com/] * AGCO Corporation (United States) [http://www.agcocorp.com/] ** AGCO (USA) [http://www.agcoiron.com/] ** AGCO Allis (Argentina, formerly USA) [http://www.agcoallis.com.ar/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070704180155/http://www.agcoallis.com.ar/ |date=2007-07-04 }} ** Challenger (USA) [http://www.challenger.agcocorp.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070621060726/http://www.challenger.agcocorp.com/ |date=2007-06-21 }} [http://www.challenger-ag.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090605015848/http://www.challenger-ag.com/ |date=2009-06-05 }} ** Fendt (Germany) [http://www.fendt.com/] ** Massey Ferguson (USA) [http://www.masseyferguson.com] ** Valtra ([[ਫ਼ਿਨਲੈਂਡ|Finland]]) [http://www.valtra.com/] * Agrale ([[ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ|Brazil]]) [http://www.agrale.com.br/] * Agri King (India) [http://www.agrikingtractors.com/] * Agria (Spain) [http://www.agria.net/] * Agrinar (Argentina) [https://web.archive.org/web/20070103063406/http://www.agrinar.com.ar/] * Agritech (Brazil) [http://www.agritech.ind.br/] ** Yanmar Agritech * Agro Tractors Ltd ([[ਪਾਕਿਸਤਾਨ|Pakistan]]) * [https://www.agroasiatractors.ae/ AGROASIA TRACTORSUAE] ** John Deere/ATL [http://agrotractors.com/] (joint venture in Pakistan) * AGT ([[ਸਲੋਵੇਨੀਆ|Slovenia]]) * AHS ([[ਤੁਰਕੀ|Turkey]]) [http://www.ahs.com.tr/] * Al-Ghazi Tractors (Pakistan) [http://alghazitractors.com/] * Al Jadah ([[ਲੀਬੀਆ|Libya]]) [http://www.libyantractorco.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060829030021/http://www.libyantractorco.com/ |date=2006-08-29 }} (joint venture with Massey Ferguson) * Alfrat ([[ਸੀਰੀਆ|Syria]]) [http://www.alfratco.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070316155037/http://www.alfratco.com/ |date=2007-03-16 }} * Amul (India) * Anglo-Thai New Holland ([[ਥਾਈਲੈਂਡ|Thailand]]) [http://www.anglo-thai.com/] * Antonio Carraro (Italy) [http://www.antoniocarraro.it/] * Apache Solis (Argentina) (joint with International Tractors (Sonalika)) [http://www.apache.com.ar/] * Aratri Biagioli (Italy) [http://www.aratribiagioli.it/] * ARGO SpA (Italy) [http://www.argospa.it/] ** Fort ** Landini [http://www.landini.it/]{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਮਈ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ** McCormick Tractors [http://www.mccormick-intl.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070429175149/http://www.mccormick-intl.com/us/1809_to_present.htm |date=2007-04-29 }} ** SEP [https://web.archive.org/web/20080306054135/http://www.sep.it/] ** Valpadana [http://www.valpadana.it/]{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਮਈ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * ARLAN-YTO (Kazakhstan) (joint with YTO) * ArmaTrac (Turkey) [http://www.armatrac.com/] == B == * Balram (India) * Baltiets (Russia) * Barbieri (Italy) [http://www.barbieri-fb.com/] * Basak Traktor ([[ਤੁਰਕੀ|Turkey]]) [http://www.basaktraktor.com.tr/] * BCS SpA (Italy) [http://www.bcs-ferrari.it/] ** BCS ** Ferrari tractors ** Pasquali * Belarus (Ganja) (Azerbaijan) (licensed Belarus/MTZ) [http://www.ganjaauto.az/] * Bell (South Africa) [http://www.bell.co.za/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070704015420/http://www.bell.co.za/ |date=2007-07-04 }} * BERGmeister (Germany) [http://www.alois-hieble.de/maschinenbau/bergmeister/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180901072823/http://www.alois-hieble.de/maschinenbau/bergmeister/ |date=2018-09-01 }} * Bernardin (Argentina) [https://web.archive.org/web/20090221063254/http://www.bernardin.com.ar/] * BM ([[ਉਰੂਗੁਏ|Uruguay]]) [http://translate.googleusercontent.com/translate_c?hl=en&langpair=es%7Cen&u=http://www.domingobasso.com/tractores&rurl=translate.google.com&client=tmpg&usg=ALkJrhiKhCe9EpUgqz3sjtZLBWv5IH8W5A] * Bobruisk plant of tractor parts and units (Belarus) [http://bztda.com/] * BOMR (China) [http://www.bomrcn.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170708000152/http://www.bomrcn.com/ |date=2017-07-08 }} * BOZOK TRACTOR (KARACABAY GROUP) (Turkey) [http://www.bozoktraktor.com.tr] * BS ([[ਵੀਅਤਨਾਮ|Vietnam]]) [http://www.veam.com.vn/BS/default-e.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070930021837/http://www.veam.com.vn/BS/default-e.htm |date=2007-09-30 }} * Budny (Brazil) * Bull Power IMT (Pakistan0 (licensed IMT) [http://omnigroup.com.pk/industry.php?id=55&url=agriculture_tractors] == C == * CAMARTEC (Tanzania) * Captain (India) [http://www.captaintractors.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170805051327/http://www.captaintractors.com/ |date=2017-08-05 }} * Carraro Agritalia (Italy) [http://www.agritalia.it/] * Carrian (China) * CATERPILLAR (United States) [http://www.cat.com] * Ceahlau ([[ਰੋਮਾਨੀਆ|Romania]]) [http://www.ceahlau.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200112154805/http://ceahlau.com/ |date=2020-01-12 }} * Challenger (USA) (part of AGCO concern) [http://www.challenger.agcocorp.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070621060726/http://www.challenger.agcocorp.com/ |date=2007-06-21 }} [http://www.challenger-ag.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090605015848/http://www.challenger-ag.com/ |date=2009-06-05 }} * Changfa (China) [http://www.changfa.com.cn/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170911200009/http://changfa.com.cn/ |date=2017-09-11 }} * Changlin (China) [http://www.changlin.net/] ** SH - Deutz Fahr (China) (joint with Deutz-Fahr) * Changzhou (China) ** Dongfeng [http://www.dfamgc.com/] * Chelyabinsk Tractor Plant (Russia) [http://chtz-uraltrac.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080331175431/http://chtz-uraltrac.com/ |date=2008-03-31 }} ** ChTZ * Chery (China) [http://www.cheryhi.com.cn/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170511093147/http://www.cheryhi.com.cn/ |date=2017-05-11 }} ** Detank * CHETRA (Russia) [http://www.chetra.ru/en/] * China Shangdong (China) [http://sdshifeng.com.cn/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071228050559/http://sdshifeng.com.cn/ |date=2007-12-28 }} ** TaiShan [http://www.tstractor.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170706170143/http://www.tstractor.com/ |date=2017-07-06 }} * Chuanfeng (China) [http://www.msjx.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070713210218/http://www.msjx.com/ |date=2007-07-13 }} * Chuanlong (China) [http://www.clzb.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070614084055/http://www.clzb.com/ |date=2007-06-14 }} * Cirta ([[ਅਲਜੀਰੀਆ|Algeria]]) [http://www.cmt.dz/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070608205803/http://www.cmt.dz/ |date=2007-06-08 }} ** CMT ** PMA * Claas (Germany) [https://web.archive.org/web/20070713213413/http://app.claas.com/claas_museum/uk/ausstellung/frameset_ausstellung.html] * CMZ (Argentina) ** Zanello (CMZ) [https://web.archive.org/web/20170814111837/http://www.zanello.com.ar/] * CNH Global (Italy/USA) [http://www.cnh.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090107031722/http://www.cnh.com/ |date=2009-01-07 }} ** Case IH (USA) [http://www.caseih.com/] ** New Holland (Italy/USA) [http://www.newholland.com/] ** Shanghai New Holland (joint venture) (China) [http://www.snh.com.cn/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070627100140/http://www.snh.com.cn/ |date=2007-06-27 }} ** Steyr (Austria) [http://www.steyr-traktoren.com/] ** UzCaseTractor (Joint Venture) (Uzbekistan) * Cockshutt Plow Company (Canada) * Crossword Agro (India) [http://www.crosswordagro.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170808211007/http://www.crosswordagro.com/ |date=2017-08-08 }} ** Atmak ** Captain ** Nissan * Crystal (Poland) [http://www.traktor.pl/] * Cub Cadet [http://www.cubcadet.com/] == D == * DaeDong ([[ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ|South Korea]]) [http://www.daedong.co.kr/] ** DaeDong ** Kioti [http://www.kioti.com/] ** Landpower * Deere & Company (USA) [http://www.deere.com/] ** Benye (China) [http://www.benye.com/]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130516211800/http://benye.com/ |date=2013-05-16 }} (purchased by John Deere in 2007) ** John Deere ** John Deere/ATL (joint venture) (Pakistan) [http://agrotractors.com/] ** John Deere Tiantuo (JDT) (joint venture) (China) [http://www.jdtt.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070929012425/http://www.jdtt.com/ |date=2007-09-29 }} *** Apollo *** Iron Bull * Dewan Tractors (Pakistan) ** Dewan Euro Leopard ** Dewan Foton ** Dewan Tumosan * Dexheimer (Germany) [http://www.dexheimer-traktor.de/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190801085910/http://dexheimer-traktor.de/ |date=2019-08-01 }} * Dezzi (South Africa) (Desmond) [http://www.dezzi.co.za/] * Dior (China) [http://www.diorzg.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170920081229/http://diorzg.com/ |date=2017-09-20 }} * Dong Feng (China) Changzhou Agricultural Machinery Group Co., LTD (DFAM) [http://www.df-tractor.com/] * Doppstadt (Germany) [http://www.doppstadt.net/] * DTZ (Ukraine) == E == * Eastman Industries ** Eastman Commercial ** Hover Mower ** Ingersoll Power Equipment * Ekip (Turkey) [http://ekiptraktor.com.tr/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160820044937/http://ekiptraktor.com.tr/ |date=2016-08-20 }} (licensed Massey Ferguson) * Enfly (China) [http://enfly.en.alibaba.com/] * Erkunt (Turkey) [http://www.erkunttarim.com.tr] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080210011314/http://www.erkunttarim.com.tr/ |date=2008-02-10 }} ** ArmaTrac [http://www.armatrac.com/] * Escorts (India) ** Escorts [http://www.escortsagri.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070701050629/http://www.escortsagri.com/ |date=2007-07-01 }} ** Escorts Polmot (Poland) [http://www.escorts.com.pl/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071015115435/http://escorts.com.pl/ |date=2007-10-15 }} ** Farmtrac ** Powertrac * ETRAG (Algeria) [http://www.etrag.dz/] == F == * FarmAll Technology [http://www.farmalltechnology.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210125020927/http://www.farmalltechnology.com/ |date=2021-01-25 }} ** URSUS * Farmcart (India) * Farmer (India) [http://www.farmertractor.in/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150801100119/http://farmertractor.in/ |date=2015-08-01 }} * Farmer (Poland) [http://www.farmersokolka.internetdsl.pl/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180902082316/http://www.farmersokolka.internetdsl.pl/ |date=2018-09-02 }} * Force Motors (formerly Bajaj Tempo Ltd) (India) [http://www.forcemotors.com/] ** Balwan ** Tempo Ox * Forma (Romania) [http://www.forma-romania.ro/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170626181955/http://forma-romania.ro/ |date=2017-06-26 }} * Foton Lovol (China) (sold under many names) [http://www.fotonlovol.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080216203612/http://www.fotonlovol.com/ |date=2008-02-16 }} ** EuroLeopard [http://www.euroleopard.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140517075040/http://euroleopard.com/ |date=2014-05-17 }} ** Eurotrac [http://www.eurotrac.nl/] ** Foton ** Lovol * Fuyang Tractor (China) ** Benniu [http://www.benniu.net/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20021031211255/http://www.benniu.net/ |date=2002-10-31 }} == G == * Ganja Auto Plant ([[ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ|Azerbaijan]]) [http://www.ganjaauto.gov.az/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150511201208/http://ganjaauto.gov.az/ |date=2015-05-11 }} * Gecheng (China) [http://www.shanghaigc.com/] * GEDA (Romania) [http://www.geda.ro/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121114124813/http://www.geda.ro/ |date=2012-11-14 }} [http://www.utbtractors.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120728093232/http://www.utbtractors.com/ |date=2012-07-28 }} * GIAD ([[ਸੁਡਾਨ|Sudan]]) [http://www.giad.com/] * GM Universal (Pakistan) [http://www.agripak.com.pk/] * Goldoni (Italy) [http://www.goldoni.com/] * Greaves (India) * Guapo (Argentina) [http://www.tractorguapo.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170625151635/http://www.tractorguapo.com/ |date=2017-06-25 }} == H == * Haotian (China) [http://www.wfhaotian.com/] * Hattat (Turkey) [http://www.hattat.com.tr/en_hemaurunlertraktor.php] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070517221433/http://www.hattat.com.tr/en_hemaurunlertraktor.php |date=2007-05-17 }} ** Hattat (licensed Valtra) ** Hattat Universal (licensed UTB Universal) ** Valtra (licensed) * Henan Lishen Machinery Co (China) [http://www.hnslsjx.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170817105221/http://www.hnslsjx.com/ |date=2017-08-17 }} ** Henan Lishen ** Hercules ** Foison * Hero Motors Limited (Pakistan) [http://www.hero.com.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170806164304/http://hero.com.pk/ |date=2017-08-06 }} ** Hero Russi ** Hero Russi Belarus (licensed Belarus) * HMT (India) [http://hmttractors.co.in] * Holder (Germany) [http://www.holdertractor.com] (purchased by Uzel in 2006, sold in 2008) * Honda (Japan) [http://www.hondapower.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20000707022421/http://www.hondapower.com/ |date=2000-07-07 }} [http://www.honda.co.jp/agriculture/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304053222/http://www.honda.co.jp/agriculture/ |date=2016-03-04 }} * Hovertrack (Netherlands) [http://www.hovertrack.nl/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170627073210/http://www.hovertrack.nl/ |date=2017-06-27 }} * HOYO (Romania) (build Tai Shan) [http://www.hoyo.ro/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151222090224/http://www.hoyo.ro/ |date=2015-12-22 }} * Husqvarna ** Craftsman ** Dixon ** Murray (built under license in North America from Briggs & Stratton) ** Poulan ** Weed Eater * Hydrema (Denmark) == I == [[ਤਸਵੀਰ:NelsUgland.jpg|right|thumb|ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਰਵੇਟਰ<br> ]] [[ਤਸਵੀਰ:IMT_533_DeLuxe_Šarani_2.jpg|right|thumb|<center>IMT (ਸਰਬੀਆ)<br> </center>]] * IMK ([[ਸਰਬੀਆ|Serbia]]) [http://www.14-oktobar.co.rs] * IMR (Serbia) [http://www.imr-rakovica.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120627040335/http://www.imr-rakovica.com/ |date=2012-06-27 }} * IMT (Serbia) [http://www.imt.co.rs] * Indo Farm (India) [http://www.indofarm.in] ** Indo Power ** Staunch * International Tractors Limited (India) [http://www.sonalika.com] ** Solis ** Sonalika International * Irum (Romania) (based on Belarus/MTZ) [http://www.irum.ro/] * Iseki (Japan) [http://www.iseki.co.jp] * ITMCo ([[ਈਰਾਨ|Iran]]) [http://www.itm.co.ir] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090221065741/http://www.itm.co.ir/ |date=2009-02-21 }} ** Baskent ([[ਤੁਰਕੀ|Turkey]]) [http://www.baskenttraktor.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090525091925/http://www.baskenttraktor.com/ |date=2009-05-25 }} ** ITM ** ITMCo ** KTMCO (Iran-Kurdistan) (subsidiary of ITMCO) [http://www.ktmcompany.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170911162653/http://ktmcompany.com/ |date=2017-09-11 }} ** Massey Ferguson (under license) ** Motira ([[ਜ਼ਿੰਬਾਬਵੇ|Zimbabwe]]) (joint venture) [http://www.motira.ir/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100901175109/http://www.motira.ir/ |date=2010-09-01 }} ** MTF ** TajIran ([[ਤਾਜਿਕਸਤਾਨ|Tajikistan]]) (joint venture) [http://www.tajiran.ir] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070704071800/http://www.tajiran.ir/ |date=2007-07-04 }} ** UgIran ([[ਯੁਗਾਂਡਾ|Uganda]]) (joint venture) [http://www.ugiran.ir] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090101135850/http://www.ugiran.ir/ |date=2009-01-01 }} ** VenIran ([[ਵੈਨੇਜ਼ੁਐਲਾ|Venezuela]]) (joint venture) [http://www.veniran.com.ve] == J == * Jaya (India) * JCB (England) * JDS (Germany) [http://www.dromson.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070929200836/http://www.dromson.com/ |date=2007-09-29 }} ** Eicher *** Valtra Eicher * Jiangsu (China) [http://www.jsqt.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070703235416/http://www.jsqt.com/ |date=2007-07-03 }} * Jindal (India) * JIROFT (Iran) * John Deere (USA) * Juling (China) [http://www.juling.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060615032204/http://www.juling.com/ |date=2006-06-15 }} == K == [[ਤਸਵੀਰ:T_150_K_front.JPG|right|thumb|<center>KhTZ (ਯੂਕਰੇਨ)<br> </center>]] * KamAZ (Russia) [http://www.kamaz.net/] * Kaset Phattana (Thailand) [http://www.thaicombine.com/products/kc01/kc01.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060216213550/http://thaicombine.com/products/kc01/kc01.html |date=2006-02-16 }} * KAT (China) [http://www.reden.com.cn/index.asp] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080224165402/http://www.reden.com.cn/index.asp |date=2008-02-24 }} (by Shanghai Reden Industrial) * KBZ (Russia) [http://www.santalow.narod.ru/tractor.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20020917201117/http://www.santalow.narod.ru/tractor.htm |date=2002-09-17 }} * Kerman (Iran) [http://www.ktmfco.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20041130004417/http://ktmfco.com/ |date=2004-11-30 }} * KhTZ (Ukrainian abbreviation for the Kharkiv Tractor Plant) (Ukraine) [http://www.xtz.ua/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090204032824/http://www.xtz.ua/ |date=2009-02-04 }} * Khyber (Iran) * KIOTI (South Korea) [http://www.kioti.com/] * Kirovets (Russia) [http://www.kirovets.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20010124192100/http://www.kirovets.com/ |date=2001-01-24 }} ** Deutz-Fahr Kirovets (joint with Deutz-Fahr) ** Kirovets-Pronar ** Terrion [http://www.terrion.eu/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100202011344/http://www.terrion.eu/ |date=2010-02-02 }} * Kissan Standard (India) [http://standardagricultureworks.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101204015937/http://standardagricultureworks.com/ |date=2010-12-04 }} * KMZ (Russia) [http://www.kmz.ru/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170806012634/http://kmz.ru/ |date=2017-08-06 }} * Koyker * Krieger (Germany) [http://www.krieger-fahrzeugbau.de/] * Krishi Shakti (India) * KTZ (Moldova) * KTZ BOLGAR (Bulgaria) [http://www.tractors-bg.com/index-en.php?page=services&f=s] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130624163056/http://www.tractors-bg.com/index-en.php?page=services&f=s |date=2013-06-24 }} * Kubota (Japan) [http://www.kubota.com] * Kukje (South Korea) * Branson == L == [[ਤਸਵੀਰ:Lamborghini_traktor.jpg|right|thumb|ਲੋਂਬੋਰਗਿਨੀ ਟਰੈਕਟਰ<br> ]] * Lamborghini Trattori S.p.A. (Italy) (part of SDF concern) * Lander (Spain) [http://www.landertrac.com/] * Landini (Italy) (part of ARGO SpA concern) * Landmarshal (India) * Lanz (Germany) * LFKedi (China) [http://www.changlianfa.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161013105223/http://www.changlianfa.com/ |date=2016-10-13 }} * LIMB (LUXS) ([[ਸਲੋਵੇਨੀਆ|Slovenia]]) [http://www.limb.si/] * Lindner (agricultural machinery manufacturer) (Austria) [http://www.lindner-traktoren.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141217170324/http://lindner-traktoren.com/ |date=2014-12-17 }} * Linhai (China) [http://www.atv-linhai.com] * LKT (Slovenia) * Lovson (India) [http://www.lovson.com/] * LS Mtron (formerly LG Cable) (South Korea) [http://www.lstractor.co.kr/]{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਮਈ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ** LS * LTZ (Russia) [http://www.ltz.lipetsk.ru/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070607190648/http://www.ltz.lipetsk.ru/ |date=2007-06-07 }} * Luli (China) [http://www.ginding.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170713233826/http://www.ginding.com/ |date=2017-07-13 }} * Lutong (China) [http://www.lylutong.com.cn/] == M == [[ਤਸਵੀਰ:Belarus_1220.4.jpg|right|thumb|<center>MTZ (ਬੇਲਾਰੂਸ)<br> </center>]] * Machinery & Industrial Group N.V. (Russia)[https://web.archive.org/web/20170730065447/http://www.tplants.com/] * Mahindra & Mahindra (India) [http://www.mahindratractorworld.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090823055557/http://www.mahindratractorworld.com/ |date=2009-08-23 }} ** Jiangling Motors (Mahindra, China) *** FengShou *** Lenar [http://www.lenarusa.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070726121952/http://www.lenarusa.com/ |date=2007-07-26 }} ** Jinma (China) (various manufacturers) [http://www.jinma-tractor.com/] [http://www.jm-tractor.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170911192023/http://jm-tractor.com/ |date=2017-09-11 }} ** Mahindra ** Mahindra Tractors ** Mahindra Gujarat [http://www.mahindragujarat.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090221125316/http://www.mahindragujarat.com/ |date=2009-02-21 }} ** Shaktimaan [http://www.mahindragujarat.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090221125316/http://www.mahindragujarat.com/ |date=2009-02-21 }} ** Swaraj (purchased 64.6% in 2007) [http://www.swarajenterprise.com/] * Malyshev Factory (Ukraine) [http://www.malyshevplant.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190718212452/http://malyshevplant.com/ |date=2019-07-18 }} * MAT (Romania) [http://www.matcraiova.ro] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090123035607/http://matcraiova.ro/ |date=2009-01-23 }} * Meraj (India) [http://www.mangaltractors.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100515162842/http://mangaltractors.com/ |date=2010-05-15 }} * Merlo (Italian) [http://www.merlo.it/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170727022545/http://www.merlo.it/ |date=2017-07-27 }} * Metalfor Araus (Argentina) [http://www.metalfor.com.ar/] * Mija (Romania) [http://www.ummija.ro/] * Millat (Pakistan) [http://www.millat.com.pk/] ** Massey Ferguson under license ** MT * Mini (Romania) * Mitsubishi (Japan) [http://www.mam.co.jp/] * MoAZ (Belarus) * Morooka (Japan) - [http://www.morooka1.co.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090213081743/http://morooka1.co.jp/ |date=2009-02-13 }} * MTD (USA) [http://www.mtdproducts.com/] ** Bolens ** Cub Cadet Yanmar [http://www.cubcadetyanmar.com/] ** Gutbrod (Germany) ** Rover (Australia) ** White Outdoor ** Yard Machines ** Yard Man * MTZ ([[ਬੇਲਾਰੂਸ|Belarus]]) [http://www.tractors.com.by/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070427155956/http://www.tractors.com.by/ |date=2007-04-27 }} ** Belarus [http://www.belarus.com/] == N == * NAME (Japan) [http://www.shinnouki.co.jp] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190205091907/http://www.shinnouki.co.jp/ |date=2019-02-05 }} * Neptune (Turkey) (licensed MTZ/Belarus) [http://www.neptuntractor.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160213144030/http://neptuntractor.com/ |date=2016-02-13 }} * New Holland (Italy/USA/India) (part of ARGO SpA concern) [http://aecotractorparts.com/pages/Fiat-New-Holland-Tractors.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141222091742/http://aecotractorparts.com/pages/Fiat-New-Holland-Tractors.html |date=2014-12-22 }} == O == * ORTZ (Russia) [http://www.ortz.ru/] * OSTMCO (Iran) [http://sirjan-tractor.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170722012047/http://sirjan-tractor.com/ |date=2017-07-22 }} (mfg. Goldoni under license) * O.T.M.Co (Iran) [http://www.otm.co.ir/]{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਮਈ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} == P == * Panther (India) * Pauny (Argentina) [http://www.pauny.com.ar/] ** Pauny Rino 3000 ** Zanello * Pierre (Italy) [http://www.pierretra.com/] * Pol-Mot (Poland) [http://www.polmot.pl/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170722050555/http://polmot.pl/ |date=2017-07-22 }} ** Polmot-Foton ** Ursus Pol-Mmot ** Ursus (Poland) [http://www.ursus.com.pl/] * Power-Trac (USA) [http://www.power-trac.com/] * PowerTrac (Argentina) (MarTraj Agrícola S.A.) * Preet (India) [http://www.preettractors.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070821171914/http://www.preettractors.com/ |date=2007-08-21 }} * Progress-ZST (Russia) [http://www.pkprogress.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080310073309/http://www.pkprogress.com/ |date=2008-03-10 }} * Pronar (Poland) [http://www.pronar.pl/] * Proton Primus (Brazil) [http://www.protonprimus.com.br/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061004021522/http://protonprimus.com.br/ |date=2006-10-04 }} == Q == * Qian Liniu (China) [http://www.qljx.com.cn/] * Qingdao Iaoshan Tractor Factory (China) ** Laotuo == R == * Rahi (Pakistan) (joint with Shifeng) [http://www.rahitractors.com.pk/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170817182337/http://www.rahitractors.com.pk/ |date=2017-08-17 }} * Rakovica (IMT) (Serbia) * RAZ (Russia) * Reform (Austria) [http://www.reform-werke.com] ** Metrac ** Mounty * Renault (France) * Royal (India) [http://www.royaltractorpvtltd.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141223061227/http://royaltractorpvtltd.com/ |date=2014-12-23 }} == S == * Saktraktori ([[ਜਾਰਜੀਆ (ਦੇਸ਼)|Georgia]]) [http://web.sanet.ge/mospm/tender/saktractori/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20020917065946/http://web.sanet.ge/mospm/tender/saktractori/ |date=2002-09-17 }} * Samarakoon Tractor Industries ([[ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ|Sri Lanka]]) ** Farmwell * SAME Deutz-Fahr (SDF) (Italy) ** Deutz-Fahr (Germany) ** Deutz-Fahr Kirovets (Russia) (joint venture with Kirovets) ** Hürlimann (Switzerland) [http://www.hurlimann.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050517013349/http://www.hurlimann.com/ |date=2005-05-17 }} ** Lamborghini Trattori (Italy) [http://www.lamborghini-tractors.com/] ** SAME (Italy) ** SH - Deutz Fahr (China) (joint with Changlin) * Sauerburger (Germany) [http://www.sauerburger.de/] * Saukville (USA) [http://www.saukvilletractor.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080714125136/http://www.saukvilletractor.com/ |date=2008-07-14 }} * Savatrac (Iran) * Schanzlin (Germany) [http://www.schanzlin.de/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070928131004/http://www.schanzlin.de/ |date=2007-09-28 }} * Semeato (Brazil) [http://www.semeato.com.br/] * Shangdong Juli (China) [http://www.chinajuli.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120702101151/http://www.chinajuli.com/ |date=2012-07-02 }} * Shangdong Shifeng (China) [http://www.shifeng.com.cn/] ** SENS ** Shifeng * Shandgong Shuangli (China) [http://www.shuangli.cn/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170913095053/http://shuangli.cn/ |date=2017-09-13 }} ** Shuangli * Shandong Weifang (China) [http://www.lztractor.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090803223255/http://www.lztractor.com/ |date=2009-08-03 }} [http://www.cn-luzhong.com] ** Luzhong (China) [http://www.lztractor.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090803223255/http://www.lztractor.com/ |date=2009-08-03 }} * Shandong Yingsheng Machinery Co (China) [http://www.sdysjx.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170704110034/http://www.sdysjx.com/ |date=2017-07-04 }} ** Weitai * Shanghai (China) (joint venture) ** Shanghai New Holland [http://www.snh.com.cn/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070627100140/http://www.snh.com.cn/ |date=2007-06-27 }} * Shanghai Newyear (China) ** Newyear * Sharthi (India) [http://www.angelfarm.in/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170911164304/http://angelfarm.in/ |date=2017-09-11 }} * ShenNiu (China) [http://www.hbshenniu.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070615155248/http://www.hbshenniu.com/ |date=2007-06-15 }} * Shenyang (China) [http://www.syyituo.com/docc/product.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070927212616/http://www.syyituo.com/docc/product.htm |date=2007-09-27 }} * Shenzhen Victor Industrial (China) ** SWT * Shibaura (Japan) [http://www.shibaura.com/] * Silvatec (Denmark) * Sirgroh Ursus ([[ਪਾਕਿਸਤਾਨ|Pakistan]] (Ursus under license) * Smoltra (Russia) [http://www.smoltra.ru/] * Stallion (India) [http://www.stalliontractor.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170610025647/http://www.stalliontractor.com/ |date=2017-06-10 }} * Stara (Brazil) [http://www.stara.com.br/] * STMC (Saudi Arabia) [http://www.eajb.com/stmc.htm]{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਨਵੰਬਰ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * Super Star (Turkey) [http://www.motosan.com/prod5.html] == T == * Tractors And Farm Equipment (India) [http://www.tafe.com/] ** Eicher ** Eicher Valtra (under license) ** TAFE * Tai'an Taishan Guotai (China) [http://www.gtvehicle.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130611182529/http://gtvehicle.com/ |date=2013-06-11 }} * Talaythong (Thailand) [http://www.talaythong.co.th/] * Tianjin (China) [http://www.taiec.com.cn/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061205044704/http://taiec.com.cn/ |date=2006-12-05 }} ** JDT (John Deere Tianjin, joint venture) [http://www.jdtt.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070929012425/http://www.jdtt.com/ |date=2007-09-29 }} ** Tianjin * TianTong (China) [http://www.chinatiantong.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170709053001/http://www.chinatiantong.com/ |date=2017-07-09 }} * Tikhvinskiy Tractor Plant (Russia) ** Titran * Tolpar (Russia) * Tong Yang Moolsan (South Korea) [http://www.tymm.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170730112338/http://www.tymm.com/ |date=2017-07-30 }} ** Tong Yang ** TYM * Toos (Iran) [http://www.toostractor.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828195625/http://www.toostractor.com/ |date=2008-08-28 }} * Toro ** Wheel Horse (defunct as of 2007) * Trac-Za (Argentina) [http://www.zanello.8k.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304070112/http://www.zanello.8k.com/ |date=2016-03-04 }} * Tracom ([[ਮੋਲਦੋਵਾ|Moldova]]) [http://tradepoint.moldova.md/tracom.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20010708152405/http://tradepoint.moldova.md/tracom.html |date=2001-07-08 }} * Tractomade (Argentina) (licensed by Pauny) [http://www.tractomade.com.ar/]{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਅਕਤੂਬਰ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ** TMZ Zanello (Argentina) ** Zanello (Tractomade) * Tractors Y Maquinarias SRL (Argentina) ** T&M Grossi [http://www.tractoresymaquinarias.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070705091553/http://www.tractoresymaquinarias.com/ |date=2007-07-05 }} * Tractorul UTB (Romania) (in receivership in 2007) [http://www.utb.ro/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20001018144504/http://www.utb.ro/ |date=2000-10-18 }} ** Titan ** Universal UTB * TrakTurk (Turkey) [http://www.trakturk.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161111100246/http://www.trakturk.com/ |date=2016-11-11 }} * Trantor (UK) [http://www.trantortractors.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090921063511/http://www.trantortractors.com/ |date=2009-09-21 }} * Trishul (India) [https://web.archive.org/web/20170819125256/http://www.trishultractors.com/] * TTZ ([[ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ|Uzbekistan]]) [http://www.carthillamc.com/uzselhozmashholding/eng/index.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100827120948/http://www.carthillamc.com/uzselhozmashholding/eng/index.htm |date=2010-08-27 }} * Tümosan (Turkey) [http://www.tumosan.com.tr/] * Türk Traktör (build New Holland, CaseIH and Steyr for CNH Global,37.5% owned by CNH) (Turkey) [http://www.turktraktor.com.tr/] == U == * UAZ (Ukraine) [http://uaz-upi.com/] ** KYI * Uplion (China) [http://www.uplion.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140109044024/http://uplion.com/ |date=2014-01-09 }} * URSUS (Poland; tractor and bus manufacturer founded in 1893) [http://en.ursus.com.pl/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170501214643/http://en.ursus.com.pl/ |date=2017-05-01 }} * USAMA Harris Khan (Pakistan) [http://usamaharris.com/] ** Chaman Ford ** Euro-F * UTB (Uzina de tractoare Brasov / Brasov Tractor Factory) (Romania) * UVZ (Russia) [https://web.archive.org/web/20130317022636/http://uvz.ru/product] * UzCaseTractor JV (Uzbekistan) (61% owned by CNH) * Uzel (Turkey) [http://www.uzeltraktor.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110201184030/http://uzeltraktor.com/ |date=2011-02-01 }} == V == * Valpadana (Italy) (part of ARGO SpA concern) * Valtec (Romania) [http://www.valtectractors.com/]{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਮਈ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * Valtra (Finland) (part of AGCO concern) [http://www.valtra.com/] * Vandel (France) [http://www.vandel.fr/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160820150820/http://www.vandel.fr/ |date=2016-08-20 }} * Varzan (Iran) [http://www.dehghanvarz.co.ir/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170914111832/http://dehghanvarz.co.ir/ |date=2017-09-14 }} * Ventrac (USA) [http://ventrac.com/] * Versatile (Canada) [http://www.versatile-ag.com/] * VST Tillers (India) [http://www.vsttillers.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170727213901/http://www.vsttillers.com/ |date=2017-07-27 }} ** Eurotrac ** Eurotrac-VST ** Mitsubishi-Shakti ** Shakti ** VST Mitsubishi Shakti ** VST-Shakti ** VTL-Vishvas == W == * WeiFang (China) [http://www.weituo.com/] * WeiFang Guanghui Agriculture Mechanism (China) [http://www.ghnj.cn/] ** YiDaneng * Weizhong (China) * Wesseler (Germany) * Whitewagon (India) [http://www.whitewagon.in] ** Utsav ** Vaibhav * Wiefang Aolida (China) [http://www.sdaolida.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210417162548/http://www.sdaolida.com/ |date=2021-04-17 }} ** Agro Master * Wikov (Czech) [http://www.steel-wheels.net/wikov.html]{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਅਕਤੂਬਰ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * Wisconsin Engineering (Czech) [http://www.wisconsineng.cz] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170802032010/http://www.wisconsineng.cz/ |date=2017-08-02 }} * Wolwa (China) [http://www.wolwa.cn/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170731200228/http://www.wolwa.cn/ |date=2017-07-31 }} * World (China) [http://www.worldgroup.com.cn/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080517061911/http://www.worldgroup.com.cn/ |date=2008-05-17 }} * Wuzheng Auto Group (China) [http://www.chinawuzheng.com/] == X == * Xiamen Xiagong Group (China) [http://www.xiagonggroup.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/19981111190519/http://www.xiagonggroup.com/ |date=1998-11-11 }} ** Sahm ** Xiagong * Xiagong (China) [http://www.xiagonggroup.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/19981111190519/http://www.xiagonggroup.com/ |date=1998-11-11 }} * XiangYangHong (China) [http://www.hnxyhjx.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180825213327/http://www.hnxyhjx.com/ |date=2018-08-25 }} * XinBaiJin (China) [http://xinbaijin.en.ec21.com/GC00603830/CA00603843/tractor.html] * Xing Zhou (China) * XingTai (China) * Xinhu (China) [http://www.sdhljt.com/index2.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20020615070208/http://www.sdhljt.com/index2.htm |date=2002-06-15 }} == Y == * Yagmur (Turkey) [https://web.archive.org/web/20170730102543/http://www.yagmur.com/] ** Valpadana (licensed) * Yanmar (Japan) [http://www.yanmar.co.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141116161410/http://www.yanmar.co.jp/ |date=2014-11-16 }} * Yarz (Ukraine) [http://yarz-ua.all.biz/] * YTO (China) [http://www.yto.com.cn/] * YuMZ (Ukraine) [http://www.yuzhmash.com/] == Z == * Zanello (Argentina) * Zephyr (Zephyr Engineers) ([[ਪਾਕਿਸਤਾਨ|Pakistan]]) * Zetor (Czech) [http://www.zetor.com/] * Zhengzhou (China) * ZhongLian (China) * Zhongtuo (China) [http://zt-tractor.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171015000352/http://www.zt-tractor.com/ |date=2017-10-15 }} ** Indotrak * Zhongyuan (China) [http://www.xxyt.com.cn/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170913083727/http://xxyt.com.cn/ |date=2017-09-13 }} * Zimidara (India) == ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ == * ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰੈਕਟਰ - ਭਾਰਤੀ ਟਰੈਕਟਰ ਬਿਲਡਿੰਗ ਇਤਹਾਸ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ ਦੇ ਵੇਰਵੇ == ਹਵਾਲੇ == == ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ == * [http://www.tractordata.com List of tractor models by manufacturer (tractordata.com)] * [http://www.tractorfan.us/machine/ List of tractor models with pictures and videos (tractorfan.us)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171006235648/http://www.tractorfan.us/machine/ |date=2017-10-06 }}  * [http://www.traktor-power.com Large tractor video archive (traktor-power.com)] * [https://tractorguru.in/tractor-blog/importance-of-tractors-for-farmers-in-india IMPORTANCE OF TRACTOR] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੀ ਮਸ਼ੀਨਰੀ]] 4pwvxj5168w8s97cbz5cqn8k8yr0fpu 0 98480 850485 529163 2026-10-24T12:26:34Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 850485 wikitext text/x-wiki [[ਤਸਵੀਰ:FLIT_Spray_Can_1.jpg|thumb|1928 ਤੋਂ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ ਲਈ FLIT ਮੈਨੂਅਲ ਸਪਰੇ ਪੰਪ<br> ]] '''ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ''' (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: '''Insecticide''') ਇੱਕ ਕੀੜੇਮਾਰ ਹੈ ਜੋ ਕੀੜੇ-ਮਕੌੜਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ovicides ਅਤੇ larvicides ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜੋ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਕੀੜੇ ਆਂਡੇ ਅਤੇ ਲਾਰਵਾਈ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕੀੜੇਮਾਰ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਦਵਾਈ, ਉਦਯੋਗ ਅਤੇ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ ਦਵਾਈਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਤਕਰੀਬਨ ਸਾਰੇ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ ਕਿਸਾਨ ਨੂੰ ਵਾਤਾਵਰਣ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ; ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਇਨਸਾਨਾਂ ਲਈ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਹਨ; ਕੁਝ ਭੋਜਨ ਚੇਨ ਦੇ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ ਦਵਾਈਆਂ ਨੂੰ ਦੋ ਵੱਡੇ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ: '''ਸਿਸਟਮਿਕ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ''', ਜੋ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬਾਕੀ ਰਹਿੰਦੇ ਜਾਂ ਅਸਰ ਰੱਖਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ '''ਕੰਟੈਕਟ (ਸੰਪਰਕ) ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ''', ਜੋ ਪੌਦੇ ਉੱਪਰ ਇੱਕ ਦਮ ਅਸਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਬਕਾਇਆ ਗਤੀਵਿਧੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕੋਈ ਤਿੰਨ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕੀਆਂ ਵਿੱਚ ਫਰਕ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ: 1. ਕੁਦਰਤੀ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਨਿਕੋਟੀਨ, ਪਾਈਰੇਥ੍ਰਮ ਅਤੇ ਨੀਮ ਕੱਢੇ, ਪੌਦੇ ਦੁਆਰਾ ਕੀੜੇ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ। 2. ਅਨਾਜਿਕ (ਗੈਰ- ਜੈਵਿਕ) ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ, ਜੋ ਕਿ ਧਾਤੂ ਹਨ। 3. ਜੈਵਿਕ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ, ਜੋ ਜੈਵਿਕ ਰਸਾਇਣਕ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹਨ, ਜਿਆਦਾਤਰ ਸੰਪਰਕ ਦੁਆਰਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਕਿਰਿਆ ਇਹ ਵਰਣਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕੀੜੇਮਾਰ ਦਵਾਈ ਕੀਟਾਣੂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਮਾਰਦੀ ਜਾਂ ਅਸਮਰੱਥ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ ਦੀ ਵਰਗੀਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਤਰੀਕਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਾਸ਼ੁਦਾ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੱਛੀ, ਪੰਛੀ ਅਤੇ ਨਸਲੀ ਜੀਵਾਣੂਆਂ ਲਈ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥ ਦੀ ਤਰਾਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ ਆਕਰਸ਼ਕ ਜਾਂ ਗ਼ੈਰ-ਆਕਰਸ਼ਕ ਤਸ਼ੱਦਦ ਵਾਲੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸਮਾਜਿਕ ਕੀੜੇ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੀੜੀਆਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ ਦੁਆਰਾ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਕ੍ਰਾਲ਼ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਲ੍ਹਣੇ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਇਹ ਰਾਣੀ ਸਮੇਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕੀੜੀਆਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੁਝ ਹੋਰ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਹੌਲੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਐਂਟੀ ਕਾਲੋਨੀ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ, ਗੈਰ-ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ (repellents) ਤੋਂ ਭਿੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕੀੜਿਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਪਰ ਮਾਰ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ। == ਗਤੀਵਿਧੀ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਰ == ਸਿਸਟਮਿਕ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ ਪੂਰੇ ਪਲਾਂਟ ਵਿੱਚ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੌਦੇ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੀੜੇ ਪੌਦੇ 'ਤੇ ਭੋਜਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਟ੍ਰਾਂਸਜੈਨਿਕ ਪੌਦਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪ੍ਰਣਾਲੀਗਤ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ ਪੌਦੇ-ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪਦਾਰਥ (PIP) ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਣ ਦੇ ਲਈ, ਇੱਕ ਜੀਨ ਜੋ ਮੱਕੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਪੀਸੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖਾਸ ਬੈਕਟੀਸ ਥਰੂਰਿੰਗਜਿਸ ਬਾਇਓਕਾਈਡਲ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਲਈ ਕੋਡ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਪਲਾਂਟ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਖਪਤ ਹੋਣ ਤੇ ਕੀੜੇ ਮਾਰਦਾ ਹੈ। ਸੰਪਰਕ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ ਸਿੱਧਾ ਸੰਪਰਕ ਤੇ ਕੀੜੇ-ਮਕੌੜਿਆਂ ਲਈ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਹਨ। ਇਹ ਅਨਾਬਕਾਰੀ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਧਾਤ ਹਨ ਅਤੇ ਆਰਸਨੇਟ, ਤੌਹ ਅਤੇ ਫਲੋਰਿਨ ਦੇ ਮਿਸ਼ਰਣ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜੋ ਘੱਟ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਤੇ ਗਏ ਸਲਫਰ. ਸੰਪਰਕ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ ਜੈਵਿਕ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਅਰਥਾਤ ਜੈਵਿਕ ਕੈਮੀਕ ਮਿਸ਼ਰਣ, ਸਿੰਥੈਟਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਅੱਜ ਵਰਤੀ ਗਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ ਹਨ। ਜਾਂ ਉਹ ਪਾਇਰੇਥ੍ਰਮ, ਨੀਮ ਤੇਲ ਆਦਿ ਵਰਗੇ ਕੁਦਰਤੀ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸੰਪਰਕ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੋਈ ਵੀ ਬਾਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਗਤੀਵਿਧੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਅਸਰਦਾਰਤਾ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ ਕਾਰਜ ਦੀ ਕੁਆਲਟੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਛੋਟੇ ਛੋਟੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਐਰੋਸੋਲ ਅਕਸਰ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਸੁਧਾਰਦੇ ਹਨ। == ਜੀਵ ਸੰਬੰਧੀ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ == ਹੋਸਟ ਪਲਾਂਟ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦੇ ਮਕਸਦ ਲਈ ਪੌਦਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜੈਵਿਕ ਮਿਸ਼ਰਣ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਮਾਮੂਲੀ ਮਾਮਲਾ ਹੈ ਰੁੱਖ ਦੇ ਰੁਸੇਨ, ਜੋ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ ਹੈ। ਖਾਸ, conifer species ਦੁਆਰਾ oleoresin ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਕੀੜੇ-ਮਕੌੜਿਆਂ ਅਤੇ ਫੰਗਲ ਪਾਥੋਜਨ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੁਗੰਧ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਰਦੀਆਂ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤੇਲ, ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਐਂਟੀ-ਭੋਜਨ ਹਨ। ਪਲਾਂਟਾਂ ਦੇ ਚਾਰ ਅਤਰ ਵਪਾਰਕ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਹਨ: ਪਾਇਰੇਥ੍ਰਾਮ, ਰੋਟੈਨਓਨ, ਨੀਮ ਤੇਲ ਅਤੇ ਕਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਤੇਲ। == ਸਿੰਥੈਟਿਕ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ == ਜੈਵਿਕ ਰਸਾਇਣ ਦਾ ਮੁੱਖ ਜ਼ੋਰ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਰਸਾਇਣਕ ਸਾਧਨਾਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੈ। ਕੀੜੇਮਾਰ ਦਵਾਈਆਂ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਖੇਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਮੁੱਖ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਸਮਰੂਪਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਹੋਰ ਕੁਦਰਤ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਰਦੇਸੀ ਹਨ। === ਓਰਗੈਨੋ-ਕਲੋਰਾਈਡਸ === ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਔਰਗਨੋਕਲੋਰਾਈਡ, ਡੀ.ਡੀ.ਟੀ ([[ਡੀ.ਡੀ.ਟੀ.|DDT]]), ਸਿਸ ਵਿਗਿਆਨੀ ਪਾਲ ਮੌਲਰ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਖੋਜ ਲਈ, ਉਸਨੂੰ ਸਰੀਰ ਵਿਗਿਆਨ ਜਾਂ ਮੈਡੀਸਨ ਲਈ 1950 ਦੇ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਡੀ.ਡੀ.ਟੀ. ਨੂੰ 1944 ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਕੀੜੇ ਦੇ ਨਾੜੀ ਸੈੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਡੀਅਮ ਚੈਨਲਾਂ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਰਸਾਇਣਕ ਉਦਯੋਗ ਦੇ ਸਮਕਾਲੀ ਵਾਧੇ ਨੇ ਡੀਡੀਟੀ ਅਤੇ ਸੰਬੰਧਿਤ ਕਲੋਰੀਨਿਡ ਹਾਈਡਰੋਕਾਰਬਨ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ। === ਔਰਗਨੋਫੋਸਫੇਟਸ ਅਤੇ ਕਾਰਬਾਮੇਟਸ === ਓਨਗੋਰਫੋਸਫੇਟਸ ਸੰਪਰਕ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੱਡੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਹੈ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ ਇਹ ਕੀੜੇ-ਮਕੌੜਿਆਂ ਦੀ ਦਿਮਾਗੀ ਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਵੀ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਔਰਗਨੋਫਸਫੇਟਜ਼ ਐਸੀਲੇਟਲੀਨਟੇਰੇਸ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕੋਲਨੇਸਟੈਸਰਜ਼ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਦੇ ਹਨ, ਨਸਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੀੜੇ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਜਾਂ ਅਯੋਗ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਔਰਗੈਨੋਫੌਸਫੇਟ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ ਅਤੇ ਰਸਾਇਣਕ ਯੁੱਧਸ਼ੀਲ ਨਰਵੈਂਟ ਏਜੰਟ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੈਰੀਨ, ਟੈਬਲ, ਸੋਮਨ, ਅਤੇ ਵੀਐਕਸ) ਉਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਔਰਗਨੋਫੋਸਫੇਟਸ ਦਾ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਾਣੂਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸੰਚਤ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਕੈਮੀਕਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਐਕਸਪੋਜਰਜ਼ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇਪਨ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਯੂ ਐਸ ਵਿੱਚ, ਅਮੇਰੋਫੋਫੋਟੇਟ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਅਤਿਰਿਕਤ ਦੇ ਵਾਧੇ ਨਾਲ ਘਟਿਆ ਹੈ। ਕਾਰਬਾਮੇਟ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਓਰੋਗਨੋਫੋਸਫੇਟਸ ਦੇ ਸਮਾਨ ਤੰਤਰ ਹਨ, ਲੇਕਿਨ ਕਾਰਵਾਈ ਦਾ ਬਹੁਤ ਛੋਟਾ ਸਮਾਂ ਹੈ ਅਤੇ ਥੋੜਾ ਘੱਟ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਹੈ। {{citation needed|date=January 2011}} === ਪਾਈਰੇਥਰੋਇਡਜ਼ === ਪਾਈਰੇਥਰੋਇਡ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ ਪੈਰੇਥ੍ਰਿੰਸ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀ ਬਾਇਪੈਸੈਸਾਈਸਾਈਡ, ਕੁਦਰਤੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦੇ ਪਾਈਰੇਥ੍ਰਮ ਦੀ ਕੀਟਨਾਸ਼ਿਕ ਕਿਰਿਆ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਮਿਸ਼ਰਣ ਗੈਰ-ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੋਡੀਅਮ ਚੈਨਲ ਮਾਡੁਲਟਰ ਹਨ ਅਤੇ ਔਰਗੇਨਾਫੋਫੇਟਸ ਅਤੇ ਕਾਰਬਾਮੈਟਸ ਤੋਂ ਘੱਟ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਹਨ। ਇਸ ਗਰੁਪ ਵਿਚਲੇ ਮਿਸ਼ਰਣ ਅਕਸਰ ਘਰੇਲੂ ਕੀੜੇ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਲਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। === ਨਿਓਨਿਕੋਟਿਨਾਇਡਜ਼ === ਨਿਓਨਿਕੋਟਿਨਾਈਡਜ਼ ਕੁਦਰਤੀ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ ਨਾਇਕੋਟੀਨ (ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਗੰਭੀਰ ਜੀਵਾਣੂ ਵਿਕਸਤ ਅਤੇ ਜਿਆਦਾ ਖੇਤਰ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਤਾ ਨਾਲ) ਦੇ ਸਿੰਥੈਟਿਕ ਐਨਾਲੋਗਜ ਹਨ। ਇਹ ਰਸਾਇਣ ਐਸੀਟਿਲਕੋਲੀਨ ਰੀਸੈਪਟਰ ਐਗੋਿਨਿਸਟ ਹਨ। ਉਹ ਤੇਜ਼ ਕਿਰਿਆ (ਮਿੰਟ ਘੰਟੇ) ਦੇ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਾਲ-ਸਪੈਕਟ੍ਰਮ ਸਿਸਟਮਿਕ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ ਹਨ। ਉਹ ਸਪਰੇਅ, ਡੈਵਨ, ਬੀਜ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਇਲਾਜ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਲਾਜ ਕੀਤੇ ਕੀੜੇ ਲੱਤ ਧਮਾਕੇ, ਤੇਜ਼ ਵਿੰਗ ਮੋਸ਼ਨ, ਸਟੈਟੇਟ ਕਢਵਾਉਣ (ਐਫੀਡਜ਼), ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਅੰਦੋਲਨ, ਅਧਰੰਗ ਅਤੇ ਮੌਤ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਮਦਾਕਾਲੋਪਰਿਡ ਬਹੁਤ ਆਮ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਇਹ ਹੁਣੇ-ਹੁਣੇ ਮਧੂਮੱਖੀਆਂ 'ਤੇ ਕਥਿਤ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਅਤੇ ਚੌਲਾਂ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਦੇ ਹਮਲਿਆਂ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਲਈ ਜਾਂਚ ਅਧੀਨ ਹੈ। === ਰਿਆਨੋਡਜ਼ === ਰਾਇਨਾਈਡਜ਼ ਸਿੰਥੇਟਿਕ ਐਨਾਲੌਗਜ ਹਨ ਜੋ ਕਿਰਨ ਦੇ ਉਸੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਰਾਇਨੋਡਾਈਨ, ਰਿਆਨਿਆ ਸਪਾਂਸੋਸਾ (ਫਲੈਕਟੋਟਾਸੀਸੀਏ) ਤੋਂ ਕੱਢੇ ਗਏ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ ਹੈ। ਉਹ ਹੱਡੀਆਂ ਅਤੇ ਪਿੰਜਰੇ ਦੀਆਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੈਲਸੀਅਮ ਚੈਨਲਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਦੇ ਹਨ, ਨਸ ਸੰਚਾਰ ਨੂੰ ਰੋਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਹੀ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ ਇਸ ਵੇਲੇ ਰਜਿਸਟਰ ਹੈ, ਰੇਨਯੋਪੀਪੀਰ (Rynaxypyr), ਜੈਨਰਿਕ ਨਾਮ ਕਲੋਰੈਂਟਨਿਲਿਪੀਰੋਲ। == ਇੰਨਸੇਕਟ ਗ੍ਰੋਥ (ਕੀਟ-ਵਾਧੇ) ਰੈਗੂਲੇਟਰਜ਼ (IGR) == ਕੀਟ ਵਾਧੇ ਰੈਗੂਲੇਟਰ (ਆਈਜੀਆਰ) ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਜੋ ਕੀੜੇ ਦੇ ਹਾਰਮੋਨ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਦੇ ਰਸਾਇਣਾਂ, ਬੈਂਜੋਲੋਫੀਨਿਲ ਯੂਰੀਅਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਕੀਟਾਣੂ ਵਿੱਚ ਚਿਤਿਨ (ਐਕਸੋਸਕੇਲੇਟਨ) ਬਾਇਓਸਾਇੰਟੇਸਿਸ ਨੂੰ ਰੋਕਦਾ ਹੈ। ਡਬਲੁਬੇਨਜ਼ੂਰੋਨ ਉਹ ਕਲਾਸ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਕੈਰੀਪਿਲਰਾਂ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸਫਲ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ ਜੋ ਕਿ ਨਾਬਾਲਗ ਹਨ (ਬਾਲਵੋ ਹਾਰਮੋਨ ਐਨਾਲੋਗਜ) ਕੀੜੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮੇਥੋਪਰੀਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਚੂਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਜ਼ੋਖਿਮ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ (ਡਬਲਿਊਐਚਓ) ਨੇ ਮਲੇਰੀਆ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦੇ ਚੁਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੀਣ ਲਈ ਵਰਤਣ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਵਰਤੋਂ ਕੀੜੇ-ਮਕੌੜਿਆਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਲਈ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਲਗ ਕੀਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੱਛਰ, ਕਈ ਫਲਾਈ ਸਪੀਤੀਆਂ, ਅਤੇ ਫਲੀਸੀਆਂ। ਦੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਮਾਨ ਉਤਪਾਦ, ਹਾਈਡ੍ਰੋਪ੍ਰੀਨ ਅਤੇ ਕੀਨੋਪਰੀਨ, ਕਾਕਰੋਚ ਅਤੇ ਵ੍ਹਾਈਟ ਮੱਖੀਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮੈਥੋਪ੍ਰੀਨ ਨੂੰ 1975 ਵਿੱਚ ਈਪੀਏ ਵਿੱਚ ਰਜਿਸਟਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧ ਦੇ ਕੋਈ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦਾਇਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਹਾਲੀਆ ਕਿਸਮ ਦਾ ਆਈਜੀਆਰ ਏਸੀਡੈਸੋਨ ਐਗੋਨਿਸਟ ਟੀਬੀਫਫੋਨੋਜ਼ਿਡ (ਐਮ ਆਈ ਐਮ ਆਈ ਸੀ) ਹੈ, ਜੋ ਜੰਗਲਾਂ ਅਤੇ ਕੈਟਰਪਿਲਰਸ ਦੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਲਈ ਹੋਰ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਹੋਰ ਕੀੜੇ ਆਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇਸਦੇ ਹਾਰਮੋਨਲ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਵਧੇਰੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹਨ। == ਵਾਤਾਵਰਨ ਨੁਕਸਾਨ == === ਗੈਰ ਟੀਚਾ ਸਪੀਸੀਜ਼ ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ === ਕੁਝ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਜਾਂ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਹ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਉਦੋਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਖਾਣੇ ਖਾਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ ਨਾਲ ਛਿੜਕਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਾਂ ਜਦੋਂ ਉਹ ਜ਼ਮੀਨ ਲਈ ਖਾਣੇ ਤੇ ਇੱਕ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ ਦੇ ਗ੍ਰੇਨਲੇ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਖਾਣਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। === ਡੀ.ਡੀ.ਟੀ (DDT) === ਡੀ.ਡੀ.ਟੀ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਵਧੇਰੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਜਾਂ ਘੱਟ ਅਸਰਦਾਰ ਵਿਕਲਪਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਲੀਡ ਅਤੇ ਆਰਸੈਨਿਕ ਅਧਾਰਤ ਮਿਸ਼ਰਣਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਲਈ ਡੀਡੀਟੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜੋ 1940 ਦੇ ਅਰੰਭ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਸੀ। === ਪੋਲਿਨੇਟਰ ਗਿਰਾਵਟ === ਕੀਟਾਣੂਨਾਸ਼ਕ ਮਧੂਮੱਖੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੋਲਿਨੇਟਰ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਮਧੂ-ਮੱਖੀਆਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਪੌਦੇ ਪਰਾਗਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਲੋਨੀ ਢਹਿ ਢੇਰੀ (ਸੀ.ਸੀ.ਡੀ.) ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਧੂ-ਮੱਖੀ ਜਾਂ ਪੱਛਮੀ ਮਧੂ ਮੱਖੀ ਕਾਲੋਨੀ ਦਾ ਮਜ਼ਦੂਰ ਅਚਾਨਕ ਅਲੋਪ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੋਲਿਨਟੇਟਰਾਂ ਦਾ ਘਾਟਾ ਹੋਣ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਫਸਲ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਵਿੱਚ ਕਮੀ। ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ ਦੇ ਸਬ-ਥਲਿਲੀ ਖੁਰਾਕਾਂ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਮਦਾਕਾਲੋਪਰ੍ਰਿਡ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨਿਓਨੀਕੋਿਟੋਨਾਈਡਜ਼) ਬੀ ਖਾਣ ਦੀ ਵਿਵਹਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ, ਸੀ.ਸੀ.ਡੀ. ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਜੂਨ 2007 ਤੱਕ ਅਧੂਰੀ ਰਹਿ ਗਈ। == ਉਦਾਹਰਨਾਂ == {{Col-begin}} {{Col-break}} === [[ਓਰਗੈਨੋਕਲੋਰਾਈਡਸ]] === * [[Aldrin]] (ਏਲ੍ਡ੍ਰਿਨ) * [[Chlordane]] (ਕ੍ਲੋਰਡਾਨ) * [[Chlordecone]] * [[DDT]] (ਡੀ.ਡੀ.ਟੀ) * [[Dieldrin]] * [[Endosulfan]] (ਇੰਡੋਸੁਲਫ਼ਾਨ) * [[Endrin]] * [[Heptachlor]] * [[Hexachlorobenzene]] * [[Lindane]] (gamma-hexachlorocyclohexane) * [[Methoxychlor]] * [[Mirex]] * [[Pentachlorophenol]] * [[Dichlorodiphenyldichloroethane|TDE]] === [[ਔਰਗੈਨੋਫਾਸਫੇਟ]] === * [[Acephate]] (ਐਸੀਫੇਟ) * [[Azinphos-methyl]] * [[Bensulide]] * [[Chlorethoxyfos]] * [[Chlorpyrifos]] (ਕਲੋਰੋਪਾਈਰੀਫਾਸ) * [[Chlorpyriphos-methyl]] * [[Diazinon]] * [[Dichlorvos]] (DDVP) * [[Dicrotophos]] * [[Dimethoate]] * [[Disulfoton]] * [[Ethoprop]] * [[Fenamiphos]] * [[Fenitrothion]] * [[Fenthion]] * [[Fosthiazate]] * [[Malathion]] * [[Methamidophos]] * [[Methidathion]] * [[Mevinphos]] * [[Monocrotophos]] (ਮੋਨੋਕ੍ਰੋਟੋਫਾਸ) * [[Naled]] * [[Omethoate]] * [[Oxydemeton-methyl]] * [[Parathion]] * [[Parathion-methyl]] * [[Phorate]] (ਫ਼ੋਰਏਟ) * [[Phosalone]] * [[Phosmet]] * [[Phostebupirim]] * [[Phoxim]] * [[Pirimiphos-methyl]] * [[Profenofos]] * [[Terbufos]] * [[Tetrachlorvinphos]] * [[Tribufos]] * [[Trichlorfon]] === [[ਕਾਰਬਾਮੈਟ]] === * [[Aldicarb]] * [[Bendiocarb]] * [[Carbofuran]] * [[Carbaryl]] * [[Dioxacarb]] * [[Fenobucarb]] * [[Fenoxycarb]] * [[Isoprocarb]] * [[Methomyl]] * [[2-(1-Methylpropyl)phenyl methylcarbamate]] {{Col-break}} === [[ਪ੍ਰਿਥਰੋਈਡਸ]] === * [[Allethrin]] * [[Bifenthrin]] * [[Cyhalothrin]], [[Lambda-cyhalothrin]] * [[Cypermethrin]] * [[Cyfluthrin]] * [[Deltamethrin]] * [[Etofenprox]] * [[Fenvalerate]] * [[Permethrin]] * [[Phenothrin]] * [[Prallethrin]] * [[Resmethrin]] * [[Tetramethrin]] * [[Tralomethrin]] * [[Transfluthrin]] === [[ਨਿਓਨਿਕੋਟਿਨਿਡ]] === * [[Acetamiprid]] * [[Clothianidin]] * [[Imidacloprid]] (ਇਮੀਡਾਕਲੋਪਰਿਡ/ਕੰਫ਼ੀਡੋਰ) * [[Nithiazine]] * [[Thiacloprid]] * [[Thiamethoxam]] === [[ਰਿਆਨੋਡਸ]] === * [[Chlorantraniliprole]] * [[Cyantraniliprole]] * [[Flubendiamide]] === ਇੰਨਸੇਕਟ ਗ੍ਰੋਥ (ਕੀਟ-ਵਾਧੇ) ਰੈਗੂਲੇਟਰਜ਼ਸ === * [[Benzoylurea]]s ** [[Diflubenzuron]] ** [[Flufenoxuron]] * [[Cyromazine]] * [[Methoprene]] * [[Hydroprene]] * [[Tebufenozide]] === ਪੌਦੇ ਜਾਂ ਰੋਗਾਣੂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ === * [[Anabasine]] * [[Anethole]] (mosquito larvae)<ref name="sdcinn"/> * [[Annonin]] * [[Asimina]] (pawpaw tree seeds) for [[lice]] * [[Azadirachtin]] * [[Caffeine]] * [[Carapa]] * [[Cinnamaldehyde]] (very effective for killing mosquito larvae)<ref>{{cite web|url=http://www.wissenschaft.de/wissen/news/243037.html|title=Cornelia Dick-Pfaff: Wohlriechender Mückentod, 19.07.2004}}</ref> * [[Cinnamon]] leaf oil (very effective for killing mosquito larvae)<ref name="sdcinn"> {{cite web| url=http://www.sciencedaily.com/releases/2004/07/040716081706.htm| title=Cinnamon Oil Kills Mosquitoes| publisher=www.sciencedaily.com| accessdate=5 August 2008}} </ref> * [[Cinnamyl acetate]] (kills mosquito larvae)<ref name="sdcinn"/> * [[Citral]] * [[Deguelin]] * [[Derris]] * [[Derris]] ([[rotenone]]) * ''[[Desmodium caudatum]]'' (leaves and roots) * [[Eugenol]] (mosquito larvae)<ref name="sdcinn"/> * [[Linalool]] * [[Myristicin]] * [[Neem]] ([[Azadirachtin]]) * [[Nicotine]] * ''[[Peganum harmala]]'', seeds (smoke from), root * [[Oregano]] oil kills beetles ''[[Rhizopertha dominica]]''<ref> {{cite web| url=http://www.sciencedaily.com/releases/2008/05/080522072339.htm| title=Oregano Oil Works As Well As Synthetic Insecticides To Tackle Common Beetle Pest| publisher=www.sciencedaily.com| accessdate=23 May 2008}} </ref> (bug found in stored cereal) * [[Polyketide]] * [[Pyrethrum]] * ''[[Quassia]]'' (South American plant genus) * [[Ryanodine]] * [[Spinosad]] AKA Spinosyn A * [[Spinosyn D]] * [[Tetranortriterpenoid]] * [[Thymol]] (controls [[varroa mite]]s in [[bees|bee colonies]])<ref name=bees>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/4780034.stm|title=Almond farmers seek healthy bees | work=BBC News | date=2006-03-08 | accessdate=2010-01-05}}</ref> === ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨਕ === * [[Bacillus sphaericus]] * [[Bacillus thuringiensis]] * [https://web.archive.org/web/20110909110525/http://www.biocontrol.entomology.cornell.edu/pathogens/bacteria.html Bacillus thuringiensis aizawi] * [[Bacillus thuringiensis israelensis]] * [https://web.archive.org/web/20110909110525/http://www.biocontrol.entomology.cornell.edu/pathogens/bacteria.html Bacillus thuringiensis kurstaki] * [https://web.archive.org/web/20110909110525/http://www.biocontrol.entomology.cornell.edu/pathogens/bacteria.html Bacillus thuringiensis tenebrionis] * [[Nuclear Polyhedrosis Virus|Nuclear Polyhedrosis virus]] * [[Cydia pomonella granulosis virus|Granulovirus]] * [[Lecanicillium lecanii]] === ਹੋਰ === * [[Diatomaceous earth]] * [[Borate]] * [[Borax]] * [[Boric Acid]] * [[Maltodextrin]] {{col-end}} == ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ == * Integrated pest management * Fogger * Index of pesticide articles * Endangered arthropod * Pesticide application == ਹਵਾਲੇ == {{Reflist|30em}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਤੀਬਾੜੀ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ]] o24n4r41h0vao2ty5c1us5bfpzmi5tu 0 99198 850522 821313 2026-10-25T00:43:26Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 850522 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = ਤਾਜੁੱਦੀਨ ਅਹਿਮਦ | native_name = তাজউদ্দীন আহমদ | native_name_lang = bn | office = [[ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ|ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ]] | president = [[ਸ਼ੇਖ ਮੁਜੀਬੁਰ ਰਹਿਮਾਨ | ਮੁਜੀਬੁਰ ਰਹਿਮਾਨ]] <br /> [[ਸਯਦ ਨਜਰੁਲ ਇਸਲਾਮ | ਨਜਰੁਲ ਇਸਲਾਮ]] <small>(ਐਕਟਿੰਗ)</small> | term_start = 11 ਅਪਰੈਲ 1971 | term_end = 12 ਜਨਵਰੀ 1972 | successor = [[ਸ਼ੇਖ ਮੁਜੀਬੁਰ ਰਹਿਮਾਨ | ਮੁਜੀਬੁਰ ਰਹਿਮਾਨ]] | birth_date = {{birth date|1925|7|23|df=y}} | birth_place = [[ਕਪਾਸੀਆ ਉਪਾਜ਼ਿਲਾ|ਦਾਰਦਰਿਆ]], [[ਬੰਗਾਲ ਪ੍ਰੈਸੀਡੈਂਸੀ]], [[ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ | ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਇੰਡੀਆ]]<br />(now [[ਕਪਾਸੀਆ ਉਪਾਜ਼ਿਲਾ|ਕਪਾਸੀਆ]], [[ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ]]) | death_date = {{death date and age|1975|11|3|1925|7|23|df=y}} | death_place = [[ਢਾਕਾ]], ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ | party = [[ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਅਵਾਮੀ ਲੀਗ | ਅਵਾਮੀ ਲੀਗ]] <small>(1949–1975)</small> | otherparty = [[ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ]] <small>(1949 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ)</small> | alma_mater = [[ਢਾਕਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ]] }} '''ਤਾਜੁੱਦੀਨ ਅਹਿਮਦ''' ({{Lang-bn|তাজউদ্দীন আহমদ}}; 23 ਜੁਲਾਈ 1925 – 3 ਨਵੰਬਰ 1975) ਇੱਕ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ [[ਸਿਆਸਤਦਾਨ]] ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਆ  ਸੀ। ਉਸ ਨੇ [[ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ]] ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਅਤੇ 1971 ਵਿਚ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਆਰਜ਼ੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਅਹਿਮਦ ਨੂੰ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਜਨਮ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ 1971 ਵਿੱਚ ਆਰਜ਼ੀ ਸਰਕਾਰ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਦੀਆਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸਿਆਸੀ, ਫੌਜੀ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕਜੁੱਟ ਕੀਤਾ। ਸ਼ੇਖ ਮੁਜੀਬੁਰ ਰਹਿਮਾਨ ਦਾ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸਪਾਤਰ, ਅਹਿਮਦ 1960 ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਅਤੇ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਅਵਾਮੀ ਲੀਗ ਦਾ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ  ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ 1970 ਦੀ ਆਮ ਚੋਣ ਦੌਰਾਨ ਲੀਗ ਦੀ ਚੋਣ ਮੁਹਿੰਮ ਦਾ ਤਾਲਮੇਲ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਲੀਗ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟਰੀ ਬਹੁ-ਗਿਣਤੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਅਹਿਮਦ ਨੇ ਮੁਜੀਬ ਅਤੇ ਡਾ. ਕਮਲ ਹੁਸੈਨ ਦੇ ਨਾਲ, ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਯਾਹੀਆ ਖ਼ਾਨ ਅਤੇ ਜ਼ੁਲਫ਼ਕਾਰ ਅਲੀ ਭੁੱਟੋ ਦੇ ਨਾਲ ਚੁਣੇ ਹੋਈ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਨੂੰ ਸੱਤਾ ਦੇ ਤਬਾਦਲੇ ਲਈ ਗੱਲਬਾਤ ਚਲਾਈ। == ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ == ਅਹਿਮਦ ਦਾ ਜਨਮ 23 ਜੁਲਾਈ, 1925 ਨੂੰ ਕਪਾਸੀਆ, ਗਾਜ਼ੀਪੁਰ ਵਿਖੇ, ਮੌਲਵੀ ਮੁਹੰਮਦ ਯਾਸੀਨ ਖਾਨ ਅਤੇ ਮਹਿਰੁਨਨੇਸਾ ਖਾਨਮ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ।<ref>{{cite news|url=http://www.thedailystar.net/news/reminiscing-a-true-patriot|title=Reminiscing a true patriot|date=25 July 2013|newspaper=The Daily Star|accessdate=13 July 2015}}</ref> ਉਹ ਸੇਂਟ ਗਰੈਗਰੀ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਿਆ। 1944 ਵਿਚ, ਉਹ ਦਸਵੀਂ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਵਿਚ 12 ਵੇਂ ਸਥਾਨ ਤੇ ਆਇਆ ਸੀ। 19 48 ਵਿਚ, ਉਹ ਹਾਇਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਇਮਤਿਹਾਨ ਵਿੱਚ  ਚੌਥੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਰਿਹਾ। ਉਸ ਨੇ ਢਾਕਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿਚ ਆਨਰਜ ਨਾਲ ਬੀਏ ਕੀਤੀ। 1943 ਵਿਚ ਉਹ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ। 4 ਜਨਵਰੀ 1948 ਨੂੰ ਅਹਿਮਦ ਨੇ ਪੂਰਬੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਲੀਗ ਦੇ ਇਕ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਸਰਗਰਮ ਹੋ ਗਿਆ।<ref name="In memory of Tajuddin Ahmed">{{cite news|url=http://www.thedailystar.net/news-detail-147829|title=In memory of Tajuddin Ahmed|last1=Hai|first1=Muhammed Abdul|date=23 July 2010|newspaper=The Daily Star|accessdate=13 July 2015}}</ref> == ਪੂਰਬੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ == ਉਸਨੇ 1952 ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅੰਦੋਲਨ ਦੌਰਾਨ ਰੋਸ ਦੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ।<ref name="The Daily Star">{{Cite news|url=http://www.thedailystar.net/news-detail-243341|title=Enlighten youths with Tajuddin's thoughts|date=24 July 2012|work=The Daily Star|access-date=13 July 2015}}</ref> ਉਸ ਨੂੰ ਪੁਲਸ ਨੇ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਕਈ ਮਹੀਨਿਆਂ ਲਈ ਕੈਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 1954 ਵਿਚ, ਜੁਕਤਾ ਫਰੰਟ ਦੀ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਤੇ, ਉਸਨੇ ਪੂਰਬੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪ੍ਰਾਂਤਿਕ ਅਸੈਂਬਲੀ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ ਦੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ। ਏ. ਕੇ. ਫਜ਼ਲੁਲ ਹਕ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਬਰਖ਼ਾਸਤਗੀ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਸਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜੇਲ੍ਹ ਵਿਚ ਤਾਜੁੱਦੀਨ ਨੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਇਮਤਿਹਾਨ ਦਿਤਾ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿਚ ਬੀ.ਏ. ਕੀਤੀ। ਅਯੁਬ ਖ਼ਾਨ ਦੇ 1958 ਵਿਚ ਇਕ ਫ਼ੌਜੀ ਰਾਜ ਪਲਟੇ ਵਿੱਚ ਸੱਤਾ ਸੰਭਾਲਣ ਅਤੇ ਮਾਰਸ਼ਲ ਲਾਅ ਲਗਾਉਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਸਨੂੰ ਫਿਰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਅਹਿਮਦ ਨੇ ਅਵਾਮੀ ਲੀਗ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਲੋਕਰਾਜ-ਪੱਖੀ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 1953 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 1957 ਤਕ ਉਹ ਢਾਕਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਵਾਮੀ ਲੀਗ ਦਾ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਸੀ। 1955 ਵਿਚ, ਤਾਜੁੱਦੀਨ ਸਮਾਜਿਕ ਕਲਿਆਣ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਕੱਤਰ ਸੀ। 1964 ਵਿਚ ਉਹ ਅਵਾਮੀ ਲੀਗ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਸਕੱਤਰ ਬਣਿਆ।  ਤਾਜੁਦਿਨ ਨੇ ਸ਼ੇਖ ਮੁਜੀਬ ਦੇ ਨਾਲ, 1966 ਵਿਚ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੀ ਲਾਹੌਰ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਛੇ-ਨੁਕਾਤੀ ਮੰਗਾਂ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਸ਼ੇਖ ਮੁਜੀਬ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਛੇ-ਨੁਕਤੇ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਿਚ ਉਸ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪੁਲਿਸ ਨੇ 8 ਮਈ 19 66 ਨੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁਜੀਬ ਦੇ  ਛੇ-ਨੁਕਾਤੀ ਮੰਗਪੱਤਰ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਕਰਕੇ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਕਟ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਅਯੂਬ ਖ਼ਾਨ ਵੱਲੋਂ ਬੁਲਾਈ ਗਈ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਗੋਲ ਮੇਜ਼ ਕਾਨਫ਼ਰੰਸ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੀ ਬਹਾਲੀ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਉਹ 1970 ਵਿਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ.{{Citation needed|date=October 2011}} == ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਆਜ਼ਾਦੀ ਇਲਜ਼ਾਮ == ਮਾਰਚ 1971 ਵਿਚ ਜਦੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਫੌਜ ਨੇ ਪੂਰਬੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਸਰਚਲਾਈਟ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਅਹਿਮਦ ਨੇ ਸ਼ੇਖ ਮੁਜੀਬ ਦੀਆਂ ਹਦਾਇਤਾਂ 'ਤੇ, ਗੁਆਂਢੀ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਫੌਜ ਨੇ ਪੂਰਬੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚ ਖ਼ੁਦ ਸ਼ੇਖ ਮੁਜੀਬ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ। ਅਹਿਮਦ ਨੇ ਸ਼ੇਖ ਮੁਜੀਬੁਰ ਰਹਿਮਾਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦਾ ਨਾਮ ਮੁਜੀਬਨਗਰ ਰੱਖਿਆ। ਜਲਾਵਤਨ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਮੁਜੀਬਨਗਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗਾ। ਸੀਨੀਅਰ ਬੰਗਾਲੀ ਰਾਜਨੀਤਕ ਅਤੇ ਮਿਲਟਰੀ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ। ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕ ਸਮਾਗਮ 17 ਅਪ੍ਰੈਲ 1971 ਨੂੰ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਮੇਹਰਪੁਰ, ਕੁਸ਼ਟੀਆ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।  ਉਸਨੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਸੈਕਟਰ ਦੇ ਕਮਾਂਡਰਾਂ ਦੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਾਨਫਰੰਸ 1971 ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਕੀਤੀ ਜਿਸਨੇ ਸਮੁਚੀ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਆਰਮਡ ਫੋਰਸਿਜ਼ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਜਨਰਲ ਮੈਗ ਓਸਮਾਨੀ ਦੀ ਕਮਾਨ ਹੇਠ ਕੀਤੀ। ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਉਸਨੇ ਬੰਗਾਲੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਫੌਜਾਂ ਦੀ ਗੁਰੀਲਾ ਬਗ਼ਾਵਤ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਅਹਿਮਦ ਨੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਲੜਾਈ ਵਿਚ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਨਾਲ ਗਠਜੋੜ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ।  ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਜਲਾਵਤਨ ਸਰਕਾਰ ਵਜੋਂ ਜੰਗ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਕਲਕੱਤੇ ਚਲੇ ਗਿਆ। ਉਸਦੀ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰਸ਼ਿਪ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਬੰਗਾਲੀ ਨੌਕਰਸ਼ਾਹਾਂ, ਡਿਪਲੋਮੈਟਸ ਅਤੇ ਫੌਜੀ ਅਫਸਰਾਂ ਦੀ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾਲੋਂ ਨਾਤਾ ਤੋੜ ਕੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਨਵੀਂ ਸਰਕਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਏ। <ref>{{Cite news|url=http://www.thedailystar.net/tajuddin-ahmed-our-history-maker-34436|title=Tajuddin Ahmed: Our history maker|last=Ahsan|first=Syed Badrul|date=23 July 2014|work=The Daily Star|access-date=13 July 2015}}</ref> ਉਹ ਯੁੱਧ ਯਤਨਾਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਾਜ਼ਮੀ ਬਣਾਉਣ ਵਿਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਹਸਤੀ ਸੀ; ਅਤੇ ਕਈ ਕੂਟਨੀਤਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀਆਂ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ। ਅਹਿਮਦ ਬਾਕਾਇਦਾ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦ ਖੇਤਰਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਬਹਿਨੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਦਾ  ਅਤੇ ਹੌਸਲਾ ਵਧਾਉਂਦਾ. ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਅਹਿਮਦ ਨੂੰ ਖੰਡਕੇਰ ਮੁਸਤਾਕ ਅਹਿਮਦ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾਲ ਮਹਾਸੰਘ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਅਸਫਲ ਦੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਰਚੀ ਸੀ, ਦੀ ਅਗੁਵਾਈ ਤਹਿਤ ਕੁਝ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਹੋਇਆ। ਅਹਿਮਦ ਦੀਆਂ ਮਹਾਨ ਕੂਟਨੀਤਕ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਵਿਚ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਲਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਇਕ ਪ੍ਰਭੁੱਤ ਦੇਸ਼ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਸੀ। == ਆਜ਼ਾਦੀ ਬਾਅਦ ਕੈਰੀਅਰ == ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਲਿਬਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਅਹਿਮਦ 22 ਦਸੰਬਰ 1971 ਨੂੰ ਢਾਕਾ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ। ਸ਼ੇਖ ਮੁਜੀਬੁਰ ਰਹਿਮਾਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਬਣਾਈ ਗਈ ਕੈਬਨਿਟ, ਅਹਿਮਦ ਨੂੰ ਵਿੱਤ ਅਤੇ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਮੰਤਰਾਲਿਆਂ ਦਾ ਇੰਚਾਰਜ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref>{{Cite web|url=http://archive.dhakatribune.com/op-ed/2015/jul/09/be-good-finance-minister|title=To be a good finance minister|last=Rashid|first=Mamun|date=9 July 2015|access-date=12 July 2015}}</ref> ਉਹ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਲਈ ਬਣਾਈ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਮੁਜੀਬ ਅਤੇ ਅਹਿਮਦ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿਰੋਧ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਕਈ ਮੁੱਦਿਆਂ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਮੁਜੀਬ ਨੇ ਕਈ ਯੁੱਧ ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਆਮ ਰਿਹਾਈ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਹਿਮਦ ਸਹਿਮਤ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਅਹਿਮਦ ਆਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਆਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਮਲੀਸ਼ੀਆ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਪਰ ਮੁਜੀਬ ਨੇ ਮੁਜੀਬ ਬਾਹਿਨੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਬਣਾ ਲਈ, ਇਹ ਜਾਤੀਯੋ ਰਾਖੀ ਬਾਹਿਨੀ ਸੀ। ਅਹਿਮਦ ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ ਕੋਲੋਂ ਸਹਾਇਤਾ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਮੁਜੀਬ ਦੇ ਬਕਸਲ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1974 ਵਿਚ ਕੈਬਨਿਟ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਬਾਕਸਲ ਦੀ ਇਕ-ਪਾਰਟੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਪਿੱਛੋਂ ਮੁਜੀਬ ਨਾਲੋਂ ਟੁੱਟ ਗਿਆ। <ref>{{Cite news|url=http://www.thedailystar.net/mujib-bahini-sowed-rift-between-bangabandhu-tajuddin-40589|title=Mujib Bahini sowed rift between Bangabandhu, Tajuddin|date=7 September 2014|work=The Daily Star|access-date=12 July 2015}}</ref> 1 ਅਪ੍ਰੈਲ 1975 ਨੂੰ, ਮੁਜੀਬਨਗਰ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਸਾਲ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਸ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਮੁਜੀਬਨਗਰ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ। ਤਾਜੁੱਦੀਨ ਅਹਿਮਦ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ ਸੀ, ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਮੁਜੀਬਨਗਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਗਠਨ ਵਿਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। ਤਾਜੁੱਦੀਨ ਮੁਜੀਬ ਪ੍ਰਤੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਜੁਲਾਈ 1975 ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਮੁਜੀਬ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਸਾਜਿਸ਼ ਦੀਆਂ ਅਫਵਾਹਾਂ ਸੁਣੀਆਂ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦੇਣ ਲਈ ਭੱਜਿਆ ਗਿਆ। ਮੁਜੀਬ ਨੇ ਖਤਰੇ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਨਾ ਲਿਆ।<ref>{{Cite news|url=http://www.thedailystar.net/restoring-tajuddin-in-history-22755|title=Restoring Tajuddin in history|last=Ahsan|first=Syed Badrul|date=5 May 2014|work=The Daily Star|access-date=12 July 2015}}</ref> ਅਗਸਤ 1975 ਵਿਚ ਮੁਜੀਬ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਹਿਮਦ ਨੂੰ ਮਾਰਸ਼ਲ ਲਾਅ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ। ਚਾਰ ਹੋਰ ਚੋਟੀ ਦੇ ਲੀਗ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, 4 ਨਵੰਬਰ 1975 ਨੂੰ ਢਾਕਾ ਕੇਂਦਰੀ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਫੌਜ ਦੇ ਕੁਝ ਅਫਸਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। == ਕਤਲ == 1974 ਵਿੱਚ ਅਹਿਮਦ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕੈਬਨਿਟ ਪੋਸਟ ਛਡ ਦਿੱਤੀ। ਜਦੋਂ ਮੁਜੀਬ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦਾ ਖ਼ਿਤਾਬ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 1975 ਵਿਚ ਹੋਰ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਤਾਂ ਅਹਿਮਦ ਬਕਸਲ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਇਕ-ਪਾਰਟੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਗਠਨ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ 15 ਅਗਸਤ 1975 ਨੂੰ ਫੌਜੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਇਕ ਜੁੰਡਲੀ  ਨੇ ਮੁਜੀਬ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਅਹਿਮਦ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਘਰ ਵਿਚ ਨਜ਼ਰਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। 22 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਖੋਂਡਕੇਰ ਮੋਸਤਾਕ ਅਹਿਮਦ ਦੀ ਹਕੂਮਤ  ਨੇ ਹੋਰ ਸਿਆਸੀ ਆਗੂਆਂ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਢਾਕਾ ਕੇਂਦਰੀ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿਚ ਕੈਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 3 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਨੂੰ "ਜੇਲ੍ਹ ਕਤਲ ਦਿਨ" ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ,<ref name="Hasina extends deadline">{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/hasina-extends-deadline/article3043128.ece|title=Hasina extends deadline|last=Habib|first=Haroon|date=4 November 2006|work=The Hindu|access-date=30 November 2011}}</ref> ਅਹਿਮਦ ਨੂੰ ਸਈਅਦ ਨਜਰੂਲ ਇਸਲਾਮ, ਏ. ਐੱਚ. ਐੱਮ. ਕਿਰਮੁਜ਼ਾਮਾਨ ਅਤੇ ਮੁਹੰਮਦ ਮਨਸੂਰ ਅਲੀ ਦੇ ਨਾਲ ਫੌਜ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਇਕ ਸਮੂਹ ਦੁਆਰਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਖੋਂਡਕਰ ਮੋਸਤਾਕ ਅਹਿਮਦ ਦੇ ਕਹਿਣ ਤੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ  ਸੀ। <ref>{{Cite book|title=Midnight Massacre in Dacca|last=Dasgupta|first=Sukharanjan|publisher=Vikas|year=1978|isbn=0-7069-0692-6|location=New Delhi|pages=77–78|quote=Khondakar also knew that the situation was bound to be grave once Nazrul Islam, Tajuddin Ahmed, Kamaruzzaman and Mansur Ali were released ... Khondakar had had them arrested under various pretexts shortly after Mujib's assassination, and they were still rotting in Dacca Jail. So, Khondakar ... managed to allow the associates of the "killers" [the seven Majors who assassinated Sheikh Mujibur Rahman] inside the jail to brutally kill these four leaders.}}</ref> == ਪਰਿਵਾਰ == ਤਾਜੁੱਦੀਨ ਦਾ ਜਨਮ ਮੱਧ ਵਰਗ ਰੂੜੀਵਾਦੀ ਮੁਸਲਿਮ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਮੌਲਵੀ ਮੁਹੰਮਦ ਯਾਸੀਨ ਖਾਨ ਸੀ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਮੇਹਰੁਨਨਸਾ ਖਾਨਮ। ਉਹ ਨੌਂ ਭੈਣ ਭਰਾ ਸਨ - ਤਿੰਨ ਭਰਾ ਅਤੇ ਛੇ ਭੈਣਾਂ। ਉਸ ਦੇ ਚਾਰ ਬੱਚੇ ਸਨ, ਤਿੰਨ ਬੇਟੀਆਂ ਸ਼ਰਮਿਨ ਅਹਿਮਦ (ਰੀਪੀ), ਸਿਮੀਨ ਹੁਸੈਨ ਰਿਮੀ, ਮਹਜਵਿਨ ਅਹਿਮਦ (ਮੀਮੀ) ਅਤੇ ਇਕ ਪੁੱਤਰ ਤਨਜਿਮ ਅਹਿਮਦ ਸੋਹੇਲ ਤਾਜ।<ref name="Tajuddin Ahmad">{{Cite web|url=http://tajuddinahmad.com/biography|title=Biography of Tajuddin Ahmad|website=tajuddinahmad.com|access-date=30 November 2011|archive-date=29 ਜਨਵਰੀ 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210129183834/http://tajuddinahmad.com/biography|dead-url=yes}}</ref> ਸ਼ੇਖ ਮੁਜੀਬ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਅਤੇ ਜੇਲ ਦੀਆਂ ਹੱਤਿਆਵਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਾਜੁੱਦੀਨ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸਈਦਾ ਜੋਹਰਾ ਤਾਜੁੱਦੀਨ ਨੇ ਅਵਾਮੀ ਲੀਗ ਨੂੰ ਪੁਨਰਗਠਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 1975 ਤੋਂ 1981 ਤਕ ਅਵਾਮੀ ਲੀਗ ਦੀ ਅਗਵਾਈ। 30 ਦਸੰਬਰ 2013 ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।<ref>{{Cite news|url=http://www.thedailystar.net/zohra-tajuddins-anniversary-of-death-today-56218|title=Zohra Tajuddin's anniversary of death today|date=20 December 2014|work=The Daily Star|access-date=12 July 2015}}</ref> ਤਾਜੁੱਦੀਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਤਨਜਿਮ ਅਹਿਮਦ ਸੋਹੇਲ ਤਾਜ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ੇਖ ਹਸੀਨਾ ਦੀ ਕੈਬਨਿਟ ਵਿਚ 2009 ਵਿਚ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਸੀ। ਅਹਿਮਦ ਦੀ ਦੂਜੀ ਲੜਕੀ ਸਿਮੇਨ ਹੁਸੈਨ 2012 ਵਿਚ ਅਵਾਮੀ ਲੀਗ ਤੋਂ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।<ref name="Tajuddin Ahmed: A Man who Came before his Time">{{cite news|url=http://archive.thedailystar.net/magazine/2010/11/02/s_feature.htm|title=Justice for an Undisclosed Chapter|last=Khan|first=Tamanna|date=12 November 2010|work=Star Weekend|publisher=The Daily Star|access-date=5 ਨਵੰਬਰ 2017|archive-date=21 ਜੂਨ 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210621002859/https://archive.thedailystar.net/magazine/2010/11/02/s_feature.htm|url-status=dead}}</ref><ref name="Life and times of Tajuddin Ahmed">{{Cite news|url=http://www.thedailystar.net/news-detail-98089|title=Life and times of Tajuddin Ahmed|date=23 July 2009|work=The Daily Star|access-date=30 November 2011}}</ref> == ਵਿਰਾਸਤ == 25 ਮਾਰਚ 2007 ਨੂੰ ਤਾਜੁੱਦੀਨ ਅਹਿਮਦ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫਿਲਮ, ਤਾਜੁੱਦੀਨ ਅਹਿਮਦ: ਐਨ ਅਨਸੰਗ ਹੀਰੋ (ਤਨਵੀਰ ਮੋਕੰਮੇਲ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ) ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਗਾਜੀਪੁਰ ਦਾ ਸ਼ਹੀਦ ਤਾਜੁੱਦੀਨ ਅਹਿਮਦ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਹਸਪਤਾਲ ਦਾ ਨਾਮ ਉਸ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।<ref>{{Cite news|url=http://www.thefinancialexpress-bd.com/2015/07/09/99856|title=Man found dead in Gazipur|date=9 July 2015|work=The Financial Express|access-date=12 July 2015|location=Dhaka}}</ref> == ਹਵਾਲੇ == {{reflist|2}} == ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ == * {{Cite book|title=Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh|last=Miah|first=Sajahan|publisher=[[Asiatic Society of Bangladesh]]|year=2012|editor-last=Islam|editor-first=Sirajul|editor-link=Sirajul Islam|edition=Second|chapter=Ahmad, Tajuddin|editor-last2=Jamal|editor-first2=Ahmed A.|chapter-url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Ahmad,_Tajuddin|access-date=2017-11-05|archive-date=2025-07-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20250717064235/https://en.banglapedia.org/index.php?title=Ahmad,_Tajuddin|url-status=dead}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1925]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1975]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤੀਵਾਨ]] ovkip1qvetgb9wgtz9ongotixu4o83w 0 101633 850504 780774 2026-10-24T19:19:47Z CommonsDelinker 156 Removing [[:c:File:Olatorera_Oniru.png|Olatorera_Oniru.png]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Ziv|Ziv]] because: [[:c:COM:L|Copyright violation]]: https://www.nollywoodgists.com/news/42075/meet-the-nigerian-woman-who-is-building-the-fashio.h 850504 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=ਓਲਾਤੋਰੇਰਾ ਓਨੀਰੂ|image=|birth_place=[[ਇਬਾਦਨ]], [[ਓਇਓ ਸਟੇਟ|ਓਇਓ]] ਸਟੇਟ, [[ਨਾਈਜੀਰੀਆ]]|residence=[[ਲਾਗੋਸ]], [[ਨਾਈਜੀਰੀਆ]]|nationality=ਨਾਈਜੀਰੀਅਨ|education={{hlist|[[ਕਵੀਨ'ਜ਼ ਕਾਲਜ, ਲਾਗੋਸ]]|[[ਲੀਸਵਿਲੇ ਹਾਈ ਸਕੂਲ|ਲੀਸਵਿਲੇ ਹਾਈ ਨਾਰਥ ਕੈਰੋਲਿਨਾ]]|[[ਐਨਸੀ ਏਐਂਡਟੀ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ]]|[[ਇਮੋਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ]]|[[ਸਟੋਕਹੋਲਮ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਇਕਨੋਮਿਕਸ]]}}|known for {{URL|www.Dressmeoutlet.com}} ਦੀ ਸੀਈਓ}} '''ਓਲਾਤੋਰੇਰਾ ਓਨਿਰੂ''', ''ਮਾਜੇਕੋਦੁੰਮੀ'', (ਜਨਮ 3 ਮਾਰਚ, 1987) ਇੱਕ ਨਾਈਜੀਰੀਅਨ [[ਉੱਦਮ]] ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਸੰਬੰਧੀ ਬੁਲਾਰਾ ਹੈ। ਉਹ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਵਪਾਰ ਵੈਬਸਾਈਟ 'ਡਰੈਸਮੀਆਉਟਲੇਟ.ਕਾਮ' (Dressmeoutlet.com) ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਸੀ.ਈ.ਓ. ਹਨ।<ref>{{Cite web|url=http://www.bossman.ng/2017/06/28/5-successful-nigerian-women-in-tech/|title=5 Successful Nigerian Women in Tech - Bossman Nigeria|website=www.bossman.ng|language=en-US|access-date=2017-10-03|archive-date=2017-10-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20171003125942/http://www.bossman.ng/2017/06/28/5-successful-nigerian-women-in-tech/|dead-url=yes}}</ref> 2016 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਫੋਰਬਸ ਦੀ "ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ 30 ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਾਅਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੌਜਵਾਨ ਉਦਮੀ" ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।<ref name="forbes.com">https://www.forbes.com/sites/mfonobongnsehe/2016/04/25/30-most-promising-young-entrepreneurs-in-africa-2016/2/#31cc073778a8</ref><ref>https://www.forbes.com/sites/mfonobongnsehe/2016/04/04/meet-the-nigerian-lady-who-is-building-the-fashion-amazon-of-africa/3/#f9934431451f</ref> == ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ == ਓਲਾਤੋਰੇਰਾ ਓਨੂਰੂ ਦਾ ਜਨਮ 3 ਮਾਰਚ 1987 ਨੂੰ ਈਗਲਾਨ, ਓਇਓ ਸਟੇਟ, ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਚੀਫ਼ ਡਾ. ਫੇਮੀ ਮਜੇਕਾਦੁੰਮੀ ਅਤੇ ਜਸਟਿਸ ਓਲਾਤੋਕੋੰਬੋ ਮੇਜਕਾਦੁੂੰਮੀ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। ਓਲਾਤੋਰੇਰਾ ਦਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ [[ਨਾਈਜੀਰੀਆ]] ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇਸਨੇ ਮੈਰੀ ਹਿੱਲ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ, ਓਇਓ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਿਲਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਕਵੀਨਜ਼ ਕਾਲਜ, ਲਾਗੋਸ ਵਿਖੇ ਆਪਣੀ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਅਗਸਤ 2000 ਤੱਕ, ਓਲਾਤੋਰੇਰਾ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਚੱਲੀ ਗਈ, ਅਤੇ ਲੀਸਵਿਲੇ ਹਾਈ ਨਾਰਥ ਕੈਰੋਲੀਨਾ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਿੱਥੇ ਇਸਨੇ ਪੂਰਨ ਹਾਜ਼ਰੀ ਅਤੇ ਆਨਰਜ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਲਈ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ।<ref>{{cite web|url=http://www.thenet.ng/2016/04/meet-the-nigerian-woman-who-is-building-the-fashion-amazon-of-africa/|title=Meet The Nigerian Woman Who Is Building The Fashion Amazon Of Africa— Nigerian Entertainment Today— Nigeria's Number 1 Entertainment Daily|work=Nigerian Entertainment Today— Nigeria's Number 1 Entertainment Daily|access-date=2017-12-21|archive-date=2016-09-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20160929095836/http://thenet.ng/2016/04/meet-the-nigerian-woman-who-is-building-the-fashion-amazon-of-africa/|dead-url=yes}}</ref> == ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ == ਓਲਾਤੋਰੇਰਾ ਓਨੀਰੂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਏਡੀਪਾਓ ਓਨੀਰੂ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਦੋ ਬੱਚੇ ਹਨ।<ref>https://citypeoplemag.wordpress.com/2012/08/22/dr-femi-majekodunmi-steps-up-plans-for-daughters-wedding/</ref> <ref>{{Cite web |url=http://pulse.ng/fashion/dressmeoutlet-ceo-of-fast-rising-online-fashion-store-olatorera-oniru-dishes-on-the-brand-id5067814.html |title=ਪੁਰਾਲੇਖ ਕੀਤੀ ਕਾਪੀ |access-date=2017-12-21 |archive-date=2017-06-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170620071850/http://www.pulse.ng/fashion/dressmeoutlet-ceo-of-fast-rising-online-fashion-store-olatorera-oniru-dishes-on-the-brand-id5067814.html |url-status=dead }}</ref> == ਹਵਾਲੇ == {{Reflist}} == ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ == * [http://www.Dressmeoutlet.com Dressmeoutlet.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201112000511/https://dressmeoutlet.com/ |date=2020-11-12 }} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1987]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਪਨੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਔਰਤਾਂ]] rs3fdqhzeiwo5n8ddmf76tgbwdlb17w 0 105698 850496 768096 2026-10-24T17:26:57Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 850496 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer <!--For more information, see [[:Template:Infobox Writer/doc]].--> | name = ਗੌਰੀ ਆਯੂਬ | honorific_prefix = | honorific_suffix = | image = | image_size = | alt = | caption = | native_name = | native_name_lang = | pseudonym = | birth_name = | birth_date = {{birth date|1931|02|13}} | birth_place = [[ਪਟਨਾ]] | death_date = {{death date and age|1998|07|13|1931|02|13}} | death_place = [[ਕਲਕੱਤਾ]] | resting_place = | occupation = ਸਮਾਜ ਸੇਵਿਕਾ, ਕਾਰਕੁਨ, ਲੇਖਿਕਾ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕ | language = [[ਬੰਗਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ|ਬੰਗਾਲੀ]] | nationality = [[ਭਾਰਤ|ਭਾਰਤੀ]] | ethnicity = ਬੰਗਾਲੀ | citizenship = | education = ਬੰਕੀਪੁਰ ਗਰਲਜ਼ ਹਾਈ ਸਕੂਲ | alma_mater = ਮਗਧ ਮਹਿਲਾ ਕਾਲਜ | period = | genre = <!-- or: | genres = --> | subject = ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਮੁੱਦੇ | movement = | notableworks = Tuchcha Kichu Sukh Dukkha, Door Prodesher Sankirno Path, Ei je Ahana | spouse = ਅੱਬੂ ਸਯਦ ਆਯੂਬ | partner = <!-- or: | partners = --> | children = | relatives = | awards = | signature = | signature_alt = | years_active = | module = | website = | portaldisp = <!-- "on", "yes", "true", etc; or omit --> }} '''ਗੌਰੀ ਅਯੂਬ '''(1931 – 1998) ਇੱਕ ਸਮਾਜ ਸੇਵਿਕਾ, ਕਾਰਕੁਨ, ਲੇਖਿਕਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਕਈ ਸਾਲ [[ਕਲਕੱਤਾ]] ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਪਕ ਵੀ ਰਹੀ। ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਫਿਲਾਸਫਰ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਿਕ ਆਲੋਚਕ, ਅਬੂ ਸਯਦ ਆਯੂਬ<ref name="asa">{{Cite book|title=Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh|last=Qureshi|first=Mahmud Shah|publisher=[[Asiatic Society of Bangladesh]]|year=2012|editor-last=Islam|editor-first=Sirajul|editor-link=Sirajul।slam|edition=Second|chapter=Ayyub, Abu Sayeed|editor-last2=Jamal|editor-first2=Ahmed A.|chapter-url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Ayyub,_Abu_Sayeed|access-date=2018-04-21|archive-date=2016-03-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20160330035217/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Ayyub,_Abu_Sayeed|url-status=dead}}</ref> (1906–1982) ਨਾਲ ਹੋਇਆ, ਗੌਰੀ ਆਪਣੇ ਹੱਕਾਂ ਲਈ ਲਿਖਣ ਵਾਲੀ ਲੇਖਿਕਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਉਸ ਦੀਆਂ ਛੋਟੀ ਕਹਾਣੀਆਂ, ਅਨੁਵਾਦ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਮੁੱਦਿਆਂ ਉੱਪਰ ਕਈ ਆਰਟੀਕਲ ਲਿਖਣ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਫਿਰਕੂ ਸਦਭਾਵਨਾ ਦੇ ਪ੍ਰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ, 1971 ਦੀ "ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਲਿਬਰੇਸ਼ਨ ਵਾਰ"  ਵਿੱਚ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਸਹਾਇਕ ਰਹੀ ਅਤੇ [[ਐਮਰਜੈਂਸੀ (ਭਾਰਤ)|1974 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਐਮਰਜੈਂਸੀ]] ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਦੌਰਾਨ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦਾ ਬੋਲ ਕੇ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ''ਖੇਲਘਰ  ''ਦੀ'' ''ਸਥਾਪਨਾ'' ''ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਸੇਵਿਕਾ'' ਮੈਤਰਈ ਦੇਵੀ ਦੀ'' ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ,<ref name="khela">{{Cite web |url=http://khelaghar.in/ |title=Khelaghar |access-date=2018-04-21 |archive-date=2013-06-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130602100827/http://khelaghar.in/ |dead-url=yes }}</ref> ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਖੇਲਘਰ 1971 ਦੇ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਅਨਾਥ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਆਸਰਾ ਸੀ। 1990 ਵਿੱਚ, ਮੈਤਰਈ ਦੇਵੀ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਆਯੂਬ ਨੇ ਖੇਲਘਰ ਦਾ ਕੰਮ ਸੰਭਾਲਿਆ<ref>Winter, Joe (2013) ''Calcutta Song'', Peridot Press, pp 150–151. {{ISBN|978 1 908095 70 1}}</ref> ਅਤੇ and ਇਹ ਅਜੇ ਵੀ ਇੱਕ ਅਨਾਥ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ [[ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ]] ਦੇ ਵਿਦਿਅਕ ਅਸੂਲਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕੁਦਰਤੀ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਸੰਪੂਰਨ ਵਿਕਾਸ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। == ਜੀਵਨ == === ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ === ਗੌਰੀ ਦੱਤਾ ਦਾ ਜਨਮ 13 ਫਰਵਰੀ 1931 ਨੂੰ ਪਟਨਾ ਵਿੱਖੇ ਹੋਇਆ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ, ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਧਿਰੇਂਦਰ ਮੋਹਨ ਦੱਤਾ, ਇੱਕ ਫਿਲਾਸਫਰ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕ ਸਨ। ਉਸਦੀ ਮਾਤਾ, ਨਿਰੂਪਮਾ ਦੱਤਾ, ਆਪਣਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਚਲਾਉਂਦੀ ਸੀ। ਗੌਰੀ ਦੇ ਚਾਰ ਭਰਾ ਅਤੇ ਚਾਰ ਭੈਣਾਂ ਸਨ। ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਮੂਲ ਜੜਾਂ ਪੂਰਬੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸਨ ਅਤੇ Her family had roots in the erstwhile East Pakistan and ਪਟਨਾ ਤੋਂ ਮਮੈਂਸਿੰਘ ਤੱਕ (ਹੁਣ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿਚ) ਕਦੇ ਕਦੇ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦੇ ਸਨ ਜੋ ਉਸ ਦੀਆਂ ਮੁਢਲੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਸਨ। ਉਸਦੇ [[ਗਾਂਧੀਵਾਦ|ਗਾਂਧੀਵਾਦੀ]] ਪਿਤਾ ਨੇ ਇੱਕ ਠਾਠ ਵਾਲੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਬਾਲਗ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕੀਤਾ।<ref name="amit">Chaudhuri, Amitabha ''Gauri amader jiboner anyatamo pradhan bismay (Amazing Gauri)'' in Ed: Nahar, Miratun (2001). ''Kritajnatar Ashrubindu (Gauri Ayyub: A Memorial Volume)'', p. 22. Dey's Publishing, Kolkata. {{ISBN|81-7612-750-7}}.</ref> === ਸਿੱਖਿਆ === ਗੌਰੀ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਬੰਕੀਪੁਰ ਗਰਲਜ਼ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਗਈ ਅਤੇ Gauri went to Bankipur Girls' High School and 1947 ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਦੀਆਂ ਅੰਤਮ ਪਰੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਕੁੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਸਥਾਨ ਗੌਰੀ ਦਾ ਸੀ।ਮਗਧ ਮਹਿਲਾ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਇੰਟਰਮੀਡੀਏਟ ਸਿੱਖਿਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ,<ref>[http://www.magadhmahilacollege.org/ Magadh Mahila College]</ref> ਉਸਨੇ [[ਪਟਨਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ]] ਵਿੱਚ ਦਾਖਿਲਾ ਲਿਆ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਦੌਰਾਨ, ਸਾਮਰਾਜ ਵਿਰੋਧੀ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜੇਲ ਵਿੱਚ ਦੋ ਰਾਤਾਂ ਗੁਜਾਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਰਾਹ ਲੱਭ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ [[1950]] ਵਿੱਚ [[ਵਿਸ਼ਵ ਭਾਰਤੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ]] ਵਿੱਚ ਤੁਰੰਤ ਉਸਨੂੰ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉੱਥੇ, ਉਸਨੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਭੁਲੇਖਿਆਂ ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਬੀ.ਏ. (1952) ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।   === ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਜੀਵਨ === ਉਸ਼ਾਗ੍ਰਾਮ ਮੈਥੋਡਿਸਟ ਮਿਸ਼ਨ (1953), ਸਾਊਥ ਪੁਆਇੰਟ ਸਕੂਲ (1955-57) ਅਤੇ ਜੋਧਪੁਰ ਪਾਰਕ ਗਰਲਜ਼ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿਖੇ ਥੋੜੇ ਥੋੜੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ 1963 ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਿਕਸ਼ਾਯਤਨ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਗਈ<ref>[http://www.shrishikshayatancollege.org/ Shri Shikshayatan College]</ref> ਅਤੇ 1991 ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਮੁੱਖੀ ਰਹੀ।<ref>Chakraborty, Amita (1998). "Manabikatai chhilo tar dhyangyan (Humanism was her guiding principle)", ''Rabindra Bhabna'', Vol. 12,।ssue 3, p.42</ref> ਗੌਰੀ ਆਯੂਬ ਦੀ ਮੌਤ ਉਸਦੇ ਕਲਕੱਤਾ ਵਾਲੇ ਘਰ ਵਿੱਖੇ (13 ਜੁਲਾਈ 1998)  67 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਹੋਈ, ਉਸਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਦਿਨ ਗਠੀਏ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦੀ ਪੀੜਾ ਵਿੱਚ ਗੁਜ਼ਾਰੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਉਸਦੇ ਦੋਸਤਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭਚਿੰਤਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਇਜ੍ਜ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਸਰਗਰਮ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।<ref>''Pratideen'' [http://epratidin.in/ Obituary] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130708122310/http://epratidin.in/ |date=2013-07-08 }} 14 July 1998</ref> == ਹੋਰ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ == === ਸਿੱਖਿਅਕ === ਉਸਨੇ ਵਿਦਿਅਕ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਲਿਖਿਆ ਅਤੇ ਕਈ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਬੰਗਾਲੀ ਸਿਖਾਈ। ਜਪਾਨੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਸਾਯੁਕੀ ਉਸੁਦਾ, ਨਾਰੀਕੀ ਨਾਕਾਜ਼ਾਟੋ ਅਤੇ ਕਿਓਕੋ ਨਿਵਾ ਸਨ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਅਧਿਆਪਨ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਾਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਦੇ ਨਾਵਲ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਡੂੰਘੇ ਸਿਰੇ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਟੈਗੋਰ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਟੈਗੋਰ ਰਿਸਰਚ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਕਈ ਲੇਖਾਂ (ਹੇਠਾਂ ਦੇਖੋ) ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ ਸੀ। === ਸਮਾਜ ਸੇਵਕ === 1964 ਵਿੱਚ ਕੋਲਕਾਤਾ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਏ ਦੰਗਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸਰਗਰਮ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਦਾਖਲਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਮੈਤ੍ਰੇਈ ਦੇਵੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, ਉਸਨੇ ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਕਈ ਹੋਰ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀਆਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜਕ ਵਰਕਰਾਂ ਨੇ, ਫਿਰਕੂ ਸਦਭਾਵਨਾ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਲਈ ਕੌਂਸਲ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਸੀਪੀਸੀਐਚ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਬੌਧਿਕ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰੇ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਪਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੈਂਪਾਂ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਸੰਕਟਗ੍ਰਸਤ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਜੋਖਮ ਭਰੇ ਦੌਰੇ ਅਤੇ ਦੋਵਾਂ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੇ ਸਰਗਰਮ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਤੱਤਾਂ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਗੌਰੀ ਅਯੂਬ ਨੇ 1971 ਦੀ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਰਗਰਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਸਥਾਪਿਤ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨੈਤਿਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀਆਂ ਲਈ ਸਹਾਇਤਾ, ਆਸਰਾ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ। ਉਸਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ "ਖੇਲਾਘਰ" ਦੀ ਸਹਿ-ਸਥਾਪਨਾ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਅੱਤਿਆਚਾਰਾਂ ਦੌਰਾਨ ਅਨਾਥ ਹੋਏ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਪਨਾਹਗਾਹ। 2012 ਵਿੱਚ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਯੋਗਦਾਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਉਸਨੂੰ (ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ) ਫ੍ਰੈਂਡਜ਼ ਆਫ਼ ਲਿਬਰੇਸ਼ਨ ਵਾਰ ਆਨਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ। === ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਕੁਨ === ਉਹ ਸਮਾਜਿਕ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਮੁੱਦਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀ ਰਹੀ। ਉਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ 1975-77 ਦੌਰਾਨ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਨਾਗਰਿਕ ਆਜ਼ਾਦੀਆਂ ਦੇ ਕਟੌਤੀ ਤੋਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਸੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ ਸਮੂਹਿਕ ਸਮਾਜਿਕ ਚੇਤਨਾ ਨੂੰ ਉਭਾਰਨ ਲਈ ਰੈਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਕੇ ਅਤੇ ਜੈਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਰਾਇਣ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨੇਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਗੌਰ ਕਿਸ਼ੋਰ ਘੋਸ਼ ਵਰਗੇ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਨਾਲ ਬੰਦ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੀਆਂ ਮੀਟਿੰਗਾਂ (ਅਕਸਰ ਆਪਣੇ ਘਰ) ਕਰ ਕੇ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ ਅਤੇ ਕੈਦ ਦਾ ਜੋਖਿਮ ਉਠਾਇਆ। === ਲੇਖਕ === ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਕੁਝ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਜੋ ਉਸਨੇ ਬੰਗਾਲੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀਆਂ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਅਨੁਭਵੀਤਾ ਲਈ, ਬਲਕਿ "ਅਣਪਛਾਤੀ ਸੁੰਦਰਤਾ" ਲਈ ਚਿੰਨ੍ਹਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਉਰਦੂ ਸ਼ਾਇਰਾਂ, ਗਾਲਿਬ ਅਤੇ ਮੀਰ ਦੀਆਂ ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਦੀਆਂ ਦੋ ਕਿਤਾਬਾਂ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਇਸ ਮਕਸਦ ਲਈ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਰਸਮੀ ਸਬਕ ਲਏ। ਉਸਨੇ 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਜਾਪਾਨੀ ਕਵੀ ਮਾਤਸੂਓ ਬਾਸ਼ੋ ਦੇ ਇੱਕ ਸਫ਼ਰਨਾਮੇ ਦਾ ਬੰਗਾਲੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੇ ਸਾਬਕਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ, ਕਿਓਕੋ ਨਿਵਾ ਨਾਲ ਵੀ ਸਹਿਯੋਗ ਕੀਤਾ। ਉਸਦੀ ਆਪਣੀ ਪੁਸਤਕ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਬੂ ਸਈਦ ਅਯੂਬ ਦੇ ਸਾਹਿਤਕ ਆਉਟਪੁੱਟ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਤੀਲਿਪੀ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਪਾਰਕਿੰਸਨ'ਸ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦੁਆਰਾ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਸਮਰੱਥ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਇਆ ਸੀ। === ਦਾਦੀ === ਉਸਦੀ ਇਕਲੌਤੀ ਪੋਤੀ, ਸ਼੍ਰੇਆ ਅਹਾਨਾ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਡੂੰਘੇ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਯਾਦਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਕਿਤਾਬ, ਐਨ ਅਹਾਨਾ-ਕੇ ਦੀ ਲੇਖਕ ਹੈ। == ਸਾਹਿਤਿਕ ਲਿਖਤਾਂ == === ਕਿਤਾਬਾਂ === * ''ਤੁਚਚਾ ਕੀਚੁ ਸੁਖ ਦੁੱਖਾ  ''(ਡੇਅ ਦੁਆਰਾ ਪਬਲਿਸ਼, 1986): ਬੰਗਾਲੀ ਦੀਆਂ ਛੋਟੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਿਹ * ''ਦੂਰ ਪ੍ਰੋਦਸ਼ੇਰ ਸੰਕੀਰਨੋ ਪਥ ''(ਡੇਅ ਦੁਆਰਾ 1990): ਜਪਾਨੀ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਬੰਗਾਲੀ ਅਨੁਵਾਦ (ਕਯੋਕੋ ਨੀਵਾ ਨਾਲ)  * ''ਈਅ ਜੇ ਅਹਾਨਾ '' (ਪਪੀਰਸ,1996): ਉਸਦੀ ਪੋਤੀ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ (ਬੰਗਾਲੀ ਵਿੱਚ)  == ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ == * Nahar, Miratun (ed.) ''Kritajnatar Ashrubindu – Gauri Ayyub: Smarakgrantha (A Memorial Publication)'', (Dey's Publishing, Kolkata 2001). * Winter, Joe ''Gauri Ayyub – An।ntegrated Human Being'', ibid, pp 119–120. == ਹਵਾਲੇ == {{reflist}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1931]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1988]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਲੇਖਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀ ਕਾਰਕੁਨ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਨਾਵਲਕਾਰ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਕਰ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਿਹਾਰ ਦੀਆਂ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਅਨੁਵਾਦਕ]] gvmo7tmn81mhpaf0fea3cmyhxu151uu 0 105931 850509 847094 2026-10-24T21:05:01Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 850509 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = | image = [[File:James Cameron October 2012.jpg|220px]] | caption = ਕੈਮਰੂਨ 2012 ਵਿੱਚ | birth_name = ਜੇਮਸ ਫ਼ਰਾਂਸਿਸ ਕੈਮਰੂਨ | birth_date = {{birth date and age|mf=yes|1954|8|16}} | birth_place = [[ਕਪੂਸਕਾਸਿੰਗ, ਓਂਟਾਰੀਓ]], ਕੈਨੇਡਾ | residence = [[ਮਾਲੀਬੂ, ਕੈਲੇਫ਼ੋਰਨੀਆ]], ਅਮਰੀਕਾ<br />[[ਵਾਇਰਾਰਾਪਾ]], ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ | occupation = {{hlist|ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ|ਲੇਖਕ|ਨਿਰਮਾਤਾ|ਐਡੀਟਰ}} | years_active = 1975–ਹੁਣ ਤੱਕ | spouse = {{marriage|ਸ਼ੇਰੌਨ ਵਿਲੀਅਮਜ਼<br />|1978|1984|end=divorced}}<br />{{marriage|[[ਗੇਲ ਐਨੀ ਹਰਡ]]<br />|1985|1989|end=divorced}}<br />{{marriage|[[ਕੈਥਰੀਨ ਬੀਗੇਲੋਵ]]<br />|1989|1991|end=divorced}}<br />{{marriage|[[ਲਿੰਡਾ ਹੈਮਿਲਟਨ]]<br />|1997|1999|end=divorced}}<br />{{marriage|[[ਸੂਜ਼ੀ ਏਮਿਸ]]<br />|2000}} | children = 4 | awards = [[#ਇਨਾਮ|ਹੇਠਾਂ ਵੇਖੋ]] | networth = 1.79 ਬਿਲੀਅਨ [[ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ]]<ref>{{cite web|url=http://xfinity.comcast.net/slideshow/finance-almostbillionaires/james-cameron%20/ |title=9. James Cameron &#124; Top Ten Billionaires In The Making &#124; Comcast.net |publisher=Xfinity.comcast.net |date=September 21, 2010 |accessdate=March 3, 2012 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120419042820/http://xfinity.comcast.net/slideshow/finance-almostbillionaires/james-cameron%20/ |archivedate=April 19, 2012 |df= }}</ref> (2016) | alma mater = [[ਫ਼ੁਲਰਟਨ ਕਾਲਜ]]<br />[[ਕੈਲੇਫ਼ੋਰਨੀਆ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਫ਼ੁਲਰਟਨ]] | signature = James Cameron Signature.svg }} '''ਜੇਮਸ ਫ਼ਰਾਂਸਿਸ ਕੈਮਰੂਨ'''<ref name="Space Foundation">स्पेस फाउंडेशन. (एन.डी.) ''[http://astro.cornell.edu/~randerson/TheCaseForSpace.pdf America's vision: The case for space exploration,] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110221194549/http://astro.cornell.edu/~randerson/TheCaseForSpace.pdf |date=2011-02-21 }}'' पी. 42. 5 दिसम्बर 2009 को प्राप्त किया गया।</ref> (ਜਨਮ 16 ਅਗਸਤ 1954), ਇੱਕ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਨਿਰਮਾਤਾ, ਸਕ੍ਰੀਨਲੇਖਕ, ਖੋਜੀ, ਇੰਜੀਨੀਅਰ, ਪਰਉਪਕਾਰੀ ਅਤੇ ਗਹਿਰੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਖੋਜੀ ਹੈ।<ref name="Sony2009">सोनी (2009). ''[http://www.sony.co.uk/biz/view/ShowContent.action?site=biz_en_GB&amp;contentId=1166605179323&amp;sectiontype=BC+CaseStudies+HDCAM+MoviesEurope James Cameron returns to abyss with Reality Camera System.]'' 5 दिसम्बर 2009 को प्राप्त किया गया।</ref><ref name="Thompson2009">थोम्प्सन ए (2009). [http://www.foxnews.com/scitech/2009/12/11/innovative-new-d-tech-james-camerons-avatar/ "The innovative new 3D tech behind James Cameron's ''Avatar'' ". ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101118092417/http://www.foxnews.com/scitech/2009/12/11/innovative-new-d-tech-james-camerons-avatar/ |date=2010-11-18 }} ''फॉक्स न्यूज़. '' 25 दिसम्बर 2009 को प्राप्त किया गया।</ref> ਖ਼ਾਸ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਕਲਪਨਾ ਅਧਾਰਿਤ ਐਕਸ਼ਨ ਫ਼ਿਲਮ [[ਦ ਟਰਮੀਨੇਟਰ]] (1984) ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਲਿਖਣ ਪਿੱਛੋਂ ਉਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਫ਼ਲਤਾ ਮਿਲੀ। ਇਸ ਪਿੱਛੋਂ ਉਹ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ [[ਏਲੀਅਨਜ਼ (ਫ਼ਿਲਮ)|ਏਲੀਅਨਜ਼]] (1986) ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਮਿਲ ਗਿਆ। ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦੀ ਅਗਲੀ ਫ਼ਿਲਮ [[ਦ ਅਬਿੱਸ]] (1989) ਆਈ। [[ਟਰਮੀਨੇਟਰ 2: ਦ ਜਜਮੈਂਟ ਡੇਅ]] (1991) ਵਿੱਚ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਇਫ਼ੈਕਟਾਂ ਦੇ ਇਸਤੇਮਾਲ ਲਈ ਉਸਦੀ ਸਮੀਖਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਬਹੁਤ ਸਰਾਹਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਉਸਦੀ ਫ਼ਿਲਮ [[ਟਰੂ ਲਾਈਜ਼]] (1994) ਦੇ ਪਿੱਛੋਂ, ਕੈਮਰੂਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਫ਼ਿਲਮ [[ਟਾਈਟੈਨਿਕ (1997 ਫਿਲਮ)|ਟਾਈਟੈਨਿਕ]] (1997) ਉੱਪਰ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ''ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਫ਼ਿਲਮ'', ''ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ'' ਅਤੇ ''ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਐਡੀਟਿੰਗ'' ਲਈ [[ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ]] ਮਿਲੇ। ਟਾਈਟੈਨਿਕ ਫ਼ਿਲਮ ਪਿੱਛੋਂ, ਕੈਮਰੂਨ ਨੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਜਿਸਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ 10 ਸਾਲ ਲੱਗ ਗਏ, ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਕਲਪਨਾ ਅਧਾਰਤ ਫ਼ਿਲਮ [[ਅਵਤਾਰ (ਫ਼ਿਲਮ-2009)|ਅਵਤਾਰ]] (2009) ਸੀ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ਤੇ 3ਡੀ ਤਕਨੀਕ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਸੀ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਮੀਲਪੱਥਰ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਲਈ [[ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ|ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮਾਂ]] ਵਿੱਚ ਨਾਮਜ਼ਦ ਵੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਵਤਾਰ 3ਡੀ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਉਸਦੀ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਫ਼ਿਲਮ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਕੈਮਰੂਨ ਬੌਕਸ ਆਫ਼ਿਮ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸਫ਼ਲ 3ਡੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੈ। ''ਟਾਈਟੈਨਿਕ'' ਅਤੇ ''ਅਵਤਾਰ'' ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਕੈਮਰੂਨ ਨੇ ਕਈ ਡਾਕੂਮੈਂਟਰੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ 3ਡੀ ਫ਼ਿਊਜ਼ਨ ਕੈਮਰਾ ਸਿਸਟਮ ਦਾ ਸਹਿ-ਵਿਕਾਸ ਕੀਤਾ। ਇੱਕ ਜੀਵਨੀ ਲੇਖਕ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ''ਅੱਧਾ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਅਤੇ ਅੱਧਾ ਕਲਾਕਾਰ'' ਕਿਹਾ ਹੈ।<ref name="latimes">मिलियन एम; कीगन आर (2009). [http://latimesblogs.latimes.com/herocomplex/2009/12/james-cameron-futurist.html "James Cameron biographer says the 'Avatar' director is half scientist, half artist <nowiki>[Updated]"]</nowiki>. ''लॉस एंजिल्स टाइम्स.'' ट्रांसक्रिप्ट. 5 जनवरी 2010 को प्राप्त किया गया। ]</ref> ਕੈਮਰੂਨ ਨੇ ਪਾਣੀ ਅੰਦਰ ਫ਼ਿਲਮਾਉਣ ਅਤੇ ਰਿਮੋਟ ਵਹੀਕਲ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਪਣਾ ਯੋਗਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।<ref name="Sony2009" /><ref name="Thompson2009" /><ref name="Parisi">पेरीसी पी (1998). टाइटैनिक ''एंड दी मेकिंग ऑफ जेम्स कैमरून: दी इनसाइड स्टोरी ऑफ दी थ्री-ईयर एडवेंचर दैट रिरोट मोशन पिक्चर हिस्ट्री.'' न्यू यॉर्क: न्यूमार्केट. [http://books.google.com/books?id=KbKXvTvkALYC&amp;printsec=frontcover&amp;source=gbs_v2_summary_r&amp;cad=0#v=onepage&amp;q=&amp;f=false Partial text]. 5 जनवरी 2010 को प्राप्त किया गया।</ref> 26 ਮਾਰਚ 2012 ਨੂੰ ਕੈਮਰੂਨ ''ਡੀਪ ਸੀ ਚੈਲੇਂਜਰ'' ਵਿੱਚ ਪਣਡੁੱਬੀ ਵਿੱਚ ''ਮਰਿਆਨਾ ਟਰੈਂਚ'', ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਗਹਿਰੇ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਪੁੱਜਾ। ਉਹ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਉੱਥੇ ਇਕੱਲਾ ਪੁੱਜਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਤੀਜਾ ਆਦਮੀ ਹੈ। ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਕੈਮਰੂਨ ਨੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 2 ਬਿਲੀਅਨ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ 6 ਅਰਬ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰਾਂ ਦੀ ਕਮਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ।<ref name="Mojo2010">बॉक्स ऑफिस मोजो (2010)। [http://boxofficemojo.com/people/chart/?id=jamescameron.htm "James Cameron movie box office results".] 2 फ़रवरी 2010 को प्राप्त किया गया।</ref> ਕੈਮਰੂਨ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਟਾਈਟੈਨਿਕ ਅਤੇ ਅਵਤਾਰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 2.19 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਅਤੇ 2.78 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰਾਂ ਦੀ ਕਮਾਈ ਨਾਲ ਉਸਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਦੋ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਹਨ। ਕੈਮਰੂਨ ਨੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ 2 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇ ਲਈ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਉਪਲਬਧੀ ਵੀ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1954]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਟਾਈਗਰ ਲੇਖ ਲਿਖਣ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੌਰਾਨ ਬਣਾਏ ਜਾਂ ਸੁਧਾਰੇ ਗਏ ਲੇਖ]] lidvwelq59bsmn7ajnxfczxy11en15l 0 106820 850500 767820 2026-10-24T18:01:10Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 850500 wikitext text/x-wiki [[ਤਸਵੀਰ:San_Diego_Zoo_entrance_elephant.jpg|right|thumb|ਸੈਨ ਡਿਏਗੋ ਚਿੜੀਆਘਰ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ, ਮਈ 2007 ਦਾ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ<br />]] [[ਤਸਵੀਰ:Giants_of_the_Savanna_Inhabitants.jpg|right|thumb|ਡੈਲਸ ਚਿੜੀਆਘਰ, ਟੇਕਸਾਸ, ਅਕਤੂਬਰ 2011 ਵਿੱਚ ਸਵਾਨਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ<br />]] ਇੱਕ '''ਚਿੜੀਆਘਰ''' (ਜ਼ੂਓਲੌਜੀਕਲ ਬਾਗ਼ ਜਾਂ ਜ਼ੂਓਲੌਜੀਕਲ ਪਾਰਕ ਲਈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਜਾਨਵਰ ਪਾਰਕ ਜਾਂ ਮੇਨਾਗੇਰੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਇੱਕ ਸਹੂਲਤ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜਾਨਵਰ ਪਿੰਜਰੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵੀ ਬ੍ਰੀਡ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਬਦ "ਜ਼ੂਲੋਜੀਕਲ ਬਾਗ਼" ਜ਼ੂਲੋਜੀ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ, ਯੂਨਾਨੀ ਸ਼ਬਦ ਜ਼ੋਨ (ζῷον, 'ਜਾਨਵਰ') ਅਤੇ ਲੌਗੋ (λóγος, 'ਅਧਿਐਨ') ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਹੈ। ਸੰਖੇਪ "ਚਿੜੀਆਘਰ" ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਲੰਡਨ ਜੂਓਲੌਜੀਕਲ ਗਾਰਡਨ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ 1828 ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਜਨਤਾ ਨੂੰ 1857 ਵਿੱਚ ਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਧਿਐਨ ਲਈ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।<ref name="ZSL">[http://www.zsl.org/info/about-us/zsls-history,129,AR.html "ZSL's history"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080228235326/http://www.zsl.org/info/about-us/zsls-history%2C129%2CAR.html|date=February 28, 2008}}, Zoological Society of London.</ref> ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਵਿੱਚ ਜਨਤਾ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਵੱਡੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਹੁਣ 1,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ, ਲਗਭਗ 80 ਫੀਸਦੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟਸ ਆਫ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ, ਚਿੜੀਆਘਰ ਦਾ ਸਾਲਾਨਾ 180 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।<ref>{{Cite web|url=https://www.aza.org/partnerships-visitor-demographics|title=Visitor Demographics|website=[[Association of Zoos and Aquariums]]|access-date=7 July 2016|archive-date=7 ਅਗਸਤ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160807092935/https://www.aza.org/partnerships-visitor-demographics|url-status=dead}}</ref> === ਆਧੁਨਿਕ ਚਿੜੀਆਘਰ === [[ਤਸਵੀਰ:View_of_the_Zoological_Gardens1835.jpg|left|thumb|[[ਲੰਡਨ]] ਚਿੜੀਆਘਰ, 1835<br />]] 19 ਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਤਕ, ਚਿੜੀਆਘਰ ਦਾ ਕੰਮ ਅਕਸਰ ਸ਼ਾਹੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਰਸੈਲੀ ਵਿੱਚ ਕਿੰਗ ਲੂਈ ਚੌਦਵੇਂ ਦੇ ਧੁਰ ਅੰਦਰ। ਆਧੁਨਿਕ ਚਿੜੀਆਘਰ ਜਿਹੜੀ ਹੈਲੀਫੈਕਸ, ਲੰਡਨ, ਪੈਰਿਸ ਅਤੇ ਡਬਲਿਨ ਵਿਖੇ 19 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਉਭਰ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਸੀ, ਮਨੋਰੰਜਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਲਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦਿਅਕ ਨੁਮਾਇੰਦਿਆਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref name="Zsl2012">{{Cite web|url=http://www.zsl.org/education/the-modern-zoo/introducing-the-modern-zoo,438,AR.html|title=Introducing the Modern Zoo|access-date=2012-12-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20131214164255/http://www.zsl.org/education/the-modern-zoo/introducing-the-modern-zoo,438,AR.html|archive-date=2013-12-14|url-status=dead}}</ref> ਕੁਦਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਜ਼ੂਆਲੋਜੀ ਲਈ ਵਧ ਰਹੇ ਮੁਸਕਰਾਹਟ ਅਤੇ ਲੰਦਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰੀਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਵਾਧਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਮਨੋਰੰਜਨ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਉਪਲੱਬਧ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਵਧੀਆਂ ਕਿਸਮ ਦੀ ਮੰਗ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਜਨਤਕ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦੀ ਲੋੜ, ਅਤੇ ਵਿਦਵਤਾ ਭਰਪੂਰ ਖੋਜ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ, ਪਹਿਲੇ ਆਧੁਨਿਕ ਖਣਿਜਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀਆਂ। [[ਜ਼ੂਲੋਜੀਕਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਆਫ ਲੰਡਨ]] ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1826 ਵਿੱਚ ਸਟੈਮਫੋਰਡ ਰੈਫਲਸ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਅਦ 1828 ਵਿੱਚ ਰਿਜੈਂਟ ਦੇ ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਲੰਡਨ ਚਿੜੀਆਘਰਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸਦੇ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਣ ਤੇ ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਵਿਗਿਆਨਕ ਚਿੜੀਆਘਰ ਸੀ। ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਧਿਐਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸੰਗ੍ਰਿਹ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਹੈ, ਆਖਰਕਾਰ ਇਹ 1847 ਵਿੱਚ ਜਨਤਾ ਲਈ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਚਿੜੀਆਘਰ ਰੀਜੈਂਟ ਦੇ ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਸੀ - ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਨਿਰਮਾਤਾ ਜਾਨ ਨੌਰ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਵਿਕਾਸ ਹੋਇਆ। ਲੰਡਨ ਚਿੜੀਆਘਰ ਦੇ ਆਪਣੇ ਪੂਰਵਵਰਤੀਨਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੀ ਹੈ, ਸਮਾਜ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਚਿੜੀਆਘਰ ਜਨਤਕ ਲਈ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਖਾਕਾ ਦੀ ਵੱਡੀ ਲੰਡਨ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਲਈ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਲੰਡਨ ਦੇ ਚਿੜੀਆਘਰ ਨੂੰ ਪਬਲਿਕ ਸ਼ਹਿਰ ਚਿੜੀਆਘਰ ਦਾ ਮੂਲ ਰੂਪ ਤੌਰ ਤੇ ਨਕਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref>{{Cite web|url=http://designforlife.com.sg/thesis/12history.html|title=The Role of Architectural Design in Promoting the Social Objectives of Zoos|access-date=2012-12-17}}</ref> 1853 ਵਿੱਚ, ਚਿੜੀਆਘਰ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਜਨਤਕ ਏਕੀਵੀਅਮ ਖੋਲਿਆ। [[ਬੇਡਫੋਰਡਸ਼ਾਇਰ]], [[ਇੰਗਲੈਂਡ]] ਵਿੱਚ ਵੈਪਸਨਡੇ ਪਾਰਕ 1931 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਸਫਾਰੀ ਪਾਰਕ ਵਜੋਂ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਡੇਰੇ ਵਿੱਚ ਘੁਮਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆ ਗਿਆ। ਅਜੇ ਵੀ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਦਾ ਵਿਨਾਸ਼ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ [[ਹਾਥੀ]], ਵੱਡੀ ਬਿੱਲੀਆਂ, ਪੈਨਗੁਇਨ, ਖੰਡੀ ਪੰਛੀਆਂ, ਸੁਰਖੀਆਂ, ਗਾਇਣਾਂ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੱਪ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਦੇ ਜ਼ੀਰੋ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਖ਼ਤਰੇ ਵਾਲੀਆਂ ਨਸਲਾਂ ਦੇ ਪਤਨ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਜਾਂ ਹੌਲੀ ਕਰਨਾ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਚਿੜੀਆਘਰ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਗ਼ੁਲਾਮੀ ਵਿੱਚ ਖਤਰੇ ਵਾਲੀਆਂ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਦੇਖਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੰਗਲੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਦਾਖਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਆਧੁਨਿਕ ਚਿੜੀਆਘਰ ਦਾ ਮਕਸਦ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ 'ਤੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣਤਾ ਸਿਖਾਉਣ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਵੀ ਹੈ, ਅਕਸਰ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਗਵਾਹੀ ਦੇਣ ਦੁਆਰਾ।<ref name="Masci, David 2014">Masci, David. "Zoos in the 21st Century." CQ Researcher 28 Apr. 2000: 353-76. Web. 26 Jan. 2014.</ref> ਕੁਝ ਆਲੋਚਕਾਂ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤੇ ਕਾਰਕੁੰਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਚਿੜੀਆ ਧੰਆਂ, ਚਾਹੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਉਹ ਕਿੰਨੇ ਚੰਗੇ ਹਨ, ਅਨੈਤਿਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਾਨਾਂ ਦੇ ਖਰਚੇ ਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਮਨੋਰੰਜਨ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ (ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਰਾਏ ਹੈ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਦਾ ਹੈ)। ਪਰ, ਚਿੜੀਆਕਰ ਵਕੀਲਾਂ ਦਾ ਤਰਕ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਤੋਂ ਜੰਗਲੀ-ਜੀਵਨ ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਫਰਕ ਹੈ। == ਕਿਸਮਾਂ == [[ਤਸਵੀਰ:Zoo-sp.jpg|right|thumb|ਮੰਕੀ ਟਾਪੂ, ਸਾਓ ਪੌਲੋ ਜ਼ੂ<br />]] ਚਿੜੀਆਘਰ ਦੇ ਜਾਨਵਰ ਜੋੜੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਅਕਸਰ ਆਪਣੇ ਕੁਦਰਤੀ ਵਾਸਨਾਵਾਂ ਜਾਂ ਵਿਵਹਾਰਿਕ ਨਾਪਾਂ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਜਾਨਵਰਾਂ ਅਤੇ ਸੈਲਾਨੀ ਦੋਵੇਂ ਦੇ ਫਾਇਦੇ ਲਈ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਨੌਕਟਰਨਲ ਜਾਨਵਰ ਅਕਸਰ ਇਮਾਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਦੇ ਹਲਕੇ-ਹਨੇਰੇ ਚੱਕਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਚਿੱਟੇ ਜਾਂ ਲਾਲ ਬੱਤੀ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਜਾਨਵਰ ਸਵੇਰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਸਰਗਰਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਰਾਤ ਵੇਲੇ ਚਮਕਦਾਰ ਰੌਸ਼ਨੀਆਂ ਜਦੋਂ ਜਾਨਵਰ ਨੀਂਦ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਅਤਿਅੰਤ ਵਾਤਾਵਰਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਾਹੌਲ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੈਨਗੁਇਨ ਪੰਛੀਆਂ, ਨਸਲਾਂ, ਕੀੜੇ-ਮਕੌੜੇ, ਸੱਪ, ਮੱਛੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਵੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਕੁਝ ਚਿੜੀਆਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਕ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਸੈਲਾਨੀ ਗੈਰ-ਹਮਲਾਵਰ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਲੇਮਰ, ਪੰਛੀ, ਕਿਰਲੀਆਂ, ਅਤੇ ਕਛੂ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਵਿਜ਼ਿਟਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪਾਥ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦਿਖਾਉਣ ਜਾਂ ਖਾਣ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਖੋਹ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। == ਹਵਾਲੇ == {{Reflist|30em}} jxoph8b8aij6p5jxycljb9r8o7uhw2h 0 109754 850547 762573 2026-10-25T10:13:31Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 850547 wikitext text/x-wiki {{Infobox film festival|name=ਪੰਜਾਬੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ|location=[[ਟੋਰਾਂਟੋ]], [[ਓਂਟਾਰੀਓ]], [[ਕੈਨੇਡਾ]]|founded=2012|language=ਪੰਜਾਬੀ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ|website=www.pifftoronto.com}} '''ਪੰਜਾਬੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਉਤਸਵ''' (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: '''Punjabi International Film Festival''')<ref name="cp">{{Cite web|url=http://www.cinemapunjabi.com/punjabi-film-festivals/punjabi-international-film-festival-toronto|title=Punjabi International Film Festival (PIFF) - Toronto|date=2012|publisher=[http://www.cinemapunjabi.com CinemaPunjabi.com]|access-date=June 2, 2012|archive-date=ਮਈ 10, 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120510161937/http://www.cinemapunjabi.com/punjabi-film-festivals/punjabi-international-film-festival-toronto|dead-url=yes}}External link in <code style="color:inherit; border:inherit; padding:inherit;">&#x7C;publisher=</code> ([[ਮਦਦ:CS1 errors#param has ext link|help]]) [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:CS1 errors: external links]]</ref> ਇੱਕ ਜਨਤਕ ਤੌਰ ਤੇ ਆਯੋਜਿਤ ਫਿਲਮ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ। ਪਹਿਲਾ ਪੰਜਾਬੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ 18 ਮਈ ਤੋਂ 21 ਮਈ 2012 ਤਕ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।<ref name="sfg">{{Cite web|url=http://www.summerfunguide.ca/events/2900/the-first-ever-punjabi-international-film-festival-2012.html|title=The First ever Punjabi International Film Festival 2012|publisher=[http://www.summerfunguide.ca SummerFunGuide.ca]|access-date=June 2, 2012}} {{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਅਕਤੂਬਰ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}External link in <code style="color:inherit; border:inherit; padding:inherit;">&#x7C;publisher=</code> ([[ਮਦਦ:CS1 errors#param has ext link|help]]) [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:CS1 errors: external links]]</ref><ref name="wv">{{Cite web|url=http://www.weeklyvoice.com/community-news/stars-power-first-ever-punjabi-international-film-festival/|title=Stars Power First everPunjabi International Film Festival|date=2012|publisher=[http://www.weeklyvoice.com WeeklyVoice.com]|access-date=June 2, 2012}}{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਅਕਤੂਬਰ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}External link in <code style="color:inherit; border:inherit; padding:inherit;">&#x7C;publisher=</code> ([[ਮਦਦ:CS1 errors#param has ext link|help]]) [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:CS1 errors: external links]]</ref> ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਪਛਾਣ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਫੀਚਰ ਫਿਲਮਾਂ, ਡਾਕੂਮੈਂਟਰੀ ਅਤੇ ਛੋਟੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। == ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ (2012) == ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਇਹ 18 ਤੋਂ 21 ਮਈ 2012 ਤਕ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਥੀਏਟਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ [[ਟੋਰਾਂਟੋ]], [[ਬਰੈਂਪਟਨ]] ਅਤੇ [[ਮਿਸੀਸਾਗਾ]] ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਤਿਉਹਾਰ ਦੌਰਾਨ ਫਿਲਮਾਂ, ਡਾਕੂਮੈਂਟਰੀ ਅਤੇ ਛੋਟੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ [[ਚੰਨ ਪਰਦੇਸੀ|ਚੰਨ ਪ੍ਰਦੇਸੀ]], [[ਕੁਦੇਸਣ|ਕੁਦੇਸਨ]], [[ਅੰਨੇ ਘੋੜੇ ਦਾ ਦਾਨ]], ਖੁਸ਼ੀਆਂ, ਕਭੂ ਨਾ ਛਾਡਿਆ ਖੇਤ, ਚੜਦੀ ਕਲਾ ਪੰਜਾਬ ਦੀ, ਸਿਕਲੀਗਰ, ਆਸ, ਗਲੂਟ: ਅਨਟੋਲਡ ਸਟੋਰੀ, ਅਨਕਪਲਡ, ਆਫ਼ਟਰਨੂਨ ਟੀ ਅਤੇ [[ਹਰਭਜਨ ਮਾਨ]] ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਹਿੱਟ ਫਿਲਮਾਂ। == ਹਵਾਲੇ == {{reflist}} mavr3ci8ubnmkdosse12go30zh8duhr 0 110274 850550 537342 2026-10-25T10:57:15Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 850550 wikitext text/x-wiki '''ਫ਼ਰਹਾਤ ਬਾਨੋ''' [[ਢਾਕਾ ਨਵਾਬ ਪਰਿਵਾਰ]] ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ [[ਬੰਗਾਲ]] [[ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ]] ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਚਾਚਾ ਢਾਕਾ ਦੇ ਨਵਾਬ, ਸਰ [[ਖ਼ਵਾਜਾ ਸਲੀਮੁੱਲਾ]] ਸਨ।  == ਕੈਰੀਅਰ == ਫ਼ਰਹਾਤ ਬਾਨੋ [[ਬੰਗਾਲ]] [[ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ]] ਦੀ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਸੀ, ਜੋ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਸੀ।<ref name="fbb">{{Cite news|url=http://www.thedailystar.net/opinion/tribute/memory-lt-general-khwaja-wasiuddin-1465729|title=In memory of Lt General Khwaja Wasiuddin|last=Wasiuddin|first=Aneela|date=22 September 2017|work=The Daily Star|access-date=28 November 2017|publisher=The Daily Star|language=en}}</ref> ਉਹ ਸਿਲੈਕਟ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 21 ਮਹਿਲਾ ਮੈਂਬਰ ਸਨ।<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Q7i7AAAAIAAJ&q=Farhat+Banu&dq=Farhat+Banu&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjDr8LCweHXAhUkT98KHU5TAWQQ6AEIMDAC|title=State and Business in India: A Historical Perspective|last=Tripathi|first=Dwijendra|date=1987|publisher=Manohar Publications|isbn=9788185054261|page=253|language=en}}</ref> ਉਸਨੇ ਬੰਗਾਲ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਅਸੈਂਬਲੀ ਵਿੱਚ 1944 ਵਿੱਚ ਅਨਾਥਾਂ ਅਤੇ ਵਿਧਵਾਵਾਂ ਦੇ ਘਰੇਲੂ ਐਕਟ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ।<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=4gblAAAAMAAJ&q=Farhat+Banu&dq=Farhat+Banu&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjDr8LCweHXAhUkT98KHU5TAWQQ6AEIQDAG|title=Social Welfare Legislation in Bangladesh|last=Halim|first=M. Abdul|date=1993|publisher=Oihik|page=141|language=en|access-date=28 November 2017}}</ref> ਉਸਨੇ ਨਾਰੀ ਰਖਸ਼ਾ ਸਮਿਤੀ ਦੇ ਸਕੱਤਰ [[ਕੁਮੁਦਨੀ ਬਾਸੂ]] ਨੂੰ ਇਸ ਬਿਲ ਦੀ ਕਾਪੀ ਵੀ ਦਿੱਤੀ।<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=zEKuU1pkQU0C&q=Farhat+Banu&dq=Farhat+Banu&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjDr8LCweHXAhUkT98KHU5TAWQQ6AEIRDAH|title=The Modern Review|date=1941|publisher=Modern Review Office.|page=610|language=en|access-date=28 November 2017}}</ref> == ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ == ਫ਼ਰਹਾਤ ਬਾਨੋ ਦਾ ਵਿਆਹ 1912 ਵਿੱਚ ਢਾਕਾ ਦੇ ਨਵਾਬ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ [[ਖ਼ਵਾਜਾ ਸ਼ਹਾਬੂਦੀਨ]] ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਖ਼ਵਾਜਾ ਸ਼ਹਾਬੂਦੀਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ [[ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਸਰਹੱਦੀ ਸੂਬੇ]] ਦੇ ਰਾਜਪਾਲ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ [[ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀ]] ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। 9 ਫਰਵਰੀ 1977 ਨੂੰ [[ਕਰਾਚੀ]], [[ਪਾਕਿਸਤਾਨ]] ਵਿੱਚ ਖ਼ਵਾਜਾ ਸ਼ਹਾਬੂਦੀਨ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।<ref name="bptl">{{Cite web|url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Shahabuddin,_Khwaja|title=Shahabuddin, Khwaja|last=Alamgir|first=Mohammad|website=en.banglapedia.org|publisher=Banglapedia|access-date=10 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20200330032731/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Shahabuddin,_Khwaja|archive-date=30 ਮਾਰਚ 2020|url-status=dead}}</ref> ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨਵਾਬਜ਼ਾਦਾ ਖ਼ਵਾਜਾ ਅਟੀਕੁਲ੍ਹਾ ਵੀ ਢਾਕਾ ਦੇ ਨਵਾਬ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਚਾਚਾ, ਸਰ ਖ਼ਵਾਜਾ ਸਲੀਮੁੱਲਾ, [[ਬੰਗਾਲ]] ਦੇ ਨਵਾਬ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਲੜਕਾ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਜਨਰਲ ਖ਼ਵਾਜਾ ਵਾਸਿਉਦੀਨ ਸੀ।<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=ef1tAAAAMAAJ&q=Farhat+Banu&dq=Farhat+Banu&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjDr8LCweHXAhUkT98KHU5TAWQQ6AEIJzAA|title=Banglapedia: national encyclopedia of Bangladesh|last=Bangladesh|first=Asiatic Society of|date=2003|publisher=Asiatic Society of Bangladesh|isbn=9789843205841|page=208|language=en}}</ref> ਉਸ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਲੜਕਾ ਪੂਰਬੀ [[ਪਾਕਿਸਤਾਨ]] ਦਾ ਬੈਂਕਰ ਖ਼ਵਾਜਾ ਜ਼ਕੀਉਦੀਨ ਸੀ। ਜ਼ਕੀਉਦੀਨ ਦਾ ਵਿਆਹ ਬੇਗਮ ਬੀਨੂੰ ਜ਼ਕੀਉਦੀਨ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਦੋ ਬੇਟੀਆਂ ਅਲਮਾਸ ਜ਼ਕੀਉਦੀਨ ਅਤੇ [[ਯੈਸਮੀਨ ਮੁਰਸ਼ਦ]] ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਜ਼ਾਹੇਦ ਜ਼ਕੀਉਦੀਨ ਸਨ।<ref>{{Cite news|url=http://www.thedailystar.net/news/khwaja-zakiuddin-passes-away|title=Khwaja Zakiuddin passes away|date=18 January 2003|work=The Daily Star|access-date=30 November 2017|language=en}}</ref> ਖਾਨਕਰ ਫਜ਼ਲ ਸੋਭਾਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹੀ ਹੋਈ ਉਸ ਦੀ ਇੱਕ ਬੇਟੀ ਹਸਮਤ ਅਰਾ ਬੇਗਮ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ [[ਰਹਿਮਾਨ ਸੋਭਾਨ]] ਸੀ, ਜੋ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰੀ  ਸੀ।<ref>{{Cite news|url=http://www.thedailystar.net/in-focus/the-economist-and-the-patriot-75436|title=In conversation with Professor Rehman Sobhan|date=4 April 2015|work=The Daily Star|access-date=30 November 2017|language=en}}</ref> == ਹਵਾਲੇ == {{Reflist|30em}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ ਸਿਆਸੀ ਔਰਤਾਂ]] n4loqcaazuiverzvcrnu8p6zcnpbw2q 0 110418 850516 470513 2026-10-24T22:43:35Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 850516 wikitext text/x-wiki '''ਟੇਰੇਸਾ ਬ੍ਰੇਨਾਨ''' (ਜਨਵਰੀ 4, 1952 &ndash; 2003), ਫਲੋਰੀਡਾ ਐਟਲਾਂਟਿਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਖੇ ਮਨੁੱਖਤਾਵਾਦ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ, ਲੇਖਿਕਾ, ਆਗੂ, ਨਾਰੀਵਾਦੀ, ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਅਤੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਸਿਧਾਂਤਕਾਰ ਸੀ।<ref>{{Cite web|url=http://www.fau.edu/artsandletters/comparativestudies/brennan-tribute/|title=In Loving Memory of Teresa Brennan|website=www.fau.edu|language=en|access-date=2018-03-07}}</ref> ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਅਤੇ ਖੋਜ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।<ref>{{Cite book|url=http://www.cornellpress.cornell.edu/book/?GCOI=80140100121340|title=The Transmission of Affect|last=Brennan|first=Teresa|date=2004|publisher=Cornell University Press|isbn=9780801488627|location=Ithaca, NY|access-date=2018-08-25|archive-date=2012-06-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20120617124715/http://www.cornellpress.cornell.edu/book/?GCOI=80140100121340|url-status=dead}}</ref> ਬ੍ਰੇਨਾਨ ਨੇ ਫਲੋਰੀਡਾ  ਐਟਲਾਂਟਿਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਖੇ ਤੁਲਨਾਤਮਿਕ ਅਧਿਐਨ ਪੀਐਚ.ਡੀ  ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਸਹਿ-ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। == ਰਚਨਾਵਾਂ == * (1989) Between Feminism and Psychoanalysis (editor) * (1992) The Interpretation of the Flesh (author) * (1993) History After Lacan (author) * (1996) Vision in Context (co-editor) * (2000) Exhausting Modernity (author) * (2002) Globalization and Its Terrors (author) * (2004) The Transmission of Affect (author) == ਹਵਾਲੇ == <references /> == ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ == * [https://library.brown.edu/collatoz/info.php?id=404 Teresa Brennan Papers] - Pembroke Center Archives, Brown University [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1952]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2003]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਸਿਧਾਂਤਕਾਰ]] i4g6totnffaz1nmqmd3s2bjij2dbwf9 0 112820 850487 839237 2026-10-24T13:20:46Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 850487 wikitext text/x-wiki {{short description|American actress and singer}} {{Use mdy dates|date=April 2018}} {{Infobox person | name = ਕੇਨਡਾਇਸ ਕਿੰਗ | image = Candice Accola by Gage Skidmore 2.jpg | caption = King in 2015 | birth_name = ਕੇਨਡਾਇਸ ਰੇਨੇ ਅਕੋਲਾ | birth_date = {{birth date and age|1987|05|13}} | birth_place = [[ਹੂਸਟਨ]], [[ਟੈਕਸਸ]], ਯੂ.ਐਸ. | education = ਲੇਕ ਹਾਈਲੈਂਡ ਪ੍ਰੇਪਾਰੇਟਰੀ ਸਕੂਲ | occupation = {{hlist|ਅਦਾਕਾਰਾ|ਗਾਇਕਾ|ਗੀਤਕਾਰ}} | years_active = 2006–ਹੁਣ | spouse = {{marriage|ਜੋਏ ਕਿੰਗ|October 18, 2014}} | children = 1 }} '''ਕੇਨਡਾਇਸ ਰੇਨੇ ਕਿੰਗ'''<ref>{{Cite web|url=https://www.facebook.com/video.php?v=10154348077479968|title=The Vampire Diaries|publisher=Facebook}}</ref> (ਮੂਰਤੀ '''ਐਕਕੋਲੋ''') ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ [[ਅਦਾਕਾਰਾ]], ਗਾਇਕਾ ਅਤੇ [[ਗੀਤਕਾਰ]] ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਸੀ.ਡਬਲਿਊ. ਦੀ ਟੀ.ਵੀ. ਸੀਰੀਜ਼ [[ਦ ਵੈਮਪਾਇਰ ਡਾਇਰੀਜ਼]] ਵਿੱਚ ਕੇਰੋਲਿਨ ਫ਼ੋਰਬਸ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। == ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ == ਕੇਨਡਾਇਸ ਰੇਨੇ ਅਕੋਲਾ ਦਾ ਜਨਮ [[ਹੂਸਟਨ|ਹਸਟਨ]], [[ਟੈਕਸਾਸ]] ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਕੇਰੋਲਿਨ (ਕਲਾਰਕ), ਜੋ ਹੋਮਮੇਕਰ ਬਣਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਤਾਵਰਨਕ [[ਇੰਜੀਨੀਅਰ]] ਸੀਅਤੇ ਕੇਵਿਨ ਅਕੋਲਾ (ਕਾਰਡੀਓਥੀਰਿਕ ਸਰਜਨ) ਦੀ ਧੀ ਹੈ।<ref>{{Cite web|url=http://www.ctsnet.org/home/kaccola|title=Kevin Accola, M.D. Member Home Page|date=December 11, 2007|publisher=CTSNet|access-date=August 2, 2012|archive-date=ਜੂਨ 29, 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110629132518/http://www.ctsnet.org/home/kaccola|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://thesouthern.com/news/local/plus/herrin-area-united-way-accepting-donations/article_57df6428-03d9-11e0-bb05-001cc4c002e0.html|title=Herrin Area United Way accepting donations|last=Ranchino|first=Cheryl|date=December 10, 2010|access-date=August 19, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20170819145147/http://thesouthern.com/news/local/plus/herrin-area-united-way-accepting-donations/article_57df6428-03d9-11e0-bb05-001cc4c002e0.html|archive-date=ਅਗਸਤ 19, 2017|url-status=dead}}</ref> ਉਹ ਏਜਵੁੱਡ, [[ਫਲੋਰੀਡਾ]] ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਵੱਡੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲੇਕ ਹਾਈਲੈਂਡ ਪ੍ਰੇਪਾਰੇਟਰੀ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਕੀਤੀ।<ref name="orlandomag1">{{Cite news|url=http://www.orlandomagazine.com/Orlando-Magazine/March-2010/Our-Town|title=Back to School|last=Boyar|first=Jay|date=March 2010|work=Orlando Magazine|access-date=March 12, 2010|archive-date=ਨਵੰਬਰ 8, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131108030812/http://www.orlandomagazine.com/Orlando-Magazine/March-2010/Our-Town/|dead-url=yes}}</ref> ਉਸ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਇੱਕ [[ਸਥਾਨਕ ਰਿਪਬਲਿਕ ਰਾਜਨੀਤਕ ਪਾਰਟੀ]] ਦੇ ਸਰਗਰਮ ਮੈਂਬਰ ਹਨ।<ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/slideshow/2008/11/01/us/politics/1101-GROUND_6.html|title=On the Ground in Florida|date=November 1, 2008|work=The New York Times|access-date=April 28, 2010}}</ref> ਉਸ ਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਵੀ ਹੈ।<ref>{{Cite web|url=http://instagram.com/p/ZbM5IMLRSE/|title=Instagram}}</ref><ref>MacKenzie, Carina (October 2, 2009). "[http://latimesblogs.latimes.com/showtracker/2009/10/the-vampire-diaries-cast-off-the-hook.html 'The Vampire Diaries' cast off the hook]". ''[//en.wikipedia.org/wiki/Los_Angeles_Times Los Angeles Times]''. Retrieved October 17, 2009.</ref> == ਕੈਰੀਅਰ == === ਸੰਗੀਤ === [[ਤਸਵੀਰ:Candice_Accola_(9110368875).jpg|right|thumb|ਅਕੋਲਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰੈਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੌਰਾਨ ਯੂਨਾਈਟਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿਖੇ ਜੂਨ 2013 ਵਿਚ।]] ਦਸੰਬਰ 2006 ਵਿੱਚ ਕਿੰਗ ਨੇ ਆਪਣੀ ਡਿਉਟ ਐਲਬਮ 'ਇਟਸ ਆਲਵੇਜ ਦ ਇਨੋਸੈਂਟ ਵਨਜ' ਸੰਜੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ 14 ਟਰੈਕਾਂ ਵਿਚੋਂ 12 ਦੀ ਸਹਿ-ਲੇਖਕ ਹੈ। 2008 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਐਲਬਮ ਜਪਾਨ ਵਿੱਚ ਦੁਆਰਾ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਾਫੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ।  == ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ == ਫ਼ਰਵਰੀ 2012 ਦੇ [[ਸੁਪਰ ਬੋਅਲ]] ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ [[ਦ ਫਰੇ]] ਦੇ [[ਜੋਏ ਕਿੰਗ]] ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਕੋਲਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਡੇਟ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।<ref>{{Cite news|url=http://www.people.com/people/article/0,,20711106,00.html|title=The Vampire Diaries's Candice Accola Is 'So Excited and Grateful' to Be Engaged|last=Chiu|first=Melody|date=June 21, 2013|work=People|access-date=October 18, 2014|archive-date=ਅਕਤੂਬਰ 27, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141027193522/http://www.people.com/people/article/0,,20711106,00.html|dead-url=yes}}</ref> ਮਈ 2013 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੁੜਮਾਈ ਕਰਵਾ ਲਈ ਸੀ<ref>{{Cite news|url=http://www.usmagazine.com/celebrity-news/news/candice-accola-engaged-2013295|title=Candice Accola Engaged to Joseph King: See Her Diamond Ring!|last=Johnson|first=Zach|date=May 29, 2013|work=[[Us Weekly]]}}</ref> ਅਤੇ 18 ਅਕਤੂਬਰ 2014 ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਿਊ ਓਰਲੇਨਜ, ਲੂਸੀਆਨਾ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਕਿੰਗ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਵਿਆਹ ਦੇ ਦੋ ਬੱਚਿਆ ਦੀ ਮਤਰੇਈ ਮਾਂ ਬਣ ਗਈ।<ref>{{Cite news|url=http://www.people.com/article/candice-accola-marries-joe-king|title=Candice Accola Marries Joe King|last=Corriston|first=Michelle|date=October 18, 2014|work=People|access-date=October 18, 2014}}</ref> ਅਗਸਤ 2015 ਵਿੱਚ ਜੋੜੇ ਨੇ ਨਵੇਂ ਬੱਚੇ ਦੇ ਆਉਣ ਬਾਰੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।<ref>{{Cite news|url=http://www.latimes.com/entertainment/gossip/la-et-mg-candice-accola-joe-king-baby-pregnant-20150831-htmlstory.html|title=Candice Accola of 'Vampire Diaries' is expecting first child with the Fray's Joe King|last=Saad|first=Nardine|date=August 31, 2015|work=Los Angeles Times|access-date=August 31, 2015}}</ref> 15 ਜਨਵਰੀ, 2016 ਨੂੰ ਕਿੰਗ ਨੇ ਇੱਕ ਧੀ ਫਲੋਰੇਂਸ ਮੇਅ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।<ref>{{Cite web|url=http://celebritybabies.people.com/2016/01/25/candice-accola-joe-king-welcome-daughter-florence-may/|title=Joe and Candice Accola Welcome Daughter Florence May|last=Kimble|first=Lindsay|date=January 25, 2016|publisher=People Magazine|access-date=January 25, 2016|archive-date=ਮਈ 30, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160530191744/http://celebritybabies.people.com/2016/01/25/candice-accola-joe-king-welcome-daughter-florence-may/|dead-url=yes}}</ref> == ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ == [[ਤਸਵੀਰ:Candice_Accola_in_June_2013.jpg|thumb|ਅਕੋਲਾ ਵੇਸਟ ਮਿਡਲੈਂਡ, ਯੂ.ਕੇ. ਜੂਨ 2013 ਵਿੱਚ]] === ਫਿਲਮ === {| class="wikitable sortable" style="margin-bottom: 10px;" !ਸਾਲ !ਸਿਰਲੇਖ !ਭੂਮਿਕਾ ! class="unsortable" |ਸੂਚਨਾ |- |2007 |''ਪੀਰੇਟ ਕੈਂਪ'' |ਐਨਾਲੀਜ਼ਾ/ਟੌਮ |<ref>{{Cite web|url=https://www.amazon.com/Pirate-Camp-Corbin-Bernsen/dp/B00171FN6C/|title=Movies & TV. Pirate Camp (2007)|publisher=Amazon.com|access-date=November 28, 2012}}</ref> |- |2007 |''ਜੁਨੋ'' |ਅਮਾਂਡਾ |- |2007 |''ਓਨ ਦ ਡੋਲ'' |ਮੇਲਡੀ |- |2007 |''ਐਕਸ'ਸ ਐਂਡ ਓ'ਸ'' |ਗੁਐੱਨ ਦੀ ਦੋਸਤ |- |2008 |''ਡੇੱਡਗਰਲ'' |ਜੋਐਨ |- |2009 |''ਲਵ ਹਰਟਸ'' |ਸ਼ੈਰਨ |- |2010 |''ਕਿੰਗਸਹਾਈਵੇ'' |ਸੋਫੀਆ |- |2011 |''ਦ ਟਰੂਥ ਅਬਾਉਟ ਐਂਜਲਜ'' |ਕੈਟਲਿਨ ਸਟੋਨ |} == ਹਵਾਲੇ == {{Reflist}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਗਾਇਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1987]] 6yk0w9ldsk977dm2l2gdu8fl23xck99 0 118688 850507 848369 2026-10-24T21:02:20Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 850507 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ਜੇਨਟ ਜੋਹਨਸਨ<!-- include middle initial, if not specified in birth_name --> | image = Janetta Johnson 20180822-4983 (cropped).jpg<!-- filename only, no "File:" or "Image:" prefix, and no enclosing [[brackets]] --> | image_size = | alt = | caption = | birth_date = {{birth based on age as of date |54 |2019|02|18}}<ref name="out-18feb2019">{{cite news |author=Raquel Willis |authorlink1=Raquel Willis |title=Black Trans Women Created the World's First Trans Cultural District |url=https://www.out.com/out-exclusives/2019/2/18/black-trans-women-created-worlds-first-trans-cultural-district |accessdate=June 22, 2019 |work=[[Out (magazine)|Out]] |date=February 18, 2019}}</ref><!-- {{birth date and age|YYYY|MM|DD}} for living people supply only the year unless the exact date is already widely published, as per [[WP:DOB]] --> | birth_place = | residence = [[ਸਾਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ]], ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ, ਯੂ.ਐਸ. | nationality = [[ਅਮਰੀਕੀ]] | citizenship = | education = | alma_mater = | occupation = {{nowrap|ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ}} | years_active = | era = | employer = | organization = | agent = <!-- Discouraged in most cases, specifically when promotional, and requiring a reliable source --> | known_for = | notable_works = <!-- produces label "Notable work"; may be overridden by |credits=, which produces label "Notable credit(s)"; or by |works=, which produces label "Works" --> | style = | home_town = [[ਟੰਪਾ, ਫ਼ਲੋਰਿਡਾ]]<ref name="cclub-feb2018">{{cite web |title=Sampson McCormick and Janetta Johnson on The Michelle Meow Show 2/22/18 |url=https://www.commonwealthclub.org/events/2018-02-22/sampson-mccormick-and-janetta-johnson-michelle-meow-show-22218 |website=[[Commonwealth Club of California]] |accessdate=February 22, 2018}}</ref> | spouse = <!-- Use article title or common name --> | partner = <!-- (unmarried long-term partner) --> | awards = | website = <!-- {{URL|example.com}} --> | footnotes = }} '''ਜੇਨਟ ਜੋਹਨਸਨ''' (ਜਨਮ 1964/1965) [[ਅਫ਼ਰੀਕੀ-ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਗਰਿਕ ਅਧਿਕਾਰ ਅੰਦੋਲਨ (1954–68)|ਅਫ਼ਰੀਕੀ-ਅਮਰੀਕੀ]] [[ਸਾਨ ਫ਼ਰਾਂਸਿਸਕੋ|ਸਾਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ]] ਅਧਾਰਿਤ [[ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ]] ਅਧਿਕਾਰ ਅਤੇ [[ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ|ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾ]]<nowiki/>ਰ ਕਾਰਕੁੰਨ ਹੈ।<ref name="out-18feb2019" /><ref name="lgbtqnation-7oct2018">{{cite web |last1=Madison |first1=Alex |title=The nation's first trans cultural district is starting to turn ideas into reality |url=https://www.lgbtqnation.com/2018/10/nations-first-trans-cultural-district-starting-turn-ideas-reality/ |website=LGBTQ Nation |date=October 7, 2018 |accessdate=June 22, 2019}}</ref><ref name="guardian-6nov2016">{{cite news |last1=Puglise |first1=Nicole |title=LGBT prisoners' art exhibit offers voice to the incarcerated – and 'call to action' |url=https://www.theguardian.com/us-news/2016/nov/06/lgbt-prisoners-art-exhibit-new-york-on-the-inside |accessdate=June 22, 2019 |newspaper=[[The Guardian]] |date=November 6, 2016}}</ref><ref name="yes-8mar2017">{{cite magazine |last1=Chitnis |first1=Rucha |title=Why Defending Human Rights Is Women’s Work |url=https://www.yesmagazine.org/people-power/why-defending-human-rights-is-womens-work-20170308 |accessdate=June 22, 2019 |magazine=[[Yes! (U.S. magazine)|Yes!]] |date=March 8, 2017}}</ref> ਉਹ ਟੀ.ਜੀ.ਆਈ. ਜਸਟਿਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ<ref name="out-18feb2019" /><ref name="lgbtqnation-7oct2018" /><ref name="guardian-6nov2016" /><ref name="yes-8mar2017" /><ref name="sfweek-21jun2017">{{cite news |last1=Kane |first1=Peter Lawrence |title=Green-Light District |url=http://www.sfweekly.com/news/feature/green-light-district/ |accessdate=June 22, 2019 |work=[[SF Weekly]] |date=June 21, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190621141512/http://www.sfweekly.com/news/feature/green-light-district/ |archive-date=ਜੂਨ 21, 2019 |url-status=dead}}</ref><ref name="guardian-21jun2019">{{cite news |last1=Levin |first1=Sam |title=Compton's Cafeteria riot: a historic act of trans resistance, three years before Stonewall |url=https://www.theguardian.com/lifeandstyle/2019/jun/21/stonewall-san-francisco-riot-tenderloin-neighborhood-trans-women |accessdate=June 22, 2019 |work=[[The Guardian]] |date=June 21, 2019}}</ref> ਅਤੇ ਕਾਂਪਟਨਜ਼ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਕਲਚਰ ਡਿਸਟ੍ਰਿਕਟ ਦੀ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ ਹੈ।<ref name="out-18feb2019" /><ref name="lgbtqnation-7oct2018" /><ref name="sfweek-21jun2017" /><ref name="guardian-21jun2019"/><ref name="sfexam-5feb2019">{{cite news |last1=Tence |first1=Victor |title=New cultural district director hopes to create employment opportunities for transgender residents |url=https://www.sfexaminer.com/news/new-cultural-district-director-hopes-to-create-employment-opportunities-for-transgender-residents/ |accessdate=June 21, 2019 |work=[[San Francisco Examiner]] |date=February 5, 2019 |archive-date=ਜੂਨ 21, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190621194604/https://www.sfexaminer.com/news/new-cultural-district-director-hopes-to-create-employment-opportunities-for-transgender-residents/ |dead-url=yes }}</ref> ਜੋਹਨਸਨ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, ਜਿਥੇ ਉਹ ਹਿੰਸਾ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਕੋਈ ਮੈਡੀਕਲ ਸਹਾਇਤਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।<ref name="sfweek-22jul2015">{{cite news |last1=Wong |first1=Julia Carrie |title=Miss Major: The Bay Area's Trans Formative Matriarch |url=http://www.sfweekly.com/news/miss-major-the-bay-areas-trans-formative-matriarch/ |accessdate=June 22, 2019 |work=[[SF Weekly]] |date=July 22, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190622185737/http://www.sfweekly.com/news/miss-major-the-bay-areas-trans-formative-matriarch/ |archive-date=ਜੂਨ 22, 2019 |url-status=dead}}</ref><ref name="haas-jj">{{cite web |last1=Johnson |first1=Janetta |title=Perspectives in Belonging: Janetta Johnson |url=https://haasinstitute.berkeley.edu/perspectives-belonging-janetta-johnson |website=[[Haas Institute for a Fair and Inclusive Society]] |accessdate=June 22, 2019}}</ref> ਉਹ ਟੀ.ਜੀ.ਆਈ. ਜਸਟਿਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਅਸਲ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਮਿਸ ਮੇਜਰ ਗ੍ਰਰਿਫਨ- ਗਰੇਸੀ ਦੇ ਕਹਿਣ 'ਤੇ ਫਲੋਰਿਡਾ ਦੇ ਟੰਪਾ ਤੋਂ [[ਸਾਨਫਰਾਂਸਿਸਕੋ|ਸਾਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ]] ਚਲੀ ਗਈ।<ref name="sfweek-22jul2015" /><ref name="haas-jj" /> ==ਹਵਾਲੇ== <references /> [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ]] t7xxzkw2pcqmawsuwx0aondxkxtzcwp 0 121798 850497 709078 2026-10-24T17:29:24Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 850497 wikitext text/x-wiki {{Infobox body of water | name = Great Bear Lake | native_name = {{plainlist| * {{nativename|den|Sahtú}} * {{nativename|fr|Grand lac de l'Ours}} }} | image = Great Bear Lake (de).png | image_size = 300 | caption = Great Bear Lake, Northwest Territories | image_bathymetry = | caption_bathymetry = | location = [[Northwest Territories]] | coords = {{Coord|66|N|121|W|region:CA-NT_type:waterbody_scale:2000000|display=inline,title}} | type = | inflow = | outflow = [[Great Bear River]] | catchment = {{convert|114717|km2|abbr=on}}<ref name=Johnson_1975a/><ref name=EoEarth/> | basin_countries = Canada | length = | width = | area = {{convert|31153|km2|abbr=on}}<ref name=Johnson_1975a/><ref name=EoEarth/> | depth = {{convert|71.7|m|0|abbr=on}}<ref name=Johnson_1975a/><ref name=EoEarth/> | max-depth = {{convert|446|m|0|abbr=on}}<ref name=Johnson_1975a/><ref name=EoEarth/> | volume = {{convert|2236|km3|abbr=on}}<ref name=Johnson_1975a/><ref name=EoEarth/> | residence_time = 124 years<ref name=Johnson_1975a/> | shore = {{convert|2719|km|0|abbr=on}} (plus {{convert|824|km|mi|0|abbr=on}} island shoreline)<ref name=Johnson_1975a/><ref name=EoEarth/> | elevation = {{convert|156|m|abbr=on}} | islands = 26 main islands, totaling {{convert|759.3|km2|abbr=on}} in area<ref name=Johnson_1975a/> | frozen = November - July<ref name=EoEarth/> | cities = [[Deline, Northwest Territories|Deline]] | reference =<ref name=Johnson_1975a>{{Citation|last=Johnson|first=L.|date=1975|title=Physical and chemical characteristics of Great Bear Lake|journal=J. Fish. Res. Board Can.|volume=32|pages=1971–1987|doi=10.1139/f75-234|issue=11}} quoted at [http://www.ilec.or.jp/database/nam/nam-30.html Great Bear Lake] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110605082305/http://www.ilec.or.jp/database/nam/nam-30.html |date=2011-06-05 }} (World Lakes Database)</ref><ref name=EoEarth>{{Citation|last=Hebert|first=Paul| date=2007| contribution=Great Bear Lake, Northwest Territories| title=Encyclopedia of Earth |accessdate=2007-12-07| url=http://www.eoearth.org/article/Great_Bear_Lake,_Northwest_Territories| publisher=Environmental Information Coalition, National Council for Science and the Environment | location=Washington, DC}}</ref> }} '''ਗ੍ਰੇਟ ਬੀਅਰ ਝੀਲ''' (Slave ; French) ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਬੋਰਲ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਝੀਲ ਹੈ। ਇਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਝੀਲ ਹੈ ([[ਸੁਪੀਰੀਅਰ ਝੀਲ|ਝੀਲ ਸੁਪੀਰੀਅਰ]] ਅਤੇ [[ਹਿਊਰਾਨ ਝੀਲ|ਝੀਲ ਹੁਰੋਂ]] ਕਨੇਡਾ-ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਉੱਤੇ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਇਸ ਨਾਲੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਹਨ), [[ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ]] ਵਿੱਚ ਚੌਥੀ ਵੱਡੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ [[ਰਕਬੇ ਮੁਤਾਬਕ ਝੀਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ|ਅੱਠਵੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ]] ਹੈ। ਇਹ [[ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਰਾਜਖੇਤਰ|ਨਾਰਥਵੈਸਟ ਟੈਰੇਟਰੀਜ਼]], 'ਤੇ ਆਰਕਟਿਕ ਸਰਕਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ 65 ਅਤੇ 67 ਡਿਗਰੀਆਂ ਉੱਤਰੀ ਵਿਥਕਾਰ ਵਿੱਚਕਾਰ ਅਤੇ 118 ਅਤੇ 123 ਡਿਗਰੀ ਪੱਛਮੀ ਲੰਬਕਾਰ ਵਿੱਚ {{Convert|156|m|abbr=on}} ਸਮੁੰਦਰ ਤਲ ਤੋਂ ਉਪਰ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਚਿਪੇਵੀਅਨ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਸਤੁ ਦੇਨੇ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਭੂਰੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲੇ ਰਿਛ ਜਲ ਲੋਕ"। ਸਾਹਤੁ ਦੇਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਝੀਲ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਝੀਲ ਦੇ ਕੰਢੇ ਸਥਿਤ ਭੂਰੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲੇ ਰਿਛ ਪਰਬਤ ਵੀ ਚਿਪੇਵਿਨ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ, "ਵੱਡਾ ਪਹਾੜੀ ਰਿਛ।"<ref name="Johnson">Johnson, L. [http://pubs.aina.ucalgary.ca/arctic/Arctic28-4-230.pdf The Great Bear Lake: Its Place in History] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304023606/http://pubs.aina.ucalgary.ca/arctic/Arctic28-4-230.pdf |date=2016-03-04 }}. Calgary, Alberta: ''Arctic Institute of North America'' (AINA) database at the University of Calgary. pp. 236-237. Retrieved on: 2012-01-30.</ref><ref>{{Cite web|url=http://www4.rncan.gc.ca/search-place-names/unique/LAJQY|title=Natural Resources Canada-Canadian Geographical Names (Grizzly Bear Mountain)|access-date=2014-12-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304001931/http://www4.rncan.gc.ca/search-place-names/unique/LAJQY|archive-date=2016-03-04|url-status=dead}}</ref> ਝੀਲ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਸਹੋਯਯੂ (ਭੂਰੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲੇ ਰਿਛ ਪਰਬਤ) ਪ੍ਰਾਇਦੀਪ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਐਡਾਚੋ (ਮਹਿਕਦੇ ਘਾਹ ਵਾਲੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ) ਪ੍ਰਾਇਦੀਪ, ਕਨੇਡਾ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਿਸਟੋਰਿਕ ਸਾਈਟ ਸਾਓਯੂ ਐਡਾਚੋ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਹੈ।<ref>{{Cite web|url=http://www.historicplaces.ca/en/rep-reg/place-lieu.aspx?id=13033|title=Saoyú-ʔehdacho National Historic Site of Canada|access-date=2014-12-20}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.nwtpas.ca/area-saoyu.asp|title=Northwest Territories Protected Areas Strategy (Saoyú-ʔehdacho)|access-date=2014-12-20|archive-date=2016-08-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20160811002838/http://www.nwtpas.ca/area-saoyu.asp|dead-url=yes}}</ref> == ਭੂਗੋਲ == [[ਤਸਵੀਰ:Great_Bear_Lake_(depth_information).png|left|thumb| ਗ੍ਰੇਟ ਬੀਅਰ ਝੀਲ ਦਾ ਬਾਥਮੈਟ੍ਰਿਕ ਨਕਸ਼ਾ.]] [[ਤਸਵੀਰ:Mackenzie_River_drainage_basin.PNG|left|thumb| ਪੱਛਮੀ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਆਰਕਟਿਕ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੇਟ ਬੀਅਰ ਝੀਲ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦਰਸਾਉਂਦੀ [[ਮਕੈਂਜ਼ੀ ਦਰਿਆ|ਮੈਕੈਂਜ਼ੀ ਨਦੀ]] ਨਾਲੀ ਨਿਕਾਸ ਦਾ ਬੇਸਿਨ]] ਝੀਲ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ 31,153 ਵਰਗ ਕਿਮੀ (12,028 ਵਰਗ ਮੀਟਰ) ਅਤੇ 2,236 ਘਣ ਕਿਮੀ (536 ਘਣ ਕਿਮੀ) ਹੈ। ਇਸਦੀ ਅਧਿਕਤਮ ਡੂੰਘਾਈ 446 ਮੀਟਰ (1,463 ਫੁੱਟ) ਹੈ ਅਤੇ ਔਸਤਨ ਡੂੰਘਾਈ 71.7 ਮੀਟਰ (235 ਫੁੱਟ)। ਸਮੁੰਦਰੀ ਕੰਢਾ 2,719 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (1,690 ਮੀਲ) ਹੈ ਅਤੇ ਝੀਲ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ 114,717 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ (44,292 ਵਰਗ ਮੀਲ) ਹੈ.<ref>{{Cite web|url=http://www.ilec.or.jp/database/nam/nam-30.html|title=Great Bear Lake|website=World Lakes Database|publisher=International Lake Environment Committee|archive-url=https://web.archive.org/web/20110605082305/http://www.ilec.or.jp/database/nam/nam-30.html|archive-date=5 June 2011|access-date=2 February 2013}}</ref> ਗ੍ਰੇਟ ਬੀਅਰ ਝੀਲ ਨਵੰਬਰ ਦੇ ਅਖੀਰ ਤੋਂ ਜੁਲਾਈ ਤੱਕ ਬਰਫ਼ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਝੀਲ ਕਾਫ਼ੀ ਸਾਫ਼ ਸੁਥਰੀ ਜਗ੍ਹਾ ਰਹਿਣ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਐਕਸਪਲੋਰਰ ਜੌਨ ਫ੍ਰੈਂਕਲਿਨ ਨੇ 1828 ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਕਿ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਚਿੱਟਾ ਕੱਪੜੇ ਦਾ ਟੋਟਾ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਅਲੋਪ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਜਦ ਤਕ ਇਹ {{Convert|15|fathom|m}} ਡੂੰਘਾਈ ਤੱਕ ਥੱਲੇ ਨਹੀਂ ਚਲਿਆ ਜਾਂਦਾ।<ref>{{Cite book|url=https://www.gutenberg.org/files/33467/33467-h/33467-h.htm|title=Narrative of a Second Expedition to the Shores of the Polar Sea|last=Franklin|first=John|date=1828|publisher=Carey, Lea, and Carey|page=264}}</ref> ਗ੍ਰੇਟ ਬੀਅਰ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਵਹਿਣ ਵਾਲੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵ੍ਹਾਈਟਫਿਸ਼ ਨਦੀ, ਬਿੱਗ ਸਪਰੂਸ ਨਦੀ, ਹਲਦਾਨੇ ਨਦੀ, ਬਲਡੀ ਨਦੀ, ਸਲੋਨ ਨਦੀ, ਡੀਜ਼ ਨਦੀ ਅਤੇ ਜੌਨੀ ਹੋਇ ਨਦੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਝੀਲਾਂ]] bo2vyb9uvmh9kvxzqgi8ivzb1irayr8 0 122239 850520 716258 2026-10-25T00:04:07Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 850520 wikitext text/x-wiki '''ਡੋਨਾ ਥੀਓ ਸਟ੍ਰਿਕਲੈਂਡ''' (ਜਨਮ 27 ਮਈ 1959)<ref name="Lindinger">{{Cite news|url=http://www.faz.net/aktuell/wissen/nobelpreise/physik-nobelpreis-2018-praezisionswerkzeuge-aus-laserlicht-15818493.html|title=Eine Zange aus lauter Licht|last=Lindinger|first=Manfred|date=2 October 2018|work=[[Frankfurter Allgemeine Zeitung]]|access-date=6 October 2018|language=German}}</ref><ref name="Nobel">{{Cite web|url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2018/strickland/facts/|title=Donna Strickland – Facts – 2018|date=6 October 2018|publisher=[[Nobel Foundation]]|access-date=6 October 2018}}</ref> ਇੱਕ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਆਪਟੀਕਲ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਬਜ਼ੀ ਲੇਜ਼ਰਜ਼ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪਾਇਨੀਅਰ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ 2018 ਵਿੱਚ ਚਰਪਡ ਪਲਸ ਐਂਪਲੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਦੀ ਕਾਢ ਕੱਢਣ ਲਈ ਗਾਰਡ ਮੌਰੌ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ ਤੇ [[ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ|ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ]] ਦਾ [[ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ|ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ]] ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/science/2018/oct/02/arthur-ashkin-gerard-mourou-and-donna-strickland-win-nobel-physics-prize|title=Physics Nobel prize won by Arthur Ashkin, Gérard Mourou and Donna Strickland|date=2 October 2018|work=[[The Guardian]]|access-date=4 October 2018}}</ref> ਉਹ ਵਾਟਰਲੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ [[ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ|ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ]]।<ref name="UW">{{Cite web|url=https://uwaterloo.ca/physics-astronomy/people-profiles/donna-strickland|title=Donna Strickland|date=2 October 2018|publisher=[[University of Waterloo]]|access-date=2 October 2018}}</ref> ਉਸਨੇ ਆਪਟੀਕਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੀ ਫੈਲੋ, ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ ਅਤੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ। 2018 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਬੀਬੀਸੀ ਦੀਆਂ 100 ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-46225037|title=BBC 100 Women 2018: Who is on the list?|date=19 November 2018|work=BBC News|access-date=23 July 2019|language=en-GB}}</ref> == ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ == ਸਟ੍ਰਿਕਲੈਂਡ ਦਾ ਜਨਮ 27 ਮਈ 1959 ਨੂੰ ਗੈਲਫ, ਓਨਟਾਰੀਓ, ਕਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਐਡੀਥ ਜੇ, ਇੱਕ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਅਧਿਆਪਕ,<ref name="whirlwind">{{Cite news|url=https://www.therecord.com/news-story/8943888-scientist-caught-in-a-nobel-whirlwind/?s=n1|title=Scientist caught in a Nobel whirlwind|last=Booth|first=Laura|date=3 October 2018|work=[[Waterloo Region Record]]|access-date=4 October 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181118193759/https://www.therecord.com/news-story/8943888-scientist-caught-in-a-nobel-whirlwind/?s=n1|archive-date=18 ਨਵੰਬਰ 2018|url-status=dead}}</ref> ਅਤੇ ਲੋਇਡ ਸਟ੍ਰਿਕਲੈਂਡ, ਇੱਕ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਗੈਲਫ ਕਾਲਜੀਏਟ ਵੋਕੇਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਮੈਕਮਾਸਟਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਫਿਜ਼ਿਕਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਲੇਜ਼ਰ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋ-ਆਪਟਿਕਸ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦਿਲਚਸਪੀ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਮੈਕਮਾਸਟਰ ਵਿਖੇ, ਉਹ ਪੱਚੀਆਂ ਦੀ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਸਟ੍ਰਿਕਲੈਂਡ ਨੇ 1981 ਵਿੱਚ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਫਿਜ਼ਿਕਸ ਵਿੱਚ ਗਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।<ref name="globeandmail">{{Cite news|url=https://www.theglobeandmail.com/world/article-canadian-scientist-donna-strickland-shares-nobel-physics-prize/|title=Canada's newest Nobel Prize winner, Donna Strickland, 'just wanted to do something fun'|last=Semeniuk|first=Ivan|date=2 October 2018|work=[[The Globe and Mail]]|access-date=3 October 2018}}</ref> ਸਟ੍ਰਿਕਲੈਂਡ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਡਿਗਰੀ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦਿ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਆਪਟਿਕਸ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ<ref name="jewel">{{Cite book|url=http://www2.optics.rochester.edu/~stroud/BookHTML/contents.htm|title=A Jewel in the Crown: 75th Anniversary Essays of The Institute of Optics of the University of Rochester|last=Mourou|first=Gérard|date=2004|publisher=Meliora Press|isbn=978-1580461627|editor-last=Stroud|editor-first=Carlos|location=Rochester, NY|page=272|chapter=53. The dawn of ultrafast science and technology at the University of Rochester|author-link=Gérard_Mourou|chapter-url=http://www2.optics.rochester.edu/~stroud/BookHTML/ChapVI_pdf/VI_53.pdf|access-date=2019-11-11|archive-date=2018-10-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20181003101450/http://www2.optics.rochester.edu/~stroud/BookHTML/ChapVI_pdf/VI_53.pdf|url-status=dead}}</ref> [[ਪੀਐਚ.ਡੀ.]] 1989 ਵਿੱਚ ਰੋਚੇਸਟਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਕੀਤੀ।<ref name="TOS">{{Cite web|url=https://www.osa.org/en-us/history/biographies/donna-t-strickland/|title=Biographies – Donna T. Strickland|publisher=[[The Optical Society]]|access-date=2 October 2018}}</ref><ref name="UWBio">{{Cite web|url=https://uwaterloo.ca/education-program-for-photonics-professionals/people-profiles/donna-strickland|title=Donna Strickland|date=11 September 2012|website=Education Program for Photonics Professionals|publisher=[[University of Waterloo]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20181002182312/https://uwaterloo.ca/education-program-for-photonics-professionals/people-profiles/donna-strickland|archive-date=2 October 2018|access-date=2 October 2018}}</ref> ਉਸਨੇ ਗਾਰਡ ਮੋਰੌ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਲੇਜ਼ਰ ਐਨਰਜੈਟਿਕਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੈਬਾਰਟਰੀ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟੋਰਲ ਖੋਜ ਕੀਤੀ।<ref name="Valich Rochester">{{Cite news|url=http://www.rochester.edu/newscenter/rochesters-breakthrough-in-laser-science-earns-nobel-prize-340302/|title=Rochester breakthrough in laser science earns Nobel Prize|last=Valich|first=Lindsey|date=2 October 2018|work=Newscenter|access-date=4 October 2018|publisher=[[University of Rochester]]}}</ref> ਸਟ੍ਰਿਕਲੈਂਡ ਅਤੇ ਮੌਰੂ ਨੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਯੋਗਾਤਮਕ ਸੈਟਅਪ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜੋ ਲੇਜ਼ਰ ਪਲਸਾਂ ਦੀ ਚੋਟੀ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕੇ, ਇੱਕ ਹੱਦ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਸਕੇ, ਕਿ ਜਦੋਂ ਲੇਜ਼ਰ ਪਲਸਾਂ ਦੀ ਅਧਿਕਤਮ ਤੀਬਰਤਾ ਗੀਗਾਵਾਟ ਪ੍ਰਤੀ ਵਰਗ ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਪਲਸਾਂ ਦੀ ਸਵੈ-ਕੇਂਦਰਨ ਨੇ ਲੇਜ਼ਰ ਦੇ ਐਂਪਲੀਫਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ। ਆਪਣੀ 1985 ਦੀ ਤਕਨੀਕ ਚਰਪਡ ਪਲਸ ਐਂਪਲੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਨੇ ਹਰ ਲੇਜ਼ਰ ਨਬਜ਼ ਦੀ ਐਂਪਲੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਸਪੈਕਟਰਮ ਅਤੇ ਟਾਈਮ ਦੋਨੋਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਇਸ ਦੇ ਅਸਲੀ ਅੰਤਰਾਲ ਤੇ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਹਰ ਪਲਸ ਨੂੰ ਸੰਪੀੜ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਲਟਰਾ ਲਘੂ [[ਵਾਟ|ਟੈਰਾਵਾਟ]] ਅਤੇ [[ਵਾਟ|ਪੇਟਾਵਾਟ]] ਤੀਬਰਤਾ ਆਪਟੀਕਲ ਪਲਸਾਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀਆਂ। ਚਰਪਡ ਪਲਸ ਐਂਪਲੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੇ ਛੋਟੇ ਉੱਚ-ਪਾਵਰ ਲੇਜ਼ਰ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਇੱਕ ਆਮ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਆਪਟੀਕਲ ਟੇਬਲ ਤੇ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ "ਟੇਬਲ-ਟਾਪ ਟੈਰਾਵਾਟ ਲੇਜ਼ਰਾਂ"। ਇਸ ਕੰਮ ਨੂੰ [[ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ|ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਚ]] 2018 ਦਾ [[ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ|ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ]]।<ref name="bbc2">{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-us-canada-45722890|title=Donna Strickland: The 'laser jock' Nobel prize winner|last=Murphy|first=Jessica|date=2 October 2018|access-date=2 October 2018|publisher=[[BBC News]]}}</ref> ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੋਬਲ ਜੇਤੂ ਔਰਤਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1959]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] jni0z8mwnqymqf21wewpq3lkjn5m6jd 0 122293 850498 531370 2026-10-24T17:47:37Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 850498 wikitext text/x-wiki '''ਚਾਂਦਬੀਬੀ''' (চাঁদবিবি) [[ਬੰਗਾਲ]] ਵਿੱਚ ਇੱਕ [[ਦੇਵੀ|ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀ]] ਅਤੇ [[ਲੋਕ ਮੱਤ|ਲੋਕ ਦੇਵਤਾ]] ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੇਵੀ [[ਓਲਾਦੇਵੀ]] ([[ਹੈਜ਼ਾ]] ਦੀ ਦੇਵੀ), ਅਜਗਾਈਬੀਬੀ, ਝੋਲਾਬੀਬੀ, ਬਹਾਦਬੀਬੀ, ਜੇਠੂਨਬੀਬੀ ਅਤੇ [[ਅਸਨਬੀਬੀ]] ਦੇ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮਾਹਰਾਂ ਅਤੇ ਖੋਜਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸੱਤ ਦੇਵੀਆਂ ਵੈਦਿਕ ਦੇਵੀ- ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਜਾਦੂਮਈ ਕਾਇਆਪਲਟ ਹਨ।<ref name="VI">{{Cite book|title=Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh|last=Mandal|first=Paresh Chandra|publisher=[[Asiatic Society of Bangladesh]]|year=2012|editor-last=Islam|editor-first=Sirajul|editor-link=Sirajul Islam|edition=Second|chapter=Oladevi|editor-last2=Jamal|editor-first2=Ahmed A.|chapter-url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=|access-date=2019-11-12|archive-date=2015-08-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20150805022148/http://en.banglapedia.org/index.php?title=|url-status=dead}}</ref> ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਮੂਹਿਕ ਪੂਜਾ ਪ੍ਰਮਾਣਤ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰ [[ਮੋਹਿਨਜੋਦੜੋ|ਮੋਹੇਂਜੋ-ਦਾਰੋ]], [[ਸਿੰਧ]] ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ [[ਸਿੰਧੂ ਘਾਟੀ ਸੱਭਿਅਤਾ|ਸਿੰਧ ਘਾਟੀ ਸਭਿਅਤਾ]], ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਤਸਵੀਰ ਦਰਸਾਈ ਗਈ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਔਰਤਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਦਿਖਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। == ਹਵਾਲੇ == {{ਹਵਾਲੇ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਲੋਕ ਦੇਵੀਆਂ]] 2d3un9yuu9lcpa25gqfaxsqrwug4bj2 0 123695 850506 532429 2026-10-24T20:41:09Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 850506 wikitext text/x-wiki '''ਜੀਬਨਾਨੰਦ ਦਾਸ''' (/dʒ ɪ b ɒ n ʌ n ɒ n d ɔː d ʌ ʃ /) (18 ਫਰਵਰੀ 1899 - 22 ਅਕਤੂਬਰ 1954)<ref name="s">{{Cite book|title=Saṃsada Bāṅālī caritābhidhāna|publisher=Sāhitya Saṃsada|year=2010|editor-last=Sengupta|editor-first=Subodh Chandra|edition=5th|volume=Volume 1|location=Kolkata|page=|language=bn|script-title=bn:সংসদ বাঙালি চরিতাভিধান|trans-title=Parliamentary character of Bengal|oclc=18245961|orig-year=First published 1976|editor-last2=Basu|editor-first2=Anjali}}</ref> ਨੂੰ ਇੱਕ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ ਕਵੀ, ਲੇਖਕ, ਨਾਵਲਕਾਰ ਅਤੇ ਨਿਬੰਧਕਾਰ ਸੀ, ਜੋ [[ਬੰਗਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ]] ਵਿੱਚ ਲਿਖਦਾ ਸੀ। "ਰੂਪਸੀ ਬੰਗਲਾਰ ਕਬੀ <nowiki>"</nowiki> (ਖੂਬਸੂਰਤ ਬੰਗਾਲ ਦਾ ਕਵੀ),<ref>{{Cite news|url=http://www.prothomalo.com/pachmisheli/article/1154181/%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%82%E0%A6%B2%E0%A6%BE%E0%A6%B0-%E0%A6%AE%E0%A7%81%E0%A6%96-%E0%A6%86%E0%A6%AE%E0%A6%BF-%E0%A6%A6%E0%A7%87%E0%A6%96%E0%A6%BF%E0%A7%9F%E0%A6%BE%E0%A6%9B%E0%A6%BF|title=Banglar Mukh Ami Dekhiyachi|date=23 April 2017|work=[[Prothom Alo]]|access-date=7 June 2018|publisher=Transcom Group|language=bn|script-title=bn:বাংলার মুখ আমি দেখিয়াছি|trans-title=I've Seen the Face of Bengal}}</ref><ref name=":3">{{Cite book|title=[[Banglapedia: the National Encyclopedia of Bangladesh]]|last=|first=|publisher=[[Asiatic Society of Bangladesh]]|year=2012|isbn=|editor-last=Islam|editor-first=Sirajul|editor-link=Sirajul Islam|edition=2nd|location=Dhaka|pages=|chapter=Das, Jibanananda|chapter-url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Das,_Jibanananda|access-date=2019-12-13|archive-date=2021-03-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20210326052657/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Das,_Jibanananda|url-status=dead}}</ref> ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਦਾਸ [[ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼]] ਅਤੇ [[ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ]] ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਇਦ [[ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ]] ਅਤੇ [[ਕਾਜ਼ੀ ਨਜ਼ਰੁਲ ਇਸਲਾਮ|ਨਜ਼ੂਰੁਲ ਇਸਲਾਮ]] ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਕਵੀ ਹੈ।<ref name=":1">{{Cite book|title=Hajar Bacharer Bangali Sangskriti|last=Murshid|first=Ghulam|publisher=Abasar|year=2016|isbn=984 415 190 2|location=Dhaka|pages=316|language=bn|script-title=bn:হাজার বছরের বাঙালি সংস্কৃতি|trans-title=Bengali Culture across the Millennia|chapter=Bangla Bhasha o Sahitya|script-chapter=bn:বাংলা ভাষা ও সাহিত্য|trans-chapter=Bengali Language and Literature|author-link=Ghulam Murshid}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.prothomalo.com/entertainment/article/703870|title=Barishale Jibanananda Mela|date=6 December 2015|work=Prothom Alo|access-date=7 June 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180607123213/http://www.prothomalo.com/entertainment/article/703870|archive-date=7 June 2018|publisher=Transcom Group|location=Dhaka|language=bn|script-title=bn:বরিশালে জীবনানন্দ মেলা|trans-title=Jibanananda Fair in Barishal|quote=বাংলা সাহিত্যে রবীন্দ্রনাথ ও নজরুল ইসলামের পর শ্রেষ্ঠ কবি জীবনানন্দ দাশ। নতুন প্রজন্ম জীবনানন্দ দাশকে ভুলতে বসেছে। জীবনানন্দের প্রকৃতি প্রেম ও দর্শন নতুন প্রজন্মের মধ্যে ছড়িয়ে দিতে হবে। ... বলেন রবীন্দ্র ভারতী বিশ্ববিদ্যালয়ের সাবেক উপাচার্য পবিত্র সরকার। Jibanananda Das is the greatest poet after Rabindranath and Nazrul Islam. The young generation is forgetful of Jibanananda. We should promulgate his love and view of nature among the new generations. ... said Pabitra Sarkar, the ex-VC of Rabindra Bharati University.}}</ref> ਹਾਲਾਂਕਿ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਖ਼ਾਸ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੋਈ, ਪਰ ਅੱਜ ਦਾਸ ਨੂੰ [[ਬੰਗਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ]] ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਕਵੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ [[ਬੰਗਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ|ਹੈ]]।<ref>{{Cite web|url=http://www.alokitobangladesh.com/online/details/14964|website=Alokita Bangladesh|language=bn|script-title=bn:জীবনানন্দ দাশের কবিতার সংখ্যা কত?|access-date=7 June 2018}}</ref><ref>{{Cite book|title=Jibanananda Das|last=Salekeen|first=Seraj|publisher=Kathaprokash|year=2018|series=Jibani Granthamal [Biography Series]|location=Dhaka|pages=7|language=bn|script-title=bn:জীবনানন্দ দাশ|quote=আমৃত্যু নির্জন, অথচ মৃত্যুপরবর্তী কিছুকালের মধ্যে সমকালীন বাংলা কবিতার অন্যতম জনপ্রিয় কবিতে পরিণত হন জীবনানন্দ দাশ। Despite being desolate till death, Jibanananda Das became one of the popular poets of contemporary Bengali poems immediately after his death.}}</ref> ਬੌਰਿਸਾਲ ਦੇ ਇੱਕ ਵੈਦਿਆ-ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਦਾਸ ਨੇ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਸੀ ਕਾਲਜ, ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ [[ਕਲਕੱਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ]] ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਐਮ ਏ  ਪਾਸ ਕੀਤੀ।<ref name=":3"/> ਉਸ ਦਾ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਭਰ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀਆਂ ਭਰਿਆ ਕੈਰੀਅਰ ਸੀ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਤੀ ਤੰਗੀ ਵਿੱਚ ਬਤੀਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਕਈ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਪਰੰਤੂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਸੈਟਲ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਟ੍ਰਾਮਕਾਰ ਦੀ ਟੱਕਰ ਬੱਜ ਜਾਣ ਦੇ ਅੱਠ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ, ਦਾਸ ਦੀ 22 ਅਕਤੂਬਰ 1954 ਨੂੰ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।<ref>{{Cite book|title=Jibanananda Das|last=Salekeen|first=Seraj|publisher=Kathaprokash|year=2018|series=Jibani Granthamal [Biography Series]|location=Dhaka|pages=80|language=bn|script-title=bn:জীবনানন্দ দাশ}}</ref> ਗਵਾਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਟ੍ਰਾਮਕਾਰ ਨੇ ਸੀਟੀ ਵਜਾਈ, ਪਰ ਉਹ ਰੁਕਿਆ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਟਕਰਾ ਗਿਆ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਇਸ ਹਾਦਸੇ ਨੂੰ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।<ref name=":2">{{Cite book|title=Jibanananda Daser Prakashita-Aprakashita KabitaSamagra|date=1998|publisher=Abasar|isbn=984 446 008 5|editor-last=Syed|editor-first=Abdul Mannan|editor-link=Abdul Mannan Syed|location=Dhaka|page=618|language=bn|chapter=Parishishta}}</ref> ਦਾਸ ਨੇ ਬਹੁਤਾਤ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਪਰੰਤੂ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਇਕਾਂਤ-ਪਸੰਦ ਅਤੇ ਸ਼ਰਮਾਕਲ ਸੁਭਾ ਦਾ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੀਆਂ ਬਹੁਤੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀਆਂ।<ref name=":3"/> ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਸਿਰਫ ਸੱਤ ਜਿਲਦਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਈਆਂ।<ref name=":2"/> ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਦਾਸ ਨੇ 21 ਨਾਵਲ ਅਤੇ 108 ਨਿੱਕੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵੀ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ। ਉਸਦੀਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ''ਰੁਪੋਸ਼ੀ ਬੰਗਲਾ'', ''ਬਨਾਲਤਾ ਸੇਨ'', ''ਮਹਾਂਪ੍ਰਿਥੀਬੀ'', ''ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਟ ਕਵਿਤਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ''। ਦਾਸ ਦੀਆਂ ਮੁਢਲੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ [[ਕਾਜ਼ੀ ਨਜ਼ਰੁਲ ਇਸਲਾਮ|ਕਾਜੀ ਨਜ਼ੂਰੁਲ ਇਸਲਾਮ]] ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ [[ਕਾਜ਼ੀ ਨਜ਼ਰੁਲ ਇਸਲਾਮ|ਹਨ]], ਪਰ 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ, ਦਾਸ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਬੰਗਾਲੀ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਉਤਪ੍ਰੇਰਕ ਬਣ ਗਿਆ।<ref>{{Cite book|title=Jibanananda Das|last=Gupta|first=Chidananda D.|year=2004|page=5}}</ref> ਦਾਸ ਨੂੰ 1953 ਵਿੱਚ ਆਲ ਬੰਗਾਲ ਰਬਿੰਦਰਾ ਸਾਹਿਤ ਸੰਮੇਲਨ ਵਿੱਚ ''ਬਨਾਲਤਾ ਸੇਨ'' ਲਈ ''ਰਬਿੰਦਰਾ'' -ਯਾਦਗਾਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ ਸੀ।<ref name=":3"/> ਦਾਸ ਦੀ ''ਸ਼੍ਰੇਸ਼tਟ ਕਵਿਤਾ'' ਨੇ 1955 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ। ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਸ਼ ਨਾਵਲਕਾਰ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1954]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1899]] kq5fuo9oaehm4hxl9evfejp86e383r3 0 130458 850523 548474 2026-10-25T00:45:05Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 850523 wikitext text/x-wiki {{Infobox event | title = ਤਾਨਾ ਭਗਤ ਅੰਦੋਲਨ | image = Veer Jatra Tana Bhagat.jpg | caption = ਰਾਂਚੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਝਾਰਖੰਡ ਵਿੱਚ ਵੀਰ ਜਤਰਾ ਤਾਨਾ ਭਗਤ ਦਾ ਬੁੱਤ | native_name = | native_name_lang = | english_name = | time = | duration = 1914 - 1919 | date = | venue = | location = [[ਛੋਟਾ ਨਾਗਪੁਰ]] [[ਬਿਹਾਰ]],ਹੁਣ ਝਾਰਖੰਡ [[ਭਾਰਤ]] | coordinates = <!-- {{coord|LAT|LON|region:XXXX_type:event|display=inline,title}} --> | also_known_as = ਓਰੌਨਾਂ ਤਾਨਾ ਭਗਤ ਅੰਦੋਲਨ | type = [[ਸੱਤਿਆਗ੍ਰਹਿ]] | theme = | cause = | first_reporter = | budget = | patron = <!-- or |patrons= --> | organisers = [[ਜਾਟਰ ਭਗਤ]] ਅਤੇ [[ਤੁਰੀਆ ਭਗਤ]] | filmed_by = | participants = [[ਤਾਨਾ ਭਗਤ]], [[ਓਰੌਨਾਂ]], [[ਮੁੰਡਾ ਲੋਕ|ਮੁੰਡਾ]] | outcome = | casualties1 = | casualties2 = | casualties3 = | reported deaths = | reported injuries = | reported missing = | reported property damage = | burial = | inquiries = | inquest = | coroner = | arrests = | suspects = | accused = | convicted = | charges = | trial = | verdict = | convictions = | sentence = | publication_bans = | litigation = | awards = | url = | blank_label = <!-- or |blank_data= --> | blank1_label = <!-- or |blank1_data= --> | blank2_label = <!-- or |blank2_data= --> | website = <!-- {{URL|example.com}} --> | notes = }} '''ਤਾਨਾ ਭਗਤ ਅੰਦੋਲਨ''' (1914-1919) ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਿਹਾਰ ਦੇ [[ਛੋਟਾ ਨਾਗਪੁਰ ਪਠਾਰ|ਛੋਟੇਨਾਗਪੁਰ]] ਖਿੱਤੇ ਵਿੱਚ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਰੰਭ ਵਿੱਚ ਜੱਟਰਾ ਓਰਾਓਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਤਾਨਾ ਭਗਤਾਂ ਅਤੇ ਓਰੌਨਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਦਾ ਇੱਕ ਕਬਾਇਲੀ ਵਿਦਰੋਹ ਸੀ। <ref name=":0">http://timesofindia.com/city/ranchi/Tana-Bhagats-want-early-solution-to-their-problems/articleshow/17596646.cms</ref> <ref name="Bahadur 1915">{{Cite book|url=https://books.google.com/?id=yH-mnQEACAAJ&dq=SC+Roy,+'The+Oraons+of+Chota+Nagpur:+Their+History,+Economic+Life+and+Social+Organisation',+Ranchi,+1915,+(reprint),+Calcutta,+1972|title=The Oraons of Chota Nagpur: Their History, Economic Life, and Social Organisation|last=Bahadur)|first=Sarat Chandra Roy (Rai|date=1915|publisher=Crown Publications|language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Cite journal|last=Dasgupta|first=Sangeeta|date=1999-02-01|title=Reordering a World: The Tana Bhagat Movement, 1914-1919|journal=Studies in History|language=en|volume=15|issue=1|pages=1–41|doi=10.1177/025764309901500101|issn=0257-6430}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Oraon_Tana_Vagat_Movement|title=Oraon Tana Vagat Movement - Banglapedia|website=en.banglapedia.org|language=en|access-date=2017-08-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20221007042043/https://en.banglapedia.org/index.php?title=Oraon_Tana_Vagat_Movement|archive-date=2022-10-07|url-status=dead}}</ref> ਤਾਨਾ ਭਗਤਾਂ ਨੇ [[ਯੂਨਾਈਟਡ ਕਿੰਗਡਮ|ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼]] ਦੁਆਰਾ ਲਗਾਏ ਟੈਕਸਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਅਤੇ [[ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ|ਗਾਂਧੀ]] ਦੇ ਸੱਤਿਆਗ੍ਰਹਿ ਅੰਦੋਲਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ [[ਸੱਤਿਆਗ੍ਰਹਿ]] (ਸਿਵਲ ਨਾਫਰਮਾਨੀ ਲਹਿਰ) ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰਾਂ, ਬਾਣੀਆਂ (ਸ਼ਾਹੂਕਾਰਾਂ), ਮਿਸ਼ਨਰੀਆਂ, ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ। ਤਾਨਾ ਭਗਤ [[ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ|ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ]] ਪੈਰੋਕਾਰ ਹਨ, ਅਤੇ ਅਹਿੰਸਾ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ. <ref name=":1"/> == ਹਵਾਲੇ == {{ਹਵਾਲੇ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਾਂਧੀਵਾਦ]] pqxae1k6uwzdhhzyo168wrifj21mfdx 0 132561 850553 849875 2026-10-25T11:12:00Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 850553 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=ਫ਼ੇਨਿਲ ਉਮਰੀਗਰ|image=|birth_date=14 ਜਨਵਰੀ 1993|birth_place=[[ਸੂਰਤ]], [[ਗੁਜਰਾਤ]], [[ਭਾਰਤ]]|other_names=|occupation=[[ਅਦਾਕਾਰਾ]]|yearsactive=2010–ਹੁਣ}}'''ਫ਼ੇਨਿਲ ਉਮਰੀਗਰ''' ਇਕ ਭਾਰਤੀ ਮਾਡਲ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ [[ਅਭਿਨੇਤਰੀ]] ਹੈ ਜੋ 'ਬੇਸਟ ਫਰੈਂਡਜ਼ ਫ਼ੋਰਏਵਰ ?' ਦੀ ਲੜੀ ਵਿਚ "ਸੰਜਨਾ" ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲੜੀ [[ਕਾਲਾ ਟੀਕਾ]] ਵਿਚ ਗੌਰੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 2019 ਵਿੱਚ ਉਹ 'ਰਾਜਾ ਬੇਟਾ' ਵਿੱਚ "ਪੰਖੁੜੀ" ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ।<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.iwmbuzz.com/television/news/fenil-umrigar-main-lead-sobo-films-next-zee-tv/2018/10/11|title=Fenil Umrigar, the other main lead in Sobo Films' next on Zee TV|date=11 October 2018|website=iwmbuzz.com|access-date=2019-01-14}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.televisionpost.com/zee-tv-opens-up-early-prime-time-slot-with-rajaa-betaa/|title=Zee TV opens up early prime-time slot with 'Rajaa Betaa' - TelevisionPost: Latest News, India's Television, Cable, DTH, TRAI|date=2019-01-09|website=TelevisionPost: Latest News, India’s Television, Cable, DTH, TRAI|language=en-US|access-date=2019-01-14|archive-date=2019-01-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20190115023411/https://www.televisionpost.com/zee-tv-opens-up-early-prime-time-slot-with-rajaa-betaa/|dead-url=yes}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.iwmbuzz.com/television/news/reshma-merchant-joins-cast-sobo-films-show-zee-tv/2018/10/13|title=Reshma Merchant joins the cast of Sobo Films' show for Zee TV|date=13 October 2018|website=iwmbuzz.com|access-date=2019-01-14}}</ref> == ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ == ਬਚਪਨ ਵਿਚ ਫ਼ੇਨਿਲ ਉਮਰੀਗਰ [[ਗੁਜਰਾਤ]] ਦੇ [[ਸੂਰਤ]] ਦੀ ਇਕ ਪੜ੍ਹਨ ਵਿਚ ਰੁਝੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਲੜਕੀ ਸੀ।<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/features/metroplus/Feisty-Fenil/article16083250.ece|title=Feisty Fenil|last=Sharma|first=Disha|date=2016-10-27|work=The Hindu|access-date=2019-01-14|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ 10 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ [[ਸੂਰਤ|ਗਾਂਧੀ ਸਮਰਿਤੀ ਭਵਨ]], ਸੂਰਤ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਅਕਾਦਮਿਕ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਸੀ। ਅਦਾਕਾਰੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਹ ਨੱਚਣ ਅਤੇ ਗਾਉਣ ਵਿਚ ਵੀ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਸੂਰਤ ਤੋਂ [[ਮੁੰਬਈ]] ਤੱਕ ਦੇ ਸਫ਼ਰ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੰਘਰਸ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਹੈ।<ref name="hindu">{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/features/metroplus/Feisty-Fenil/article16083250.ece|title=Feisty Fenil|last=Sharma|first=Disha|date=27 October 2016|publisher=[[The Hindu]]}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.freepressjournal.in/interviews/i-believe-in-god-but-i-am-not-superstitious-says-fenil-umrigar/942184|title="I believe in God, but I am not superstitious", says Fenil Umrigar|date=2016-09-30|website=Freepressjournal : Latest Indian news,Live updates|language=en-US|access-date=2019-01-14}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.bollywoodlife.com/news-gossip/fenil-umrigar-and-srman-jain-to-romance-on-the-small-screen/|title=Fenil Umrigar and Srman Jain to romance on the small screen! - Bollywoodlife.com|date=2014-03-25|website=bollywoodlife.com|language=en-EN|access-date=2019-01-14}} {{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਅਕਤੂਬਰ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/mumbai/Power-packed-performances-by-Dilip-Joshi-Disha-Vakani-Rohit-Roy-at-SAB-Ka-Rangostav/articleshow/46483729.cms|title=Power-packed performances by Dilip Joshi, Disha Vakani, Rohit Roy at SAB Ka Rangostav - Times of India|website=The Times of India|access-date=2019-01-14}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://movies.ndtv.com/photos/bigg-boss-10-karan-mehra-rejoins-the-world-first-stop-fashion-show-23368|title=Bigg Boss 10: Karan Mehra Rejoins The World. First Stop, Fashion Show|website=NDTVMovies.com|language=en|access-date=2019-01-14}}</ref> == ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ == {| class="wikitable" !ਸਾਲ ! ਸੀਰੀਅਲ ! ਭੂਮਿਕਾ ! ਚੈਨਲ ! '''ਹਵਾਲਾ''' |- | 2019 | ਰਾਜਾ ਬੇਟਾ | ਪੰਖੂਰੀ ਮਿਸ਼ਰਾ | [[ਜ਼ੀ ਟੀਵੀ|ਜ਼ੀ ਟੀ]] | <ref name=":0"/> |- | 2018 | ਲਾਲ ਇਸ਼ਕ | ਨੈਣਾ | ਐਂਡ ਟੀਵੀ | <ref>{{Cite web|url=http://www.tellychakkar.com/tv/tv-news/fenil-umrigar-falaq-naaz-and-vipul-gupta-tv-s-laal-ishq-180827|title=Fenil Umrigar, Falaq Naaz and Vipul Gupta in &TV's Laal Ishq|last=Team|first=Tellychakkar|website=Tellychakkar.com|language=en|access-date=2019-01-14}}</ref> |- | 2016 &#x2013; 2017 | [[ਕਾਲਾ ਟੀਕਾ]] | ਗੌਰੀ ਝਾ | [[ਜ਼ੀ ਟੀਵੀ]] | <ref>{{Cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/television/010216/tv-show-kaala-teeka-fast-forwards-14-years.html|title=TV show Kaala Teeka fast forwards 14 years|last=Razzaq|first=Sameena|date=2016-02-01|website=Deccan Chronicle|language=en|access-date=2019-01-14}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.india.com/showbiz/kaala-teeka-actress-fenil-umrigar-bids-adieu-to-zee-tv-show-1494134/|title=Kaala Teeka actress Fenil Umrigar bids adieu to Zee TV show!|last=Mulla|first=Zainab|date=2016-09-17|website=India.com|language=en|access-date=2019-01-14}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://daily.bhaskar.com/news/ENT-TV-kaala-teeka-off-air-5574039-PHO.html|title=Kaala Teeka Bids Adieu After a Successful 1 year 6 months Run!|date=2017-04-13|website=dailybhaskar|language=en|access-date=2019-01-14|archive-date=2019-04-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20190403203908/https://daily.bhaskar.com/news/ENT-TV-kaala-teeka-off-air-5574039-PHO.html|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/Kaala-Teeka-completes-250-episodes/articleshow/54261906.cms|title='Kaala Teeka' completes 250 episodes - Times of India|website=The Times of India|language=en|access-date=2019-01-14}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/Rohan-Gandotra-down-but-not-out/articleshow/54794139.cms|title=Rohan Gandotra down but not out - Times of India|website=The Times of India|language=en|access-date=2019-01-14}}</ref> |- | 2016 | ਪਿਆਰ ਤੂਨੇ ਕਯਾ ਕੀਯਾ (ਟੀਵੀ ਲੜੀਵਾਰ) | ਰਾਸ਼ੀ | ਜ਼ਿੰਗ | <ref name="bollywoodlife.com">{{Cite web|url=https://www.bollywoodlife.com/news-gossip/pyaar-tune-kya-kiya-will-rashi-and-shikhar-cross-the-line-of-friendship/|title=Pyaar Tune Kya Kiya: Will Rashi and Shikhar cross the line of friendship? - Bollywoodlife.com|date=2015-04-24|website=bollywoodlife.com|language=en-EN|access-date=2019-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20190115075707/https://www.bollywoodlife.com/news-gossip/pyaar-tune-kya-kiya-will-rashi-and-shikhar-cross-the-line-of-friendship/|archive-date=2019-01-15|url-status=dead}}</ref> |- | 2014–2015 | ਯਮ ਹੈਂ ਹਮ | ਧੂਮਰਾਨਾ / ਸ਼੍ਰੀਦੇਵੀ | ਸਬ ਟੀਵੀ | |- | 2013 | ਬਡੇ ਅਛੇ ਲਗਤੇ ਹੈਂ | ਪਿਹੂ ਰਾਮ ਕਪੂਰ / ਪੀਹੁ ਸਮਰ ਸ਼ੇਰਗਿੱਲ | ਸੋਨੀ ਟੀਵੀ | <ref>{{Cite web|url=https://www.bollywoodlife.com/news-gossip/bade-acche-lagte-hain-does-fenil-umrigar-impress-or-disappoint-as-pihu/|title=Bade Acche Lagte Hain: Does Fenil Umrigar impress or disappoint as Pihu? - Bollywoodlife.com|date=2013-09-18|website=bollywoodlife.com|language=en-EN|access-date=2019-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20190115023241/https://www.bollywoodlife.com/news-gossip/bade-acche-lagte-hain-does-fenil-umrigar-impress-or-disappoint-as-pihu/|archive-date=2019-01-15|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://archive.mid-day.com/entertainment/2013/sep/110913-fenil-umrigar-pihu-bade-acche-lagte-hain-leap-television.htm|title=Fenil Umrigar to play Pihu in 'Bade Acche Lagte Hain'|website=archive.mid-day.com|access-date=2019-01-14}}{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਅਕਤੂਬਰ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- | 2012 | ਬੇਸਟ ਫਰੈਂਡਜ਼ ਫ਼ੋਰਏਵਰ? | ਸੰਜਨਾ ਰਾਏ ਉਰਫ ਸੰਜੂ | ਚੈਨਲ ਵੀ ਇੰਡੀਆ | <ref>http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-10-21/tv/34626784_1_bff-humse-hai-life-bags {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130408232935/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-10-21/tv/34626784_1_bff-humse-hai-life-bags |date=2013-04-08 }} Rohan Shah of Humse Hai Life bags BFF?</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.filmibeat.com/television/news/2016/parth-samthaan-meets-his-buddy-karan-jotwani-on-suhani-si-ek-ladki-sets-248938.html|title=Kaisi Yeh Yaariyan's Parth Samthaan Meets His Buddy Karan Jotwani On Suhani Si Ek Ladki Sets (PIC)|last=Nagarathna|date=2016-12-08|website=www.filmibeat.com|language=en|access-date=2019-01-14}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.tellychakkar.com/tv/tv-news/charlie-chauhan-miffed-fans-shows-her-disappointment-181003|title=Charlie Chauhan miffed with fans; shows her disappointment|last=Team|first=Tellychakkar|website=Tellychakkar.com|language=en|access-date=2019-01-14}}</ref> |- | 2012 | ਦਿਲ ਸੇ ਦੀ ਦੁਆ. . . ਸੌਭਾਗਿਆਵਤੀ ਭਵ? | ਪ੍ਰਿਆ | ਲਾਈਫ ਓਕੇ | |- | 2010 | ਮਰਿਆਦਾ: ਲੇਕਿਨ ਕਬ ਤੱਕ? | ਸਵੀਟੀ | [[ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ]] | |} == ਹਵਾਲੇ == {{ਹਵਾਲੇ}} == ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ == * {{IMDB name|nm6404768}} * {{ਟਵਿਟਰ|fenil_umrigar|Fenil Umrigar}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1993]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁੰਬਈ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] g33muuutj6fpa7y0epxks8b1j74wcof 0 134712 850499 835280 2026-10-24T17:51:23Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 850499 wikitext text/x-wiki '''ਚਿਆਰਾ ਸਾਚੀ''' (ਜਨਮ 2002) [[ਬੁਏਨਸ ਆਇਰਸ]] ਤੋਂ [[ਅਰਜਨਟੀਨਾ|ਇੱਕ ਅਰਜਨਟੀਨੀ]] ਜਲਵਾਯੂ ਕਾਰਕੁਨ ਹੈ।<ref name=":0">{{Cite web|url=https://childrenvsclimatecrisis.org/|title=#ChildrenVsClimateCrisis|website=childrenvsclimatecrisis.org|access-date=2020-11-15|archive-date=2021-04-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20210422162859/https://childrenvsclimatecrisis.org/|url-status=dead}}</ref> == ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ == ਚਿਆਰਾ ਸਾਚੀ ਦਾ ਜਨਮ ਅਤੇ ਬੁਏਨਸ ਆਇਰਸ ਦੇ ਹੈਡੋ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਐਲ ਪਲੋਮਰ ਵਿੱਚ ਐਲਮੀਨਾ ਪਾਜ਼ ਡੀ ਗੈਲੋ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਸੀ। <ref>{{Cite web|url=https://www.primerplanoonline.com.ar/chiara-sacchi-haedo-activista-cambio-climatico/|title=Chiara Sacchi: la joven de Haedo es una de las principales activistas argentinas que lucha para frenar el cambio climático|date=2019-10-17|website=Primer Plano Online|language=es|access-date=2020-11-14}}</ref> [[ਸਲੋ ਫੂਡ]] ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਉ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਾਚੀ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰਕ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਤੰਦਰੁਸਤ ਖਾਣ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਚਿੰਤਤ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਜਲਵਾਯੂ ਕਾਰਕੁਨ ਵਜੋਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਹਨ।<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.slowfood.com/give-us-back-our-future-chiara-sacchi-slow-food-activist-with-greta-to-the-un/|title="Give Us Back Our Future." Chiara Sacchi, Slow Food Activist with Greta to the UN|date=2019-09-25|website=Slow Food International|language=en-US|access-date=2020-11-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20201117014316/https://www.slowfood.com/give-us-back-our-future-chiara-sacchi-slow-food-activist-with-greta-to-the-un/|archive-date=2020-11-17|url-status=dead}}</ref> ਉਸਨੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਣਾਂ ਅਤੇ ਇੰਟਰਵਿਉਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਵਤਨ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਤਾਪਮਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਬਦਲਾਵ ਤੋਂ ਘਬਰਾ ਗਈ ਸੀ।<ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/mundo/noticias-49855318|title=Las Greta Thunberg latinas que luchan contra el cambio climático (¿Y conoces alguna otra?)|work=BBC News Mundo|access-date=2020-11-14|language=es}}</ref> == ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲਤਾ == ਚਿਆਰਾ ਸਾਚੀ ਇਤਿਹਾਸਕ "ਚਿਲਡਰਨ ਵ ਕਲਾਈਮੇਟ ਕਰਾਈਸਿਸ" ਲਹਿਰ ਵਿਚ [[ਗ੍ਰੇਟਾ ਥਨਬਰਗ|ਗ੍ਰੈਟਾ ਥੂਨਬਰਗ]] ਅਤੇ 16 ਹੋਰ ਨੌਜਵਾਨ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸੀ। <ref>{{Cite web|url=https://countysustainabilitygroup.com/tag/chiara-sacchi/|title=Chiara Sacchi|last=gaianicity|first=Author|website=County Sustainability Group|language=en|access-date=2020-11-15|archive-date=2021-11-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20211128133831/https://countysustainabilitygroup.com/tag/chiara-sacchi/|dead-url=yes}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://earther.gizmodo.com/why-chiarra-sacchi-filed-a-landmark-climate-complaint-a-1838486838|title=Why Chiara Sacchi Filed a Landmark Climate Complaint Against Five Countries—Including Her Own|website=Earther|language=en-us|access-date=2020-11-15|archive-date=2021-05-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20210515024625/https://earther.gizmodo.com/why-chiarra-sacchi-filed-a-landmark-climate-complaint-a-1838486838|url-status=dead}}</ref> ਇਹ ਇਕ ਪਹਿਲ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਕਮੇਟੀ ਨੂੰ [[ਅਰਜਨਟੀਨਾ]], [[ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ]], [[ਫ਼ਰਾਂਸ|ਫਰਾਂਸ]], [[ਜਰਮਨੀ]] ਅਤੇ [[ਤੁਰਕੀ]] ਨੂੰ ਮੌਸਮ ਦੇ ਸੰਕਟ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਆਪਣੀ ਅਸਮਰਥਾ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ।<ref>{{Cite web|url=https://www.batimes.com.ar/personalities/chiara-sacchi|title=Buenos Aires Times {{!}} Chiara-sacchi|website=www.batimes.com.ar|access-date=2020-11-15}}</ref> ਇਹ ਪਟੀਸ਼ਨ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ 'ਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਸੰਮੇਲਨ ਅਧੀਨ ਜਲਵਾਯੂ ਤਬਦੀਲੀ ਬਾਰੇ 18 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਦੁਆਰਾ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਪਹਿਲੀ ਰਸਮੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਸੀ। ਸਾਚੀ ਨੇ ਸਲੋ ਫੂਡ ਅਰਜਨਟੀਨਾ ਨੈਟਵਰਕ ਵਿਚ ਇਕ ਮਿਲੀਟੈਂਟ ਕਾਰਕੁੰਨ ਵਜੋਂ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਹੈ, ਇਕ ਗਲੋਬਲ ਸਮੂਹ ਜੋ ਜੈਵ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਅਤੇ ਚੰਗੇ, ਸਾਫ ਅਤੇ ਨਿਰਪੱਖ ਭੋਜਨ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਿਹਤਮੰਦ ਖਾਣ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲਤਾ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਟੇਰਾ ਮੈਡਰੇ ਸੈਲੋਨ ਡੇਲ ਗੁਸਟੋ ਅਤੇ ਬੁਏਨਸ ਆਇਰਸ ਵਿੱਚ ਹੌਲੀ ਭੋਜਨ ਵਾਲੀ ਕਮਿਉਨਿਟੀ ਲਾ ਕੋਮਿਨੀਡਾਡ ਕੋਕੀਨਾ ਸੋਬੇਰਾਨਾ ਡੀ ਬੁਏਨਸ ਆਇਰਸ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਹੈ।<ref>{{Cite web|url=https://www.sustainable-news.com/2019/09/25/give-us-back-our-future-chiara-sacchi-slow-food-activist-with-greta-to-the-un/|title="Give Us Back Our Future." Chiara Sacchi, Slow Food Activist with Greta to the UN|last=Food|first=Slow|date=2019-09-25|website=Sustainable News|language=en-US|access-date=2020-11-15|archive-date=2020-11-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20201121012821/https://www.sustainable-news.com/2019/09/25/give-us-back-our-future-chiara-sacchi-slow-food-activist-with-greta-to-the-un/|url-status=dead}}</ref> ਉਹ ਖਾਣੇ ਦੀ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਬਾਰੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ਤੇ ਬੋਲਦੀ ਰਹੀ ਹੈ:<blockquote>ਮੈਂ ਸਲੋ ਫੂਡ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੀ ਹਾਂ ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਭੋਜਨ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੇ ਹੋਰ ਤਰੀਕੇ ਵੀ ਹਨ, ਜਿਹੜੇ ਕੁਦਰਤ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ. . . ਨਾ ਸਿਰਫ ਸਰਕਾਰਾਂ ਭੋਜਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੁਆਰਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਫਿਕਸ ਕਰਨ ਅਤੇ ਰੋਕਣ ਦਾ ਚਾਰਜ ਨਹੀਂ ਲੈ ਰਹੀਆਂ, ਉਹ ਜ਼ਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾਡੀਆਂ ਪਲੇਟਾਂ 'ਤੇ ਪਰੋਸ ਵੀ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।<ref name=":1"/></blockquote>ਸਾਚੀ ਸਮੂਹਕ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਦੀ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਹਮਾਇਤੀ ਵੀ ਹੈ:<blockquote>ਹਰ ਵੱਡੀ ਤਬਦੀਲੀ ਜਨਤਾ ਤੋਂ, ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ. . . ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੀ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਲਾਮਬੰਦੀ ਕਰਨ, ਸਮੂਹਕ ਤਾਕਤ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹਾਂ।<ref name=":1"/></blockquote>"ਗਿਵ ਅਸ ਬੈਕ ਅਵਰ ਫਿਊਚਰ" ਦੇ ਨਾਅਰੇ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ, ਸਾਚੀ ਇੱਕ ਵੱਧ ਰਹੀ ਨੌਜਵਾਨ ਲਹਿਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਜੋ ਮੌਸਮ ਦੀ ਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ-ਨਿਰਮਾਣ ਬਰਾਬਰੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। == ਹਵਾਲੇ == <references /> [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਾਤਾਵਰਣ ਕਾਰਕੁਨ]] 4fczqafkg7cpjqvcpsau1mze2bto0jd 0 134833 850501 749235 2026-10-24T18:56:53Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 850501 wikitext text/x-wiki '''ਜਯੋਤਿਰਮਾਈ ਗੰਗੋਪਾਧਿਆਏ''' (1889-1945) ਇੱਕ [[ਬੰਗਾਲੀ]] ਵਿਦਿਆਵਾਦੀ, ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮ ਸਮਾਜ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=32IFAQAAIAAJ&q=Jyotirmayee+Gangopadhyay|title=From the Seams of History: Essays on Indian Women|last=Ray|first=Bharati|publisher=Oxford University Press|year=1995|isbn=978-0-19-563226-2|page=94|language=en}}</ref> == ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ == ਜਯੋਤਿਰਮਾਈ ਦਾ ਜਨਮ 25 ਜਨਵਰੀ 1889 ਨੂੰ [[ਕੋਲਕਾਤਾ]], ਬੰਗਾਲ ਪ੍ਰੈਜੀਡੈਂਸੀ, [[ਬਰਤਾਨਵੀ ਰਾਜ|ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ]] ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੁਆਰਕਨਾਥ ਗਾਂਗੁਲੀ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰਕ, ਬ੍ਰਾਹਮ ਸਮਾਜ ਦੇ ਇੱਕ ਨੇਤਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਸਨ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ [[ਕਾਦੰਬਨੀ ਗੰਗੁਲੀ|ਕਾਦੰਬਨੀ ਦੇਵੀ]] ਕੋਲਕਾਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਮੈਡੀਕਲ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੀ।<ref>{{Cite web|url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Gangopadhyay,_Jyotirmayee|title=Gangopadhyay, Jyotirmayee|last=Mohanta|first=Sambaru Chandra|website=Banglapedia|access-date=12 November 2017}} {{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਅਕਤੂਬਰ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ਮੌਤ == ਜਯੋਤਿਰਮਾਈ 22 ਨਵੰਬਰ 1945 ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਨਾਲ ਮਾਰੀ ਗਈ ਸੀ, ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਜਲੂਸ ਦੇ ਨਾਲ ਜੋ ਰਾਮੇਸ਼ਵਰ ਬੈਨਰਜੀ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।<ref>{{Cite web |last=Mohanta |first=Sambaru Chandra |title=Gangopadhyay, Jyotirmayee |url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Gangopadhyay,_Jyotirmayee |access-date=12 November 2017 |website=Banglapedia}} {{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਅਕਤੂਬਰ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ਹਵਾਲੇ == [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1945]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1889]] 9ucfjyyhp7xp0oscj2d4lqtfhyohgfl 0 146845 850508 847092 2026-10-24T21:02:37Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 850508 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ਜੇਨਾ ਓਰਟੇਗਾ | image = Jenna Ortega 2022.jpg | caption = ਓਰਟੇਗਾ in 2022 | birth_name = ਜੇਨਾ ਮੈਰੀ ਓਰਟੇਗਾ | birth_date = {{Birth date and age|2002|9|27}} | birth_place = ਕੋਚੇਲਾ ਵੈਲੀ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ, ਯੂ.ਐੱਸ.. | death_date = | death_place = | occupation = ਅਦਾਕਾਰਾ | years_active = 2012–ਮੌਜੂਦ | television = | awards = }} '''ਜੈੱਨਾ ਮੈਰੀ ਓਰਟੇਗਾ''' (ਜਨਮ 27 ਸਤੰਬਰ, 2002) ਇੱਕ [[ਅਮਰੀਕੀ]] ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਇੱਕ ਬਾਲ-ਅਦਾਕਾਰਾ ਵੱਜੋਂ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਸੀ ਡਬਲਿਊ ਦੀ ਕੌਮੇਡੀ -ਡਰਾਮਾ ਲੜੀ “ਦ ਵਰਜਿਨ” (2014-2019) ਵਿੱਚ ਛੋਟੀ ਜੇਨ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਕਰਨ ਕਾਰਣ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਹਾਸਲ ਹੋਈ। ਡਿਜ਼ਨੀ ਚੈਨਲ ਦੀ ਲੜੀ “ਸਟੱਕ ਇਨ ਦ ਮਿਡਲ” (2016-2018) ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਹਾਰਲੇ ਡਿਆਜ਼ ਦਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਿਰਦਾਰ ਅਦਾ ਕੀਤਾ। ਜੈੱਨਾ ਨੇ 2019 ਵਿੱਚ ਨੈੱਟਫਲਿਕਸ ਦੀ ਲੜੀ ਯੂ ਦੇ ਦੂਜੇ ਬਾਬ ਵਿੱਚ ਐੱਲੀ ਐਲਵਿਸ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 2021 ਵਿੱਚ ਨੈੱਟਫਲਿਕਸ ਦੀ ਹੀ ਇੱਕ ਫ਼ਿਲਮ “ਯੈੱਸ ਡੇ” ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਓਰਟੇਗਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਇੱਕ ਬਾਲ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ CW ਕਾਮੇਡੀ-ਡਰਾਮਾ ਲੜੀ ''ਜੇਨ ਦਿ ਵਰਜਿਨ'' (2014–2019) ਵਿੱਚ ਨੌਜਵਾਨ ਜੇਨ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ [[ਡਿਜ਼ਨੀ ਚੈਨਲ]] ਦੀ ਲੜੀ ''ਸਟੱਕ ਇਨ ਦ ਮਿਡਲ'' (2016–2018) ਵਿੱਚ ਹਾਰਲੇ ਡਿਆਜ਼ ਵਜੋਂ ਅਭਿਨੈ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੀ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਲਈ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਇਮੇਗਨ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ । ਉਸਨੇ 2019 ਵਿੱਚ ਨੈੱਟਫਲਿਕਸ ਥ੍ਰਿਲਰ ਸੀਰੀਜ਼ ''ਯੂ'' ਦੇ ਦੂਜੇ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਐਲੀ ਐਲਵੇਸ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਅਤੇ ਨੈੱਟਫਲਿਕਸ ਪਰਿਵਾਰਕ ਫਿਲਮ ''ਯੈੱਸ ਡੇ'' (2021) ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਟੀਨ ਡਰਾਮਾ ''ਦ ਫਾਲਆਉਟ'' (2021) ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 2022 ਦੀਆਂ ਸਲੈਸ਼ਰ ਫਿਲਮਾਂ ''ਐਕਸ'' ਅਤੇ ''ਸਕ੍ਰੀਮ'' ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕਰਨ ਲਈ ਚਲੀ ਗਈ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਚੀਕ ਰਾਣੀ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। == ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ == ਜੇਨਾ ਓਰਟੇਗਾ ਦਾ ਜਨਮ 27 ਸਤੰਬਰ, 2002 ਨੂੰ ਕੋਚੇਲਾ ਵੈਲੀ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ,ਉਹ ਛੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਚੌਥੀ ਸੀ।<ref name="Bio_DisneyABCPress2">{{Cite web|url=http://www.disneyabcpress.com/disneychannel/wp-admin/admin-ajax.php?action=dap_drawer&id=4510&type=bio|title=Disney Channel – Stuck in the Middle – Bios|website=DisneyABCPress|archive-url=https://web.archive.org/web/20160501190048/http://www.disneyabcpress.com/disneychannel/wp-admin/admin-ajax.php?action=dap_drawer&id=4510&type=bio|archive-date=May 1, 2016|access-date=April 21, 2016}}</ref> ਉਸਦਾ ਪਿਤਾ ਮੈਕਸੀਕਨ ਮੂਲ ਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਮੈਕਸੀਕਨ ਅਤੇ ਪੋਰਟੋ ਰੀਕਨ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਹੈ।<ref name="Pop Sugar-Ortega">{{Cite news|url=https://www.popsugar.com/latina/Jenna-Ortega-Her-Mexican-Puerto-Rican-Background-42227222|title=Jenna Ortega: "I Am Extremely Proud of Where I Come From"|last=Ortega|first=Jenna|date=October 1, 2016|work=Pop Sugar|access-date=July 29, 2017}}</ref><ref name="Teen-Vogue-Leonowicz">{{Cite news|url=http://www.teenvogue.com/story/jane-the-virgin-jenna-ortega-fights-anti-immigration-rhetoric|title=Jane the Virgin's Jenna Ortega Fights Anti-Immigration Rhetoric|last=Leonowicz|first=Rex|date=August 15, 2016|work=Teen Vogue|access-date=August 21, 2016}}</ref> ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਓਰਟੇਗਾ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਮ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਨਹੀਂ ਜਿਉਂ ਸਕੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਰਵਾਇਤੀ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਅਨੁਭਵ ਅਤੇ ਕਿਸ਼ੋਰ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪ੍ਰੇਮ ਅਤੇ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਨੂੰ ਗੁਆਉਣ 'ਤੇ ਅਫ਼ਸੋਸ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਹੈ।<ref name=":222">{{Cite web|url=https://www.cosmopolitan.com/entertainment/celebs/a35980081/jenna-ortega-interview/|title=Jenna Ortega Thinks She Could Be the One To Finally Take Down Joe Goldberg in 'You'|last=Tolentino|first=Felisha|date=2021-04-07|website=Cosmopolitan|access-date=2021-04-08}}</ref> == ਕੈਰੀਅਰ == === 2012–2017: ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਅਤੇ ਡਿਜ਼ਨੀ === ਓਰਟੇਗਾ ਛੇ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਲੈ ਗਈ ਸੀ। ਅੱਠ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੱਕ, ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਅਤੇ ਏਜੰਟਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਸਨੇ ਆਖਰਕਾਰ ਆਡੀਸ਼ਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ,<ref name="Latina magazine - P_Rodriguez2">{{Cite magazine|last=Rodriguez|first=Priscilla|date=April 15, 2016|title=EXCLUSIVE: Jenna Ortega on 'Stuck in the Middle' and Why Gina Rodriguez is Her Idol|url=https://www.latina.com/entertainment/celebrity/jenna-ortega-stuck-middle-exclusive-interview|magazine=[[Latina (magazine)|Latina]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20160423202926/https://www.latina.com/entertainment/celebrity/jenna-ortega-stuck-middle-exclusive-interview|archive-date=April 23, 2016|access-date=August 30, 2022}}</ref> ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਉਸਨੇ 2012 ਵਿੱਚ "ਬੇਬੀ ਬੱਗ" ਐਪੀਸੋਡ ਵਿੱਚ ''ਰੋਬ'' ਲਈ ਮਹਿਮਾਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। <ref name=":0">{{Cite web|url=http://www.thefutoncritic.com/listings/20120206cbs05/|title=Rob – The Baby Bug episode|website=TheFutonCritic.com|access-date=April 23, 2016}} {{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਸਤੰਬਰ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ''CSI: NY'' 'ਤੇ ਐਮੀ ਮੂਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ "ਅਣਸਪੋਕਨ" ਐਪੀਸੋਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਿੱਖ ਸੀ।<ref name=":1">{{Cite web|url=http://www.thefutoncritic.com/listings/20121011cbs07/|title=CSI: NY – Unspoken episode|website=TheFutonCritic.com|access-date=April 23, 2016}} {{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਸਤੰਬਰ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> 2013 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਉਪ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀ ਧੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੁਪਰਹੀਰੋ ਫਿਲਮ ''[[ਆਇਰਨ ਮੈਨ 3]]'' ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਾਮੂਲੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਫਿਲਮੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਓਰਟੇਗਾ ਨੇ ਡਰਾਉਣੀ ਫਿਲਮ ''ਇਨਸੀਡੀਅਸ: ਚੈਪਟਰ 2'', ''ਇਨਸੀਡੀਅਸ'' ਫਰੈਂਚਾਈਜ਼ੀ ਦੀ ਦੂਜੀ ਫਿਲਮ, ਐਨੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ। ਦੋਵੇਂ ਫਿਲਮਾਂ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ 'ਤੇ ਸਫਲ ਰਹੀਆਂ।<ref>{{Cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/release/rl1532659201/|title=Iron Man 3|website=Box Office Mojo|access-date=2020-01-13}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/release/rl3445327361/|title=Insidious: Chapter 2|website=Box Office Mojo|access-date=2020-01-13}}</ref> 2014 ਵਿੱਚ, ਓਰਟੇਗਾ ਨੂੰ ਲੜੀ ''ਰੇਕ'' ਵਿੱਚ ਜ਼ੋ ਲਿਓਨ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ,<ref name=":22">{{Cite web|url=https://deadline.com/2021/05/jenna-ortega-cast-wednesday-addams-netflix-series-tim-burton-1234760108/|title=Jenna Ortega To Play Lead Wednesday Addams In Netflix's Live-Action Series From Tim Burton|last=Andreeva|first=Nellie|date=2021-05-19|website=Deadline|access-date=2021-05-19}}</ref> ਅਤੇ 2014 ਤੋਂ 2019 ਤੱਕ, ਰੋਮਾਂਟਿਕ-ਡਰਾਮਾ ਲੜੀ ''ਜੇਨ ਦ ਵਰਜਿਨ'' ਵਿੱਚ ਜੇਨ ਦੇ ਆਵਰਤੀ ਛੋਟੇ ਸੰਸਕਰਣ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ।<ref>{{Cite web|url=https://www.narcity.com/gossip/us/ca/you-actress-jenna-ortega-may-look-familiar-from-jane-the-virgin|title=9 Things You Need To Know About "You" Actress Jenna Ortega|date=2019-12-30|website=www.narcity.com|access-date=2020-08-26|archive-date=2020-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20200205105901/https://www.narcity.com/gossip/us/ca/you-actress-jenna-ortega-may-look-familiar-from-jane-the-virgin|url-status=dead}}</ref> 2014 ਵਿੱਚ ਵੀ, ਉਸਨੇ ਡਾਇਰੈਕਟ-ਟੂ-ਵੀਡੀਓ ਕਾਮੇਡੀ ਫਿਲਮ ''ਦਿ ਲਿਟਲ ਰਾਸਕਲਸ ਸੇਵ ਦ ਡੇ'' ਵਿੱਚ ਮੈਰੀ ਐਨ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।<ref name=":28">{{Cite web|url=https://editorial.rottentomatoes.com/article/jenna-ortegas-five-favorite-horror-films/|title=Jenna Ortega's Five Favorite Horror Films|access-date=2022-05-10}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://mobile.twitter.com/jennaortega/status/566364674128502786|title=Does anyone else notice that Mary Ann is creeping? If you haven't seen "The Little Rascals Save the Day", Netflix.💖|website=Twitter|access-date=2022-05-10|archive-date=2022-11-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20221126231914/https://mobile.twitter.com/jennaortega/status/566364674128502786|url-status=dead}}</ref> 2015 ਵਿੱਚ, ਓਰਟੇਗਾ ਨੂੰ ਨੈੱਟਫਲਿਕਸ ਦੀ ਮੂਲ ਸੀਰੀਜ਼ ''ਰਿਚੀ ਰਿਚ'' ਲਈ ਮੁੱਖ ਕਲਾਕਾਰ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਕਾਸਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਡਾਰਸੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਗਈ ਸੀ,<ref name=":12">{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/live-feed/netflix-orders-richie-rich-series-744819|title=Netflix Orders 'Richie Rich' Series From AwesomenessTV|date=29 October 2014|website=The Hollywood Reporter|access-date=2019-12-31}}</ref> ਇੱਕ ਸੋਨੇ ਦੀ ਖੁਦਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਜੋ ਰਿਚੀ ਦੇ ਪੈਸੇ ਉਸਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਖਰਚ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਸ਼ੋਅ ਪੈਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref>{{Cite web|url=http://www.bdcwire.com/binge-watching-netflixs-richie-rich-is-five-hours-i-will-not-get-back/|title=Binge Watching Netflix's 'Richie Rich' Is Five Hours I Will Not Get Back|date=2015-03-10|website=BDCWire|access-date=2020-01-25}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://screenrant.com/worst-netflix-originals-decade-2010s-imdb-internet-movie-database/|title=The 10 Worst Netflix Originals Of The Decade (According To IMDb)|date=2019-12-02|website=ScreenRant|access-date=2020-01-25}}</ref> ਉਸੇ ਸਾਲ, ਉਹ ਫਿਲਮ ''ਆਫਟਰ ਵਰਡਜ਼'' ਵਿੱਚ ਅੰਨਾ ਚਾਪਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ।<ref name=":6">{{Cite news|url=https://www.hollywoodreporter.com/review/words-film-review-816818|title='After Words': Film Review|last=Lowe|first=Justin|date=August 21, 2016|work=[[The Hollywood Reporter]]|access-date=April 19, 2016}}</ref> 2016 ਤੋਂ 2018 ਤੱਕ,<ref>{{Cite web|url=https://deadline.com/2018/03/stuck-in-the-middle-canceled-ends-after-three-seasons-disney-channel-star-jenna-ortega-cast-man-of-the-house-abc-pilot-final-season-1202356211/|title=Stuck in the Middle to End After 3 Seasons on Disney Channel, Star Jenna Ortega Joins ABC Pilot Man of the House|last=Andreeva|first=Nellie|date=March 30, 2018|website=Deadline|access-date=April 7, 2018}}</ref> ਓਰਟੇਗਾ ਫਿਰ ਹਾਰਲੇ ਡਿਆਜ਼ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ [[ਡਿਜ਼ਨੀ ਚੈਨਲ]] ਸਿਟਕਾਮ ''ਸਟੱਕ ਇਨ ਦ ਮਿਡਲ'' ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਚਲੀ ਗਈ, ਜੋ ਸੱਤ ਡਿਆਜ਼ ਭੈਣਾਂ-ਭਰਾਵਾਂ ਦਾ ਵਿਚਕਾਰਲਾ ਬੱਚਾ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਅਭਿਲਾਸ਼ੀ ਖੋਜੀ ਹੈ।<ref>{{Cite magazine|last=Wagmeister|first=Elizabeth|date=September 4, 2015|title=Disney Channel Orders Latino Family Sitcom Toplined by 'Jane the Virgin' Star|url=https://variety.com/2015/tv/news/stuck-in-the-middle-jenna-ortega-disney-channel-comedy-series-1201586172/|magazine=[[Variety (magazine)|Variety]]|access-date=April 19, 2016|quote=Disney Channel has ordered new series 'Stuck in the Middle,' starring 'Jane the Virgin's' Jenna Ortega, Variety has learned exclusively.}}</ref> ਸ਼ੋਅ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਓਰਟੇਗਾ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਇੱਕ ਇਮੇਗੇਨ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਦੋ ਹੋਰਾਂ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref name=":2">{{Cite web|url=http://www.imdb.com/name/nm4911194/awards|title=Jenna Ortega|website=IMDb|access-date=2019-07-18}}</ref><ref name="34th Annual Imagen Noms">{{Cite web|url=https://www.imagen.org/2019/07/01/nominations-announced-for-the-34th-annual-imagen-awards/|title=Nominations Announced for the 34th Annual Imagen Awards|date=July 1, 2019|website=The Imagen Foundation|access-date=July 19, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20210117035109/https://www.imagen.org/2019/07/01/nominations-announced-for-the-34th-annual-imagen-awards/|archive-date=ਜਨਵਰੀ 17, 2021|url-status=dead}}</ref> ਉਸੇ ਸਾਲ, ਉਹ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਇਜ਼ਾਬੇਲ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਡਿਜ਼ਨੀ ਦੀ ''ਏਲੇਨਾ ਔਫ ਐਵਲੋਰ'' 'ਤੇ ਕਾਸਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ, ਜੋ ਕਿ 2020 ਵਿੱਚ ਸਮਾਪਤ ਹੋਈ<ref>{{Cite web|url=http://www.thefutoncritic.com/news/2019/09/17/princess-elenas-heroic-journey-to-become-queen-continues-in-the-third-season-of-elena-of-avalor-premiering-monday-oct-7-298505/20190917disney01/|title=Princess Elena's Heroic Journey to Become Queen Continues in the Third Season of "Elena of Avalor," Premiering Monday, Oct. 7|website=www.thefutoncritic.com|access-date=2020-10-20}}</ref> ਸ਼ੋਅ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਕਾਸਟ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਹੋਰ ਇਮੇਜੇਨ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ 2019 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ<ref name="34th Annual Imagen Noms" /> 2017 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਜੈਕਬ ਸਾਰਟੋਰੀਅਸ <nowiki>''</nowiki> ਚੈਪਸਟਿਕ <nowiki>''</nowiki> ਲਈ ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗਾਇਕ ਵੀ ਸੀ।<ref name=":7">{{Cite web|url=https://www.narcity.com/gossip/us/ca/you-actress-jenna-ortega-may-look-familiar-from-jane-the-virgin|title=9 Things You Need To Know About "You" Actress Jenna Ortega|date=30 December 2019|website=www.narcity.com|access-date=2020-01-17|archive-date=2020-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20200205105901/https://www.narcity.com/gossip/us/ca/you-actress-jenna-ortega-may-look-familiar-from-jane-the-virgin|url-status=dead}}</ref> ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ, ਓਰਟੇਗਾ ਨੇ ਸਾਰਟੋਰੀਅਸ ਦੀ ਪਿਆਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਜਿਸ ਨੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੀਡੀਆ ਕਵਰੇਜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।<ref name=":8">{{Cite web|url=https://www.seventeen.com/celebrity/music/a12796937/jacob-sartorius-and-jenna-ortega-from-stuck-in-the-middle-get-romantic-in-his-new-music-video/|title=Jacob Sartorius and Jenna Ortega from "Stuck in the Middle" Get Romantic in His New Music Video|last=Devoe|first=Noelle|date=2017-10-06|website=Seventeen|access-date=2020-01-17}}</ref> === 2018-2020: ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਦੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ === 2018 ਵਿੱਚ, ਓਰਟੇਗਾ ਨੇ ਫਿਲਮ ''ਸੇਵਿੰਗ ਫਲੋਰਾ'' ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਰਕਸ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦੀ ਧੀ, ਡਾਨ ਦੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਵਜੋਂ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ।<ref>{{Cite web|url=https://www.popsugar.com/node/47051355|title=You's Jenna Ortega Has Been Acting For Almost Half Her Life Already|last=Prahl|first=Amanda|date=2019-12-26|website=Popsugar Entertainment|access-date=2020-01-13}}</ref><ref name=":13">{{Cite web|url=https://variety.com/2017/film/news/david-arquette-jenna-ortega-saving-flora-1202515546/|title=David Arquette, Jenna Ortega to Star in Elephant Drama 'Saving Flora'|last=McNary|first=Dave|date=2017-08-04|website=Variety|access-date=2020-01-14}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/jane-virgin-actress-jenna-ortega-star-saving-flora-1026749|title='Jane the Virgin' Actress Jenna Ortega to Star in 'Saving Flora'|date=3 August 2017|website=www.hollywoodreporter.com|access-date=2020-10-22}}</ref> ਫਿਲਮ ਨੂੰ ਆਲੋਚਕਾਂ ਤੋਂ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈਆਂ, ਅਤੇ ਓਰਟੇਗਾ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਮਿਲੀ। ਉਸਨੂੰ [[ਸਾਊਥਹੈਂਪਟਨ|ਸਾਊਥੈਂਪਟਨ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ]] ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਲੀਡ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਮਿਲੀ।<ref name=":9">{{Cite web|url=https://www.imdb.com/event/ev0002169/2018/1/|title=Southampton International Film Festival (2018)|website=IMDb|access-date=2020-01-25}}</ref> ਓਰਟੇਗਾ ਨੂੰ [[ਨੈਟਫਲਿਕਸ|ਨੈੱਟਫਲਿਕਸ]] ਥ੍ਰਿਲਰ ਸੀਰੀਜ਼ ''[[ਤੁਸੀਂ (ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਜ਼)|ਯੂ]]'', ਜੋ ਕਿ 26 ਦਸੰਬਰ, 2019 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ, ਦੇ ਦੂਜੇ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਐਲੀ ਐਲਵੇਸ ਦੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਕਾਸਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।<ref name="Deadline_Hollywood_2019_You">{{Cite news|url=https://deadline.com/2019/01/you-james-scully-jenna-ortega-cast-in-series-second-season-1202547029/|title='You': James Scully & Jenna Ortega Cast In Series' Second Season On Netflix|last=Petski|first=Denise|date=January 31, 2019|work=Deadline Hollywood|access-date=February 1, 2019}}</ref><ref>{{Cite tweet|user=homesodanights|title=Jennaortega via IG stories|date=February 15, 2019|access-date=February 16, 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://deadline.com/2019/11/you-season-2-premiere-date-penn-badgley-netflix-1202782904/|title='You' Season 2 Premiere Date Set As Penn Badgley Stalker Drama Moves To Netflix|last=Pedersen|first=Erik|date=2019-11-11|website=Deadline|access-date=2019-12-22}}</ref> ''ਯੂ'' ਵਿੱਚ, ਉਸਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਇੱਕ ਚੁਸਤ ਅਤੇ ਦਖਲ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੀ ਅਸਲ ਉਮਰ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦੀ ਹੈ।<ref>{{Cite web|url=https://www.latinpost.com/articles/143293/20200116/this-young-latina-cast-in-you-is-stealing-the-spotlight.htm|title=This Young Latina Cast in "You" Is Killing It|date=2020-01-16|website=Latin Post|access-date=2020-01-22}}</ref> ਓਰਟੇਗਾ ਨੇ ਸਹਿ-ਸਿਤਾਰਿਆਂ ਪੇਨ ਬੈਗਲੇ ਅਤੇ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਪੇਡਰੇਟੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ 'ਤੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ "ਕਾਸ਼ ਮੈਂ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਨਾਲ ਹੋਰ ਸ਼ੂਟ ਕਰਨਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੁੰਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸ਼ਾਲੀ ਹੈ। . . . ਪੈੱਨ ਇੰਨਾ ਵਧੀਆ ਭਾਸ਼ਣਕਾਰ ਹੈ, ਇੰਨੀ ਚੰਗੀ ਸੋਚ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਇੰਨਾ ਆਦਰਯੋਗ ਅਤੇ ਇੰਨਾ ਦਿਆਲੂ, ਅਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਇੰਨੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹੈ।"<ref name=":20">{{Cite web|url=https://www.elitedaily.com/p/from-you-to-yes-day-jenna-ortegas-career-has-her-booked-busy-64878145|title=Jenna Ortega On 'Yes Day,' Being Latina In Hollywood, & Those 'You' Theories|last=Monteil|first=Abby|website=Elite Daily|access-date=2021-03-28}}</ref> ਸੀਜ਼ਨ, ਸ਼ੋਅ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸੀਜ਼ਨ ਵਾਂਗ, ਓਰਟੇਗਾ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।<ref>{{Citation|title=You: Season 2|url=https://www.rottentomatoes.com/tv/you/s02|access-date=2020-01-22}}</ref><ref name="Scream5Casting">{{Cite web|url=https://collider.com/scream-5-cast-jenna-ortega/|title='Scream 5' Adds Jenna Ortega, Who Was So Good on 'You' Last Season|last=Sneider|first=Jeff|date=August 19, 2020|website=Collider|access-date=August 20, 2020}}</ref> 2019 ਵਿੱਚ, ਓਰਟੇਗਾ ਨੂੰ ਨੈੱਟਫਲਿਕਸ ਡਰਾਉਣੀ ਫਿਲਮ ''ਦ ਬੇਬੀਸਿਟਰ: ਕਿਲਰ ਕਵੀਨ'' ਵਿੱਚ ਫੀਓਬ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਾਸਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref name=":14">{{Cite web|url=https://decider.com/2020/09/10/the-babysitter-2-killer-queen-jenna-ortega/|title=Jenna Ortega in 'The Babysitter: Killer Queen:' A Different Role For The Former Disney Star|date=2020-09-10|website=Decider|access-date=2021-01-17}}</ref> ਉਸਨੇ ਕਾਸਮੋਪੋਲੀਟਨ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਫਿਲਮਾਂਕਣ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਉਹ "ਅਵਿਸ਼ਵਾਸ਼ਯੋਗ ਤੌਰ <nowiki>'ਤੇ ਘਬਰਾ ਗਈ" ਸੀ, ਇਹ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ ਕਿ "ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਸੀਕਵਲ ਸੀ, ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਕਾਸਟ ਮੈਂਬਰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਸਨ। . . ਮੈਂ ਘਬਰਾ ਕੇ ਸੈੱਟ 'ਤੇ ਗਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।''</nowiki><ref>{{Cite web|url=https://www.cosmopolitan.com/entertainment/a36026315/jenna-ortega-breakdown-breakdown-cosmo/|title=Jenna Ortega Walked Down Memory Lane During 'Breakdown Breakdown'|last=Iwegbue|first=Annabel|date=2021-04-05|website=[[Cosmopolitan (magazine)|Cosmopolitan]]|access-date=2021-04-05}}</ref> ਇਹ ਫਿਲਮ ਸਤੰਬਰ 2020 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ,<ref name="TheBabysitter2Ortega">{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/jenna-ortega-joins-babysitter-sequel-1248717|title='Jane the Virgin' Actress Jenna Ortega Joins 'The Babysitter' Sequel (Exclusive)|last=Galuppo|first=Mia|date=October 18, 2019|website=[[The Hollywood Reporter]]|access-date=October 18, 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://bloody-disgusting.com/movie/3627296/sequel-babysitter-killer-queen-coming-netflix-september-images/|title=Sequel 'The Babysitter: Killer Queen' Coming to Netflix in September!|last=Squires|first=John|date=August 12, 2020|website=[[Bloody Disgusting]]|access-date=August 12, 2020}}</ref> ਅਤੇ ਆਲੋਚਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮਿਸ਼ਰਤ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ।<ref>{{Cite web|url=https://www.cinemablend.com/news/2554483/netflixs-the-babysitter-killer-queen-reviews-are-in-see-what-critics-are-saying|title=Netflix's The Babysitter: Killer Queen Reviews Are In, See What Critics Are Saying|date=2020-09-10|website=Cinimeblend|access-date=2020-10-20}}</ref> 2020 ਵਿੱਚ, ਓਰਟੇਗਾ ਨੇ ਨੈੱਟਫਲਿਕਸ ਐਨੀਮੇਟਿਡ ਸੀਰੀਜ਼ ''ਜੁਰਾਸਿਕ ਵਰਲਡ ਕੈਂਪ ਕ੍ਰੀਟੇਸੀਅਸ'' ਵਿੱਚ ਬਰੁਕਲਿਨ ਨੂੰ ਆਵਾਜ਼ ਦਿੱਤੀ।<ref name=":11">[https://collider.com/jurassic-world-camp-cretaceous-trailer-netflix/ First Trailer for Netflix's 'Jurassic World' Animated Series Finds Plucky Kids Getting Terrorized by Dinosaurs]</ref> ਲੜੀ ਨੂੰ ਮਿਸ਼ਰਤ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਓਰਟੇਗਾ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। <ref>{{Cite web|url=https://bloody-disgusting.com/reviews/3631792/tv-review-netflixs-jurassic-world-camp-cretaceous-surprises-thrilling-family-friendly-intro-franchise/|title=[Review] "Jurassic World: Camp Cretaceous" Surprises with Thrilling Family-Friendly Intro to Franchise|last=Navarro|first=Meagan|date=2020-09-15|website=Bloody Disgusting!|access-date=2020-10-20}}</ref> ਸੀਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਸੀਜ਼ਨ ਲਈ ਰੀਨਿਊ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ 2021 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਸੀ।<ref>{{Cite web|url=https://deadline.com/video/jurassic-world-camp-cretaceous-renewed-for-season-2-netflix-teaser/|title='Jurassic World: Camp Cretaceous' Renewed For Season 2 By Netflix; Teaser Trailer Dropped For DreamWorks Animation|last=Kanter|first=Jake|date=2020-10-09|website=Deadline|access-date=2020-10-20}}</ref> 2020 ਵਿੱਚ, ਓਰਟੇਗਾ ਨੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਕਿਤਾਬ ''ਇਟਸ ਆਲ ਲਵ'' ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਲਿਖਤ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰੇਗੀ, ਜੋ ਕਿ ਜਨਵਰੀ 2021 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ।<ref>{{Cite web|url=https://global.penguinrandomhouse.com/announcements/seventeen-year-old-actress-influencer-jenna-ortega-shares-personal-reflections-in-new-book/|title=Seventeen-Year-Old Actress & Influencer Jenna Ortega Shares Personal Reflections in New Book|website=penguinrandomhouse.com|access-date=2020-08-26}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://headlineplanet.com/home/2021/01/08/jenna-ortega-to-support-its-all-love-on-january-15-drew-barrymore-show/|title=Jenna Ortega To Support 'It's All Love' On January 15 'Drew Barrymore Show'|date=2021-01-08|website=Headline Planet|access-date=2021-01-17}}</ref> ਓਰਟੇਗਾ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਨੈੱਟਫਲਿਕਸ ਕਾਮੇਡੀ ਫਿਲਮ ''[[ਹਾਂ ਦਿਵਸ|ਯੈੱਸ ਡੇ]] ਵਿੱਚ ਕੇਟੀ ਟੋਰੇਸ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।'' <ref name="YesDayOrtega">{{Cite web|url=https://deadline.com/2019/10/jennifer-garner-yes-day-movie-add-jenna-ortega-jane-the-virgin-actress-1202757059/|title='Jane The Virgin's Jenna Ortega Joins Jennifer Garner Family Movie 'Yes Day'|last=D'Alessandro|first=Anthony|date=October 10, 2019|website=[[Deadline Hollywood]]|access-date=October 13, 2019}}</ref> ਉਸਨੂੰ 2019 ਵਿੱਚ ਕਾਸਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ,<ref>{{Cite web|url=https://deadline.com/2019/10/edgar-ramirez-says-yes-to-jennifer-garner-family-movie-yes-day-1202762854/|title=Edgar Ramírez Says 'Yes' To Jennifer Garner Family Movie 'Yes Day'|last=D'Alessandro|first=Anthony|date=2019-10-17|website=Deadline|access-date=2021-03-13}}</ref> ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਨੂੰ ਮਿਕਸਡ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਲਈ ਮਾਰਚ 2021 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।<ref>{{Cite web|url=https://www.vaildaily.com/news/the-movie-guru-yes-day-predictable-but-sweet/|title=The Movie Guru: "Yes Day" predictable but sweet|last=Wardell|first=Jenniffer|website=www.vaildaily.com|access-date=2021-03-13}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mercurynews.com/2021/03/12/review-yes-day-is-a-clever-idea-that-could-use-more-laughs|title=Review: 'Yes Day' is a clever idea that could use more laughs|date=2021-03-12|website=The Mercury News|access-date=2021-03-13}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://chicago.suntimes.com/movies-and-tv/2021/3/11/22326635/yes-day-review-netflix-movie-jennifer-garner-edgar-ramirez|title='Yes Day': Netflix family film has a few negatives|date=2021-03-11|website=Chicago Sun-Times|access-date=2021-03-13}}</ref> == ਹਵਾਲੇ == <references responsive="1"></references> == ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ == {{ਕਾਮਨਜ਼ ਸ਼੍ਰੇਣੀ}} * {{IMDB name|4911194}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 2002]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] anprbnjfq914jpsbx3tl5eag14sd2eg 0 147714 850512 835795 2026-10-24T21:49:48Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 850512 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=ਜੋਤੀ ਜੀਵਨ ਘੋਸ਼|image=|caption=|birth_date=1910|birth_place=[[ਹੁਗਲੀ|ਹੁਗਲੀ]], [[ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਇੰਡੀਆ]]|death_date=1968|death_place=ਝਾਰਖੰਡ|occupation=[[ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ]]|organization=[[ਬੰਗਾਲ ਵਾਲੰਟੀਅਰਜ਼]]|movement=[[ਭਾਰਤੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅੰਦੋਲਨ]]|known for=|citizenship=|nationality=ਭਾਰਤੀ|footnotes=}} [[Category:Articles with hCards]] '''ਜੋਤੀ ਜੀਵਨ ਘੋਸ਼''' (1910 – 1968),<ref>{{Cite book|title=Rammanohar Lohia|last=Volume 9|year=1990|isbn=9788171002511}}</ref> ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਅਤੇ ਬੰਗਾਲ ਵਲੰਟੀਅਰਾਂ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਜਿਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਹੱਤਿਆਵਾਂ ਕੀਤੀਆਂ।<ref name="mymedinipur">{{Cite web|url=https://mymedinipur.com/medinipur-freedom-movement-freedom-fighter/Jyotijiban-Ghosh/freedom-fighters-of-undivided-medinipur/freedom-fighters-of-bengal|title=Jyoti Jibon Ghosh -medinipur-freedom-movement-freedom-fighter-mymedinipur|website=mymedinipur.com|access-date=February 19, 2022|archive-date=ਮਾਰਚ 2, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220302102942/https://mymedinipur.com/medinipur-freedom-movement-freedom-fighter/Jyotijiban-Ghosh/freedom-fighters-of-undivided-medinipur/freedom-fighters-of-bengal|dead-url=yes}}</ref> ਉਹ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਦਿਨੇਸ਼ ਗੁਪਤਾ ਦਾ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਸਾਥੀ ਹੈ। == ਪਰਿਵਾਰ == ਘੋਸ਼ ਦਾ ਜਨਮ 1910 ਵਿੱਚ ਹੁਗਲੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਧਮਾਸੀਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਜਾਮਿਨੀ ਜੀਵਨ ਘੋਸ਼ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਮਿਦਨਾਪੁਰ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਆਈਏ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ ਅਤੇ [[ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਇੰਡੀਆ|ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ]] ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਸੰਗਠਨ, ਬੰਗਾਲ ਵਾਲੰਟੀਅਰਜ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ [[ਭਾਰਤ ਦਾ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮ|ਭਾਰਤੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਅੰਦੋਲਨ]] ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਰਾ ਪ੍ਰੋ. ਬਿਨਯ ਜੀਵਨ ਘੋਸ਼ ਨੂੰ [[ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਅੰਦੋਲਨ]] ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਣ ਕਾਰਨ ਨੌਕਰੀ ਤੋਂ ਬਰਖਾਸਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਭਰਾ ਨਾਬਾ ਜੀਵਨ ਘੋਸ਼ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੀ ਕੈਦ ਦੌਰਾਨ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰ ਲਈ। ਉਸ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ [[ਨਿਰਮਲ ਜੀਵਨ ਘੋਸ਼]] ਵੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੈਨਾਨੀ ਸੀ।<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=y1Pclr-6w94C&q=Nirmal+Jiban+Ghosh&pg=PA44|title=Rammanohar Lohia|last=Volume 9|year=1990|isbn=9788171002511|access-date=February 24, 2018}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=FTNFDwAAQBAJ&q=Nirmal+Jiban+Ghosh&pg=PT164|title=Human Rights and Peace: Ideas, Laws, Institutions and Movements|last=Ujjwal Kumar Singh|date=14 January 2009|isbn=9789352801626|access-date=February 24, 2018}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=hssXP1hBYscC&q=Bhattacharya+killed+magistrate+Douglas&pg=PA254|title=History of the Freedom Movement in India (1857–1947)|last=S. N. Sen|year=1997|isbn=9788122410495|access-date=March 11, 2018}}</ref> == ਇਨਕਲਾਬੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ == ਦਿਨੇਸ਼ ਗੁਪਤਾ ਰਾਈਟਰਜ਼ ਬਿਲਡਿੰਗ ਦੇ ਵਰਾਂਡੇ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਲੜਿਆ ਅਤੇ ਬਚ ਗਿਆ।<ref name="bp">{{Cite book|title=Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh|last=Mohanta|first=Sambaru Chandra|publisher=[[Asiatic Society of Bangladesh]]|year=2012|editor-last=Islam|editor-first=Sirajul|editor-link=Sirajul Islam|edition=Second|chapter=Gupta, Dinesh Chandra|editor-last2=Jamal|editor-first2=Ahmed A.|chapter-url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Gupta,_Dinesh_Chandra|access-date=2022-12-30|archive-date=2022-11-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20221122115516/https://en.banglapedia.org/index.php?title=Gupta,_Dinesh_Chandra|url-status=dead}}</ref> ਬੰਗਾਲ ਵਲੰਟੀਅਰਜ਼ ਗਰੁੱਪ ਵੱਲੋਂ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਪਹਿਲਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਜੇਮਸ ਪੈਡੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਪੈਡੀ ਲੂਣ ''ਸੱਤਿਆਗ੍ਰਹਿਆਂ'' ਨੂੰ ਬੇਹੋਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਕੁੱਟਦਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਲੱਤ ਮਾਰ ਕੇ ਮਾਰ ਦਿੰਦਾ। ਹੋਰ ਤਾਂ ਹੋਰ, ਉਸ ਨੇ ਨਿਹੱਥੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹੇਆਮ ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਮਾਰਿਆ, ਕੁੱਟਿਆ ਅਤੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਚਾਰ ਨਾਵਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਲਈ ਬੰਗਾਲ ਵਾਲੰਟੀਅਰਾਂ ਦੇ ਕਲਕੱਤਾ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਨੂੰ ਭੇਜੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ ਸਨ ਸ਼ਸ਼ਾਂਕ ਦਾਸਗੁਪਤਾ, ਫਾਨੀ ਕੁੰਡੂ, ਘੋਸ਼ ਅਤੇ ਬਿਮਲ ਦਾਸਗੁਪਤਾ। 7 ਅਪ੍ਰੈਲ, ਨੂੰ ਸ਼ਾਮ 5:00 ਵਜੇ ਦੇ ਕਰੀਬ ਪੈਦੀ ਇਨਾਮ ਵੰਡਣ ਲਈ ਦੋ ਅਫਸਰਾਂ, 16 ਸਿੱਖਿਅਤ ਪੁਲਿਸ ਕੁੱਤਿਆਂ ਅਤੇ 16 ਬਾਡੀ ਗਾਰਡਾਂ ਨਾਲ ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਆਏ। ਉਹ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ 'ਚ ਰੁੱਝਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਘੋਸ਼ ਅਤੇ ਬਿਮਲ ਦਾਸਗੁਪਤਾ ਨੇ ਅਚਾਨਕ ਉਸ 'ਤੇ ਗੋਲੀ ਚਲਾ ਦਿੱਤੀ। ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਇੱਕ ਸਾਈਕਲ ਖੋਹ ਕੇ ਸਲਬਾਨੀ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਭੱਜ ਗਏ, ਉੱਥੇ ਉਹ ਦੋ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ, ਗੋਦਾਪੀਸਾਲ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ, ਸਲਬੋਨੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ ਗੋਮੋ ਪੈਸੇਂਜਰ ਰਾਹੀਂ ਪੁਰੂਲੀਆ ਪਹੁੰਚੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਸਨਸੋਲ ਅਤੇ [[ਕੋਲਕਾਤਾ]] ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਦਿਨ ਬਿਤਾਏ। ਦਾਸਗੁਪਤਾ ਦੇ ਚਾਚਾ ਹੀਰਾਲਾਲ ਦਾਸਗੁਪਤਾ ਨੇ ਪੇਡੀ ਦੇ ਕਾਤਲ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਨੌਕਰੀ ਚਲੀ ਗਈ।<ref>{{Cite web|url=https://indiankanoon.org/doc/600128/|title=Emperor vs Nirmal Jiban Ghose And Ors. on 30 August, 1934|access-date=October 28, 2021}}</ref> ਉਸਨੇ ਝਰੀਆ ਕੋਲਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਰਸੇ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।<ref>{{Cite book|title=Chronological Dictionary of India's Independence|last=Kali Charan Ghosh|publisher=Sahitya Sansad|year=2012|isbn=978-81-86806-20-3|location=Kolkata|pages=87}}</ref> == ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ == ਮਿਦਨਾਪੁਰ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੈਜਿਸਟ੍ਰੇਟ ਬਰਨਾਰਡ ਈਜੇ ਬਰਗੇ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਸ਼ੱਕੀ ਅਤੇ ਕੈਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ [[ਨਿਰਮਲ ਜੀਵਨ ਘੋਸ਼]] ਨੂੰ 26 ਅਕਤੂਬਰ, 1934 ਨੂੰ ਮੇਦਿਨੀਪੁਰ ਕੇਂਦਰੀ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਫਾਂਸੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬੰਗਾਲ ਵਾਲੰਟੀਅਰਜ਼ ਗਰੁੱਪ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਨਹੀਂ ਕਰਨ ਦਿੱਤਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਬਿਨਯ ਜੀਵਨ ਘੋਸ਼ ਨਾਲ ਰੁਕਿਆ। ਅਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ 1930 ਵਿੱਚ ਚਟਗਾਂਵ ਸ਼ਸਤਰਖਾਨੇ ਦੇ ਛਾਪੇ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ [[ਅਨੰਤਾ ਸਿੰਘ|ਅਨੰਤ ਸਿੰਘ]] ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਇਹ ਦੌਰ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਹੈ। 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਕਲਕੱਤਾ ਵਿੱਚ ਬੈਂਕਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਲੁੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਅਨੰਤਾ ਸਿੰਘ ਦਾ ਨਾਮ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਸਥਾਨਕ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲੜੀਵਾਰ ਲਿਖਤਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜੋ ਅੱਜ ਵੀ ਇਨਕਲਾਬੀ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀਆਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਬਿਮਲ ਦਾਸਗੁਪਤਾ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰ ਲਈ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਿਯਮਤ ਪੁਲਿਸ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਮੂਹ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮੈਂਬਰ 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦਾ ਝਾਰਖੰਡ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਜਾਦੂਗੁੜਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਭੱਜ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।<ref>{{Cite web|url=https://www.bhavans.info/heritage/martyrs.asp|title=FLASH BACK : Three Collectors Killed: More Martyrs Born|publisher=bhavans.info|access-date=December 21, 2021|archive-date=ਜਨਵਰੀ 19, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220119075232/https://www.bhavans.info/heritage/martyrs.asp|dead-url=yes}}</ref><ref>{{Cite book|title=বেঙ্গল ভলান্টিয়ার|last=MADHUMANTI SENGUPTA|date=January 1, 2016|publisher=Ananda Publishers|isbn=978-9389876772|location=Kolkata|pages=}}</ref> == ਹਵਾਲ == {{ਹਵਾਲੇ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1968]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1910]] hhdsaq3uidk89dbmh0awziprxcjbph7 0 148769 850514 841063 2026-10-24T22:25:51Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 850514 wikitext text/x-wiki [[ਤਸਵੀਰ:Bauer_-_Isis_Iphis.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/57/Bauer_-_Isis_Iphis.jpg/220px-Bauer_-_Isis_Iphis.jpg|right|thumb| ''ਆਈਸਿਸ ਇਫ਼ਿਸ ਦਾ ਲਿੰਗ ਬਦਲ ਰਿਹਾ ਹੈ'' । ''[[ਮੈਟਾਮੌਰਫਸਿਸ (ਮਹਾਂਕਾਵਿ)|ਮੈਟਾਮੋਰਫੋਸਿਸ]]'' ਦੇ 1703 ਐਡੀਸ਼ਨ ਲਈ ਬਾਊਰ ਦੁਆਰਾ ਉੱਕਰੀ।]] '''ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਸਾਹਿਤ''' ਇੱਕ ਸਮੂਹਿਕ ਸ਼ਬਦ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਹਿਤਕ ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਮਨੋਨੀਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਵਿਭਿੰਨ ਲਿੰਗ ਪਛਾਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।<ref>{{Cite web|url=http://sfbaytimes.com/importance-transgender-literature/|title=The Importance of Transgender Literature|last=Karlsberg|first=Michele|date=2018-06-21|website=[[San Francisco Bay Times]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20180621164325/http://sfbaytimes.com/importance-transgender-literature/|archive-date=2018-06-21|access-date=2020-09-22}}</ref> == ਇਤਿਹਾਸ == ਟਰਾਂਸ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਉਦਾਹਰਣ ਸ਼ਾਇਦ ਰੋਮਨ ਕਵੀ [[ਓਵਿਦ|ਓਵਿਡ]] ਦੀ ਕਿਤਾਬ ''[[ਮੈਟਾਮੌਰਫਸਿਸ (ਮਹਾਂਕਾਵਿ)|ਮੇਟਾਮੋਰਫੋਸਿਸ]]'' ਹੈ।<ref name="transage">{{Cite web|url=https://www.nytimes.com/2018/10/24/books/trans-lit-transgender-novels.html|title=The Coming of Age of Transgender Literature|last=Haldeman|first=Peter|date=2018-10-24|website=[[The New York Times]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20181024170545/https://www.nytimes.com/2018/10/24/books/trans-lit-transgender-novels.html|archive-date=2018-10-24|access-date=2020-09-22}}</ref> ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ [[ਵਰਜੀਨੀਆ ਵੁਲਫ਼|ਵਰਜੀਨੀਆ ਵੁਲਫ]] ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਨਾਵਲ ''ਓਰਲੈਂਡੋ'' (1928), ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਨਾਵਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸਦਾ ਕਥਾਨਕ ਇੱਕ [[ਦੁਲਿੰਗਕਤਾ|ਦੁਲਿੰਗੀ]] ਕਵੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਮਰਦ ਤੋਂ ਔਰਤ ਵਿੱਚ ਲਿੰਗ ਬਦਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।<ref>{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/books/2018/sep/03/different-sex-same-person-how-woolfs-orlando-became-a-trans-triumph|title='Different sex. Same person': how Woolf's Orlando became a trans triumph|last=Winterson|first=Jeanette|date=2018-09-03|website=[[The Guardian]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20180903134234/https://www.theguardian.com/books/2018/sep/03/different-sex-same-person-how-woolfs-orlando-became-a-trans-triumph|archive-date=2018-09-03|access-date=2020-09-22}}</ref> ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਯਾਦਾਂ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਸਨ, ਇੱਕ ਲੰਮੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਜਿਸਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਉਦਾਹਰਨ [[ਲਿਲੀ ਐਲਬੀ|ਲਿਲੀ ਐਲਬੇ]] ਦੁਆਰਾ ''ਮੈਨ ਟੂ ਵੂਮੈਨ'' (1933) ਵਿੱਚ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਹ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਕਿਤਾਬਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ''ਦ ਸੀਕਰੇਟਸ ਆਫ਼ ਮਾਈ ਲਾਈਫ (2017), ਕੈਟਲਿਨ ਜੇਨਰ ਦੁਆਰਾ'' ਵਰਤਮਾਨ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਚੱਲੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ।<ref name="transage"/> ਟਰਾਂਸ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹੋਰ ਯਾਦਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਸਫ਼ਲਤਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੈ: ''ਜੇਂਡਰ ਆਊਟਲਾ'' (1994), ਕੇਟ ਬੋਰਨਸਟਾਈਨ ਦੁਆਰਾ; ''ਮੈਨ ਇਨਫ ਟੂ ਬੀ ਏ ਵੂਮੈਨ'' (1996), ਜੈਨ ਕਾਉਂਟੀ ਦੁਆਰਾ; ''ਰੀਡਿਫਾਈਨਿੰਗ ਰੀਅਲਨੇਸ'' (2014), [[ਜੇਨਟ ਮੋਕ|ਜੈਨੇਟ ਮੌਕ]] ਦੁਆਰਾ ਆਦਿ।<ref name="topguardian">{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/books/2015/oct/21/top-10-transgender-books|title=Top 10 transgender books|last=Jacques|first=Juliet|date=2015-10-21|website=[[The Guardian]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20151021235109/https://www.theguardian.com/books/2015/oct/21/top-10-transgender-books|archive-date=2015-10-21|access-date=2020-09-22}}</ref> ਫਿਰ ਵੀ, ''ਓਰਲੈਂਡੋ'' ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਪਾਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋਰ ਗਲਪ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੀ ਦਿੱਖ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਪਾਰਕ ਸਫ਼ਲਤਾ ਦੇਖੀ। ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ''ਮਾਈਰਾ ਬ੍ਰੇਕਿਨਰਿਜ'' (1968), [[ਗੋਰ ਵਿਡਾਲ]] ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਇੱਕ [[ਵਿਅੰਗ|ਵਿਅੰਗਮਈ ਨਾਵਲ]] ਹੈ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਦਬਦਬੇ ਅਤੇ [[ਪਿੱਤਰ ਸੱਤਾ|ਪਿਤਰਸੱਤਾ]] ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਟਰਾਂਸ ਔਰਤ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦਿਖਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿਤਾਬ ਦੀਆਂ 20 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਾਪੀਆਂ ਵਿਕੀਆਂ, ਪਰ ਆਲੋਚਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਨੂੰ ਪੈਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref>{{Cite web|url=https://www.latimes.com/books/la-ca-jc-myra-breckinridge-20180223-story.html|title=Saluting 'Myra Breckinridge' on its 50th anniversary|last=Athitakis|first=Mark|date=2018-02-23|website=[[Los Angeles Times]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20180223192541/https://www.latimes.com/books/la-ca-jc-myra-breckinridge-20180223-story.html|archive-date=2018-02-23|access-date=2020-09-23}}</ref> ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਸ਼ਾਖਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਉਭਾਰ 2010 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਗਲਪ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਪੱਸ਼ਟ ਵਾਧਾ ਅਤੇ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਨਾਲ ਵਖਰੇਵੇਂ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਅਤੇ ਆਮ ਦਿਲਚਸਪੀ ਵਿਚ ਵੀ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ। ਇਸਨੇ ਇੱਕ ਰੁਝਾਨ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਲੇਖਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਧੇਰੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਦਰਸ਼ਕ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਲੋਕ ਸਨ।<ref>{{Cite web|url=https://www.popmatters.com/how-do-you-define-the-genre-of-trans-literature-2495490457.html|title=How Do You Define the Genre of Trans Literature?|last=Rollmann|first=Hans|date=2015-09-27|website=[[PopMatters]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20200922192701if_/https://www.popmatters.com/how-do-you-define-the-genre-of-trans-literature-2495490457.html|archive-date=2020-09-21|access-date=2020-09-22}}</ref> 2020 ਵਿੱਚ, ਡੱਚ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ [[ਮਾਰੀਕਾ ਲੂਕਾਸ ਰਿਜਨੇਵਲਦ|ਮੈਰੀਕੇ ਲੂਕਾਸ ਰਿਜਨਵੇਲਡ]], ਜੋ ਕਿ [[ਗੈਰ-ਬਾਈਨਰੀ ਜੈਂਡਰ|ਗੈਰ-ਬਾਈਨਰੀ]] ਹੈ, ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਵਲ ''ਦ ਡਿਸਕਫੋਰਟ ਆਫ਼ ਈਵਨਿੰਗ'' ਨਾਲ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬੁਕਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ।<ref>{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/books/2020/aug/26/marieke-lucas-rijneveld-wins-international-booker-for-the-discomfort-of-evening|title=Marieke Lucas Rijneveld wins International Booker for The Discomfort of Evening|last=Flood|first=Allison|date=2020-08-26|website=[[The Guardian]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20200826184023/https://www.theguardian.com/books/2020/aug/26/marieke-lucas-rijneveld-wins-international-booker-for-the-discomfort-of-evening|archive-date=2020-08-26|access-date=2020-09-22}}</ref> == ਸਪੇਨੀ ਵਿੱਚ == [[ਤਸਵੀਰ:Camila_Sosa_Villada_en_"LLórame_un_río".jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a9/Camila_Sosa_Villada_en_%22LL%C3%B3rame_un_r%C3%ADo%22.jpg/220px-Camila_Sosa_Villada_en_%22LL%C3%B3rame_un_r%C3%ADo%22.jpg|right|thumb| ਕੈਮਿਲਾ ਸੋਸਾ ਵਿਲਾਡਾ, ''ਲਾਸ ਮਾਲਸ'' (2019) ਦੀ ਲੇਖਕਾ]] ਸਪੈਨਿਸ਼ ਟ੍ਰਾਂਸ ਸਾਹਿਤ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ: ''ਹੇਲ ਹੈਜ਼ ਨੋ ਲਿਮਿਟਸ'', ਜੋਸ ਡੋਨੋਸੋ ਦੁਆਰਾ 1966 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਇੱਕ ਨਾਵਲ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮੁੱਖ ਪਾਤਰ ਮੈਨੁਏਲਾ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਟਰਾਂਸ ਔਰਤ ਹੈ ਅਤੇ ਅਲ ਓਲੀਵੋ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਵਿਗੜਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ;<ref>{{Cite journal|last=Martínez Díaz|first=María|date=2011|title=El transexual en El lugar sin límites: monstruosidad, norma y castigo|url=http://kerwa.ucr.ac.cr/bitstream/handle/10669/14977/3550-26617-1-PB.pdf|journal=Revista Humanidades|language=es|volume=1|pages=1–15|issn=22153934|access-date=2020-09-22|archive-date=2020-11-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20201106174419/http://kerwa.ucr.ac.cr/bitstream/handle/10669/14977/3550-26617-1-PB.pdf|url-status=dead}}</ref> ''ਕੋਬਰਾ'' (1972), ਕਿਊਬਾ ਦੇ ਲੇਖਕ ਸੇਵੇਰੋ ਸਾਰਡੂਏ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਟ੍ਰਾਂਸਵੈਸਟਾਈਟ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਣ ਲਈ ਇੱਕ [[ਪ੍ਰਯੋਗਵਾਦੀ ਸਾਹਿਤ|ਪ੍ਰਯੋਗਾਤਮਕ ਕਥਾ]] ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਬਦਲਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ<ref name="topguardian"/> ਅਤੇ ''ਕਿੱਸ ਆਫ਼ ਦਾ ਸਪਾਈਡਰ ਵੂਮੈਨ'' (1976), ਮੈਨੂਅਲ ਪੁਇਗ ਦਾ ਇੱਕ ਨਾਵਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵੈਲੇਨਟਿਨ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਮੋਲੀਨਾ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸੈੱਲ ਸਾਂਝਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਇੱਕ ਸਮਲਿੰਗੀ ਆਦਮੀ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਪਰ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੀ ਪਛਾਣ ਟਰਾਂਸ ਔਰਤ ਵਜੋਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।<ref>{{Cite web|url=http://www.laizquierdadiario.com/El-beso-de-la-mujer-arana-literatura-sexo-y-revolucion-en-Puig|title=El beso de la mujer araña: literatura, sexo y revolución en Puig|last=Moralejo|first=Juan|date=2017-11-27|website=[[La Izquierda Diario]]|language=es|archive-url=https://web.archive.org/web/20161129100854/http://www.laizquierdadiario.com/El-beso-de-la-mujer-arana-literatura-sexo-y-revolucion-en-Puig|archive-date=2016-11-29|access-date=2020-09-22}}</ref> ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਪਾਤਰ ਦੇ ਨਾਲ ਸਪੈਨਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਨੇ ਵਪਾਰਕ ਅਤੇ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਸਫ਼ਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। [[ਅਰਜਨਟੀਨਾ]] ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਕੈਮਿਲਾ ਸੋਸਾ ਵਿਲਾਡਾ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ''ਲਾਸ ਮਾਲਸ'' (2019), ਜਿਸਨੇ ਵੱਕਾਰੀ ਸੋਰ ਜੁਆਨਾ ਇਨੇਸ ਡੇ ਲਾ ਕਰੂਜ਼ ਇਨਾਮ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ।<ref>{{Cite web|url=https://www.infobae.com/cultura/2020/11/02/la-argentina-camila-sosa-villada-obtuvo-el-premio-sor-juana-ines-de-la-cruz/|title=La argentina Camila Sosa Villada obtuvo el Premio Sor Juana Inés de la Cruz|date=2020-11-03|website=[[Infobae]]|language=es|archive-url=https://web.archive.org/web/20201102160954/https://www.infobae.com/cultura/2020/11/02/la-argentina-camila-sosa-villada-obtuvo-el-premio-sor-juana-ines-de-la-cruz/|archive-date=2020-11-02|access-date=2020-11-02}}</ref> ਇਹ ਨਾਵਲ, ਲੇਖਕ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਕੋਰਡੋਬਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਵੇਸਵਾਵਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸਾਲ ਹੀ ਇਹ ਇੱਕ ਨਾਜ਼ੁਕ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਸਨਸਨੀ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਦੇ ਅੱਠ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੰਸਕਰਣਾਂ ਇੱਕਲੇ ਅਰਜਨਟੀਨਾ ਵਿੱਚ ਹਨ ਅਤੇ ਕਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/mundo/noticias-54006602|title=Es curioso que se peleen por quién recibe primero mi libro, cuando eternamente a las travestis nos han dicho que somos brutas, que no tenemos cultura|last=Smink|first=Verónica|date=2020-09-04|website=[[BBC]]|language=es|archive-url=https://web.archive.org/web/20200923030026/https://www.bbc.com/mundo/noticias-54006602|archive-date=2020-09-22|access-date=2020-09-22}}</ref> ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਇਕਵਾਡੋਰੀਅਨ ਸਾਹਿਤ ਤੋਂ, ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਨ ਹੈ ''ਗੈਬਰੀਏਲ(ਏ)'' (2019), ਰਾਉਲ ਵੈਲੇਜੋ ਕੋਰਲ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਇੱਕ ਨਾਵਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਇੱਕ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਔਰਤ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨਾਲ ਮਿਗੁਏਲ ਡੋਨੋਸੋ ਪਾਰੇਜਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ ਜੋ ਇੱਕ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਿਤਕਰੇ ਭਰੇ ਸਮਾਜ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।<ref>{{Cite web|url=https://www.elcomercio.com/tendencias/raul-vallejo-libro-novela-trans.html|title=Raúl Vallejo aborda la otredad en 'Gabriel(a)'|last=García|first=Alexander|date=2019-07-01|website=[[El Comercio (Ecuador)|El Comercio]]|language=es|archive-url=https://web.archive.org/web/20190702155900/https://www.elcomercio.com/tendencias/raul-vallejo-libro-novela-trans.html|archive-date=2019-07-02|access-date=2020-01-05}}</ref> == ਬਾਲ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ == 2015 ਦੀ ਇੱਕ ਐਨ.ਪੀ.ਆਰ. ਕਹਾਣੀ ਅਨੁਸਾਰ, 2000 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਪਾਤਰਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਸੈਂਕੜੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਇੱਕ ਕਿਸ਼ੋਰ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹਨਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।<ref name="NPR George">{{Cite web|url=https://www.npr.org/2015/08/27/434277989/-george-wants-you-to-know-she-s-really-melissa|title=''George'' Wants You To Know: She's Really Melissa|last=Ulaby|first=Neda|authorlink=Neda Ulaby|date=August 27, 2015|publisher=[[NPR]]|access-date=December 5, 2016}}</ref> ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਕਿਸ਼ੋਰ ਕੁੜੀ [[ਜੈਜ਼ ਜੇਨਿੰਗਸ|ਜੈਜ਼ ਜੇਨਿੰਗਜ਼]] ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਖੋਜਣ ਦੇ ਅਨੁਭਵ ਬਾਰੇ 2014 ਵਿੱਚ ''ਆਈ ਐਮ ਜੈਜ਼'' ਨਾਮਕ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਸਹਿ-ਲੇਖਕ ਕੀਤੀ।<ref>{{Cite web|url=http://miamiherald.typepad.com/gaysouthflorida/2014/06/jazz-jennings-a-13-year-old-trans-girl-reads-from-her-upcoming-childrens-book-with-video.html|title=Jazz Jennings, a 13-year-old trans girl, reads from her upcoming children's book (with video)|last=Rothaus|first=Steve|date=June 25, 2014|access-date=September 19, 2014}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://blog.sfgate.com/sfmoms/2014/09/22/jazz-jennings-new-childrens-book-tells-transgender-story/|title=Jazz Jenning's new children's book tells transgender story|last=Graff|first=Amy|date=September 22, 2014|access-date=December 5, 2016}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.huffingtonpost.com/jessica-herthel/why-i-wrote-a-book-about-a-transgender-child_b_5760738.html|title=Why I Wrote a Book About a Transgender Child|last=Herthel|first=Jessica|date=September 5, 2014|website=The Huffington Post|access-date=December 5, 2016}}</ref> ਸਕਾਲਸਟਿਕ ਬੁੱਕਸ ਨੇ 2015 ਵਿੱਚ ਅਲੈਕਸ ਗਿਨੋ ਦੇ ''ਜਾਰਜ'' ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ, ਇੱਕ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਕੁੜੀ, ਮੇਲਿਸਾ ਬਾਰੇ, ਜਿਸਨੂੰ ਹਰ ਕੋਈ ਜਾਰਜ ਵਜੋਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ।<ref name="NPR George"/> ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ [[ਟਰਾਂਸ ਔਰਤ|ਪਰਿਵਰਤਨ]] ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਨ ਲਈ [[ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ|ਟ੍ਰਾਂਸਜੈਂਡਰ]] ਪਾਤਰਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲੱਭਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆਈ ਲੇਖਕ ਜੇਸ ਵਾਲਟਨ ਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ [[ਗੈਰ-ਬਾਈਨਰੀ ਜੈਂਡਰ|ਲਿੰਗ ਤਰਲਤਾ]] ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਡਗਲ ਮੈਕਫਰਸਨ ਨਾਲ 2016 ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ''ਇੰਟਰਡਿਊਸਿੰਗ ਟੈਡੀ'' ਬਣਾਈ।<ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/books/shortcuts/2015/aug/11/trans-teddy-bear-gender-issues|title=The transgender teddy bear teaching children about friendship and identity|last=Bausells|first=Marta|date=August 12, 2015|work=[[The Guardian]]|access-date=October 20, 2015}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.samesame.com.au/news/12879/Transgender-Teddy-will-teach-kids-about-gender-fluidity|title=Transgender Teddy will teach kids about gender fluidity|last=Akersten|first=Matt|date=October 16, 2015|access-date=October 20, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151017123443/http://www.samesame.com.au/news/12879/Transgender-Teddy-will-teach-kids-about-gender-fluidity|archive-date=October 17, 2015|via=Samesame.com.au}}</ref> ''ਹੌਰਨ ਬੁੱਕ ਮੈਗਜ਼ੀਨ'' ਦੁਆਰਾ ਸੂਚੀਬੱਧ ਵਧੀਕ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ: * ਅਲੈਕਸ ਗਿਨੋ ਦੁਆਰਾ ''ਜਾਰਜ'' (2012) * ''ਰੇਡ: ਏ ਕ੍ਰੇਓਨ'ਜ ਸਟੋਰੀ'' (2015) ਮਾਈਕਲ ਹਾਲ ਦੁਆਰਾ * ਐਮ ਜੀ ਹੈਨੇਸੀ ਦੁਆਰਾ ''ਦ ਅਦਰ ਬੁਆਏ'' (2016) * ''ਲਿਲੀ ਐਂਡ ਡੰਕਿਨ'' (2016) ਡੋਨਾ ਗੇਫਰਟ ਦੁਆਰਾ * ''ਐਲੇਕਸ ਏਜ਼ ਵੈਲ'' (2015) ਐਲੀਸਾ ਬਰਗਮੈਨ ਦੁਆਰਾ * ਕ੍ਰਿਸਟਿਨ ਐਲਿਜ਼ਾਬੈਥ ਕਲਾਰਕ ਦੁਆਰਾ ''ਜੈਸ, ਚੰਕ ਐਂਡ ਦ ਰੋਡ ਟ੍ਰਿਪ ਟੂ ਇਨਫਿਨਿਟੀ'' (2016) * ਐਰਿਕ ਡਿਵਾਈਨ ਦੁਆਰਾ ''ਲੁੱਕ ਪਾਸਟ'' (2016) * ਮੈਰੀਡੀਥ ਰੂਸੋ ਦੁਆਰਾ ''ਇਫ ਆਈ ਵਾਜ਼ ਯੂਅਰ ਗਰਲ'' (2016) * ਪੈਟ ਸ਼ਮੈਟਜ਼ ਦੁਆਰਾ ''ਲਿਜ਼ਾਰਡ ਰੇਡੀਓ'' (2015) * ''ਬੀਸਟ'' (2016) ਬਰੀ ਸਪੈਂਗਲਰ ਦੁਆਰਾ * ਲੀਜ਼ਾ ਵਿਲੀਅਮਸਨ ਦੁਆਰਾ ''ਦ ਆਰਟ ਆਫ ਬੀਇੰਗ ਨੋਰਮਲ'' (2016)<ref>{{Cite web|url=http://www.hbook.com/2016/06/blogs/out-of-the-box/transgender-lives/#_|title=Out of the Box: Transgender lives|last=Flynn|first=Kitty|date=June 29, 2016|website=[[The Horn Book Magazine]]|access-date=December 5, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161220062307/http://www.hbook.com/2016/06/blogs/out-of-the-box/transgender-lives/#_|archive-date=ਦਸੰਬਰ 20, 2016|url-status=dead}}</ref> * == ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ == * [https://www.tmapps.net/titles/titles_literature.html ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਥੀਮਾਂ ਵਾਲੇ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਸੂਚੀ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230207203841/http://tmapps.net/titles/titles_literature.html |date=2023-02-07 }} == ਹਵਾਲੇ == <references group="" responsive="1"></references> == ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ == * [https://www.tmapps.net/titles/titles_literature.html ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਥੀਮਾਂ ਵਾਲੇ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਸੂਚੀ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230207203841/http://tmapps.net/titles/titles_literature.html |date=2023-02-07 }} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਤ]] s0wq2grj0nu0n4jjk3s5lw2m09jvcrv 0 149952 850548 850176 2026-10-25T10:35:36Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 850548 wikitext text/x-wiki '''[[ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ]] ਦੇ ਸੰਗੀਤ''' ਵਿੱਚ ਕਈ [[ਬੰਗਾਲੀ ਸੰਗੀਤ|ਸਵਦੇਸ਼ੀ]] ਸੰਗੀਤਕ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ [[ਬਾਉਲ]], ਰਾਮਪ੍ਰਸਾਦੀ, ਬਿਸ਼ਨੂਪੁਰੀ ਕਲਾਸੀਕਲ, [[ਕੀਰਤਨ]], ਸ਼ਿਆਮ ਸੰਗੀਤ, [[ਰਬਿੰਦਰ ਸੰਗੀਤ]], ਨਜ਼ਰੁਲ ਗੀਤੀ, ਦ੍ਵਿਜੇਂਦਰਗੀਤੀ, ਪ੍ਰਭਾਤ ਸੰਗਤਿ, ਅਗਮਨਿ—ਵਿਜਾਇਆ, ਪਟੁਆ ਸੰਗੀਤ, ਗੰਭੀਰ, ਭਟਿਆਲੀ, ਭਵਈਆ, ਬੰਗਾਲੀ ਰੌਕ। == ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੰਗੀਤ == === ਰਾਗਪ੍ਰਧਾਨ ਗਾਨ === ਬੰਗਾਲੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਰਾਗਾਂ ਦੇ ਰੂਪਾਂ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਭਾਰਤੀ ਰਾਗਾਂ ਦੀਆਂ ਧੁਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿੱਥੋਂ ਤੱਕ ਚਰਿਆਗੀਤੀ (9ਵੀਂ ਸਦੀ), ਬੰਗਾਲੀ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਰਾਗਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਜੈਦੇਵ ਦੇ ਗੀਤਾ ਗੋਵਿੰਦਾ, ਪਦਵਲੀ ਕੀਰਤਨ, ਮੰਗਲ ਗੀਤੀ, ਸ਼ਿਆਮਾ ਸੰਗੀਤ, ਤਪਾ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਟੈਗੋਰ ਦੇ ਗੀਤ ਰਾਗਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹਨ। ਬੰਗਲਾ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤੀ ਰਾਗਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ। ਇਸ ਰੁਝਾਨ ਨੇ 19ਵੀਂ ਅਤੇ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੌਰਾਨ ਜ਼ੋਰ ਫੜਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਰੁਝਾਨਾਂ ਦੇ ਮੋਢੀ ਉੱਤਰੀ ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੇ ਰਾਮਨਿਧੀ ਗੁਪਤਾ, ਹੁਗਲੀ ਦੇ ਕਾਲੀ ਮਿਰਜ਼ਾ, ਰਘੂਨਾਥ ਰਾਏ ਅਤੇ ਬਿਸ਼ਨੂਪੁਰ ਘਰਾਣੇ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ, ਬਾਂਕੁਰਾ ਦੇ ਪੰਡਿਤ ਰਾਮਸ਼ੰਕਰ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ ਸਨ।<ref>{{cite news|url=https://onlineradiobox.com/bd/genre/classic-/|title=Classical Music of Bengal|access-date=21 January 2019|publisher=www.onlineradiobox.com}}</ref> ਲਖਨਊ ਦੇ ਨਵਾਬ ਵਾਜਿਦ ਅਲੀ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਇਸ ਰੁਝਾਨ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਸਨੂੰ 1856 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਾਮਰਾਜ ਦੁਆਰਾ ਗੱਦੀਓਂ ਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਮੇਟੀਆਬਰੂਜ਼, ਕੋਲਕਾਤਾ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਆਪਣੇ 30 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਜਲਾਵਤਨ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ ਸੰਗੀਤ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਧਰੁਪਦ, ਤਪਾ, ਠੁਮਰੀ ਅਤੇ ਖਿਆਲ ਦੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਕੀਤੀ। ਅਤੇ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਗਾਲੀ ਸੰਗੀਤ 'ਤੇ ਸਥਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਇਆ। ਸਾਰਾ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਬੰਗਾਲੀ ਸੰਗੀਤ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਿੰਨਤਾਵਾਂ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਰਾਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਨੂੰ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤੀ ਰਾਗਾਂ ਦੀ ਡੂੰਘੀ ਕਦਰ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਗਾਂ ਨੂੰ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਵਿਜੇਂਦਰਲਾਲ ਰੇ, ਰਜਨੀਕਾਂਤਾ ਸੇਨ ਅਤੇ ਅਤੁਲਪ੍ਰਸਾਦ ਸੇਨ ਸਨ।<ref>{{cite news|url=https://bengalclassicalmusicfest.com/|title=Bangla Classical Music Festival|access-date=20 January 2019|publisher=www.banglaclassicalmusicfest.com|archive-date=19 ਜਨਵਰੀ 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190119230913/https://bengalclassicalmusicfest.com/|url-status=dead}}</ref> === ਬਿਸ਼ਨੂਪੁਰ ਘਰਾਣਾ === ਬਿਸ਼ਨੂਪੁਰ ਘਰਾਣਾ ਬੰਗਾਲ ਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਕਲਾਸੀਕਲ (ਦ੍ਰੁਪਦ) ਘਰਾਣਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੱਲਾ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਦਰਬਾਰੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਿਸ਼ਨੂਪੁਰ, ਬਾਂਕੁੜਾ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ।<ref name="Kings">{{cite web|url=http://www.westbengaltourism.gov.in/web/guest/bishnupur-culture|title=Culture of Bishnupur|archive-url=https://web.archive.org/web/20120205193939/http://www.westbengaltourism.gov.in/web/guest/bishnupur-culture|archive-date=5 February 2012|access-date=2011-12-05|url-status=dead}}</ref> ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਬਹਾਦੁਰ ਖਾਨ, ਤਾਨਸੇਨ ਦਾ ਵੰਸ਼ਜ, ਬਿਸ਼ਨੂਪੁਰ ਘਰਾਣੇ ਦਾ ਪਿਤਾ ਸੀ। ਬਹਾਦੁਰ ਖਾਨ ਨੂੰ ਮੱਲਾ ਰਾਜਾ ਰਘੁਨਾਥ ਸਿੰਘਾ II ਦੁਆਰਾ ਬਿਸ਼ਨੂਪੁਰ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਸੀ। == ਰਬਿੰਦਰ ਸੰਗੀਤ == {{main|ਰਬਿੰਦਰ ਸੰਗੀਤ}} ਰਬਿੰਦਰ ਸੰਗੀਤ ({{lang-bn|রবীন্দ্রসঙ্গীত}} ''Robindro shonggit'', {{IPA-bn|ɾobindɾo ʃoŋɡit}}), ਟੈਗੋਰ ਗੀਤਾਂ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੇ ਅਤੇ ਰਚੇ ਗਏ ਗੀਤ ਹਨ।<ref name="Sigi 2006">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=ZW93OdoQIfIC&pg=PA90|title=Gurudev Ravindra Nath Tagore A Biography|last=Sigi|first=Rekha|publisher=Diamond Pocket Books (P) Ltd.|year=2006|isbn=978-81-89182-90-8|page=90}}</ref> ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਲੱਖਣ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਹਨ।<ref name="Tagore 2007">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=UWhnwlQyplEC&pg=PR12|title=Boyhood Days|last=Tagore|first=Rabindranath|publisher=Penguin Books India|year=2007|isbn=978-0-14-333021-9|page=xii}}</ref><ref name="Magic of Rabindra Sangeet">{{cite news|url=http://www.deccanherald.com/content/66947/magic-rabindra-sangeet.html|title=Magic of Rabindra Sangeet|newspaper=[[Deccan Herald]]|access-date=9 July 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130927055956/http://www.deccanherald.com/content/66947/magic-rabindra-sangeet.html|archive-date=27 September 2013|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> ਰਬਿੰਦਰ ਸੰਗੀਤ ਇੱਕ ਸਦੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਬੰਗਾਲ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਅਨਿੱਖੜਵਾਂ ਅੰਗ ਰਿਹਾ ਹੈ।<ref name="Magic of Rabindra Sangeet" /><ref name="Dasgupta Guha p252">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=8zfX4llLjyUC&pg=PA252|title=Tagore-At Home in the World|last1=Dasgupta|first1=Sanjukta|last2=Guha|first2=Chinmoy|publisher=SAGE Publications|year=2013|isbn=978-81-321-1084-2|page=252}}</ref> ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰਕ ਸਵਾਮੀ ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਰਬਿੰਦਰ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕ ਬਣ ਗਏ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਰਾਬਿੰਦਰ ਸੰਗੀਤ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਵੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ, ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ ਰਾਗ ਜੈਜੈਵੰਤੀ ਵਿੱਚ ਗਗਨੇਰ ਥਲੇ।<ref name="Magic of Rabindra Sangeet" /> == ਸ਼ਿਆਮਾ ਸੰਗੀਤ == ਸ਼ਿਆਮਾ ਸੰਗੀਤ ({{lang-bn|শ্যামা সঙ্গীত}}) ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀ ਸ਼ਿਆਮਾ ਜਾਂ ਕਾਲੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਬੰਗਾਲੀ ਭਗਤੀ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ੈਲੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਸਰਵ ਵਿਆਪਕ ਮਾਂ-ਦੇਵੀ ਦੁਰਗਾ ਜਾਂ ਪਾਰਵਤੀ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਸ਼ਕਤੀਗਿਤੀ ਜਾਂ ਦੁਰਗਾਸਤੁਤੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।<ref>{{cite book|title=Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh|last=Sayeed|first=Khan Md|publisher=[[Asiatic Society of Bangladesh]]|year=2012|editor1-last=Islam|editor1-first=Sirajul|editor1-link=Sirajul Islam|edition=Second|chapter=Shyamasangit|editor2-last=Jamal|editor2-first=Ahmed A.|chapter-url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Shyamasangit|access-date=2023-02-02|archive-date=2023-02-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20230202055641/https://en.banglapedia.org/index.php?title=Shyamasangit|url-status=dead}}</ref> === ਰਾਮਪ੍ਰਸਾਦੀ === ''ਰਾਮਪ੍ਰਸਾਦੀ'' ([[Bengali language|Bengali]] : রামপ্রসাদী) ਅਠਾਰਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਬੰਗਾਲੀ ਸੰਤ-ਕਵੀ ਸਾਧਕ ਰਾਮਪ੍ਰਸਾਦ ਸੇਨ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ ਸ਼ਿਆਮਾ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਹੈ। <ref>{{harvnb|Martin|2003|p=[https://books.google.com/books?id=qSfneQ0YYY8C&pg=PA191&vq=ramprasad 191]}}</ref><ref>{{harvnb|Ayyappapanicker|1997}}, p. 64</ref> ਉਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀ ਕਾਲੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬੰਗਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।<ref name="McDaniel">{{Harvnb|McDaniel|2004}}, p. 162</ref><ref name=":1">{{Cite web|url=https://eisamay.indiatimes.com/west-bengal-news/24pargana-news/sadhak-ramprasad-sen-who-wrote-bhakti-poems-known-as-ramprasadi-in-bengali/articleshow/71784965.cms|title=রামপ্রসাদের ভিটেয় কালীর কদর যেমন, সাধককবির আদরও ততটাই!|website=Ei Samay|language=bn|access-date=2020-08-28|archive-date=2020-08-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20200831022731/https://eisamay.indiatimes.com/west-bengal-news/24pargana-news/sadhak-ramprasad-sen-who-wrote-bhakti-poems-known-as-ramprasadi-in-bengali/articleshow/71784965.cms|url-status=dead}}</ref><ref name=":2">Singing to the Goddess: Poems to Kali and Uma from Bengal, Ramprasad Sen, Translated by Rachel Fell McDermott ({{ISBN|0-19-513434-6}})</ref><ref name=":3">History of Bengali Literature, Dr. Dulal Chakraborty, July – 2007, Bani Bitan. (Bengali)</ref> [[ਤਸਵੀਰ:Ramaprasad_Sen.jpg|left|thumb|ਰਾਮਪ੍ਰਸਾਦ ਸੇਨ]] ਰਾਮਪ੍ਰਸਾਦ ਸੇਨ ਪਹਿਲਾ ਸ਼ਾਕਤ ਕਵੀ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਦੇਵੀ ਕਾਲੀ ਨੂੰ ਗੂੜ੍ਹੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਕੋਮਲ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਮਾਂ ਜਾਂ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਬੱਚੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਗਾਇਆ। ਰਾਮਪ੍ਰਸਾਦ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਰਚਨਾਤਮਕ ਰੂਪ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਬਾਉਲ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਬੰਗਾਲੀ ਲੋਕ ਸ਼ੈਲੀ ਨੂੰ ਕਲਾਸੀਕਲ ਧੁਨਾਂ ਅਤੇ ਕੀਰਤਨ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ। ਨਵੀਂ ਸ਼ੈਲੀ ਨੇ ਬੰਗਾਲੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਜੜ੍ਹ ਫੜੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਵੀ-ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਨੇ ਲੋਕ ਅਤੇ ਰਾਗ-ਆਧਾਰਿਤ ਧੁਨਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਲਾਸੀਕਲ ਤੋਂ ਅਰਧ-ਕਲਾਸੀਕਲ ਅਤੇ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਹਰ ਆਮ ਸ਼ੈਲੀ ਨੂੰ ਮਿਲਾਇਆ ਗਿਆ।<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=ZOlNv8MAXIEC&pg=RA2-PA846|title=The Garland Encyclopedia of World Music|publisher=Taylor & Francis|year=2000|isbn=978-0-8240-4946-1|editor-last=Arnold|editor-first=Alison|page=846}}</ref> ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਕਤ ਮੰਦਰਾਂ ਅਤੇ ਪੀਠਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਕਣ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੰਗ੍ਰਹਿ-ਰਾਮਪ੍ਰਸਾਦੀ ਸੰਗੀਤ ("ਰਾਮਪ੍ਰਸਾਦ ਦੇ ਗੀਤ") ਦੇ ਨਾਲ ਅੱਜ ਉਸਦੇ ਗੀਤ ਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।<ref name="McDaniel" /> ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ਾਕਤ ਕਵੀਆਂ ਦੇ ਸਕੂਲ ਨੇ ਕਾਲੀ-ਭਕਤੀ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਚੰਦਰ ਰਾਏ, ਸਿਰਾਜ ਉਦ-ਦੌਲਾ, ਰਾਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ, ਕਾਜ਼ੀ ਨਜ਼ਰੁਲ ਇਸਲਾਮ ਰਾਮਪ੍ਰਸਾਦ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸਨ।<ref name=":1" /><ref name=":2" /><ref name=":3" /> ਉਸਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗੀਤ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ਿਆਮਾ ਸੰਗੀਤ ਗਾਇਕਾਂ ਜਿਵੇਂ ਧਨੰਜੇ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ, ਪੰਨਾਲਾਲ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ ਅਤੇ ਅਨੂਪ ਘੋਸ਼ਾਲ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਮੰਨਾ ਡੇ, ਹੇਮੰਤ ਮੁਖਰਜੀ, ਕੁਮਾਰ ਸਾਨੂ, ਸ਼੍ਰੀਕਾਂਤਾ ਅਚਾਰੀਆ, ਅਨੁਰਾਧਾ ਪੌਡਵਾਲ, ਅਤੇ ਸਾਧਨਾ ਸਰਮ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਾਰਤੀ ਗਾਇਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਗਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੀਤ ਅੱਜ ਵੀ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ। == ਅਗਮਨਿ—ਵਿਜਾਇਆ == '''ਅਗਮਨਿ''' ({{lang-bn|আগমনী গান}} ''Āgōmōni gān'' "ਆਗਮਨ ਦੇ ਗੀਤ") ਅਤੇ '''ਵਿਜਾਇਆ''' (বিজয়া গীতি ''Bījōyā gīţi'' "ਵਿਛੋੜੇ ਦੇ ਗੀਤ") ਦੁਰਗਾ ਪੂਜਾ ਦੇ ਬੰਗਾਲੀ ਪਤਝੜ ਤਿਉਹਾਰ ਦੀ ਪੂਰਵ ਸੰਧਿਆ 'ਤੇ ਦੇਵੀ ਪਾਰਵਤੀ ਦੀ ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੇ ਘਰ ਵਾਪਸੀ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਣ ਵਾਲੇ ਬੰਗਾਲੀ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਹਨ।<ref name="Datta95">{{Harvnb|Datta|2006|p=95}}</ref><ref name="Islam55">{{Harvnb|Bhowmik|2012}}</ref> ਆਗਾਮਣੀ ਗੀਤ ਪੇਂਡੂ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਪਾਰਵਤੀ ਦੀ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸੀ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਦੇਵੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਧੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਜਯਾ ਗੀਤ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਵਿਛੋੜੇ ਦੇ ਦੁੱਖ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਪਾਰਵਤੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਸ਼ਿਵ ਕੋਲ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। == ਅਤੁਲਪ੍ਰਸਾਦੀ == [[ਤਸਵੀਰ:Atul_prasad.jpg|left|thumb|[[ਅਤੁਲ ਪ੍ਰਸਾਦ ਸੇਨ|ਅਤੁਲਪ੍ਰਸਾਦ ਸੇਨ]]]] ਅਤੁਲਪ੍ਰਸਾਦੀ ({{lang-bn|অতুলপ্রসাদী}}) ਜਾਂ [[ਅਤੁਲ ਪ੍ਰਸਾਦ ਸੇਨ|ਅਤੁਲਪ੍ਰਸਾਦ ਸੇਨ]] ਦੇ ਗੀਤ (1871–1934), ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ-ਆਧੁਨਿਕ ਦੌਰ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਪਾਸਚਿਮਬੰਗਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।<ref name="garland">{{cite book|title=The Garland Encyclopedia of World Music|title-link=The Garland Encyclopedia of World Music|last=Arnold|first=Alison|publisher=[[Taylor & Francis]]|year=2000|isbn=0-8240-4946-2|page=851}}</ref> ਬੰਗਾਲੀ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਠੁਮਰੀ ਸ਼ੈਲੀ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਅਤੁਲ ਪ੍ਰਸਾਦ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।<ref name="garland" /> ਉਸ ਦੇ ਗੀਤ ਤਿੰਨ ਵਿਆਪਕ ਵਿਸ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਸਨ - ਦੇਸ਼ ਭਗਤੀ, ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਪਿਆਰ।<ref name="garland" /> == ਦ੍ਵਿਜੇਂਦਰਗੀਤੀ == [[ਤਸਵੀਰ:Dwijendra_Lal_Roy.jpg|left|thumb|ਦਵਿਜੇਂਦਰ ਲਾਲ ਰਾਏ]] ''ਦ੍ਵਿਜੇਂਦਰਗੀਤੀ'' ({{lang-bn|দ্বিজেন্দ্রগীতি}}) ਜਾਂ ਦਵਿਜੇਂਦਰ ਲਾਲ ਰਾਏ ਦੇ ਗੀਤ (1863–1913), ਜਿਸ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 500 ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ, ਬੰਗਾਲੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਉਪ-ਸ਼ੈਲੀ ਬਣਾਓ। ਦਵਿਜੇਂਦਰ ਲਾਲ ਰਾਏ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਭਗਤੀ ਦੇ ਗੀਤ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ। == ਪ੍ਰਭਾਤ ਸੰਗਤਿ == {{main|Prabhat Samgiita}} ਪ੍ਰਭਾਤ ਸੰਗਤਿ ([[Bengali language|Bengali]]: প্রভাত সঙ্গীত), ਨਵੇਂ ਸਵੇਰ ਦੇ ਗੀਤ ਜਾਂ ਪ੍ਰਭਾਤ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪ੍ਰਭਾਤ ਰੰਜਨ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਰਚੇ ਗਏ ਗੀਤ ਹਨ।<ref name="DH">{{cite news|url=http://archive.deccanherald.com/Content/Mar172008/arts2008031757962.asp|title=DANCE/MUSIC REVIEW – Prabhat Sangeeth|last=Subramanya|first=Mysore V.|date=2008-03-17|access-date=1 February 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131012021401/http://archive.deccanherald.com/Content/Mar172008/arts2008031757962.asp|archive-date=12 October 2013|publisher=[[Deccan Herald]]|url-status=dead}}</ref> ਸਰਕਾਰ ਨੇ 1982 ਤੋਂ 1990 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੱਕ ਅੱਠ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ: ਬੰਗਾਲੀ, ਹਿੰਦੀ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ, ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ, ਉਰਦੂ, ਮਾਘੀ, ਮੈਥਿਲੀ ਅਤੇ ਅੰਗਿਕਾ, ਅੱਠ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਬੋਲ ਅਤੇ ਧੁਨ ਸਮੇਤ ਕੁੱਲ 5,018 ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ।<ref name="Homage">{{cite news|url=http://www.telegraphindia.com/1040920/asp/jamshedpur/story_3778537.asp|title=Homage to spiritual guru|date=2004-09-20|access-date=1 February 2013|publisher=[[The Telegraph (Calcutta)]]|location=Calcutta, India}}</ref> ।<ref name="Subhas Sarkar">{{cite book|title=Prabháta Samgiita: A Literary and Philosophical Appreciation|last=Sarkar|first=Subhas|date=2010-12-31|publisher=Ananda Marga Publications|isbn=978-81-7252-260-5|edition=First|oclc=704229361}}</ref> == ਪਟੁਆ ਸੰਗੀਤ == ਪਟੁਆ ਸੰਗੀਤ ਜਾਂ ਪੋਟਰ ਗਣ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਬੰਗਾਲ ਪਟਚਿੱਤਰ ਦੀ ਇੱਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਟਵਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।<ref>{{Cite book|title=Bangiyo Loko-Sangeet Ratnakosh|last=Sri Ashutosh Bhattacharya|publisher=Paschimbanga Loko Sanskriti Gobeshona Kendra|location=Kolkata|pages=1041}}</ref> ਇਹ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬੀਰਭੂਮ, ਝਾਰਗ੍ਰਾਮ, ਬਰਧਮਾਨ ਅਤੇ ਮੁਰਸ਼ਿਦਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਗੀਤ ਵਜੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।<ref>{{Cite news|url=http://chitrolekha.com/myths-and-folktales-patachitra/|title=Myths and Folktales in the Patachitra Art of Bengal: Tradition and Modernity – The Chitrolekha Journal on Art and Design|date=2015-08-02|work=The Chitrolekha Journal on Art and Design|access-date=2018-05-18}}</ref> ਪਾਤਚਿੱਤਰ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਪੌਰਾਣਿਕ ਕਥਾਵਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰ ਅਨੁਸਾਰ ਪਟੁਆ ਸੰਗੀਤ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨੋ ਲੀਲਾ, ਗੌਰੰਗੋ ਲੀਲਾ, ਰਾਮ ਲੀਲਾ, ਸ਼ਿਬ-ਪਾਰਬੋਤੀ ਲੀਲਾ ਆਦਿ ਬਾਰੇ ਲਿਖੇ ਇਸ ਗੀਤਕਾਰੀ ਨਾਟਕ ਨੂੰ ਲੀਲਾ ਕਹਾਣੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੋਪਾਲਨ ਜਾਂ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਪਟੁਆ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਿਸਮ ਹੈ।<ref name="Gurusaday Dutta 1939">{{Cite book|title=Patua Sangeet|last=Gurusaday Dutta|publisher=Kolkata University|year=1939|location=Kolkata|pages=Introduction page}}</ref> == ਗੋਭੀਰਾ == ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ, ਗੋਭੀਰਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਮਾਲਦਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹਨ। ਇਹ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤਾਲ ਅਤੇ ਦੋ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਡਾਂਸ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਨਾਨਾ-ਨਾਨੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਸਮਾਜਿਕ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਚੈਤਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਦੌਰਾਨ ਪੂਰੇ ਉੱਤਰੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਮਾਲਦਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਗੰਭੀਰ ਗੀਤ ਦੇ ਨਾਲ ਗੰਭੀਰਾ ਨਾਚ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਲਈ ਸਥਾਨਕ ਸੂਤਰਧਾਰ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵੱਲੋਂ ਨਿੰਮ ਅਤੇ ਅੰਜੀਰ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਗੰਭੀਰ ਮਾਸਕ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਵਾਰ ਮਾਸਕ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਵੀ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।<ref name="auto">{{Cite news|url=http://www.biswabangla.in/ldf-blog/2015/9/22/the-mask|title=The Mask|work=Biswa Bangla|access-date=2018-02-13|archive-date=2018-02-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20180213140142/http://www.biswabangla.in/ldf-blog/2015/9/22/the-mask|url-status=dead}}</ref> ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਾਸਕਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਨ ਕੇ ਗੰਭੀਰ ਗਾਣੇ ਦੇ ਨਾਲ ਗੰਭੀਰਾ ਡਾਂਸ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੰਭੀਰਾ ਦੇ ਗੀਤ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਮਾਲਦਾਹ ਦੇ ਹਿੰਦੂ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸਦੇ ਥੀਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ।<ref><nowiki>http://www.indianetzone.com/18/gambhira_dance_west_bengal.htm</nowiki></ref> == ਭਾਦੁ ਗਾਨ == ਭਾਦੂ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਹਿੱਸੇ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮਾਜਿਕ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ। ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਬੰਗਾਲੀ ਕੈਲੰਡਰ ਦੇ ਪੰਜਵੇਂ ਮਹੀਨੇ ਭਾਦਰੋ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਭਾਦੂ ਗਾਂ, ਭਾਦੂ ਤਿਉਹਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਅਟੁੱਟ ਹਿੱਸਾ ਪੇਂਡੂ ਸਮਾਜ ਦੇ ਰੰਗਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਪੁਰੂਲੀਆ, ਪੱਛਮੀ ਬਰਧਮਾਨ, ਬਾਂਕੁਰਾ, ਪੱਛਮ ਮਿਦਨਾਪੁਰ ਅਤੇ ਬੀਰਭੂਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਭਾਦੂ ਦੇ ਗੀਤ ਬੇਮਿਸਾਲ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰ ਦੀ ਹਰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਦੇਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਜਵਾਨ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਭਾਦੂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨੋਰੰਜਨ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਦੂ ਅਣਵਿਆਹੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਸਦੇ ਗੀਤ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਅਣਵਿਆਹੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਭਾਦੂ ਨਾਲ ਨੱਚਣਾ ਅਤੇ ਢੋਲ ਵਜਾਉਣਾ। <ref> {{cite news|title=South Asian Folklore: An Encyclopedia : Afghanistan, Bangladesh, India, Nepal, Pakistan, Sri Lanka|url=https://archive.org/details/isbn_9780415939195|author=Peter J Claus|publisher=Taylor & Francis|author2=Sarah Diamond|year=2003|page=[https://archive.org/details/isbn_9780415939195/page/567 567]|isbn=0415939194|author3=Margaret Ann Mills}}<!--|access-date=14 December 2008 --> </ref> == ਤੁਸੁ ਗਾਨ == ਤੁਸੂ ਇੱਕ ਲੋਕ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ ਜੋ ਪੌਸ਼ ਦੇ ਬੰਗਾਲੀ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਆਖਰੀ ਦਿਨ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਥਾਨਕ ਸਾਂਝੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਵਾਢੀ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਇਕਜੁੱਟ ਰੂਪ ਹੈ। ਤੁਸੂ ਇੱਕ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡੀ ਦੇਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕੁਆਰੀ ਕੁੜੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਗਰਭਵਤੀ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਕਲਪਨਾ ਇੱਕ ਜਵਾਨ ਕੁੜੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਪੂਜਾ ਔਰਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਤੁਸੂ ਗੀਤ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਵਾਢੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਹੈ। ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਤੁਸੂ ਦੀ ਮੂਰਤ ਦਾ ਲੀਨਤਾ ਭਰਪੂਰ ਅਤੇ ਤੁਸੂ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਉਦਾਸ ਰਿੰਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।<ref name="Banglapedia">{{Cite Banglapedia|article=Tusu_Festival|author=Anjalika Mukhopadhyay}}</ref> ਤੁਸੂ ਪੂਜਾ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਬਾਂਕੁਰਾ, ਪੁਰੂਲੀਆ, ਬਰਧਮਾਨ ਅਤੇ ਹੁਗਲੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤੁਸੂ ਗੀਤ ਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।<ref name="Banglapedia" /> [[ਤਸਵੀਰ:Crowd_in_Tusu_Festival_Chandil.jpg|thumb|333x333px|ਤੁਸੂ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਭੀੜ]] == ਝੂਮੂਰ == ਇਸ ਕਿਸਮ ਦਾ ਲੋਕ ਗੀਤ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਪੁਰੂਲੀਆ, ਬੀਰਭੂਮ, ਬਾਂਕੁਰਾ, ਪੂਰਬਾ ਮਿਦਨਾਪੁਰ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਮਿਦਨਾਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। == ਬੋਲਨ ਗਾਨ == ਬੋਲਨ ਜਾਂ ਬੋਲਨ ਗਾਨ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਲੋਕ ਗੀਤ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਬੀਰਭੂਮ, ਨਾਦੀਆ, ਬਰਦਵਾਨ ਅਤੇ ਮੁਰਸ਼ਿਦਾਬਾਦ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ।''<ref>{{cite web|url=http://www.anandabazar.com/district/purulia-birbhum-bankura/future-of-bolan-gan-1.200421|title=লুপ্তপ্রায় বোলান গানের ভবিষ্যৎ কী, প্রশ্ন মঞ্চে|access-date=2023-02-02|archive-date=2020-10-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20201009160240/https://www.anandabazar.com/district/purulia-birbhum-bankura/future-of-bolan-gan-1.200421|url-status=dead}}</ref>'' == ਭਵਈਆ == '''ਭਵਈਆ''' ਇੱਕ ਸੰਗੀਤਕ ਰੂਪ ਜਾਂ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਹੈ ਜੋ ਉੱਤਰੀ ਬੰਗਾਲ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੂਚ ਬਿਹਾਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ, ਆਸਾਮ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਗੋਲਪਾੜਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਅਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਰੰਗਪੁਰ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।<ref>{{Cite book|title=Bangladesh – culture smart! : the essential guide to customs & culture|last=Rahman, Urmi.|date=2014|publisher=Kuperard|isbn=978-1-85733-696-2|pages=121|oclc=883354783}}</ref><ref>{{Cite book|title=Bangladesh, national culture, and heritage : an introductory reader|last1=Ahmed|first1=A. F. Salahuddin|last2=Chowdhury|first2=Bazlul Mobin|date=2004|publisher=University of Michigan|isbn=984-8509-00-3|pages=407|oclc=56598621}}</ref><ref>{{Cite book|title=Music and its study|last=Khāna, Mobāraka Hosena|date=1988|publisher=Sterling Publishers|isbn=81-207-0764-8|location=New Delhi|pages=69|oclc=18947640}}</ref> ਇੱਕ "ਮਜ਼ਦੂਰ ਜਮਾਤ" ਸੰਗੀਤ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਹਾਉਤ (ਮਾਹੂਤ) (ਹਾਥੀ ਟ੍ਰੇਨਰ ਅਤੇ ਫੜਨ ਵਾਲੇ), ਮਹੀਸ਼ਾਲਾਂ (ਮਈষাਲ) (ਮੱਝਾਂ ਦੇ ਚਰਵਾਹੇ) ਅਤੇ ਗੜਿਆਲ (ਗਾੜਿਆਲ) (ਗੱਡੀ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ) ਦੇ ਆਵਰਤੀ ਚਿੱਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹਨਾਂ ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਬੋਲ ਵਿਛੋੜੇ ਦੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਇਕੱਲਤਾ, ਦਰਦ, ਲਾਲਸਾ ਅਤੇ "ਡੂੰਘੀ ਭਾਵਨਾ" ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਲੰਬੀਆਂ ਸੁਰਾਂ ਨਾਲ।<ref>(T)he popular image that the term bhawaiya still conjures up is a form of plaintive ballads that speak of love and loss and endless longing within a woman's heart. {{harvnb|Dutta|2019}}</ref><ref>{{harvnb|Sarma|Monteiro|2019|p=332}}</ref> ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੋਚ ਰਾਜਾ ਵਿਸ਼ਵ ਸਿੰਘਾ ਦੇ ਅਧੀਨ 16ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ 1950 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਅਤੇ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਰ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਟੇਜ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਭਵਈਆ ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਬੋਲ ਗੈਰ-ਸੰਪਰਦਾਇਕ ਹਨ।<ref>(B)hawaiya developed as an integral cultural expression of the Rajbanshis, and these songs are composed in Rajbanshi (or Kamrupi or Kamtapuri), the most widely spoken Bengali dialect across this belt. Despite the influence of Brahminical Hinduism, Islam and Vaishnavism over the preceding centuries, the popular culture of these communities have retained matriarchal influences, evident from the many extant folk rituals and practices. {{harvnb|Dutta|2019}}</ref><ref>There is an approximate consensus that the origins of the form may be dated back to at least the sixteenth century, during the reign of Raja Bishwa Sinha, who established the kingdom of Koch Bihar.{{harvnb|Dutta|2019}}</ref> == ਭਟਿਆਲੀ == '''ਭਟਿਆਲੀ''' ({{lang-bn|ভাটিয়ালি}}) ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਅਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਹੈ। ਭਟਿਆਲੀ ਇੱਕ ਨਦੀ ਗੀਤ ਹੈ ਜੋ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕਿਸ਼ਤੀ ਵਾਲਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਦਰਿਆ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਸਮੇਂ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਟਿਆਲੀ ਸ਼ਬਦ ਭਾਟਾ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਉਭਾਰ" ਜਾਂ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ।<ref>{{cite web|url=http://www.india9.com/i9show/Bhatiyali-Folk-Song-24450.htm|title=Bhatiyali Folk Song in India|website=India9.com|access-date=15 June 2017}}</ref> == ਅਲਕਾਪ == '''ਅਲਕਾਪ''' ({{lang-bn|আলকাপ}}) ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਮੁਰਸ਼ਿਦਾਬਾਦ, ਮਾਲਦਾ ਅਤੇ ਬੀਰਭੂਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬੰਗਾਲੀ ਲੋਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਹੈ।<ref>{{cite web|url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Alkap_Gan|title=Alkap Gan|last=Ahmed|first=Wakil|work=Banglapedia|publisher=Asiatic Society of Bangladesh|access-date=2009-03-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20150801134042/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Alkap_Gan|archive-date=2015-08-01|url-status=dead}}</ref><ref name="Telegraph">{{cite web|url=http://www.telegraphindia.com/1030718/asp/calcutta/story_2173034.asp|title=Sudkhor|publisher=The Telegraph, 18 July 2003|access-date=2009-03-22}}</ref> == ਰਬਿੰਦਰ ਸੰਗੀਤ == ਰਬਿੰਦਰ ਸੰਗੀਤ (ਬੰਗਾਲੀਃ ਰਬਿੰਦਰ ਸ਼ੋਂਨਾਗਗਿਤ], ਜਿਸ ਨੂੰ ਟੈਗੋਰ ਗੀਤ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,ਜਿਹੜੇ ਕਿ [[ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ]] ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੇ ਅਤੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਗੀਤ ਹਨ। ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਲੱਖਣ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ [[ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼]] ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ।<ref name="Magic of Rabindra Sangeet"/> ਰਬਿੰਦਰ ਸੰਗੀਤ ਇੱਕ ਸਦੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਅਟੁੱਟ ਹਿੱਸਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।<ref name="Magic of Rabindra Sangeet"/> ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰਕ [[ਸਵਾਮੀ ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ]] ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਰਬਿੰਦਰ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕ ਬਣ ਗਏ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਰਬਿੰਦਰ ਸੰਗੀਤ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ, ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ ਰਾਗ ਜੈਜੀਵੰਤੀ ਵਿੱਚ ਗਗਨੇਰ ਥਲੇ।<ref name="Magic of Rabindra Sangeet" /> == ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ == * [[ਬੰਗਾਲ ਦਾ ਸੰਗੀਤ]] * [[ਬਾਉਲ]] == ਹਵਾਲੇ == {{Reflist|30em}} == ਬਿਬਲੀਓਗ੍ਰਾਫੀ == * {{cite book|url=https://books.google.com/books?id=KYLpvaKJIMEC&pg=RA1-PA64|title=Medieval Indian Literature: Surveys and selections|last=Ayyappapanicker|first=K.|publisher=Sahitya Akademi|year=1997|isbn=978-81-260-0365-5|page=64}} * {{Cite book|title=Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh|surname1=Bhowmik|given1=Dulal|publisher=[[Asiatic Society of Bangladesh]]|year=2012|editor1-last=Islam|editor1-first=Sirajul|editor1-link=Sirajul Islam|edition=Second|chapter=Agamani-vijaya|editor2-last=Jamal|editor2-first=Ahmed A.|chapter-url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Agamani-vijaya}} {{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਅਕਤੂਬਰ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * {{Cite book|title=The Encyclopaedia Of Indian Literature Vol 1|surname1=Datta|given1=Amaresh|publisher=Sahitya Akademi|year=2006|isbn=81-260-1803-8}} * {{cite web|url=https://www.sahapedia.org/solitude-love-nature-culture-and-womanhood-bhawaiya-songs-0|title=The Solitude of Love: Nature, Culture and Womanhood in Bhawaiya Songs|last=Dutta|first=Soumik|date=24 December 2019|website=Sahapedia|archive-url=https://web.archive.org/web/20200706223847/https://www.sahapedia.org/solitude-love-nature-culture-and-womanhood-bhawaiya-songs-0|archive-date=6 July 2020|access-date=6 July 2020}} * {{cite book|title=The Blackwell companion to Hinduism|last=Martin|first=Nancy M.|publisher=Wiley-Blackwell|year=2003|isbn=978-0-631-21535-6|editor=Gavin D. Flood|chapter=North Indian Hindi Devotional Literature}} * {{cite book|title=Offering Flowers, Feeding Skulls|url=https://archive.org/details/offeringflowersf0000mcda|last=McDaniel|first=June|publisher=Oxford University Press|year=2004|isbn=978-0-19-516790-0}} * {{cite journal|last1=Sarma|first1=Simona|last2=Monteiro|year=2019|title=Contemporary 'Folk' Dynamics: Shifting Visions and Meanings in the Goalpariya Folk Music of Assam|journal=Folklore|volume=130|issue=4|pages=331–351|doi=10.1080/0015587X.2019.1622923|s2cid=213283007}} s62uyguspeukuu5od6057xa3ptbi7qx 0 151596 850537 636977 2026-10-25T07:17:53Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 850537 wikitext text/x-wiki '''ਪਰੀ ਬੀਬੀ''' (ਮਤਲਬ ਫੈਰੀ ਲੇਡੀ; ਮੌਤ 1678) ਸ਼ਾਇਸਤਾ ਖਾਨ ਦੀ ਧੀ ਸੀ, ਜੋ ਆਸਫ ਖਾਨ ਚੌਥੇ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ [[ਮੁਮਤਾਜ਼ ਮਹਲ|ਮੁਮਤਾਜ਼ ਮਹਿਲ]] ਦਾ ਭਰਾ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦਾ ਆਜ਼ਮ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਭਵਿੱਖ ਦੇ [[ਮੁਗ਼ਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ|ਮੁਗਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ]] ਮੁਹੰਮਦ ਆਜ਼ਮ ਸ਼ਾਹ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ।<ref>{{Cite news|url=http://www.thedailystar.net/star-weekend/heritage/legends-lalbagh-95554|title=Legends of Lalbagh|date=12 June 2015|work=The Daily Star|access-date=11 November 2017|language=en}}</ref> ਉਹ ਮੁਗਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ [[ਜਹਾਂਗੀਰ]] ਦੀ ਮੁੱਖ ਪਤਨੀ [[ਨੂਰ ਜਹਾਂ|ਨੂਰਜਹਾਂ]] ਦੀ ਪੋਤੀ ਸੀ।<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=bJfcCPUr0OoC&pg=PA87|title=Historical Dictionary of Bangladesh|last=Rahman|first=Syedur|date=2010|publisher=Scarecrow Press|isbn=9780810874534|page=87|language=en}}</ref> == ਜੀਵਨੀ == ਪਰੀ ਬੀਬੀ ਸ਼ਾਇਸਤਾ ਖਾਨ ਦੀ ਧੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਰਾਨ ਦੁਖਤ ਰਹਿਮਤ ਬਾਨੋ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮੰਗਣੀ 3 ਮਈ 1668 ਨੂੰ ਮੁਗਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ [[ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ]] ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮੁਹੰਮਦ ਆਜ਼ਮ ਨਾਲ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਹ ਢਾਕਾ, ਬੰਗਾਲ ਸੁਬਾਹ (ਪ੍ਰਾਂਤ) ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਸੂਬੇ ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਸਨ। ਉਸ ਯੁੱਗ ਦੇ ਮੁਗਲ ਰਿਕਾਰਡ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਸਨੇ ਗਵਰਨਰ ਘਰਾਣੇ ਅਤੇ ਸੂਬੇ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ।<ref name="bbp">{{Cite web |last=Hossain |first=AKM Yakub |last2=Chowdhury |first2=AM |title=Bibi Pari |url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Bibi_Pari |access-date=11 November 2017 |website=en.banglapedia.org |publisher=Banglapedia |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20171112021400/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Bibi_Pari |archive-date=12 ਨਵੰਬਰ 2017 |url-status=dead}}</ref> == ਮੌਤ ਅਤੇ ਕਬਰ == [[ਤਸਵੀਰ:Dhaka_Lalbagh_Fort_5.JPG|thumb| ਪਰੀ ਬੀਬੀ ਦੀ ਕਬਰ]] 1678 ਵਿੱਚ, ਪਰੀ ਬੀਬੀ ਦੀ ਅਚਨਚੇਤੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਦਿਲ ਟੁੱਟ ਗਿਆ। ਸ਼ਾਇਸਤਾ ਖਾਨ ਢਾਕਾ ਵਿੱਚ [[ਲਾਲਬਾਘ ਫੋਰਟ|ਲਾਲਬਾਗ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦਾ]] ਨਿਰਮਾਣ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਕਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਉਸ ਦੇ ਮੰਗੇਤਰ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦਾ ਮੁਹੰਮਦ ਆਜ਼ਮ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸ਼ਾਇਸਤਾ ਖਾਨ ਨੇ ਹੁਣ ਕਿਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ਅਸ਼ੁਭ ਸਮਝਿਆ ਅਤੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਅਹਾਤੇ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਬੇਟੀ ਦੀ ਕਬਰ ਬਣਵਾਈ।<ref name="bbp" /> ਹੋਰ ਸਰੋਤਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮਕਬਰੇ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਖੁਦ ਪ੍ਰਿੰਸ ਆਜ਼ਮ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ।<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=4TslDwAAQBAJ&pg=PA487|title=Towns and Cities of Medieval India: A Brief Survey|last=Ray|first=Aniruddha|date=2016|publisher=Taylor & Francis|isbn=9781351997317|page=487|language=en|access-date=11 November 2017}}</ref> ਪਰੀ ਬੀਬੀ ਦੇ ਮਕਬਰੇ ਨੂੰ ਢਾਕਾ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰਲ ਸਾਈਟ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=l10vXQe5y40C&q=%22Bibi+Pari%22|title=Pakistan: Culture, People & Places|last=Ṣābir|first=Muḥammad Shafīʻ|date=1970|publisher=University Book Agency|page=386|language=en|access-date=11 November 2017}}</ref> 1974 ਤੋਂ ਪਰੀ ਬੀਬੀ ਦੇ ਮਕਬਰੇ ਅਤੇ ਲਾਲਬਾਗ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਵਿਭਾਗ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।<ref>{{Cite news|url=http://www.thedailystar.net/news/the-myths-of-lalbagh-fort|title=The Myths of Lalbagh Fort|date=20 September 2013|work=The Daily Star|access-date=11 November 2017|language=en}}</ref> == ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ == * [[ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ]] == ਹਵਾਲੇ == {{Reflist|2}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਰਾਇਲਟੀ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁਗ਼ਲ ਸਾਮਰਾਜ ਦੀਆਂ ਮਹਿਲਾਵਾਂ]] jo01erks6cvq6g53svpofm94qlmsokc 0 152278 850531 742929 2026-10-25T03:30:06Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 850531 wikitext text/x-wiki '''ਧਾਮਰਾਈ ਜਗਨਨਾਥ ਰਥ''' ( {{Lang-bn|ধামরাই জগন্নাথ রথ}} ) ਇੱਕ ਰੱਥ ਮੰਦਰ ਹੈ, ਇੱਕ ਰੋਥ, ਜੋ ਧਮਰਾਈ, [[ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼]] ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ [[ਹਿੰਦੂ]] ਦੇਵਤਾ ਜਗਨਨਾਥ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ। ਸਾਲਾਨਾ ਜਗਨਨਾਥ [[ਰੱਥ ਯਾਤਰਾ|ਰੋਥ ਜਾਤਰਾ]] ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਿੰਦੂ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ ਜੋ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਧਮਰਾਈ ਵਿੱਚ ਰੋਥ ਜਾਤ੍ਰਾ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਹਿੰਦੂ ਭਾਈਚਾਰੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।<ref>{{Cite news|url=http://www.highbeam.com/doc/1P3-1758735781.html|title=Rathajatra festival today|date=24 June 2009|work=The New Nation, Dhaka{{Subscription required|via=[[HighBeam Research]]}}|access-date=3 September 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924203244/http://www.highbeam.com/doc/1P3-1758735781.html|archive-date=24 September 2015}}</ref> ਸ੍ਰੀ ਜਗਨਨਾਥ (ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ) ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੁਆਰਾ ਭਗਵਾਨ [[ਵਿਸ਼ਨੂੰ]] ਦਾ ਅਵਤਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹਿੰਦੂ ਤ੍ਰਿਏਕ ( [[ਬ੍ਰਹਮਾ]] ਸਿਰਜਣਹਾਰ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਰਖਿਅਕ, ਅਤੇ [[ਸ਼ਿਵ]] ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ) ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਭਗਵਾਨ ਜਗਨਨਾਥ ਨੂੰ ਵੀ ਭਗਵਾਨ [[ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ]] ਦਾ ਦੇਵਤਾ ਰੂਪ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਹਿੰਦੂ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਲਈ, ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਕੰਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰੱਥਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਜਲੂਸ ਢੋਲ, ਡੱਬੂ ਅਤੇ ਤੁਰ੍ਹੀਆਂ ਨਾਲ ਭਗਤੀ ਦੇ ਗੀਤ ਵਜਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਰੱਥ 'ਤੇ ਭਗਵਾਨ ਜਗਨਨਾਥ ਦੀ ਝਲਕ ਬਹੁਤ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸੰਤਾਂ, ਕਵੀਆਂ ਅਤੇ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਨੇ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤਿਉਹਾਰ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦੀ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਤਿਉਹਾਰ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਅਜਿਹੀ ਹੈ ਕਿ ਰੱਥ ਦੀ ਇੱਕ ਛੂਹ ਜਾਂ ਰੱਸੀਆਂ ਵੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਖਿੱਚੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਕਈ ਪੁੰਨ ਕਰਮਾਂ ਜਾਂ ਯੁਗਾਂ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦਾ ਫਲ ਦੇਣ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।{{ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ|date=December 2017}} == ਇਤਿਹਾਸ == <gallery widths="200px" heights="200px"> Dhamrai Roth02- 2012.jpg|ਧਮਰਾਈ ਰਥ - ਯਾਤਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ Roth Procession.jpg|ਰੋਥ ਜਲੂਸ Roth-Front Face.jpg|ਰੋਥ - ਸਾਹਮਣੇ ਚਿਹਰਾ </gallery>ਅਣਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਧਮਰਾਈ ਰਥ ਲਗਭਗ 400 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣਾ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਹੈ ਕਿ ਬੰਗਲਾ ਸਾਲ 1079 (ਗ੍ਰੇਗੋਰੀਅਨ ਕੈਲੰਡਰ ਵਿਚ 1672 ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ) ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 1204 (1697 ਈ.) ਤੱਕ ਜੋ ਰੋਥ ਹੋਂਦ ਵਿਚ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਬਾਂਸ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਬਾਂਸ ਦੇ ਬਣੇ ਰੋਥ ਨੂੰ ਲੱਕੜ ਦੇ ਬਣੇ ਰੋਥ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਬਦਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਣਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਸਰੋਤਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ ਕਿ ਬੀ.ਐਸ. 1204 ਤੋਂ ਬੀ.ਐਸ. 1340 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬਲਿਆਟੀ (ਹੁਣ ਸਟੂਰੀਆ ਉਪਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ) ਦੇ ਜਮਾਂਦਾਰਾਂ (ਜਾਗੀਰਦਾਰਾਂ) ਨੇ ਚਾਰ 'ਰੋਥ' ਬਣਾਏ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ ਸਾਰੇ ਖਰਚੇ ਦਿੱਤੇ ਸਨ। ਆਖਰੀ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗਿਆ ਅਤੇ ਧਮਰਾਈ, ਕਾਲੀਆਕੋਇਰ, ਸਤੂਰੀਆ ਅਤੇ ਸਿੰਗਾਇਰ ਦੇ ਤਰਖਾਣਾਂ ਨੇ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਰੋਥ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਿਸਦੀ ਉਚਾਈ 60 ਫੁੱਟ ਅਤੇ ਚੌੜੀ 45 ਫੁੱਟ ਸੀ ਜੋ 1933 ਈਸਵੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ 1340 ਈ. . ਨਵੀਂ ਬਣੀ ਰੋਥ 3 ਮੰਜ਼ਿਲਾ ਸੀ। ਹਰ ਪਹਿਲੀ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਦੇ ਚਾਰ ਕੋਨਿਆਂ 'ਤੇ ਚਾਰ ਕੋਠੜੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਉਪਰਲੀ ਮੰਜ਼ਿਲ 'ਤੇ ਇਕ ਚੈਂਬਰ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੈਂਬਰਾਂ ਜਾਂ ਕਮਰਿਆਂ ਨੂੰ 'ਨੋਬੋਰੋਟਨੋ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਰੋਥ ਦੇ 32 ਵਿਸ਼ਾਲ ਲੱਕੜ ਦੇ ਪਹੀਏ ਸਨ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਲੱਕੜ ਦੇ ਦੋ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਨੱਕਾਸ਼ੀ ਅਤੇ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਨਾਲ ਸ਼ਿੰਗਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਰੋਥ ਨੂੰ ਨਾਲ ਖਿੱਚਣ ਲਈ ਲਗਭਗ 1000 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਜੂਟ ਫਾਈਬਰ ਨਾਲ ਬਣੀਆਂ ਮੋਟੀਆਂ ਰੱਸੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਖਿੱਚਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤਾਂ ਲੋਕ ਗਲੀ ਅਤੇ ਛੱਤਾਂ 'ਤੇ ਕਤਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਰੌਥ 'ਤੇ ਕੇਲੇ ਅਤੇ ਚੀਨੀ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਨਗੇ ਅਤੇ ਜੈਕਾਰੇ ਗਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। 1950 ਵਿੱਚ 'ਜਮੀਂਦਾਰੀ' ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਖਾਤਮੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਿਰਜ਼ਾਪੁਰ, ਟੰਗੈਲ ਦੇ ਰਾਏ ਬਹਾਦੁਰ ਰਣਦਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਰੋਥ ਦੀ ਸਾਂਭ-ਸੰਭਾਲ, ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਅਤੇ ਸ਼ਾਨ ਅਤੇ ਸ਼ਾਨ ਨਾਲ ਸਮਾਗਮ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਲਈ ਵਿਆਪਕ ਸਹਾਇਤਾ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ। ਸ਼੍ਰੀ ਆਰ ਪੀ ਸਾਹਾ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਏ ਗਏ ਕੁਮੁਦਿਨੀ ਵੈਲਫੇਅਰ ਟਰੱਸਟ ਦੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਹੇਠ ਇਹ ਸਹਾਇਤਾ 1970 ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਹੀ। ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਲੜਾਈ 1971 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਰੋਥ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫੌਜ ਨੇ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।<ref>{{Cite book|title=Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh|last=Mandal|first=Paresh Chandra|publisher=[[Asiatic Society of Bangladesh]]|year=2012|editor-last=Islam|editor-first=Sirajul|editor-link=Sirajul Islam|edition=Second|chapter=Rathayatra|editor-last2=Jamal|editor-first2=Ahmed A.|chapter-url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Rathayatra|access-date=2023-02-16|archive-date=2017-01-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20170123035626/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Rathayatra|url-status=dead}}</ref> ਮੁੱਖ ਸਰਪ੍ਰਸਤ, ਸ਼੍ਰੀ ਆਰ ਪੀ ਸਾਹਾ, ਨੂੰ ਖੁਦ ਫੌਜ ਦੁਆਰਾ ਅਗਵਾ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਨਸਲੀ ਸਫਾਈ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫੌਜ ਨੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਹਿੰਦੂਆਂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਲਾਨਾ ਰੋਥ ਤਿਉਹਾਰ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਲਈ, ਸ਼੍ਰੀ ਸਾਹਾ ਦੀ ਧੀ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਬਾਂਸ ਨਾਲ ਇੱਕ ਅਸਥਾਈ ਰੋਥ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਜੋਯਾ ਪੱਤੀ, ਜਸਟਿਸ ਦੇਬੇਸ਼ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ, ਗੌਰੋ ਗੋਪਾਲ ਸਾਹਾ ਅਤੇ ਠਾਕੁਰ ਗੋਪਾਲ ਬਨਿਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।<ref>Booklet published by Dhamrai Upazila Krishibid Association; published June 2012; Edited by Dulal Chandra Sarkar and Mohammad Shahadat Hossain</ref> == ਵਰਤਮਾਨ ਰਥ == ਸਾਲ 2006 ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀਮਤੀ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਤਤਕਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਹਾਈ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਬੀਨਾ ਸੀਕਰੀ ਨੇ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਰਥ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦੇਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ, ਇੱਕ 3-ਮੰਜ਼ਲਾ ਰਥ 2010 ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਨਵਾਂ ਰੋਥ 27 ਫੁੱਟ ਲੰਬਾ ਅਤੇ ਉਸੇ ਚੌੜਾਈ ਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਦੇ 15 ਪਹੀਏ ਹਨ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ਿੰਗਾਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਧਮਰਾਈ ਦੇ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਰੋਥ ਕਮੇਟੀ, ਸ਼੍ਰੀ ਆਰ ਪੀ ਸਾਹਾ ਦੇ ਸਪੁੱਤਰ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਜੀਬ ਸਾਹਾ, ਮੁੱਖ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਵਜੋਂ, ਇਸ ਸਲਾਨਾ ਸਮਾਗਮ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਅਤੇ ਆਯੋਜਨ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਰੋਠ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਮੱਧਬੜੀ ਮੰਦਿਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਸਹੁਰੇ ਘਰ ਸਮਝੇ ਜਾਂਦੇ ਗੋਪ ਨਗਰ ਮੰਦਿਰ ਤੱਕ ਲਗਭਗ ਅੱਧਾ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਤਿਉਹਾਰ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਰੋਥ ਨੂੰ ਰੱਸੀਆਂ ਨਾਲ ਖਿੱਚਣ ਅਤੇ ਗੋਪ ਨਗਰ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਬਾਅਦ ਰੱਥ ਨੂੰ ਮੁੜ ਮਾਧਬ ਮੰਦਰ ਵੱਲ ਖਿੱਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ "ਉਲਟੋ ਰਥ" (ਉਲਟੋ ਰਥ) - ਵਾਪਸੀ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।<gallery widths="200px" heights="200px"> Illuminated Madhob Mondir.jpg|ਰੌਸ਼ਨ ਮਾਧੋਬ ਮੰਦਰ Worshipers at Madhob Mondir.jpg|ਮਾਧੋਬ ਮੰਦਰ ਵਿਖੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂ </gallery> == ਰੋਥ ਤਿਉਹਾਰ == ਰੋਥ ਤਿਉਹਾਰ, ਰਥ ਮੇਲਾ (রথ মেলা), ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਲੰਬਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਬੰਗਾਲੀ ਕੈਲੰਡਰ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਬੰਗਾਲੀ ਮਹੀਨੇ ਅਸਾਧ (আষাঢ়) ਦੌਰਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਚੰਦਰਮਾ ਦੀ ਦੂਜੀ ਤਿਮਾਹੀ 'ਤੇ ਤਾਰੀਖ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਸਮਾਂ ਜੂਨ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕਈ ਵਾਰ ਇਹ ਜੁਲਾਈ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਮਾਗਮ ਧਮਰਾਈ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮਾਰਗ ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਲਈ ਲਗਾਏ ਗਏ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਟਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸਰਕਸ ਅਤੇ ਕਠਪੁਤਲੀ ਸ਼ੋਅ ਵੀ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰਾਂ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਨੋਰੰਜਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।<gallery widths="200px" heights="200px"> Roth Mela02.jpg|ਰੋਥ ਮੇਲੇ 'ਤੇ ਘਰੇਲੂ ਚੀਜ਼ਾਂ Bangles at Roth Mela.jpg|ਰੋਠ ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਚੂੜੀਆਂ </gallery> == ਹਵਾਲੇ == {{Reflist}} be5b80doli0i0htwodjklert6fudvee 0 153789 850510 845285 2026-10-24T21:36:21Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 850510 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ਜੈਸੀ ਪੌਲ | image = File:Jessie_Paul.jpg | alt = | caption = | other_names = | birth_name = | birth_date = <!-- {{birth date|df=yes|YYYY|MM|DD}} --> | birth_place = | death_date = <!-- {{Death date and age|df=yes|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --> | death_place = | nationality = ਭਾਰਤੀ | citizenship = ਭਾਰਤੀ | education = | occupation = ਲੇਖਕ, ਮਾਰਕੀਟਰ, ਸੀ.ਈ.ਓ | years_active = | employer = | organization = | known_for = | notable_works = | title = | term = | predecessor = | successor = | boards = | spouse = | partner = | children = 1 ਧੀ | parents = | relatives = | awards = | website = }} [[Category:Articles with hCards]] '''ਜੈਸੀ ਪਾਲ''' ([[ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ]]: '''Jessie Paul''') ਇੱਕ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਮਾਹਰ,<ref>{{Cite news|url=http://www.business-standard.com/article/companies/media-darling-infosys-fights-bad-press-114061100084_1.html|title=Media-darling Infosys fights bad press|publisher=[[Business Standard]]}}</ref> ਸੰਸਥਾਪਕ,<ref>{{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/tech/tech-news/Whats-in-a-name-E-lot-they-say/articleshow/46629205.cms|title=What's in a name? E-lot, they say|work=[[The Times of India]]}}</ref> ਇੱਕ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਸਲਾਹਕਾਰ ਫਰਮ ਦਾ [[ਮੁੱਖ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀ|ਸੀਈਓ]],<ref>{{Cite news|url=http://economictimes.indiatimes.com/the-next-generation-of-women-entrepreneurs/jessie-paul/slideshow/10178452.cms|title=ET : The next generation of women entrepreneurs : JESSIE PAUL|publisher=The Economic Times}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.businesstoday.in/videos/knowledge-forum-on-hr/2015/jessie-paul-says-structured-environment-to-work-from-home/216798.html|title=No structured environment to work from home: Jessie Paul|work=[[Business Today (India)|Business Today]]}}</ref><ref>{{Cite web |title=Jessie Paul, CEO Paul Writer, the Biggest B2B Marketing Community in India: Three Golden Rules of Frugal Marketing |url=http://www.thenextwomen.com/jessie-paul-ceo-paul-writer-biggest-b2b-marketing-community-india-three-golden-rules-frugal-marketing/ |publisher=The Next woman |access-date=2023-02-24 |archive-date=2018-10-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181021145716/https://www.thenextwomen.com/jessie-paul-ceo-paul-writer-biggest-b2b-marketing-community-india-three-golden-rules-frugal-marketing/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite news|url=http://articles.economictimes.indiatimes.com/2011-12-11/news/30502407_1_social-media-raj-employee|title=Social media & privacy: How Twitter tattles hurt|publisher=[[The Economic Times]]|access-date=2023-02-24|archive-date=2016-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20160313022830/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2011-12-11/news/30502407_1_social-media-raj-employee|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.livemint.com/Money/pJp31I0FME6Bfa4sfCAYJM/Amazon-gives-big-ad-push-to-Kindle.html|title=Amazon gives big ad push to Kindle|publisher=The Mint}}</ref> ਇੱਕ ਜਨਤਕ ਸਪੀਕਰ,<ref>{{Cite web |title=Harvard Business School & Harvard Kennedy School India Conference 2016 Speaker : Jessie Paul, CEO Paul Writer |url=http://indiaconference.com/2016/speakers/jessie-paul/ |access-date=2023-02-24 |archive-date=2018-10-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181021145610/http://indiaconference.com/2016/speakers/jessie-paul/ |url-status=dead }}</ref> ਅਤੇ ਇੱਕ ਲੇਖਕ ਹੈ।<ref name="et10nov09jp">{{Cite web |last=Shelley Singh |date=10 Nov 2009 |title=Wipro's CMO Jessie Paul quits to start own venture |url=http://economictimes.indiatimes.com/Corporate-Announcement/Jessie-Paul-quits-Wipro-to-start-own-venture/articleshow/5213972.cms |access-date=23 July 2010 |website=[[The Economic Times]] |publisher=[[The Times Group]]}}</ref><ref name="bw23ju10social">{{Cite web |title=Is Your Company Ready To Go Social? |url=http://www.businessworld.in/bw/2010_07_09_Is_Your_Company_Ready_To_Go_Social.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100715055338/http://www.businessworld.in/bw/2010_07_09_Is_Your_Company_Ready_To_Go_Social.html |archive-date=15 July 2010 |access-date=23 July 2010 |website=[[Businessworld]]}}</ref> ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਪਰੋ ਆਈਟੀ ਬਿਜ਼ਨਸ<ref>{{Cite web |last=Shilpa Phadnis |date=23 January 2017 |title=Vice-chairman TK Kurien to leave Wipro this month |url=http://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/vice-chairman-tk-kurien-to-leave-wipro-this-month/articleshow/56728655.cms |website=[[The Times of India]]}}</ref> ਦੀ ਮੁੱਖ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਅਫਸਰ ਅਤੇ ਇਨਫੋਸਿਸ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀਜ਼ ਲਿਮਟਿਡ ਵਿਖੇ ਗਲੋਬਲ ਬ੍ਰਾਂਡ ਮੈਨੇਜਰ ਸੀ।<ref>{{Cite news|url=http://www.exchange4media.com/advertising/interview.aspx?id=494|title=Advertising Interviews : Jessie Paul|publisher=exchange4media|access-date=2023-02-24|archive-date=2017-06-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20170615095617/http://www.exchange4media.com/advertising/interview.aspx?id=494|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/features/magazine/techies-all-and-loving-it/article1512066.ece|title=Techies all and loving it|work=[[The Hindu]]}}</ref> ਪਾਲ SQS ਇੰਡੀਆ BFSI ਲਿਮਿਟੇਡ,<ref>{{Cite web |title=SQS India BFSI - Board of Directors |url=http://www.sqs-bfsi.com/investors/board-of-directors.php |access-date=2023-02-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180128172302/http://www.sqs-bfsi.com/investors/board-of-directors.php |archive-date=2018-01-28 |url-status=dead}}</ref> ਐਕਸਪਲੀਓ ਸੋਲਿਊਸ਼ਨਜ਼,<ref>{{Cite web |title=Companies » Company Overview » Expleo Solutions Ltd |url=https://www.business-standard.com/company/expleo-solutions-33432/info |publisher=[[Business Standard]]}}</ref> ਬਜਾਜ ਕੰਜ਼ਿਊਮਰ ਕੇਅਰ,<ref>{{Cite news|url=https://bangaloremirror.indiatimes.com/bangalore/cover-story/ceos-biz-honchos-offer-tips-to-get-back-into-the-game/articleshow/75281828.cms|title=CEOs, biz honchos offer tips to get back into the game|publisher=[[Bangalore Mirror]]}}</ref> ਰਾਇਲ ਆਰਚਿਡ ਹੋਟਲਜ਼,<ref>{{Cite web |title=Regenta & Royal Orchid Hotels - Board of Directors |url=https://www.royalorchidhotels.com/royal-orchid-group}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.wsj.com/market-data/quotes/IN/XNSE/ROHLTD/company-people/executive-profile/136059478|title=Lilian Jessie Paul, 49, Independent Non-Executive Director, Royal Orchid Hotels Ltd.|publisher=[[The Wall Street Journal]]|access-date=2023-02-24|archive-date=2023-02-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20230224151811/https://www.wsj.com/market-data/quotes/IN/XNSE/ROHLTD/company-people/executive-profile/136059478|url-status=dead}}</ref> ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਐਕਸੈਸ ਗ੍ਰਾਮੀਨ ਦੇ ਬੋਰਡ ਆਫ਼ ਡਾਇਰੈਕਟਰਜ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੈ।<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/creditaccess-grameen-ltd/stocksupdate/companyid-31253.cms|title=CreditAccess Grameen Intimation Of Appointment Of Independent Directors|publisher=[[The Economic Times]]}}</ref> == ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ == ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਾਨਵੈਂਟ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਸਿਡਨੀ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ 2 ਤੋਂ 5 ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਆਪਣੇ ਜੱਦੀ ਪਿੰਡ ਨਾਜ਼ਰੇਥ, [[ਤਮਿਲ਼ ਨਾਡੂ|ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ]] ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਲ ਗਰਲਜ਼ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।<ref name=":0">{{Cite web |date=2016-03-31 |title=Cutting Through Clutter And Raising the Bar - Meet Jessie Paul |url=https://www.kidskintha.com/cutting-through-clutter-and-raising-the-bar-meet-jessie-paul/ |access-date=2019-08-27 |website=Kidskintha |language=en-US |archive-date=2019-08-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190827153822/https://www.kidskintha.com/cutting-through-clutter-and-raising-the-bar-meet-jessie-paul/ |url-status=dead }}</ref><ref name=":1">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=99yCpqaupNcC&q=jessie+paul+schooling&pg=PT24|title=Breaking Barriers|last=Krishnan|first=Janaki|date=2013|publisher=Jaico Publishing House|isbn=9788184953954|language=en}}</ref> ਜੈਸੀ ਪਾਲ ਕੋਲ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਇੰਸ ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ, ਤਿਰੂਚਿਰਾਪੱਲੀ<ref>{{Cite web |title=Jessie Paul, Managing Director, Paul Writer |url=http://www.nasscom.in/sites/default/files/Speakers/Jessie_Paul.pdf |publisher=[[NASSCOM]] |access-date=2023-02-24 |archive-date=2017-02-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170220172255/http://www.nasscom.in/sites/default/files/Speakers/Jessie_Paul.pdf |url-status=dead }}</ref> ਤੋਂ [[ਇੰਜਨੀਅਰਿੰਗ|ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੀ]] ਡਿਗਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਕਲਕੱਤਾ ਤੋਂ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ [[ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਬਿਜ਼ਨਸ ਐਡਮਿਨਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ|ਐਮ.ਬੀ.ਏ.]] ਕੀਤੀ।<ref name="Bloomberg">{{Cite web |title=Executive profile&nbsp;— Jessie Paul |url=https://www.bloomberg.com/research/stocks/private/person.asp?personId=22583671&privcapId=209503804&previousCapId=209503804&previousTitle=Gaglers,%20Inc. |access-date=13 January 2017 |website=Bloomberg}}</ref> ਜੈਸੀ ਪਾਲ ਸ਼ਾਦੀਸ਼ੁਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਇੱਕ ਬੇਟੀ ਹੈ। ਉਹ [[ਬੰਗਲੌਰ|ਬੰਗਲੁਰੂ]], ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। == ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਪੁਰਸਕਾਰ == * ਚੇਅਰਮੈਨ ਅਵਾਰਡ, ਇਨਫੋਸਿਸ, 1998 <ref>{{Cite web |date=2005-06-01 |title=Wipro Appoints Jessie Paul as Chief Marketing Officer |url=https://www.businesswire.com/news/home/20050601005512/en/Wipro-Appoints-Jessie-Paul-Chief-Marketing-Officer |access-date=2019-08-27 |website=www.businesswire.com |language=en}}</ref> * DataQuest ਦੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ IT ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ, 2005<ref>{{Cite web |date=2005-06-27 |title=Young Achiever |url=https://www.dqindia.com/young-achiever/ |access-date=2019-08-27 |website=DATAQUEST |language=en-US}}</ref> * ਬਿਜ਼ਨਸ ਟੂਡੇਜ਼ ਲਿਸਟ ਆਫ ਵੂਮੈਨ ਅਚੀਵਰਜ਼ ਇਨ ਇੰਡੀਆ, 2007 <ref name=":2">{{Cite web |last=SiliconIndia |title=Five Most Admired Women Entrepreneurs in India |url=http://www.siliconindia.com/shownews/Five-Most-Admired-Women-Entrepreneurs-in-India-nid-86730-cid-100.html |access-date=2019-08-27 |website=siliconindia |archive-date=2019-08-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190827153838/https://www.siliconindia.com/shownews/Five-Most-Admired-Women-Entrepreneurs-in-India-nid-86730-cid-100.html |url-status=dead }}</ref> * ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਆਈਟੀ ਪੀਪਲਜ਼ ਅਵਾਰਡ, 2008 <ref>{{Cite web |last=Alagappan |first=Chitra |title=Share & celebrate international women's day - 08 march 2012 - Inspirational - Others |url=https://www.caclubindia.com/forum/share-amp-celebrate-international-women-s-day-08-march-2012-193223.asp |access-date=2019-08-27 |website=CAclubindia |language=en}}</ref> * [[ਹਾਰਵਰਡ ਬਿਜ਼ਨਸ ਸਕੂਲ]], 2016 ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਆ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਸਪੀਕਰ।<ref name=":2" /> * ਪੌਲੀਟੈਕਨਿਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, NY, USA ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਭਰਥ ਰਾਓ ਦੁਆਰਾ ਲੇਖਕ "ਇੱਕ ਗਲੋਬਲ ਬ੍ਰਾਂਡ ਬਣਾਉਣਾ - ਵਿਪਰੋ ਦਾ ਕੇਸ ਅਧਿਐਨ" ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ।<ref>{{Cite web |title=Building a Global Brand: The Case of Wipro |url=http://faculty.poly.edu/~brao/2007.Wipro.PICMET.pdf |access-date=2023-02-24 |archive-date=2020-10-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201020095723/http://faculty.poly.edu/~brao/2007.Wipro.PICMET.pdf |url-status=dead }}</ref> * ਇਨਸੀਡ, 2009 ਦੇ ਅਮਿਤਾਵ ਚਟੋਪਾਧਿਆਏ ਦੁਆਰਾ ਵਿਪਰੋ ਨੂੰ ਇੱਕ ਗਲੋਬਲ B2B ਬ੍ਰਾਂਡ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।<ref>{{Cite web |title=WIPRO: Building a Global B-2-B Brand |url=https://amitavac.com/cms/cache/2013/09/INSEAD_Case_5615-Wipro-A-CS-EN-1-09-2011-w.pdf}}</ref> == ਹਵਾਲੇ == [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] 2bqk7fwz2rlarfyy0xy8g4bpp0kizkw 0 154167 850492 816153 2026-10-24T14:56:26Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 850492 wikitext text/x-wiki [[File:খনা - প্রচার পুস্তিকা (১৯৩৮).pdf|thumb|ਖਨਾਦੇਵੀ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਿਤਾਬਚਾ (1938)]] '''ਖਨਾਦੇਵੀ''' ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ [[ਕਵੀ]] ਅਤੇ ਮਹਾਨ [[ਜੋਤਿਸ਼ ਵਿਗਿਆਨ|ਜੋਤਸ਼ੀ]] ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਨੌਵੀਂ ਅਤੇ 12ਵੀਂ ਸਦੀ ਈਸਵੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ [[ਮੱਧਕਾਲ|ਮੱਧਕਾਲੀ]] [[ਬੰਗਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ]] ਵਿੱਚ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਹ ਅਜੋਕੇ ਬਾਰਾਸਾਤ, ਉੱਤਰੀ 24 ਪਰਗਨਾ ਜ਼ਿਲੇ, [[ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ]] ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ ਦਿਓਲੀਆ (ਚੰਦਰਕੇਤੂਗੜ੍ਹ, ਬੇਰਾਚੰਪਾ ਨੇੜੇ) ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਕਵਿਤਾ, ਜਿਸਨੂੰ ''ਖਨਾਰ ਬਚਨ'' (ਜਾਂ ''ਬਚਨ'') ({{Lang-bn|খনার বচন}} ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ; ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ 'ਖਨਾ ਦੇ ਸ਼ਬਦ'), ਬੰਗਾਲੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਇਸਦੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਛੋਟੇ ਦੋਹੇ ਜਾਂ ਚਤੁਰਭੁਜ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਆਮ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਸ ਪਾਈਨ ਵਿੱਚ ਉਦਯੋਗ ਲਈ: == ਦੰਤਕਥਾ == [[ਤਸਵੀਰ:Khana-Mihir_Mound_-_Berachampa_2012-02-24_2346.JPG|right|thumb|250x250px| ਪ੍ਰਿਥੀਬਾ ਰੋਡ, ਚੰਦਰਕੇਤੂਗੜ੍ਹ, ਬੇਰਾਚੰਪਾ, [[ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ|ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ']] ਤੇ ਖਨਾ-ਮਿਹਿਰ ਜਾਂ ਬਰਾਹਾ-ਮਿਹਿਰ ਦਾ ਟੀਲਾ।]] [[ਤਸਵੀਰ:Excavated_Brick_Structure_-_Khana-Mihir_Mound_-_Berachampa_-_North_24_Parganas_2015-04-11_7158.JPG|thumb| ਚੰਦਰਕੇਤੂਗੜ੍ਹ ਵਿਖੇ ਖਨਾ-ਮਿਹੀਰ ਟੀਲੇ ਦੀ ਖੁਦਾਈ ਕੀਤੀ ਇੱਟਾਂ ਦੀ ਬਣਤਰ।]] ਖਨਾ ਦੀ ਕਥਾ (ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਥਾਂ ਲੀਲਾਵਤੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਪ੍ਰਗਜਯੋਤਿਸ਼ਪੁਰ ([[ਬੰਗਾਲ]] / [[ਅਸਾਮ|ਅਸਾਮ ਦੀ]] ਸਰਹੱਦ) ਜਾਂ ਸੰਭਾਵਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੱਖਣੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਚੰਦਰਕੇਤੂਗੜ੍ਹ (ਜਿੱਥੇ ਖੰਡਰਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਟਿੱਲਾ ਲੱਭਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਖਨਾ ਅਤੇ ਮਿਹੀਰ ਦੇ ਨਾਮ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ) ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ। ਅਤੇ ਇਹ ਕਿ ਉਹ ਮਸ਼ਹੂਰ ਖਗੋਲ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਗਣਿਤ-ਵਿਗਿਆਨੀ [[ਵਰ੍ਹਾਮੀਹੀਰ|ਵਰਾਹਮਿਹੀਰ]] ਦੀ ਨੂੰਹ ਸੀ, ਜੋ ਚੰਦਰਗੁਪਤ ਦੂਜੇ ਵਿਕਰਮਾਦਿਤਿਆ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਵਰਤਨ ਸਭਾ ਦਾ ਇੱਕ ਗਹਿਣਾ ਸੀ। ਦੈਵਜਨਾ ਵਰਾਹਮਿਹਿਰ (505-587), ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਰਾਹ ਜਾਂ ਮਿਹਿਰਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਖਗੋਲ-ਵਿਗਿਆਨੀ, ਗਣਿਤ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ, ਅਤੇ ਜੋਤਸ਼ੀ ਸੀ ਜੋ [[ਉੱਜੈਨ|ਉਜੈਨ]] (ਜਾਂ ਬੰਗਾਲ, ਕੁਝ ਕਥਾਵਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ) ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਦ ਭਵਨ ਵਿੱਚ ਵਰਾਹਮਿਹਿਰਾ ਅਤੇ [[ਆਰੀਆਭੱਟ]] ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਹੋਰ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਦੇ ਜੀਵਨ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਦੱਖਣੀ ਬੰਗਾਲ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਚੰਦਰਕੇਤੂਗੜ੍ਹ ਦੇ ਖੰਡਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟੀਲਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਖਨਾ ਅਤੇ ਮਿਹਿਰ ਦਾ ਟੀਲਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਖਾਨ ਵਰਾਹ ਦੀ ਨੂੰਹ ਸੀ ਅਤੇ ਖੁਦ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਜੋਤਸ਼ੀ ਸੀ। ਸਾਰੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਬਤੀਤ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਉਸਦੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਇੱਕ ਦੰਤਕਥਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਸਦਾ ਜਨਮ [[ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ|ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ]] ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਗਣਿਤ-ਵਿਗਿਆਨੀ-ਖਗੋਲ-ਵਿਗਿਆਨੀ [[ਵਰ੍ਹਾਮੀਹੀਰ|ਵਰਾਹਮਿਹਿਰਾ]] ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਇਹ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਖਨਾ ਵਰਾਹਮਿਹਿਰਾ ਦੀ ਨੂੰਹ ਸੀ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਿਪੁੰਨ ਜੋਤਸ਼ੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਰਾਹਮਿਹੀਰਾ ਦੇ ਲਈ ਇੱਕ ਸੰਭਾਵੀ ਖ਼ਤਰਾ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ। ਵਿਗਿਆਨਕ ਕੈਰੀਅਰ. ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀਆਂ ਦੀ ਸਟੀਕਤਾ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਪਛਾੜ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ, ਜਾਂ ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਪਤੀ (ਜਾਂ ਸਹੁਰੇ) ਜਾਂ ਇੱਕ ਭਾੜੇ ਦੇ ਹੱਥ (ਜਾਂ ਸੰਭਵ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖਨਾ ਖੁਦ ਬਹੁਤ ਦਬਾਅ ਹੇਠ) ਨੇ ਉਸਦੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਨੂੰ ਚੁੱਪ ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਉਸਦੀ ਜੀਭ ਕੱਟ ਦਿੱਤੀ। . ਇਹ ਇੱਕ ਥੀਮ ਹੈ ਜੋ ਆਧੁਨਿਕ ਬੰਗਾਲੀ [[ਨਾਰੀਵਾਦ]] ਵਿੱਚ ਗੂੰਜਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ [[ਮੱਲਿਕਾ ਸੇਨਗੁਪਤਾ|ਮਲਿਕਾ ਸੇਨਗੁਪਤਾ]] ਦੀ ਇਸ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ, ''ਖਨਾ ਦੇ ਗੀਤ'' : ਸ਼੍ਰੀ ਪੀ ਆਰ ਸਰਕਾਰ ਉਸ ਬਾਰੇ ਲਿਖਦੀ ਹੈ: "ਆਕਾਸ਼ੀ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੇ ਸਰਵ ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ, ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਗਿਆਨ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਖਾ ਪੈਦਾ ਹੋਈ। ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਇਸ ਸ਼ਾਖਾ ਨੂੰ, ਇਸਦੇ ਸਾਰੇ ਫੁੱਲਾਂ, ਪੱਤਿਆਂ ਅਤੇ ਟਹਿਣੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਬਾਂਕੁਰਾ / ਸੇਨਭੂਮ ਦੇ ਰਾਹੀ ਵੈਦਿਆ ਜਾਤੀ ਦੀ ਸੰਤਾਨ, ਰਾਹ ਦੀ ਇੱਕ ਪਿਆਰੀ ਧੀ, ਕਸ਼ਨਾ ਦੁਆਰਾ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਪਾਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।" ਸਦੀਆਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਖਨਾ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨੇ ਪੇਂਡੂ ਬੰਗਾਲ (ਆਧੁਨਿਕ [[ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ]], [[ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼]] ਅਤੇ [[ਬਿਹਾਰ]] ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸੇ) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਓਰੇਕਲ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਹੈ। [[ਆਸਾਮੀ ਭਾਸ਼ਾ|ਅਸਾਮੀ]] ਅਤੇ [[ਓਡੀਆ ਭਾਸ਼ਾ|ਉੜੀਆ]] ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸੰਸਕਰਣ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਸਲਾਹ ਜਿਵੇਂ ਕਿ "ਥੋੜਾ ਜਿਹਾ ਲੂਣ, ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਕੌੜਾ, ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੁਹਾਡੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਭਰ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰੁਕੋ" ਨੂੰ ਸਦੀਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।<ref>{{Cite web |last=Azhar Islam |title=Khana |url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Khana |access-date=28 July 2015 |publisher=[[Banglapedia]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20150701070106/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Khana |archive-date=1 ਜੁਲਾਈ 2015 |url-status=dead}}</ref><ref> {{Cite web |title=Archived copy |url=http://www.saptarishisastrology.com/filedownload.php?v=7&a=y&b=y&f=48-KhannarVachan-1BW.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110716004845/http://www.saptarishisastrology.com/filedownload.php?v=7&a=y&b=y&f=48-KhannarVachan-1BW.pdf |archive-date=16 July 2011 |access-date=5 June 2010}} </ref><ref>{{Cite web |title=siddhagirimuseum.org |url=http://www.siddhagirimuseum.org/index.php/2009031096/Varahmihir.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110728021927/http://www.siddhagirimuseum.org/index.php/2009031096/Varahmihir.html |archive-date=2011-07-28}}</ref><ref>{{Cite web |last=Saptarishis Astrology |title=ISSUU - 48-KhannarVachan-1 by Saptarishis Astrology |url=http://issuu.com/saptarishisastrologyvol7/docs/48-khannarvachan-1 |website=Issuu}}</ref><ref>{{Cite web |date=14 August 2009 |title=Hinduism in Indian Nationalism & role of Islam: Maharaja Pratapaditya Roy - Last Hindu King, Icon & Saviour of Bangabhumi |url=http://hindunationalismmuslimunity.blogspot.com/2009/08/maharaja-pratapaditya-roy-last-hindu.html}}</ref> == ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਭਿਆਚਾਰ == 15 ਜੂਨ 2009 ਨੂੰ, ਭਾਰਤੀ-ਬੰਗਾਲੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਚੈਨਲ ਜ਼ੀ ਬੰਗਲਾ ਨੇ ਖਨਾ ਦੇ ਜੀਵਨ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ''ਖੋਨਾ'' ਨਾਂ ਦਾ ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਅਲ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਸ਼ੋਅ ਉਸ ਦੰਤਕਥਾ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ 'ਸਿੰਘਲ' ([[ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ|ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ]]) ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। 2019 ਵਿੱਚ, ਕਲਰਜ਼ ਬੰਗਲਾ ਚੈਨਲ ਨੇ ਖਾਨ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਹੁਰੇ ਵਰਾਹਾ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਝਗੜਿਆਂ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ''ਖਨਾਰ ਬਚਨ'' ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਸੀਰੀਅਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। == ਹਵਾਲੇ == {{Reflist}} ==ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ== *{{Commonscatinline|Khana (poet)|ਖਨਾ (ਕਵੀ)}} a1pud08dfjmsw5r18kud9gxocdyua3e 0 155523 850549 849224 2026-10-25T10:39:39Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 850549 wikitext text/x-wiki '''ਪੱਲਵੀ ਪਦਮ-ਉਦੈ''' ([[ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ]]: '''Pallavi Padma-Uday''')<ref name="puberty">{{Cite web |last=Padma-Uday |first=Pallavi |date=October 2022 |title=Puberty |url=https://humag.co/prose/puberty |website=the honest ulsterman |access-date=2023-03-05 |archive-date=2023-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230114200017/https://humag.co/prose/puberty |url-status=dead }}</ref> ਉਸਦੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਨਾਮ '''ਪੱਲਵੀ ਸਿੰਘ''' ਦੁਆਰਾ ਵੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ,<ref>{{Cite web |title=Pallavi Singh |url=https://pure.qub.ac.uk/en/persons/pallavi-singh |website=Queen's University Belfast}} {{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਅਕਤੂਬਰ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਦੋਭਾਸ਼ੀ ਕਵੀ, ਲੇਖਕ, ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਵਪਾਰਕ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਹੈ।<ref>{{Cite web |title=Pallavi Singh |url=https://muckrack.com/econhistorienne |website=Muck Rack |access-date=2023-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230114204727/https://muckrack.com/econhistorienne |archive-date=2023-01-14 |url-status=dead}}</ref> ਉਸਦੀ ਲਿਖਤ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵੱਕਾਰੀ ਸਾਹਿਤਕ ਰਸਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਖਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਛਪੀ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ''ਓਰੀਸਨ ਇਨ ਦ ਡਾਰਕ'' ਅਪ੍ਰੈਲ 2023 ਵਿੱਚ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। 2022 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ 'ਬ੍ਰੇਕਿੰਗ ਗਰਾਊਂਡ ਆਇਰਲੈਂਡ' ਵਿੱਚ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿਊਰਟ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫੈਸਟੀਵਲ ਆਫ਼ ਲਿਟਰੇਚਰ ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਆਇਰਲੈਂਡ ਗਾਲਵੇ ਦਾ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਹੈ।<ref>{{Cite web |title=Breaking Ground Ireland |url=https://www.cuirt.ie/breaking-ground-ireland/ |website=Cúirt}}</ref><ref>{{Cite web |title=Breaking Ground Ireland (pdf) |url=https://www.cuirt.ie/wp-content/uploads/2022/04/BREAKING-GROUND-IRELAND-online-2.pdf |website=Cúirt}}</ref> ਉਸੇ ਸਾਲ, ''ਪੰਚ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਨੇ'' ਆਪਣੇ ਸਾਲਾਨਾ ਕਾਵਿ ਅੰਕ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ 40 ਕਵੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ।<ref name="punch">{{Cite magazine|title=Pallavi Padma-Uday|url=https://thepunchmagazine.com/author/pallavi-padma-uday|magazine=the punch magazine}}</ref> == ਬਚਪਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ == ਪੱਲਵੀ ਦਾ ਜਨਮ [[ਬਿਹਾਰ]], ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ [[ਪਟਨਾ]] ਵਿੱਚ ਅਕਾਦਮਿਕ ਅਤੇ ਸਿਵਲ ਸੇਵਕਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਸਾਹਿਤਕ ਨਾਮ ''ਪਦਮਾ-ਉਦੈ'' ਉਸਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿਗਿਆਨੀ ਪਿਤਾ ''ਉਦੈ'' ਅਤੇ ਉੱਦਮੀ ਮਾਂ ''ਪਦਮਾ'' ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਨਾਵਾਂ ਦਾ ਸੁਮੇਲ ਹੈ। ਉਸਨੇ [[ਲੰਡਨ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਇਕਨਾਮਿਕਸ|ਲੰਡਨ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਇਕਨਾਮਿਕਸ ਐਂਡ ਪੋਲੀਟੀਕਲ ਸਾਇੰਸ]] ਤੋਂ ਆਰਥਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੋਸਟ-ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਡਿਗਰੀ ਲਈ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਬੇਲਫਾਸਟ ਵਿੱਚ ਕੁਈਨਜ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਇਕਨਾਮਿਕ ਹਿਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਆਰਥਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਕਾਰਜ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।<ref>{{Cite web |title=Research Students |url=https://www.quceh.org.uk/research-students.html |website=Queen's University Belfast}}</ref> ਉਸ ਕੋਲ ਦੋ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀਆਂ ਹਨ, ਇੱਕ ਆਰਥਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਵਿੱਚ। ਉਸਨੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਜਰਨਲਿਜ਼ਮ, [[ਚੇਨਈ]], ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਬਣਨ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ ਅਤੇ ਅੰਡਰਗਰੈਜੂਏਟ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ। == ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਕਰੀਅਰ == ਪੱਲਵੀ ਨੇ ਉੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਟੀਮਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੇ ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦੋ ਨਿਊਜ਼ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ ਲਈ ਸਮੱਗਰੀ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ, ਸੰਚਾਰ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਇੱਕ ਪਹਿਲੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ [[ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਟਾਈਮਸ|ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਟਾਈਮਜ਼]], [[ਦਾ ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ|ਦਿ ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ]] ਅਤੇ ''ਮਿੰਟ'' ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭਾਰਤੀ ਅਖਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।<ref>{{Cite web |title=Pallavi Singh |url=https://www.livemint.com/authors/-pallavi-singh |website=mint}}</ref> ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇ ਆਪਣੇ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਕੈਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਆਰਥਿਕਤਾ, ਵਪਾਰ, ਰਾਜਨੀਤੀ ਅਤੇ ਨੀਤੀ, ਸਭਿਆਚਾਰ, ਜਾਤ ਅਤੇ ਅਸਮਾਨਤਾ ਬਾਰੇ ਲੰਬੇ ਫਾਰਮ ਅਤੇ ਉੱਦਮ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਲਿਖੀ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਵਪਾਰਕ ਇਤਿਹਾਸ ਕਾਲਮ ਲਿਖਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪੈਸੇ ਦੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਲਈ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜਨੀਤੀ 'ਤੇ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਆਰਥਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।<ref>{{Cite web |title=Pallavi Singh |url=https://www.moneycontrol.com/author/pallavi-singh-11311/ |website=money control}}</ref><ref name="ehs">{{Cite web |title=Pallavi Singh (Queen's University Belfast) |url=https://ehs.org.uk/person/pallavi-singh/ |website=Economic History Society}}</ref> == ਹਵਾਲੇ == [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪੱਤਰਕਾਰ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਵੀ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਕਵੀ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1986]] dziybbcwyq7yub582rjyi10pcy54rxo 0 158205 850545 771406 2026-10-25T09:16:02Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 850545 wikitext text/x-wiki [[File:প্রিয়ম্বদা দেবী.png|thumb|ਪ੍ਰਿਯਮਵਦਾ ਦੇਵੀ]] '''ਪ੍ਰਿਯਮਵਦਾ ਦੇਵੀ''' (1871-1935) ਇੱਕ ਬੰਗਾਲੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਪਰਉਪਕਾਰੀ ਸੀ।<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=VcAfpv6x0m4C&dq=Priyamvada+Devi&pg=PA233|title=The World of Muslim Women in Colonial Bengal, 1876-1939|last=Amin|first=S. N.|date=1996|publisher=Brill|isbn=9004106421|page=233|language=en}}</ref> == ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ == ਦੇਵੀ ਦਾ ਜਨਮ 1871 ਵਿੱਚ ਗੁਨਾਈਗਾਚਾ, ਪਬਨਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਬੰਗਾਲ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਸੀ, [[ਬਰਤਾਨਵੀ ਰਾਜ|ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ]] ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ, ਪ੍ਰਸੰਨਮੋਈ, ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਲੇਖਿਕਾ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕੁਮਾਰ ਬਾਗਚੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਚਾਚੇ ਪ੍ਰਮਥਾ ਚੌਧਰੀ ਅਤੇ [[Ashutosh Chaudhuri|ਆਸ਼ੂਤੋਸ਼ ਚੌਧਰੀ]], ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲੇਖਕ ਵੀ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਬੇਥੂਨ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੇ ਬੈਥੂਨ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।<ref name="pdbp">{{Cite web |last=Banerjee |first=Suresh Chandra |title=Devi, Priyamvada |url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Devi,_Priyamvada |access-date=12 November 2017 |website=Banglapedia |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20171112132258/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Devi,_Priyamvada |archive-date=12 ਨਵੰਬਰ 2017 |url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Em5oAAAAMAAJ&q=Priyamvada+Devi|title=History Of Bengali Literature|last=Sen|first=Skumar|date=1979|publisher=South Asia Books|isbn=9788172011079|page=300|language=en}}</ref> == ਕਰੀਅਰ == ਦੇਵੀ ਦਾ ਵਿਆਹ 1892 ਵਿੱਚ ਤਰਦਾਸ ਬੈਨਰਜੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਉਸਦਾ ਪਤੀ ਵਕੀਲ ਸੀ। 1896 ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਸਮਾਂ ਲਿਖਣਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਰਉਪਕਾਰੀ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਇਆ। ਉਹ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਬ੍ਰਹਮੋ ਬਾਲਿਕਾ ਸਿੱਖਿਆ (ਬ੍ਰਹਮੋ ਗਰਲਜ਼ ਸਕੂਲ) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ। ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਔਰਤ-ਮਹਾਮੰਡਲ ਦੀ ਮੁਖੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਕਈ ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਸਵਪਨਵਾਸਵਦੱਤ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਜੋ ਇੱਕ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਨਾਟਕ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਬਾਈਬਲ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਭਗਤਵਾਨੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨਾਵਲਾਂ ਵਿੱਚ "ਜਪਾਨ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ", ਕਥਾ ਓ ਉਪਕਥਾ, ਝਿਲੇਜਬਗਲੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਅਨਾਥ, ਪਵਚੁਲਾਲ, ਅਤੇ ਰੇਣੁਕਾ, ਜਾਪਾਨ ਵਿੱਚ [[ਗੇਇਸ਼ਾ|ਗੀਸ਼ਾ]] ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਤਾਰਾ, ਅੰਗਸ਼ੂ, ਰੇਣੂ ਅਤੇ ਚੰਪਾ ਓ ਪਾਰੁਲ ਸਮੇਤ ਕਈ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵੀ ਲਿਖੀਆਂ।<ref name="pdbp" /> == ਮੌਤ == 1935 ਵਿੱਚ ਦੇਵੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।<ref name="pdbp" /> == ਹਵਾਲੇ == {{Reflist|30em}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਨਾਵਲਕਾਰ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਲੇਖਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1871]] gntu671ivq85z06qdw8x38et8xji4vu 0 167694 850541 742430 2026-10-25T08:27:59Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 850541 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = ਪੂਰਬਸਥਲੀ | other_name = | nickname = | settlement_type = ਪਿੰਡ | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | pushpin_map = India West Bengal#India | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = Location in West Bengal, India | coordinates = {{coord|23.4668|N|88.3329|E|display=inline,title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = [[States and territories of India|State]] | subdivision_name1 = [[ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ]] | subdivision_type2 = [[List of districts of India|District]] | subdivision_name2 = [[ਪੂਰਬੀ ਬਰਦਵਾਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਪੂਰਬੀ ਬਰਦਵਾਨ]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = | governing_body = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = 4,207 | population_as_of = 2011 | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = Languages | demographics1_title1 = Official | demographics1_info1 = [[ਬੰਗਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ|ਬੰਗਾਲੀ]], [[ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ|ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ]] | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]] | postal_code = 713513 | registration_plate = | blank1_name_sec1 = [[ਲੋਕ ਸਭਾ]] ਹਲਕਾ | blank1_info_sec1 = [[ਬਰਦਵਾਨ ਪੂਰਬੀ (ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣ ਖੇਤਰ)|ਬਰਦਵਾਨ ਪੂਰਬੀ]] | website = {{URL|bardhaman.gov.in/}} | footnotes = }} [[Category:Articles with short description]] [[Category:Short description is different from Wikidata]] <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles> '''ਪੂਰਬਸਥਲੀ''' [[ਪੂਰਬਾ ਬਰਧਮਾਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਪੂਰਬ ਬਰਧਮਾਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ]] ਦੇ [[ਕਾਲਨਾ ਉਪਮੰਡਲ]] ਵਿੱਚ [[ਪੂਰਬਸਥਲੀ II]] [[ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਭਾਈਚਾਰਕ ਵਿਕਾਸ ਬਲਾਕ|ਸੀਡੀ ਬਲਾਕ]] ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੁਲਿਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। । ਇਹ ਥਾਂ ਚੁਪੀ ਚਾਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਹ [[ਗੰਗਾ ਦਰਿਆ|ਗੰਗਾ ਨਦੀ]] ਵਲੋਂ ਬਣਾਈ ਗਈ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਆਕਸਬੋ ਝੀਲ ਹੈ। 2-3 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬੀ ਝੀਲ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਅਤੇ ਜਲ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। <ref>{{Cite web |url=http://www.kolkatabirds.com/purbast.htm |title=Water Birds of India |access-date=2023-05-14 |archive-date=2017-08-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170817090908/http://www.kolkatabirds.com/purbast.htm |url-status=dead }}</ref> ਪੂਰਬਸਥਲੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਹੇਠਲੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਆਰਸੈਨਿਕ ਦਾ ਪੱਧਰ ਕਾਫ਼ੀ ਉੱਚਾ ਹੈ। <ref>[http://www.soesju.org/arsenic/wb7.htm Ground water arsenic contamination]</ref> ਅਤੇ ਇਹ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਸ਼ਾ ਵੈਦਿਕ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸਿਖਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ, ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾ "ਪੂਰਬਸਥਲੀ ਨੀਲਮਣੀ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਸੰਸਥਾ" ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1887 ਵਿੱਚ ਡਾ. (ਪ੍ਰੋ) ਸਰ ਉਪੇਂਦਰਨਾਥ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਪੂਰਬਸਥਲੀ ਕੈਂਸਰ ਦੀ ਖੰਡੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਪੂਰਬਸਥਲੀ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਪੂਰਬਾ ਬਰਧਮਾਨ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ, ਇਸਦੇ ਪੱਛਮੀ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ, ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਆਕਸਬੋ ਝੀਲ ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਕਈ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਬਲਾਕ ਹੈ। ਇਹ [[ਕੋਲਕਾਤਾ]] ਤੋਂ 120 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਹੈ। ਨਦੀ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਨਬਦੀਪ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਪੂਰਬਸਥਲੀ ਦਾ ਪੂਰਾ ਗੰਗਾ ਟਾਪੂ ਕੰਪਲੈਕਸ 88° 19' 45" ਤੋਂ 88° 22' E ਲੰਬਕਾਰ ਅਤੇ 23° 26' ਤੋਂ 23° 26'45" ਉੱਤਰ ਅਕਸ਼ਾਂਸ਼ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਭੂਗੋਲਿਕ ਧੁਰੇ ਵਿਚਕਾਰ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। == ਭੂਗੋਲ == {{OSM Location map|width=350|height=400|zoom=10|float=left|caption='''Cities and towns in the Kalna subdivision of Purba Bardhaman district'''<br/>M: municipal city/ town, CT: census town, R: rural/ urban centre, H: historical/ religious cetre, C: craft centre.<br/>Owing to space constraints in the small map, the actual locations in a larger map may vary slightly|label-pos1=right|label1=Kalna|numbered1=M|mark-title1=[[Kalna, India]] (M)|label-color1=#800000|label-size1=13|mark-size1=13|shape1=l-circle|shape-color1=#800000|shape-outline1=white|label-offset-x1=2|label-pos2=left|label2=Srirampur|numbered2=CT|mark-title2=[[Srirampur, Bardhaman]] (CT)|shape-color2=#A40000|label-pos3=left|label3=Hatsimla|numbered3=CT|mark-title3=[[Hatsimla]] (CT)|shape-color3=#A40000|label-pos4=right|label4=Jaluidanga|numbered4=CT|mark-title4=[[Jaluidanga]] (CT)|shape-color4=#A40000|label-pos5=left|label5=Gopinathpur|numbered5=CT|mark-title5=[[Gopinathpur, West Bengal]] (CT)|shape-color5=#A40000|label-pos6=right|label6=Nasratpur|numbered6=CT|mark-title6=[[Nasratpur]] (CT)|shape-color6=#A40000|label-pos7=right|label7=Dhatrigram|numbered7=CT|mark-title7=[[Dhatrigram]] (CT)|shape-color7=#A40000|label-pos8=right|label8=Piarinagar|numbered8=CT|mark-title8=[[Piarinagar]] (CT)|shape-color8=#A40000|label-pos9=left|label9=Uttar Goara|numbered9=CT|mark-title9=[[Uttar Goara]] (CT)|shape-color9=#A40000|label-pos10=left|label10=Shashpur|numbered10=CT|mark-title10=[[Shashpur]] (CT)|shape-color10=#A40000|label-pos11=right|label11=Nadanghat|numbered11=R|mark-title11=[[Nadanghat]] (R)|shape-color11=#C42222|label-pos12=right|label12=Purbasthali|numbered12=R|mark-title12=Purbasthali (R)|shape-color12=black|label-size12=13|label-color12=black <!-- make the subject of the article stand out with black colors -->|label-pos13=right|label13=Monteswar|numbered13=R|mark-title13=[[Monteswar]] (R)|shape-color13=#C42222|label-pos14=left|label14=Rangapara|numbered14=R|mark-title14=[[Rangapara, Kalna]] (R)|shape-color14=#C42222|label-pos15=left|label15=Singarkone|numbered15=R|mark-title15=[[Singarkone]] (R)|shape-color15=#C42222|label-pos16=left|label16=Parulia|numbered16=R|mark-title16=[[Parulia, Bardhaman]] (R)|shape-color16=#C42222|label-pos17=left|label17=Atgharia|numbered17=R|mark-title17=[[Atgharia]] (R)|shape-color17=#C42222|label-pos18=right|label18=Badla|numbered18=R|mark-title18=[[Badla, Purba Bardhaman]] (R)|shape-color18=#C42222|label-pos19=left|label19=Samudragarh|numbered19=C|mark-title19=[[Samudragarh]] (C)|shape-color19=#AA6666|label-pos20=right|label20=Patuli|numbered20=R|mark-title20=[[Patuli]] (R)|shape-color20=#C42222|label-pos21=left|label21=Baidyapur Jora Deul|numbered21=H|mark-title21=[[Baidyapur Jora Deul]] (H)|shape-color21=#AA6666|label22=Hooghly|label-color22=#77A1CB|label-angle22=-90|label-pos22=right|label-size22=10|mark-size22=0|mark-title22=none|label23=River|label-color23=#77A1CB|label-angle23=-45|label-pos23=right|label-size23=10|mark-size23=0|mark-title23=none|label24=Khari River|label-color24=#77A1CB|label-angle24=55|label-pos24=top|label-size24=10|mark-size24=0|mark-title24=none}} [[Category:Articles containing OSM location maps]] [[Category:Articles containing OSM location maps]] ਪੂਰਬਸਥਲੀ ਪੁਲਿਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰ [[ਪੂਰਬਸਥਲੀ ਆਈ|ਪੂਰਬਸਥਲੀ]] ਅਤੇ [[ਪੂਰਬਸਥਲੀ II|ਪੂਰਬਸਥਲੀ]] ਸੀਡੀ ਬਲਾਕਾਂ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਉੱਤੇ ਹੈ। ਕਵਰ ਕੀਤਾ ਖੇਤਰ 180.3 ਹੈ&nbsp;km ² <ref name="handbook2014">{{Cite web |title=District Statistical Handbook 2014 Bardhaman |url=http://wbpspm.gov.in/publications/District%20Statistical%20Handbook |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190121045803/http://www.wbpspm.gov.in/publications/District%20Statistical%20Handbook |archive-date=21 January 2019 |access-date=23 September 2018 |website=Tables 2.1, 2.2 |publisher=Department of Statistics and Programme Implementation, Government of West Bengal}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Purba Bardhaman District Police |url=https://purbabardhamanpolice.org/ps |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180927234333/http://purbabardhamanpolice.org/ps |archive-date=27 September 2018 |access-date=23 September 2018 |website=Police Station |publisher=West Bengal Police}}</ref> [[Category:Articles containing OSM location maps]] [[Category:Articles containing OSM location maps]] === ਆਕਸਬੋ ਝੀਲ === ਪੂਰਬਸਥਲੀ ਦੀ ਆਕਸਬੋ ਝੀਲ 3.50 km ² ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਮਾਨਸੂਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਮਿਆਦ ਵਿੱਚ। ਝੀਲ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਇਹ ਨਦੀ ਪੂਰਕ ਈਕੋ-ਸਿਸਟਮ ਵੀ ਵੱਡੇ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਟਾਪੂਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੂਰਬਸਥਲੀ ਗੰਗੇਟਿਕ ਆਈਲ ਕੰਪਲੈਕਸ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ 40 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ, ਇਹ ਖੇਤਰ ਇੱਕ ਬੰਦ ਲੂਪ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਆਕਸਬੋ ਝੀਲ ਦੇ ਉਭਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਲਗਭਗ 10 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਵਾਲਾ ਇਹ ਵਾਟਰ ਕੋਰਸ ਆਕਸਬੋ ਝੀਲ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਨਦੀ ਨਾਲ ਪਤਲੇ ਸੰਪਰਕ ਦੇ ਨਾਲ ਫੀਡ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਦੀ ਦੇ ਮੂੰਹ 'ਤੇ ਸ਼ੌਲ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਵਧ ਰਹੀ ਤਲਛਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੇੜ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਚੈਨਲ ਨੂੰ ਕੱਟਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁੱਖ ਨਦੀ ਦਾ ਮੌਜੂਦਾ ਰਾਹ ਹੋਰ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਬਦਲਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਅਸਲੀ ਬੈੱਡ ਫਸੇ ਹੋਏ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਲੂਪ ਨੂੰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਵੈਟਲੈਂਡ ਦੀਆਂ ਰਿਮੋਟ ਸੈਂਸਿੰਗ ਤਸਵੀਰਾਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੁੱਖ ਨਦੀ ਅਤੇ ਵੈਟਲੈਂਡ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਗੰਦਗੀ ਦੇ ਅੰਤਰ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰੇਤਲੀ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਤਲਛਟ ਅਤੇ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਦੇ ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਰੁਕੇ ਹੋਏ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਅੱਤਲ ਕੀਤੇ ਠੋਸ ਕਣਾਂ ਦੇ ਤਲਛਣ ਦੇ ਕਾਰਨ। == ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ == * [[ਉਪੇਂਦਰਨਾਥ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ|ਡਾ. ਉਪੇਂਦਰਨਾਥ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ]] (1873-1941), ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਿਗਿਆਨੀ, ਪੂਰਬਸਥਲੀ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸਨ। [http://www.vigyanprasar.gov.in/scientists/UNBrahmachari.htm] [http://bardhaman.gov.in/personality/emiper.htm] * ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨਾਥ ਨਿਆਪੰਚਨਨ (1833–1911) ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿਦਵਾਨ, ਨਿਆਯਾ, ਮੀਮਾਂਗਸਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਧਿਕਾਰ <ref>{{Cite book|title=Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh|last=Chakraborty|first=Satyanarayan|publisher=[[Asiatic Society of Bangladesh]]|year=2012|editor-last=Islam|editor-first=Sirajul|editor-link=Sirajul Islam|edition=Second|chapter=Krishnanath Nyayapanchanan, Mahamahopadhyay|editor-last2=Jamal|editor-first2=Ahmed A.|chapter-url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Krishnanath_Nyayapanchanan,_Mahamahopadhyay|access-date=2023-05-14|archive-date=2023-05-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20230514042135/https://en.banglapedia.org/index.php?title=Krishnanath_Nyayapanchanan,_Mahamahopadhyay|url-status=dead}}</ref> * ਬਨੇਸ਼ਵਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 1998 ਵਿੱਚ ਬੁਣਾਈ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ [https://web.archive.org/web/20061004143311/http://www.craftrevival.org/Ahtml/Awards/003367.htm] * ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਦਾਸ ਕਵੀਰਾਜ - ਉਹ ਜੀਵਨੀ ਸ੍ਰੀ ਚੈਤੰਨਿਆਦੇਵ, ਚੈਤੰਨਿਆ ਚਰਿਤਾਮ੍ਰਿਤਾ ਲਿਖਣ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਕਟਵਾ ਨੇੜੇ ਪਿੰਡ ਝਾਮਤਪੁਰ ਵਿਖੇ 1496 ਈ. ਹੋਰ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹਨ ਗੋਵਿੰਦਲਲਮਿੱਤਰ, ਅਦਵੈਤਸੂਤਰ ਕਢਚਾ, ਸਵਜਪਰਬਨਮ ਅਤੇ ਬਾਗਮਯਿਕਾਨਾ। * ਬਟੂਕੇਸ਼ਵਰ ਦੱਤਾ - 1900 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਬੰਗਾਲੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਅਤੇ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੈਨਾਨੀ ਸੀ। ਉਹ 8 ਅਪ੍ਰੈਲ 1929 ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਲ, ਕੁਝ ਬੰਬ ਧਮਾਕੇ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੁਕੱਦਮਾ ਚਲਾਉਣ ਅਤੇ ਉਮਰ ਭਰ ਲਈ ਕੈਦ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਅਤੇ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕੈਦੀਆਂ ਨਾਲ ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਭੁੱਖ ਹੜਤਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਕੁਝ ਅਧਿਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ। ਉਹ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਸੋਸ਼ਲਿਸਟ ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ( [http://purbabardhaman.gov.in/know_bardhaman/personality.php] ) ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਸੀ। * ਕਾਮਰੇਡ ਮੋਨੋਰੰਜਨ ਨਾਥ * ਕਾਮਰੇਡ ਸੁਬਰਤ ਭੋਵਾਲ * ਕਾਮਰੇਡ ਪ੍ਰਦੀਪ ਕੁਮਾਰ ਸਾਹਾ == ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ == * [[ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ]] == ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ == * ਪੂਰਬਸਥਲੀ ਵਿਖੇ ਪੰਛੀ - bengalbirds.info 'ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਸੂਚੀ [http://www.bengalbirds.info/purbasthali_oxbowlake_birds.php] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230514042128/http://www.bengalbirds.info/purbasthali_oxbowlake_birds.php |date=2023-05-14 }} * ਪੂਰਬਸਥਲੀ ਵਿਖੇ ਰਿਹਾਇਸ਼ - ਕਾਟੇਜ [http://www.purbasthali.com] == ਹਵਾਲੇ == {{Reflist}}ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਐਨਵਾਇਰਨਮੈਂਟਲ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਅਤੇ ਵੈਟਲੈਂਡ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਦੁਆਰਾ ਪੂਰਬਸਥਲੀ ਦੀ ਆਕਸਬੋ ਝੀਲ 'ਤੇ ਸਰਵੇਖਣ ਰਿਪੋਰਟ, 1998। [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ]] e7akyuaqczcv0nye6u5yjifyv1isk9d 0 170820 850554 835405 2026-10-25T11:48:31Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 850554 wikitext text/x-wiki {{Infobox body of water | name = ਬੋਗਾਕੈਨ ਝੀਲ | image = বগা লেক.jpg | caption = ਬੋਗਾਕੈਨ ਝੀਲ | image_bathymetry = | caption_bathymetry = | location = ਪੂਰਬ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ [[ਰੂਮਾ ਉਪਜ਼ਿਲਾ|ਰੁਮਾ ਉਜ਼ਪਜ਼ਿਲਾ]] | coordinates = {{coord|21|58|50|N|92|28|10|E|type:waterbody_region:BD}} | type = ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੁੜੀਆਂ ਝੀਲਾਂ | inflow = [[ਸਾਂਗੂ ਨਦੀ]] | outflow = | catchment = | basin_countries = ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ | length = | width = | area = {{convert|15|acre|abbr=on}} | depth = {{convert|38|m|abbr=on}} | max-depth = | volume = | residence_time = | shore = | elevation = {{convert|1246|ft|abbr=on}} | islands = | cities = <!-- Map --> | reference = }} [[ਤਸਵੀਰ:Boga_Lake_-_Blue_Water.jpg|thumb| ਬੋਗਾ ਝੀਲ - ਨੀਲਾ ਪਾਣੀ]] '''ਬੋਗਾਕੈਨ ਝੀਲ''', ਜਿਸ ਨੂੰ '''ਬਾਗਾ ਝੀਲ''' ਜਾਂ '''ਬੋਗਾ ਝੀਲ''' ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, [[ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼]] ਦੇ [[ਬੰਦਰਬਨ|ਬਾਂਦਰਬਨ ਦੇ]] ਪਹਾੜੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ [[ਰੁਮਾ ਉਪਜ਼ਿਲਾ|ਰੁਮਾ ਉਪਜ਼ਿਲ]] ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਝੀਲ ਹੈ।<ref name="Banglapedia2">{{Cite book|title=Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh|last=S M Mahfuzur Rahman and Rahatul karim|publisher=[[Asiatic Society of Bangladesh]]|year=2012|editor-last=Sirajul Islam and Ahmed A Jamal|edition=Second|chapter=Bagakain Lake|chapter-url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Bagakain_Lake|access-date=2023-06-11|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304195342/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Bagakain_Lake|url-status=dead}}</ref> ਇਹ ਕੁਦਰਤੀ ਮਿੱਠੇ ਅਤੇ ਡੂੰਘੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਝੀਲ ਹੈ। ਸਮੁੰਦਰ ਤਲ ਤੋਂ ਇਸਦੀ ਉਚਾਈ ਲਗਭਗ '''1,246 ਫੁੱਟ (380 ਮੀਟਰ)''' ਹੈ । ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਰਸਾਤੀ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।<ref name="Banglapedia2" /> ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਟੀਮ ਨੇ 1973 ਵਿੱਚ ਇਸ ਝੀਲ ਦਾ ਸਰਵੇਖਣ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਝੀਲ ਦਾ ਪਾਣੀ ਜੀਵਨ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰੂਪ ਲਈ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ਾਬ ਵਾਲਾ ਪਾਇਆ। ਸਾਲ 1995 ਤੱਕ, ਝੀਲ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪੌਦਿਆਂ ਅਤੇ ਮੱਛੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਸਥਾਨਕ ਨਿਵਾਸੀ ਇਸ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਤਿਲਪੀਆ ਮੱਛੀਆਂ ਨੂੰ ਪਾਲਦੇ ਅਤੇ ਇਕੱਠੇ ਕਰਦੇ ਹਨ। [[ਬਾਮ ਲੋਕ|ਬਾਵਮ]] ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਲੋਕ ਸੈਕੋਟ ਪਾੜਾ ਤੋਂ ਬੋਗਾ ਝੀਲ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ ਅਤੇ ਇਸ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਵਸਾਇਆ। == ਵਰਣਨ == ਝੀਲ ਤਿੰਨ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਸੰਘਣੇ ਬਾਂਸ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਨਾਲ ਢਕੀ ਪਹਾੜੀ ਚੋਟੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਝੀਲ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ {{Convert|18.56|acre|m2}} ਇਹ ਇੱਕ ਬੰਦ ਝੀਲ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਬੋਗਾ ਛਰਾ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਝਰਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ {{Convert|153|m|ft}} ਹੈ। ਡੂੰਘੀ। ਝੀਲ ਵਿੱਚੋਂ ਪਾਣੀ ਦੀ ਨਿਕਾਸੀ ਲਈ ਕੋਈ ਆਊਟਲੈਟ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਝੀਲ ਭੁਬਨ ਬਣਤਰ ਦੀਆਂ ਨਰਮ ਚੱਟਾਨਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਪਾਣੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਰੋਤ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮੀਂਹ ਹੈ। ਐਲਗੀ ਦੀ ਬਹੁਤਾਤ ਕਾਰਨ ਪਾਣੀ ਹਰਾ ਰੰਗ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਝੀਲ ਦਾ ਬਿਸਤਰਾ ਉਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਪਹਾੜੀ ਸਤਹ ਵਾਂਗ, ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਝੀਲ ਦਾ ਪਾਣੀ 2012 ਤੱਕ ਪੀਣ, ਧੋਣ ਅਤੇ ਨਹਾਉਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦਾ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਸਰੋਤ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਪੀਣ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਲਈ ਸਟ੍ਰੀਮ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਪਾਈਪ ਨੈਟਵਰਕ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਕਥਾ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਝੀਲ ਇੱਕ ਖੁਮੀ ਪਿੰਡ ਦੇ ਵਸਨੀਕਾਂ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੇਵਤੇ ਨੂੰ ਨਿਗਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜਗਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਝੱਟ ਹੀ ਭੁਚਾਲ ਆਇਆ, ਪਹਾੜੀ ਕਿਨਾਰੇ ਧਸ ਗਏ, ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਡੂੰਘੀ ਝੀਲ ਬਣ ਗਈ। == ਹਵਾਲੇ == {{Reflist}} == ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ == * [https://www.travelmate.com.bd/boga-lake-travel-guideline/ ਬੋਗਾ ਝੀਲ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230611182647/https://www.travelmate.com.bd/boga-lake-travel-guideline/ |date=2023-06-11 }} [https://www.travelmate.com.bd/ ਯਾਤਰਾ ਸਾਥੀ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210925052739/https://www.travelmate.com.bd/ |date=2021-09-25 }} * [https://www.youtube.com/watch?v=xJcF1lyEuuE ਬੋਗਾ ਝੀਲ ਵੀਡੀਓ] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ]] s79de226mlyrvljd06juknce8tzky52 0 170824 850530 742325 2026-10-25T03:04:44Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 850530 wikitext text/x-wiki {{Infobox body of water | name = ਦੁਰਗਾ ਸਾਗਰ | other_name = ਮਾਧਬਪਾਸ਼ਾ ਦੀਘੀ <!-- Images -->| image = দুর্গাসাগর.JPG | alt = | caption = | image_bathymetry = | alt_bathymetry = | caption_bathymetry = <!-- Stats --> | location = [[ਬਾਬੂਗੰਜ ਉਪਜ਼ਿਲਾ]] | group = | coordinates = {{coord|22|45|40|N|90|17|21|E|region:BD_type:waterbody|display=it}} | type = [[ਝੀਲ]] | etymology = | part_of = | inflow = | outflow = | catchment = <!-- {{convert|VALUE|UNITS}} must be used --> | basin_countries = | agency = | date-built = <!-- {{Start date|YYYY|MM|DD}} For man-made and other recent bodies of water --> | date-flooded = <!-- {{Start date|YYYY|MM|DD}} For man-made and other recent bodies of water --> | length = <!-- {{convert|VALUE|UNITS}} must be used --> | width = <!-- {{convert|VALUE|UNITS}} must be used --> | area = <!-- {{convert|VALUE|UNITS}} must be used --> | depth = <!-- {{convert|VALUE|UNITS}} must be used --> | max-depth = <!-- {{convert|VALUE|UNITS}} must be used --> | volume = <!-- {{convert|VALUE|UNITS}} must be used --> | residence_time = | shore = <!-- {{convert|VALUE|UNITS}} must be used --> | elevation = <!-- {{convert|VALUE|UNITS}} must be used --> | frozen = | islands = | cities = <!-- Map --> | reference = }} '''ਦੁਰਗਾ ਸਾਗਰ''', ਜੋ ਕਿ ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ '''ਮਾਧਬਪਾਸ਼ਾ ਦੀਘੀ''' ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ,<ref name="Banglapedia">{{Citation |last=Md Tuhin Molla |title=Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh |year=2012 |editor-last=Sirajul Islam and Ahmed A. Jamal |chapter=Durgasagar |chapter-url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Durgasagar |edition=Second |publisher=[[Asiatic Society of Bangladesh]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20200711075129/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Durgasagar |access-date=2023-06-11 |archive-date=2020-07-11 |url-status=dead}}</ref> ਦੱਖਣੀ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਝੀਲ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਕੁੱਲ ਖੇਤਰਫਲ ਲਗਭਗ 25 ਹੈਕਟੇਅਰ (62 ਏਕੜ) ਹੈ। ਝੀਲ ਲਗਭਗ 11 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (6.8 ਮੀਲ) ਬਾਰੀਸਲ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੈ । ਰਾਜਾ ਜੋਏ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਮਾਂ ਰਾਣੀ ਦੁਰਗਾਬਤੀ ਨੇ 1780 ਵਿੱਚ ਤਲਾਬ ਦੀ ਖੁਦਾਈ ਕਰਵਾਈ ਸੀ। ਝੀਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਟਾਪੂ ਹੈ; ਇਹ ਟਾਪੂ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਝੀਲ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਸੀ - ਇਸਨੂੰ ਸੁੰਦਰ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਦੇ ਆਕਰਸ਼ਣ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਨਕਲੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।<ref>[http://wikimapia.org/10917211/দুর্গা-সাগর-Durga-Sagor দুর্গা সাগর (Durga Sagor) (মাধবপাশা গ্রাম (The Village of Madhabpasha))] [[Wikimapia]]</ref> ਇਹ [[ਬਾਬੂਗੰਜ ਉਪਜ਼ਿਲਾ|ਬਾਬੂਗੰਜ ਉਪਜ਼ਿਲੇ]] ਦੇ ਮਾਧਬਪਾਸਾ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਲਗਭਗ 11 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (6.8 ਮੀਲ) [[ਬਾਰੀਸਲ]] ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੈ। ਸੈਲਾਨੀ ਬਾਰੀਸਲ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਬੱਸ ਸਮੇਤ ਸੜਕ ਦੁਆਰਾ ਉੱਥੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। == ਹਵਾਲੇ == <div class="reflist"> <references group="" responsive="1"></references> </div> [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ]] 8qzggsot6erie7cm6b8dg2qrvr1ue9c 0 171511 850490 692459 2026-10-24T14:35:56Z ~2026-56792-00 62671 /* */ 850490 wikitext text/x-wiki '''ਮਾਣਕਪੁਰ ਦੀ ਲੜਾਈ''' ਤੱਤ ਖਾਲਸਾ ਅਤੇ [[ਸੀ.ਆਰ.ਪੀ.]] ਵਿਚਕਾਰ ਲੜੀ ਗਈ ਭਿਆਨਕ ਲੜਾਈ ਸੀ। {{Infobox military conflict | conflict = ਮਾਣਕਪੁਰ ਦੀ ਲੜਾਈ | image = AvtarBrahma.jpg | partof = | caption = ਤੱਤ ਖਾਲਸਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ | date = 1986 | place = [[ਮਾਣਕਪੁਰ]], [[ਪੰਜਾਬ]], [[ਭਾਰਤ]] | result = ਤੱਤ ਖਾਲਸਾ ਦੀ ਜਿੱਤ | combatant1 = ਤੱਤ ਖਾਲਸਾ | combatant2 = {{flag|India}}<br> [[File:CRPF flag.png|30px]] ਸੀ.ਆਰ.ਪੀ.ਐਫ. | commander1 = ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਬ੍ਰਹਮਾ | commander2 = ਐਸ. ਡੀ. ਪਾਂਡੇ<br> ਜੇ. ਐਫ. ਰਿਬੇਰੋ<br>[[ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬਰਨਾਲਾ]]<br>[[ ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ]]<br> [[ਪੀ. ਵੀ. ਨਰਸਿਮਹਾ ਰਾਓ]] | strength1 = 50~ | strength2 = 20,000 | casualties1 = ਘੱਟ | casualties2 = 2,000+<br> 3 ਸੀ.ਆਰ.ਪੀ. ਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਉਡਾ ਦਿੱਤਾ | casualties3 = | combatants_header = | coordinates = | map_type = | map_label = | map_caption = }} ==ਲੜਾਈ== ਭਾਈ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਖਾਲਿਸਤਾਨੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੈਨਾਨੀ ਸਨ ਅਤੇ ਕਈ ਮੌਕਿਆਂ 'ਤੇ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਭਾਈ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਮੁਕਾਬਲਾ ਪਿੰਡ ਮਾਣਕਪੁਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਜਦੋਂ ਸੀ.ਆਰ.ਪੀ.ਐਫ. ਨੂੰ ਸੂਚਨਾ ਮਿਲੀ ਤਾਂ ਭਾਈ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀ ਸਿੰਘ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸਨ। ਕੁੱਲ 20,000 ਸੀ.ਆਰ.ਪੀ.ਐਫ. ਜਵਾਨ ਪੱਟੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹੜ੍ਹ ਆਏ ਅਤੇ ਮਾਣਕਪੁਰ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਹੋਣ ਲੱਗੇ। ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਘੇਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਦਾ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਰਸਤਾ ਸੀ.ਆਰ.ਪੀ.ਐਫ. ਲੜਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਇੰਨੀਆਂ ਗੋਲੀਆਂ ਹਵਾ ਵਿਚ ਵਗ ਰਹੀਆਂ ਸਨ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਤੇਜ਼ ਮੀਂਹ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਇੱਕ ਗੋਲੀ ਭਾਈ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਨੂੰ ਵੱਢ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੱਜੀ ਉਂਗਲ ਨੂੰ ਕੱਟ ਗਈ। ਭਾਈ ਬ੍ਰਹਮਾ ਭਾਈ ਬਿਧੀ ਚੰਦ ਦਲ ਦਾ ਇੱਕ ਸਿੰਘ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਬੁਲਾਇਆ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇੱਕ ਵਾਰ ਭਾਈ ਬਿਧੀ ਚੰਦ ਨੂੰ ਬਚਾਇਆ ਸੀ। ਇੰਝ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਆਪ ਆਪਣੇ ਸਿੰਘ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋਣ। ਭਾਈ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਅਤੇ ਦਸਤਾਰ 'ਤੇ ਕਈ ਗੋਲੀਆਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਨ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਛੂਹਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਭਾਵੇਂ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਦੇ ਕੁਝ ਸਿੰਘ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਏ ਸਨ, ਪਰ ਭਾਈ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਘੇਰਾ ਤੋੜ ਕੇ ਰਾਤ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਫਰਾਰ ਹੋ ਗਏ। ਭਾਈ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਉਸ ਰਾਤ ਤੋਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਦਸਤਾਰ ਅਤੇ ਕੱਪੜੇ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਅਤੇ ਅਣਗਿਣਤ ਗੋਲੀਆਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਦੱਸਦੇ। ਲੋਕ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਜਾਣਗੇ ਅਤੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕਰਨਗੇ ਕਿ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਅੱਜ ਵੀ ਆਪਣੇ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਹ ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਭਾਈ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਯਕੀਨ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਵਾਰ ਬਚ ਨਿਕਲਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਸਿੱਖ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਲੜਨ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖ ਸਕੇ।<ref>ਖਾੜਕੂ ਯੋਧੇ</ref> ==ਹਵਾਲੇ== hou7qemnnu949hfqmamfwvwclp80pqc 0 173356 850533 717491 2026-10-25T04:01:34Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 850533 wikitext text/x-wiki '''ਨਰਗਿਸ ਨੇਹਾਨ''' (ਜਨਮ [[ਕਾਬੁਲ]], [[ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ|ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ]], 1981<ref>{{Cite web |title=Afghan Biographies: Nehan, Nargis Mrs |url=http://www.afghan-bios.info/index.php?option=com_afghanbios&id=3684&task=view&total=2&start=0&Itemid=2}}</ref> ) ਇੱਕ [[ਅਫ਼ਗ਼ਾਨ|ਅਫ਼ਗਾਨ]] ਸਾਬਕਾ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਖਾਣਾਂ, ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਾਂ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।<ref>{{Cite web |date=27 August 2021 |title=Tidlegare afghansk minister evakuert |url=https://www.nrk.no/nyheter/tidlegare-afghansk-minister-evakuert-1.15625996 |access-date=27 August 2021 |website=www.nrk.no}}</ref> == ਆਰੰਭਕ ਜੀਵਨ == ਆਪਣੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਫ਼ਗਾਨ ਲੋਕਾਂ ਵਾਂਗ, ਨੇਹਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੇ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ (12<ref>{{Cite web |title=Biography of Ms. Nargis Nehan, Acting Minister for Ministry of Mines and Petroleum {{!}} Ministry of Mines |url=https://momp.gov.af/biography-ms-nargis-nehan-acting-minister-ministry-mines-and-petroleum |access-date=2019-08-11 |website=momp.gov.af |archive-date=2019-08-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190811043051/https://momp.gov.af/biography-ms-nargis-nehan-acting-minister-ministry-mines-and-petroleum |url-status=dead }}</ref> ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ) ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਭੱਜਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਨੇਹਾਨ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਅਫ਼ਗਾਨ ਘਰੇਲੂ ਯੁੱਧ (1992-1996) ਦੌਰਾਨ ਕਾਬੁਲ ਤੋਂ ਭੱਜ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਨੇਹਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੱਖਾਂ ਅਫਗਾਨ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜੋ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਉੱਤੇ ਸੋਵੀਅਤ ਕਬਜ਼ੇ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਵਸ ਗਏ ਸਨ। [[ਪਾਕਿਸਤਾਨ]] ਵਿੱਚ, ਨੇਹਾਨ ਨੇ ਅਫ਼ਗਾਨ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਮਦਦ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਖਰਚਾ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ।<ref>{{Cite web |date=3 June 2019 |title=Afghan minister for mines: As a woman I realise I have to work very hard |url=https://www.thenational.ae/world/asia/afghan-minister-for-mines-as-a-woman-i-realise-i-have-to-work-very-hard-1.869793 |access-date=2019-08-11 |website=The National |language=en}}</ref> == ਕਰੀਅਰ == ਨੇਹਾਨ, ਜਿਸ ਨੇ ਬਿਜ਼ਨਸ ਐਡਮਿਨਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ,<ref name="bio">{{Cite web |title=Afghan Biographies: Nehan, Nargis Mrs |url=http://www.afghan-bios.info/index.php?option=com_afghanbios&id=3684&task=view&total=2&start=0&Itemid=2}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[http://www.afghan-bios.info/index.php?option=com_afghanbios&id=3684&task=view&total=2&start=0&Itemid=2 "Afghan Biographies: Nehan, Nargis Mrs"].</cite></ref> 2001 ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਾਰਵੇਈ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਕੌਂਸਲ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਤਾਲਿਬਾਨ ਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਨਾਰਵੇਈ ਸਹਾਇਤਾ ਸੰਗਠਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਾਬੁਲ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਲਈ ਸੌਂਪਿਆ ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਉੱਥੇ ਆਪਣਾ ਦਫ਼ਤਰ ਖੋਲ੍ਹ ਸਕੇ। ਨੇਹਾਨ ਨੇ ਅਜਿਹਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਅਫ਼ਗਾਨ ਅੰਤਰਿਮ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵਿੱਚ ਅਹੁਦਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਲੈਣ ਲਈ ਸੰਗਠਨ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।<ref name="thenational.ae">{{Cite web |date=3 June 2019 |title=Afghan minister for mines: As a woman I realise I have to work very hard |url=https://www.thenational.ae/world/asia/afghan-minister-for-mines-as-a-woman-i-realise-i-have-to-work-very-hard-1.869793 |access-date=2019-08-11 |website=The National |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.thenational.ae/world/asia/afghan-minister-for-mines-as-a-woman-i-realise-i-have-to-work-very-hard-1.869793 "Afghan minister for mines: As a woman I realise I have to work very hard"]. ''The National''. 3 June 2019<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">11 August</span> 2019</span>.</cite></ref> ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਉਸ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਅਹੁਦਿਆਂ ਵਿੱਚ: ਵਿੱਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵਿੱਚ ਖਜ਼ਾਨਾ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ, ਕਾਬੁਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਵਿੱਤ ਲਈ ਉਪ-ਕੁਲਪਤੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਤੇ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਅਹੁਦੇ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਨੇਹਾਨ ਨੇ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਖਜ਼ਾਨਾ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਲਈ [[ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ]] ਦੁਆਰਾ ਫੰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ, ਪੰਜ ਸਾਲਾ ਰਣਨੀਤਕ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ।<ref>{{Cite web |title=Ministry of Mines, Petroleum and Industries: Biography of Ms. Nargis Nehan |url=http://mom.gov.af/en/page/1277 |access-date=2023-08-09 |archive-date=2022-02-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220216055232/https://mom.gov.af/en/page/1277 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=Database |url=http://www.afghan-bios.info/index.php?option=com_afghanbios&id=3684&task=view&total=2&start=0&Itemid=2 |access-date=2019-08-11 |website=www.afghan-bios.info}}</ref> ਨੇਹਾਨ ਨੂੰ 2017 ਵਿੱਚ ਖਾਨ, ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 2016 ਵਿੱਚ ਦਾਊਦ ਸ਼ਾਹ ਸਾਬਾ ਦੇ ਅਸਤੀਫ਼ੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਇਸ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਦੂਜੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਮੰਤਰੀ ਹੈ।<ref>{{Cite web |title=Nargis Nehan Takes Over As Acting Minister of Mines |url=http://prod.tolonews.com/afghanistan/nargis-nehan-takes-over-acting-minister-mines |website=Tolo News |access-date=2023-08-09 |archive-date=2019-04-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190422054204/http://prod.tolonews.com/afghanistan/nargis-nehan-takes-over-acting-minister-mines |url-status=dead }}</ref> ਅਗਸਤ 2021 ਵਿੱਚ ਕਾਬੁਲ ਉੱਤੇ [[ਤਾਲਿਬਾਨ|ਤਾਲਿਬਾਨ ਦਾ]] ਕੰਟਰੋਲ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਨੇਹਾਨ [[ਨਾਰਵੇ]] ਚਲਾ ਗਿਆ। == ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ == 2007 ਵਿੱਚ, ਨੇਹਾਨ ਨੇ [[ਅਸ਼ਰਫ਼ ਗਨੀ|ਅਸ਼ਰਫ਼ ਗਨੀ ਅਹਿਮਦਜ਼ਈ]] ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਸਹਿ-ਲੇਖਕ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ''ਦ ਬਜਟ ਐਜ਼ ਏ ਲਿੰਚਪਿਨ ਆਫ਼ ਦ ਸਟੇਟ: ਲੈਸਨਜ਼ ਫਰਾਮ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ'' ਹੈ।<ref>{{Cite web |title=The Budget as the Linchpin of the State: Lessons from Afghanistan |url=https://effectivestates.org/wp-content/uploads/2015/09/The-Budget-as-the-Linchpin-of-the-State-Lessons-from-Afghanistan1.pdf}}</ref><ref name="bio"/> == ਸਰਗਰਮੀ == ਨੇਹਾਨ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਜਮਹੂਰੀਅਤ ਲਈ ਬਰਾਬਰੀ ਦੀ<ref name=":0">{{Cite web |title=Ms. Nargis Nehan {{!}} |url=http://www.epd-afg.org/nargis-nehan/ |access-date=2019-08-11 |website=www.epd-afg.org |language=en-US |archive-date=2019-08-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190811053104/http://www.epd-afg.org/nargis-nehan/ |url-status=dead }}</ref> ਸੰਸਥਾਪਕ ਹੈ,<ref>{{Cite web |last= |first= |date= |title=Message from the Founder |url=http://www.epd-afg.org/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190811053101/http://www.epd-afg.org/ |archive-date=2019-08-11 |access-date=2019-08-11 |website=www.epd-afg.org |language=en-US}}</ref><ref name=":0" /> ਇੱਕ ਸੰਸਥਾ ਜਿਸ ਦਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਮਿਸ਼ਨ "ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਰਗਰਮ ਫੈਸਲੇ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਬਣਨ ਲਈ ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਦਾਨ, ਵੋਟਿੰਗ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣ ਕੇ, ਨਿਗਰਾਨੀ ਰਾਜ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਨਤਕ ਨੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਸਰੋਤਾਂ ਲਈ ਜਵਾਬਦੇਹ ਬਣਾਉਣਾ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਦੇ ਏਜੰਟ ਬਣਨਾ।"<ref>{{Cite web |title=EQUALITY for Peace and Democracy: Message from the Founder |url=http://www.epd-afg.org/message-from-the-founder/ |access-date=2023-08-09 |archive-date=2020-11-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201128100623/http://www.epd-afg.org/message-from-the-founder/ |url-status=dead }}</ref> ਨੇਹਾਨ ਸਿਵਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਜੁਆਇੰਟ ਵਰਕਿੰਗ ਗਰੁੱਪ (CS-JWG), ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਅਤੇ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਲਈ ਅਫ਼ਗਾਨ ਗੱਠਜੋੜ (ACTA), ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ, ਦਾ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਬੈਂਕ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੌਂਸਲ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਉਹ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਦੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਬਣਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਸੀ।<ref name="bio"/> == ਹਵਾਲੇ == {{Reflist}} == ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ == * [http://mom.gov.af/en ਖਾਨ, ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗ ਮੰਤਰਾਲਾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220620072254/https://www.mom.gov.af/en |date=2022-06-20 }} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1981]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਗਾਨ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਗਾਨ ਔਰਤਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਗਾਨ ਔਰਤ ਸਿਆਸਤਦਾਨ]] ra4ea92twwa68mlalqynr5wz2ed9di7 4 173980 850502 850379 2026-10-24T19:18:44Z CommonsDelinker 156 Removing [[:c:File:Mehr_Lal_Soni_Zia_Fatehabadi.jpg|Mehr_Lal_Soni_Zia_Fatehabadi.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Krd|Krd]] because: No permission since 13 October 2026. 850502 wikitext text/x-wiki {{Wikidata list|sparql= SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q5; # all humans wdt:P106 wd:Q36180. # Writers [] schema:about ?item; schema:isPartOf <https://pa.wikipedia.org/>; schema:name ?ws . # who have author pages in Punjabi Wikipedia } |columns=number:#,item:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਆਈਟਮ,label:ਨਾਂ,p21,P214,p18 |sort=label }} {| class='wikitable sortable' ! # ! ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਆਈਟਮ ! ਨਾਂ ! ਲਿੰਗ ! ਵੀਆਈਏਐੱਫ ਆਈਡੀ ! ਤਸਵੀਰ |- | style='text-align:right'| 1 | [[:d:Q2633699|Q2633699]] | [[ਐਨੀ ਕਾਰਸਨ|Anne Carson]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/110404294 110404294] | [[ਤਸਵੀਰ:Anne Carson, poet, at the 2024 National Book Awards finalist reading 0 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2 | [[:d:Q1743572|Q1743572]] | [[ਸੰਤ ਕ੍ਰਿਪਾਲ ਸਿੰਘ|auto biography of kirpal singh]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/61632540 61632540] | [[ਤਸਵੀਰ:Kirpal Singh 1974.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3 | [[:d:Q5653028|Q5653028]] | [[ਹੈਪੀ ਸਲਮਾ|Happy Salma]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/193038625 193038625] | [[ਤਸਵੀਰ:Happy Salma - They Call Me Nyai Ontosoroh (8056092808).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4 | [[:d:Q30101192|Q30101192]] | [[ਨੇਵੋ ਜ਼ਿਸਿਨ|Nevo Zisin]] | [[ਗੈਰ-ਬਾਈਨਰੀ ਜੈਂਡਰ]] | | [[ਤਸਵੀਰ:Nevozisin.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 5 | [[:d:Q28113198|Q28113198]] | [[ਟਾਇਲਰ ਫ਼ੋਰਡ|Tyler Ford]] | [[ਗੈਰ-ਬਾਈਨਰੀ ਜੈਂਡਰ]]<br/>''[[:d:Q505371|agender]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/2005157226592885410007 2005157226592885410007] | |- | style='text-align:right'| 6 | [[:d:Q3595820|Q3595820]] | [[ਅਕਬਰ ਇਲਾਹਾਬਾਦੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/34698614 34698614] | [[ਤਸਵੀਰ:Akbar Allahabadi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 7 | [[:d:Q3694751|Q3694751]] | [[ਅਕਬਰ ਐਸ ਅਹਿਮਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/32016677 32016677] | [[ਤਸਵੀਰ:Akbar Ahmed 2016.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 8 | [[:d:Q59419829|Q59419829]] | [[ਅਕਸ਼ੈ ਰਮਨਲਾਲ ਦੇਸਾਈ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/61593266 61593266] | |- | style='text-align:right'| 9 | [[:d:Q4701384|Q4701384]] | [[ਅਕਿਤਮ ਅਚੂਤਨ ਨਮਬੂਦਿਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/60480749 60480749] | [[ਤਸਵੀਰ:Akkitham Achuthan Namboothiri .jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 10 | [[:d:Q464104|Q464104]] | [[ਅਕੀਕੋ ਯੋਸਾਨੋ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/9966123 9966123] | [[ਤਸਵੀਰ:Akiko Yosano.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 11 | [[:d:Q8006|Q8006]] | [[ਅਕੀਰਾ ਕੁਰੋਸਾਵਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/66476464 66476464] | [[ਤਸਵੀਰ:Akirakurosawa-onthesetof7samurai-1953-page88.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 12 | [[:d:Q3595359|Q3595359]] | [[ਅਖ਼ਲਾਕ ਮੁਹੰਮਦ ਖ਼ਾਨ ਸ਼ਹਰਯਾਰ|ਅਖ਼ਲਾਕ ਮੁਹੰਮਦ ਖ਼ਾਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/33459953 33459953] | |- | style='text-align:right'| 13 | [[:d:Q31787847|Q31787847]] | [[ਅਗਰਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 14 | [[:d:Q7724|Q7724]] | [[ਅਗਸਤ ਸਟਰਿੰਡਬਰਗ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/54154627 54154627] | [[ਤਸਵੀਰ:August Strindberg (Björkman 1912).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 15 | [[:d:Q21041825|Q21041825]] | [[ਅਚਲਾ ਨਾਗਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/102960242 102960242] | |- | style='text-align:right'| 16 | [[:d:Q4673524|Q4673524]] | [[ਅਚਾਰੀਆ ਚਤੁਰਸੇਨ ਸ਼ਾਸਤਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/5069925 5069925] | |- | style='text-align:right'| 17 | [[:d:Q3918479|Q3918479]] | [[ਅਜਮਲ ਖਟਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/29119236 29119236] | [[ਤਸਵੀਰ:Ajmal Khattak (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 18 | [[:d:Q3877840|Q3877840]] | [[ਅਜਮੇਰ ਰੋਡੇ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/8694478 8694478] | [[ਤਸਵੀਰ:Rode.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 19 | [[:d:Q117317422|Q117317422]] | [[ਅਜਮੇਰ ਸਿੰਘ (ਲੇਖਕ)]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 20 | [[:d:Q20604953|Q20604953]] | [[ਅਜਮੇਰ ਸਿੰਘ ਔਲਖ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/52984530 52984530] | [[ਤਸਵੀਰ:Ajmer aulakh.jpeg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 21 | [[:d:Q20604964|Q20604964]] | [[ਅਜਮੇਰ ਸਿੱਧੂ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/63635699 63635699] | |- | style='text-align:right'| 22 | [[:d:Q258753|Q258753]] | [[ਅਜ਼ਰ ਨਫੀਸੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/305136376 305136376] | [[ਤਸਵੀਰ:Azar Nafisi 2015.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 23 | [[:d:Q17492706|Q17492706]] | [[ਅਜ਼ੀਜ਼ ਅਹਿਮਦ (ਲੇਖਕ)|ਅਜ਼ੀਜ਼ ਅਹਿਮਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/4952470 4952470] | [[ਤਸਵੀਰ:Aziz Ahmad 1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 24 | [[:d:Q369482|Q369482]] | [[ਅਜ਼ੀਜ਼ ਅੰਸਾਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/107428157 107428157] | [[ਤਸਵੀਰ:Aziz Ansari 2012 Shankbone.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 25 | [[:d:Q20604975|Q20604975]] | [[ਅਜ਼ੀਮ ਸ਼ੇਖਰ]] | | | |- | style='text-align:right'| 26 | [[:d:Q4699509|Q4699509]] | [[ਅਜਾਇਬ ਕਮਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/72723199 72723199] | |- | style='text-align:right'| 27 | [[:d:Q31782397|Q31782397]] | [[ਅਜਾਇਬ ਚਿੱਤਰਕਾਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/553151171024839092667 553151171024839092667]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/70525051 70525051] | |- | style='text-align:right'| 28 | [[:d:Q20604986|Q20604986]] | [[ਅਜਾਇਬ ਹੁੰਦਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 29 | [[:d:Q2995789|Q2995789]] | [[ਅਜੀਤ ਕੌਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/13113807 13113807] | [[ਤਸਵੀਰ:Ajeet Caur.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 30 | [[:d:Q61059021|Q61059021]] | [[ਅਜੀਤ ਪਿਆਸਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Ajit Piasa.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 31 | [[:d:Q4699801|Q4699801]] | [[ਅਜੀਤ ਸੈਣੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/43428878 43428878] | |- | style='text-align:right'| 32 | [[:d:Q20604999|Q20604999]] | [[ਅਜੇ ਤਨਵੀਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 33 | [[:d:Q233289|Q233289]] | [[ਅਟਲ ਬਿਹਾਰੀ ਵਾਜਪਾਈ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/14782323 14782323] | [[ਤਸਵੀਰ:Atal Bihari Vajpayee (crop 2).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 34 | [[:d:Q20605028|Q20605028]] | [[ਅਤਰਜੀਤ ਕਹਾਣੀਕਾਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:ਅਤਰਜੀਤ.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 35 | [[:d:Q3695139|Q3695139]] | [[ਅਤਾ ਉਲ ਹੱਕ ਕਾਸਮੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/119128566 119128566] | [[ਤਸਵੀਰ:Attaulhaq.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 36 | [[:d:Q16194345|Q16194345]] | [[ਅਤਿਮਾ ਸ਼੍ਰੀਵਾਸਤਵ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/85383408 85383408] | |- | style='text-align:right'| 37 | [[:d:Q320150|Q320150]] | [[ਅਤਿਸ਼ਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/36928173 36928173] | [[ਤਸਵੀਰ:Atisha.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 38 | [[:d:Q28018906|Q28018906]] | [[ਅਤੀਆ ਫੈਜ਼ੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/9367630 9367630] | [[ਤਸਵੀਰ:AtiyaFyzeeRahamin1921.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 39 | [[:d:Q6896292|Q6896292]] | [[ਅਤੁਕੁਰੀ ਮੋਲਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/50638242 50638242] | [[ਤਸਵੀਰ:Atukuri Molla 2017 stamp of India.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 40 | [[:d:Q4818791|Q4818791]] | [[ਅਤੁਲ ਕੁਲਕਰਨੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/2236551 2236551] | [[ਤਸਵੀਰ:Atul Kulkarni.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 41 | [[:d:Q4818810|Q4818810]] | [[ਅਤੁਲ ਪ੍ਰਸਾਦ ਸੇਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/11309554 11309554] | [[ਤਸਵੀਰ:অতুলপ্রসাদ সেন.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 42 | [[:d:Q13056811|Q13056811]] | [[ਅਤੁਲ ਬੋਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/283400943 283400943] | [[ਤਸਵੀਰ:Atul Bose Royal Academy.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 43 | [[:d:Q4818801|Q4818801]] | [[ਅਤੁਲਿਆ ਘੋਸ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/40701405 40701405] | |- | style='text-align:right'| 44 | [[:d:Q31787556|Q31787556]] | [[ਅਤੈ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Atai Singh.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 45 | [[:d:Q31790001|Q31790001]] | [[ਅਦਹੱਮਾਣ]] | | | |- | style='text-align:right'| 46 | [[:d:Q17070404|Q17070404]] | [[ਅਦਾਨੀਆ ਸ਼ਿਬਲੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/63730447 63730447] | [[ਤਸਵੀਰ:Adania Shibli, Festiwal Góry Literatury 2024 67a.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 47 | [[:d:Q28421819|Q28421819]] | [[ਅਦਿਤੀ ਗੁਪਤਾ (ਲੇਖਕ)]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 48 | [[:d:Q16734477|Q16734477]] | [[ਅਦਿਤੀ ਫਡਨੀਸ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/88436630 88436630] | |- | style='text-align:right'| 49 | [[:d:Q16732696|Q16732696]] | [[ਅਦਿਤੀ ਮਿੱਤਲ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 50 | [[:d:Q380787|Q380787]] | [[ਅਡੋਨਿਸ|ਅਦੋਨਿਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/27059798 27059798] | [[ਤਸਵੀਰ:Adonis 2016.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 51 | [[:d:Q297448|Q297448]] | [[ਅਨਤੋਨ ਮਕਾਰੈਂਕੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/44302134 44302134] | [[ਤਸਵੀਰ:Makarenko.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 52 | [[:d:Q2722240|Q2722240]] | [[ਅਨਵਰ ਅਗਵਾਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/70274817 70274817] | |- | style='text-align:right'| 53 | [[:d:Q20605054|Q20605054]] | [[ਅਨਵਰ ਜਲਾਲਪੁਰੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 54 | [[:d:Q3695024|Q3695024]] | [[ਅਨਵਰ ਮਕਸੂਦ ਹਮੀਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/29122134 29122134] | [[ਤਸਵੀਰ:Anwar Maqsood, ca. 2020.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 55 | [[:d:Q3631146|Q3631146]] | [[ਅਨਵਰ ਮਸੂਦ|ਅਨਵਰ ਮਸਊਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/9172738 9172738] | [[ਤਸਵੀਰ:Anwrmasoodn.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 56 | [[:d:Q109324392|Q109324392]] | [[ਅਨਵਰ ਸਾਗਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 57 | [[:d:Q23583895|Q23583895]] | [[ਅਨਵਾਰਾ ਬਹਾਰ ਚੌਧਰੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/60670524 60670524] | |- | style='text-align:right'| 58 | [[:d:Q28332688|Q28332688]] | [[ਅਨਸਰਟੇਨ ਲਿਆਜ਼ੋਨਜ਼|ਅਨਸਰਟੇਨ ਲਿਆਜ਼ੋਨਜ੍]] | | | |- | style='text-align:right'| 59 | [[:d:Q79859234|Q79859234]] | [[ਅਨਸੂਯਾ ਤ੍ਰਿਵੇਦੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/39042420 39042420] | |- | style='text-align:right'| 60 | [[:d:Q28649065|Q28649065]] | [[ਅਨਸੂਯਾ ਸੇਨਗੁਪਤਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/63415334 63415334] | [[ਤਸਵੀਰ:Anasuya Sengupta 2013.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 61 | [[:d:Q22893964|Q22893964]] | [[ਅਨਾ ਇਰਮਾ ਰਿਵੇਰਾ ਲਾਸੇਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/21493687 21493687] | [[ਤਸਵੀਰ:Ana Irma Rivera Lassén 2021.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 62 | [[:d:Q18809|Q18809]] | [[ਅਨਾਤੋਲੀ ਲੂਨਾਚਾਰਸਕੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/74003029 74003029] | [[ਤਸਵੀਰ:Anatoliy Lunacharskiy 1925.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 63 | [[:d:Q42443|Q42443]] | [[ਅਨਾਤੋਲੇ ਫ਼ਰਾਂਸ|ਅਨਾਤੋਲੇ ਫ਼ਰਾਂਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/4925052 4925052] | [[ਤਸਵੀਰ:Anatole France young years.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 64 | [[:d:Q12413513|Q12413513]] | [[ਅਨਾਮਿਕਾ (ਕਵਿਤਰੀ)|ਅਨਾਮਿਕਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/5149161211584240070001 5149161211584240070001] | [[ਤਸਵੀਰ:Anamika.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 65 | [[:d:Q113458469|Q113458469]] | [[ਅਨਾਹਿਦ ਦੈਸ਼ਗਰਡ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/13154620883144592693 13154620883144592693] | |- | style='text-align:right'| 66 | [[:d:Q4765261|Q4765261]] | [[ਅਨਿਰੁੱਧ ਬਹਿਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/16366354 16366354] | |- | style='text-align:right'| 67 | [[:d:Q15429496|Q15429496]] | [[ਅਨਿਲ ਆਚਾਰੀਆ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 68 | [[:d:Q21074354|Q21074354]] | [[ਅਨੀਤਾ ਅਗਨੀਹੋਤਰੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/165701795 165701795] | [[ਤਸਵੀਰ:The Secretary, Ministry of Social Justice and Empowerment, Ms. Anita Agnihotri and the MD-NSKFDC (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 69 | [[:d:Q4172136|Q4172136]] | [[ਅਨੀਤਾ ਦੁਬੇ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/5804673 5804673] | |- | style='text-align:right'| 70 | [[:d:Q268495|Q268495]] | [[ਅਨੀਤਾ ਦੇਸਾਈ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/54161277 54161277] | |- | style='text-align:right'| 71 | [[:d:Q2850189|Q2850189]] | [[ਅਨੀਤਾ ਨਾਇਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/79181142 79181142] | [[ਤਸਵੀਰ:Anitha Nair atKollam 1 2024.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 72 | [[:d:Q16195903|Q16195903]] | [[ਅਨੀਤਾ ਭਾਰਤੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/302290939 302290939] | [[ਤਸਵੀਰ:Anita bharti.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 73 | [[:d:Q4761585|Q4761585]] | [[ਅਨੀਸ ਜੰਗ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/59261294 59261294] | |- | style='text-align:right'| 74 | [[:d:Q4765278|Q4765278]] | [[ਅਨੀਸ ਨਾਗੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/67796155 67796155] | |- | style='text-align:right'| 75 | [[:d:Q3250173|Q3250173]] | [[ਅਨੀਸੁਲ ਹੱਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/107298338 107298338] | [[ਤਸਵੀਰ:Anisul Hoque at Borno Mela.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 76 | [[:d:Q104803313|Q104803313]] | [[ਅਨੁਕੀ ਪ੍ਰੇਮਚੰਦਰਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:AnukiPR.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 77 | [[:d:Q56875853|Q56875853]] | [[ਅਨੁਜਾ ਚੰਦਰਮੌਲੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/314899445 314899445] | [[ਤਸਵੀਰ:Anuja Chandramouli.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 78 | [[:d:Q526008|Q526008]] | [[ਅਨੁਪਮਾ ਚੋਪੜਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/57817037 57817037] | [[ਤਸਵੀਰ:Anupama chopra book launch.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 79 | [[:d:Q4777842|Q4777842]] | [[ਅਨੁਪਮਾ ਨਿਰੰਜਨਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/23482719 23482719] | [[ਤਸਵੀਰ:Anupama Niranjana photo.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 80 | [[:d:Q4777888|Q4777888]] | [[ਅਨੁਰਾਗ ਅਨੰਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/315990255 315990255] | |- | style='text-align:right'| 81 | [[:d:Q106595679|Q106595679]] | [[ਅਨੁਰਾਧਾ ਬੇਨੀਵਾਲ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Anuradha Beniwal.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 82 | [[:d:Q29764394|Q29764394]] | [[ਅਨੁਰਾਧਾ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/317106486 317106486] | [[ਤਸਵੀਰ:Anuradha Bhattacharyya, 2017 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 83 | [[:d:Q4777882|Q4777882]] | [[ਅਨੁਰਾਧਾ ਰਾਏ (ਨਾਵਲਕਾਰ)]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/26548825 26548825] | |- | style='text-align:right'| 84 | [[:d:Q12973484|Q12973484]] | [[ਅਨੁਰਾਧਾ ਰਾਮਾਨਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/50823082 50823082] | |- | style='text-align:right'| 85 | [[:d:Q4777884|Q4777884]] | [[ਅਨੁਰਾਧਾ ਸ਼ਰਮਾ ਪੁਜਾਰੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/73489378 73489378] | |- | style='text-align:right'| 86 | [[:d:Q13056819|Q13056819]] | [[ਅਨੁਰੂਪਾ ਦੇਬੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/1603980 1603980] | [[ਤਸਵੀਰ:Anurupa Devi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 87 | [[:d:Q38013923|Q38013923]] | [[ਅਨੁਸ਼ਕਾ ਜਸਰਾਜ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 88 | [[:d:Q20744650|Q20744650]] | [[ਅਨੁਸ਼ਕਾ ਰਵੀਸ਼ੰਕਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/7603263 7603263] | |- | style='text-align:right'| 89 | [[:d:Q259379|Q259379]] | [[ਅਨੁਸ਼ਕਾ ਸ਼ੰਕਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/76513723 76513723] | [[ਤਸਵੀਰ:Anoushka Shankar -3578.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 90 | [[:d:Q14949627|Q14949627]] | [[ਅਨੁਸ਼੍ਰੀ ਰਾਏ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Anusree Roy Profile Picture.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 91 | [[:d:Q110118498|Q110118498]] | [[ਅਨੂਜਾ ਅਕਾਥੂੱਟੂ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Anuja Akathoottu.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 92 | [[:d:Q31786385|Q31786385]] | [[ਅਨੂਪ ਵਿਰਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Anoop Virk Punjabi Language poet 22.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 93 | [[:d:Q4777823|Q4777823]] | [[ਅਨੂਪਮ ਮਿਸ਼ਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/102630401 102630401] | [[ਤਸਵੀਰ:Anupam Mishra.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 94 | [[:d:Q20605063|Q20605063]] | [[ਅਨੇਮਨ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Aneman Singh 2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 95 | [[:d:Q60256889|Q60256889]] | [[ਅਨੌਸ਼ਕਾ ਸਬਨੀਸ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:JLF3 - Anoushka Sabnis (2020; cropped 2024).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 96 | [[:d:Q2722235|Q2722235]] | [[ਅਨੰਤਰਾਏ ਰਾਵਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/50577224 50577224] | |- | style='text-align:right'| 97 | [[:d:Q4751448|Q4751448]] | [[ਅਨੰਤਾ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 98 | [[:d:Q4751265|Q4751265]] | [[ਅਨੰਦ ਨਰਾਇਣ ਮੁੱਲਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/118842167 118842167] | |- | style='text-align:right'| 99 | [[:d:Q369952|Q369952]] | [[ਅੰਨਦਾ ਸ਼ੰਕਰ ਰੇ|ਅਨੰਦਾ ਸ਼ੰਕਰ ਰੇ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/39391009 39391009] | |- | style='text-align:right'| 100 | [[:d:Q216134|Q216134]] | [[ਅਪਟਨ ਸਿੰਕਲੇਅਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/32002923 32002923] | [[ਤਸਵੀਰ:Upton Sinclair Portrait 1934.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 101 | [[:d:Q96581847|Q96581847]] | [[ਅਪਰਨਾ ਵੈਦਿਕ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/102936420 102936420] | [[ਤਸਵੀਰ:Aparna Vaidik 02.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 102 | [[:d:Q4690870|Q4690870]] | [[ਅਫਜ਼ਲ ਅਹਿਮਦ ਸਈਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/14320079 14320079] | |- | style='text-align:right'| 103 | [[:d:Q110692325|Q110692325]] | [[ਅਫਰਾ ਬੁਖਾਰੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 104 | [[:d:Q4690369|Q4690369]] | [[ਅਫਸਰ ਮੌਦੂਦੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 105 | [[:d:Q4690871|Q4690871]] | [[ਅਫ਼ਜ਼ਲ ਅਹਿਸਨ ਰੰਧਾਵਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/9018833 9018833] | |- | style='text-align:right'| 106 | [[:d:Q91101658|Q91101658]] | [[ਅਫ਼ਜ਼ਲ ਤੌਸੀਫ਼]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/11103488 11103488] | |- | style='text-align:right'| 107 | [[:d:Q20605093|Q20605093]] | [[ਅਫ਼ਜ਼ਲ ਸਾਹਿਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Afzal Sahir (poet).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 108 | [[:d:Q382141|Q382141]] | [[ਅਫ਼ਧੇਰੇ ਜਾਮਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/103683909 103683909] | |- | style='text-align:right'| 109 | [[:d:Q31790761|Q31790761]] | [[ਅਫ਼ਰੋਜ਼ ਅੰਮ੍ਰਿਤ|ਅਫ਼ਰੋਜ਼ ਅਮ੍ਰਿਤ]] | | | |- | style='text-align:right'| 110 | [[:d:Q48624|Q48624]] | [[ਅਫਾਨਾਸਈ ਨਿਕਿਤੀਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/25399800 25399800] | [[ਤਸਵੀਰ:RR5110-0019R 525 лет путешествию Афанасия Никитина в Индию.gif|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 111 | [[:d:Q4664629|Q4664629]] | [[ਅਬਦਾਲ ਬੇਲਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 112 | [[:d:Q106516733|Q106516733]] | [[ਅਬਦੁਰ ਰੌਫ ਉਰੂਜ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 113 | [[:d:Q4665603|Q4665603]] | [[ਅਬਦੁਲ ਕਵੀ ਦੇਸਨਵੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/118548376 118548376] | [[ਤਸਵੀਰ:Abdul Qavi Desnavi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 114 | [[:d:Q15643837|Q15643837]] | [[ਅਬਦੁਲ ਬਿਸਮਿੱਲਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/114227862 114227862] | |- | style='text-align:right'| 115 | [[:d:Q2511004|Q2511004]] | [[ਅਬਦੁਲ ਰੱਜਾਕ ਸਮਰਕੰਦੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/52112138 52112138] | |- | style='text-align:right'| 116 | [[:d:Q3371565|Q3371565]] | [[ਅਬਦੁਲ ਸ਼ਕੂਰ ਰਸ਼ਾਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/29122989 29122989] | |- | style='text-align:right'| 117 | [[:d:Q4665362|Q4665362]] | [[ਅਬਦੁਲ ਹਫੀਜ਼ ਮੁਹੰਮਦ ਬਰਕਤੁੱਲਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/311087170 311087170] | [[ਤਸਵੀਰ:Mohammed Barkatullah.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 118 | [[:d:Q3595833|Q3595833]] | [[ਅਬਦੁਲ ਹਲੀਮ ਸ਼ਰਰ|ਅਬਦੁਲ ਹਲੀਮ ਸ਼ਰਾਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/291882933 291882933] | |- | style='text-align:right'| 119 | [[:d:Q4665415|Q4665415]] | [[ਅਬਦੁੱਲ ਹਏ ਸਿਕਦਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/58204582 58204582] | |- | style='text-align:right'| 120 | [[:d:Q4217805|Q4217805]] | [[ਅਬਦੁੱਲਾ ਕਾਹੋਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/8249829 8249829] | [[ਤਸਵੀਰ:Stamps of Uzbekistan, 2007-06.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 121 | [[:d:Q21866995|Q21866995]] | [[ਅਬਦੁੱਲਾ ਹੁਸੈਨ (ਲੇਖਕ)]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/49383088 49383088] | [[ਤਸਵੀਰ:Abdullah Hussain, Novelist.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 122 | [[:d:Q91|Q91]] | [[ਅਬਰਾਹਮ ਲਿੰਕਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/76349832 76349832] | [[ਤਸਵੀਰ:Abraham Lincoln O-77 matte collodion print.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 123 | [[:d:Q330179|Q330179]] | [[ਅਬਰਾਹਿਮ ਕਾਵੂਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/35855525 35855525] | [[ਤਸਵੀਰ:Abraham Kovoor.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 124 | [[:d:Q101409185|Q101409185]] | [[ਅਬੀਗੈਲ ਡਲੇਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Abigail Dillen por Rachel Teixeira.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 125 | [[:d:Q369907|Q369907]] | [[ਅਬੁਲ ਅਲਾ ਮੌਦੂਦੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/71401109 71401109] | |- | style='text-align:right'| 126 | [[:d:Q196617|Q196617]] | [[ਮੌਲਾਨਾ ਅਬੁਲ ਕਲਾਮ ਆਜ਼ਾਦ|ਅਬੁਲ ਕਲਾਮ ਆਜ਼ਾਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/71439924 71439924] | [[ਤਸਵੀਰ:Abul Kalam Azad 1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 127 | [[:d:Q334752|Q334752]] | [[ਅਬੁਲ ਫ਼ਜ਼ਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/5150639 5150639] | [[ਤਸਵੀਰ:Abul Fazl cropped.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 128 | [[:d:Q3346027|Q3346027]] | [[ਅਬੁਲ ਮਨਸੂਰ ਅਹਿਮਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/8773572 8773572] | |- | style='text-align:right'| 129 | [[:d:Q5670|Q5670]] | [[ਅਬੂ ਨੁਵਾਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/100164196 100164196] | [[ਤਸਵੀਰ:Abu Nuwas.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 130 | [[:d:Q12990475|Q12990475]] | [[ਅਬੂਰੀ ਛਾਇਆਦੇਵੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/13909124 13909124] | |- | style='text-align:right'| 131 | [[:d:Q320619|Q320619]] | [[ਅਭਿਨਵਗੁਪਤ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/14765205 14765205] | |- | style='text-align:right'| 132 | [[:d:Q19361202|Q19361202]] | [[ਅਭੀਜੀਤ ਰਾਏ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 133 | [[:d:Q4667334|Q4667334]] | [[ਅਭੈ ਕੁਮਾਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/22148812803345212528 22148812803345212528] | [[ਤਸਵੀਰ:Abhay Kumar in October 2026.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 134 | [[:d:Q4667336|Q4667336]] | [[ਅਭੈ ਕੁਮਾਰ ਦੂਬੇ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/118538425 118538425] | [[ਤਸਵੀਰ:अभय कुमार दुबे bharat-s-tiwari-photography-IMG 6944 December 27, 2015.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 135 | [[:d:Q511589|Q511589]] | [[ਅਭੈ ਦਿਓਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/95556903 95556903] | [[ਤਸਵੀਰ:Abhay Deol.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 136 | [[:d:Q4747036|Q4747036]] | [[ਅਮਜਦ ਪਰਵੇਜ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/41454694 41454694] | [[ਤਸਵੀਰ:Pride of Performance Award by President of Pakistan.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 137 | [[:d:Q4747022|Q4747022]] | [[ਅਮਜਦ ਹੈਦਰਾਬਾਦੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 138 | [[:d:Q74670345|Q74670345]] | [[ਅਮਨਦੀਪ ਸੰਧੂ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Amandeep Sandhu - B&W.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 139 | [[:d:Q20605106|Q20605106]] | [[ਅਮਨਪਾਲ ਸਾਰਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 140 | [[:d:Q31789994|Q31789994]] | [[ਅਮਰ ਗਿਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 141 | [[:d:Q4740022|Q4740022]] | [[ਅਮਰ ਜਲੀਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/11250164 11250164] | [[ਤਸਵੀਰ:AmarJaleel1.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 142 | [[:d:Q31785995|Q31785995]] | [[ਅਮਰ ਜਿਉਤੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Amar Jyoti.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 143 | [[:d:Q3348637|Q3348637]] | [[ਅਮਰ ਸਿੰਘ (ਰਾਜਸੀ ਨੇਤਾ)|ਅਮਰ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/267624311 267624311] | [[ਤਸਵੀਰ:Amar Singh at the India Economic Summit 2008 cropped.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 144 | [[:d:Q4740050|Q4740050]] | [[ਅਮਰ ਸਿੰਘ ਸ਼ੌਂਕੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 145 | [[:d:Q20605118|Q20605118]] | [[ਅਮਰ ਸਿੰਘ ‘ਕਬਰ ਪੁੱਟ’]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 146 | [[:d:Q3595181|Q3595181]] | [[ਅਮਰਕਾਂਤ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/116593687 116593687] | |- | style='text-align:right'| 147 | [[:d:Q20605133|Q20605133]] | [[ਅਮਰਜੀਤ ਕੌਂਕੇ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Dr. Amarjit Kaunke.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 148 | [[:d:Q125148401|Q125148401]] | [[ਅਮਰਜੀਤ ਕੌਰ ਪਨੂੰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 149 | [[:d:Q20605145|Q20605145]] | [[ਅਮਰਜੀਤ ਗਰੇਵਾਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Amarjit Grewal.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 150 | [[:d:Q31789407|Q31789407]] | [[ਅਮਰਜੀਤ ਘੁੰਮਣ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 151 | [[:d:Q31787364|Q31787364]] | [[ਅਮਰਜੀਤ ਚਾਹਲ]] | | | |- | style='text-align:right'| 152 | [[:d:Q20605168|Q20605168]] | [[ਅਮਰਜੀਤ ਚੰਦਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Amarjit Chandan.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 153 | [[:d:Q20605178|Q20605178]] | [[ਅਮਰਜੀਤ ਸਾਥੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 154 | [[:d:Q129652400|Q129652400]] | [[ਅਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੀਤ]] | | | |- | style='text-align:right'| 155 | [[:d:Q125148546|Q125148546]] | [[ਅਮਰਜੀਤ ਸੂਫ਼ੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 156 | [[:d:Q132489|Q132489]] | [[ਅਮਰਤਿਆ ਸੇਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/108397636 108397636] | [[ਤਸਵੀਰ:Amartya Sen 2012.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 157 | [[:d:Q36321370|Q36321370]] | [[ਅਮਰਦੀਪ ਗਿੱਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 158 | [[:d:Q22666243|Q22666243]] | [[ਅਮਰਦੀਪ ਟਿਵਾਣਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 159 | [[:d:Q113318710|Q113318710]] | [[ਅਮਰਦੀਪ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 160 | [[:d:Q20747897|Q20747897]] | [[ਅਮਰਨਾ ਮਿਲਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/162162902792277782364 162162902792277782364]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/8477148753710841320009 8477148753710841320009] | [[ਤਸਵੀਰ:Amarna Miller, 2017 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 161 | [[:d:Q125148589|Q125148589]] | [[ਅਮਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਝੀਤਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 162 | [[:d:Q19575539|Q19575539]] | [[ਅਮਰੀਕ ਗ਼ਾਫ਼ਿਲ]] | | | |- | style='text-align:right'| 163 | [[:d:Q61059673|Q61059673]] | [[ਅਮਰੀਕ ਗਿੱਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 164 | [[:d:Q61059335|Q61059335]] | [[ਅਮਰੀਕ ਡੋਗਰਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 165 | [[:d:Q31789145|Q31789145]] | [[ਅਮਰੀਕ ਸਿੰਘ]] | | | |- | style='text-align:right'| 166 | [[:d:Q19902071|Q19902071]] | [[ਅਮਰੀਕ ਸਿੰਘ ਚੀਮਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 167 | [[:d:Q61059289|Q61059289]] | [[ਅਮਰੀਕ ਸਿੰਘ ਤਲਵੰਡੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 168 | [[:d:Q20605220|Q20605220]] | [[ਅਮਰੀਕ ਸਿੰਘ ਪੂਨੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 169 | [[:d:Q4739185|Q4739185]] | [[ਅਮਲ ਐਦਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/209240612 209240612] | [[ਤਸਵੀਰ:Amal-aden-norwegian-author (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 170 | [[:d:Q58020605|Q58020605]] | [[ਅਮਲ ਮਨਸੂਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/300100277 300100277] | |- | style='text-align:right'| 171 | [[:d:Q31787730|Q31787730]] | [[ਅਮਾਮ ਬਖ਼ਸ਼ ਕੁਰੈਸ਼ੀ|ਅਮਾਮ ਬਖ਼ਸ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 172 | [[:d:Q16769592|Q16769592]] | [[ਅਮਾਲ ਕਲੂਨੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/309561442 309561442] | [[ਤਸਵੀਰ:Amal Clooney.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 173 | [[:d:Q4739210|Q4739210]] | [[ਅਮਾਲਾ ਸ਼ੰਕਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/6912157527409227300003 6912157527409227300003] | [[ਤਸਵੀਰ:Amala Shankar - Kolkata 2011-05-09 2810.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 174 | [[:d:Q29564500|Q29564500]] | [[ਅਮਿਤ ਕਾਨਪੁਰ]] | | | |- | style='text-align:right'| 175 | [[:d:Q472352|Q472352]] | [[ਅਮਿਤ ਚੌਧਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/277666574 277666574] | [[ਤਸਵੀਰ:Amit Chaudhuri - Kolkata 2014-01-31 8218.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 176 | [[:d:Q4746901|Q4746901]] | [[ਅਮਿਤਾ ਕਾਨੇਕਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/20003605 20003605] | [[ਤਸਵੀਰ:AmitaKanekar.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 177 | [[:d:Q4746905|Q4746905]] | [[ਅਮਿਤਾ ਮਲਿਕ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/63643092 63643092] | [[ਤਸਵੀਰ:Amita Malik BITS 1983.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 178 | [[:d:Q9570|Q9570]] | [[ਅਮਿਤਾਭ ਬੱਚਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/79192435 79192435] | [[ਤਸਵੀਰ:Indian actor Amitabh Bachchan.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 179 | [[:d:Q4746925|Q4746925]] | [[ਅਮਿਤਾਵ ਕੁਮਾਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/115778900 115778900] | [[ਤਸਵੀਰ:Amitava Kumar.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 180 | [[:d:Q336125|Q336125]] | [[ਅਮਿਤਾਵ ਘੋਸ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/261269554 261269554] | [[ਤਸਵੀਰ:Amitav Ghosh (33426517822).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 181 | [[:d:Q20605232|Q20605232]] | [[ਅਮਿਤੋਜ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 182 | [[:d:Q3351367|Q3351367]] | [[ਅਮਿਯਾ ਚੱਕਰਵਰਤੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/64105513 64105513] | |- | style='text-align:right'| 183 | [[:d:Q4746994|Q4746994]] | [[ਅਮਿਯਾ ਭੂਸ਼ਣ ਮਜੂਮਦਾਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/40233194 40233194] | [[ਤਸਵੀਰ:Novelist Amiya Bhushan Majumdar at his home in the Coochbehar district of the Indian state of West Bengal 2014-07-07 16-45.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 184 | [[:d:Q4746315|Q4746315]] | [[ਅਮੀਨ ਕਾਮਿਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Mohammad amin kamil.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 185 | [[:d:Q97260793|Q97260793]] | [[ਅਮੀਨ ਮਲਿਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 186 | [[:d:Q4064302|Q4064302]] | [[ਅਮੀਨਾ ਅਲ-ਸਦਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/155536028 155536028]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/297040524 297040524] | |- | style='text-align:right'| 187 | [[:d:Q4746352|Q4746352]] | [[ਅਮੀਨਾ ਸ਼ਾਹ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/45613630 45613630] | [[ਤਸਵੀਰ:Amina Shah (writer and storyteller).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 188 | [[:d:Q42593285|Q42593285]] | [[ਅਮੀਨਾ ਹੁਸੈਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/6932426 6932426] | |- | style='text-align:right'| 189 | [[:d:Q207817|Q207817]] | [[ਅਮੀਰ ਖ਼ੁਸਰੋ|ਅਮੀਰ ਖੁਸਰੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/76503034 76503034] | [[ਤਸਵੀਰ:Amir Khusraw (portrait) presents a book of poetry to Ala'uddin Khalji. Khamsa (Quintet) by Amir Khusraw Dihlavi. Balkh, Afghanistan, 1503-1504 (Smithsonian, S1986.213).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 190 | [[:d:Q4746598|Q4746598]] | [[ਅਮੀਰ ਮੀਨਾਈ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/277149106279168492487 277149106279168492487]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/432151170882739091382 432151170882739091382] | [[ਤਸਵੀਰ:AmeerMinai.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 191 | [[:d:Q20895137|Q20895137]] | [[ਅਮੀਰ ਰਜ਼ਾ ਕੋਹਸਤਾਨੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/95357345 95357345] | [[ਤਸਵੀਰ:WKV -- Rauschen -- Amir Reza Koohestani.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 192 | [[:d:Q3981632|Q3981632]] | [[ਅਮੀਰ ਹਮਜ਼ਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/48086080 48086080] | [[ਤਸਵੀਰ:Amir Hamzah portrait edit.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 193 | [[:d:Q3696217|Q3696217]] | [[ਹਮਜ਼ਾ ਸ਼ਿਨਵਾਰੀ|ਅਮੀਰ ਹਮਜ਼ਾ ਸ਼ਿਨਵਾਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/21733040 21733040] | |- | style='text-align:right'| 194 | [[:d:Q712544|Q712544]] | [[ਅਮੀਰਾ ਅਹਿਮਦ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/51175082 51175082] | |- | style='text-align:right'| 195 | [[:d:Q66361224|Q66361224]] | [[ਅਮੀਰਾ ਨੂਰ ਅਲ-ਦੀਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 196 | [[:d:Q3661856|Q3661856]] | [[ਅਮੀਸ਼ ਤ੍ਰਿਪਾਠੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/191542866 191542866] | [[ਤਸਵੀਰ:Amish Tripathi Author.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 197 | [[:d:Q21285537|Q21285537]] | [[ਅਮੀਸ਼ਾ ਸੇਠੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Amisha Sethi (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 198 | [[:d:Q4742253|Q4742253]] | [[ਅਮੇਲੀਆ ਐਲਿਸ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/35602972 35602972] | |- | style='text-align:right'| 199 | [[:d:Q2721505|Q2721505]] | [[ਅਮੋਲ ਪਾਲੇਕਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/4519641 4519641] | [[ਤਸਵੀਰ:Amol Palekar - Panel Discussion - Badal Sircar and His Theater - 40th International Kolkata Book Fair - Milan Mela Complex - Kolkata 2016-02-04 0876.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 200 | [[:d:Q4748694|Q4748694]] | [[ਅਮ੍ਰਿਤ ਲਾਲ ਵੇਗੜ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/88261648 88261648] | [[ਤਸਵੀਰ:Amritlal Vegad.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 201 | [[:d:Q30330391|Q30330391]] | [[ਅਮ੍ਰਿਤਾ ਪਾਟਿਲ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/29864607 29864607] | [[ਤਸਵੀਰ:Amruta Patil - Kolkata 2013-02-03 4382.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 202 | [[:d:Q214475|Q214475]] | [[ਅਯਾਨ ਹਿਰਸੀ ਅਲੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/100329178 100329178] | [[ਤਸਵੀਰ:Ayaan Hirsi Ali by Gage Skidmore.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 203 | [[:d:Q4831772|Q4831772]] | [[ਅਯੂਬ ਸਾਬਿਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 204 | [[:d:Q11651122|Q11651122]] | [[ਅਯੋਧਿਆ ਪ੍ਰਸਾਦ ਉਪਾਧਿਆਏ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/50626600 50626600] | |- | style='text-align:right'| 205 | [[:d:Q4831900|Q4831900]] | [[ਅਯੱਪ ਪਨੀਕਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/17248518 17248518] | [[ਤਸਵੀਰ:Ayyapapanicker323.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 206 | [[:d:Q105957093|Q105957093]] | [[ਅਰਚਨਾ ਸਾਰਤ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/3168173487912147560000 3168173487912147560000] | [[ਤਸਵੀਰ:VoW Award.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 207 | [[:d:Q4791561|Q4791561]] | [[ਅਰਜੁਨ ਦੇਵ ਚਾਰਣ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/40674259 40674259] | [[ਤਸਵੀਰ:ImageArjundeocharan.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 208 | [[:d:Q56810286|Q56810286]] | [[ਅਰਤਿੰਦਰ ਸੰਧੂ]] | | | |- | style='text-align:right'| 209 | [[:d:Q56133394|Q56133394]] | [[ਅਰਥਨਾਰੀਸਾ ਵਰਮਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Arthanareesa-Varma.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 210 | [[:d:Q48246|Q48246]] | [[ਅਰਨਸਟ ਹੈੱਕਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/73923565 73923565] | [[ਤਸਵੀਰ:Ernst Haeckel 1860.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 211 | [[:d:Q5393914|Q5393914]] | [[ਅਰਨੈਸਟ ਟਰੰਪ|ਅਰਨੈਸਟ ਟਰੁੰਪ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/77124784 77124784] | [[ਤਸਵੀਰ:Ernst-trumpp-ex-schimmel.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 212 | [[:d:Q938094|Q938094]] | [[ਅਰਨੈਸਟ ਬੈਕਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/3268229 3268229] | [[ਤਸਵੀਰ:Ernest Becker LCCN2014701399.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 213 | [[:d:Q23434|Q23434]] | [[ਅਰਨੈਸਟ ਹੈਮਿੰਗਵੇ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/97006051 97006051] | [[ਤਸਵੀਰ:ErnestHemingway.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 214 | [[:d:Q107608889|Q107608889]] | [[ਅਰਨੈਸਟਾਈਨ ਫ੍ਰੀਡਮੈਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:ErnestineLFriedmann1907.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 215 | [[:d:Q276510|Q276510]] | [[ਅਰਨੈਸਟੋ ਕਾਰਦੇਨਾਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/110900632 110900632] | [[ਤਸਵੀਰ:Gray.ACH-Solentiname-2021- 20210118 0050.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 216 | [[:d:Q12086|Q12086]] | [[ਅਰਨੈਸਟੋ ਟੇਓਡੋਰੋ ਮੋਨੇਟਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/25409694 25409694] | [[ਤਸਵੀਰ:Ernesto Teodoro Moneta.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 217 | [[:d:Q15783980|Q15783980]] | [[ਅਰਮਿਨ ਸ਼ਟਾਇਗਨਬਰਗਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/57760754 57760754] | [[ਤਸਵੀਰ:Armin Steigenberger 02.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 218 | [[:d:Q22684197|Q22684197]] | [[ਅਰਵਾ ਓਥਮਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/21905612 21905612] | |- | style='text-align:right'| 219 | [[:d:Q296299|Q296299]] | [[ਅਰਵਿੰਦ ਅਡਿਗ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/85852158 85852158] | |- | style='text-align:right'| 220 | [[:d:Q4802485|Q4802485]] | [[ਅਰਵਿੰਦ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮਹਿਰੋਤਰਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/49357264 49357264] | [[ਤਸਵੀਰ:Arvind Krishna Mehrotra at his Dehradun home - 2018.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 221 | [[:d:Q31790607|Q31790607]] | [[ਅਰਵਿੰਦ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਮੇਹਰੋਤਰਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 222 | [[:d:Q20090138|Q20090138]] | [[ਅਰਵਿੰਦ ਮਾਲਾਗੱਟੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/25795003 25795003] | [[ਤਸਵੀਰ:Aravinda Malagatti.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 223 | [[:d:Q125148545|Q125148545]] | [[ਅਰਵਿੰਦਰ ਕੌਰ ਧਾਲੀਵਾਲ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 224 | [[:d:Q4796495|Q4796495]] | [[ਅਰਸ਼ ਮਲਸੀਆਨੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/68472374 68472374] | |- | style='text-align:right'| 225 | [[:d:Q704867|Q704867]] | [[ਅਰਸ਼ਮ ਪਾਰਸੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/314806511 314806511] | [[ਤਸਵੀਰ:Arshamparsi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 226 | [[:d:Q4796530|Q4796530]] | [[ਅਰਸ਼ਿਆ ਸੱਤਾਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/13137853 13137853] | |- | style='text-align:right'| 227 | [[:d:Q43353|Q43353]] | [[ਅਰਿਸਤੋਫਾਨੇਸ|ਅਰਿਸਟੋਫੇਨਜ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/105651548 105651548]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/12145857037922921331 12145857037922921331]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/20962036 20962036]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/263701016 263701016]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/276159474179827661389 276159474179827661389]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/297250376 297250376]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/3169159477779127990001 3169159477779127990001]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/61540995 61540995]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/6638170250858411550001 6638170250858411550001] | [[ਤਸਵੀਰ:Bust of Aristophanes.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 228 | [[:d:Q3630679|Q3630679]] | [[ਅਰੁਣ ਕਾਂਬਲੇ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Arun Kamble 3.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 229 | [[:d:Q4802107|Q4802107]] | [[ਅਰੁਣ ਕੋਲਟਕਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/7669106 7669106] | |- | style='text-align:right'| 230 | [[:d:Q12414207|Q12414207]] | [[ਅਰੁਣ ਮਹੇਸ਼ਵਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 231 | [[:d:Q4802120|Q4802120]] | [[ਅਰੁਣ ਮਿੱਤਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/139134262 139134262] | |- | style='text-align:right'| 232 | [[:d:Q3518399|Q3518399]] | [[ਅਰੁਣ ਸ਼ੌਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/51709836 51709836] | [[ਤਸਵੀਰ:Arun Shourie cropped.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 233 | [[:d:Q574504|Q574504]] | [[ਅਰੁਣਾ ਵਾਸੂਦੇਵ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/14865097 14865097] | [[ਤਸਵੀਰ:Aruna Vasudev01.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 234 | [[:d:Q212801|Q212801]] | [[ਅਰੁੰਧਤੀ ਰਾਏ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/76457869 76457869] | [[ਤਸਵੀਰ:Arundhati Roy W.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 235 | [[:d:Q853201|Q853201]] | [[ਅਰੁੰਧਤੀ ਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/75997310 75997310] | [[ਤਸਵੀਰ:Arundhathi Subramaniam bharat-s-tiwari-photography-IMG 4208 January 27, 2018.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 236 | [[:d:Q27881189|Q27881189]] | [[ਅਰੂੜ ਸਿੰਘ ਨੌਸ਼ਹਿਰਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Arur Singh.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 237 | [[:d:Q4795599|Q4795599]] | [[ਅਰੋਤੀ ਦੱਤ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/61045968 61045968] | |- | style='text-align:right'| 238 | [[:d:Q41163|Q41163]] | [[ਅਲ ਪਚੀਨੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/85098059 85098059] | [[ਤਸਵੀਰ:ALPACINO 0234e (30401875260) (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 239 | [[:d:Q18808573|Q18808573]] | [[ਅਲਕਾ ਪਾਂਡੇ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/24815784 24815784] | [[ਤਸਵੀਰ:Alka Pande bharat-s-tiwari-photography-IMG 5652 February 01, 2019.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 240 | [[:d:Q2837350|Q2837350]] | [[ਅਲਕਾ ਸਰਾਵਗੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/87446052 87446052] | [[ਤਸਵੀਰ:Alka Saraogi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 241 | [[:d:Q3635028|Q3635028]] | [[ਅਲਤਾਫ਼ ਟਾਇਰਵਾਲਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/12613648 12613648] | |- | style='text-align:right'| 242 | [[:d:Q4736028|Q4736028]] | [[ਅਲਤਾਫ਼ ਫ਼ਾਤਿਮਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/3816973 3816973] | |- | style='text-align:right'| 243 | [[:d:Q1066898|Q1066898]] | [[ਅਲਤਾਫ਼ ਹੁਸੈਨ ਹਾਲੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/12480239 12480239] | [[ਤਸਵੀਰ:AltafHussainhali.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 244 | [[:d:Q310076|Q310076]] | [[ਅਲਪੀਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/100210035 100210035]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/1117147270451135700000 1117147270451135700000]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/120701489 120701489]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/2169151965448000470005 2169151965448000470005]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/5860158792820839040000 5860158792820839040000] | [[ਤਸਵੀਰ:Statue dedans le Palais de justice.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 245 | [[:d:Q183372|Q183372]] | [[ਅਲਫਰਿਡ ਨਾਰਥ ਵਾਈਟਹੈੱਡ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/17265242 17265242]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/453145857108522922670 453145857108522922670] | [[ਤਸਵੀਰ:ANWhitehead.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 246 | [[:d:Q7374|Q7374]] | [[ਐਲਫ਼ਰੈੱਡ ਹਿਚਕੌਕ|ਅਲਫਰੇਡ ਹਿਚਕੌਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/49226917 49226917] | [[ਤਸਵੀਰ:Hitchcock, Alfred 02.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 247 | [[:d:Q4722720|Q4722720]] | [[ਅਲਫਰੈਡ ਜਾਰਜ ਗਾਰਡੀਨਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/66837736 66837736] | [[ਤਸਵੀਰ:Press and Propaganda in Britain, 1914-1918 Q30083.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 248 | [[:d:Q173869|Q173869]] | [[ਅਲਫ਼ਰੈਡ ਟੈਨੀਸਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/61540536 61540536] | [[ਤਸਵੀਰ:Alfred, Lord Tennyson by Julia Margaret Cameron.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 249 | [[:d:Q11826|Q11826]] | [[ਅਲਬਰੂਨੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/100174240 100174240] | [[ਤਸਵੀਰ:Al-Biruni Portrait.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 250 | [[:d:Q34670|Q34670]] | [[ਅਲਬੇਰ ਕਾਮੂ|ਅਲਬੇਅਰ ਕਾਮੂ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/97000332 97000332] | [[ਤਸਵੀਰ:Albert Camus, gagnant de prix Nobel, portrait en buste, posé au bureau, faisant face à gauche, cigarette de tabagisme.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 251 | [[:d:Q4733535|Q4733535]] | [[ਅਲਮਾ ਦੇ ਗਰੋਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/84254967 84254967] | |- | style='text-align:right'| 252 | [[:d:Q277073|Q277073]] | [[ਅਲਮਾ ਮਾਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/68941158 68941158] | [[ਤਸਵੀਰ:Al-Maʿarri by Khalil Gibran (cropped).png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 253 | [[:d:Q1333006|Q1333006]] | [[ਅਲਮੇਰ ਰਿਚ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/12388721 12388721] | [[ਤਸਵੀਰ:Elmer Rice2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 254 | [[:d:Q87723531|Q87723531]] | [[ਅਲਾ ਅਲ-ਏਰੀਆਨੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 255 | [[:d:Q215868|Q215868]] | [[ਅਲਾਇਸ ਵਾਕਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/108495772 108495772] | [[ਤਸਵੀਰ:Alice Walker 2009 (facecrop).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 256 | [[:d:Q541622|Q541622]] | [[ਅਲਿਫ਼ ਰਿਫ਼ਾਤ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/54157893 54157893] | [[ਤਸਵੀਰ:Alifa Rifaat.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 257 | [[:d:Q16018216|Q16018216]] | [[ਅਲੀ ਅਰਸ਼ਦ ਮੀਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/9356610 9356610] | [[ਤਸਵੀਰ:Professor Ali Arshad Mir.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 258 | [[:d:Q125148402|Q125148402]] | [[ਅਲੀ ਉਸਮਾਨ ਬਾਜਵਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 259 | [[:d:Q57336|Q57336]] | [[ਅਲੀ ਖਾਮੇਨੇਈ|ਅਲੀ ਖਮੇਨੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/289128629 289128629]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/303285140 303285140]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/5151159248493004870003 5151159248493004870003]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/79181869 79181869] | [[ਤਸਵੀਰ:Ali Khamenei Nowruz message official portrait 1397 02.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 260 | [[:d:Q4724751|Q4724751]] | [[ਅਲੀ ਦੇਹਬਾਸ਼ੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/70509351 70509351] | [[ਤਸਵੀਰ:Ali Dehbashi.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 261 | [[:d:Q13179094|Q13179094]] | [[ਅਲੀ ਮੀਆ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 262 | [[:d:Q3595881|Q3595881]] | [[ਅਲੀ ਸਰਦਾਰ ਜਾਫ਼ਰੀ|ਅਲੀ ਸਰਦਾਰ ਜਾਫਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/59194564 59194564] | |- | style='text-align:right'| 263 | [[:d:Q20979380|Q20979380]] | [[ਅਲੀ ਸੇਠੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/78866314 78866314] | [[ਤਸਵੀਰ:Ali Sethi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 264 | [[:d:Q2733487|Q2733487]] | [[ਅਲੀ ਹਜਵੇਰੀ|ਅਲੀ ਹਜਵੀਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/166217879 166217879] | |- | style='text-align:right'| 265 | [[:d:Q20605263|Q20605263]] | [[ਅਲੀ ਹੈਦਰ]] | | | |- | style='text-align:right'| 266 | [[:d:Q4724829|Q4724829]] | [[ਅਲੀ ਹੈਦਰ ਮੁਲਤਾਨੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 267 | [[:d:Q183848|Q183848]] | [[ਅਲੀਜਾ ਇੱਜ਼ਤਬੇਗੋਵਿੱਚ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/27154434 27154434] | [[ਤਸਵੀਰ:Alija Izetbegovic (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 268 | [[:d:Q4727367|Q4727367]] | [[ਅਲੀਤੇਤ ਨੇਮਤੁਸ਼ਕਿਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/1671151778205918130000 1671151778205918130000] | |- | style='text-align:right'| 269 | [[:d:Q339581|Q339581]] | [[ਅਲੇਕਸੀ ਬਾਤਾਲੋਵ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/79197551 79197551] | [[ਤਸਵੀਰ:Alexey Batalov (mos.ru) (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 270 | [[:d:Q140694|Q140694]] | [[ਅਲੈਕਸੀ ਦ ਤੋਕੂਵੀਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/66474207 66474207] | [[ਤਸਵੀਰ:Alexis de Tocqueville (Théodore Chassériau - Versailles).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 271 | [[:d:Q192279|Q192279]] | [[ਅਲੈਕਸੀ ਨਿਕੋਲਾਏਵਿਚ ਤਾਲਸਤਾਏ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/98681641 98681641] | [[ਤਸਵੀਰ:ANTolstoy.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 272 | [[:d:Q1248105|Q1248105]] | [[ਅਲੈਕਸੇਈ ਲੋਸੇਵ|ਅਲੈਕਸੇਈ ਫਿਓਦੋਰੋਵਿਚ ਲੋਸੇਵ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/19795609 19795609] | |- | style='text-align:right'| 273 | [[:d:Q179558|Q179558]] | [[ਅਲੈਗਜ਼ਾਂਦਰਾ ਕੋਲੋਨਤਾਈ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/13029 13029] | [[ਤਸਵੀਰ:Alexandra Kollontai 1946.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 274 | [[:d:Q171976|Q171976]] | [[ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਓਸਤਰੋਵਸਕੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/12359459 12359459] | [[ਤਸਵੀਰ:Alexander Ostrovsky by Vasily Perov.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 275 | [[:d:Q271457|Q271457]] | [[ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਕੂਪਰਿਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/44330008 44330008]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/712158790511138850196 712158790511138850196]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/99391682 99391682] | [[ਤਸਵੀਰ:Kuprin.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 276 | [[:d:Q16190630|Q16190630]] | [[ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਜੁਹਾਜ਼]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/32303867 32303867] | |- | style='text-align:right'| 277 | [[:d:Q38337|Q38337]] | [[ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਡਿਊਮਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/51688902 51688902] | [[ਤਸਵੀਰ:Alexander Dumas père par Nadar - Google Art Project.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 278 | [[:d:Q7200|Q7200]] | [[ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਪੁਸ਼ਕਿਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/66477450 66477450] | [[ਤਸਵੀਰ:Kiprensky Pushkin.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 279 | [[:d:Q164765|Q164765]] | [[ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਬਲੋਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/72187352 72187352] | [[ਤਸਵੀਰ:Alexander Blok.jpeg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 280 | [[:d:Q518070|Q518070]] | [[ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਵਰੌਂਸਕੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/32181066 32181066] | [[ਤਸਵੀਰ:Voronski.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 281 | [[:d:Q6694|Q6694]] | [[ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਵਾਨ ਹੰਬੋਲਟ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/95193235 95193235] | [[ਤਸਵੀਰ:Stieler, Joseph Karl - Alexander von Humboldt - 1843.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 282 | [[:d:Q734901|Q734901]] | [[ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਸਰਾਫ਼ੀਮੋਵਿਚ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/27071548 27071548] | [[ਤਸਵੀਰ:Alexander Serafimovich.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 283 | [[:d:Q34474|Q34474]] | [[ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਸੋਲਜ਼ੇਨਿਤਸਿਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/95215697 95215697] | [[ਤਸਵੀਰ:Aleksandr Solzhenitsyn 1974crop.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 284 | [[:d:Q201221|Q201221]] | [[ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਹਰਜਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/295141994 295141994] | [[ਤਸਵੀਰ:Personnalités des arts et des lettres - Alexandre Herzen.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 285 | [[:d:Q2650553|Q2650553]] | [[ਅਲੋਕਰੰਜਨ ਦਾਸਗੁਪਤਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/66476924 66476924] | |- | style='text-align:right'| 286 | [[:d:Q20605277|Q20605277]] | [[ਅਲ੍ਹਾ ਯਾਰ ਖਾਂ ਜੋਗੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 287 | [[:d:Q20605295|Q20605295]] | [[ਅਵਤਾਰ ਜੌੜਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 288 | [[:d:Q136702427|Q136702427]] | [[ਅਵਤਾਰ ਤਰਕਸ਼ੀਲ]] | | | |- | style='text-align:right'| 289 | [[:d:Q31790282|Q31790282]] | [[ਅਵਤਾਰ ਰੋਡੇ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 290 | [[:d:Q20605309|Q20605309]] | [[ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਆਜ਼ਾਦ]] | | | |- | style='text-align:right'| 291 | [[:d:Q20605320|Q20605320]] | [[ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਬਿਲਿੰਗ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 292 | [[:d:Q691796|Q691796]] | [[ਅਵਨਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/7401708 7401708] | [[ਤਸਵੀਰ:Abanindranath Tagore.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 293 | [[:d:Q20054119|Q20054119]] | [[ਅਵਾਬਾਈ ਬੋਮਨਜੀ ਵਾਡੀਆ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/55706011 55706011] | |- | style='text-align:right'| 294 | [[:d:Q4804289|Q4804289]] | [[ਅਸਗਰ ਅਲੀ ਇੰਜੀਨੀਅਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/44312709 44312709] | [[ਤਸਵੀਰ:Asghar Ali Engineer, 2010 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 295 | [[:d:Q4804302|Q4804302]] | [[ਅਸਗ਼ਰ ਵਜਾਹਤ|ਅਸਗਰ ਵਜਾਹਤ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/76728732 76728732] | [[ਤਸਵੀਰ:Asghar Wajahat bharat-s-tiwari-photography-IMG 3158 June 21, 2015.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 296 | [[:d:Q6677167|Q6677167]] | [[ਅਸਗਰ ​​ਗੋਂਦਵੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/57771164 57771164] | |- | style='text-align:right'| 297 | [[:d:Q45321853|Q45321853]] | [[ਅਸਮਾ ਅਲ-ਜ਼ਾਰੋਨੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/44262168 44262168] | |- | style='text-align:right'| 298 | [[:d:Q65658640|Q65658640]] | [[ਅਸਮਾ ਖਾਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/10144782938476607465 10144782938476607465] | [[ਤਸਵੀਰ:Asma Khan about to open traditional Calcutta-style dum biryani.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 299 | [[:d:Q56036418|Q56036418]] | [[ਅਸਮਾ ਤੁਬੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/247887930 247887930] | [[ਤਸਵੀਰ:Asma Tubi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 300 | [[:d:Q102281974|Q102281974]] | [[ਅਸਮਾ ਨਬੀਲ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 301 | [[:d:Q16729533|Q16729533]] | [[ਅਸਮਾ ਬਿੰਤ ਸਾਕਰ ਅਲ ਕਾਸੀਮੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 302 | [[:d:Q289706|Q289706]] | [[ਅਸਮਾ ਮਹਿਫ਼ੂਜ਼]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/2926157100619872740003 2926157100619872740003] | [[ਤਸਵੀਰ:Asmaa Mahfouz at the European Parliament (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 303 | [[:d:Q105760887|Q105760887]] | [[ਅਸਮਾ ਰਸ਼ੀਦ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/91023445 91023445] | |- | style='text-align:right'| 304 | [[:d:Q4807270|Q4807270]] | [[ਅਸਲਮ ਫਾਰੂਖੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/93383715 93383715] | |- | style='text-align:right'| 305 | [[:d:Q106690854|Q106690854]] | [[ਅਸਲੂਬ ਅਹਿਮਦ ਅੰਸਾਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 306 | [[:d:Q4811997|Q4811997]] | [[ਅਸਵਥ ਦਾਮੋਦਰਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/56766585 56766585] | [[ਤਸਵੀਰ:Aswath Damodaran keynote at ICAI SG Chapter's Mega Event 2023 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 307 | [[:d:Q16011701|Q16011701]] | [[ਅਸਵਥੀ ਥਿਰੂਨਲ ਗੌਰੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਬਾਈ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/72991843 72991843] | [[ਤਸਵੀਰ:Princess Aswathy Thirunal Gowri Lakshmi Bayi DS.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 308 | [[:d:Q3246402|Q3246402]] | [[ਅਸ਼ਫ਼ਾਕ ਅਹਿਮਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/14954295 14954295] | |- | style='text-align:right'| 309 | [[:d:Q4804943|Q4804943]] | [[ਅਸ਼ਫਾਕ ਹੁਸੈਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/265944614 265944614] | [[ਤਸਵੀਰ:Ashfaq Hussain - 2010 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 310 | [[:d:Q2419984|Q2419984]] | [[ਅਸ਼ਰਫ ਪਹਿਲਵੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/57045736 57045736] | [[ਤਸਵੀਰ:Young Ashraf Pahlavi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 311 | [[:d:Q21531915|Q21531915]] | [[ਅਸ਼ਰਫ ਫਾਇਜ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/42146825591707632722 42146825591707632722] | |- | style='text-align:right'| 312 | [[:d:Q172388|Q172388]] | [[ਅਸ਼ਰਫ਼ ਗਨੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/120073575 120073575] | [[ਤਸਵੀਰ:Aschraf Ghani MSC 2017 2 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 313 | [[:d:Q312552|Q312552]] | [[ਅਸ਼ਵਘੋਸ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/166385470 166385470] | [[ਤਸਵੀਰ:Ashvaghosha.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 314 | [[:d:Q16154346|Q16154346]] | [[ਅਸ਼ੀਥਾ (ਲੇਖਿਕਾ)]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/70532352 70532352] | |- | style='text-align:right'| 315 | [[:d:Q31788993|Q31788993]] | [[ਅਸ਼ੋਕ ਚਰਨ ਆਲਮਗੀਰ]] | | | |- | style='text-align:right'| 316 | [[:d:Q4805727|Q4805727]] | [[ਅਸ਼ੋਕ ਚੱਕਰਧਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/116822469 116822469] | [[ਤਸਵੀਰ:Ashok Chakradhar (50).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 317 | [[:d:Q4805794|Q4805794]] | [[ਅਸ਼ੋਕ ਵਾਜਪਾਈ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/55151776824118012490 55151776824118012490] | [[ਤਸਵੀਰ:Ashok Vajpeyi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 318 | [[:d:Q31320501|Q31320501]] | [[ਅਸ਼ੋਕਪੁਰੀ ਗੋਸਵਾਮੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/50817437 50817437] | [[ਤਸਵੀਰ:Ashokpuri Goswami.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 319 | [[:d:Q16057916|Q16057916]] | [[ਅਸੀਮ ਅਹਿਮਦ ਅੱਬਾਸੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Aseem bhai.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 320 | [[:d:Q7450|Q7450]] | [[ਅਸੀਮਾ ਚੈਟਰਜੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/62850719 62850719] | [[ਤਸਵੀਰ:Asima Chatterjee - Calcutta 1993-03-29 35.tif|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 321 | [[:d:Q4805803|Q4805803]] | [[ਅਸੋਕਾਮਿਤ੍ਰਾਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/885314 885314] | [[ਤਸਵੀਰ:Asokamitran.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 322 | [[:d:Q108510420|Q108510420]] | [[ਅਹਲਮ ਬਸ਼ਾਰਤ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/297272000 297272000] | |- | style='text-align:right'| 323 | [[:d:Q4695257|Q4695257]] | [[ਅਹਿਮਦ ਅਲੀ (ਲੇਖਕ)|ਅਹਿਮਦ ਅਲੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/120719051 120719051] | [[ਤਸਵੀਰ:Ahmed Ali (Pakistani writer), 1974.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 324 | [[:d:Q1919866|Q1919866]] | [[ਅਹਿਮਦ ਇਬਨ ਮਾਜਿਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/99771492 99771492] | [[ਤਸਵੀਰ:Négociant musulman de Mascate.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 325 | [[:d:Q320324|Q320324]] | [[ਅਹਿਮਦ ਗ਼ਜ਼ਾਲੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/42230786 42230786] | [[ਤਸਵੀਰ:Ахмад Газали, беседующий с учеником.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 326 | [[:d:Q195522|Q195522]] | [[ਅਹਿਮਦ ਜ਼ਾਹਿਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/245512533 245512533] | |- | style='text-align:right'| 327 | [[:d:Q332566|Q332566]] | [[ਅਹਿਮਦ ਦੀਦਤ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/97025480 97025480] | |- | style='text-align:right'| 328 | [[:d:Q3694899|Q3694899]] | [[ਅਹਿਮਦ ਨਦੀਮ ਕਾਸਮੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/109136202 109136202] | [[ਤਸਵੀਰ:Ahmad Nadeem Qasmi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 329 | [[:d:Q107092624|Q107092624]] | [[ਅਹਿਮਦ ਨੂਰਾਨੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 330 | [[:d:Q379507|Q379507]] | [[ਅਹਿਮਦ ਫ਼ਰਾਜ਼|ਅਹਿਮਦ ਫਰਾਜ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/118832675 118832675] | [[ਤਸਵੀਰ:Ahmadfaraz1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 331 | [[:d:Q2827555|Q2827555]] | [[ਅਹਿਮਦ ਫ਼ਵਾਦ ਨਜਮ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/61958 61958] | |- | style='text-align:right'| 332 | [[:d:Q4695280|Q4695280]] | [[ਅਹਿਮਦ ਬਸ਼ੀਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/100523355 100523355]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/43717320 43717320] | |- | style='text-align:right'| 333 | [[:d:Q4695443|Q4695443]] | [[ਅਹਿਮਦ ਰਾਹੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/204073215 204073215] | |- | style='text-align:right'| 334 | [[:d:Q4695461|Q4695461]] | [[ਅਹਿਮਦ ਸਲੀਮ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/119912954 119912954] | |- | style='text-align:right'| 335 | [[:d:Q366521|Q366521]] | [[ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਮਲੂ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/2567622 2567622] | [[ਤਸਵੀਰ:Ahmad Shamlou - 2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 336 | [[:d:Q4695481|Q4695481]] | [[ਅਹਿਮਦ ਸੋਹਰਾਬ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/297576536 297576536] | |- | style='text-align:right'| 337 | [[:d:Q3694606|Q3694606]] | [[ਅਹਿਸਾਨ ਦਾਨਿਸ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/117930298 117930298] | [[ਤਸਵੀਰ:Ehsan Danish.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 338 | [[:d:Q4696347|Q4696347]] | [[ਅਹਿਸਾਨ ਹਬੀਬ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/28502168 28502168] | |- | style='text-align:right'| 339 | [[:d:Q3521629|Q3521629]] | [[ਅੰਕਿਤ ਫਾਦਿਆ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/31651883 31651883] | |- | style='text-align:right'| 340 | [[:d:Q4765757|Q4765757]] | [[ਅੰਜਨਾ ਅਪਾਚਾਣਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/79214048 79214048] | |- | style='text-align:right'| 341 | [[:d:Q111079545|Q111079545]] | [[ਅੰਜਲੀ ਕਿਸਕੂ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Anjani Kisku speaking at the Awardees' Meet of Sahitya Academy.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 342 | [[:d:Q56065161|Q56065161]] | [[ਅੰਜਲੀ ਖੰਡਵਾਲਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/1145151246511044130253 1145151246511044130253] | |- | style='text-align:right'| 343 | [[:d:Q27716324|Q27716324]] | [[ਅੰਜੁਮ ਰਹਿਬਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Anjum Rehbar.jpeg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 344 | [[:d:Q4765887|Q4765887]] | [[ਅੰਜੁਮ ਹਸਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/46204147 46204147] | [[ਤਸਵੀਰ:Anjum Hasan DSC 5757.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 345 | [[:d:Q16204616|Q16204616]] | [[ਅੰਜੂ ਮਖੀਜਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/47086286 47086286] | |- | style='text-align:right'| 346 | [[:d:Q4770971|Q4770971]] | [[ਅੰਤਰਾ ਦੇਵ ਸੇਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/21841412 21841412] | [[ਤਸਵੀਰ:Antara Dev Sen - Kolkata 2013-02-03 4349 Cropped.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 347 | [[:d:Q1009719|Q1009719]] | [[ਅੰਦਰਾਸ਼ ਗੇਰੇਵਿਚ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/84736560 84736560] | [[ਤਸਵੀਰ:Andras Gerevich in 2008.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 348 | [[:d:Q24898346|Q24898346]] | [[ਅੰਦਾਲੀਬ ਵਾਜਿਦ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/120477101 120477101] | [[ਤਸਵੀਰ:Andaleeb Wajid.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 349 | [[:d:Q4768001|Q4768001]] | [[ਅੰਨਪੂਰਣਾ ਮਹਾਰਾਣਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/72981674 72981674] | |- | style='text-align:right'| 350 | [[:d:Q3399561|Q3399561]] | [[ਅੰਨਾ ਕਾਮੀਏਂਸਕਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/61572156 61572156] | [[ਤਸਵੀਰ:Anna Kamienska.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 351 | [[:d:Q78485|Q78485]] | [[ਅੰਨਾ ਫ਼ਰਾਇਡ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/4930067 4930067] | [[ਤਸਵੀਰ:Anna Freud 1957.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 352 | [[:d:Q2418536|Q2418536]] | [[ਅੰਨਾ ਬਗਰੀਆਨਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/198119405 198119405] | [[ਤਸਵੀਰ:Anna Bagryana 2021 (facecrop).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 353 | [[:d:Q4254535|Q4254535]] | [[ਅੰਨਾ ਲਾਰੀਨਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/32034892 32034892] | |- | style='text-align:right'| 354 | [[:d:Q446574|Q446574]] | [[ਅੰਨਾ ਸਕਵਾਟਜ਼]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/54208234 54208234] | [[ਤਸਵੀਰ:Anna Schwartz by David Shankbone (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 355 | [[:d:Q532873|Q532873]] | [[ਅੰਨਾ ਹਾਵਰਡ ਸ਼ਾਅ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/64807754 64807754] | [[ਤਸਵੀਰ:Anna Howard Shaw 1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 356 | [[:d:Q4741458|Q4741458]] | [[ਅੰਬਿਕਾ ਆਨੰਦ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Ambika Anand Europe.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 357 | [[:d:Q16019529|Q16019529]] | [[ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਰਾਏ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/24635042 24635042] | |- | style='text-align:right'| 358 | [[:d:Q4748691|Q4748691]] | [[ਅੰਮ੍ਰਿਤਲਾਲ ਨਾਗਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/109933444 109933444] | [[ਤਸਵੀਰ:Amrit Lal Nagar.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 359 | [[:d:Q1705018|Q1705018]] | [[ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/19688344 19688344] | [[ਤਸਵੀਰ:Amrita Pritam (1919 – 2005) , in 1948.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 360 | [[:d:Q18352703|Q18352703]] | [[ਅੰਵਿਤਾ ਅੱਬੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/39391499 39391499] | [[ਤਸਵੀਰ:Anvita Abbi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 361 | [[:d:Q52274461|Q52274461]] | [[ਅੱਕਈ ਪਦਮਾਸ਼ਾਲੀ]] | [[ਟਰਾਂਸ ਔਰਤ]] | | |- | style='text-align:right'| 362 | [[:d:Q3518406|Q3518406]] | [[ਅੱਕਾ ਮਹਾਦੇਵੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/10682416 10682416]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/1952159474220827661972 1952159474220827661972]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/279981429 279981429] | [[ਤਸਵੀਰ:Akkamahadevi Udathadi.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 363 | [[:d:Q20605351|Q20605351]] | [[ਅੱਛਰੂ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 364 | [[:d:Q41187368|Q41187368]] | [[ਅੱਤਿਆ ਦਾਊਦ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/9479696 9479696] | [[ਤਸਵੀਰ:Attiya Dawood.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 365 | [[:d:Q4818312|Q4818312]] | [[ਅੱਤੀਆ ਹੁਸੈਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/79185891 79185891] | [[ਤਸਵੀਰ:Attia Hosain in the 1930s.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 366 | [[:d:Q80440|Q80440]] | [[ਅੰਨਾ ਅਖ਼ਮਾਤੋਵਾ|ਅੱਨਾ ਅਖਮਾਤੋਵਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/49220707 49220707] | [[ਤਸਵੀਰ:Kuzma Petrov-Vodkin. Portrait of Anna Akhmatova. 1922.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 367 | [[:d:Q55210|Q55210]] | [[ਅੱਬਾਸ ਕਿਆਰੋਸਤਮੀ|ਅੱਬਾਸ ਕਿਆਰੋਸਤਾਮੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/114753296 114753296] | [[ਤਸਵੀਰ:Abbas Kiarostami-Murcia (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 368 | [[:d:Q20605367|Q20605367]] | [[ਅੱਬਾਸ ਮਿਰਜਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 369 | [[:d:Q31788781|Q31788781]] | [[ਅੱਲਾ ਯਾਰ ਖਾਂ ਜੋਗੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 370 | [[:d:Q465030|Q465030]] | [[ਆਂਡਾਲ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/54143647 54143647] | [[ਤਸਵੀਰ:The Saint Andal LACMA M.86.94.2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 371 | [[:d:Q161955|Q161955]] | [[ਆਂਦਰੇ ਬਰੇਤੋਂ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/2232158915919250000000 2232158915919250000000]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/49222341 49222341] | [[ਤਸਵੀਰ:André Breton - photo Henri Manuel.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 372 | [[:d:Q380664|Q380664]] | [[ਆਂਦਰੇ ਬ੍ਰਿੰਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/109375844 109375844] | [[ਤਸਵੀਰ:André Brink Portrait.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 373 | [[:d:Q151164|Q151164]] | [[ਆਂਦਰੇ ਮਾਲਰੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/51692748 51692748] | [[ਤਸਵੀਰ:André Malraux, Pic, 22.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 374 | [[:d:Q47484|Q47484]] | [[ਆਂਦਰੇ ਯੀਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/96973963 96973963] | [[ਤਸਵੀਰ:Gide 1920 cropped.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 375 | [[:d:Q102423557|Q102423557]] | [[ਆਇਦਾ ਨਜੱਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/9289839 9289839] | |- | style='text-align:right'| 376 | [[:d:Q132524|Q132524]] | [[ਆਇਨ ਰੈਂਡ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/98139134 98139134] | [[ਤਸਵੀਰ:Ayn Rand (1943 Talbot portrait).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 377 | [[:d:Q4699129|Q4699129]] | [[ਆਇਸ਼ਾ (ਕਵੀ)]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 378 | [[:d:Q100258834|Q100258834]] | [[ਆਇਸ਼ਾ ਅਲ-ਘਾਇਸ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 379 | [[:d:Q17174888|Q17174888]] | [[ਆਇਸ਼ਾ ਦੁਰਾਨੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/96870511 96870511] | [[ਤਸਵੀਰ:Collected Poems of Aisha Durrani WDL11309.pdf|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 380 | [[:d:Q718585|Q718585]] | [[ਆਈ ਏ ਰਿਚਰਡਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/73896199 73896199] | [[ਤਸਵੀਰ:IAR alps c1930.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 381 | [[:d:Q75612|Q75612]] | [[ਆਈਜ਼ਕ ਬਸ਼ੇਵਸ ਸਿੰਗਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/95207392 95207392] | [[ਤਸਵੀਰ:Dan Hadani collection (990044399930205171) (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 382 | [[:d:Q28197854|Q28197854]] | [[ਆਈਡੇਲ ਮੇਕੇਵਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:IdaelMakeever1902.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 383 | [[:d:Q131326|Q131326]] | [[ਆਈਵਿੰਡ ਜੌਹਨਸਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/112706501 112706501] | [[ਤਸਵੀਰ:Eyvind.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 384 | [[:d:Q483512|Q483512]] | [[ਆਈਸਾਡੋਰਾ ਡੰਕਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/309810889 309810889]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/59124789 59124789] | [[ਤਸਵੀਰ:1923. duncan (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 385 | [[:d:Q34981|Q34981]] | [[ਆਈਜ਼ੈਕ ਐਸੀਮੋਵ|ਆਏਜ਼ੈਕ ਐਸੀਮੋਵ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/24597135 24597135] | [[ਤਸਵੀਰ:Isaac.Asimov01.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 386 | [[:d:Q29644722|Q29644722]] | [[ਆਖ਼ਰੀ ਪਿੰਡ ਦੀ ਕਥਾ (ਨਾਵਲ)|ਆਖ਼ਰੀ ਪਿੰਡ ਦੀ ਕਥਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 387 | [[:d:Q4692325|Q4692325]] | [[ਆਗਾ ਸ਼ੋਰਿਸ਼ ਕਸ਼ਮੀਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/34713648 34713648] | |- | style='text-align:right'| 388 | [[:d:Q4116228|Q4116228]] | [[ਆਗਾ ਹਸ਼ਰ ਕਸ਼ਮੀਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/69187375 69187375] | |- | style='text-align:right'| 389 | [[:d:Q125148512|Q125148512]] | [[ਆਗਾਜ਼ਬੀਰ]] | | | |- | style='text-align:right'| 390 | [[:d:Q6965778|Q6965778]] | [[ਆਚਾਰੀਆ ਨਰੇਂਦਰ ਦੇਵ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/8195667 8195667] | [[ਤਸਵੀਰ:Narendra Deva 1971 stamp of India (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 391 | [[:d:Q12445409|Q12445409]] | [[ਆਚਾਰੀਆ ਮੰਮਟ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/12654246 12654246] | [[ਤਸਵੀਰ:Kv20181127 224709.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 392 | [[:d:Q7936667|Q7936667]] | [[ਆਚਾਰੀਆ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/27223125 27223125] | |- | style='text-align:right'| 393 | [[:d:Q18207508|Q18207508]] | [[ਆਟਮਨ ਸੈਂਡੀਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 394 | [[:d:Q7109772|Q7109772]] | [[ਆਟੋ ਪਲਾਥ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/40288663 40288663] | |- | style='text-align:right'| 395 | [[:d:Q31789151|Q31789151]] | [[ਆਤਮ ਹਮਰਾਹੀ]] | | [https://viaf.org/en/viaf/75244778 75244778] | |- | style='text-align:right'| 396 | [[:d:Q20605381|Q20605381]] | [[ਆਤਮਜੀਤ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 397 | [[:d:Q61059285|Q61059285]] | [[ਆਤਮਜੀਤ ਹੰਸਪਾਲ]] | | | |- | style='text-align:right'| 398 | [[:d:Q4662784|Q4662784]] | [[ਆਤਿਸ਼ ਤਾਸੀਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/83517573 83517573] | [[ਤਸਵੀਰ:Aatish Taseer bharat-s-tiwari-photography-IMG 5114 August 03, 2019.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 399 | [[:d:Q4818596|Q4818596]] | [[ਆਤੂਰ ਰਵੀ ਵਰਮਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/21016214 21016214] | [[ਤਸਵੀਰ:ആറ്റൂർ രവിവർമ്മ.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 400 | [[:d:Q180967|Q180967]] | [[ਆਦਿ ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰੀਆ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/54116823 54116823] | [[ਤਸਵੀਰ:Raja Ravi Varma - Sankaracharya.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 401 | [[:d:Q2724090|Q2724090]] | [[ਆਦਿਲ ਮਨਸੂਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/31130713 31130713] | [[ਤਸਵੀਰ:Adil Mansuri.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 402 | [[:d:Q42156|Q42156]] | [[ਆਨਰੀ ਬਰਗਸਾਂ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/61541730 61541730] | [[ਤਸਵੀਰ:Henri Bergson 02.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 403 | [[:d:Q4751235|Q4751235]] | [[ਆਨੰਦ (ਲੇਖਕ)]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/54470613 54470613] | [[ਤਸਵੀਰ:Anand p sachidanandan-2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 404 | [[:d:Q3532582|Q3532582]] | [[ਆਨੰਦ ਕੁਮਾਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/4456147665823160670001 4456147665823160670001] | [[ਤਸਵੀਰ:AnandKumarJI1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 405 | [[:d:Q379589|Q379589]] | [[ਆਨੰਦ ਕੁਮਾਰ ਸਵਾਮੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/9231 9231] | [[ਤਸਵੀਰ:Coomaraswamy.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 406 | [[:d:Q2723734|Q2723734]] | [[ਆਨੰਦ ਬਖਸ਼ੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/122756454 122756454]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/63144302 63144302] | [[ਤਸਵੀਰ:Anand Bakshi.tif|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 407 | [[:d:Q75837379|Q75837379]] | [[ਆਫਸਾਰ ਅਹਿਮਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 408 | [[:d:Q4690415|Q4690415]] | [[ਆਫ਼ਤਾਬ ਹਸਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 409 | [[:d:Q320497|Q320497]] | [[ਆਭਾ ਦਵੇਸਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/29839507 29839507] | |- | style='text-align:right'| 410 | [[:d:Q7273971|Q7273971]] | [[ਆਰ ਐਸ ਮੁਗਾਲੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/47824622 47824622] | |- | style='text-align:right'| 411 | [[:d:Q334252|Q334252]] | [[ਆਰ. ਕੇ. ਨਰਾਇਣ|ਆਰ ਕੇ ਨਰਾਇਣ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/111543455 111543455] | [[ਤਸਵੀਰ:RK Narayan in Mysore.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 412 | [[:d:Q7274005|Q7274005]] | [[ਆਰ ਸਿਵਾ ਕੁਮਾਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/54457920 54457920] | [[ਤਸਵੀਰ:Art Historian R. Siva Kumar.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 413 | [[:d:Q7324629|Q7324629]] | [[ਆਰ ਸੀ ਟੈਂਪਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/118123 118123] | [[ਤਸਵੀਰ:Richard Carnac Temple 1850-1931.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 414 | [[:d:Q7289394|Q7289394]] | [[ਰਮੇਸ਼ ਚੰਦਰ ਮਜੂਮਦਾਰ|ਆਰ ਸੀ ਮਜੂਮਦਾਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/4951595 4951595] | [[ਤਸਵੀਰ:R C Majumdar.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 415 | [[:d:Q16137056|Q16137056]] | [[ਆਰ. ਨਾਰਾਇਣ ਪਣੀਕਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:R. Narayana Panickar.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 416 | [[:d:Q7273944|Q7273944]] | [[ਆਰ. ਰਾਜ ਰਾਓ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/115641026 115641026] | [[ਤਸਵੀਰ:R. Raj Rao, Goa 2015.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 417 | [[:d:Q1671208|Q1671208]] | [[ਆਰ. ਪੀ. ਬਲੈਕਮਰ|ਆਰ.ਪੀ.ਬਲੈਕਮਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/76363565 76363565] | |- | style='text-align:right'| 418 | [[:d:Q53325|Q53325]] | [[ਆਰਥਰ ਏਸ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/242022657 242022657] | [[ਤਸਵੀਰ:Arthur Ashe (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 419 | [[:d:Q78494|Q78494]] | [[ਆਰਥਰ ਕੋਇਸਲਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/59084510 59084510] | [[ਤਸਵੀਰ:Arthur Koestler (1969).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 420 | [[:d:Q80596|Q80596]] | [[ਆਰਥਰ ਮਿਲਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/44302716 44302716] | [[ਤਸਵੀਰ:Arthur Miller by Wolfgang Fischer-01.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 421 | [[:d:Q493|Q493]] | [[ਆਰਥਰ ਰਿੰਬੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/7396281 7396281] | [[ਤਸਵੀਰ:Rimbaud.PNG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 422 | [[:d:Q38193|Q38193]] | [[ਆਰਥਰ ਸ਼ੋਪੇਨਹਾਵਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/17229367 17229367] | [[ਤਸਵੀਰ:Arthur Schopenhauer by J Schäfer, 1859b.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 423 | [[:d:Q47087|Q47087]] | [[ਆਰਥਰ ਸੀ ਕਲਾਰਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/27062571 27062571] | [[ਤਸਵੀਰ:Arthur C. Clarke 1965.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 424 | [[:d:Q314158|Q314158]] | [[ਆਰਨੋਲਡ ਬੈਨੇਟ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/49240682 49240682] | [[ਤਸਵੀਰ:Arnold Bennett - Project Gutenberg etext 13635.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 425 | [[:d:Q61059646|Q61059646]] | [[ਆਰਿਫ਼ ਗੋਬਿੰਦਪੁਰੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 426 | [[:d:Q4662660|Q4662660]] | [[ਆਰੁਦਰਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/23477460 23477460] | [[ਤਸਵੀਰ:Aarudra 2025 stamp of India.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 427 | [[:d:Q7212988|Q7212988]] | [[ਆਲ ਅਹਿਮਦ ਸਰੂਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/116572334 116572334] | |- | style='text-align:right'| 428 | [[:d:Q4705788|Q4705788]] | [[ਆਲਮ ਮੁਜ਼ੱਫਰਨਗਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/374151171024339092670 374151171024339092670] | |- | style='text-align:right'| 429 | [[:d:Q22277208|Q22277208]] | [[ਆਲੀਆ ਬੁਖ਼ਾਰੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 430 | [[:d:Q216466|Q216466]] | [[ਆਲੇਖ਼ੋ ਕਾਰਪੈਂਤੀਅਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/105310694 105310694] | [[ਤਸਵੀਰ:Alejo Carpentier c. 1955.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 431 | [[:d:Q20605397|Q20605397]] | [[ਆਲੋਕ ਧਨਵਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 432 | [[:d:Q41596|Q41596]] | [[ਆਲੋਕ ਸ੍ਰੀਵਾਸਤਵ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Aalok Shrivastav Big Photo.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 433 | [[:d:Q20084308|Q20084308]] | [[ਆਸ਼ਾ ਮਿਸ਼ਰਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 434 | [[:d:Q3347897|Q3347897]] | [[ਆਸ਼ਾਪੂਰਣਾ ਦੇਵੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/115356129 115356129] | |- | style='text-align:right'| 435 | [[:d:Q31725090|Q31725090]] | [[ਆਸ਼ਾਲਤਾ ਸੇਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 436 | [[:d:Q233092|Q233092]] | [[ਆਸਾ ਅਕੀਰਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/309849652 309849652]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/9164186800018200188 9164186800018200188] | [[ਤਸਵੀਰ:Asa Akira, 2013 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 437 | [[:d:Q2723551|Q2723551]] | [[ਆਸਾਰਾਮ|ਆਸਾਰਾਮ ਬਾਪੂ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/56333188 56333188] | |- | style='text-align:right'| 438 | [[:d:Q4806925|Q4806925]] | [[ਆਸਿਫ਼ ਨੂਰਾਨੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/86289692 86289692] | [[ਤਸਵੀਰ:Asif speaks.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 439 | [[:d:Q31790991|Q31790991]] | [[ਆਸੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 440 | [[:d:Q61700619|Q61700619]] | [[ਇਓਨ ਵੁੱਡ ਗਿਬਜ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:IoneEWoodGibbs1910.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 441 | [[:d:Q31784964|Q31784964]] | [[ਇਕਬਾਲ ਅਰਪਣ]] | | | |- | style='text-align:right'| 442 | [[:d:Q76756528|Q76756528]] | [[ਇਕਬਾਲ ਕੈਸਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 443 | [[:d:Q125148547|Q125148547]] | [[ਇਕਬਾਲ ਖ਼ਾਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 444 | [[:d:Q31787938|Q31787938]] | [[ਇਕਬਾਲ ਦੀਪ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 445 | [[:d:Q31788337|Q31788337]] | [[ਇਕਬਾਲ ਮਾਹਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 446 | [[:d:Q20605421|Q20605421]] | [[ਇਕਬਾਲ ਰਾਮੂਵਾਲੀਆ]] | | | |- | style='text-align:right'| 447 | [[:d:Q5350563|Q5350563]] | [[ਇਕਰਾਮੁਦੀਨ ਅਹਿਮਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 448 | [[:d:Q31782978|Q31782978]] | [[ਇਕਵਾਕ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 449 | [[:d:Q2394793|Q2394793]] | [[ਇਗਨਾਸੀਓ ਪਾਡਈਆ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/117077448 117077448] | [[ਤਸਵੀਰ:Ignacio Padilla - FIL05.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 450 | [[:d:Q237948|Q237948]] | [[ਇਚਿਓ ਹਿਗੁਚੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/95282437 95282437] | [[ਤਸਵੀਰ:Higuchi Ichiyou.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 451 | [[:d:Q47044502|Q47044502]] | [[ਇਡਾ ਐੱਮ. ਇਲੀਅਟ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/2094156317454602350000 2094156317454602350000] | |- | style='text-align:right'| 452 | [[:d:Q154756|Q154756]] | [[ਇਤਾਲੋ ਕਾਲਵਿਨੋ|ਇਤਾਲੋ ਕਲਵੀਨੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/8520 8520] | [[ਤਸਵੀਰ:Italo-Calvino.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 453 | [[:d:Q505466|Q505466]] | [[ਇਦਰੀਸ ਸ਼ਾਹ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/19684387 19684387] | [[ਤਸਵੀਰ:Idries Shah.gif|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 454 | [[:d:Q1664527|Q1664527]] | [[ਇਨਸ਼ਾ ਅੱਲ੍ਹਾ ਖ਼ਾਂ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/19962858 19962858] | |- | style='text-align:right'| 455 | [[:d:Q120411|Q120411]] | [[ਇਨਾਯਤ ਖਾਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/25034940 25034940] | [[ਤਸਵੀਰ:Hazrat Inayat Khan 002.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 456 | [[:d:Q333028|Q333028]] | [[ਇਨੋਕ ਪਾਵੇਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/2527342 2527342] | [[ਤਸਵੀਰ:Enoch Powell 6 Allan Warren.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 457 | [[:d:Q297726|Q297726]] | [[ਇਪੋਲਾਈਤ ਤੇਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/2477374 2477374] | [[ਤਸਵੀਰ:Hippolyte taine.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 458 | [[:d:Q46420|Q46420]] | [[ਇਬਨ ਅਲ-ਅਰਬੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/95223177 95223177] | [[ਤਸਵੀਰ:Ibn Arabi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 459 | [[:d:Q9294|Q9294]] | [[ਇਬਨ ਖ਼ਲਦੂਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/41841661 41841661] | [[ਤਸਵੀਰ:Bust of Ibn Khaldun (Casbah of Bejaia, Algeria).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 460 | [[:d:Q251259|Q251259]] | [[ਇਬਨ ਤੁਫ਼ੈਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/314781954 314781954]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/9557159248241304870007 9557159248241304870007] | [[ਤਸਵੀਰ:Ibn Ṭufail, Sayr mulhimah min al-Sharq wa-al-Gharb.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 461 | [[:d:Q7331|Q7331]] | [[ਇਬਨ ਬਤੂਤਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/90635782 90635782] | [[ਤਸਵੀਰ:Bust of Ibn Battuta at Ibn Battuta museum.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 462 | [[:d:Q39837|Q39837]] | [[ਇਬਨ ਰੁਸ਼ਦ|ਇਬਨ ਰਸ਼ਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/19688718 19688718] | [[ਤਸਵੀਰ:Statue of Averroes in Córdoba, Spain.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 463 | [[:d:Q8011|Q8011]] | [[ਇਬਨ ਸੀਨਾ|ਇਬਨ ਸਿਨਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/6428151248003244270004 6428151248003244270004]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/89770781 89770781] | [[ਤਸਵੀਰ:Pursina.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 464 | [[:d:Q3695576|Q3695576]] | [[ਇਬਨ-ਏ-ਸਫ਼ੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/75859266 75859266] | |- | style='text-align:right'| 465 | [[:d:Q3694577|Q3694577]] | [[ਇਬਨ-ਏ-ਇੰਸ਼ਾ|ਇਬਨੇ ਇੰਸ਼ਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/194256 194256] | |- | style='text-align:right'| 466 | [[:d:Q3149575|Q3149575]] | [[ਇਮਤਿਆਜ਼ ਅਲੀ (ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ)|ਇਮਤਿਆਜ਼ ਅਲੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/100773095 100773095] | [[ਤਸਵੀਰ:Imtiaz Ali at Horasis Global India Business Meeting 2012 crop.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 467 | [[:d:Q31319883|Q31319883]] | [[ਇਮਤਿਆਜ਼ ਅਲੀ 'ਅਰਸ਼ੀ']] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/64219089 64219089] | |- | style='text-align:right'| 468 | [[:d:Q7485549|Q7485549]] | [[ਇਮਤਿਆਜ਼ ਅਲੀ ਤਾਜ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/51935214 51935214] | |- | style='text-align:right'| 469 | [[:d:Q47755|Q47755]] | [[ਇਮਰਾ ਕਾਰਤੇਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/116884614 116884614] | [[ਤਸਵੀਰ:Oliver Mark - Imre Kertész, Berlin 2005.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 470 | [[:d:Q5796205|Q5796205]] | [[ਇਮਾ ਦੇ ਲਾ ਬਾਰਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/53164418 53164418] | [[ਤਸਵੀਰ:Emma de la Barra.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 471 | [[:d:Q16551938|Q16551938]] | [[ਇਮਾ ਬਾਇਰੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/43515388 43515388] | |- | style='text-align:right'| 472 | [[:d:Q115206|Q115206]] | [[ਇਮਾਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/172459457 172459457]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/2053147312818237970003 2053147312818237970003]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/311435555 311435555] | [[ਤਸਵੀਰ:Imany.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 473 | [[:d:Q81060796|Q81060796]] | [[ਇਮਾਨ ਅਲ ਯੂਸਫ਼]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/2106145857095122921429 2106145857095122921429] | |- | style='text-align:right'| 474 | [[:d:Q3629485|Q3629485]] | [[ਅਹਿਮਦ ਰਜ਼ਾ ਖ਼ਾਨ|ਇਮਾਮ ਅਹਮਦ ਰਜਾ ਖਾਨ ਬਰੇਲਵੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/72204981 72204981] | [[ਤਸਵੀਰ:Calligraphic text indicative of the Imam Ahmad Raza Khan.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 475 | [[:d:Q9312|Q9312]] | [[ਇਮੈਨੂਅਲ ਕਾਂਤ|ਇਮੈਨੁਅਲ ਕਾਂਤ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/82088490 82088490] | [[ਤਸਵੀਰ:Immanuel Kant - Gemaelde 2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 476 | [[:d:Q6069430|Q6069430]] | [[ਇਰਫ਼ਾਨ ਆਬਿਦੀ|ਇਰਫਾਨ ਆਬਿਦੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 477 | [[:d:Q68137|Q68137]] | [[ਇਰਮਤ੍ਰੌਦ ਮੋਰਗਨਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/56614040 56614040] | [[ਤਸਵੀਰ:Bundesarchiv Bild 183-M1116-0010, Berlin, Schriftstellerkongress, Kelm, Koprowski, Fühmann, Morgner (cropped to Irmtraud Morgner).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 478 | [[:d:Q315380|Q315380]] | [[ਅਰਵਿਨ ਸ਼ਾਅ|ਇਰਵਿਨ ਸ਼ਾਅ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/32002877 32002877] | [[ਤਸਵੀਰ:Irwin Shaw (1948).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 479 | [[:d:Q6073919|Q6073919]] | [[ਇਰਸ਼ਾਦ ਕਾਮਿਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Irshadkamildpf.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 480 | [[:d:Q61058923|Q61058923]] | [[ਇਰਸ਼ਾਦ ਸੰਧੂ]] | | | |- | style='text-align:right'| 481 | [[:d:Q12071510|Q12071510]] | [[ਇਰਾ ਤ੍ਰਿਵੇਦੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/254149066396265601006 254149066396265601006] | [[ਤਸਵੀਰ:Ira Trivedi, May 2012-2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 482 | [[:d:Q15707021|Q15707021]] | [[ਇਰਾ ਨਟਰਾਜਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/72991623 72991623] | [[ਤਸਵੀਰ:Era natarasan.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 483 | [[:d:Q3595180|Q3595180]] | [[ਇਰਾਵਤੀ ਕਰਵੇ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/27162876 27162876] | [[ਤਸਵੀਰ:Irawati Karve.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 484 | [[:d:Q467322|Q467322]] | [[ਇਰੋਮ ਸ਼ਰਮੀਲਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/165123225 165123225] | [[ਤਸਵੀਰ:Irom sharmila at calicut.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 485 | [[:d:Q26436159|Q26436159]] | [[ਇਲਹਾਨ ਉਮਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/4513147967359684200000 4513147967359684200000] | [[ਤਸਵੀਰ:Ilhan Omar, official portrait, 116th Congress.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 486 | [[:d:Q3032538|Q3032538]] | [[ਇਲਾਂਗੋ ਐਡੀਗਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/51729611 51729611] | [[ਤਸਵੀਰ:MarinaBeach IlangoAdigal statue 2Feb2013.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 487 | [[:d:Q712882|Q712882]] | [[ਇਲਿਆਸ ਖੌਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/14792508 14792508] | [[ਤਸਵੀਰ:Europe Meets the Arab World with Elias Khoury and Jocelynne Cesari (25258026973)(Cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 488 | [[:d:Q65278251|Q65278251]] | [[ਇਲਿਆਸ ਘੁੰਮਣ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/2973156133209358430002 2973156133209358430002] | |- | style='text-align:right'| 489 | [[:d:Q16311103|Q16311103]] | [[ਇਲਿਨਦਲਾ ਸਰਸਵਤੀ ਦੇਵੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/76736131 76736131] | [[ਤਸਵੀਰ:Portrait of Illindala Saraswati Devi from తెలంగాణ తేజోమూర్తులు (page 598 crop).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 490 | [[:d:Q80064|Q80064]] | [[ਇਲੀਅਸ ਕੈਨੇਟੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/108232742 108232742] | [[ਤਸਵੀਰ:Elias Canetti 2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 491 | [[:d:Q348497|Q348497]] | [[ਇਲੀਆ ਅਹਿਰਨਬਰਗ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/40169930 40169930] | [[ਤਸਵੀਰ:Ilya Ehrenburg (1959).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 492 | [[:d:Q72717|Q72717]] | [[ਇਲੀਆ ਕਜ਼ਾਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/68930931 68930931] | [[ਤਸਵੀਰ:Elia Kazan.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 493 | [[:d:Q3792538|Q3792538]] | [[ਇਲੀਆ ਤਾਲਸਤਾਏ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/95314874 95314874] | [[ਤਸਵੀਰ:Ilya Lvovich Tolstoy arriving in New York City aboard ship in December 1916 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 494 | [[:d:Q239411|Q239411]] | [[ਇਵਾਂਕਾ ਟਰੰਪ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/90447706 90447706] | [[ਤਸਵੀਰ:Ivanka Trump official portrait (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 495 | [[:d:Q1282198|Q1282198]] | [[ਇਵਾਨ ਇਲੀਅਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/66632880 66632880] | [[ਤਸਵੀਰ:Iljin02.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 496 | [[:d:Q189665|Q189665]] | [[ਇਵਾਨ ਗੋਂਚਾਰੇਵ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/71391722 71391722] | [[ਤਸਵੀਰ:Ivan Goncharov.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 497 | [[:d:Q42831|Q42831]] | [[ਇਵਾਨ ਤੁਰਗਨੇਵ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/41847346 41847346] | [[ਤਸਵੀਰ:Turgenev by Repin.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 498 | [[:d:Q332462|Q332462]] | [[ਇਵਾਨ ਫ਼ਰਾਂਕੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/10637190 10637190] | [[ਤਸਵੀਰ:Іван Якович Франко.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 499 | [[:d:Q46602|Q46602]] | [[ਇਵਾਨ ਬੂਨਿਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/7387402 7387402] | [[ਤਸਵੀਰ:Ivan Bunin (sepia).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 500 | [[:d:Q310630|Q310630]] | [[ਇਵਾਨ ਵਾਜ਼ਵ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/54155268 54155268] | [[ਤਸਵੀਰ:BASA-937K-1-410-7-Ivan Vazov (cropped).JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 501 | [[:d:Q2146201|Q2146201]] | [[ਇਵਾਨ ਵੌਲਫਸਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/29119726 29119726] | [[ਤਸਵੀਰ:Evan Wolfson by David Shankbone.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 502 | [[:d:Q242351|Q242351]] | [[ਇਵਾਨਾ ਟਰੰਪ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/36024966 36024966] | [[ਤਸਵੀਰ:Ivana Trump cropped retouched.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 503 | [[:d:Q3080325|Q3080325]] | [[ਇਸਮਤ ਚੁਗ਼ਤਾਈ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/17274677 17274677] | [[ਤਸਵੀਰ:Ismat Chughtai.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 504 | [[:d:Q6084668|Q6084668]] | [[ਇਸਮਾਈਲ ਅਹਿਮਦਾਨੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 505 | [[:d:Q179695|Q179695]] | [[ਇਸਮਾਈਲ ਕਦਾਰੇ|ਇਸਮਾਈਲ ਕਾਦਾਰੇ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/97033239 97033239] | [[ਤਸਵੀਰ:Ismail Kadare (portret).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 506 | [[:d:Q6080672|Q6080672]] | [[ਇਸ਼ਤਿਆਕ਼ ਅਹਿਮਦ|ਇਸ਼ਤਿਆਕ ਅਹਿਮਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/2491693 2491693] | [[ਤਸਵੀਰ:Ishtiaq Ahmed.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 507 | [[:d:Q15982505|Q15982505]] | [[ਇਸ਼ਤਿਆਕ ਅਹਿਮਦ (ਗਲਪ ਲੇਖਕ)]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/305278389 305278389] | |- | style='text-align:right'| 508 | [[:d:Q27927398|Q27927398]] | [[ਇਸ਼ਤੇਆਕ ਅਹਿਮਦ]] | | | |- | style='text-align:right'| 509 | [[:d:Q6080602|Q6080602]] | [[ਇਸ਼ਰਤ ਆਫ਼ਰੀਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/96831297 96831297] | |- | style='text-align:right'| 510 | [[:d:Q121307904|Q121307904]] | [[ਇਸ਼ਿਤਾ ਅਰੁਣ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Ishitta Arun (cropped).png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 511 | [[:d:Q25346155|Q25346155]] | [[ਇਸ਼ਿਤਾ ਕਾਤਿਆਲ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Ishita Katyal.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 512 | [[:d:Q6078021|Q6078021]] | [[ਇਸਾਬੇਲਾ ਕੈਲੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/42784388 42784388] | |- | style='text-align:right'| 513 | [[:d:Q3155124|Q3155124]] | [[ਇਸਾਮੂ ਯੋਸ਼ੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/58063108 58063108] | [[ਤਸਵੀਰ:Yoshii Isamu.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 514 | [[:d:Q138173642|Q138173642]] | [[ਇਹਸਾਨ ਬਾਜਵਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Ehsan Bajwa.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 515 | [[:d:Q7546|Q7546]] | [[ਇੰਗਮਾਰ ਬਰਗਮਾਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/110097018 110097018] | [[ਤਸਵੀਰ:Ingmar Bergman (1966).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 516 | [[:d:Q83229|Q83229]] | [[ਇੰਗਲੈੰਡ ਦਾ ਰਾਜਾ ਏਡਵਰ੍ਡ (ਛੇਵਾਂ)]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/352159474193627662002 352159474193627662002]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/67259838 67259838] | [[ਤਸਵੀਰ:Edward VI of England c. 1546.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 517 | [[:d:Q455266|Q455266]] | [[ਇੰਗ੍ਰਿਡ ਯੋਂਕਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/24643894 24643894] | [[ਤਸਵੀਰ:Ingrid Jonker 1956.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 518 | [[:d:Q6057750|Q6057750]] | [[ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਹੁਸੈਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/37025682 37025682] | |- | style='text-align:right'| 519 | [[:d:Q11271703|Q11271703]] | [[ਇੰਦਰ ਬਹਾਦੁਰ ਰਾਏ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/72985065 72985065] | [[ਤਸਵੀਰ:Indra BahadurRai.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 520 | [[:d:Q31789117|Q31789117]] | [[ਇੰਦਰ ਸਿੰਘ ਖ਼ਾਮੋਸ਼|ਇੰਦਰ ਸਿੰਘ ਖਾਮੋਸ਼]] | | | |- | style='text-align:right'| 521 | [[:d:Q31789125|Q31789125]] | [[ਸੰਤ ਇੰਦਰ ਸਿੰਘ ਚਕਰਵਰਤੀ|ਇੰਦਰ ਸਿੰਘ ਚਕਰਵਰਤੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/72737129 72737129]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/83618853 83618853] | |- | style='text-align:right'| 522 | [[:d:Q21152451|Q21152451]] | [[ਇੰਦਰਜੀਤ ਕੌਰ ਬਰਥਾਕੁਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/50826730 50826730] | |- | style='text-align:right'| 523 | [[:d:Q31788261|Q31788261]] | [[ਇੰਦਰਜੀਤ ਕੌਰ ਸਿੱਧੂ]] | | | |- | style='text-align:right'| 524 | [[:d:Q20605449|Q20605449]] | [[ਇੰਦਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਤੁਲਸੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 525 | [[:d:Q125148548|Q125148548]] | [[ਇੰਦਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਧਾਮੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 526 | [[:d:Q6017700|Q6017700]] | [[ਇੰਦਰਜੀਤ ਹਸਨਪੁਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Inderjit hasnpuri ji.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 527 | [[:d:Q1149|Q1149]] | [[ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/86791938 86791938] | [[ਤਸਵੀਰ:Indira Gandhi official portrait.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 528 | [[:d:Q28045045|Q28045045]] | [[ਇੰਦਰਾ ਦਾਂਗੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/314900106 314900106] | [[ਤਸਵੀਰ:IndiraDangi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 529 | [[:d:Q26702799|Q26702799]] | [[ਇੰਦਰਾ ਦੇਵੀ ਚੌਧਰਾਨੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/33324056 33324056] | [[ਤਸਵੀਰ:Indira Devi Chaudhurani-ইন্দিরা দেবী চৌধুরানী.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 530 | [[:d:Q6026919|Q6026919]] | [[ਇੰਦਰਾਣੀ ਏਕਥ ਗਾਇਲਟਸਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/94170531 94170531] | |- | style='text-align:right'| 531 | [[:d:Q55765|Q55765]] | [[ਇੰਦਰਾ ਸੰਤ|ਇੰਦਿਰਾ ਸੰਤ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/15183098 15183098] | |- | style='text-align:right'| 532 | [[:d:Q6027187|Q6027187]] | [[ਇੰਦੂ ਮੇਨਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/68349292 68349292] | [[ਤਸਵੀਰ:Indu Menon (2).JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 533 | [[:d:Q6027188|Q6027188]] | [[ਇੰਦੂ ਸੁਦਰੇਸ਼ਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/37864261 37864261] | |- | style='text-align:right'| 534 | [[:d:Q13834877|Q13834877]] | [[ਇੰਨਾ ਸ਼ੇਵਚੈਂਕੋ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/311801889 311801889] | [[ਤਸਵੀਰ:Inna-schewtschenko-dokfest25.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 535 | [[:d:Q189119|Q189119]] | [[ਈ ਐਮ ਫੋਰਸਟਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/31996364 31996364] | [[ਤਸਵੀਰ:E. M. Forster von Dora Carrington, 1924-25.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 536 | [[:d:Q434160|Q434160]] | [[ਈ ਪੀ ਥਾਮਪਸਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/18196 18196] | [[ਤਸਵੀਰ:E P Thompson at 1980 protest rally (cropped).JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 537 | [[:d:Q274764|Q274764]] | [[ਈ. ਐਚ. ਕਾਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/24418 24418] | |- | style='text-align:right'| 538 | [[:d:Q5322146|Q5322146]] | [[ਈ. ਸਾਨ ਜੁਆਨ ਜੂਨੀਅਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 539 | [[:d:Q4236740|Q4236740]] | [[ਈਗਰ ਕੋਚੇਤਕੋਵ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/121053199 121053199] | [[ਤਸਵੀਰ:Igor Kochetkov - 32° Lovers Film Festival (2017).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 540 | [[:d:Q484615|Q484615]] | [[ਈਥਨ ਹਾਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/85473576 85473576] | [[ਤਸਵੀਰ:Ethan Hawke at the 2025 Berlin International Film Festival-67055.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 541 | [[:d:Q6003239|Q6003239]] | [[ਈਮਾਨ ਮਰਸਲ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/120213787 120213787] | [[ਤਸਵੀਰ:Photo © Roger Anis - Portrait of Iman Mersal 007 copy.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 542 | [[:d:Q983413|Q983413]] | [[ਈਰਜ ਮਿਰਜ਼ਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/31261674 31261674] | [[ਤਸਵੀਰ:Iraj Mirza.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 543 | [[:d:Q28053166|Q28053166]] | [[ਈਲਾ ਅਰਬ ਮਹਿਤਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/50633525 50633525] | [[ਤਸਵੀਰ:Ila Arab Mehta (1995).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 544 | [[:d:Q13637604|Q13637604]] | [[ਈਲਾ ਮਿਤਰਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/6391401 6391401] | [[ਤਸਵੀਰ:Ila Mitra (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 545 | [[:d:Q97783201|Q97783201]] | [[ਈਲੇਨ ਵਿਲੀਅਮਜ਼]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/41371504 41371504] | |- | style='text-align:right'| 546 | [[:d:Q3061364|Q3061364]] | [[ਈਵ ਅਣਸੇਲ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/29088829 29088829] | [[ਤਸਵੀਰ:Eve Unsell.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 547 | [[:d:Q5415028|Q5415028]] | [[ਈਵਾ ਕੌਕਸ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/73127786 73127786] | |- | style='text-align:right'| 548 | [[:d:Q5331464|Q5331464]] | [[ਈਵੈਨ ਬੋਲੈਂਡ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/22253909 22253909] | [[ਤਸਵੀਰ:Eavan Boland in 1996.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 549 | [[:d:Q47561|Q47561]] | [[ਈਵੋ ਆਂਦਰਿਚ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/97177322 97177322] | [[ਤਸਵੀਰ:S. Kragujevic, Ivo Andric, 1961.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 550 | [[:d:Q43423|Q43423]] | [[ਈਸਪ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/100165533 100165533]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/100165546 100165546]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/12145857061922921707 12145857061922921707]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/217145542717396642205 217145542717396642205]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/248167803564117772612 248167803564117772612]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/269167803564417772623 269167803564417772623]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/2704168049031938410007 2704168049031938410007]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/294159474317527662609 294159474317527662609]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/3543154260822524480009 3543154260822524480009]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/596144647707005091731 596144647707005091731]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/64013451 64013451]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/642159477999227990003 642159477999227990003] | [[ਤਸਵੀਰ:Aesop pushkin01.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 551 | [[:d:Q6080032|Q6080032]] | [[ਈਸ਼ਰ ਸਿੰਘ ਈਸ਼ਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/48172826 48172826] | [[ਤਸਵੀਰ:Isharsinghbhaiyasitting.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 552 | [[:d:Q61059741|Q61059741]] | [[ਈਸ਼ਰ ਸਿੰਘ ਤਾਂਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 553 | [[:d:Q31789237|Q31789237]] | [[ਈਸ਼ਰ ਸਿੰਘ ਭਾਈਆ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 554 | [[:d:Q20605465|Q20605465]] | [[ਈਸ਼ਵਰ ਚਿੱਤਰਕਾਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 555 | [[:d:Q6080707|Q6080707]] | [[ਈਸ਼ਵਰ ਚੰਦਰ ਗੁਪਤਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/1289870 1289870] | [[ਤਸਵੀਰ:IshwarChandraGupta.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 556 | [[:d:Q18031683|Q18031683]] | [[ਈਸ਼ਵਰ ਚੰਦਰ ਨੰਦਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/77235706 77235706] | [[ਤਸਵੀਰ:IC (Ishwar Chander) Nanda in 1950s.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 557 | [[:d:Q964111|Q964111]] | [[ਈਸ਼ਵਰ ਚੰਦਰ ਵਿਦਿਆਸਾਗਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/9855806 9855806] | [[ਤਸਵੀਰ:Ishwarchandra Vidyasagar.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 558 | [[:d:Q20605478|Q20605478]] | [[ਈਸ਼ਵਰ ਦਿਆਲ ਗੌੜ]] | | | |- | style='text-align:right'| 559 | [[:d:Q6079874|Q6079874]] | [[ਈਸ਼ਾ ਜੁਡ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/16699498 16699498] | [[ਤਸਵੀਰ:Isha Judd - jul19.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 560 | [[:d:Q23817543|Q23817543]] | [[ਈਸ਼ਾ ਡਡਵਾਲਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/88437162 88437162] | |- | style='text-align:right'| 561 | [[:d:Q6079862|Q6079862]] | [[ਈਸ਼ਾ ਬਸੰਤ ਜੋਸ਼ੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 562 | [[:d:Q1279865|Q1279865]] | [[ਈਸੀਡੋਰਾ ਸੇਕੂਲਿਕ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/4943681 4943681] | [[ਤਸਵੀਰ:Isidora Sekulić (1900, 3x4).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 563 | [[:d:Q3552818|Q3552818]] | [[ਉਜ਼ਮਾ ਅਸਲਮ ਖ਼ਾਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/66704428 66704428] | [[ਤਸਵੀਰ:Uzma Aslam Khan.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 564 | [[:d:Q31790488|Q31790488]] | [[ਉਜਾਗਰ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 565 | [[:d:Q27907199|Q27907199]] | [[ਉਤਕਰਸ਼ਿਨੀ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Utkarshini Vashishtha.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 566 | [[:d:Q2723876|Q2723876]] | [[ਉਤਪਲ ਦੱਤ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/6272853 6272853] | [[ਤਸਵੀਰ:Utpal Dutt 2013 stamp of India.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 567 | [[:d:Q16212077|Q16212077]] | [[ਉਦਾਇਨ ਮੁਖਰਜੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/30159818554813810332 30159818554813810332] | |- | style='text-align:right'| 568 | [[:d:Q786046|Q786046]] | [[ਉਦੈ ਪ੍ਰਕਾਸ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/116585775 116585775] | [[ਤਸਵੀਰ:Uday Prakash.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 569 | [[:d:Q7876961|Q7876961]] | [[ਉਦੈ ਭੇਂਬਰੇ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Shubhankar Shah - Uday Bhembre - 18 Dec. 2015.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 570 | [[:d:Q525760|Q525760]] | [[ਉਪਮੰਨਿਊ ਚੈਟਰਜੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/66532217 66532217] | |- | style='text-align:right'| 571 | [[:d:Q2804726|Q2804726]] | [[ਉਪੇਂਦਰਨਾਥ ਅਸ਼ਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/8200092 8200092] | |- | style='text-align:right'| 572 | [[:d:Q12807|Q12807]] | [[ਉਮਬੇਰਤੋ ਈਕੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/108299403 108299403] | [[ਤਸਵੀਰ:Italiaanse schrijver Umberto Eco , kop, Bestanddeelnr 932-9758.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 573 | [[:d:Q35900|Q35900]] | [[ਉਮਰ ਖ਼ਯਾਮ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/100210377 100210377] | [[ਤਸਵੀਰ:Omar Khayyam2.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 574 | [[:d:Q7881124|Q7881124]] | [[ਉਮਰ ਹਾਜੀ ਅਹਿਮਦ ਝਾਵੇਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 575 | [[:d:Q7881017|Q7881017]] | [[ਉਮਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਸਵਾਮੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/106721143 106721143] | [[ਤਸਵੀਰ:Uma krishnaswami 1986.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 576 | [[:d:Q17285647|Q17285647]] | [[ਉਮਾ ਨਹਿਰੂ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 577 | [[:d:Q26465560|Q26465560]] | [[ਉਮਾ ਭੱਟ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 578 | [[:d:Q1777897|Q1777897]] | [[ਉਮਾਸਵਤੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/24640925 24640925] | [[ਤਸਵੀਰ:उमास्वामी आचार्यजी.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 579 | [[:d:Q1226230|Q1226230]] | [[ਉਮਾਸ਼ੰਕਰ ਜੋਸ਼ੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/118052957 118052957] | [[ਤਸਵੀਰ:Umashankar Joshi (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 580 | [[:d:Q7900748|Q7900748]] | [[ਉਰਮਿਲਾ ਪਵਾਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/26196093 26196093]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/326148933775854302784 326148933775854302784] | [[ਤਸਵੀਰ:Urmila pawar.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 581 | [[:d:Q27859536|Q27859536]] | [[ਉਰਮਿਲੇਸ਼ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Urmilesh ( Journalist).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 582 | [[:d:Q2119956|Q2119956]] | [[ਉਰਵਸ਼ੀ ਬੁਤਾਲੀਆ|ਉਰਵਸ਼ੀ ਬੁਟਾਲੀਆ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/24783244 24783244] | [[ਤਸਵੀਰ:Urvabu.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 583 | [[:d:Q2502233|Q2502233]] | [[ਉਰਵਸ਼ੀ ਵੈਦ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/9091941 9091941] | [[ਤਸਵੀਰ:Urvashi Vaid The Laura Flanders Show 2014.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 584 | [[:d:Q7899648|Q7899648]] | [[ਉਰਾਨੀ ਰੰਬੋ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/55690222 55690222] | [[ਤਸਵੀਰ:Urani Rumbo (portret).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 585 | [[:d:Q20605495|Q20605495]] | [[ਉਲਫ਼ਤ ਬਾਜਵਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 586 | [[:d:Q3694846|Q3694846]] | [[ਉਸਤਾਦ ਦਾਮਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/36223625 36223625] | |- | style='text-align:right'| 587 | [[:d:Q31789268|Q31789268]] | [[ਉਸਤਾਦ ਮੁਹਮੰਦ ਰਮਜ਼ਾਨ ਹਮਦਮ]] | | | |- | style='text-align:right'| 588 | [[:d:Q7107085|Q7107085]] | [[ਉਸਮਾਨ ਖ਼ਾਲਿਦ ਬੱਟ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/90469545 90469545] | [[ਤਸਵੀਰ:Osman Khalid Butt.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 589 | [[:d:Q34836|Q34836]] | [[ਉੱਲੀਸੱਸ ਐਸ. ਗਰਾਂਟ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/66505625 66505625] | [[ਤਸਵੀਰ:Ulysses S. Grant 1870-1880.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 590 | [[:d:Q2725771|Q2725771]] | [[ਊਸ਼ਾ ਉਪਾਧਿਆਏ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/36048679 36048679] | [[ਤਸਵੀਰ:Usha upadhyay.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 591 | [[:d:Q16258501|Q16258501]] | [[ਊਸ਼ਾ ਕਿਰਨ ਖਾਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/116650335 116650335] | [[ਤਸਵੀਰ:The President, Shri Pranab Mukherjee presenting the Padma Shri Award to Smt. Ushakirna Khan, at a Civil Investiture Ceremony, at Rashtrapati Bhavan, in New Delhi on March 30, 2015.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 592 | [[:d:Q12416531|Q12416531]] | [[ਊਸ਼ਾ ਪ੍ਰਿਯੰਵਦਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/16850800 16850800]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/88145542377996640270 88145542377996640270] | |- | style='text-align:right'| 593 | [[:d:Q113644491|Q113644491]] | [[ਊਸ਼ਾ ਰਾਓ-ਮੋਨਾਰੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Usha Rao-Monari Davos 2017.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 594 | [[:d:Q4647502|Q4647502]] | [[ਏ ਅਬਦੁੱਲਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 595 | [[:d:Q16147263|Q16147263]] | [[ਏ ਆਰ ਅਕੇਲਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:AR Akela.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 596 | [[:d:Q4648291|Q4648291]] | [[ਏ ਆਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਾਸ਼ਾਸਤਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/21097175 21097175] | |- | style='text-align:right'| 597 | [[:d:Q19673|Q19673]] | [[ਅਲ ਗੋਰ|ਏ ਐੱਲ ਗੋਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/98777888 98777888] | [[ਤਸਵੀਰ:Al Gore, Vice President of the United States, official portrait 1994.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 598 | [[:d:Q3519662|Q3519662]] | [[ਏ. ਕੇ. ਰਾਮਾਨੁਜਨ|ਏ ਕੇ ਰਾਮਾਨੁਜਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/76344110 76344110] | |- | style='text-align:right'| 599 | [[:d:Q4656899|Q4656899]] | [[ਏ ਜੀ ਨੂਰਾਨੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/84447900 84447900] | |- | style='text-align:right'| 600 | [[:d:Q4647984|Q4647984]] | [[ਏ ਜੇ ਥਾਮਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/38912143 38912143] | |- | style='text-align:right'| 601 | [[:d:Q4647538|Q4647538]] | [[ਏ. ਅਯੱਪਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/65609789 65609789] | [[ਤਸਵੀਰ:A ayyappan.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 602 | [[:d:Q116193869|Q116193869]] | [[ਏ. ਐਵਲਿਨ ਨਿਊਮੈਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:AEvelynNewman1920.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 603 | [[:d:Q204078|Q204078]] | [[ਏਂਗਸ ਡੀਟਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/85162145 85162145] | [[ਤਸਵੀਰ:Angus Deaton 0244.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 604 | [[:d:Q160456|Q160456]] | [[ਐਂਜਲਾ ਡੇਵਿਸ|ਏਂਜੇਲਾ ਡੇਵਿਸ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/108895419 108895419] | [[ਤਸਵੀਰ:Angela Davis (15852241216) (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 605 | [[:d:Q360079|Q360079]] | [[ਏਈਨੋ ਲੇਈਨੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/4946087 4946087] | [[ਤਸਵੀਰ:Eino Leino 1905c.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 606 | [[:d:Q60137|Q60137]] | [[ਏਕਹਾਰਟ ਟੋਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/87035036 87035036] | [[ਤਸਵੀਰ:Eckhart Tolle front.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 607 | [[:d:Q35064|Q35064]] | [[ਏਗਥਾ ਕਰਿਸਟੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/71388952 71388952] | [[ਤਸਵੀਰ:Agatha Christie in Nederland (detectiveschrijfster), bij aankomst op Schiphol me, Bestanddeelnr 916-8898 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 608 | [[:d:Q624017|Q624017]] | [[ਏਜੇ ਲੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/6147422898744880142 6147422898744880142] | [[ਤਸਵੀਰ:AJ Lee at San Diego Comic Con 2026-2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 609 | [[:d:Q378882|Q378882]] | [[ਏਟਗਾਰ ਕਿਰੇਟ|ਏਟਗਰ ਕੇਰੇਟ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/98877457 98877457] | [[ਤਸਵੀਰ:Etgar Keret (2022).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 610 | [[:d:Q276032|Q276032]] | [[ਏਡਿਥ ਵਾਰਟਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/17230986 17230986] | [[ਤਸਵੀਰ:Edith Newbold Jones Wharton (cropped 03).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 611 | [[:d:Q3047235|Q3047235]] | [[ਏਦਾਸਰੀ ਗੋਵਿੰਦਨ ਨਾਇਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/13897086 13897086] | [[ਤਸਵੀਰ:Edasseri Govindan Nair.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 612 | [[:d:Q44575|Q44575]] | [[ਏਦੋਆਰਦੋ ਗਾਲੇਆਨੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/108462641 108462641] | [[ਤਸਵੀਰ:Eduardo Galeano (2858983926).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 613 | [[:d:Q55767430|Q55767430]] | [[ਏਬੋਨੀ ਫਲਾਵਰਜ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/14155189888482130748 14155189888482130748]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/6159335316112962071 6159335316112962071]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/7870159477559327990007 7870159477559327990007] | [[ਤਸਵੀਰ:EbonyFlowers2019SPX.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 614 | [[:d:Q134641|Q134641]] | [[ਏਰਿਕ ਐਕਸਲ ਕਾਰਲਫੈਲਡਟ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/34499076 34499076] | [[ਤਸਵੀਰ:Anders Zorn - Erik Axel Karlfeldt i Zorngårdens matsal (1906).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 615 | [[:d:Q61171|Q61171]] | [[ਏਰਿਕ ਨਿਊਮੈਨ (ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ)|ਏਰਿਕ ਨਿਊਮੈਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/32115134 32115134] | [[ਤਸਵੀਰ:Erich Neumann, psychologist.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 616 | [[:d:Q352708|Q352708]] | [[ਏਰਿਕ ਬੋਗੋਸੀਅਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/81488940 81488940] | [[ਤਸਵੀਰ:Eric Bogosian at San Diego Comic Con 2026.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 617 | [[:d:Q34933|Q34933]] | [[ਏਰਿਕ ਹਾਬਸਬਾਮ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/108402188 108402188]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/9847789 9847789] | [[ਤਸਵੀਰ:Eminent Historian Professor Eric Hobsbawm at the interactive session with the students of Delhi University, Jawaharlal Nehru University and Jamia Millia in New Delhi on December 21, 2004.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 618 | [[:d:Q236950|Q236950]] | [[ਏਰਿਕਾ ਜੋਂਗ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/108237346 108237346] | [[ਤਸਵੀਰ:Erica Jong08.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 619 | [[:d:Q2559665|Q2559665]] | [[ਏਰਿਨ ਮੈਕਕੀਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/95277701 95277701] | [[ਤਸਵੀਰ:Erin McKean.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 620 | [[:d:Q47293|Q47293]] | [[ਏਰਿਸ਼ ਮਰੀਆ ਰਿਮਾਰਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/61551298 61551298] | [[ਤਸਵੀਰ:Bundesarchiv Bild 183-R04034, Erich Maria Remarque (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 621 | [[:d:Q483325|Q483325]] | [[ਏਲਨ ਡੀਜੇਨਰਸ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/118902220 118902220] | [[ਤਸਵੀਰ:Ellen DeGeneres 2011.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 622 | [[:d:Q5364966|Q5364966]] | [[ਏਲਨ ਪਾਮਰ ਐਲਰਟਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/73456275 73456275] | [[ਤਸਵੀਰ:Ellen Palmer Allerton 01.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 623 | [[:d:Q336519|Q336519]] | [[ਏਲਮੋਰ ਲਿਓਨਾਰਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/19680365 19680365] | [[ਤਸਵੀਰ:Elmore Leonard.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 624 | [[:d:Q96181297|Q96181297]] | [[ਏਲਵਾ ਅੰਬੀਆ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/87146936597613780065 87146936597613780065] | |- | style='text-align:right'| 625 | [[:d:Q34851|Q34851]] | [[ਏਲਿਜ਼ਾਬੇਥ ਟੇਲਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/24624716 24624716] | [[ਤਸਵੀਰ:Elizabeth Taylor with Kennedy award.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 626 | [[:d:Q241966|Q241966]] | [[ਏਲਿਨ ਟੈਰੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/47558240 47558240] | [[ਤਸਵੀਰ:Hayman Seleg Mendelssohn, Ellen Terry 1886.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 627 | [[:d:Q4738706|Q4738706]] | [[ਏਲਿਸ ਫ਼ੈਜ਼]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/23729813 23729813] | |- | style='text-align:right'| 628 | [[:d:Q132157|Q132157]] | [[ਏਲੀਆ ਦਾ ਜ਼ੇਨੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/1098168453527866300007 1098168453527866300007]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/16003086 16003086]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/283986134 283986134]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/291159474193127661990 291159474193127661990]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/293613068 293613068]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/315086543 315086543]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/32151776763718011843 32151776763718011843]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/4560176021904601500004 4560176021904601500004]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/48007880 48007880]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/528158790628638851623 528158790628638851623]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/54116783 54116783]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/62150323673309971796 62150323673309971796]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/7229175780231017010002 7229175780231017010002] | [[ਤਸਵੀਰ:Portretbuste van Zeno van Elea Paradigmata graphices variorum artificum (serietitel), RP-P-1907-4495.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 629 | [[:d:Q3050522|Q3050522]] | [[ਏਲੀਨੋਰ ਕੈਟਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/100695642 100695642] | [[ਤਸਵੀਰ:Eleanor Catton.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 630 | [[:d:Q61412|Q61412]] | [[ਏਲੀਨੋਰ ਮਾਰਕਸ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/252974120 252974120] | [[ਤਸਵੀਰ:Mrs Eleanor Marx Aveling, daughter of Karl Marx.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 631 | [[:d:Q83396|Q83396]] | [[ਐਲੀਨੌਰ ਰੂਜ਼ਵੈਲਟ|ਏਲੀਨੋਰ ਰੂਜਵੈਲਟ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/76325766 76325766] | [[ਤਸਵੀਰ:Eleanor Roosevelt at the United Nations, circa 1946-1947 (3x4 cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 632 | [[:d:Q13426980|Q13426980]] | [[ਏਲੀਸ ਐਵਰੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/23351936 23351936] | [[ਤਸਵੀਰ:Ellis Avery 2011.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 633 | [[:d:Q41552668|Q41552668]] | [[ਏਲੇ ਹਾਰਨਸ]] | [[ਟਰਾਂਸ ਔਰਤ]] | | [[ਤਸਵੀਰ:Elle Hearns on Telesum.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 634 | [[:d:Q107002|Q107002]] | [[ਏਵਲਿਨ ਵਾਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/68937142 68937142] | [[ਤਸਵੀਰ:Evelynwaugh.jpeg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 635 | [[:d:Q16383|Q16383]] | [[ਏਸਥਰ ਡੇਵਿਡ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/76461302 76461302] | [[ਤਸਵੀਰ:Esther David.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 636 | [[:d:Q240959|Q240959]] | [[ਐਂਮਾ ਲਾਜ਼ਰ|ਏੰਮਾ ਲਾਜ਼ਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/51916813 51916813] | [[ਤਸਵੀਰ:Emmalazarusengraving.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 637 | [[:d:Q234519|Q234519]] | [[ਐਂਜੇਲਾ ਕਾਰਟਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/220530177 220530177]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/34454299 34454299] | [[ਤਸਵੀਰ:Angela Carter 1940-1992 Writer lived here from 1976.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 638 | [[:d:Q525235|Q525235]] | [[ਐਂਡੀ ਐਡਮਸ (ਲੇਖਕ)|ਐਂਡੀ ਐਡਮਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/91730393 91730393] | [[ਤਸਵੀਰ:Andy Adams.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 639 | [[:d:Q4761115|Q4761115]] | [[ਐਂਡੀ ਓਂਗ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 640 | [[:d:Q484265|Q484265]] | [[ਐਂਡ੍ਰਿਊ ਕਾਰਨੇਗੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/94625754 94625754] | [[ਤਸਵੀਰ:Andrew Carnegie, three-quarter length portrait, seated, facing slightly left, 1913-crop.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 641 | [[:d:Q5685|Q5685]] | [[ਐਂਤਨ ਚੈਖ਼ਵ|ਐਂਤਨ ਚੈਖਵ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/95216565 95216565] | [[ਤਸਵੀਰ:Anton Chekhov with bow-tie sepia image.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 642 | [[:d:Q355444|Q355444]] | [[ਐਂਬ੍ਰੋਜ਼ ਬਰਨਸਾਈਡ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/8986952 8986952] | [[ਤਸਵੀਰ:Ambrose Everett Burnside.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 643 | [[:d:Q290581|Q290581]] | [[ਐਕਸਵੀਏਰਾ ਹਾਲੈਂਡਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/32532617 32532617] | [[ਤਸਵੀਰ:Portrait of Xaviera Hollander looking naughty.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 644 | [[:d:Q60400632|Q60400632]] | [[ਐਗਨੇਸ ਥਾਮਸ ਮੌਰਿਸ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:AliceThomasMorris1919.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 645 | [[:d:Q20605527|Q20605527]] | [[ਐਚ ਈ ਬੇਟਸ]] | | | |- | style='text-align:right'| 646 | [[:d:Q5628399|Q5628399]] | [[ਐਚ ਐਮ ਨਕਵੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/255346685 255346685] | |- | style='text-align:right'| 647 | [[:d:Q16185371|Q16185371]] | [[ਐਚ ਐਲ ਦੁਸਾਧ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 648 | [[:d:Q21932027|Q21932027]] | [[ਐਚ ਐਲ ਵਰਮਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/115639418 115639418] | [[ਤਸਵੀਰ:Prof. H.L. Verma, Vice Chancellor, Jagan Nath University, Bahadurgarh, Haryana.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 649 | [[:d:Q42511|Q42511]] | [[ਐੱਚ ਜੀ ਵੈੱਲਜ਼|ਐਚ ਜੀ ਵੈਲਜ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/97006424 97006424] | [[ਤਸਵੀਰ:H.G. Wells by Beresford.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 650 | [[:d:Q430718|Q430718]] | [[ਐਚ.ਏ. ਰੇਅ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/37038222 37038222] | [[ਤਸਵੀਰ:H.a. rey.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 651 | [[:d:Q163366|Q163366]] | [[ਐਜ਼ਰਾ ਪਾਊਂਡ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/24606774 24606774] | [[ਤਸਵੀਰ:Ezra Pound by Alvin Langdon Coburn, 1913, collotype photograph, from the National Portrait Gallery - NPG-NPG 78 14Pound-000001.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 652 | [[:d:Q766913|Q766913]] | [[ਐਡ ਬ੍ਰੈਡਲੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/36522409 36522409] | [[ਤਸਵੀਰ:Ed Bradley 1978.gif|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 653 | [[:d:Q16867|Q16867]] | [[ਐਡਗਰ ਐਲਨ ਪੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/60351476 60351476] | [[ਤਸਵੀਰ:Edgar Allan Poe, circa 1849, restored, squared off.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 654 | [[:d:Q27122089|Q27122089]] | [[ਐਡਨਹ ਰੌਬਿਨਸਨ ਆਈਕਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/141134715 141134715] | [[ਤਸਵੀਰ:EdnahRobinsonAiken.tif|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 655 | [[:d:Q3719501|Q3719501]] | [[ਐਡਨਾ ਗੁਡਰਿਚ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Edna Goodrich 2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 656 | [[:d:Q283496|Q283496]] | [[ਐਡਨਾ ਫਰਬਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/32079532 32079532] | [[ਤਸਵੀਰ:Edna-Ferber-1928.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 657 | [[:d:Q9381|Q9381]] | [[ਐਡਮ ਸਮਿਥ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/49231791 49231791] | [[ਤਸਵੀਰ:AdamSmith.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 658 | [[:d:Q165792|Q165792]] | [[ਐਡਮੰਡ ਬਰਕੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/100173535 100173535] | [[ਤਸਵੀਰ:Sir Joshua Reynolds - Edmund Burke, 1729 - 1797. Statesman, orator and author - PG 2362 - National Galleries of Scotland.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 659 | [[:d:Q1229512|Q1229512]] | [[ਐਡਮੰਡ ਮਲੋਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/36991115 36991115] | [[ਤਸਵੀਰ:Malone.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 660 | [[:d:Q977759|Q977759]] | [[ਐਡਮੰਡ ਲੋਕਾਰਡ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/250389322 250389322] | [[ਤਸਵੀਰ:Kriminalisten Locard.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 661 | [[:d:Q270705|Q270705]] | [[ਐਡਰੀਨ ਰਿਚ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/16565 16565] | [[ਤਸਵੀਰ:Adrienne Rich 1980.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 662 | [[:d:Q6314493|Q6314493]] | [[ਐਡਲਮਾਟਸ ਸਰਨਸ ਜੁਓਜ਼ਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/59975452 59975452] | |- | style='text-align:right'| 663 | [[:d:Q4681970|Q4681970]] | [[ਐਡਲਾਈਨ ਪੋਂਡ ਐਡਮਸ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/76229584 76229584] | [[ਤਸਵੀਰ:Bust of Adeline Pond Adams by Herbert Adams in 1889.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 664 | [[:d:Q161841|Q161841]] | [[ਐਡਵਰਡ ਗਿਬਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/24601933 24601933] | [[ਤਸਵੀਰ:Edward Emily Gibbon.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 665 | [[:d:Q942627|Q942627]] | [[ਐਡਵਰਡ ਪੀ ਜੋਨਜ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/87444362 87444362] | [[ਤਸਵੀਰ:Poet Edward P. Jones NBF LOC (cropped).png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 666 | [[:d:Q532457|Q532457]] | [[ਐਡਵਰਡ ਫਿਟਜ਼ਜਰਾਲਡ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/59091022 59091022] | [[ਤਸਵੀਰ:Edward FitzGerald.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 667 | [[:d:Q141037|Q141037]] | [[ਐਡਵਰਡ ਬਰਨੈੱਟ ਟਾਇਲਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/24663573 24663573]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/706148390821110830009 706148390821110830009] | [[ਤਸਵੀਰ:Edward Burnett Tylor.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 668 | [[:d:Q309759|Q309759]] | [[ਐਡਵਰਡ ਲਿਅਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/36920855 36920855] | [[ਤਸਵੀਰ:Edward Lear 1866.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 669 | [[:d:Q2657585|Q2657585]] | [[ਐਡਵਰਡ ਲੁੱਟਵਾਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/29509801 29509801] | [[ਤਸਵੀਰ:Edward Luttwak in 2026.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 670 | [[:d:Q1292826|Q1292826]] | [[ਐਡਵਰਡ ਲੈਟੀਮਰ ਬੀਚ ਜੂਨੀਅਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/110424962 110424962] | [[ਤਸਵੀਰ:Edward L.Beach 1960.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 671 | [[:d:Q201538|Q201538]] | [[ਐਡਵਰਡ ਸਈਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/82539804 82539804] | [[ਤਸਵੀਰ:Edward Said and Daniel Barenboim in Sevilla, 2002 (Said).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 672 | [[:d:Q115371|Q115371]] | [[ਐਡਵਿਨ ਅਰਨੋਲਡ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/49263967 49263967] | [[ਤਸਵੀਰ:EdwinArnold.jpeg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 673 | [[:d:Q7259|Q7259]] | [[ਐਡਾ ਲਵਲੇਸ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/61632881 61632881] | [[ਤਸਵੀਰ:Ada Byron daguerreotype by Antoine Claudet 1843 or 1850 - cropped.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 674 | [[:d:Q987662|Q987662]] | [[ਐਡੀਥ ਰੋਸੇਨਬੌਮ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:EdithRussell-WithPig-1957.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 675 | [[:d:Q76749|Q76749]] | [[ਐਡੀਥ ਸਟੇਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/44294144 44294144] | [[ਤਸਵੀਰ:Edith Stein (ca. 1938-1939).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 676 | [[:d:Q5338675|Q5338675]] | [[ਐਡੀਥ ਸਿਮਕੋਕਸ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/49402606 49402606] | |- | style='text-align:right'| 677 | [[:d:Q18066|Q18066]] | [[ਐਦੂਆਰਦ ਉਸਪੇਂਸਕੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/33085904 33085904] | [[ਤਸਵੀਰ:Eduard Uspensky 2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 678 | [[:d:Q3764705|Q3764705]] | [[ਐਨ ਜੀ ਰੰਗਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/263656623 263656623]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/6179967 6179967] | [[ਤਸਵੀਰ:NG Ranga 2001 stamp of India.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 679 | [[:d:Q6951737|Q6951737]] | [[ਐਨ ਪੀ ਮੁਹੰਮਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/117350150 117350150] | |- | style='text-align:right'| 680 | [[:d:Q16728951|Q16728951]] | [[ਐਨ ਫਰਗੂਸਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/39223688 39223688] | |- | style='text-align:right'| 681 | [[:d:Q184785|Q184785]] | [[ਐਨ ਰਾਈਸ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/111989334 111989334] | [[ਤਸਵੀਰ:Anne Rice.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 682 | [[:d:Q3536474|Q3536474]] | [[ਐਨ ਵੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵਾਰੀਅਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 683 | [[:d:Q4768826|Q4768826]] | [[ਐਨ ਸਮਰਸ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/28421396 28421396] | [[ਤਸਵੀਰ:Anne Summers presenting Griffith Lecture 2018.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 684 | [[:d:Q12992109|Q12992109]] | [[ਐਨ. ਗੋਪੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/53051589 53051589] | [[ਤਸਵੀਰ:Prof.N Gopi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 685 | [[:d:Q2646553|Q2646553]] | [[ਐਨ.ਟੀ. ਰਾਮਾ ਰਾਓ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/67298278 67298278] | [[ਤਸਵੀਰ:N. T. Rama Rao, 1952.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 686 | [[:d:Q83003|Q83003]] | [[ਆਂਤੋਨੀਓ ਗਰਾਮਸ਼ੀ|ਐਨਟੋਨੀਓ ਗਰਾਮਸ਼ੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/44299576 44299576] | [[ਤਸਵੀਰ:Gramsci.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 687 | [[:d:Q187166|Q187166]] | [[ਆਂਤੋਨਾਂ ਆਖ਼ਤੋ|ਐਨਤੋਨਿਨ ਆਰਤੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/71386527 71386527] | [[ਤਸਵੀਰ:Antonin Artaud 1926.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 688 | [[:d:Q232505|Q232505]] | [[ਐਨਹਦੂਆਨਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/10094476 10094476] | [[ਤਸਵੀਰ:Enheduanna, daughter of Sargon of Akkad.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 689 | [[:d:Q264269|Q264269]] | [[ਐਨਾ ਐਟਕਿੰਜ਼]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/25669621 25669621] | [[ਤਸਵੀਰ:Anna Atkins 1861.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 690 | [[:d:Q4767020|Q4767020]] | [[ਐਨਾ ਜੀ. ਜੋਨਾਸਡੋਟਿਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/72965389 72965389] | |- | style='text-align:right'| 691 | [[:d:Q4766889|Q4766889]] | [[ਐਨਾ ਬਰਨਜ਼]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/85321496 85321496] | [[ਤਸਵੀਰ:Anna Burns (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 692 | [[:d:Q2850561|Q2850561]] | [[ਐਨਾ ਮਾਰੀਆ ਪੋਰਟਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/39730902 39730902] | [[ਤਸਵੀਰ:Anna Maria Porter.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 693 | [[:d:Q4767321|Q4767321]] | [[ਐਨਾ ਮੈਰੀ ਹੌਵਿਟ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/77242527 77242527] | [[ਤਸਵੀਰ:Anna Maria Howitt by Rosetti.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 694 | [[:d:Q2850611|Q2850611]] | [[ਐਨਾ ਸਵਾਨਵਿਕ|ਐਨਾ ਸਵਾਸਵਿਕ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/74628498 74628498] | [[ਤਸਵੀਰ:Anna Swanwick.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 695 | [[:d:Q4981409|Q4981409]] | [[ਐਨਾਕਾਰਿਨ ਸਵੇਡਬਰਗ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/10372960 10372960] | |- | style='text-align:right'| 696 | [[:d:Q192069|Q192069]] | [[ਐਨਿਡ ਬਿਲਟਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/97186739 97186739] | [[ਤਸਵੀਰ:Enid Blyton c. 1923.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 697 | [[:d:Q1153825|Q1153825]] | [[ਐਨੀ ਅਰਨੌ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/51677529 51677529] | [[ਤਸਵੀਰ:Annie Ernaux in 2022 (5 av 11).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 698 | [[:d:Q56192249|Q56192249]] | [[ਐਨੀ ਅਲੀ ਖਾਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 699 | [[:d:Q17155799|Q17155799]] | [[ਐਨੀ ਜ਼ੈਦੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/152680230 152680230] | |- | style='text-align:right'| 700 | [[:d:Q44520|Q44520]] | [[ਐਨੀ ਬਰੌਂਟੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/14766877 14766877] | [[ਤਸਵੀਰ:Anne Brontë by Patrick Branwell Brontë restored.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 701 | [[:d:Q4769239|Q4769239]] | [[ਐਨੀ ਬੇਕਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/108066255 108066255] | [[ਤਸਵੀਰ:9.21.14AnnieBakerByLuigiNovi1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 702 | [[:d:Q464318|Q464318]] | [[ਐਨੀ ਬੇਸੈਂਟ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/68925562 68925562] | [[ਤਸਵੀਰ:Annie Besant, LoC.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 703 | [[:d:Q23855457|Q23855457]] | [[ਐਨੀ ਲੇ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 704 | [[:d:Q4768883|Q4768883]] | [[ਐਨੀ ਵਾਰਟਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/12452919 12452919] | [[ਤਸਵੀਰ:Ann Lee - Peter Lely (page 286 crop).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 705 | [[:d:Q64485868|Q64485868]] | [[ਐਨੀ ਵਾਲ ਬਰਨੇਟ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:ANNIE WALL A woman of the century (page 751 crop).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 706 | [[:d:Q11608|Q11608]] | [[ਐਨੀ ਹਚਿਨਸਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/52493768 52493768] | [[ਤਸਵੀਰ:Anne Hutchinson on Trial.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 707 | [[:d:Q57307|Q57307]] | [[ਐਨੇਟ ਵਾਨ ਡਰੋਸਟ-ਹੁਲਸ਼ੌਫ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/56618775 56618775] | [[ਤਸਵੀਰ:Annette von Droste-Huelshoff - 1845.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 708 | [[:d:Q43216|Q43216]] | [[ਐਪੀਕਿਉਰਸ|ਐਪੀਕਿਊਰਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/1763151778254618130009 1763151778254618130009]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/306159474328327662862 306159474328327662862]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/540144647707488902684 540144647707488902684]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/556144647703875543964 556144647703875543964]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/64141756 64141756]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/7112161211540840070008 7112161211540840070008]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/792154380977930291600 792154380977930291600] | [[ਤਸਵੀਰ:Epikouros BM 1843.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 709 | [[:d:Q1974868|Q1974868]] | [[ਏਬਟ ਓਲੀਬਾ|ਐਬਟ ਓਲੀਬਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/266600232 266600232] | [[ਤਸਵੀਰ:Vic- Oliba, bishop of Vic and abbot of Ripoll and Cuixà (2002). Domènec Fita, sculptor (15489632759).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 710 | [[:d:Q106249681|Q106249681]] | [[ਐਬੇ ਕਾਰਟਰ ਗੁਡਲੋਏ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:AbbeCarterGoodloe1897.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 711 | [[:d:Q313313|Q313313]] | [[ਐੱਮ ਐੱਨ ਰਾਏ|ਐਮ ਐਨ ਰਾਏ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/34499216 34499216] | [[ਤਸਵੀਰ:Mn roy2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 712 | [[:d:Q6712866|Q6712866]] | [[ਐਮ ਐਮ ਕਲਬੁਰਗੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/70264050 70264050] | [[ਤਸਵੀਰ:Protest against kalburgi murder at Kollam 1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 713 | [[:d:Q6712768|Q6712768]] | [[ਐਮ ਕੇ ਮੈਨਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/65338485 65338485] | |- | style='text-align:right'| 714 | [[:d:Q3532812|Q3532812]] | [[ਐਮ ਟੀ ਵਾਸੂਦੇਵ ਨਾਇਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/59908756 59908756] | [[ਤਸਵੀਰ:MT VASUDEVAN NAIR.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 715 | [[:d:Q6712837|Q6712837]] | [[ਐਮ ਲੀਲਾਵਤੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/35789054 35789054] | [[ਤਸਵੀਰ:Leelavathi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 716 | [[:d:Q3877603|Q3877603]] | [[ਐਮ. ਵੀ. ਕਾਮਾਥ|ਐਮ ਵੀ. ਕਾਮਥ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/59129170 59129170] | |- | style='text-align:right'| 717 | [[:d:Q470875|Q470875]] | [[ਐਮ. ਕਰੁਣਾਨਿਧੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/80705248 80705248] | [[ਤਸਵੀਰ:Karunanidhi1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 718 | [[:d:Q6712749|Q6712749]] | [[ਐਮ. ਕੇ. ਇੰਦਰਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/19786899 19786899] | [[ਤਸਵੀਰ:M K Indira in 1987 2013-08-11 16-35.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 719 | [[:d:Q6712738|Q6712738]] | [[ਐਮ. ਕੇ. ਬਿਨੋਦਿਨੀ ਦੇਵੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/7076158 7076158] | |- | style='text-align:right'| 720 | [[:d:Q10976045|Q10976045]] | [[ਐਮ. ਚਿਦਾਨੰਦ ਮੂਰਤੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/48091408 48091408] | |- | style='text-align:right'| 721 | [[:d:Q13564441|Q13564441]] | [[ਐਮ. ਸੁਕੁਮਾਰਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/75194838 75194838] | |- | style='text-align:right'| 722 | [[:d:Q6712926|Q6712926]] | [[ਐਮ.ਐਨ.ਸਿੰਗਾਰਾਮਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/72951356 72951356] | [[ਤਸਵੀਰ:Singaramma facepic.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 723 | [[:d:Q2982419|Q2982419]] | [[ਮਾਧਵ ਸਦਾਸ਼ਿਵਰਾਓ ਗੋਲ਼ਵਲਕਰ|ਐਮ.ਐਸ. ਗੋਲਵਲਕਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/27877546 27877546] | [[ਤਸਵੀਰ:M S Golwalkar.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 724 | [[:d:Q6712982|Q6712982]] | [[ਐਮ.ਪੀ. ਵਰਿੰਦਰ ਕੁਮਾਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:M. P. Veerendra Kumar DS.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 725 | [[:d:Q35946629|Q35946629]] | [[ਐਮਏ ਰਾਹਤ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 726 | [[:d:Q47674|Q47674]] | [[ਐਮਰੀਗੋ ਵੇਸਪੁਚੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/8183531 8183531] | [[ਤਸਵੀਰ:Amerigo Vespucci - Project Gutenberg etext 19997.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 727 | [[:d:Q79969|Q79969]] | [[ਐਮਾ ਗੋਲਡਮਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/39377930 39377930] | [[ਤਸਵੀਰ:Emma Goldman seated.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 728 | [[:d:Q5372941|Q5372941]] | [[ਐਮਾ ਰੌਬਰਟਸ (ਲੇਖਕ)]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/32176810 32176810] | |- | style='text-align:right'| 729 | [[:d:Q504|Q504]] | [[ਐਮਿਲ ਜ਼ੋਲਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/32004502 32004502] | [[ਤਸਵੀਰ:Emile Zola 1902.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 730 | [[:d:Q16238764|Q16238764]] | [[ਐਮਿਲਿਆ ਮੈਕਕਾਰਥੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Emilia McCathy 2022 01.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 731 | [[:d:Q5372152|Q5372152]] | [[ਐਮਿਲੀ ਈਡਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/33321675 33321675] | [[ਤਸਵੀਰ:Emily Eden.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 732 | [[:d:Q215139|Q215139]] | [[ਐਮਿਲੀ ਗ੍ਰੀਨ ਬਾਲਚ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/37155664 37155664] | [[ਤਸਵੀਰ:EmilyGreeneBalch.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 733 | [[:d:Q4441|Q4441]] | [[ਐਮਿਲੀ ਡਿਕਨਸਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/31995584 31995584] | [[ਤਸਵੀਰ:Emily Dickinson daguerreotype (Restored, cropped, blown up, sepia).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 734 | [[:d:Q63183633|Q63183633]] | [[ਐਮਿਲੀ ਡੇਵਿਸ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/305445138 305445138] | |- | style='text-align:right'| 735 | [[:d:Q80137|Q80137]] | [[ਐਮਿਲੀ ਬਰੌਂਟੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/97097302 97097302] | [[ਤਸਵੀਰ:Emily Brontë cropped.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 736 | [[:d:Q5372335|Q5372335]] | [[ਐਮਿਲੀ ਰਤਾਜਕੋਸਕੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/316745546 316745546] | [[ਤਸਵੀਰ:Emily Ratajkowski Behind The Scenes Of LOVE 18.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 737 | [[:d:Q234989|Q234989]] | [[ਐਮੀ ਟੈਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/110768273 110768273] | [[ਤਸਵੀਰ:Amy Tan.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 738 | [[:d:Q83493863|Q83493863]] | [[ਐਮੀ ਪਾਰਕਿੰਸਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/104465241 104465241] | [[ਤਸਵੀਰ:Page108 CanadianSingersAndTheirSongs ParkinsonAmy.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 739 | [[:d:Q230203|Q230203]] | [[ਐਮੀ ਪੋਹਲਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/24324981 24324981] | [[ਤਸਵੀਰ:Amy Poehler (53671989427) cropped.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 740 | [[:d:Q109591888|Q109591888]] | [[ਐਮੀ ਮਲੇਕ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/210187727 210187727] | |- | style='text-align:right'| 741 | [[:d:Q302817|Q302817]] | [[ਐਰਨ ਸਵਾਰਟਜ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/296671122 296671122] | [[ਤਸਵੀਰ:Aaron Swartz 2 at Boston Wikipedia Meetup, 2009-08-18.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 742 | [[:d:Q551426|Q551426]] | [[ਐਰਿਕ ਗਿੱਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/36934216 36934216] | [[ਤਸਵੀਰ:Eric Gill - self portrait.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 743 | [[:d:Q57085|Q57085]] | [[ਐਰਿਕ ਫਰੌਮ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/66467430 66467430] | [[ਤਸਵੀਰ:Erich Fromm 1974 (cropped)2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 744 | [[:d:Q81447|Q81447]] | [[ਐਲਡਸ ਹਕਸਲੇ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/71392434 71392434] | [[ਤਸਵੀਰ:Aldous Huxley 1947.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 745 | [[:d:Q6711|Q6711]] | [[ਐਲਨ ਗਿਨਜ਼ਬਰਗ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/108417923 108417923]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/91549989 91549989] | [[ਤਸਵੀਰ:Allen Ginsberg 1979 - cropped.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 746 | [[:d:Q975706|Q975706]] | [[ਐਲਨ ਟੇਟ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/44325423 44325423] | |- | style='text-align:right'| 747 | [[:d:Q268522|Q268522]] | [[ਐਲਨ ਮਬਾਂਸਕੂ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/85850827 85850827] | [[ਤਸਵੀਰ:Alain Mabanckou-1050121.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 748 | [[:d:Q205739|Q205739]] | [[ਐਲਨ ਮੂਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/34481281 34481281] | [[ਤਸਵੀਰ:Alan Moore (2).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 749 | [[:d:Q106481|Q106481]] | [[ਐਲਨ ਰਿਕਮੈਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/5131493 5131493] | [[ਤਸਵੀਰ:Alan Rickman at BAM -17.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 750 | [[:d:Q5364909|Q5364909]] | [[ਐਲਨ ਲਾ ਮੋਟੇ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/10754192 10754192] | [[ਤਸਵੀਰ:Ellen Newbold LaMotte.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 751 | [[:d:Q354867|Q354867]] | [[ਐਲਨ ਵਿਲਸਨ ਵਾਟਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/2478279 2478279] | [[ਤਸਵੀਰ:Alan Watts UVM 15 June 1958 Hon. D.D (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 752 | [[:d:Q467333|Q467333]] | [[ਐਲਨ ਸ਼ਾਲਟਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/108717003 108717003] | [[ਤਸਵੀਰ:Elaine Showalter on the British Library.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 753 | [[:d:Q519064|Q519064]] | [[ਐਲਨੋਰ ਹੈਲੋਵੇਲ ਐਬਟ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/91650185 91650185] | [[ਤਸਵੀਰ:Portrait of Eleanor Hallowell Abbott.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 754 | [[:d:Q243757|Q243757]] | [[ਐਲਫਰਡ ਜੂਲਸ ਏਅਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/64001100 64001100] | [[ਤਸਵੀਰ:Alfred Jules Ayer.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 755 | [[:d:Q47243|Q47243]] | [[ਐਲਫਰੀਡ ਜੇਲੀਨੇਕ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/7404147 7404147] | [[ਤਸਵੀਰ:Elfriede jelinek 2004 small.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 756 | [[:d:Q270739|Q270739]] | [[ਐਲਿਫ਼ ਸ਼ਫ਼ਾਕ|ਐਲਫ਼ ਸ਼ਫ਼ਕ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/64320935 64320935] | [[ਤਸਵੀਰ:Elif Şafak at Ed Book Fest 26 01.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 757 | [[:d:Q937|Q937]] | [[ਅਲਬਰਟ ਆਈਨਸਟਾਈਨ|ਐਲਬਰਟ ਆਈਨਸਟਾਈਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/75121530 75121530] | [[ਤਸਵੀਰ:Albert Einstein Head cleaned.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 758 | [[:d:Q152437|Q152437]] | [[ਅਲਵਾ ਮਿਰਦਲ|ਐਲਵਾ ਮਿਰਡਲ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/108336676 108336676] | [[ਤਸਵੀਰ:Alva Myrdal 1966.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 759 | [[:d:Q3359192|Q3359192]] | [[ਐਲਸਾ ਬੀਟਾ ਬੁੰਗੇ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/56593924 56593924] | |- | style='text-align:right'| 760 | [[:d:Q4245675|Q4245675]] | [[ਐਲਿਜ਼ਾ ਕੁੱਕ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/63109226 63109226] | [[ਤਸਵੀਰ:Eliza Cook by William Etty.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 761 | [[:d:Q5362284|Q5362284]] | [[ਐਲਿਜ਼ਾਬੈਥ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ (ਕਵੀ)]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/43023427 43023427] | [[ਤਸਵੀਰ:Elizabeth Alexander 5037688.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 762 | [[:d:Q4216193|Q4216193]] | [[ਐਲਿਜ਼ਾਬੈਥ ਕਾਰਟਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/68950689 68950689] | [[ਤਸਵੀਰ:Elizabeth Carter ('Elizabeth Carter as Minerva').png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 763 | [[:d:Q17353272|Q17353272]] | [[ਐਲਿਜ਼ਾਬੈਥ ਕੂਪਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/117805353 117805353] | |- | style='text-align:right'| 764 | [[:d:Q231424|Q231424]] | [[ਐਲਿਜ਼ਾਬੈਥ ਗਿਲਬਰਟ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/7713013 7713013] | [[ਤਸਵੀਰ:Elizabeth Gilbert at TED.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 765 | [[:d:Q60813319|Q60813319]] | [[ਐਲਿਜ਼ਾਬੈਥ ਗੋਰਡਨ ਫੌਕਸ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Elizabeth G. Fox - LOC (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 766 | [[:d:Q517349|Q517349]] | [[ਐਲਿਜ਼ਾਬੈਥ ਥਾਮਸਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/213988041 213988041] | [[ਤਸਵੀਰ:Lady Elizabeth Southerden Butler (née Thompson) by Lady Elizabeth Southerden Butler (née Thompson).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 767 | [[:d:Q235946|Q235946]] | [[ਐਲਿਜ਼ਾਬੈਥ ਬਿਸ਼ਪ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/71405503 71405503] | [[ਤਸਵੀਰ:Elizabeth Bishop, 1934 yearbook portrait.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 768 | [[:d:Q443320|Q443320]] | [[ਐਲਿਜ਼ਾਬੈਥ ਮੋਂਟੇਗੂ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/45200405 45200405] | [[ਤਸਵੀਰ:Portrait of Elizabeth Montagu (1718-1800) by Allan Ramsay (1713-1784) in 1762.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 769 | [[:d:Q83190683|Q83190683]] | [[ਐਲਿਜ਼ਾਬੈਥ ਰੌਬਰਟਸ ਮੈਕਡੋਨਲਡ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/104481487 104481487] | [[ਤਸਵੀਰ:Page086 CanadianSingersAndTheirSongs MacDonaldElizabeth.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 770 | [[:d:Q45680347|Q45680347]] | [[ਐਲਿਜ਼ਾਬੈਥ ਵਿੰਡਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/301721977 301721977] | |- | style='text-align:right'| 771 | [[:d:Q606543|Q606543]] | [[ਐਲਿਸ ਕੈਰੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/103691260 103691260] | [[ਤਸਵੀਰ:Alice cary portrait in cary cottage.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 772 | [[:d:Q2836687|Q2836687]] | [[ਐਲਿਸ ਜ਼ਿਮਰਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/59248772 59248772] | |- | style='text-align:right'| 773 | [[:d:Q3611679|Q3611679]] | [[ਐਲਿਸ ਡਨਬਰ ਨੈਲਸਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/39396487 39396487] | [[ਤਸਵੀਰ:Alice Dunbar-Nelson.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 774 | [[:d:Q234819|Q234819]] | [[ਐਲਿਸ ਮੁਨਰੋ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/68944521 68944521] | [[ਤਸਵੀਰ:Alice Munro 2006 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 775 | [[:d:Q2836657|Q2836657]] | [[ਐਲਿਸ ਰਾਬਰਟਸ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/51215735 51215735] | [[ਤਸਵੀਰ:12 01 2016 Alice headshot.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 776 | [[:d:Q123332|Q123332]] | [[ਐਲਿਸ ਰਿਵਾਸ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/17228785 17228785] | |- | style='text-align:right'| 777 | [[:d:Q16030213|Q16030213]] | [[ਐਲਿਸ ਵਿਕਰੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/185003782 185003782] | [[ਤਸਵੀਰ:Alice Vickery cropped.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 778 | [[:d:Q2646853|Q2646853]] | [[ਐਲਿਸ ਸਟੋਨ ਬਲੈਕਵੈਲ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/120776789 120776789] | [[ਤਸਵੀਰ:Alice-stone-blackwell1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 779 | [[:d:Q21642360|Q21642360]] | [[ਐਲੀ ਕੈਚੇਟ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Ellie Cachette.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 780 | [[:d:Q62393961|Q62393961]] | [[ਐਲੀ ਬਕਿਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/116381065 116381065] | |- | style='text-align:right'| 781 | [[:d:Q18391|Q18391]] | [[ਐਲੀ ਵੀਜ਼ਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/108176447 108176447] | [[ਤਸਵੀਰ:Elie Wiesel 2012 Shankbone.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 782 | [[:d:Q4727043|Q4727043]] | [[ਐਲੀਸਨ ਕੈਲਡਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/119989345 119989345] | |- | style='text-align:right'| 783 | [[:d:Q44980|Q44980]] | [[ਐਲੇਕਸ ਫਰਗੂਸਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/116984290 116984290] | [[ਤਸਵੀਰ:Alex Ferguson.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 784 | [[:d:Q178903|Q178903]] | [[ਐਲੇਗਜ਼ੈਂਡਰ ਹੈਮਿਲਟਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/66496514 66496514] | [[ਤਸਵੀਰ:Google Arts Project - Alexander Hamilton (1792 portrait) by John Trumbull.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 785 | [[:d:Q43179|Q43179]] | [[ਐਲੇਨ ਜਾਨਸਨ ਸਿਰਲੀਫ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/84242323 84242323] | [[ਤਸਵੀਰ:12 6 2022 Breaking the Barriers of Entry for Women Leaders in Africa (52577486307) (Ellen Johnson-Sirleaf).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 786 | [[:d:Q311005|Q311005]] | [[ਐਲੇਨ ਬਾਦੀਓ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/64001185 64001185] | [[ਤਸਵੀਰ:Alain Badiou-2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 787 | [[:d:Q172684|Q172684]] | [[ਐਲੇਸਟਰ ਕ੍ਰੌਲੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/41838530 41838530]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/68455853 68455853] | [[ਤਸਵੀਰ:Aleister Crowley, thinker.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 788 | [[:d:Q296069|Q296069]] | [[ਐਲੈਕਸ ਹੇਲੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/80007399 80007399] | [[ਤਸਵੀਰ:Alex Haley speaker at University of Texas at Arlington's Texas Hall (10011730).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 789 | [[:d:Q164047|Q164047]] | [[ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਪੋਪ|ਐਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਪੋਪ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/61551003 61551003] | [[ਤਸਵੀਰ:Alexander Pope by Michael Dahl.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 790 | [[:d:Q83947179|Q83947179]] | [[ਐਵੇਟ ਡਿਓਨੇ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/625158790785938852917 625158790785938852917] | |- | style='text-align:right'| 791 | [[:d:Q457933|Q457933]] | [[ਐਸ. ਆਰ. ਰੰਗਾਨਾਥਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/49268668 49268668] | [[ਤਸਵੀਰ:PORTRAIT OF SR RANGANATHAN.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 792 | [[:d:Q5246375|Q5246375]] | [[ਐਸ. ਐਲ. ਭੈਰੱਪ|ਐਸ. ਐਲ. ਭੈਰੱਪਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/9958487 9958487] | [[ਤਸਵੀਰ:S.L.Bhyrappa.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 793 | [[:d:Q63089605|Q63089605]] | [[ਐਸ. ਕੇ. ਅਲੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/4148874424049621120 4148874424049621120] | [[ਤਸਵੀਰ:S. K. Ali.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 794 | [[:d:Q20605559|Q20605559]] | [[ਐਸ. ਸਾਕੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 795 | [[:d:Q7395358|Q7395358]] | [[ਐਸ.ਐਮ. ਸਾਦਿਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:S M Saddiq.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 796 | [[:d:Q40939|Q40939]] | [[ਐਸਕਲੀਅਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/104143945 104143945]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/2061159477868527990001 2061159477868527990001]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/2522159477570027990008 2522159477570027990008]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/261472932 261472932]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/26163567566516380806 26163567566516380806]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/262861946 262861946]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/266321497 266321497]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/268159474328927662894 268159474328927662894]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/268526195 268526195]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/3145857035722921320 3145857035722921320]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/375144647701289307784 375144647701289307784]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/4372168048993038410008 4372168048993038410008]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/48164536609632021795 48164536609632021795]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/5226159477830027990009 5226159477830027990009]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/5901159477601127990007 5901159477601127990007]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/7386159477742827990004 7386159477742827990004]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/750154380930930290321 750154380930930290321]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/78769732 78769732]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/805144647705408955770 805144647705408955770]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/9204159478063327990003 9204159478063327990003] | [[ਤਸਵੀਰ:Aeschylusathens.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 797 | [[:d:Q55767|Q55767]] | [[ਐਸਟ੍ਰਿਡ ਲਿੰਗ੍ਰੇਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/97119817 97119817] | [[ਤਸਵੀਰ:Astrid Lindgren (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 798 | [[:d:Q56073633|Q56073633]] | [[ਐਸ਼ਲੇ ਸੀ. ਫੋਰਡ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/18159335237412960864 18159335237412960864] | [[ਤਸਵੀਰ:Ashley C. Ford.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 799 | [[:d:Q20605573|Q20605573]] | [[ਐੱਸ ਅਸ਼ੋਕ ਭੌਰਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 800 | [[:d:Q7387783|Q7387783]] | [[ਐੱਸ ਆਰ ਏਕੁੰਡੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/11261649 11261649] | |- | style='text-align:right'| 801 | [[:d:Q20605588|Q20605588]] | [[ਐੱਸ ਤਰਸੇਮ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 802 | [[:d:Q31787360|Q31787360]] | [[ਐੱਸ ਬਲਵੰਤ]] | | | |- | style='text-align:right'| 803 | [[:d:Q3595313|Q3595313]] | [[ਐਸ ਕੇ ਪੋਟੇਕੱਟ|ਐੱਸ. ਕੇ. ਪੋਤਾਕਟ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/43172630 43172630] | [[ਤਸਵੀਰ:S. K. Pottekkatt.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 804 | [[:d:Q7387587|Q7387587]] | [[ਐੱਸ. ਕੇ. ਰਾਮਚੰਦਰ ਰਾਓ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/65596644 65596644] | [[ਤਸਵੀਰ:S K Ramachandra Rao.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 805 | [[:d:Q172788|Q172788]] | [[ਓ ਹੈਨਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/46770914 46770914] | [[ਤਸਵੀਰ:William Sydney Porter by doubleday.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 806 | [[:d:Q7072179|Q7072179]] | [[ਓ. ਵੀ. ਵਿਜਯਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/84084043 84084043] | [[ਤਸਵੀਰ:Vijayan.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 807 | [[:d:Q3521624|Q3521624]] | [[ਓ ਐਨ ਵੀ ਕੁਰੁਪ|ਓ.ਐੱਨ.ਵੀ. ਕੁਰੂਪ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/11195968 11195968] | [[ਤਸਵੀਰ:Onv.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 808 | [[:d:Q16136139|Q16136139]] | [[ਓ.ਵੀ. ਊਸ਼ਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/51326039 51326039] | [[ਤਸਵੀਰ:Ov usha kollam 2019 2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 809 | [[:d:Q65333279|Q65333279]] | [[ਓਂਕਾਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 810 | [[:d:Q46739|Q46739]] | [[ਓਕਤਾਵੀਓ ਪਾਜ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/41844743 41844743] | [[ਤਸਵੀਰ:Paz0.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 811 | [[:d:Q43936|Q43936]] | [[ਵਿਲੀਅਮ ਔਕਮ|ਓਕੈਮ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/41835567 41835567] | [[ਤਸਵੀਰ:William of Ockham.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 812 | [[:d:Q46706|Q46706]] | [[ਓਜ਼ੈਨ ਇਓਨੈਸਕੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/17224288 17224288] | [[ਤਸਵੀਰ:Eugene Ionesco 04.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 813 | [[:d:Q23870|Q23870]] | [[ਓਟੋ ਜੈਸਪਰਸਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/73913282 73913282] | [[ਤਸਵੀਰ:Otto Jespersen 1919 21.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 814 | [[:d:Q160478|Q160478]] | [[ਓਡੀਸੀਆਸ ਏਲੀਟਿਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/1262153063161219320000 1262153063161219320000]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/24601064 24601064] | [[ਤਸਵੀਰ:Odysseas Elytis 1974.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 815 | [[:d:Q386308|Q386308]] | [[ਓਤੋਮੋ ਨੋ ਯਾਕਾਮੋਚੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/260149066365365600787 260149066365365600787] | [[ਤਸਵੀਰ:Sanjūrokkasen-gaku - 5 - Kanō Tan’yū - Chūnagon Yakamochi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 816 | [[:d:Q198984|Q198984]] | [[ਓਨੋ ਨੋ ਕੋਮਾਚੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/79259186 79259186] | [[ਤਸਵੀਰ:Suzuki Harunobu - The Poetess Ono no Komachi - 1925.2046 - Art Institute of Chicago.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 817 | [[:d:Q55800|Q55800]] | [[ਓਪਰਾ ਵਿਨਫਰੇ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/27226716 27226716] | [[ਤਸਵੀਰ:Oprah Winfrey 1997.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 818 | [[:d:Q3695568|Q3695568]] | [[ਓਬੈਦੁੱਲਾ ਬੇਗ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 819 | [[:d:Q25991080|Q25991080]] | [[ਓਮ ਪੀ ਬਹਿਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 820 | [[:d:Q20605603|Q20605603]] | [[ਓਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਗਾਸੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Om Parkash Gaaso.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 821 | [[:d:Q31789250|Q31789250]] | [[ਓਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸ਼ਰਮਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 822 | [[:d:Q125148469|Q125148469]] | [[ਓਮਕਾਰ ਸੂਦ ਬਹੋਨਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 823 | [[:d:Q24829|Q24829]] | [[ਓਰਸਨ ਵੇਲਜ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/110467783 110467783] | [[ਤਸਵੀਰ:Orson Welles 1937 cr3-4.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 824 | [[:d:Q241248|Q241248]] | [[ਓਰਹਾਨ ਪਾਮੁਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/107501225 107501225] | [[ਤਸਵੀਰ:Orhan Pamuk 2009 Shankbone.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 825 | [[:d:Q254032|Q254032]] | [[ਓਲਗਾ ਤੋਕਾਰਚੁਕ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/49338782 49338782] | [[ਤਸਵੀਰ:Olga Tokarczuk-9739.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 826 | [[:d:Q2007001|Q2007001]] | [[ਓਲਗਾ ਬਰੌਮਸ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/93050453 93050453] | |- | style='text-align:right'| 827 | [[:d:Q337373|Q337373]] | [[ਓਲਾਫ਼ ਸਟੇਪਲਡਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/59089526 59089526] | |- | style='text-align:right'| 828 | [[:d:Q236236|Q236236]] | [[ਓਲੀਵਰ ਗੋਲਡਸਮਿਥ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/100167171 100167171] | [[ਤਸਵੀਰ:Oliver Goldsmith by Sir Joshua Reynolds.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 829 | [[:d:Q1518861|Q1518861]] | [[ਓਵਨ ਜੋਨਸ (ਲੇਖਕ)|ਓਵਨ ਜੋਨਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/172922677 172922677] | [[ਤਸਵੀਰ:Owen Jones April 2024.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 830 | [[:d:Q18640003|Q18640003]] | [[ਓਵੀਡੀਆ ਯੂ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/103525689 103525689] | |- | style='text-align:right'| 831 | [[:d:Q7111346|Q7111346]] | [[ਓਸ਼ਾ ਕਵੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/299798876 299798876] | |- | style='text-align:right'| 832 | [[:d:Q148285|Q148285]] | [[ਰਜਨੀਸ਼|ਓਸ਼ੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/122190992 122190992]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/87830290 87830290] | [[ਤਸਵੀਰ:Bhagwan beweging gekwetst door reclame-affiche van het NRC met de tekst profeet, Bestanddeelnr 933-0734-cropped.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 833 | [[:d:Q36740|Q36740]] | [[ਔਂਗ ਸੈਨ ਸੂ ਚੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/112144921 112144921] | [[ਤਸਵੀਰ:Aung San Suu Kyi at the Enthronement of Naruhito (1).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 834 | [[:d:Q39607|Q39607]] | [[ਔਂਤੁਆਨ ਲੈਵੁਆਜ਼ੀਏ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/2495579 2495579] | [[ਤਸਵੀਰ:David - Portrait of Monsieur Lavoisier (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 835 | [[:d:Q12718|Q12718]] | [[ਔਗਿਸਟ ਕੌਂਟ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/100176623 100176623] | [[ਤਸਵੀਰ:Portrait dAuguste Comte (maison dA. Comte, Paris) (2424895050).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 836 | [[:d:Q65395838|Q65395838]] | [[ਔਜ਼ੀ-ਕੀਵੀ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ|ਔਜ਼ੀ-ਕੀਵੀ ਲੇਖਕ]] | | | |- | style='text-align:right'| 837 | [[:d:Q463319|Q463319]] | [[ਔਡਰੇ ਲੋਰਡੇ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/61565157 61565157] | [[ਤਸਵੀਰ:Audre Lorde.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 838 | [[:d:Q9711|Q9711]] | [[ਬਾਲਜ਼ਾਕ|ਔਨਰੇ ਦ ਬਾਲਜ਼ਾਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/29529595 29529595] | [[ਤਸਵੀਰ:Honoré de Balzac (1842) detail.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 839 | [[:d:Q30875|Q30875]] | [[ਔਸਕਰ ਵਾਈਲਡ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/34464414 34464414] | [[ਤਸਵੀਰ:Oscar Wilde by Napoleon Sarony. Three-quarter-length photograph, seated.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 840 | [[:d:Q189950|Q189950]] | [[ਔਸਿਪ ਮਾਂਦਲਸਤਾਮ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/102337271 102337271] | [[ਤਸਵੀਰ:Osip Mandelstam Russian writer.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 841 | [[:d:Q3243478|Q3243478]] | [[ਕਤੀਲ ਸ਼ਫ਼ਾਈ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/199149106259568492113 199149106259568492113] | |- | style='text-align:right'| 842 | [[:d:Q6360343|Q6360343]] | [[ਕਨਕ ਮੁਖਰਜੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/38315097 38315097] | [[ਤਸਵੀਰ:Kanak Mukherjee (Dasgupta).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 843 | [[:d:Q109802010|Q109802010]] | [[ਕਨਕ ਮੂਰਤੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Kanaka Murthy 2019.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 844 | [[:d:Q4604|Q4604]] | [[ਕਨਫ਼ਿਊਸ਼ੀਅਸ|ਕਨਫ਼ੂਸ਼ੀਅਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/108389263 108389263]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/73158790619838851517 73158790619838851517]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/89664672 89664672] | [[ਤਸਵੀਰ:Confucius, fresco from a Western Han tomb of Dongping County, Shandong province, China.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 845 | [[:d:Q2721812|Q2721812]] | [[ਕੇ ਐਮ ਮੁਨਸ਼ੀ|ਕਨਹੀਆਲਾਲ ਮਾਣਿਕਲਾਲ ਮੁਨਸ਼ੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/46774725 46774725] | [[ਤਸਵੀਰ:K M Munshi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 846 | [[:d:Q13640814|Q13640814]] | [[ਕਨਹੋਪਾਤਰਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Kanhopatra.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 847 | [[:d:Q467231|Q467231]] | [[ਕਨੀਮੋਝੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/63315162 63315162] | [[ਤਸਵੀਰ:Kanimozhi Karunanidhi 01.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 848 | [[:d:Q6367369|Q6367369]] | [[ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ ਘੁੰਮਣ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/53025555 53025555] | |- | style='text-align:right'| 849 | [[:d:Q2365511|Q2365511]] | [[ਕਬਾਕੋਵ, ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਅਬਰਾਮੋਵਿਚ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/97111741 97111741] | [[ਤਸਵੀਰ:Aleksandr Kabakov.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 850 | [[:d:Q6344264|Q6344264]] | [[ਕਬਿਤਾ ਸਿਨਹਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/25953267 25953267] | |- | style='text-align:right'| 851 | [[:d:Q6344203|Q6344203]] | [[ਕਬੀਰ ਚੌਧਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/67795806 67795806] | |- | style='text-align:right'| 852 | [[:d:Q6344252|Q6344252]] | [[ਕਬੀਰੁੱਦੀਨ ਕਲੀਮ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 853 | [[:d:Q13057402|Q13057402]] | [[ਕਮਲ ਕੁਮਾਰ ਮਜੂਮਦਾਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/77618788 77618788] | |- | style='text-align:right'| 854 | [[:d:Q20065070|Q20065070]] | [[ਕਮਲ ਦੇਸਾਈ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/56247708 56247708] | |- | style='text-align:right'| 855 | [[:d:Q20605632|Q20605632]] | [[ਕਮਲਜੀਤ ਨੀਲੋਂ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 856 | [[:d:Q125148514|Q125148514]] | [[ਕਮਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬਨਵੈਤ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/38153833139064330657 38153833139064330657] | |- | style='text-align:right'| 857 | [[:d:Q12917834|Q12917834]] | [[ਕਮਲਾ ਚੌਧਰੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 858 | [[:d:Q6355575|Q6355575]] | [[ਕਮਲਾ ਦਾਸ ਗੁਪਤਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Sri Kamala Dasgupta.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 859 | [[:d:Q16107221|Q16107221]] | [[ਕਮਲਾ ਭਸੀਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/60490771 60490771] | [[ਤਸਵੀਰ:Kamla Bhasin in Dhaka Lit Fest 2017.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 860 | [[:d:Q6355573|Q6355573]] | [[ਕਮਲਾ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 861 | [[:d:Q60059434|Q60059434]] | [[ਕਮਲਾ ਮਨਕੇਕਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/152025201 152025201] | |- | style='text-align:right'| 862 | [[:d:Q542118|Q542118]] | [[ਕਮਲਾ ਮਾਰਕੰਡਿਆ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/111616118 111616118] | [[ਤਸਵੀਰ:Kamala Markandaya.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 863 | [[:d:Q594565|Q594565]] | [[ਕਮਲਾ ਸੁਰੇਈਆ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/87817256 87817256] | |- | style='text-align:right'| 864 | [[:d:Q10853588|Q10853588]] | [[ਕਮਲਾ ਹੈਰਿਸ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/91053810 91053810] | [[ਤਸਵੀਰ:Kamala Harris Vice Presidential Portrait.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 865 | [[:d:Q13158686|Q13158686]] | [[ਕਮਲਾ ਹੰਪਨਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/45714105 45714105] | [[ਤਸਵੀਰ:Kamala Hampana.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 866 | [[:d:Q3630389|Q3630389]] | [[ਕਮਲੇਸ਼ਵਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/262641482 262641482] | [[ਤਸਵੀਰ:Kamleshwar (1932 - 2007).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 867 | [[:d:Q255463|Q255463]] | [[ਕਮੀਆ ਪਾਲੀਆ|ਕਮੀ-ਏ-ਪਾਲੀਆ]] | [[ਟਰਾਂਸ ਪੁਰਸ਼]] | [https://viaf.org/en/viaf/27119934 27119934] | [[ਤਸਵੀਰ:Camille Paglia.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 868 | [[:d:Q49074|Q49074]] | [[ਕਰਟ ਵੋਨੇਗਟ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/71398958 71398958] | [[ਤਸਵੀਰ:Kurt Vonnegut by Bernard Gotfryd (1965).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 869 | [[:d:Q111232053|Q111232053]] | [[ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ (ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ)]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 870 | [[:d:Q20605661|Q20605661]] | [[ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਕਲਾਸਵਾਲੀਆ|ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਕਲਾਸਵਾਲੀਏ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/75197586 75197586] | |- | style='text-align:right'| 871 | [[:d:Q31789172|Q31789172]] | [[ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਕਾਲੜਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 872 | [[:d:Q125148407|Q125148407]] | [[ਆਚਾਰੀਆ ਪੰਡਿਤ|ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦਾਖਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 873 | [[:d:Q6373506|Q6373506]] | [[ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦੁੱਗਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/4955635 4955635] | |- | style='text-align:right'| 874 | [[:d:Q20605695|Q20605695]] | [[ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਬਲੱਗਣ]] | | | |- | style='text-align:right'| 875 | [[:d:Q120388838|Q120388838]] | [[ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸ਼ਮਸ਼ੇਰ]] | | | |- | style='text-align:right'| 876 | [[:d:Q20605715|Q20605715]] | [[ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸੂਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/40786876 40786876] | |- | style='text-align:right'| 877 | [[:d:Q20605731|Q20605731]] | [[ਡਾ. ਕਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ|ਕਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ]] | | | |- | style='text-align:right'| 878 | [[:d:Q20605743|Q20605743]] | [[ਕਰਨਲ ਨਰਿੰਦਰਪਾਲ ਸਿੰਘ]] | | | |- | style='text-align:right'| 879 | [[:d:Q6372805|Q6372805]] | [[ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਪਾਰਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/29080627 29080627] | |- | style='text-align:right'| 880 | [[:d:Q6372804|Q6372804]] | [[ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਸੋਮਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 881 | [[:d:Q6368245|Q6368245]] | [[ਕਰਮ ਸਿੰਘ (ਹਿਸਟੋਰੀਅਨ)|ਕਰਮ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/40819928 40819928] | [[ਤਸਵੀਰ:Portrait photograph of Karam Singh, a Sikh historian, ca.1900–30.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 882 | [[:d:Q31796290|Q31796290]] | [[ਕਰਮ ਸਿੰਘ (ਸਾਹਿਤਕਾਰ)|ਕਰਮ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 883 | [[:d:Q59678110|Q59678110]] | [[ਕਰਮ ਸਿੰਘ (ਕਿੱਸਾਕਾਰ)|ਕਰਮ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/55588049 55588049] | |- | style='text-align:right'| 884 | [[:d:Q20605811|Q20605811]] | [[ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਜ਼ਖ਼ਮੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 885 | [[:d:Q125148503|Q125148503]] | [[ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਮਾਨ]] | | | |- | style='text-align:right'| 886 | [[:d:Q20605828|Q20605828]] | [[ਕਰਮਜੀਤ ਕੁੱਸਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 887 | [[:d:Q20605863|Q20605863]] | [[ਕਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ ਗਰੇਵਾਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 888 | [[:d:Q94640541|Q94640541]] | [[ਕਰਾਮਤ ਅਲੀ ਕਰਾਮਤ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/60680715 60680715] | |- | style='text-align:right'| 889 | [[:d:Q49081|Q49081]] | [[ਕਰਿਸਟੋਫਰ ਹਿਚਨਜ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/98819926 98819926] | [[ਤਸਵੀਰ:Christopher Hitchens crop.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 890 | [[:d:Q107145200|Q107145200]] | [[ਕਰਿਸ਼ਮਾ ਮਹਿਤਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Karishma Mehta, Ordinary People Extraordinary Stories launch, standing.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 891 | [[:d:Q103939906|Q103939906]] | [[ਕਰੁਤਿਕਾ ਸੁਸਾਰਲਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 892 | [[:d:Q15723844|Q15723844]] | [[ਕਲਪਨਾਕੁਮਾਰੀ ਦੇਵੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/86288738 86288738] | |- | style='text-align:right'| 893 | [[:d:Q3295771|Q3295771]] | [[ਕਲਪੇਰਨੀਆ ਏਡਮਜ਼]] | [[ਟਰਾਂਸ ਔਰਤ]] | [https://viaf.org/en/viaf/106843117 106843117] | [[ਤਸਵੀਰ:Calpernia Addams.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 894 | [[:d:Q1397476|Q1397476]] | [[ਕਲਹਣ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/262659175 262659175] | |- | style='text-align:right'| 895 | [[:d:Q28943181|Q28943181]] | [[ਕਲਾਉਡੀਆ ਐਲਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/4133894 4133894] | [[ਤਸਵੀਰ:Claudia Allen.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 896 | [[:d:Q75823|Q75823]] | [[ਕਲਾਰਾ ਜ਼ੈਟਕਿਨ|ਕਲਾਰਾ ਜ਼ੇਤਕਿਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/46861505 46861505] | [[ਤਸਵੀਰ:C Zetkin 1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 897 | [[:d:Q236835|Q236835]] | [[ਕਲਾਰਾ ਮੋਰਗਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/309805944 309805944]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/39582113 39582113] | [[ਤਸਵੀਰ:Clara morgan france bleu champagne 1008361.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 898 | [[:d:Q31724875|Q31724875]] | [[ਕਲਿਆਣੀ ਦਾਸ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Sri Kalyani Das.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 899 | [[:d:Q43203|Q43203]] | [[ਕਲਿੰਟ ਈਸਟਵੁੱਡ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/84033457 84033457] | [[ਤਸਵੀਰ:Clint Eastwood at 2010 New York Film Festival.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 900 | [[:d:Q56433871|Q56433871]] | [[ਕਲੇਅਰ ਕਹਾਨੇ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/163553649 163553649] | |- | style='text-align:right'| 901 | [[:d:Q185860|Q185860]] | [[ਕਲੇਅਰ ਮੈਕਨਬ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/10488815 10488815] | |- | style='text-align:right'| 902 | [[:d:Q5126164|Q5126164]] | [[ਕਲੇਰ ਫਰਾਂਸਿਸ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/42708256 42708256] | [[ਤਸਵੀਰ:Clare Francis.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 903 | [[:d:Q34943|Q34943]] | [[ਕਲੌਡੀਅਸ ਟੋਲੇਮੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/54152998 54152998] | [[ਤਸਵੀਰ:PSM V78 D326 Ptolemy.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 904 | [[:d:Q131549|Q131549]] | [[ਕਲੌਦ ਸੀਮੋਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/88954280 88954280] | [[ਤਸਵੀਰ:Claude Simon ca 1932.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 905 | [[:d:Q20687324|Q20687324]] | [[ਕਲੰਦਰ ਬਖ਼ਸ਼ ਜੁਰਤ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/45219057 45219057] | |- | style='text-align:right'| 906 | [[:d:Q8620|Q8620]] | [[ਕਵਾਮੇ ਇੰਕਰੂਮਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/36922592 36922592] | [[ਤਸਵੀਰ:Kwame Nkrumah - The National Archives UK - CO 1069-50-1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 907 | [[:d:Q24883116|Q24883116]] | [[ਕਵਿਤਾ ਚੌਧਰੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Kavita Choudhry.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 908 | [[:d:Q28606506|Q28606506]] | [[ਕਵਿਤਾ ਮਹਾਜਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/101271557 101271557] | |- | style='text-align:right'| 909 | [[:d:Q6379303|Q6379303]] | [[ਕਵਿਤਾ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/48777858 48777858] | |- | style='text-align:right'| 910 | [[:d:Q20605879|Q20605879]] | [[ਕਵਿੰਦਰ ਚਾਂਦ]] | | | |- | style='text-align:right'| 911 | [[:d:Q6379210|Q6379210]] | [[ਕਵੀ ਕਾਂਤ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/30916643 30916643] | [[ਤਸਵੀਰ:Manishankar Ratnji Bhatt.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 912 | [[:d:Q85950818|Q85950818]] | [[ਕਸ਼ਮੀਰ ਸਿੰਘ ਪੰਨੂੰ]] | | | |- | style='text-align:right'| 913 | [[:d:Q125148554|Q125148554]] | [[ਕਸ਼ਮੀਰਾ ਸਿੰਘ ਚਮਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 914 | [[:d:Q3817868|Q3817868]] | [[ਕਸ਼ੇਮੇਂਦਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/69734075 69734075] | |- | style='text-align:right'| 915 | [[:d:Q31789220|Q31789220]] | [[ਕਹਿਕਸ਼ਾਂ ਮਲਿਕ]] | | | |- | style='text-align:right'| 916 | [[:d:Q3521353|Q3521353]] | [[ਕਾਂਚਾ ਇਲਾਇਆ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/59871657 59871657] | [[ਤਸਵੀਰ:Kancha Ilaiah klf.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 917 | [[:d:Q918326|Q918326]] | [[ਕਾਓਲੀ ਸਿੱਬਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/51763613 51763613] | [[ਤਸਵੀਰ:Colley Cibber.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 918 | [[:d:Q531814|Q531814]] | [[ਕਾਕਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/31471460 31471460] | [[ਤਸਵੀਰ:Ricardo Izecson dos Santos Leite (Kaká) 01.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 919 | [[:d:Q2723347|Q2723347]] | [[ਕਾਕਾ ਕਾਲੇਲਕਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/117177547 117177547] | [[ਤਸਵੀਰ:Kaka Kalelkar 1985 stamp of India.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 920 | [[:d:Q3633440|Q3633440]] | [[ਕਾਕਾ ਹਾਥਰਸੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/64809672 64809672] | |- | style='text-align:right'| 921 | [[:d:Q380818|Q380818]] | [[ਕਾਕੀਨੋਮੋਤੋ ਨੋ ਹਿਤੋਮਾਰੋ|ਕਾਕੀ ਨੋ ਮੋਤੋ ਨੋ ਹਿਤੋਮਾਰੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/266605466 266605466] | [[ਤਸਵੀਰ:Sanjūrokkasen-gaku - 1 - Kanō Tan’yū - Hitomaru.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 922 | [[:d:Q459087|Q459087]] | [[ਕਾਜਲ ਅਹਿਮਦ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/43706027 43706027] | [[ਤਸਵੀਰ:Kajal Ahmad, NET TV - Dec 4, 2018.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 923 | [[:d:Q2727692|Q2727692]] | [[ਕਾਜਲ ਓਜ਼ਾ ਵੈਦਿਆ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/63696772 63696772] | [[ਤਸਵੀਰ:Kajal Oza Vaidya.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 924 | [[:d:Q6381112|Q6381112]] | [[ਕਾਜ਼ਿਮ ਅਲੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/38781007 38781007] | [[ਤਸਵੀਰ:Kazim Ali.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 925 | [[:d:Q6381082|Q6381082]] | [[ਕਾਜ਼ੀ ਅਬਦੁਲ ਵਦੂਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/70715284 70715284] | |- | style='text-align:right'| 926 | [[:d:Q334818|Q334818]] | [[ਕਾਜ਼ੀ ਨਜ਼ਰੁਲ ਇਸਲਾਮ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/19845309 19845309] | [[ਤਸਵੀਰ:Nazrul.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 927 | [[:d:Q272855|Q272855]] | [[ਕਾਜ਼ੂਓ ਇਸ਼ੀਗੁਰੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/108702574 108702574]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/109337598 109337598] | [[ਤਸਵੀਰ:MKr377543 Kazuo Ishiguro (A Pale View of Hills, Cannes 2025).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 928 | [[:d:Q7265733|Q7265733]] | [[ਕਾਦਰਯਾਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/75252074 75252074] | |- | style='text-align:right'| 929 | [[:d:Q31788262|Q31788262]] | [[ਕਾਨਾ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:ਕਾਨਾ ਸਿੰਘ.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 930 | [[:d:Q6347061|Q6347061]] | [[ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/66643146 66643146] | [[ਤਸਵੀਰ:Photograph of Kahn Singh of Nabha.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 931 | [[:d:Q44219395|Q44219395]] | [[ਕਾਮਿਨ ਮੁਹੰਮਦੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]''<br/>''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/47021139 47021139] | |- | style='text-align:right'| 932 | [[:d:Q3347319|Q3347319]] | [[ਕਾਮਿਨੀ ਰਾਏ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/31135598 31135598] | [[ਤਸਵੀਰ:Kamini Roy.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 933 | [[:d:Q3087962|Q3087962]] | [[ਕਾਮਿਲਾ ਸ਼ਮਸੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/102271932 102271932] | [[ਤਸਵੀਰ:Hayfestival-2016-Kamila-Shamsie.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 934 | [[:d:Q166092|Q166092]] | [[ਕਾਮੀਲੋ ਬੈਨਸੋ, ਕਾਵੂਰ ਦਾ ਕਾਊਂਟ|ਕਾਮੀਲੋ ਬੈਨਸੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/68923739 68923739] | [[ਤਸਵੀਰ:11 Meyer-Pierson.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 935 | [[:d:Q410|Q410]] | [[ਕਾਰਲ ਐਡਵਰਡ ਸੇਗਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/36997809 36997809] | [[ਤਸਵੀਰ:Carl Sagan Planetary Society.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 936 | [[:d:Q131487|Q131487]] | [[ਕਾਰਲ ਐਡੌਲਫ ਗੇਲੇਰੋਪ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/59326059 59326059] | [[ਤਸਵੀਰ:Karl Gjellerup.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 937 | [[:d:Q155855|Q155855]] | [[ਕਾਰਲ ਚਪੇਕ|ਕਾਰਲ ਚਾਪੇਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/2043158915863250000008 2043158915863250000008]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/34454129 34454129] | [[ਤਸਵੀਰ:Karel Čapek podepisuje první výtisky Povětroně, Pestrý týden 27.1.1934.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 938 | [[:d:Q76509|Q76509]] | [[ਕਾਰਲ ਯਾਸਪਰਸ|ਕਾਰਲ ਜੈਸਪਰਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/31998030 31998030] | [[ਤਸਵੀਰ:Karl Jaspers 1910.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 939 | [[:d:Q81244|Q81244]] | [[ਕਾਰਲ ਪੌਪਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/88801921 88801921] | [[ਤਸਵੀਰ:Karl Popper.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 940 | [[:d:Q9061|Q9061]] | [[ਕਾਰਲ ਮਾਰਕਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/49228757 49228757] | [[ਤਸਵੀਰ:Karl Marx 001 restored.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 941 | [[:d:Q226525|Q226525]] | [[ਕਾਰਲ ਸਪਿੱਟਲਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/120696319 120696319] | [[ਤਸਵੀਰ:Carl Spitteler 1919.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 942 | [[:d:Q164979|Q164979]] | [[ਕਾਰਲ ਸ਼ਪਿਟਸਵੇਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/59091392 59091392] | [[ਤਸਵੀਰ:Carl Spitzweg - Selbstbildnis (ca. 1842).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 943 | [[:d:Q193608|Q193608]] | [[ਕਾਰਲ ਸੈਂਡਬਰਗ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/61588662 61588662] | [[ਤਸਵੀਰ:Carl Sandburg NYWTS.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 944 | [[:d:Q567354|Q567354]] | [[ਕਾਰਲੇ ਕ੍ਰੋਹਨ|ਕਾਰਲੇ ਕਰੋਹਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/29525733 29525733] | [[ਤਸਵੀਰ:Kaarle Krohn 1910s.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 945 | [[:d:Q154691|Q154691]] | [[ਕਾਰਲੋਸ ਫਿਊਨਤੇਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/43057803 43057803] | [[ਤਸਵੀਰ:Carlos Fuentes 1987.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 946 | [[:d:Q295855|Q295855]] | [[ਕਾਰਲੋਸ ਸੌਰਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/98182130 98182130] | [[ਤਸਵੀਰ:Premios Goya 2018 - Carlos Saura.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 947 | [[:d:Q3192216|Q3192216]] | [[ਕਲਕੀ ਕੇਕਲਾਂ|ਕਾਲਕੀ ਕਕਲਾਂ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/169851815 169851815] | [[ਤਸਵੀਰ:Kalki Koechlin launches beautifulhomes.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 948 | [[:d:Q1380058|Q1380058]] | [[ਕਾਲਕੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਮੂਰਤੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/66803206 66803206] | [[ਤਸਵੀਰ:Kalki Krishnamurthy 1999 stamp of India.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 949 | [[:d:Q85950586|Q85950586]] | [[ਕਾਲਾ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 950 | [[:d:Q31725690|Q31725690]] | [[ਕਾਲੀ ਨਾਥ ਰਾਏ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Kali Nath Roy.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 951 | [[:d:Q7011|Q7011]] | [[ਕਾਲੀਦਾਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/100903230 100903230]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/262533730 262533730] | [[ਤਸਵੀਰ:Kalidas.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 952 | [[:d:Q78238542|Q78238542]] | [[ਕਾਵੇਰੀ ਮਾਧਵਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Cauvery Madhavan at Irish Writers' Weekend 2024.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 953 | [[:d:Q17198721|Q17198721]] | [[ਕਾਸ਼ੀ ਨਾਥ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/2779133 2779133] | [[ਤਸਵੀਰ:Kashinath Singh bharat-s-tiwari-photography-IMG 2652 July 28, 2018.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 954 | [[:d:Q3525190|Q3525190]] | [[ਕਾੱਕਨਾਦਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/6276163 6276163] | [[ਤਸਵੀਰ:Kakkanadan3 -kakka-.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 955 | [[:d:Q233383|Q233383]] | [[ਕਿਮ ਫੁੱਕ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/19908184 19908184] | |- | style='text-align:right'| 956 | [[:d:Q6409275|Q6409275]] | [[ਕਿਮ ਰਾਬਰਟਸ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/43525641 43525641] | [[ਤਸਵੀਰ:Kim-roberts11.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 957 | [[:d:Q228589|Q228589]] | [[ਕਿਰਨ ਦੇਸਾਈ|ਕਿਰਣ ਦੇਸਾਈ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/34618623 34618623] | [[ਤਸਵੀਰ:Kiran Desai 2015.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 958 | [[:d:Q327181|Q327181]] | [[ਕਿਰਨ ਨਗਰਕਰ|ਕਿਰਣ ਨਗਰਕਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/32022057 32022057] | [[ਤਸਵੀਰ:Kiran Nagarkar - Leipziger Buchmesse 2013.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 959 | [[:d:Q2722085|Q2722085]] | [[ਕਿਰਨ ਬੇਦੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/119210879 119210879] | [[ਤਸਵੀਰ:Dr Kiran Bedi - 2016 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 960 | [[:d:Q27679413|Q27679413]] | [[ਕਿਰਨ ਮਨਰਾਲ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/294565099 294565099] | |- | style='text-align:right'| 961 | [[:d:Q6437097|Q6437097]] | [[ਕਿਰਪਾ ਸਾਗਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/4552937 4552937] | [[ਤਸਵੀਰ:Lala Kirpa Sagar.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 962 | [[:d:Q20605907|Q20605907]] | [[ਕਿਰਪਾਲ ਕਜ਼ਾਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Kirpal Kazak 03.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 963 | [[:d:Q105735762|Q105735762]] | [[ਕਿਰਪਾਲ ਕੌਰ ਜ਼ੀਰਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 964 | [[:d:Q20605927|Q20605927]] | [[ਕਿਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਆਜ਼ਾਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 965 | [[:d:Q20605944|Q20605944]] | [[ਕਿਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਕਸੇਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 966 | [[:d:Q15924573|Q15924573]] | [[ਕਿਸ਼ਨ ਪਟਨਾਇਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 967 | [[:d:Q20605962|Q20605962]] | [[ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/28502856 28502856] | |- | style='text-align:right'| 968 | [[:d:Q20605976|Q20605976]] | [[ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਆਰਿਫ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/45856298 45856298] | |- | style='text-align:right'| 969 | [[:d:Q6416667|Q6416667]] | [[ਕਿਸ਼ਵਰ ਦੇਸਾਈ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/38859467 38859467] | |- | style='text-align:right'| 970 | [[:d:Q6416670|Q6416670]] | [[ਕਿਸ਼ਵਰ ਨਾਹਿਦ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/7669467 7669467] | |- | style='text-align:right'| 971 | [[:d:Q6403553|Q6403553]] | [[ਕੀ. ਰਾਜਾਨਾਰਾਇਣਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/62878318 62878318] | [[ਤਸਵੀਰ:Kirajanarayanan.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 972 | [[:d:Q43416|Q43416]] | [[ਕੀਆਨੂ ਰੀਵਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/85367902 85367902] | [[ਤਸਵੀਰ:Keanu Reeves – Dogstar – Tons of Rock 2026-3.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 973 | [[:d:Q171303|Q171303]] | [[ਕੀਟੀਅਨ ਦਾ ਜ਼ੇਨੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/1015159234271303371205 1015159234271303371205]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/1157154381143230292836 1157154381143230292836]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/203781319 203781319]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/261896996 261896996]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/268448029 268448029]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/316749259 316749259]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/475159474181327661464 475159474181327661464]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/7177408836203191153 7177408836203191153] | [[ਤਸਵੀਰ:Paolo Monti - Servizio fotografico (Napoli, 1969) - BEIC 6353768.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 974 | [[:d:Q10964400|Q10964400]] | [[ਕੀਰਤੀਨਾਥ ਕੁਰਤਾਕੋਟੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/57991369 57991369] | |- | style='text-align:right'| 975 | [[:d:Q3772|Q3772]] | [[ਕੁਐਂਟਿਨ ਟੈਰੇਨਟੀਨੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/37054403 37054403] | [[ਤਸਵੀਰ:Quentin Tarantino by Gage Skidmore.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 976 | [[:d:Q6448598|Q6448598]] | [[ਕੁਟੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮਰਾਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/28453957 28453957] | [[ਤਸਵੀਰ:Kuttikrishnamarar.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 977 | [[:d:Q310375|Q310375]] | [[ਕੁਨਾਲ ਨਾਇਅਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/91193332 91193332] | [[ਤਸਵੀਰ:Kunal Nayyar 2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 978 | [[:d:Q335293|Q335293]] | [[ਕੁਮਾਰਜੀਵ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/106964949 106964949] | [[ਤਸਵੀਰ:Kumarajiva at Kizil Caves, Kuqa (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 979 | [[:d:Q1914777|Q1914777]] | [[ਕੁਮਾਰੀ ਰਾਧਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Kumari Radha.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 980 | [[:d:Q48622814|Q48622814]] | [[ਕੁਮੁਦਿਨੀ ਬਾਸੂ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/95157098478872552002 95157098478872552002] | [[ਤਸਵੀਰ:Kumudini Bose.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 981 | [[:d:Q20606028|Q20606028]] | [[ਕੁਲਜੀਤ ਮਾਨ]] | | | |- | style='text-align:right'| 982 | [[:d:Q108560990|Q108560990]] | [[ਕੁਲਥਮ ਬਿਨ ਮਸੂਦ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 983 | [[:d:Q1791448|Q1791448]] | [[ਕੁਲਦੀਪ ਨਈਅਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/110091539 110091539] | [[ਤਸਵੀਰ:Kuldip Nayar-2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 984 | [[:d:Q20606044|Q20606044]] | [[ਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ ਦੀਪ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Kuldeep Singh Deep.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 985 | [[:d:Q20606060|Q20606060]] | [[ਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ ਧੀਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 986 | [[:d:Q6442803|Q6442803]] | [[ਕੁਲਪ ਸਾਈਪ੍ਰਦਿਤ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/62878581 62878581]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/65635818 65635818] | [[ਤਸਵੀਰ:Kulap Saipradit (02).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 987 | [[:d:Q125148544|Q125148544]] | [[ਕੁਲਬੀਰ ਬਡੇਸਰੋਂ]] | | | |- | style='text-align:right'| 988 | [[:d:Q6442857|Q6442857]] | [[ਕੁਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਕਾਂਗ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/38034308 38034308] | |- | style='text-align:right'| 989 | [[:d:Q20606079|Q20606079]] | [[ਕੁਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਸੂਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 990 | [[:d:Q61059142|Q61059142]] | [[ਕੁਲਵਿੰਦਰ ਖਹਿਰਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 991 | [[:d:Q6443321|Q6443321]] | [[ਕੁਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਵਿਰਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/13645870 13645870] | |- | style='text-align:right'| 992 | [[:d:Q101088407|Q101088407]] | [[ਕੁਲੀ ਕੋਹਲੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/298149066718765602391 298149066718765602391] | |- | style='text-align:right'| 993 | [[:d:Q3351108|Q3351108]] | [[ਕੁਵੇਂਪੂ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/97980455 97980455] | [[ਤਸਵੀਰ:Kuvempu1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 994 | [[:d:Q6448209|Q6448209]] | [[ਕੁਸੁਮ ਨਈਅਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/166024872 166024872] | |- | style='text-align:right'| 995 | [[:d:Q13156010|Q13156010]] | [[ਕੁੰਦਨਿਕਾ ਕਪਾਡੀਆ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/68061177 68061177] | [[ਤਸਵੀਰ:Kundanika Kapadia (July 2018).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 996 | [[:d:Q3366457|Q3366457]] | [[ਕੁੰਵਰ ਨਰਾਇਣ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/116648627 116648627] | |- | style='text-align:right'| 997 | [[:d:Q29938866|Q29938866]] | [[ਕੁੰਵਰ ਵਿਯੋਗੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/4484150470094004330001 4484150470094004330001] | [[ਤਸਵੀਰ:Kunwar Viyogi Poet.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 998 | [[:d:Q48731565|Q48731565]] | [[ਕੁੱਪਮਬਿਕਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 999 | [[:d:Q61555|Q61555]] | [[ਕੁਰੱਤੁਲਐਨ ਹੈਦਰ|ਕੁੱਰਤੁਲਏਨ ਹੈਦਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/12416915 12416915] | |- | style='text-align:right'| 1000 | [[:d:Q6323854|Q6323854]] | [[ਕੇ ਆਰ ਸ੍ਰੀਨਿਵਾਸ ਆਇੰਗਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/232524134 232524134] | [[ਤਸਵੀਰ:KRSrinivasaiyengar.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1001 | [[:d:Q12065225|Q12065225]] | [[ਕੇ ਐਨ ਪਾਨੀਕਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/24614322 24614322] | [[ਤਸਵੀਰ:K N Panikkar-2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1002 | [[:d:Q6323946|Q6323946]] | [[ਕੇ ਐਸ ਨਰਸਿੰਘਸਵਾਮੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/8981360 8981360] | [[ਤਸਵੀਰ:K S Narasimha Swamy photo of portrait from his home .jpeg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1003 | [[:d:Q16199188|Q16199188]] | [[ਕੇ ਐਸ ਭਗਵਾਨ|ਕੇ ਐਸ ਭਗਵਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Prof K S Bhagavan.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1004 | [[:d:Q1743716|Q1743716]] | [[ਕੇ ਐਸ ਲਾਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/97984421 97984421] | |- | style='text-align:right'| 1005 | [[:d:Q6323484|Q6323484]] | [[ਕੇ ਕਲਿਆਣ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Kalyank.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1006 | [[:d:Q24809972|Q24809972]] | [[ਕੇ ਕੇ ਤਲਵਾੜ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Dr. Kewal Kishan Talwar (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1007 | [[:d:Q11160442|Q11160442]] | [[ਕੇ ਪੀ ਰਾਮਾਨੁੰਨੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/6533869 6533869] | [[ਤਸਵੀਰ:Kp ramanunni 001.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1008 | [[:d:Q14540191|Q14540191]] | [[ਕੇ ਰੇਖਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:K Rekha at Kollam3.resized.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1009 | [[:d:Q18386489|Q18386489]] | [[ਕੇ ਵਾਈ ਨਾਰਾਇਣਸਵਾਮੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/63656864 63656864] | [[ਤਸਵੀਰ:K Y Narayanaswamy.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1010 | [[:d:Q21170757|Q21170757]] | [[ਕੇ ਵੀ ਨਾਰਾਇਣਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:K V Narayana.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1011 | [[:d:Q878523|Q878523]] | [[ਕੇ ਸਚਿਦਾਨੰਦਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/59249671 59249671] | [[ਤਸਵੀਰ:K sachidanandan.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1012 | [[:d:Q6323655|Q6323655]] | [[ਕੇ. ਐਨ. ਪ੍ਰਭੂ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1013 | [[:d:Q20606096|Q20606096]] | [[ਕੇ. ਐਲ. ਗਰਗ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1014 | [[:d:Q3536870|Q3536870]] | [[ਕੇ. ਵੀ. ਸੁਬੰਨਾ|ਕੇ. ਵੀ. ਸੁੱਬਣ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/28416600 28416600] | |- | style='text-align:right'| 1015 | [[:d:Q3536450|Q3536450]] | [[ਕੇ. ਸ਼ਿਵਰਾਮ ਕਾਰੰਤ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/51767202 51767202] | [[ਤਸਵੀਰ:ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತ.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1016 | [[:d:Q20558845|Q20558845]] | [[ਕੇ. ਸਿਵਾ ਰੈਡੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/58214378 58214378] | [[ਤਸਵੀਰ:K Shiva Reddy at KNY Patanjali complete works volumes book release program 29 Dec 2012 Hyderabad.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1017 | [[:d:Q58157|Q58157]] | [[ਕੇ.ਆਰ. ਮੀਰਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/19352048 19352048] | [[ਤਸਵੀਰ:KLF-2016 09315.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1018 | [[:d:Q11182956|Q11182956]] | [[ਕੇ.ਐਨ.ਏਲ਼ੂਤਚਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/30689028 30689028] | [[ਤਸਵੀਰ:के एन् एषुत्तच्छन्.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1019 | [[:d:Q80095|Q80095]] | [[ਕੇਂਜ਼ਾਬੂਰੋ ਓਏ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/97169275 97169275] | [[ਤਸਵੀਰ:Paris - Salon du livre 2012 - Kenzaburō Ōe - 003.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1020 | [[:d:Q6385369|Q6385369]] | [[ਕੇਕੀ ਐਨ ਦਾਰੂਵਾਲਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/112607713 112607713] | [[ਤਸਵੀਰ:Keki Daruwalla 2016.jpeg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1021 | [[:d:Q1735680|Q1735680]] | [[ਕੇਟ ਕਲਿੰਟਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/92084797 92084797] | [[ਤਸਵੀਰ:Kate Clinton.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1022 | [[:d:Q292268|Q292268]] | [[ਕੇਟ ਮਿਲੇਟ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/51693468 51693468] | [[ਤਸਵੀਰ:Kate millet 1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1023 | [[:d:Q16700680|Q16700680]] | [[ਕੇਟਰਇਨਾ ਕਲੇਤਕੋ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/310638602 310638602] | [[ਤਸਵੀਰ:Kateryna Kalytko 2019 (crop).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1024 | [[:d:Q12420576|Q12420576]] | [[ਕੇਦਾਰਨਾਥ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/118843471 118843471]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/22368072 22368072] | [[ਤਸਵੀਰ:Kedarnath Singh photo.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1025 | [[:d:Q244390|Q244390]] | [[ਕੇਨ ਕੇਸੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/108853111 108853111] | [[ਤਸਵੀਰ:Ken Kesey in Pasadena in 1974 from The Big T 1974 (page 45 crop).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1026 | [[:d:Q4953123|Q4953123]] | [[ਕੇਰਕਿਨ ਯਰੀਅਨ]] | [[ਗੈਰ-ਬਾਈਨਰੀ ਜੈਂਡਰ]] | | |- | style='text-align:right'| 1027 | [[:d:Q29644727|Q29644727]] | [[ਕੇਵਲ ਕਲੋਟੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1028 | [[:d:Q20606128|Q20606128]] | [[ਕੇਵਲ ਧਾਲੀਵਾਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Kewal Dhaliwal 4.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1029 | [[:d:Q6397919|Q6397919]] | [[ਕੇਵਲ ਧੀਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/293785044 293785044] | [[ਤਸਵੀਰ:Kewal Dheer.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1030 | [[:d:Q125148447|Q125148447]] | [[ਕੇਵਲ ਸੂਦ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1031 | [[:d:Q61119470|Q61119470]] | [[ਕੇਸਰ ਸਿੰਘ ਛਿੱਬਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1032 | [[:d:Q20606142|Q20606142]] | [[ਕੇਸਰ ਸਿੰਘ ਨੀਰ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1033 | [[:d:Q20606156|Q20606156]] | [[ਕੇਸਰਾ ਰਾਮ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1034 | [[:d:Q6395011|Q6395011]] | [[ਕੇਸ਼ਵ ਦਾਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/64807731 64807731] | [[ਤਸਵੀਰ:Self Portrait of Keshav Das.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1035 | [[:d:Q6394976|Q6394976]] | [[ਕੇਸ਼ਵ ਮਲਿਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/28408257 28408257] | [[ਤਸਵੀਰ:Keshav Malik.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1036 | [[:d:Q125148665|Q125148665]] | [[ਕੇਹਰ ਸ਼ਰੀਫ਼]] | | | |- | style='text-align:right'| 1037 | [[:d:Q444001|Q444001]] | [[ਕੈਂਡੀ ਬਾਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/92948653 92948653] | [[ਤਸਵੀਰ:Candy Barr (1960) (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1038 | [[:d:Q2364774|Q2364774]] | [[ਕੈਖੁਸ੍ਰਾਊ ਜਹਾਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/295848349 295848349] | [[ਤਸਵੀਰ:Sultan Kaikhusrau Jahan, Begum of Bhopal.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1039 | [[:d:Q12080013|Q12080013]] | [[ਕੈਟਰੀਨਾ ਬਾਬਕਿਨਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/306415301 306415301] | [[ਤਸਵੀਰ:Kateryna Babkina.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1040 | [[:d:Q65554909|Q65554909]] | [[ਕੈਟਲਿਨ ਗ੍ਰੀਨਿਜ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/266144647691109806280 266144647691109806280] | [[ਤਸਵੀਰ:Kaitlyn Greenidge, October 2019.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1041 | [[:d:Q3398683|Q3398683]] | [[ਕੈਟਲਿਨ ਮੋਰਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/232540006 232540006] | [[ਤਸਵੀਰ:Hayfestival-2016-Caitlin-Moran-cu-profile.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1042 | [[:d:Q292223|Q292223]] | [[ਕੈਥਰੀਨ ਕੁੱਕਸਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/24599897 24599897]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/315938713 315938713]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/87149514 87149514] | |- | style='text-align:right'| 1043 | [[:d:Q28739915|Q28739915]] | [[ਕੈਥਰੀਨ ਡੀ. ਟਿਲਮੈਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/46816432 46816432] | [[ਤਸਵੀਰ:KatherineDavisTillman.tif|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1044 | [[:d:Q16536539|Q16536539]] | [[ਕੈਥਰੀਨ ਡੋਰੀਅਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/311456933 311456933] | [[ਤਸਵੀਰ:Catherine Dorion 1.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1045 | [[:d:Q104720643|Q104720643]] | [[ਕੈਥਰੀਨ ਬੈੱਲ ਟਿਪੇਟਸ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:KatherineBellTippett1922.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1046 | [[:d:Q270632|Q270632]] | [[ਕੈਥਰੀਨ ਮੈਂਸਫੀਲਡ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/41843502 41843502] | [[ਤਸਵੀਰ:Katherine Mansfield (no signature).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1047 | [[:d:Q29155310|Q29155310]] | [[ਕੈਥਰੀਨ ਲੈਂਗਫੋਰਡ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/1300152503040110800006 1300152503040110800006] | [[ਤਸਵੀਰ:Katherine Langford (2018).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1048 | [[:d:Q460183|Q460183]] | [[ਕੈਥਲੀਨ ਰੇਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/71396599 71396599] | [[ਤਸਵੀਰ:Kathleen Raine.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1049 | [[:d:Q1476869|Q1476869]] | [[ਕੈਥੀ ਕੇਲੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/45519776 45519776] | [[ਤਸਵੀਰ:Lasallian Youth 2008.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1050 | [[:d:Q5053493|Q5053493]] | [[ਕੈਥੀ ਸਮਾਲ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/44458661 44458661] | |- | style='text-align:right'| 1051 | [[:d:Q25624515|Q25624515]] | [[ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1052 | [[:d:Q6347645|Q6347645]] | [[ਕੈਫ ਭੋਪਾਲੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/33598364 33598364] | [[ਤਸਵੀਰ:Mr. Kaif Bhopali.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1053 | [[:d:Q132589|Q132589]] | [[ਕੈਮੀਲੋ ਖੋਸੇ ਸੇਲਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/14767431 14767431] | [[ਤਸਵੀਰ:Camilo José Cela. Fototeca. Biblioteca Virtual del Patrimonio Bibliográfico.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1054 | [[:d:Q3812975|Q3812975]] | [[ਕੈਰਨ ਰਸਲ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/28282483 28282483] | [[ਤਸਵੀਰ:Karen russell 2011.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1055 | [[:d:Q71020|Q71020]] | [[ਕੈਰਨ ਹਾਰਨੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/19678992 19678992] | [[ਤਸਵੀਰ:Karen Horney 1938.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1056 | [[:d:Q5045358|Q5045358]] | [[ਕੈਰਲਿਨ ਗੇਜ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/23869357 23869357] | [[ਤਸਵੀਰ:Gage for wikipedia.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1057 | [[:d:Q270207|Q270207]] | [[ਕੈਰੀ ਚੇਪਮਨ ਕੈਟ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/32779350 32779350] | [[ਤਸਵੀਰ:Carrie Chapman Catt.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1058 | [[:d:Q108941|Q108941]] | [[ਕੈਰੀ ਫਿਸ਼ਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/61593330 61593330] | [[ਤਸਵੀਰ:Carrie Fisher 2013-a straightened.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1059 | [[:d:Q2689931|Q2689931]] | [[ਕੈਰੇਨ ਆਬੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/24661603 24661603] | |- | style='text-align:right'| 1060 | [[:d:Q4102301|Q4102301]] | [[ਕੈਲਾਸ਼ ਵਾਜਪੇਈ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/41862455 41862455] | [[ਤਸਵੀਰ:कैलाश वाजपेयी.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1061 | [[:d:Q20606172|Q20606172]] | [[ਕੈਲਾਸ਼ ਪੁਰੀ|ਕੈਲਾਸ਼ਪੁਰੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/21034880 21034880]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/5727166110534786100002 5727166110534786100002] | [[ਤਸਵੀਰ:Kailash Puri-Ghana-1963 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1062 | [[:d:Q7265875|Q7265875]] | [[ਕੈਸਰਾ ਸ਼ਹਿਰਾਜ਼]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/61046254 61046254] | |- | style='text-align:right'| 1063 | [[:d:Q494036|Q494036]] | [[ਕੋ ਉਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/98400788 98400788] | [[ਤਸਵੀਰ:Ko Un Cracow Poland October23 2009 Fot Mariusz Kubik 06.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1064 | [[:d:Q1778315|Q1778315]] | [[ਕੋਏਨਰਾਡ ਏਲਸਟ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/19909799 19909799] | [[ਤਸਵੀਰ:Koenraad Elst at Varanasi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1065 | [[:d:Q41693534|Q41693534]] | [[ਕੋਕੁਮੋ]] | [[ਟਰਾਂਸ ਔਰਤ]] | [https://viaf.org/en/viaf/30151050056133411834 30151050056133411834] | |- | style='text-align:right'| 1066 | [[:d:Q29452661|Q29452661]] | [[ਕੋਟਾ ਨੀਲਿਮਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/107919202 107919202] | |- | style='text-align:right'| 1067 | [[:d:Q921435|Q921435]] | [[ਕੋਫ਼ੀ ਅਵੂਨੋਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/97639024 97639024] | [[ਤਸਵੀਰ:KofiAwoonor.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1068 | [[:d:Q312709|Q312709]] | [[ਕੋਬਾਯਾਸ਼ੀ ਇੱਸਾ|ਕੋਬਾਯਾਸ਼ੀ ਈਸਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/14771916 14771916] | [[ਤਸਵੀਰ:Kobayashi Issa-Portrait.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1069 | [[:d:Q2979375|Q2979375]] | [[ਕੋਮਲ ਕੋਠਾਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/55570586 55570586] | [[ਤਸਵੀਰ:Indian Folklorist Komal Kothari.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1070 | [[:d:Q23761393|Q23761393]] | [[ਕੋਮਲਾ ਵਰਦਾਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1071 | [[:d:Q62610178|Q62610178]] | [[ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਲੇਖਕ ਮੰਚ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1072 | [[:d:Q31790414|Q31790414]] | [[ਕੌਰ ਚੰਦ ਰਾਹੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1073 | [[:d:Q31790504|Q31790504]] | [[ਕੌਸ਼ਲ ਪੰਵਾਰ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1074 | [[:d:Q6439347|Q6439347]] | [[ਕ੍ਰਿਪਾਬਾਈ ਸੱਤਿਆਨਾਧਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/12519724 12519724] | [[ਤਸਵੀਰ:Krupabai Satthianadhan (1862–1894).png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1075 | [[:d:Q2964669|Q2964669]] | [[ਕ੍ਰਿਸ ਬਟਲਰ (ਫ਼ਿਲਮਮੇਕਰ)|ਕ੍ਰਿਸ ਬਟਲਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/284359677 284359677] | |- | style='text-align:right'| 1076 | [[:d:Q96787258|Q96787258]] | [[ਕ੍ਰਿਸਟਨ ਅਰਨੇਟ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/2210157226593285410003 2210157226593285410003] | [[ਤਸਵੀਰ:Kristen Arnett 2019 Texas Book Festival.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1077 | [[:d:Q56751761|Q56751761]] | [[ਕ੍ਰਿਸਟਨ ਰੂਪੇਨੀਅਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/57152380094701761828 57152380094701761828] | [[ਤਸਵੀਰ:Kristen Roupenian 2019 Texas Book Festival.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1078 | [[:d:Q57382|Q57382]] | [[ਕ੍ਰਿਸਟਾ ਵੁਲਫ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/109289723 109289723] | [[ਤਸਵੀਰ:Bundesarchiv Bild 183-B0509-0010-006, Christa Wolf.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1079 | [[:d:Q5113647|Q5113647]] | [[ਕ੍ਰਿਸਟੀ ਹੌਬੈਗਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/7476885 7476885] | |- | style='text-align:right'| 1080 | [[:d:Q236939|Q236939]] | [[ਕ੍ਰਿਸਟੀਏਨ ਅਮਨਪੌਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/64335887 64335887] | [[ਤਸਵੀਰ:10.02.2023 - Entrevista à CNN Internacional, em Washington (EUA) (52681050048).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1081 | [[:d:Q6438110|Q6438110]] | [[ਕ੍ਰਿਸਟੀਨ ਦਮਿਤਰੋਵਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/32141617 32141617] | [[ਤਸਵੀਰ:Kristin Dimitrova.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1082 | [[:d:Q236596|Q236596]] | [[ਕ੍ਰਿਸਟੀਨਾ ਰੋਸੇਟੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/44318353 44318353] | [[ਤਸਵੀਰ:Christina Rossetti 4.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1083 | [[:d:Q953782|Q953782]] | [[ਕ੍ਰਿਸਟੋਫਰ ਕਾਡਵੈੱਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/27087227 27087227]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/45601231 45601231] | [[ਤਸਵੀਰ:C. St. John Sprigg 1938 Alt.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1084 | [[:d:Q28975|Q28975]] | [[ਕ੍ਰਿਸਟੋਫਰ ਮਾਰਲੋਵ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/32000005 32000005] | [[ਤਸਵੀਰ:Christopher Marlowe.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1085 | [[:d:Q25191|Q25191]] | [[ਕ੍ਰਿਸਟੋਫ਼ਰ ਨੋਲਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/102310843 102310843] | [[ਤਸਵੀਰ:Christopher Nolan.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1086 | [[:d:Q93620|Q93620]] | [[ਕ੍ਰਿਸਟੋਫ਼ਰ ਪਾਓਲਿਨੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/49468743 49468743] | [[ਤਸਵੀਰ:Christopher Paolini 2019.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1087 | [[:d:Q1789103|Q1789103]] | [[ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਬਲਦੇਵ ਵੈਦ|ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਬਲਰਾਮ ਵੈਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/66574602 66574602] | |- | style='text-align:right'| 1088 | [[:d:Q3633202|Q3633202]] | [[ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਜੀ ਪ੍ਰਭਾਕਰ ਖਾਡਿਲਕਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/55482568 55482568] | [[ਤਸਵੀਰ:सांगली आणि सांगलीकर 226 3 नाट्याचार्य खाडिलकर.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1089 | [[:d:Q31790518|Q31790518]] | [[ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਅਗਨੀਹੋਤਰੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1090 | [[:d:Q31787689|Q31787689]] | [[ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਦੀਬ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1091 | [[:d:Q20606204|Q20606204]] | [[ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕੁਮਾਰ ਰੱਤੂ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1092 | [[:d:Q575066|Q575066]] | [[ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਚੰਦਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/27174686 27174686] | [[ਤਸਵੀਰ:Krishan Chander 2017 stamp of India.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1093 | [[:d:Q5575290|Q5575290]] | [[ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਚੰਦਰ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/39421707 39421707] | [[ਤਸਵੀਰ:Krishna Chandra Bhattacharya.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1094 | [[:d:Q121235|Q121235]] | [[ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇਵ ਰਾਏ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/376149196669874792901 376149196669874792901]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/45106337 45106337] | [[ਤਸਵੀਰ:Chinnadevi, Krishnadevaraya, Tirumaladevi statues at Chandragiri Museum.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1095 | [[:d:Q20606217|Q20606217]] | [[ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਬੇਤਾਬ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1096 | [[:d:Q28034733|Q28034733]] | [[ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਭਾਬੀਨੀ ਦਾਸ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/4650408 4650408] | [[ਤਸਵੀਰ:Krishnabhabini Das from the Modern Review Vol 25 (Jan.-June 1919) (page 426 crop).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1097 | [[:d:Q26923171|Q26923171]] | [[ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਉਦਯਸ਼ੰਕਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/295686760 295686760] | |- | style='text-align:right'| 1098 | [[:d:Q15730377|Q15730377]] | [[ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਬੋਸ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/35817885 35817885] | |- | style='text-align:right'| 1099 | [[:d:Q3631806|Q3631806]] | [[ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਸੋਬਤੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/178158 178158] | [[ਤਸਵੀਰ:Krishna sobti (6471151101).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1100 | [[:d:Q6437416|Q6437416]] | [[ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਹੁਥੀਸਿੰਗ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/20063364 20063364] | [[ਤਸਵੀਰ:Krishna Nehru Hutheesing.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1101 | [[:d:Q982291|Q982291]] | [[ਕ੍ਰੇਗ ਹੈਰਿਸਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/349144782714935850319 349144782714935850319] | [[ਤਸਵੀਰ:Craig Harrison.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1102 | [[:d:Q31788523|Q31788523]] | [[ਕੰਕਣ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1103 | [[:d:Q31787878|Q31787878]] | [[ਕੰਕਨ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1104 | [[:d:Q3519797|Q3519797]] | [[ਕੰਦਾਸਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/62749617 62749617] | [[ਤਸਵੀਰ:Kannadasan 2013 stamp of India.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1105 | [[:d:Q6445137|Q6445137]] | [[ਕੰਵਰ ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ 'ਸਹਰ'|ਕੰਵਰ ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ 'ਸਹਰ`]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1106 | [[:d:Q125148605|Q125148605]] | [[ਕੰਵਰਜੀਤ ਭੱਠਲ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1107 | [[:d:Q31790873|Q31790873]] | [[ਖਲੀਲ-ਜਿਬਰਾਨ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਦਾ ਅਣਮੁਲਾ ਖਜ਼ਾਨਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1108 | [[:d:Q741031|Q741031]] | [[ਖਲੀਲੁੱਲਾਹ ਖਲੀਲੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/94542222 94542222] | |- | style='text-align:right'| 1109 | [[:d:Q60803|Q60803]] | [[ਖ਼ਵਾਜਾ ਗ਼ੁਲਾਮ ਫ਼ਰੀਦ|ਖਵਾਜਾ ਗ਼ੁਲਾਮ ਫ਼ਰੀਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/49416501 49416501] | |- | style='text-align:right'| 1110 | [[:d:Q23621797|Q23621797]] | [[ਖਵਾਜਾ ਗ਼ੁਲਾਮ ਸਯਦਾਈਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/18468715 18468715] | |- | style='text-align:right'| 1111 | [[:d:Q6748937|Q6748937]] | [[ਖਵਾਜਾ ਦਿਲ ਮੁਹੰਮਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1112 | [[:d:Q6401046|Q6401046]] | [[ਖ਼ਵਾਜਾ ਪਰਵੇਜ਼|ਖਵਾਜਾ ਪਰਵੇਜ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1113 | [[:d:Q6398891|Q6398891]] | [[ਖ਼ਦੀਜਾ ਮਸਤੂਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/59257656 59257656] | [[ਤਸਵੀਰ:Khadija Mastoor Urdu writer.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1114 | [[:d:Q47737|Q47737]] | [[ਖ਼ਲੀਲ ਜਿਬਰਾਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/88896061 88896061] | [[ਤਸਵੀਰ:Kahlil Gibran 1913.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1115 | [[:d:Q293515|Q293515]] | [[ਖ਼ਲੀਲ ਬਿਨ ਅਹਿਮਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/79188534 79188534] | [[ਤਸਵੀਰ:فراهيدي.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1116 | [[:d:Q31319896|Q31319896]] | [[ਖ਼ਲੀਲ ਮਮੂਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:The President of Sahitya Akademi, Shri Sunil Gangopadhyay presented the Sahitya Akademi Awards, 2011, at a function, in New Delhi on February 14, 2012 (2).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1117 | [[:d:Q131318|Q131318]] | [[ਖ਼ਵਨ ਰਮਨ ਹਿਮੇਨੇਜ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/59077345 59077345] | [[ਤਸਵੀਰ:JRJimenez.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1118 | [[:d:Q559774|Q559774]] | [[ਖ਼ਵਾਜਾ ਅਹਿਮਦ ਅੱਬਾਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/84953544 84953544] | [[ਤਸਵੀਰ:Khwaja Ahmed Abbas 1939.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1119 | [[:d:Q6400469|Q6400469]] | [[ਖ਼ਾਕ਼ਾਨ ਹੈਦਰ ਗ਼ਾਜ਼ੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/19166740 19166740] | |- | style='text-align:right'| 1120 | [[:d:Q368862|Q368862]] | [[ਖ਼ਾਕਾਨੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/15161227 15161227]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/302201975 302201975] | [[ਤਸਵੀਰ:Khaqani Park3 (cropped).JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1121 | [[:d:Q128797420|Q128797420]] | [[ਖ਼ਾਨ ਸਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1122 | [[:d:Q16730780|Q16730780]] | [[ਖ਼ਾਲਿਦ ਅਲਵੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/27240202 27240202] | [[ਤਸਵੀਰ:Khalid Alvi,At Calgary,Canada.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1123 | [[:d:Q3694910|Q3694910]] | [[ਖ਼ਾਲਿਦ ਅੱਬਾਸ ਡਾਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1124 | [[:d:Q19899260|Q19899260]] | [[ਖ਼ਾਲਿਦ ਇਕਬਾਲ ਯਾਸਿਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1125 | [[:d:Q20606232|Q20606232]] | [[ਖ਼ਾਲਿਦ ਫ਼ਰਹਾਦ ਧਾਰੀਵਾਲ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1126 | [[:d:Q20046416|Q20046416]] | [[ਖ਼ਾਲਿਦ ਮਹਿਮੂਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/8982016 8982016] | |- | style='text-align:right'| 1127 | [[:d:Q20606248|Q20606248]] | [[ਖ਼ਾਲਿਦ ਹੁਸੈਨ (ਕਹਾਣੀਕਾਰ)|ਖ਼ਾਲਿਦ ਹੁਸੈਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Khalid Hussain Punjabi ,Urdu language story writer.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1128 | [[:d:Q558205|Q558205]] | [[ਖ਼ੁਆਜਾ ਅਬਦੁੱਲਾ ਅਨਸਾਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/19703891 19703891] | [[ਤਸਵੀਰ:Khwaja Abdullah Ansari portrait.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1129 | [[:d:Q29624702|Q29624702]] | [[ਖ਼ੁਆਜਾ ਮੁਹੰਮਦ ਬਖ਼ਸ਼ ਨਾਜ਼ੁਕ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1130 | [[:d:Q6403425|Q6403425]] | [[ਖ਼ੁਆਜਾ ਹੈਦਰ ਅਲੀ ਆਤਿਸ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/49505097 49505097] | [[ਤਸਵੀਰ:Haider Ali Aatish.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1131 | [[:d:Q6402952|Q6402952]] | [[ਖ਼ੁਮਾਰ ਬਾਰਾਬੰਕਵੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/65778069 65778069] | |- | style='text-align:right'| 1132 | [[:d:Q1740716|Q1740716]] | [[ਖ਼ੁਸ਼ਵੰਤ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/101362078 101362078] | [[ਤਸਵੀਰ:Khushwantsingh.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1133 | [[:d:Q103285|Q103285]] | [[ਖ਼ੋਸੇ ਮਾਰਤੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/73865537 73865537] | [[ਤਸਵੀਰ:José Martí retrato hecho en México 1875.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1134 | [[:d:Q6398859|Q6398859]] | [[ਖਾਦੀਜਾ ਮੁਮਤਾਜ਼]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Dr.khadeeja mumtaz.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1135 | [[:d:Q193116|Q193116]] | [[ਖ਼ਾਲਿਦ ਹੁਸੈਨੀ|ਖਾਲਿਦ ਹੋਸੈਨੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/98912036 98912036] | [[ਤਸਵੀਰ:Khaled Hosseini, 2013 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1136 | [[:d:Q15463147|Q15463147]] | [[ਖਾਲੀਕ ਇਬਰਾਹਿਮ ਖਾਲੀਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/43995174 43995174] | |- | style='text-align:right'| 1137 | [[:d:Q83184|Q83184]] | [[ਖਾਸਿੰਤੋ ਬਿਨਾਵੇਂਤੇ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/64015709 64015709] | [[ਤਸਵੀਰ:Jacinto Benavente.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1138 | [[:d:Q6403151|Q6403151]] | [[ਖੁਰਸ਼ੀਦ ਰਿਜ਼ਵੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/46280212 46280212] | |- | style='text-align:right'| 1139 | [[:d:Q6403180|Q6403180]] | [[ਖੁਸ਼ਬੀਰ ਸਿੰਘ ਸ਼ਾਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/63449549 63449549] | [[ਤਸਵੀਰ:Khushbirsinghshaad.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1140 | [[:d:Q31787446|Q31787446]] | [[ਖੁਸ਼ਵੰਤ ਕੰਵਲ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1141 | [[:d:Q83794|Q83794]] | [[ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਖੱਟਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/69921853 69921853] | |- | style='text-align:right'| 1142 | [[:d:Q125148555|Q125148555]] | [[ਖੋਜੀ ਕਾਫ਼ਿਰ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1143 | [[:d:Q59837|Q59837]] | [[ਖੋਰਛੇ ਗੀਯੈਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/91629318 91629318] | [[ਤਸਵੀਰ:1929-01-23, La Libertad, Jorge Guillén (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1144 | [[:d:Q127349|Q127349]] | [[ਖੋਸੇ ਏਚੇਗਰਾਏ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/79077383 79077383] | [[ਤਸਵੀਰ:José Echegaray y Eizaguirre.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1145 | [[:d:Q20606260|Q20606260]] | [[ਗਗਨ ਗਿੱਲ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1146 | [[:d:Q64626577|Q64626577]] | [[ਗਜ਼ਲ ਧਾਲੀਵਾਲ]] | [[ਟਰਾਂਸ ਔਰਤ]] | [https://viaf.org/en/viaf/33154739800352990990 33154739800352990990] | |- | style='text-align:right'| 1147 | [[:d:Q5520829|Q5520829]] | [[ਗਣੇਸ਼ ਦਾਮੋਦਰ ਸਾਵਰਕਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/23515906 23515906] | [[ਤਸਵੀਰ:Ganesh Damodar Savarkar.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1148 | [[:d:Q2254118|Q2254118]] | [[ਗਣੇਸ਼ ਨਾਰਾਇਣਦਾਸ ਦੇਵੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/116242505 116242505] | [[ਤਸਵੀਰ:G. N. Devy.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1149 | [[:d:Q21666171|Q21666171]] | [[ਗਦੂਲ ਸਿੰਘ ਲਾਮਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1150 | [[:d:Q67516498|Q67516498]] | [[ਗਰਟਰੂਡ ਗੋਗਿਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:GertrudeGogin1922.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1151 | [[:d:Q7728|Q7728]] | [[ਗਰਾਸੀਆ ਦੇਲੇਦਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/34455396 34455396] | [[ਤਸਵੀਰ:Grazia Deledda 1926.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1152 | [[:d:Q370235|Q370235]] | [[ਗਰਾਹਮ ਹੈਂਕੋਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/110640834 110640834] | [[ਤਸਵੀਰ:Graham-Hancock (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1153 | [[:d:Q24263588|Q24263588]] | [[ਗਰਿਮਾ ਸੰਜੈ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/309831634 309831634] | [[ਤਸਵੀਰ:Author Garima Sanjay.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1154 | [[:d:Q35171|Q35171]] | [[ਗਰੋਵਰ ਕਲੀਵਲੈਂਡ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/30330745 30330745] | [[ਤਸਵੀਰ:Grover Cleveland - NARA - 518139 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1155 | [[:d:Q231178|Q231178]] | [[ਗਲੋਰੀਆ ਸਟੀਨਮ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/79036189 79036189] | [[ਤਸਵੀਰ:Gloria Steinem 1977 ©Lynn Gilbert (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1156 | [[:d:Q270275|Q270275]] | [[ਗਵਰੀਲਾ ਦੇਰਜ਼ਾਵਿਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/61647764 61647764] | [[ਤਸਵੀਰ:Derzhavin by Borovikovsky (1811, Pushkin museum).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1157 | [[:d:Q438686|Q438686]] | [[ਗ਼ਜ਼ਾਲਾ ਅਲੀਜ਼ਾਦਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/189728484 189728484] | [[ਤਸਵੀਰ:Ghazaleh Alizadeh.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1158 | [[:d:Q2895310|Q2895310]] | [[ਗ਼ਾਦਹ ਕਰਮੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/63259096 63259096] | [[ਤਸਵੀਰ:Ghada Karmi 2008 (cropped).JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1159 | [[:d:Q2283548|Q2283548]] | [[ਗ਼ੁਲਾਮ ਅੱਬਾਸ (ਲੇਖਕ)|ਗ਼ੁਲਾਮ ਅੱਬਾਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/28492720 28492720] | |- | style='text-align:right'| 1160 | [[:d:Q20606273|Q20606273]] | [[ਗ਼ੁਲਾਮ ਜੀਲਾਨੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1161 | [[:d:Q31320299|Q31320299]] | [[ਗ਼ੁਲਾਮ ਨਬੀ ਫ਼ਿਰਾਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/19130422 19130422] | [[ਤਸਵੀਰ:Ghulam Nabi Firaq.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1162 | [[:d:Q20606292|Q20606292]] | [[ਗ਼ੁਲਾਮ ਫ਼ਰੀਦ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1163 | [[:d:Q3694924|Q3694924]] | [[ਗ਼ੁਲਾਮ ਮੁਸਤੁਫ਼ਾ ਤਬੱਸੁਮ|ਗ਼ੁਲਾਮ ਮੁਸਤੁਫ਼ਾ ਤਬੱਸਮ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/55426770 55426770] | |- | style='text-align:right'| 1164 | [[:d:Q20609264|Q20609264]] | [[ਗ਼ੁਲਾਮ ਰਸੂਲ ਆਲਮਪੁਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/1468494 1468494] | |- | style='text-align:right'| 1165 | [[:d:Q20037040|Q20037040]] | [[ਗ਼ੁਲਾਮ ਰੱਬਾਨੀ ਤਾਬਾਂ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/210149106000568490179 210149106000568490179] | |- | style='text-align:right'| 1166 | [[:d:Q464914|Q464914]] | [[ਗਾਇਤਰੀ ਦੇਵੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/32833418 32833418] | [[ਤਸਵੀਰ:Maharani-gayatri-devi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1167 | [[:d:Q240851|Q240851]] | [[ਗਾਇਤਰੀ ਸਪੀਵਾਕ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/109346071 109346071] | [[ਤਸਵੀਰ:Gayatri Spivak on Subversive Festival.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1168 | [[:d:Q18143|Q18143]] | [[ਗਾਓ ਜ਼ਿੰਗਜੀਅਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/102266649 102266649] | [[ਤਸਵੀਰ:Gao Xingjian (2012, cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1169 | [[:d:Q154145|Q154145]] | [[ਗਾਬਰੀਏਲ ਮਾਰਸੇਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/14773302 14773302] | [[ਤਸਵੀਰ:Gabriel Marcel en 1969.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1170 | [[:d:Q80871|Q80871]] | [[ਗਾਬਰੀਏਲਾ ਮਿਸਤਰਾਲ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/315943435 315943435]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/44311414 44311414] | [[ਤਸਵੀਰ:Gabriela Mistral 1945.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1171 | [[:d:Q25160365|Q25160365]] | [[ਗਾਯਤਰੀਬਾਲਾ ਪਾਂਡਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/16149912595606212517 16149912595606212517] | [[ਤਸਵੀਰ:Gayatribala Panda.jpeg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1172 | [[:d:Q2731767|Q2731767]] | [[ਗਾਰਗੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1173 | [[:d:Q1377923|Q1377923]] | [[ਗਾਰਸਨ ਕਾਰਿੰਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/111110545 111110545] | [[ਤਸਵੀਰ:Garson Kanin 1946.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1174 | [[:d:Q34137314|Q34137314]] | [[ਗਿਆਨੀ ਆਤਮਾ ਸਿੰਘ ਸ਼ਾਂਤ|ਗਿਅਾਨੀ ਅਾਤਮਾ ਸਿੰਘ ਸ਼ਾਂਤ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1175 | [[:d:Q12429578|Q12429578]] | [[ਗਿਆਨ ਚਤੁਰਵੇਦੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/14919789 14919789] | |- | style='text-align:right'| 1176 | [[:d:Q18926918|Q18926918]] | [[ਗਿਆਨਚੰਦ ਜੈਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/71635949 71635949] | |- | style='text-align:right'| 1177 | [[:d:Q20739715|Q20739715]] | [[ਗਿਆਨਦਾਨੰਦਿਨੀ ਦੇਵੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Jnanadanandini Devi.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1178 | [[:d:Q4673522|Q4673522]] | [[ਗਿਆਨਸਾਗਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/45460825 45460825] | [[ਤਸਵੀਰ:Gyansagar 2013 stamp of India.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1179 | [[:d:Q61059657|Q61059657]] | [[ਗਿਆਨੀ ਈਸ਼ਰ ਸਿੰਘ ਦਰਦ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1180 | [[:d:Q20606309|Q20606309]] | [[ਕੇਸਰ ਸਿੰਘ ਨਾਵਲਿਸਟ (ਗਿਆਨੀ)|ਗਿਆਨੀ ਕੇਸਰ ਸਿੰਘ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1181 | [[:d:Q20606322|Q20606322]] | [[ਗਿਆਨੀ ਗਿਆਨ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Depiction of Giani Gian Singh.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1182 | [[:d:Q5558127|Q5558127]] | [[ਗਿਆਨੀ ਗੁਰਦਿੱਤ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1183 | [[:d:Q5558123|Q5558123]] | [[ਗਿਆਨੀ ਗੁਰਮੁਖ ਸਿੰਘ ਮੁਸਾਫ਼ਿਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/65209266 65209266] | [[ਤਸਵੀਰ:Giani Gurmukh Singh Musafir 2001 stamp of India.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1184 | [[:d:Q65395910|Q65395910]] | [[ਗਿਆਨੀ ਤ੍ਰਿਲੋਕ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1185 | [[:d:Q5558118|Q5558118]] | [[ਗਿਆਨੀ ਦਿੱਤ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Giani Ditt Singh.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1186 | [[:d:Q21069855|Q21069855]] | [[ਗਿਆਨੀ ਧਨਵੰਤ ਸਿੰਘ ਸੀਤਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1187 | [[:d:Q20606334|Q20606334]] | [[ਗਿਆਨੀ ਲਾਲ ਸਿੰਘ ਗੁੱਜਰਾਂਵਾਲੀਆ|ਗਿਆਨੀ ਲਾਲ ਸਿੰਘ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1188 | [[:d:Q31795490|Q31795490]] | [[ਗਿਆਨੀ ਲਾਲ ਸਿੰਘ (ਦੌਧਰ)|ਗਿਆਨੀ ਲਾਲ ਸਿੰਘ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1189 | [[:d:Q31790525|Q31790525]] | [[ਗਿਆਨੀ ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ ਆਜੜੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1190 | [[:d:Q5558124|Q5558124]] | [[ਗਿਆਨੀ ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਮਸਕੀਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/2016155 2016155] | [[ਤਸਵੀਰ:Sant Giani Maskeen Singh ji.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1191 | [[:d:Q125148601|Q125148601]] | [[ਗਿਆਨੀ ਸੰਤੋਖ ਸਿੰਘ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1192 | [[:d:Q31787011|Q31787011]] | [[ਗਿਆਨੀ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਦਿਲਬਰ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1193 | [[:d:Q151523|Q151523]] | [[ਜੌਰਜ ਲੂਕਾਚ|ਗਿਉਰਗੀ ਲੂਕਾਚ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/46764285 46764285] | [[ਤਸਵੀਰ:Lukács György.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1194 | [[:d:Q5565947|Q5565947]] | [[ਗਿਜ਼ੀ ਅਰਸਕੀਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Gizzi Erskine at the Glamour Awards 2015.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1195 | [[:d:Q5565084|Q5565084]] | [[ਗਿਥਾ ਸੋਵਰਬੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/60777490 60777490] | [[ਤਸਵੀਰ:GeorgeJacombHood-1912-GithaSowerby.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1196 | [[:d:Q5549097|Q5549097]] | [[ਗਿਰਾਲਡ ਅਰਲੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/236854770 236854770] | [[ਤਸਵੀਰ:Gerald Early (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1197 | [[:d:Q1368995|Q1368995]] | [[ਗਿਰਾਲਡੋ ਰਿਵੇਰਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/70175379 70175379] | [[ਤਸਵੀਰ:GeraldoRiveraSept2010.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1198 | [[:d:Q5564273|Q5564273]] | [[ਗਿਰਿਜਾ ਵਿਆਸ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/54564749 54564749] | [[ਤਸਵੀਰ:Dr. Girija Vyas takes over the charge of Union Minister for Housing & Urban Poverty Alleviation, in New Delhi on June 18, 2013.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1199 | [[:d:Q5564274|Q5564274]] | [[ਗਿਰਿਜਾਬਾਈ ਕੇਲਕਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/55706069 55706069] | |- | style='text-align:right'| 1200 | [[:d:Q15647135|Q15647135]] | [[ਗਿਰੀਜਾ ਕੁਮਾਰ ਮਾਥੁਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/115351202 115351202] | |- | style='text-align:right'| 1201 | [[:d:Q12423645|Q12423645]] | [[ਗਿਰੀਧਰ ਕਵੀਰਾਇ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1202 | [[:d:Q56253813|Q56253813]] | [[ਗਿਰੀਰਾਜ ਕਿਸ਼ੋਰ (ਲੇਖਕ)|ਗਿਰੀਰਾਜ ਕਿਸ਼ੋਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/66613652 66613652] | [[ਤਸਵੀਰ:Giriraj Kishore (2016).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1203 | [[:d:Q3518444|Q3518444]] | [[ਗਿਰੀਸ਼ ਕਰਨਾਡ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/112524950 112524950] | [[ਤਸਵੀਰ:Girish Karnad Screening Cornell.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1204 | [[:d:Q17916944|Q17916944]] | [[ਗਿਰੀਸ਼ਵਰ ਮਿਸ਼ਰਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/94518221 94518221] | |- | style='text-align:right'| 1205 | [[:d:Q5560455|Q5560455]] | [[ਗਿਲ ਐਡਮਸਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/32731774 32731774] | |- | style='text-align:right'| 1206 | [[:d:Q2395069|Q2395069]] | [[ਗਿਲਿਅਨ ਵਿਗਮੈਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/252544078 252544078] | [[ਤਸਵੀਰ:Gillian Vigman Dragon Con September 4 2026 2546.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1207 | [[:d:Q20606377|Q20606377]] | [[ਗਿੱਲ ਮੋਰਾਂਵਾਲੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1208 | [[:d:Q5529930|Q5529930]] | [[ਗੀਤ ਚਤੁਰਵੇਦੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/247006729 247006729] | [[ਤਸਵੀਰ:Geet Chaturvedi-Orkut.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1209 | [[:d:Q59522663|Q59522663]] | [[ਗੀਤਾ ਪਾਰੇਖ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/33556737 33556737] | |- | style='text-align:right'| 1210 | [[:d:Q538719|Q538719]] | [[ਗੀਤਾ ਮਹਿਤਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/36952356 36952356] | |- | style='text-align:right'| 1211 | [[:d:Q97479026|Q97479026]] | [[ਗੀਤਾ ਰਾਮਾਸਵਾਮੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/16646136 16646136] | [[ਤਸਵੀਰ:Geeta Ramaswamy.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1212 | [[:d:Q62566472|Q62566472]] | [[ਗੀਤਾ ਵੁਲਫ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/2690550 2690550] | |- | style='text-align:right'| 1213 | [[:d:Q5565082|Q5565082]] | [[ਗੀਤਾ ਹਰੀਹਰਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/91588363 91588363] | [[ਤਸਵੀਰ:Keralaliteraturefestival 08775.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1214 | [[:d:Q539835|Q539835]] | [[ਗੀਤਾਂਜਲੀ ਸ਼੍ਰੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/50427905 50427905] | [[ਤਸਵੀਰ:Geetanjali.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1215 | [[:d:Q133855|Q133855]] | [[ਗੁਇਲਾਉਮ ਅਪੋਲਿਨੇਅਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/66462795 66462795] | [[ਤਸਵੀਰ:Guillaume Apollinaire - Septembre 1911.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1216 | [[:d:Q13116911|Q13116911]] | [[ਗੁਣਾਕਰ ਮੁਲੇ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/117123936 117123936] | |- | style='text-align:right'| 1217 | [[:d:Q109923832|Q109923832]] | [[ਗੁਣਾਬਾਈ ਗਾਡੇਕਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1218 | [[:d:Q15570578|Q15570578]] | [[ਗੁਣਾਭੱਦਰਾ (ਜੈਨ ਭਿਕਸ਼ੂ)]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/234027479 234027479] | |- | style='text-align:right'| 1219 | [[:d:Q134369444|Q134369444]] | [[ਗੁਰਇਕਬਾਲ ਸਿੰਘ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1220 | [[:d:Q85950469|Q85950469]] | [[ਗੁਰਚਰਨ ਕੌਰ ਥਿੰਦ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1221 | [[:d:Q12423932|Q12423932]] | [[ਗੁਰਚਰਨ ਦਾਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/54328127 54328127] | [[ਤਸਵੀਰ:Gurcharan Das (as on 26-Sep-2012).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1222 | [[:d:Q13635552|Q13635552]] | [[ਗੁਰਚਰਨ ਰਾਮਪੁਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/4063876 4063876] | |- | style='text-align:right'| 1223 | [[:d:Q20606405|Q20606405]] | [[ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਜਸੂਜਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1224 | [[:d:Q16012047|Q16012047]] | [[ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਭੀਖੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Gurcharan Singh Bhikhi(Sidki) Book releasing ceremony 13.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1225 | [[:d:Q31782772|Q31782772]] | [[ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਸਹਿੰਸਰਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1226 | [[:d:Q125148468|Q125148468]] | [[ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਸੋਖੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1227 | [[:d:Q20606435|Q20606435]] | [[ਗੁਰਤੇਜ ਕੋਹਾਰਵਾਲਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Gurtej Koharwala.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1228 | [[:d:Q125148556|Q125148556]] | [[ਗੁਰਦਰਸ਼ਨ ਬਾਦਲ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1229 | [[:d:Q20606448|Q20606448]] | [[ਗੁਰਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1230 | [[:d:Q3694931|Q3694931]] | [[ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/19283985 19283985] | [[ਤਸਵੀਰ:Gurdas Maan1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1231 | [[:d:Q65551934|Q65551934]] | [[ਗੁਰਦਾਸ ਰਾਮ ਆਲਮ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1232 | [[:d:Q20606494|Q20606494]] | [[ਗੁਰਦਿਆਲ ਦਲਾਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Gurdial Dlal.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1233 | [[:d:Q131161094|Q131161094]] | [[ਗੁਰਦਿਆਲ ਰੌਸ਼ਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:11112024katak.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1234 | [[:d:Q5619923|Q5619923]] | [[ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/117890463 117890463] | |- | style='text-align:right'| 1235 | [[:d:Q125148557|Q125148557]] | [[ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਕੰਵਲ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1236 | [[:d:Q31785832|Q31785832]] | [[ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਖੋਸਲਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1237 | [[:d:Q5619928|Q5619928]] | [[ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਫੁੱਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/6274037 6274037] | [[ਤਸਵੀਰ:Gurdial Singh Phul.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1238 | [[:d:Q20606523|Q20606523]] | [[ਗੁਰਦੇਵ ਚੌਹਾਨ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1239 | [[:d:Q20606533|Q20606533]] | [[ਗੁਰਦੇਵ ਨਿਰਧਨ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1240 | [[:d:Q27899358|Q27899358]] | [[ਗੁਰਦੇਵ ਸਿੰਘ ਕਾਉਂਕੇ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Jathedaar saab.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1241 | [[:d:Q20606562|Q20606562]] | [[ਗੁਰਦੇਵ ਸਿੰਘ ਘਣਗਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:ਗੁਰਦੇਵ ਸਿੰਘ ਘਣਗਸ.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1242 | [[:d:Q125148660|Q125148660]] | [[ਗੁਰਦੇਵ ਸਿੰਘ ਮਾਨ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1243 | [[:d:Q31790467|Q31790467]] | [[ਗੁਰਦੇਵ ਸਿੰਘ ਰਾਏ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1244 | [[:d:Q125761028|Q125761028]] | [[ਗੁਰਦੇਵ ਸਿੰਘ ਰੁਪਾਣਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Gurdev Rupana.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1245 | [[:d:Q31790736|Q31790736]] | [[ਡਾ. ਗੁਰਦੇਵ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ|ਗੁਰਦੇਵ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1246 | [[:d:Q20606590|Q20606590]] | [[ਗੁਰਨਾਮ ਗਿੱਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/75162266 75162266] | |- | style='text-align:right'| 1247 | [[:d:Q20606605|Q20606605]] | [[ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਅਕੀਦਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1248 | [[:d:Q20606619|Q20606619]] | [[ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਤੀਰ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1249 | [[:d:Q12423953|Q12423953]] | [[ਗੁਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਲਿੱਟ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Gurpal Litt Punjabi Language Story writer 30.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1250 | [[:d:Q20606630|Q20606630]] | [[ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ (ਕਵੀ)|ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Gurpreet , Punjabi Language Poet, district Mansa, Punjab, India.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1251 | [[:d:Q62765052|Q62765052]] | [[ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਸਹਿਜੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/317105563 317105563] | |- | style='text-align:right'| 1252 | [[:d:Q20606645|Q20606645]] | [[ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਤੂਰ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1253 | [[:d:Q11651735|Q11651735]] | [[ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰੀਤਲੜੀ|ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰੀਤਲੜੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/43174957 43174957] | [[ਤਸਵੀਰ:Gurbakhash Singh.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1254 | [[:d:Q31790440|Q31790440]] | [[ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਬੰਨੂਆਣਾ|ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਬੰਨੋਆਣਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1255 | [[:d:Q31789432|Q31789432]] | [[ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ ਕੇਸਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Gurbaksh Singh Kesri.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1256 | [[:d:Q20606660|Q20606660]] | [[ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ ਫ਼ਰੈਂਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Gurbax Singh Frank at Amritsar in 2018 02.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1257 | [[:d:Q125148459|Q125148459]] | [[ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ ਸ਼ਾਂਤ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1258 | [[:d:Q31789841|Q31789841]] | [[ਗੁਰਬਚਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Gurbachan.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1259 | [[:d:Q5619876|Q5619876]] | [[ਗੁਰਬਚਨ ਸਿੰਘ ਤਾਲਿਬ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/112893498 112893498] | |- | style='text-align:right'| 1260 | [[:d:Q19610139|Q19610139]] | [[ਗੁਰਬਚਨ ਸਿੰਘ ਭੁੱਲਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/23575512 23575512] | [[ਤਸਵੀਰ:Gurbachan Bhullar, Punjabi language writer.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1261 | [[:d:Q31790605|Q31790605]] | [[ਗੁਰਬਚਨ ਸਿੰਘ ਰਾਹੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1262 | [[:d:Q20606675|Q20606675]] | [[ਗੁਰਭਜਨ ਗਿੱਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Gurbhajan GIll Portrait.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1263 | [[:d:Q125148592|Q125148592]] | [[ਗੁਰਮੀਤ ਆਰਿਫ਼]] | | | |- | style='text-align:right'| 1264 | [[:d:Q113001897|Q113001897]] | [[ਗੁਰਮੀਤ ਕੌਰ (ਲੇਖਕ)|ਗੁਰਮੀਤ ਕੌਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Gurmeet Kaur.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1265 | [[:d:Q61058936|Q61058936]] | [[ਗੁਰਮੀਤ ਕੌਰ ਸੰਧਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1266 | [[:d:Q15731651|Q15731651]] | [[ਗੁਰਮੀਤ ਕੜਿਆਲਵੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Gurmeet Karyalvi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1267 | [[:d:Q20606688|Q20606688]] | [[ਗੁਰਮੀਤ ਕੱਲਰਮਾਜਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Gurmeet Kallarmajri.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1268 | [[:d:Q125148417|Q125148417]] | [[ਗੁਰਮੀਤ ਪਨਾਗ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1269 | [[:d:Q61059178|Q61059178]] | [[ਗੁਰਮੀਤ ਪਲਾਹੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1270 | [[:d:Q125148558|Q125148558]] | [[ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਟਿਵਾਣਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1271 | [[:d:Q125148600|Q125148600]] | [[ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਪਲਾਹੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1272 | [[:d:Q31786340|Q31786340]] | [[ਗੁਰਮੀਤ ਸੰਧੂ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1273 | [[:d:Q31789100|Q31789100]] | [[ਗੁਰਮੁੱਖ ਸਿੰਘ ਸਹਿਗਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Gurmukhi Singh Sehgal.jpeg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1274 | [[:d:Q125148502|Q125148502]] | [[ਗੁਰਮੇਲ ਬੀਰੋਕੇ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1275 | [[:d:Q20606713|Q20606713]] | [[ਗੁਰਮੇਲ ਮਡਾਹੜ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1276 | [[:d:Q125148559|Q125148559]] | [[ਗੁਰਮੇਲ ਰਾਏ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1277 | [[:d:Q18508908|Q18508908]] | [[ਗੁਰਮੇਲ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1278 | [[:d:Q130266160|Q130266160]] | [[ਗੁਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ (ਰੰਗਕਰਮੀ)|ਗੁਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1279 | [[:d:Q20606727|Q20606727]] | [[ਗੁਰਵੇਲ ਪੰਨੂੰ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1280 | [[:d:Q5620296|Q5620296]] | [[ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਕੌਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/313286918 313286918] | [[ਤਸਵੀਰ:New Delhi on November 06, 2012. Smt. Gursharan Kaur.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1281 | [[:d:Q20606743|Q20606743]] | [[ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/45195332 45195332] | [[ਤਸਵੀਰ:Gursharan Singh in Amritsar in 1986 by Amarjit Chandan (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1282 | [[:d:Q120759175|Q120759175]] | [[ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਨਰੂਲਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1283 | [[:d:Q20606757|Q20606757]] | [[ਗੁਰਸੇਵਕ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰੀਤ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Gursewak-02.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1284 | [[:d:Q454703|Q454703]] | [[ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/11165917 11165917] | [[ਤਸਵੀਰ:Amardas-Goindwal.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1285 | [[:d:Q369920|Q369920]] | [[ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/59320006 59320006] | [[ਤਸਵੀਰ:Guru Arjan.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1286 | [[:d:Q370204|Q370204]] | [[ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/21024361 21024361] | [[ਤਸਵੀਰ:Guru Angad.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1287 | [[:d:Q2019145|Q2019145]] | [[ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ|ਗੁਰੂ ਤੇਗ਼ ਬਹਾਦਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/27877132 27877132] | [[ਤਸਵੀਰ:Guru teg bahadur.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1288 | [[:d:Q83322|Q83322]] | [[ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/34502973 34502973] | [[ਤਸਵੀਰ:Mural painting of Guru Nanak from Gurdwara Baba Atal Rai.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1289 | [[:d:Q335353|Q335353]] | [[ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/42640192 42640192] | [[ਤਸਵੀਰ:Guru Ram Das.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1290 | [[:d:Q630106|Q630106]] | [[ਗੁਰੂ ਹਰਿਰਾਇ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/37721818 37721818] | [[ਤਸਵੀਰ:Guru Har Rai.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1291 | [[:d:Q20606772|Q20606772]] | [[ਗੁਲ ਚੌਹਾਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Gul Chauhan 03.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1292 | [[:d:Q468339|Q468339]] | [[ਗੁਲਜ਼ਾਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/15852201 15852201] | [[ਤਸਵੀਰ:Gulzar 2008 - still 38227.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1293 | [[:d:Q125148467|Q125148467]] | [[ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਸਿੰਘ ਪੰਧੇਰ]] | | | [[ਤਸਵੀਰ:Gpandher.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1294 | [[:d:Q5617964|Q5617964]] | [[ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Gulzar Singh Sandhu in Delhi in 2023.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1295 | [[:d:Q20606784|Q20606784]] | [[ਗੁਲਜਾਰ ਮੁਹੰਮਦ ਗੋਰੀਆ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1296 | [[:d:Q2041521|Q2041521]] | [[ਗੁਲਬਦਨ ਬੇਗਮ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/48090575 48090575] | [[ਤਸਵੀਰ:Gg8u382h.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1297 | [[:d:Q29052637|Q29052637]] | [[ਗੁਲਵੰਤ ਫ਼ਾਰਗ|ਗੁਲਵੰਤ ਫਾਰਿਗ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1298 | [[:d:Q20606798|Q20606798]] | [[ਗੁਲਵੰਤ ਸਿੰਘ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1299 | [[:d:Q118345364|Q118345364]] | [[ਗੁਲਸ਼ਨ ਦਿਆਲ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1300 | [[:d:Q5617884|Q5617884]] | [[ਗੁਲਸ਼ਨ ਨੰਦਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/41329674 41329674] | |- | style='text-align:right'| 1301 | [[:d:Q5557646|Q5557646]] | [[ਗੁਲਾਮ ਮੁਸਤਫਾ ਖਾਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/38508322 38508322] | |- | style='text-align:right'| 1302 | [[:d:Q5617908|Q5617908]] | [[ਗੁਲੂ ਏਜ਼ਕੀਏਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1303 | [[:d:Q43444|Q43444]] | [[ਗੁਸਤਾਵ ਫਲੌਬੈਰ|ਗੁਸਤਾਵ ਫਲਾਬੇਅਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/9846192 9846192] | [[ਤਸਵੀਰ:Gustave Flaubert.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1304 | [[:d:Q203715|Q203715]] | [[ਗੁਸਤਾਵੋ ਆਦੋਲਫੋ ਬੈਕੈਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/39390815 39390815] | [[ਤਸਵੀਰ:Portrait of Gustavo Adolfo Bécquer, by his brother Valeriano (1862).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1305 | [[:d:Q5614611|Q5614611]] | [[ਗੁੜੀਬੰਦੇ ਪੂਰਨਿਮਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1306 | [[:d:Q6538|Q6538]] | [[ਗੁੰਟਰ ਗਰਾਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/102319859 102319859] | [[ਤਸਵੀਰ:Günter Grass auf dem Blauen Sofa.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1307 | [[:d:Q5619502|Q5619502]] | [[ਗੁੰਟੂਰੂ ਸ਼ੇਸ਼ੇਂਦਰ ਸਰਮਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/116933045 116933045] | [[ਤਸਵੀਰ:Seshendras.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1308 | [[:d:Q5588433|Q5588433]] | [[ਗੂਰਿਸ਼ ਕੈਕਿਨੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/21014643 21014643] | |- | style='text-align:right'| 1309 | [[:d:Q28530820|Q28530820]] | [[ਗੇਨਾਡੀ ਏਰਮਾਕ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1310 | [[:d:Q448150|Q448150]] | [[ਗੇਰਡ ਬਰਾਂਟਨਬਰਗ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/117038683 117038683] | [[ਤਸਵੀਰ:Gerd Brantenberg.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1311 | [[:d:Q43523|Q43523]] | [[ਗੇਰਹਾਰਟ ਹੌਪਟਮਾਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/71404832 71404832] | [[ਤਸਵੀਰ:Gerhart Hauptmann nobel.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1312 | [[:d:Q5878|Q5878]] | [[ਗੈਬਰੀਅਲ ਗਾਰਸੀਆ ਮਾਰਕੇਜ਼|ਗੈਬਰੀਅਲ ਗਾਰਸ਼ੀਆ ਮਾਰਕੇਜ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/54147956 54147956] | [[ਤਸਵੀਰ:Gabriel Garcia Marquez.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1313 | [[:d:Q1393295|Q1393295]] | [[ਗੈਰਾਲਡ ਅਬਰਾਹਮ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/108928048 108928048] | |- | style='text-align:right'| 1314 | [[:d:Q3098578|Q3098578]] | [[ਗੈਰੀ ਕਲੰਗ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/56734287 56734287] | |- | style='text-align:right'| 1315 | [[:d:Q28614|Q28614]] | [[ਗੈਰੀ ਕੀਮੋਵਿਚ ਕਾਸਪਰੋਵ|ਗੈਰੀ ਕਾਸਪਰੋਵ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/99874643 99874643] | [[ਤਸਵੀਰ:Garry Kasparov European Union 2023 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1316 | [[:d:Q93957|Q93957]] | [[ਗੈਰੀ ਕੂਪਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/64191304 64191304] | [[ਤਸਵੀਰ:Gary cooper promo image.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1317 | [[:d:Q289904|Q289904]] | [[ਗੈਰੀ ਚੈਪਮੈਨ (ਲੇਖਕ)|ਗੈਰੀ ਚੈਪਮੈਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/482149196489574791743 482149196489574791743] | [[ਤਸਵੀਰ:Gary Chapman.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1318 | [[:d:Q108292180|Q108292180]] | [[ਗੈਰੇਟਾ ਬਿਜ਼ੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/53863506 53863506] | [[ਤਸਵੀਰ:GarretaBusey1915.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1319 | [[:d:Q13116977|Q13116977]] | [[ਗੋਦਾਵਰੀ ਪਰੂਲੇਕਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/659145857029222920941 659145857029222920941] | [[ਤਸਵੀਰ:Godavari Parulekar at a protest, c. 1940s.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1320 | [[:d:Q1391312|Q1391312]] | [[ਗੋਪਰਾਜੂ ਰਾਮਚੰਦਰ ਰਾਓ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/20931562 20931562] | [[ਤਸਵੀਰ:Stamp of India - 2002 - Colnect 158264 - Social Reformers - Gora.jpeg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1321 | [[:d:Q313299|Q313299]] | [[ਗੋਪਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਗੋਖਲੇ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/24650817 24650817] | [[ਤਸਵੀਰ:GKGokhale.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1322 | [[:d:Q2384063|Q2384063]] | [[ਗੋਪਾਲ ਦਾਸ ਨੀਰਜ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/54294328 54294328] | [[ਤਸਵੀਰ:Poet Gopaldas Neeraj.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1323 | [[:d:Q5584187|Q5584187]] | [[ਗੋਪਾਲ ਮਿੱਤਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/118562633 118562633] | |- | style='text-align:right'| 1324 | [[:d:Q5584201|Q5584201]] | [[ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ ਨੇਪਾਲੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/21057606 21057606] | [[ਤਸਵੀਰ:Gopal Singh Nepali.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1325 | [[:d:Q5584216|Q5584216]] | [[ਗੋਪਾਲਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਡਿਗ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/35800036 35800036] | |- | style='text-align:right'| 1326 | [[:d:Q5584279|Q5584279]] | [[ਗੋਪੀ ਕੋਟੂਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/16364823 16364823] | [[ਤਸਵੀਰ:Achan pic.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1327 | [[:d:Q5584278|Q5584278]] | [[ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਨਾਰੰਗ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/116580792 116580792] | [[ਤਸਵੀਰ:Fellowship-Photograph.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1328 | [[:d:Q3630297|Q3630297]] | [[ਗੋਪੀਨਾਥ ਕਵੀਰਾਜ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/46893185 46893185] | [[ਤਸਵੀਰ:Gopinath Kaviraj 1988 stamp of India.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1329 | [[:d:Q5314070|Q5314070]] | [[ਗੋਪੀਨਾਥ ਮੋਹੰਤੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/114932685 114932685]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/38817704 38817704] | [[ਤਸਵੀਰ:Gopinath Mohanty 01.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1330 | [[:d:Q16002950|Q16002950]] | [[ਗੋਪੇਸ਼ਵਰ ਬੈਨਰਜੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/1257157282921203640004 1257157282921203640004] | [[ਤਸਵੀਰ:Gopeshwar Bandopadhyay 2.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1331 | [[:d:Q31782988|Q31782988]] | [[ਗੋਬਿੰਦ ਠੁਕਰਾਲ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1332 | [[:d:Q31787421|Q31787421]] | [[ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਲਾਂਬਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1333 | [[:d:Q167821|Q167821]] | [[ਗੋਰ ਵਿਡਾਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/98281411 98281411] | [[ਤਸਵੀਰ:Gore Vidal (c. 1976-1983).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1334 | [[:d:Q5586977|Q5586977]] | [[ਗੋਰੂਰ ਰਾਮਾਸਵਾਮੀ ਆਇੰਗਾਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/1348327 1348327] | |- | style='text-align:right'| 1335 | [[:d:Q16152158|Q16152158]] | [[ਗੋਲਬਰਗ ਬਾਸ਼ੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Golbarg Bashi on Indiana Center for Middle East Peace.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1336 | [[:d:Q29002773|Q29002773]] | [[ਗੋਵਰਧਨ ਗੱਬੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1337 | [[:d:Q3633979|Q3633979]] | [[ਗੋਵਰਧਨਰਾਮ ਤ੍ਰਿਪਾਠੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/23013207 23013207] | [[ਤਸਵੀਰ:Govardhanram Tripathi 2013-11-14 23-12.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1338 | [[:d:Q5589838|Q5589838]] | [[ਗੋਵਿੰਦ ਮਿਸ਼ਰਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/360149106043868490984 360149106043868490984] | [[ਤਸਵੀਰ:Govind Mishra in 2022.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1339 | [[:d:Q2979882|Q2979882]] | [[ਗੋਵਿੰਦ ਸ਼ੰਕਰ ਕੁਰੁਪ|ਗੋਵਿੰਦ ਸ਼ੰਕਰ ਕੁਰਪ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/72805550 72805550] | [[ਤਸਵੀਰ:G.shankarakurup.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1340 | [[:d:Q5589918|Q5589918]] | [[ਗੋਵਿੰਦਿਨੀ ਮੂਰਤੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/107394634 107394634] | |- | style='text-align:right'| 1341 | [[:d:Q9047|Q9047]] | [[ਗੌਟਫ਼ਰੀਡ ਲਾਇਬਨਿਜ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/9849392 9849392] | [[ਤਸਵੀਰ:Christoph Bernhard Francke - Bildnis des Philosophen Leibniz (ca. 1695).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1342 | [[:d:Q34628|Q34628]] | [[ਗੌਟਹੋਲਡ ਲੈਸਿੰਗ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/9849550 9849550] | [[ਤਸਵੀਰ:Gotthold Ephraim Lessing Kunstsammlung Uni Leipzig.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1343 | [[:d:Q16012038|Q16012038]] | [[ਗੌਰੀ ਆਯੂਬ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/21811614 21811614] | |- | style='text-align:right'| 1344 | [[:d:Q3595501|Q3595501]] | [[ਗੌਰੀ ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/49320638 49320638] | |- | style='text-align:right'| 1345 | [[:d:Q38711433|Q38711433]] | [[ਗੌਰੀ ਲੰਕੇਸ਼]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/155008172 155008172] | [[ਤਸਵੀਰ:Gauri Lankesh.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1346 | [[:d:Q5527799|Q5527799]] | [[ਗੌਰੀਸ਼ੰਕਰ ਹੀਰਾਨੰਦ ਓਝਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/29709773 29709773] | [[ਤਸਵੀਰ:Dr. Gaurishankar Hirachand Ojha.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1347 | [[:d:Q5527643|Q5527643]] | [[ਗੌਹਰ ਰਜ਼ਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/31303541 31303541] | [[ਤਸਵੀਰ:Gauhar Raza.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1348 | [[:d:Q128560|Q128560]] | [[ਗ੍ਰਾਹਮ ਗ੍ਰੀਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/59083415 59083415] | [[ਤਸਵੀਰ:Graham Greene angol író, 1975 Fortepan 84697.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1349 | [[:d:Q3108719|Q3108719]] | [[ਗ੍ਰਿਸੇਲਡਾ ਪੋਲੋਕ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/56679283 56679283] | [[ਤਸਵੀਰ:Pollock 2018 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1350 | [[:d:Q5607638|Q5607638]] | [[ਗ੍ਰੇਟਾ ਗਾਰਡ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/17393961 17393961] | |- | style='text-align:right'| 1351 | [[:d:Q298152|Q298152]] | [[ਗ੍ਰੇਸ ਅਗੁਇਲਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/7628015 7628015] | [[ਤਸਵੀਰ:Grace Aguilar engraved portrait.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1352 | [[:d:Q19975198|Q19975198]] | [[ਗ੍ਰੇਸ ਗੈਲੈਟਿਨ ਸੇਟਨ ਥੌਮਸਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/75341292 75341292] | [[ਤਸਵੀਰ:GraceGallatinThompsonSeton1907.tif|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1353 | [[:d:Q24062789|Q24062789]] | [[ਗ੍ਰੇਸ ਜੂਲੀਅਨ ਕਲਾਰਕ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/43442355 43442355] | [[ਤਸਵੀਰ:Beauty for ashes (1914) (14761047026) (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1354 | [[:d:Q5521015|Q5521015]] | [[ਗੰਗਾਦੇਵੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/102519360 102519360]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/193058459 193058459]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/263141073 263141073]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/309716404 309716404]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/57151776778318011574 57151776778318011574]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/875160668378603560004 875160668378603560004]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/933145857091322922108 933145857091322922108] | |- | style='text-align:right'| 1355 | [[:d:Q5521019|Q5521019]] | [[ਗੰਗਾਧਰ ਗੋਪਾਲ ਗਾਡਗਿਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/13113830 13113830] | |- | style='text-align:right'| 1356 | [[:d:Q56159928|Q56159928]] | [[ਗੰਗਾਬਾਈ ਯਾਗਨਿਕ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1357 | [[:d:Q31790228|Q31790228]] | [[ਗੰਧਰਵ ਸੇਨ ਕੋਛੜ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1358 | [[:d:Q369696|Q369696]] | [[ਘਸਾਨ ਕਨਫਾਨੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/39379118 39379118] | [[ਤਸਵੀਰ:Ghassan Kanafani.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1359 | [[:d:Q548323|Q548323]] | [[ਚਜਿਅਮ ਜੂੰਬਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/95161934 95161934] | [[ਤਸਵੀਰ:Trungpa from Khenpo gangshar2 cropped image.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1360 | [[:d:Q21666156|Q21666156]] | [[ਚਤੁਰਭੁਜ ਮੇਹਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1361 | [[:d:Q16591805|Q16591805]] | [[ਚਮਨ ਨਾਹਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/66480887 66480887] | |- | style='text-align:right'| 1362 | [[:d:Q5069438|Q5069438]] | [[ਚਮਨ ਲਾਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/118338057 118338057] | |- | style='text-align:right'| 1363 | [[:d:Q94248|Q94248]] | [[ਚਮਨ ਲਾਲ ਚਮਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Chaman Lal Chaman (b1934).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1364 | [[:d:Q20606813|Q20606813]] | [[ਚਰਨ ਦਾਸ ਸਿੱਧੂ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/29758239 29758239] | |- | style='text-align:right'| 1365 | [[:d:Q27950153|Q27950153]] | [[ਚਰਨ ਪੁਆਧੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Charan Puadhi Koharwala Punjabi Poet 33.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1366 | [[:d:Q125148670|Q125148670]] | [[ਚਰਨ ਸਿੰਘ (ਕਵੀ)|ਚਰਨ ਸਿੰਘ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1367 | [[:d:Q20606826|Q20606826]] | [[ਚਰਨ ਸਿੰਘ ਸ਼ਹੀਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/60474856 60474856] | |- | style='text-align:right'| 1368 | [[:d:Q85950433|Q85950433]] | [[ਚਰਨਜੀਤ ਪੰਨੂ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1369 | [[:d:Q85951053|Q85951053]] | [[ਚਰਨਜੀਤ ਭੁੱਲਰ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1370 | [[:d:Q61058917|Q61058917]] | [[ਚਰਾਗਦੀਨ ਦਾਮਨ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1371 | [[:d:Q9045|Q9045]] | [[ਚਾਣਕਿਆ|ਚਾਣਕਯ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/280385592 280385592] | [[ਤਸਵੀਰ:Chanakya artistic depiction.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1372 | [[:d:Q61058852|Q61058852]] | [[ਚਾਦਰ ਹੇਠਲਾ ਬੰਦਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1373 | [[:d:Q61059189|Q61059189]] | [[ਚਾਨਣ ਗੋਬਿੰਦਪੁਰੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1374 | [[:d:Q31790014|Q31790014]] | [[ਚਾਯਾਨਿਕਾ ਸ਼ਾਹ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1375 | [[:d:Q278748|Q278748]] | [[ਚਾਰਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/19918347 19918347] | [[ਤਸਵੀਰ:Charak (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1376 | [[:d:Q85952503|Q85952503]] | [[ਚਾਰਮਾ ਚਿਤਰਾਵਤੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Carma Citrawati.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1377 | [[:d:Q5686|Q5686]] | [[ਚਾਰਲਸ ਡਿਕਨਜ਼|ਚਾਰਲਜ਼ ਡਿਕਨਜ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/88666393 88666393]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/91912703 91912703] | [[ਤਸਵੀਰ:Dickens Gurney head.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1378 | [[:d:Q181707|Q181707]] | [[ਚਾਰਲਜ਼ ਫੂਰੀਏ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/9846308 9846308] | [[ਤਸਵੀਰ:Françoise Foliot - Jean Gigoux - Portrait de Charles Fourrier (cropped) (1).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1379 | [[:d:Q46633|Q46633]] | [[ਚਾਰਲਸ ਬੈਬੇਜ|ਚਾਰਲਜ਼ ਬੈਬੇਜ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/4963723 4963723] | [[ਤਸਵੀਰ:Charles Babbage - 1860.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1380 | [[:d:Q1035|Q1035]] | [[ਚਾਰਲਸ ਡਾਰਵਿਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/27063124 27063124] | [[ਤਸਵੀਰ:Charles Darwin portrait.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1381 | [[:d:Q43274|Q43274]] | [[ਚਾਰਲਸ ਤੀਜਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/84034215 84034215] | [[ਤਸਵੀਰ:King Charles III (July 2023).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1382 | [[:d:Q233965|Q233965]] | [[ਚਾਰਲਸ ਨਿਕੋਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/49331804 49331804] | [[ਤਸਵੀਰ:Charles Jules Henri Nicolle. Photograph. Wellcome V0026919.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1383 | [[:d:Q76409|Q76409]] | [[ਚਾਰਲਸ ਬੂਕੋਵਸਕੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/64002815 64002815] | [[ਤਸਵੀਰ:CharlesBukowski-1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1384 | [[:d:Q501|Q501]] | [[ਸ਼ਾਰਲ ਬੌਦੇਲੈਰ|ਚਾਰਲਸ ਬੌਡੇਲੇਅਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/17218730 17218730] | [[ਤਸਵੀਰ:Baudelaire crop.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1385 | [[:d:Q214851|Q214851]] | [[ਚਾਰਲਸ ਰਿਚੇਟ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/56615517 56615517] | [[ਤਸਵੀਰ:Charles Robert Richet nobel.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1386 | [[:d:Q372984|Q372984]] | [[ਚਾਰਲਸ ਲੈਂਬ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/64007908 64007908] | [[ਤਸਵੀਰ:Charles Lamb by Henry Hoppner Meyer.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1387 | [[:d:Q722555|Q722555]] | [[ਚਾਰਲਸ ਸਿਮਿਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/22044 22044] | [[ਤਸਵੀਰ:Charles simic 6693.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1388 | [[:d:Q30121972|Q30121972]] | [[ਚਾਰਲੀ ਕਿਰਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/10158306970506401544 10158306970506401544] | [[ਤਸਵੀਰ:Charlie Kirk (53952923573) (headshot cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1389 | [[:d:Q882|Q882]] | [[ਚਾਰਲੀ ਚੈਪਲਿਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/14767533 14767533] | [[ਤਸਵੀਰ:Charlie Chaplin portrait Getty 1739411952.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1390 | [[:d:Q5084448|Q5084448]] | [[ਚਾਰਲੀ ਜੇਨ ਐਂਡਰਸ]] | [[ਟਰਾਂਸ ਔਰਤ]]<br/>''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/26466367 26466367] | [[ਤਸਵੀਰ:Charlie Jane Anders at Hugo Awards (LAcon V; 84th Worldcon) 2026 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1391 | [[:d:Q2627089|Q2627089]] | [[ਚਿਤਰਾ ਬੈਨਰਜੀ ਦਿਵਾਕਰੂਣੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/249264469 249264469] | [[ਤਸਵੀਰ:ChitraBanerjeeDivakaruni.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1392 | [[:d:Q5102299|Q5102299]] | [[ਚਿਤਰਾ ਮੁਦਗਲ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/39635649 39635649] | [[ਤਸਵੀਰ:Chitra Mudgal bharat-s-tiwari-photography-chitra-mudgal April 01, 2017.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1393 | [[:d:Q560182|Q560182]] | [[ਚਿਤਰੰਜਨ ਦਾਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/10654890 10654890] | [[ਤਸਵੀਰ:Chittaranjan Das 3.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1394 | [[:d:Q155845|Q155845]] | [[ਚਿਨੁਆ ਅਚੇਬੇ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/24596756 24596756] | [[ਤਸਵੀਰ:Chinua Achebe, 1966 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1395 | [[:d:Q5101325|Q5101325]] | [[ਚਿੰਤਾਮਣੀ ਤ੍ਰਿਅੰਬਕ ਖਾਨੋਲਕਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/72723110 72723110] | [[ਤਸਵੀਰ:C.T.Khanolkar-Konkani Vishwakosh.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1396 | [[:d:Q230141|Q230141]] | [[ਚੀਮਾਮਾਂਡਾ ਆਦੀਚੀਏ|ਚੀਮਾਮਾਨਡਾ ਆਦੀਚੀਏ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/87194517 87194517] | [[ਤਸਵੀਰ:2025-06-16 Chimamanda Ngozi Adichie no Fronteiras do Pensamento 2025 em São Paulo, 013 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1397 | [[:d:Q106514904|Q106514904]] | [[ਚੇਜ਼ ਸੁਈ ਵੰਡਰਜ਼]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/21167760173713571938 21167760173713571938] | [[ਤਸਵੀਰ:Chase Sui Wonders at BAFTAs 2026 05 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1398 | [[:d:Q46926|Q46926]] | [[ਚੇਤਨ ਭਗਤ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/120693187 120693187] | [[ਤਸਵੀਰ:Chetan Bhagat.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1399 | [[:d:Q25624192|Q25624192]] | [[ਚੈਂਚਲ ਸਿੰਘ ਬਾਬਕ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1400 | [[:d:Q45970|Q45970]] | [[ਚੈਸਲਾ ਮਿਲੋਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/110389400 110389400] | [[ਤਸਵੀਰ:Czeslaw Milosz 3 ap.tif|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1401 | [[:d:Q5683|Q5683]] | [[ਚੌਸਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/100185203 100185203] | [[ਤਸਵੀਰ:Portrait of Geoffrey Chaucer (4671380) (cropped) 02.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1402 | [[:d:Q484292|Q484292]] | [[ਚੰਗੇਜ਼ ਆਇਤਮਾਤੋਵ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/101796346 101796346] | [[ਤਸਵੀਰ:Chinghiz Aitmatov (2006-02-21).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1403 | [[:d:Q2659595|Q2659595]] | [[ਚੰਡੀਦਾਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/262674274 262674274] | |- | style='text-align:right'| 1404 | [[:d:Q3633648|Q3633648]] | [[ਚੰਦ ਬਰਦਾਈ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Prithviraj Raso.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1405 | [[:d:Q20606899|Q20606899]] | [[ਚੰਦਨ ਨੇਗੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Chandan Negi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1406 | [[:d:Q24572238|Q24572238]] | [[ਚੰਦਰ ਪਰਕਾਸ਼ ਰਾਹੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Chander parkash rahi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1407 | [[:d:Q5071305|Q5071305]] | [[ਚੰਦਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇਵਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/2620070 2620070] | |- | style='text-align:right'| 1408 | [[:d:Q5071264|Q5071264]] | [[ਚੰਦਰ ਭਾਨ ਪ੍ਰਸਾਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/74961321 74961321] | [[ਤਸਵੀਰ:Chandra Bhan Prasad.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1409 | [[:d:Q6835571|Q6835571]] | [[ਚੰਦਰ ਭਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1410 | [[:d:Q5071358|Q5071358]] | [[ਚੰਦਰਕਲਾ ਏ. ਹੇਟ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/311167946 311167946] | |- | style='text-align:right'| 1411 | [[:d:Q12425519|Q12425519]] | [[ਚੰਦਰਕਾਂਤ ਦੇਵਤਾਲੇ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/12711571 12711571] | |- | style='text-align:right'| 1412 | [[:d:Q2733254|Q2733254]] | [[ਚੰਦਰਕਾਂਤ ਸੇਠ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/13666002 13666002] | [[ਤਸਵੀਰ:Shri Chandrakant Sheth.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1413 | [[:d:Q1059581|Q1059581]] | [[ਚੰਦਰਕਾਂਤਾ (ਲਿਖਾਰੀ)|ਚੰਦਰਕਾਂਤਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/12715054 12715054] | [[ਤਸਵੀਰ:Chandrakanta.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1414 | [[:d:Q5071329|Q5071329]] | [[ਚੰਦਰਧਰ ਸ਼ਰਮਾ ਗੁਲੇਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/17404049 17404049] | |- | style='text-align:right'| 1415 | [[:d:Q3595865|Q3595865]] | [[ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰ ਕੰਬਾਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/12417350 12417350] | [[ਤਸਵੀਰ:CHANDRASEKHAR-B KAMBARA.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1416 | [[:d:Q109942548|Q109942548]] | [[ਚੰਦਰਾ ਨਾਇਡੂ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1417 | [[:d:Q31786312|Q31786312]] | [[ਚੰਨਣ ਸਿੰਘ 'ਜੇਠੂਵਾਲੀਆ']] | | | |- | style='text-align:right'| 1418 | [[:d:Q61059705|Q61059705]] | [[ਚੰਨਣ ਸਿੰਘ ਤੇ ਭਾਨ ਸਿੰਘ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1419 | [[:d:Q31320654|Q31320654]] | [[ਚੰਪਾ ਸ਼ਰਮਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/43248838 43248838] | |- | style='text-align:right'| 1420 | [[:d:Q2673|Q2673]] | [[ਚੱਕ ਨੌਰਿਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/84036229 84036229] | [[ਤਸਵੀਰ:Chuck Norris, The Delta Force 1986 (slight cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1421 | [[:d:Q378404|Q378404]] | [[ਸੀ. ਰਾਜਾਗੋਪਾਲਚਾਰੀ|ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਰਾਜਗੋਪਾਲਾਚਾਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/57485 57485] | [[ਤਸਵੀਰ:C Rajagopalachari 1944.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1422 | [[:d:Q55937302|Q55937302]] | [[ਛਾਇਆ ਦਾਤਾਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/113846970 113846970] | |- | style='text-align:right'| 1423 | [[:d:Q128460|Q128460]] | [[ਛਾਰਲ ਪੇਰੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/34461426 34461426] | [[ਤਸਵੀਰ:Portrait de Charles Perrault par Charles Le Brun (détail).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1424 | [[:d:Q8065117|Q8065117]] | [[ਜਕਿਰੁੱਦੀਨ ਜਕੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1425 | [[:d:Q31787358|Q31787358]] | [[ਜਗਜੀਤ ਬਰਾੜ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1426 | [[:d:Q20165819|Q20165819]] | [[ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ ਅਨੰਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/91232115 91232115] | [[ਤਸਵੀਰ:Jagjit Singh Anand-Sohan Singh Bhakna Funeral-21 Dec 1968-Pic by Amarjit Chandan.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1427 | [[:d:Q20606945|Q20606945]] | [[ਜਗਜੀਤ ਸੰਧੂ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1428 | [[:d:Q13156646|Q13156646]] | [[ਜਗਤਾਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/4995150518487603650006 4995150518487603650006]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/6274063 6274063] | [[ਤਸਵੀਰ:Punjabi language writers Dr. Jagtar , (middle), Harvinder (left) and Surjit Judge ( right).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1429 | [[:d:Q65395932|Q65395932]] | [[ਜਗਤਾਰ ਸਾਲਮ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1430 | [[:d:Q31787018|Q31787018]] | [[ਜਗਤਾਰ ਸੇਖਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1431 | [[:d:Q31791052|Q31791052]] | [[ਜਗਤਾਰ ਸੋਖੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1432 | [[:d:Q20606957|Q20606957]] | [[ਜਗਤਾਰਜੀਤ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Jagtarjeet Singh at Bhai Vir Singh Sahitya Sadan - 17 Feb 2018 02.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1433 | [[:d:Q3351811|Q3351811]] | [[ਜਗਦਾਨੰਦ ਰਾਏ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/65437579 65437579] | [[ਤਸਵੀਰ:Jagadananda Roy.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1434 | [[:d:Q20606971|Q20606971]] | [[ਜਗਦੀਪ ਸਿੱਧੂ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1435 | [[:d:Q119959326|Q119959326]] | [[ਡਾ. ਜਗਦੀਸ਼ ਕੌਰ|ਜਗਦੀਸ਼ ਕੌਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Dr. Jagdish Kaur.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1436 | [[:d:Q6122319|Q6122319]] | [[ਜਗਦੀਸ਼ ਗੁਪਤ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/114277873 114277873] | |- | style='text-align:right'| 1437 | [[:d:Q6122090|Q6122090]] | [[ਜਗਦੀਸ਼ ਗੁਪਤਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/50294626 50294626] | |- | style='text-align:right'| 1438 | [[:d:Q314267|Q314267]] | [[ਜਗਦੀਸ਼ ਚੰਦਰ ਬੋਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/135762266 135762266]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/30320858 30320858] | [[ਤਸਵੀਰ:1920 Jagadish Chandra Bose.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1439 | [[:d:Q6122318|Q6122318]] | [[ਜਗਦੀਸ਼ ਚੰਦਰ ਮਾਥੁਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/32994445 32994445] | |- | style='text-align:right'| 1440 | [[:d:Q2757406|Q2757406]] | [[ਜਗਦੀਸ਼ ਜੋਸ਼ੀ (ਕਵੀ)|ਜਗਦੀਸ਼ ਜੋਸ਼ੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/23676720 23676720] | |- | style='text-align:right'| 1441 | [[:d:Q125148474|Q125148474]] | [[ਜਗਦੀਸ਼ ਪਾਪੜਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1442 | [[:d:Q31789341|Q31789341]] | [[ਜਗਦੀਸ਼ ਫਰਿਆਦੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1443 | [[:d:Q12430724|Q12430724]] | [[ਜਗਦੀਸ਼ ਵਿਓਮ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1444 | [[:d:Q31786316|Q31786316]] | [[ਜਗਦੀਸ਼ ਸਚਦੇਵਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Jagdish Sachdeva.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1445 | [[:d:Q125148614|Q125148614]] | [[ਜਗਦੀਸ਼ ਸਿੰਘ ਵਰਿਆਮ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1446 | [[:d:Q31785984|Q31785984]] | [[ਜਗਦੇਵ ਢਿੱਲੋਂ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1447 | [[:d:Q6122122|Q6122122]] | [[ਜਗੰਨਾਥ ਆਜ਼ਾਦ|ਜਗਨਨਾਥ ਆਜ਼ਾਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/116574071 116574071] | [[ਤਸਵੀਰ:Jagan Nath Azad.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1448 | [[:d:Q5312450|Q5312450]] | [[ਜਗਨਨਾਥ ਪ੍ਰਸਾਦ ਦਾਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/305127076 305127076]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/4955688 4955688] | [[ਤਸਵੀਰ:Jagannath Prasad Das.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1449 | [[:d:Q6122156|Q6122156]] | [[ਜਗਨਨਾਥ ਸਰਕਾਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1450 | [[:d:Q125148501|Q125148501]] | [[ਜਗਮੀਤ ਸਿੰਘ ਪੰਧੇਰ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1451 | [[:d:Q61059085|Q61059085]] | [[ਜਗਰਾਜ ਸਿੰਘ ਧੌਲਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1452 | [[:d:Q29651352|Q29651352]] | [[ਜਗਵਿੰਦਰ ਜੋਧਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Jagwinder Jodha.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1453 | [[:d:Q125148461|Q125148461]] | [[ਜਗੀਰ ਸਿੰਘ ਜਗਤਾਰ]] | | | [[ਤਸਵੀਰ:ਜਗੀਰ ਸਿੰਘ ਜਗਤਾਰ.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1454 | [[:d:Q20607026|Q20607026]] | [[ਜਗੀਰ ਸਿੰਘ ਨੂਰ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1455 | [[:d:Q6164508|Q6164508]] | [[ਜਟਾਸਿਮਹਾਨੰਦੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1456 | [[:d:Q18110101|Q18110101]] | [[ਜਤਿਨ ਬਾਲਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/56303530 56303530] | |- | style='text-align:right'| 1457 | [[:d:Q6319456|Q6319456]] | [[ਜਤਿੰਦਰ ਨਾਥ ਟੈਗੋਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/25985071 25985071] | [[ਤਸਵੀਰ:JyotirindranathTagore.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1458 | [[:d:Q26271039|Q26271039]] | [[ਜਤਿੰਦਰ ਪੰਨੂ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Jatinder Pannu.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1459 | [[:d:Q20607050|Q20607050]] | [[ਜਤਿੰਦਰ ਹਾਂਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Jatinder Haans.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1460 | [[:d:Q2035098|Q2035098]] | [[ਜਦੁਨਾਥ ਸਰਕਾਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/22251438 22251438] | [[ਤਸਵੀਰ:Jadunath Sircar.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1461 | [[:d:Q20607063|Q20607063]] | [[ਜਨਕ ਸ਼ਰਮੀਲਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1462 | [[:d:Q20607074|Q20607074]] | [[ਜਨਮੇਜਾ ਸਿੰਘ ਜੌਹਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Janmeja Singh Johl.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1463 | [[:d:Q4215741|Q4215741]] | [[ਜਨਾਬਾਈ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/18574294 18574294] | |- | style='text-align:right'| 1464 | [[:d:Q8337762|Q8337762]] | [[ਜਮੀਲ ਅਹਿਮਦ (ਲੇਖਕ)|ਜਮੀਲ ਅਹਿਮਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/179206160 179206160] | |- | style='text-align:right'| 1465 | [[:d:Q125148674|Q125148674]] | [[ਜਮੀਲ ਅਹਿਮਦ ਪਾਲ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1466 | [[:d:Q6147772|Q6147772]] | [[ਜਮੀਲਾ ਗੈਵਿਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/46904102 46904102] | |- | style='text-align:right'| 1467 | [[:d:Q19667894|Q19667894]] | [[ਜਮੀਲਾ ਨਿਸ਼ਾਤ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/21789005 21789005] | [[ਤਸਵੀਰ:Jameela Nishat.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1468 | [[:d:Q86006862|Q86006862]] | [[ਜਮੀਲਾ ਹਾਸ਼ਮੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1469 | [[:d:Q1121650|Q1121650]] | [[ਜਮੀਲੁੱਦੀਨ ਆਲੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/75292946 75292946] | |- | style='text-align:right'| 1470 | [[:d:Q50183872|Q50183872]] | [[ਜਯਾ ਮਹਿਤਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/45652070 45652070] | |- | style='text-align:right'| 1471 | [[:d:Q6167404|Q6167404]] | [[ਜਯਾ ਮਾਧਵਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:JAYA MADHAVAN.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1472 | [[:d:Q28007390|Q28007390]] | [[ਜਯਾ ਸ਼ਰਮਾ (ਨਾਰੀਵਾਦੀ)|ਜਯਾ ਸ਼ਰਮਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1473 | [[:d:Q6167693|Q6167693]] | [[ਜਯਾਤੀ ਘੋਸ਼]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/67309671 67309671] | [[ਤਸਵੀਰ:Special Event- Industrialization and Productive Employment. New Perspective on the Industrial Policy Debate. (6963522588).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1474 | [[:d:Q25189333|Q25189333]] | [[ਜਯੋਤੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੱਤਾ (ਲੇਖਕ)]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Jyotiprakash Dutta 2017.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1475 | [[:d:Q337588|Q337588]] | [[ਜੋਤੀ ਪ੍ਰਸਾਦ ਅਗਰਵਾਲਾ|ਜਯੋਤੀ ਪ੍ਰਸਾਦ ਅਗਰਵਾਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/25402179 25402179] | [[ਤਸਵੀਰ:Jyoti Prasad Agarwala.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1476 | [[:d:Q179201|Q179201]] | [[ਜਯੰਤ ਨਾਰਲੀਕਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/39397548 39397548] | [[ਤਸਵੀਰ:Jayant Vishnu Narlikar - Kolkata 2007-03-20 07341.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1477 | [[:d:Q5886890|Q5886890]] | [[ਜਯੰਤ ਮਹਾਪਾਤਰਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/79071278 79071278] | [[ਤਸਵੀਰ:Jayanta Mahapatra.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1478 | [[:d:Q20607084|Q20607084]] | [[ਜਰਨੈਲ ਪੁਰੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1479 | [[:d:Q20607097|Q20607097]] | [[ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ (ਕਹਾਣੀਕਾਰ)|ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1480 | [[:d:Q125148561|Q125148561]] | [[ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਗਰਚਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1481 | [[:d:Q20607108|Q20607108]] | [[ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਸੇਖਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1482 | [[:d:Q103591|Q103591]] | [[ਜਰਮੇਨ ਗਰੀਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/12328920 12328920] | [[ਤਸਵੀਰ:Germaine Greer, 28 October 2013 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1483 | [[:d:Q6319276|Q6319276]] | [[ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ (ਕਵੀ)|ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/75777116 75777116] | [[ਤਸਵੀਰ:Portrait of Jwalamukhi from తెలంగాణ తేజోమూర్తులు (page 600 crop).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1484 | [[:d:Q1047|Q1047]] | [[ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/49252619 49252619] | [[ਤਸਵੀਰ:Jawaharlal Nehru, circa 1925.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1485 | [[:d:Q3331076|Q3331076]] | [[ਜਸਟਿਨ ਨੈਪ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Justin Anthony Knapp (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1486 | [[:d:Q6161389|Q6161389]] | [[ਜਸਦੇਵ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:The President, Smt. Pratibha Devisingh Patil presenting the Padma Bhushan Award to Shri Jasdev Singh at Civil Investiture-II Ceremony, at Rashtrapati Bhavan, in New Delhi on May 10, 2008.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1487 | [[:d:Q20607132|Q20607132]] | [[ਜਸਪਾਲ ਮਾਨਖੇੜਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Jaspal Mannkhera.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1488 | [[:d:Q29639392|Q29639392]] | [[ਜਸਬੀਰ ਮੰਡ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1489 | [[:d:Q20607144|Q20607144]] | [[ਜਸਬੀਰ ਸਿੰਘ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1490 | [[:d:Q20607155|Q20607155]] | [[ਜਸਬੀਰ ਸਿੰਘ ਜੱਸ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1491 | [[:d:Q31782636|Q31782636]] | [[ਜਸਬੀਰ ਸਿੰਘ ਭੁੱਲਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Jasbir Bhullar, Punjabi language writer.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1492 | [[:d:Q20607166|Q20607166]] | [[ਜਸਮੇਰ ਮਾਨ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1493 | [[:d:Q20607174|Q20607174]] | [[ਜਸਵਿੰਦਰ (ਗ਼ਜ਼ਲਗੋ)|ਜਸਵਿੰਦਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1494 | [[:d:Q20607497|Q20607497]] | [[ਡਾ. ਜਸਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ|ਜਸਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/30995395 30995395] | [[ਤਸਵੀਰ:Dr. Jaswinder Singh.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1495 | [[:d:Q6164340|Q6164340]] | [[ਜਸਵਿੰਦਰ ਸੰਘੇੜਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/162168597 162168597] | [[ਤਸਵੀਰ:Karen Bradley visits Karma Nirvana.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1496 | [[:d:Q125148433|Q125148433]] | [[ਜਸਵੀਰ ਕਲਸੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1497 | [[:d:Q125148560|Q125148560]] | [[ਜਸਵੀਰ ਮਾਹਲ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1498 | [[:d:Q20607188|Q20607188]] | [[ਜਸਵੀਰ ਰਾਣਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Jasbir Rana, Punjabi story writer, Punjab, India.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1499 | [[:d:Q137602038|Q137602038]] | [[ਜਸਵੀਰ ਸਿੰਘ ਸ਼ਾਇਰ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1500 | [[:d:Q20607201|Q20607201]] | [[ਜਸਵੰਤ ਜ਼ਫ਼ਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Jaswant Zafar.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1501 | [[:d:Q20607211|Q20607211]] | [[ਜਸਵੰਤ ਦੀਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/13865967 13865967] | |- | style='text-align:right'| 1502 | [[:d:Q3518489|Q3518489]] | [[ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ|ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/46942918 46942918] | [[ਤਸਵੀਰ:Jaswant Singh.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1503 | [[:d:Q21995164|Q21995164]] | [[ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ (ਖੋਜੀ)]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Jaswantsinghkhoji.jpeg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1504 | [[:d:Q4997586|Q4997586]] | [[ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਕੰਵਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/101162639 101162639] | [[ਤਸਵੀਰ:Jaswant Singh Kanwal at his residence in Dhudike (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1505 | [[:d:Q6164365|Q6164365]] | [[ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਨੇਕੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/6492837 6492837] | |- | style='text-align:right'| 1506 | [[:d:Q6164367|Q6164367]] | [[ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਰਾਹੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/11445065 11445065]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/413146462554427771288 413146462554427771288] | |- | style='text-align:right'| 1507 | [[:d:Q20607233|Q20607233]] | [[ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਵਿਰਦੀ]] | | [https://viaf.org/en/viaf/13741434 13741434] | |- | style='text-align:right'| 1508 | [[:d:Q31790483|Q31790483]] | [[ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਵੰਤਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1509 | [[:d:Q467310|Q467310]] | [[ਜਹਾਂਆਰਾ ਬੇਗਮ|ਜਹਾਂਰਾ ਬੇਗਮ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/57711033 57711033] | [[ਤਸਵੀਰ:Princess Jahanara aged 18, British Library, Add Or 3129, f.13v.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1510 | [[:d:Q8064218|Q8064218]] | [[ਜ਼ਫਰ ਅਲੀ ਖਾਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/25996229 25996229] | |- | style='text-align:right'| 1511 | [[:d:Q35811|Q35811]] | [[ਜ਼ਰਥ਼ੁਸ਼੍ਤ੍ਰ|ਜ਼ਰਥੁਸ਼ਟ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/180158790736338852472 180158790736338852472]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/66440309 66440309] | [[ਤਸਵੀਰ:Zartosht 30salegee.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1512 | [[:d:Q9364|Q9364]] | [[ਯਾਂ ਪਾਲ ਸਾਰਤਰ|ਜ਼ਾਂ ਪਾਲ ਸਾਰਤਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/76322562 76322562] | [[ਤਸਵੀਰ:Flickr - Government Press Office (GPO) - Jean Paul Sartre and Simone De Beauvoir welcomed by Avraham Shlonsky and Leah Goldberg (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1513 | [[:d:Q9397|Q9397]] | [[ਜ਼ਾਓ ਕਸ਼ੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/46768804 46768804] | [[ਤਸਵੀਰ:唯一可靠的朱熹画像.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1514 | [[:d:Q24258797|Q24258797]] | [[ਜ਼ਾਕਿਰ ਖਾਨ (ਕਾਮੇਡੀਅਨ)]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Zakir Khan Comedian India.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1515 | [[:d:Q932829|Q932829]] | [[ਜ਼ਾਕਿਰ ਨਾਇਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/38795411 38795411] | [[ਤਸਵੀਰ:Dr Zakir Naik.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1516 | [[:d:Q4935510|Q4935510]] | [[ਜ਼ਾਰਗ਼ੋਨਾ ਅਨਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1517 | [[:d:Q106882383|Q106882383]] | [[ਜ਼ਾਹਾ ਹਸਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/2019158792840339040004 2019158792840339040004] | [[ਤਸਵੀਰ:Zaha Hassan.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1518 | [[:d:Q8064654|Q8064654]] | [[ਜ਼ਾਹਿਦ ਅਬਰੋਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/32277174 32277174] | [[ਤਸਵੀਰ:ZahidAbrol.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1519 | [[:d:Q23751013|Q23751013]] | [[ਜ਼ਾਹਿਦਾ ਜ਼ੈਦੀ|ਜ਼ਾਹਿਦਾ ਜੇਦੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/8976639 8976639] | [[ਤਸਵੀਰ:Zahida zaidi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1520 | [[:d:Q8064671|Q8064671]] | [[ਜ਼ਾਹਿਦਾ ਹਿਨਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/300135908 300135908] | |- | style='text-align:right'| 1521 | [[:d:Q8064678|Q8064678]] | [[ਜ਼ਾਹਿਰ ਰਾਇਹਾਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/13723946 13723946] | [[ਤਸਵੀਰ:Zahir Raihan (1935–1972).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1522 | [[:d:Q3634006|Q3634006]] | [[ਜ਼ਿਆ ਫ਼ਤੇਹਾਬਾਦੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1523 | [[:d:Q16914140|Q16914140]] | [[ਜ਼ਿਆ ਹੈਦਰ ਰਹਿਮਾਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/305934493 305934493] | [[ਤਸਵੀਰ:Zia Haider Rahman 2019, Harvard.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1524 | [[:d:Q373830|Q373830]] | [[ਜ਼ਿਗ ਜ਼ਿਗਲਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/208465037 208465037] | [[ਤਸਵੀਰ:Zig Ziglar at Get Motivated Seminar, Cow Palace 2009-3-24 3.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1525 | [[:d:Q158092|Q158092]] | [[ਜ਼ਿਗਮੁੰਤ ਬਾਓਮਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/51744696 51744696] | [[ਤਸਵੀਰ:Zigmunt Bauman na 20 Forumi vydavciv(Cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1526 | [[:d:Q8072324|Q8072324]] | [[ਜ਼ਿੰਦਾ ਕੌਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/70860196 70860196] | |- | style='text-align:right'| 1527 | [[:d:Q88271556|Q88271556]] | [[ਜ਼ੀਨਤ ਅਬਦੁੱਲਾ ਚੰਨਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1528 | [[:d:Q113807288|Q113807288]] | [[ਜ਼ੀਨਥ ਫੁਟਹਲੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/51404281 51404281] | |- | style='text-align:right'| 1529 | [[:d:Q6765736|Q6765736]] | [[ਜ਼ੁਲਫਿਕਾਰ ਅਲੀ ਬੁਖਾਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/50647025 50647025] | [[ਤਸਵੀਰ:Z A Bukhari BBC Home Guard.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1530 | [[:d:Q140052|Q140052]] | [[ਜ਼ੇਡੀ ਸਮਿਥ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/14951645 14951645] | [[ਤਸਵੀਰ:Zadie Smith NBCC 2011 Shankbone.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1531 | [[:d:Q169346|Q169346]] | [[ਜ਼ੇਬ-ਉਨ-ਨਿਸਾ|ਜ਼ੇਬ-ਅਲ-ਨਿਸਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/286162399 286162399]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/31132651 31132651] | [[ਤਸਵੀਰ:Portrait of Zeb-un-Nissa Holding a Flower (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1532 | [[:d:Q96741448|Q96741448]] | [[ਜ਼ੈਤੂਨ ਬਾਨੋ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1533 | [[:d:Q12214935|Q12214935]] | [[ਜ਼ੈਨਬ ਸਲਬੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/33128843 33128843] | [[ਤਸਵੀਰ:Zainab Salbi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1534 | [[:d:Q8068990|Q8068990]] | [[ਜ਼ੈਨਾ ਅਲ ਖ਼ਲੀਲ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/107566135 107566135] | |- | style='text-align:right'| 1535 | [[:d:Q8073298|Q8073298]] | [[ਜ਼ੋਅ ਨਿਕੋਲਸਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Zoe Nicholson ERA Supporter.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1536 | [[:d:Q27244503|Q27244503]] | [[ਜ਼ੋਏ ਪਿਲਗਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/308768624 308768624] | |- | style='text-align:right'| 1537 | [[:d:Q61059466|Q61059466]] | [[ਜ਼ੋਰਾ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1538 | [[:d:Q113012512|Q113012512]] | [[ਜ਼ੰਜਬੀਲ ਅਸੀਮ ਸ਼ਾਹ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1539 | [[:d:Q3498015|Q3498015]] | [[ਜਾਂਨਿਸਾਰ ਅਖ਼ਤਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/74920626 74920626] | |- | style='text-align:right'| 1540 | [[:d:Q83321|Q83321]] | [[ਜਾਕੋਮੋ ਕਾਸਾਨੋਵਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/61543231 61543231] | [[ਤਸਵੀਰ:Casanova ritratto.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1541 | [[:d:Q11806|Q11806]] | [[ਜਾਨ ਐਡਮਜ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/95296943 95296943] | [[ਤਸਵੀਰ:John Adams A18236.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1542 | [[:d:Q1337955|Q1337955]] | [[ਜੇ. ਸੀ. ਰੈਨਸਮ|ਜਾਨ ਕਰੋ ਰੈਨਸਮ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/7399505 7399505] | [[ਤਸਵੀਰ:John Crowe Ransom 1941.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1543 | [[:d:Q37577|Q37577]] | [[ਜਾਨ ਕੈਲਵਿਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/90631825 90631825] | [[ਤਸਵੀਰ:John Calvin Museum Catharijneconvent RMCC s84 cropped.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1544 | [[:d:Q213355|Q213355]] | [[ਜਾਨ ਡਰਾਈਡਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/68937979 68937979] | [[ਤਸਵੀਰ:John Dryden (Richardson, c. 1730s).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1545 | [[:d:Q51114|Q51114]] | [[ਜਾਨ ਫੋਰਡ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/100954749 100954749] | [[ਤਸਵੀਰ:John Ford 1946.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1546 | [[:d:Q3632356|Q3632356]] | [[ਜਾਨ ਬੋਰਥਵਿਕ ਗਿਲਕਰਿਸਟ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/76306129 76306129] | [[ਤਸਵੀਰ:John Borthwick Gilchrist, cropped from UCL portrait by Blanconi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1547 | [[:d:Q9353|Q9353]] | [[ਜਾਨ ਲੌਕ|ਜਾਨ ਲਾਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/34459614 34459614] | [[ਤਸਵੀਰ:JohnLocke.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1548 | [[:d:Q1203|Q1203]] | [[ਜਾਨ ਲੈਨਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/196844 196844] | [[ਤਸਵੀਰ:John Lennon, 1974 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1549 | [[:d:Q50020|Q50020]] | [[ਜਾਨ ਸਟੁਅਰਟ ਮਿੱਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/100189299 100189299] | [[ਤਸਵੀਰ:John Stuart Mill by London Stereoscopic Company, c1870.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1550 | [[:d:Q445392|Q445392]] | [[ਜਾਨ ਸ਼ੇਰਮਾਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/3322134 3322134] | [[ਤਸਵੀਰ:John-Sherman.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1551 | [[:d:Q6150706|Q6150706]] | [[ਜਾਨਕੀ ਦੇਵੀ ਬਜਾਜ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1552 | [[:d:Q6150860|Q6150860]] | [[ਜਾਨਬਾਜ਼ ਮਿਰਜ਼ਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/35848222 35848222] | |- | style='text-align:right'| 1553 | [[:d:Q234356|Q234356]] | [[ਜਾਨੈਲ ਮੋਨੇ]] | [[ਗੈਰ-ਬਾਈਨਰੀ ਜੈਂਡਰ]] | [https://viaf.org/en/viaf/31757465 31757465] | [[ਤਸਵੀਰ:Janelle Monae Paris Fashion Week Autumn Winter 2019 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1554 | [[:d:Q316556|Q316556]] | [[ਜਾਨੋਸ ਅਰਾਨੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/95251869 95251869] | [[ਤਸਵੀਰ:Barabas-arany.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1555 | [[:d:Q12428717|Q12428717]] | [[ਜਾਬਿਰ ਹੁਸੈਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/76732612 76732612] | |- | style='text-align:right'| 1556 | [[:d:Q312458|Q312458]] | [[ਜਾਮੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/90042997 90042997] | [[ਤਸਵੀਰ:Jami, holding an astrolabe (portrait). By Behzâd, from the Romance of Alexander by Nezâmî. Manuscript of the Khamseh of the emir 'Alî Fârsî Barlas, Herat 1494-1495; British Library, Or. 6810, f 225 v.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1557 | [[:d:Q2095378|Q2095378]] | [[ਜਾਰਜ ਗਰੀਅਰਸਨ|ਜਾਰਜ ਅਬਰਾਹਮ ਗਰੀਅਰਸਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/71437040 71437040] | [[ਤਸਵੀਰ:George A Grierson NPGx78693.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1558 | [[:d:Q184440|Q184440]] | [[ਜਾਰਜ ਅਮਾਡੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/108732513 108732513] | [[ਤਸਵੀਰ:Jorge Amado, gtfy.00010.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1559 | [[:d:Q3335|Q3335]] | [[ਜਾਰਜ ਆਰਵੈੱਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/95155403 95155403] | [[ਤਸਵੀਰ:George Orwell, c. 1940 (41928180381).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1560 | [[:d:Q131333|Q131333]] | [[ਜਾਰਜ ਐਲੀਅਟ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/89000553 89000553] | [[ਤਸਵੀਰ:George Eliot, por François D'Albert Durade.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1561 | [[:d:Q217771|Q217771]] | [[ਜਾਰਜ ਗੁਰਜੀਏਫ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/100230711 100230711]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/122368978 122368978] | [[ਤਸਵੀਰ:Georges Gurdjieff.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1562 | [[:d:Q23844|Q23844]] | [[ਜਾਰਜ ਕਲੂਨੀ|ਜਾਰਜ ਤੀਮੋਥੀ ਕਲੂਨੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/14928451 14928451] | [[ਤਸਵੀਰ:George Clooney Jay Kelly-19 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1563 | [[:d:Q310439|Q310439]] | [[ਜਾਰਜ ਫੌਕਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/106965214 106965214] | [[ਤਸਵੀਰ:George Fox.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1564 | [[:d:Q156058|Q156058]] | [[ਜਾਰਜ ਫ੍ਰਾਸਟ ਕੇਨੰਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/66477608 66477608] | [[ਤਸਵੀਰ:George F. Kennan 1947.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1565 | [[:d:Q181677|Q181677]] | [[ਜਾਰਜ ਰ. ਰ. ਮਾਰਟਿਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/98636170 98636170] | [[ਤਸਵੀਰ:Portrait photoshoot at Worldcon 75, Helsinki, before the Hugo Awards – George R. R. Martin (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1566 | [[:d:Q909|Q909]] | [[ਹੋਰਹੇ ਲੂਈਸ ਬੋਰਹੇਸ|ਜਾਰਜ ਲੁਇਸ ਬੋਰਜੇਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/88919448 88919448] | [[ਤਸਵੀਰ:Jorge Luis Borges 1951, by Grete Stern (full).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1567 | [[:d:Q38222|Q38222]] | [[ਜਾਰਜ ਲੂਕਾਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/16738168 16738168] | [[ਤਸਵੀਰ:George Lucas 2024.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1568 | [[:d:Q23|Q23]] | [[ਜਾਰਜ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/31432428 31432428] | [[ਤਸਵੀਰ:Gilbert Stuart Williamstown Portrait of George Washington.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1569 | [[:d:Q9235|Q9235]] | [[ਗਿਓਕ ਵਿਲਹੈਲਮ ਫ਼ਰੀਡਰਿਸ਼ ਹੇਗਲ|ਜਾਰਜ ਵਿਲਹੇਮ ਫਰੈਡਰਿਕ ਹੀਗਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/89774942 89774942] | [[ਤਸਵੀਰ:Jakob Schlesinger - Hegel 1831.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1570 | [[:d:Q1251926|Q1251926]] | [[ਜੌਰਜ ਸੌਂਡਰਜ਼|ਜਾਰਜ ਸਾਂਡਰਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/49395618 49395618] | [[ਤਸਵੀਰ:George Saunders in 2024 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1571 | [[:d:Q240575|Q240575]] | [[ਜਾਰਡਨ ਦੀ ਰਾਣੀ ਨੂਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/106602914 106602914] | [[ਤਸਵੀਰ:Queen Noor Jordan 2011.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1572 | [[:d:Q102483|Q102483]] | [[ਜਾਰੋਸਲਾਫ਼ ਸਾਈਫਰਤ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/12317734 12317734] | [[ਤਸਵੀਰ:Jaroslav Seifert 1981 foto Hana Hamplová.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1573 | [[:d:Q2319562|Q2319562]] | [[ਜਾਵੇਦ ਅਖ਼ਤਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/65140381 65140381] | [[ਤਸਵੀਰ:Javed Akhtar at Jaipur Literature Festival 2026.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1574 | [[:d:Q125148426|Q125148426]] | [[ਜਾਵੇਦ ਬੂਟਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1575 | [[:d:Q6165333|Q6165333]] | [[ਜਾਵੇਦ ਸਿੱਦੀਕੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/165691212 165691212] | |- | style='text-align:right'| 1576 | [[:d:Q31788126|Q31788126]] | [[ਜਾਹਨ ਕੀਟਸ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1577 | [[:d:Q82248|Q82248]] | [[ਜਾਹਨ ਗਾਲਜ਼ਵਰਦੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/61561917 61561917] | [[ਤਸਵੀਰ:John Galsworthy 2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1578 | [[:d:Q310800|Q310800]] | [[ਜਾਹਨ ਰੀਡ (ਪੱਤਰਕਾਰ)|ਜਾਹਨ ਰੀਡ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/68971815 68971815] | [[ਤਸਵੀਰ:Johnreed1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1579 | [[:d:Q39212|Q39212]] | [[ਜੌਨ ਸਟਾਈਨਬੈੱਕ|ਜਾਹਨ ਸਟੇਨਬੈਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/96992551 96992551] | [[ਤਸਵੀਰ:John Steinbeck 1939 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1580 | [[:d:Q15071574|Q15071574]] | [[ਜਾਹਨਵੀ ਬੜੂਆ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/33941825 33941825] | |- | style='text-align:right'| 1581 | [[:d:Q3358688|Q3358688]] | [[ਜਾਹੋਨੋਟਿਨ ਉਵੈਸੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/209063271 209063271] | |- | style='text-align:right'| 1582 | [[:d:Q128027|Q128027]] | [[ਜਿਓਰਜਿਓ ਵਾਸਾਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/46768219 46768219] | [[ਤਸਵੀਰ:Zucchi, Jacopo - Vasari, Giorgio - Uffizi ICCD.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1583 | [[:d:Q1402|Q1402]] | [[ਜਿਓਵਾਨੀ ਬੋਕਾਸੀਓ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/64002165 64002165] | [[ਤਸਵੀਰ:Boccaccio by Morghen.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1584 | [[:d:Q81187|Q81187]] | [[ਜਿਗਰ ਮੋਰਾਦਾਬਾਦੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/7633442 7633442] | [[ਤਸਵੀਰ:Jigar Moradabadi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1585 | [[:d:Q6202033|Q6202033]] | [[ਜਿਨਸੇਨਾ II]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/89814122 89814122] | [[ਤਸਵੀਰ:Digambar.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1586 | [[:d:Q161363|Q161363]] | [[ਜਿਬਗਨਿਉ ਹਰਬਰਟ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/73863844 73863844] | [[ਤਸਵੀਰ:Zbigniew Herbert.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1587 | [[:d:Q468312|Q468312]] | [[ਜਿਮ ਕੋਰਬੈੱਟ|ਜਿਮ ਕਾਰਬੇਟ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/61655471 61655471] | [[ਤਸਵੀਰ:Jim Corbett, c. 1907.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1588 | [[:d:Q20607242|Q20607242]] | [[ਜਿੰਦਰ (ਲੇਖਕ)|ਜਿੰਦਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:ਜਿੰਦਰ ਕਹਾਣੀਕਾਰ.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1589 | [[:d:Q23685|Q23685]] | [[ਜਿੰਮੀ ਕਾਰਟਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/247888433 247888433] | [[ਤਸਵੀਰ:JimmyCarterPortrait2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1590 | [[:d:Q75746|Q75746]] | [[ਜੀ ਏ ਕੁਲਕਰਣੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/264551947 264551947] | [[ਤਸਵੀਰ:G A Kulkarni.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1591 | [[:d:Q5512449|Q5512449]] | [[ਜੀ ਐਸ ਅਮੁਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/39389692 39389692] | |- | style='text-align:right'| 1592 | [[:d:Q5512471|Q5512471]] | [[ਜੀ ਐਸ ਸ਼ਿਵਰੁਦਰੱਪਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/35787067 35787067] | |- | style='text-align:right'| 1593 | [[:d:Q5620271|Q5620271]] | [[ਜੀ ਜੋਸ਼ੁਆ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/75190723 75190723] | |- | style='text-align:right'| 1594 | [[:d:Q5512307|Q5512307]] | [[ਜੀ. ਕਮਲੱਮਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/38508490 38508490] | |- | style='text-align:right'| 1595 | [[:d:Q31789251|Q31789251]] | [[ਜੀ.ਬੀ. ਸਿੰਘ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1596 | [[:d:Q6172996|Q6172996]] | [[ਜੀਤ ਤਈਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/33586231 33586231] | [[ਤਸਵੀਰ:Jeet Thayil performing at Goobe's Book Republic, Bangalore.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1597 | [[:d:Q20607252|Q20607252]] | [[ਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸੀਤਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/93808291 93808291] | [[ਤਸਵੀਰ:Dr. Jit Singh Sital.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1598 | [[:d:Q19710069|Q19710069]] | [[ਜੀਨ ਅਰਾਸਨਾਇਗਮ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/60721471 60721471] | |- | style='text-align:right'| 1599 | [[:d:Q15615106|Q15615106]] | [[ਜੀਨ ਐਡਮ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/58029650 58029650] | |- | style='text-align:right'| 1600 | [[:d:Q83158|Q83158]] | [[ਜੀਨ ਕੌਕਟੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/12306661 12306661] | [[ਤਸਵੀਰ:Jean Cocteau b Meurisse 1923.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1601 | [[:d:Q23842|Q23842]] | [[ਜੀਨ ਗੈਬਿਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/59091290 59091290] | [[ਤਸਵੀਰ:Jean Gabin 1958.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1602 | [[:d:Q168359|Q168359]] | [[ਜੀਨ ਮਾਰੇਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/2473919 2473919] | [[ਤਸਵੀਰ:Flickr - …trialsanderrors - Jean Marais by Carl Van Vechten, 1949.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1603 | [[:d:Q742|Q742]] | [[ਜੀਨ ਰਾਸੀਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/88809641 88809641] | [[ਤਸਵੀਰ:Jean Racine - Versailles MV 2926.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1604 | [[:d:Q191966|Q191966]] | [[ਜੀਨ ਵਾਇਲਡਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/120670682 120670682] | [[ਤਸਵੀਰ:Gene Wilder 1970.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1605 | [[:d:Q85109580|Q85109580]] | [[ਜੀਨ ਸਈਦ ਮਕਦੀਸੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/45864182 45864182] | |- | style='text-align:right'| 1606 | [[:d:Q12091|Q12091]] | [[ਜੀਨ ਹੈਨਰੀ ਡੁਨਾਂਟ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/37053483 37053483] | [[ਤਸਵੀਰ:Henry Dunant-young.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1607 | [[:d:Q3116411|Q3116411]] | [[ਜੀਬਨਾਨੰਦ ਦਾਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/51773149 51773149] | [[ਤਸਵੀਰ:Jibanananda Das (1899–1954).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1608 | [[:d:Q184226|Q184226]] | [[ਜ਼ਿਲ ਦੇਲੂਜ਼|ਜੀਲ ਦੇਲਿਊਜ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/22140703 22140703] | [[ਤਸਵੀਰ:AVT Gilles-Deleuze 6342.webp|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1609 | [[:d:Q18808520|Q18808520]] | [[ਜੀਲਾਨੀ ਬਾਨੋ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/6375541 6375541] | [[ਤਸਵੀਰ:Jilani Bano.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1610 | [[:d:Q61058974|Q61058974]] | [[ਜੀਵਨ ਸਿੰਘ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1611 | [[:d:Q47739|Q47739]] | [[ਜੁਆਂਗਜ਼ੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/100166339 100166339]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/315943244 315943244]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/9877151778245518130005 9877151778245518130005] | [[ਤਸਵੀਰ:Zhuangzi.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1612 | [[:d:Q383772|Q383772]] | [[ਜੁਰਗਾ ਇਵਾਨਾਉਸਕੇਤ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/12616035 12616035] | [[ਤਸਵੀਰ:Jurga ivanauskaitė 02.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1613 | [[:d:Q13371954|Q13371954]] | [[ਜੁਲ ਮਾਰੋਹ]] | [[ਗੈਰ-ਬਾਈਨਰੀ ਜੈਂਡਰ]] | [https://viaf.org/en/viaf/144783463 144783463] | |- | style='text-align:right'| 1614 | [[:d:Q17315701|Q17315701]] | [[ਜੁਲਫ਼ੀਆ ਅਤੋਈ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1615 | [[:d:Q228812|Q228812]] | [[ਜੁਲਫ਼ੀਆ ਖ਼ਾਨਮ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/77735456 77735456] | |- | style='text-align:right'| 1616 | [[:d:Q539|Q539]] | [[ਜੂਜ਼ੈੱਪੇ ਗਾਰੀਬਾਲਦੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/100192194 100192194] | [[ਤਸਵੀਰ:Giuseppe Garibaldi 1861.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1617 | [[:d:Q187336|Q187336]] | [[ਜੂਜ਼ੈੱਪੇ ਮਾਤਸੀਨੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/2498020 2498020] | [[ਤਸਵੀਰ:Giuseppe Mazzini.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1618 | [[:d:Q7317|Q7317]] | [[ਜੂਜੈਪੇ ਵੇਅਰਦੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/22329110 22329110] | [[ਤਸਵੀਰ:Giuseppi Verdi by Ferdinand Mulnier c1870.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1619 | [[:d:Q19757519|Q19757519]] | [[ਜੂਡਿਥ ਫਰੈਂਕ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/34633492 34633492] | |- | style='text-align:right'| 1620 | [[:d:Q219368|Q219368]] | [[ਜੂਡਿਥ ਬਟਲਰ]] | [[ਗੈਰ-ਬਾਈਨਰੀ ਜੈਂਡਰ]] | [https://viaf.org/en/viaf/98486723 98486723] | [[ਤਸਵੀਰ:Judith Butler al CCCB 2018 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1621 | [[:d:Q42846898|Q42846898]] | [[ਜੂਨ ਜੌਲੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/38309646 38309646] | |- | style='text-align:right'| 1622 | [[:d:Q402664|Q402664]] | [[ਜੂਨੋ ਦਿਆਜ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/79142980 79142980] | [[ਤਸਵੀਰ:Junot Díaz (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1623 | [[:d:Q42211740|Q42211740]] | [[ਜੂਪਕਾ ਸੁਭਦਰਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Joopaka Subhadra.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1624 | [[:d:Q379699|Q379699]] | [[ਜੂਲ ਗੇਡ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/230285656 230285656] | [[ਤਸਵੀਰ:Jules Guesde.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1625 | [[:d:Q81082|Q81082]] | [[ਜੂਲਜ਼ ਔਨਰੀ ਪੋਇਨਕਰੇ|ਜੂਲਜ਼ ਅੌਨਰੀ ਪੋੲਿਨਕਰੇ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/51694558 51694558] | [[ਤਸਵੀਰ:Henri Poincaré-2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1626 | [[:d:Q161819|Q161819]] | [[ਜੂਲੀ ਐਂਡਰਿਊਜ਼]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/121850122 121850122]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/90664199 90664199] | [[ਤਸਵੀਰ:Julie Andrews Park Hyatt, Sydney, Australia 2013.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1627 | [[:d:Q932444|Q932444]] | [[ਜੂਲੀ ਬੋਵਾਸੋ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/183149066342265600068 183149066342265600068] | [[ਤਸਵੀਰ:Julie Bavasso 1956.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1628 | [[:d:Q228747|Q228747]] | [[ਜੂਲੀ ਵਾਲਟਰਸ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/14978046 14978046] | [[ਤਸਵੀਰ:Julie Walters at the Paddington Premiere.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1629 | [[:d:Q6308878|Q6308878]] | [[ਜੂਲੀਅਟ ਜੈਕੀਸ]] | [[ਟਰਾਂਸ ਔਰਤ]] | [https://viaf.org/en/viaf/131145003302761301687 131145003302761301687] | [[ਤਸਵੀਰ:Juliet Jacques (May 2020).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1630 | [[:d:Q360|Q360]] | [[ਜੂਲੀਅਨ ਅਸਾਂਙ਼|ਜੂਲੀਅਨ ਅਸਾਂਜੇ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/168093721 168093721] | [[ਤਸਵੀਰ:Julian Assange at 2025 Cannes The Six Billion Dollar Man Photocall (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1631 | [[:d:Q295431|Q295431]] | [[ਜੂਲੀਅਨ ਬਾਰਨਜ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/51710796 51710796] | [[ਤਸਵੀਰ:Julian Barnes in 2019 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1632 | [[:d:Q20684295|Q20684295]] | [[ਜੂਲੀਅਸ ਕੱਗਵਾ]] | ''[[:d:Q121307094|intersex man]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Hillary Rodham Clinton with 2011 Human Rights Defender Award recipients (cropped) - Julius Kaggwa.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1633 | [[:d:Q142059|Q142059]] | [[ਜੁਲੀਅਸ ਫਿਊਚਕ|ਜੂਲੀਅਸ ਫੂਚੀਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/27873545 27873545] | [[ਤਸਵੀਰ:Julius Fučík 2.gif|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1634 | [[:d:Q1048|Q1048]] | [[ਜੂਲੀਅਸ ਸੀਜ਼ਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/286265178 286265178]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/3886159477573127990003 3886159477573127990003]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/96230682 96230682] | [[ਤਸਵੀਰ:Retrato de Julio César (26724093101) (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1635 | [[:d:Q450243|Q450243]] | [[ਜੂਲੀਆ ਅਲਵਰੇਜ਼]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/79102742 79102742] | [[ਤਸਵੀਰ:Julia Alvarez 3240030.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1636 | [[:d:Q432945|Q432945]] | [[ਜੂਲੀਆ ਕਵਿਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/85409446 85409446] | [[ਤਸਵੀਰ:Bokmässan 2025 – 237.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1637 | [[:d:Q159876|Q159876]] | [[ਜੂਲੀਆ ਕ੍ਰਿਸਤੇਵਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/108172648 108172648] | [[ਤਸਵੀਰ:Julia Kristeva à Paris en 2008.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1638 | [[:d:Q214477|Q214477]] | [[ਜੂਲੀਆ ਚਾਇਲਡ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/65286075 65286075] | [[ਤਸਵੀਰ:Julia Child portrait by ©Lynn Gilbert, 1978.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1639 | [[:d:Q520109|Q520109]] | [[ਜੂਲੀਆ ਬਟਰਫਲਾਈ ਹਿੱਲ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/79463315 79463315] | [[ਤਸਵੀਰ:Julia Butterfly Hill, 2006.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1640 | [[:d:Q441786|Q441786]] | [[ਜੂਲੀਆ ਬਾਲਬਿਲਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/34843877 34843877] | |- | style='text-align:right'| 1641 | [[:d:Q230120|Q230120]] | [[ਜੂਲੀਆ ਮਾਰਗਰੇਟ ਕੈਮਰਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/61616074 61616074] | [[ਤਸਵੀਰ:Julia Margaret Cameron MET DP114480 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1642 | [[:d:Q3191192|Q3191192]] | [[ਜੂਲੀਆ ਲੋਪਜ਼ ਡ ਅਲਮੇਡਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/50016 50016] | [[ਤਸਵੀਰ:Júlia Lopes de Almeida, sem data.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1643 | [[:d:Q105755843|Q105755843]] | [[ਜੂਲੀਆ ਸਕਾਟ ਵਰੋਮਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/43395737 43395737] | [[ਤਸਵੀਰ:JuliaScottVrooman1924.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1644 | [[:d:Q7765045|Q7765045]] | [[ਜੂਲੀਆ ਸੇਰਾਨੋ]] | [[ਟਰਾਂਸ ਔਰਤ]] | [https://viaf.org/en/viaf/73299133 73299133] | [[ਤਸਵੀਰ:SquareSerano.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1645 | [[:d:Q80405|Q80405]] | [[ਜੂਲੀਆਨ ਮੂਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/117361625 117361625] | [[ਤਸਵੀਰ:Julianne Moore 66ème Festival de Venise (Mostra) color crop.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1646 | [[:d:Q174210|Q174210]] | [[ਜੂਲੀਓ ਕੋਰਟਾਜ਼ਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/12306822 12306822] | [[ਤਸਵੀਰ:Cortázar.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1647 | [[:d:Q892|Q892]] | [[ਜੇ ਆਰ ਆਰ ਟੋਲਕੀਅਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/95218067 95218067] | [[ਤਸਵੀਰ:J. R. R. Tolkien, ca. 1925.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1648 | [[:d:Q43293|Q43293]] | [[ਜੇ ਐਮ ਕੋਇਟਜ਼ੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/101839018 101839018] | [[ਤਸਵੀਰ:J.M. Coetzee.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1649 | [[:d:Q42037|Q42037]] | [[ਜੇ ਐਮ ਜੀ ਲੇ ਕਲੇਜ਼ੀਓ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/101808164 101808164] | [[ਤਸਵੀਰ:Jean-Marie Gustave Le Clézio-press conference Dec 06th, 2008-2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1650 | [[:d:Q9696|Q9696]] | [[ਜੌਨ ਐੱਫ. ਕੈਨੇਡੀ|ਜੇ ਐੱਫ਼ ਕੈਨੇਡੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/68910251 68910251] | [[ਤਸਵੀਰ:John F. Kennedy, White House color photo portrait.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1651 | [[:d:Q23761378|Q23761378]] | [[ਜੇ ਐੱਸ ਗਰੇਵਾਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/4990146 4990146] | [[ਤਸਵੀਰ:JS Grewal 1998 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1652 | [[:d:Q79904|Q79904]] | [[ਜੇ ਡੀ ਸੇਲਿੰਗਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/17092 17092] | [[ਤਸਵੀਰ:J. D. Salinger (Catcher in the Rye portrait).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1653 | [[:d:Q34660|Q34660]] | [[ਜੇ. ਕੇ. ਰੋਲਿੰਗ|ਜੇ. ਕੇ. ਰਾਓਲਿੰਗ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/116796842 116796842]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/305102743 305102743] | [[ਤਸਵੀਰ:J. K. Rowling 2010.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1654 | [[:d:Q17142161|Q17142161]] | [[ਜੇ. ਵੀ. ਮਨੀਸ਼ਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1655 | [[:d:Q28935729|Q28935729]] | [[ਜੇ. ਡੀ. ਵੈਨਸ|ਜੇ.ਡੀ. ਵੈਨਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/227145970112932251004 227145970112932251004] | [[ਤਸਵੀਰ:March 2026 Official Vice Presidential Portrait of JD Vance.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1656 | [[:d:Q159577|Q159577]] | [[ਜੇਟ ਲੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/85554789 85554789] | [[ਤਸਵੀਰ:Jet Li cropped.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1657 | [[:d:Q337614|Q337614]] | [[ਜੇਟਨ ਕੈਲਮੇਡੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/170378838 170378838] | [[ਤਸਵੀਰ:Prof dr jeton kelmendi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1658 | [[:d:Q16841387|Q16841387]] | [[ਜੇਦੀਯਾਹ ਬਿਲਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/2152259492416980079 2152259492416980079] | [[ਤਸਵੀਰ:Jedediah Bila (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1659 | [[:d:Q4991062|Q4991062]] | [[ਜੇਨ ਅਮੁੰਡ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/268362874 268362874] | |- | style='text-align:right'| 1660 | [[:d:Q36322|Q36322]] | [[ਜੇਨ ਆਸਟਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/102333412 102333412] | [[ਤਸਵੀਰ:CassandraAusten-JaneAusten(c.1810) hires.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1661 | [[:d:Q180989|Q180989]] | [[ਜੇਨ ਐਡਮਜ਼]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/12382490 12382490] | [[ਤਸਵੀਰ:ADDAMS, JANE 21664v (cropped2).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1662 | [[:d:Q437675|Q437675]] | [[ਜੇਨ ਐਲਨ ਹੈਰੀਸਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/61663489 61663489] | [[ਤਸਵੀਰ:Jane Ellen Harrison 02.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1663 | [[:d:Q272303|Q272303]] | [[ਜੇਨ ਵਾਈਲਡ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/62353251 62353251]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/7575152744545127850003 7575152744545127850003] | [[ਤਸਵੀਰ:Ladywilde.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1664 | [[:d:Q6152955|Q6152955]] | [[ਜੇਨ ਵਿਜ਼ਮੈਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/72773816 72773816] | |- | style='text-align:right'| 1665 | [[:d:Q3161903|Q3161903]] | [[ਜੇਨ ਵੈਸਟ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/27948680 27948680]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/308765311 308765311] | |- | style='text-align:right'| 1666 | [[:d:Q6153507|Q6153507]] | [[ਜੇਨਟ ਮੋਕ]] | [[ਟਰਾਂਸ ਔਰਤ]] | [https://viaf.org/en/viaf/305445707 305445707] | [[ਤਸਵੀਰ:Janet Mock Head Shot.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1667 | [[:d:Q21738166|Q21738166]] | [[ਜੇਨਾ ਓਰਟੇਗਾ|ਜੇਨਾ ਮੈਰੀ ਓਰਟੇਗਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/62147663065460551851 62147663065460551851] | [[ਤਸਵੀਰ:Jenna Ortega-63799 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1668 | [[:d:Q124527|Q124527]] | [[ਜੇਮਜ ਥਰਬਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/22149445 22149445] | [[ਤਸਵੀਰ:James Thurber NYWTS.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1669 | [[:d:Q273210|Q273210]] | [[ਜੇਮਜ ਬਾਲਡਵਿਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/97644708 97644708] | [[ਤਸਵੀਰ:James Baldwin 37 Allan Warren (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1670 | [[:d:Q11813|Q11813]] | [[ਜੇਮਸ ਮੈਡੀਸਨ|ਜੇਮਜ ਮੈਡੀਸਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/59096754 59096754] | [[ਤਸਵੀਰ:James Madison.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1671 | [[:d:Q34597|Q34597]] | [[ਜੇਮਜ਼ ਅਬਰਾਹਮ ਗਾਰਫੀਲਡ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/76703391 76703391] | [[ਤਸਵੀਰ:James Abram Garfield, photo portrait seated.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1672 | [[:d:Q94041|Q94041]] | [[ਜੇਮਜ਼ ਕੈਗਨੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/37101190 37101190] | [[ਤਸਵੀਰ:James cagney promo photo (cropped, centered).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1673 | [[:d:Q151936|Q151936]] | [[ਜੇਮਜ਼ ਜਾਰਜ ਫਰੇਜ਼ਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/31996454 31996454] | [[ਤਸਵੀਰ:JamesGeorgeFrazer.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1674 | [[:d:Q6882|Q6882]] | [[ਜੇਮਜ਼ ਜੋਆਇਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/44300643 44300643] | [[ਤਸਵੀਰ:James Joyce by Alex Ehrenzweig, 1915 cropped.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1675 | [[:d:Q306403|Q306403]] | [[ਜੇਮਜ਼ ਫ੍ਰੈਂਕੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/85674291 85674291] | [[ਤਸਵੀਰ:James Franco 4, 2013.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1676 | [[:d:Q271666|Q271666]] | [[ਜੇਮਜ਼ ਮਿੱਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/49286530 49286530] | [[ਤਸਵੀਰ:James Mill.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1677 | [[:d:Q11815|Q11815]] | [[ਜੇਮਜ਼ ਮੋਨਰੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/20476583 20476583] | [[ਤਸਵੀਰ:James Monroe by Gilbert Stuart c1817.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1678 | [[:d:Q449670|Q449670]] | [[ਜੇਮਜ਼ ਰਸਲ ਲੋਅਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/29549920 29549920] | [[ਤਸਵੀਰ:James Russell Lowell, Brady-Handy Photograph Collection.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1679 | [[:d:Q707469|Q707469]] | [[ਜੇਮਜ਼ ਰੈਡਫ਼ੀਲਡ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/100201236 100201236] | |- | style='text-align:right'| 1680 | [[:d:Q42574|Q42574]] | [[ਜੇਮਸ ਕੈਮਰੂਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/106079065 106079065] | [[ਤਸਵੀਰ:James Cameron at 53rd Saturn Awards 2026-01 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1681 | [[:d:Q83333|Q83333]] | [[ਜੇਮਸ ਵਾਟਸਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/90069089 90069089] | [[ਤਸਵੀਰ:James D. Watson LCCN2007680359.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1682 | [[:d:Q102462|Q102462]] | [[ਜੇਮਸ ਸਟੀਵਰਟ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/116340765 116340765] | [[ਤਸਵੀਰ:Annex - Stewart, James (Call Northside 777) 01.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1683 | [[:d:Q6176465|Q6176465]] | [[ਜੇਹਾਨਜ਼ੇਬ ਅਜ਼ੀਜ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1684 | [[:d:Q31789668|Q31789668]] | [[ਜੈ ਨਿੰਬਕਰ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1685 | [[:d:Q23304267|Q23304267]] | [[ਜੈ ਵਰਮਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Jaaaai.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1686 | [[:d:Q41635679|Q41635679]] | [[ਜੈ ਹਲਮੇ]] | [[ਟਰਾਂਸ ਪੁਰਸ਼]] | [https://viaf.org/en/viaf/4993160425272268320000 4993160425272268320000] | [[ਤਸਵੀਰ:Jay Hulme.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1687 | [[:d:Q6167564|Q6167564]] | [[ਜੈਅੰਤ ਕੈਕਿਨੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/40975121 40975121] | [[ਤਸਵੀਰ:Jayanth Kaikini.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1688 | [[:d:Q6167567|Q6167567]] | [[ਜੈਅੰਤ ਪਰਮਾਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/70715170 70715170] | [[ਤਸਵੀਰ:Jayant Parmar.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1689 | [[:d:Q21064533|Q21064533]] | [[ਜੈਅੰਤੀ ਨਾਇਕ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/45902006 45902006] | [[ਤਸਵੀਰ:Dr Jayanti Naik.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1690 | [[:d:Q391562|Q391562]] | [[ਜੈਕ ਗੋਲਡਸਮਿਥ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/300452260 300452260] | [[ਤਸਵੀਰ:Official portrait of Lord Goldsmith of Richmond Park crop 2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1691 | [[:d:Q354723|Q354723]] | [[ਜੈਕ ਨਿਕੋਲਸ (ਕਾਰਕੁੰਨ)]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/79314874 79314874] | |- | style='text-align:right'| 1692 | [[:d:Q39792|Q39792]] | [[ਜੈਕ ਨਿਕੋਲਸਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/84036201 84036201] | [[ਤਸਵੀਰ:Jack Nicholson 2001.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1693 | [[:d:Q45765|Q45765]] | [[ਜੈਕ ਲੰਡਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/1878155566455313380007 1878155566455313380007]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/46764200 46764200] | [[ਤਸਵੀਰ:Jack London young.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1694 | [[:d:Q47542153|Q47542153]] | [[ਜੈਕਲੀਨ ਬਿਸ਼ਪ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/36329492 36329492] | |- | style='text-align:right'| 1695 | [[:d:Q1356852|Q1356852]] | [[ਜੈਕਸ ਰੌਮੈਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/49230970 49230970] | [[ਤਸਵੀਰ:Jacques Roumain.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1696 | [[:d:Q106712458|Q106712458]] | [[ਜੈਕਸਨ ਬਰਡ (ਲੇਖਕ)]] | [[ਟਰਾਂਸ ਪੁਰਸ਼]] | [https://viaf.org/en/viaf/25156131057958312795 25156131057958312795] | |- | style='text-align:right'| 1697 | [[:d:Q2189323|Q2189323]] | [[ਜੈਕੀ ਮਾਲਟਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1698 | [[:d:Q13112196|Q13112196]] | [[ਜੈਕੁਮਾਰੀ ਦੇਵਿਕਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/11980192 11980192] | [[ਤਸਵੀਰ:J Devika.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1699 | [[:d:Q28951290|Q28951290]] | [[ਜੈਤੇਗ ਸਿੰਘ ਅਨੰਤ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Jaiteg Singh Anant.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1700 | [[:d:Q4160372|Q4160372]] | [[ਜੈਨੀ ਜੋਸਫ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/113868591 113868591] | |- | style='text-align:right'| 1701 | [[:d:Q98109306|Q98109306]] | [[ਜੈਨੀ ਭੱਟ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/305080475 305080475] | |- | style='text-align:right'| 1702 | [[:d:Q17062635|Q17062635]] | [[ਜੈਨੀ ਹਾਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/21550518 21550518] | [[ਤਸਵੀਰ:Jenny Han at BookCon - 2019 (26746) (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1703 | [[:d:Q6178317|Q6178317]] | [[ਜੈਨੀਫਰ ਫਿੰਨਏ ਬੋਏਲਨ]] | [[ਟਰਾਂਸ ਔਰਤ]] | [https://viaf.org/en/viaf/42513925 42513925] | [[ਤਸਵੀਰ:Jennifer Finney Boylan.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1704 | [[:d:Q16211348|Q16211348]] | [[ਜੈਨੀਫਰ ਵੋਂਗ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/45158306849106400136 45158306849106400136] | [[ਤਸਵੀਰ:Jennifer Wong at Ed Book Fest 26 03.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1705 | [[:d:Q297409|Q297409]] | [[ਜੈਨੀਸ ਰਿਤਸੋਸ|ਜੈਨੀਸ ਰਿਸਤੋਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/116860933 116860933] | |- | style='text-align:right'| 1706 | [[:d:Q6124055|Q6124055]] | [[ਜੈਨੇਂਦਰ ਕੁਮਾਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/22167314 22167314] | |- | style='text-align:right'| 1707 | [[:d:Q4355531|Q4355531]] | [[ਜੈਨੇਟ ਅਫਰੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/29675054 29675054] | |- | style='text-align:right'| 1708 | [[:d:Q6153127|Q6153127]] | [[ਜੈਨੇਟ ਆਲਫਸ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/30770668 30770668] | |- | style='text-align:right'| 1709 | [[:d:Q131324|Q131324]] | [[ਜੈਨੇਟ ਜੈਕਸਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/85428882 85428882] | [[ਤਸਵੀਰ:JanetJacksonUnbreakableTourSanFran2015 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1710 | [[:d:Q17388457|Q17388457]] | [[ਜੈਨੇਟ ਹੋਮਜ਼ (ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨੀ)]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/19729804 19729804] | [[ਤਸਵੀਰ:Janet Holmes ONZM (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1711 | [[:d:Q313489|Q313489]] | [[ਜੈਫਰੀ ਆਰਚਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/110249804 110249804] | [[ਤਸਵੀਰ:Jeffrey Archer (2024).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1712 | [[:d:Q357108|Q357108]] | [[ਜੈਫਰੀ ਯੁਜੈਨੀਡੀਜ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/37015518 37015518] | [[ਤਸਵੀਰ:Eugenides, Jeffrey.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1713 | [[:d:Q20607274|Q20607274]] | [[ਜੈਮਲ ਪੱਡਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1714 | [[:d:Q6147867|Q6147867]] | [[ਜੈਮੀਸਨ ਗ੍ਰੀਨ]] | [[ਟਰਾਂਸ ਪੁਰਸ਼]] | [https://viaf.org/en/viaf/78173970 78173970] | [[ਤਸਵੀਰ:Jamison Green on Institute for Sexual & Gender Health.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1715 | [[:d:Q60887|Q60887]] | [[ਜੈਰਮੀ ਬੈਂਥਮ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/59078842 59078842] | [[ਤਸਵੀਰ:Jeremy Bentham by Henry William Pickersgill detail.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1716 | [[:d:Q6184253|Q6184253]] | [[ਜੈਰੀ ਪਿੰਟੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/56162703 56162703] | [[ਤਸਵੀਰ:Jerry Pinto at KLF-2018.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1717 | [[:d:Q67019082|Q67019082]] | [[ਜੈਰੀ ਲੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Jarry Lee Oscar Blandi 2020.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1718 | [[:d:Q23762525|Q23762525]] | [[ਜੈਸਮੀਨ ਆਬੇਦੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1719 | [[:d:Q1688285|Q1688285]] | [[ਜੈਸੀ ਸਟ੍ਰੀਟ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/60717260 60717260] | [[ਤਸਵੀਰ:Jessie Street, 1910 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1720 | [[:d:Q6279|Q6279]] | [[ਜੋ ਬਾਈਡਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/55438660 55438660] | [[ਤਸਵੀਰ:Joe Biden presidential portrait.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1721 | [[:d:Q12982991|Q12982991]] | [[ਜੋਅ ਡੀ ਕਰੂਜ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/44024462 44024462] | [[ਤਸਵੀਰ:Joe DCruz at Chennai Book fair, 2014.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1722 | [[:d:Q6298382|Q6298382]] | [[ਜੋਆਓ ਸਿਲਵਰਿਓ ਟ੍ਰੇਵਿਸਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/64025607 64025607] | [[ਤਸਵੀਰ:João Silvério Trevisan.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1723 | [[:d:Q27062987|Q27062987]] | [[ਜੋਆਨ ਬ੍ਰੇਇਬਾਰਟ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1724 | [[:d:Q6205694|Q6205694]] | [[ਜੋਆਨੀ ਬਲੈਂਕ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/94301000 94301000] | |- | style='text-align:right'| 1725 | [[:d:Q762223|Q762223]] | [[ਜੋਇਸ ਕਿਲਮਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/59351965 59351965] | [[ਤਸਵੀਰ:Kilmer 1908 columbia yearbook picture.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1726 | [[:d:Q51858333|Q51858333]] | [[ਜੋਏ ਓ'ਕੋਨਲ]] | [[ਟਰਾਂਸ ਔਰਤ]] | | |- | style='text-align:right'| 1727 | [[:d:Q20607286|Q20607286]] | [[ਜੋਗਾ ਸਿੰਘ (ਕਵੀ)|ਜੋਗਾ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1728 | [[:d:Q25624537|Q25624537]] | [[ਜੋਗਿੰਦਰ ਸ਼ਮਸ਼ੇਰ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1729 | [[:d:Q20607298|Q20607298]] | [[ਡਾ. ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਕੈਰੋਂ|ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਕੈਰੋਂ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1730 | [[:d:Q60503704|Q60503704]] | [[ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਕੰਵਲ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1731 | [[:d:Q25624506|Q25624506]] | [[ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨਿਰਾਲਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1732 | [[:d:Q31789277|Q31789277]] | [[ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਪਾਂਧੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1733 | [[:d:Q125148562|Q125148562]] | [[ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੰਘਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1734 | [[:d:Q82925|Q82925]] | [[ਜੋਜ਼ਿਫ ਕੋਨਰਾਡ|ਜੋਜ਼ਫ ਕੋਨਰਾਡ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/73862853 73862853] | [[ਤਸਵੀਰ:Joseph Conrad-remastered to black and white.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1735 | [[:d:Q224902|Q224902]] | [[ਜੋਜ਼ਫ ਬਨਾਸ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/84365499 84365499] | [[ਤਸਵੀਰ:Jozef Banáš - křest v Praze 3.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1736 | [[:d:Q43440|Q43440]] | [[ਜੋਸ਼ੂਏ ਕਾਰਦੂਚੀ|ਜੋਜੂਏ ਕਰਦੂਚੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/34470601 34470601] | [[ਤਸਵੀਰ:Giosuè Carducci3 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1737 | [[:d:Q107463464|Q107463464]] | [[ਜੋਤੀ ਗੋਗਟੇ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/3163155820301311504 3163155820301311504] | |- | style='text-align:right'| 1738 | [[:d:Q26464772|Q26464772]] | [[ਜੋਤੀਮਨੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Jothimani.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1739 | [[:d:Q313841|Q313841]] | [[ਜੌਨ ਓਸਬਰਨ|ਜੋਨ ਉਸਬ੍ਰਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/100954367 100954367] | [[ਤਸਵੀਰ:John Osborne by Reginald Gray.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1740 | [[:d:Q316607|Q316607]] | [[ਜੋਨਾਥਨ ਫਰੈਂਸਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/84489381 84489381] | [[ਤਸਵੀਰ:Jonathan Franzen 2011 Shankbone 2.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1741 | [[:d:Q41166|Q41166]] | [[ਜੋਨਾਥਨ ਸਵਿਫ਼ਟ|ਜੋਨਾਥਨ ਸਵਿਫਟ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/14777110 14777110]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/2340148876449849740007 2340148876449849740007] | [[ਤਸਵੀਰ:Jonathan Swift by Charles Jervas detail.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1742 | [[:d:Q15454434|Q15454434]] | [[ਜੋਨਿਸ ਪਾਰੀਅਤ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/132945863 132945863] | [[ਤਸਵੀਰ:Pariat booklaunch.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1743 | [[:d:Q50305527|Q50305527]] | [[ਜੋਬਾ ਮੁਰਮੂ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Joba murmu.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1744 | [[:d:Q165823|Q165823]] | [[ਜੋਰਗੋਸ ਸੇਫ਼ੇਰਿਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/39392471 39392471]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/66357313 66357313] | [[ਤਸਵੀਰ:Giorgos Seferis 1963.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1745 | [[:d:Q36330|Q36330]] | [[ਜੋਰਦਾਨੋ ਬਰੂਨੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/68926311 68926311] | [[ਤਸਵੀਰ:Portrait of Giordano Bruno in "Opere" Wellcome L0015152 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1746 | [[:d:Q61450151|Q61450151]] | [[ਜੋਸ ਚਾਰਲਸ]] | [[ਟਰਾਂਸ ਔਰਤ]] | [https://viaf.org/en/viaf/32146331865518691537 32146331865518691537] | |- | style='text-align:right'| 1747 | [[:d:Q18430|Q18430]] | [[ਜੋਸਫ ਸਟਿਗਲਿਟਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/32057966 32057966] | [[ਤਸਵੀਰ:Joseph E. Stiglitz, 2019 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1748 | [[:d:Q208101|Q208101]] | [[ਜੋਸਫ਼ ਹੈੱਲਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/36926967 36926967] | [[ਤਸਵੀਰ:Joseph Heller circa 1979.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1749 | [[:d:Q1708398|Q1708398]] | [[ਜੋਸਫਿਨ ਡੋਨੋਵਾਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/108665465 108665465] | |- | style='text-align:right'| 1750 | [[:d:Q151972|Q151972]] | [[ਜੋਸਫੀਨ ਬੇਕਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/41836198 41836198] | [[ਤਸਵੀਰ:Baker Harcourt 1940 2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1751 | [[:d:Q16008067|Q16008067]] | [[ਜੋਸ਼ ਮਲਸੀਆਨੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/77914756 77914756] | |- | style='text-align:right'| 1752 | [[:d:Q3631671|Q3631671]] | [[ਜੋਸ਼ ਮਲੀਹਾਬਾਦੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/74135563 74135563] | [[ਤਸਵੀਰ:Josh Malihabadi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1753 | [[:d:Q25624560|Q25624560]] | [[ਜੋਸ਼ੂਆ ਫ਼ਜ਼ਲਦੀਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/31620646 31620646] | |- | style='text-align:right'| 1754 | [[:d:Q551754|Q551754]] | [[ਜੋਸੇਫ਼ ਜੂਬੇਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/34458489 34458489] | [[ਤਸਵੀਰ:Joseph Joubert.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1755 | [[:d:Q102585|Q102585]] | [[ਜੋਹਾਂਨ ਗੌਟਲੀਬ ਫਿਸ਼ਤ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/29533830 29533830] | [[ਤਸਵੀਰ:Johann Gottlieb Fichte by Friedrich Bury.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1756 | [[:d:Q8963|Q8963]] | [[ਜੋਹਾਨਸ ਕੈਪਲਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/41842150 41842150] | [[ਤਸਵੀਰ:Johannes Kepler by Hans von Aachen.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1757 | [[:d:Q159552|Q159552]] | [[ਜੋਹਾਨਸ ਵਿਲਹੈਲਮ ਜੇਨਸਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/2484909 2484909] | [[ਤਸਵੀਰ:Johannes Vilhelm Jensen 1944.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1758 | [[:d:Q193257|Q193257]] | [[ਜੌਂ-ਫ਼ਰਾਂਸੁਆ ਲਿਓਤਾਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/108393539 108393539] | [[ਤਸਵੀਰ:Jean-Francois Lyotard cropped.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1759 | [[:d:Q105756|Q105756]] | [[ਜੌਨ ਅੱਪਡਾਇਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/90712179 90712179] | [[ਤਸਵੀਰ:John Updike, author at PEN Congress, cropped.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1760 | [[:d:Q3695580|Q3695580]] | [[ਜੌਨ ਏਲੀਆ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/11513637 11513637] | [[ਤਸਵੀਰ:Jaun7.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1761 | [[:d:Q82083|Q82083]] | [[ਜੌਨ ਕੀਟਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/66508882 66508882] | [[ਤਸਵੀਰ:John Keats by William Hilton circa 1822 02.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1762 | [[:d:Q630446|Q630446]] | [[ਜੌਨ ਗ੍ਰੀਨ (ਲੇਖਕ)|ਜੌਨ ਗ੍ਰੀਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/41229323 41229323] | [[ਤਸਵੀਰ:Let's Talk about Money - Vlogbrothers YouTube at 0009 (cropped).png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1763 | [[:d:Q131805|Q131805]] | [[ਜੌਨ ਡੇਵੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/76314623 76314623] | [[ਤਸਵੀਰ:John Dewey, sem data.tif|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1764 | [[:d:Q140412|Q140412]] | [[ਜੌਨ ਡਨ|ਜੌਨ ਡੰਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/73852666 73852666] | [[ਤਸਵੀਰ:John Donne by Isaac Oliver.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1765 | [[:d:Q108206|Q108206]] | [[ਜੌਨ ਬਨੀਅਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/71388170 71388170] | [[ਤਸਵੀਰ:John Bunyan by Thomas Sadler 1684.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1766 | [[:d:Q382604|Q382604]] | [[ਜੌਨ ਬਰਜਰ|ਜੌਨ ਬਰਗਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/14766158 14766158] | [[ਤਸਵੀਰ:John Berger-2009 (6).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1767 | [[:d:Q213447|Q213447]] | [[ਜੌਨ ਮਿਲਿੰਗਟਨ ਸਿੰਗ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/44305889 44305889] | [[ਤਸਵੀਰ:John Millington Synge - Project Gutenberg eText 19028.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1768 | [[:d:Q471413|Q471413]] | [[ਜੌਨ ਮੇਸਫ਼ੀਲਡ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/68945598 68945598] | [[ਤਸਵੀਰ:John Edward Masefield in 1916.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1769 | [[:d:Q179126|Q179126]] | [[ਜੌਨ ਰਸਕਿਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/73859585 73859585] | [[ਤਸਵੀਰ:John Ruskin 1863.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1770 | [[:d:Q2496381|Q2496381]] | [[ਜੌਨ ਰੌਬਿਸਨ (ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ)]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/46904978 46904978] | [[ਤਸਵੀਰ:John Robison.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1771 | [[:d:Q40531|Q40531]] | [[ਜੌਨ ਵੇਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/37103799 37103799] | [[ਤਸਵੀਰ:John Wayne - still portrait.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1772 | [[:d:Q579324|Q579324]] | [[ਜੌਨ ਸਟੋਸੈਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/43135921 43135921] | [[ਤਸਵੀਰ:John Stossel by Gage Skidmore 2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1773 | [[:d:Q51575|Q51575]] | [[ਜੌਨ ਹਿਊਸਟਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/114480829 114480829] | [[ਤਸਵੀਰ:John Huston 1979.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1774 | [[:d:Q310819|Q310819]] | [[ਜੌਨੀ ਕਾਰਸਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/96149106249068491983 96149106249068491983] | [[ਤਸਵੀਰ:Johnny Carson 1970.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1775 | [[:d:Q150651|Q150651]] | [[ਜੌਰਜ ਕਾਰਲਿਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/61755718 61755718] | [[ਤਸਵੀਰ:George Carlin 1975 (Little David Records) Publicity.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1776 | [[:d:Q369790|Q369790]] | [[ਜੌਰਜ ਰਾਬਰਟ ਗਿਸਿੰਗ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/59083174 59083174] | [[ਤਸਵੀਰ:George Gissing.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1777 | [[:d:Q272706|Q272706]] | [[ਜੌਰਜੈਟ ਹਾਇਅਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/51690903 51690903] | [[ਤਸਵੀਰ:Georgette Heyer (New York Herald, 1921).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1778 | [[:d:Q11816|Q11816]] | [[ਜੌਹਨ ਕੁਵਿੰਸੀ ਐਡਮਜ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/36980021 36980021] | [[ਤਸਵੀਰ:John Q. Adams-edit.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1779 | [[:d:Q189937|Q189937]] | [[ਜੌਹਨ ਨੌਕਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/100199622 100199622] | [[ਤਸਵੀਰ:JohnKnox.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1780 | [[:d:Q471546|Q471546]] | [[ਜੌਹਨ ਪਿਲਗਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/37095655 37095655] | [[ਤਸਵੀਰ:John Pilger in August 2011.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1781 | [[:d:Q20607321|Q20607321]] | [[ਜੰਗ ਬਹਾਦੁਰ ਗੋਇਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Jung Bahadur Goel.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1782 | [[:d:Q125148529|Q125148529]] | [[ਜੱਗੀ ਬਰਾੜ ਸਮਾਲਸਰ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1783 | [[:d:Q20607343|Q20607343]] | [[ਜੱਲ੍ਹਣ ਜੱਟ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1784 | [[:d:Q24053816|Q24053816]] | [[ਜੱਸ ਕੋਹਲੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Dr. Jas Kohli.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1785 | [[:d:Q125148444|Q125148444]] | [[ਜੱਸੀ ਧਾਲੀਵਾਲ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1786 | [[:d:Q3631705|Q3631705]] | [[ਝਮਕ ਘਿਮਿਰੇ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/26609779 26609779] | [[ਤਸਵੀਰ:Jhamak.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1787 | [[:d:Q465208|Q465208]] | [[ਝੁੰਪਾ ਲਾਹਿੜੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/100885199 100885199] | [[ਤਸਵੀਰ:Jhumpa Lahiri (2015).png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1788 | [[:d:Q134180|Q134180]] | [[ਟਰੂਮੈਨ ਕਪੋਟੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/51686739 51686739] | [[ਤਸਵੀਰ:Truman Capote by Jack Mitchell.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1789 | [[:d:Q13605596|Q13605596]] | [[ਟਰੈਵਿਸ ਸਕੌਟ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/273867482 273867482] | [[ਤਸਵੀਰ:TravisScott-byPhilipRomano.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1790 | [[:d:Q2556523|Q2556523]] | [[ਟਵਿੰਕਲ ਖੰਨਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/166300613 166300613] | [[ਤਸਵੀਰ:Twinkle Khanna snapped post an ad shoot in 2016 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1791 | [[:d:Q10993|Q10993]] | [[ਟਾਈਗਰ ਵੁਡਜ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/85369508 85369508] | [[ਤਸਵੀਰ:Tiger Woods in May 2019.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1792 | [[:d:Q37030|Q37030]] | [[ਟਾਮਸ ਮਾਨ|ਟਾਮਸ ਮਾਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/54151065 54151065] | [[ਤਸਵੀਰ:Thomas Mann 1929.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1793 | [[:d:Q37079|Q37079]] | [[ਟੌਮ ਕਰੂਜ਼|ਟਾੱਮ ਕਰੂਜ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/84032940 84032940] | [[ਤਸਵੀਰ:Tom Cruise at 53rd Saturn Awards 2026-01.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1794 | [[:d:Q1420273|Q1420273]] | [[ਟਿਮ ਪੀਅਰਜ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/79154587 79154587] | |- | style='text-align:right'| 1795 | [[:d:Q7809572|Q7809572]] | [[ਟਿਸ਼ਾਨੀ ਦੋਸ਼ੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/4456107 4456107] | [[ਤਸਵੀਰ:Tishani Doshi profile 1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1796 | [[:d:Q7668623|Q7668623]] | [[ਟੀ ਆਰ ਸੁੱਬਾ ਰਾਓ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/18584165 18584165] | |- | style='text-align:right'| 1797 | [[:d:Q37767|Q37767]] | [[ਟੀ ਐਸ ਈਲੀਅਟ|ਟੀ ਐਸ ਐਲੀਅਟ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/56609282 56609282] | [[ਤਸਵੀਰ:Thomas Stearns Eliot by Lady Ottoline Morrell (1934).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1798 | [[:d:Q7668384|Q7668384]] | [[ਟੀ ਜੇ ਐੱਸ ਜਾਰਜ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/60680893 60680893] | [[ਤਸਵੀਰ:TJS George.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1799 | [[:d:Q29452603|Q29452603]] | [[ਟੀ ਵਾਸੁਦੇਵਾ ਰੈਡੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/110773486 110773486] | [[ਤਸਵੀਰ:Prof T V Reddy.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1800 | [[:d:Q170596|Q170596]] | [[ਟੀ. ਈ. ਲਾਅਰੈਂਸ|ਟੀ. ਈ ਲੌਰੈਂਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/100164858 100164858] | [[ਤਸਵੀਰ:Te lawrence.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1801 | [[:d:Q7672679|Q7672679]] | [[ਟੀ. ਐਸ. ਸਤਿਆਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/79431687 79431687] | |- | style='text-align:right'| 1802 | [[:d:Q2004931|Q2004931]] | [[ਟੀ. ਕਰਮੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/111299931 111299931] | |- | style='text-align:right'| 1803 | [[:d:Q10088|Q10088]] | [[ਟੀਪੂ ਸੁਲਤਾਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/7368495 7368495] | [[ਤਸਵੀਰ:TipuSultan1790.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1804 | [[:d:Q22088086|Q22088086]] | [[ਟੂਰਮਾਲਿਨ (ਕਾਰਕੁੰਨ)]] | [[ਟਰਾਂਸ ਔਰਤ]] | [https://viaf.org/en/viaf/127147662987060551546 127147662987060551546] | [[ਤਸਵੀਰ:Reina Gossett ArtAndFeminism 2016 MoMA.tif|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1805 | [[:d:Q433293|Q433293]] | [[ਟੇਡ ਟਿਨਲਿੰਗ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/43271153 43271153] | [[ਤਸਵੀਰ:Rod Humphries and Ted Tinling 001 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1806 | [[:d:Q134262|Q134262]] | [[ਟੇਨਿਸੀ ਵਿਲੀਅਮਜ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/51697407 51697407] | [[ਤਸਵੀਰ:Tennessee Williams NYWTS.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1807 | [[:d:Q7698436|Q7698436]] | [[ਟੈਂਪਲ ਬੈਲੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/272176935 272176935] | [[ਤਸਵੀਰ:Good Housekeeping-Vol. 78-008-2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1808 | [[:d:Q36620|Q36620]] | [[ਟੈਕੋ ਬਰਾਹੇ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/243557538 243557538]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/73850627 73850627] | [[ਤਸਵੀਰ:Porträtt av Tycho Brahe - Skoklosters slott - 90153.tif|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1809 | [[:d:Q315349|Q315349]] | [[ਟੈਰੀ ਈਗਲਟਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/73874087 73874087] | [[ਤਸਵੀਰ:Culture Wars - Kulturkriege. Luxemburg Lecture mit Terry Eagleton (8720387921).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1810 | [[:d:Q25078|Q25078]] | [[ਟੈਰੀ ਗਿਲੀਅਮ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/113977764 113977764] | [[ਤਸਵੀਰ:Terry Gilliam (32703418337) CROPPED.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1811 | [[:d:Q7704097|Q7704097]] | [[ਟੈਰੀ ਬੌਮ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/1256159477911427990007 1256159477911427990007] | [[ਤਸਵੀਰ:Terry baum.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1812 | [[:d:Q272194|Q272194]] | [[ਟੈੱਡ ਹਿਊਜ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/108232871 108232871] | [[ਤਸਵੀਰ:Ted Hughes by Layle Silbert (1977).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1813 | [[:d:Q704433|Q704433]] | [[ਟੋਨੀ ਕੁਸ਼ਨਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/85608678 85608678] | [[ਤਸਵੀਰ:Tony Kushner and Angels in America's 20th Anniversary.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1814 | [[:d:Q72334|Q72334]] | [[ਟੋਨੀ ਮੌਰੀਸਨ|ਟੋਨੀ ਮੋਰੀਸਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/109406177 109406177] | [[ਤਸਵੀਰ:Toni Morrison.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1815 | [[:d:Q92602|Q92602]] | [[ਟੋਨੀ ਹੋਰ|ਟੋਨੀ ਹੋਏਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/108123782 108123782] | [[ਤਸਵੀਰ:Sir Tony Hoare IMG 5125.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1816 | [[:d:Q42122|Q42122]] | [[ਟੋਮਾਸ ਟ੍ਰਾਂਸਟ੍ਰਾਮਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/84082847 84082847] | [[ਤਸਵੀਰ:Tomas Tranströmer 2012-05-04 001 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1817 | [[:d:Q7827237|Q7827237]] | [[ਟੋਰਸਟੀਨ ਟ੍ਰਾਨੋਈ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/11774627 11774627] | |- | style='text-align:right'| 1818 | [[:d:Q919527|Q919527]] | [[ਟੌਮ ਬ੍ਰੋਕਾਵ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/267537387 267537387] | [[ਤਸਵੀਰ:Tom Brokaw by David Shankbone.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1819 | [[:d:Q2263|Q2263]] | [[ਟੌਮ ਹੈਂਕਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/19874894 19874894] | [[ਤਸਵੀਰ:Tom Hanks at the Elvis Premiere 2022.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1820 | [[:d:Q7841122|Q7841122]] | [[ਟ੍ਰੀਸੀਆ ਰੋਜ਼]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/15020423 15020423] | [[ਤਸਵੀਰ:Tricia Rose.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1821 | [[:d:Q7831700|Q7831700]] | [[ਟ੍ਰੇਸੀ ਬ੍ਰਾਊਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/23986895 23986895] | |- | style='text-align:right'| 1822 | [[:d:Q125148462|Q125148462]] | [[ਠਾਕਰ ਰਾਮ ਫਰਾਲਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1823 | [[:d:Q42|Q42]] | [[ਡਗਲਸ ਐਡਮਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/113230702 113230702] | [[ਤਸਵੀਰ:Douglas adams portrait.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1824 | [[:d:Q178698|Q178698]] | [[ਡਬਲਿਊ ਐਚ ਆਡੇਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/2465832 2465832] | [[ਤਸਵੀਰ:AudenVanVechten1939.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1825 | [[:d:Q270707|Q270707]] | [[ਡਰੌਥੀ ਪਾਰਕਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/7395211 7395211] | [[ਤਸਵੀਰ:Young Dorothy Parker.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1826 | [[:d:Q9916|Q9916]] | [[ਡਵਾਈਟ ਡੇਵਿਡ ਆਈਜ਼ਨਹਾਵਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/100176316 100176316] | [[ਤਸਵੀਰ:Dwight D. Eisenhower, official photo portrait, May 29, 1959.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1827 | [[:d:Q6445132|Q6445132]] | [[ਡਾ, ਕੁੰਵਰ ਬੇਚੈਨ|ਡਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/59494067 59494067] | [[ਤਸਵੀਰ:Dr Kunwar Bechain.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1828 | [[:d:Q125148515|Q125148515]] | [[ਡਾ ਦਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਬੋਹਾ]] | | | [[ਤਸਵੀਰ:ਦਵਿੰਦਰ ਬੋਹਾ.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1829 | [[:d:Q197736|Q197736]] | [[ਡਾ. ਰਾਜੇਂਦਰ ਪ੍ਰਸਾਦ|ਡਾ ਰਾਜੇਂਦਰ ਪ੍ਰਸਾਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/14802549 14802549] | [[ਤਸਵੀਰ:Food Minister Rajendra Prasad during a radio broadcast in Dec 1947 cropped.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1830 | [[:d:Q31789992|Q31789992]] | [[ਡਾ ਸੁਖਦੇਵ ਸਿੰਘ ਸਿਰਸਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Dr. Sukhdev Singh Sirsa.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1831 | [[:d:Q125148539|Q125148539]] | [[ਡਾ. ਅਨੂਪ ਸਿੰਘ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1832 | [[:d:Q125148460|Q125148460]] | [[ਡਾ. ਅਮਰ ਕੋਮਲ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1833 | [[:d:Q61059372|Q61059372]] | [[ਡਾ. ਅਮਰਜੀਤ ਟਾਂਡਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1834 | [[:d:Q125148603|Q125148603]] | [[ਡਾ. ਅਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1835 | [[:d:Q31788718|Q31788718]] | [[ਡਾ. ਅਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਕਾਂਗ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1836 | [[:d:Q20607403|Q20607403]] | [[ਡਾ. ਅੰਬਰੀਸ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Ambrish - Punjabi poet.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1837 | [[:d:Q125148491|Q125148491]] | [[ਡਾ. ਓਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਸ਼ਿਸ਼ਟ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1838 | [[:d:Q20607412|Q20607412]] | [[ਡਾ. ਕਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Dr. Karamjit Singh,Punjabi language writer.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1839 | [[:d:Q20607425|Q20607425]] | [[ਡਾ. ਕਿਰਪਾਲ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1840 | [[:d:Q20607438|Q20607438]] | [[ਡਾ. ਕੇਸਰ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1841 | [[:d:Q125148540|Q125148540]] | [[ਡਾ. ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1842 | [[:d:Q125148541|Q125148541]] | [[ਡਾ. ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਅਰਸੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1843 | [[:d:Q31788786|Q31788786]] | [[ਡਾ. ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਮਹਿਤਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1844 | [[:d:Q20607449|Q20607449]] | [[ਡਾ. ਗੁਰਬਖਸ਼ ਭੰਡਾਲ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1845 | [[:d:Q20607461|Q20607461]] | [[ਡਾ. ਗੁਰਭਗਤ ਸਿੰਘ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1846 | [[:d:Q29473485|Q29473485]] | [[ਡਾ. ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1847 | [[:d:Q20607476|Q20607476]] | [[ਡਾ. ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1848 | [[:d:Q16011876|Q16011876]] | [[ਡਾ. ਗੰਡਾ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/69366776 69366776] | |- | style='text-align:right'| 1849 | [[:d:Q125148519|Q125148519]] | [[ਡਾ. ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਗੁਮਟਾਲਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1850 | [[:d:Q125148480|Q125148480]] | [[ਡਾ. ਜਗਦੀਸ਼ ਕੌਰ ਵਾਡੀਆ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1851 | [[:d:Q20607486|Q20607486]] | [[ਡਾ. ਜਸਪਾਲ ਸਿੰਘ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1852 | [[:d:Q20607507|Q20607507]] | [[ਡਾ. ਜਸਵੰਤ ਗਿੱਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1853 | [[:d:Q31788372|Q31788372]] | [[ਡਾ. ਦਰਿਆ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1854 | [[:d:Q5284740|Q5284740]] | [[ਡਾ. ਦੀਵਾਨ ਸਿੰਘ|ਡਾ. ਦੀਵਾਨ ਸਿੰਘ ਕਾਲੇਪਾਣੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Diwan singh kalpeni.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1855 | [[:d:Q125148532|Q125148532]] | [[ਡਾ. ਧਰਮਪਾਲ ਸਿੰਗਲ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1856 | [[:d:Q12431094|Q12431094]] | [[ਡਾ. ਨਗੇਂਦਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/109353701 109353701] | |- | style='text-align:right'| 1857 | [[:d:Q20607531|Q20607531]] | [[ਡਾ. ਨਰੇਸ਼]] | | | |- | style='text-align:right'| 1858 | [[:d:Q20607542|Q20607542]] | [[ਡਾ. ਨਾਹਰ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Dr. Nahar Singh.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1859 | [[:d:Q125148448|Q125148448]] | [[ਡਾ. ਪਿਆਰ ਸਿੰਘ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1860 | [[:d:Q20607556|Q20607556]] | [[ਡਾ. ਪ੍ਰੇਮ ਸਿੰਘ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1861 | [[:d:Q20607566|Q20607566]] | [[ਡਾ. ਫ਼ਕੀਰ ਮੁਹੰਮਦ ਫ਼ਕੀਰ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1862 | [[:d:Q20607579|Q20607579]] | [[ਡਾ. ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1863 | [[:d:Q31789830|Q31789830]] | [[ਡਾ. ਭੀਮ ਇੰਦਰ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1864 | [[:d:Q31785949|Q31785949]] | [[ਡਾ. ਭੁਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਖਹਿਰਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1865 | [[:d:Q65395969|Q65395969]] | [[ਡਾ. ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬੱਲ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1866 | [[:d:Q125148477|Q125148477]] | [[ਡਾ. ਮਹਿਲ ਸਿੰਘ]] | | [https://viaf.org/en/viaf/60634495 60634495] | [[ਤਸਵੀਰ:ਡਾ. ਮਹਿਲ ਸਿੰਘ.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1867 | [[:d:Q31788887|Q31788887]] | [[ਡਾ. ਮੋਹਨ ਤਿਆਗੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1868 | [[:d:Q61059530|Q61059530]] | [[ਡਾ. ਯਾਦਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1869 | [[:d:Q31786545|Q31786545]] | [[ਡਾ. ਰਘਬੀਰ ਸਿੰਘ ਸਿਰਜਣਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:ਡਾ. ਰਘਬੀਰ ਸਿੰਘ ਸਿਰਜਣਾ - 2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1870 | [[:d:Q20607606|Q20607606]] | [[ਡਾ. ਰਵਿੰਦਰ ਰਵੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Ravinder Ravi.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1871 | [[:d:Q31786894|Q31786894]] | [[ਡਾ. ਰਾਜਿੰਦਰ ਪਾਲ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Dr. Rajinder Pal Singh Brar in 2017.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1872 | [[:d:Q31790692|Q31790692]] | [[ਡਾ. ਰੁਬੀਨਾ ਸ਼ਬਨਮ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1873 | [[:d:Q20607616|Q20607616]] | [[ਡਾ. ਰੌਸ਼ਨ ਲਾਲ ਅਹੂਜਾ|ਡਾ. ਰੌਸ਼ਨ ਲਾਲ ਆਹੂਜਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1874 | [[:d:Q31787528|Q31787528]] | [[ਡਾ. ਵਨੀਤਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1875 | [[:d:Q31788055|Q31788055]] | [[ਡਾ. ਵਿਦਵਾਨ ਸਿੰਘ ਸੋਨੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1876 | [[:d:Q20607631|Q20607631]] | [[ਡਾ. ਸਈਅਦ ਅਖ਼ਤਰ ਹੁਸੈਨ ਅਖ਼ਤਰ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1877 | [[:d:Q125148609|Q125148609]] | [[ਡਾ. ਸਰਬਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1878 | [[:d:Q38693116|Q38693116]] | [[ਡਾ. ਸਵਰਨ ਸਿੰਘ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1879 | [[:d:Q125148513|Q125148513]] | [[ਡਾ. ਸਵੈਰਾਜ ਸੰਧੂ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1880 | [[:d:Q25624528|Q25624528]] | [[ਡਾ. ਸ਼ਹਰਯਾਰ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1881 | [[:d:Q125148454|Q125148454]] | [[ਡਾ. ਸ਼ਿਆਮ ਸੁੰਦਰ ਦੀਪਤੀ]] | | | [[ਤਸਵੀਰ:ਡਾ. ਸ਼ਿਆਮ ਸੁੰਦਰ ਦੀਪਤੀ.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1882 | [[:d:Q20607641|Q20607641]] | [[ਡਾ. ਸਾਧੂ ਸਿੰਘ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1883 | [[:d:Q20607653|Q20607653]] | [[ਡਾ. ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Sahib Singh.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1884 | [[:d:Q298685|Q298685]] | [[ਡਾ. ਸਿਊਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/20959831 20959831] | [[ਤਸਵੀਰ:Ted Geisel NYWTS 2 crop.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1885 | [[:d:Q20607665|Q20607665]] | [[ਡਾ. ਸੁਖਪਾਲ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1886 | [[:d:Q125148535|Q125148535]] | [[ਡਾ. ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਕੌਰ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1887 | [[:d:Q125148472|Q125148472]] | [[ਡਾ. ਸੁਰਜੀਤ ਲੀਅ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1888 | [[:d:Q20607677|Q20607677]] | [[ਡਾ. ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਕੋਹਲੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1889 | [[:d:Q137599884|Q137599884]] | [[ਡਾ. ਸੰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਮੁੰਡੇ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:ਡਾ. ਸੰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਮੁੰਡੇ.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1890 | [[:d:Q20607689|Q20607689]] | [[ਡਾ. ਹਰਚਰਨ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/77659211 77659211] | [[ਤਸਵੀਰ:Dr. Harcharan Singh.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1891 | [[:d:Q125148428|Q125148428]] | [[ਡਾ. ਹਰਨੇਕ ਸਿੰਘ ਕਲੇਰ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1892 | [[:d:Q5654391|Q5654391]] | [[ਡਾ. ਹਰਿਭਜਨ ਸਿੰਘ|ਡਾ. ਹਰਭਜਨ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/40221986 40221986] | [[ਤਸਵੀਰ:Harbhajan Singh in London, 1990. Picture by Amarjit Chandan 03.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1893 | [[:d:Q20607710|Q20607710]] | [[ਡਾ. ਹਰਸ਼ਿੰਦਰ ਕੌਰ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1894 | [[:d:Q20607718|Q20607718]] | [[ਡਾ. ਹਰੀਸ਼ ਪੁਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Punjabi historian Harish Puri.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1895 | [[:d:Q125148534|Q125148534]] | [[ਡਾ. ਹਰੀਸ਼ ਮਲਹੋਤਰਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1896 | [[:d:Q31790393|Q31790393]] | [[ਡਾ. ਹਿੰਮਤ ਸਿੰਘ ਸੋਢੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1897 | [[:d:Q28973752|Q28973752]] | [[ਡਾ. ਗੁਰਮਿੰਦਰ ਸਿੱਧੂ|ਡਾ.ਗੁਰਮਿੰਦਰ ਸਿੱਧੂ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Dr Gurminder Sidhu Punjabi language Poetess.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1898 | [[:d:Q31790138|Q31790138]] | [[ਡਾ.ਸਤੀਸ਼ ਸੋਨੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1899 | [[:d:Q125148493|Q125148493]] | [[ਡਾ.ਸ਼ਰਨਜੀਤ ਕੌਰ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1900 | [[:d:Q31789990|Q31789990]] | [[ਡਾ: ਸਰਬਜੀਤ ਕੌਰ ਸੋਹਲ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Dr.Sarabjit Kaur Sohal, the Punjabi poetess.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1901 | [[:d:Q467169|Q467169]] | [[ਡਾਇਨੇ ਏਕਰਮੈਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/111103332 111103332] | [[ਤਸਵੀਰ:Diane Ackerman.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1902 | [[:d:Q125148450|Q125148450]] | [[ਡਾਕਟਰ ਕੁਲਵੰਤ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1903 | [[:d:Q20607732|Q20607732]] | [[ਡਾਕਟਰ ਚਰਨ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/33552702 33552702] | |- | style='text-align:right'| 1904 | [[:d:Q5271441|Q5271441]] | [[ਡਿਆਨਾ ਇਲਾਮ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/46867014 46867014] | |- | style='text-align:right'| 1905 | [[:d:Q29056911|Q29056911]] | [[ਡਿਸਪੀਨਾ ਸਟ੍ਰਾਟਿਗਾਕਸ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/44149233581776512464 44149233581776512464] | |- | style='text-align:right'| 1906 | [[:d:Q125148569|Q125148569]] | [[ਡੀ ਆਰ ਬਾਸੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1907 | [[:d:Q2722635|Q2722635]] | [[ਦਾਮੋਦਰ ਧਰਮਾਨੰਦ ਕੋਸਾਂਬੀ|ਡੀ ਡੀ ਕੌਸ਼ਾਂਬੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/41886518 41886518] | [[ਤਸਵੀਰ:Kosambi-dd.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1908 | [[:d:Q5203844|Q5203844]] | [[ਡੀ. ਵੀ. ਗੁੰਡੱਪਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/305409666 305409666]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/45685007 45685007] | [[ਤਸਵੀਰ:BugleRock DVG6.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1909 | [[:d:Q13159448|Q13159448]] | [[ਡੀ.ਆਰ. ਨਾਗਰਾਜ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/60354348 60354348] | |- | style='text-align:right'| 1910 | [[:d:Q3344900|Q3344900]] | [[ਡੀ ਆਰ ਬੇਂਦਰੇ|ਡੀ.ਆਰ. ਬੰਦਰੇ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/18048446 18048446] | [[ਤਸਵੀਰ:ದ. ರಾ. ಬೇಂದ್ರೆ - 2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1911 | [[:d:Q34970|Q34970]] | [[ਡੀ.ਐਚ. ਲਾਰੰਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/95150359 95150359] | [[ਤਸਵੀਰ:D H Lawrence passport photograph.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1912 | [[:d:Q1965416|Q1965416]] | [[ਡੀਆਨਾ ਅਰਬੇਨੀਨਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/311307480 311307480] | [[ਤਸਵੀਰ:Классика и Рок Диана Арбенина, Ночные снайперы, Юрий Башмет 30.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1913 | [[:d:Q16556733|Q16556733]] | [[ਡੀਏਨ ਮੈਰੀ ਰੋਡਰਿਗਜ਼ ਜ਼ੈਂਬਰਾਨੋ]] | [[ਟਰਾਂਸ ਔਰਤ]] | | [[ਤਸਵੀਰ:Diane Rodríguez Zambrano primera asambleista o diputada al congreso nacional abiertamente transexual LGBT en Ecuador.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1914 | [[:d:Q5279357|Q5279357]] | [[ਡੀਓਨੇ ਬੁੰਸ਼ਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1915 | [[:d:Q215359|Q215359]] | [[ਡੀਨ ਮਾਰਟਿਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/27252503 27252503] | [[ਤਸਵੀਰ:Dean Martin - publicity.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1916 | [[:d:Q5246478|Q5246478]] | [[ਡੀਨ ਸਪੈਡ]] | [[ਟਰਾਂਸ ਪੁਰਸ਼]] | [https://viaf.org/en/viaf/282538932 282538932] | [[ਤਸਵੀਰ:Dean Spade Laura Flanders Show 2015.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1917 | [[:d:Q5250035|Q5250035]] | [[ਡੀਨਾ ਮਿਤਜ਼ਗਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/93330983 93330983] | [[ਤਸਵੀਰ:Deena outside by gate, smiling.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1918 | [[:d:Q40946|Q40946]] | [[ਡੈਨੀਅਲ ਡੈਫੋ|ਡੇਨਿਅਲ ਡੇਫੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/2283158188232920260006 2283158188232920260006]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/49145602407001360643 49145602407001360643] | [[ਤਸਵੀਰ:Daniel Defoe Kneller Style.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1919 | [[:d:Q869844|Q869844]] | [[ਡੇਨਿਸ ਗੋਲਡਬਰਗ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/86378871 86378871] | [[ਤਸਵੀਰ:DenisGoldbergRJL.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1920 | [[:d:Q28816282|Q28816282]] | [[ਡੇਨੀਏਲਾ ਵੇਗਾ]] | [[ਟਰਾਂਸ ਔਰਤ]] | [https://viaf.org/en/viaf/17148704096036931277 17148704096036931277] | [[ਤਸਵੀਰ:Daniela Vega A Fantastic Woman Berlinale 2017 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1921 | [[:d:Q510119|Q510119]] | [[ਡੇਮਨ ਗੈਲਗਟ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/87451615 87451615] | [[ਤਸਵੀਰ:Damon Galgut (2013).png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1922 | [[:d:Q132701|Q132701]] | [[ਡੇਰੇਕ ਵਾਲਕੋਟ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/39391959 39391959] | [[ਤਸਵੀਰ:Derek Walcott.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1923 | [[:d:Q230762|Q230762]] | [[ਡੇਲ ਕਾਰਨੇਗੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/73851001 73851001] | [[ਤਸਵੀਰ:Dale Carnegie (1937).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1924 | [[:d:Q5210637|Q5210637]] | [[ਡੇਲ ਸਪੈਂਡਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/27104976 27104976] | |- | style='text-align:right'| 1925 | [[:d:Q139637|Q139637]] | [[ਡੇਵਿਡ ਕਾਪਰਫੀਲਡ (ਜਾਦੂਗਰ)|ਡੇਵਿਡ ਕਾਪਰਫੀਲਡ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/67555852 67555852] | [[ਤਸਵੀਰ:David Copperfield (by Homer Liwag; 2014) 02.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1926 | [[:d:Q471550|Q471550]] | [[ਡੇਵਿਡ ਕ੍ਰਿਸਟਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/108407988 108407988] | [[ਤਸਵੀਰ:David Crystal 2017.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1927 | [[:d:Q313246|Q313246]] | [[ਡੇਵਿਡ ਫਾਸਟਰ ਵਾਲਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/68975157 68975157] | [[ਤਸਵੀਰ:David Foster Wallace in 2006 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1928 | [[:d:Q160270|Q160270]] | [[ਡੇਵਿਡ ਰਿਕਾਰਡੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/34462180 34462180] | [[ਤਸਵੀਰ:Portrait of David Ricardo by Thomas Phillips.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1929 | [[:d:Q55260|Q55260]] | [[ਡੇਵਿਡ ਲੀਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/112356433 112356433] | [[ਤਸਵੀਰ:DavidLean1965.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1930 | [[:d:Q51123|Q51123]] | [[ਡੇਵਿਡ ਵਾਰਕ ਗ੍ਰਿਫ਼ਿਥ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/59091371 59091371] | [[ਤਸਵੀਰ:David Wark Griffith portrait.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1931 | [[:d:Q37160|Q37160]] | [[ਡੇਵਿਡ ਹਿਊਮ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/49226972 49226972] | [[ਤਸਵੀਰ:David Hume Ramsay.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1932 | [[:d:Q7345|Q7345]] | [[ਡਾਨ ਬ੍ਰਾਊਨ|ਡੈਨ ਬ੍ਰਾਊਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/102403515 102403515] | [[ਤਸਵੀਰ:Návštěva Dana Browna v NK ČR 17. - 18. 2025 03 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1933 | [[:d:Q16130830|Q16130830]] | [[ਡੈਨਾ ਗੋਲਡਬਰਗ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/239704407 239704407] | [[ਤਸਵੀਰ:Dana Goldberg.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1934 | [[:d:Q369283|Q369283]] | [[ਡੈਨਿਅਲ ਪਾਇਪਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/108507532 108507532] | [[ਤਸਵੀਰ:Daniel pipes 2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1935 | [[:d:Q45575|Q45575]] | [[ਡੈਨਿਸ ਰਿਚੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/616522 616522] | [[ਤਸਵੀਰ:Dennis Ritchie 2011.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1936 | [[:d:Q134867|Q134867]] | [[ਡੈਨੀ ਬੋਏਅਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/64205559 64205559] | [[ਤਸਵੀਰ:Danny Boyle MFF 2019 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1937 | [[:d:Q57402|Q57402]] | [[ਡੈਨੀਅਲ ਓਰਟੇਗਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/165799565 165799565]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/79074940 79074940] | [[ਤਸਵੀਰ:Daniel Ortega on July 20, 2024.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1938 | [[:d:Q16210805|Q16210805]] | [[ਡੈਨੀਅਲ ਵਾਲੋਰ ਇਵਾਨਜ਼]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/107925303 107925303] | [[ਤਸਵੀਰ:Devans1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1939 | [[:d:Q191023|Q191023]] | [[ਡੈਲਨ ਥਾਮਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/73860698 73860698] | [[ਤਸਵੀਰ:Dylan Thomas icon Blashford 1937.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1940 | [[:d:Q469418|Q469418]] | [[ਡੈਲਨ ਮੈਥੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/114206253 114206253] | |- | style='text-align:right'| 1941 | [[:d:Q22686|Q22686]] | [[ਡੌਨਲਡ ਟਰੰਪ|ਡੋਨਲਡ ਟਰੰਪ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/49272447 49272447] | [[ਤਸਵੀਰ:Official Presidential Portrait of President Donald J. Trump (2025) (3x4).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1942 | [[:d:Q321574|Q321574]] | [[ਡੋਮ ਮੋਰੇਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/98066623 98066623] | |- | style='text-align:right'| 1943 | [[:d:Q16063652|Q16063652]] | [[ਡੋਰਥੇ ਨੋਰਸ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/61844138 61844138] | [[ਤਸਵੀਰ:Dorthe Nors Göteborg Book Fair 2015.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1944 | [[:d:Q5297408|Q5297408]] | [[ਡੋਰਾ ਗ੍ਰੀਨਵੈਲ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/159149105997068490202 159149105997068490202] | [[ਤਸਵੀਰ:Dora Greenwell.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1945 | [[:d:Q2880671|Q2880671]] | [[ਡੋਰਿਸ ਡਾਨਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/9460013 9460013] | [[ਤਸਵੀਰ:Doris Dana (1949).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1946 | [[:d:Q40874|Q40874]] | [[ਡੋਰਿਸ ਲੈਸਿੰਗ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/44301766 44301766] | [[ਤਸਵੀਰ:Dorisa Lesinga (cropped).JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1947 | [[:d:Q4120224|Q4120224]] | [[ਡੋਰੀਆ ਸ਼ਫ਼ੀਕ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/23479587 23479587] | [[ਤਸਵੀਰ:Doria Shafik.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1948 | [[:d:Q17090455|Q17090455]] | [[ਡੌਲੀ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1949 | [[:d:Q466993|Q466993]] | [[ਡੰਬਿਸਾ ਮੋਓ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/7031526 7031526] | [[ਤਸਵੀਰ:Dambisa Moyo.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1950 | [[:d:Q546044|Q546044]] | [[ਤਕਸ਼ੀ ਸ਼ਿਵਸ਼ੰਕਰ ਪਿੱਲੈ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/98220577 98220577] | [[ਤਸਵੀਰ:Thakazhi 1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1951 | [[:d:Q18089610|Q18089610]] | [[ਤਕੀ ਅਬਦੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/31709230 31709230] | |- | style='text-align:right'| 1952 | [[:d:Q463142|Q463142]] | [[ਤਕੀਜ਼ਾਵਾ ਬਾਕਿਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/17548777 17548777]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/95239570 95239570] | [[ਤਸਵੀਰ:Kyokutei Bakin.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1953 | [[:d:Q20607767|Q20607767]] | [[ਤਖ਼ਤ ਸਿੰਘ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1954 | [[:d:Q45108713|Q45108713]] | [[ਤਗ਼ਰੀਦ ਨਾਜੱਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/284878043 284878043] | [[ਤਸਵੀਰ:Taghreed Aref Najjar.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1955 | [[:d:Q107472272|Q107472272]] | [[ਤਜੱਮੁਲ ਕਲੀਮ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/17152501064710680328 17152501064710680328] | |- | style='text-align:right'| 1956 | [[:d:Q61059444|Q61059444]] | [[ਤਨਵੀਰ ਜ਼ਹੂਰ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1957 | [[:d:Q7683304|Q7683304]] | [[ਤਨਿਕੇਲਾ ਭਰਾਨੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/63654274 63654274] | [[ਤਸਵੀਰ:Tanikella Bharani.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1958 | [[:d:Q7684426|Q7684426]] | [[ਤਪਨ ਕੁਮਾਰ ਪ੍ਰਧਾਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/19165809362158972224 19165809362158972224] | [[ਤਸਵੀਰ:Tapan Kumar Pradhan (2021).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1959 | [[:d:Q31785840|Q31785840]] | [[ਤਬੱਸੁਮ ਫ਼ਾਤਿਮਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1960 | [[:d:Q262354|Q262354]] | [[ਤਾਰਾਨੇਹ ਜਾਵਨਬਖ਼ਤ|ਤਰਣਹਿ ਜਾਵਨਬਖਤ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/195997698 195997698] | [[ਤਸਵੀਰ:TaranehJavanbakht.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1961 | [[:d:Q31787354|Q31787354]] | [[ਤਰਲੋਕ ਮਨਸੂਰ]] | | [https://viaf.org/en/viaf/53288774 53288774] | |- | style='text-align:right'| 1962 | [[:d:Q61059219|Q61059219]] | [[ਤਰਲੋਕ ਸਿੰਘ ਜੱਜ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1963 | [[:d:Q34588618|Q34588618]] | [[ਤਰਲੋਚਨ ਸਿੰਘ ਕਲੇਰ (ਕਵੀ)]] | | | |- | style='text-align:right'| 1964 | [[:d:Q20607776|Q20607776]] | [[ਤਰਸਪਾਲ ਕੌਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Tarspal Kaur.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1965 | [[:d:Q61058874|Q61058874]] | [[ਤਰਸੇਮ (ਕਵੀ)|ਤਰਸੇਮ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1966 | [[:d:Q20607788|Q20607788]] | [[ਤਰਸੇਮ ਨੀਲਗਿਰੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1967 | [[:d:Q97261603|Q97261603]] | [[ਤਰਸੇਮ ਸਹਿਗਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1968 | [[:d:Q2453338|Q2453338]] | [[ਤਰਿਲੋਚਨ ਸ਼ਾਸਤਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/17633823 17633823] | |- | style='text-align:right'| 1969 | [[:d:Q16409|Q16409]] | [[ਤਰਿਸਤਾਂ ਜ਼ਾਰਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/2373153063165019320008 2373153063165019320008]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/27072443 27072443] | [[ਤਸਵੀਰ:Tristan Tzara.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1970 | [[:d:Q3515882|Q3515882]] | [[ਤਰੁਣ ਤੇਜਪਾਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/49502146 49502146] | [[ਤਸਵੀਰ:Tarun J Tejpal 2007.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1971 | [[:d:Q7685449|Q7685449]] | [[ਤਰੰਨੁਮ ਰਿਆਜ਼]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Suman Pokhrel, Tarannum Riaz and (31650416668).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1972 | [[:d:Q20607802|Q20607802]] | [[ਤਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ (ਕਹਾਣੀਕਾਰ)|ਤਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1973 | [[:d:Q7689144|Q7689144]] | [[ਤਵਲੀਨ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/71566064 71566064] | [[ਤਸਵੀਰ:Tavleen Singh - India Economic Summit 2011.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1974 | [[:d:Q443207|Q443207]] | [[ਤਵੀ ਗੇਵਿਨਸਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/265521435 265521435] | [[ਤਸਵੀਰ:MAKERS event New York Feb 7, 2013.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1975 | [[:d:Q208468|Q208468]] | [[ਤਸਲੀਮਾ ਨਸਰੀਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/5024028 5024028] | [[ਤਸਵੀਰ:Taslima Nasrin par Claude Truong-Ngoc novembre 2013.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1976 | [[:d:Q2400398|Q2400398]] | [[ਤਹਿਮੀਨਾ ਦੁਰਾਨੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/14856923 14856923] | [[ਤਸਵੀਰ:Tehmina Durrani in 1994.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1977 | [[:d:Q9357655|Q9357655]] | [[ਤਾਂਜਾ ਮਲਜਰਤਸ਼ੁਕ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/84202790 84202790] | [[ਤਸਵੀਰ:Tanja Maljartschuk - Buch Wien 2024.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1978 | [[:d:Q561434|Q561434]] | [[ਤਾਇਬ ਸਾਲੀਹ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/68971699 68971699] | [[ਤਸਵੀਰ:Tayeb saleh.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1979 | [[:d:Q743767|Q743767]] | [[ਤਾਕਾਹਾਮਾ ਕਿਓਸ਼ੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/7506575 7506575] | [[ਤਸਵੀਰ:Kyoshi Takahama.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1980 | [[:d:Q26372|Q26372]] | [[ਤਾਕੇਸ਼ੀ ਕਿਤਾਨੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/116804432 116804432]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/299362611 299362611] | [[ਤਸਵੀਰ:Takeshi Kitano 2017.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1981 | [[:d:Q327275|Q327275]] | [[ਤਾਦੇਊਸ਼ ਰੋਜ਼ੇਵਿੱਚ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/102376422 102376422] | [[ਤਸਵੀਰ:Różewicz cropped.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1982 | [[:d:Q3515367|Q3515367]] | [[ਤਾਨਿਆ ਡੇਵਿਸ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/102883605 102883605] | [[ਤਸਵੀਰ:Tanya Headshot.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1983 | [[:d:Q124934|Q124934]] | [[ਤਾਨੀਆ ਏਬੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/5266148997602859870003 5266148997602859870003] | |- | style='text-align:right'| 1984 | [[:d:Q447025|Q447025]] | [[ਤਾਨੀਆ ਹਫ਼]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/165592694 165592694] | [[ਤਸਵੀਰ:Tanya Huff at OVFF 2005.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1985 | [[:d:Q7130671|Q7130671]] | [[ਤਾਬਾ ਰਾਮ ਤੁਰਕੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1986 | [[:d:Q7486879|Q7486879]] | [[ਤਾਬਿਸ਼ ਦੇਹਲਵੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1987 | [[:d:Q7672820|Q7672820]] | [[ਤਾਰਕ ਮਹਿਤਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/55748230 55748230] | [[ਤਸਵੀਰ:Tarak Mehta 01.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1988 | [[:d:Q3351792|Q3351792]] | [[ਤਾਰਕਨਾਥ ਦਾਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/44345427 44345427] | [[ਤਸਵੀਰ:Taraknath Das 1937.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1989 | [[:d:Q31789993|Q31789993]] | [[ਤਾਰਨ ਗੁਜਰਾਲ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1990 | [[:d:Q7685042|Q7685042]] | [[ਤਾਰਾ ਚੰਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/112681865 112681865] | |- | style='text-align:right'| 1991 | [[:d:Q111944455|Q111944455]] | [[ਤਾਰਾ ਜੌਹਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/39031910 39031910] | [[ਤਸਵੀਰ:Tara Jauhar.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1992 | [[:d:Q50345244|Q50345244]] | [[ਤਾਰਾ ਵੈਸਟਓਵਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/90150746894816300084 90150746894816300084] | [[ਤਸਵੀਰ:Tara Westover receives the National Humanities Medal on March 21, 2023, in the East Room of the White House - P20230321ES-0780 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1993 | [[:d:Q7685138|Q7685138]] | [[ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ (ਕਵਿਤਰੀ)|ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1994 | [[:d:Q20607826|Q20607826]] | [[ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਕਾਮਿਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/94873272 94873272] | [[ਤਸਵੀਰ:Tara Singh Kamil.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1995 | [[:d:Q20607852|Q20607852]] | [[ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Tara Sandhu.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1996 | [[:d:Q20607864|Q20607864]] | [[ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਹੇਅਰ]] | | | |- | style='text-align:right'| 1997 | [[:d:Q2062909|Q2062909]] | [[ਤਾਰਾਨਾਥ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/27180067 27180067] | [[ਤਸਵੀਰ:Taranatha.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1998 | [[:d:Q7685181|Q7685181]] | [[ਤਾਰਾਬਾਈ ਮੋਡਕ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/58025232 58025232] | |- | style='text-align:right'| 1999 | [[:d:Q55750|Q55750]] | [[ਤਾਰਾਬਾਈ ਸ਼ਿੰਦੇ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/18807861 18807861] | |- | style='text-align:right'| 2000 | [[:d:Q134958|Q134958]] | [[ਤਾਰਾਸ ਸ਼ੇਵਚੈਨਕੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/71436235 71436235] | [[ਤਸਵੀਰ:Т. Г. Шевченко. Квітень 1859.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2001 | [[:d:Q3351726|Q3351726]] | [[ਤਾਰਾਸ਼ੰਕਰ ਬੰਧੋਪਾਧਿਆਏ|ਤਾਰਾਸੰਕਰ ਬੰਧੋਪਾਧਿਆਏ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/71386866 71386866] | |- | style='text-align:right'| 2002 | [[:d:Q314787|Q314787]] | [[ਤਾਰਿਕ ਅਲੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/108230214 108230214] | [[ਤਸਵੀਰ:Tariq Ali.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2003 | [[:d:Q25591957|Q25591957]] | [[ਤਾਰਿਕ ਗੁੱਜਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2004 | [[:d:Q7686158|Q7686158]] | [[ਤਾਰਿਕ ਜਮੀਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Maulana Tariq Jamil.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2005 | [[:d:Q7685765|Q7685765]] | [[ਤਾਰਿਕ ਫ਼ਤਹ|ਤਾਰਿਕ ਫਤਹ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/81080066 81080066] | [[ਤਸਵੀਰ:TarekFatahstanding.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2006 | [[:d:Q7686182|Q7686182]] | [[ਤਾਰਿਕ ਰਹਿਮਾਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/116570605 116570605] | |- | style='text-align:right'| 2007 | [[:d:Q76625636|Q76625636]] | [[ਤਾਲਾ ਟੂਡੂ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Tala Tudu.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2008 | [[:d:Q13139660|Q13139660]] | [[ਤਾਲਿਬ ਜੈਤੋਈ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2009 | [[:d:Q7679487|Q7679487]] | [[ਤਾਲਿਬ ਜੌਹਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/172575945 172575945]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/9186414 9186414] | |- | style='text-align:right'| 2010 | [[:d:Q328765|Q328765]] | [[ਤਾਹਾ ਹੁਸੈਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/225088570 225088570] | [[ਤਸਵੀਰ:TahaHussein.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2011 | [[:d:Q31786503|Q31786503]] | [[ਤਾਹਿਰ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2012 | [[:d:Q7675513|Q7675513]] | [[ਤਾਹਿਰ ਨਕਵੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2013 | [[:d:Q7675525|Q7675525]] | [[ਤਾਹਿਰਾ ਵਸਤੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/21584189 21584189] | |- | style='text-align:right'| 2014 | [[:d:Q64708659|Q64708659]] | [[ਤਾਹਿਰਾ ਸਰਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2015 | [[:d:Q255221|Q255221]] | [[ਤਾਹਿਰੀਹ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/65315085 65315085] | |- | style='text-align:right'| 2016 | [[:d:Q7802944|Q7802944]] | [[ਤਿਲੋਕ ਚੰਦ ਮਹਿਰੂਮ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/64813391 64813391] | [[ਤਸਵੀਰ:Tilok Chand Mehroom.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2017 | [[:d:Q18062231|Q18062231]] | [[ਤਿਲੋਤਮਾ ਮਜੂਮਦਾਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/16880914 16880914] | [[ਤਸਵੀਰ:Tilottama Majumdar - Kolkata 2015-10-10 5367.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2018 | [[:d:Q310913|Q310913]] | [[ਤਿੱਚ ਨਹੱਤ ਹਾਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/87670142 87670142] | [[ਤਸਵੀਰ:Thich Nhat Hanh 12 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2019 | [[:d:Q312976|Q312976]] | [[ਤੁਲਸੀ ਦਾਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/287759640 287759640]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/7379118 7379118] | [[ਤਸਵੀਰ:Goswami Tulsidas Awadhi Hindi Poet.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2020 | [[:d:Q7856750|Q7856750]] | [[ਤੁਸ਼ਾਰ ਕਾਂਤੀ ਘੋਸ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:TusharKantiGhosh.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2021 | [[:d:Q468361|Q468361]] | [[ਤੁਕਾ ਰਾਮ|ਤੁੱਕਾ ਰਾਮ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/41876831 41876831] | [[ਤਸਵੀਰ:Tukaram by Raja Ravi Varma.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2022 | [[:d:Q33772|Q33772]] | [[ਤੂ ਫ਼ੂ|ਤੂ ਫੂ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/108727755 108727755] | [[ਤਸਵੀਰ:Dufu.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2023 | [[:d:Q106618342|Q106618342]] | [[ਤੇਜਸਵਿਨੀ ਗਾਂਤੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/71671396 71671396] | |- | style='text-align:right'| 2024 | [[:d:Q3811239|Q3811239]] | [[ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ|ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/65344897 65344897] | [[ਤਸਵੀਰ:Photograph of Sardar Teja Singh.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2025 | [[:d:Q31787972|Q31787972]] | [[ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਸਫ਼ਰੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2026 | [[:d:Q20607873|Q20607873]] | [[ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਸਾਬਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2027 | [[:d:Q65395988|Q65395988]] | [[ਤੇਜਿੰਦਰ ਅਦਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2028 | [[:d:Q19891629|Q19891629]] | [[ਤੇਜੀ ਗਰੋਵਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/59255994 59255994] | [[ਤਸਵੀਰ:Teji Grover.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2029 | [[:d:Q12432483|Q12432483]] | [[ਤੇਜਿੰਦਰ ਸ਼ਰਮਾ|ਤੇਜੇਂਦਰ ਸ਼ਰਮਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2030 | [[:d:Q20607898|Q20607898]] | [[ਤੇਰਾ ਸਿੰਘ ਚੰਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2031 | [[:d:Q20607909|Q20607909]] | [[ਤੇਲੂ ਰਾਮ ਕੁਹਾੜਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2032 | [[:d:Q984448|Q984448]] | [[ਤੋਮਾਂ ਪਿਕੇਤੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/17309833 17309833] | [[ਤਸਵੀਰ:Thomas Piketty2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2033 | [[:d:Q191850|Q191850]] | [[ਤੋਮਾਸੋ ਕੈਂਪਾਨੇਲਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/7387920 7387920] | [[ਤਸਵੀਰ:Cozza Tommaso Campanella.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2034 | [[:d:Q7827414|Q7827414]] | [[ਤੋਰੂ ਦੱਤ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/39368652 39368652] | [[ਤਸਵੀਰ:Toru Dutt portrait.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2035 | [[:d:Q65395994|Q65395994]] | [[ਤੌਕੀਰ ਚੁਗ਼ਤਾਈ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2036 | [[:d:Q2019161|Q2019161]] | [[ਤੌਫ਼ੀਕ ਅਲ-ਹਕੀਮ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/96957527 96957527] | [[ਤਸਵੀਰ:Tawfiq al-Hakim.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2037 | [[:d:Q55754|Q55754]] | [[ਤ੍ਰਅੰਬਕ ਸ਼ੰਕਰ ਸ਼ੇਜਵਲਕਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/8979739 8979739] | [[ਤਸਵੀਰ:TSShejwalkar.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2038 | [[:d:Q7840029|Q7840029]] | [[ਤ੍ਰਿਅੰਬਕ ਸ਼ਰਮਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Triambak Sharma at Chennai.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2039 | [[:d:Q55587307|Q55587307]] | [[ਤ੍ਰਿਦੀਪ ਸੁਹਰੂਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/43931335 43931335] | [[ਤਸਵੀਰ:Tridip Suhrud - Kolkata 2016-08-29 6432.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2040 | [[:d:Q7841413|Q7841413]] | [[ਤ੍ਰਿਦੀਬ ਚੌਧਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/119991180 119991180] | |- | style='text-align:right'| 2041 | [[:d:Q31789796|Q31789796]] | [[ਤ੍ਰਿਪਤਾ ਕੇ ਸਿੰਘ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2042 | [[:d:Q2775811|Q2775811]] | [[ਤ੍ਰਿਭੁਵਨਦਾਸ ਲੁਹਾਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/33365906 33365906] | |- | style='text-align:right'| 2043 | [[:d:Q20607922|Q20607922]] | [[ਤ੍ਰੈਲੋਚਨ ਲੋਚੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2044 | [[:d:Q117428888|Q117428888]] | [[ਥਮਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਆਨੰਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Thaminder Singh Anand.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2045 | [[:d:Q151403|Q151403]] | [[ਥਾਮਸ ਕਾਰਲਾਈਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/39390702 39390702] | [[ਤਸਵੀਰ:Thomas Carlyle. Photograph by Elliott & Fry. Wellcome V0027634 (Cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2046 | [[:d:Q11812|Q11812]] | [[ਥਾਮਸ ਜੈਫ਼ਰਸਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/41866059 41866059] | [[ਤਸਵੀਰ:Official Presidential portrait of Thomas Jefferson (by Rembrandt Peale, 1800)(cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2047 | [[:d:Q126462|Q126462]] | [[ਥਾਮਸ ਪੇਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/4934659 4934659] | [[ਤਸਵੀਰ:Thomas Paine rev1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2048 | [[:d:Q315989|Q315989]] | [[ਥਾਮਸ ਬੈਬਿੰਗਟਨ ਮੈਕਾਲੇ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/56618365 56618365] | [[ਤਸਵੀਰ:Thomas Babington Macaulay.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2049 | [[:d:Q42544|Q42544]] | [[ਥਾਮਸ ਮੋਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/29541174 29541174] | [[ਤਸਵੀਰ:Hans Holbein, the Younger - Sir Thomas More - Google Art Project.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2050 | [[:d:Q132805|Q132805]] | [[ਥਾਮਸ ਹਾਰਡੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/54148778 54148778] | [[ਤਸਵੀਰ:Thomashardy restored.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2051 | [[:d:Q37621|Q37621]] | [[ਥਾਮਸ ਹੋਬਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/59083895 59083895] | [[ਤਸਵੀਰ:Thomas Hobbes (portrait).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2052 | [[:d:Q152388|Q152388]] | [[ਥਿਓਡੋਰ ਐਡੋਰਨੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/95247377 95247377] | [[ਤਸਵੀਰ:Theodor W. Adorno.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2053 | [[:d:Q222134|Q222134]] | [[ਥਿਓਡੋਰ ਕਚੀਨਸਕੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/90723630 90723630] | [[ਤਸਵੀਰ:Ted Kaczynski 2 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2054 | [[:d:Q33866|Q33866]] | [[ਥਿਓਡੋਰ ਰੂਜ਼ਵੈਲਟ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/44346731 44346731] | [[ਤਸਵੀਰ:Theodore Roosevelt by the Pach Bros.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2055 | [[:d:Q44003|Q44003]] | [[ਥਿਓਡੋਰ ਹਰਜ਼ਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/76317061 76317061] | [[ਤਸਵੀਰ:Theodor Herzl.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2056 | [[:d:Q763218|Q763218]] | [[ਥੀਓਡਰ ਰੋਜੈਕ (ਵਿਦਵਾਨ)|ਥੀਓਡਰ ਰੋਜੈਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/98164047 98164047] | [[ਤਸਵੀਰ:ThRoszak60s.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2057 | [[:d:Q25351|Q25351]] | [[ਥੀਓਡੋਆ ਮਮਸੇਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/3265158915894450000001 3265158915894450000001]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/7402506 7402506] | [[ਤਸਵੀਰ:Theodor Mommsen 02.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2058 | [[:d:Q183713|Q183713]] | [[ਥੋਪਫਿਲ ਗੋਤੀਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/96428598 96428598] | [[ਤਸਵੀਰ:Théophile Gautier by Nadar.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2059 | [[:d:Q2379965|Q2379965]] | [[ਥੋਮਸ ਬੀਟੀ]] | [[ਟਰਾਂਸ ਪੁਰਸ਼]] | [https://viaf.org/en/viaf/53623936 53623936] | [[ਤਸਵੀਰ:Thomas Beatie på Stockholm Pride 2011.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2060 | [[:d:Q2143720|Q2143720]] | [[ਥੋਮਸ ਸੇਬੀਓਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/29528720 29528720] | [[ਤਸਵੀਰ:SebeokinTartu (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2061 | [[:d:Q9438|Q9438]] | [[ਥੌਮਸ ਐਕੂਆਈਨਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/100910150 100910150] | [[ਤਸਵੀਰ:St-thomas-aquinasFXD.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2062 | [[:d:Q310950|Q310950]] | [[ਥੌਮਸ ਫਰਾਇਡਮੈਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/110855387 110855387] | [[ਤਸਵੀਰ:Thomas Friedman 2005 (5).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2063 | [[:d:Q13526|Q13526]] | [[ਥੌਮਸ ਰਾਬਰਟ ਮਾਲਥਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/71154 71154] | [[ਤਸਵੀਰ:Thomas Robert Malthus Wellcome L0069037 -crop.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2064 | [[:d:Q12433307|Q12433307]] | [[ਦਇਆ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿਨਹਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/17371136 17371136] | |- | style='text-align:right'| 2065 | [[:d:Q63968678|Q63968678]] | [[ਦਕਸ਼ਾ ਪਟਾਨੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/57923874 57923874] | |- | style='text-align:right'| 2066 | [[:d:Q2760400|Q2760400]] | [[ਦਕਸ਼ਾ ਵਿਆਸ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/48106338 48106338] | |- | style='text-align:right'| 2067 | [[:d:Q5208476|Q5208476]] | [[ਦਗਡੂ ਮਾਰੂਤੀ ਪਵਾਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/32634069 32634069] | |- | style='text-align:right'| 2068 | [[:d:Q17486484|Q17486484]] | [[ਦਮਨ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/13902966 13902966] | |- | style='text-align:right'| 2069 | [[:d:Q31322404|Q31322404]] | [[ਦਮਯੰਤੀ ਬੇਸ਼ਰਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/1029159474263127661858 1029159474263127661858] | [[ਤਸਵੀਰ:Damayanti Beshra.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2070 | [[:d:Q712412|Q712412]] | [[ਦਮਿਤਰੀ ਲੀਖਾਚੋਵ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/22156946 22156946] | [[ਤਸਵੀਰ:Dmitry Lihachev.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2071 | [[:d:Q4154429|Q4154429]] | [[ਦਮੋਦਰ ਦਾਸ ਅਰੋੜਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/77723088 77723088] | |- | style='text-align:right'| 2072 | [[:d:Q102183958|Q102183958]] | [[ਦਯਾ ਸਿੰਘ ਆਰਿਫ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2073 | [[:d:Q2721616|Q2721616]] | [[ਦਯਾਰਾਮ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/72289261 72289261] | [[ਤਸਵੀਰ:Poet Dayaram.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2074 | [[:d:Q20607932|Q20607932]] | [[ਦਰਸ਼ਨ ਖਟਕੜ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Darshan Khatkar, Maoist leader E Punjab, Chandigarh Sept 1973 Pic, Amarjit Chandan (2).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2075 | [[:d:Q20607945|Q20607945]] | [[ਦਰਸ਼ਨ ਗਿੱਲ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2076 | [[:d:Q138758687|Q138758687]] | [[ਦਰਸ਼ਨ ਤ੍ਰਿਪਾਠੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Darshan Tripathi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2077 | [[:d:Q20607957|Q20607957]] | [[ਦਰਸ਼ਨ ਦੁਸਾਂਝ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2078 | [[:d:Q20607970|Q20607970]] | [[ਦਰਸ਼ਨ ਬੁਲੰਦਵੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2079 | [[:d:Q25513830|Q25513830]] | [[ਦਰਸ਼ਨ ਬੁੱਟਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/21775538 21775538] | [[ਤਸਵੀਰ:Darshan Butter Punjabi Language poet 19.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2080 | [[:d:Q31787750|Q31787750]] | [[ਦਰਸ਼ਨ ਭਗਤ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2081 | [[:d:Q1166744|Q1166744]] | [[ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ (ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਗੁਰੂ)]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/22277546 22277546] | [[ਤਸਵੀਰ:Darshan Singh.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2082 | [[:d:Q5225534|Q5225534]] | [[ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਅਵਾਰਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/3814202 3814202] | |- | style='text-align:right'| 2083 | [[:d:Q20607993|Q20607993]] | [[ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਆਸ਼ਟ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Darshan Singh Aasht.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2084 | [[:d:Q18579088|Q18579088]] | [[ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਧੀਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Darshan Dhir at Punjabi University.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2085 | [[:d:Q20608004|Q20608004]] | [[ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਭਾਊ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2086 | [[:d:Q130631|Q130631]] | [[ਯਾਕ ਦੇਰੀਦਾ|ਦਰਿਦਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/88958529 88958529] | [[ਤਸਵੀਰ:Derrida EHESS (cropped).png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2087 | [[:d:Q20607743|Q20607743]] | [[ਡਾਕਟਰ ਦਲਜੀਤ ਸਿੰਘ|ਦਲਜੀਤ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2088 | [[:d:Q2724159|Q2724159]] | [[ਦਲਪਤਰਾਮ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/60438795 60438795] | [[ਤਸਵੀਰ:Dalpatram old photo.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2089 | [[:d:Q19975693|Q19975693]] | [[ਦਲਬੀਰ ਚੇਤਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Dalbir chetan.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2090 | [[:d:Q25624542|Q25624542]] | [[ਦਲਬੀਰ ਸਿੰਘ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2091 | [[:d:Q3595768|Q3595768]] | [[ਦਲੀਪ ਕੌਰ ਟਿਵਾਣਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/15572045 15572045] | [[ਤਸਵੀਰ:DalipKaurTiwana.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2092 | [[:d:Q125148574|Q125148574]] | [[ਦਵਿੰਦਰ ਕੌਰ ਗੁਰਾਇਆ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2093 | [[:d:Q125148579|Q125148579]] | [[ਦਵਿੰਦਰ ਦੀਪ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2094 | [[:d:Q115219777|Q115219777]] | [[ਦਵਿੰਦਰ ਪਾਲ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Davinder Pal Singh PDL.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2095 | [[:d:Q1067|Q1067]] | [[ਦਾਂਤੇ ਆਲੀਗੀਏਰੀ|ਦਾਂਤੇ ਏਲੀਗਿਅਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/97105654 97105654] | [[ਤਸਵੀਰ:Portrait de Dante.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2096 | [[:d:Q16354048|Q16354048]] | [[ਦਾਗਨੀਜ਼ਾ ਜ਼ਿਗਮੋਂਤੇ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/52103381 52103381] | |- | style='text-align:right'| 2097 | [[:d:Q31788224|Q31788224]] | [[ਦਾਨਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2098 | [[:d:Q604647|Q604647]] | [[ਦਾਰਾ ਸ਼ਿਕੋਹ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/27879596 27879596] | [[ਤਸਵੀਰ:Contemporary portrait of Dara Shikoh in 1628.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2099 | [[:d:Q765|Q765]] | [[ਦਾਰੀਓ ਫ਼ੋ|ਦਾਰੀਓ ਫੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/89786165 89786165] | [[ਤਸਵੀਰ:Dario Fo, Italian playwright.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2100 | [[:d:Q30527584|Q30527584]] | [[ਦਾਰੀਨ ਤਾਤੌਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/250429161 250429161] | [[ਤਸਵੀਰ:Dareen Tatour.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2101 | [[:d:Q332651|Q332651]] | [[ਦਿਏਗੋ ਦੇ ਵਾਲੇਰਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/64260514 64260514] | [[ਤਸਵੀਰ:Crónica de España 1499 Valera.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2102 | [[:d:Q28680716|Q28680716]] | [[ਦਿਨਾਰਾ ਯੁਲਦਾਸਹੇਵਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Юлдашева Динара.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2103 | [[:d:Q15648738|Q15648738]] | [[ਦਿਨੇਸ਼ ਨੰਦਿਨੀ ਡਾਲਮੀਆ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Dinesh Nandini Dalmia 2009 stamp of India.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2104 | [[:d:Q62858714|Q62858714]] | [[ਦਿਨੇਸ਼ ਸ਼ਰਮਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/36546909 36546909] | |- | style='text-align:right'| 2105 | [[:d:Q31786987|Q31786987]] | [[ਦਿਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2106 | [[:d:Q572539|Q572539]] | [[ਦਿਲੀਪ ਚਿਤਰੇ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/91648956 91648956] | |- | style='text-align:right'| 2107 | [[:d:Q105988314|Q105988314]] | [[ਦਿਵਿਆ ਐਸ. ਅਈਅਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/315180464 315180464] | [[ਤਸਵੀਰ:Dr. Divya S. Iyer IAS - incumbent Pathanamthitta district magistrate.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2108 | [[:d:Q67222730|Q67222730]] | [[ਦਿਵਿਆ ਦਿਵੇਦੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/315172878 315172878] | [[ਤਸਵੀਰ:Divya Dwivedi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2109 | [[:d:Q102166028|Q102166028]] | [[ਦੀਕਸ਼ਾ ਬਾਸੂ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/27149912464806211477 27149912464806211477] | |- | style='text-align:right'| 2110 | [[:d:Q5274077|Q5274077]] | [[ਦੀਦਾਰ ਸੰਧੂ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2111 | [[:d:Q16107537|Q16107537]] | [[ਦੀਨਾ ਵਕੀਲ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2112 | [[:d:Q31789510|Q31789510]] | [[ਦੀਪ ਦਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2113 | [[:d:Q5250507|Q5250507]] | [[ਦੀਪਕ ਜੈਤੋਈ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2114 | [[:d:Q125148518|Q125148518]] | [[ਦੀਪਕ ਸ਼ਰਮਾ ਚਨਾਰਥਲ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2115 | [[:d:Q5250658|Q5250658]] | [[ਦੀਪਤੀ ਨਵਲ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/95424574 95424574] | [[ਤਸਵੀਰ:Deepti Naval.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2116 | [[:d:Q125148530|Q125148530]] | [[ਦੀਪਤੀ ਬਬੂਟਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2117 | [[:d:Q5277137|Q5277137]] | [[ਦੀਮਾ ਖ਼ਾਤੀਬ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Nordiske Mediedager 2019 (46902893535) (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2118 | [[:d:Q61059515|Q61059515]] | [[ਦੀਵਾਨ ਜਰਮਨੀ ਦਾਸ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2119 | [[:d:Q982653|Q982653]] | [[ਟੋਡਰ ਮੱਲ|ਦੀਵਾਨ ਟੋਡਰ ਮੱਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/39812919 39812919] | [[ਤਸਵੀਰ:Raja Todar Mall, Finance Minister of Akbar.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2120 | [[:d:Q12433927|Q12433927]] | [[ਦੁਧਨਾਥ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/69096100 69096100] | |- | style='text-align:right'| 2121 | [[:d:Q3716311|Q3716311]] | [[ਦੁਨੀਆ ਮੀਖ਼ਾਈਲ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/118702390 118702390] | [[ਤਸਵੀਰ:Dunya mikhail3291781.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2122 | [[:d:Q3716503|Q3716503]] | [[ਦੁਰਗਾ ਭਗਵਤ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/28412418 28412418] | [[ਤਸਵੀਰ:Durga Bhagwat (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2123 | [[:d:Q15648932|Q15648932]] | [[ਦੁਰਗਾਪ੍ਰਸਾਦ ਖਤਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Durga Prasad Khatri.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2124 | [[:d:Q3763917|Q3763917]] | [[ਦੁਰਗਾਬਾਈ ਦੇਸ਼ਮੁਖ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]''<br/>''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/43077307 43077307] | [[ਤਸਵੀਰ:Durgabai Deshmukh 1982 stamp of India.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2125 | [[:d:Q5316899|Q5316899]] | [[ਦੁਸ਼ਿਅੰਤ ਕੁਮਾਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/116593734 116593734] | [[ਤਸਵੀਰ:Dushyant Kumar 2009 stamp of India.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2126 | [[:d:Q5209684|Q5209684]] | [[ਦੇਜ਼ੀ ਅਲ-ਅਮੀਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/5165767 5165767] | [[ਤਸਵੀਰ:Daisy Al-Amir - late 1970s.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2127 | [[:d:Q448|Q448]] | [[ਦੇਨੀ ਦਿਦਰੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/54146831 54146831] | [[ਤਸਵੀਰ:Denis Diderot - Alix - Vanloo.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2128 | [[:d:Q20608077|Q20608077]] | [[ਦੇਵ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/28668321 28668321] | |- | style='text-align:right'| 2129 | [[:d:Q320115|Q320115]] | [[ਦੇਵ ਅਨੰਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/45639499 45639499] | [[ਤਸਵੀਰ:Dev Anand still1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2130 | [[:d:Q31790187|Q31790187]] | [[ਦੇਵ ਖੁੱਡੀ ਕਲਾਂ ਵਾਲਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2131 | [[:d:Q125148411|Q125148411]] | [[ਦੇਵ ਦਰਦ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2132 | [[:d:Q2336381|Q2336381]] | [[ਦੇਵ ਰਾਏ ੨]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/64812730 64812730] | |- | style='text-align:right'| 2133 | [[:d:Q5266444|Q5266444]] | [[ਦੇਵਕੀ ਨੰਦਨ ਖੱਤਰੀ|ਦੇਵਕੀਨੰਦਨ ਖਤਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/59309611 59309611] | [[ਤਸਵੀਰ:Devaki Nandan Khatri 1.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2134 | [[:d:Q5266636|Q5266636]] | [[ਦੇਵਦੱਤ ਪਟਨਾਇਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/24839987 24839987] | [[ਤਸਵੀਰ:Devdutt Pattanaik 02.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2135 | [[:d:Q20608087|Q20608087]] | [[ਦੇਵਨੀਤ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2136 | [[:d:Q5266510|Q5266510]] | [[ਦੇਵਪ੍ਰਿਯਾ ਰਾਏ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/308782114 308782114] | [[ਤਸਵੀਰ:Devapriya Roy.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2137 | [[:d:Q5267985|Q5267985]] | [[ਦੇਵਯਾਨੀ ਚੌਬਲ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2138 | [[:d:Q5266532|Q5266532]] | [[ਦੇਵਰਕੁੰਡ ਬਾਲਗੰਗਾਧਰ ਤਿਲਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/11405206 11405206] | |- | style='text-align:right'| 2139 | [[:d:Q125503610|Q125503610]] | [[ਦੇਵਰਧੀਗਾਨੀ ਕਸ਼ਮਾਸਰਮਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2140 | [[:d:Q12434032|Q12434032]] | [[ਦੇਵਾਨੂਰ ਮਹਾਦੇਵ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Devanuru Mahadeva.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2141 | [[:d:Q5267041|Q5267041]] | [[ਦੇਵਿਕਾ ਭਗਤ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/103744495 103744495] | |- | style='text-align:right'| 2142 | [[:d:Q31789123|Q31789123]] | [[ਦੇਵਿੰਦਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/26196283 26196283] | |- | style='text-align:right'| 2143 | [[:d:Q15124759|Q15124759]] | [[ਦੇਵਿੰਦਰ ਸਤਿਆਰਥੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/116584350 116584350] | [[ਤਸਵੀਰ:Devendra Satyarthi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2144 | [[:d:Q31785584|Q31785584]] | [[ਦਵਿੰਦਰ ਸੈਫ਼ੀ|ਦੇਵਿੰਦਰ ਸੈਫ਼ੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2145 | [[:d:Q1181508|Q1181508]] | [[ਦੇਵੀਪ੍ਰਸਾਦ ਚੱਟੋਪਾਧਿਆਏ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/56621979 56621979] | [[ਤਸਵੀਰ:Debiprasad.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2146 | [[:d:Q61349252|Q61349252]] | [[ਦੇਵੇਂਦਰ ਸਵਰੂਪ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/267922490 267922490] | |- | style='text-align:right'| 2147 | [[:d:Q20608098|Q20608098]] | [[ਦੇਸ ਰਾਜ ਕਾਲੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Desraj Kali,Punjabi language writer,Punjab, India.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2148 | [[:d:Q18388408|Q18388408]] | [[ਦੇਸ ਰਾਜ ਗੋਇਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/2505117 2505117] | |- | style='text-align:right'| 2149 | [[:d:Q31787838|Q31787838]] | [[ਦੌਲਤ ਰਾਮ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2150 | [[:d:Q3163288|Q3163288]] | [[ਜੈਕਾਂਤਨ|ਦੰਡਪਾਨੀ ਜੈਕਾਂਤਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/67711065 67711065] | [[ਤਸਵੀਰ:ஜெயகாந்தன்.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2151 | [[:d:Q1190757|Q1190757]] | [[ਦੰਡੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/54954822 54954822] | |- | style='text-align:right'| 2152 | [[:d:Q31787342|Q31787342]] | [[ਧਨਵੰਤ ਕੌਰ]] | | [https://viaf.org/en/viaf/118583163 118583163] | |- | style='text-align:right'| 2153 | [[:d:Q140303|Q140303]] | [[ਧਨੀ ਰਾਮ ਚਾਤ੍ਰਿਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/35766333 35766333] | [[ਤਸਵੀਰ:Dhani Ram Chatrik.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2154 | [[:d:Q20608109|Q20608109]] | [[ਧਰਮ ਕੰਮੇਆਣਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Dharm kameana.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2155 | [[:d:Q18704472|Q18704472]] | [[ਧਰਮ ਸਿੰਘ ਨਿਹੰਗ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Bhai Dharam Singh Nihang Singh Sachkhoj Academy.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2156 | [[:d:Q31787777|Q31787777]] | [[ਧਰਮਦਾਸ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2157 | [[:d:Q20608130|Q20608130]] | [[ਧਰਮਪਾਲ ਸਿੰਗਲ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2158 | [[:d:Q5269267|Q5269267]] | [[ਧਰਮਾਚਾਰੀ ਗੁਰੂਮਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Buddhist nun Dharmachari Guruma.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2159 | [[:d:Q96646782|Q96646782]] | [[ਧਰਿਸ਼ਾ ਬਾਸਟੀਅਨਜ਼]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/1292159234285303371344 1292159234285303371344] | |- | style='text-align:right'| 2160 | [[:d:Q130376213|Q130376213]] | [[ਧਿਆਨ ਸਿੰਘ ਸ਼ਾਹ ਸਿਕੰਦਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Dhian Singh Shah Sikandar In Rupantar Park.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2161 | [[:d:Q2761804|Q2761804]] | [[ਧੀਰੂਬੇਨ ਪਟੇਲ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/75182171 75182171] | [[ਤਸਵੀਰ:Shri Dhirubahen patel (2).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2162 | [[:d:Q2761807|Q2761807]] | [[ਧੀਰੇਂਦਰ ਮਹਿਤਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/35784911 35784911] | [[ਤਸਵੀਰ:Dhirendra Mehta.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2163 | [[:d:Q3518496|Q3518496]] | [[ਧੋਂਡੋ ਕੇਸ਼ਵ ਕਰਵੇ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/38256080 38256080] | [[ਤਸਵੀਰ:Dhondo Keshav Karve 1958 stamp of India.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2164 | [[:d:Q18684438|Q18684438]] | [[ਨਈਮ ਬੇਗ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2165 | [[:d:Q20567212|Q20567212]] | [[ਨਕੀ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ|ਨਕੀ ਅਲੀ ਖਾਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/31630950 31630950] | |- | style='text-align:right'| 2166 | [[:d:Q302910|Q302910]] | [[ਨਗੂਗੀ ਵਾ ਥਿਉਂਗੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/104717886 104717886] | [[ਤਸਵੀਰ:Ngũgĩ wa Thiong'o 2019 (48139052733).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2167 | [[:d:Q16056606|Q16056606]] | [[ਨਗੇਨ ਸਾਇਕੀਆ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/49334910 49334910] | [[ਤਸਵੀਰ:Dr. nagen Saikia in his personal library.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2168 | [[:d:Q61059122|Q61059122]] | [[ਨਛੱਤਰ (ਨਾਵਲਕਾਰ)|ਨਛੱਤਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2169 | [[:d:Q61059149|Q61059149]] | [[ਨਛੱਤਰ ਸਿੰਘ ਬਰਾੜ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2170 | [[:d:Q6960024|Q6960024]] | [[ਨਜਮ ਹੁਸੈਨ ਸੱਯਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/43270288 43270288] | [[ਤਸਵੀਰ:Najm Hosain Syed. Writer. London.. 1995. Photo by Amarjit Chandan.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2171 | [[:d:Q16130152|Q16130152]] | [[ਨਜਵਾ ਕਵਾਰ ਫਰਾਹ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/63208318 63208318] | |- | style='text-align:right'| 2172 | [[:d:Q3695734|Q3695734]] | [[ਨਜ਼ੀਰ ਅਕਬਰਾਬਾਦੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/54423259 54423259] | [[ਤਸਵੀਰ:Nazir image.gif|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2173 | [[:d:Q18204892|Q18204892]] | [[ਨਜ਼ੀਰ ਅਹਿਮਦ (ਦਾਨਸ਼ਵਰ)]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/118420092 118420092] | |- | style='text-align:right'| 2174 | [[:d:Q905333|Q905333]] | [[ਨਜ਼ੀਰ ਅਹਿਮਦ ਦੇਹਲਵੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/32867241 32867241] | [[ਤਸਵੀਰ:Nazir Ahmad.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2175 | [[:d:Q61058989|Q61058989]] | [[ਨਜ਼ੀਰ ਕਹੂਟ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2176 | [[:d:Q20608152|Q20608152]] | [[ਨਜਾਬਤ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2177 | [[:d:Q16122462|Q16122462]] | [[ਨਜਾਹ ਅਲ-ਮਸੀਦ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2178 | [[:d:Q7176|Q7176]] | [[ਨਜੀਬ ਮਹਿਫ਼ੂਜ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/89803944 89803944] | [[ਤਸਵੀਰ:Naguib Mahfouz HR.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2179 | [[:d:Q1396705|Q1396705]] | [[ਨਜੀਬਾ ਅਹਿਮਦ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/48627266 48627266] | |- | style='text-align:right'| 2180 | [[:d:Q435503|Q435503]] | [[ਨਤਾਲਕਾ ਸਨਿਆਦਾਂਕੋ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/84202885 84202885] | [[ਤਸਵੀਰ:Natalka Sniadanko 2014-6361.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2181 | [[:d:Q4225202|Q4225202]] | [[ਨਤਾਲੀਆ ਕੋਬਰਏਂਸਕਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/40749002 40749002] | [[ਤਸਵੀਰ:Nataliya Kobrynska.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2182 | [[:d:Q232391|Q232391]] | [[ਨਤਾਲੀਆ ਗੋਂਚਾਰੋਵਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/17231772 17231772]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/99832469 99832469] | [[ਤਸਵੀਰ:Natalia Sergeyevna Goncharova.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2183 | [[:d:Q110375261|Q110375261]] | [[ਨਦੀਮ ਅਲ-ਵਾਜਦੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2184 | [[:d:Q1963189|Q1963189]] | [[ਨਦੀਮ ਅਸਲਮ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/32247620 32247620] | [[ਤਸਵੀਰ:Nadeem Aslam.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2185 | [[:d:Q31783283|Q31783283]] | [[ਨਦੀਮ ਪਰਮਾਰ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2186 | [[:d:Q6964414|Q6964414]] | [[ਨਨੂਆ ਬੈਰਾਗੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Nanua Bairagi.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2187 | [[:d:Q7721|Q7721]] | [[ਨਪੋਲੀਅਨ ਤੀਜਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/88934487 88934487] | [[ਤਸਵੀਰ:Napoleon III by Mayer & Pierson c1860 (cropped).png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2188 | [[:d:Q5756276|Q5756276]] | [[ਨਬਕਾਂਤ ਬਰੂਆ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2189 | [[:d:Q6956742|Q6956742]] | [[ਨਬਨੀਤਾ ਦੇਵ ਸੇਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/23534896 23534896] | [[ਤਸਵੀਰ:Nabaneeta Dev Sen - Kolkata 2013-02-03 4365.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2190 | [[:d:Q6961907|Q6961907]] | [[ਨਮਿਤਾ ਗੋਖਲੇ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/118349107 118349107] | [[ਤਸਵੀਰ:Namita Gokhale at PubliCon 2012.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2191 | [[:d:Q29913214|Q29913214]] | [[ਨਯੀਰਾਹ ਵਾਹੀਦ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/14150380541513372368 14150380541513372368] | |- | style='text-align:right'| 2192 | [[:d:Q125148420|Q125148420]] | [[ਨਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਸ਼ੇਰਗਿੱਲ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2193 | [[:d:Q2723334|Q2723334]] | [[ਨਰਮਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/57450725 57450725] | [[ਤਸਵੀਰ:Narmadashankar Dave (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2194 | [[:d:Q68279|Q68279]] | [[ਨਰਹਰ ਰਘੂਨਾਥ ਫਾਟਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/60436689 60436689] | |- | style='text-align:right'| 2195 | [[:d:Q6965469|Q6965469]] | [[ਨਰਾਇਣ ਦੇਸਾਈ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/57437520 57437520] | [[ਤਸਵੀਰ:Narayan Desai face.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2196 | [[:d:Q20608160|Q20608160]] | [[ਨਰਿੰਜਨ ਸਿੰਘ ਤਸਨੀਮ|ਨਰਿੰਜਨ ਤਸਨੀਮ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/116547869 116547869] | |- | style='text-align:right'| 2197 | [[:d:Q6965776|Q6965776]] | [[ਨਰਿੰਦਰ ਦਾਬੋਲਕਰ|ਨਰਿੰਦਰ ਦਾਭੋਲਕਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/558145857923123020085 558145857923123020085] | |- | style='text-align:right'| 2198 | [[:d:Q20608171|Q20608171]] | [[ਨਰਿੰਦਰ ਪਾਲ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/69045403 69045403] | |- | style='text-align:right'| 2199 | [[:d:Q30637587|Q30637587]] | [[ਨਰਿੰਦਰ ਬਾਠ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2200 | [[:d:Q1058|Q1058]] | [[ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/95532763 95532763] | [[ਤਸਵੀਰ:Prime Minister Of Bharat Shri Narendra Damodardas Modi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2201 | [[:d:Q113634875|Q113634875]] | [[ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਹਨ (ਕਵੀ)|ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਹਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/116651105 116651105] | [[ਤਸਵੀਰ:Dr. Narendra Mohan Sharma - Author, Poet, Playwright, Professor and a Visionary .jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2202 | [[:d:Q15435428|Q15435428]] | [[ਨਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਕਪੂਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/13740652 13740652] | [[ਤਸਵੀਰ:Narinder Singh Kapoor.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2203 | [[:d:Q26179548|Q26179548]] | [[ਨਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰੰਧਾਵਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2204 | [[:d:Q125148457|Q125148457]] | [[ਨਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੋਚ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2205 | [[:d:Q6965785|Q6965785]] | [[ਨਰਿੰਦਰ ਕੋਹਲੀ|ਨਰੇਂਦਰ ਕੋਹਲੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/116511798 116511798] | [[ਤਸਵੀਰ:Narendra Kohli (Dec. 2008).JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2206 | [[:d:Q6965832|Q6965832]] | [[ਨਰੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਸ਼ਾਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/21750661 21750661] | |- | style='text-align:right'| 2207 | [[:d:Q3595714|Q3595714]] | [[ਨਰੇਸ਼ ਮਹਿਤਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/114846720 114846720] | [[ਤਸਵੀਰ:ShriNaresh Ji.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2208 | [[:d:Q61059542|Q61059542]] | [[ਨਰੇਸ਼ ਸਕਸੈਨਾ|ਨਰੇਸ਼ ਸਕਸੇਨਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2209 | [[:d:Q6960910|Q6960910]] | [[ਨਲਿਨੀ ਜਮੀਲਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/88262528 88262528] | |- | style='text-align:right'| 2210 | [[:d:Q6960908|Q6960908]] | [[ਨਲਿਨੀ ਬਾਲਾ ਦੇਵੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/1362348 1362348] | [[ਤਸਵੀਰ:Nalini bala devi.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2211 | [[:d:Q21228323|Q21228323]] | [[ਨਲਿਨੀ ਬੇਕਲ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/75447120 75447120] | [[ਤਸਵੀਰ:NALINI BAKEL-PHOTO.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2212 | [[:d:Q6960920|Q6960920]] | [[ਨਲਿਨੀ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/275663916 275663916] | |- | style='text-align:right'| 2213 | [[:d:Q55653361|Q55653361]] | [[ਨਵਤੇਜ ਪੁਆਧੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2214 | [[:d:Q6982573|Q6982573]] | [[ਨਵਤੇਜ ਭਾਰਤੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/21774038 21774038] | [[ਤਸਵੀਰ:NavtejBharati.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2215 | [[:d:Q6982575|Q6982575]] | [[ਨਵਤੇਜ ਸਰਨਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/101161760 101161760] | [[ਤਸਵੀਰ:Navtej Sarna at US DOE 2017 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2216 | [[:d:Q20608181|Q20608181]] | [[ਨਵਤੇਜ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰੀਤਲੜੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/65437338 65437338] | |- | style='text-align:right'| 2217 | [[:d:Q19666139|Q19666139]] | [[ਨਵਰਾਜ ਹੰਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Navraj hans.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2218 | [[:d:Q6982856|Q6982856]] | [[ਨਵਲ ਕਿਸ਼ੋਰ ਧਵਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2219 | [[:d:Q42844801|Q42844801]] | [[ਨਵਾ ਇਬਰਾਹਿਮ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/195285867 195285867] | [[ਤਸਵੀਰ:Nava Ebrahimi auf der frankfurter Buchmesse 2025, (P1220494).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2220 | [[:d:Q15848350|Q15848350]] | [[ਨਵਾਬ ਫੈਜੁਨਨੇਸਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/60483673 60483673] | [[ਤਸਵੀਰ:Faizunnesa.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2221 | [[:d:Q2886598|Q2886598]] | [[ਦਾਗ਼ ਦਿਹਲਵੀ|ਨਵਾਬ ਮਿਰਜ਼ਾ ਖ਼ਾਂ ਦਾਗ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/12489363 12489363] | [[ਤਸਵੀਰ:DaghDehlviAPoet.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2222 | [[:d:Q6956765|Q6956765]] | [[ਨਵਾਰੂਨ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/78295383 78295383] | |- | style='text-align:right'| 2223 | [[:d:Q3633404|Q3633404]] | [[ਨਵੀਨ ਚਾਵਲਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/19759333 19759333] | [[ਤਸਵੀਰ:Election Commissioner Shri Navin. B. Chawla releasing Landmark Judgments on Election Law at a meeting with Chief Electoral Officers of all the States, in New Delhi on June 28, 2006 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2224 | [[:d:Q1190856|Q1190856]] | [[ਨਵੀਨ ਪਟਨਾਇਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/1673166172265790800004 1673166172265790800004]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/92644329 92644329] | [[ਤਸਵੀਰ:Shri Naveen Patnaik.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2225 | [[:d:Q6967082|Q6967082]] | [[ਨਸੀਮ ਅਮਰੋਹਵੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/118445981 118445981] | |- | style='text-align:right'| 2226 | [[:d:Q88071307|Q88071307]] | [[ਨਸੀਮ ਥਿਬੋ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/305278369 305278369] | [[ਤਸਵੀਰ:Naseem Thebo2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2227 | [[:d:Q20608194|Q20608194]] | [[ਨਸੀਰ ਤੁਰਾਬੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2228 | [[:d:Q6967158|Q6967158]] | [[ਨਸੀਰਾ ਜ਼ੁਬੇਰੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2229 | [[:d:Q6964639|Q6964639]] | [[ਨਾਓਮੀ ਗਾਲ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/91871726 91871726] | |- | style='text-align:right'| 2230 | [[:d:Q237875|Q237875]] | [[ਨਾਓਮੀ ਵੋਲਫ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/79441572 79441572] | [[ਤਸਵੀਰ:Naomi Wolf speaking at a press conference in New York's Foley Square on March 28, 2012.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2231 | [[:d:Q2896906|Q2896906]] | [[ਨਾਓਮੀ ਸ਼ਿਹਾਬ ਨਾਏ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/14861586 14861586] | [[ਤਸਵੀਰ:Naomishihabnye.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2232 | [[:d:Q3431100|Q3431100]] | [[ਨਾਗਾਰਜੁਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/59120486 59120486] | [[ਤਸਵੀਰ:Library park (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2233 | [[:d:Q171195|Q171195]] | [[ਨਾਗਾਰਜੁਨ (ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ)]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/266092044 266092044]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/8711937 8711937] | [[ਤਸਵੀਰ:Nagarjuna at Samye Ling Monastery.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2234 | [[:d:Q2762081|Q2762081]] | [[ਨਗੀਨਦਾਸ ਪਾਰੇਖ|ਨਾਗਿਨਦਾਸ ਪਾਰੀਖ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/40724980 40724980] | |- | style='text-align:right'| 2235 | [[:d:Q446761|Q446761]] | [[ਨਾਜ਼ਿਕ ਅਲ-ਮਲਾਇਕਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/44404989 44404989] | [[ਤਸਵੀਰ:تمثال الشاعرة نازك الملائكة 02.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2236 | [[:d:Q1915626|Q1915626]] | [[ਨਾਜ਼ਿਕ ਸਬਾ ਯਾਰਡ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/56784400 56784400] | |- | style='text-align:right'| 2237 | [[:d:Q6983458|Q6983458]] | [[ਨਾਜ਼ਿਮ ਪਾਨੀਪਤੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/311116497 311116497] | |- | style='text-align:right'| 2238 | [[:d:Q184906|Q184906]] | [[ਨਾਜ਼ਿਮ ਹਿਕਮਤ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/95267715 95267715] | [[ਤਸਵੀਰ:Nâzım Hikmet, Berlin 1956 (1).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2239 | [[:d:Q6983497|Q6983497]] | [[ਨਾਜ਼ਿਸ਼ ਪ੍ਰਤਾਪਗੜ੍ਹੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2240 | [[:d:Q27063134|Q27063134]] | [[ਨਾਜ਼ੀ ਸਫ਼ਾਵੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2241 | [[:d:Q3918412|Q3918412]] | [[ਨਾਜ਼ੋ ਤੋਖੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2242 | [[:d:Q2510833|Q2510833]] | [[ਨਾਤਾਲਿਆ ਆਰ੍ਸਿਏਨੇਵਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/45143030 45143030] | [[ਤਸਵੀਰ:Natalla Arsieńnieva1927.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2243 | [[:d:Q946905|Q946905]] | [[ਨਾਦਰਾ (ਕਵਿਤਰੀ)]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/53716922 53716922] | [[ਤਸਵੀਰ:Painting of Heroine Nodira by Shamsroi Khasanova.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2244 | [[:d:Q40116|Q40116]] | [[ਨਾਦਾਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/84808952 84808952] | [[ਤਸਵੀਰ:Autoportrait de Félix Nadar - edit.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2245 | [[:d:Q469319|Q469319]] | [[ਨਾਦੀਆ ਅੰਜੁਮਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/45482692 45482692] | [[ਤਸਵੀਰ:Nadia Anjuman.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2246 | [[:d:Q31790922|Q31790922]] | [[ਨਾਦੀਆ ਹਾਸ਼ਮੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2247 | [[:d:Q6957702|Q6957702]] | [[ਨਾਦੀਆ ਹਿਜਾਬ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/28598504 28598504] | |- | style='text-align:right'| 2248 | [[:d:Q47619|Q47619]] | [[ਨਦੀਨ ਗੋਰਡੀਮਰ|ਨਾਦੀਨ ਗੋਰਦੀਮੇਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/86692340 86692340] | [[ਤਸਵੀਰ:Nadine Gordimer 01.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2249 | [[:d:Q117472111|Q117472111]] | [[ਨਾਦੀਸ਼ਾ ਉਯਾਂਗੋਡਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/63165746954253931745 63165746954253931745] | [[ਤਸਵੀਰ:Nadeesha Uyangoda MUDEC Museo delle Culture.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2250 | [[:d:Q215637|Q215637]] | [[ਨਾਦੇਜ਼ਦਾ ਕਰੁਪਸਕਾਇਆ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/2600852 2600852] | [[ਤਸਵੀਰ:Nadezhda Krupskaya portrait.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2251 | [[:d:Q3696295|Q3696295]] | [[ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/76539643 76539643] | [[ਤਸਵੀਰ:Nanak Singh 1998 stamp of India.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2252 | [[:d:Q6961489|Q6961489]] | [[ਨਾਮਦੇਵ ਢਸਾਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/52402018 52402018] | |- | style='text-align:right'| 2253 | [[:d:Q12435464|Q12435464]] | [[ਨਾਮਵਰ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/116677345 116677345] | [[ਤਸਵੀਰ:Namvar Singh.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2254 | [[:d:Q180962|Q180962]] | [[ਨਾਰਮਨ ਮੇਲਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/7393743 7393743] | [[ਤਸਵੀਰ:Oliver Mark - Norman Mailer, Berlin 2002.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2255 | [[:d:Q6966033|Q6966033]] | [[ਨਾਰਲਾ ਵੈਂਕਟੇਸ਼ਵਰ ਰਾਓ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/59095709 59095709] | |- | style='text-align:right'| 2256 | [[:d:Q28868007|Q28868007]] | [[ਨਾਰਾਇਣ ਰਾਏਮਾਝੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Narayan Rayamaji at Palpa Tradefare.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2257 | [[:d:Q15486572|Q15486572]] | [[ਨਾਰਾਇਣ ਹੇਮਚੰਦਰਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/23737816 23737816] | [[ਤਸਵੀਰ:Narayan Hemchandra (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2258 | [[:d:Q3595448|Q3595448]] | [[ਬਾਲਮਣੀ ਅੰਮਾ|ਨਾਲਾਪਤ ਬਾਲਮਣੀ ਅੰਮਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/8938937 8938937] | [[ਤਸਵੀਰ:Balamaniamma.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2259 | [[:d:Q31734368|Q31734368]] | [[ਨਾਲਿਨੀ ਦਾਸ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2260 | [[:d:Q39978|Q39978]] | [[ਨਾਸਟਰਡਾਮਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/16387613 16387613] | [[ਤਸਵੀਰ:Nostradamus 1846.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2261 | [[:d:Q98078080|Q98078080]] | [[ਨਾਸਿਰ ਅਦੀਬ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/63494401 63494401] | |- | style='text-align:right'| 2262 | [[:d:Q372946|Q372946]] | [[ਨਾਸਿਰ ਕਾਜ਼ਮੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/6345412 6345412] | |- | style='text-align:right'| 2263 | [[:d:Q28196192|Q28196192]] | [[ਨਾਸਿਰਾ ਸ਼ਰਮਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/61685325 61685325] | |- | style='text-align:right'| 2264 | [[:d:Q61059107|Q61059107]] | [[ਨਾਹਰ ਸਿੰਘ ਔਜਲਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2265 | [[:d:Q7024140|Q7024140]] | [[ਨਿਆਜ਼ ਫਤਿਹਪੁਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/275166686 275166686] | |- | style='text-align:right'| 2266 | [[:d:Q7035076|Q7035076]] | [[ਨਿਕਿਤਾ ਲਾਲਵਾਨੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/37237438 37237438] | [[ਤਸਵੀਰ:Nikita Lalwani author pic 2020.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2267 | [[:d:Q15648611|Q15648611]] | [[ਨਿਕਿਤਾ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/4924148876460849740006 4924148876460849740006] | [[ਤਸਵੀਰ:Nikita Singh 2018 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2268 | [[:d:Q55207|Q55207]] | [[ਨਿਕੀਤਾ ਮਿਖਾਲਕੋਵ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/24796240 24796240] | [[ਤਸਵੀਰ:Mikhalkov 2022.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2269 | [[:d:Q21066276|Q21066276]] | [[ਨਿਕੋਲ ਐਲ. ਫਰੈਂਕਲਿਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2270 | [[:d:Q619|Q619]] | [[ਨਿਕੋਲਸ ਕੋਪਰਨਿਕਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/71389288 71389288] | [[ਤਸਵੀਰ:Nikolaus Kopernikus MOT.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2271 | [[:d:Q956441|Q956441]] | [[ਨਿਕੋਲਾ ਵਾਪਤਸਾਰੋਵ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/66474540 66474540] | [[ਤਸਵੀਰ:Vapcarov Varna.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2272 | [[:d:Q1978163|Q1978163]] | [[ਨਿਕੋਲਾਇ ਨੋਸਕੋਵ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/5936167867518823060001 5936167867518823060001] | [[ਤਸਵੀਰ:Николай Носков в 2009 (4).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2273 | [[:d:Q271853|Q271853]] | [[ਨਿਕੋਲਾਈ ਓਸਤਰੋਵਸਕੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/9898692 9898692] | [[ਤਸਵੀਰ:N Ostrovskiy.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2274 | [[:d:Q43718|Q43718]] | [[ਨਿਕੋਲਾਈ ਗੋਗੋਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/54148306 54148306] | [[ਤਸਵੀਰ:N.Gogol by F.Moller (1840, Tretyakov gallery).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2275 | [[:d:Q192331|Q192331]] | [[ਨਿਕੋਲਾਈ ਚੇਰਨੀਸ਼ੇਵਸਕੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/41847059 41847059] | [[ਤਸਵੀਰ:Nikolaj G. Černyševskij 1888.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2276 | [[:d:Q311459|Q311459]] | [[ਨਿਕੋਲਾਈ ਦੋਬਰੋਲਿਉਬੋਵ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/120725045 120725045] | [[ਤਸਵੀਰ:PGRS 2 032 Dobrolyubov - crop.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2277 | [[:d:Q208003|Q208003]] | [[ਨਿਕੋਲਾਈ ਨੇਕਰਾਸੋਵ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/7503062 7503062] | [[ਤਸਵੀਰ:Nikolay Nekrasov 2cr.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2278 | [[:d:Q653320|Q653320]] | [[ਨਿਕੋਲਾਈ ਨੋਸੋਵ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/79290115 79290115] | [[ਤਸਵੀਰ:Dunno and his friends Postal card Russia 2008 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2279 | [[:d:Q186709|Q186709]] | [[ਨਿਕੋਲਾਈ ਬੁਖਾਰਿਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/9966991 9966991] | [[ਤਸਵੀਰ:Bucharin.bra.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2280 | [[:d:Q655247|Q655247]] | [[ਨਿਕੋਲਾਈ ਰੁਬਤਸੋਵ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/160829 160829] | [[ਤਸਵੀਰ:Rubzow Memorial Emetsk (2).JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2281 | [[:d:Q208993|Q208993]] | [[ਨਿਕੋਲਾਈ ਰੋਰਿਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/14852765 14852765] | [[ਤਸਵੀਰ:N Roerich.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2282 | [[:d:Q191598|Q191598]] | [[ਨਿਕੋਲੇ ਕਰਮਜ਼ੀਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/71438262 71438262] | [[ਤਸਵੀਰ:Karamzin by Tropinin (1818, Tretyakov gallery).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2283 | [[:d:Q1399|Q1399]] | [[ਨਿਕੋਲੋ ਮੈਕਿਆਵੇਲੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/95151646 95151646] | [[ਤਸਵੀਰ:Portrait of Niccolò Machiavelli by Santi di Tito.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2284 | [[:d:Q214622|Q214622]] | [[ਨਿਕੋਸ ਕਜ਼ਾਨਜ਼ਾਕਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/14771803 14771803] | |- | style='text-align:right'| 2285 | [[:d:Q17488729|Q17488729]] | [[ਨਿਖਿਲ ਚੰਦਵਾਨੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Nikhil Chandwani.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2286 | [[:d:Q17037839|Q17037839]] | [[ਨਿਖਿਲ ਚੱਕਰਵਰਤੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2287 | [[:d:Q13118304|Q13118304]] | [[ਨਿਖਿਲ ਵਾਗਲੇ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2288 | [[:d:Q234908|Q234908]] | [[ਨਿਜ਼ਾਮੀ ਗੰਜਵੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/2474895 2474895] | [[ਤਸਵੀਰ:Nezami (detail) Addressing his Son Mohammad. Attributed to Behzad, Leyli and Majnun (Nizami Ganjavi) 1482.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2289 | [[:d:Q13574559|Q13574559]] | [[ਨਿਜ਼ੀਹ ਮੁਹਿੱਦੀਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/29949076 29949076] | [[ਤਸਵੀਰ:1930 04 08 Politika Nezihe Muhiddin.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2290 | [[:d:Q20056769|Q20056769]] | [[ਨਿਤਾਸ਼ਾ ਕੌਲ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/161744336 161744336] | [[ਤਸਵੀਰ:Nitasha Kaul speaking at the New Internationalist's 40th Anniversary.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2291 | [[:d:Q41693395|Q41693395]] | [[ਨਿਤਿਨ ਸੋਨੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Nitin Soni.jpeg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2292 | [[:d:Q3631073|Q3631073]] | [[ਨਿਦਾ ਫ਼ਾਜ਼ਲੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/15953416 15953416] | [[ਤਸਵੀਰ:Nida Fazli in Chandigarh-1 (28-Jan-2014) 02.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2293 | [[:d:Q125148582|Q125148582]] | [[ਨਿਧਾਨ ਸਿੰਘ ਆਲਿਮ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2294 | [[:d:Q7030844|Q7030844]] | [[ਨਿਧੀ ਰਾਜ਼ਦਾਨ|ਨਿਧੀ ਰਾਜਦਾਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/5151533681202771548 5151533681202771548] | [[ਤਸਵੀਰ:Nidhi Razdan 2016.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2295 | [[:d:Q7039100|Q7039100]] | [[ਨਿਨੋਚਕਾ ਰੋਸਕਾ|ਨਿਨੋਛਕਾ ਰੋਸਕਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/94901739 94901739] | |- | style='text-align:right'| 2296 | [[:d:Q110878958|Q110878958]] | [[ਨਿਮਰਾ ਅਹਿਮਦ ਖਾਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2297 | [[:d:Q20608219|Q20608219]] | [[ਨਿਰਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰਤਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Nirpinder Singh Rattan ,Punjabi writer and ex IAS officer.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2298 | [[:d:Q31788995|Q31788995]] | [[ਨਿਰਮਲ ਅਰਪਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Nirmal Arpan.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2299 | [[:d:Q3342123|Q3342123]] | [[ਨਿਰਮਲ ਕੁਮਾਰ ਬੋਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/46775551 46775551] | |- | style='text-align:right'| 2300 | [[:d:Q20608227|Q20608227]] | [[ਨਿਰਮਲ ਜਸਵਾਲ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2301 | [[:d:Q20608238|Q20608238]] | [[ਨਿਰਮਲ ਜੌੜਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Nirmal jaura.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2302 | [[:d:Q125148470|Q125148470]] | [[ਨਿਰਮਲ ਨਿੰਮਾ ਲੰਗਾਹ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2303 | [[:d:Q41555686|Q41555686]] | [[ਨਿਰਮਲ ਪੁਆਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/71630260 71630260] | |- | style='text-align:right'| 2304 | [[:d:Q64027141|Q64027141]] | [[ਨਿਰਮਲ ਪੁਰਜਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/28161632222410641556 28161632222410641556] | [[ਤਸਵੀਰ:NIRMAL PURJA "NIMS".jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2305 | [[:d:Q1993428|Q1993428]] | [[ਨਿਰਮਲ ਵਰਮਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/114234893 114234893] | [[ਤਸਵੀਰ:Nirmal Verma (1929 - 2005).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2306 | [[:d:Q3595745|Q3595745]] | [[ਨਿਰੁਪਮਾ ਰਾਓ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/44012595 44012595] | [[ਤਸਵੀਰ:Nirupama Rao.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2307 | [[:d:Q15459161|Q15459161]] | [[ਨਿਰੁਪਮਾ ਦੱਤ|ਨਿਰੂਪਮਾ ਦੱਤ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/16951145 16951145] | |- | style='text-align:right'| 2308 | [[:d:Q18014938|Q18014938]] | [[ਨਿਰੂਪਮਾ ਬਾਗੋਹਾਣੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/47852593 47852593] | |- | style='text-align:right'| 2309 | [[:d:Q105554883|Q105554883]] | [[ਨਿਰੂਪਮਾ ਰਥ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/40972985 40972985] | |- | style='text-align:right'| 2310 | [[:d:Q118343609|Q118343609]] | [[ਨਿਰੰਜਣ ਬੋਹਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Niranjan Boha.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2311 | [[:d:Q20608246|Q20608246]] | [[ਨਿਰੰਜਨ ਸਿੰਘ ਨੂਰ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2312 | [[:d:Q20676937|Q20676937]] | [[ਨਿਸਤੁਲਾ ਹੈਬਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/278993690 278993690] | [[ਤਸਵੀਰ:Nistual snap.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2313 | [[:d:Q110208059|Q110208059]] | [[ਨਿਸ਼ਠਾ ਜਸਵਾਲ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/274455481 274455481] | |- | style='text-align:right'| 2314 | [[:d:Q1260487|Q1260487]] | [[ਨਿਸਿਮ ਇਜ਼ੇਕਿਲ|ਨਿਸਿਮ ਏਜ਼ੇਕੀਅਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/64083865 64083865] | |- | style='text-align:right'| 2315 | [[:d:Q2364565|Q2364565]] | [[ਨਿਸੀਆ ਫਲੋਰੇਸਤਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/22220022 22220022] | [[ਤਸਵੀਰ:Nizia Floresta Augusta (Mulheres illustres do Brazil).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2316 | [[:d:Q13058431|Q13058431]] | [[ਨਿਹਾਰਰੰਜਨ ਰੇ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/108556956 108556956] | |- | style='text-align:right'| 2317 | [[:d:Q20608255|Q20608255]] | [[ਨਿਹਾਲ ਸਿੰਘ ਰਸ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2318 | [[:d:Q31787733|Q31787733]] | [[ਨਿਹਾਲਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2319 | [[:d:Q20608264|Q20608264]] | [[ਨਿੰਦਰ ਗਿੱਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Ninder Gill at Jandali.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2320 | [[:d:Q25624054|Q25624054]] | [[ਨਿੰਦਰ ਘੁਗਿਆਣਵੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Ninder Ghugianvi 1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2321 | [[:d:Q298503|Q298503]] | [[ਨਿੱਕ ਵੁਈਏਚਿਚ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/121073625 121073625] | [[ਤਸਵੀਰ:Nick Vujicic speaking in a church in Ehringshausen, Germany - 20110401-02.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2322 | [[:d:Q87409812|Q87409812]] | [[ਨਿੱਕੀ ਬੇਕਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/68107481 68107481] | |- | style='text-align:right'| 2323 | [[:d:Q11668|Q11668]] | [[ਨਿੱਕੀ ਹੈਲੀ|ਨਿੱਕੀ ਹੈਲੀ ਰੰਧਾਵਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/187223623 187223623] | [[ਤਸਵੀਰ:Nikki Haley official photo.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2324 | [[:d:Q7041199|Q7041199]] | [[ਨੀਤਾ ਮਹਿਤਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/51613785 51613785] | |- | style='text-align:right'| 2325 | [[:d:Q50241653|Q50241653]] | [[ਨੀਤਾ ਰਮਈਆ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/105103516 105103516] | |- | style='text-align:right'| 2326 | [[:d:Q31790292|Q31790292]] | [[ਨੀਤੂ|ਨੀਤੂ ਅਰੋੜਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/173463192 173463192] | [[ਤਸਵੀਰ:Neetu Arora 1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2327 | [[:d:Q12087053|Q12087053]] | [[ਨੀਨਾ ਬਿਚੂਇਆ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/60515690 60515690] | [[ਤਸਵੀਰ:Nina bichuya 2013 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2328 | [[:d:Q38049227|Q38049227]] | [[ਨੀਨਾ ਲੈਰੀ ਦੁਰੀਆ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/43513692 43513692] | [[ਤਸਵੀਰ:NinaLarreyDuryea1919.tif|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2329 | [[:d:Q425731|Q425731]] | [[ਨੀਮਾ ਯੂਸ਼ਿਜ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/263093515 263093515] | [[ਤਸਵੀਰ:Nima Yushij - Original.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2330 | [[:d:Q111203071|Q111203071]] | [[ਨੀਰਜਾ ਮਾਧਵ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Neerja Madhav receives Nari Shakti Puraskar.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2331 | [[:d:Q982828|Q982828]] | [[ਨੀਰਦ ਚੰਦਰ ਚੌਧਰੀ|ਨੀਰਦ ਚੌਧਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/27091778 27091778] | |- | style='text-align:right'| 2332 | [[:d:Q20608275|Q20608275]] | [[ਨੀਰੂ ਅਸੀਮ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2333 | [[:d:Q436131|Q436131]] | [[ਨੀਲ ਪੋਸਟਮੈਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/36923287 36923287] | |- | style='text-align:right'| 2334 | [[:d:Q6986708|Q6986708]] | [[ਨੀਲ ਮੁਖਰਜੀ (ਲੇਖਕ)|ਨੀਲ ਮੁਖਰਜੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/48710931 48710931] | [[ਤਸਵੀਰ:Neel Mukherjee.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2335 | [[:d:Q16187273|Q16187273]] | [[ਨੀਲਕਮਲ ਪੁਰੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/21562767 21562767] | [[ਤਸਵੀਰ:Neel Kamal Puri.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2336 | [[:d:Q12435955|Q12435955]] | [[ਨੀਲਕਸ਼ੀ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/38794764 38794764] | [[ਤਸਵੀਰ:Neelakshi Singh Writer.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2337 | [[:d:Q25999164|Q25999164]] | [[ਨੀਲਭ ਅਸ਼ਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/13629049 13629049] | |- | style='text-align:right'| 2338 | [[:d:Q16198032|Q16198032]] | [[ਨੀਲਮ ਸਕਸੈਨਾ ਚੰਦਰਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Neelam Chandra Saxena.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2339 | [[:d:Q7036885|Q7036885]] | [[ਨੀਲਾਂਜਨਾ ਰਾਏ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/58806281 58806281] | |- | style='text-align:right'| 2340 | [[:d:Q7036999|Q7036999]] | [[ਨੀਲੀਨਾ ਅਬਰਾਹਮ|ਨੀਲੀਨਾ ਅਬ੍ਰਾਹਮ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2341 | [[:d:Q62764944|Q62764944]] | [[ਨੀਲੋਤਪਲ ਮ੍ਰਿਣਾਲ|ਨੀਲੋਤਪਾਲ ਮ੍ਰਿਣਾਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Nilotpal Mrinal in a Kavi Sammelan.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2342 | [[:d:Q7070412|Q7070412]] | [[ਨੂਤਨ ਠਾਕੁਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2343 | [[:d:Q7049739|Q7049739]] | [[ਨੂਨ ਮੀਮ ਦਾਨਿਸ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2344 | [[:d:Q3846082|Q3846082]] | [[ਨੂਨ ਮੀਮ ਰਾਸ਼ਿਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/17465339 17465339] | |- | style='text-align:right'| 2345 | [[:d:Q110751867|Q110751867]] | [[ਨੂਰ ਅਫ਼ਰੋਜ਼ ਖੁਵਾਜਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2346 | [[:d:Q464957|Q464957]] | [[ਨੂਰ ਇਨਾਇਤ ਖ਼ਾਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/4952882 4952882] | [[ਤਸਵੀਰ:Noor Inayat Khan.jpeg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2347 | [[:d:Q48735024|Q48735024]] | [[ਨੂਰ ਉਲ ਹੁਦਾ ਸ਼ਾਹ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2348 | [[:d:Q111281840|Q111281840]] | [[ਨੂਰ ਜ਼ਹੀਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2349 | [[:d:Q38003551|Q38003551]] | [[ਨੂਰਜਹਾਂ ਬੋਸ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/305193667 305193667] | [[ਤਸਵੀਰ:Noorjahan Bose 296793.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2350 | [[:d:Q323344|Q323344]] | [[ਨੂਰੁਦੀਨ ਫਰਾਹ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/114537064 114537064] | [[ਤਸਵੀਰ:3Nuruddin Farah.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2351 | [[:d:Q107353532|Q107353532]] | [[ਨੇਜਮੇਹ ਖ਼ਲੀਲ ਹਬੀਬ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2352 | [[:d:Q66580063|Q66580063]] | [[ਨੇਥਾ ਹੁਸੈਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/1999159279138408160004 1999159279138408160004] | [[ਤਸਵੀਰ:Netha Hussain-070A3987 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2353 | [[:d:Q311644|Q311644]] | [[ਨੇਪੋਲੀਅਨ ਹਿਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/2471835 2471835] | [[ਤਸਵੀਰ:Napoleon Hill headshot.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2354 | [[:d:Q6987736|Q6987736]] | [[ਨੇਹਾ ਦੇਵੀ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2355 | [[:d:Q236606|Q236606]] | [[ਨੈਓਮੀ ਕਲੇਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/98653009 98653009] | [[ਤਸਵੀਰ:Naomi Klein - Brainwash Festival 2017.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2356 | [[:d:Q69339|Q69339]] | [[ਨੈਥੇਨੀਏਲ ਹਥਾਰਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/44435463 44435463] | [[ਤਸਵੀਰ:Nathaniel Hawthorne - NARA - 530280cr.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2357 | [[:d:Q448399|Q448399]] | [[ਨੈਨਤਾਰਾ ਸਹਿਗਲ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/113514914 113514914] | [[ਤਸਵੀਰ:Nayantarasahgal.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2358 | [[:d:Q26242991|Q26242991]] | [[ਨੈਨਾ ਸਿੱਬਲ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/72235293 72235293] | |- | style='text-align:right'| 2359 | [[:d:Q6959856|Q6959856]] | [[ਨੈਯਰ ਮਸੂਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/51866361 51866361] | [[ਤਸਵੀਰ:Naiyar Masud, March 05, 2008 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2360 | [[:d:Q230299|Q230299]] | [[ਨੈਲੀ ਬਲੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/261493056 261493056]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/56190964 56190964]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/816475 816475] | [[ਤਸਵੀਰ:Nellie Bly 2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2361 | [[:d:Q57074|Q57074]] | [[ਨੈਲੀ ਸਾਕਸ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/305145857913523021395 305145857913523021395]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/71406040 71406040] | [[ਤਸਵੀਰ:Nelly Sachs 1966.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2362 | [[:d:Q7046825|Q7046825]] | [[ਨੋਏਲ ਅਲੂਮਿਤ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/26419544 26419544] | |- | style='text-align:right'| 2363 | [[:d:Q354256|Q354256]] | [[ਨੋਰਥਰੋਪ ਫ੍ਰਾਈ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/49236705 49236705] | [[ਤਸਵੀਰ:Northrop Frye statue.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2364 | [[:d:Q9049|Q9049]] | [[ਅਵਰਾਮ ਨੋਆਮ ਚਾਮਸਕੀ|ਨੌਮ ਚੌਮਸਕੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/89803084 89803084] | [[ਤਸਵੀਰ:Noam Chomsky portrait 2015.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2365 | [[:d:Q272224|Q272224]] | [[ਨਾਰਮਨ ਏਂਜਲ|ਨੌਰਮਾਨ ਏਂਜਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/51708094 51708094] | [[ਤਸਵੀਰ:Norman Angell 01.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2366 | [[:d:Q7050226|Q7050226]] | [[ਨੌਰਾ ਰਿਚਰਡ|ਨੌਰਾ ਰਿੱਚਰਡਜ਼]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/1181151247978744270006 1181151247978744270006] | [[ਤਸਵੀਰ:NorahRichards1940.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2367 | [[:d:Q20608286|Q20608286]] | [[ਨੌਰੰਗ ਸਿੰਘ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2368 | [[:d:Q674337|Q674337]] | [[ਨੌਸ਼ਾਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/69247638 69247638] | [[ਤਸਵੀਰ:Naushadsaab1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2369 | [[:d:Q6963121|Q6963121]] | [[ਨੰਦ ਲਾਲ ਨੂਰਪੁਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/26897989 26897989] | |- | style='text-align:right'| 2370 | [[:d:Q6963112|Q6963112]] | [[ਨੰਦਕਿਸ਼ੋਰ ਆਚਾਰੀਆ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/9954981 9954981] | |- | style='text-align:right'| 2371 | [[:d:Q3348980|Q3348980]] | [[ਨੰਦਲਾਲ ਬੋਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/13226970 13226970] | [[ਤਸਵੀਰ:Nandalal Bose 1967 stamp of India.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2372 | [[:d:Q94659436|Q94659436]] | [[ਨੰਦਿਤਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/114311712 114311712] | [[ਤਸਵੀਰ:Dr. Nanditha Krishna, (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2373 | [[:d:Q29541052|Q29541052]] | [[ਨੰਦਿਨੀ ਬਾਜਪੇਈ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/18154681820547861278 18154681820547861278] | [[ਤਸਵੀਰ:Nandini Bajpai.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2374 | [[:d:Q467189|Q467189]] | [[ਨੰਦਿਨੀ ਸਤਪਥੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/45873573 45873573] | [[ਤਸਵੀਰ:Nandini-Satapathy.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2375 | [[:d:Q6963341|Q6963341]] | [[ਨੰਦਿਨੀ ਸਾਹੂ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/29847012 29847012] | |- | style='text-align:right'| 2376 | [[:d:Q40826|Q40826]] | [[ਨੱਟ ਹੈਮਸਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/59083692 59083692] | [[ਤਸਵੀਰ:Portrett av Knut Hamsun (1859-1952) (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2377 | [[:d:Q6969979|Q6969979]] | [[ਨੱਥੂਰਾਮ ਸ਼ਰਮਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Nathuram Shankar Sharma 'Shankar'.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2378 | [[:d:Q10984616|Q10984616]] | [[ਪਤਰਸ ਬੁਖਾਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/64289293 64289293] | |- | style='text-align:right'| 2379 | [[:d:Q231680|Q231680]] | [[ਪਤੰਜਲੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/22151776730718010639 22151776730718010639] | [[ਤਸਵੀਰ:Stamp of India - 2009 - Colnect 159916 - Maharshi Patanjali.jpeg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2380 | [[:d:Q7123830|Q7123830]] | [[ਪਦਮਾ ਗੋਲੇ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/60680179 60680179] | |- | style='text-align:right'| 2381 | [[:d:Q464835|Q464835]] | [[ਪਦਮਾ ਲਕਸ਼ਮੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/51003017 51003017] | [[ਤਸਵੀਰ:Padma Lakshmi (2017) 05.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2382 | [[:d:Q2045965|Q2045965]] | [[ਪਦਮਾ ਸਚਦੇਵ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/116677537 116677537] | [[ਤਸਵੀਰ:Padma Sachdev bharat-s-tiwari-photography-IMG 0781 May 12, 2018.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2383 | [[:d:Q21854932|Q21854932]] | [[ਪਯਾਮ ਫੇਇਲੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/317133346 317133346] | [[ਤਸਵੀਰ:PFMain.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2384 | [[:d:Q20608298|Q20608298]] | [[ਪਰਗਟ ਸਿੰਘ ਸਤੌਜ|ਪਰਗਟ ਸਤੌਜ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Pargat Satauj.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2385 | [[:d:Q31786504|Q31786504]] | [[ਪਰਗਟ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2386 | [[:d:Q7135262|Q7135262]] | [[ਪਰਮਜੀਤ ਕੌਰ ਸਰਹਿੰਦ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Paramjit Kaur Sirhind.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2387 | [[:d:Q30223752|Q30223752]] | [[ਪਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜਸਵਾਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/24154739851052991713 24154739851052991713] | |- | style='text-align:right'| 2388 | [[:d:Q65396544|Q65396544]] | [[ਪਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੱਜ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2389 | [[:d:Q125148435|Q125148435]] | [[ਪਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ ਢੀਂਗਰਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2390 | [[:d:Q20608308|Q20608308]] | [[ਪਰਮਜੀਤ ਸੋਹਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Paramjit Sohal.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2391 | [[:d:Q7240410|Q7240410]] | [[ਪਰਮਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੰਧਾਵਾਲੀਆ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/73401223 73401223] | |- | style='text-align:right'| 2392 | [[:d:Q20608318|Q20608318]] | [[ਪਰਮਿੰਦਰ ਸੋਢੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/9392937 9392937] | [[ਤਸਵੀਰ:ਪਰਮਿੰਦਰ ਸੋਢੀ.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2393 | [[:d:Q80900|Q80900]] | [[ਪਰਲ ਐੱਸ ਬੱਕ|ਪਰਲ ਐੱਸ. ਬੱਕ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/91868694 91868694] | [[ਤਸਵੀਰ:Pearl Buck (Nobel).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2394 | [[:d:Q271254|Q271254]] | [[ਪਰਵੀਨ ਐਤਸਾਮੀ|ਪਰਵੀਨ ਈਤੇਸਾਮੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/17374532 17374532] | [[ਤਸਵੀਰ:Etesami.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2395 | [[:d:Q61058846|Q61058846]] | [[ਪਰਵੀਨ ਕੁਮਾਰ ਅਸ਼ਕ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2396 | [[:d:Q533318|Q533318]] | [[ਪਰਵੀਨ ਪਜ਼ਵਾਕ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/78882711 78882711] | |- | style='text-align:right'| 2397 | [[:d:Q25656917|Q25656917]] | [[ਪਰਵੀਨ ਫ਼ੈਜ਼ ਜ਼ਾਦਾਹ ਮਲਾਲ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2398 | [[:d:Q65396020|Q65396020]] | [[ਪਰਵੀਨ ਮਲਿਕ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/310619640 310619640] | |- | style='text-align:right'| 2399 | [[:d:Q45174|Q45174]] | [[ਪਰਵੀਨ ਸ਼ਾਕਿਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/166923625 166923625] | |- | style='text-align:right'| 2400 | [[:d:Q7171254|Q7171254]] | [[ਪਰਵੇਜ਼ ਬਿਲਗਰਾਮੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Pervez Bilgrami.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2401 | [[:d:Q919722|Q919722]] | [[ਪਰਵੇਜ਼ ਸ਼ਰਮਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/7209190 7209190] | [[ਤਸਵੀਰ:2008-09-07 18-35-57ParvezSharma.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2402 | [[:d:Q125148408|Q125148408]] | [[ਪਰਵੇਜ਼ ਸੰਧੂ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2403 | [[:d:Q93343|Q93343]] | [[ਪਰਸੀ ਬਿਸ਼ ਸ਼ੈਲੇ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/95159449 95159449] | [[ਤਸਵੀਰ:Percy Bysshe Shelley by Alfred Clint.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2404 | [[:d:Q7137021|Q7137021]] | [[ਪਰਿਚੈ ਦਾਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Parichay Das at Khajuraho Dance Festival 2026 01.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2405 | [[:d:Q31789142|Q31789142]] | [[ਪਰਿਤੋਸ਼ ਗਾਰਗੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2406 | [[:d:Q3895942|Q3895942]] | [[ਪਰਿਨੂਸ਼ ਸਨੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/305856226 305856226] | [[ਤਸਵੀਰ:Parinoush Saniee.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2407 | [[:d:Q62712112|Q62712112]] | [[ਪਰਿਸਮਿਤਾ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/91084377 91084377] | |- | style='text-align:right'| 2408 | [[:d:Q61058964|Q61058964]] | [[ਪਲਟੂ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2409 | [[:d:Q41523|Q41523]] | [[ਪਲੂਟਾਰਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/108156656 108156656]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/165182489 165182489]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/24145857055422921454 24145857055422921454]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/262883934 262883934]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/268955446 268955446]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/55159233917703370061 55159233917703370061]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/7111172882324016230005 7111172882324016230005]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/873144647708107114795 873144647708107114795] | [[ਤਸਵੀਰ:Plutarch of Chaeronea-03.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2410 | [[:d:Q182905|Q182905]] | [[ਜੀ ਵੀ ਪਲੈਖ਼ਾਨੋਵ|ਪਲੈਖਾਨੋਵ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/27208870 27208870] | [[ਤਸਵੀਰ:Georgi Plekhanov.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2411 | [[:d:Q859|Q859]] | [[ਅਫ਼ਲਾਤੂਨ|ਪਲੈਟੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/108159964 108159964]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/123158790754138852978 123158790754138852978]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/192168048973138410001 192168048973138410001]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/276159474047727660458 276159474047727660458]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/4044156811375145390005 4044156811375145390005]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/9045175780349917010002 9045175780349917010002]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/9106168850967767620009 9106168850967767620009] | [[ਤਸਵੀਰ:Plato Silanion Musei Capitolini MC1377.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2412 | [[:d:Q28112989|Q28112989]] | [[ਪਵਨ ਕਰਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/34000121 34000121] | [[ਤਸਵੀਰ:Pawan karan.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2413 | [[:d:Q31786005|Q31786005]] | [[ਪਵਨ ਹਰਚੰਦਪੁਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Pavan Harchandpuri 04.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2414 | [[:d:Q12437517|Q12437517]] | [[ਪਾਂਡੇ ਬੇਚਨ ਸ਼ਰਮਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2415 | [[:d:Q20608337|Q20608337]] | [[ਪਾਂਧੀ ਨਨਕਾਣਵੀ]] | | [https://viaf.org/en/viaf/23549448 23549448] | |- | style='text-align:right'| 2416 | [[:d:Q16215477|Q16215477]] | [[ਪਾਇਲ ਕਪਾਡੀਆ (ਲੇਖਕ)]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/313492518 313492518] | |- | style='text-align:right'| 2417 | [[:d:Q13140822|Q13140822]] | [[ਪਾਇਸ ਐਡੀਸਨਮੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/9465027 9465027] | |- | style='text-align:right'| 2418 | [[:d:Q10261|Q10261]] | [[ਪਾਈਥਾਗੋਰਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/102862543 102862543]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/13151352051052602454 13151352051052602454]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/162237897 162237897]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/209894863 209894863]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/225158790508938850686 225158790508938850686]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/250958546 250958546]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/264085599 264085599]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/318159474331827662926 318159474331827662926]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/375157342860710100009 375157342860710100009]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/498168048974538410002 498168048974538410002]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/83073140 83073140]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/84036666 84036666] | [[ਤਸਵੀਰ:Kapitolinischer Pythagoras.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2419 | [[:d:Q12881|Q12881]] | [[ਪਾਉਲੋ ਕੋਇਲੋ|ਪਾਉਲੋ ਕੋਲਹੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/52700 52700] | [[ਤਸਵੀਰ:Paulo Coelho, June 2024.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2420 | [[:d:Q164797|Q164797]] | [[ਪਾਓਲੋ ਫਰੇਰੇ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/90070192 90070192] | [[ਤਸਵੀਰ:Paulo Freire 1977.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2421 | [[:d:Q189725|Q189725]] | [[ਪਾਣਿਨੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/250882672 250882672] | [[ਤਸਵੀਰ:Panini 1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2422 | [[:d:Q34189|Q34189]] | [[ਪਾਬਲੋ ਨੇਰੂਦਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/95126958 95126958] | [[ਤਸਵੀਰ:Pablo Neruda 1963.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2423 | [[:d:Q5593|Q5593]] | [[ਪਾਬਲੋ ਪਿਕਾਸੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/15873 15873] | [[ਤਸਵੀਰ:1973 Dokfilm Picasso de Lucien Clergue Condor Films.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2424 | [[:d:Q93137|Q93137]] | [[ਪਾਰ ਲਾਗੇਰਕਵਿਸਟ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/64007846 64007846] | [[ਤਸਵੀਰ:Lagerkvist.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2425 | [[:d:Q18001529|Q18001529]] | [[ਪਾਰਕਰ ਮੋਲੋਏ]] | [[ਟਰਾਂਸ ਔਰਤ]] | | |- | style='text-align:right'| 2426 | [[:d:Q125551|Q125551]] | [[ਪਾਰਮੇਨੀਡੇਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/100227837 100227837]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/100227844 100227844]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/104174673 104174673]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/194145858093123021850 194145858093123021850]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/228895836 228895836]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/242154380930030290536 242154380930030290536]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/263903469 263903469]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/306477808 306477808]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/316903820 316903820]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/356144647703827932925 356144647703827932925]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/57151776745618011100 57151776745618011100]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/6505168049002738410003 6505168049002738410003]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/6647168049003638410005 6647168049003638410005]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/85176683 85176683] | [[ਤਸਵੀਰ:Busto di Parmenide (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2427 | [[:d:Q7137083|Q7137083]] | [[ਪਾਰੀਜਾਤ (ਲੇਖਕ)|ਪਾਰੀਜਾਤ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/51836811 51836811] | [[ਤਸਵੀਰ:Parijat Nepali writer.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2428 | [[:d:Q152176|Q152176]] | [[ਪਾਲ ਇਲਯਾਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/73848255 73848255] | [[ਤਸਵੀਰ:Eluard Harcourt 1945.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2429 | [[:d:Q131112|Q131112]] | [[ਪਾਲ ਕਰੂਗਮੈਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/108473482 108473482] | [[ਤਸਵੀਰ:Paul Krugman-press conference Dec 07th, 2008-4.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2430 | [[:d:Q20608348|Q20608348]] | [[ਪਾਲ ਕੌਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Paul Kaur 2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2431 | [[:d:Q353754|Q353754]] | [[ਪਾਲ ਡੀ ਮਾਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/71401431 71401431] | |- | style='text-align:right'| 2432 | [[:d:Q125148563|Q125148563]] | [[ਪਾਲ ਢਿੱਲੋਂ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2433 | [[:d:Q317152|Q317152]] | [[ਪਾਲ ਲਾਫ਼ਾਰਗ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/61610596 61610596] | [[ਤਸਵੀਰ:Paul Lafargue 1869.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2434 | [[:d:Q96186788|Q96186788]] | [[ਪਾਲ ਸਿੰਘ ਪੁਰੇਵਾਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2435 | [[:d:Q76487|Q76487]] | [[ਪਾਲ ਹਾਇਜ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/50765 50765] | [[ਤਸਵੀਰ:Porträt des Paul Heyse (1853) - Adolf Friedrich Erdmann von Menzel (Museum Georg Schäfer).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2436 | [[:d:Q895915|Q895915]] | [[ਪਾਲਾਗੁੰਮੀ ਸਾਈਨਾਥ|ਪਾਲਾਗੰਮੀ ਸਾਈਨਾਥ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/72990197 72990197] | [[ਤਸਵੀਰ:P. Saynath.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2437 | [[:d:Q20608362|Q20608362]] | [[ਪਾਲੀ ਭੁਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/720145857110822921557 720145857110822921557] | [[ਤਸਵੀਰ:Pali Bhupinder Singh4.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2438 | [[:d:Q18643040|Q18643040]] | [[ਪਾਵਲਾ ਰੋਵਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/75428179 75428179] | |- | style='text-align:right'| 2439 | [[:d:Q368812|Q368812]] | [[ਕੋਨਸਤਾਂਤਿਨ ਪਾਸਤੋਵਸਕੀ|ਪਾਸਤੋਵਸਕੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/15507 15507] | [[ਤਸਵੀਰ:Paustovsky.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2440 | [[:d:Q3694942|Q3694942]] | [[ਪਾਸ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/59192381 59192381] | [[ਤਸਵੀਰ:Avtar singh sandhu.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2441 | [[:d:Q31787210|Q31787210]] | [[ਪਿਆਰਾ ਸਿੰਘ ਕੁੱਦੋਵਾਲ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2442 | [[:d:Q20608374|Q20608374]] | [[ਪਿਆਰਾ ਸਿੰਘ ਦਾਤਾ]] | | [https://viaf.org/en/viaf/62947370 62947370]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/7373160668118703560003 7373160668118703560003] | |- | style='text-align:right'| 2443 | [[:d:Q20608385|Q20608385]] | [[ਪਿਆਰਾ ਸਿੰਘ ਪਦਮ]] | | [https://viaf.org/en/viaf/118438535 118438535]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/237151170868339091083 237151170868339091083] | |- | style='text-align:right'| 2444 | [[:d:Q20608396|Q20608396]] | [[ਪਿਆਰਾ ਸਿੰਘ ਭੋਗਲ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2445 | [[:d:Q20608406|Q20608406]] | [[ਪਿਆਰਾ ਸਿੰਘ ਸਹਿਰਾਈ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2446 | [[:d:Q7262871|Q7262871]] | [[ਪਿਆਰੇਲਾਲ ਨਾਇਅਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/29549977 29549977] | |- | style='text-align:right'| 2447 | [[:d:Q5749|Q5749]] | [[ਪਿਏਰ ਜੋਸਿਫ਼ ਪਰੂਧੋਂ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/17228286 17228286] | [[ਤਸਵੀਰ:Portrait Pierre-Joseph Proudhon (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2448 | [[:d:Q319816|Q319816]] | [[ਪਿਤਰੀਮ ਸੋਰੋਕਿਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/79990 79990] | [[ਤਸਵੀਰ:Питирим Сорокин.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2449 | [[:d:Q125148536|Q125148536]] | [[ਪਿਰਥੀ ਸਿੰਘ ਬਰਾੜ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2450 | [[:d:Q31788748|Q31788748]] | [[ਪਿਸ਼ੌਰਾ ਸਿੰਘ ਪੇਸ਼ੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2451 | [[:d:Q527384|Q527384]] | [[ਪਿੰਗਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/100312293 100312293] | |- | style='text-align:right'| 2452 | [[:d:Q1392116|Q1392116]] | [[ਪਿੰਗਲੀ ਵੇਂਕੈਇਆ|ਪਿੰਗਲੀ ਵੇਂਕੈਯਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Pingali Venkayya 2009 stamp of India.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2453 | [[:d:Q7117391|Q7117391]] | [[ਪੀ. ਕੇਸ਼ਵਦੇਵ|ਪੀ ਕੇਸਵਦੇਵ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/119027849 119027849] | [[ਤਸਵੀਰ:Kesavadev.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2454 | [[:d:Q275146|Q275146]] | [[ਪੀ. ਵੀ. ਨਰਸਿਮਹਾ ਰਾਓ|ਪੀ ਵੀ ਨਰਸਿਮਾ ਰਾਓ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/114384722 114384722] | [[ਤਸਵੀਰ:Visit of Narasimha Rao, Indian Minister for Foreign Affairs, to the CEC (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2455 | [[:d:Q13113284|Q13113284]] | [[ਪੀ ਵੀ ਸ਼ਾਜੀਕੁਮਾਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Shajikumar.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2456 | [[:d:Q7117153|Q7117153]] | [[ਪੀ ਸੀ ਦੇਵਾਸੀਆ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2457 | [[:d:Q3429995|Q3429995]] | [[ਪੀ. ਭਾਨੂਮਤੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/52625802 52625802] | [[ਤਸਵੀਰ:Bhanumathi Ramakrishna 2013 stamp of India.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2458 | [[:d:Q7117401|Q7117401]] | [[ਪੀ. ਲੰਕੇਸ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/13897980 13897980] | |- | style='text-align:right'| 2459 | [[:d:Q7117598|Q7117598]] | [[ਪੀ. ਵਲਸਾਲਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Pvalsala.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2460 | [[:d:Q434266|Q434266]] | [[ਪੀ.ਡੀ. ਓਸਪੇਂਸਕੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/32001084 32001084] | [[ਤਸਵੀਰ:Ouspensky-kansi-2019.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2461 | [[:d:Q3523048|Q3523048]] | [[ਅਕਿਲਨ|ਪੀ.ਵੀ. ਅਕਿਲਾਨੰਦਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/55495002 55495002] | [[ਤਸਵੀਰ:AKILAN.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2462 | [[:d:Q747|Q747]] | [[ਪੀਅਰ ਕੌਰਨੀ|ਪੀਅਰੇ ਕਾਰਨੇਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/3060147907527679210008 3060147907527679210008]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/41838293 41838293]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/9665159477885227990006 9665159477885227990006] | [[ਤਸਵੀਰ:Pierre Corneille 2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2463 | [[:d:Q6093840|Q6093840]] | [[ਪੀਆ ਬਾਰੋਸ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/45886226 45886226] | [[ਤਸਵੀਰ:Barros, Pia f06 crop.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2464 | [[:d:Q5752|Q5752]] | [[ਪੀਟਰ ਕਰੋਪੋਤਕਿਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/66469467 66469467] | [[ਤਸਵੀਰ:Kropotkin1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2465 | [[:d:Q49760|Q49760]] | [[ਪੀਟਰ ਬਰੁਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/54145090 54145090] | [[ਤਸਵੀਰ:Peter Brook.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2466 | [[:d:Q705197|Q705197]] | [[ਪੀਟਰ ਰੀਡਿੰਗ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/46859039 46859039] | |- | style='text-align:right'| 2467 | [[:d:Q44107|Q44107]] | [[ਪੀਟਰ ਹੈਂਡਕੇ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/14771032 14771032] | [[ਤਸਵੀਰ:Peter-handke.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2468 | [[:d:Q55171|Q55171]] | [[ਪੀਡਰੋ ਆਲਮੋਦੋਵਾਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/100280741 100280741] | [[ਤਸਵੀਰ:Pedro Almodóvar-69720 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2469 | [[:d:Q170800|Q170800]] | [[ਪੀਡਰੋ ਕਾਲਡੇਰਨ ਦੇ ਲਾ ਬਾਰਗਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/73850932 73850932] | [[ਤਸਵੀਰ:Primera parte de comedias verdaderas portrait detail.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2470 | [[:d:Q20608327|Q20608327]] | [[ਪੀਤਾ ਪਰਾਗਪੁਰੀਆ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Peeta Paragpuria.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2471 | [[:d:Q20608417|Q20608417]] | [[ਪੀਰ ਮੁਹੰਮਦ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2472 | [[:d:Q44481|Q44481]] | [[ਪੀਰੇ ਸਿਮੋਨ ਲੈਪਲੇਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/4932158 4932158] | [[ਤਸਵੀਰ:Pierre-Simon, marquis de Laplace (1745-1827) - Guérin.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2473 | [[:d:Q20608428|Q20608428]] | [[ਪੀਰੋ ਪ੍ਰੇਮਣ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/922151353513452720000 922151353513452720000] | [[ਤਸਵੀਰ:Piro Preman Ik Sau Saat Kaafiyan.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2474 | [[:d:Q6833572|Q6833572]] | [[ਪੀਲੂ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2475 | [[:d:Q7259915|Q7259915]] | [[ਪੁਨਾਤਿਲ ਕੁੰਣਾਬਦੁੱਲਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/28406202 28406202] | [[ਤਸਵੀਰ:Punathil W.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2476 | [[:d:Q21598418|Q21598418]] | [[ਪੁਨਿਆਕਾਂਤੇ ਵਿਜੇਨਾਇਕੇ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/51852527 51852527] | |- | style='text-align:right'| 2477 | [[:d:Q7260760|Q7260760]] | [[ਪੁਪੂਲ ਜੈਕਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/32030002 32030002] | |- | style='text-align:right'| 2478 | [[:d:Q855252|Q855252]] | [[ਪੁਮਿਪੋਨ ਅਦੁਲ੍ਯਦੇਜ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/66516080 66516080] | [[ਤਸਵੀਰ:Aankomst Koning Bhumibol en Koningin Sirikit te Den Haag, Koning Bhumibol, Bestanddeelnr 911-6993 (cropped)(2).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2479 | [[:d:Q7261641|Q7261641]] | [[ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ ਅਗਰਵਾਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/39043895 39043895] | [[ਤਸਵੀਰ:Purushottam Agrawal.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2480 | [[:d:Q5932306|Q5932306]] | [[ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ ਲਾਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/9873136 9873136] | [[ਤਸਵੀਰ:Purushottama Lal in 2000.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2481 | [[:d:Q7117564|Q7117564]] | [[ਪੁਰੋਹਿਤਾ ਤਿਰੁਨਾਰਾਇਣ ਨਰਸਿਮਹਾਚਾਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/30876576 30876576] | |- | style='text-align:right'| 2482 | [[:d:Q124519512|Q124519512]] | [[ਪੁਸ਼ਪਾ ਭਾਰਤੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/27291893 27291893] | |- | style='text-align:right'| 2483 | [[:d:Q29878730|Q29878730]] | [[ਪੁਸ਼ਪਾਸ਼੍ਰੀ ਪਟਨਾਇਕ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Puspashree Pattnaik during relicensing Srujanika's entire publication in scanned form to Odia Wikisource community during the project's 1st anniversary.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2484 | [[:d:Q3418117|Q3418117]] | [[ਪੂਮਣੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/261431640 261431640] | [[ਤਸਵੀਰ:Poomani.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2485 | [[:d:Q7228850|Q7228850]] | [[ਪੂਰਨ ਫਰੂਖ਼ਜ਼ਾਦ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/211215079 211215079]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/31113832 31113832] | [[ਤਸਵੀਰ:پوران فرخزاد.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2486 | [[:d:Q7260822|Q7260822]] | [[ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/2479184 2479184] | [[ਤਸਵੀਰ:Pooran Singh.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2487 | [[:d:Q125148537|Q125148537]] | [[ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਪਾਂਧੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2488 | [[:d:Q137599930|Q137599930]] | [[ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਯੂ.ਕੇ.]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਯੂ.ਕੇ..jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2489 | [[:d:Q7228864|Q7228864]] | [[ਪੂਰਨਚੰਦਰ ਤੇਜਸਵੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/75185644 75185644] | |- | style='text-align:right'| 2490 | [[:d:Q19882258|Q19882258]] | [[ਪੂਰਬੀ ਬਸੂ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Purabi Bose 2017.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2491 | [[:d:Q542307|Q542307]] | [[ਪੇਗਾਹ ਅਹਿਮਦੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/73231123 73231123] | [[ਤਸਵੀਰ:Poesiefestival Berlin 2023 - Pegah Ahmadi 03.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2492 | [[:d:Q13221008|Q13221008]] | [[ਪੇਗੀ ਐਡਲਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/47297027 47297027] | [[ਤਸਵੀਰ:Peggy Adler on Cape Cod.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2493 | [[:d:Q272605|Q272605]] | [[ਪੇਨੇਲੋਪੀ ਦੈਲਤਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/46808706 46808706] | [[ਤਸਵੀਰ:Penelope Delta.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2494 | [[:d:Q18009195|Q18009195]] | [[ਪੇਪਿਤਾ ਸੇਠ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/18821567 18821567] | [[ਤਸਵੀਰ:Pepita Seth(1).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2495 | [[:d:Q100431954|Q100431954]] | [[ਪੇਰੀਨ ਚੰਦਰਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/91258209 91258209] | |- | style='text-align:right'| 2496 | [[:d:Q18761417|Q18761417]] | [[ਪੇਰੁਮਾਲ ਮੁਰੁਗਨ|ਪੇਰੂਮਲ ਮੁਰੂਗਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/45473082 45473082] | [[ਤਸਵੀਰ:Perumal Murugan.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2497 | [[:d:Q24851550|Q24851550]] | [[ਪੈਗੀ ਐਂਟਰੋਬਸ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/4103208 4103208] | [[ਤਸਵੀਰ:Portrait of Dr Peggy Antrobus.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2498 | [[:d:Q7143899|Q7143899]] | [[ਪੈਟ ਪਾਰਕਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/60343325 60343325] | |- | style='text-align:right'| 2499 | [[:d:Q129187|Q129187]] | [[ਪੈਟਰਿਕ ਵਾਈਟ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/41847966 41847966] | [[ਤਸਵੀਰ:Patrick White writer.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2500 | [[:d:Q4460333|Q4460333]] | [[ਪੈਟਰੀਸ਼ੀਆ ਥਾਮਸਨ (ਲੇਖਕ)]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/937118 937118] | [[ਤਸਵੀਰ:HPThompson.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2501 | [[:d:Q2893594|Q2893594]] | [[ਪੈਟਰੋਸ ਐਡਮਿਅਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/322533 322533] | [[ਤਸਵੀਰ:Պետրոս Ադամյան - Petros Adamyan (cropped).png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2502 | [[:d:Q1933377|Q1933377]] | [[ਪੈਟ੍ਰੋ ਡੀ' ਕਰੈਸਨਜ਼ੀ (Pietro de' Crescenzi)|ਪੈਟ੍ਰੋ ਡੀ' ਕਰੈਸਨਜ਼ੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/24649244 24649244]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/293150178 293150178] | [[ਤਸਵੀਰ:Pietro Crescenzio. Line engraving by F. Spagnoli after A. Muzzi, cropped.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2503 | [[:d:Q222944|Q222944]] | [[ਪੈਤਰਿਕ ਮੋਦੀਆਨੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/7394541 7394541] | [[ਤਸਵੀਰ:Patrick Modiano 6 dec 2014 - 23.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2504 | [[:d:Q15622207|Q15622207]] | [[ਪੈਰਿਸ ਲੀਜ਼]] | [[ਟਰਾਂਸ ਔਰਤ]] | [https://viaf.org/en/viaf/21162982430686060084 21162982430686060084] | [[ਤਸਵੀਰ:Paris Lees (cropped 1).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2505 | [[:d:Q557595|Q557595]] | [[ਪੈਲੇ ਹੁਲਡ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/159978702 159978702] | [[ਤਸਵੀਰ:PalleHuld.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2506 | [[:d:Q1401|Q1401]] | [[ਪੈੱਟਰਾਰਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/39382430 39382430]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/4668156811376945390003 4668156811376945390003] | [[ਤਸਵੀਰ:Altichiero, ritratto di Francesco Petrarca.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2507 | [[:d:Q7207852|Q7207852]] | [[ਪੋਇਲ ਸੇਨਗੁਪਤਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/188312938 188312938] | [[ਤਸਵੀਰ:Poile Sengupta 2014.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2508 | [[:d:Q3595155|Q3595155]] | [[ਪੋਟੀ ਸ਼੍ਰੀਰਾਮੁਲੂ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/20504451 20504451] | [[ਤਸਵੀਰ:Potti Sreeramulu.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2509 | [[:d:Q7227553|Q7227553]] | [[ਪੋਨਾਕਾ ਕਾਨਕਾਮਮਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/9912152744556727850003 9912152744556727850003] | [[ਤਸਵੀਰ:Ponaka Kanakamma.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2510 | [[:d:Q450675|Q450675]] | [[ਪੋਪ ਫ਼ਰਾਂਸਿਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/68559410 68559410] | [[ਤਸਵੀਰ:Pope Francis Korea Haemi Castle 19.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2511 | [[:d:Q2372217|Q2372217]] | [[ਪੋਲੈਂਡ ਦੀ ਗਰਟਰੂਡ|ਪੋਲੈਂਡ ਦੇ ਗਰਟਰੂਡ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/72325397 72325397] | [[ਤਸਵੀਰ:Yaropolk and his wife before the Apostle Peter. Gertrude falling at the feet of the apostle.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2512 | [[:d:Q31788115|Q31788115]] | [[ਪੌਲ ਆਸਟਰ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2513 | [[:d:Q7154531|Q7154531]] | [[ਪੌਲ ਜ਼ਕਰੀਆ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/22252430 22252430] | [[ਤਸਵੀਰ:Paul zakariaDSC 0108.resized.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2514 | [[:d:Q575856|Q575856]] | [[ਪੌਲ ਮੇਸਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/44266703 44266703] | [[ਤਸਵੀਰ:El periodista británico Paul Mason, fotografiado en Madrid (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2515 | [[:d:Q276525|Q276525]] | [[ਪੌਲ ਰੁਡ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/85587454 85587454] | [[ਤਸਵੀਰ:Paul Rudd and Kate Mara at the 2024 Toronto International Film Festival 8 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2516 | [[:d:Q102454|Q102454]] | [[ਪੌਲ ਸੈਮੂਅਲਸਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/98511352 98511352] | [[ਤਸਵੀਰ:Paul Samuelson.gif|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2517 | [[:d:Q278075|Q278075]] | [[ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕਰਤ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/75113751 75113751] | [[ਤਸਵੀਰ:PrakashKarat.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2518 | [[:d:Q61059345|Q61059345]] | [[ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਾਥੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2519 | [[:d:Q32986435|Q32986435]] | [[ਪ੍ਰਗਯਾਸੁੰਦਰੀ ਦੇਵੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Prajnasundari Bezbaroa.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2520 | [[:d:Q27825307|Q27825307]] | [[ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/115333737 115333737] | [[ਤਸਵੀਰ:Jathedar Partap Singh.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2521 | [[:d:Q131831353|Q131831353]] | [[ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਅਗਰਵਾਲ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2522 | [[:d:Q3401401|Q3401401]] | [[ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਪਰਮਾਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/12408516 12408516] | [[ਤਸਵੀਰ:PratibhaParmar.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2523 | [[:d:Q1953018|Q1953018]] | [[ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਰਾਏ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/102461931 102461931] | [[ਤਸਵੀਰ:Pratiba Ray 2010.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2524 | [[:d:Q13058632|Q13058632]] | [[ਪ੍ਰਤਿਮਾ ਦੇਵੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/58632599 58632599] | [[ਤਸਵੀਰ:PratimaDevi1921.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2525 | [[:d:Q125148427|Q125148427]] | [[ਪ੍ਰਦੀਪ ਕੌੜਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Pardeep Kaura.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2526 | [[:d:Q2764967|Q2764967]] | [[ਪ੍ਰਬੋਧ ਪੰਡਿਤ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/67801646 67801646] | |- | style='text-align:right'| 2527 | [[:d:Q25479514|Q25479514]] | [[ਪ੍ਰਭਜੋਤ ਕੌਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/60664542 60664542] | [[ਤਸਵੀਰ:Prabhjot Kaur delhi cantt 13.3.62.tif|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2528 | [[:d:Q7237209|Q7237209]] | [[ਪ੍ਰਭਾਕਿਰਨ ਜੈਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Prabhakiran Jain.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2529 | [[:d:Q7237237|Q7237237]] | [[ਪ੍ਰਭਾਤ ਪਟਨਾਇਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/54307496 54307496] | [[ਤਸਵੀਰ:Prabhat Patnaik, 2012 December 12 (Cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2530 | [[:d:Q7237230|Q7237230]] | [[ਪ੍ਰਭਾਸ਼ ਜੋਸ਼ੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/122063808 122063808] | |- | style='text-align:right'| 2531 | [[:d:Q20608448|Q20608448]] | [[ਪ੍ਰਮਿੰਦਰਜੀਤ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2532 | [[:d:Q60194453|Q60194453]] | [[ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤੀ ਤਲਪੰਕਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/21580121 21580121]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/5156495239317560138 5156495239317560138] | [[ਤਸਵੀਰ:Prashanti Talpankar in 2023.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2533 | [[:d:Q7238560|Q7238560]] | [[ਪ੍ਰਸੂਨ ਜੋਸ਼ੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/29181690 29181690] | [[ਤਸਵੀਰ:Prasoon joshi world environment day.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2534 | [[:d:Q7238452|Q7238452]] | [[ਪ੍ਰਸੰਨਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2535 | [[:d:Q15998964|Q15998964]] | [[ਪ੍ਰਾਤੁਲ ਚੰਦਰ ਗਾਂਗੁਲੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Revolutionary Pratul Ganguly.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2536 | [[:d:Q2765003|Q2765003]] | [[ਪ੍ਰਿਅਕਾਂਤ ਮਣਿਯਾਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/63141070 63141070] | |- | style='text-align:right'| 2537 | [[:d:Q16731093|Q16731093]] | [[ਪ੍ਰਿਆ ਕੁਮਾਰ|ਪ੍ਰਿਅਾ ਕੁਮਾਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/1017155284865387062064 1017155284865387062064] | [[ਤਸਵੀਰ:Priya Kumar.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2538 | [[:d:Q13113559|Q13113559]] | [[ਪ੍ਰਿਆ ਏ. ਐਸ.]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/60682164 60682164] | [[ਤਸਵੀਰ:Priya A S.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2539 | [[:d:Q98690766|Q98690766]] | [[ਪ੍ਰਿਆ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਸਵਾਮੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2540 | [[:d:Q125148584|Q125148584]] | [[ਪ੍ਰਿਥੀਪਾਲ ਸਿੰਘ ਕਪੂਰ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2541 | [[:d:Q13058663|Q13058663]] | [[ਪ੍ਰਿਯਮਵਦਾ ਦੇਵੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/38513914 38513914] | [[ਤਸਵੀਰ:Priyambada Debi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2542 | [[:d:Q21598196|Q21598196]] | [[ਪ੍ਰਿਯਮਵਦਾ ਮੋਹੰਤੀ ਹੇਜਮਦੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/53613690 53613690] | [[ਤਸਵੀਰ:Priyambada Mohanty Hejamdi during 22nd Odia Film Award ceremony 2014, Bhubaneswar.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2543 | [[:d:Q102433321|Q102433321]] | [[ਪ੍ਰਿਯਾ ਰਮਾਨੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/133941886 133941886] | [[ਤਸਵੀਰ:Priya Ramani.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2544 | [[:d:Q65396609|Q65396609]] | [[ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਗੰਗਾ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2545 | [[:d:Q125148479|Q125148479]] | [[ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਪੀ ਐਲ ਰਤਨ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2546 | [[:d:Q125148423|Q125148423]] | [[ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਸਤਬੀਰ ਸਿੰਘ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2547 | [[:d:Q7137104|Q7137104]] | [[ਪ੍ਰੀਕਸ਼ਿਤ ਸਾਹਨੀ|ਪ੍ਰੀਕਸ਼ਤ ਸਾਹਨੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/307172957 307172957] | [[ਤਸਵੀਰ:ParikshitSahni.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2548 | [[:d:Q125148394|Q125148394]] | [[ਪ੍ਰੀਤ ਮਹਿੰਦਰ ਤਿਵਾੜੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2549 | [[:d:Q20608471|Q20608471]] | [[ਪ੍ਰੀਤਮ ਬਰਾੜ ਲੰਡੇ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2550 | [[:d:Q85950437|Q85950437]] | [[ਪ੍ਰੀਤਮ ਬੇਲੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2551 | [[:d:Q125148414|Q125148414]] | [[ਪ੍ਰੀਤਮ ਸਿੰਘ ਆਈ ਏ ਐੱਸ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2552 | [[:d:Q7245933|Q7245933]] | [[ਪ੍ਰੀਤਮ ਸਿੰਘ ਕਾਸਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/38514237 38514237] | [[ਤਸਵੀਰ:Pritam-Kasad.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2553 | [[:d:Q125148567|Q125148567]] | [[ਪ੍ਰੀਤਮ ਸਿੰਘ ਧੰਜਲ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2554 | [[:d:Q31786922|Q31786922]] | [[ਪ੍ਰੀਤਮ ਸਿੰਘ ਪੰਧੇਰ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2555 | [[:d:Q85950453|Q85950453]] | [[ਪ੍ਰੀਤਮ ਸਿੰਘ ਰਾਹੀ]] | | [https://viaf.org/en/viaf/3902689 3902689] | |- | style='text-align:right'| 2556 | [[:d:Q15112434|Q15112434]] | [[ਪ੍ਰੀਤਮ ਸਿੰਘ ਸਫ਼ੀਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2557 | [[:d:Q125148533|Q125148533]] | [[ਪ੍ਰੀਤਮ ਸਿੱਧੂ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2558 | [[:d:Q7245927|Q7245927]] | [[ਪ੍ਰੀਤਮ ਸੈਣੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2559 | [[:d:Q25873980|Q25873980]] | [[ਪ੍ਰੀਤੀ ਸੇਨਗੁਪਤਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/43391753 43391753] | [[ਤਸਵੀਰ:Priti Sengupta.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2560 | [[:d:Q97263482|Q97263482]] | [[ਪ੍ਰੇਮ ਅਵਤਾਰ ਰੈਣਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2561 | [[:d:Q20608483|Q20608483]] | [[ਪ੍ਰੇਮ ਗੋਰਖੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2562 | [[:d:Q7240163|Q7240163]] | [[ਪ੍ਰੇਮ ਪਾਨੀਕਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2563 | [[:d:Q7240162|Q7240162]] | [[ਪ੍ਰੇਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/95109906 95109906] | [[ਤਸਵੀਰ:Prem Parkash. Writer. Jalandhar. January 1998.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2564 | [[:d:Q25623492|Q25623492]] | [[ਪ੍ਰੇਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਧਾਲੀਵਾਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/48175757 48175757] | |- | style='text-align:right'| 2565 | [[:d:Q117266838|Q117266838]] | [[ਪ੍ਰੇਮ ਮਾਨ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2566 | [[:d:Q25624156|Q25624156]] | [[ਪ੍ਰੇਮ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰੇਮ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2567 | [[:d:Q174152|Q174152]] | [[ਪ੍ਰੇਮਚੰਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/95216097 95216097] | [[ਤਸਵੀਰ:Prem chand.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2568 | [[:d:Q7240198|Q7240198]] | [[ਪ੍ਰੇਮਾ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2569 | [[:d:Q199947|Q199947]] | [[ਪ੍ਰੇਮੇਂਦਰ ਮਿੱਤਰਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/67795071 67795071] | |- | style='text-align:right'| 2570 | [[:d:Q20608494|Q20608494]] | [[ਪ੍ਰੋ. ਕੰਵਲਜੀਤ ਸਿੰਘ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2571 | [[:d:Q125148615|Q125148615]] | [[ਪ੍ਰੋ. ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਮੁਕਤਸਰ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2572 | [[:d:Q136368968|Q136368968]] | [[ਪ੍ਰੋ. ਜਗਮੋਹਨ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2573 | [[:d:Q61058966|Q61058966]] | [[ਪ੍ਰੋ. ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2574 | [[:d:Q20608505|Q20608505]] | [[ਪ੍ਰੋ. ਦੀਵਾਨ ਸਿੰਘ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2575 | [[:d:Q20608517|Q20608517]] | [[ਪ੍ਰੋ. ਪ੍ਰੀਤਮ ਸਿੰਘ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2576 | [[:d:Q20608528|Q20608528]] | [[ਪ੍ਰੋ. ਮਲਵਿੰਦਰ ਜੀਤ ਸਿੰਘ ਵੜੈਚ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2577 | [[:d:Q20608540|Q20608540]] | [[ਪ੍ਰੋ. ਰੌਣਕੀ ਰਾਮ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2578 | [[:d:Q31786941|Q31786941]] | [[ਪ੍ਰੋ. ਹਮਦਰਦਵੀਰ ਨੌਸ਼ਹਿਰਵੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2579 | [[:d:Q125148606|Q125148606]] | [[ਪ੍ਰੋ. ਹਰਭਜਨ ਸਿੰਘ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2580 | [[:d:Q7251829|Q7251829]] | [[ਪ੍ਰੋਤੀਵਾ ਬੋਸ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/75160430 75160430] | |- | style='text-align:right'| 2581 | [[:d:Q136312116|Q136312116]] | [[ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਰਾਮ ਸਿੰਘ]] | | | [[ਤਸਵੀਰ:Ram Singh.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2582 | [[:d:Q277575|Q277575]] | [[ਪੰਕਜ ਮਿਸ਼ਰਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/39598748 39598748] | [[ਤਸਵੀਰ:Pankaj Mishra - Dankesrede.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2583 | [[:d:Q7131296|Q7131296]] | [[ਪੰਕਜ ਸਬੀਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/88436150 88436150] | |- | style='text-align:right'| 2584 | [[:d:Q7130254|Q7130254]] | [[ਪੰਚਾਕਸ਼ਰੀ ਹੀਰੇਮਠ|ਪੰਚਕਸ਼ਾਰੀ ਹੀਰੇਮਠ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/216086963 216086963] | |- | style='text-align:right'| 2585 | [[:d:Q20608565|Q20608565]] | [[ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2586 | [[:d:Q125148617|Q125148617]] | [[ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2587 | [[:d:Q20608588|Q20608588]] | [[ਪੰਜਾਬੀ ਗ਼ਜ਼ਲਗੋ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2588 | [[:d:Q20608608|Q20608608]] | [[ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2589 | [[:d:Q20608616|Q20608616]] | [[ਪੰਡਤ ਕਿਸ਼ੋਰ ਚੰਦ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2590 | [[:d:Q17152175|Q17152175]] | [[ਪੰਡਤ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਨਰੋਤਮ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:PunditTaraSingh.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2591 | [[:d:Q81059995|Q81059995]] | [[ਪੰਡਤ ਨਰੈਣ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2592 | [[:d:Q31787626|Q31787626]] | [[ਪੰਡਿਤ ਮਾਂਗੇਰਾਮ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2593 | [[:d:Q31787791|Q31787791]] | [[ਪੰਡਿਤ ਮਾਨ ਸਿੰਘ ਕਾਲੀਦਾਸ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2594 | [[:d:Q94889|Q94889]] | [[ਪੰਡਿਤ ਰਮਾਬਾਈ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/50029736 50029736] | [[ਤਸਵੀਰ:Pandita Ramabai Sarasvati 1858-1922 front-page-portrait.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2595 | [[:d:Q125148473|Q125148473]] | [[ਪੰਡਿਤ ਸ਼ਿਵ ਰਾਮ ਢੱਡੇ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2596 | [[:d:Q2763668|Q2763668]] | [[ਪੰਨਾ ਨਾਇਕ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/65259412 65259412] | [[ਤਸਵੀਰ:Panna Naik.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2597 | [[:d:Q557|Q557]] | [[ਪੱਟੀ ਸਮਿਥ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/84037206 84037206] | [[ਤਸਵੀਰ:Patti Smith at the 81st Venice International Film Festival in 2024.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2598 | [[:d:Q7127777|Q7127777]] | [[ਪੱਲਵੀ ਅਈਅਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/31481276 31481276] | |- | style='text-align:right'| 2599 | [[:d:Q114697440|Q114697440]] | [[ਪੱਲਵੀ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2600 | [[:d:Q5439206|Q5439206]] | [[ਫਜ਼ਲ-ਏ-ਹੱਕ ਖ਼ੈਰਾਬਾਦੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/63551610 63551610] | |- | style='text-align:right'| 2601 | [[:d:Q1068582|Q1068582]] | [[ਫਣੀਸ਼ਵਰ ਨਾਥ ਰੇਣੂ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/34862332 34862332] | [[ਤਸਵੀਰ:Phanishwar Nath Renu 2016 stamp of India.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2602 | [[:d:Q5436589|Q5436589]] | [[ਫਰਜ਼ਾਨਾ ਡਾਕਟਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/4331999 4331999] | [[ਤਸਵੀਰ:Farzana Doctor.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2603 | [[:d:Q31790374|Q31790374]] | [[ਫਰਤੂਲ ਚੰਦ ਫੱਕਰ|ਫਰਤੂਲ ਚੰਦ ਫ਼ੱਕਰ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2604 | [[:d:Q173481|Q173481]] | [[ਫਰਨਾਂਡੋ ਪੇਸੋਆ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/126144814444407525004 126144814444407525004]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/95155847 95155847] | [[ਤਸਵੀਰ:216 2310-Fernando-Pessoa.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2605 | [[:d:Q56257535|Q56257535]] | [[ਫਰਹਾਦ ਸਾਮਜੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2606 | [[:d:Q131018|Q131018]] | [[ਫਰਾਂਕੋਸ ਰਾਬੇਲਿਜ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/100209737 100209737]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/172635016 172635016] | [[ਤਸਵੀਰ:Francois Rabelais - Portrait.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2607 | [[:d:Q5478699|Q5478699]] | [[ਫਰਾਂਸਿਸ ਏਲਨ ਵਾਟਕਿੰਸ ਹਾਰਪਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/68964118 68964118] | [[ਤਸਵੀਰ:Frances E.W. Harper, three-quarter length portrait, standing, facing front LCCN97513270 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2608 | [[:d:Q20639113|Q20639113]] | [[ਫਰਾਂਸਿਸ ਐਮ. ਵਿਦਰਸਪੂਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/60709368 60709368] | |- | style='text-align:right'| 2609 | [[:d:Q123280|Q123280]] | [[ਫਰਾਂਸਿਸ ਕ੍ਰਿਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/49223910 49223910] | [[ਤਸਵੀਰ:Francis Crick 1995.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2610 | [[:d:Q15989983|Q15989983]] | [[ਫਰਾਂਸਿਸ ਫਲੈਚਰ (ਪੁਜਾਰੀ)]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/32151533718902771001 32151533718902771001] | |- | style='text-align:right'| 2611 | [[:d:Q259530|Q259530]] | [[ਫਰਾਂਸਿਸ ਬਰਨੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/95297439 95297439] | [[ਤਸਵੀਰ:Frances d'Arblay ('Fanny Burney') by Edward Francisco Burney.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2612 | [[:d:Q670179|Q670179]] | [[ਫਰਾਂਸਿਸ ਮੇਰੀਅਨ ਕਰੋਫੋਰਡ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/4958780 4958780] | [[ਤਸਵੀਰ:Francis Marion Crawford, 1854-1909 LCCN2002699999 (cropped).tif|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2613 | [[:d:Q21288866|Q21288866]] | [[ਫਰਾਂਸਿਸ ਵਿਲਸਨ ਹੂਅਰਡ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/7542160486092305180001 7542160486092305180001]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/81756347 81756347] | [[ਤਸਵੀਰ:BaronessHuard1918.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2614 | [[:d:Q312384|Q312384]] | [[ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ ਦੇ ਵਿਤੋਰੀਆ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/265993805 265993805] | [[ਤਸਵੀਰ:Francisco de Vitoria.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2615 | [[:d:Q164111|Q164111]] | [[ਫਰਾਹ ਪਹਿਲਵੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/97805584 97805584] | [[ਤਸਵੀਰ:Shahbanu of Iran.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2616 | [[:d:Q72292|Q72292]] | [[ਫਰਿਜ਼ਾਫ ਨਾਨਸੇਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/24638086 24638086] | [[ਤਸਵੀਰ:Fridtjof Nansen LOC 03377u-3.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2617 | [[:d:Q15296486|Q15296486]] | [[ਫ਼ਰੀਦ ਪਾਰਬਤੀ|ਫਰੀਦ ਪਾਰਬਤੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/60685018 60685018] | |- | style='text-align:right'| 2618 | [[:d:Q194091|Q194091]] | [[ਫਰੀਦਉੱਦੀਨ ਅੱਤਾਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/120724759 120724759] | [[ਤਸਵੀਰ:Miniature of Attar by Hossein Behzad.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2619 | [[:d:Q5435218|Q5435218]] | [[ਫਰੀਬਾ ਨਵਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/53982574 53982574] | [[ਤਸਵੀਰ:Fariba Nawa "An Exile Finds Home" (8660873443).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2620 | [[:d:Q3066854|Q3066854]] | [[ਫਰੀਬਾ ਹਚਟਰੌਡੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/44349654 44349654] | [[ਤਸਵੀਰ:Portrait Fariba Hachtroudi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2621 | [[:d:Q99195311|Q99195311]] | [[ਫਰੀਹਾ ਰੋਇਸਿਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/30157038026866861949 30157038026866861949] | |- | style='text-align:right'| 2622 | [[:d:Q60070|Q60070]] | [[ਫਰੀਦਰਿਚ ਵਿਲਹੇਲਮ ਜੋਸੇਫ ਫਾਨ ਸ਼ੇਲਿੰਗ|ਫਰੇਡਰਿਖ ਵਿਲਹੇਲਮ ਜੋਸੇਫ ਫਾਨ ਸ਼ੇਲਿੰਗ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/88933257 88933257] | [[ਤਸਵੀਰ:Friedrich Wilhelm Joseph Schelling, 1848 daguerreotype - cropped.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2623 | [[:d:Q42596|Q42596]] | [[ਫਰੇਦੇਰਿਕ ਮਿਸਤਰਾਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/39381417 39381417] | [[ਤਸਵੀਰ:Frederic Mistral portrait photo.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2624 | [[:d:Q5952646|Q5952646]] | [[ਫਰੇਸ਼ਤੇਹ ਅਹਿਮਦੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/1489150748994616420002 1489150748994616420002] | [[ਤਸਵੀਰ:Fereshteh Ahmadi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2625 | [[:d:Q51492|Q51492]] | [[ਫਰੈਂਕ ਕਾਪਰਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/14767184 14767184] | [[ਤਸਵੀਰ:Frank Capra.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2626 | [[:d:Q5604|Q5604]] | [[ਫਰੈਂਕ ਲਾਇਡ ਰਾਈਟ|ਫਰੈਂਕ ਲਾਇਡ ਰਾਇਟ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/27148716 27148716] | [[ਤਸਵੀਰ:Frank Lloyd Wright LC-USZ62-36384.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2627 | [[:d:Q34787|Q34787]] | [[ਫ਼ਰੈਡਰਿਖ਼ ਐਂਗਲਸ|ਫਰੈਡਰਿਕ ਏਂਗਲਜ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/68928644 68928644] | [[ਤਸਵੀਰ:Friedrich Engels portrait (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2628 | [[:d:Q347362|Q347362]] | [[ਫਰੈਡਰਿਕ ਜੇਮਸਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/108213141 108213141] | [[ਤਸਵੀਰ:Fredric Jameson no Fronteiras Porto Alegre (5765587378) (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2629 | [[:d:Q548462|Q548462]] | [[ਫਰੈਡਰਿਕ ਜੈਕਸਨ ਟਰਨਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/59201523 59201523] | [[ਤਸਵੀਰ:Frederick Jackson Turner.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2630 | [[:d:Q60074|Q60074]] | [[ਮੈਕਸ ਮੂਲਰ|ਫਰੈਡਰਿਕ ਮੈਕਸ ਮੂਲਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/300459517 300459517] | [[ਤਸਵੀਰ:Friedrich Max Müller by Bassano 1883.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2631 | [[:d:Q180350|Q180350]] | [[ਫਰੈਡਰਿੱਕ ਬੈਨਟਿੰਗ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/5721883 5721883] | [[ਤਸਵੀਰ:Fredrick banting.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2632 | [[:d:Q9358|Q9358]] | [[ਫ਼ਰੀਡਰਿਸ਼ ਨੀਤਸ਼ੇ|ਫਰੈਦਰੀਕ ਨੀਤਜ਼ੇ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/89798474 89798474] | [[ਤਸਵੀਰ:Nietzsche187a.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2633 | [[:d:Q5431631|Q5431631]] | [[ਫਲਕ ਸ਼ਬੀਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2634 | [[:d:Q63871059|Q63871059]] | [[ਫਲੋਰਾ ਐਲਡਰਿਚ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/9401925 9401925] | [[ਤਸਵੀਰ:FLORA L. ALDRICH.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2635 | [[:d:Q254068|Q254068]] | [[ਫਲੋਰਾ ਟ੍ਰੀਸਟਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/44306184 44306184] | [[ਤਸਵੀਰ:Flora Tristan par Jules Laure.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2636 | [[:d:Q5460344|Q5460344]] | [[ਫਲੋਰਾ ਨਵਾਪਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/92301281 92301281] | [[ਤਸਵੀਰ:Flora Nwapa.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2637 | [[:d:Q38100252|Q38100252]] | [[ਫਲੋਰੈਂਸ ਫੋਲੇ ਐਡਮਜ਼]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:FLORENCE ADELAIDE FOWLE ADAMS.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2638 | [[:d:Q7265768|Q7265768]] | [[ਫ਼ਕੀਰ ਕਾਦਰ ਬਖ਼ਸ਼ ਬੇਦਿਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/46101886 46101886] | |- | style='text-align:right'| 2639 | [[:d:Q20608627|Q20608627]] | [[ਫ਼ਕੀਰ ਚੰਦ ਸ਼ੁਕਲਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2640 | [[:d:Q31783931|Q31783931]] | [[ਫ਼ਕੀਰ ਮਹੁੰਮਦ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2641 | [[:d:Q3635656|Q3635656]] | [[ਫ਼ਕੀਰ ਮੋਹਨ ਸੈਨਾਪਤੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/47572880 47572880] | [[ਤਸਵੀਰ:Fakir Mohan Senapati.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2642 | [[:d:Q3694592|Q3694592]] | [[ਫ਼ਖ਼ਰ ਜ਼ਮਾਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Fakhar Zaman.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2643 | [[:d:Q3738509|Q3738509]] | [[ਫ਼ਖ਼ਰਾ ਯੂਨਸ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/34770142 34770142] | |- | style='text-align:right'| 2644 | [[:d:Q5439163|Q5439163]] | [[ਫ਼ਜ਼ਲ ਸ਼ਾਹ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2645 | [[:d:Q31789246|Q31789246]] | [[ਫ਼ਤਿਹਜੀਤ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2646 | [[:d:Q441152|Q441152]] | [[ਫ਼ਦਾਵ ਤੁੁਕਾਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/112806649 112806649] | |- | style='text-align:right'| 2647 | [[:d:Q6783508|Q6783508]] | [[ਫ਼ਰਖੰਦਾ ਲੋਧੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2648 | [[:d:Q1657025|Q1657025]] | [[ਫ਼ਰਜ਼ਾਨਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Farzona.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2649 | [[:d:Q20608638|Q20608638]] | [[ਫ਼ਰਜ਼ੰਦ ਅਲ਼ੀ|ਫ਼ਰਜ਼ੰਦ ਅਲੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2650 | [[:d:Q5435186|Q5435186]] | [[ਫ਼ਰਹਤ ਇਸ਼ਤਿਆਕ਼]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/233548175 233548175] | |- | style='text-align:right'| 2651 | [[:d:Q905|Q905]] | [[ਫ਼ਰਾਂਜ਼ ਕਾਫ਼ਕਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/56611857 56611857] | [[ਤਸਵੀਰ:Franz Kafka, 1923.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2652 | [[:d:Q186123|Q186123]] | [[ਫ਼ਰਾਂਸਿਸ ਫ਼ੁਕੋਯਾਮਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/128751167 128751167] | [[ਤਸਵੀਰ:Francis Fukuyama no Fronteiras do Pensamento São Paulo (28022453222) (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2653 | [[:d:Q56094|Q56094]] | [[ਫ਼ਰਾਂਸਿਸ ਫ਼ੋਰਡ ਕੋਪੋਲਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/112744406 112744406] | [[ਤਸਵੀਰ:Francis Ford Coppola on December 8, 2024 in the White House Oval Office (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2654 | [[:d:Q37388|Q37388]] | [[ਫ਼ਰਾਂਸਿਸ ਬੇਕਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/31992319 31992319] | [[ਤਸਵੀਰ:Somer Francis Bacon.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2655 | [[:d:Q353816|Q353816]] | [[ਫ਼ਰਾਂਸਿਸ ਯੰਗਹਸਬੈਂਡ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/76402504 76402504] | [[ਤਸਵੀਰ:Francis Younghusband 1905.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2656 | [[:d:Q1031|Q1031]] | [[ਫ਼ਰਾਂਸੇ ਪਰੇਸੇਰਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/36935785 36935785] | [[ਤਸਵੀਰ:Prešern-Goldenstein.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2657 | [[:d:Q375438|Q375438]] | [[ਫ਼ਰਾਂਸੋਆ ਬਰਨੀਅਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/22188549 22188549] | |- | style='text-align:right'| 2658 | [[:d:Q167636|Q167636]] | [[ਫ਼ਰਾਹ ਖ਼ਾਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/50331451 50331451] | [[ਤਸਵੀਰ:4ps-008-farah-khans.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2659 | [[:d:Q84258|Q84258]] | [[ਫ਼ਰਿਟਜੋਫ਼ ਕਾਪਰਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/46758379 46758379] | [[ਤਸਵੀਰ:Fritjof Capra.jpeg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2660 | [[:d:Q22670|Q22670]] | [[ਫ਼ਰੀਡਰਿਸ਼ ਸ਼ਿੱਲਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/96994450 96994450] | [[ਤਸਵੀਰ:Friedrich Schiller by Ludovike Simanowiz.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2661 | [[:d:Q333425|Q333425]] | [[ਫ਼ਰੀਦ ਜ਼ਕਰੀਆ|ਫ਼ਰੀਦ ਜ਼ਕਾਰੀਆ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/79186052 79186052] | [[ਤਸਵੀਰ:Fareed Zakaria World Economic Forum 2013.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2662 | [[:d:Q31787909|Q31787909]] | [[ਫ਼ਰੀਦ ਸਾਨੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2663 | [[:d:Q132723|Q132723]] | [[ਫ਼ਰੰਸ ਏਮੀਲ ਸਿਲੰਪਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/147277 147277] | [[ਤਸਵੀਰ:FransEemilSillanpää.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2664 | [[:d:Q234579|Q234579]] | [[ਫ਼ਲੈਨਰੀ ਓਕਾਨਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/17227472 17227472] | [[ਤਸਵੀਰ:Flannery-O'Connor 1947.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2665 | [[:d:Q37103|Q37103]] | [[ਫ਼ਲੋਰੈਂਸ ਨਾਈਟਿੰਗੇਲ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/54172695 54172695] | [[ਤਸਵੀਰ:Florence Nightingale (H Hering NPG x82368).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2666 | [[:d:Q5429572|Q5429572]] | [[ਫ਼ਹਿਮੀਦਾ ਰਿਆਜ਼]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/18632621 18632621] | [[ਤਸਵੀਰ:Fehmida Riaz.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2667 | [[:d:Q464947|Q464947]] | [[ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਜਿੰਨਾਹ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/52877425 52877425] | [[ਤਸਵੀਰ:Muhammad Ali Jinnah with sister Fatima Jinnah (cropped).JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2668 | [[:d:Q4115693|Q4115693]] | [[ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਭੁੱਟੋ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/36229833 36229833] | [[ਤਸਵੀਰ:Fatima Bhutto 9296410.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2669 | [[:d:Q5433865|Q5433865]] | [[ਫ਼ਾਨੀ ਬਦਾਯੂਨੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2670 | [[:d:Q464394|Q464394]] | [[ਫ਼ਰੂਗ਼ ਫ਼ਰੁਖ਼ਜ਼ਾਦ|ਫ਼ਾਰੂਕ ਫ਼ਰੂਖ਼ਜ਼ਾਦ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/39427379 39427379] | [[ਤਸਵੀਰ:فروغ فرخزاد - مجموعه شعر اسیر، نشر امیرکبیر، ۱۳۳۴.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2671 | [[:d:Q37217|Q37217]] | [[ਫ਼ਿਓਦਰ ਤਿਊਤਚੇਵ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/95260021 95260021] | [[ਤਸਵੀਰ:Tiutchev.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2672 | [[:d:Q5448230|Q5448230]] | [[ਫ਼ਿਕਰ ਤੌਂਸਵੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2673 | [[:d:Q4204163|Q4204163]] | [[ਫ਼ਿਰਾਨਾਜ਼ ਅਸਫ਼ਹਾਨੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/172147602577757641433 172147602577757641433] | [[ਤਸਵੀਰ:Farahnaz Ispahani in 2016 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2674 | [[:d:Q20608659|Q20608659]] | [[ਫ਼ੀਰੋਜ਼ਦੀਨ ਸ਼ਰਫ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/1351221 1351221] | |- | style='text-align:right'| 2675 | [[:d:Q1406203|Q1406203]] | [[ਫ਼ੇਰੇਦੂਨ ਮੋਸ਼ੀਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/163072002 163072002] | |- | style='text-align:right'| 2676 | [[:d:Q13423853|Q13423853]] | [[ਫ਼ੇਲਿਕਸ ਅਰਵਿਡ ਉਲਫ ਕੇਜਲਬਰਗ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/377144783114296879814 377144783114296879814] | [[ਤਸਵੀਰ:Pewdiepie head shot.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2677 | [[:d:Q7371|Q7371]] | [[ਫ਼ੈਡੇਰੀਕੋ ਫ਼ੈਲੀਨੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/76315386 76315386] | [[ਤਸਵੀਰ:Federico Fellini NYWTS 2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2678 | [[:d:Q191016|Q191016]] | [[ਫ਼੍ਰੈਡ੍ਰਿਕ ਬਾਜਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/107637271 107637271] | [[ਤਸਵੀਰ:Frederik Bajer by E. Møller.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2679 | [[:d:Q105619837|Q105619837]] | [[ਫਾਇਜ਼ ਦੇਹਲਵੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2680 | [[:d:Q332035|Q332035]] | [[ਫਾਕੂੰਦੋ ਕਾਬਰਾਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/38392611 38392611] | [[ਤਸਵੀਰ:Facundo Cabral.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2681 | [[:d:Q5437867|Q5437867]] | [[ਫਾਤਿਮਾ ਸੁਰੱਈਆ ਬਾਜੀਆ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/46205066 46205066] | |- | style='text-align:right'| 2682 | [[:d:Q5436359|Q5436359]] | [[ਫਾਰੂਖ ਸਲੀਮ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2683 | [[:d:Q312978|Q312978]] | [[ਫਾਹਿਯਾਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/240145856860522920292 240145856860522920292]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/72200719 72200719] | [[ਤਸਵੀਰ:Fa Hsien at the ruins of Asoka's palace.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2684 | [[:d:Q991|Q991]] | [[ਫ਼ਿਓਦਰ ਦਾਸਤੋਵਸਕੀ|ਫਿਉਦਰ ਦੋਸਤੋਵਸਕੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/104023256 104023256] | [[ਤਸਵੀਰ:Vasily Perov - Портрет Ф.М.Достоевского - Google Art Project.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2685 | [[:d:Q380728|Q380728]] | [[ਫਿਓਦਰ ਸੋਲੋਗਬ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/44305652 44305652] | [[ਤਸਵੀਰ:Sologub-1909.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2686 | [[:d:Q43459|Q43459]] | [[ਫ਼ਿਰਦੌਸੀ|ਫਿਰਦੌਸੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/101359236 101359236] | [[ਤਸਵੀਰ:Imaginary depiction of the poet Firdausi. Folio from a Khavarannama (The Book of the East) of ibn Husam al-Din, 1476-1486.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2687 | [[:d:Q82071|Q82071]] | [[ਫ਼ਿਰਾਕ ਗੋਰਖਪੁਰੀ|ਫਿਰਾਕ ਗੋਰਖਪਪੁਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/7615735 7615735] | [[ਤਸਵੀਰ:Firaq Gorakhpuri 1997 stamp of India bw.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2688 | [[:d:Q4493827|Q4493827]] | [[ਫਿਰੋਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/92245470 92245470] | [[ਤਸਵੀਰ:Ferron2005.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2689 | [[:d:Q187019|Q187019]] | [[ਫਿਲਪ ਰੋਥ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/100235370 100235370] | [[ਤਸਵੀਰ:Philip Roth - 1973.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2690 | [[:d:Q171091|Q171091]] | [[ਫਿਲਿਪ ਕੇ ਡਿੱਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/27063583 27063583] | [[ਤਸਵੀਰ:Philip K Dick in early 1960s (photo by Arthur Knight) (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2691 | [[:d:Q25936278|Q25936278]] | [[ਫੂਲਚੰਦ ਗੁਪਤਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/78085673 78085673] | [[ਤਸਵੀਰ:Dr. Phoolchand Gupta.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2692 | [[:d:Q31790462|Q31790462]] | [[ਫੂਲ ਚੰਦ ਮਾਨਵ|ਫੂਲਚੰਦ ਮਾਨਵ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2693 | [[:d:Q31782982|Q31782982]] | [[ਫੂਲਾਂ ਰਾਣੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2694 | [[:d:Q41408|Q41408]] | [[ਫੇਦੇਰੀਕੋ ਗਾਰਸੀਆ ਲੋਰਕਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/34456883 34456883] | [[ਤਸਵੀਰ:Federico García Lorca. Huerta de San Vicente, Granada.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2695 | [[:d:Q28555401|Q28555401]] | [[ਫੇਰ੍ਰਿਸ ਓਲਿਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/1476617 1476617] | [[ਤਸਵੀਰ:2012 03 13 Brooklyn Museum Transnationalism and Woman Artist in Diaspora Panel Discussion (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2696 | [[:d:Q275139|Q275139]] | [[ਫੈਂਗ ਫਾਂਗ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/113996737 113996737] | [[ਤਸਵੀਰ:Fang Fang (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2697 | [[:d:Q381296|Q381296]] | [[ਫ਼ੈਜ਼ ਅਹਿਮਦ ਫ਼ੈਜ਼|ਫੈਜ਼ ਅਹਿਮਦ ਫੈਜ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/113944154 113944154] | [[ਤਸਵੀਰ:Ahfaz with Faiz Ahmad Faiz.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2698 | [[:d:Q19891523|Q19891523]] | [[ਫੋਜ਼ੀਆ ਭੱਟੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Fouzia Bhatti.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2699 | [[:d:Q193670|Q193670]] | [[ਫ੍ਰਾਂਜ਼ ਫੈਨਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/22490 22490] | [[ਤਸਵੀਰ:Photograph of Frantz Fanon from Black Skin White Masks (1967) dust jacket.webp|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2700 | [[:d:Q463883|Q463883]] | [[ਫ੍ਰਾਂਸਿਸ ਮੈਰੀਅਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/17367442 17367442] | [[ਤਸਵੀਰ:Frances Marion 1918.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2701 | [[:d:Q81685|Q81685]] | [[ਫ੍ਰਾਂਸੋਆ ਮੌਰਿਆਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/9850407 9850407] | [[ਤਸਵੀਰ:Mauriac Harcourt 1945 2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2702 | [[:d:Q76892|Q76892]] | [[ਫ੍ਰੇਡਰਿਕ ਕਾਰਲ ਵੋਨ ਸਵੀਗਨੇ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/76377829 76377829] | [[ਤਸਵੀਰ:Von Savigny, Friedrich Carl.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2703 | [[:d:Q3086427|Q3086427]] | [[ਫ੍ਰੈਂਕੋਇਸ ਕੈਡੋਲ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/221464616 221464616] | |- | style='text-align:right'| 2704 | [[:d:Q76679|Q76679]] | [[ਫ੍ਰੈਡਰਿਕ ਫਰੈਬਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/45094018 45094018] | [[ਤਸਵੀਰ:Friedrich Fröbel.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2705 | [[:d:Q31790905|Q31790905]] | [[ਬਖਤਾਵਰ ਸਿੰਘ ਦਿਉਲ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2706 | [[:d:Q65396053|Q65396053]] | [[ਬਖ਼ਸ਼ਿੰਦਰ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2707 | [[:d:Q20608695|Q20608695]] | [[ਬਚਿੰਤ ਕੌਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Bachit Kaur in Delhi in 2023 - 02 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2708 | [[:d:Q560371|Q560371]] | [[ਬਜ਼ੁਰਗ ਅਲਵੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/78771628 78771628] | [[ਤਸਵੀਰ:Bozorg Alavi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2709 | [[:d:Q15662417|Q15662417]] | [[ਬਨਾਰਸੀ ਦਾਸ ਚਤੁਰਵੇਦੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/30892953 30892953] | |- | style='text-align:right'| 2710 | [[:d:Q4853935|Q4853935]] | [[ਬਨਾਰਸੀਦਾਸ (ਕਵੀ)|ਬਨਾਰਸੀਦਾਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/107078257 107078257] | |- | style='text-align:right'| 2711 | [[:d:Q7634619|Q7634619]] | [[ਬਰਕਤ ਅਲੀ ਲੁਧਿਆਣਵੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/41682212 41682212] | |- | style='text-align:right'| 2712 | [[:d:Q97262310|Q97262310]] | [[ਬਰਜਿੰਦਰ ਕੌਰ ਢਿੱਲੋਂ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2713 | [[:d:Q20608706|Q20608706]] | [[ਬਰਜਿੰਦਰ ਚੌਹਾਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Barjinder Chohan Punjabi Language poet 21.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2714 | [[:d:Q4860846|Q4860846]] | [[ਬਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਹਮਦਰਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2715 | [[:d:Q33760|Q33760]] | [[ਬਰਟਰੈਂਡ ਰਸਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/3155178795820914280009 3155178795820914280009]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/36924137 36924137]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/4510175780354917010005 4510175780354917010005] | [[ਤਸਵੀਰ:Bertrand Russell photo.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2716 | [[:d:Q38757|Q38757]] | [[ਬਰਤੋਲਤ ਬਰੈਖ਼ਤ|ਬਰਤੋਲਤ ਬ੍ਰੈਖਤ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/2467372 2467372] | [[ਤਸਵੀਰ:Bundesarchiv Bild 183-W0409-300, Bertolt Brecht.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2717 | [[:d:Q18456|Q18456]] | [[ਬਰਥਾ ਵੌਨ ਸੁੱਟਨਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/95160848 95160848] | [[ਤਸਵੀਰ:Bertha von Suttner nobel.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2718 | [[:d:Q351547|Q351547]] | [[ਬਰਨਾਡ ਮਾਲਾਮੁਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/34459928 34459928] | [[ਤਸਵੀਰ:Bernard Malamud 1967.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2719 | [[:d:Q231391|Q231391]] | [[ਬਰਨਾਡੈੱਟ ਪੀਟਰਸ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/71582658 71582658] | [[ਤਸਵੀਰ:BernadettePeters-byPhilipRomano.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2720 | [[:d:Q1101521|Q1101521]] | [[ਬਰਨਾਰ ਪੀਵੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/110457668 110457668] | [[ਤਸਵੀਰ:Bernard Pivot.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2721 | [[:d:Q822315|Q822315]] | [[ਬਰਨਾਰਡ ਦੱਜ਼ੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/113128346 113128346] | [[ਤਸਵੀਰ:Bernard Dadié.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2722 | [[:d:Q53009|Q53009]] | [[ਬਰਨਾਰਡੋ ਬਰਤੋਲੂਚੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/109921450 109921450] | [[ਤਸਵੀਰ:Bernardo Bertolucci.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2723 | [[:d:Q4860678|Q4860678]] | [[ਬਰੀ ਨਿਜ਼ਾਮੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2724 | [[:d:Q64503|Q64503]] | [[ਬਰੂਨੋ ਆਪਿਜ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/129620 129620] | [[ਤਸਵੀਰ:Bundesarchiv Bild 183-F1019-0039-001, Berlin, Bruno Apitz (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2725 | [[:d:Q355237|Q355237]] | [[ਬਰੂਨੋ ਲਾਟੌਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/109228530 109228530] | [[ਤਸਵੀਰ:Bruno Latour in Taiwan P1250394 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2726 | [[:d:Q2680|Q2680]] | [[ਬਰੂਸ ਵਿਲਿਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/85362156 85362156] | [[ਤਸਵੀਰ:Bruce Willis by Gage Skidmore 3.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2727 | [[:d:Q16397|Q16397]] | [[ਬਰੂਸ-ਲੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/51692172 51692172] | [[ਤਸਵੀਰ:Bruce Lee 1973 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2728 | [[:d:Q20608714|Q20608714]] | [[ਬਲਜਿੰਦਰ ਨਸਰਾਲੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Dr. Baljinder Nasrali at Punjabi Department, University of Delhi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2729 | [[:d:Q120457184|Q120457184]] | [[ਬਲਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਕੋਟਭਾਰਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2730 | [[:d:Q61059408|Q61059408]] | [[ਬਲਜੀਤ ਕੌਰ ਤੁਲਸੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2731 | [[:d:Q31787142|Q31787142]] | [[ਬਲਜੀਤ ਕੌਰ ਬੱਲੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2732 | [[:d:Q120702682|Q120702682]] | [[ਬਲਜੀਤ ਰੈਣਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2733 | [[:d:Q31784831|Q31784831]] | [[ਬਲਦੇਵ ਦੂਹੜੇ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2734 | [[:d:Q15649889|Q15649889]] | [[ਬਲਦੇਵ ਸਿੰਘ ਸੜਕਨਾਮਾ|ਬਲਦੇਵ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/18680386 18680386] | [[ਤਸਵੀਰ:Punjabi Poet Baldev Singh Sadaknama.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2735 | [[:d:Q125148672|Q125148672]] | [[ਬਲਦੇਵ ਸਿੰਘ ਖਹਿਰਾ (ਡਾ.)|ਬਲਦੇਵ ਸਿੰਘ ਖਹਿਰਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2736 | [[:d:Q33930105|Q33930105]] | [[ਬਲਦੇਵ ਸਿੰਘ ਤੇਗ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2737 | [[:d:Q20608721|Q20608721]] | [[ਬਲਦੇਵ ਸਿੰਘ ਧਾਲੀਵਾਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/60512277 60512277] | [[ਤਸਵੀਰ:Baldev Dhaliwal, Punjabi language story writer and critic, Punjab, India.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2738 | [[:d:Q125148599|Q125148599]] | [[ਬਲਦੇਵ ‌ਸਿੰਘ ਗਰੇਵਾਲ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2739 | [[:d:Q20608729|Q20608729]] | [[ਬਲਬੀਰ ਆਤਿਸ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Balbir Aatish.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2740 | [[:d:Q31785970|Q31785970]] | [[ਬਲਬੀਰ ਕੌਰ ਸੰਘੇੜਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2741 | [[:d:Q20608739|Q20608739]] | [[ਬਲਬੀਰ ਪਰਵਾਨਾ]] | | | [[ਤਸਵੀਰ:Balvir Parwana.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2742 | [[:d:Q20608749|Q20608749]] | [[ਬਲਬੀਰ ਮਾਧੋਪੁਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/166133133 166133133] | [[ਤਸਵੀਰ:Balbir Madhopuri.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2743 | [[:d:Q31783049|Q31783049]] | [[ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਮੋਮੀ|ਬਲਬੀਰ ਮੋਮੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2744 | [[:d:Q125148481|Q125148481]] | [[ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਕੰਵਲ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2745 | [[:d:Q17372974|Q17372974]] | [[ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ (ਵਿਦਵਾਨ)|ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਡਾ.]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/75266049 75266049] | [[ਤਸਵੀਰ:Bhai Vir Singh with his spouse and his brother Dr Balbir Singh standing at back.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2746 | [[:d:Q13113719|Q13113719]] | [[ਬਲਰਾਜ ਕੋਮਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/117890127 117890127] | |- | style='text-align:right'| 2747 | [[:d:Q15726351|Q15726351]] | [[ਬਲਰਾਜ ਪੰਡਿਤ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Balraj Pandit.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2748 | [[:d:Q805511|Q805511]] | [[ਬਲਰਾਜ ਸਾਹਨੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/100963558 100963558] | [[ਤਸਵੀਰ:Balraj Sahni in 1941.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2749 | [[:d:Q20608758|Q20608758]] | [[ਬਲਰਾਜ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2750 | [[:d:Q20608768|Q20608768]] | [[ਬਲਰਾਮ (ਲੇਖਕ)|ਬਲਰਾਮ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Balram Playwright.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2751 | [[:d:Q20608781|Q20608781]] | [[ਬਲਵਿੰਦਰ ਗਰੇਵਾਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Balwinder Singh Grewal.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2752 | [[:d:Q20608790|Q20608790]] | [[ਬਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ|ਬਲਵਿੰਦਰ ਸੰਧੂ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:ਬਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2753 | [[:d:Q125148578|Q125148578]] | [[ਬਲਵੀਰ ਕੌਰ ਰੀਹਲ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2754 | [[:d:Q117610743|Q117610743]] | [[ਬਲਵੀਰ ਲੌਂਗੋਵਾਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Balvir Langowal.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2755 | [[:d:Q31789116|Q31789116]] | [[ਬਲਵੀਰ ਸਿੰਘ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2756 | [[:d:Q4853130|Q4853130]] | [[ਬਲਵੰਤ ਗਾਰਗੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/112262713 112262713] | [[ਤਸਵੀਰ:Balwant Gargi 2017 stamp of India.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2757 | [[:d:Q21867004|Q21867004]] | [[ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ (ਲੇਖਕ)|ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/116560942 116560942] | |- | style='text-align:right'| 2758 | [[:d:Q31788384|Q31788384]] | [[ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ|ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2759 | [[:d:Q125148657|Q125148657]] | [[ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ (ਗਲਪਕਾਰ)|ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2760 | [[:d:Q87346384|Q87346384]] | [[ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਚਤਰਥ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2761 | [[:d:Q125148531|Q125148531]] | [[ਬਲੀਜੀਤ]] | | | [[ਤਸਵੀਰ:ਬਲੀਜੀਤ.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2762 | [[:d:Q29474453|Q29474453]] | [[ਬਲੇਅਰ ਇਮਾਨੀ]] | ''[[:d:Q15145779|cisgender woman]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/127152138561910981480 127152138561910981480] | [[ਤਸਵੀਰ:Blair Imani at LoveLoud 2018 (42462971960).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2763 | [[:d:Q1290|Q1290]] | [[ਬਲੇਸ ਪਾਸਕਾਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/29538862 29538862] | [[ਤਸਵੀਰ:Blaise Pascal Versailles.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2764 | [[:d:Q103949|Q103949]] | [[ਬਸਟਰ ਕੀਟਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/66477478 66477478] | [[ਤਸਵੀਰ:Busterkeaton edit.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2765 | [[:d:Q4866781|Q4866781]] | [[ਬਸ਼ਰਤ ਪੀਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/83521342 83521342] | [[ਤਸਵੀਰ:Basharat Peer bharat-s-tiwari-photography-IMG 9738 July 28, 2017.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2766 | [[:d:Q196547|Q196547]] | [[ਬਸ਼ੀਰ ਬਦਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/116614895 116614895] | [[ਤਸਵੀਰ:Bashir Badr (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2767 | [[:d:Q61059710|Q61059710]] | [[ਬਸੰਤ ਕੁਮਾਰ ਰਤਨ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2768 | [[:d:Q15724760|Q15724760]] | [[ਬਸੰਤਾ ਕੁਮਾਰੀ ਪਟਨਾਇਕ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/66111215 66111215] | |- | style='text-align:right'| 2769 | [[:d:Q803646|Q803646]] | [[ਬਹਿਰਾਮ ਬੇਜ਼ਾਈ|ਬਹਰਾਮ ਬੇਜ਼ਾਈ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/72820592 72820592] | [[ਤਸਵੀਰ:Bahram Bayzai.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2770 | [[:d:Q125148471|Q125148471]] | [[ਬਹਾਦਰ ਸਿੰਘ ਗੋਸਲ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2771 | [[:d:Q127369|Q127369]] | [[ਬਹਾਦੁਰ ਸ਼ਾਹ ਜ਼ਫ਼ਰ|ਬਹਾਦੁਰ ਸ਼ਾਹ ਜ਼ਫਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/64248022 64248022] | [[ਤਸਵੀਰ:Bahadur Shah II.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2772 | [[:d:Q12195799|Q12195799]] | [[ਬਾਕਜ਼ਾ ਅਮੀਨ ਖ਼ਾਕੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2773 | [[:d:Q171202|Q171202]] | [[ਬਾਣਭੱਟ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/12339967 12339967] | |- | style='text-align:right'| 2774 | [[:d:Q4855667|Q4855667]] | [[ਬਾਣੀ ਬਸੂ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/86172139 86172139] | [[ਤਸਵੀਰ:Bani Basu - Kolkata 2015-10-10 5194.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2775 | [[:d:Q380234|Q380234]] | [[ਵਾਤਸਾਇਨ|ਬਾਤਸਾਇਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/531159474177827661213 531159474177827661213]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/86598733 86598733] | [[ਤਸਵੀਰ:Kamasutra vatsyayana Wellcome L0045293.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2776 | [[:d:Q4840539|Q4840539]] | [[ਬਾਦਲ ਸਰਕਾਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/8194479 8194479] | [[ਤਸਵੀਰ:Badal sarkar 044.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2777 | [[:d:Q1253|Q1253]] | [[ਬਾਨ ਕੀ-ਮੂਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/99155774 99155774] | [[ਤਸਵੀਰ:Ban Ki-moon 1-2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2778 | [[:d:Q4857023|Q4857023]] | [[ਬਾਨੋ ਕੁਦਸੀਆ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/118853491 118853491] | |- | style='text-align:right'| 2779 | [[:d:Q2020488|Q2020488]] | [[ਬਾਪਸੀ ਸਿਧਵਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/44960819 44960819] | [[ਤਸਵੀਰ:Bapsi sidhwa 2008.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2780 | [[:d:Q104273|Q104273]] | [[ਬਾਬ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/9878408 9878408] | [[ਤਸਵੀਰ:Siyyid Mírzá 'Alí-Muhammad Shirazi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2781 | [[:d:Q392|Q392]] | [[ਬਾਬ ਡਿਲਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/111894442 111894442] | [[ਤਸਵੀਰ:DylanYoungKilkenny140719v2 (50 of 52) (52246124397) (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2782 | [[:d:Q797848|Q797848]] | [[ਬਾਬਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/97090468 97090468] | [[ਤਸਵੀਰ:Humayun and Babur (Late Shah Jahan Album) Babur detail.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2783 | [[:d:Q4837325|Q4837325]] | [[ਬਾਬਾ ਕਾਂਸ਼ੀਰਾਮ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/13723979 13723979] | [[ਤਸਵੀਰ:DSLR-2016.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2784 | [[:d:Q558486|Q558486]] | [[ਬਾਬਾ ਤਾਹਿਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/161878826 161878826] | [[ਤਸਵੀਰ:Babatahr.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2785 | [[:d:Q31787747|Q31787747]] | [[ਬਾਬਾ ਦਿਆਲ ਦਾਸ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2786 | [[:d:Q15411237|Q15411237]] | [[ਬਾਬਾ ਨਜਮੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Baba Najmi-1.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2787 | [[:d:Q133801021|Q133801021]] | [[ਬਾਬਾ ਪ੍ਰੇਮ ਸਿੰਘ ਹੋਤੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2788 | [[:d:Q3244622|Q3244622]] | [[ਬਾਬਾ ਫ਼ਰੀਦ|ਬਾਬਾ ਫਰੀਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/212332446 212332446] | [[ਤਸਵੀਰ:Detail of Baba Farid from a Guler painting showing an imaginary meeting of Sufi saints.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2789 | [[:d:Q20608830|Q20608830]] | [[ਬਾਬਾ ਵਜੀਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2790 | [[:d:Q4838049|Q4838049]] | [[ਬਾਬੂ ਗੁਲਾਬ ਰਾਏ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/54439156 54439156] | [[ਤਸਵੀਰ:Babu Gulabrai 2002 stamp of India.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2791 | [[:d:Q4838060|Q4838060]] | [[ਬਾਬੂ ਰਜਬ ਅਲੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Babu Rajab Ali.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2792 | [[:d:Q4838108|Q4838108]] | [[ਬਾਬੂ ਰਾਓ ਬਾਗੁਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/21021881 21021881] | |- | style='text-align:right'| 2793 | [[:d:Q4838061|Q4838061]] | [[ਬਾਬੂ ਸਿੰਘ ਮਾਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Babu Singh Mann, Punjabi lyricist.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2794 | [[:d:Q57816|Q57816]] | [[ਬਾਬੂਰਾਮ ਭੱਟਾਰਾਏ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/56245054 56245054] | [[ਤਸਵੀਰ:Baburam bhattarai.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2795 | [[:d:Q3537660|Q3537660]] | [[ਬਾਮਾ (ਲੇਖਕ)|ਬਾਮਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/268711755 268711755] | |- | style='text-align:right'| 2796 | [[:d:Q1264643|Q1264643]] | [[ਬਾਰਬਰਾ ਕਿੰਗਸੌਲਵਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/79097759 79097759] | [[ਤਸਵੀਰ:Barbara Kingsolver speaking at BookExpo 2018.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2797 | [[:d:Q4636|Q4636]] | [[ਬਾਰਬਰਾ ਸਟਰੀਸੈਂਡ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/44486523 44486523] | [[ਤਸਵੀਰ:Barbra Streisand with Francis Collins and Anthony Fauci (27806589237) (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2798 | [[:d:Q94002|Q94002]] | [[ਬਾਰਬਰਾ ਸਟੈਨਵਿੱਕ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/69121865 69121865] | [[ਤਸਵੀਰ:Actrice Barbara Stanwyck (1907-1990) speelde mee in ongeveer honderd films waaronder Titanic (, SFA001017811.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2799 | [[:d:Q125148612|Q125148612]] | [[ਬਾਰੂ ਸਤਵਰਗ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2800 | [[:d:Q12441578|Q12441578]] | [[ਬਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਭੱਟ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/19828389 19828389] | |- | style='text-align:right'| 2801 | [[:d:Q312555|Q312555]] | [[ਬਾਲ ਗੰਗਾਧਰ ਤਿਲਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/95217156 95217156] | [[ਤਸਵੀਰ:Young India; an interpretation and a history of the nationalist movement from within (1916) (14781987942).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2802 | [[:d:Q4849643|Q4849643]] | [[ਬਾਲ ਰਾਮ ਨੰਦਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/118818123 118818123] | |- | style='text-align:right'| 2803 | [[:d:Q3694955|Q3694955]] | [[ਬਾਵਾ ਬਲਵੰਤ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/3814218 3814218] | [[ਤਸਵੀਰ:Bawa Balwant in 1950s.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2804 | [[:d:Q20608841|Q20608841]] | [[ਬਾਵਾ ਬੁੱਧ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/16150802 16150802] | |- | style='text-align:right'| 2805 | [[:d:Q46405|Q46405]] | [[ਬਿਓਰਨਸਟਰਨ ਬਿਓਰਨਸਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/295290572 295290572] | [[ਤਸਵੀਰ:Portrett av Bjørnstjerne Bjørnson, 1909 - no-nb digifoto 20150129 00043 bldsa BB0791 - Restoration.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2806 | [[:d:Q4914503|Q4914503]] | [[ਬਿਨੈ ਮਜੂਮਦਾਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/18553479 18553479] | |- | style='text-align:right'| 2807 | [[:d:Q11165065|Q11165065]] | [[ਬਿਨੋਦ ਚੌਧਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/311773739 311773739] | [[ਤਸਵੀਰ:Binod Chaudhary (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2808 | [[:d:Q3634286|Q3634286]] | [[ਬਿਨੋਦ ਬਿਹਾਰੀ ਵਰਮਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/8983702 8983702] | [[ਤਸਵੀਰ:BinodBihariVermainMay2000.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2809 | [[:d:Q684198|Q684198]] | [[ਬਿਪਿਨ ਚੰਦਰ ਪਾਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/71460066 71460066] | [[ਤਸਵੀਰ:Bipin Chandra Pal.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2810 | [[:d:Q2900953|Q2900953]] | [[ਬਿਭੂਤੀਭੂਸ਼ਣ ਬੰਧੋਪਾਧਿਆਏ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/107026612 107026612] | [[ਤਸਵੀਰ:Bibhutibhushan Bandopadhyay.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2811 | [[:d:Q4913683|Q4913683]] | [[ਬਿਮਲ ਕਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/30861276 30861276] | |- | style='text-align:right'| 2812 | [[:d:Q3348845|Q3348845]] | [[ਬਿਮਲ ਮਿੱਤਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/59958312 59958312] | |- | style='text-align:right'| 2813 | [[:d:Q4913691|Q4913691]] | [[ਬਿਮਲ ਮੁਖਰਜੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2814 | [[:d:Q1124|Q1124]] | [[ਬਿਲ ਕਲਿੰਟਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/102338519 102338519] | [[ਤਸਵੀਰ:Bill Clinton.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2815 | [[:d:Q106233922|Q106233922]] | [[ਬਿਲਾਲ ਬੇਗ]] | ''[[:d:Q12964198|genderqueer]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2816 | [[:d:Q54527|Q54527]] | [[ਬਿਲੀ ਜੀਨ ਕਿੰਗ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/91963648 91963648] | [[ਤਸਵੀਰ:Billie Jean King at the 2026 Sundance Film Festival 02 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2817 | [[:d:Q51547|Q51547]] | [[ਬਿਲੀ ਵਾਈਲਡਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/112274535 112274535] | [[ਤਸਵੀਰ:BW1989 crop.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2818 | [[:d:Q8442|Q8442]] | [[ਬਿਸਮਾਰਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/46772111 46772111] | [[ਤਸਵੀਰ:Bundesarchiv Bild 146-2005-0057, Otto von Bismarck.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2819 | [[:d:Q26998186|Q26998186]] | [[ਬਿਸਮਿਲ ਅਜ਼ੀਮਾਬਾਦੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/55777252 55777252] | |- | style='text-align:right'| 2820 | [[:d:Q31788719|Q31788719]] | [[ਬਿਸਮਿਲ ਫਰੀਦਕੋਟੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2821 | [[:d:Q25592001|Q25592001]] | [[ਬਿਸਮਿਲ ਫ਼ਰੀਦਕੋਟੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2822 | [[:d:Q3351362|Q3351362]] | [[ਬਿਸ਼ਨੂ ਦੇ|ਬਿਸ਼ਨੂ ਡੇ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/6174197 6174197] | |- | style='text-align:right'| 2823 | [[:d:Q4917317|Q4917317]] | [[ਬਿਸ਼ਾਖਾ ਦੱਤਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/38998753 38998753] | [[ਤਸਵੀਰ:Bishakha Dutta.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2824 | [[:d:Q12442024|Q12442024]] | [[ਬਿਹਾਰੀ ਲਾਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/286656718 286656718] | |- | style='text-align:right'| 2825 | [[:d:Q72984|Q72984]] | [[ਬਿੰਗ ਕਰੌਸਬੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/12394764 12394764] | [[ਤਸਵੀਰ:Bing Crosby Paramount Pictures.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2826 | [[:d:Q23304385|Q23304385]] | [[ਬਿੰਦੂ ਭੱਟ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/2639764 2639764] | [[ਤਸਵੀਰ:Bindu bhatt.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2827 | [[:d:Q213195|Q213195]] | [[ਬੀ ਐਫ ਸਕਿਨਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/92601840 92601840] | [[ਤਸਵੀਰ:B.F. Skinner at Harvard circa 1950 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2828 | [[:d:Q20608870|Q20608870]] | [[ਬੀ ਐਸ ਬੀਰ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2829 | [[:d:Q4833999|Q4833999]] | [[ਬੀ ਜੀ ਐਲ ਸਵਾਮੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/5146285544415372696 5146285544415372696] | |- | style='text-align:right'| 2830 | [[:d:Q107142067|Q107142067]] | [[ਬੀ. ਕਲਿਆਣੀ ਅੰਮਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/55749970 55749970] | [[ਤਸਵੀਰ:Kalyani Amma.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2831 | [[:d:Q25624188|Q25624188]] | [[ਬੀ. ਵੀ. ਕਾਰੰਤ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2832 | [[:d:Q4834205|Q4834205]] | [[ਬੀ. ਸੰਧਿਆ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/9287889 9287889] | |- | style='text-align:right'| 2833 | [[:d:Q85950487|Q85950487]] | [[ਬੀ.ਐੱਸ. ਬੀਰ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2834 | [[:d:Q15719746|Q15719746]] | [[ਬੀ.ਟੀ. ਲਲਿਤਾ ਨਾਇਕ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2835 | [[:d:Q485365|Q485365]] | [[ਬੀਅਰ ਗ੍ਰਿਲਜ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/85522308 85522308] | [[ਤਸਵੀਰ:Coventry Scouts groups have a visit from Bear Grylls.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2836 | [[:d:Q459925|Q459925]] | [[ਬੀਜੇ ਨੋਵਾਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/293498507 293498507] | [[ਤਸਵੀਰ:BJNovak-byPhilipRomano.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2837 | [[:d:Q214565|Q214565]] | [[ਬੀਟ੍ਰਿਕਸ ਪੋਟਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/59088051 59088051] | [[ਤਸਵੀਰ:Beatrix Potter by King cropped.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2838 | [[:d:Q4913805|Q4913805]] | [[ਬੀਨਾ ਦਾਸ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/290967459 290967459] | [[ਤਸਵੀਰ:Bina Das (1911 – 1986) , Indian revolutionary and nationalist, Victorial memorial, Kolkata.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2839 | [[:d:Q124044957|Q124044957]] | [[ਬੀਨਾ ਮਸਰੂਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2840 | [[:d:Q4913808|Q4913808]] | [[ਬੀਨਾ ਸ਼ਾਹ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/56055487 56055487] | |- | style='text-align:right'| 2841 | [[:d:Q125148572|Q125148572]] | [[ਬੀਬਾ ਕੁਲਵੰਤ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2842 | [[:d:Q31787969|Q31787969]] | [[ਬੀਬਾ ਬਲਵੰਤ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:ਬੀਬਾ ਬਲਵੰਤ.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2843 | [[:d:Q61059232|Q61059232]] | [[ਬੀਬੀ ਜੌਹਰੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2844 | [[:d:Q20013339|Q20013339]] | [[ਬੀਬੀ ਬੇਕਰੇ-ਯੂਸਫ਼]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/283155455 283155455] | |- | style='text-align:right'| 2845 | [[:d:Q125148476|Q125148476]] | [[ਬੀਰ ਸਿੰਘ ਨਿਰਵੈਰ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2846 | [[:d:Q20561565|Q20561565]] | [[ਬੀਰੂਦੁਰਾਜੂ ਰਾਮਾਰਾਜੂ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/94381655 94381655] | [[ਤਸਵੀਰ:Portrait of Biruduraju Ramaraju by A. Prabhakar from తెలంగాణ తేజోమూర్తులు (page 586 crop).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2847 | [[:d:Q3595897|Q3595897]] | [[ਬੀਰੇਂਦਰ ਕੁਮਾਰ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ|ਬੀਰੇਂਦ੍ਰ ਕੁਮਾਰ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/17300689 17300689] | |- | style='text-align:right'| 2848 | [[:d:Q16658137|Q16658137]] | [[ਬੁਲਬੁਲ ਸ਼ਰਮਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/46921452 46921452] | |- | style='text-align:right'| 2849 | [[:d:Q85017704|Q85017704]] | [[ਬੁਲਬੋਨ ਓਸਮਾਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/9154074370511740119 9154074370511740119] | |- | style='text-align:right'| 2850 | [[:d:Q23020569|Q23020569]] | [[ਬੁਲੂ ਇਮਾਮ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/305365925 305365925] | [[ਤਸਵੀਰ:Bulu Imam.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2851 | [[:d:Q5001558|Q5001558]] | [[ਬੁਸ਼ਰਾ ਫਾਰੂਖ਼]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2852 | [[:d:Q85950472|Q85950472]] | [[ਬੁੱਧ ਸਿੰਘ ਨੀਲੋਂ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2853 | [[:d:Q155114|Q155114]] | [[ਬੁੱਧਦੇਵ ਬਸੂ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/71440093 71440093] | [[ਤਸਵੀਰ:Buddhadeb Bosu 2008 stamp of India.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2854 | [[:d:Q3351571|Q3351571]] | [[ਬੁੱਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/64805763 64805763] | |- | style='text-align:right'| 2855 | [[:d:Q31796463|Q31796463]] | [[ਬੂਟਾ ਸਿੰਘ (ਲੇਖਕ)|ਬੂਟਾ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2856 | [[:d:Q20608896|Q20608896]] | [[ਬੂਟਾ ਸਿੰਘ ਚੌਹਾਨ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2857 | [[:d:Q20730883|Q20730883]] | [[ਬੂਟਾ ਸਿੰਘ ਸ਼ਾਦ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2858 | [[:d:Q61059784|Q61059784]] | [[ਬੇਅੰਤ ਸਿੰਘ ਬਾਜਵਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2859 | [[:d:Q558744|Q558744]] | [[ਬੇਈ ਦਾਓ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/76284311 76284311] | [[ਤਸਵੀਰ:Bei Dao.IMG 3385.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2860 | [[:d:Q20608908|Q20608908]] | [[ਬੇਕਲ ਉਤਸਾਹੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2861 | [[:d:Q6712960|Q6712960]] | [[ਬੇਗਮ ਅਖ਼ਤਰ ਰਿਆਜ਼ਉੱਦੀਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2862 | [[:d:Q467083|Q467083]] | [[ਬੇਗਮ ਰੁਕਯਾ|ਬੇਗਮ ਰੋਕੈਇਆ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/62347747 62347747] | [[ਤਸਵੀਰ:Begum Rokeya.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2863 | [[:d:Q49380549|Q49380549]] | [[ਬੇਟੀਓਲਾ ਹੈਲੋਇਜ਼ ਫੋਰਟਸਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/16150202204203111665 16150202204203111665] | [[ਤਸਵੀਰ:Bettiola Heloise Fortson.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2864 | [[:d:Q22004198|Q22004198]] | [[ਬੇਥ ਇਲੀਅਟ]] | [[ਟਰਾਂਸ ਔਰਤ]] | | [[ਤਸਵੀਰ:Retrato ilustrado de Beth Elliott.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2865 | [[:d:Q315362|Q315362]] | [[ਬੇਨ ਓਕਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/76380613 76380613] | [[ਤਸਵੀਰ:Ben Okri in Tallinn.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2866 | [[:d:Q64736715|Q64736715]] | [[ਬੇਨ ਹੰਟੇ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2867 | [[:d:Q192348|Q192348]] | [[ਬੇਨੇਦਿਤੋ ਕਰੋਚੇ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/61544292 61544292] | [[ਤਸਵੀਰ:Benedetto Croce 01.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2868 | [[:d:Q145346|Q145346]] | [[ਬੇਬੀ ਹਲਦਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/287953005 287953005]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/44608781 44608781] | |- | style='text-align:right'| 2869 | [[:d:Q4884979|Q4884979]] | [[ਬੇਮ ਲੇ ਹੂੰਤੇ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/58437466 58437466] | |- | style='text-align:right'| 2870 | [[:d:Q31789603|Q31789603]] | [[ਬੇਲੀ ਬਲਕਰਨ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2871 | [[:d:Q557185|Q557185]] | [[ਬੇਲੂਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਮਾਚਰ ਸੁੰਦਰਰਾਜਾ ਆਇੰਗਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/46762653 46762653] | [[ਤਸਵੀਰ:BKS Iyengar.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2872 | [[:d:Q34969|Q34969]] | [[ਬੈਂਜਾਮਿਨ ਫ਼ਰੈਂਕਲਿਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/56609913 56609913] | [[ਤਸਵੀਰ:Joseph Siffrein Duplessis - Benjamin Franklin - Google Art Project.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2873 | [[:d:Q35678|Q35678]] | [[ਬੈਂਜਾਮਿਨ ਹੈਰੀਸਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/102441725 102441725] | [[ਤਸਵੀਰ:Benjamin Harrison, head and shoulders bw photo, 1896.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2874 | [[:d:Q234604|Q234604]] | [[ਬੈਟੀ ਫ੍ਰਾਈਡਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/49225729 49225729] | [[ਤਸਵੀਰ:Betty Friedan 1960.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2875 | [[:d:Q483118|Q483118]] | [[ਬੈਨ ਐਫ਼ਲੇਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/69128595 69128595] | [[ਤਸਵੀਰ:Ben Affleck at 83rd Venice International Film Festival-1 (cropped 3x4).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2876 | [[:d:Q193857|Q193857]] | [[ਬੈਨ ਜਾਨਸਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/292789691 292789691] | [[ਤਸਵੀਰ:Benjamin Jonson by Abraham van Blyenberch.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2877 | [[:d:Q259507|Q259507]] | [[ਬੈਲ ਹੁਕਸ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/79115934 79115934] | [[ਤਸਵੀਰ:Bellhooks.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2878 | [[:d:Q29866249|Q29866249]] | [[ਬੈਲੇ ਆਰਮਸਟਰਾਂਗ ਵਿਟਨੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/113288301 113288301] | [[ਤਸਵੀਰ:BelleArmstrongWhitney1918.tif|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2879 | [[:d:Q2910955|Q2910955]] | [[ਬੋਰਿਸ ਗੋਲੋਵਿਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2880 | [[:d:Q378747|Q378747]] | [[ਬੋਰਿਸ ਪਾਖ਼ੋਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/22163352 22163352] | [[ਤਸਵੀਰ:Boris Pahor par Claude Truong-Ngoc juin 2015.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2881 | [[:d:Q41223|Q41223]] | [[ਬੋਰਿਸ ਪਾਸਤਰਨਾਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/68933968 68933968] | [[ਤਸਵੀਰ:Boris Pasternak 1958 photo.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2882 | [[:d:Q580048|Q580048]] | [[ਬੋਰਿਸ ਪੋਲੇਵੋਈ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/9962290 9962290] | [[ਤਸਵੀਰ:БОРИС ПОЛЕВОЙ.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2883 | [[:d:Q1361147|Q1361147]] | [[ਬੋਰਿਸ ਲਵਰੇਨਿਓਵ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/61604729 61604729] | [[ਤਸਵੀਰ:Boris Lavrenev.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2884 | [[:d:Q41488|Q41488]] | [[ਵੋਲੇ ਸੋਇੰਕਾ|ਬੋਲੇ ਸੋਇੰਕਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/105939176 105939176] | [[ਤਸਵੀਰ:WoleSoyinka2015 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2885 | [[:d:Q16342170|Q16342170]] | [[ਬੋੱਜਾ ਤਾਰਕਮ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/48364657 48364657] | |- | style='text-align:right'| 2886 | [[:d:Q312782|Q312782]] | [[ਬੌਬ ਵੁਡਵਰਡ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/2478438 2478438] | [[ਤਸਵੀਰ:DIG13846-061.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2887 | [[:d:Q295492|Q295492]] | [[ਬੌਬੀ ਜਿੰਦਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/103249368 103249368] | [[ਤਸਵੀਰ:Bobby Jindal, official 109th Congressional photo.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2888 | [[:d:Q41314|Q41314]] | [[ਬੌਬੀ ਫਿਸ਼ਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/46772260 46772260] | [[ਤਸਵੀਰ:Bobby Fischer 1972 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2889 | [[:d:Q31321357|Q31321357]] | [[ਬ੍ਰਜੇਂਦਰ ਕੁਮਾਰ ਬ੍ਰਹਮਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2890 | [[:d:Q189526|Q189526]] | [[ਬ੍ਰਾਇਨ ਦੇ ਪਾਲਮਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/84974866 84974866] | [[ਤਸਵੀਰ:Brian De Palma (Venice 2007).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2891 | [[:d:Q19202335|Q19202335]] | [[ਬ੍ਰਿਜ ਲਾਲ ਸ਼ਾਸਤਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2892 | [[:d:Q29028404|Q29028404]] | [[ਬ੍ਰੇਂਡਾ ਫਾਇਗਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/21694230 21694230] | |- | style='text-align:right'| 2893 | [[:d:Q4960761|Q4960761]] | [[ਬ੍ਰੇਂਡਾ ਸ਼ੌਗਨੈੱਸੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/60865268 60865268] | [[ਤਸਵੀਰ:Benda-shaughnessy3.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2894 | [[:d:Q377881|Q377881]] | [[ਬੰਕਿਮਚੰਦਰ ਚੱਟੋਪਾਧਿਆਏ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/46770296 46770296] | [[ਤਸਵੀਰ:Bankimchandra Chattapadhay.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2895 | [[:d:Q4855067|Q4855067]] | [[ਬੰਗਲੌਰ ਨਾਗਰਤਨੰਮਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/78255810 78255810] | [[ਤਸਵੀਰ:Bangalore Nagarathnamma.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2896 | [[:d:Q125148412|Q125148412]] | [[ਬੰਤ ਸਿੰਘ ਚੱਠਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2897 | [[:d:Q31894684|Q31894684]] | [[ਬੰਤ ਸਿੰਘ ਫੂਲਪੁਰੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2898 | [[:d:Q3764289|Q3764289]] | [[ਬੰਦਾ ਨਵਾਜ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2899 | [[:d:Q127691041|Q127691041]] | [[ਬੱਪਭੱਤੀਸੂਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2900 | [[:d:Q61059513|Q61059513]] | [[ਬੱਬੂ ਤੀਰ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2901 | [[:d:Q312551|Q312551]] | [[ਕਬੀਰ|ਭਗਤ ਕਬੀਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/262355054 262355054] | [[ਤਸਵੀਰ:Kabir (postage stamp).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2902 | [[:d:Q28519519|Q28519519]] | [[ਭਗਤ ਧੰਨਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2903 | [[:d:Q4900602|Q4900602]] | [[ਭਗਤ ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/47929708 47929708] | [[ਤਸਵੀਰ:GER-100-Reichsbanknote-200000 Mark (1923).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2904 | [[:d:Q4900606|Q4900606]] | [[ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਥਿੰਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/96883786 96883786] | [[ਤਸਵੀਰ:Bhagatsinghthind.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2905 | [[:d:Q1325652|Q1325652]] | [[ਸੂਰਦਾਸ|ਭਗਤ ਸੂਰਦਾਸ ਜੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/218763000 218763000]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/281431871 281431871] | [[ਤਸਵੀਰ:Surdas.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2906 | [[:d:Q4900700|Q4900700]] | [[ਭਗਵਤੀ ਚਰਣ ਵਰਮਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/114227725 114227725] | [[ਤਸਵੀਰ:Bhagwati charan verma.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2907 | [[:d:Q31789083|Q31789083]] | [[ਭਗਵਾਨ ਢਿੱਲੋਂ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2908 | [[:d:Q15450751|Q15450751]] | [[ਭਗਵਾਨ ਦਾਸ ਗਰਗ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/15071023 15071023] | |- | style='text-align:right'| 2909 | [[:d:Q31787859|Q31787859]] | [[ਭਗਵਾਨ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2910 | [[:d:Q16143533|Q16143533]] | [[ਭਗਵਾਨ ਸਿੰਘ ਜੋਸ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/27175157 27175157] | [[ਤਸਵੀਰ:Bhagwan Josh.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2911 | [[:d:Q31788710|Q31788710]] | [[ਭਗਵਾਨ ਸਿੰਘ ਦਾਮਲੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2912 | [[:d:Q20608916|Q20608916]] | [[ਭਗਵੰਤ ਰਸੂਲਪੁਰੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2913 | [[:d:Q4900831|Q4900831]] | [[ਭਜਨ ਲਾਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/4022151353528352720006 4022151353528352720006] | |- | style='text-align:right'| 2914 | [[:d:Q5575294|Q5575294]] | [[ਭਬਾਨੀ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/41954938 41954938] | |- | style='text-align:right'| 2915 | [[:d:Q2501700|Q2501700]] | [[ਭਰਤਚੰਦਰ ਰੇ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/16144429 16144429] | |- | style='text-align:right'| 2916 | [[:d:Q196831|Q196831]] | [[ਭਰਤਮੁਨੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/38006392 38006392] | |- | style='text-align:right'| 2917 | [[:d:Q335161|Q335161]] | [[ਭਰਥਰੀ ਹਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/265079553 265079553]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/39416459 39416459] | |- | style='text-align:right'| 2918 | [[:d:Q3630368|Q3630368]] | [[ਭਾਲਚੰਦਰ ਨੇਮਾਡੇ|ਭਲਾਚੰਦਰ ਨੇਮਦੇ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/5041472 5041472] | [[ਤਸਵੀਰ:Bhalachandra Nemade.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2919 | [[:d:Q29057|Q29057]] | [[ਭਵਭੂਤੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/42189406 42189406]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/92145304396778571640 92145304396778571640] | |- | style='text-align:right'| 2920 | [[:d:Q4901592|Q4901592]] | [[ਭਵਾਨੀ ਪ੍ਰਸਾਦ ਮਿਸ਼ਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/54286396 54286396] | |- | style='text-align:right'| 2921 | [[:d:Q192302|Q192302]] | [[ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/257162664559355002507 257162664559355002507]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/267309460 267309460]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/438159474201427661393 438159474201427661393]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/816937 816937] | [[ਤਸਵੀਰ:Bhai Gurdas scribing Adi Granth.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2922 | [[:d:Q31787745|Q31787745]] | [[ਭਾਈ ਗੁਲਾਬ ਦਾਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2923 | [[:d:Q127574683|Q127574683]] | [[ਭਾਈ ਜਸਬੀਰ ਸਿੰਘ ਖੰਨੇ ਵਾਲੇ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:ਭਾਈ ਜਸਬੀਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਖੰਨੇ ਵਾਲੇ.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2924 | [[:d:Q4900752|Q4900752]] | [[ਭਾਈ ਜੋਧ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/100277698 100277698] | |- | style='text-align:right'| 2925 | [[:d:Q4900761|Q4900761]] | [[ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/309629202 309629202]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/50730122 50730122]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/94959440 94959440] | [[ਤਸਵੀਰ:A painting of Guru Gobind Singh and the court poet Bhai Nand Lal Goya.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2926 | [[:d:Q20608922|Q20608922]] | [[ਭਾਈ ਬਲਦੀਪ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2927 | [[:d:Q7291680|Q7291680]] | [[ਰਣਧੀਰ ਸਿੰਘ ਨਾਰੰਗਵਾਲ|ਭਾਈ ਰਣਧੀਰ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/122272711 122272711] | [[ਤਸਵੀਰ:Photograph of Bhai Randhir Singh performing kirtan with followers 3.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2928 | [[:d:Q3631340|Q3631340]] | [[ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/266979474 266979474] | [[ਤਸਵੀਰ:Vir Singh 1972 stamp of India.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2929 | [[:d:Q12443630|Q12443630]] | [[ਭਾਈ ਸੰਤੋਖ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2930 | [[:d:Q19667597|Q19667597]] | [[ਭਾਨੂ ਕਪਿਲ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/29085938 29085938] | [[ਤਸਵੀਰ:Bhanu Kapil Reading (29346702754).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2931 | [[:d:Q2223219|Q2223219]] | [[ਭਾਬੇਂਦਰ ਨਾਥ ਸਾਇਕੀਆ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/59956487 59956487] | |- | style='text-align:right'| 2932 | [[:d:Q3595864|Q3595864]] | [[ਭਾਮਹ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Christian prayers in tamil on palm leaves.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2933 | [[:d:Q50649843|Q50649843]] | [[ਭਾਰਗਵੀ ਨਰਾਇਣ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/308758794 308758794] | |- | style='text-align:right'| 2934 | [[:d:Q16773355|Q16773355]] | [[ਭਾਰਗਵੀ ਰਾਓ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/16365281 16365281]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/315524008 315524008] | [[ਤਸਵੀਰ:Bhargavi Rao1 (cropped).JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2935 | [[:d:Q4357833|Q4357833]] | [[ਭਾਰਤੀ ਮੁਖਰਜੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/76348204 76348204] | [[ਤਸਵੀਰ:MukherjeeL3.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2936 | [[:d:Q2628981|Q2628981]] | [[ਭਾਰਤੇਂਦੂ ਹਰੀਸ਼ਚੰਦਰ|ਭਾਰਤੇਂਦੁ ਹਰਿਸ਼ਚੰਦਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/12294608 12294608] | [[ਤਸਵੀਰ:Bharatendu Harishchandra 1976 stamp of India.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2937 | [[:d:Q16205384|Q16205384]] | [[ਭਾਵਨਾ ਸੋਮਾਇਆ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/24829295 24829295] | [[ਤਸਵੀਰ:Bhawana Somaaya.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2938 | [[:d:Q231690|Q231690]] | [[ਭੀਮਰਾਓ ਅੰਬੇਡਕਰ|ਭੀਮ ਰਾਓ ਅੰਬੇਦਕਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/44331988 44331988] | [[ਤਸਵੀਰ:Dr. Bhimrao Ambedkar.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2939 | [[:d:Q20608978|Q20608978]] | [[ਭੁਪਿੰਦਰ ਕੌਰ ਪ੍ਰੀਤ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Bhupinder Kaur Preet.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2940 | [[:d:Q3347045|Q3347045]] | [[ਭੁਪੇਂਦਰ ਕੁਮਾਰ ਦੱਤ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2941 | [[:d:Q3348925|Q3348925]] | [[ਭੁਪਿੰਦਰਨਾਥ ਦੱਤ|ਭੁਪੇਂਦਰਨਾਥ ਦੱਤ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/79442677 79442677] | [[ਤਸਵੀਰ:Bhupendranath Datta (brother of Swami Vivekananda).png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2942 | [[:d:Q855128|Q855128]] | [[ਭੂਪੇਨ ਹਾਜ਼ਰਿਕਾ|ਭੁਪੇਨ ਹਜਾਰਿਕਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/164303990 164303990] | [[ਤਸਵੀਰ:Dr. Bhupen Hazarika, Assam, India.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2943 | [[:d:Q20608999|Q20608999]] | [[ਭੂਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2944 | [[:d:Q4902180|Q4902180]] | [[ਭੂਪੇਂਦਰ ਨਾਥ ਕੌਸ਼ਿਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2945 | [[:d:Q125148389|Q125148389]] | [[ਭੂਰਾ ਸਿੰਘ ਕਲੇਰ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2946 | [[:d:Q6379208|Q6379208]] | [[ਕਵੀ ਭੂਸ਼ਣ|ਭੂਸ਼ਣ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Bhushan kavi Birla mandir 6 dec 2009 (39).JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2947 | [[:d:Q20609009|Q20609009]] | [[ਭੂਸ਼ਨ ਧਿਆਨਪੁਰੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2948 | [[:d:Q31785952|Q31785952]] | [[ਭੋਲਾ ਨਾਥ ਵਾਰਿਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2949 | [[:d:Q125148576|Q125148576]] | [[ਭੋਲਾ ਸਿੰਘ ਸੰਘੇੜਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2950 | [[:d:Q12444513|Q12444513]] | [[ਭੋਲਾਨਾਥ ਤਿਵਾਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/95327374 95327374] | |- | style='text-align:right'| 2951 | [[:d:Q2767647|Q2767647]] | [[ਭੋਲਾਭਾਈ ਪਟੇਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/57032887 57032887] | |- | style='text-align:right'| 2952 | [[:d:Q108301286|Q108301286]] | [[ਭੰਵਰ ਸਿੰਘ ਸਮੌਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2953 | [[:d:Q12443344|Q12443344]] | [[ਭੱਟ ਨਾਰਾਇਣ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/100973967 100973967] | |- | style='text-align:right'| 2954 | [[:d:Q202878|Q202878]] | [[ਮਾਏ ਵੈਸਟ|ਮਈ ਵੈਸਟ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/7521525 7521525] | [[ਤਸਵੀਰ:Mae West - 1936.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2955 | [[:d:Q6895244|Q6895244]] | [[ਮਕਬੂਲਾ ਮੰਜ਼ੂਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Makbula Manzoor .jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2956 | [[:d:Q6738763|Q6738763]] | [[ਮਕਰੰਦ ਪਰਾਂਜਪੇ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/114995174 114995174] | |- | style='text-align:right'| 2957 | [[:d:Q20609019|Q20609019]] | [[ਮਕਸੂਦ ਸਾਕਿਬ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/6836055 6836055] | |- | style='text-align:right'| 2958 | [[:d:Q6740002|Q6740002]] | [[ਮਕੋਤੋ ਊਏਦਾ (ਸਾਹਿਤ ਆਲੋਚਕ)]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/108860897 108860897] | |- | style='text-align:right'| 2959 | [[:d:Q3764772|Q3764772]] | [[ਮਖ਼ਦੂਮ ਮੁਹੀਉੱਦੀਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/47845297 47845297] | |- | style='text-align:right'| 2960 | [[:d:Q31319912|Q31319912]] | [[ਮਖ਼ਮੂਰ ਸਈਦੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2961 | [[:d:Q16838512|Q16838512]] | [[ਮਗਨਲਾਲ ਗਾਂਧੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/9051165271951110690005 9051165271951110690005] | [[ਤਸਵੀਰ:MGandhi (1917) 10 pg 41 (2) Mr Maganlal K Gandhi.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2962 | [[:d:Q6730421|Q6730421]] | [[ਮਗਫੂਰ ਅਹਿਮਦ ਅਜਾਜ਼ੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Maghfoor Ajazi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2963 | [[:d:Q1715105|Q1715105]] | [[ਮਜਰੂਹ ਸੁਲਤਾਨਪੁਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/205916808 205916808] | [[ਤਸਵੀਰ:Majrooh Sultanpuri & Ubaid Azam Azmi(cropped on Majrooh Sultanpuri).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2964 | [[:d:Q16019475|Q16019475]] | [[ਮਜ਼ਹਰ ਇਮਾਮ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/45475314 45475314] | |- | style='text-align:right'| 2965 | [[:d:Q15942048|Q15942048]] | [[ਮਜ਼ਹਰ ਉਲ ਇਸਲਾਮ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/16220068 16220068] | |- | style='text-align:right'| 2966 | [[:d:Q3694668|Q3694668]] | [[ਮਜ਼ਹਰ ਕਲੀਮ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2967 | [[:d:Q20609030|Q20609030]] | [[ਮਜ਼ਹਰ ਤਿਰਮਜ਼ੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Mazhar Tirmazi in Toba Tek Singh. London.. 1999. Photo by Amarjit Chandan.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2968 | [[:d:Q15132657|Q15132657]] | [[ਮਜਾਜ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/38328655 38328655] | [[ਤਸਵੀਰ:Majaz.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2969 | [[:d:Q1395441|Q1395441]] | [[ਮਣੀ ਮਾਧਵ ਚਾਕਿਆਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/55915630 55915630] | [[ਤਸਵੀਰ:Mani Madhava Chakyar.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2970 | [[:d:Q20609042|Q20609042]] | [[ਮਦਨ ਲਾਲ ਦੀਦੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2971 | [[:d:Q20609051|Q20609051]] | [[ਮਦਨ ਵੀਰਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2972 | [[:d:Q6141615|Q6141615]] | [[ਮਦਨਜੀਤ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/95159676 95159676] | [[ਤਸਵੀਰ:The UNESCO Goodwill Ambassador, Dr. Madanjeet Singh presenting a book to the Prime Minister, Dr. Manmohan Singh, in Marseille, France on September 28, 2008.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2973 | [[:d:Q6727772|Q6727772]] | [[ਮਦੀਨਾ ਗੁਲਗਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/48785296 48785296] | [[ਤਸਵੀਰ:Mədinə Gülgün gənclik illərində.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2974 | [[:d:Q2766821|Q2766821]] | [[ਮਦੀਹਾ ਗੌਹਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/46205045 46205045] | |- | style='text-align:right'| 2975 | [[:d:Q2556603|Q2556603]] | [[ਮਧੁਰ ਜਾਫਰੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/119620635 119620635] | [[ਤਸਵੀਰ:Madhur Jaffrey crop.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2976 | [[:d:Q6727432|Q6727432]] | [[ਮਧੂ ਤ੍ਰੇਹਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/83517876 83517876] | |- | style='text-align:right'| 2977 | [[:d:Q3632530|Q3632530]] | [[ਮਧੂ ਲਿਮਏ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/36931782 36931782] | [[ਤਸਵੀਰ:Madhu Limaye 1997 stamp of India.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2978 | [[:d:Q13139839|Q13139839]] | [[ਮਨਜ਼ੂਰ ਏਜਾਜ਼]] | | | |- | style='text-align:right'| 2979 | [[:d:Q27944860|Q27944860]] | [[ਮਨਜਿੰਦਰ ਧਨੋਆ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2980 | [[:d:Q120075971|Q120075971]] | [[ਮਨਜਿੰਦਰ ਮਾਖਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2981 | [[:d:Q25624012|Q25624012]] | [[ਮਨਜੀਤ ਇੰਦਰਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Manjit Indra , Punjabi Poetess, Chandigarh, India.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2982 | [[:d:Q6750406|Q6750406]] | [[ਮਨਜੀਤ ਟਿਵਾਣਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/53288227 53288227] | |- | style='text-align:right'| 2983 | [[:d:Q125148564|Q125148564]] | [[ਮਨਜੀਤ ਮੀਤ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2984 | [[:d:Q25624060|Q25624060]] | [[ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/93864695 93864695] | |- | style='text-align:right'| 2985 | [[:d:Q20609069|Q20609069]] | [[ਮਨਜੀਤਪਾਲ ਕੌਰ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2986 | [[:d:Q6751500|Q6751500]] | [[ਮਨਪ੍ਰੀਤ ਟਿਵਾਣਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/306396585 306396585] | |- | style='text-align:right'| 2987 | [[:d:Q6750641|Q6750641]] | [[ਮਨਮਥਨਾਥ ਗੁਪਤ|ਮਨਮਥਨਾਥ ਗੁਪਤਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/2484997 2484997] | |- | style='text-align:right'| 2988 | [[:d:Q20049733|Q20049733]] | [[ਮਨਮੋਹਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/65604638 65604638] | [[ਤਸਵੀਰ:Manmohan ,Punjabi writer and an IPS officer,Punjab,India.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2989 | [[:d:Q7255999|Q7255999]] | [[ਮਨਮੋਹਨ ਆਚਾਰੀਆ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/30147266844535482227 30147266844535482227] | [[ਤਸਵੀਰ:Vanikavi Manmohan Acharya.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2990 | [[:d:Q20609079|Q20609079]] | [[ਮਨਮੋਹਨ ਬਾਵਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/85896087 85896087] | [[ਤਸਵੀਰ:Manmohan Bawa at People's Literary Festival 2018 (02) (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2991 | [[:d:Q25624516|Q25624516]] | [[ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਦਾਊਂ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2992 | [[:d:Q125148500|Q125148500]] | [[ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਬਾਸਰਕੇ]] | | | |- | style='text-align:right'| 2993 | [[:d:Q6750649|Q6750649]] | [[ਮਨਮੋਹਿਨੀ ਜ਼ੁਤਸ਼ੀ ਸਹਿਗਲ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/64812898 64812898] | |- | style='text-align:right'| 2994 | [[:d:Q172862|Q172862]] | [[ਮਨਸੂਰ ਅਲ-ਹੱਲਾਜ|ਮਨਸੂਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/44299887 44299887] | [[ਤਸਵੀਰ:Hallaj.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2995 | [[:d:Q123474555|Q123474555]] | [[ਮਨਾਰ ਅਲ-ਸ਼ਰੀਫ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2996 | [[:d:Q1890404|Q1890404]] | [[ਮਨਿਲ ਸੂਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/79179907 79179907] | [[ਤਸਵੀਰ:Manil Suri, author photo by Jose Villarrubia.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2997 | [[:d:Q20609088|Q20609088]] | [[ਮਨਿੰਦਰ ਕਾਂਗ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2998 | [[:d:Q6749409|Q6749409]] | [[ਮਨੀ ਰਾਓ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/16146522472332392811 16146522472332392811] | |- | style='text-align:right'| 2999 | [[:d:Q6749641|Q6749641]] | [[ਮਨੀਕੁੰਤਲਾ ਸੇਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/70080432 70080432] | |- | style='text-align:right'| 3000 | [[:d:Q111395654|Q111395654]] | [[ਮਨੀਜ਼ਾ ਨਕਵੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/41468453 41468453] | |- | style='text-align:right'| 3001 | [[:d:Q6749456|Q6749456]] | [[ਮਨੀਬੇਨ ਪਟੇਲ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/112976772 112976772] | [[ਤਸਵੀਰ:Maniben Patel.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3002 | [[:d:Q6749728|Q6749728]] | [[ਮਨੀਲਾਲ ਦਿਵੇਦੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/25446635 25446635] | [[ਤਸਵੀਰ:Manilal Nabhubhai Dwivedi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3003 | [[:d:Q47492912|Q47492912]] | [[ਮਨੀਸ਼ਾ ਜੋਸ਼ੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/31647089 31647089] | [[ਤਸਵੀਰ:Gujarati poet Manisha Joshi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3004 | [[:d:Q984127|Q984127]] | [[ਮਨੂ ਸਰੀਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/39612499 39612499] | [[ਤਸਵੀਰ:Manu Sareen (2012).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3005 | [[:d:Q2767900|Q2767900]] | [[ਮਨੂਭਾਈ ਪੰਚੋਲੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/28465408 28465408] | |- | style='text-align:right'| 3006 | [[:d:Q3635724|Q3635724]] | [[ਮਨੋਜ ਦਾਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/64048334 64048334] | [[ਤਸਵੀਰ:Manoj Das Writer 003 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3007 | [[:d:Q18044224|Q18044224]] | [[ਮਨੋਰਮਾ ਜਾਫਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/53161360 53161360] | |- | style='text-align:right'| 3008 | [[:d:Q6751421|Q6751421]] | [[ਮਨੋਰਮਾ ਥਾਮਪੁਰਾਤੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3009 | [[:d:Q29907163|Q29907163]] | [[ਮਨੋਰਮਾ ਮਹਾਪਾਤਰਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/228383934 228383934] | [[ਤਸਵੀਰ:Manorama Mohapatra with Bibhuti Patnaik at Bhubaneswar Odisha 02-19 12.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3010 | [[:d:Q26703423|Q26703423]] | [[ਮਨੋਰੰਜਨ ਬਿਆਪਾਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/17155103998476202504 17155103998476202504] | [[ਤਸਵੀਰ:Monoranjan Bapari, a Bengali writer 04.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3011 | [[:d:Q30945130|Q30945130]] | [[ਮਨੋਹਰ ਮੌਲੀ ਵਿਸਵਾਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/247146216690409092053 247146216690409092053] | [[ਤਸਵੀਰ:Manohar Mouli Biswas.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3012 | [[:d:Q31320464|Q31320464]] | [[ਮਨੋਹਰ ਰਾਏ ਸਰਦੇਸਾਈ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/5569168453548466300007 5569168453548466300007] | [[ਤਸਵੀਰ:Manohar Rai Sardesai.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3013 | [[:d:Q6751136|Q6751136]] | [[ਮਨੋਹਰ ਸ਼ਿਆਮ ਜੋਸ਼ੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/116517832 116517832] | |- | style='text-align:right'| 3014 | [[:d:Q12937452|Q12937452]] | [[ਮਮਤਾ ਕਾਲੀਆ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/116508884 116508884] | [[ਤਸਵੀਰ:ममता कालिया bharat-s-tiwari-photography-IMG 1382-2 May 25, 2019.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3015 | [[:d:Q18953489|Q18953489]] | [[ਮਮਤਾ ਦਾਸ਼]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/13896545 13896545] | |- | style='text-align:right'| 3016 | [[:d:Q6745991|Q6745991]] | [[ਮਮਤਾ ਸਾਗਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/43432764 43432764] | [[ਤਸਵੀਰ:MamtaSagar.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3017 | [[:d:Q982809|Q982809]] | [[ਮਰਣਾਲ ਸੇਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/79407433 79407433] | [[ਤਸਵੀਰ:Mrinal-sen.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3018 | [[:d:Q23419099|Q23419099]] | [[ਮਰੀਅਮ ਗੁਰਬਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/73301016 73301016] | [[ਤਸਵੀਰ:MyriamGurba.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3019 | [[:d:Q5959090|Q5959090]] | [[ਮਰੀਅਮ ਜਾਫ਼ਰੀ ਅਜ਼ਰਮਾਨੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:MJAzarmani.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3020 | [[:d:Q464924|Q464924]] | [[ਮਰੀਅਮ ਨਮਾਜ਼ੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/305800354 305800354] | [[ਤਸਵੀਰ:Maryam Balie 2021 c.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3021 | [[:d:Q18227987|Q18227987]] | [[ਮਰੀਅਮ ਮਹਿਬੂਬ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/58702771 58702771] | |- | style='text-align:right'| 3022 | [[:d:Q2767928|Q2767928]] | [[ਮਰੀਜ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/40975828 40975828] | [[ਤਸਵੀਰ:Gujarati poet Mareez.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3023 | [[:d:Q469066|Q469066]] | [[ਮਰੀਨਾ ਨੇਮਤ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/85714123 85714123] | |- | style='text-align:right'| 3024 | [[:d:Q542184|Q542184]] | [[ਮਲਕ ਹਿਫਨੀ ਨਸੀਫ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/39654048 39654048] | [[ਤਸਵੀਰ:Malak.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3025 | [[:d:Q2743495|Q2743495]] | [[ਮਲਾ ਰਾਏ ਚੌਧੁਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/55667422 55667422]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/8982572 8982572] | [[ਤਸਵੀਰ:Malay Roychoudhury in Holland.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3026 | [[:d:Q32732|Q32732]] | [[ਮਲਾਲਾ ਯੂਸਫ਼ਜ਼ਈ|ਮਲਾਲਾ ਯੂਸਫਜ਼ਈ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/305307972 305307972] | [[ਤਸਵੀਰ:Malala Yousafzai at the 2024 Toronto International Film Festival 5.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3027 | [[:d:Q1070772|Q1070772]] | [[ਮਲਿਕ ਮੁਹੰਮਦ ਜਾਇਸੀ|ਮਲਿਕ ਮੁਹੰਮਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/114235065 114235065]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/22280146 22280146]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/3932159477550127990005 3932159477550127990005] | |- | style='text-align:right'| 3028 | [[:d:Q29961024|Q29961024]] | [[ਮਲਿਕਾ ਬੁਕਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/309792400 309792400] | |- | style='text-align:right'| 3029 | [[:d:Q70749328|Q70749328]] | [[ਮਸਰੂਰ ਜਹਾਂ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/16382629 16382629] | |- | style='text-align:right'| 3030 | [[:d:Q31313959|Q31313959]] | [[ਮਸੂਦ ਅਹਿਮਦ ਬਰਕਾਤੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:MasoodAhmedBarkati.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3031 | [[:d:Q16018811|Q16018811]] | [[ਮਸੂਦ ਹੁਸੈਨ ਖ਼ਾਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/5768608 5768608] | |- | style='text-align:right'| 3032 | [[:d:Q6784838|Q6784838]] | [[ਮਸੌਦ ਨਵਾਬੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:MassoudNAWABI.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3033 | [[:d:Q12445871|Q12445871]] | [[ਮਹਮੁਦ ਗਾਮੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/72991344 72991344] | |- | style='text-align:right'| 3034 | [[:d:Q3277903|Q3277903]] | [[ਮਹਸ਼ੀਦ ਮੋਸ਼ੀਰੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/95343807 95343807] | [[ਤਸਵੀਰ:Mahshid Moshiri.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3035 | [[:d:Q982481|Q982481]] | [[ਮਹਾਂਦੇਵ ਗੋਵਿੰਦ ਰਾਨਡੇ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/72200215 72200215] | [[ਤਸਵੀਰ:Ranade Statue.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3036 | [[:d:Q772969|Q772969]] | [[ਮਹਾਂਦੇਵ ਦੇਸਾਈ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/14817771 14817771] | [[ਤਸਵੀਰ:Mahadev Desai 1983 stamp of India.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3037 | [[:d:Q9441|Q9441]] | [[ਗੌਤਮ ਬੁੱਧ|ਮਹਾਤਮਾ ਬੁੱਧ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/77109647 77109647] | [[ਤਸਵੀਰ:Buddha in Sarnath Museum (Dhammajak Mutra).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3038 | [[:d:Q466337|Q466337]] | [[ਮਹਾਂਦੇਵੀ ਵਰਮਾ|ਮਹਾਦੇਵੀ ਵਰਮਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/27130898 27130898] | [[ਤਸਵੀਰ:Mahadevi Verma (group photo) (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3039 | [[:d:Q6733578|Q6733578]] | [[ਮਹਾਵੀਰ ਤਿਆਗੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3040 | [[:d:Q3536510|Q3536510]] | [[ਮਹਾਵੀਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਦਿਵੇਦੀ|ਮਹਾਵੀਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਦਵੇਦੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/242151170873339091239 242151170873339091239]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/73999586 73999586] | [[ਤਸਵੀਰ:Mahavir Prasad Dwivedi 1966 stamp of India.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3041 | [[:d:Q144391|Q144391]] | [[ਮਹਾਸ਼ਵੇਤਾ ਦੇਵੀ|ਮਹਾਸਵੇਤਾ ਦੇਵੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/112234825 112234825] | [[ਤਸਵੀਰ:Mahasweta Devi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3042 | [[:d:Q66901863|Q66901863]] | [[ਮਹਿਨਾਜ਼ ਫਤਾਹੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3043 | [[:d:Q107355501|Q107355501]] | [[ਮਹਿਨਾਜ਼ ਮਲਿਕ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Mahnaz Malik, Public Domain, Free use Image.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3044 | [[:d:Q6733625|Q6733625]] | [[ਮਹਿਬੂਬ ਆਲਮ (ਪੱਤਰਕਾਰ)]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/43815500 43815500] | |- | style='text-align:right'| 3045 | [[:d:Q6733996|Q6733996]] | [[ਮਹਿਮ ਬੋਰਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/50785355 50785355] | [[ਤਸਵੀਰ:Mahim bora.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3046 | [[:d:Q45969055|Q45969055]] | [[ਮਹਿਮਦੁੱਲ ਹੱਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/33341156 33341156] | |- | style='text-align:right'| 3047 | [[:d:Q207720|Q207720]] | [[ਮਹਿਮੂਦ ਦਰਵੇਸ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/113381455 113381455] | [[ਤਸਵੀਰ:MahmoudDarwish.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3048 | [[:d:Q2738287|Q2738287]] | [[ਮਹਿਮੂਦ ਸ਼ਬਿਸਤਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/107030610 107030610] | |- | style='text-align:right'| 3049 | [[:d:Q6734917|Q6734917]] | [[ਮਹਿਸ਼ੀਦ ਅਮੀਰਸ਼ਾਹੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/21398477 21398477] | |- | style='text-align:right'| 3050 | [[:d:Q20609107|Q20609107]] | [[ਮਹਿੰਦਰ ਗਿੱਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Mahinder Gill.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3051 | [[:d:Q6894173|Q6894173]] | [[ਮਹਿੰਦਰ ਪ੍ਰਤਾਪ ਚੰਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/50815647 50815647] | [[ਤਸਵੀਰ:MPCHAND.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3052 | [[:d:Q125148410|Q125148410]] | [[ਮਹਿੰਦਰ ਬੇਦੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 3053 | [[:d:Q31787082|Q31787082]] | [[ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਜੋਸ਼ੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 3054 | [[:d:Q1188802|Q1188802]] | [[ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰੰਧਾਵਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/2514153 2514153] | [[ਤਸਵੀਰ:Chandigarh, India rose garden bust of Dr Randhawa 5.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3055 | [[:d:Q25876107|Q25876107]] | [[ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸਰਨਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/72721521 72721521] | |- | style='text-align:right'| 3056 | [[:d:Q125148451|Q125148451]] | [[ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੇਠੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 3057 | [[:d:Q125148565|Q125148565]] | [[ਮਹਿੰਦਰ ਸੂਮਲ]] | | | |- | style='text-align:right'| 3058 | [[:d:Q61059213|Q61059213]] | [[ਮਹਿੰਦਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਧਾਲੀਵਾਲ|ਮਹਿੰਦਰਪਾਲ ਧਾਲੀਵਾਲ]] | | | |- | style='text-align:right'| 3059 | [[:d:Q31787944|Q31787944]] | [[ਮਹੀਪ ਸਿੰਘ]] | | | |- | style='text-align:right'| 3060 | [[:d:Q110812178|Q110812178]] | [[ਮੁਹੰਮਦ ਇਮਤਿਆਜ਼|ਮਹੁੰਮਦ ਇਮਤਿਆਜ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3061 | [[:d:Q6733856|Q6733856]] | [[ਮਹੇਸ਼ ਦੱਤਾਨੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/45897889 45897889] | |- | style='text-align:right'| 3062 | [[:d:Q181451|Q181451]] | [[ਮਹੰਮਦ ਅਲੀ ਫ਼ਰੂਗ਼ੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/118421600 118421600] | [[ਤਸਵੀਰ:1928 Foroughi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3063 | [[:d:Q79350969|Q79350969]] | [[ਮਾਇਆ ਅਲ-ਹਯਾਤ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/26862465 26862465] | |- | style='text-align:right'| 3064 | [[:d:Q19526|Q19526]] | [[ਮਾਇਆ ਐਂਜਲੋ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/7386077 7386077] | [[ਤਸਵੀਰ:Portrait photograph of Maya Angelou, c. 1974.webp|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3065 | [[:d:Q12446486|Q12446486]] | [[ਮਾਇਆ ਗੋਵਿੰਦ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3066 | [[:d:Q44011622|Q44011622]] | [[ਮਾਇਆ ਦੇਵੀ ਚੇਤੱਰੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/19313921 19313921] | |- | style='text-align:right'| 3067 | [[:d:Q666864|Q666864]] | [[ਮਾਇਕਲ ਮਧੁਸੂਦਨ ਦੱਤ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/66512048 66512048] | [[ਤਸਵੀਰ:Michael Madhusudan Dutta.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3068 | [[:d:Q132964|Q132964]] | [[ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਮਾਇਕੋਵਸਕੀ|ਮਾਇਕੋਵਸਕੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/24611716 24611716] | [[ਤਸਵੀਰ:Majakovszkij.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3069 | [[:d:Q43476863|Q43476863]] | [[ਮਾਇਰਾ ਪੇਜ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/109438211 109438211] | |- | style='text-align:right'| 3070 | [[:d:Q325487|Q325487]] | [[ਮਾਈਕ ਵਾਲੇਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/112779580 112779580] | [[ਤਸਵੀਰ:Mike Wallace National Press Club.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3071 | [[:d:Q76498|Q76498]] | [[ਮਾਈਕਲ ਐਂਡ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/34456245 34456245] | |- | style='text-align:right'| 3072 | [[:d:Q2754488|Q2754488]] | [[ਮਾਈਕਲ ਓ'ਡਵਾਇਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/100202661 100202661]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/32392365 32392365] | [[ਤਸਵੀਰ:Sir Michael Francis O'Dwyer (died 1940).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3073 | [[:d:Q172140|Q172140]] | [[ਮਾਈਕਲ ਕਰਾਈਟਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/55734037 55734037]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/87773632 87773632]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/89578936 89578936] | [[ਤਸਵੀਰ:MichaelCrichton 2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3074 | [[:d:Q559198|Q559198]] | [[ਮਾਈਕਲ ਨਬੀਲ ਸਨਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Tom Gross and Maikel Nabil 2012 Geneva Summit.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3075 | [[:d:Q8750|Q8750]] | [[ਮਾਈਕਲ ਫ਼ੈਰਾਡੇ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/38158158 38158158] | [[ਤਸਵੀਰ:M Faraday Th Phillips oil 1842.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3076 | [[:d:Q1929737|Q1929737]] | [[ਮਾਈਕਲ ਵਾਰਨਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/24656458 24656458] | [[ਤਸਵੀਰ:Michael Warner, Writers on Writing about Technology roundtable, 2009-09-30.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3077 | [[:d:Q5592|Q5592]] | [[ਮੀਕੇਲਾਂਜਲੋ|ਮਾਈਕਲਏਂਜਲੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/24585191 24585191] | [[ਤਸਵੀਰ:Michelangelo Daniele da Volterra (dettaglio).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3078 | [[:d:Q6736888|Q6736888]] | [[ਮਾਈਰਾ ਕਲਮਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/32133820 32133820] | [[ਤਸਵੀਰ:Maira kalman 2010.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3079 | [[:d:Q105032322|Q105032322]] | [[ਮਾਈਰਾ ਡਗਲਸ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Myra Douglas (1892).png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3080 | [[:d:Q984|Q984]] | [[ਮਾਈਲਸ ਫਰੈਂਕਲਿਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/41947058 41947058] | [[ਤਸਵੀਰ:Miles franklin.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3081 | [[:d:Q5816|Q5816]] | [[ਮਾਓ ਤਸੇ-ਤੁੰਗ|ਮਾਓ ਜ਼ੇ ਤੁੰਗ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/51699962 51699962] | [[ਤਸਵੀਰ:Mao Tse Tung.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3082 | [[:d:Q6739370|Q6739370]] | [[ਮਾਖਨਲਾਲ ਚਤੁਰਵੇਦੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/15836870 15836870] | [[ਤਸਵੀਰ:Makhanlal Chaturvedi 1977 stamp of India.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3083 | [[:d:Q1240077|Q1240077]] | [[ਮਾਚੀ ਤਵਾਰਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/109004085 109004085] | [[ਤਸਵੀਰ:Machi Tawara 20220821 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3084 | [[:d:Q15428883|Q15428883]] | [[ਮਾਟਿਲਡਾ ਹੇਜ਼]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/93717947 93717947] | [[ਤਸਵੀਰ:Matilda Hays (1858).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3085 | [[:d:Q6727315|Q6727315]] | [[ਮਾਧਵੀ ਸਰਦੇਸਾਈ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/308298130 308298130]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/4566158070784808780004 4566158070784808780004] | [[ਤਸਵੀਰ:Dr Madhavi Sardesai, Goa University..JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3086 | [[:d:Q11766987|Q11766987]] | [[ਮਾਨਵ ਕੌਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/2988149198366274940001 2988149198366274940001] | [[ਤਸਵੀਰ:Manav Kaul.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3087 | [[:d:Q16191043|Q16191043]] | [[ਮਾਨਸੀ ਪ੍ਰਧਾਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Manasi Pradhan.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3088 | [[:d:Q4934317|Q4934317]] | [[ਮਾਨਾ ਆਗ਼ਾਈ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/14144435 14144435] | |- | style='text-align:right'| 3089 | [[:d:Q728169|Q728169]] | [[ਮਾਨੋਲੀਸ ਗਲੇਜ਼ੋਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/39579980 39579980] | [[ਤਸਵੀਰ:Manolis Glezos with LAE 3.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3090 | [[:d:Q1882348|Q1882348]] | [[ਮਾਬਲ ਡਵ ਡਾਨਕ਼ੁਆਹ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/286431466 286431466] | |- | style='text-align:right'| 3091 | [[:d:Q357510|Q357510]] | [[ਮਾਰਕ ਕੈਲੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/170116466 170116466] | [[ਤਸਵੀਰ:Mark Kelly Official Portrait 119th.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3092 | [[:d:Q1009220|Q1009220]] | [[ਮਾਰਕ ਟਲੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/25325499 25325499] | [[ਤਸਵੀਰ:Mark Tully.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3093 | [[:d:Q7245|Q7245]] | [[ਮਾਰਕ ਟਵੇਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/16444837 16444837]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/305239133 305239133]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/50566653 50566653]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/53367783 53367783] | [[ਤਸਵੀਰ:Mark Twain by AF Bradley.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3094 | [[:d:Q41422|Q41422]] | [[ਮਾਰਕ ਰੂਫ਼ਾਲੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/85826181 85826181] | [[ਤਸਵੀਰ:Mark Ruffalo (36201774756) (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3095 | [[:d:Q210447|Q210447]] | [[ਮਾਰਕ ਹੈਮਿਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/44495036 44495036] | [[ਤਸਵੀਰ:Mark Hamill at the 2024 Toronto International Film Festival (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3096 | [[:d:Q1430|Q1430]] | [[ਮਾਰਕਸ ਔਰੇਲੀਅਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/102895066 102895066] | [[ਤਸਵੀਰ:Marcus Aurelius Louvre MR561 n02.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3097 | [[:d:Q6101|Q6101]] | [[ਮਾਰਕੋ ਪੋਲੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/173430120 173430120] | [[ਤਸਵੀਰ:Marco Polo Mosaic from Palazzo Tursi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3098 | [[:d:Q65161956|Q65161956]] | [[ਮਾਰਗਰੀ ਵੁਲਫ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/264578796 264578796]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/35870000 35870000] | |- | style='text-align:right'| 3099 | [[:d:Q183492|Q183492]] | [[ਮਾਰਗਰੇਟ ਐਟਵੁੱਡ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/109322990 109322990] | [[ਤਸਵੀਰ:Margaret Atwood (52161564186) (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3100 | [[:d:Q6759152|Q6759152]] | [[ਮਾਰਗਰੇਟ ਐਵੀਸਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/79128508 79128508] | |- | style='text-align:right'| 3101 | [[:d:Q1894814|Q1894814]] | [[ਮਾਰਗਰੇਟ ਡੇਲੈਂਡ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/13333630 13333630] | [[ਤਸਵੀਰ:Margaret Deland portrait.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3102 | [[:d:Q257953|Q257953]] | [[ਮਾਰਗਰੇਟ ਫੂਲਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/9866789 9866789] | [[ਤਸਵੀਰ:Margaret Fuller by Chappel.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3103 | [[:d:Q238364|Q238364]] | [[ਮਾਰਗਰੈੱਟ ਬਰਕ ਵਾਈਟ|ਮਾਰਗਰੇਟ ਬਰਕ ਵ੍ਹਾਈਟ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/12383513 12383513] | [[ਤਸਵੀਰ:Margaret Bourke-White 1955.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3104 | [[:d:Q173540|Q173540]] | [[ਮਾਰਗਰੇਟ ਮਿਚਲ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/27068921 27068921] | [[ਤਸਵੀਰ:Margaret Mitchell NYWTS (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3105 | [[:d:Q6759905|Q6759905]] | [[ਮਾਰਗਰੇਟ ਸਮਿਥ (ਕਵੀ)]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/1655380 1655380] | |- | style='text-align:right'| 3106 | [[:d:Q180099|Q180099]] | [[ਮਾਰਗਰਿਟ ਮੀਡ|ਮਾਰਗਰੈੱਟ ਮੀਡ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/44302511 44302511] | [[ਤਸਵੀਰ:Margaret Mead (1901-1978).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3107 | [[:d:Q4967899|Q4967899]] | [[ਮਾਰਗ੍ਰੇਟਾ ਮੋਮਾ|ਮਾਰਗ੍ਰੇਟ ਮੋਮਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3108 | [[:d:Q2448438|Q2448438]] | [[ਮਾਰਜਾ-ਸਿਸਕੋ ਆਲਟੋ]] | [[ਟਰਾਂਸ ਔਰਤ]] | | [[ਤਸਵੀਰ:Sateenkaarimessu kallion kirkossa (4757703107).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3109 | [[:d:Q84423|Q84423]] | [[ਮਾਰਟਿਨ ਬੂਬਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/68926330 68926330] | [[ਤਸਵੀਰ:Martin Buber portrait.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3110 | [[:d:Q9554|Q9554]] | [[ਮਾਰਟਿਨ ਲੂਥਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/14773105 14773105] | [[ਤਸਵੀਰ:Lucas Cranach d.Ä. - Martin Luther, 1528 (Veste Coburg).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3111 | [[:d:Q8027|Q8027]] | [[ਮਾਰਟਿਨ ਲੂਥਰ ਕਿੰਗ ਜੂਨੀਅਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/100170140 100170140] | [[ਤਸਵੀਰ:The Rev. Dr. Martin Luther King Jr. Color Portrait (high quality).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3112 | [[:d:Q11820|Q11820]] | [[ਮਾਰਟਿਨ ਵੈਨ ਬੁਰੇਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/69725811 69725811] | [[ਤਸਵੀਰ:Martin Van Buren by Mathew Brady c1855-58 sepia original restored.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3113 | [[:d:Q41148|Q41148]] | [[ਮਾਰਟਿਨ ਸਕੌਰਸੀਜ਼ੇ|ਮਾਰਟਿਨ ਸਕੌਰਸੇਸੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/111716145 111716145] | [[ਤਸਵੀਰ:Martin Scorsese MFF 2023.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3114 | [[:d:Q54545|Q54545]] | [[ਮਾਰਟੀਨਾ ਨਵਰਾਤੀਲੋਵਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/108608022 108608022] | [[ਤਸਵੀਰ:Tennis Nederland tegen Verenigde Staten in Den Haag Navratilova in aktie, Bestanddeelnr 930-9118 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3115 | [[:d:Q89052941|Q89052941]] | [[ਮਾਰਥਾ ਐਕਲਜ਼ਬਰਗ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/48294839 48294839] | |- | style='text-align:right'| 3116 | [[:d:Q22094106|Q22094106]] | [[ਮਾਰਥਾ ਬੋਸਿੰਗ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/16044403 16044403] | |- | style='text-align:right'| 3117 | [[:d:Q3850004|Q3850004]] | [[ਮਾਰਥਾ ਮੇਦੇਈਰੋਸ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/317496 317496] | [[ਤਸਵੀਰ:Martha medeiros tv brasil.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3118 | [[:d:Q34012|Q34012]] | [[ਮਾਰਲਨ ਬ੍ਰੈਂਡੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/41907301 41907301] | [[ਤਸਵੀਰ:Marlon Brando publicity for One-Eyed Jacks.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3119 | [[:d:Q5999641|Q5999641]] | [[ਮਾਰਲੇਨ ਵਾਯਰ]] | [[ਟਰਾਂਸ ਔਰਤ]]<br/>''[[:d:Q17148251|travesti]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/16159761526007882102 16159761526007882102] | [[ਤਸਵੀਰ:Marlene Wayar 2021.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3120 | [[:d:Q6778229|Q6778229]] | [[ਮਾਰਵੈਲਾ ਬੇਹ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/55455833 55455833] | [[ਤਸਵੀਰ:Marvella Bayh (1).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3121 | [[:d:Q7199|Q7199]] | [[ਮਾਰਸੈੱਲ ਪਰੂਸਤ|ਮਾਰਸੇਲ ਪਰੁਸਤ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/32001793 32001793] | [[ਤਸਵੀਰ:Marcel Proust 1895.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3122 | [[:d:Q236630|Q236630]] | [[ਮਾਰਸੈੱਲ ਪਾਨੀਓਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/9851452 9851452] | [[ਤਸਵੀਰ:Pagnol Harcourt 1948.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3123 | [[:d:Q515651|Q515651]] | [[ਮਾਰੀ ਮੋਰੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/29757898 29757898] | [[ਤਸਵੀਰ:MoriMari.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3124 | [[:d:Q9048194|Q9048194]] | [[ਮਾਰੀਅਮ ਮਾਰਟਿਨਹੋ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/29260552 29260552] | |- | style='text-align:right'| 3125 | [[:d:Q4068646|Q4068646]] | [[ਮਾਰੀਆ ਅਰਬਾਤੋਵਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/23014145 23014145] | [[ਤਸਵੀਰ:Arbatova m i.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3126 | [[:d:Q6761029|Q6761029]] | [[ਮਾਰੀਆ ਅਰੋਰਾ ਕੂਓਟੋ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/91538400 91538400] | [[ਤਸਵੀਰ:Maria Aurora Couto.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3127 | [[:d:Q6609465|Q6609465]] | [[ਮਾਰੀਆ ਬੇਨੇਦਿਤਾ ਬੋਰਮਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/27105221 27105221] | [[ਤਸਵੀਰ:Mulheres Ilustres do Brasil - Délia (Maria Benedicta de Borghman) (cropped).png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3128 | [[:d:Q182870|Q182870]] | [[ਮਾਰੀਓ ਪੁਝੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/131948 131948] | [[ਤਸਵੀਰ:Mario Puzo 1972 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3129 | [[:d:Q39803|Q39803]] | [[ਮਾਰੀਓ ਵਾਰਗਾਸ ਯੋਸਾ|ਮਾਰੀਓ ਬਰਗਾਸ ਲੋਸਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/32003942 32003942] | [[ਤਸਵੀਰ:Mario Vargas Llosa LCCN2020733847 (cropped).png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3130 | [[:d:Q26211981|Q26211981]] | [[ਮਾਰੀਕਾ ਲੂਕਾਸ ਰਿਜਨੇਵਲਦ]] | [[ਗੈਰ-ਬਾਈਨਰੀ ਜੈਂਡਰ]] | [https://viaf.org/en/viaf/316505125 316505125] | [[ਤਸਵੀਰ:Lucas Rijneveld.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3131 | [[:d:Q188526|Q188526]] | [[ਮਾਰੀਨਾ ਤਸਵਾਤਾਏਵਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/27072381 27072381] | [[ਤਸਵੀਰ:Марина Цветаева (1925) (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3132 | [[:d:Q361642|Q361642]] | [[ਮਾਰੇਕ ਗਰੇਹੂਤਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/6137445 6137445] | [[ਤਸਵੀਰ:Marek Grechuta.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3133 | [[:d:Q16343472|Q16343472]] | [[ਮਾਲਤੀ ਚੰਦੂਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/80703612 80703612] | [[ਤਸਵੀਰ:Malati Chandoor.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3134 | [[:d:Q102060173|Q102060173]] | [[ਮਾਲਤੀ ਜੋਸ਼ੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/42249684 42249684] | |- | style='text-align:right'| 3135 | [[:d:Q6741393|Q6741393]] | [[ਮਾਲਤੀ ਬੇਡੇਕਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/69253213 69253213] | |- | style='text-align:right'| 3136 | [[:d:Q6741390|Q6741390]] | [[ਮਾਲਤੀ ਰਾਓ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3137 | [[:d:Q16320284|Q16320284]] | [[ਮਾਲਾ ਸੇਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/19774813 19774813] | |- | style='text-align:right'| 3138 | [[:d:Q253378|Q253378]] | [[ਮਲਾਲਈ ਜੋਇਆ|ਮਾਲਾਲਾਈ ਜੋਯਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/41644362 41644362] | [[ਤਸਵੀਰ:Malalai Joya, Afghan MP (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3139 | [[:d:Q15287483|Q15287483]] | [[ਮਾਲਿਨੀ ਚਿਬ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/160929942 160929942] | |- | style='text-align:right'| 3140 | [[:d:Q12244275|Q12244275]] | [[ਮਾਲੂਮਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/42145971588832332764 42145971588832332764] | [[ਤਸਵੀਰ:Malouma 2004-crop.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3141 | [[:d:Q125148424|Q125148424]] | [[ਮਾਸਟਰ ਅਭੈ ਸਿੰਘ]] | | | |- | style='text-align:right'| 3142 | [[:d:Q3595269|Q3595269]] | [[ਮਾਸਤੀ ਵੇਂਕਟੇਸ਼ ਅਇੰਗਾਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/3791238 3791238] | [[ਤਸਵੀਰ:Masti Venkatesh Iyengar.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3143 | [[:d:Q315152|Q315152]] | [[ਮਾਸਾਓਕਾ ਸ਼ਿਕੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/76319806 76319806] | [[ਤਸਵੀਰ:Shiki Masaoka.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3144 | [[:d:Q334997|Q334997]] | [[ਮਾਸਾਨੋਬੂ ਫੁਕੂਓਕਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/108413562 108413562] | [[ਤਸਵੀਰ:Masanobu Fukuoka, 2002 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3145 | [[:d:Q6732616|Q6732616]] | [[ਮਾਹ ਲਕ਼ਾ ਬਾਈ|ਮਾਹ ਲਾਕ਼ਾ ਬਾਈ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/58751393 58751393] | [[ਤਸਵੀਰ:Hyderabad Mah Laqa Bhai 17710 600w.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3146 | [[:d:Q5835747|Q5835747]] | [[ਮਾਹਰ ਸਾਬਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/238837549 238837549] | |- | style='text-align:right'| 3147 | [[:d:Q735177|Q735177]] | [[ਮਿਊਰੀਅਲ ਰੂਕਾਇਜ਼ਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/137544 137544] | |- | style='text-align:right'| 3148 | [[:d:Q442801|Q442801]] | [[ਮਿਕਲੋਸ਼ ਰੋਡਨੋਤੀ|ਮਿਕਲੋਸ ਰਾਦਨੋਤੇ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/4935555 4935555] | [[ਤਸਵੀਰ:Radnóti Miklós (1930).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3149 | [[:d:Q2311487|Q2311487]] | [[ਮਿਖ਼ਾਇਲ ਨਈਮੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/67266110 67266110] | [[ਤਸਵੀਰ:Mausolée de MIkhail Naïmy.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3150 | [[:d:Q700323|Q700323]] | [[ਮਿਖ਼ਾਇਲ ਪ੍ਰਿਸ਼ਵਿਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/71555530 71555530] | [[ਤਸਵੀਰ:1973 CPA 4215.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3151 | [[:d:Q42398|Q42398]] | [[ਮਿਖਾਇਲ ਸ਼ੋਲੋਖੋਵ|ਮਿਖ਼ਾਈਲ ਸ਼ੋਲੋਖ਼ੋਵ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/94750009 94750009] | [[ਤਸਵੀਰ:Михаил Александрович Шолохов.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3152 | [[:d:Q27645|Q27645]] | [[ਮਿਖਾਇਲ ਬਾਕੂਨਿਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/27878824 27878824] | [[ਤਸਵੀਰ:Bakunin Nadar.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3153 | [[:d:Q185375|Q185375]] | [[ਮਿਖਾਇਲ ਬਾਖ਼ਤਿਨ|ਮਿਖਾਇਲ ਬਾਖਤਿਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/88958796 88958796] | [[ਤਸਵੀਰ:Mikhail bakhtin.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3154 | [[:d:Q835|Q835]] | [[ਮਿਖਾਇਲ ਬੁਲਗਾਕੋਵ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/99836700 99836700] | [[ਤਸਵੀਰ:Михаил-Булгаков.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3155 | [[:d:Q46599|Q46599]] | [[ਮਿਖ਼ਾਇਲ ਲਰਮਨਤੋਵ|ਮਿਖਾਇਲ ਲਰਮਨਤੋਵ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/14772733 14772733] | [[ਤਸਵੀਰ:Mikhail lermontov.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3156 | [[:d:Q58720|Q58720]] | [[ਮਿਖਾਇਲ ਲੋਮੋਨੋਸੋਵ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/46896023 46896023] | [[ਤਸਵੀਰ:M.V. Lomonosov by L.Miropolskiy after G.C.Prenner (1787, RAN).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3157 | [[:d:Q211785|Q211785]] | [[ਮਿਖੇਲ ਸਲਤੀਕੋਵ-ਸ਼ਚੇਦਰਿਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/41849162 41849162] | [[ਤਸਵੀਰ:Kramskoj - saltykov-schedrin.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3158 | [[:d:Q75603|Q75603]] | [[ਮਿਗੂਏਲ ਐਂਜਲ ਅਸਤੂਰੀਅਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/46756659 46756659] | [[ਤਸਵੀਰ:Miguel Angel Asturias.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3159 | [[:d:Q185085|Q185085]] | [[ਮਿਗੇਲ ਦੇ ਉਨਾਮੁਨੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/88844103 88844103] | [[ਤਸਵੀਰ:Miguel de Unamuno Meurisse 1925.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3160 | [[:d:Q5682|Q5682]] | [[ਮੀਗੇਲ ਦੇ ਸਿਰਵਾਂਤਿਸ|ਮਿਗੈਲ ਦੇ ਸਰਵਾਂਤੇਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/17220427 17220427] | [[ਤਸਵੀਰ:Cervantes Jáuregui.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3161 | [[:d:Q107404522|Q107404522]] | [[ਮਿਤਾਲੀ ਮੁਖਰਜੀ (ਪੱਤਰਕਾਰ)]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Mitali Mukherjee (Business Journalist).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3162 | [[:d:Q3314605|Q3314605]] | [[ਮਿਮੀ ਹਾਫ਼ਿਦਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3163 | [[:d:Q6874811|Q6874811]] | [[ਮਿਰਜ਼ਾ ਅਥਰ ਬੇਗ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/16688386 16688386] | [[ਤਸਵੀਰ:MirzaAtharBaig.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3164 | [[:d:Q6800374|Q6800374]] | [[ਮਿਰਜ਼ਾ ਅਦੀਬ|ਮਿਰਜ਼ਾ ਅਦੀਬ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/72738195 72738195] | |- | style='text-align:right'| 3165 | [[:d:Q6874847|Q6874847]] | [[ਮਿਰਜ਼ਾ ਗ਼ਾਜ਼ੀ ਬੇਗ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Portrait of Mirza Ghazi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3166 | [[:d:Q107000|Q107000]] | [[ਗ਼ਾਲਿਬ|ਮਿਰਜ਼ਾ ਗ਼ਾਲਿਬ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/7429542 7429542] | [[ਤਸਵੀਰ:Mirza Ghalib photograph 3.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3167 | [[:d:Q312952|Q312952]] | [[ਮਿਰਜ਼ਾ ਗ਼ੁਲਾਮ ਅਹਿਮਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/100160685 100160685]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/184324467 184324467] | [[ਤਸਵੀਰ:Mirza Ghulam Ahmad Qadiani.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3168 | [[:d:Q2605267|Q2605267]] | [[ਮਿਰਜ਼ਾ ਤੁਰਸਨਜ਼ਾਦਾ|ਮਿਰਜ਼ਾ ਤੁਰਸਨਜ਼ੋਦਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/118500116 118500116] | [[ਤਸਵੀਰ:Mirzo Tursunzoda portrait.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3169 | [[:d:Q3631204|Q3631204]] | [[ਮਿਰਜ਼ਾ ਮੁਹੰਮਦ ਰਫ਼ੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/102396540 102396540] | [[ਤਸਵੀਰ:Mirza Muhammad Rafi Sauda.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3170 | [[:d:Q3765171|Q3765171]] | [[ਮਿਰਜ਼ਾ ਹਾਦੀ ਰੁਸਵਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/56718719 56718719] | |- | style='text-align:right'| 3171 | [[:d:Q256671|Q256671]] | [[ਮਿਰਾਂਡਾ ਜੁਲਾਈ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/96584792 96584792] | [[ਤਸਵੀਰ:Miranda July, author, at the 2024 National Book Awards finalist reading 3 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3172 | [[:d:Q93166|Q93166]] | [[ਮਿਲਾਨ ਕੁੰਦੇਰਾ|ਮਿਲਾਨ ਕੁੰਦਰਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/51691735 51691735] | [[ਤਸਵੀਰ:Milan Kundera redux.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3173 | [[:d:Q432473|Q432473]] | [[ਮਿਲਾਨਿਆ ਟਰੰਪ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/139145067461366630849 139145067461366630849] | [[ਤਸਵੀਰ:Melania Trump’s Official White House Portrait (2025) (much further cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3174 | [[:d:Q25936414|Q25936414]] | [[ਮਿਲੀ ਬੌਬੀ ਬਰਾਊਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/53151050090433412004 53151050090433412004] | [[ਤਸਵੀਰ:Millie Bobby Brown - MBB - 4 - SFM5 - July 10, 2022 at Stranger Fan Meet 5 People Convention (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3175 | [[:d:Q526473|Q526473]] | [[ਮਿਲੋਸ਼ ਮਾਤਸੋਉਰੇਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/107600220 107600220] | [[ਤਸਵੀਰ:Miloš Macourek v roce 1990.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3176 | [[:d:Q18001222|Q18001222]] | [[ਮਿਸ ਮੇਜਰ ਗ੍ਰੀਫਨ ਗ੍ਰੇਸੀ]] | [[ਟਰਾਂਸ ਔਰਤ]] | [https://viaf.org/en/viaf/86146094205600330894 86146094205600330894] | [[ਤਸਵੀਰ:Miss Major in Pride 2014 SF.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3177 | [[:d:Q13133|Q13133]] | [[ਮਿਸ਼ੇਲ ਓਬਾਮਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/81404344 81404344] | [[ਤਸਵੀਰ:First Lady Michelle Obama and Dr. Jill Biden greet Scott Kelly, First Lady's State of the Union box guest, in the Blue Room of the White House, Jan. 20, 2015 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3178 | [[:d:Q41568|Q41568]] | [[ਮਿਸ਼ੇਲ ਦੇ ਮੌਂਤੀਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/95153547 95153547] | [[ਤਸਵੀਰ:Montaigne-Dumonstier.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3179 | [[:d:Q6837299|Q6837299]] | [[ਮਿਸ਼ੇਲ ਵਾਈ. ਗ੍ਰੀਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3180 | [[:d:Q6013021|Q6013021]] | [[ਮਿਸ਼ੇਲੇ ਸੁਰੇਜ਼ ਬਰਤੋਰਾ]] | [[ਟਰਾਂਸ ਔਰਤ]]<br/>''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/308247935 308247935] | |- | style='text-align:right'| 3181 | [[:d:Q1931006|Q1931006]] | [[ਮਿਸ਼ੈਲੇਂਗਲੋ ਸਾਇਨੋਰਲੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/118219508 118219508] | [[ਤਸਵੀਰ:Michelangelo Signorile Musto Party 2011 Shankbone 11.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3182 | [[:d:Q61059182|Q61059182]] | [[ਮਿੰਟੂ ਗੁਰੂਸਰੀਆ]] | | | |- | style='text-align:right'| 3183 | [[:d:Q20609161|Q20609161]] | [[ਮਿੰਦਰਪਾਲ ਭੱਠਲ]] | | | |- | style='text-align:right'| 3184 | [[:d:Q20609167|Q20609167]] | [[ਮਿੱਤਰ ਰਾਸ਼ਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 3185 | [[:d:Q20609174|Q20609174]] | [[ਮਿੱਤਰ ਸੈਨ ਮੀਤ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/77913880 77913880] | [[ਤਸਵੀਰ:Mitter Sain Meet ,Punjabi Language writer.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3186 | [[:d:Q17984071|Q17984071]] | [[ਮਿੱਤਰਾ ਜਸ਼ਨੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:میترا جشنی.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3187 | [[:d:Q6881941|Q6881941]] | [[ਮਿੱਤਰਾ ਫੁਕਾਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/39660146 39660146] | |- | style='text-align:right'| 3188 | [[:d:Q85011114|Q85011114]] | [[ਮੀਆ ਮਿੰਗਸ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3189 | [[:d:Q6814654|Q6814654]] | [[ਮੀਆਂ ਮੁਹੰਮਦ ਬਖ਼ਸ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/304244070 304244070] | |- | style='text-align:right'| 3190 | [[:d:Q6807571|Q6807571]] | [[ਮੀਨਾ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/9926793 9926793] | [[ਤਸਵੀਰ:Meenaalexander.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3191 | [[:d:Q384979|Q384979]] | [[ਮੀਨਾ ਅਸਦੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/54058494 54058494] | |- | style='text-align:right'| 3192 | [[:d:Q465872|Q465872]] | [[ਮੀਨਾ ਕੇਸ਼ਵਰ ਕਮਲ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/125924570 125924570] | [[ਤਸਵੀਰ:Meena founder of RAWA speaking in 1982.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3193 | [[:d:Q298027|Q298027]] | [[ਮੀਨਾ ਕੰਤ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/76434180 76434180] | [[ਤਸਵੀਰ:Minna Canth.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3194 | [[:d:Q6807585|Q6807585]] | [[ਮੀਨਾ ਕੰਦਾਸਾਮੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/296825710 296825710] | [[ਤਸਵੀਰ:MEENA KANDASAMY.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3195 | [[:d:Q470063|Q470063]] | [[ਮੀਨਾ ਲੋਏ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/37055642 37055642] | [[ਤਸਵੀਰ:Mina Loy - 1917.gif|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3196 | [[:d:Q6807612|Q6807612]] | [[ਮੀਨਾਕਸ਼ੀ ਰੈਡੀ ਮਾਧਵਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/24151715625613782352 24151715625613782352] | [[ਤਸਵੀਰ:Meenakshi Reddy Madhavan.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3197 | [[:d:Q905320|Q905320]] | [[ਮੀਰ ਅਮਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/250154696 250154696]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/27483765 27483765] | |- | style='text-align:right'| 3198 | [[:d:Q1771132|Q1771132]] | [[ਮੀਰ ਤਕੀ ਮੀਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/12393504 12393504] | [[ਤਸਵੀਰ:Mir Taqi Mir 1786.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3199 | [[:d:Q6872160|Q6872160]] | [[ਮੀਰ ਤਨਹਾ ਯੂਸਫ਼ੀ|ਮੀਰ ਤਨਹਾ ਯੂਸਫੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/61008106 61008106] | [[ਤਸਵੀਰ:Mir tanha yousafi.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3200 | [[:d:Q33110531|Q33110531]] | [[ਮੀਰ ਹਸਨ ਦਹਲਵੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/96149106298168492576 96149106298168492576] | |- | style='text-align:right'| 3201 | [[:d:Q217154|Q217154]] | [[ਮੀਰ-ਹੋਸੈਨ ਮੋਸਾਵੀ|ਮੀਰ-ਹੋਸੇਨ ਮੁਸਾਵੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/23954338 23954338]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/4927150172718100180002 4927150172718100180002] | [[ਤਸਵੀਰ:Zahra Rahnavard, Mir Hossein Mousavi and Hamed Saber (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3202 | [[:d:Q464879|Q464879]] | [[ਮੀਰਾ ਅਲਫਾਸਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/95154296 95154296] | [[ਤਸਵੀਰ:Divine-mother (mirra alfassa).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3203 | [[:d:Q113383225|Q113383225]] | [[ਮੀਰਾ ਖੰਨਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/225116215 225116215] | [[ਤਸਵੀਰ:Meera Khanna.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3204 | [[:d:Q466330|Q466330]] | [[ਮੀਰਾ ਬਾਈ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/163955988 163955988] | [[ਤਸਵੀਰ:Meerabai painting.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3205 | [[:d:Q21191102|Q21191102]] | [[ਮੀਰਾ ਮੁਖਰਜੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/91915152 91915152] | |- | style='text-align:right'| 3206 | [[:d:Q6872244|Q6872244]] | [[ਮੀਰਾ ਸ਼ੌਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/309815037 309815037]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/69184894 69184894] | [[ਤਸਵੀਰ:Mira Schor 1973.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3207 | [[:d:Q261981|Q261981]] | [[ਮੀਰਾ ਸਿਆਲ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/79154876 79154876] | [[ਤਸਵੀਰ:Meera Syal 2017.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3208 | [[:d:Q27451727|Q27451727]] | [[ਮੀਰਾ ਸੇਠ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3209 | [[:d:Q20609188|Q20609188]] | [[ਮੀਰਾਂ ਸ਼ਾਹ ਜਲੰਧਰੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 3210 | [[:d:Q6807679|Q6807679]] | [[ਮੀਰਾਜੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/10064814 10064814] | |- | style='text-align:right'| 3211 | [[:d:Q103114|Q103114]] | [[ਮੀਸ਼ੇਲ ਵੇਲਬੇਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/66522427 66522427] | [[ਤਸਵੀਰ:Michel Houellebecq no Fronteiras do Pensamento Porto Alegre 2016 (30895029365) (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3212 | [[:d:Q526518|Q526518]] | [[ਮੀਹਾਇਲ ਸਾਦੋਵਿਆਨੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/98174045 98174045] | [[ਤਸਵੀਰ:Mihail Sadoveanu.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3213 | [[:d:Q19878|Q19878]] | [[ਮੁਆਮਰ ਗੱਦਾਫ਼ੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/22147434 22147434] | [[ਤਸਵੀਰ:Muammar al-Gaddafi in 2010 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3214 | [[:d:Q6933590|Q6933590]] | [[ਮੁਕਤਾਬਾਈ ਦਿਕਸ਼ਿਤ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/50825282 50825282] | |- | style='text-align:right'| 3215 | [[:d:Q5517551|Q5517551]] | [[ਮੁਕਤੀਬੋਧ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/39516707 39516707] | [[ਤਸਵੀਰ:Gajanan Madhav Muktibodh with his wife.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3216 | [[:d:Q21402357|Q21402357]] | [[ਮੁਕਬਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3217 | [[:d:Q6933643|Q6933643]] | [[ਮੁਕੁਲ ਕੇਸਵਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/49203706 49203706] | |- | style='text-align:right'| 3218 | [[:d:Q3595718|Q3595718]] | [[ਮੁਖਤਾਰ ਅਹਿਮਦ ਅਨਸਾਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/69727651 69727651] | |- | style='text-align:right'| 3219 | [[:d:Q31787357|Q31787357]] | [[ਮੁਖਤਾਰ ਗਿੱਲ]] | | | |- | style='text-align:right'| 3220 | [[:d:Q125148496|Q125148496]] | [[ਮੁਖਤਿਆਰ ਸਿੰਘ]] | | | |- | style='text-align:right'| 3221 | [[:d:Q6933503|Q6933503]] | [[ਮੁਖ਼ਤਾਰ ਮਸੂਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/6326896 6326896] | |- | style='text-align:right'| 3222 | [[:d:Q464910|Q464910]] | [[ਮੁਖ਼ਤਾਰ ਮਾਈ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/81473322 81473322] | [[ਤਸਵੀਰ:Mukhtaran Mai2005.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3223 | [[:d:Q6932182|Q6932182]] | [[ਮੁਘਨੀ ਅੱਬਾਸੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3224 | [[:d:Q6944472|Q6944472]] | [[ਮੁਜ਼ਤਰ ਖ਼ੈਰਾਬਾਦੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/25937713 25937713] | [[ਤਸਵੀਰ:Muztar Khairabadi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3225 | [[:d:Q3348064|Q3348064]] | [[ਮੁਜ਼ੱਫਰ ਅਹਿਮਦ (ਸਿਆਸਤਦਾਨ)|ਮੁਜ਼ਫਰ ਅਹਿਮਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Muzaffar Ahmed Communist.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3226 | [[:d:Q6931621|Q6931621]] | [[ਮੁਡੁਪਲਾਨੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/107356177 107356177] | |- | style='text-align:right'| 3227 | [[:d:Q16137113|Q16137113]] | [[ਮੁਥੁਕੁਲਮ ਪਾਰਵਤੀ ਅੰਮਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/77149366257185601325 77149366257185601325] | |- | style='text-align:right'| 3228 | [[:d:Q42470279|Q42470279]] | [[ਮੁਦਨਾਕੁਡੂ ਚਿੰਨਾਸਵਾਮੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/171038968 171038968] | [[ਤਸਵੀਰ:Mudnakudu Chinnaswamy.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3229 | [[:d:Q85950489|Q85950489]] | [[ਮੁਦੱਸਰ ਬਸ਼ੀਰ]] | | | |- | style='text-align:right'| 3230 | [[:d:Q110625302|Q110625302]] | [[ਮੁਨਵਰ ਸ਼ਕੀਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3231 | [[:d:Q18698917|Q18698917]] | [[ਮੁਨਸ਼ਾ ਸਿੰਘ ਦੁਖੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/63097707 63097707] | [[ਤਸਵੀਰ:Munsha Singh Dukhi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3232 | [[:d:Q55419377|Q55419377]] | [[ਮੁਨਸ਼ੀ ਰਾਇਸੁਦੀਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/62973851 62973851] | |- | style='text-align:right'| 3233 | [[:d:Q6935932|Q6935932]] | [[ਮੁਨੀਜ਼ਾ ਸ਼ਮਸੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/47593560 47593560] | |- | style='text-align:right'| 3234 | [[:d:Q6935927|Q6935927]] | [[ਮੁਨੀਰ ਅਹਿਮਦ ਬਾਦੀਨੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Munir ahmed badini.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3235 | [[:d:Q3694921|Q3694921]] | [[ਮੁਨੀਰ ਨਿਆਜ਼ੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/21022445 21022445] | |- | style='text-align:right'| 3236 | [[:d:Q16927225|Q16927225]] | [[ਮੁਨੀਰਾ ਅਲ-ਫੈਦੇਲ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3237 | [[:d:Q107289506|Q107289506]] | [[ਮੁਨੀਰਾ ਸਵਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/297986758 297986758] | |- | style='text-align:right'| 3238 | [[:d:Q6935624|Q6935624]] | [[ਮੁਨੱਵਰ ਰਾਣਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/72474690 72474690] | [[ਤਸਵੀਰ:Munawwar Rana.jpeg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3239 | [[:d:Q3694703|Q3694703]] | [[ਮੁਮਤਾਜ਼ ਮੁਫ਼ਤੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/72550403 72550403] | |- | style='text-align:right'| 3240 | [[:d:Q88388179|Q88388179]] | [[ਮੁਮਤਾਜ਼ ਰਸ਼ੀਦੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3241 | [[:d:Q85968941|Q85968941]] | [[ਮੁਮਤਾਜ਼ੁਦੀਨ ਅਹਿਮਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3242 | [[:d:Q31787833|Q31787833]] | [[ਮੁਰਜਿਮ ਦਸੂਹੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 3243 | [[:d:Q732434|Q732434]] | [[ਮੁਲਕ ਰਾਜ ਆਨੰਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/109309949 109309949] | [[ਤਸਵੀਰ:Mulk Raj Anand.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3244 | [[:d:Q154211|Q154211]] | [[ਮੁਲਤਾਤੁਲੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/258758641 258758641]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/89204476 89204476] | [[ਤਸਵੀਰ:Portret van de schrijver Multatuli (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3245 | [[:d:Q3695589|Q3695589]] | [[ਮਸਤਾਨਸਿਰ ਹੁਸੈਨ ਤਾਰੜ|ਮੁਸਤਨਸਰ ਹੁਸੈਨ ਤਾਰੜ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/67884996 67884996] | |- | style='text-align:right'| 3246 | [[:d:Q5152|Q5152]] | [[ਮੁਸਤਫ਼ਾ ਕਮਾਲ ਅਤਾਤੁਰਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/87758727 87758727] | [[ਤਸਵੀਰ:Atatürk Kemal.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3247 | [[:d:Q21063008|Q21063008]] | [[ਮੁਸ਼ਤਾਕ ਅਹਿਮਦ ਨੂਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/31135109 31135109] | |- | style='text-align:right'| 3248 | [[:d:Q3630394|Q3630394]] | [[ਮੁਸ਼ਤਾਕ ਅਹਿਮਦ ਯੂਸਫ਼ੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/50824157 50824157] | [[ਤਸਵੀਰ:Mushtaq Ahmed Yusufi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3249 | [[:d:Q84005033|Q84005033]] | [[ਮੁਹੰਮਦ ਅਬਦੁੱਲਕਰੀਮ ਅਲੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3250 | [[:d:Q98930871|Q98930871]] | [[ਮੁਹੰਮਦ ਅਲਵੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3251 | [[:d:Q11106479|Q11106479]] | [[ਮੁਹੰਮਦ ਅਸੀਮ ਬੱਟ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:New asim.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3252 | [[:d:Q61059479|Q61059479]] | [[ਮੁਹੰਮਦ ਆਰਿਫ ਇਕਬਾਲ]] | | | |- | style='text-align:right'| 3253 | [[:d:Q20609199|Q20609199]] | [[ਮੁਹੰਮਦ ਆਸਿਫ਼ ਖਾਂ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/313515129 313515129] | |- | style='text-align:right'| 3254 | [[:d:Q484141|Q484141]] | [[ਮੁਹੰਮਦ ਇਕ਼ਬਾਲ|ਮੁਹੰਮਦ ਇਕਬਾਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/100267743 100267743] | [[ਤਸਵੀਰ:Iqbal 2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3255 | [[:d:Q113450228|Q113450228]] | [[ਮੁਹੰਮਦ ਇਕਬਾਲ ਸਲਾਹੁਦੀਨ|ਮੁਹੰਮਦ ਇਕ਼ਬਾਲ ਸਲਾਹੁਦੀਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/70249045 70249045] | |- | style='text-align:right'| 3256 | [[:d:Q107035|Q107035]] | [[ਮੁਹੰਮਦ ਇਬਰਾਹਿਮ ਜ਼ੌਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/51909898 51909898] | [[ਤਸਵੀਰ:Muhammad Ibrahim Zauq.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3257 | [[:d:Q1942663|Q1942663]] | [[ਮੁਹੰਮਦ ਇਬਰਾਹੀਮ ਖਵਾਖੁਜ਼ੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/24082496 24082496] | |- | style='text-align:right'| 3258 | [[:d:Q27839125|Q27839125]] | [[ਮੁਹੰਮਦ ਇਮਰਾਨ ਪ੍ਰਤਾਪਗੜ੍ਹੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Imran pratapgarhi.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3259 | [[:d:Q6932517|Q6932517]] | [[ਇਲਿਆਸ ਕਾਦਰੀ|ਮੁਹੰਮਦ ਇਲਿਆਸ ਕਾਦਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/73526242 73526242] | |- | style='text-align:right'| 3260 | [[:d:Q3696225|Q3696225]] | [[ਮੁਹੰਮਦ ਕਾਸਿਮ ਨਨੌਤਵੀ|ਮੁਹੰਮਦ ਕਾਸਿਮ ਨਨੋਤਵੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/263296557 263296557] | |- | style='text-align:right'| 3261 | [[:d:Q3319050|Q3319050]] | [[ਮੁਹੰਮਦ ਕਾਸਿਮ ਫ਼ਰਿਸ਼ਤਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/95224795 95224795] | |- | style='text-align:right'| 3262 | [[:d:Q2467539|Q2467539]] | [[ਮੁਹੰਮਦ ਕੁੱਲੀ ਕੁਤਬ ਸ਼ਾਹ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/8193934 8193934] | [[ਤਸਵੀਰ:Muhammad 'Alî 001.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3263 | [[:d:Q6713288|Q6713288]] | [[ਮੁਹੰਮਦ ਜ਼ਮਾਨ ਖ਼ਾਨ ਕਿਆਨੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Major General Mohammed Zaman Kiani.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3264 | [[:d:Q732388|Q732388]] | [[ਮੁਹੰਮਦ ਤਾਹਿਰ ਉਲ-ਕਾਦਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/12418633 12418633] | [[ਤਸਵੀਰ:Shaykh-ul-Islam-Dr-Muhammad-Tahir-ul-Qadri.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3265 | [[:d:Q178379|Q178379]] | [[ਮੁਹੰਮਦ ਫ਼ਜ਼ੂਲੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/124239930 124239930] | [[ਤਸਵੀਰ:Fuzûlî.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3266 | [[:d:Q6932594|Q6932594]] | [[ਮੁਹੰਮਦ ਮਨਸ਼ਾ ਯਾਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/95111800 95111800] | |- | style='text-align:right'| 3267 | [[:d:Q123037|Q123037]] | [[ਮੁਹੰਮਦ ਮੁਸੱਦਕ਼|ਮੁਹੰਮਦ ਮੁਸੱਦਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/79091738 79091738] | [[ਤਸਵੀਰ:Dr Mohammad Mosaddeq.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3268 | [[:d:Q31320344|Q31320344]] | [[ਮੁਹੰਮਦ ਯੂਸਫ਼ ਟੈਂਗ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/21015795 21015795] | |- | style='text-align:right'| 3269 | [[:d:Q20570045|Q20570045]] | [[ਮੁਹੰਮਦ ਵਲੀਉੱਲਾ ਵਲੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3270 | [[:d:Q31787970|Q31787970]] | [[ਮੁਹੰਮਦ ਹਸਨ ਅਸਕਰੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 3271 | [[:d:Q535932|Q535932]] | [[ਮੁਹੰਮਦ ਹੁਸੈਨ ਸ਼ਹਿਰਯਾਰ ਤਬਰੀਜ਼ੀ|ਮੁਹੰਮਦ ਹੁਸੈਨ ਸ਼ਹਿਰਯਾਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/165027293 165027293] | [[ਤਸਵੀਰ:Shahriar.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3272 | [[:d:Q23256496|Q23256496]] | [[ਮੁੱਲਾ ਵਾਹਿਦੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3273 | [[:d:Q3311465|Q3311465]] | [[ਮੂਈਨ ਅਖ਼ਤਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/7276066 7276066] | |- | style='text-align:right'| 3274 | [[:d:Q81731|Q81731]] | [[ਮੂਰਾਸਾਕੀ ਸ਼ੀਕੀਬੂ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/95154208 95154208] | [[ਤਸਵੀਰ:Murasaki-Shikibu-composing-Genji-Monogatari.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3275 | [[:d:Q233956|Q233956]] | [[ਮੂਰੀਅਲ ਸਪਾਰਕ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/108218531 108218531] | |- | style='text-align:right'| 3276 | [[:d:Q31787021|Q31787021]] | [[ਮੇਘ ਰਾਜ ਮਿੱਤਰ]] | | | |- | style='text-align:right'| 3277 | [[:d:Q17081677|Q17081677]] | [[ਮੇਘਨਾ ਪੰਤ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/295135299 295135299] | [[ਤਸਵੀਰ:Meghna Pant (3).JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3278 | [[:d:Q96361191|Q96361191]] | [[ਮੇਘਾ ਮਜੂਮਦਾਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/18157038011966861649 18157038011966861649] | [[ਤਸਵੀਰ:Megha Majumdar 2022 Texas Book Festival.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3279 | [[:d:Q20609205|Q20609205]] | [[ਮੇਜਰ ਮਾਂਗਟ]] | | | |- | style='text-align:right'| 3280 | [[:d:Q16014482|Q16014482]] | [[ਮੇਜਰ ਰਾਜਸਥਾਨੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3281 | [[:d:Q120971633|Q120971633]] | [[ਮੇਜਰ ਹਰਭਜਨ ਸਿੰਘ ਨੂਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3282 | [[:d:Q1744|Q1744]] | [[ਮੇਡੋਨਾ (ਗਾਇਕਾ)|ਮੇਡੋਨਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/59270244 59270244] | [[ਤਸਵੀਰ:Madonna Rebel Heart Tour 2015 - Stockholm (23051472299) (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3283 | [[:d:Q127398|Q127398]] | [[ਮੇਮੋਨੀਡਿਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/100185495 100185495] | [[ਤਸਵੀਰ:Maimònides.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3284 | [[:d:Q71958944|Q71958944]] | [[ਮੇਯ ਮੁਜ਼ੱਫਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/41495921 41495921] | |- | style='text-align:right'| 3285 | [[:d:Q101638|Q101638]] | [[ਮੇਰੀ ਵੁਲਸਟਨਕਰਾਫ਼ਟ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/51697482 51697482] | [[ਤਸਵੀਰ:Mary Wollstonecraft by John Opie (c. 1797).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3286 | [[:d:Q47152|Q47152]] | [[ਮੇਰੀ ਸ਼ੈਲੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/6293 6293] | [[ਤਸਵੀਰ:Richard Rothwell (1800-1868) - Mary Wollstonecraft Shelley - NPG 1235 - National Portrait Gallery.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3287 | [[:d:Q42229|Q42229]] | [[ਮੇਲ ਗਿਬਸਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/71565714 71565714] | [[ਤਸਵੀਰ:Mel Gibson Cannes 2016 2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3288 | [[:d:Q99774687|Q99774687]] | [[ਮੇਲਾਨੀ ਸਿਲਗਾਰਡੋ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/63891849 63891849] | |- | style='text-align:right'| 3289 | [[:d:Q228611|Q228611]] | [[ਮੇਲਿਨਾ ਮਰਕਾਉਰੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/11062300 11062300] | [[ਤਸਵੀਰ:Melina Mercouri.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3290 | [[:d:Q229048|Q229048]] | [[ਮੇਲਿਸਾ ਮੈਕਕਾਰਥੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/302514248 302514248] | [[ਤਸਵੀਰ:Melissa McCarthy in 2018 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3291 | [[:d:Q125148482|Q125148482]] | [[ਮੇਵਾ ਸਿੰਘ ਤੁੰਗ]] | | | |- | style='text-align:right'| 3292 | [[:d:Q1917235|Q1917235]] | [[ਮੇਹਰ ਪੈਸਟਨਜੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/78418831 78418831] | |- | style='text-align:right'| 3293 | [[:d:Q22007328|Q22007328]] | [[ਮੇਹਰੁੰਨੀਸਾ ਪਰਵੇਜ਼]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/116502311 116502311] | |- | style='text-align:right'| 3294 | [[:d:Q6735636|Q6735636]] | [[ਮੈਕਸ਼ ਅਕਬਰਾਬਾਦੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/7025899 7025899] | [[ਤਸਵੀਰ:Maikash.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3295 | [[:d:Q12706|Q12706]] | [[ਮੈਕਸਿਮ ਗੋਰਕੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/96998392 96998392] | [[ਤਸਵੀਰ:Maxim Gorky LOC Restored edit1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3296 | [[:d:Q57592|Q57592]] | [[ਮੈਗਨਸ ਹਿਰਸ਼ਫੇਲਡ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/24616710 24616710] | [[ਤਸਵੀਰ:Magnus Hirschfeld (1928).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3297 | [[:d:Q312548|Q312548]] | [[ਮੈਗਸਥਨੀਜ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/1208159474217627662005 1208159474217627662005]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/132649401 132649401]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/177244600 177244600]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/262846250 262846250]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/302530700 302530700]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/331159474184527661618 331159474184527661618] | |- | style='text-align:right'| 3298 | [[:d:Q6730176|Q6730176]] | [[ਮੈਗੀ ਐਂਡਰਸਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/46782051 46782051] | |- | style='text-align:right'| 3299 | [[:d:Q175535|Q175535]] | [[ਮੈਟ ਡੈਮਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/85370363 85370363] | [[ਤਸਵੀਰ:MattDamon-byPhilipRomano2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3300 | [[:d:Q26621|Q26621]] | [[ਮੈਟ ਹਾਰਡੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/33825695 33825695] | [[ਤਸਵੀਰ:Matt Hardy GalaxyCon Des Moines September,11,20262108.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3301 | [[:d:Q4986009|Q4986009]] | [[ਮੈਤ੍ਰੇਈ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/51952332 51952332]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/66470583 66470583] | |- | style='text-align:right'| 3302 | [[:d:Q3579618|Q3579618]] | [[ਮੈਤ੍ਰੇਈ ਦੇਵੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/114253557 114253557] | |- | style='text-align:right'| 3303 | [[:d:Q99979974|Q99979974]] | [[ਮੈਤ੍ਰੇਈ ਪਾਤਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Maitrayee Patar.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3304 | [[:d:Q6737201|Q6737201]] | [[ਮੈਤ੍ਰੇਈ ਪੁਸ਼ਪਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/29670438 29670438] | |- | style='text-align:right'| 3305 | [[:d:Q271032|Q271032]] | [[ਮੈਥਿਊ ਅਰਨੋਲਡ|ਮੈਥਯੂ ਆਰਨਲਡ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/73868557 73868557] | [[ਤਸਵੀਰ:Matthew Arnold - Project Gutenberg eText 16745.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3306 | [[:d:Q1190782|Q1190782]] | [[ਮੈਥਿਲੀਸ਼ਰਣ ਗੁਪਤ|ਮੈਥਿਲੀ ਸ਼ਰਣ ਗੁਪਤ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/61609384 61609384] | [[ਤਸਵੀਰ:Maithili Sharan Gupt 1974 stamp of India.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3307 | [[:d:Q171758|Q171758]] | [[ਮੈਥੀਊ ਪੈਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/46958013 46958013] | [[ਤਸਵੀਰ:Matthew Perry in support of Awareness on Drug Courts and Reduced Substance Abuse.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3308 | [[:d:Q188903|Q188903]] | [[ਮੈਨਸ਼ੀਅਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/11230866 11230866]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/14146522325732390478 14146522325732390478]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/22145766 22145766] | [[ਤਸਵੀਰ:Half Portraits of the Great Sage and Virtuous Men of Old - Meng Ke (孟軻).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3309 | [[:d:Q62765085|Q62765085]] | [[ਮੈਨਾ ਟੁਡੂ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Maina Tudu Receiving YUVA PURASKAR 2017 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3310 | [[:d:Q21074357|Q21074357]] | [[ਮੈਬਲ ਪੋਟਰ ਡੈਗੇਟ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/43927002 43927002] | [[ਤਸਵੀਰ:DaggettMabelPotter.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3311 | [[:d:Q58824536|Q58824536]] | [[ਮੈਮੀ ਗਾਰਵਿਨ ਫ਼ੀਲਡਜ਼]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/3850557 3850557] | |- | style='text-align:right'| 3312 | [[:d:Q268510|Q268510]] | [[ਮੈਰਿਲਿਨ ਵਾਰਿੰਗ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/77594658 77594658] | [[ਤਸਵੀਰ:Marilyn Waring 2020 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3313 | [[:d:Q6779396|Q6779396]] | [[ਮੈਰੀ ਐਲਿਜ਼ਾ ਫੁਲਰਟਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/5847042 5847042] | [[ਤਸਵੀਰ:Mary Eliza Fullerton.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3314 | [[:d:Q235525|Q235525]] | [[ਮੈਰੀ ਕਿੰਗਸਲੇ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/9889559 9889559] | [[ਤਸਵੀਰ:Mary H Kingsley Wellcome L0046617.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3315 | [[:d:Q11638963|Q11638963]] | [[ਮੈਰੀ ਕੋਂਡੋ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/252504981 252504981] | [[ਤਸਵੀਰ:Marie Kondō, 2016 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3316 | [[:d:Q241392|Q241392]] | [[ਮੈਰੀ ਡੇਲੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/116050857 116050857] | |- | style='text-align:right'| 3317 | [[:d:Q6779332|Q6779332]] | [[ਮੈਰੀ ਡੋਰਸੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/117947535 117947535] | |- | style='text-align:right'| 3318 | [[:d:Q104109|Q104109]] | [[ਮੈਰੀ ਪਿਕਫੋਰਡ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/122296698 122296698] | [[ਤਸਵੀਰ:Mary Pickford cph.3c17995u.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3319 | [[:d:Q6780491|Q6780491]] | [[ਮੈਰੀ ਪੈਟ ਫਿਸ਼ਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/17532038 17532038] | |- | style='text-align:right'| 3320 | [[:d:Q6780552|Q6780552]] | [[ਮੈਰੀ ਪ੍ਰਾਈਡ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/35912161 35912161] | |- | style='text-align:right'| 3321 | [[:d:Q15459062|Q15459062]] | [[ਮੈਰੀ ਬਾਰਬਰ (ਕਵੀ)]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/288059512 288059512] | |- | style='text-align:right'| 3322 | [[:d:Q34088931|Q34088931]] | [[ਮੈਰੀ ਬੋਇਲ ਓ 'ਰੇਲੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/301441509 301441509] | [[ਤਸਵੀਰ:Mary Boyle O'Reilly (Official Reg. & Dir. of Women's Clubs in America, 1922).png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3323 | [[:d:Q2747263|Q2747263]] | [[ਮੈਰੀ ਬੋਰਡਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/30445202 30445202] | [[ਤਸਵੀਰ:May Borden in the Lebanon (1942).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3324 | [[:d:Q460366|Q460366]] | [[ਮੈਰੀ ਰਾਬਰਟਸ ਰਾਇਨਹਾਰਟ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/19683443 19683443] | [[ਤਸਵੀਰ:Mary Roberts Rinehart 1920.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3325 | [[:d:Q18593358|Q18593358]] | [[ਮੈਰੀ ਰੋਲਸ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/315632324 315632324]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/696154 696154] | |- | style='text-align:right'| 3326 | [[:d:Q64446460|Q64446460]] | [[ਮੈਰੀ ਵਾਰੇ (ਲੇਖਕ)]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:MARY WARE A woman of the century (page 759 crop).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3327 | [[:d:Q38132850|Q38132850]] | [[ਮੈਰੀ ਵੈਨ ਵਰਸਟ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/8850070 8850070] | [[ਤਸਵੀਰ:Marie Van Vorst 1915.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3328 | [[:d:Q6780949|Q6780949]] | [[ਮੈਰੀ ਵੈਸਟਨ ਫੋਰਡਮ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/22038061 22038061] | |- | style='text-align:right'| 3329 | [[:d:Q101214|Q101214]] | [[ਮੈਰੀ ਸਟ੍ਰੀਟ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/244211175 244211175] | [[ਤਸਵੀਰ:Marie Stritt.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3330 | [[:d:Q445239|Q445239]] | [[ਮੈਰੀ ਹਾਸ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/49262960 49262960] | |- | style='text-align:right'| 3331 | [[:d:Q20715522|Q20715522]] | [[ਮੈਰੀਅਨ ਕੋਥਰੈਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/7325633 7325633] | [[ਤਸਵੀਰ:Marion Benedict Cothren 1918.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3332 | [[:d:Q464371|Q464371]] | [[ਮੈਰੀਜ਼ ਕੌਂਡੋ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/51687663 51687663] | [[ਤਸਵੀਰ:MaryseConde2006.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3333 | [[:d:Q974539|Q974539]] | [[ਮੈਲਕਮ ਬ੍ਰੈਡਬਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/27078588 27078588] | |- | style='text-align:right'| 3334 | [[:d:Q711288|Q711288]] | [[ਮੈਲਵਿਲ ਜੇ ਹਰਸਕੋਵਿਤਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/24663277 24663277] | |- | style='text-align:right'| 3335 | [[:d:Q8998|Q8998]] | [[ਮੋ ਯਾਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/86448126 86448126] | [[ਤਸਵੀਰ:MoYan Hamburg 2008.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3336 | [[:d:Q16013979|Q16013979]] | [[ਮੋਤੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਉਪਾਸਿਕਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/8725112 8725112] | [[ਤਸਵੀਰ:Moti laxmi upasika.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3337 | [[:d:Q107378737|Q107378737]] | [[ਮੋਨਾ ਅਲ-ਤਮੀਮੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3338 | [[:d:Q464960|Q464960]] | [[ਮੋਨਿਕਾ ਅਲੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/87388685 87388685] | [[ਤਸਵੀਰ:Monica Ali Frankfurter Buchmesse 2009.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3339 | [[:d:Q28054067|Q28054067]] | [[ਮੋਨਿਕਾ ਰੌਬਰਟਸ]] | [[ਟਰਾਂਸ ਔਰਤ]] | | |- | style='text-align:right'| 3340 | [[:d:Q263201|Q263201]] | [[ਮੋਨੀਕ ਵਿਤਿਗ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/14778267 14778267] | [[ਤਸਵੀਰ:Monique Wittig (ph. Colette Geoffrey) (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3341 | [[:d:Q1812805|Q1812805]] | [[ਮੋਨੀਜ਼ਾ ਅਲਵੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/27402841 27402841] | |- | style='text-align:right'| 3342 | [[:d:Q6900418|Q6900418]] | [[ਮੋਨੀਰੋ ਰਾਵਨੀਪੁਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/63177522 63177522] | |- | style='text-align:right'| 3343 | [[:d:Q9327|Q9327]] | [[ਮੋਪਾਸਾਂ|ਮੋਪਾਂਸਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/29537765 29537765] | [[ਤਸਵੀਰ:Maupassant par Nadar.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3344 | [[:d:Q106805039|Q106805039]] | [[ਮੋਬੀਨ ਅਜ਼ਹਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3345 | [[:d:Q3635814|Q3635814]] | [[ਮੋਮਿਨ ਖ਼ਾਨ ਮੋਮਿਨ|ਮੋਮਿਨ ਖਾਨ ਮੋਮਿਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/30829313 30829313] | [[ਤਸਵੀਰ:Momin Khan Momin.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3346 | [[:d:Q687|Q687]] | [[ਮੋਲੀਅਰ|ਮੋਲੀਏਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/2474502 2474502] | [[ਤਸਵੀਰ:Pierre Mignard - Portrait de Jean-Baptiste Poquelin dit Molière (1622-1673) - Google Art Project (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3347 | [[:d:Q20609220|Q20609220]] | [[ਮੋਹਣ ਸਿੰਘ ਕੁੱਕੜਪਿੰਡੀਆ]] | | | |- | style='text-align:right'| 3348 | [[:d:Q6894509|Q6894509]] | [[ਮੋਹਤਰਾਮ ਐਸਕੰਦਰੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3349 | [[:d:Q20609235|Q20609235]] | [[ਮੋਹਨ ਕਾਹਲੋਂ]] | | | |- | style='text-align:right'| 3350 | [[:d:Q31788136|Q31788136]] | [[ਮੋਹਨ ਗਿੱਲ]] | | | |- | style='text-align:right'| 3351 | [[:d:Q6893524|Q6893524]] | [[ਮੋਹਨ ਚੋਪੜਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/16867912 16867912] | |- | style='text-align:right'| 3352 | [[:d:Q3520790|Q3520790]] | [[ਮੋਹਨ ਭਾਗਵਤ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Dr. mohan rao Bhagwat1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3353 | [[:d:Q20609242|Q20609242]] | [[ਮੋਹਨ ਭੰਡਾਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/60683614 60683614] | [[ਤਸਵੀਰ:Mohan Bhandari ,Punjabi language story writer.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3354 | [[:d:Q3631800|Q3631800]] | [[ਮੋਹਨ ਰਾਕੇਸ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/39516070 39516070] | |- | style='text-align:right'| 3355 | [[:d:Q6893577|Q6893577]] | [[ਮੋਹਨ ਰਾਣਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/136290725 136290725] | [[ਤਸਵੀਰ:Mohan Rana.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3356 | [[:d:Q20609246|Q20609246]] | [[ਮੋਹਨ ਲਾਲ ਫਿਲੌਰੀਆ]] | | | |- | style='text-align:right'| 3357 | [[:d:Q6893597|Q6893597]] | [[ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ|ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/60404736 60404736] | [[ਤਸਵੀਰ:Mohan Singh Sant Singh Sekhon - Jalandhar, India - December, 1969 - Photo by Ravinder Ravi (1).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3358 | [[:d:Q15056415|Q15056415]] | [[ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਦੀਵਾਨਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/42269948 42269948] | [[ਤਸਵੀਰ:Mohan Singh Diwana.gif|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3359 | [[:d:Q25624575|Q25624575]] | [[ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰੇਮ]] | | | |- | style='text-align:right'| 3360 | [[:d:Q20609258|Q20609258]] | [[ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਵੈਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/77726034 77726034] | [[ਤਸਵੀਰ:Bhai mohan singh vaid.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3361 | [[:d:Q20607592|Q20607592]] | [[ਮੋਹਨਜੀਤ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Dr. Mohanjit,Punjabi Poet.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3362 | [[:d:Q1001|Q1001]] | [[ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ|ਮੋਹਨਦਾਸ ਕਰਮਚੰਦ ਗਾਂਧੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/71391324 71391324] | [[ਤਸਵੀਰ:Mahatma-Gandhi, studio, 1931.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3363 | [[:d:Q12448019|Q12448019]] | [[ਮੋਹਨਦਾਸ ਨੈਮਿਸ਼ਰਾਏ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3364 | [[:d:Q104854330|Q104854330]] | [[ਮੋਹਸਿਨ ਜ਼ੈਦੀ (ਲੇਖਕ)]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/114153409751841581691 114153409751841581691] | |- | style='text-align:right'| 3365 | [[:d:Q6894496|Q6894496]] | [[ਮੋਹਸਿਨ ਨਕਵੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/70348931 70348931] | |- | style='text-align:right'| 3366 | [[:d:Q368641|Q368641]] | [[ਮੋਹਸਿਨ ਮਘਿਆਣਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/70521797 70521797] | |- | style='text-align:right'| 3367 | [[:d:Q49747|Q49747]] | [[ਮੋਹਿਜ਼ ਮੈਤਿਆਲਿੰਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/2473791 2473791] | [[ਤਸਵੀਰ:Picture of Maurice Maeterlinck.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3368 | [[:d:Q17580409|Q17580409]] | [[ਮੋਹਿਤ ਰੇ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/140968508 140968508] | [[ਤਸਵੀਰ:Mohit Kumar Ray - Kolkata 2012-05-19 3139.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3369 | [[:d:Q6799121|Q6799121]] | [[ਮੋਹੀਉੱਦੀਨ ਨਵਾਬ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3370 | [[:d:Q15975|Q15975]] | [[ਮੋਨਤੈਸਕੀਉ|ਮੋੰਟੇਸਕੁਈਏਊ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/27069096 27069096] | [[ਤਸਵੀਰ:Montesquieu 1.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3371 | [[:d:Q3425068|Q3425068]] | [[ਮੌਰਿਸ ਕਾਰਨਫੋਰਥ|ਮੌਰਿਸ ਕੌਰਨਫੋਰਥ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/9841286 9841286] | |- | style='text-align:right'| 3372 | [[:d:Q30042713|Q30042713]] | [[ਮੌਰੀਨ ਸੀਟਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/9012809 9012809] | |- | style='text-align:right'| 3373 | [[:d:Q13139853|Q13139853]] | [[ਮੌਲਾ ਬਖ਼ਸ਼ ਕੁਸ਼ਤਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3374 | [[:d:Q6792411|Q6792411]] | [[ਮੌਲਾ ਸ਼ਾਹ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Sain Maula Shah.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3375 | [[:d:Q31788228|Q31788228]] | [[ਮੌਲਾਨਾ ਅਬਦੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 3376 | [[:d:Q6929594|Q6929594]] | [[ਮ੍ਰਿਣਾਲ ਪਾਂਡੇ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/59915162 59915162] | [[ਤਸਵੀਰ:Mrinal Pande.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3377 | [[:d:Q3595821|Q3595821]] | [[ਮ੍ਰਿਣਾਲਿਨੀ ਸਾਰਾਭਾਈ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/305232973 305232973]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/45111228 45111228] | [[ਤਸਵੀਰ:Mrinalini Sarabhai.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3378 | [[:d:Q29994878|Q29994878]] | [[ਮ੍ਰਿਣਾਲਿਨੀ ਸੇਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Mrinalini Sen.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3379 | [[:d:Q6929566|Q6929566]] | [[ਮ੍ਰਿਦੁਲਾ ਕੋਸ਼ੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/6873152331613703260009 6873152331613703260009] | [[ਤਸਵੀਰ:Mridula A1 (30)b - Copy.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3380 | [[:d:Q6929565|Q6929565]] | [[ਮਰਿਦੁਲਾ ਗਰਗ|ਮ੍ਰਿਦੁਲਾ ਗਰਗ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/315713366 315713366] | [[ਤਸਵੀਰ:Mridula Garg.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3381 | [[:d:Q12447464|Q12447464]] | [[ਮ੍ਰਿਦੁਲਾ ਸਿਨਹਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/34490828 34490828] | [[ਤਸਵੀਰ:Governor Mridula Sinha.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3382 | [[:d:Q20609269|Q20609269]] | [[ਮੰਗਾ ਬਾਸੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 3383 | [[:d:Q6748998|Q6748998]] | [[ਮੰਗੇਸ਼ ਪਾਡਗਾਂਵਕਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/50561462 50561462] | [[ਤਸਵੀਰ:Padgaonkar2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3384 | [[:d:Q19281555|Q19281555]] | [[ਮੰਜ਼ੂਰ ਇਹਤੇਸ਼ਾਮ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/62912502 62912502] | |- | style='text-align:right'| 3385 | [[:d:Q16185512|Q16185512]] | [[ਮੰਜੁਲਾ ਪਦਮਨਾਭਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/1440349 1440349] | |- | style='text-align:right'| 3386 | [[:d:Q6750424|Q6750424]] | [[ਮੰਜੂ ਕਪੂਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/192537520 192537520] | |- | style='text-align:right'| 3387 | [[:d:Q1116597|Q1116597]] | [[ਮੰਦਾਕ੍ਰਾਂਤਾ ਸੇਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/10995531 10995531] | |- | style='text-align:right'| 3388 | [[:d:Q3632745|Q3632745]] | [[ਮੰਨੂ ਭੰਡਾਰੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/114235012 114235012] | [[ਤਸਵੀਰ:Manu Bhandari bharat-s-tiwari-photography-IMG 7163 December 27, 2015.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3389 | [[:d:Q13005770|Q13005770]] | [[ਮੱਲਾਦੀ ਸੁਬਾਮਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/111898638 111898638] | [[ਤਸਵੀਰ:Malladi Subbamma.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3390 | [[:d:Q52160097|Q52160097]] | [[ਮੱਲਿਕਾ ਬਦਰੀਨਾਥ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3391 | [[:d:Q6744188|Q6744188]] | [[ਮੱਲਿਕਾ ਸੇਨਗੁਪਤਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/11441603 11441603] | |- | style='text-align:right'| 3392 | [[:d:Q1423663|Q1423663]] | [[ਯਜਨਾਵਾਲਕਿਆ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/89818257 89818257] | [[ਤਸਵੀਰ:Yajnavalkya and Janaka.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3393 | [[:d:Q123421500|Q123421500]] | [[ਯਮੁਨਾ ਸੰਗਾਰਾਸਿਵਮ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3394 | [[:d:Q1148472|Q1148472]] | [[ਯਸ਼ਪਾਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/262298469 262298469] | [[ਤਸਵੀਰ:Yashpal 2003 stamp of India.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3395 | [[:d:Q61059392|Q61059392]] | [[ਯਸ਼ਪਾਲ ਨਿਰਮਲ]] | | | |- | style='text-align:right'| 3396 | [[:d:Q125148594|Q125148594]] | [[ਯਸ਼ਪਾਲ ਮਾਨਵੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 3397 | [[:d:Q8049771|Q8049771]] | [[ਯਸ਼ਵੰਤ ਵਿਠੋਬਾ ਚਿਤਾਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/6260007 6260007] | [[ਤਸਵੀਰ:Yashwantchittal.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3398 | [[:d:Q22959038|Q22959038]] | [[ਯਸ਼ਿਕਾ ਦੱਤ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3399 | [[:d:Q26144275|Q26144275]] | [[ਯਸ਼ੋਧਰਾ ਮਿਸ਼ਰਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/66877846 66877846] | [[ਤਸਵੀਰ:Yashodhara Mishra.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3400 | [[:d:Q20609277|Q20609277]] | [[ਯਹੀਆ ਲਬਾਬਿਦੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 3401 | [[:d:Q58612|Q58612]] | [[ਯੇਹੂਦਾ ਅਮੀਖ਼ਾਈ|ਯਹੂਦਾ ਅਮੀਖ਼ਾਈ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/29529096 29529096] | [[ਤਸਵੀਰ:עמיחי קורא בתמול.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3402 | [[:d:Q3172558|Q3172558]] | [[ਯਾਂ ਊਗਰੋਂ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/34458055 34458055] | |- | style='text-align:right'| 3403 | [[:d:Q309974|Q309974]] | [[ਯਾਂ ਜਿਰਾਦੂ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/2470938 2470938] | [[ਤਸਵੀਰ:Jean Giraudoux 1927.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3404 | [[:d:Q49496|Q49496]] | [[ਯਾਂ ਦ ਲਾ ਫੋਂਤੈਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/31998552 31998552] | [[ਤਸਵੀਰ:Henri Millot - Jean de La Fontaine - A II 792 - Finnish National Gallery.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3405 | [[:d:Q165274|Q165274]] | [[ਯਾਕ ਪਰੇਵੈਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/76321578 76321578] | [[ਤਸਵੀਰ:Jacques Prévert en 1961 dans le film Mon frère Jacques par Pierre Prévert.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3406 | [[:d:Q56240081|Q56240081]] | [[ਯਾਦਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Yaadwinder Singh Sandhu.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3407 | [[:d:Q559957|Q559957]] | [[ਯਾਨ ਫੂ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/47560532 47560532] | [[ਤਸਵੀਰ:Yan fu.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3408 | [[:d:Q180929|Q180929]] | [[ਯਾਮਾਬੇ ਨੋ ਆਕਾਹੀਤੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/114167330 114167330] | [[ਤਸਵੀਰ:Yamabe no Akahito.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3409 | [[:d:Q8049360|Q8049360]] | [[ਯਾਰਲਾਗੱਡਾ ਲਕਸ਼ਮੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/50638022 50638022] | [[ਤਸਵੀਰ:Yarlagadda Lakshmi Prasad at 2nd world telugu writers' conference 324.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3410 | [[:d:Q93754166|Q93754166]] | [[ਯਾਸਮੀਨ (ਲੇਖਿਕਾ)]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/60765647 60765647] | |- | style='text-align:right'| 3411 | [[:d:Q42560921|Q42560921]] | [[ਯਾਸਮੀਨ ਗੂਨੇਰਤਨੇ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/73867840 73867840] | |- | style='text-align:right'| 3412 | [[:d:Q8049815|Q8049815]] | [[ਯਾਸਮੀਨ ਲਾਰੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/33446338 33446338] | [[ਤਸਵੀਰ:Yasmeen Lari on BBC News.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3413 | [[:d:Q8049813|Q8049813]] | [[ਯਾਸਮੀਨ ਹਮੀਦ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/38557025 38557025] | |- | style='text-align:right'| 3414 | [[:d:Q43736|Q43736]] | [[ਯਾਸੂਨਾਰੀ ਕਾਵਾਬਾਤਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/97450170 97450170] | [[ਤਸਵੀਰ:Yasunari Kawabata 1938.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3415 | [[:d:Q147220|Q147220]] | [[ਯੁਆਨ ਮੇਈ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/27240362 27240362] | [[ਤਸਵੀਰ:YuanMeiLuoPingI (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3416 | [[:d:Q48305|Q48305]] | [[ਯੁਰੀਪਿਡੀਜ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/253748852 253748852]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/265326651 265326651]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/281871871 281871871]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/548159474048627660952 548159474048627660952]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/564154380988830291221 564154380988830291221]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/9553153063127619320004 9553153063127619320004]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/9804168049018038410000 9804168049018038410000] | [[ਤਸਵੀਰ:Euripides Pio-Clementino Inv302.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3417 | [[:d:Q8062173|Q8062173]] | [[ਯੁਵਰਾਜ ਹੰਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Yuvraj and Hans Raj Hans.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3418 | [[:d:Q724089|Q724089]] | [[ਯੂ ਆਰ ਅਨੰਤਮੂਰਤੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/111906023 111906023] | [[ਤਸਵੀਰ:യു.ആർ. അനന്തമൂർത്തി.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3419 | [[:d:Q7863510|Q7863510]] | [[ਯੂ ਏ ਖਾਦਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/31090588 31090588] | [[ਤਸਵੀਰ:U a khader.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3420 | [[:d:Q8747|Q8747]] | [[ਯੂਕਲਿਡ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/113145857115322922311 113145857115322922311]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/173181669 173181669]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/176184097 176184097]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/222960141 222960141]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/266578192 266578192]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/301159474047527660202 301159474047527660202]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/305411082 305411082]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/667144647685769784378 667144647685769784378]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/7963168049009338410008 7963168049009338410008]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/982154380949230291090 982154380949230291090] | [[ਤਸਵੀਰ:Euklid2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3421 | [[:d:Q134456|Q134456]] | [[ਯੂਕੀਓ ਮਿਸ਼ੀਮਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/122035954 122035954]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/27068909 27068909] | [[ਤਸਵੀਰ:Yukio Mishima, 1955 (cropped 850×950 px).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3422 | [[:d:Q93157|Q93157]] | [[ਯੂਜੀਨ ਓਨੀਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/24615441 24615441] | [[ਤਸਵੀਰ:Eugene O'Neill 1936.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3423 | [[:d:Q334993|Q334993]] | [[ਯੂਜੀਨ ਵੀ ਡੈਬਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/46769189 46769189] | [[ਤਸਵੀਰ:Eugene V Debs 1912.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3424 | [[:d:Q26761769|Q26761769]] | [[ਯੂਨਸ ਜਾਫਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/115358543 115358543] | |- | style='text-align:right'| 3425 | [[:d:Q229124|Q229124]] | [[ਯੂਨਾ ਕਿਮ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/103553913 103553913] | [[ਤਸਵੀਰ:Yuna Kim 2024.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3426 | [[:d:Q5409778|Q5409778]] | [[ਯੂਨੀਸ ਟੀਟਜੈਂਸ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/98260634 98260634] | [[ਤਸਵੀਰ:Portrait of Eunice Tietjens.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3427 | [[:d:Q5409784|Q5409784]] | [[ਯੂਨੀਸ ਡੀਸੂਜ਼ਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/10013847 10013847] | |- | style='text-align:right'| 3428 | [[:d:Q380000|Q380000]] | [[ਯੂਰੀ ਓਲੇਸ਼ਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/54152190 54152190] | [[ਤਸਵੀਰ:Yury Olesha.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3429 | [[:d:Q934073|Q934073]] | [[ਯੂਰੀ ਕਜ਼ਾਕੋਵ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/110470766 110470766] | |- | style='text-align:right'| 3430 | [[:d:Q700555|Q700555]] | [[ਯੂਰੀ ਬੋਂਦਾਰੇਵ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/90663087 90663087] | [[ਤਸਵੀਰ:Yury Bondarev 2014.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3431 | [[:d:Q33977|Q33977]] | [[ਯੂਲ ਵਰਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/76323989 76323989] | [[ਤਸਵੀਰ:Félix Nadar 1820-1910 portraits Jules Verne.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3432 | [[:d:Q21129519|Q21129519]] | [[ਯੂਲੀ ਚੌਧਰੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/96585667 96585667] | [[ਤਸਵੀਰ:Urmila Eulie Chowdhury.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3433 | [[:d:Q532033|Q532033]] | [[ਯੂਸਫ ਅਲ-ਖ਼ਾਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/25942679 25942679] | [[ਤਸਵੀਰ:Yusuf al-Khal.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3434 | [[:d:Q2601393|Q2601393]] | [[ਯੂਸਫ਼ ਕੋਹਜ਼ਾਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/12154921224063590874 12154921224063590874] | |- | style='text-align:right'| 3435 | [[:d:Q20609283|Q20609283]] | [[ਯੂਸਫ਼ ਮੌਜ]] | | | |- | style='text-align:right'| 3436 | [[:d:Q2758670|Q2758670]] | [[ਯੂਸੁਫ਼ ਮੇਕਵਾਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/305409744 305409744] | |- | style='text-align:right'| 3437 | [[:d:Q204868|Q204868]] | [[ਯੇਵਗਿਨੀ ਜ਼ਾਮਿਆਤਿਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/7398660 7398660] | [[ਤਸਵੀਰ:Zamjatin.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3438 | [[:d:Q297736|Q297736]] | [[ਯੇਵਗੇਨੀ ਯੇਵਤੁਸ਼ੇਂਕੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/79846190 79846190] | [[ਤਸਵੀਰ:Sobyanin meeting Evtushenko 05.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3439 | [[:d:Q65932|Q65932]] | [[ਐਂਥੋਨੀ ਹੌਪਕਿੰਸ|ਯੋਂਗਨੀ ਸੂਚਕ ਪਕਿੰਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/2662788 2662788] | [[ਤਸਵੀਰ:Anthony Hopkins Red Sea Festival 2025 Portrait.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3440 | [[:d:Q125801565|Q125801565]] | [[ਯੋਗਰਾਜ ਅੰਗਰੀਸ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Yog Raj Angrish,Punjabi language critic.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3441 | [[:d:Q19665839|Q19665839]] | [[ਯੋਗਿਨੀ ਜੋਗਲੇਕਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/67801959 67801959] | |- | style='text-align:right'| 3442 | [[:d:Q1899252|Q1899252]] | [[ਯੋਨ ਨੋਗੂਚੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/68993658 68993658] | [[ਤਸਵੀਰ:Yone Noguchi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3443 | [[:d:Q6960622|Q6960622]] | [[ਯੋਲਾਂਡਾ ਬਲਾਂਕੋ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/12620603 12620603] | [[ਤਸਵੀਰ:YolandaBlanco.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3444 | [[:d:Q31523|Q31523]] | [[ਯੋਸਾ ਬੂਸੋਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/120725614 120725614] | [[ਤਸਵੀਰ:Yosa Buson.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3445 | [[:d:Q862|Q862]] | [[ਯੋਸਿਫ਼ ਬਰੋਡਸਕੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/31993687 31993687] | [[ਤਸਵੀਰ:Joseph Brodsky 1988.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3446 | [[:d:Q5879|Q5879]] | [[ਯੋਹਾਨ ਵੁਲਫਗੰਗ ਫਾਨ ਗੇਟੇ|ਯੋਹਾਨ ਵੁਲਫਗੈਂਗ ਵਾਨ ਗੇਟੇ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/24602065 24602065] | [[ਤਸਵੀਰ:Goethe (Stieler 1828).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3447 | [[:d:Q17198463|Q17198463]] | [[ਰਖਸ਼ੰਦਾ ਜਲੀਲ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/71061979 71061979] | [[ਤਸਵੀਰ:Rakhshanda Jalil bharat-s-tiwari-photography-IMG 8260 July 19, 2017.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3448 | [[:d:Q20609291|Q20609291]] | [[ਰਘੁਬੀਰ ਢੰਡ|ਰਘਬੀਰ ਢੰਡ]] | | | |- | style='text-align:right'| 3449 | [[:d:Q13360015|Q13360015]] | [[ਰਘੁਨਾਥ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਫਡਕੇ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:R. K. Phadke.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3450 | [[:d:Q2769853|Q2769853]] | [[ਰਘੁਵੀਰ ਚੌਧਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/22304542 22304542] | [[ਤਸਵੀਰ:Raghuvir Chaudhari 01.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3451 | [[:d:Q3631816|Q3631816]] | [[ਰਘੁਵੀਰ ਸਹਾਏ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/17399844 17399844]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/204620957 204620957] | [[ਤਸਵੀਰ:रघुवीर सहाय.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3452 | [[:d:Q7285873|Q7285873]] | [[ਰਜਤ ਕਪੂਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/76084919 76084919] | [[ਤਸਵੀਰ:Rajat Kapoor.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3453 | [[:d:Q15688750|Q15688750]] | [[ਰਜਨੀ ਕੋਠਾਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/2514971 2514971] | |- | style='text-align:right'| 3454 | [[:d:Q50591797|Q50591797]] | [[ਰਜਨੀ ਤਿਲਕ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Rajni Tilak.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3455 | [[:d:Q60068|Q60068]] | [[ਰਜਨੀਕਾਂਤ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/95080136 95080136] | [[ਤਸਵੀਰ:Rajinikanth Felicitates Writer Kalaignanam.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3456 | [[:d:Q12015668|Q12015668]] | [[ਰਜਨੀਕਾਂਤ ਬੋਰਦੋਲੋਈ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/10704772 10704772] | [[ਤਸਵੀਰ:Rajani Kanta Bordoloi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3457 | [[:d:Q20609296|Q20609296]] | [[ਰਜਨੀਸ਼ ਬਹਾਦੁਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Rajneesh Bahadur.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3458 | [[:d:Q7367062|Q7367062]] | [[ਰਜ਼ਾ ਜਮਾਲੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/21518289 21518289] | [[ਤਸਵੀਰ:Rosa Jamali.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3459 | [[:d:Q20610367|Q20610367]] | [[ਰਜ਼ੀਆ ਅਜ਼ਾਦ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/2347160122840840630002 2347160122840840630002] | |- | style='text-align:right'| 3460 | [[:d:Q7299554|Q7299554]] | [[ਰਜ਼ੀਆ ਖ਼ਾਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/68060607 68060607] | |- | style='text-align:right'| 3461 | [[:d:Q7299552|Q7299552]] | [[ਰਜ਼ੀਆ ਬੱਟ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/265068907 265068907] | |- | style='text-align:right'| 3462 | [[:d:Q96363661|Q96363661]] | [[ਰਜ਼ੀਆ ਸੱਜਾਦ ਜ਼ਹੀਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3463 | [[:d:Q31790175|Q31790175]] | [[ਰਣਜੀਤ ਧੀਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3464 | [[:d:Q27950395|Q27950395]] | [[ਰਣਜੀਤ ਸਰਾਂਵਾਲੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 3465 | [[:d:Q2131028|Q2131028]] | [[ਰਣਜੀਤ ਹੋਸਕੋਟ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/17330763 17330763] | [[ਤਸਵੀਰ:Ranjit Hoskote at the 2025 Jaipur Literature Festival.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3466 | [[:d:Q20609303|Q20609303]] | [[ਰਣਧੀਰ ਸਿੰਘ ਚੰਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3467 | [[:d:Q26110000|Q26110000]] | [[ਰਤਨ ਸਿੰਘ (ਕਹਾਣੀਕਾਰ)|ਰਤਨ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/40547638 40547638] | |- | style='text-align:right'| 3468 | [[:d:Q31796284|Q31796284]] | [[ਰਤਨ ਸਿੰਘ (ਸਾਹਿਤਕਾਰ)|ਰਤਨ ਸਿੰਘ]] | | | |- | style='text-align:right'| 3469 | [[:d:Q20609312|Q20609312]] | [[ਰਤਨ ਸਿੰਘ ਜੱਗੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3470 | [[:d:Q47121035|Q47121035]] | [[ਰਬਾਬ ਅਲ-ਕਾਜ਼ਿਮੀ|ਰਬਾਬ ਅਲ-ਕਾਦਿਮੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/69213538 69213538] | [[ਤਸਵੀਰ:Rabab al-Kazimi - 1940s.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3471 | [[:d:Q7241|Q7241]] | [[ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/24608356 24608356] | [[ਤਸਵੀਰ:Rabindranath Tagore in 1909.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3472 | [[:d:Q7278741|Q7278741]] | [[ਰਬੀਨਾ ਖਾਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/56140338 56140338] | |- | style='text-align:right'| 3473 | [[:d:Q12448810|Q12448810]] | [[ਰਮਈ ਕਾਕਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Ramai Kaka.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3474 | [[:d:Q19957977|Q19957977]] | [[ਰਮਣਿਕਾ ਗੁਪਤਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/71627025 71627025] | [[ਤਸਵੀਰ:Image ramnikagupta.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3475 | [[:d:Q31790320|Q31790320]] | [[ਰਮਨ]] | | | |- | style='text-align:right'| 3476 | [[:d:Q16346438|Q16346438]] | [[ਰਮਾ ਚੌਧਰੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3477 | [[:d:Q20609325|Q20609325]] | [[ਰਮਾ ਰਤਨ]] | | | |- | style='text-align:right'| 3478 | [[:d:Q47671034|Q47671034]] | [[ਰਮਾਪਦ ਚੌਧਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/16099667 16099667] | [[ਤਸਵੀਰ:রমাপদ চৌধুরী.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3479 | [[:d:Q12448839|Q12448839]] | [[ਰਮਾਸ਼ੰਕਰ ਵਿਦਰੋਹੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:151209062204 ramashankar vidrohi 624x351 hareprakashfbpage.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3480 | [[:d:Q20609331|Q20609331]] | [[ਰਮੇਸ਼ ਉਪਾਧਿਆਏ]] | | | |- | style='text-align:right'| 3481 | [[:d:Q61059124|Q61059124]] | [[ਰਮੇਸ਼ ਕੁੰਤਲ ਮੇਘ]] | | | |- | style='text-align:right'| 3482 | [[:d:Q16013229|Q16013229]] | [[ਰਮੇਸ਼ ਚੰਦਰ ਝਾਅ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/500157704198144440006 500157704198144440006] | [[ਤਸਵੀਰ:Freedom Fighter & Poet - Ramesh Chandra Jha.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3483 | [[:d:Q16734928|Q16734928]] | [[ਰਮੇਸ਼ ਚੰਦਰ ਪਰੀਦਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3484 | [[:d:Q105392028|Q105392028]] | [[ਰਮੇਸ਼ ਸਿੰਘ ਪਾਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/4802162669649155500007 4802162669649155500007] | [[ਤਸਵੀਰ:Dr Ramesh Singh Pal.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3485 | [[:d:Q130754625|Q130754625]] | [[ਰਮੇਸ਼ ਸੇਠੀ ਬਾਦਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3486 | [[:d:Q3348870|Q3348870]] | [[ਰਮੇਸ਼ ਚੰਦਰ ਦੱਤ|ਰਮੇਸ਼ਚੰਦਰ ਦੱਤ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/2518935 2518935] | [[ਤਸਵੀਰ:Romesh Chunder Dutt photo.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3487 | [[:d:Q20609336|Q20609336]] | [[ਰਮੇਸ਼ਚੰਦਰ ਸ਼ਾਹ]] | | | |- | style='text-align:right'| 3488 | [[:d:Q25161|Q25161]] | [[ਰਵਾਲਡ ਡਾਹਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/108159131 108159131] | [[ਤਸਵੀਰ:Roald Dahl (1982).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3489 | [[:d:Q1388929|Q1388929]] | [[ਰਵਿੰਦਰ ਕੇਲਕਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/50561895 50561895] | [[ਤਸਵੀਰ:Ravindra Kelekar.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3490 | [[:d:Q4170763|Q4170763]] | [[ਰਵਿੰਦਰ ਪ੍ਰਭਾਤ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/174362490 174362490] | [[ਤਸਵੀਰ:Ravindra prabhat.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3491 | [[:d:Q27950396|Q27950396]] | [[ਰਵਿੰਦਰ ਭੱਠਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:ਰਵਿੰਦਰ ਭੱਠਲ.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3492 | [[:d:Q20609344|Q20609344]] | [[ਰਵਿੰਦਰ ਰਵੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3493 | [[:d:Q18393599|Q18393599]] | [[ਰਵਿੰਦਰ ਰੰਧਾਵਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/270677972 270677972] | |- | style='text-align:right'| 3494 | [[:d:Q31787523|Q31787523]] | [[ਰਵਿੰਦਰ ਸਹਿਰਾਅ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Ravinder Sahra.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3495 | [[:d:Q7296721|Q7296721]] | [[ਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ (ਲੇਖਕ)|ਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/303020035 303020035] | [[ਤਸਵੀਰ:Ravinder Singh.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3496 | [[:d:Q125148488|Q125148488]] | [[ਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੋਢੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 3497 | [[:d:Q7296776|Q7296776]] | [[ਰਵੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/152692708 152692708] | [[ਤਸਵੀਰ:Ravish-Kumar-journalist.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3498 | [[:d:Q23304463|Q23304463]] | [[ਪ੍ਰੋ. ਰਵੇਲ ਸਿੰਘ|ਰਵੇਲ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/16779452 16779452] | |- | style='text-align:right'| 3499 | [[:d:Q1380092|Q1380092]] | [[ਰਸਕਿਨ ਬਾਂਡ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/85321477 85321477] | [[ਤਸਵੀਰ:Ruskin Bond 2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3500 | [[:d:Q2770091|Q2770091]] | [[ਰਸਖਾਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Raskhan (रसखान) 2014-01-08 21-42.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3501 | [[:d:Q31787361|Q31787361]] | [[ਰਸ਼ਪਿੰਦਰ ਰਸ਼ਿਮ]] | | | |- | style='text-align:right'| 3502 | [[:d:Q90929210|Q90929210]] | [[ਰਸ਼ਮੀ ਆਨੰਦ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Rashmi Anand (Delhi), at the presentation of Stree Shakti Puraskar 2014 on the occasion of International Women’s Day, at Rashtrapati Bhavan, in New Delhi (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3503 | [[:d:Q104533844|Q104533844]] | [[ਰਸ਼ਮੀ ਨਰਜ਼ਰੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3504 | [[:d:Q110497469|Q110497469]] | [[ਰਸ਼ਮੀ ਪਾਰੇਖ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/12166001113475020130 12166001113475020130] | |- | style='text-align:right'| 3505 | [[:d:Q122415583|Q122415583]] | [[ਰਸ਼ਮੀ ਸਿਰਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/33159234079703370633 33159234079703370633] | |- | style='text-align:right'| 3506 | [[:d:Q31788110|Q31788110]] | [[ਰਸ਼ੀਦ ਅਨਵਰ]] | | | |- | style='text-align:right'| 3507 | [[:d:Q7294839|Q7294839]] | [[ਰਸ਼ੀਦ ਅਮਜਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/67799372 67799372] | |- | style='text-align:right'| 3508 | [[:d:Q7294838|Q7294838]] | [[ਰਸ਼ੀਦ ਅਹਿਮਦ ਸਿੱਦੀਕੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/69799210 69799210] | |- | style='text-align:right'| 3509 | [[:d:Q81576|Q81576]] | [[ਰਸ਼ੀਦ ਜਹਾਂ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/38513560 38513560] | |- | style='text-align:right'| 3510 | [[:d:Q124959578|Q124959578]] | [[ਰਸ਼ੀਦ-ਉਨ-ਨੀਸਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3511 | [[:d:Q2770099|Q2770099]] | [[ਰਸਿਕਲਾਲ ਪਰੀਖ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/243049066 243049066] | |- | style='text-align:right'| 3512 | [[:d:Q36878|Q36878]] | [[ਰਸੂਲ ਹਮਜ਼ਾਤੋਵ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/100395050 100395050]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/83984728 83984728] | [[ਤਸਵੀਰ:Gamzatov 1989 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3513 | [[:d:Q7283300|Q7283300]] | [[ਰਹਿਮਤ ਤਾਰਿਕੇਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/58218029 58218029] | [[ਤਸਵੀਰ:Rahamath Tarikere.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3514 | [[:d:Q15430889|Q15430889]] | [[ਰਹਿਮਾਨ ਅੱਬਾਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/41282498 41282498] | |- | style='text-align:right'| 3515 | [[:d:Q317408|Q317408]] | [[ਰਹਿਮਾਨ ਬਾਬਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/197210946 197210946]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/262253822 262253822] | |- | style='text-align:right'| 3516 | [[:d:Q3595741|Q3595741]] | [[ਰਹਿਮਾਨ ਰਾਹੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/39061203 39061203] | [[ਤਸਵੀਰ:Shri Rahman Rahi (profile).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3517 | [[:d:Q317364|Q317364]] | [[ਰਹੀਮ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/39554043 39554043] | [[ਤਸਵੀਰ:Young Abdul Rahim Khan-I-Khana being received by Akbar, Akbarnama.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3518 | [[:d:Q3694588|Q3694588]] | [[ਰਹੀਮਾ ਨਾਜ਼]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3519 | [[:d:Q3635522|Q3635522]] | [[ਰਾਂਗੇ ਰਾਘਵ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/40179415 40179415] | |- | style='text-align:right'| 3520 | [[:d:Q4568372|Q4568372]] | [[ਰਾਂਡਾ ਅਬਦੇਲ-ਫਤਾਹ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/90783621 90783621] | [[ਤਸਵੀਰ:Randa Abdel-Fattah (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3521 | [[:d:Q23881698|Q23881698]] | [[ਰਈਸ਼ ਮਨੀਆਰ|ਰਾਈਸ਼ ਮਨੀਆਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/51320147 51320147] | [[ਤਸਵੀਰ:Raeesh Maniar.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3522 | [[:d:Q40369420|Q40369420]] | [[ਰਾਕੁਏਲ ਵਿਲਜ਼]] | [[ਟਰਾਂਸ ਔਰਤ]] | [https://viaf.org/en/viaf/35167621775603340484 35167621775603340484] | [[ਤਸਵੀਰ:Raquel Willis at Trans March San Francisco 20170623-6535.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3523 | [[:d:Q125148384|Q125148384]] | [[ਰਾਕੇਸ਼ ਰਮਨ]] | | | |- | style='text-align:right'| 3524 | [[:d:Q42907429|Q42907429]] | [[ਰਾਖੀ ਸੈਂਡਿਲਿਆ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3525 | [[:d:Q12974134|Q12974134]] | [[ਰਾਘਵਾਨ ਛੁਦਾਮਨੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/38197183 38197183] | |- | style='text-align:right'| 3526 | [[:d:Q19664047|Q19664047]] | [[ਰਾਚੇਲ ਐਬਟ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/305422738 305422738] | [[ਤਸਵੀਰ:Rachel Abbott 2013.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3527 | [[:d:Q100948|Q100948]] | [[ਰਾਚੇਲ ਕਾਰਸਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/4927694 4927694] | [[ਤਸਵੀਰ:Rachel-Carson.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3528 | [[:d:Q7279252|Q7279252]] | [[ਰਾਚੇਲ ਗੋਲਡ]] | [[ਗੈਰ-ਬਾਈਨਰੀ ਜੈਂਡਰ]] | [https://viaf.org/en/viaf/295747501 295747501] | |- | style='text-align:right'| 3529 | [[:d:Q7285302|Q7285302]] | [[ਰਾਜ ਕਮਲ ਝਾਅ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/54326504 54326504] | |- | style='text-align:right'| 3530 | [[:d:Q7286258|Q7286258]] | [[ਰਾਜਕਮਲ ਚੌਧਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/59231573 59231573] | [[ਤਸਵੀਰ:Rcnew2014.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3531 | [[:d:Q19594750|Q19594750]] | [[ਰਾਜਕਵੀ ਇੰਦਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਤੁਲਸੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3532 | [[:d:Q7273910|Q7273910]] | [[ਰਾਜਗੋਪਾਲ ਪਾਰਥਾਸਾਰਥੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/113477395 113477395] | |- | style='text-align:right'| 3533 | [[:d:Q7285691|Q7285691]] | [[ਰਾਜਮ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/102629293 102629293] | |- | style='text-align:right'| 3534 | [[:d:Q734521|Q734521]] | [[ਰਾਜਮੋਹਨ ਗਾਂਧੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/91512952 91512952] | [[ਤਸਵੀਰ:Rajmohan Gandhi (1960).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3535 | [[:d:Q7285677|Q7285677]] | [[ਰਾਜਲਕਸ਼ਮੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/68069840 68069840] | |- | style='text-align:right'| 3536 | [[:d:Q16201599|Q16201599]] | [[ਰਾਜਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇਬੀ ਭੱਟਾਚਾਰਿਆ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/49404329 49404329] | |- | style='text-align:right'| 3537 | [[:d:Q3595125|Q3595125]] | [[ਰਾਜਸ਼ੇਖਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/262929296 262929296] | |- | style='text-align:right'| 3538 | [[:d:Q7286435|Q7286435]] | [[ਰਾਜਸ਼ੇਖਰ ਬਸੂ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/13645495 13645495] | |- | style='text-align:right'| 3539 | [[:d:Q116278702|Q116278702]] | [[ਰਾਜਾ ਭਸੀਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Raaja Bhasin.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3540 | [[:d:Q65397553|Q65397553]] | [[ਰਾਜਾ ਮੱਖਣ ਲਾਲ]] | | | |- | style='text-align:right'| 3541 | [[:d:Q1975074|Q1975074]] | [[ਰਾਜਾ ਰਾਓ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/39383044 39383044] | |- | style='text-align:right'| 3542 | [[:d:Q335269|Q335269]] | [[ਰਾਜਾ ਰਾਮਮੋਹਨ ਰਾਯੇ|ਰਾਜਾ ਰਾਮਮੋਹਨ ਰਾਏ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/14841412 14841412] | [[ਤਸਵੀਰ:Portrait of Raja Ram Mohun Roy, 1833.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3543 | [[:d:Q7285806|Q7285806]] | [[ਰਾਜਸ਼੍ਰੀ (ਨਾਵਲਕਾਰ)|ਰਾਜਾਸ਼੍ਰੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3544 | [[:d:Q2723011|Q2723011]] | [[ਰਾਜਿੰਦਰ ਸ਼ਾਹ|ਰਾਜਿੰਦਰ ਕੇਸ਼ਵਲਾਲ ਸ਼ਾਹ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/40754761 40754761] | |- | style='text-align:right'| 3545 | [[:d:Q17318696|Q17318696]] | [[ਰਾਜਿੰਦਰ ਕੌਰ (ਪੱਤਰਕਾਰ)|ਰਾਜਿੰਦਰ ਕੌਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/21686497 21686497] | |- | style='text-align:right'| 3546 | [[:d:Q61058821|Q61058821]] | [[ਰਾਜਿੰਦਰ ਕੌਰ]] | | | |- | style='text-align:right'| 3547 | [[:d:Q7511179|Q7511179]] | [[ਰਾਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/2580318 2580318] | |- | style='text-align:right'| 3548 | [[:d:Q31789072|Q31789072]] | [[ਰਾਜਿੰਦਰਜੀਤ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Punjabi poet Rajinder Jeet.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3549 | [[:d:Q29036348|Q29036348]] | [[ਰਾਜੀ ਨਰੀਨਸਿੰਘ]] | [[ਟਰਾਂਸ ਔਰਤ]] | | |- | style='text-align:right'| 3550 | [[:d:Q7286238|Q7286238]] | [[ਰਾਜੀਵ ਮਲਹੋਤਰਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/173961113 173961113] | [[ਤਸਵੀਰ:Rajiv Malhotra.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3551 | [[:d:Q3635832|Q3635832]] | [[ਰਾਜੇਂਦਰ ਯਾਦਵ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/85433854 85433854] | [[ਤਸਵੀਰ:Rajendra Yadav.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3552 | [[:d:Q7286058|Q7286058]] | [[ਰਾਜੇਸ਼ ਜੋਸ਼ੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/39786522 39786522] | [[ਤਸਵੀਰ:Poet Rajesh Joshi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3553 | [[:d:Q15146747|Q15146747]] | [[ਰਾਜੇਸ਼ਵਰੀ ਚੈਟਰਜੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/4122164721396902340000 4122164721396902340000] | [[ਤਸਵੀਰ:Statue of Rajeshwari Chatterjee.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3554 | [[:d:Q20630532|Q20630532]] | [[ਰਾਣਾ ਅਯੂਬ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/154146634364041931333 154146634364041931333] | [[ਤਸਵੀਰ:RANA AYYUB.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3555 | [[:d:Q6443727|Q6443727]] | [[ਰਾਣਾ ਕੁੰਭ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/18623505 18623505] | [[ਤਸਵੀਰ:Maharana Kumbhakarna of Mewar.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3556 | [[:d:Q7290651|Q7290651]] | [[ਰਾਣਾ ਨਈਅਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/43439945 43439945] | [[ਤਸਵੀਰ:Rana Nayyar,a literary critic,Punjab ,India.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3557 | [[:d:Q61059323|Q61059323]] | [[ਰਾਣਾ ਸਫ਼ਵੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 3558 | [[:d:Q16346482|Q16346482]] | [[ਰਾਣੀ ਚੰਦਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/67835198 67835198] | |- | style='text-align:right'| 3559 | [[:d:Q31790365|Q31790365]] | [[ਰਾਣੀ ਨਗਿੰਦਰ]] | | | |- | style='text-align:right'| 3560 | [[:d:Q62765084|Q62765084]] | [[ਰਾਣੀ ਮੁਰਮੂ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Rani Murmu.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3561 | [[:d:Q7281686|Q7281686]] | [[ਰਾਦੋਈ ਰਾਲਿਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/49369071 49369071] | [[ਤਸਵੀਰ:20140615 Sofia 150.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3562 | [[:d:Q12449467|Q12449467]] | [[ਰਾਧਾ ਕਮਲ ਮੁਖਰਜੀ|ਰਾਧਾਕਮਲ ਮੁਕੇਰਜੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/71440334 71440334] | |- | style='text-align:right'| 3563 | [[:d:Q96755330|Q96755330]] | [[ਰਾਧਿਕਾ ਗੋਵਿੰਦਰਾਜਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/19150868282322072422 19150868282322072422] | |- | style='text-align:right'| 3564 | [[:d:Q3416439|Q3416439]] | [[ਰਾਧਿਕਾ ਝਾਅ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/61082449 61082449] | |- | style='text-align:right'| 3565 | [[:d:Q18393080|Q18393080]] | [[ਰਾਧਿਕਾ ਹਰਜ਼ਬਰਗਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/24623780 24623780] | |- | style='text-align:right'| 3566 | [[:d:Q233265|Q233265]] | [[ਰਾਬਟ ਬ੍ਰਾਉਨਿੰਗ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/24598774 24598774] | [[ਤਸਵੀਰ:Robert Browning by Herbert Rose Barraud, circa 1888.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3567 | [[:d:Q179374|Q179374]] | [[ਰਾਬਰਟ ਓਵਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/29613293 29613293] | [[ਤਸਵੀਰ:Robert Owen by William Henry Brooke.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3568 | [[:d:Q311147|Q311147]] | [[ਰਾਬਰਟ ਕਿਓਸਾਕੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/117195725 117195725] | [[ਤਸਵੀਰ:Robert Kiyosaki (53864555330) (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3569 | [[:d:Q201732|Q201732]] | [[ਰਾਬਰਟ ਗਰਾਵੇਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/68929835 68929835] | [[ਤਸਵੀਰ:Robert Graves 1929 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3570 | [[:d:Q338151|Q338151]] | [[ਰਾਬਰਟ ਜੇ. ਸ਼ਿਲਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/41900524 41900524] | [[ਤਸਵੀਰ:Robert Shiller - World Economic Forum Annual Meeting 2012 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3571 | [[:d:Q310900|Q310900]] | [[ਰਾਬਰਟ ਫਿਸਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/84206273 84206273] | [[ਤਸਵੀਰ:Robert Fisk, Christchurch, 2008.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3572 | [[:d:Q259132|Q259132]] | [[ਰਾਬਰਟ ਬਰਟਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/24641986 24641986] | [[ਤਸਵੀਰ:Robert Burton by Gilbert Jackson.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3573 | [[:d:Q12665|Q12665]] | [[ਰਾਬਰਟ ਬੇਡਿਨ ਪਾਵਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/122004815 122004815]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/2479236 2479236] | [[ਤਸਵੀਰ:Baden-Powell USZ62-96893 (retouched and cropped).png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3574 | [[:d:Q1512|Q1512]] | [[ਰਾਬਰਟ ਲੂਈ ਸਟੀਵਨਸਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/95207986 95207986] | [[ਤਸਵੀਰ:Robert Louis Stevenson by Henry Walter Barnett bw.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3575 | [[:d:Q7351|Q7351]] | [[ਰਾਬਰਟ ਸ਼ੂਮਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/7575259 7575259] | [[ਤਸਵੀਰ:Robert-schumann.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3576 | [[:d:Q1349930|Q1349930]] | [[ਰਾਬਰਟ ਹੰਟਰ (ਪੱਤਰਕਾਰ)|ਰਾਬਰਟ ਹੰਟਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/112930131 112930131] | |- | style='text-align:right'| 3577 | [[:d:Q256506|Q256506]] | [[ਰਾਬਿਆ ਬਸਰੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/79062790 79062790] | [[ਤਸਵੀਰ:Rabia al-Adawiyya.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3578 | [[:d:Q469377|Q469377]] | [[ਰਾਬੀਆ ਬਲਖ਼ੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/8492299 8492299] | |- | style='text-align:right'| 3579 | [[:d:Q7288493|Q7288493]] | [[ਰਾਮ ਕਰਨ ਸ਼ਰਮਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/111570843 111570843] | |- | style='text-align:right'| 3580 | [[:d:Q7289700|Q7289700]] | [[ਰਾਮ ਕੁਮਾਰ ਵਰਮਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/100978606 100978606] | [[ਤਸਵੀਰ:Ramkumar-verma.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3581 | [[:d:Q13008045|Q13008045]] | [[ਰਾਮ ਚੰਦਰ ਮੌਲੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Raama Chandramouli Poetry Reading in Ugadi Kavi Sammelanam in Ravindra Bharathi (08.04.2016) 02.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3582 | [[:d:Q31790186|Q31790186]] | [[ਰਾਮ ਨਰੈਣ ਸਿੰਘ ਦਰਦੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 3583 | [[:d:Q3525300|Q3525300]] | [[ਰਾਮ ਪੁਨਿਆਨੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/267403189 267403189] | [[ਤਸਵੀਰ:Ram Puniyani.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3584 | [[:d:Q2724248|Q2724248]] | [[ਰਾਮ ਪ੍ਰਸਾਦ ਬਿਸਮਿਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/51849551 51849551] | [[ਤਸਵੀਰ:Accused of Cacori Conspiracy1271.gif|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3585 | [[:d:Q15452341|Q15452341]] | [[ਰਾਮ ਰਤਨ ਭਟਨਾਗਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/116545520 116545520] | |- | style='text-align:right'| 3586 | [[:d:Q29239175|Q29239175]] | [[ਰਾਮ ਲਾਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3587 | [[:d:Q3812755|Q3812755]] | [[ਰਾਮ ਸਰੂਪ ਅਣਖੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/118970 118970] | |- | style='text-align:right'| 3588 | [[:d:Q3595294|Q3595294]] | [[ਰਾਮ ਸ਼ਰਣ ਸ਼ਰਮਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/49275270 49275270] | |- | style='text-align:right'| 3589 | [[:d:Q20609350|Q20609350]] | [[ਰਾਮ ਸਿੰਘ ਚਾਹਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3590 | [[:d:Q1595192|Q1595192]] | [[ਰਾਮਚੰਦਰ ਗਾਂਧੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/44339066 44339066] | |- | style='text-align:right'| 3591 | [[:d:Q3521662|Q3521662]] | [[ਰਾਮਚੰਦਰ ਗੁਹਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/85142354 85142354] | [[ਤਸਵੀਰ:Ramachandra Guha.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3592 | [[:d:Q3631811|Q3631811]] | [[ਰਾਮਚੰਦਰ ਸ਼ੁਕਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/46899730 46899730] | [[ਤਸਵੀਰ:Ramchandra Shukla.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3593 | [[:d:Q2992962|Q2992962]] | [[ਰਾਮਧਾਰੀ ਸਿੰਘ ਦਿਨਕਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/76463647 76463647] | [[ਤਸਵੀਰ:Ramdhari Singh Dinkar 1999 stamp of India.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3594 | [[:d:Q288441|Q288441]] | [[ਰਾਮਨ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/49230480 49230480] | [[ਤਸਵੀਰ:Sri Ramana Maharshi - Portrait - G. G Welling - 1948.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3595 | [[:d:Q2770510|Q2770510]] | [[ਰਾਮਨਾਰਾਇਣ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਪਾਠਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/5737451 5737451] | [[ਤਸਵੀਰ:Ramnarayan Pathak.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3596 | [[:d:Q7288737|Q7288737]] | [[ਰਾਮਾਦੇਵੀ ਚੌਧਰੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/8289811 8289811] | [[ਤਸਵੀਰ:Ramadebi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3597 | [[:d:Q55779|Q55779]] | [[ਰਾਮਾਬਾਈ ਰਾਨਡੇ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/11432520 11432520] | [[ਤਸਵੀਰ:Ramabai-ranade.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3598 | [[:d:Q126811020|Q126811020]] | [[ਰਾਮਿਆ ਜਿਰਾਸਿੰਘੇ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3599 | [[:d:Q460083|Q460083]] | [[ਰਾਮੋਨ ਸਾਮਪੇਦਰੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/9669149198353574940004 9669149198353574940004] | [[ਤਸਵੀਰ:Placa homenaje a Sampedro en As Furnas 2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3600 | [[:d:Q48226|Q48226]] | [[ਰਾਲਫ ਵਾਲਡੋ ਐਮਰਸਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/27079964 27079964] | [[ਤਸਵੀਰ:Ralph Waldo Emerson ca1857 retouched.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3601 | [[:d:Q2688163|Q2688163]] | [[ਰਾਵਜ਼ੀਮਾਇਰੀ ਸਈਦ ਜਹਲਾਂ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/12344272 12344272] | [[ਤਸਵੀਰ:Rosemarie Said Zahlan.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3602 | [[:d:Q7296834|Q7296834]] | [[ਰਾਵੁਰੀ ਭਾਰਦਵਾਜ|ਰਾਵੜੀ ਭਾਰਦਵਾਜ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/26010678 26010678] | [[ਤਸਵੀਰ:Ravuri Bharadhwaja bharat-s-tiwari-photography-IMG 8916 October 11, 2013.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3603 | [[:d:Q7283319|Q7283319]] | [[ਰਾਹਤ ਇੰਦੌਰੀ|ਰਾਹਤ ਇੰਦੋਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Rahat Saab At Ahmedabad.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3604 | [[:d:Q3631305|Q3631305]] | [[ਰਾਹੀ ਮਾਸੂਮ ਰਜ਼ਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/49332591 49332591] | |- | style='text-align:right'| 3605 | [[:d:Q15259407|Q15259407]] | [[ਰਾਹੁਲ ਪੰਡਿਤਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/169142299 169142299] | |- | style='text-align:right'| 3606 | [[:d:Q64746832|Q64746832]] | [[ਰਾਹੁਲ ਮਹਿਤਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/159902424 159902424] | |- | style='text-align:right'| 3607 | [[:d:Q3351937|Q3351937]] | [[ਰਾਹੁਲ ਸਾਂਕ੍ਰਿਤਯਾਯਨ|ਰਾਹੁਲ ਸਾਂਕ੍ਰਿਤਆਇਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/39432384 39432384] | [[ਤਸਵੀਰ:Rahul Sankrityayan bust Darjeeling.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3608 | [[:d:Q312745|Q312745]] | [[ਰਿਆਜ਼ ਅਹਿਮਦ ਗੌਹਰ ਸ਼ਾਹੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/305307827 305307827] | [[ਤਸਵੀਰ:Riaz Ahmed Gohar Shahi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3609 | [[:d:Q5338269|Q5338269]] | [[ਰਿਓਕਾਨ (ਸ਼ਾਇਰ)|ਰਿਓਕਾਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/262474709 262474709] | [[ਤਸਵੀਰ:RYOKAN PORTRAITE.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3610 | [[:d:Q546490|Q546490]] | [[ਰਿਕੀ ਵਿਲਸਿਨ]] | [[ਗੈਰ-ਬਾਈਨਰੀ ਜੈਂਡਰ]] | [https://viaf.org/en/viaf/79555075 79555075] | |- | style='text-align:right'| 3611 | [[:d:Q188620|Q188620]] | [[ਰਿਗੋਬੇਰਤਾ ਮੇਂਚੂ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/90599516 90599516] | [[ਤਸਵੀਰ:20240620 NP PRESIDENTE BERNARDO AREVALO Y KARIN HERRERA PARTICIPAN EN DIALOGO PREMIO NOBEL DE LA PAZ 054.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3612 | [[:d:Q7324821|Q7324821]] | [[ਰਿਚਰਡ ਕੋਹਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/162888259 162888259] | |- | style='text-align:right'| 3613 | [[:d:Q44461|Q44461]] | [[ਰਿਚਰਡ ਡੋਕਿਨਜ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/12307054 12307054] | [[ਤਸਵੀਰ:Dinner with Richard Dawkins and CFI... like a candle in the dark.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3614 | [[:d:Q3352534|Q3352534]] | [[ਰਿਚਰਡ ਡੌਰਸਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/68991377 68991377] | [[ਤਸਵੀਰ:Richard M. D.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3615 | [[:d:Q638179|Q638179]] | [[ਰਿਚਰਡ ਪਾਵਰਜ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/113865419 113865419] | [[ਤਸਵੀਰ:Richard Powers (author).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3616 | [[:d:Q547794|Q547794]] | [[ਰਿਚਰਡ ਫ਼ੋਰਡ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/109503268 109503268] | [[ਤਸਵੀਰ:Oliver Mark - Richard Ford, Berlin 2002.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3617 | [[:d:Q352725|Q352725]] | [[ਰਿਚਰਡ ਬ੍ਰਿਨਸਲੇ ਸ਼ੇਰੀਦਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/9922178 9922178] | [[ਤਸਵੀਰ:Richard Sheridan.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3618 | [[:d:Q215258|Q215258]] | [[ਰਿਚਰਡ ਰੋਰਟੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/89085824 89085824] | [[ਤਸਵੀਰ:Richard McKay Rorty.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3619 | [[:d:Q1511|Q1511]] | [[ਰਿਚਰਡ ਵੈਗਨਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/29732107 29732107] | [[ਤਸਵੀਰ:RichardWagner.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3620 | [[:d:Q124302987|Q124302987]] | [[ਰਿਚਾ ਹਿੰਗਲ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3621 | [[:d:Q7339139|Q7339139]] | [[ਰਿਜ਼ਵਾਨਾ ਸਈਦ ਅਲੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3622 | [[:d:Q55404|Q55404]] | [[ਰਿਤਵਿਕ ਘਟਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/12549245 12549245] | [[ਤਸਵੀਰ:Ritwik Ghatak (Young age photo).png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3623 | [[:d:Q32923|Q32923]] | [[ਰਿਤੁਪਰਣੋ ਘੋਸ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/170415999 170415999]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/95589599 95589599] | [[ਤਸਵੀਰ:Rituparno.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3624 | [[:d:Q2798314|Q2798314]] | [[ਰਿਤੂ ਮੈਨਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/69111545 69111545] | |- | style='text-align:right'| 3625 | [[:d:Q29563202|Q29563202]] | [[ਰਿਤੂ ਲਲਿਤ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/6734167025412253390005 6734167025412253390005] | [[ਤਸਵੀਰ:Ritu.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3626 | [[:d:Q125148597|Q125148597]] | [[ਰਿਪੁਦਮਨ ਸਿੰਘ ਰੂਪ]] | | | |- | style='text-align:right'| 3627 | [[:d:Q29512082|Q29512082]] | [[ਰਿਬਕਾਹ ਬੈਟਲਹੇਮ ਕੋਹੁਤ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/54953545 54953545] | [[ਤਸਵੀਰ:Rebekah Bettelheim Kohut (1927).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3628 | [[:d:Q68631381|Q68631381]] | [[ਰਿਵਰ ਗਾਲੋ]] | ''[[:d:Q1097630|intersex]]''<br/>[[ਗੈਰ-ਬਾਈਨਰੀ ਜੈਂਡਰ]]<br/>''[[:d:Q27679684|transfeminine]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:River Gallo 2023.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3629 | [[:d:Q292071|Q292071]] | [[ਰਿਸ਼ੈਲ ਮੀਡ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/96947977 96947977] | [[ਤਸਵੀਰ:Richelle Mead 2018.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3630 | [[:d:Q7335055|Q7335055]] | [[ਰਿੰਕੀ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/206687050 206687050] | |- | style='text-align:right'| 3631 | [[:d:Q298205|Q298205]] | [[ਰੀਟਾ (ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਗਾਇਕਾ)]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/40167760461013572168 40167760461013572168] | [[ਤਸਵੀਰ:Rita Yahan Farouz 1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3632 | [[:d:Q265179|Q265179]] | [[ਰੀਟਾ ਲੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/54348256 54348256] | [[ਤਸਵੀਰ:Rita Lee - Credicard Hall - 03-2010 (cropped 2).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3633 | [[:d:Q7307031|Q7307031]] | [[ਰੀਤਿਕਾ ਵਜ਼ੀਰਾਨੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/41093850 41093850] | |- | style='text-align:right'| 3634 | [[:d:Q59440215|Q59440215]] | [[ਰੀਮ ਕਾਸਿਸ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/9042153126248524750000 9042153126248524750000] | [[ਤਸਵੀਰ:Reem Kassis Jerusalem.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3635 | [[:d:Q107296050|Q107296050]] | [[ਰੀਮ ਸਾਲੇਹ ਅਲ ਗੁਰਗ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/6410153411888941700000 6410153411888941700000] | |- | style='text-align:right'| 3636 | [[:d:Q4529898|Q4529898]] | [[ਰੁਕਸਾਂਦਰਾ ਸਕਾਰਲਾਤੋਵਨਾ ਐਡਲਿੰਗ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/34288569 34288569] | [[ਤਸਵੀਰ:Roksandra Sturdza.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3637 | [[:d:Q7378859|Q7378859]] | [[ਰੁਖਸਾਨਾ ਖਾਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/92978535 92978535] | |- | style='text-align:right'| 3638 | [[:d:Q47230034|Q47230034]] | [[ਰੁਖਸਾਨਾ ਨੂਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3639 | [[:d:Q7376598|Q7376598]] | [[ਰੁਚਿਰ ਸ਼ਰਮਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/232108464 232108464] | [[ਤਸਵੀਰ:RuchirSharma.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3640 | [[:d:Q7376601|Q7376601]] | [[ਰੁਚਿਰਾ ਕੰਬੋਜ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Profile Ruchira SA.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3641 | [[:d:Q7376581|Q7376581]] | [[ਰੁਚੀ ਆਨੰਦ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/102711957 102711957] | |- | style='text-align:right'| 3642 | [[:d:Q12758418|Q12758418]] | [[ਰੁਜ਼ਿਕਾ ਸੋਕਿਕ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/162757312 162757312] | [[ਤਸਵੀਰ:Ružica Sokić 2017 stamp of Serbia.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3643 | [[:d:Q47695|Q47695]] | [[ਰੁਡੋਲਫ਼ ਕ੍ਰਿਸਟੋਫ਼ ਯੂਕੇਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/46845944 46845944] | [[ਤਸਵੀਰ:Eucken-im-Alter.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3644 | [[:d:Q312954|Q312954]] | [[ਰੁਦਕੀ|ਰੁਦਾਕੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/17367564 17367564] | [[ਤਸਵੀਰ:Miniature of Rudaki by Hossein Behzad.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3645 | [[:d:Q15917427|Q15917427]] | [[ਰੁਪਿੰਦਰ ਇੰਦਰਜੀਤ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Rupinder Inderjit.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3646 | [[:d:Q7380408|Q7380408]] | [[ਰੁਪਿੰਦਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Rupinderpal Singh Dhillon 2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3647 | [[:d:Q102378247|Q102378247]] | [[ਰੁਮਾਨਾ ਹੁਸੈਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/56076050 56076050] | |- | style='text-align:right'| 3648 | [[:d:Q34743|Q34743]] | [[ਰੁਡਯਾਰਡ ਕਿਪਲਿੰਗ|ਰੂਡਿਆਰਡ ਕਿਪਲਿੰਗ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/7524679 7524679] | [[ਤਸਵੀਰ:Kipling nd.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3649 | [[:d:Q7382851|Q7382851]] | [[ਰੂਥ ਐਡਮ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/67708942 67708942] | |- | style='text-align:right'| 3650 | [[:d:Q113964|Q113964]] | [[ਰੂਥ ਐਸਪੋਕ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/24885202 24885202] | |- | style='text-align:right'| 3651 | [[:d:Q7383058|Q7383058]] | [[ਰੂਥ ਜੋਨਸ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/262019800 262019800] | [[ਤਸਵੀਰ:Ruth Jones Little Britain Gavin and Stacey.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3652 | [[:d:Q235759|Q235759]] | [[ਰੂਥ ਪ੍ਰਾਵਰ ਝਾਬਵਾਲਾ|ਰੂਥ ਪ੍ਰਵਰ ਝੱਬਵਾਲਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/54149447 54149447] | [[ਤਸਵੀਰ:Ruth Prawer Jhabvala 1987.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3653 | [[:d:Q1776019|Q1776019]] | [[ਰੂਥ ਬ੍ਰਾਇਨ ਓਵੇਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/158405079 158405079] | [[ਤਸਵੀਰ:Ruth Bryan Owen.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3654 | [[:d:Q2177794|Q2177794]] | [[ਰੂਥ ਵਨੀਤਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/92573320 92573320] | |- | style='text-align:right'| 3655 | [[:d:Q27950777|Q27950777]] | [[ਰੂਥ ਸਟੈਨਲੀ ਫਰਨਾਮ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/86157098352972550854 86157098352972550854] | [[ਤਸਵੀਰ:RuthFarnam1919.tif|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3656 | [[:d:Q20609357|Q20609357]] | [[ਰੂਪ ਸਿੰਘ ਚੰਦੇਲ]] | | | |- | style='text-align:right'| 3657 | [[:d:Q11998414|Q11998414]] | [[ਰੂਪਾ ਫਾਰੂਕੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/67661433 67661433] | |- | style='text-align:right'| 3658 | [[:d:Q7380187|Q7380187]] | [[ਰੂਪਾ ਬਾਜਵਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/66149196474774791600 66149196474774791600] | [[ਤਸਵੀਰ:Rupa Bajwa, Author.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3659 | [[:d:Q7380181|Q7380181]] | [[ਰੂਪਾ ਭਵਾਨੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/263324153 263324153] | |- | style='text-align:right'| 3660 | [[:d:Q19662918|Q19662918]] | [[ਰੂਪੀ ਕੌਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/2577147786752668220001 2577147786752668220001]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/57160307507557742778 57160307507557742778] | [[ਤਸਵੀਰ:Rupi Kaur by Baljit Singh.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3661 | [[:d:Q113401870|Q113401870]] | [[ਰੂਬੀ ਢੱਲ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/20149233351376510866 20149233351376510866] | |- | style='text-align:right'| 3662 | [[:d:Q516843|Q516843]] | [[ਰੂਬੈੱਨ ਗਾਲੇਗੋ|ਰੂਬੈੱਨ ਗਾਯੇਗੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/102172673 102172673] | [[ਤਸਵੀਰ:Рубен Гальего.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3663 | [[:d:Q526324|Q526324]] | [[ਰੂਮਾ ਮਹਿਰਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Rooma Mehra.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3664 | [[:d:Q43347|Q43347]] | [[ਰੂਮੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/98930150 98930150] | [[ਤਸਵੀਰ:Mevlana-celaleddin-i-rumi-1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3665 | [[:d:Q560145|Q560145]] | [[ਰੂਸੀ ਕਰੰਜੀਆ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/9926423 9926423] | |- | style='text-align:right'| 3666 | [[:d:Q6527|Q6527]] | [[ਰੂਸੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/100184045 100184045] | [[ਤਸਵੀਰ:Jean-Jacques Rousseau (painted portrait).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3667 | [[:d:Q7378659|Q7378659]] | [[ਰੂਹੀ ਖਾਲਿਦੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/52840497 52840497] | [[ਤਸਵੀਰ:Ruhi el-Halidi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3668 | [[:d:Q319648|Q319648]] | [[ਰੇ ਕ੍ਰੌਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/116764895 116764895] | [[ਤਸਵੀਰ:Ray Kroc 1976.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3669 | [[:d:Q40640|Q40640]] | [[ਰੇ ਬਰੈਡਬਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/106652108 106652108]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/12305881 12305881] | [[ਤਸਵੀਰ:Ray Bradbury (1975) -cropped-.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3670 | [[:d:Q97302909|Q97302909]] | [[ਰੇਖਾ ਰਾਜ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Rekharaj1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3671 | [[:d:Q83688633|Q83688633]] | [[ਰੇਚਲ ਗੋਇਨਕਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Rachel Goenka.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3672 | [[:d:Q52818666|Q52818666]] | [[ਰੇਚਲ ਹਿਲਸਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3673 | [[:d:Q7313587|Q7313587]] | [[ਰੇਣੁਕਾ ਰੇ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/208217948 208217948] | |- | style='text-align:right'| 3674 | [[:d:Q17388667|Q17388667]] | [[ਰੇਣੂ ਚੱਕਰਵਰਤੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/11169571 11169571] | |- | style='text-align:right'| 3675 | [[:d:Q76483|Q76483]] | [[ਰੇਨਰ ਮਾਰਿਆ ਰਿਲਕੇ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/46897170 46897170] | [[ਤਸਵੀਰ:Rainer Maria Rilke 1900.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3676 | [[:d:Q44426|Q44426]] | [[ਰੇਨਰ ਵਰਨਰ ਫ਼ਾਸਬੀਂਡਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/1634149108439668780001 1634149108439668780001]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/66467014 66467014] | [[ਤਸਵੀਰ:PER51895 061.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3677 | [[:d:Q9191|Q9191]] | [[ਰਨੇ ਦੇਕਾਰਤ|ਰੇਨੇ ਦੇਕਾਰਤ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/41838958 41838958] | [[ਤਸਵੀਰ:Frans Hals - Portret van René Descartes.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3678 | [[:d:Q7301619|Q7301619]] | [[ਰੇਬਤੀ ਮੋਹਨ ਦੱਤਾ ਚੌਧਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/262029949 262029949] | |- | style='text-align:right'| 3679 | [[:d:Q15725149|Q15725149]] | [[ਰੇਬਾ ਰੇ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3680 | [[:d:Q41694207|Q41694207]] | [[ਰੇਬੇਕਾ ਚਾਲਕਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/45762231 45762231] | |- | style='text-align:right'| 3681 | [[:d:Q2134968|Q2134968]] | [[ਰੇਬੈਕਾ ਸੋਲਨਿਟ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/41972193 41972193] | [[ਤਸਵੀਰ:Rebecca Solnit cropped.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3682 | [[:d:Q160640|Q160640]] | [[ਰੇਮੋਂ ਆਰੋਂ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/51685009 51685009] | [[ਤਸਵੀਰ:RaymondAron-StudioHarcourt-1956.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3683 | [[:d:Q180377|Q180377]] | [[ਰੇਮੰਡ ਚੈੰਨਡਲਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/39374901 39374901] | [[ਤਸਵੀਰ:Raymond Chandler (Lady in the Lake portrait, 1943).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3684 | [[:d:Q394628|Q394628]] | [[ਰੇਮੰਡ ਵਿਲੀਅਮਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/87380498 87380498] | [[ਤਸਵੀਰ:Raymond Williams At Saffron Walden.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3685 | [[:d:Q13000000|Q13000000]] | [[ਰੇਹਾਨਾ ਜੱਬਾਰੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/6015167764310113890007 6015167764310113890007] | [[ਤਸਵੀਰ:2014-10-05 International Committee Against Executions I.C.A.E, save Reyhaneh Jabbari, 021 Hannover Bahnhofstraße Ernst-August-Platz.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3686 | [[:d:Q16225960|Q16225960]] | [[ਰੇਹਾਮ ਖਾਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/9202155286604787180001 9202155286604787180001] | |- | style='text-align:right'| 3687 | [[:d:Q378116|Q378116]] | [[ਰੈਗਿਸ ਡੈਬਰੇ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/68927790 68927790] | [[ਤਸਵੀਰ:Régis Debray.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3688 | [[:d:Q195154|Q195154]] | [[ਰੈਚਲ ਕੋਰੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/170936520 170936520] | [[ਤਸਵੀਰ:2003 Rachel Corrie 16 March.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3689 | [[:d:Q7375302|Q7375302]] | [[ਰੋਜ਼ ਕਾਵੇਨੇ]] | [[ਟਰਾਂਸ ਔਰਤ]] | [https://viaf.org/en/viaf/15056409 15056409] | [[ਤਸਵੀਰ:Roz Kaveney April 14 2007 by Patrick Nielsen Hayden.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3690 | [[:d:Q3442515|Q3442515]] | [[ਰੋਜ਼ਮੇਰੀ ਰੋਜਰਸ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/111623724 111623724] | |- | style='text-align:right'| 3691 | [[:d:Q171677|Q171677]] | [[ਰੋਜ਼ਰ ਬੇਕਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/120688673 120688673]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/315690965 315690965] | [[ਤਸਵੀਰ:Roger-bacon-statue.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3692 | [[:d:Q260862|Q260862]] | [[ਰੋਜ਼ਾਰੀਓ ਕਾਸਟੇਲਾਨੋਸ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/97344364 97344364] | [[ਤਸਵੀਰ:Busto de Rosario Castellanos.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3693 | [[:d:Q160619|Q160619]] | [[ਰੋਜ਼ੇ ਗਾਰੋਦੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/81966173 81966173] | |- | style='text-align:right'| 3694 | [[:d:Q129155|Q129155]] | [[ਰੋਜ਼ੇ ਮਾਰਟਿਨ ਡੂ ਗਾਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/51692954 51692954] | [[ਤਸਵੀਰ:Roger Martin du Gard 1937.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3695 | [[:d:Q1136106|Q1136106]] | [[ਰੋਬਰਟ ਮੋਰੀਸਨ ਮੈਕਾੲੀਵਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/14833236 14833236] | |- | style='text-align:right'| 3696 | [[:d:Q168728|Q168728]] | [[ਰੌਬਰਟ ਫ਼ਰੌਸਟ|ਰੋਬੇਰਟ ਫਰੋਸਟ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/32010055 32010055] | [[ਤਸਵੀਰ:Robert Frost NYWTS.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3697 | [[:d:Q56605720|Q56605720]] | [[ਰੋਬੇਰਟਾ ਪਰਕਿਨਜ਼]] | [[ਟਰਾਂਸ ਔਰਤ]] | [https://viaf.org/en/viaf/41024617 41024617] | |- | style='text-align:right'| 3698 | [[:d:Q297532|Q297532]] | [[ਰੋਬੇਰਤੋ ਬੋਲਾਨੀਓ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/41992611 41992611] | [[ਤਸਵੀਰ:Roberto Bolaño Ávalos.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3699 | [[:d:Q156201|Q156201]] | [[ਰੋਮਨ ਜੈਕਬਸਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/59084146 59084146] | [[ਤਸਵੀਰ:Roman Jakobson.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3700 | [[:d:Q51552|Q51552]] | [[ਰੋਮਨ ਪੋਲਾਂਸਕੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/112552900 112552900] | [[ਤਸਵੀਰ:Roman Polanski Cannes 2013.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3701 | [[:d:Q47162|Q47162]] | [[ਰੋਮਾਂ ਰੋਲਾਂ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/6211158915874750000008 6211158915874750000008]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/71397100 71397100] | [[ਤਸਵੀਰ:Romain Rolland 1915.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3702 | [[:d:Q60642606|Q60642606]] | [[ਰੋਮਿਤਾ ਰੇ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/190873323 190873323] | |- | style='text-align:right'| 3703 | [[:d:Q2744161|Q2744161]] | [[ਰੋਮਿਲਾ ਥਾਪਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/108370620 108370620] | [[ਤਸਵੀਰ:Thapr2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3704 | [[:d:Q926|Q926]] | [[ਰੁਆਲ ਆਮੁੰਸਨ|ਰੋਲਡ ਅਮੁੰਡਸਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/71419820 71419820] | [[ਤਸਵੀਰ:Amundsen in fur skins.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3705 | [[:d:Q179109|Q179109]] | [[ਰੋਲਾਂ ਬਾਰਥ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/44295060 44295060] | [[ਤਸਵੀਰ:Roland Barthes 1969.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3706 | [[:d:Q19877226|Q19877226]] | [[ਰੋਵਨ ਕ੍ਰੋ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3707 | [[:d:Q18645802|Q18645802]] | [[ਰੋਸਾਰੀਓ ਮੋਰਾਲੇਸ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/81853671 81853671] | |- | style='text-align:right'| 3708 | [[:d:Q732338|Q732338]] | [[ਰੋਹਿਂਟਨ ਮਿਸਤਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/29581388 29581388] | |- | style='text-align:right'| 3709 | [[:d:Q7359760|Q7359760]] | [[ਰੋਹਿਤ ਬ੍ਰਿਜਨਾਥ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/232264970 232264970] | |- | style='text-align:right'| 3710 | [[:d:Q55163|Q55163]] | [[ਰੌਬਰਟ ਆਲਟਮੈਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/76394475 76394475] | [[ਤਸਵੀਰ:Robert Altman - 1983.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3711 | [[:d:Q187364|Q187364]] | [[ਰੌਬਰਟ ਜ਼ਮੈਕਿਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/110566393 110566393] | [[ਤਸਵੀਰ:Robert Zemeckis "The Walk" at Opening Ceremony of the 28th Tokyo International Film Festival (21835891403) (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3712 | [[:d:Q7352248|Q7352248]] | [[ਰੌਬਿਨ ਬੇਕਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/44336798 44336798] | [[ਤਸਵੀਰ:Robin Becker at 2026 Tucson Festival of Books 01.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3713 | [[:d:Q2604952|Q2604952]] | [[ਰੌਬਿਨ ਸ਼ਰਮਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/119240640 119240640] | [[ਤਸਵੀਰ:Robin Sharma.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3714 | [[:d:Q16013433|Q16013433]] | [[ਰੌਬਿਨ ਹਾਰਡੀ (ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਲੇਖਕ)]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/38702437 38702437] | |- | style='text-align:right'| 3715 | [[:d:Q7368827|Q7368827]] | [[ਰੌਸ਼ਨਾਰਾ ਬੇਗ਼ਮ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/9146153289899432770006 9146153289899432770006] | [[ਤਸਵੀਰ:Raushanara.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3716 | [[:d:Q108107510|Q108107510]] | [[ਰੰਗੀਨਾ ਹਮੀਦੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:RANGINA HAMIDI.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3717 | [[:d:Q104530169|Q104530169]] | [[ਰੰਜਨਾ ਐਸ਼]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3718 | [[:d:Q109593414|Q109593414]] | [[ਰੰਜਨਾ ਕੁਮਾਰੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/93064741 93064741] | [[ਤਸਵੀਰ:Ranjana Kumari Paris Iran Freedom Rally.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3719 | [[:d:Q7293111|Q7293111]] | [[ਰੰਜਨਾ ਖੰਨਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/61775709 61775709] | |- | style='text-align:right'| 3720 | [[:d:Q68275707|Q68275707]] | [[ਰੰਭਾ ਗਾਂਧੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/35808757 35808757] | |- | style='text-align:right'| 3721 | [[:d:Q4724|Q4724]] | [[ਲ ਕਾਰਬੂਜ਼ੀਏ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/56612471 56612471] | [[ਤਸਵੀਰ:Le Corbusier (1964).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3722 | [[:d:Q63219332|Q63219332]] | [[ਲਇਰਾ ਮੈਕੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/5331155769094727880003 5331155769094727880003] | [[ਤਸਵੀਰ:Lyra McKee (33207175144) (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3723 | [[:d:Q13120779|Q13120779]] | [[ਲਕਸ਼ਮਣ ਗਾਇਕਵਾੜ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/263347149 263347149] | |- | style='text-align:right'| 3724 | [[:d:Q18345531|Q18345531]] | [[ਲਕਸ਼ਮਣ ਰਾਓ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Laxman Rao 2014.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3725 | [[:d:Q6505199|Q6505199]] | [[ਲਕਸ਼ਮਣਸ਼ਾਸਤਰੀ ਬਾਲਾਜੀ ਜੋਸ਼ੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/44512557 44512557] | |- | style='text-align:right'| 3726 | [[:d:Q6479874|Q6479874]] | [[ਲਕਸ਼ਮੀ ਕੁਮਾਰੀ ਚੂੜਾਵਤ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/52101345 52101345] | [[ਤਸਵੀਰ:Lakshmi Kumari Chudaawat.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3727 | [[:d:Q6479872|Q6479872]] | [[ਲਕਸ਼ਮੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਮੂਰਤੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3728 | [[:d:Q3826232|Q3826232]] | [[ਲਕਸ਼ਮੀ ਕੰਨਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/37121314 37121314] | |- | style='text-align:right'| 3729 | [[:d:Q41672616|Q41672616]] | [[ਲਕਸ਼ਮੀ ਗੋਪੀਨਾਥਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3730 | [[:d:Q6479863|Q6479863]] | [[ਲਕਸ਼ਮੀ ਹੋਲਮਸਟ੍ਰੋਮ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/14954670 14954670] | |- | style='text-align:right'| 3731 | [[:d:Q5756306|Q5756306]] | [[ਲਕਸ਼ਮੀਨਾਥ ਬੇਜ਼ਬਰੂਆ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/54948966 54948966] | [[ਤਸਵੀਰ:Laksminath Bezbaruah.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3732 | [[:d:Q12450873|Q12450873]] | [[ਲਕਸ਼ਮੀਨੰਦਨ ਬੋਰਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Lakshmi Nandan Bora.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3733 | [[:d:Q20609365|Q20609365]] | [[ਲਖਵਿੰਦਰ ਜੌਹਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Lakhwinder Johal , Punjabi language Poet.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3734 | [[:d:Q12237454|Q12237454]] | [[ਲਮੀਆ ਅੱਬਾਸ ਅਮਾਰਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/297693943 297693943] | [[ਤਸਵੀਰ:Jawad Saleem - Lamea 1949.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3735 | [[:d:Q12173764|Q12173764]] | [[ਲਯੁਬੋਵ ਯਾਨੋਵਸਕਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/302563470 302563470] | [[ਤਸਵੀਰ:Яновська Любов.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3736 | [[:d:Q9333|Q9333]] | [[ਲਾਓਜ਼ੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/100199963 100199963]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/101089774 101089774]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/173612133 173612133]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/241509867 241509867]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/294097641 294097641]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/3234168048987738410009 3234168048987738410009] | [[ਤਸਵੀਰ:Zhang Lu-Laozi Riding an Ox (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3737 | [[:d:Q118220954|Q118220954]] | [[ਲਾਜ ਨੀਲਮ ਸੈਣੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 3738 | [[:d:Q20609372|Q20609372]] | [[ਲਾਭ ਸਿੰਘ ਖੀਵਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Labh Singh Kheeva.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3739 | [[:d:Q20394464|Q20394464]] | [[ਲਾਮਾ ਖਾਟਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3740 | [[:d:Q5679|Q5679]] | [[ਲਾਰਡ ਬਾਇਰਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/95230688 95230688] | [[ਤਸਵੀਰ:Byron 1813 by Phillips.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3741 | [[:d:Q6489422|Q6489422]] | [[ਲਾਰਿਸਾ ਐਲੇਕਸੈਂਡਰੋਵਨਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3742 | [[:d:Q55245|Q55245]] | [[ਲਾਰੈਂਸ ਓਲੀਵੀਅਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/34467436 34467436] | [[ਤਸਵੀਰ:Lord Olivier 6 Allan Warren.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3743 | [[:d:Q20609384|Q20609384]] | [[ਲਾਲ ਸਿੰਘ (ਕਹਾਣੀਕਾਰ)|ਲਾਲ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3744 | [[:d:Q20609389|Q20609389]] | [[ਲਾਲ ਸਿੰਘ ਕਮਲਾ ਅਕਾਲੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 3745 | [[:d:Q15222444|Q15222444]] | [[ਲਾਲ ਸਿੰਘ ਦਿਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/53474583 53474583] | [[ਤਸਵੀਰ:Lal-singh-dil-photo-by-amarjit-chandan 4.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3746 | [[:d:Q20609404|Q20609404]] | [[ਲਾਲਟੂ]] | | | |- | style='text-align:right'| 3747 | [[:d:Q3347988|Q3347988]] | [[ਲਾਲਨ ਸ਼ਾਹ ਫ਼ਕੀਰ|ਲਾਲਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/1416099 1416099] | [[ਤਸਵੀਰ:Fakir Lalon Shah.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3748 | [[:d:Q132130017|Q132130017]] | [[ਬਿਹਾਰੀ ਲਾਲ ਪੁਰੀ|ਲਾਲਾ ਬਿਹਾਰੀਲਾਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3749 | [[:d:Q1395763|Q1395763]] | [[ਲਾਲਾ ਲਾਜਪਤ ਰਾਏ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/41910129 41910129] | [[ਤਸਵੀਰ:Lala Lajpat Rai photo in Young India.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3750 | [[:d:Q6480418|Q6480418]] | [[ਲਲਿਤਾਮਬਿਕਾ ਅੰਤਰਜਨਮ|ਲਾਲਿਤਾਂਬਿਕਾ ਅੰਤਰਜਨਮ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/88241269 88241269] | |- | style='text-align:right'| 3751 | [[:d:Q512062|Q512062]] | [[ਲਾਸਲੋ ਕ੍ਰਾਸਜ਼ਨਾਹੋਰਕਾਈ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/87286403 87286403] | [[ਤਸਵੀਰ:Krasznahorkai László portrait.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3752 | [[:d:Q130564248|Q130564248]] | [[ਲਾਹੌਰਾ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3753 | [[:d:Q6539910|Q6539910]] | [[ਲਿਆਨਾ ਬਦਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/36993851 36993851] | |- | style='text-align:right'| 3754 | [[:d:Q7243|Q7243]] | [[ਲਿਉ ਤਾਲਸਤਾਏ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/96987389 96987389] | [[ਤਸਵੀਰ:L.N.Tolstoy Prokudin-Gorsky.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3755 | [[:d:Q313458|Q313458]] | [[ਲਿਊਸ ਐਚ ਮਾਰਗਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/19740087 19740087] | [[ਤਸਵੀਰ:PSM V72 D574 Lewis Henry Morgan.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3756 | [[:d:Q41617|Q41617]] | [[ਲਿਓ ਸ਼ਿਆਓਬੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/91029317 91029317] | [[ਤਸਵੀਰ:Portrait of Liu Xiaobo by Wang Liming (2017, cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3757 | [[:d:Q33391|Q33391]] | [[ਲਿਓਨ ਤ੍ਰੋਤਸਕੀ|ਲਿਓਨ ਟਰਾਟਸਕੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/19685134 19685134] | [[ਤਸਵੀਰ:León trotski 1924 color.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3758 | [[:d:Q7604|Q7604]] | [[ਲਿਓਨਹਾਰਡ ਇਓਲਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/24639786 24639786] | [[ਤਸਵੀਰ:Leonhard Euler.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3759 | [[:d:Q762|Q762]] | [[ਲਿਓਨਾਰਦੋ ਦਾ ਵਿੰਚੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/24604287 24604287] | [[ਤਸਵੀਰ:Francesco Melzi - Portrait of Leonardo.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3760 | [[:d:Q1394078|Q1394078]] | [[ਲਿਓਨਿਦ ਸੋਲੋਵਿਓਵ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/32404985 32404985]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/84001273 84001273] | |- | style='text-align:right'| 3761 | [[:d:Q67189034|Q67189034]] | [[ਲਿਓਨੋਰਾ ਸਕਾਟ ਕਰਟਿਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/270154215 270154215] | |- | style='text-align:right'| 3762 | [[:d:Q3398852|Q3398852]] | [[ਲਿਦਿਜਾ ਦਿਮ੍ਕੋਵ੍ਸਕਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/166699195 166699195] | [[ਤਸਵੀਰ:Lidija Dimkovska.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3763 | [[:d:Q6708945|Q6708945]] | [[ਲਿਨ ਬ੍ਰੀਡਲਵ]] | [[ਟਰਾਂਸ ਪੁਰਸ਼]] | [https://viaf.org/en/viaf/30714197 30714197] | [[ਤਸਵੀਰ:Lynn Breedlove 20191119-7944 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3764 | [[:d:Q229184|Q229184]] | [[ਲਿਲੀ ਕੋਲਿਨਸ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/231837878 231837878] | [[ਤਸਵੀਰ:Tolkien (33926801908) (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3765 | [[:d:Q6547616|Q6547616]] | [[ਲਿਲੀ ਗੋਲਸਤਾਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/56148120916294791606 56148120916294791606] | [[ਤਸਵੀਰ:L Golestan Age 5.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3766 | [[:d:Q71372|Q71372]] | [[ਲਿਲੀ ਬ੍ਰਾਉਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/61554081 61554081] | [[ਤਸਵੀਰ:Lily Braun.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3767 | [[:d:Q515387|Q515387]] | [[ਲਿਲੀਅਨ ਵਾਲਡ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/35255008 35255008] | [[ਤਸਵੀਰ:Lillian Wald - William Valentine Schevill.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3768 | [[:d:Q17166615|Q17166615]] | [[ਲਿਲੀਅਨ ਹਰਮਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/182145541808796601064 182145541808796601064] | [[ਤਸਵੀਰ:Lillian Harman.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3769 | [[:d:Q10068|Q10068]] | [[ਲਿੰਡਸੇ ਵੋਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/120428271 120428271] | [[ਤਸਵੀਰ:2017 Audi FIS Ski Weltcup Garmisch-Partenkirchen Damen - Lindsey Vonn - by 2eight - 8SC8048.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3770 | [[:d:Q4137138|Q4137138]] | [[ਲੀ ਗੁਰਗਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3771 | [[:d:Q7071|Q7071]] | [[ਲੀ ਬਾਈ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/108726426 108726426] | [[ਤਸਵੀਰ:李白.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3772 | [[:d:Q203782|Q203782]] | [[ਲੀ ਸ਼ੈਂਗਯਿਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/73666 73666] | [[ਤਸਵੀਰ:Li Shangyin.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3773 | [[:d:Q107110677|Q107110677]] | [[ਲੀਆ ਜੌਨਸਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/1634169639265196580003 1634169639265196580003] | [[ਤਸਵੀਰ:Leah Johnson at National Book Festival, 2025.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3774 | [[:d:Q154545|Q154545]] | [[ਲੀਓਪੋਲਡ ਸੈਨਘੋਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/110151491 110151491] | [[ਤਸਵੀਰ:Léopold Sédar Senghor.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3775 | [[:d:Q44231620|Q44231620]] | [[ਲੀਜ਼ਾ ਅਲਵਾਰਾਡੋ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/73267064 73267064] | [[ਤਸਵੀਰ:Lisa-alvardo DSC08172.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3776 | [[:d:Q64211932|Q64211932]] | [[ਲੀਜ਼ਾ ਐਨੀ ਫਲੇਚਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:LISA ANNE FLETCHER.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3777 | [[:d:Q4354877|Q4354877]] | [[ਲੀਜ਼ਾ ਜੇਵੈਲ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/22451038 22451038] | [[ਤਸਵੀਰ:Lisa Jewell 2010 05 05 crop.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3778 | [[:d:Q45921753|Q45921753]] | [[ਲੀਜ਼ਾ ਟੈਡਿਓ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/4153953176905561293 4153953176905561293] | [[ਤਸਵੀਰ:Lisa Taddeo (48672799606).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3779 | [[:d:Q58918543|Q58918543]] | [[ਲੀਜ਼ਾ ਬੰਕਰ]] | [[ਟਰਾਂਸ ਔਰਤ]] | [https://viaf.org/en/viaf/21148207774400341135 21148207774400341135] | |- | style='text-align:right'| 3780 | [[:d:Q55979206|Q55979206]] | [[ਲੀਡੀਆ ਐਲਨ ਡੇਵਿਲਬਿਸ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/70975848 70975848] | [[ਤਸਵੀਰ:LydiaAllenDeVilbiss1922b.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3781 | [[:d:Q34253|Q34253]] | [[ਲੀਨਸ ਤੂਰਵਲਦਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/85515270 85515270] | [[ਤਸਵੀਰ:Lc3 2018 (263682303) (cropped).jpeg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3782 | [[:d:Q6522106|Q6522106]] | [[ਲੀਨਾ ਗਿਲਬਰਟ ਫੋਰਡ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/66134463 66134463] | |- | style='text-align:right'| 3783 | [[:d:Q24449949|Q24449949]] | [[ਲੀਮਾ ਧਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Author Leema Dhar (2).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3784 | [[:d:Q6519887|Q6519887]] | [[ਲੀਲਾ ਕਸਰਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3785 | [[:d:Q6516264|Q6516264]] | [[ਲੀਲਾ ਨੰਬੂਦਰੀਪਦ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/61172405 61172405] | [[ਤਸਵੀਰ:Sumangala (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3786 | [[:d:Q432714|Q432714]] | [[ਲੀਲਾ ਮਜੂਮਦਾਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/240649076 240649076] | |- | style='text-align:right'| 3787 | [[:d:Q47016048|Q47016048]] | [[ਲੀਲਾ ਰੋਅ ਦਿਆਲ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/43153624 43153624] | |- | style='text-align:right'| 3788 | [[:d:Q3530342|Q3530342]] | [[ਲੀਲਾ ਸੈਮਸਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/671387 671387] | [[ਤਸਵੀਰ:Leelasamson2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3789 | [[:d:Q12451475|Q12451475]] | [[ਲੀਲਾਧਰ ਜਾਗੁਡੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/107280360 107280360] | |- | style='text-align:right'| 3790 | [[:d:Q28541068|Q28541068]] | [[ਲੀਸਾ ਈ ਬਲੂਮ]] | | | |- | style='text-align:right'| 3791 | [[:d:Q179041|Q179041]] | [[ਲੀਸਾ ਕੂਡਰੋ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/7587712 7587712] | [[ਤਸਵੀਰ:Lisa Kudrow 2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3792 | [[:d:Q1403|Q1403]] | [[ਲੂਈਜੀ ਪਿਰਾਂਦੈਲੋ|ਲੁਈਗੀ ਪਿਰਾਂਦੋਲੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/64010465 64010465] | [[ਤਸਵੀਰ:Luigi Pirandello 1932.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3793 | [[:d:Q172346|Q172346]] | [[ਲੁਈਗੀ ਬਾਰਤੋਲੀਨੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/87470344 87470344] | [[ਤਸਵੀਰ:Luigi Bartolini.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3794 | [[:d:Q4128|Q4128]] | [[ਲੂਈ ਆਰਾਗੋਂ|ਲੁਈਸ ਅਰਾਗਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/173144928807154440703 173144928807154440703]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/24607590 24607590]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/307460870 307460870]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/316400455 316400455]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/8178518 8178518] | [[ਤਸਵੀਰ:Portrait Aragon (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3795 | [[:d:Q1779|Q1779]] | [[ਲੁਈਸ ਆਰਮਸਟਰਾਂਗ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/195226 195226] | [[ਤਸਵੀਰ:Louis Armstrong restored.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3796 | [[:d:Q590|Q590]] | [[ਲੁਈਸ ਦੇ ਕੈਮੋਈ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/34454091 34454091] | [[ਤਸਵੀਰ:Camões, por Fernão Gomes.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3797 | [[:d:Q267107|Q267107]] | [[ਲੁਕਰੇਟੀਆ ਮੋਟ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/32004830 32004830] | [[ਤਸਵੀਰ:Lucretia Mott, signed photo, by F. Gutekunst - Original (cropped).tif|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3798 | [[:d:Q76422|Q76422]] | [[ਲੁਡਵਿਗ ਫ਼ਿਊਰਬਾਖ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/36918169 36918169] | [[ਤਸਵੀਰ:Ludwig Feuerbach (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3799 | [[:d:Q28715445|Q28715445]] | [[ਲੁਲਵਾ ਅਲ ਮਨਸੂਰੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3800 | [[:d:Q38873|Q38873]] | [[ਲੂ ਐਂਡਰੇਅਸ ਸਾਲੋਮੇ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/39372916 39372916] | [[ਤਸਵੀਰ:Lou Andreas-Salomé - Foto Atelier Elvira.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3801 | [[:d:Q23114|Q23114]] | [[ਲੂ ਸ਼ੁਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/29537230 29537230] | [[ਤਸਵੀਰ:LuXun1930.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3802 | [[:d:Q6688596|Q6688596]] | [[ਲੂਈਸ ਅਬੇਟਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/121207701 121207701] | |- | style='text-align:right'| 3803 | [[:d:Q38082|Q38082]] | [[ਲੂਈਸ ਕੈਰਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/32144928665654441241 32144928665654441241]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/4759158915898550000007 4759158915898550000007]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/66462036 66462036] | [[ਤਸਵੀਰ:LewisCarrollSelfPhoto.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3804 | [[:d:Q2344210|Q2344210]] | [[ਲੂਈਸ ਗਲਿੱਕ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/84538845 84538845] | [[ਤਸਵੀਰ:Louise Glück circa 1977.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3805 | [[:d:Q541929|Q541929]] | [[ਲੂਈਸਾ ਲੌਸਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/6230149108478568780008 6230149108478568780008] | [[ਤਸਵੀਰ:Louisa Lawson V1-FL3303627.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3806 | [[:d:Q188646|Q188646]] | [[ਲੂਕਾਨਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/100902938 100902938] | [[ਤਸਵੀਰ:Busto de Lucano, Cordoba.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3807 | [[:d:Q6698268|Q6698268]] | [[ਲੂਸੀ ਡੇਲਾਨੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/43879636 43879636] | [[ਤਸਵੀਰ:LucyDelaney.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3808 | [[:d:Q6698403|Q6698403]] | [[ਲੂਸੀ ਲਾਰਕਾਮ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/50025848 50025848] | [[ਤਸਵੀਰ:Lucy Larcom seated with book.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3809 | [[:d:Q553128|Q553128]] | [[ਲੂਸੀਲੀਓ ਵਾਨੀਨੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/36967006 36967006] | [[ਤਸਵੀਰ:6655 - Roma - Ettore Ferrari, Giulio Cesare Vanini (1889) - Foto Giovanni Dall'Orto, 6-Apr-2008.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3810 | [[:d:Q239540|Q239540]] | [[ਲੇਡੀ ਗਰੈਗਰੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/73885426 73885426] | [[ਤਸਵੀਰ:Lady gregory.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3811 | [[:d:Q983312|Q983312]] | [[ਲੇਮੈਨ ਐਬਟ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/52609813 52609813] | [[ਤਸਵੀਰ:Lyman Abbott - (Purdy).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3812 | [[:d:Q128126|Q128126]] | [[ਲੇਵੀ ਸਤਰੋਸ|ਲੇਵੀ ਸਟ੍ਰਾਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/102346347 102346347] | [[ਤਸਵੀਰ:Levi-strauss 260 (cropped2).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3813 | [[:d:Q188093|Q188093]] | [[ਲੈਂਗਸਟਨ ਹਿਊਜ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/44315795 44315795] | [[ਤਸਵੀਰ:Langston Hughes by Carl Van Vechten (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3814 | [[:d:Q23728|Q23728]] | [[ਲੈਰੀ ਡੇਵਿਡ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/46967336 46967336] | [[ਤਸਵੀਰ:Larry David at the 2009 Tribeca Film Festival 2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3815 | [[:d:Q6473907|Q6473907]] | [[ਲੈਲਾ ਅਲ-ਹਦਾਦ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/71037168 71037168] | [[ਤਸਵੀਰ:Laila El Haddad.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3816 | [[:d:Q438645|Q438645]] | [[ਲੈਲਾ ਅਹਿਮਦ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/61590867 61590867] | [[ਤਸਵੀਰ:Leila Ahmed.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3817 | [[:d:Q4963456|Q4963456]] | [[ਲੈਸਲੇ ਲੋਕੋ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/79549029 79549029] | [[ਤਸਵੀਰ:Lesley Lokko.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3818 | [[:d:Q744540|Q744540]] | [[ਲੋਂਜਾਈਨਸ|ਲੋਂਜੀਨਸ (ਸਾਹਿਤ)]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/135154739833452991275 135154739833452991275]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/281851250 281851250] | |- | style='text-align:right'| 3819 | [[:d:Q20609418|Q20609418]] | [[ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਤੇ ਲੱਛਣ]] | | | |- | style='text-align:right'| 3820 | [[:d:Q20609425|Q20609425]] | [[ਲੋਕਨਾਥ]] | | | |- | style='text-align:right'| 3821 | [[:d:Q165257|Q165257]] | [[ਲੋਪੇ ਦੇ ਵੇਗਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/89773778 89773778] | [[ਤਸਵੀਰ:LopedeVega.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3822 | [[:d:Q177854|Q177854]] | [[ਲੋਰੈਂਸੋ ਦੇ ਮੇਦੀਚੀ|ਲੋਰੈਂਜ਼ੋ ਦੇ ਮੇਦੀਚੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/54169908 54169908] | [[ਤਸਵੀਰ:Bottega di Agnolo di Cosimo, detto il Bronzino (Firenze 1503-1572) - Ritratto di Lorenzo il Magnifico - 865 - Uffizi Gallery (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3823 | [[:d:Q28822989|Q28822989]] | [[ਲੌਰਾ ਪੇਰਿੰਸ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3824 | [[:d:Q152019|Q152019]] | [[ਲੌਰਾ ਬੁਸ਼]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/28875616 28875616] | [[ਤਸਵੀਰ:Laura Bush portrait.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3825 | [[:d:Q259334|Q259334]] | [[ਲੌਰਾ ਮਾਰਕਸ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/32099309 32099309] | [[ਤਸਵੀਰ:Laura Lafargue.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3826 | [[:d:Q64261849|Q64261849]] | [[ਲੌਰਾ ਰੋਸਮੰਡ ਵਾਇਟ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:LAURA ROSAMOND WHITE A woman of the century (page 776 crop).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3827 | [[:d:Q235066|Q235066]] | [[ਲੌਰੀ ਐਂਡਰਸਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/39646022 39646022] | [[ਤਸਵੀਰ:LaurieAnderson-StudioHarcourt-1987.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3828 | [[:d:Q104000|Q104000]] | [[ਲੌਰੇਨ ਬੈਕਲ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/6818 6818] | [[ਤਸਵੀਰ:Lauren Bacall 1945 press photo.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3829 | [[:d:Q6504064|Q6504064]] | [[ਲੌਰੈਂਸ ਫ੍ਰੇਜ਼ਰ ਐਬਟ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/70499584 70499584] | [[ਤਸਵੀਰ:Portrait of Lawrence Fraser Abbott.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3830 | [[:d:Q125148566|Q125148566]] | [[ਲੱਖ ਕਰਨਾਲਵੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 3831 | [[:d:Q1664504|Q1664504]] | [[ਲੱਲੂ ਲਾਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/27987512 27987512]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/42018522 42018522] | |- | style='text-align:right'| 3832 | [[:d:Q2667861|Q2667861]] | [[ਲੱਲੇਸ਼ਵਰੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/113685320 113685320] | |- | style='text-align:right'| 3833 | [[:d:Q7976928|Q7976928]] | [[ਵਜ਼ੀਰ ਆਗ਼ਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/116570423 116570423] | |- | style='text-align:right'| 3834 | [[:d:Q542268|Q542268]] | [[ਵਜੇਹਾ ਅਲ-ਹੁਵੈਦਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3835 | [[:d:Q1398|Q1398]] | [[ਵਰਜਿਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/2158158792840839040009 2158158792840839040009]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/227161272251847442444 227161272251847442444]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/8194433 8194433] | [[ਤਸਵੀਰ:Parco della Grotta di Posillipo5 (crop).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3836 | [[:d:Q3319412|Q3319412]] | [[ਵਰਜੀਨੀਆ ਈ. ਜੋਨਸਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/19679415 19679415] | |- | style='text-align:right'| 3837 | [[:d:Q2527774|Q2527774]] | [[ਵਰਜੀਨੀਆ ਫੀਰੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/35640255 35640255] | [[ਤਸਵੀਰ:Virginia Phiri.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3838 | [[:d:Q40909|Q40909]] | [[ਵਰਜੀਨੀਆ ਵੁਲਫ਼|ਵਰਜੀਨੀਆ ਵੁਲਫ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/39385478 39385478] | [[ਤਸਵੀਰ:Virginia Woolf 1927.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3839 | [[:d:Q129173|Q129173]] | [[ਵਰਨਰ ਫ਼ਾਨ ਹਾਈਡੇਨਸਟੈਮ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/73975276 73975276] | [[ਤਸਵੀਰ:Johan Krouthén - Porträtt av Verner von Heidenstam.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3840 | [[:d:Q25907342|Q25907342]] | [[ਵਰਨਾ ਕਿਰਕਨੇਸ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/94375385 94375385] | |- | style='text-align:right'| 3841 | [[:d:Q5405753|Q5405753]] | [[ਵਰਮਾ ਮਲਿਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/311116454 311116454] | |- | style='text-align:right'| 3842 | [[:d:Q2724731|Q2724731]] | [[ਵਰਸ਼ਾ ਅਦਾਲਜਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/119777772 119777772] | [[ਤਸਵੀਰ:Varsha Adalaja 01.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3843 | [[:d:Q61059378|Q61059378]] | [[ਵਰਿਆਮ ਸਿੰਘ ਢੋਟੀਆਂ]] | | | |- | style='text-align:right'| 3844 | [[:d:Q7971258|Q7971258]] | [[ਵਰਿਆਮ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/30966987 30966987] | [[ਤਸਵੀਰ:Wariyam Sandhu.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3845 | [[:d:Q7918211|Q7918211]] | [[ਵਰਿੰਦਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3846 | [[:d:Q20609438|Q20609438]] | [[ਵਰਿੰਦਰ ਵਾਲੀਆ]] | | | |- | style='text-align:right'| 3847 | [[:d:Q105977981|Q105977981]] | [[ਵਰਿੰਦਾ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Vrinda Singh.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3848 | [[:d:Q157176|Q157176]] | [[ਵਲਾਡਾਇਲਸਲਾ ਸਪੀਲਮੈਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/27248526 27248526]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/3108159248344604870003 3108159248344604870003]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/5865159248355304870006 5865159248355304870006] | [[ਤਸਵੀਰ:Władysław Szpilman.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3849 | [[:d:Q2355413|Q2355413]] | [[ਵਲਾਥੋਲ ਨਾਰਾਇਣ ਮੈਨਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/72326866 72326866] | [[ਤਸਵੀਰ:Vallathol Narayana Menon 1978 stamp of India.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3850 | [[:d:Q2718475|Q2718475]] | [[ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਚੇਰਤਕੋਵ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/54315468 54315468] | [[ਤਸਵੀਰ:Chertkov by Kramskoy.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3851 | [[:d:Q36591|Q36591]] | [[ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਨਾਬੋਕੋਵ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/27069388 27069388]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/6769151304671149460001 6769151304671149460001] | [[ਤਸਵੀਰ:Vladimir Nabokov 1973.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3852 | [[:d:Q313455|Q313455]] | [[ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਪ੍ਰਾਪ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/2480786 2480786] | [[ਤਸਵੀਰ:Vladimir Propp (1928 year) (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3853 | [[:d:Q512|Q512]] | [[ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਵਾਈਸੋਤਸਕੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/6283836 6283836] | [[ਤਸਵੀਰ:Владимир Высоцкий - портрет (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3854 | [[:d:Q121180|Q121180]] | [[ਵਲਾਦੀਸਲਾਵ ਰੇਮੌਂਤ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/4935777 4935777] | [[ਤਸਵੀਰ:Wladyslaw Reymont 1897 (71364799) (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3855 | [[:d:Q905327|Q905327]] | [[ਵਲੀ ਮੁਹੰਮਦ ਵਲੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/250687891 250687891] | [[ਤਸਵੀਰ:Wali Mohammed Wali New.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3856 | [[:d:Q5376037|Q5376037]] | [[ਵਲੀਦ ਅਲ-ਫੁਸਸੀਨੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/313532254 313532254] | [[ਤਸਵੀਰ:Waleed al-Husseini ICFEC.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3857 | [[:d:Q241900|Q241900]] | [[ਵਸ਼ਿਸ਼ਟ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/100592682 100592682]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/11277361 11277361]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/16402230 16402230]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/21164419163920232874 21164419163920232874]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/213206356 213206356]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/289360658 289360658]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/44162664205055001176 44162664205055001176] | [[ਤਸਵੀਰ:Vasistha summons Sabala, the cow of abundance, to provide for a feast.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3858 | [[:d:Q7972659|Q7972659]] | [[ਵਸੀਮ ਬਰੇਲਵੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/24248680 24248680] | [[ਤਸਵੀਰ:Prof. Wasim Barelvi (1).png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3859 | [[:d:Q61064|Q61064]] | [[ਵਸੀਲੀ ਕੈਂਡਿੰਸਕੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/22143802 22143802] | [[ਤਸਵੀਰ:Wassily kandinsky.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3860 | [[:d:Q26412|Q26412]] | [[ਵਸੀਲੀ ਬੇਲੋਵ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/109315473 109315473] | |- | style='text-align:right'| 3861 | [[:d:Q109371853|Q109371853]] | [[ਵਸੁਧਾ ਧਗਮਵਾਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/58046477 58046477] | |- | style='text-align:right'| 3862 | [[:d:Q16207507|Q16207507]] | [[ਵਸੁਧੇਂਦਰਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/73490217 73490217] | [[ਤਸਵੀਰ:Vasudhendra 1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3863 | [[:d:Q7959754|Q7959754]] | [[ਵਹੀਦ ਅਖਤਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/246045498 246045498]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/27114990 27114990] | |- | style='text-align:right'| 3864 | [[:d:Q28545026|Q28545026]] | [[ਵਹੀਦਾ ਨਸੀਮ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3865 | [[:d:Q343932|Q343932]] | [[ਵਾਂਗ ਤਾਓ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/168149841917502841275 168149841917502841275] | [[ਤਸਵੀਰ:Wang Tao.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3866 | [[:d:Q7967576|Q7967576]] | [[ਵਾਂਗ ਪਿੰਗ (ਲੇਖਕ)|ਵਾਂਗ ਪਿੰਗ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Wang ping3291843.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3867 | [[:d:Q256327|Q256327]] | [[ਵਾਂਦਾ ਵਾਸਿਲਿਊਸਕਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/45098571 45098571] | [[ਤਸਵੀਰ:Wanda Wasilewska 2.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3868 | [[:d:Q63386251|Q63386251]] | [[ਵਾਇਲੇਟ ਊਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/8245778 8245778] | |- | style='text-align:right'| 3869 | [[:d:Q3635804|Q3635804]] | [[ਵਾਜਿਦ ਅਲੀ ਸ਼ਾਹ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/305855167 305855167]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/57987497 57987497] | [[ਤਸਵੀਰ:Vajid Ali Shah.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3870 | [[:d:Q125230887|Q125230887]] | [[ਵਾਨਹਲੂਪੁਈ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Vanhlupuii.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3871 | [[:d:Q220816|Q220816]] | [[ਵਾਰਲਾਮ ਸ਼ਾਲਾਮੋਵ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/97145969 97145969] | [[ਤਸਵੀਰ:Varlam Shalamov-NKVD crooped.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3872 | [[:d:Q3631344|Q3631344]] | [[ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/317144724 317144724] | [[ਤਸਵੀਰ:Portrait of the Punjabi poet Waris Shah (Lahore, ca.1859).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3873 | [[:d:Q8704|Q8704]] | [[ਵਾਲਟ ਡਿਜ਼ਨੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/36927108 36927108] | [[ਤਸਵੀਰ:Walt Disney 1946.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3874 | [[:d:Q81438|Q81438]] | [[ਵਾਲਟ ਵਿਟਮੈਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/2478331 2478331] | [[ਤਸਵੀਰ:Walt Whitman - George Collins Cox.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3875 | [[:d:Q872245|Q872245]] | [[ਵਾਲਟਰ ਕੌਫਮੈਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/4900693 4900693] | |- | style='text-align:right'| 3876 | [[:d:Q62977|Q62977]] | [[ਵਾਲਟਰ ਕੌਫ਼ਮੈਨ (ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ)|ਵਾਲਟਰ ਕੌਫ਼ਮੈਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/230545509 230545509] | |- | style='text-align:right'| 3877 | [[:d:Q61078|Q61078]] | [[ਵਾਲਤਰ ਬੇਨਿਆਮਿਨ|ਵਾਲਟਰ ਬੈਂਜਾਮਿਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/46757196 46757196] | [[ਤਸਵੀਰ:Walter Benjamin vers 1928.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3878 | [[:d:Q79025|Q79025]] | [[ਵਾਲਟਰ ਸਕਾਟ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/95207079 95207079] | [[ਤਸਵੀਰ:Sir Henry Raeburn - Portrait of Sir Walter Scott.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3879 | [[:d:Q9068|Q9068]] | [[ਵੋਲਟੇਅਰ|ਵਾਲਟੇਅਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/36925746 36925746] | [[ਤਸਵੀਰ:Nicolas de Largillière - Portrait de Voltaire (1694-1778) en 1718 - P208 - musée Carnavalet - 5 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3880 | [[:d:Q715607|Q715607]] | [[ਵਾਲਮੀਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/288016626 288016626] | [[ਤਸਵੀਰ:Valmiki Ramayana.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3881 | [[:d:Q61059303|Q61059303]] | [[ਵਾਸਦੇਵ ਸਿੰਘ ਪਰਹਾਰ]] | | | |- | style='text-align:right'| 3882 | [[:d:Q3694595|Q3694595]] | [[ਵਾਸਫ਼ ਅਲੀ ਵਾਸਫ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/57905905 57905905] | [[ਤਸਵੀਰ:Wasif Ali Wasif 2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3883 | [[:d:Q2550328|Q2550328]] | [[ਵਾਸਫ਼ ਬਖ਼ਤਾਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/68639560 68639560] | [[ਤਸਵੀਰ:Bakhtari.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3884 | [[:d:Q36233|Q36233]] | [[ਵਾਸਲਾਵ ਹਾਵੇਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/109312616 109312616]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/121301263 121301263] | [[ਤਸਵੀਰ:Václav Havel cut out.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3885 | [[:d:Q313767|Q313767]] | [[ਵਾਸਲੀ ਗਰੋਸਮਾਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/100237427 100237427] | [[ਤਸਵੀਰ:Grossman V.S.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3886 | [[:d:Q181667|Q181667]] | [[ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਇਰਵਿੰਗ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/295999941 295999941] | [[ਤਸਵੀਰ:Portrait of Washington Irving attr. to Charles Robert Leslie.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3887 | [[:d:Q2390339|Q2390339]] | [[ਵਾਸੀਲੀ ਸੁਖੋਮਲਿੰਸਕੀ|ਵਾਸਿਲ ਸੁਖੋਮਲਿੰਸਕੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/10641542 10641542]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/305669323 305669323] | [[ਤਸਵੀਰ:Coin of Ukraine Sukhomlin R.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3888 | [[:d:Q12452521|Q12452521]] | [[ਵਾਸੂਦੇਵਾ ਸ਼ਰਨ ਆਗਰਾਵਾਲਾ|ਵਾਸੁਦੇਵ ਸ਼ਰਨ ਅੱਗਰਵਾਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/220278364 220278364] | |- | style='text-align:right'| 3889 | [[:d:Q29379389|Q29379389]] | [[ਵਾਸੂਬਾਹੇਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/23472718 23472718] | |- | style='text-align:right'| 3890 | [[:d:Q13161127|Q13161127]] | [[ਵਿਆਸਰਾਇਆ ਬੱਲਾਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/40965873 40965873] | |- | style='text-align:right'| 3891 | [[:d:Q28938599|Q28938599]] | [[ਵਿਕਟਰ ਡੇਰਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/82150470108104330000 82150470108104330000] | [[ਤਸਵੀਰ:Victor Derek.jpeg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3892 | [[:d:Q312467|Q312467]] | [[ਵਿਕਟਰ ਸ਼ਕਲੋਵਸਕੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/108303033 108303033] | [[ਤਸਵੀਰ:Viktor Shklovsky.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3893 | [[:d:Q535|Q535]] | [[ਵਿਕਤੋਰ ਊਗੋ|ਵਿਕਟਰ ਹਿਊਗੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/9847974 9847974] | [[ਤਸਵੀਰ:Victor Hugo by Étienne Carjat 1876 - full.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3894 | [[:d:Q21683191|Q21683191]] | [[ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਅਮੇਲੀਨਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/315991058 315991058] | [[ਤਸਵੀਰ:Victoria Amelina 1022.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3895 | [[:d:Q280730|Q280730]] | [[ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/85859178 85859178] | |- | style='text-align:right'| 3896 | [[:d:Q260378|Q260378]] | [[ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਵੂਡਹਲ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/40187572 40187572] | [[ਤਸਵੀਰ:Victoria Claflin Woodhull by Mathew Brady - Oval Portrait.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3897 | [[:d:Q125133|Q125133]] | [[ਵਿਕਤੋਰ ਖਾਰਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/87749966 87749966] | [[ਤਸਵੀਰ:Victor-Jara-in-Helsinki-1969 (cropped)2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3898 | [[:d:Q379762|Q379762]] | [[ਵਿਕਰਮ ਸੇਠ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/109238969 109238969] | [[ਤਸਵੀਰ:Vikram Seth, in Oxfordshire.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3899 | [[:d:Q43373901|Q43373901]] | [[ਵਿਕਾਸ ਗੁਪਤਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Vikas Gupta at Ekta Kapoor’s son Ravie Kapoor birthday party.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3900 | [[:d:Q111448387|Q111448387]] | [[ਵਿਕਾਸ ਦਿਵਿਆਕੀਰਤੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Vikas divyakirti.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3901 | [[:d:Q16886346|Q16886346]] | [[ਵਿਜਨੇਸ਼ਵਰਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3902 | [[:d:Q20609445|Q20609445]] | [[ਵਿਜੇ ਵਿਵੇਕ]] | | | |- | style='text-align:right'| 3903 | [[:d:Q13114680|Q13114680]] | [[ਵਿਜੇਲਕਸ਼ਮੀ (ਕਵੀ)]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Viyajalakshmi chullikkadu.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3904 | [[:d:Q55744|Q55744]] | [[ਵਿਜੈ ਤੇਂਦੂਲਕਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/223107336 223107336] | [[ਤਸਵੀਰ:Vijay Tendulkar.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3905 | [[:d:Q125148455|Q125148455]] | [[ਵਿਜੈ ਬੰਬੇਲੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 3906 | [[:d:Q7929205|Q7929205]] | [[ਵਿਜੈ ਸੇਸ਼ਾਦਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/1733248 1733248] | [[ਤਸਵੀਰ:Vuay seshadri 4803.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3907 | [[:d:Q3558247|Q3558247]] | [[ਵਿਜੈਦਾਨ ਦੇਥਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/116593159 116593159] | [[ਤਸਵੀਰ:Vijaydandetha.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3908 | [[:d:Q53004|Q53004]] | [[ਵਿਤੋਰੀਓ ਦੇ ਸੀਕਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/90151800 90151800] | [[ਤਸਵੀਰ:Vittorio De Sica - portrait.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3909 | [[:d:Q37420933|Q37420933]] | [[ਵਿਦਯੁਤ ਗੋਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Vidyut-old.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3910 | [[:d:Q106241893|Q106241893]] | [[ਵਿਦਾ ਨਿਊਜ਼ਮ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:VidaNewsom1919.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3911 | [[:d:Q7928164|Q7928164]] | [[ਵਿਦਿਆ ਬਾਲ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/53290715 53290715] | [[ਤਸਵੀਰ:Vidya Bal Portrait.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3912 | [[:d:Q20609451|Q20609451]] | [[ਵਿਧਾਤਾ ਸਿੰਘ ਤੀਰ]] | | | |- | style='text-align:right'| 3913 | [[:d:Q780102|Q780102]] | [[ਵਿਨਧਾਮ ਲੇਵਿਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/41843119 41843119] | [[ਤਸਵੀਰ:Wyndham Lewis photo by George Charles Beresford 1913.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3914 | [[:d:Q3595870|Q3595870]] | [[ਵਿਨਾਇਕ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਗੋਕਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/97852223 97852223] | [[ਤਸਵੀਰ:VinayakaKrishnaGokakBW.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3915 | [[:d:Q471040|Q471040]] | [[ਵਿਨਾਇਕ ਦਾਮੋਦਰ ਸਾਵਰਕਰ|ਵਿਨਾਇਕ ਦਮੋਦਰ ਸਾਵਰਕਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/7477018 7477018] | [[ਤਸਵੀਰ:VD Savarkar.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3916 | [[:d:Q125179621|Q125179621]] | [[ਵਿਨੀਤਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/122256665 122256665] | [[ਤਸਵੀਰ:Vinitha.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3917 | [[:d:Q7932737|Q7932737]] | [[ਵਿਨੋਦ ਕੁਮਾਰ ਸ਼ੁਕਲ|ਵਿਨੋਦ ਕੁਮਾਰ ਸ਼ੁਕਲਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/34676139 34676139] | [[ਤਸਵੀਰ:Vinod-kumar-shukla-aankh-band-kar-lene-se 1650620989.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3918 | [[:d:Q20609458|Q20609458]] | [[ਵਿਨੋਦ ਭਾਰਦਵਾਜ]] | | | |- | style='text-align:right'| 3919 | [[:d:Q2773195|Q2773195]] | [[ਵਿਨੋਦਿਨੀ ਨੀਲਕੰਠ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/40730174 40730174] | [[ਤਸਵੀਰ:Vinodini Nilkanth.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3920 | [[:d:Q13021|Q13021]] | [[ਵਿਨੋਬਾ ਭਾਵੇ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/54194781 54194781] | [[ਤਸਵੀਰ:Vinoba Bhave 1983 stamp of India.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3921 | [[:d:Q140066055|Q140066055]] | [[ਵਿਪਨ ਗਿੱਲ]] | | | |- | style='text-align:right'| 3922 | [[:d:Q4279645|Q4279645]] | [[ਵਿਭਾਵਰੀ ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Vibhavari Deshpande.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3923 | [[:d:Q3633985|Q3633985]] | [[ਵਿਭੂਤੀ ਨਰਾਇਣ ਰਾਏ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/20086724 20086724] | [[ਤਸਵੀਰ:Vibhuti Narain Rai an English language Indian writer and retd.IPS officer,India.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3924 | [[:d:Q7931264|Q7931264]] | [[ਵਿਮਲਾ ਠਾਕਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/40521598 40521598] | |- | style='text-align:right'| 3925 | [[:d:Q3291572|Q3291572]] | [[ਵਿਮਲਾ ਦੇਵੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/27113135 27113135] | [[ਤਸਵੀਰ:Vimala Devi Portrait.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3926 | [[:d:Q125148616|Q125148616]] | [[ਵਿਰਕ ਪੁਸ਼ਪਿੰਦਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3927 | [[:d:Q41242352|Q41242352]] | [[ਵਿਰਾਲੀ ਮੋਦੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Virali Modi portrait (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3928 | [[:d:Q333911|Q333911]] | [[ਵਿਲ ਡੁਰਾਂਟ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/41839540 41839540] | [[ਤਸਵੀਰ:Ariel and Will Durant.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3929 | [[:d:Q40096|Q40096]] | [[ਵਿਲ ਸਮਿਥ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/118073838 118073838] | [[ਤਸਵੀਰ:TechCrunch Disrupt 2019 (48834434641) (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3930 | [[:d:Q10396894|Q10396894]] | [[ਵਿਲਗਾ ਰਿਵਰਜ਼]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/79321009 79321009] | |- | style='text-align:right'| 3931 | [[:d:Q31788209|Q31788209]] | [[ਵਿਲਫਰੇਡ ਓਵਨ]] | | | |- | style='text-align:right'| 3932 | [[:d:Q18395060|Q18395060]] | [[ਵਿਲੀ ਵਿਲਕਿਨਸਨ]] | [[ਟਰਾਂਸ ਪੁਰਸ਼]] | | [[ਤਸਵੀਰ:Willy Wilkinson at San Francisco Trans March 2015.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3933 | [[:d:Q552617|Q552617]] | [[ਵਿਲੀਅਮ ਅਰਨੈਸਟ ਹੇਨਲੇ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/9863730 9863730] | [[ਤਸਵੀਰ:William Ernest Henley`s Portrait.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3934 | [[:d:Q8004247|Q8004247]] | [[ਵਿਲੀਅਮ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/172017363 172017363] | |- | style='text-align:right'| 3935 | [[:d:Q966870|Q966870]] | [[ਵਿਲੀਅਮ ਐਂਪਸਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/34474006 34474006] | [[ਤਸਵੀਰ:William Empson.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3936 | [[:d:Q178106|Q178106]] | [[ਵਿਲੀਅਮ ਕਾਰਲੋਸ ਵਿਲੀਅਮਜ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/29542054 29542054] | [[ਤਸਵੀਰ:William Carlos Williams passport photograph 1921.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3937 | [[:d:Q312948|Q312948]] | [[ਵਿਲੀਅਮ ਕੇਰੀ (ਮਿਸ਼ਨਰੀ)|ਵਿਲੀਅਮ ਕੇਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/108930 108930] | [[ਤਸਵੀਰ:William Carey.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3938 | [[:d:Q44183|Q44183]] | [[ਵਿਲੀਅਮ ਗੋਲਡਿੰਗ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/89500102 89500102] | [[ਤਸਵੀਰ:William Golding 1983.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3939 | [[:d:Q1356390|Q1356390]] | [[ਵਿਲੀਅਮ ਗ੍ਰਾਹਮ ਸਮਨਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/14843241 14843241] | [[ਤਸਵੀਰ:William Graham Sumner.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3940 | [[:d:Q6208763|Q6208763]] | [[ਵਿਲੀਅਮ ਜੇ ਥੋਮਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/308769437 308769437]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/74635028 74635028] | [[ਤਸਵੀਰ:William thoms.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3941 | [[:d:Q8013243|Q8013243]] | [[ਵਿਲੀਅਮ ਜੇ ਹਿਗਿਨਸਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/110245015 110245015] | |- | style='text-align:right'| 3942 | [[:d:Q125249|Q125249]] | [[ਵਿਲੀਅਮ ਜੇਮਜ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/56625773 56625773] | [[ਤਸਵੀਰ:William James by Alice M. Boughton, c. 1907, platinum print, from the National Portrait Gallery - NPG-NPG 87 37James-000001 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3943 | [[:d:Q273969|Q273969]] | [[ਵਿਲੀਅਮ ਜੋਨਜ਼ (ਭਾਸ਼ਾ ਸ਼ਾਸਤਰੀ)|ਵਿਲੀਅਮ ਜੋਨਜ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/102326800 102326800] | [[ਤਸਵੀਰ:Sir William Jones.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3944 | [[:d:Q209152|Q209152]] | [[ਵਿਲੀਅਮ ਪੈੱਨ|ਵਿਲੀਅਮ ਪੇਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/24621346 24621346] | [[ਤਸਵੀਰ:William Penn at 22 1666.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3945 | [[:d:Q38392|Q38392]] | [[ਵਿਲੀਅਮ ਫ਼ਾਕਨਰ|ਵਿਲੀਅਮ ਫਾਕਨਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/39376770 39376770] | [[ਤਸਵੀਰ:Carl Van Vechten - William Faulkner (greyscale and cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3946 | [[:d:Q40213|Q40213]] | [[ਵਿਲੀਅਮ ਬਟਲਰ ਯੇਟਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/46768718 46768718] | [[ਤਸਵੀਰ:William Butler Yeats by George Charles Beresford.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3947 | [[:d:Q722103|Q722103]] | [[ਵਿਲੀਅਮ ਬੋਇਡ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/111500719 111500719] | [[ਤਸਵੀਰ:William Boyd.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3948 | [[:d:Q167768|Q167768]] | [[ਵਿਲੀਅਮ ਮੇਕਪੀਸ ਥੈਕਰੇ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/95208604 95208604] | [[ਤਸਵੀਰ:William Makepeace Thackeray by Jesse Harrison Whitehurst-crop.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3949 | [[:d:Q719428|Q719428]] | [[ਵਿਲੀਅਮ ਰੋਜੇੱਟੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/68944986 68944986] | [[ਤਸਵੀਰ:William Michael Rossetti.gif|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3950 | [[:d:Q692|Q692]] | [[ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/96994048 96994048] | [[ਤਸਵੀਰ:Shakespeare.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3951 | [[:d:Q297308|Q297308]] | [[ਵਿਲੀਅਮ ਹੈਨਰੀ ਸੇਵਰਡ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/42616145 42616145] | [[ਤਸਵੀਰ:William Seward, Secretary of State, bw photo portrait circa 1860-1865.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3952 | [[:d:Q1359140|Q1359140]] | [[ਵਿਲੀਅਮ ਹੈਨਰੀ ਹਡਸਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/7391698 7391698] | [[ਤਸਵੀਰ:William Henry Hudson.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3953 | [[:d:Q3635988|Q3635988]] | [[ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਕਰ|ਵਿਸ਼ਣੂ ਪ੍ਰਭਾਕਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/49332429 49332429] | |- | style='text-align:right'| 3954 | [[:d:Q19892738|Q19892738]] | [[ਵਿਸ਼ਣੂ ਖਰੇ|ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਖਰੇ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/262520739 262520739] | [[ਤਸਵੀਰ:Vishnu Khare bharat-s-tiwari-photography-IMG 8830 January 13, 2016.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3955 | [[:d:Q20609471|Q20609471]] | [[ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਡੇ]] | | | |- | style='text-align:right'| 3956 | [[:d:Q3595577|Q3595577]] | [[ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਵਾਮਨ ਸ਼ਿਰਵਾਡਕਰ ਕੁਸੁਮਾਗਰਜ|ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਵਾਨਮਾਨ ਸਿਰਵਾਦਕਰ ਕੁਸੁਮਗਰਾਜ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/116941410 116941410] | [[ਤਸਵੀਰ:Stamp of India - 2003 - Colnect 158296 - Kusumagraj 1912-1999.jpeg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3957 | [[:d:Q3519978|Q3519978]] | [[ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਸਖਾਰਾਮ ਖਾਂਡੇਕਰ|ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਸਖਰਾਮ ਖਾਂਡੇਕਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/52898516 52898516] | [[ਤਸਵੀਰ:Vishnu Sakharam Khandekar 1998 stamp of India bw.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3958 | [[:d:Q13121237|Q13121237]] | [[ਵਿਸ਼ਨੂੰਦਾਸ ਭਵੇ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/26795363 26795363] | [[ਤਸਵੀਰ:Vishnudas Bhave.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3959 | [[:d:Q2773355|Q2773355]] | [[ਵਿਸ਼ਨੂੰਪ੍ਰਸਾਦ ਤ੍ਰਿਵੇਦੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/25960963 25960963] | |- | style='text-align:right'| 3960 | [[:d:Q125148445|Q125148445]] | [[ਵਿਸ਼ਵਜੋਤੀ ਧੀਰ]] | | | |- | style='text-align:right'| 3961 | [[:d:Q15695824|Q15695824]] | [[ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਤ੍ਰਿਪਾਠੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/54382543 54382543] | [[ਤਸਵੀਰ:विश्वनाथ त्रिपाठी bharat-s-tiwari-photography-IMG 1701 December 06, 2016.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3962 | [[:d:Q3595575|Q3595575]] | [[ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਸੱਤਿਆਨਰਾਇਣ|ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਸਤਿਅਨਰਾਇਣ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/67795636 67795636] | [[ਤਸਵੀਰ:Viswanatha Satyanarayana 2017 stamp of India.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3963 | [[:d:Q45747|Q45747]] | [[ਵਿਸ਼ਵਨਾਥਨ ਅਨੰਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/73442525 73442525] | [[ਤਸਵੀਰ:Viswanathan Anand (2016).jpeg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3964 | [[:d:Q192885|Q192885]] | [[ਵਿਸਾਰੀਓਨ ਬੇਲਿੰਸਕੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/76451346 76451346] | [[ਤਸਵੀਰ:Kirill Gorbunov, Vissarion Belinsky, 1843, Tretyakov Gallery 3270.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3965 | [[:d:Q58288292|Q58288292]] | [[ਵਿੱਕੀ ਧਾਲੀਵਾਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Vicky Dhaliwal.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3966 | [[:d:Q7937284|Q7937284]] | [[ਵਿੱਠਲ ਰਾਮਜੀ ਸ਼ਿੰਦੇ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/67796164 67796164] | [[ਤਸਵੀਰ:V R Shinde.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3967 | [[:d:Q2429461|Q2429461]] | [[ਵਿੱਦਿਆਪਤੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/4919076 4919076] | [[ਤਸਵੀਰ:Statue of Maha Kavi Kokil Vidyapati.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3968 | [[:d:Q41513|Q41513]] | [[ਵਿਲੀਅਮ ਬਲੇਕ|ਵਿੱਲੀਅਮ ਬਲੇਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/54144439 54144439] | [[ਤਸਵੀਰ:William Blake by Thomas Phillips.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3969 | [[:d:Q45546|Q45546]] | [[ਵਿਲੀਅਮ ਵਰਡਜ਼ਵਰਥ|ਵਿੱਲੀਅਮ ਵਰਡਜ਼ਵਰਥ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/35723133 35723133] | [[ਤਸਵੀਰ:Wordsworth on Helvellyn by Benjamin Robert Haydon.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3970 | [[:d:Q16011040|Q16011040]] | [[ਵੀ ਐਨ ਤਿਵਾੜੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/4946278 4946278] | |- | style='text-align:right'| 3971 | [[:d:Q44593|Q44593]] | [[ਵਿੱਦਿਆਧਰ ਸੂਰਜਪ੍ਰਸਾਦ ਨੈਪਾਲ|ਵੀ ਐਸ ਨੈਪਾਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/98079644 98079644] | [[ਤਸਵੀਰ:VS Naipaul 2016 Dhaka.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3972 | [[:d:Q13564578|Q13564578]] | [[ਵੀ. ਕੇ. ਐਨ.]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/63086688 63086688] | |- | style='text-align:right'| 3973 | [[:d:Q16008775|Q16008775]] | [[ਵੀ. ਰਾਘਵਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/73865397 73865397] | |- | style='text-align:right'| 3974 | [[:d:Q12453172|Q12453172]] | [[ਵੀ.ਮੋਹਿਨੀ ਗਿਰੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:The President, Dr. A.P.J. Abdul Kalam presenting Padma Bhushan to Dr. (Smt.) V. Mohini Giri (Social Activist), at an Investiture Ceremony at Rashtrapati Bhavan in New Delhi on March 23, 2007.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3975 | [[:d:Q11578|Q11578]] | [[ਵੀਨਸ ਵਿਲੀਅਮਸ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/165099100 165099100] | [[ਤਸਵੀਰ:Venus Williams (14948553428).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3976 | [[:d:Q7918082|Q7918082]] | [[ਵੀਨਾ ਵਰਮਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3977 | [[:d:Q7933534|Q7933534]] | [[ਵੀਰ ਸੰਘਵੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/29246196 29246196] | |- | style='text-align:right'| 3978 | [[:d:Q42552|Q42552]] | [[ਵਿਸਵਾਵਾ ਸ਼ਿੰਬੋਰਸਕਾ|ਵੀਸਵਾਵਾ ਸ਼ਿੰਬੋਰਸਕਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/88346011 88346011] | [[ਤਸਵੀਰ:Wisława Szymborska 2009.10.23 (1).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3979 | [[:d:Q34296|Q34296]] | [[ਵੁੱਡਰੋਅ ਵਿਲਸਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/89457467 89457467] | [[ਤਸਵੀਰ:President Woodrow Wilson Harris & Ewing (3x4 cropped b).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3980 | [[:d:Q25089|Q25089]] | [[ਵੂਡੀ ਐਲਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/59077912 59077912] | [[ਤਸਵੀਰ:Woody Allen Cannes 2011.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3981 | [[:d:Q49001|Q49001]] | [[ਵੂਪੀ ਗੋਲਡਬਰਗ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/29726138 29726138] | [[ਤਸਵੀਰ:Whoopi Goldberg Springsteen-71 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3982 | [[:d:Q1058154|Q1058154]] | [[ਵੇਂਡੀ ਡਾਨੀਗਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/7403324 7403324] | [[ਤਸਵੀਰ:Wendy Doniger.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3983 | [[:d:Q7917880|Q7917880]] | [[ਵੇਦ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਮਲਿਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/48941963 48941963] | [[ਤਸਵੀਰ:Gen vp malik1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3984 | [[:d:Q7917875|Q7917875]] | [[ਵੇਦ ਮਹਿਤਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/95152705 95152705] | |- | style='text-align:right'| 3985 | [[:d:Q7920153|Q7920153]] | [[ਵੇਨੀਕੁਲਮ ਗੋਪਾਲ ਕੁਰੁਪ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3986 | [[:d:Q113202416|Q113202416]] | [[ਵੇਨੂ ਚਿਤਾਲੇ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/53729905 53729905] | [[ਤਸਵੀਰ:Venu Chitale at the BBC 18 July 1944.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3987 | [[:d:Q7922542|Q7922542]] | [[ਵੇਰਪਾਲ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/241659001 241659001] | [[ਤਸਵੀਰ:Verpal Singh.tiff|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3988 | [[:d:Q262850|Q262850]] | [[ਵੇਰਾ ਪਨੋਵਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/12432960 12432960] | |- | style='text-align:right'| 3989 | [[:d:Q4341581|Q4341581]] | [[ਵੇਰਾ ਪਾਵਲੋਵਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/49475357 49475357] | [[ਤਸਵੀਰ:Вера Павлова 2017.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3990 | [[:d:Q2737220|Q2737220]] | [[ਵੈਕਮ ਮੁਹੰਮਦ ਬਸ਼ੀਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/51767013 51767013] | [[ਤਸਵੀਰ:Vaikom Muhammad Basheer 2009 stamp of India.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3991 | [[:d:Q7908736|Q7908736]] | [[ਵੈਕੋਮ ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰਨ ਨਾਇਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:MALAYALAM WRITER Vaikom chandrasekaran nair.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3992 | [[:d:Q7908699|Q7908699]] | [[ਵੈਦੇਹੀ (ਕੰਨੜ ਲੇਖਕ)]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/62882182 62882182] | [[ਤਸਵੀਰ:Vaidehi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3993 | [[:d:Q3522642|Q3522642]] | [[ਵੈਰਾਮੁਤੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/23498635 23498635] | [[ਤਸਵੀਰ:Vairamuthu alaigal book shop.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3994 | [[:d:Q3553654|Q3553654]] | [[ਵੈਲਨਟਾਈਨ ਪੇਨਰੋਜ਼]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/100256676 100256676] | |- | style='text-align:right'| 3995 | [[:d:Q2587165|Q2587165]] | [[ਵੈਲੋਪਿੱਲੀ ਸ਼੍ਰੀਧਰ ਮੈਨਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Vyloppilli.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3996 | [[:d:Q235451|Q235451]] | [[ਵੰਦਨਾ ਸ਼ਿਵਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/95159514 95159514] | [[ਤਸਵੀਰ:Dr. Vandana Shiva DS.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3997 | [[:d:Q7914353|Q7914353]] | [[ਵੰਦਨਾ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/14483022 14483022] | [[ਤਸਵੀਰ:Vandana Singh for The British Library.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3998 | [[:d:Q82778|Q82778]] | [[ਵੱਡਾ ਪਲੀਨੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/100219162 100219162]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/108225831 108225831]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/337149294135680521037 337149294135680521037]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/354144647696882257015 354144647696882257015]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/68150323819909972588 68150323819909972588]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/69159234278503371333 69159234278503371333] | [[ਤਸਵੀਰ:Grande Illustrazione del Lombardo Veneto Vol 3 Plinio Secondo 300dpi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3999 | [[:d:Q156501|Q156501]] | [[ਸਆਦਤ ਹਸਨ ਮੰਟੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/71500079 71500079] | [[ਤਸਵੀਰ:Saadat Hasan Manto.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4000 | [[:d:Q12455087|Q12455087]] | [[ਸਈ ਪਰਾਂਜਪੇ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/9683323 9683323] | [[ਤਸਵੀਰ:Sai Paranjpye.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4001 | [[:d:Q18387047|Q18387047]] | [[ਸਈਅਦ ਜਮੀਲ ਅਹਿਮਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Syed Jamil Ahmed.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4002 | [[:d:Q19666480|Q19666480]] | [[ਸਈਅਦ ਭੁੱਟਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/18887114 18887114] | |- | style='text-align:right'| 4003 | [[:d:Q7660370|Q7660370]] | [[ਸਈਦ ਮਨਜ਼ੂਰੁਲ ਇਸਲਾਮ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/104576046 104576046] | [[ਤਸਵੀਰ:Syed Manzoorul Islam in Dhaka 2019.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4004 | [[:d:Q3348013|Q3348013]] | [[ਸਈਦ ਮੁਸਤਫ਼ਾ ਸਿਰਾਜ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/88173419 88173419] | [[ਤਸਵੀਰ:Syed mustafa siraj.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4005 | [[:d:Q61445641|Q61445641]] | [[ਸਈਦ ਸਾਹਿਲ ਆਗ਼ਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Dastangoi Oral storytelling india.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4006 | [[:d:Q349095|Q349095]] | [[ਸਈਦ ਹੱਜਾਰੀਅਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/219145542782196642118 219145542782196642118] | [[ਤਸਵੀਰ:Saeed Hajjarian 1394.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4007 | [[:d:Q7402892|Q7402892]] | [[ਸਕੀਨਾ ਯਾਕੂਬੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/18154590193643081982 18154590193643081982] | [[ਤਸਵੀਰ:Sakena Yacoobi Profile.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4008 | [[:d:Q123339068|Q123339068]] | [[ਸਕੁੰਤਲਾ ਸਚਿਤਾਨੰਦਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/173026981 173026981] | |- | style='text-align:right'| 4009 | [[:d:Q93354|Q93354]] | [[ਸਕੌਟ ਫ਼ਿਟਜ਼ਜੇਰਾਲਡ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/100254195 100254195]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/3407158982596956190008 3407158982596956190008] | [[ਤਸਵੀਰ:F. Scott Fitzgerald (1929 photo portrait by Nickolas Muray) Cropped.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4010 | [[:d:Q5320436|Q5320436]] | [[ਸਚਿਦਾਨੰਦ ਰਾਉਤਰਾਏ|ਸਚਚਿਦਾਨਨੰਦ ਰਾਟਰੇ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/107786978 107786978] | [[ਤਸਵੀਰ:Sachidananda Routray Portrait.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4011 | [[:d:Q732446|Q732446]] | [[ਸਚਲ ਸਰਮਸਤ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/51877896 51877896] | [[ਤਸਵੀਰ:Hazrat Sachal Sarmast.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4012 | [[:d:Q2420084|Q2420084]] | [[ਸਚਿਦਾਨੰਦ ਵਾਤਸਾਇਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/41979666 41979666]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/85413310 85413310] | |- | style='text-align:right'| 4013 | [[:d:Q2723913|Q2723913]] | [[ਸਚਿਨ ਦੇਵ ਬਰਮਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/66653498 66653498] | [[ਤਸਵੀਰ:Sachin Dev Burman 2007 stamp of India.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4014 | [[:d:Q7600820|Q7600820]] | [[ਸਟਾਰ ਪਾਰਕਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/73453575 73453575] | [[ਤਸਵੀਰ:Parker-star-vv2008-01.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4015 | [[:d:Q352159|Q352159]] | [[ਸਟੀਫਨ ਕਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/308698264 308698264] | [[ਤਸਵੀਰ:Stephen Curry Shooting (cropped) (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4016 | [[:d:Q39829|Q39829]] | [[ਸਟੀਫ਼ਨ ਕਿੰਗ|ਸਟੀਫਨ ਕਿੰਗ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/14790462 14790462]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/97113511 97113511] | [[ਤਸਵੀਰ:Stephen King at the 2024 Toronto International Film Festival 2 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4017 | [[:d:Q508029|Q508029]] | [[ਸਟੀਫਨ ਲੀਕਾੱਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/7392923 7392923] | [[ਤਸਵੀਰ:Stephen Leacock.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4018 | [[:d:Q7610846|Q7610846]] | [[ਸਟੀਫ਼ਨ ਵੀਟਲ]] | [[ਟਰਾਂਸ ਪੁਰਸ਼]] | [https://viaf.org/en/viaf/31315213 31315213] | [[ਤਸਵੀਰ:Stephen Whittle (OBE) at Buckingham Palace (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4019 | [[:d:Q206|Q206]] | [[ਸਟੀਵਨ ਹਾਰਪਰ|ਸਟੀਫ਼ਨ ਹਾਰਪਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/54470012 54470012] | [[ਤਸਵੀਰ:Stephen Harper by Remy Steinegger Infobox.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4020 | [[:d:Q2347009|Q2347009]] | [[ਸਟੀਵ ਹਾਰਵੇ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/102562771 102562771] | [[ਤਸਵੀਰ:Steve Harvey Miss Universe 2016(cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4021 | [[:d:Q8877|Q8877]] | [[ਸਟੀਵਨ ਸਪੀਲਬਰਗ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/111553324 111553324] | [[ਤਸਵੀਰ:Steven Spielberg 2025.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4022 | [[:d:Q17714|Q17714]] | [[ਸਟੀਫਨ ਹਾਕਿੰਗ|ਸਟੀਵਨ ਹਾਕਿੰਗ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/102304634 102304634] | [[ਤਸਵੀਰ:Relative time (2886233692) (Stephen Hawking cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4023 | [[:d:Q214473|Q214473]] | [[ਸਟੇਵ ਬੀਕੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/66481133 66481133] | [[ਤਸਵੀਰ:Steve Biko on Flyer for Steve Biko Memorial at the Carver Cultural Center.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4024 | [[:d:Q7543|Q7543]] | [[ਸਟੇਸੀ ਹਾਰਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/60825809 60825809] | |- | style='text-align:right'| 4025 | [[:d:Q181900|Q181900]] | [[ਸਟੈਨ ਲੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/71393805 71393805] | [[ਤਸਵੀਰ:Stan Lee December 2016.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4026 | [[:d:Q2001|Q2001]] | [[ਸਟੈਨਲੇ ਕੁਬਰਿਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/14772018 14772018] | [[ਤਸਵੀਰ:Stanley Kubrick (1949 portrait by Phillip Harrington - cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4027 | [[:d:Q6530|Q6530]] | [[ਸਤਾਨੀਸਲਾਵ ਲੈੱਮ|ਸਟੈਨਿਸਲਾਵ ਲੇਮ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/56612733 56612733] | [[ਤਸਵੀਰ:St Lem resize.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4028 | [[:d:Q22095423|Q22095423]] | [[ਸਟੈਫ਼ ਚਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/3631158005997902100003 3631158005997902100003] | [[ਤਸਵੀਰ:Steph Cha 2019 Texas Book Festival.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4029 | [[:d:Q15450236|Q15450236]] | [[ਸਟੈਲਾ ਬਲੋਚ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Stella Bloch by Ananda Coomaraswamy 1919 or 1920.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4030 | [[:d:Q20609496|Q20609496]] | [[ਸਤਨਾਮ ਚਾਨਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4031 | [[:d:Q20609502|Q20609502]] | [[ਸਤਨਾਮ ਸਿੰਘ ਮਾਣਕ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4032 | [[:d:Q7426160|Q7426160]] | [[ਸਤਨਾਮ ਸੰਘੇੜਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/75799420 75799420] | [[ਤਸਵੀਰ:Sathnam Sanghera for the British Library.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4033 | [[:d:Q31748307|Q31748307]] | [[ਸੱਤਪਾਲ ਭੀਖੀ|ਸਤਪਾਲ ਭੀਖੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Satpal Bhikhi 2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4034 | [[:d:Q2663106|Q2663106]] | [[ਸਤਿਆ ਵ੍ਰਤ ਸ਼ਾਸਤਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/79040291 79040291] | [[ਤਸਵੀਰ:Ramashish Acharya with Padma Bhushan Satya Vrat Shastri.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4035 | [[:d:Q15223745|Q15223745]] | [[ਡਾ. ਸੁਤਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੂਰ|ਸਤਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੂਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/51935137 51935137] | [[ਤਸਵੀਰ:Sutindersinghnoor.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4036 | [[:d:Q20609510|Q20609510]] | [[ਸਤੀ ਕੁਮਾਰ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4037 | [[:d:Q1105898|Q1105898]] | [[ਸਤੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/107587166 107587166] | [[ਤਸਵੀਰ:Satish Kumar, 2009 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4038 | [[:d:Q20609516|Q20609516]] | [[ਸਤੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਵਰਮਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Satish Kumar Verma Punjabi language Playwright.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4039 | [[:d:Q20609523|Q20609523]] | [[ਸਤੀਸ਼ ਗੁਲਾਟੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Satish Gulati.jpeg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4040 | [[:d:Q502|Q502]] | [[ਸਤੇਂਦਾਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/17823 17823] | [[ਤਸਵੀਰ:Stendhal.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4041 | [[:d:Q3545427|Q3545427]] | [[ਸਤੇਫਾਨੋ ਬਾਕੋਨਯੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/1115713 1115713] | |- | style='text-align:right'| 4042 | [[:d:Q558794|Q558794]] | [[ਸਦਰਿੱਦੀਨ ਆਇਨੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/285735530 285735530] | [[ਤਸਵੀਰ:AyniSadriddin.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4043 | [[:d:Q1316|Q1316]] | [[ਸਦਾਮ ਹੁਸੈਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/105135603 105135603]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/1914153363082937520007 1914153363082937520007] | [[ਤਸਵੀਰ:Saddam Hussein at trial, July 2004.JPEG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4044 | [[:d:Q26724330|Q26724330]] | [[ਸਦੀਕ ਲਾਲੀ]] | | [https://viaf.org/en/viaf/268146997182218890543 268146997182218890543] | |- | style='text-align:right'| 4045 | [[:d:Q315017|Q315017]] | [[ਸਾਦਿਕ ਹਦਾਇਤ|ਸਦੀਕ ਹਦਾਇਤ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/56631825 56631825] | [[ਤਸਵੀਰ:Sadeq-Hedayat.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4046 | [[:d:Q103901918|Q103901918]] | [[ਸਨਮ ਮਹਿਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 4047 | [[:d:Q708679|Q708679]] | [[ਸਨਮਾਓ (ਲੇਖਕ)]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/37759978 37759978] | |- | style='text-align:right'| 4048 | [[:d:Q1383365|Q1383365]] | [[ਸਨਲ ਏਡਾਮਾਰਕੂ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/77723144 77723144] | [[ਤਸਵੀਰ:Sanal Edamaruku.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4049 | [[:d:Q3347977|Q3347977]] | [[ਸਫ਼ਦਰ ਹਾਸ਼ਮੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/310508398 310508398] | |- | style='text-align:right'| 4050 | [[:d:Q30450738|Q30450738]] | [[ਸਫ਼ੀਆ ਹਯਾਤ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Safia Hayat Punjabi and Urdu language poetess 04.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4051 | [[:d:Q7395784|Q7395784]] | [[ਸਬਾ ਮਹਿਮੂਦ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/51973089 51973089] | [[ਤਸਵੀਰ:Səba Mahmud.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4052 | [[:d:Q96701786|Q96701786]] | [[ਸਬੀਨਾ ਸਈਦ|ਸਬੀਨਾ ਸੱਯਦ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 4053 | [[:d:Q340074|Q340074]] | [[ਸਮਦ ਬਹਿਰੰਗੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/9987953 9987953] | [[ਤਸਵੀਰ:Samad Behrangi.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4054 | [[:d:Q7409054|Q7409054]] | [[ਸਮਬਿਤ ਬਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 4055 | [[:d:Q134942|Q134942]] | [[ਸਮਰਸੈੱਟ ਮਾਮ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/66470937 66470937] | [[ਤਸਵੀਰ:Maugham retouched.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4056 | [[:d:Q84716727|Q84716727]] | [[ਸਮਰਾ ਹਬੀਬ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/14154257870124151788 14154257870124151788] | |- | style='text-align:right'| 4057 | [[:d:Q7408821|Q7408821]] | [[ਸਮਰੇਸ਼ ਬਾਸੂ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/70265424 70265424] | |- | style='text-align:right'| 4058 | [[:d:Q47035332|Q47035332]] | [[ਸਮਾਹ ਜਾਬਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/295522748 295522748] | [[ਤਸਵੀਰ:Samah Jabr.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4059 | [[:d:Q7544822|Q7544822]] | [[ਸਮਿਤਾ ਅਗਰਵਾਲ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/262528821 262528821] | [[ਤਸਵੀਰ:Smita Agarwal.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4060 | [[:d:Q6796287|Q6796287]] | [[ਸਮੀਨਾ ਅਲੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/87452758 87452758] | [[ਤਸਵੀਰ:Samina Ali.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4061 | [[:d:Q7409466|Q7409466]] | [[ਸਮੀਨਾ ਰਾਜਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 4062 | [[:d:Q3470753|Q3470753]] | [[ਸਮੀਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/161148574 161148574] | [[ਤਸਵੀਰ:Lyricist Sameer (2).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4063 | [[:d:Q15430527|Q15430527]] | [[ਸਮੀਰਾ ਫ਼ੈਜ਼ਲ|ਸਮੀਰਾ ਫ਼ਜ਼ਲ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/172811872 172811872] | |- | style='text-align:right'| 4064 | [[:d:Q2734197|Q2734197]] | [[ਸਮੀਹ ਅਲ-ਕਾਸਿਮ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/7419294 7419294] | [[ਤਸਵੀਰ:Samih al-qasim.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4065 | [[:d:Q22004740|Q22004740]] | [[ਸਈਦਾ ਹਮੀਦ|ਸਯੈਦਾ ਸਯਿਦੈਣ ਹਾਮਿਦ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/79274999 79274999] | [[ਤਸਵੀਰ:Syeda Saiyidain Hameed.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4066 | [[:d:Q7660422|Q7660422]] | [[ਸਯੱਦ ਨੂਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/95111150 95111150] | |- | style='text-align:right'| 4067 | [[:d:Q35610|Q35610]] | [[ਸਰ ਆਰਥਰ ਕਾਨਨ ਡੌਇਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/65283845 65283845] | [[ਤਸਵੀਰ:Arthur Conan Doyle by Walter Benington, 1914.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4068 | [[:d:Q315188|Q315188]] | [[ਸਰਗੇਈ ਅਕਸਾਕੋਵ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/69079571 69079571] | [[ਤਸਵੀਰ:Perov Axakov.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4069 | [[:d:Q4518126|Q4518126]] | [[ਸਰਗੇਈ ਇਵਾਨੋਵਿਚ ਚੁਪ੍ਰੀਨਿਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/76353663 76353663] | [[ਤਸਵੀਰ:Сергей Чупринин.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4070 | [[:d:Q112939596|Q112939596]] | [[ਸਰਘੀ ਜੰਮੂ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Sarghi Jammu at Punjabi University on 5 April 2022 03.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4071 | [[:d:Q404622|Q404622]] | [[ਸ਼ਰਤਚੰਦਰ|ਸਰਤ ਚੰਦਰ ਚਟੋਪਾਧਿਆਏ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/68938788 68938788] | [[ਤਸਵੀਰ:Sarat Chandra Chattopadhyay portrait.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4072 | [[:d:Q7423679|Q7423679]] | [[ਸਰਦਾਰ ਅੰਜੁਮ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 4073 | [[:d:Q20609545|Q20609545]] | [[ਸਰਦਾਰ ਪੰਛੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Sardar Panch , Punjabi language Poet,Punjab ,India.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4074 | [[:d:Q7423703|Q7423703]] | [[ਸਰਦਾਰ ਮੁਹੰਮਦ ਖ਼ਾਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/1250159248275504870005 1250159248275504870005] | |- | style='text-align:right'| 4075 | [[:d:Q20609549|Q20609549]] | [[ਸਰਦਾਰਾ ਸਿੰਘ ਜੌਹਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/7964604 7964604] | [[ਤਸਵੀਰ:Sardara Singh Johl - 2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4076 | [[:d:Q7423877|Q7423877]] | [[ਸਰਫਰਾਜ਼ ਮੰਜ਼ੂਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/53937375 53937375] | [[ਤਸਵੀਰ:Sarfraz Manzoor at the Chiswick Book Festival (51473852262) (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4077 | [[:d:Q31790762|Q31790762]] | [[ਸਰਬਜੀਤ ਕੌਰ ਜੱਸ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4078 | [[:d:Q29108530|Q29108530]] | [[ਸਰਬਜੀਤ ਸੋਹੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Sarbjeet Sohi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4079 | [[:d:Q2916030|Q2916030]] | [[ਸਰਮਦ ਕਾਸ਼ਾਨੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/297150869791122190002 297150869791122190002]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/4058295 4058295] | |- | style='text-align:right'| 4080 | [[:d:Q20605542|Q20605542]] | [[ਐਸ. ਐਸ. ਅਮੋਲ|ਸਰਮੁਖ ਸਿੰਘ ਅਮੋਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/62938404 62938404] | |- | style='text-align:right'| 4081 | [[:d:Q20872926|Q20872926]] | [[ਸਰਲਾ ਦੇਵੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/36646124 36646124] | [[ਤਸਵੀਰ:Sarala Devi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4082 | [[:d:Q7423026|Q7423026]] | [[ਸਰਲਾ ਦੇਵੀ ਚੌਧਰਾਣੀ|ਸਰਲਾ ਦੇਵੀ ਚੋਧਰਾਣੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/57552350 57552350] | [[ਤਸਵੀਰ:Sarala Devi Chaudhurani.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4083 | [[:d:Q20609555|Q20609555]] | [[ਸਰਵਣ ਸਿੰਘ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4084 | [[:d:Q31790386|Q31790386]] | [[ਸਰਵਨ ਸਿੰਘ ਪਰਵਾਨਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4085 | [[:d:Q20609560|Q20609560]] | [[ਸਰਵਰ ਸਾਹਿਬ]] | | | [[ਤਸਵੀਰ:Sarvar.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4086 | [[:d:Q56254738|Q56254738]] | [[ਸਰਵਾਨੰਦ ਕੌਲ ਪ੍ਰੇਮੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Sarwanand Koul Premi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4087 | [[:d:Q7424792|Q7424792]] | [[ਸਰਵੇਸ਼ਵਰ ਦਿਆਲ ਸਕਸੇਨਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/301174975 301174975] | |- | style='text-align:right'| 4088 | [[:d:Q7423208|Q7423208]] | [[ਸਰਸੀਬਾਲਾ ਬਾਸੂ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/7098204 7098204] | [[ਤਸਵੀਰ:Sarasibala Basu.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4089 | [[:d:Q11892509|Q11892509]] | [[ਸਰਿਤਾ ਸਕੇਨਸ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/73332983 73332983] | [[ਤਸਵੀਰ:Sarita Skagnes 2013.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4090 | [[:d:Q31789213|Q31789213]] | [[ਸਰਿੰਦਰ ਅਤੈ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 4091 | [[:d:Q65397003|Q65397003]] | [[ਸਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਜੋਦਕਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4092 | [[:d:Q19519994|Q19519994]] | [[ਸਰੂਪ ਧਰੁਵ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/305777263 305777263] | [[ਤਸਵੀਰ:Saroop Dhruv.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4093 | [[:d:Q65396140|Q65396140]] | [[ਸਰੂਪ ਸਿਆਲਵੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4094 | [[:d:Q112669542|Q112669542]] | [[ਸਰੂਪ ਸਿੰਘ ਅਲੱਗ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4095 | [[:d:Q7424438|Q7424438]] | [[ਸਰੋਜ ਨਾਲਿਨੀ ਦੱਤ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Saroj Nalini Dutt photo.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4096 | [[:d:Q2774815|Q2774815]] | [[ਸਰੋਜ ਪਾਠਕ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/40715316 40715316] | |- | style='text-align:right'| 4097 | [[:d:Q250165|Q250165]] | [[ਸਰੋਜਨੀ ਨਾਇਡੂ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/20485679 20485679] | [[ਤਸਵੀਰ:Sarojini Naidu.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4098 | [[:d:Q61941544|Q61941544]] | [[ਸਰੋਜਨੀ ਮੇਹਤਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/60680421 60680421] | [[ਤਸਵੀਰ:Sarojini Mehta circa 1932.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4099 | [[:d:Q12455996|Q12455996]] | [[ਸਰੋਜਿਨੀ ਕਾਕ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4100 | [[:d:Q7424447|Q7424447]] | [[ਸਰੋਜਿਨੀ ਬਾਬਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/18557971 18557971] | |- | style='text-align:right'| 4101 | [[:d:Q3182884|Q3182884]] | [[ਸਰੋਜਿਨੀ ਸਾਹੂ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/18606073 18606073] | [[ਤਸਵੀਰ:Sarojini sahu.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4102 | [[:d:Q31787974|Q31787974]] | [[ਸਰੋਦ ਸੁਦੀਪ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4103 | [[:d:Q10841404|Q10841404]] | [[ਸਲਮਾ (ਲੇਖਕ)]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/39025059 39025059] | [[ਤਸਵੀਰ:SalmaDSC 0099.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4104 | [[:d:Q3470006|Q3470006]] | [[ਸਲਮਾ ਖਦਰਾ ਜਯੂਸੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/68976529 68976529] | [[ਤਸਵੀਰ:Salma Jayyusi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4105 | [[:d:Q48876981|Q48876981]] | [[ਸਲਮਾ ਖਲੀਲ ਅਲੀਓ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/30155767328427761476 30155767328427761476] | [[ਤਸਵੀਰ:Salma Khalil.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4106 | [[:d:Q94705370|Q94705370]] | [[ਸਲਮਾ ਸ਼ਾਹੀਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 4107 | [[:d:Q314774|Q314774]] | [[ਸਲਮਾਨ ਤਾਸੀਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/94765411 94765411] | [[ਤਸਵੀਰ:Salmaan Taseer.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4108 | [[:d:Q108602003|Q108602003]] | [[ਸਲਮਾਨ ਤੂਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/19162842387273042482 19162842387273042482] | |- | style='text-align:right'| 4109 | [[:d:Q44306|Q44306]] | [[ਸਲਮਾਨ ਰਸ਼ਦੀ|ਸਲਮਾਨ ਰੁਸ਼ਦੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/29540187 29540187] | [[ਤਸਵੀਰ:Salman Rushdie, 2024.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4110 | [[:d:Q101099078|Q101099078]] | [[ਸਲਹਾ ਓਬੀਦ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/212162664567955002971 212162664567955002971] | [[ਤਸਵੀਰ:Salha Obeaid (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4111 | [[:d:Q101244263|Q101244263]] | [[ਸਲਹਾ ਘਾਬਿਸ਼]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 4112 | [[:d:Q4120372|Q4120372]] | [[ਸਲਾਮ ਆਦਿਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/24278248 24278248] | |- | style='text-align:right'| 4113 | [[:d:Q7403516|Q7403516]] | [[ਸਲਾਮ ਬਿਨ ਰਜ਼ਾਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/25911983 25911983] | |- | style='text-align:right'| 4114 | [[:d:Q6809382|Q6809382]] | [[ਸਲਾਹ ਅਹਿਮਦ ਇਬਰਾਹਿਮ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/36969327 36969327] | |- | style='text-align:right'| 4115 | [[:d:Q3349404|Q3349404]] | [[ਸਲਿਲ ਚੌਧਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/68067667 68067667] | [[ਤਸਵੀਰ:SalilChowdhury1002.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4116 | [[:d:Q31789147|Q31789147]] | [[ਸਲੀਮ ਕਾਸ਼ਰ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4117 | [[:d:Q2214092|Q2214092]] | [[ਸਲੀਮ ਕਿਦਵਈ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/117977744 117977744] | [[ਤਸਵੀਰ:Saleem Kidwai.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4118 | [[:d:Q15983275|Q15983275]] | [[ਸਲੀਮ ਕੌਸਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 4119 | [[:d:Q125148396|Q125148396]] | [[ਸਲੀਮ ਖ਼ਾਨ ਗਿੱਮੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4120 | [[:d:Q15983106|Q15983106]] | [[ਸਲੀਮ ਸਾਫ਼ੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/31440759 31440759] | |- | style='text-align:right'| 4121 | [[:d:Q24287409|Q24287409]] | [[ਸਲੀਮ ਹੱਦਾਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/305200867 305200867] | [[ਤਸਵੀਰ:Saleem Haddad selfie.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4122 | [[:d:Q7404598|Q7404598]] | [[ਸਲੀਮਾ ਹਾਸ਼ਮੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/52003639 52003639] | [[ਤਸਵੀਰ:Salima2-1-.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4123 | [[:d:Q20684196|Q20684196]] | [[ਸਲੀਹਾ ਆਬਿਦ ਹੁਸੈਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/37136561 37136561] | |- | style='text-align:right'| 4124 | [[:d:Q7653801|Q7653801]] | [[ਸਵਪਨਾ (ਪੱਤਰਕਾਰ)]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 4125 | [[:d:Q20609576|Q20609576]] | [[ਸਵਰਨ ਚੰਦਨ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4126 | [[:d:Q61059042|Q61059042]] | [[ਸਵਰਨ ਸਿੰਘ ਟਹਿਣਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4127 | [[:d:Q20609581|Q20609581]] | [[ਸਵਰਨਜੀਤ ਸਵੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Swarnjeet Savi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4128 | [[:d:Q7585343|Q7585343]] | [[ਸਵਰਨਾਕੁਮਾਰੀ ਦੇਵੀ|ਸਵਰਨਾਦੇਵੀ ਦੇਵੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/90882303 90882303] | [[ਤਸਵੀਰ:Swarnakumari Devi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4129 | [[:d:Q20609593|Q20609593]] | [[ਸਵਰਾਜਬੀਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/290146997265618891482 290146997265618891482] | |- | style='text-align:right'| 4130 | [[:d:Q7654039|Q7654039]] | [[ਸਵਾਤੀ ਕੌਸ਼ਲ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/79558582 79558582] | |- | style='text-align:right'| 4131 | [[:d:Q19874857|Q19874857]] | [[ਸਵਾਤੀ ਖੁਰਾਣਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 4132 | [[:d:Q3595734|Q3595734]] | [[ਸਵਾਮੀ ਅਗਨੀਵੇਸ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/166820949 166820949] | [[ਤਸਵੀਰ:Swami Agnivesh (2019).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4133 | [[:d:Q7653154|Q7653154]] | [[ਸਵਾਮੀ ਆਨੰਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/285570612 285570612] | |- | style='text-align:right'| 4134 | [[:d:Q47478|Q47478]] | [[ਸਵਾਮੀ ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/1394159248037104870004 1394159248037104870004]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/2824166959206947160009 2824166959206947160009]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/4055153063143519320007 4055153063143519320007]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/89471868 89471868] | [[ਤਸਵੀਰ:Swami Vivekananda-1893-09-signed.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4135 | [[:d:Q2645692|Q2645692]] | [[ਸਵਿਤਰੀਬਾਈ ਫੂਲੇ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/53067009 53067009] | [[ਤਸਵੀਰ:Savitribai Phule statue, Maharashtra sadan, New Delhi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4136 | [[:d:Q48645361|Q48645361]] | [[ਸਵਿਤਾ ਅੰਬੇਡਕਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Dr. Savita Ambedkar.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4137 | [[:d:Q20609599|Q20609599]] | [[ਸਵਿਤੋਜ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4138 | [[:d:Q20609606|Q20609606]] | [[ਸਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਉੱਪਲ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4139 | [[:d:Q228584|Q228584]] | [[ਸਵੇਤਲਾਨਾ ਅਲਿਲੁਯੇਵਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/27237508 27237508] | [[ਤਸਵੀਰ:Svetlana Alliluyeva 1970.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4140 | [[:d:Q274334|Q274334]] | [[ਸਵੇਤਲਾਨਾ ਅਲੈਕਸੇਵਿਚ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/24646187 24646187] | [[ਤਸਵੀਰ:Svetlana Alexievich asv2024-01.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4141 | [[:d:Q152318|Q152318]] | [[ਸਵੇਤਲਾਨਾ ਸਾਵਿਤਸਕਾਇਆ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/70090332 70090332] | [[ਤਸਵੀਰ:Svetlana Savitskaya, 7 December 2018.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4142 | [[:d:Q7399457|Q7399457]] | [[ਸਹਾਨਾ ਦੇਵੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/13774531 13774531] | |- | style='text-align:right'| 4143 | [[:d:Q7446501|Q7446501]] | [[ਸਹਿਬਾ ਸਰਵਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Sehba Sarwar 2019 Texas Book Festival.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4144 | [[:d:Q441194|Q441194]] | [[ਸਹਿਰ ਖ਼ਲੀਫ਼ਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/14801041 14801041] | |- | style='text-align:right'| 4145 | [[:d:Q16202366|Q16202366]] | [[ਸਹਿਰ ਡੇਲੀਜਾਨੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/295508908 295508908] | [[ਤਸਵੀਰ:Sahar Delijani in 2013 Italy.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4146 | [[:d:Q3346436|Q3346436]] | [[ਸ਼ਕਤੀ ਚਟੋਪਾਧਿਆਇ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/78778151 78778151] | |- | style='text-align:right'| 4147 | [[:d:Q2552960|Q2552960]] | [[ਸ਼ਕੀਲ ਬਦਾਯੂਨੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/31593010 31593010] | [[ਤਸਵੀਰ:Shakeel Badayuni 2013 stamp of India.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4148 | [[:d:Q7462701|Q7462701]] | [[ਸ਼ਕੀਲ-ਉਰ-ਰਹਿਮਾਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 4149 | [[:d:Q47524672|Q47524672]] | [[ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ ਕਰੰਦੀਕਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/2163155599801310011 2163155599801310011] | |- | style='text-align:right'| 4150 | [[:d:Q7487100|Q7487100]] | [[ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ ਪਰਾਂਜਪੇ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Shakuntala Paranjpye in film, Duniya Na Mane (1937).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4151 | [[:d:Q62570942|Q62570942]] | [[ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ ਭਰਨੇ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Shakuntala Bharne in 2024.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4152 | [[:d:Q3481198|Q3481198]] | [[ਸ਼ਗਾਯੇਘ ਦੇਹਗਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Shaghayegh Dehghan.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4153 | [[:d:Q16196256|Q16196256]] | [[ਸ਼ਗੁਫਤਾ ਰਫ਼ੀਕ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/165438881 165438881] | |- | style='text-align:right'| 4154 | [[:d:Q78491|Q78491]] | [[ਸ਼ਟੇਫ਼ਾਨ ਸਵਾਈਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/19685936 19685936] | [[ਤਸਵੀਰ:Zweig Setzer 1927.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4155 | [[:d:Q7490629|Q7490629]] | [[ਸ਼ਤਾਵਧਾਨੀ ਗਣੇਸ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/58386623 58386623] | [[ਤਸਵੀਰ:R Ganesh, Shathavadhani.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4156 | [[:d:Q14475797|Q14475797]] | [[ਸ਼ਫ਼ਕਤ ਤਨਵੀਰ ਮਿਰਜ਼ਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/11258837 11258837] | |- | style='text-align:right'| 4157 | [[:d:Q52669606|Q52669606]] | [[ਸ਼ਫੀ ਅਕੀਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/6023852 6023852] | |- | style='text-align:right'| 4158 | [[:d:Q7461048|Q7461048]] | [[ਸ਼ਫੀਕ਼-ਉਰ-ਰਹਿਮਾਨ|ਸ਼ਫੀਕ-ਉਰ-ਰਹਿਮਾਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/273212643 273212643] | |- | style='text-align:right'| 4159 | [[:d:Q136678461|Q136678461]] | [[ਸ਼ਬਦੀਸ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 4160 | [[:d:Q7460124|Q7460124]] | [[ਸ਼ਬਨਮ ਸ਼ਕੀਲ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/7095045 7095045] | |- | style='text-align:right'| 4161 | [[:d:Q61059191|Q61059191]] | [[ਸ਼ਬੀਨਾ ਅਦੀਬ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4162 | [[:d:Q796587|Q796587]] | [[ਸ਼ਮਸ ਤਬਰੇਜ਼ੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/53270365 53270365] | [[ਤਸਵੀਰ:Miniature of Shams Tabrizi by Hossein Behzad, dated 1957.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4163 | [[:d:Q12453805|Q12453805]] | [[ਸ਼ਮਸ਼ੇਰ ਬਹਾਦੁਰ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/27222955 27222955] | |- | style='text-align:right'| 4164 | [[:d:Q31790448|Q31790448]] | [[ਸ਼ਮਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਅਸ਼ੋਕ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4165 | [[:d:Q7487763|Q7487763]] | [[ਸ਼ਮਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 4166 | [[:d:Q6771327|Q6771327]] | [[ਸ਼ਮਸੁਰ ਰਹਿਮਾਨ ਫ਼ਾਰੂਕੀ|ਸ਼ਮਸੁਰ ਰਹਿਮਾਨ ਫਾਰੂਕੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/79040355 79040355] | [[ਤਸਵੀਰ:Shamsur Rahman Farooqi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4167 | [[:d:Q5299406|Q5299406]] | [[ਸ਼ਮੀਮ ਆਜ਼ਾਦ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/63493434 63493434] | [[ਤਸਵੀਰ:S. azad.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4168 | [[:d:Q7487563|Q7487563]] | [[ਸ਼ਮੀਮ ਕਰਹਾਨੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/119036222 119036222] | [[ਤਸਵੀਰ:Shamim Karhani.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4169 | [[:d:Q31319954|Q31319954]] | [[ਸ਼ਮੀਮ ਤਾਰਿਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/50818122 50818122] | |- | style='text-align:right'| 4170 | [[:d:Q20609612|Q20609612]] | [[ਸ਼ਮੀਲ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4171 | [[:d:Q133042|Q133042]] | [[ਸ਼ਮੂਏਲ ਯੋਸਫ਼ ਅਗਨੋਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/14765267 14765267] | [[ਤਸਵੀਰ:פורטרט ש"י עגנון (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4172 | [[:d:Q55755|Q55755]] | [[ਸ਼ਰਣਕੁਮਾਰ ਲਿੰਬਾਲੇ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/7621652 7621652] | |- | style='text-align:right'| 4173 | [[:d:Q20609618|Q20609618]] | [[ਸ਼ਰਦ ਅਲੋਕ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4174 | [[:d:Q1190887|Q1190887]] | [[ਸ਼ਰਧਾ ਰਾਮ ਫਿਲੌਰੀ|ਸ਼ਰਧਾ ਰਾਮ ਫੁਲੌਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/72944090 72944090] | |- | style='text-align:right'| 4175 | [[:d:Q31787353|Q31787353]] | [[ਸ਼ਰਨ ਮੱਕੜ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4176 | [[:d:Q7489926|Q7489926]] | [[ਸ਼ਰਮੀਲਾ ਰੇਗੇ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/42551844 42551844] | [[ਤਸਵੀਰ:Sharmila Rege.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4177 | [[:d:Q239910|Q239910]] | [[ਸ਼ਰਲੀ ਜੈਕਸਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/91864979 91864979] | [[ਤਸਵੀਰ:Shirley Jackson 1940s.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4178 | [[:d:Q47112264|Q47112264]] | [[ਸ਼ਰਾਬਾਨੀ ਬਾਸੂ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/33152380123701762193 33152380123701762193] | [[ਤਸਵੀਰ:Shrabani Basu.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4179 | [[:d:Q3595194|Q3595194]] | [[ਸ਼ਰੀਪਾਦ ਅਮ੍ਰਿਤ ਡਾਂਗੇ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/30345335 30345335] | [[ਤਸਵੀਰ:Bundesarchiv Bild 183-57000-0274, Berlin, V. SED-Parteitag, 3.Tag.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4180 | [[:d:Q61337059|Q61337059]] | [[ਸ਼ਰੀਫਾ ਵਿਜਲੀਵਾਲਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/70931194 70931194] | [[ਤਸਵੀਰ:Shri Sharifa Vijliwala.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4181 | [[:d:Q195616|Q195616]] | [[ਸ਼ਸ਼ੀ ਥਰੂਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/54161830 54161830] | [[ਤਸਵੀਰ:Shashi Tharoor 2015.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4182 | [[:d:Q1568679|Q1568679]] | [[ਸ਼ਸ਼ੀ ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/54173427 54173427] | [[ਤਸਵੀਰ:Shashi Deshpande1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4183 | [[:d:Q20609626|Q20609626]] | [[ਸ਼ਸ਼ੀ ਪਾਲ ਸਮੁੰਦਰਾ|ਸ਼ਸ਼ੀ ਸਮੁੰਦਰਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4184 | [[:d:Q282883|Q282883]] | [[ਸ਼ਹਾਬ ਉੱਦ ਦੀਨ ਸੁਹਰਾਵਰਦੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/86440217 86440217] | [[ਤਸਵੀਰ:Shahab al-Din Suhrawardi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4185 | [[:d:Q125148425|Q125148425]] | [[ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦ ਅਸਲਮ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4186 | [[:d:Q68224589|Q68224589]] | [[ਸ਼ਹਿਨਾਜ਼ ਫ਼ਾਤਮੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 4187 | [[:d:Q13140148|Q13140148]] | [[ਡਾਕਟਰ ਸ਼ਹਿਬਾਜ਼ ਮਲਕ|ਸ਼ਹਿਬਾਜ਼ ਮਲਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/119389148 119389148] | [[ਤਸਵੀਰ:Shahbaz Malik.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4188 | [[:d:Q31786563|Q31786563]] | [[ਸ਼ਹਿਰਯਾਰ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4189 | [[:d:Q468956|Q468956]] | [[ਸ਼ਾਂਟਲ ਚਵਾਫ਼]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/90715327 90715327] | [[ਤਸਵੀਰ:Chantal Chawaf 20100329 Salon du livre de Paris 1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4190 | [[:d:Q7489023|Q7489023]] | [[ਸ਼ਾਂਤਾ ਗਾਂਧੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/28667890 28667890] | |- | style='text-align:right'| 4191 | [[:d:Q7489024|Q7489024]] | [[ਸ਼ਾਂਤਾ ਗੋਖਲੇ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/95064926 95064926] | [[ਤਸਵੀਰ:Shanta Gokhale.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4192 | [[:d:Q125966727|Q125966727]] | [[ਸ਼ਾਂਤਾ ਮੋਹਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/233638004 233638004] | |- | style='text-align:right'| 4193 | [[:d:Q55753|Q55753]] | [[ਸ਼ਾਂਤਾ ਸ਼ੇਲਕੇ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/25937072 25937072] | |- | style='text-align:right'| 4194 | [[:d:Q3632568|Q3632568]] | [[ਸ਼ਾਂਤਾਬਾਈ ਕਾਂਬਲੇ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/41902643 41902643] | |- | style='text-align:right'| 4195 | [[:d:Q25584819|Q25584819]] | [[ਸ਼ਾਂਤਾਬਾਈ ਧਨਾਜੀ ਦਾਨੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 4196 | [[:d:Q31320126|Q31320126]] | [[ਸ਼ਾਂਤੀਨਾਥ ਦੇਸਾਈ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/3260093 3260093] | [[ਤਸਵੀਰ:Dr. Shantinath Desai.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4197 | [[:d:Q118604738|Q118604738]] | [[ਸ਼ਾਇਸਤਾ ਬੇਦਾਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 4198 | [[:d:Q108371997|Q108371997]] | [[ਸ਼ਾਦਾ ਮੁਸਤਫ਼ਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/4161935566339672912 4161935566339672912] | |- | style='text-align:right'| 4199 | [[:d:Q4573|Q4573]] | [[ਸ਼ਾਨ ਕੋਨਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/105140510 105140510]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/315681018 315681018] | [[ਤਸਵੀਰ:Sean Connery (1983).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4200 | [[:d:Q27967443|Q27967443]] | [[ਸ਼ਾਰਦਾ ਮਹਿਤਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/28485316 28485316] | [[ਤਸਵੀਰ:Sharda Sumant Mehta.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4201 | [[:d:Q287752|Q287752]] | [[ਸ਼ਾਰਲਟ ਪਰਕਿਨਜ਼ ਗਿਲਮੈਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/59083135 59083135] | [[ਤਸਵੀਰ:Photo of Charlotte Perkins Gilman.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4202 | [[:d:Q68486|Q68486]] | [[ਸ਼ਾਰਲੈਟ ਵਾਨ ਮਾਹਲਸਡਾਰਫ਼|ਸ਼ਾਰਲਟ ਵਾਨ ਮਹਲਸਡੋਰਫ]] | [[ਟਰਾਂਸ ਔਰਤ]] | [https://viaf.org/en/viaf/90678679 90678679] | [[ਤਸਵੀਰ:Charlotte von Mahlsdorf 19940625.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4203 | [[:d:Q5085819|Q5085819]] | [[ਸ਼ਾਰਲੋਟ ਏਜਲ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/91811442 91811442] | |- | style='text-align:right'| 4204 | [[:d:Q127332|Q127332]] | [[ਸ਼ਾਰਲਟ ਬਰੌਂਟੇ|ਸ਼ਾਰਲੋਟ ਬਰਾਂਟੇ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/71388025 71388025]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/95119255 95119255] | [[ਤਸਵੀਰ:CBRichmond.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4205 | [[:d:Q5086061|Q5086061]] | [[ਸ਼ਾਰਲੋਟ ਮੈਰੀ ਸੈਨਫੋਰਡ ਬਾਰਨਜ਼]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/48112415 48112415] | [[ਤਸਵੀਰ:Portrait of Charlotte Mary Sanford Barnes Conner.tif|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4206 | [[:d:Q3632913|Q3632913]] | [[ਸ਼ਾਰੰਗਦੇਵ ਰਿਸ਼ੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/266308538 266308538] | |- | style='text-align:right'| 4207 | [[:d:Q107863951|Q107863951]] | [[ਸ਼ਾਲੂ ਨਿਗਮ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 4208 | [[:d:Q20609639|Q20609639]] | [[ਸ਼ਾਹ ਚਮਨ ਗੁਲਾਟੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4209 | [[:d:Q584501|Q584501]] | [[ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:ShahMuhammad.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4210 | [[:d:Q7461359|Q7461359]] | [[ਸ਼ਾਹ ਸ਼ਰਫ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 4211 | [[:d:Q3626436|Q3626436]] | [[ਸ਼ਾਹ ਹੁਸੈਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/74754412 74754412] | |- | style='text-align:right'| 4212 | [[:d:Q125148505|Q125148505]] | [[ਸ਼ਾਹਦੀਨ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4213 | [[:d:Q7461469|Q7461469]] | [[ਸ਼ਾਹਬਾਨੋ ਬਿਲਗਰਾਮੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 4214 | [[:d:Q7462176|Q7462176]] | [[ਸ਼ਾਹਰਾਜ਼ਾਦ ਅਲੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/261871999 261871999] | |- | style='text-align:right'| 4215 | [[:d:Q7461810|Q7461810]] | [[ਸ਼ਾਹਲਾ ਲਾਹੀਜੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/250060079 250060079] | |- | style='text-align:right'| 4216 | [[:d:Q3481223|Q3481223]] | [[ਸ਼ਾਹਲਾ ਸ਼ੇਰਕਟ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/88147165 88147165] | |- | style='text-align:right'| 4217 | [[:d:Q23680319|Q23680319]] | [[ਸ਼ਾਹਿਦ ਅਹਿਮਦ ਦੇਹਲਵੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/70369382 70369382] | |- | style='text-align:right'| 4218 | [[:d:Q125148586|Q125148586]] | [[ਸ਼ਾਹਿਦਾ ਦਿਲਾਵਰ ਸ਼ਾਹ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4219 | [[:d:Q18808580|Q18808580]] | [[ਸ਼ਾਹਿਨਾ ਈ.ਕੇ.]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Shahina EK, writer.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4220 | [[:d:Q7461516|Q7461516]] | [[ਸ਼ਾਹੇਦ ਅਲੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/118797553 118797553] | |- | style='text-align:right'| 4221 | [[:d:Q107749856|Q107749856]] | [[ਸ਼ਿਖਾ ਹੇਲਾਵੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/319144782709485856100 319144782709485856100] | [[ਤਸਵੀਰ:Sheika Helawy.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4222 | [[:d:Q773259|Q773259]] | [[ਸ਼ਿਬਲੀ ਨਾਮਾਨੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/152197 152197] | |- | style='text-align:right'| 4223 | [[:d:Q7498978|Q7498978]] | [[ਸ਼ਿਰਸ਼ੇਂਦੁ ਮੁਖੋਪਾਧਿਆਏ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/107194142 107194142] | [[ਤਸਵੀਰ:Sirshendu Mukhopadhyay - Kolkata 2011-05-09 2808.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4224 | [[:d:Q3629539|Q3629539]] | [[ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰ ਬਟਾਲਵੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/67788176 67788176] | [[ਤਸਵੀਰ:Shiv Kumar Batalvi, 1970.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4225 | [[:d:Q7499192|Q7499192]] | [[ਸ਼ਿਵ ਕੇ ਕੁਮਾਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/111192515 111192515] | |- | style='text-align:right'| 4226 | [[:d:Q12454198|Q12454198]] | [[ਸ਼ਿਵ ਪ੍ਰਸਾਦ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/116574670 116574670] | |- | style='text-align:right'| 4227 | [[:d:Q31781672|Q31781672]] | [[ਸ਼ਿਵਚਰਨ ਗਿੱਲ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4228 | [[:d:Q20609645|Q20609645]] | [[ਸ਼ਿਵਚਰਨ ਜੱਗੀ ਕੁੱਸਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4229 | [[:d:Q61059715|Q61059715]] | [[ਸ਼ਿਵਦੇਵ ਸੰਧਾਵਾਲੀਆ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4230 | [[:d:Q12454245|Q12454245]] | [[ਸ਼ਿਵਮੰਗਲ ਸਿੰਘ ਸੁਮਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/22308043 22308043] | |- | style='text-align:right'| 4231 | [[:d:Q7499334|Q7499334]] | [[ਸ਼ਿਵਾਨੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/268380777 268380777] | |- | style='text-align:right'| 4232 | [[:d:Q7499340|Q7499340]] | [[ਸ਼ਿਵਾਨੀ ਭਟਨਾਗਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 4233 | [[:d:Q15118235|Q15118235]] | [[ਸ਼ਿਸ਼ੀਰ ਕੁਮਾਰ ਘੋਸ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/65387224 65387224] | [[ਤਸਵੀਰ:Shishir Kumar Ghosh.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4234 | [[:d:Q957997|Q957997]] | [[ਸ਼ੀਗਾ ਨਾਓਯਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/54173830 54173830] | [[ਤਸਵੀਰ:Naoya Shiga cropped.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4235 | [[:d:Q29752|Q29752]] | [[ਸ਼ੀਨਾ ਅਯੰਨਗਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/63957615 63957615] | [[ਤਸਵੀਰ:Sheena Iyengar.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4236 | [[:d:Q7496207|Q7496207]] | [[ਸ਼ਿਫਾ ਗਵਾਲੀਅਰ|ਸ਼ੀਫਾ ਗਵਾਲੀਅਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 4237 | [[:d:Q4994679|Q4994679]] | [[ਸ਼ੀਮਾ ਕਲਬਾਸੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/16681806 16681806] | |- | style='text-align:right'| 4238 | [[:d:Q131152|Q131152]] | [[ਸ਼ੀਰੀਨ ਏਬਾਦੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/119834922 119834922] | [[ਤਸਵੀਰ:Mairead Maguire, Shirin Ebadi and Tawakkol Karman talk about rohingya issues during Bangadesh on March 2018 (2) (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4239 | [[:d:Q17308934|Q17308934]] | [[ਸ਼ੀਰੀਨ ਦਰਸ਼ਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/125755164 125755164] | |- | style='text-align:right'| 4240 | [[:d:Q64364615|Q64364615]] | [[ਸ਼ੀਲਾ ਗੁਜਰਾਲ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Sheila Gujral (cropped).png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4241 | [[:d:Q7493033|Q7493033]] | [[ਸ਼ੀਲਾ ਧਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/66657481 66657481] | |- | style='text-align:right'| 4242 | [[:d:Q20065157|Q20065157]] | [[ਸ਼ੀਲਾ ਭਾਟੀਆ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Sheila bhatia pandit.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4243 | [[:d:Q735112|Q735112]] | [[ਸ਼ੁਕੁਮਾਰ ਰਾਏ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/64818572 64818572] | [[ਤਸਵੀਰ:Sukumar Ray.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4244 | [[:d:Q3181898|Q3181898]] | [[ਸ਼ੁਕੰਤਲਾ ਦੇਵੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/66635820 66635820] | [[ਤਸਵੀਰ:19681016狄威.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4245 | [[:d:Q7504818|Q7504818]] | [[ਸ਼ੁਖਲਤਾ ਰਾਓ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/11944116 11944116] | [[ਤਸਵੀਰ:Sukhalata Rao, Indian social worker, artist and children's book author.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4246 | [[:d:Q31786198|Q31786198]] | [[ਸ਼ੁਭਦਾ ਗੋਗਟੇ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4247 | [[:d:Q2724342|Q2724342]] | [[ਸ਼ੁਭਾ ਮੁਦਗਲ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/34668535 34668535] | [[ਤਸਵੀਰ:Shubha Mudgal.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4248 | [[:d:Q3503592|Q3503592]] | [[ਸ਼ੁਮੋਨਾ ਸਿਨਹਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/180760788 180760788] | [[ਤਸਵੀਰ:Shumona SINHA.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4249 | [[:d:Q432851|Q432851]] | [[ਸ਼ੇਇਲਾ ਰੋਅਬੋਥਮ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/71397267 71397267] | |- | style='text-align:right'| 4250 | [[:d:Q983328|Q983328]] | [[ਸ਼ੇਖ ਅਬਦੁੱਲਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/60324552 60324552] | [[ਤਸਵੀਰ:Sheikh Abdullah 1988 stamp of India.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4251 | [[:d:Q52183|Q52183]] | [[ਸ਼ੇਖ ਹਸੀਨਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/19843607 19843607] | [[ਤਸਵੀਰ:Prime Minister Sheikh Hasina Attends Business Advisory Committee Meeting 2024-05-02 (PID-0008829) (portrait cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4252 | [[:d:Q7493262|Q7493262]] | [[ਸ਼ੇਖਰ ਪਾਠਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/116738829 116738829] | [[ਤਸਵੀਰ:Shekhar Phatak.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4253 | [[:d:Q191375|Q191375]] | [[ਸ਼ੇਖ਼ ਮੁਜੀਬੁਰ ਰਹਿਮਾਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/45097605 45097605] | [[ਤਸਵੀਰ:Sheikh Mujibur Rahman portrait (PID-h0066).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4254 | [[:d:Q170302|Q170302]] | [[ਸ਼ੇਖ਼ ਸਆਦੀ|ਸ਼ੇਖ਼ ਸਾਦੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/100206721 100206721] | [[ਤਸਵੀਰ:The poet Sa`di (detail) with his friends in the orchard at night, from Prince Baysunghur's Rose Garden (Gulistan) by Sa`di.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4255 | [[:d:Q107277451|Q107277451]] | [[ਸ਼ੇਖਾ ਅਲ-ਨਖੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 4256 | [[:d:Q270085|Q270085]] | [[ਸ਼ੇਨ ਕੂਆ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/13108538 13108538]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/169312184 169312184] | [[ਤਸਵੀਰ:Beijing Ancient Observatory 20090715-19 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4257 | [[:d:Q16727990|Q16727990]] | [[ਸ਼ੇਬਾ ਛਾਛੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/96586385 96586385] | [[ਤਸਵੀਰ:Sheba Chhachhi 2012.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4258 | [[:d:Q380169|Q380169]] | [[ਸ਼ੇਰ ਜ਼ਮਾਨ ਤਾਇਜ਼ੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/72985388 72985388] | |- | style='text-align:right'| 4259 | [[:d:Q20609665|Q20609665]] | [[ਸ਼ੇਰ ਜੰਗ ਜਾਂਗਲੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4260 | [[:d:Q20609673|Q20609673]] | [[ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਕੰਵਲ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4261 | [[:d:Q125148463|Q125148463]] | [[ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਸ਼ੇਰ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4262 | [[:d:Q5092780|Q5092780]] | [[ਸ਼ੇਰਿਲ ਸਟ੍ਰੇਡ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/48632220 48632220] | [[ਤਸਵੀਰ:Cheryl Strayed 2012.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4263 | [[:d:Q7462449|Q7462449]] | [[ਸ਼ੈਲ ਚਤੁਰਵੇਦੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 4264 | [[:d:Q27887309|Q27887309]] | [[ਸ਼ੈਲਜ਼ ਮਹਾਜਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]''<br/>''[[:d:Q12964198|genderqueer]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/116145003309761300622 116145003309761300622] | |- | style='text-align:right'| 4265 | [[:d:Q2276478|Q2276478]] | [[ਸ਼ੈਲੇਂਦਰ (ਗੀਤਕਾਰ)|ਸ਼ੈਲੇਂਦਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/66368730 66368730] | [[ਤਸਵੀਰ:Shailendra 2013 stamp of India.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4266 | [[:d:Q20609679|Q20609679]] | [[ਸ਼ੈਲੇਸ਼ ਮਟਿਆਨੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4267 | [[:d:Q3695153|Q3695153]] | [[ਸ਼ੋਇਬ ਮਨਸੂਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/73297520 73297520] | |- | style='text-align:right'| 4268 | [[:d:Q132984|Q132984]] | [[ਸ਼ੋਥਾ ਰੁਸਥਾਵੇਲੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/100218337 100218337]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/267123512 267123512]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/40158790631138852057 40158790631138852057]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/84158790507138850622 84158790507138850622]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/86882458 86882458] | [[ਤਸਵੀਰ:შოთა რუსთაველი. ალექსანდრე როინაშვილი.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4269 | [[:d:Q13563040|Q13563040]] | [[ਸ਼ੋਬਾ ਨਾਰਾਇਣ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/33814018 33814018] | |- | style='text-align:right'| 4270 | [[:d:Q40528040|Q40528040]] | [[ਸ਼ੋਭਨਾਸੁੰਦਰੀ ਮੁਖੋਪਾਧਿਆਏ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Shovona Devi Tagore.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4271 | [[:d:Q539776|Q539776]] | [[ਸ਼ੋਭਾ ਡੇ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/107626023 107626023] | [[ਤਸਵੀਰ:Shobhaa Rajadhyaksha De - Kolkata 2015-02-06 5713.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4272 | [[:d:Q106699250|Q106699250]] | [[ਸ਼ੋਭਾ ਵਾਰੀਅਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/28669715 28669715] | |- | style='text-align:right'| 4273 | [[:d:Q17402983|Q17402983]] | [[ਸ਼ੋਮਸ਼ੁਕਲਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Shomshuklla.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4274 | [[:d:Q102254273|Q102254273]] | [[ਸ਼ੋਮਾ ਏ. ਚੈਟਰਜੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/50655857 50655857] | |- | style='text-align:right'| 4275 | [[:d:Q7491268|Q7491268]] | [[ਸ਼ੌਕਤ ਓਸਮਾਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/6346432 6346432] | |- | style='text-align:right'| 4276 | [[:d:Q7490768|Q7490768]] | [[ਸ਼ੌਕਤ ਸਿਦੀਕੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/94039058 94039058] | |- | style='text-align:right'| 4277 | [[:d:Q192207|Q192207]] | [[ਸ਼੍ਰੀ ਅਰਬਿੰਦੋ|ਸ਼੍ਰੀ ਅਰਵਿੰਦ ਘੋਸ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/66462996 66462996] | [[ਤਸਵੀਰ:Sri aurobindo.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4278 | [[:d:Q31790624|Q31790624]] | [[ਗੁਰਾਂਦਿੱਤਾ ਖੰਨਾ|ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰਾਂਦਿੱਤਾ ਖੰਨਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4279 | [[:d:Q12454644|Q12454644]] | [[ਸ਼੍ਰੀਕਾਂਤ ਵਰਮਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/73894522 73894522] | [[ਤਸਵੀਰ:Shrikant Verma.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4280 | [[:d:Q17522346|Q17522346]] | [[ਸ਼੍ਰੀਕੁਮਾਰੀ ਰਾਮਚੰਦਰਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Sreekumari Ramachandran DS.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4281 | [[:d:Q3764823|Q3764823]] | [[ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸ ਰਾਓ ਸ਼੍ਰੀਰੰਗਮ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/22975337 22975337] | [[ਤਸਵੀਰ:Srirangam Srinivasa Rao.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4282 | [[:d:Q3595873|Q3595873]] | [[ਸ੍ਰੀਲਾਲ ਸ਼ੁਕਲ|ਸ਼੍ਰੀਲਾਲ ਸ਼ੁਕਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/116594362 116594362] | [[ਤਸਵੀਰ:Shrilal Shukla 2017 stamp of India.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4283 | [[:d:Q7488719|Q7488719]] | [[ਸ਼ੰਕਰ ਵਾਮਨ ਦਾਂਡੇਕਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/48221452 48221452] | |- | style='text-align:right'| 4284 | [[:d:Q18187174|Q18187174]] | [[ਸ਼ੰਕਰ ਵੈਦਿਆ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 4285 | [[:d:Q7488743|Q7488743]] | [[ਸ਼ੰਖਾ ਘੋਸ਼|ਸ਼ੰਖ ਘੋਸ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/32176187 32176187] | [[ਤਸਵੀਰ:Sankha Ghosh - Kolkata 2011-05-09 2833.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4286 | [[:d:Q2299630|Q2299630]] | [[ਸ਼ੰਭੂ ਮਿਤਰਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/14655208 14655208]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/77909047 77909047] | |- | style='text-align:right'| 4287 | [[:d:Q20609685|Q20609685]] | [[ਸਾਂਵਲ ਧਾਮੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4288 | [[:d:Q25624529|Q25624529]] | [[ਸਾਈਂ ਅਖ਼ਤਰ ਲਹੌਰੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4289 | [[:d:Q111269832|Q111269832]] | [[ਸਾਈਂ ਮੁਹੰਮਦ ਹਯਾਤ ਪਸਰੂਰੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4290 | [[:d:Q311526|Q311526]] | [[ਸਾਕੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/7396805 7396805] | [[ਤਸਵੀਰ:Hector Hugh Munro.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4291 | [[:d:Q16346779|Q16346779]] | [[ਸਾਜਨਿਕਾਂਤਾ ਦਾਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/50826036 50826036] | |- | style='text-align:right'| 4292 | [[:d:Q23750995|Q23750995]] | [[ਸਾਜਿਦਾ ਜ਼ੈਦੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/8709636 8709636] | |- | style='text-align:right'| 4293 | [[:d:Q20609693|Q20609693]] | [[ਸਾਥੀ ਲੁਧਿਆਣਵੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4294 | [[:d:Q7397899|Q7397899]] | [[ਸਾਦੀਆ ਦੇਹਲਵੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/33940499 33940499] | [[ਤਸਵੀਰ:Sadia Dehlvi bharat-s-tiwari-photography-IMG 8301 July 19, 2017.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4295 | [[:d:Q793985|Q793985]] | [[ਸਾਧਗੁਰੂ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/63519651 63519651] | [[ਤਸਵੀਰ:Sadhguru-Jaggi-Vasudev.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4296 | [[:d:Q20609699|Q20609699]] | [[ਸਾਧੂ ਦਇਆ ਸਿੰਘ ਆਰਿਫ਼]] | | | |- | style='text-align:right'| 4297 | [[:d:Q20609705|Q20609705]] | [[ਸਾਧੂ ਬਿਨਿੰਗ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/104979577 104979577] | |- | style='text-align:right'| 4298 | [[:d:Q125148527|Q125148527]] | [[ਸਾਧੂ ਰਾਮ, ਸ਼ਾਸ਼ਤਰੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4299 | [[:d:Q20609710|Q20609710]] | [[ਸਾਧੂ ਸਿੰਘ ਧਾਮੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4300 | [[:d:Q7397880|Q7397880]] | [[ਸਾਧੂ ਸਿੰਘ ਹਮਦਰਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/1439691 1439691] | |- | style='text-align:right'| 4301 | [[:d:Q115188865|Q115188865]] | [[ਸਾਨੂ ਸ਼ਰਮਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/14477575 14477575] | [[ਤਸਵੀਰ:Sanu Sharma.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4302 | [[:d:Q9333085|Q9333085]] | [[ਸਾਮੰਤਭਦਰ (ਜੈਨ ਭਿਕਸ਼ੂ)]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/18652391 18652391] | [[ਤਸਵੀਰ:Digambar.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4303 | [[:d:Q13161431|Q13161431]] | [[ਸਾਰਾ ਅਬੂਬਕਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/33594759 33594759] | |- | style='text-align:right'| 4304 | [[:d:Q15437208|Q15437208]] | [[ਸਾਰਾ ਅਹਿਮਦ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/59251158 59251158] | [[ਤਸਵੀਰ:Sara Ahmed-IMG 6457.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4305 | [[:d:Q7422467|Q7422467]] | [[ਸਾਰਾ ਜੋਜ਼ਫ਼]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/19977056 19977056] | [[ਤਸਵੀਰ:Sara Joseph - Malayalam Writer and Activist.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4306 | [[:d:Q22279371|Q22279371]] | [[ਸਾਰਾ ਨਵੀਦ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/25155767330127760007 25155767330127760007] | |- | style='text-align:right'| 4307 | [[:d:Q42013551|Q42013551]] | [[ਸਾਰਾ ਫਰੀਜ਼ਾਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/310502397 310502397] | [[ਤਸਵੀਰ:Sara Farizan 2023.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4308 | [[:d:Q4605|Q4605]] | [[ਸਾਰਾ ਬਰਨਹਾਰਟ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/68925417 68925417] | [[ਤਸਵੀਰ:Face detail, Sarah Bernhardt as Doña Sol in Hernani (cropped).png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4309 | [[:d:Q7421557|Q7421557]] | [[ਸਾਰਾ ਬੈਨਰਜੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/85386924 85386924] | |- | style='text-align:right'| 4310 | [[:d:Q21069526|Q21069526]] | [[ਸਾਰਾ ਸ਼ਗੁਫਤਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/345149294242880521186 345149294242880521186] | |- | style='text-align:right'| 4311 | [[:d:Q7421784|Q7421784]] | [[ਸਾਰਾ ਸੁਲੇਰੀ ਗੁੱਡਈਅਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/79410399 79410399] | |- | style='text-align:right'| 4312 | [[:d:Q17355025|Q17355025]] | [[ਸਾਰਾਹ ਚੇਨੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Mrs Gardner actress and playwright.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4313 | [[:d:Q18576992|Q18576992]] | [[ਸਾਰਾਹ ਡਿਕਸਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/43804764 43804764] | |- | style='text-align:right'| 4314 | [[:d:Q50146529|Q50146529]] | [[ਸਾਰਾਹ ਫਾਰੋ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 4315 | [[:d:Q64481780|Q64481780]] | [[ਸਾਰਾਹ ਸਟੋਕਸ ਵਾਲਟਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:SARAH STOKES WALTON A woman of the century (page 755 crop).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4316 | [[:d:Q83038|Q83038]] | [[ਸਾਲਵਾਤੋਰੇ ਕੁਆਸੀਮੋਦੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/59097336 59097336] | [[ਤਸਵੀਰ:Salvatore Quasimodo 1959.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4317 | [[:d:Q113437069|Q113437069]] | [[ਸਾਲਹਾ ਹਮਾਦੀਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 4318 | [[:d:Q23415588|Q23415588]] | [[ਸਾਹਿਬ ਰਾਮਰਾਓ ਖੰਡਾਰੇ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Saheb Ramrao Khandare.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4319 | [[:d:Q7399607|Q7399607]] | [[ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/74028680 74028680] | [[ਤਸਵੀਰ:Sahib Singh.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4320 | [[:d:Q31795469|Q31795469]] | [[ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ (ਨਾਟਕਕਾਰ)|ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4321 | [[:d:Q1102757|Q1102757]] | [[ਸਾਹਿਰ ਲੁਧਿਆਣਵੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/74127910 74127910] | [[ਤਸਵੀਰ:Sahir Ludhianvi Stamp.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4322 | [[:d:Q7399650|Q7399650]] | [[ਸਾਹਿਰ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 4323 | [[:d:Q7399652|Q7399652]] | [[ਸਾਹਿਰਾ ਸ਼ਰੀਫ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 4324 | [[:d:Q80889|Q80889]] | [[ਸਿਗਰੀਡ ਅੰਡਸਟ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/73860916 73860916] | [[ਤਸਵੀਰ:Sigrid Undset 1928.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4325 | [[:d:Q7508934|Q7508934]] | [[ਸਿਡਨੀ ਐਬਟ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/38365875 38365875] | |- | style='text-align:right'| 4326 | [[:d:Q7509062|Q7509062]] | [[ਸਿਡਨੀ ਫਰਾਂਸਿਸ ਬੇਟਮੈਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/48114187 48114187] | |- | style='text-align:right'| 4327 | [[:d:Q51559|Q51559]] | [[ਸਿਡਨੀ ਲੂੁਮੈਟ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/112355762 112355762] | [[ਤਸਵੀਰ:SidneyLumet07TIFF.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4328 | [[:d:Q123469|Q123469]] | [[ਸਿਨਕਲੇਅਰ ਲੁਈਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/39380311 39380311] | [[ਤਸਵੀਰ:Sinclair Lewis by Oscar Whiite, Pach Brothers Studio, c. 1945, gelatin silver print, from the National Portrait Gallery - NPG-NPG 93 388 23 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4329 | [[:d:Q7507288|Q7507288]] | [[ਸਿਬਤ ਹਸਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/110454969 110454969] | |- | style='text-align:right'| 4330 | [[:d:Q7902167|Q7902167]] | [[ਸਿਬਤ-ਏ-ਜਾਫਰ ਜ਼ੈਦੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Text ustad sibte jafar shaheed.tiff|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4331 | [[:d:Q2280920|Q2280920]] | [[ਸਿਬਨਾਰਾਇਣ ਰਾਏ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/29576206 29576206] | [[ਤਸਵੀਰ:Sibnarayan Ray 2006.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4332 | [[:d:Q31787529|Q31787529]] | [[ਸਿਮਰਨ ਧਾਲੀਵਾਲ|ਸਿਮਰਨ ਧਾਰੀਵਾਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Simran Dhaliwal.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4333 | [[:d:Q122789388|Q122789388]] | [[ਸਿਮਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਕਲੇਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 4334 | [[:d:Q263807|Q263807]] | [[ਸਿਮੀਨ ਦਾਨਸ਼ਵਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/19835979 19835979] | [[ਤਸਵੀਰ:Simin Daneshvar Cc0be0e4.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4335 | [[:d:Q466672|Q466672]] | [[ਸਿਮੀਨ ਬੇਹਬਹਾਨੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/45880268 45880268] | [[ਤਸਵੀਰ:سیمین بهبهانی - Simin Behbahani.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4336 | [[:d:Q7197|Q7197]] | [[ਸਿਮੋਨ ਦ ਬੋਵੁਆਰ|ਸਿਮੋਨ ਦਾ ਬੋਵੁਆਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/2466221 2466221] | [[ਤਸਵੀਰ:Simone de Beauvoir2.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4337 | [[:d:Q6367371|Q6367371]] | [[ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ ਆਈ. ਸੀ. ਐਸ|ਸਿਰਦਾਰ ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/47196002 47196002] | [[ਤਸਵੀਰ:Kapoor Singh ICS.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4338 | [[:d:Q20609723|Q20609723]] | [[ਸਿਰੀ ਰਾਮ ਅਰਸ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Sri Ram Arsh, Punjabi language poet 02.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4339 | [[:d:Q133054|Q133054]] | [[ਸਿਲਵੀਆ ਪਲੈਥ|ਸਿਲਵੀਆ ਪਲਾਥ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/14775269 14775269]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/310516796 310516796]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/6794153063150219320005 6794153063150219320005] | [[ਤਸਵੀਰ:Sylvia Plath.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4340 | [[:d:Q7532436|Q7532436]] | [[ਸਿਵਾਸੰਕਾਰੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/265841535 265841535] | |- | style='text-align:right'| 4341 | [[:d:Q2353846|Q2353846]] | [[ਸਿਸਟਰ ਨਿਵੇਦਿਤਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/39446912 39446912] | [[ਤਸਵੀਰ:Sœur Nivedita.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4342 | [[:d:Q1541|Q1541]] | [[ਸਿਸਰੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/100196617 100196617]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/126144814493626773404 126144814493626773404]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/370158790731438852347 370158790731438852347]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/78769600 78769600] | [[ਤਸਵੀਰ:Bust of Cicero (1st-cent. BC) - Palazzo Nuovo - Musei Capitolini - Rome 2016.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4343 | [[:d:Q4939864|Q4939864]] | [[ਸਿਸੇਲਾ ਬੋਕ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/108740769 108740769] | |- | style='text-align:right'| 4344 | [[:d:Q47030922|Q47030922]] | [[ਸਿੰਡੀ ਕਰੈਬ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/258932409 258932409] | [[ਤਸਵੀਰ:Cindy Crabb.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4345 | [[:d:Q13115102|Q13115102]] | [[ਸਿੰਧੂ ਜੋਏ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Sindhu Joy.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4346 | [[:d:Q61111912|Q61111912]] | [[ਸਿੱਕਕਾਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 4347 | [[:d:Q31785878|Q31785878]] | [[ਸਿੱਧੂ ਦਮਦਮੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:ਸਿੱਧੂ ਦਮਦਮੀ.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4348 | [[:d:Q5006416|Q5006416]] | [[ਸੀ ਈ ਐਮ ਜੋਡ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/41895717 41895717] | [[ਤਸਵੀਰ:C. E. M. Joad in 1944.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4349 | [[:d:Q138765|Q138765]] | [[ਸੀ ਐਨ ਅੰਨਾਦੁਰੈ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/54158221 54158221] | [[ਤਸਵੀਰ:CN Annadurai.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4350 | [[:d:Q3535964|Q3535964]] | [[ਸੀ ਐਸ ਲਕਸ਼ਮੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/155524047 155524047]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/19603500 19603500] | [[ਤਸਵੀਰ:CS Lakshmi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4351 | [[:d:Q9204|Q9204]] | [[ਸੀ ਐਸ ਲੂਇਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/22144877 22144877] | [[ਤਸਵੀਰ:CS Lewis photo on dust jacket.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4352 | [[:d:Q20609739|Q20609739]] | [[ਸੀ.ਪੀ. ਕੰਬੋਜ|ਸੀ ਪੀ ਕੰਬੋਜ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:CP Kamboj.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4353 | [[:d:Q5006755|Q5006755]] | [[ਸੀ ਪੀ ਸੁਰੇਂਦਰਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/41076320 41076320] | |- | style='text-align:right'| 4354 | [[:d:Q13115080|Q13115080]] | [[ਸੀ ਵੀ ਬਾਲਾਕ੍ਰਿਸ਼ਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:C.V. Balakrishnan.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4355 | [[:d:Q3595541|Q3595541]] | [[ਸੀ. ਨਾਰਾਇਣ ਰੈਡੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/115348968 115348968] | [[ਤਸਵੀਰ:CNREDDY.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4356 | [[:d:Q20609735|Q20609735]] | [[ਸੀ. ਮਾਰਕੰਡਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Panjabi writer C .Markanda.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4357 | [[:d:Q5006798|Q5006798]] | [[ਸੀ. ਰਾਧਾਕ੍ਰਿਸ਼ਣਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/32426741 32426741] | [[ਤਸਵੀਰ:C radhakrishnan 009.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4358 | [[:d:Q109472785|Q109472785]] | [[ਸੀਅਰਾ ਕੈਟੋ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 4359 | [[:d:Q215447|Q215447]] | [[ਸੀਐਮ ਪੰਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/101518616 101518616] | [[ਤਸਵੀਰ:CM Punk at San Diego Comic Con 2026.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4360 | [[:d:Q1368427|Q1368427]] | [[ਸੀਤਾ ਰਾਮ ਗੋਇਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/74686550 74686550] | |- | style='text-align:right'| 4361 | [[:d:Q3595809|Q3595809]] | [[ਸੀਤਾਕਾਂਤ ਮਹਾਪਾਤਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/179890550 179890550]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/269014170 269014170] | [[ਤਸਵੀਰ:Sitakant Mahapatra, India poet, born 1937.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4362 | [[:d:Q29234181|Q29234181]] | [[ਸੀਤਾਦੇਵੀ ਖਡੰਗਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/8152501144310682417 8152501144310682417] | |- | style='text-align:right'| 4363 | [[:d:Q959020|Q959020]] | [[ਸੀਪ੍ਰੀਅਨ ਏਕਵੇਂਸੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/64005146 64005146] | |- | style='text-align:right'| 4364 | [[:d:Q9372|Q9372]] | [[ਸੀਮਾ ਕਿਆਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/9817411 9817411] | [[ਤਸਵੀਰ:Si maqian.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4365 | [[:d:Q3634003|Q3634003]] | [[ਸੀਮਾਬ ਅਕਬਰਾਬਾਦੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/21115471 21115471] | |- | style='text-align:right'| 4366 | [[:d:Q52247378|Q52247378]] | [[ਸੀਰਤਪਾਲ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 4367 | [[:d:Q2417449|Q2417449]] | [[ਸੀਲਵਾ ਕਾਪੂਤੀਕਿਆਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/102212384 102212384] | [[ਤਸਵੀਰ:Silva Kaputikyan.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4368 | [[:d:Q4166600|Q4166600]] | [[ਸੁਆਦ ਅਲ-ਸਾਬਾਹ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/96963942 96963942] | |- | style='text-align:right'| 4369 | [[:d:Q22279849|Q22279849]] | [[ਸੁਕਨਿਆ ਰਹਿਮਾਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/69980298 69980298] | |- | style='text-align:right'| 4370 | [[:d:Q913|Q913]] | [[ਸੁਕਰਾਤ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/104718395 104718395]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/111650452 111650452]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/153147905262479092118 153147905262479092118]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/207796077 207796077]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/260147905253679092124 260147905253679092124]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/312147905271179092140 312147905271179092140]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/3160791822702860002 3160791822702860002]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/330159474047327660519 330159474047327660519]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/3342153063168319320003 3342153063168319320003]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/3674153063110919320005 3674153063110919320005]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/410152138657010982092 410152138657010982092]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/775144647714039525785 775144647714039525785]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/781144647701334922457 781144647701334922457]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/79151776831518012952 79151776831518012952]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/84043798 84043798]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/88039167 88039167] | [[ਤਸਵੀਰ:Socrates Louvre.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4371 | [[:d:Q20609750|Q20609750]] | [[ਸੁਕੀਰਤ ਆਨੰਦ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4372 | [[:d:Q27859345|Q27859345]] | [[ਸੁਕੀਰਥਾਰਨੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/232510803 232510803] | |- | style='text-align:right'| 4373 | [[:d:Q7635917|Q7635917]] | [[ਸੁਕੁਮਾਰ ਸੇਨ (ਭਾਸ਼ਾ-ਵਿਗਿਆਨੀ)|ਸੁਕੁਮਾਰ ਸੇਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/114785625 114785625] | [[ਤਸਵੀਰ:Sukumar Sen linguist 2020 cover of India cr.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4374 | [[:d:Q55754115|Q55754115]] | [[ਸੁਕੰਨਿਆ ਦੱਤਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/265001030 265001030] | [[ਤਸਵੀਰ:Sukanya Datta.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4375 | [[:d:Q85950786|Q85950786]] | [[ਸੁਖਚੈਨ ਮਿਸਤਰੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4376 | [[:d:Q20609756|Q20609756]] | [[ਸੁਖਜੀਤ (ਕਹਾਣੀਕਾਰ)|ਸੁਖਜੀਤ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Sukhjit Kahanikar.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4377 | [[:d:Q7635788|Q7635788]] | [[ਸੁਖਦਰਸ਼ਨ ਧਾਲੀਵਾਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 4378 | [[:d:Q20609760|Q20609760]] | [[ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/65348016 65348016] | [[ਤਸਵੀਰ:Sukhdev Madpuri.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4379 | [[:d:Q20609766|Q20609766]] | [[ਸੁਖਦੇਵ ਸਿੰਘ ਮਾਨ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4380 | [[:d:Q125148568|Q125148568]] | [[ਸੁਖਦੇਵ ਸਿੱਧੂ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4381 | [[:d:Q125148549|Q125148549]] | [[ਸੁਖਪਾਲ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4382 | [[:d:Q31785805|Q31785805]] | [[ਸੁਖਪਾਲ ਸਿੰਘ ਥਿੰਦ]] | | | [[ਤਸਵੀਰ:Sukhpal Singh Thind.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4383 | [[:d:Q61059296|Q61059296]] | [[ਸੁਖਪਾਲ ਸੰਘੇੜਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4384 | [[:d:Q20609773|Q20609773]] | [[ਸੁਖਪਾਲਵੀਰ ਸਿੰਘ ਹਸਰਤ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/16110300 16110300]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/259151170880339091378 259151170880339091378] | |- | style='text-align:right'| 4385 | [[:d:Q7635783|Q7635783]] | [[ਸੁਖਬੀਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Sukhbir 2005.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4386 | [[:d:Q125148446|Q125148446]] | [[ਸੁਖਮਿੰਦਰ ਰਾਮਪੁਰੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4387 | [[:d:Q20609779|Q20609779]] | [[ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Sukhvinder Amrit, Punjabi language poetess.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4388 | [[:d:Q20609786|Q20609786]] | [[ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਕੰਬੋਜ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Sukhwinder Kamboj at Punjabi language Poets' Meet organised on occasion of Republic Day (India) 2020 02.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4389 | [[:d:Q54806825|Q54806825]] | [[ਸੁਖਵੀਰ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 4390 | [[:d:Q20609792|Q20609792]] | [[ਸੁਖਵੰਤ ਕੌਰ ਮਾਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Smt. Sukhwant Kaur Maan, prominant Punjabi Story Writer.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4391 | [[:d:Q20609798|Q20609798]] | [[ਸੁਖਵੰਤ ਹੁੰਦਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 4392 | [[:d:Q20609803|Q20609803]] | [[ਸੁਖਿੰਦਰ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4393 | [[:d:Q7635072|Q7635072]] | [[ਸੁਗਤਕੁਮਾਰੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/11255874 11255874] | [[ਤਸਵੀਰ:Sugathakumari.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4394 | [[:d:Q131822783|Q131822783]] | [[ਸੁਘਰਾ ਹੁਮਾਯੂੰ ਮਿਰਜ਼ਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 4395 | [[:d:Q7632914|Q7632914]] | [[ਸੁਚਿੱਤਰਾ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/75445400 75445400] | [[ਤਸਵੀਰ:Suchitra Bhattacharya photo.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4396 | [[:d:Q42669715|Q42669715]] | [[ਸੁਜ਼ਾਨਾ ਫੂ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 4397 | [[:d:Q467412|Q467412]] | [[ਸੁਜਾਤਾ ਨਾਹਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/36936304 36936304] | [[ਤਸਵੀਰ:Sujata Nahar.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4398 | [[:d:Q7635626|Q7635626]] | [[ਸੁਜਾਤਾ ਭੱਟ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/10668968 10668968] | |- | style='text-align:right'| 4399 | [[:d:Q3595802|Q3595802]] | [[ਸੁਜਾਤਾ ਮੋਹਾਪਾਤਰਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/17175691 17175691] | [[ਤਸਵੀਰ:Sujata Mohapatra 01.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4400 | [[:d:Q47518774|Q47518774]] | [[ਸੁਜਾਤਾ ਸ਼ਰਮਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Sujata Sharma.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4401 | [[:d:Q3696297|Q3696297]] | [[ਸੁਜਾਨ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/40491619 40491619] | [[ਤਸਵੀਰ:Singh111.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4402 | [[:d:Q3595315|Q3595315]] | [[ਸੁਦਾਮਾ ਪਾਂਡੇ "ਧੂਮਿਲ"]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/44467223 44467223] | |- | style='text-align:right'| 4403 | [[:d:Q7633856|Q7633856]] | [[ਸੁਦੀਪਤਾ ਸੇਨਗੁਪਤਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/44456899 44456899] | |- | style='text-align:right'| 4404 | [[:d:Q15145166|Q15145166]] | [[ਸੁਧਾ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 4405 | [[:d:Q3520225|Q3520225]] | [[ਸੁਧਾ ਮੂਰਤੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/75967273 75967273] | [[ਤਸਵੀਰ:Sudha Murty at Jaipur Literature Festival 2026 01.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4406 | [[:d:Q649789|Q649789]] | [[ਸੁਧੀਰ ਕੱਕੜ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/2480218 2480218] | |- | style='text-align:right'| 4407 | [[:d:Q31321320|Q31321320]] | [[ਸੁਧੀਰ ਚੱਕਰਾਵਰਤੀ|ਸੁਧੀਰ ਚੱਕਰਵਰਤੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/6346387 6346387] | [[ਤਸਵੀਰ:Sudhir Chakraborty 01.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4408 | [[:d:Q22005601|Q22005601]] | [[ਸੁਨੀਤਾ ਜੈਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/112045869 112045869] | [[ਤਸਵੀਰ:SunitaJainBW.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4409 | [[:d:Q7640370|Q7640370]] | [[ਸੁਨੀਤਾ ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 4410 | [[:d:Q2802318|Q2802318]] | [[ਸੁਨੀਤੀ ਦੇਵੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/57046414 57046414] | [[ਤਸਵੀਰ:Maharani Suniti Devi of Koch Bihar.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4411 | [[:d:Q7640392|Q7640392]] | [[ਸੁਨੀਤੀ ਨਾਮਜੋਸ਼ੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/116930122 116930122] | |- | style='text-align:right'| 4412 | [[:d:Q1392093|Q1392093]] | [[ਸੁਨੀਲ ਗੰਗੋਪਾਧਿਆਏ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/79145782 79145782] | [[ਤਸਵੀਰ:Sunil Gangopadhyay 4191.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4413 | [[:d:Q13115129|Q13115129]] | [[ਸੁਨੀਲ ਜਨਾਹ (ਫ਼ੋਟੋਗਰਾਫ਼ਰ)|ਸੁਨੀਲ ਜਨਾਹ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/77674969 77674969] | |- | style='text-align:right'| 4414 | [[:d:Q13115120|Q13115120]] | [[ਸੁਨੀਲ ਪੀ ਇਲਿਆਦੋਮ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Dr. Sunil P Ilayidam.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4415 | [[:d:Q2366381|Q2366381]] | [[ਸੁਨੇਤ੍ਰਾ ਗੁਪਤਾ|ਸੁਨੇਤਰਾ ਗੁਪਤਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/79157077 79157077] | [[ਤਸਵੀਰ:Kulldorff gupta bhattacharya (Sunetra Gupta cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4416 | [[:d:Q7638826|Q7638826]] | [[ਸੁਨੰਦਾ ਸਿਕਦਾਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/14253850 14253850] | |- | style='text-align:right'| 4417 | [[:d:Q256286|Q256286]] | [[ਸੁਬਰਾਮਨੀਆ ਭਾਰਤੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/49233815 49233815] | [[ਤਸਵੀਰ:Subramanya Bharathi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4418 | [[:d:Q7631749|Q7631749]] | [[ਸੁਬੋਧ ਘੋਸ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/42943440 42943440] | [[ਤਸਵੀਰ:সুবোধ ঘোষ.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4419 | [[:d:Q7631762|Q7631762]] | [[ਸੁਬੋਧ ਸਰਕਾਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/6963150567629206370000 6963150567629206370000] | [[ਤਸਵੀਰ:Subodh Sarkar - Kolkata 2014-02-07 8633.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4420 | [[:d:Q20609816|Q20609816]] | [[ਸੁਭਾਸ਼ ਕਲਾਕਾਰ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4421 | [[:d:Q92830|Q92830]] | [[ਸੁਭਾਸ਼ ਕਾਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/5661242 5661242] | [[ਤਸਵੀਰ:Subhash Kak at Single Photon Workshop, Geneva, July 2015.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4422 | [[:d:Q2153|Q2153]] | [[ਸੁਭਾਸ਼ ਚੰਦਰ ਬੋਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/29572002 29572002] | [[ਤਸਵੀਰ:Subhas Chandra Bose NRB.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4423 | [[:d:Q13564587|Q13564587]] | [[ਸੁਭਾਸ਼ ਚੰਦਰਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/48893392 48893392] | [[ਤਸਵੀਰ:SubhashChandranPrd.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4424 | [[:d:Q20609824|Q20609824]] | [[ਸੁਭਾਸ਼ ਨੀਰਵ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4425 | [[:d:Q31787252|Q31787252]] | [[ਸੁਭਾਸ਼ ਪਰਿਹਾਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:ਸੁਭਾਸ਼ ਪਰਿਹਾਰ.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4426 | [[:d:Q3347955|Q3347955]] | [[ਸੁਭਾਸ਼ ਮੁਖੋਪਾਧਿਆਏ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/79265036 79265036] | |- | style='text-align:right'| 4427 | [[:d:Q31201089|Q31201089]] | [[ਸੁਭਦਰਾ ਸੇਨ ਗੁਪਤਾ|ਸੁਭੱਦਰ ਸੇਨ ਗੁਪਤਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/40430950 40430950]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/47156251806407992146 47156251806407992146] | |- | style='text-align:right'| 4428 | [[:d:Q3635834|Q3635834]] | [[ਸੁਭੱਦਰਾ ਕੁਮਾਰੀ ਚੌਹਾਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/291650998 291650998] | [[ਤਸਵੀਰ:Subhadra Kumari Chauhan 1976 stamp of India.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4429 | [[:d:Q27664293|Q27664293]] | [[ਸੁਮਈਆ ਉਸਮਾਨੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 4430 | [[:d:Q17150957|Q17150957]] | [[ਸੁਮਨ ਪੋਖਰੇਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/31535672 31535672] | [[ਤਸਵੀਰ:Suman Pokhrel 00543.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4431 | [[:d:Q107504126|Q107504126]] | [[ਸੁਮਨਾ ਰਾਏ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/12153361265737391014 12153361265737391014] | |- | style='text-align:right'| 4432 | [[:d:Q12458039|Q12458039]] | [[ਸੁਮਿਤ ਸਰਕਾਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/36962085 36962085] | |- | style='text-align:right'| 4433 | [[:d:Q172634|Q172634]] | [[ਸੁਮਿਤਰਾਨੰਦਨ ਪੰਤ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/9958494 9958494] | [[ਤਸਵੀਰ:Sumitranandan Pant 2015 stamp of India (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4434 | [[:d:Q20609830|Q20609830]] | [[ਸੁਰਜਨ ਜ਼ੀਰਵੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4435 | [[:d:Q7646394|Q7646394]] | [[ਸੁਰਜੀਤ ਕਲਸੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/12415263 12415263] | |- | style='text-align:right'| 4436 | [[:d:Q29000743|Q29000743]] | [[ਸੁਰਜੀਤ ਕੌਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 4437 | [[:d:Q31789150|Q31789150]] | [[ਸੁਰਜੀਤ ਕੌਰ ਸਖੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4438 | [[:d:Q20609836|Q20609836]] | [[ਸੁਰਜੀਤ ਖੁਰਸ਼ੀਦੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4439 | [[:d:Q29856376|Q29856376]] | [[ਸੁਰਜੀਤ ਗੱਗ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Surjit Gag at People's Literary Festival 2018 (02).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4440 | [[:d:Q20609844|Q20609844]] | [[ਸੁਰਜੀਤ ਜੱਜ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Surjeet Judge.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4441 | [[:d:Q7646413|Q7646413]] | [[ਸੁਰਜੀਤ ਪਾਤਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/70373089 70373089] | [[ਤਸਵੀਰ:Surjit Patar.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4442 | [[:d:Q20609849|Q20609849]] | [[ਸੁਰਜੀਤ ਰਾਮਪੁਰੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4443 | [[:d:Q85950475|Q85950475]] | [[ਸੁਰਜੀਤ ਵਿਰਦੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4444 | [[:d:Q31786119|Q31786119]] | [[ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 4445 | [[:d:Q7646411|Q7646411]] | [[ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸੇੇਠੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/117114804 117114804] | |- | style='text-align:right'| 4446 | [[:d:Q20609862|Q20609862]] | [[ਸੁਰਜੀਤ ਹਾਂਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/30892042 30892042] | [[ਤਸਵੀਰ:Surjit Hans (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4447 | [[:d:Q7645475|Q7645475]] | [[ਸੁਰਾਵਰਮ ਪ੍ਰਤਾਪ ਰੈਡੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/38331212 38331212] | [[ਤਸਵੀਰ:Suravaram Pratapa Reddi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4448 | [[:d:Q61059157|Q61059157]] | [[ਸੁਰਿੰਦਰ ਕੈਲੇ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4449 | [[:d:Q20609870|Q20609870]] | [[ਸੁਰਿੰਦਰ ਗਿੱਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Surindergill.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4450 | [[:d:Q125148516|Q125148516]] | [[ਸੁਰਿੰਦਰ ਗਿੱਲ ਜੈਪਾਲ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4451 | [[:d:Q20609878|Q20609878]] | [[ਸੁਰਿੰਦਰ ਧੰਜਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 4452 | [[:d:Q20609884|Q20609884]] | [[ਸੁਰਿੰਦਰ ਨੀਰ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4453 | [[:d:Q7645644|Q7645644]] | [[ਸੁਰਿੰਦਰ ਮੋਹਨ ਪਾਠਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/182170499 182170499] | [[ਤਸਵੀਰ:Surender M Pathak.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4454 | [[:d:Q20609897|Q20609897]] | [[ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨਰੂਲਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4455 | [[:d:Q65396163|Q65396163]] | [[ਸੁਰਿੰਦਰ ਸੋਹਲ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4456 | [[:d:Q31790323|Q31790323]] | [[ਸੁਰਿੰਦਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਮੰਡ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4457 | [[:d:Q7646491|Q7646491]] | [[ਸੁਰੂਪਾ ਮੁਖਰਜੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/58770135 58770135] | |- | style='text-align:right'| 4458 | [[:d:Q7645691|Q7645691]] | [[ਸਰੇਂਦਰ ਵਰਮਾ|ਸੁਰੇਂਦਦਰ ਵਰਮਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/89991535 89991535] | [[ਤਸਵੀਰ:Surendra Verma.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4459 | [[:d:Q3635649|Q3635649]] | [[ਸੁਰੇਂਦਰ ਮੋਹੰਤੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/19690800 19690800] | |- | style='text-align:right'| 4460 | [[:d:Q2775930|Q2775930]] | [[ਸੁਰੇਸ਼ ਜੋਸ਼ੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/71548270 71548270] | [[ਤਸਵੀਰ:Suresh Joshi in 1955.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4461 | [[:d:Q2724041|Q2724041]] | [[ਸੁਰੇਸ਼ ਦਲਾਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/118447702 118447702] | [[ਤਸਵੀਰ:Suresh Dalal.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4462 | [[:d:Q488539|Q488539]] | [[ਸੁਲਤਾਨ ਬਾਹੂ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/54328693 54328693] | |- | style='text-align:right'| 4463 | [[:d:Q125148421|Q125148421]] | [[ਸੁਲਤਾਨਾ ਬੇਗਮ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4464 | [[:d:Q28465204|Q28465204]] | [[ਸੁਲਤਾਨਾ ਮੇਹਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/108149106349468492756 108149106349468492756] | |- | style='text-align:right'| 4465 | [[:d:Q7636143|Q7636143]] | [[ਸੁਲੇਖਾ ਸਾਨਿਆਲ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/26723697 26723697] | |- | style='text-align:right'| 4466 | [[:d:Q7635957|Q7635957]] | [[ਸੁਲੇਮਾਨ ਅਰੀਬ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 4467 | [[:d:Q20609901|Q20609901]] | [[ਸੁਲੱਖਣ ਮੀਤ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4468 | [[:d:Q20609909|Q20609909]] | [[ਸੁਲੱਖਣ ਸਰਹੱਦੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4469 | [[:d:Q15734075|Q15734075]] | [[ਸੁਵਰਾ ਮੁਖਰਜੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:The Prime Minister, Shri Narendra Modi paying homage at the mortal remains of Smt. Suvra Mukherjee, First Lady, at Rashtrapati Bhavan, in New Delhi on August 18, 2015 (2).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4470 | [[:d:Q28554691|Q28554691]] | [[ਸੁਸਮਿਤਾ ਬਗਚੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/6525348 6525348] | |- | style='text-align:right'| 4471 | [[:d:Q7648887|Q7648887]] | [[ਸੁਸ਼ਮ ਬੇਦੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/19824828 19824828] | |- | style='text-align:right'| 4472 | [[:d:Q14832675|Q14832675]] | [[ਸੁਸ਼ਮਿਤਾ ਬੈਨਰਜੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/264778747 264778747] | |- | style='text-align:right'| 4473 | [[:d:Q125148669|Q125148669]] | [[ਸੁਸ਼ੀਲ ਕੌਰ (ਲੇਖਕ)|ਸੁਸ਼ੀਲ ਕੌਰ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4474 | [[:d:Q20609915|Q20609915]] | [[ਸੁਸ਼ੀਲ ਦੁਸਾਂਝ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Sushil Dosanjh Punjabi Language poet 15.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4475 | [[:d:Q7649150|Q7649150]] | [[ਸੁਸੋਭਨ ਸਰਕਾਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/258618168 258618168] | |- | style='text-align:right'| 4476 | [[:d:Q25927078|Q25927078]] | [[ਸੁਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਬਣਜਾਰਾ ਬੇਦੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/47970536 47970536] | |- | style='text-align:right'| 4477 | [[:d:Q20609922|Q20609922]] | [[ਸੁਹੇਲ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:ਸੁਹੇਲ ਸਿੰਘ .jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4478 | [[:d:Q16863783|Q16863783]] | [[ਸੁੰਦਰਦਾਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Sunderdas 1997 stamp of India.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4479 | [[:d:Q31790200|Q31790200]] | [[ਸੁੱਖੀ ਬਾਠ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4480 | [[:d:Q42247|Q42247]] | [[ਸੁੱਲੀ ਪਰੁਧੋਮ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/89565335 89565335] | [[ਤਸਵੀਰ:Sully Prudhomme, René-François-Armand, BNF Gallica.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4481 | [[:d:Q7524|Q7524]] | [[ਸੂ ਗਾਰਡਨਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Jay-dixit jay-dixit-photos wikimedia-2024 7709.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4482 | [[:d:Q4865481|Q4865481]] | [[ਸੂਜ਼ਨ ਫੇਨਿਮੋਰ ਕੂਪਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/103659229 103659229] | [[ਤਸਵੀਰ:Susan Fenimore Cooper.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4483 | [[:d:Q7648484|Q7648484]] | [[ਸੂਜ਼ਨ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/4068183 4068183] | |- | style='text-align:right'| 4484 | [[:d:Q152824|Q152824]] | [[ਸੂਜ਼ਨ ਸਾਨਟੈਗ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/108171730 108171730] | [[ਤਸਵੀਰ:Susan Sontag 1979 ©Lynn Gilbert (headshot).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4485 | [[:d:Q3031309|Q3031309]] | [[ਸੂਫੀਆ ਕਾਮਾਲ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/23495296 23495296] | [[ਤਸਵੀਰ:Kamaluddin Ahmed Sufia Kamal.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4486 | [[:d:Q21002267|Q21002267]] | [[ਸੂਬਾ ਸਿੰਘ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4487 | [[:d:Q125148397|Q125148397]] | [[ਸੂਬਾ ਸੁਰਿੰਦਰ ਕੌਰ ਖਰਲ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4488 | [[:d:Q20609928|Q20609928]] | [[ਸੂਰਜ ਪਾਲੀਵਾਲ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4489 | [[:d:Q3522878|Q3522878]] | [[ਸੂਰਿਆਕਾਂਤ ਤਰਿਪਾਠੀ 'ਨਿਰਾਲਾ']] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/39515586 39515586]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/9102153063255519320002 9102153063255519320002] | [[ਤਸਵੀਰ:Suryakant Tripathi 1976 stamp of India.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4490 | [[:d:Q2915288|Q2915288]] | [[ਸੂਸਨ ਮੂਲਰ ਓਕਿਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/201478679 201478679] | |- | style='text-align:right'| 4491 | [[:d:Q82934|Q82934]] | [[ਸੇਂਟ ਸਾਈਮਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/19683998 19683998] | [[ਤਸਵੀਰ:Claude Henri de Rouvroy.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4492 | [[:d:Q132684|Q132684]] | [[ਸੇਂਟ-ਜੌਹਨ ਪਰਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/88804613 88804613] | [[ਤਸਵੀਰ:Saint-John Perse 1960.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4493 | [[:d:Q7456483|Q7456483]] | [[ਸੇਠ ਗੋਵਿੰਦ ਦਾਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 4494 | [[:d:Q7456663|Q7456663]] | [[ਸੇਤੂ (ਲੇਖਕ)]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/36007483 36007483] | [[ਤਸਵੀਰ:Malayalam writer Sethu.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4495 | [[:d:Q2054|Q2054]] | [[ਛੋਟਾ ਸੇਨੇਕਾ|ਸੇਨੇਕਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/108566706 108566706]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/3786150033036611180005 3786150033036611180005]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/61159234009903370471 61159234009903370471] | [[ਤਸਵੀਰ:Duble herma of Socrates and Seneca Antikensammlung Berlin 07.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4496 | [[:d:Q93356|Q93356]] | [[ਸੇਮਸ ਹੇਨੀ|ਸੇਮਸ ਜਸਟਿਨ ਹੇਨੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/109557338 109557338] | [[ਤਸਵੀਰ:Seamus Heaney (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4497 | [[:d:Q11459|Q11459]] | [[ਸੇਰੇਨਾ ਵਿਲੀਅਮਸ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/12581465 12581465] | [[ਤਸਵੀਰ:Serena Williams at 2013 US Open.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4498 | [[:d:Q19757640|Q19757640]] | [[ਸੇਲਮਾ ਦੱਬਾਘ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/232738026 232738026] | [[ਤਸਵੀਰ:Selma Dabbagh at the 2025 Jaipur Literature Festival.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4499 | [[:d:Q44519|Q44519]] | [[ਸੇਲਮਾ ਲਾਗੇਰਲੋਫ਼]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/1505149368828785980006 1505149368828785980006]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/7392519 7392519] | [[ਤਸਵੀਰ:Selma Lagerlöf.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4500 | [[:d:Q5577|Q5577]] | [[ਸਾਲਵਾਦੋਰ ਦਾਲੀ|ਸੇਲਵਾਡੋਰ ਦਾਲੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/64004109 64004109] | [[ਤਸਵੀਰ:Salvador Dalí 1939.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4501 | [[:d:Q42725236|Q42725236]] | [[ਸੇਲਿਨ ਕਿਆਜ਼ਿਮ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 4502 | [[:d:Q20609933|Q20609933]] | [[ਸੇਵਾ ਸਿੰਘ ਭਾਸ਼ੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Sewa Singh Bhasho 2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4503 | [[:d:Q222744|Q222744]] | [[ਸੇਸਾਰ ਵਾਈਏਖੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/46768177 46768177] | [[ਤਸਵੀਰ:Cesar Vallejo (1930) - Restored.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4504 | [[:d:Q7416530|Q7416530]] | [[ਸੈਂਡਰਾ ਅਲਕੋਸਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/3909667 3909667] | |- | style='text-align:right'| 4505 | [[:d:Q220308|Q220308]] | [[ਸੈਥ ਰੋਜਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/338810 338810] | [[ਤਸਵੀਰ:Seth Rogen - Good Fortune LA Premiere.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4506 | [[:d:Q75698|Q75698]] | [[ਸੈਮੁਏਲ ਮੋਰਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/2530161 2530161] | [[ਤਸਵੀਰ:Samuel Morse portrait.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4507 | [[:d:Q82409|Q82409]] | [[ਸੈਮੂਅਲ ਟੇਲਰ ਕਾਲਰਿਜ|ਸੈਮੁਲ ਟੇਲਰ ਕਾਲਰਿਜ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/24599809 24599809] | [[ਤਸਵੀਰ:Samuel Taylor Coleridge at age 42.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4508 | [[:d:Q72579|Q72579]] | [[ਸੈਮੂਅਲ ਗੋਲਡਵਿਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/46813321 46813321] | [[ਤਸਵੀਰ:Samuel Goldwyn (SAYRE 2218).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4509 | [[:d:Q183266|Q183266]] | [[ਸੈਮੂਅਲ ਜਾਨਸਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/7406725 7406725] | [[ਤਸਵੀਰ:Samuel Johnson by Joshua Reynolds.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4510 | [[:d:Q15985266|Q15985266]] | [[ਸੈਮੂਅਲ ਜੌਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:SamuelJohn.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4511 | [[:d:Q37327|Q37327]] | [[ਸੈਮੂਅਲ ਬੈਕਟ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/7386737 7386737] | [[ਤਸਵੀਰ:Samuel Beckett, Pic, 1 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4512 | [[:d:Q304636|Q304636]] | [[ਸੈਲੀ ਨਿਕੋਲਸ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/46226985 46226985] | [[ਤਸਵੀਰ:SallyNicholls.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4513 | [[:d:Q1035285|Q1035285]] | [[ਹੇਨਜੋ|ਸੋਜ਼ੋ ਹੇਨਜੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/114290824 114290824] | [[ਤਸਵੀਰ:Hyakuninisshu 012.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4514 | [[:d:Q7560753|Q7560753]] | [[ਸੋਨਲ ਅੰਬਾਨੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 4515 | [[:d:Q110257471|Q110257471]] | [[ਸੋਨਲ ਸ਼ੁਕਲਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/56248131 56248131] | |- | style='text-align:right'| 4516 | [[:d:Q7255900|Q7255900]] | [[ਸੋਨਾ ਮੋਹਪਾਤਰਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/33940717 33940717] | [[ਤਸਵੀਰ:Sona Mohapatra snapped at a store launch in Khar (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4517 | [[:d:Q15999811|Q15999811]] | [[ਸੋਨਾਲੀ ਡੇਰਾਨੀਆਗਾਲਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/312567826 312567826] | |- | style='text-align:right'| 4518 | [[:d:Q101468590|Q101468590]] | [[ਸੋਨਾਲੀ ਦੇਵ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/311776893 311776893] | |- | style='text-align:right'| 4519 | [[:d:Q983273|Q983273]] | [[ਸੋਨੀ ਲਵਾਉ ਤਾਂਸੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/100267988 100267988] | |- | style='text-align:right'| 4520 | [[:d:Q7561738|Q7561738]] | [[ਸੋਨੀਆ ਨਾਸਰੀ ਕੋਲ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/299921179 299921179] | |- | style='text-align:right'| 4521 | [[:d:Q3307926|Q3307926]] | [[ਸੋਨੀਆ ਸਨਚੇਜ਼]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/9863912 9863912] | [[ਤਸਵੀਰ:Sonia Sanchez braids (46604500534).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4522 | [[:d:Q3509860|Q3509860]] | [[ਸੋਫ਼ੀ ਪੋਦਲਿਪਸਕਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/23253388 23253388] | [[ਤਸਵੀਰ:Jan Vilímek - Sofie Podlipská HL.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4523 | [[:d:Q7562843|Q7562843]] | [[ਸੋਫੀਆ ਅਲ ਮਾਰੀਆ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/282417520 282417520] | |- | style='text-align:right'| 4524 | [[:d:Q184535|Q184535]] | [[ਸੋਫੀਆ ਕੋਵਾਲਸਕਾਇਆ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/34495126 34495126] | [[ਤਸਵੀਰ:Sofja Wassiljewna Kowalewskaja 1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4525 | [[:d:Q19899436|Q19899436]] | [[ਸੋਫੀਆ ਵਾਦੀਆ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/93641903 93641903] | [[ਤਸਵੀਰ:Sophia Wadia.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4526 | [[:d:Q7235|Q7235]] | [[ਸੋਫੋਕਲੀਜ਼|ਸੋਫੋਕਲਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/101760867 101760867]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/102325149 102325149]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/185159474316127662561 185159474316127662561]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/261955383 261955383]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/297820975 297820975]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/303168048973538410007 303168048973538410007]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/341145857924823020329 341145857924823020329]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/346144647695737368853 346144647695737368853]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/5131159477829827990003 5131159477829827990003]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/59163208688807232977 59163208688807232977]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/593145858094523022222 593145858094523022222]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/640144647699971262821 640144647699971262821]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/8275170868732222930001 8275170868732222930001] | [[ਤਸਵੀਰ:Ny Carlsberg Glyptothek - Sophokles.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4527 | [[:d:Q7549989|Q7549989]] | [[ਸੋਭੋ ਗਿਆਨਚੰਦਾਨੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 4528 | [[:d:Q16200795|Q16200795]] | [[ਸੋਮਨ ਚੈਨਾਨੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/302185813 302185813] | [[ਤਸਵੀਰ:Soman Chainani 2018.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4529 | [[:d:Q16011024|Q16011024]] | [[ਸੋਮਨਾਥ ਲਾਹਿਰੀ|ਸੋਮਨਾਥ ਲਹਿਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Somnath Lahiri 1937.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4530 | [[:d:Q20609946|Q20609946]] | [[ਸੋਮਪਾਲ ਹੀਰਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 4531 | [[:d:Q133337|Q133337]] | [[ਸੋਲੋਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/10160667497703560006 10160667497703560006]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/12286461 12286461]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/14908273 14908273]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/165545503 165545503]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/221682200 221682200]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/2307159248659004870004 2307159248659004870004]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/380159474194227662033 380159474194227662033]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/4493168048993538410001 4493168048993538410001]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/79138898 79138898]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/81144814374407675870 81144814374407675870]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/829144647671468179720 829144647671468179720]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/84037247 84037247]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/8845160667712103560005 8845160667712103560005] | [[ਤਸਵੀਰ:Ignoto, c.d. solone, replica del 90 dc ca da orig. greco del 110 ac. ca, 6143.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4532 | [[:d:Q7554660|Q7554660]] | [[ਸੋਹਣ ਕਾਦਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/75446685 75446685] | [[ਤਸਵੀਰ:Sohan Qadari.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4533 | [[:d:Q19060839|Q19060839]] | [[ਸੋਹਣ ਸਿੰਘ ਮੀਸ਼ਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/45890024 45890024] | [[ਤਸਵੀਰ:SS Misha. BBC Asian Prog. Birmingham. 1980.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4534 | [[:d:Q20609954|Q20609954]] | [[ਸੋਹਣ ਸਿੰਘ ਸੀਤਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/29552478 29552478] | |- | style='text-align:right'| 4535 | [[:d:Q31790227|Q31790227]] | [[ਸੋਹਨ ਸਿੰਘ ਪੂਨੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4536 | [[:d:Q55653698|Q55653698]] | [[ਸੋਹਨ ਸਿੰਘ ਹੰਸ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4537 | [[:d:Q20609959|Q20609959]] | [[ਸੋਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਵਣਜਾਰਾ ਬੇਦੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 4538 | [[:d:Q7571942|Q7571942]] | [[ਸੌਮਿਆ ਰਾਜੇਂਦਰਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/121104669 121104669] | |- | style='text-align:right'| 4539 | [[:d:Q1968297|Q1968297]] | [[ਸੌਮਿਤਰ ਚੈਟਰਜੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/44499815 44499815] | [[ਤਸਵੀਰ:Soumitra Chatterjee - Kolkata 2011-05-09 2856.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4540 | [[:d:Q7427513|Q7427513]] | [[ਸੌਰਭ ਕੁਮਾਰ ਚਲੀਹਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/55920719 55920719] | |- | style='text-align:right'| 4541 | [[:d:Q83059|Q83059]] | [[ਸੌਲ ਬੇੱਲੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/27060791 27060791] | [[ਤਸਵੀਰ:Saul Bellow (Herzog portrait).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4542 | [[:d:Q31315734|Q31315734]] | [[ਸ੍ਰੀਨਿਵਾਸ ਰਥ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 4543 | [[:d:Q117355906|Q117355906]] | [[ਸ੍ਵੰਨ ਲੋੱਕਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/277286533 277286533] | |- | style='text-align:right'| 4544 | [[:d:Q7418142|Q7418142]] | [[ਸੰਗਤਾਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/68059853 68059853] | |- | style='text-align:right'| 4545 | [[:d:Q160726|Q160726]] | [[ਐਂਗ ਲੀ|ਸੰਗਲੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/69129224 69129224] | [[ਤਸਵੀਰ:Ang Lee - 66ème Festival de Venise (Mostra).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4546 | [[:d:Q24705411|Q24705411]] | [[ਸੰਗੀਤਾ ਅਈਅਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/6169314388924530608 6169314388924530608] | [[ਤਸਵੀਰ:LowerRez.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4547 | [[:d:Q7640403|Q7640403]] | [[ਸੰਜੀਵ ਸਹੋਤਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/169626341 169626341] | |- | style='text-align:right'| 4548 | [[:d:Q7418466|Q7418466]] | [[ਸੰਜੇ ਰਾਜੌਰਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:SanjayRajoura.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4549 | [[:d:Q8018|Q8018]] | [[ਸੰਤ ਅਗਸਤੀਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/4975167807364318130000 4975167807364318130000]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/5507167807391018130006 5507167807391018130006]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/66806872 66806872]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/6909159478265027990005 6909159478265027990005] | [[ਤਸਵੀਰ:Saint Augustine by Philippe de Champaigne.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4550 | [[:d:Q9200|Q9200]] | [[ਸੰਤ ਪੌਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/100178816 100178816]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/100178828 100178828]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/101799727 101799727]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/1547167504509793090008 1547167504509793090008]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/268879132 268879132]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/305069717 305069717]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/4224168049039038410000 4224168049039038410000]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/56160483787104992131 56160483787104992131]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/666144647702949521545 666144647702949521545]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/68937692 68937692]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/72147118118426340361 72147118118426340361]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/775154381057130292520 775154381057130292520]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/8145857075922922066 8145857075922922066]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/8323159477652327990003 8323159477652327990003]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/99616928 99616928] | [[ਤਸਵੀਰ:Giovanni Francesco Barbieri - Saint Paul.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4551 | [[:d:Q15730188|Q15730188]] | [[ਸੰਤ ਰਾਮ ਉਦਾਸੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/14095187 14095187] | |- | style='text-align:right'| 4552 | [[:d:Q20609984|Q20609984]] | [[ਗਦਰੀ ਬਾਬਾ ਵਿਸਾਖਾ ਸਿੰਘ|ਸੰਤ ਵਿਸਾਖਾ ਸਿੰਘ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4553 | [[:d:Q7419119|Q7419119]] | [[ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਸੇਖੋਂ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/32008543 32008543] | [[ਤਸਵੀਰ:Mohan Singh Sant Singh Sekhon - Jalandhar, India - December, 1969 - Photo by Ravinder Ravi (1).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4554 | [[:d:Q20609990|Q20609990]] | [[ਸੰਤ ਸੰਧੂ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 4555 | [[:d:Q54544213|Q54544213]] | [[ਸੰਤਾ ਦਾਸ ਕਾਠੀਆਬਾਬਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/8193025 8193025] | [[ਤਸਵੀਰ:Santadas Kathiababa Maharaj India Vrindavan at Kathiababa Temple 1925.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4556 | [[:d:Q2790907|Q2790907]] | [[ਸੰਤਾ ਰਾਮ ਰਾਉ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/85933195 85933195] | |- | style='text-align:right'| 4557 | [[:d:Q20609997|Q20609997]] | [[ਸੰਤੋਖ ਧਾਲੀਵਾਲ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4558 | [[:d:Q117354614|Q117354614]] | [[ਕਵੀ ਸੰਤੋਖ ਸਿੰਘ|ਸੰਤੋਖ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Painting of Kavi Santokh Singh seated whilst holding mala prayer-beads.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4559 | [[:d:Q3725034|Q3725034]] | [[ਸੰਤੋਖ ਸਿੰਘ ਧੀਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/25937086 25937086] | [[ਤਸਵੀਰ:Santokh Singh Dhir in Ludhiana in 1944.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4560 | [[:d:Q7420159|Q7420159]] | [[ਸੰਥਿਨੀ ਗੋਵਿੰਦਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 4561 | [[:d:Q20610004|Q20610004]] | [[ਸੰਦੀਪ ਚੌਹਾਨ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4562 | [[:d:Q12054649|Q12054649]] | [[ਸੰਦੀਪਨ ਚੱਟੋਪਾਧਿਆਏ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/33594839 33594839] | |- | style='text-align:right'| 4563 | [[:d:Q25999427|Q25999427]] | [[ਸੰਧਿਆ ਮੇਂਡੋਨਕਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/16156760542940851855 16156760542940851855] | [[ਤਸਵੀਰ:Sandhya Mendonca 1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4564 | [[:d:Q54264427|Q54264427]] | [[ਸੰਧਿਆ ਮੈਨਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/4590147907531079210005 4590147907531079210005] | [[ਤਸਵੀਰ:Sandhya Menon.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4565 | [[:d:Q15990510|Q15990510]] | [[ਸੰਪਤ ਪਾਲ ਦੇਵੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/172342225 172342225] | |- | style='text-align:right'| 4566 | [[:d:Q2737041|Q2737041]] | [[ਸੰਭਾਜੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/281543772 281543772] | [[ਤਸਵੀਰ:Sambhaji painting late 17th century.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4567 | [[:d:Q7402689|Q7402689]] | [[ਸੱਜਾਦ ਜ਼ਹੀਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/117788757 117788757] | [[ਤਸਵੀਰ:Sajjad Zaheer.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4568 | [[:d:Q8873|Q8873]] | [[ਸੱਤਿਆਜੀਤ ਰੇ|ਸੱਤਿਆਜੀਤ ਰਾਏ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/22147583 22147583] | [[ਤਸਵੀਰ:Satyajit Ray in New York (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4569 | [[:d:Q17892|Q17892]] | [[ਸਾਫ਼ੋ|ਸੱਪੋ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/100172612 100172612]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/101765701 101765701]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/259641020 259641020]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/266066864 266066864]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/266249734 266249734]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/2855156811371545390004 2855156811371545390004]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/288699863 288699863]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/309816328 309816328]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/3164959943924022849 3164959943924022849]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/389159474048627660296 389159474048627660296]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/471144647722259873943 471144647722259873943]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/58145856997522921107 58145856997522921107]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/7411159248206604870001 7411159248206604870001]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/76159999802030112212 76159999802030112212]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/775154380921930290380 775154380921930290380]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/78770488 78770488]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/8079147270527935700000 8079147270527935700000]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/83986675 83986675]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/93160307239957740360 93160307239957740360] | [[ਤਸਵੀਰ:Bust Sappho Musei Capitolini MC1164.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4570 | [[:d:Q16011344|Q16011344]] | [[ਸੱਯਦ ਅਹਿਮਦੁੱਲਾ ਕਾਦਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Sayyid AhmedullahQadri.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4571 | [[:d:Q4667575|Q4667575]] | [[ਆਬਿਦ ਅਲੀ ਆਬਿਦ|ਸੱਯਦ ਆਬਿਦ ਅਲੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/8734517 8734517] | |- | style='text-align:right'| 4572 | [[:d:Q20739097|Q20739097]] | [[ਸੱਯਦ ਸੱਜਾਦ ਹੈਦਰ ਯਲਦਰਮ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Syed Sajjad Haider.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4573 | [[:d:Q31789148|Q31789148]] | [[ਹਜ਼ਾਰਾ ਸਿੰਘ ਮੁਸ਼ਤਾਕ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4574 | [[:d:Q2723584|Q2723584]] | [[ਹਜ਼ਾਰੀ ਪ੍ਰਸਾਦ ਦ੍ਵਿਵੇਦੀ|ਹਜ਼ਾਰੀ ਪ੍ਰਸਾਦ ਦਿਵੇਦੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/32164636 32164636] | [[ਤਸਵੀਰ:Hazari Prasad Dwivedi 1997 stamp of India.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4575 | [[:d:Q24228740|Q24228740]] | [[ਹਜ਼ੀਨ ਕਾਦਰੀ|ਹਜ਼ੀਂ ਕਾਦਿਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 4576 | [[:d:Q4153655|Q4153655]] | [[ਹਦੀਆ ਡੇਵਲੇਤਸ਼ਿਨਾ|ਹਦੀਆ ਡੇਵਲੇਟ੍ਸ਼ਿਨਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/23568335 23568335] | [[ਤਸਵੀਰ:Памятник Хадие Давлетшиной на территории Бирского филиала Башкирского государственного университета.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4577 | [[:d:Q12250095|Q12250095]] | [[ਹਨਾ ਅਲ-ਰਮਲੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Hanaa Al-Ramli.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4578 | [[:d:Q12208954|Q12208954]] | [[ਹਨਾਨ ਅਲ-ਆਗ਼ਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 4579 | [[:d:Q764803|Q764803]] | [[ਹਨੀ ਇਰਾਨੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/169968634 169968634] | [[ਤਸਵੀਰ:Honey Irani.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4580 | [[:d:Q1593557|Q1593557]] | [[ਹਫ਼ੀਜ਼ ਜਲੰਧਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/72831727 72831727] | |- | style='text-align:right'| 4581 | [[:d:Q55080951|Q55080951]] | [[ਹਫੀਜ਼ ਤਾਹਿਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 4582 | [[:d:Q3535567|Q3535567]] | [[ਹਬੀਬ ਤਨਵੀਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/76728946 76728946] | [[ਤਸਵੀਰ:Indian Writer Habib Tanvir.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4583 | [[:d:Q45124|Q45124]] | [[ਹਮਜ਼ਾ ਹਕੀਮਜ਼ਾਦਾ ਨਿਆਜ਼ੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/77674205 77674205] | [[ਤਸਵੀਰ:Hamza Niyazi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4584 | [[:d:Q20880363|Q20880363]] | [[ਹਮੀਦਾ ਸਾਲਿਮ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/31131601 31131601] | |- | style='text-align:right'| 4585 | [[:d:Q16104460|Q16104460]] | [[ਹਮੀਦਾ ਹੁਸੈਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/48320421 48320421] | |- | style='text-align:right'| 4586 | [[:d:Q19665940|Q19665940]] | [[ਹਮੀਦੀ ਕਸ਼ਮੀਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/93510557 93510557] | |- | style='text-align:right'| 4587 | [[:d:Q5951290|Q5951290]] | [[ਹਮੀਰਾ ਕਾਦਰੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/120478786 120478786] | [[ਤਸਵੀਰ:Homeyra qaderi (Homeira Qaderi).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4588 | [[:d:Q65396174|Q65396174]] | [[ਹਰਕੀਰਤ ਕੌਰ ਚਾਹਲ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/20151050119333412528 20151050119333412528] | |- | style='text-align:right'| 4589 | [[:d:Q125148538|Q125148538]] | [[ਹਰਕੇਸ਼ ਸਿੰਘ ਕਹਿਲ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4590 | [[:d:Q125148550|Q125148550]] | [[ਹਰਕੰਵਲਜੀਤ ਸਾਹਿਲ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4591 | [[:d:Q61059226|Q61059226]] | [[ਹਰਚੰਦ ਸਿੰਘ ਬਾਗੜੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4592 | [[:d:Q107184391|Q107184391]] | [[ਹਰਚੰਦ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4593 | [[:d:Q5658074|Q5658074]] | [[ਹਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦਿਲਗੀਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/119451564 119451564] | |- | style='text-align:right'| 4594 | [[:d:Q31789316|Q31789316]] | [[ਹਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਲਾਲ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4595 | [[:d:Q20610037|Q20610037]] | [[ਹਰਜਿੰਦਰ ਸੂਰੇਵਾਲੀਆ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4596 | [[:d:Q5658062|Q5658062]] | [[ਹਰਜੀਤ ਅਟਵਾਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/31129726 31129726] | |- | style='text-align:right'| 4597 | [[:d:Q20610043|Q20610043]] | [[ਹਰਜੀਤ ਦੌਧਰੀਆ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4598 | [[:d:Q85950427|Q85950427]] | [[ਹਰਦਿਆਲ ਥੂਹੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4599 | [[:d:Q20610051|Q20610051]] | [[ਹਰਦਿਲਬਾਗ਼ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ|ਹਰਦਿਲਬਾਗ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 4600 | [[:d:Q31790807|Q31790807]] | [[ਹਰਦੇਵ ਚੌਹਾਨ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4601 | [[:d:Q5655942|Q5655942]] | [[ਹਰਦੇਵ ਦਿਲਗੀਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 4602 | [[:d:Q20610061|Q20610061]] | [[ਹਰਨਾਮ ਦਾਸ ਸਹਿਰਾਈ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4603 | [[:d:Q20610081|Q20610081]] | [[ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਨਰੂਲਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4604 | [[:d:Q20610086|Q20610086]] | [[ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਸ਼ਾਨ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4605 | [[:d:Q120709576|Q120709576]] | [[ਹਰਨੇਕ ਸਿੰਘ ਕੋਮਲ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4606 | [[:d:Q5663103|Q5663103]] | [[ਹਰਪਾਲ ਟਿਵਾਣਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/6876420 6876420] | |- | style='text-align:right'| 4607 | [[:d:Q31789184|Q31789184]] | [[ਹਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਪੰਨੂ|ਹਰਪਾਲ ਪੰਨੂ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:ਹਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਪੰਨੂੰ.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4608 | [[:d:Q1519064|Q1519064]] | [[ਹਰਪਾਲ ਬਰਾੜ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/267686714 267686714] | [[ਤਸਵੀਰ:Harpal Brar da un discurso en 2015.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4609 | [[:d:Q31788010|Q31788010]] | [[ਹਰਪਿੰਦਰ ਰਾਣਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4610 | [[:d:Q20610093|Q20610093]] | [[ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਕੌਰ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4611 | [[:d:Q20610099|Q20610099]] | [[ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਸੇਖਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 4612 | [[:d:Q106936043|Q106936043]] | [[ਹਰਬਖਸ਼ ਮਕਸੂਦਪੁਰੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4613 | [[:d:Q144535|Q144535]] | [[ਹਰਬਰਟ ਸਪੈਂਸਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/27074806 27074806] | [[ਤਸਵੀਰ:Herbert Spencer.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4614 | [[:d:Q35236|Q35236]] | [[ਹਰਬਰਟ ਹੂਵਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/14778660 14778660] | [[ਤਸਵੀਰ:President Hoover portrait.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4615 | [[:d:Q125148429|Q125148429]] | [[ਹਰਬੀਰ ਸਿੰਘ ਭੰਵਰ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4616 | [[:d:Q15296949|Q15296949]] | [[ਹਰਬੰਸ ਭੱਲਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 4617 | [[:d:Q61059066|Q61059066]] | [[ਹਰਬੰਸ ਸਿੰਘ ਚਾਵਲਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4618 | [[:d:Q20610105|Q20610105]] | [[ਹਰਭਜਨ ਬਾਜਵਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Harbhajn Bajva.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4619 | [[:d:Q20610111|Q20610111]] | [[ਹਰਭਜਨ ਮਾਂਗਟ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4620 | [[:d:Q25624121|Q25624121]] | [[ਹਰਭਜਨ ਸਿੰਘ ਰਤਨ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4621 | [[:d:Q31786966|Q31786966]] | [[ਹਰਭਜਨ ਸਿੰਘ ਵਕਤਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4622 | [[:d:Q20610117|Q20610117]] | [[ਹਰਭਜਨ ਸਿੰਘ ਹੁੰਦਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/268146997329018892015 268146997329018892015]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/75264132 75264132] | |- | style='text-align:right'| 4623 | [[:d:Q20610125|Q20610125]] | [[ਹਰਭਜਨ ਹਲਵਾਰਵੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/8976057 8976057] | |- | style='text-align:right'| 4624 | [[:d:Q31789488|Q31789488]] | [[ਹਰਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ|ਹਰਮਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 4625 | [[:d:Q4985|Q4985]] | [[ਹਰਮਨ ਮੈਲਵਿਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/27068555 27068555] | [[ਤਸਵੀਰ:Herman Melville by Joseph O Eaton.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4626 | [[:d:Q65397067|Q65397067]] | [[ਹਰਮਨ ਸੂਫ਼ੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4627 | [[:d:Q25973|Q25973]] | [[ਹਰਮਨ ਹੈੱਸ|ਹਰਮਨ ਹੈਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/41841418 41841418] | [[ਤਸਵੀਰ:Hermann Hesse 2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4628 | [[:d:Q20610129|Q20610129]] | [[ਹਰਮਹਿੰਦਰ ਚਹਿਲ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4629 | [[:d:Q20610136|Q20610136]] | [[ਹਰਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਚਾਹਲ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4630 | [[:d:Q20610145|Q20610145]] | [[ਹਰਮਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਕੋਹਾਰਵਾਲਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4631 | [[:d:Q31789918|Q31789918]] | [[ਹਰਮੀਤ ਵਿਦਿਆਰਥੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Harmeet Vidiarthy 1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4632 | [[:d:Q42665728|Q42665728]] | [[ਹਰਲੀਨਾ ਸੋਢੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Harlina Sodhi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4633 | [[:d:Q20610151|Q20610151]] | [[ਹਰਵਿੰਦਰ ਧਾਲੀਵਾਲ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4634 | [[:d:Q20610158|Q20610158]] | [[ਹਰਵਿੰਦਰ ਭੰਡਾਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Harwinder Bhandal.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4635 | [[:d:Q50112021|Q50112021]] | [[ਮਾਂ ਬੋਲੀ (ਗੀਤ)|ਹਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4636 | [[:d:Q31790774|Q31790774]] | [[ਹਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਚਹਿਲ]] | | [https://viaf.org/en/viaf/231370722 231370722] | |- | style='text-align:right'| 4637 | [[:d:Q20610165|Q20610165]] | [[ਹਰਸਰਨ ਸਿੰਘ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4638 | [[:d:Q33744459|Q33744459]] | [[ਹਰਸਾ ਸਿੰਘ ਚਾਤਰ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4639 | [[:d:Q4207831|Q4207831]] | [[ਹਰਿਭਦਰਾ (ਜੈਨ ਫਿਲਾਸਫਰ)|ਹਰਿਭਦਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/285088520 285088520] | |- | style='text-align:right'| 4640 | [[:d:Q9575|Q9575]] | [[ਹਰੀਵੰਸ਼ ਰਾਏ ਬੱਚਨ|ਹਰਿਵੰਸ਼ ਰਾਏ ਬੱਚਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/24748240 24748240] | [[ਤਸਵੀਰ:Harivansh Rai Bachchan 2003 stamp of India.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4641 | [[:d:Q18145333|Q18145333]] | [[ਹਰਿਵੱਲਭ ਚੁਨੀਲਾਲ ਭਾਯਾਣੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/37078794 37078794] | |- | style='text-align:right'| 4642 | [[:d:Q347118|Q347118]] | [[ਹਰਿਸਤੋ ਬੋਤੇਵ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/88042671 88042671] | [[ਤਸਵੀਰ:BASA-1271K-1-161-2-Hristo Botev, 1875.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4643 | [[:d:Q5657585|Q5657585]] | [[ਹਰਿੰਦਰ ਦੇਵ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/219475321 219475321] | [[ਤਸਵੀਰ:Harindra Dave.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4644 | [[:d:Q125148671|Q125148671]] | [[ਹਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਬਜਾਜ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4645 | [[:d:Q25931173|Q25931173]] | [[ਹਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਮਹਿਬੂਬ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/9384852 9384852] | |- | style='text-align:right'| 4646 | [[:d:Q20610183|Q20610183]] | [[ਹਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰੂਪ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 4647 | [[:d:Q125148522|Q125148522]] | [[ਹਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮਾਇਰ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4648 | [[:d:Q19665738|Q19665738]] | [[ਹਰੀ ਨੇਫ]] | [[ਟਰਾਂਸ ਔਰਤ]] | [https://viaf.org/en/viaf/9679154923726663780008 9679154923726663780008] | [[ਤਸਵੀਰ:MJK30527 Hari Nef (Berlinale 2017).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4649 | [[:d:Q93939001|Q93939001]] | [[ਹਰੀ ਵਾਸੂਦੇਵਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/18335979 18335979] | |- | style='text-align:right'| 4650 | [[:d:Q125148551|Q125148551]] | [[ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਤਤਲਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4651 | [[:d:Q5657220|Q5657220]] | [[ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਦਿਲਬਰ (ਕਵੀ)|ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਦਿਲਬਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Hari Singh Dilbar, Punjabi language comedy poet.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4652 | [[:d:Q125148553|Q125148553]] | [[ਹਰੀਪਾਲ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4653 | [[:d:Q19745309|Q19745309]] | [[ਹਰੀਪ੍ਰਭਾ ਟੇਕੇਦਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/9736160310473258300000 9736160310473258300000] | [[ਤਸਵੀਰ:Uemon and Hariprabha Takeda.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4654 | [[:d:Q5657885|Q5657885]] | [[ਹਰੀਸ਼ ਖਰੇ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Harish Khre Chief editor English Tribune.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4655 | [[:d:Q3635837|Q3635837]] | [[ਹਰੀਸ਼ੰਕਰ ਪਰਸਾਈ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/37861232 37861232] | |- | style='text-align:right'| 4656 | [[:d:Q5657816|Q5657816]] | [[ਹਰੀਸੇਨਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 4657 | [[:d:Q134798|Q134798]] | [[ਹਾਰੂਕੀ ਮੁਰਾਕਾਮੀ|ਹਰੂਕੀ ਮੁਰਾਕਾਮੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/108238901 108238901] | [[ਤਸਵੀਰ:Conversatorio Haruki Murakami (12 de 12) (45747009452) (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4658 | [[:d:Q80321|Q80321]] | [[ਹਲਡੋਰ ਲੈਕਸਨਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/17225412 17225412] | [[ਤਸਵੀਰ:Halldór Kiljan Laxness 1955.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4659 | [[:d:Q2787402|Q2787402]] | [[ਹਲਧਰ ਨਾਗ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/56097545 56097545] | [[ਤਸਵੀਰ:Haladhar Nag (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4660 | [[:d:Q85446982|Q85446982]] | [[ਹਲੀਥਾ ਸ਼ਮੀਮ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 4661 | [[:d:Q5642344|Q5642344]] | [[ਹਲੀਮਾ ਖੁਦੋਏਬੇਰਦੀਏਵਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 4662 | [[:d:Q5678118|Q5678118]] | [[ਹਸਨ ਅਸਕਰੀ (ਲੇਖਕ)]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/21060982 21060982]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/62914322 62914322] | |- | style='text-align:right'| 4663 | [[:d:Q23303261|Q23303261]] | [[ਹਸਨ ਨਮੀਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/315983428 315983428] | [[ਤਸਵੀਰ:Hasan Namir.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4664 | [[:d:Q348144|Q348144]] | [[ਹਸਨ ਰੂਹਾਨੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/53599715 53599715] | [[ਤਸਵੀਰ:Hassan Rouhani 2020.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4665 | [[:d:Q40232921|Q40232921]] | [[ਹਸਨਾ ਬੇਗਮ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/80148995963059751838 80148995963059751838] | [[ਤਸਵੀਰ:Hasna Begum 2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4666 | [[:d:Q5679443|Q5679443]] | [[ਹਸਰਤ ਜੈਪੁਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/311574112 311574112] | |- | style='text-align:right'| 4667 | [[:d:Q3764778|Q3764778]] | [[ਹਸਰਤ ਮੋਹਾਨੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/32886190 32886190] | [[ਤਸਵੀਰ:Hasrat Mohani 2014 stamp of India.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4668 | [[:d:Q5673|Q5673]] | [[ਹਾਂਸ ਕ੍ਰਿਸਚਨ ਆਂਡਰਸਨ|ਹਾਂਸ ਕ੍ਰਿਸਚੀਅਨ ਐਂਡਰਸਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/4925902 4925902] | [[ਤਸਵੀਰ:Hans Christian Andersen by Thora Hallager 1869.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4669 | [[:d:Q42747|Q42747]] | [[ਹਾਈਨਰਿਸ਼ ਬਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/88858559 88858559] | [[ਤਸਵੀਰ:Bundesarchiv B 145 Bild-F062164-0004, Bonn, Heinrich Böll.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4670 | [[:d:Q44403|Q44403]] | [[ਹਾਈਨਰਿਸ਼ ਹਾਈਨੇ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/34457918 34457918] | [[ਤਸਵੀਰ:Heinrich Heine.PNG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4671 | [[:d:Q11903|Q11903]] | [[ਹਾਈਪੇਸ਼ਿਆ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/267848499 267848499]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/316731617 316731617]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/421159474313327662467 421159474313327662467]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/503149196560674792574 503149196560674792574]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/87160307492657742254 87160307492657742254] | [[ਤਸਵੀਰ:Hipatia67.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4672 | [[:d:Q5640267|Q5640267]] | [[ਹਾਜਰਾ ਮਸਰੂਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/7096148122908395200007 7096148122908395200007] | [[ਤਸਵੀਰ:Hajra Masroor.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4673 | [[:d:Q31788226|Q31788226]] | [[ਹਾਜੀ ਮੁਹੰਮਦ ਭੂਰੇ ਵਾਲਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4674 | [[:d:Q5646626|Q5646626]] | [[ਹਨ ਕੰਗ|ਹਾਨ ਕਾਂਗ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/7231097 7231097] | [[ਤਸਵੀਰ:Han Kang, 2024 Nobel Prize Laureate in Literature (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4675 | [[:d:Q290143|Q290143]] | [[ਹਾਨਾਨ ਅਲ-ਸ਼ੇਖ|ਹਾਨਾਨ ਅਲ-ਸ਼ੇਖ਼]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/24636311 24636311] | [[ਤਸਵੀਰ:Hanan al-Shaykh 11.18.08 (7004474343) (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4676 | [[:d:Q31787736|Q31787736]] | [[ਹਾਫ਼ਜ਼ ਮੀਆਂ ਅਲਾਹ ਬਖ਼ਸ਼]] | | | |- | style='text-align:right'| 4677 | [[:d:Q12858417|Q12858417]] | [[ਹਾਫ਼ਿਜ਼ ਬਰਖ਼ੁਰਦਾਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/51975454 51975454] | |- | style='text-align:right'| 4678 | [[:d:Q20049392|Q20049392]] | [[ਹਾਫ਼ਿਜ਼ ਮਹਿਮੂਦ ਖ਼ਾਨ ਸ਼ਿਰਾਨੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/31585607 31585607] | [[ਤਸਵੀਰ:Prof. Hafiz Mahmood Shirani.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4679 | [[:d:Q6240|Q6240]] | [[ਹਾਫ਼ਿਜ਼ ਸ਼ੀਰਾਜ਼ੀ|ਹਾਫਿਜ਼ ਸ਼ਿਰਾਜ਼ੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/56731778 56731778]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/92145857106822922504 92145857106822922504] | [[ਤਸਵੀਰ:Anselm Feuerbach Hafis vor der Schenke (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4680 | [[:d:Q5644664|Q5644664]] | [[ਹਾਮਿਦ ਜ਼ਾਹੇਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 4681 | [[:d:Q5644583|Q5644583]] | [[ਹਾਮਿਦ ਦਲਵਾਈ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/24139479 24139479] | |- | style='text-align:right'| 4682 | [[:d:Q1573382|Q1573382]] | [[ਹਾਮਿਦ ਸਦਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/79207424 79207424] | |- | style='text-align:right'| 4683 | [[:d:Q445839|Q445839]] | [[ਹਾਯਾਸ਼ੀ ਫੂਮੀਕੋ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/49372649 49372649] | [[ਤਸਵੀਰ:Fumiko-Hayashi-1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4684 | [[:d:Q182658|Q182658]] | [[ਹਾਰਪਰ ਲੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/12431460 12431460] | [[ਤਸਵੀਰ:Harper Lee Medal (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4685 | [[:d:Q84947170|Q84947170]] | [[ਹਾਲੀ ਈ. ਕੁਈਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:HallieEQueen1918.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4686 | [[:d:Q445719|Q445719]] | [[ਹਾਲੀਨਾ ਪੋਸਵਿਆਤੋਵਸਕਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/32026044 32026044] | [[ਤਸਵੀਰ:5889e56231d81 o large.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4687 | [[:d:Q119546|Q119546]] | [[ਹਾਵਰਡ ਜਿਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/106986472 106986472] | [[ਤਸਵੀਰ:Howard Zinn, 2009 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4688 | [[:d:Q5678981|Q5678981]] | [[ਹਾਸ਼ਮ ਸ਼ਾਹ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/314845355 314845355] | |- | style='text-align:right'| 4689 | [[:d:Q186111|Q186111]] | [[ਹਾਸ਼ਮੀ ਰਫਸੰਜਾਨੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/70131516 70131516] | [[ਤਸਵੀਰ:Akbar Hashemi Rafsanjani by Fars 02.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4690 | [[:d:Q16014389|Q16014389]] | [[ਹਯਾਤਉੱਲਾ ਅੰਸਾਰੀ|ਹਿਆਤੁੱਲਾਹ ਅੰਸਾਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/117868348 117868348] | |- | style='text-align:right'| 4691 | [[:d:Q154959|Q154959]] | [[ਹਿਊਗੋ ਗਰੋਸ਼ੀਅਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/32005141 32005141] | [[ਤਸਵੀਰ:Portret van Hugo de Groot (1583-1645) Rijksmuseum SK-A-581.jpeg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4692 | [[:d:Q42063|Q42063]] | [[ਹਿਊਨ ਸਾਂਗ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/281925267 281925267]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/42634407 42634407] | [[ਤਸਵੀਰ:Xuanzang w.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4693 | [[:d:Q7499795|Q7499795]] | [[ਹਿਜਾਬ ਇਮਤਿਆਜ਼ ਅਲੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/1644085 1644085] | [[ਤਸਵੀਰ:Imtiaz Ali 1937.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4694 | [[:d:Q109806691|Q109806691]] | [[ਹਿਤੇਂਦਰ ਵਧਵਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Hitendra Wadhwa speaking.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4695 | [[:d:Q123139628|Q123139628]] | [[ਹਿਬਾ ਅਬੂ ਨਾਦਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/56154981838967741779 56154981838967741779] | |- | style='text-align:right'| 4696 | [[:d:Q2777388|Q2777388]] | [[ਹਿਮਾਂਸ਼ੀ ਸ਼ੇਲਤ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/65600598 65600598] | [[ਤਸਵੀਰ:Himanshi Shelat.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4697 | [[:d:Q16138018|Q16138018]] | [[ਹਿਰਦਿਆਕੁਮਾਰੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 4698 | [[:d:Q31789420|Q31789420]] | [[ਹਿਰਦੇ ਪਾਲ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/13740702 13740702] | |- | style='text-align:right'| 4699 | [[:d:Q41752636|Q41752636]] | [[ਹਿਰਨਮਈ ਮਿਸ਼ਰਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/9520790 9520790] | |- | style='text-align:right'| 4700 | [[:d:Q5769765|Q5769765]] | [[ਹਿਰੇਨ ਮੁਖਰਜੀ|ਹਿਰੇਂਦਰਨਾਥ ਮੁਖਰਜੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/107115473 107115473] | [[ਤਸਵੀਰ:The Vice President, Shri Mohd. Hamid Ansari unveiled the portrait of Prof. Hiren Mukerjee, at a function in Parliament House, New Delhi on August 11, 2008.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4701 | [[:d:Q18936096|Q18936096]] | [[ਹਿਲਡਾ ਮੈਥੇਸਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/4430831 4430831] | |- | style='text-align:right'| 4702 | [[:d:Q465700|Q465700]] | [[ਹਿਲੇਰੀ ਮਾਂਟੇਲ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/44415775 44415775] | |- | style='text-align:right'| 4703 | [[:d:Q123509617|Q123509617]] | [[ਹਿੰਦ ਖ਼ੌਦਰੀ|ਹਿੰਦ ਖੌਦਰੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 4704 | [[:d:Q12250127|Q12250127]] | [[ਹਿੰਦ ਨਾਵਫ਼ਲ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/34273845 34273845] | |- | style='text-align:right'| 4705 | [[:d:Q16190553|Q16190553]] | [[ਹਿੱਸਾ ਹਿਲਾਲ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/297758326 297758326] | |- | style='text-align:right'| 4706 | [[:d:Q59684604|Q59684604]] | [[ਹੀਦਰ ਰੋਜ਼ ਜੋਨਸ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/38920398 38920398] | [[ਤਸਵੀਰ:Heather Rose Jones at San Jose Book Festival 2026.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4707 | [[:d:Q446518|Q446518]] | [[ਹੀਦਰ ਹੰਟਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/28975810 28975810] | [[ਤਸਵੀਰ:Heather Hunter 2001 AVN.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4708 | [[:d:Q2777480|Q2777480]] | [[ਹੀਰਾ ਪਾਠਕ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/55559466 55559466] | |- | style='text-align:right'| 4709 | [[:d:Q740758|Q740758]] | [[ਹੀਰੋਕਾਜ਼ੂ ਕੁੜੇਦਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/44174038 44174038] | [[ਤਸਵੀਰ:Hirokazu Kore-eda - The Egyptian Theatre.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4710 | [[:d:Q109057143|Q109057143]] | [[ਹੁਮਾਯੂੰ ਇਕਬਾਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Humayun Iqbal Urdu writer and poet.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4711 | [[:d:Q23664426|Q23664426]] | [[ਹੁਮਿਰਾ ਸਾਕਿਬ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 4712 | [[:d:Q123034|Q123034]] | [[ਹੁਲਦਰਿਚ ਜ਼ਵਿੰਗਲੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/71399367 71399367] | [[ਤਸਵੀਰ:Zwingli Hans Asper.jpeg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4713 | [[:d:Q117212022|Q117212022]] | [[ਹੁਸਨੇ ਆਰਾ ਕਮਲ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Husneara Kamal & Sufia Ahmed 1956.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4714 | [[:d:Q5909132|Q5909132]] | [[ਹੁਸੈਨ ਸਨਾਪੁਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/212231635 212231635] | [[ਤਸਵੀਰ:Sanapour210886.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4715 | [[:d:Q5687852|Q5687852]] | [[ਹੇਜ਼ਲ ਕਾਰਟਰ (ਲੇਖਕ)]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:HazelCarter.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4716 | [[:d:Q15497931|Q15497931]] | [[ਹੇਜ਼ਲ ਬਾਰਨਸ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/79096846 79096846] | [[ਤਸਵੀਰ:Hazel BarnesPicture.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4717 | [[:d:Q15432965|Q15432965]] | [[ਹੇਤੂਕਰ ਝਾਅ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/267553120 267553120] | |- | style='text-align:right'| 4718 | [[:d:Q125148456|Q125148456]] | [[ਹੇਮ ਰਾਜ ਸਟੈਨੋ]] | | | |- | style='text-align:right'| 4719 | [[:d:Q2723463|Q2723463]] | [[ਹੇਮਚੰਦਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/262581533 262581533] | [[ਤਸਵੀਰ:Hemachandra.gif|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4720 | [[:d:Q12827664|Q12827664]] | [[ਹੇਮਚੰਦਰ ਗੋਸਵਾਮੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/67277158 67277158] | [[ਤਸਵੀਰ:Hemchandra Goswami.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4721 | [[:d:Q19891706|Q19891706]] | [[ਹੇਮਲਤਾ ਲਾਵਾਨਮ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 4722 | [[:d:Q3349381|Q3349381]] | [[ਹੇਮੰਗਾ ਬਿਸਵਾਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/18545139 18545139] | [[ਤਸਵੀਰ:Hemango Biswas in the 1980s.TIF|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4723 | [[:d:Q2732205|Q2732205]] | [[ਹੇਮੰਤ ਕੁਮਾਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/143834280 143834280] | [[ਤਸਵੀਰ:Hemant Kumar 2016 stamp of India.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4724 | [[:d:Q5711026|Q5711026]] | [[ਹੇਮੰਤ ਮਹਾਪਾਤਰਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 4725 | [[:d:Q5711042|Q5711042]] | [[ਹੇਮੰਤ ਸ਼ੇਸ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 4726 | [[:d:Q38049|Q38049]] | [[ਹੈਰਤਾ ਮਿਊਲਰ|ਹੇਰਤਾ ਮੁਲਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/12324250 12324250] | [[ਤਸਵੀਰ:Herta Müller Brucknerhaus Linz 2025 BHO-4188.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4727 | [[:d:Q7326|Q7326]] | [[ਹੇਰਨਾਨ ਕੋਰਤੇਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/49223767 49223767] | [[ਤਸਵੀਰ:Retrato de Hernán Cortés.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4728 | [[:d:Q41155|Q41155]] | [[ਹੇਰਾਕਲਿਟਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/101906635 101906635]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/104815994 104815994]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/107545508 107545508]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/1200160667942403560004 1200160667942403560004]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/14167760373013572528 14167760373013572528]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/167145856839322920047 167145856839322920047]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/18146217797209142275 18146217797209142275]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/285165132 285165132]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/309812836 309812836]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/316786950 316786950]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/419144647697825920539 419144647697825920539]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/89050190 89050190]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/89314880 89314880]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/89803370 89803370]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/89803406 89803406] | [[ਤਸਵੀਰ:Ca' Rezzonico - Eraclito 1705 - Giuseppe Torretti.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4729 | [[:d:Q4728570|Q4728570]] | [[ਹੇਰਾਨ ਖ਼ਾਨਿਮ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Nizami adına Ədəbiyyat Muzeyinin binasının pəncərəsində Heyran xanım Dünbüli rəsmi (1).JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4730 | [[:d:Q54543|Q54543]] | [[ਹੇਲੇਨ ਵਿਲਸ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/54955472 54955472] | [[ਤਸਵੀਰ:Helen Wills Moody 1932.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4731 | [[:d:Q116055|Q116055]] | [[ਹੇਲੇਨਾ ਆਰੌਖੋ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/19731811 19731811] | [[ਤਸਵੀਰ:H. Araujo.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4732 | [[:d:Q77161|Q77161]] | [[ਹੈਂਜ ਮੌਰਗਨਥੂ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/49145857783823020431 49145857783823020431] | [[ਤਸਵੀਰ:Hans Morgenthau in 1965.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4733 | [[:d:Q1151|Q1151]] | [[ਹੇਕਤੋਰ ਬੇਰਲੀਓਸ|ਹੈਕਟਰ ਬਰਲੀਓਜ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/71577105 71577105] | [[ਤਸਵੀਰ:Berlioz Petit BNF Gallica-crop.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4734 | [[:d:Q13563270|Q13563270]] | [[ਹੈਟੀ ਗੋਸੈੱਟ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/70455231 70455231] | |- | style='text-align:right'| 4735 | [[:d:Q5639020|Q5639020]] | [[ਹੈਦਰ ਕੁਰੈਸ਼ੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/116573081 116573081]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/31672138 31672138] | |- | style='text-align:right'| 4736 | [[:d:Q5953817|Q5953817]] | [[ਹੈਦਰ ਬਖ਼ਸ਼ ਜਤੋਈ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/40617842 40617842] | |- | style='text-align:right'| 4737 | [[:d:Q4120010|Q4120010]] | [[ਹੈਦਰ ਹੈਦਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/88062304 88062304] | |- | style='text-align:right'| 4738 | [[:d:Q36661|Q36661]] | [[ਹੈਨਰਿਕ ਇਬਸਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/71378383 71378383] | [[ਤਸਵੀਰ:Henrik Ibsen by Gustav Borgen NFB-19778.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4739 | [[:d:Q225554|Q225554]] | [[ਹੈਨਰਿਕ ਪੋਂਟੋਪਿਦਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/32009973 32009973] | [[ਤਸਵੀਰ:Henrik Pontoppidan 1917.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4740 | [[:d:Q41502|Q41502]] | [[ਹੈਨਰਿਕ ਸੈਂਕੀਏਵਿੱਚ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/24608122 24608122] | [[ਤਸਵੀਰ:Henryk Sienkiewicz ca 1885 (45871548) (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4741 | [[:d:Q734339|Q734339]] | [[ਹੈਨਰੀ ਆਰਮਸਟਰਾਂਗ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/93817761 93817761] | [[ਤਸਵੀਰ:Henry Armstrong 1937.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4742 | [[:d:Q66107|Q66107]] | [[ਹੈਨਰੀ ਕਿਸਿੰਜਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/108958811 108958811] | [[ਤਸਵੀਰ:Henry A. Kissinger, U.S. Secretary of State, 1973-1977.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4743 | [[:d:Q170509|Q170509]] | [[ਹੈਨਰੀ ਜੇਮਜ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/36920030 36920030] | [[ਤਸਵੀਰ:Henry James by John Singer Sargent cleaned.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4744 | [[:d:Q131149|Q131149]] | [[ਹੈਨਰੀ ਡੇਵਿਡ ਥੋਰੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/68936476 68936476] | [[ਤਸਵੀਰ:Benjamin D. Maxham - Henry David Thoreau - Restored - greyscale - straightened.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4745 | [[:d:Q34190|Q34190]] | [[ਹੈਨਰੀ ਫ਼ੀਲਡਿੰਗ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/61545697 61545697] | [[ਤਸਵੀਰ:Henry Fielding MET DP825191.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4746 | [[:d:Q8768|Q8768]] | [[ਹੈਨਰੀ ਫ਼ੋਰਡ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/76370475 76370475] | [[ਤਸਵੀਰ:Henry ford 1919.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4747 | [[:d:Q19155|Q19155]] | [[ਹੈਨਰੀ ਫੋਂਡਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/112378001 112378001] | [[ਤਸਵੀਰ:Henry Fonda in Warlock.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4748 | [[:d:Q187765|Q187765]] | [[ਹੈਨਰੀ ਮਿੱਲਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/59086729 59086729] | [[ਤਸਵੀਰ:Henry Miller 1940.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4749 | [[:d:Q1285419|Q1285419]] | [[ਹੈਨਰੀ ਰੋਥ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/17238035 17238035] | |- | style='text-align:right'| 4750 | [[:d:Q152513|Q152513]] | [[ਹੈਨਰੀ ਵਾਡਸਵਰਥ ਲਾਂਗਫੈਲੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/54150826 54150826] | [[ਤਸਵੀਰ:Henry Wadsworth Longfellow - Project Gutenberg eText 16786.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4751 | [[:d:Q123916|Q123916]] | [[ਹੈਨਰੀ-ਫ੍ਰੈਡੇਰਿਕ ਐਮੀਅਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/39372874 39372874] | [[ਤਸਵੀਰ:Henry-Frederic Amiel by François Artus.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4752 | [[:d:Q2312807|Q2312807]] | [[ਹੈਮਨੇਟ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/220533736 220533736] | [[ਤਸਵੀਰ:Shakespeare's family circle (Hamnet).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4753 | [[:d:Q104340|Q104340]] | [[ਹੈਰਲਡ ਲੌਇਡ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/17347452 17347452] | [[ਤਸਵੀਰ:Harold Lloyd - A Pictorial History of the Silent Screen.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4754 | [[:d:Q132695|Q132695]] | [[ਹੈਰੀ ਮਾਰਟਿਨਸਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/14773510 14773510] | [[ਤਸਵੀਰ:Harry Martinson.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4755 | [[:d:Q102513|Q102513]] | [[ਹੈਰੀਅਟ ਬੀਚਰ ਸਟੋ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/32003151 32003151] | [[ਤਸਵੀਰ:Beecher-Stowe.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4756 | [[:d:Q25270906|Q25270906]] | [[ਹੈਰੀਅਟ ਮੋਰਹੈੱਡ ਬੇਰੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/9475375 9475375] | [[ਤਸਵੀਰ:Harriet morehead Barry presume before 1923.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4757 | [[:d:Q102870|Q102870]] | [[ਹੈਰੀਟ ਤੁਬਮਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/43120064 43120064] | [[ਤਸਵੀਰ:Harriet Tubman (circa 1885).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4758 | [[:d:Q41042|Q41042]] | [[ਹੈਰੋਲਡ ਪਿੰਟਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/83076151 83076151] | [[ਤਸਵੀਰ:Harold Pinter 1962.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4759 | [[:d:Q345612|Q345612]] | [[ਹੈਰੋਲਡ ਬਲੂਮ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/191378696 191378696] | [[ਤਸਵੀਰ:Harold Bloom, literary critic, author, teacher at Yale.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4760 | [[:d:Q250080|Q250080]] | [[ਹੈਲਨ ਐਡਮ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/70219271 70219271] | |- | style='text-align:right'| 4761 | [[:d:Q38203|Q38203]] | [[ਹੈਲਨ ਕੈਲਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/36920292 36920292] | [[ਤਸਵੀਰ:Helen Keller circa 1920 - restored.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4762 | [[:d:Q13563104|Q13563104]] | [[ਹੈਲਨ ਗ੍ਰੇ ਕੋਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/4534738 4534738] | |- | style='text-align:right'| 4763 | [[:d:Q458686|Q458686]] | [[ਹੈਲਨ ਚਰਚਿਲ ਕੈਂਡੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/2864803 2864803] | [[ਤਸਵੀਰ:Helen candee 1901.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4764 | [[:d:Q5701816|Q5701816]] | [[ਹੈਲੇਨ ਐਂਡੇਲਿਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/25930528 25930528] | |- | style='text-align:right'| 4765 | [[:d:Q5628629|Q5628629]] | [[ਹੋ ਵੇ ਸ਼ੇਸ਼ਾਦਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/6344739 6344739] | [[ਤਸਵੀਰ:Sheshadriji 01.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4766 | [[:d:Q37060|Q37060]] | [[ਹੋਜ਼ੇ ਸਾਰਾਮਾਗੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/114473675 114473675] | [[ਤਸਵੀਰ:JSJoseSaramago.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4767 | [[:d:Q11012539|Q11012539]] | [[ਹੋਮਨ ਬੋਰਗੋਹੇਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/72224660 72224660] | [[ਤਸਵੀਰ:Homen-bgn.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4768 | [[:d:Q6197|Q6197]] | [[ਹੋਰਸ|ਹੋਰੇਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/100227522 100227522]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/14337116 14337116]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/2130151778256418130004 2130151778256418130004]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/939164191732318740002 939164191732318740002] | [[ਤਸਵੀਰ:Quintus Horatius Flaccus.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4769 | [[:d:Q5901474|Q5901474]] | [[ਹੋਰੇਸ ਆੱਰਥਰ ਰੋਜ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/37058975 37058975] | |- | style='text-align:right'| 4770 | [[:d:Q380202|Q380202]] | [[ਹੋਵਾਰਡ ਫਾਸਟ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/103213416 103213416]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/108416567 108416567] | [[ਤਸਵੀਰ:Howard Fast age 29.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4771 | [[:d:Q219780|Q219780]] | [[ਹੰਟਰ ਸਟਾਕਟਨ ਥੌਮਸਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/109030443 109030443] | [[ਤਸਵੀਰ:Hunter S. Thompson, Las Vegas 1971.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4772 | [[:d:Q60025|Q60025]] | [[ਹੰਨਾਹ ਆਰੰਜ਼]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/105151053 105151053] | [[ਤਸਵੀਰ:Hannah Arendt auf dem 1. Kulturkritikerkongress, Barbara Niggl Radloff, FM-2019-1-5-9-16 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4773 | [[:d:Q16390|Q16390]] | [[ਹੰਫਰੀ ਬੋਗਾਰਟ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/68937671 68937671] | [[ਤਸਵੀਰ:Humphrey Bogart 1940.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4774 | [[:d:Q131761|Q131761]] | [[ਹੰਫ਼ਰੀ ਡੇਵੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/29630108 29630108] | [[ਤਸਵੀਰ:Sir Humphry Davy, Bt by Thomas Phillips.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4775 | [[:d:Q5650929|Q5650929]] | [[ਹੰਸਾ ਜੀਵਰਾਜ ਮਹਿਤਾ|ਹੰਸਾ ਮਹਿਤਾ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/70272800 70272800] | [[ਤਸਵੀਰ:Hansa Jivraj Mehta.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4776 | [[:d:Q20984457|Q20984457]] | [[ਹੰਸਾ ਵਾਡਕਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/61090262 61090262] | [[ਤਸਵੀਰ:HansaWadkarNavjeevan (1939).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4777 | [[:d:Q20610205|Q20610205]] | [[ਹੰਸਾ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 4778 | [[:d:Q3631506|Q3631506]] | [[ਹੱਬਾ ਖਾਤੂਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 4779 | [[:d:Q13211492|Q13211492]] | [[ਅਦਾ ਜਾਫ਼ਰੀ|ਅਦਾ ਜਾਫ਼ਰੀ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/266350875 266350875] | [[ਤਸਵੀਰ:Ada Jafarey.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4780 | [[:d:Q3694820|Q3694820]] | [[ਅਮਜਦ ਇਸਲਾਮ ਅਮਜਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/116572458 116572458] | [[ਤਸਵੀਰ:Amjad Islam Amjad (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4781 | [[:d:Q8068539|Q8068539]] | [[ਜ਼ੇਹਰਾ ਨਿਗਾਹ|ਜ਼ਹਰਾ ਨਿਗਾਹ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/50621329 50621329] | |- | style='text-align:right'| 4782 | [[:d:Q6273527|Q6273527]] | [[ਨਸੀਮ ਹਜਾਜ਼ੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/28702108 28702108] | [[ਤਸਵੀਰ:Naseem hijazi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4783 | [[:d:Q7399029|Q7399029]] | [[ਸਾਗ਼ਰ ਸਿੱਦੀਕੀ|ਸਾਗ਼ਰ ਸਦੀਕੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/6550366 6550366] | [[ਤਸਵੀਰ:Saghar Siddiqui Urdu Poet.jpg|center|128px]] |} {{Wikidata list end}} j5gvgjougynvixr1zj9svg0vfx2kimx 0 179746 850536 841756 2026-10-25T06:33:11Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 850536 wikitext text/x-wiki {{More citations needed|date=August 2014}} ਈਰਾਨ ਦਾ ਨੈਸ਼ਨਲ ਫਰੰਟ (ਫ਼ਾਰਸੀ: جبهه ملی ایران, ਰੋਮਨਾਈਜ਼ਡ: Jebhe-ye Melli-ye Irân) ਇਰਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਰੋਧੀ <ref name=":0"/>ਸਿਆਸੀ ਸੰਗਠਨ ਹੈ, [[ਮੁਹੰਮਦ ਮੋਸਾਦੇਗ]] ਦੁਆਰਾ 1949 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਅਤੇ ਦਲੀਲ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ [[ਲੋਕਰਾਜ|ਲੋਕਤੰਤਰ]] ਪੱਖੀ ਸਮੂਹ ਹੈ ਈਰਾਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ<ref name=":0" /> 1950 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਰੰਭ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਨੂੰ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ<ref>{{Cite book|title=The A to Z of Iran|last=Lorentz|first=John|publisher=Scarecrow Press|year=2010|isbn=978-1461731917|volume=209|page=224|quote="National Front"}}</ref>। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਫਰੰਟ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਸਪੈਕਟ੍ਰਮ ਲਈ ਇੱਕ ਛਤਰੀ ਸੰਸਥਾ ਸੀ ਦੇ ਨਾਲ ਫੋਰਸ ਦੇ [[ਕੌਮਪ੍ਰਸਤੀ|ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ]], ਉਦਾਰ-ਜਮਹੂਰੀ, ਸਮਾਜਵਾਦੀ, [[ਬਜ਼ਾਰੀ]], ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮੀ ਰੁਝਾਨ, ਜੋ ਕਿ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਲਾਮਬੰਦ ਹੋਏ ਲਈ ਮੁਹਿੰਮ ਈਰਾਨੀ ਤੇਲ ਉਦਯੋਗ ਦਾ [[ਰਾਸ਼ਟਰੀਕਰਨ]]<ref name=":0"/>। 1951 ਈ, ਫਰੰਟ ਦਾ ਗਠਨ ਏ [[ਮੁਹੰਮਦ ਮੋਸਾਦੇਗ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ|ਸਰਕਾਰ]] ਦੁਆਰਾ ਬਰਖਾਸਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ [[1953 ਈਰਾਨੀ ਤਖਤਾ ਪਲਟ]] ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਦਬਾਇਆ ਗਿਆ।<ref>{{Cite book|title=Social movements in twentieth-century Iran: culture, ideology, and mobilizing frameworks|last=Poulson|first=Stephen C.|date=2006|publisher=Lexington|isbn=978-0-7391-1757-6|edition=1. paperback ed|location=Plymouth|page=4}}</ref>ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 1960, 1965 ਅਤੇ 1977 ਵਿੱਚ ਫਰੰਟ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।<ref name=":0" /> 1953 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ, ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਤੱਤਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਝਗੜੇ ਦੁਆਰਾ ਫਰੰਟ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ;<ref>{{Cite book|title=The A to Z of Iran|last=Lorentz|first=John|publisher=Scarecrow Press|year=2010|isbn=978-1461731917|volume=209|page=224|quote="National Front"}}</ref><ref>{{Cite book|title=Iranian politics and religious modernism: the liberation movement of Iran under the Shah and Khomeini|url=https://archive.org/details/iranianpoliticsr0000cheh_d7e9|last=Chehabi|first=Houchang Esfandiar|date=1990|publisher=Tauris|isbn=978-1-85043-198-5|location=London|page=[https://archive.org/details/iranianpoliticsr0000cheh_d7e9/page/128 128]}}</ref>ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇਸ ਦਾ ਗੱਠਜੋੜ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਝਗੜੇ ਵਾਲੇ ਧੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ, ਫਰੰਟ ਦੇ ਨਾਲ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਮੋਹਰੀ ਸੰਗਠਨ ਵਜੋਂ ਉੱਭਰ ਰਿਹਾ ਹੈ [[ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਉਦਾਰਵਾਦੀ]]<ref>{{Cite book|title=Radical Islam: the Iranian Mojahedin|url=https://archive.org/details/radicalislamiran0000abra|last=Abrahamian|first=Ervand|date=1989|publisher=Tauris|isbn=978-1-85043-077-3|series=Society and culture in the modern Middle East|location=London|page=[https://archive.org/details/radicalislamiran0000abra/page/47 47]}}</ref>ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਦੇ ਨਾਲ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮੈਂਬਰ [[ਉਦਾਰ ਲੋਕਤੰਤਰ]] ਅਤੇ [[ਸੋਸ਼ਲ ਡੈਮੋਕਰੇਸੀ|ਸਮਾਜਿਕ ਲੋਕਤੰਤਰ]]।<ref name=":1">{{Cite book|title=Iran today: an encyclopedia of life in the Islamic Republic|last=Kazemzadeh|first=Masoud|date=2008|publisher=Greenwood Press|isbn=978-0-313-34161-8|location=Westport (Conn.)|pages=363-364|quote=Opposition Groups}}</ref> ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਈਰਾਨੀ ਇਨਕਲਾਬ [[ਇਰਾਨੀ ਇਨਕਲਾਬ|ਈਰਾਨੀ ਇਨਕਲਾਬ]], ਫਰੰਟ ਨੇ ਪੁਰਾਣੀ ਰਾਜਸ਼ਾਹੀ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ [[ਇਸਲਾਮੀ ਗਣਰਾਜ]]<ref name=":1" />ਅਤੇ ਇਨਕਲਾਬ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ "ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ" ਰੁਝਾਨ ਦਾ ਮੁੱਖ ਪ੍ਰਤੀਕ ਸੀ।<ref>{{Cite book|title=The Columbia world dictionary of Islamism|date=2007|publisher=Columbia Univ. Press|isbn=978-0-231-14640-1|editor-last=Sfeir|editor-first=Antoine|edition=English ed|location=New York, NY|page=146|editor-last2=King|editor-first2=John}}</ref>ਜੁਲਾਈ 1981 ਵਿਚ ਇਸ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਈ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਲਗਾਤਾਰ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਜੇ ਵੀ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਹੈ, ਇਹ ਅਜੇ ਵੀ ਈਰਾਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਰਗਰਮ ਹੈ।<ref name=":0">{{Cite book|title=Iran today: an encyclopedia of life in the Islamic Republic|last=Kazemzadeh|first=Masoud|date=2008|publisher=Greenwood Press|isbn=978-0-313-34161-8|location=Westport (Conn.)|pages=363-364|quote=Opposition Groups}}</ref> == ਮੋਸਾਦੇਘ ਯੁੱਗ (1949-1953) == <ref>{{Cite book|title=Iranian politics and religious modernism: the liberation movement of Iran under the Shah and Khomeini|url=https://archive.org/details/iranianpoliticsr0000cheh_d7e9|last=Chehabi|first=Houchang Esfandiar|date=1990|publisher=Tauris|isbn=978-1-85043-198-5|location=London|page=[https://archive.org/details/iranianpoliticsr0000cheh_d7e9/page/128 128]}}</ref> [[ਤਸਵੀਰ:Mohammad Mosaddegh (1882-1967) in 1953.jpg|right|thumb| [[ਮੁਹੰਮਦ ਮੁਸੱਦਕ|ਮੁਹੰਮਦ ਮੋਸਾਦਦਗ]], ਨੈਸ਼ਨਲ ਫਰੰਟ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ]] ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਫਰੰਟ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਸਨ [[ਬੈਲਟ ਵਿੱਚ ਧਾਂਦਲੀ]], ਕਿੱਥੇ [[ਮੁਹੰਮਦ ਮੁਸੱਦਕ|ਮੁਹੰਮਦ ਮੋਸਾਦਦਗ]] ਤੋਂ ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਜਲੂਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ [[ਮਾਰਬਲ ਪੈਲੇਸ]] ਨੂੰ ਘਰ 15 ਅਕਤੂਬਰ 1949 ਨੂੰ, ਕਿਸੇ ਵੱਡੀ ਮਸਜਿਦ ਜਾਂ ਧਾਰਮਿਕ ਅਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਪਨਾਹ ਲੈਣ ਦੀ ਧਮਕੀ ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ 19 ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਚਾਰ ਦਿਨ ਰੁਕੇ। ਸ਼ਾਹ, [[ਮੁਹੰਮਦ ਰਜ਼ਾ ਪਹਿਲਵੀ]], ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਵਿਚ ਹਾਰ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਨਿਰਪੱਖ ਅਤੇ ਇਮਾਨਦਾਰ ਚੋਣਾਂ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ।<ref name=":0"/>ਧਰਨੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ, ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਫਰੰਟ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਮੋਸਾਦੇਗ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਚੇਅਰਮੈਨ। ਫਰੰਟ ਨੂੰ ਸਮਾਨ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਵਾਲੀਆਂ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਗਠਜੋੜ ਹੋਣ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ (ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਇੱਕ ਆਮ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀ ਵਾਂਗ) ਲੋਕਤੰਤਰ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕਰਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ, ਪ੍ਰੈਸ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਸਰਕਾਰ। <ref name=":0" /> ਫਰੰਟ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗਰੁੱਪ ਸਨ ਫਰੰਟ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗਰੁੱਪ ਸਨ [[ਈਰਾਨ ਪਾਰਟੀ]], [[ਟੌਇਲਰਜ਼ ਪਾਰਟੀ]], ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਟੀ, ਅਤੇ ਬਜ਼ਾਰ ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਕਰਾਫਟ ਗਿਲਡਜ਼ ਦੀ ਤਹਿਰਾਨ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ।<ref>{{Cite book|title=A history of modern Iran|last=Abrahamian|first=Ervand|date=2018|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-1-107-19834-0|edition=Revised and updated|location=Cambridge|page=115}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Gasiorowski|first=Mark J.|date=1987-08|title=The 1953 Coup D'Etat in Iran|url=https://www.cambridge.org/core/product/identifier/S0020743800056737/type/journal_article|journal=International Journal of Middle East Studies|language=en|volume=19|issue=3|pages=261–286|doi=10.1017/S0020743800056737|issn=0020-7438}}</ref> ਇਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਫਰੰਟ ਨੇ ਮੌਜੂਦਾ ਪੱਛਮੀ ਦਬਦਬੇ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸਰੋਤਾਂ ਦੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਸੰਬੰਧਿਤ ਆਮਦਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ [[ਬਸਤੀਵਾਦ|ਬਸਤੀਵਾਦੀ]] ਰਿਆਇਤਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ [[ਕਾਜਰ ਖ਼ਾਨਦਾਨ]]। 1950 ਦੇ ਅੱਧ ਤੱਕ, ਈਰਾਨ ਦੀਆਂ ਤੇਲ ਸੰਪਤੀਆਂ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਸੀ [[ਐਂਗਲੋ-ਇਰਾਨੀ ਤੇਲ ਕੰਪਨੀ]], ਜਿਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਇਹ ਰਿਆਇਤ ਖਰੀਦੀ ਸੀ [[ਵਿਲੀਅਮ ਨੌਕਸ ਡੀ ਆਰਸੀ।]]<ref>{{Cite book|title=All the Shah's men: an American coup and the roots of Middle East terror|url=https://archive.org/details/allshahsmenameri00kinz|last=Kinzer|first=Stephen|date=2003|publisher=Wiley|isbn=978-0-471-67878-6|location=Hoboken, NJ|page=[https://archive.org/details/allshahsmenameri00kinz/page/33 33]}}</ref>ਡੀ ਆਰਸੀ ਨੇ 1901 ਵਿੱਚ ਰਿਆਇਤ ਲਈ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ [[ਮੋਜ਼ਫਰ ਅਲ-ਦੀਨ ਸ਼ਾਹ ਕਾਜਰ]] ਸੀ, ਪਰਸ਼ੀਆ ਦਾ ਸ਼ਾਹ, ਜਿਸ ਨੇ 60 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਖੋਜ ਦਿੱਤੀ ਇੱਕ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਰਿਆਇਤ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਪੈਸਾ ਨਹੀਂ<ref>{{Cite book|title=Persian oil: a study in power politics|url=https://archive.org/details/persianoilstudyi0000elwe|last=Elwell-Sutton|first=Laurence P.|date=1976|publisher=Hyperion Press|isbn=978-0-88355-288-9|edition=Reprint of the 1955 ed. published by Lawrence and Wishart, London|series=The History and politics of oil|location=Westport, Conn|page=[https://archive.org/details/persianoilstudyi0000elwe/page/15 15]}}</ref>ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੱਧ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲਈ, ਈਰਾਨ ਦਾ ਤੇਲ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦਾ ਸੀ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼; ਕੰਪਨੀ ਦਾ 51 ਫੀਸਦੀ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਰਕਾਰ।<ref>{{Cite web |title=BBC News {{!}} The Company File {{!}} From Anglo-Persian Oil to BP Amoco |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/149259.stm |access-date=2024-01-29 |website=news.bbc.co.uk}}</ref>ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਏ.ਆਈ.ਓ.ਸੀ [[ਬੀ.ਪੀ.,]] 1933 ਵਿੱਚ ਅਪਡੇਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਉਲੰਘਣਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਤੋਂ ਝਿਜਕ ਰਿਹਾ ਸੀ ਲਈ ਈਰਾਨ ਦੇ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਮਝੌਤਾ [[ਰਾਸ਼ਟਰੀਕਰਨ]] 1940 ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਵਧਿਆ।<ref>{{Cite book|title=U.S. foreign policy and the shah: building a client state in Iran|url=https://archive.org/details/usforeignpolicys0000gasi|last=Gasiorowski|first=Mark Joseph|date=1991|publisher=Cornell university press|isbn=978-0-8014-2412-0|location=Ithaca (N.Y.)|page=[https://archive.org/details/usforeignpolicys0000gasi/page/59 59]}}</ref>ਹਾਲਾਂਕਿ AIOC ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਸੀ, "ਇਸ ਦੇ ਈਰਾਨੀ ਕਾਮਿਆਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਤਨਖਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਮਾੜੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।" ਨੈਸ਼ਨਲ ਫਰੰਟ ਦਾ ਟੀਚਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀਕਰਨ ਕਰਨਾ ਸੀ ਈਰਾਨ ਦੇ ਤੇਲ ਸਰੋਤ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਲਈ [[ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ]] ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਸਿੱਧੇ ਸਬੰਧ। ਅਪਰੈਲ 1951 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਇਸ ਨੇ ਸੱਤਾ ਸੰਭਾਲੀ ਤਾਂ ਫਰੰਟ ਗਵਰਨਿੰਗ ਗੱਠਜੋੜ ਬਣ ਗਿਆ, ਮੋਸਾਦਦੇਗ ਨਾਲ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। ਮੋਸਾਦਗ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਮੰਤਰੀ [[ਹੁਸੈਨ ਫਾਤੇਮੀ]] ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ "ਤੇਲ ਰਾਸ਼ਟਰੀਕਰਨ ਐਕਟ", ਦੁਆਰਾ ਪਾਸ ਕੀਤਾ [[ਮਜਲਿਸ]] ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਸੈਨੇਟ ਦੁਆਰਾ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਐਕਟ, ਸ਼ਾਹ ਦੁਆਰਾ ਬੇਝਿਜਕ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ, ਏ.ਆਈ.ਓ.ਸੀ. ਦੁਆਰਾ ਰੱਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸੰਪਤੀਆਂ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਤੋਂ ਇਰਾਨ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਹੁਣ ਤੱਕ ਸਿਰਫ਼ ਘੱਟ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਜਵਾਬੀ ਚਾਲ ਅਤੇ ਲਗਭਗ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਸਾਰੀ ਆਮਦਨ [[ਅਬਾਦਨ ਸੰਕਟ]]। ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ [[ਡਵਾਈਟ ਡੇਵਿਡ ਆਈਜ਼ਨਹਾਵਰ|ਡਵਾਈਟ ਡੀ. ਆਈਜ਼ਨਹਾਵਰ]] ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਕੀਤਾ [[ਕੇਂਦਰੀ ਖੁਫੀਆ ਏਜੰਸੀ]] ਮੋਸਾਦੇਗ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਤਖਤਾ ਪਲਟਣ ਲਈ, ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਇੱਕ ਘਟਨਾ ਵਿੱਚ 1953 ਈਰਾਨੀ ਤਖਤਾ ਪਲਟ। ਤਖਤਾਪਲਟ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ; [[ਦੀ ਈਰਾਨ ਪਾਰਟੀ]], ਜਿਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1946 ਵਿੱਚ ਈਰਾਨੀ ਉਦਾਰਵਾਦੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅੰਕੜੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ [[ਕਰੀਮ ਸੰਜਾਬੀ]], [[ਗੁਲਾਮ ਹੁਸੈਨ ਸਾਦੀਘੀ]], [[ਅਹਿਮਦ ਜ਼ੀਰਕਜ਼ਾਦੇਹ]] ਅਤੇ ਅੱਲ੍ਹਾ-ਯਾਰ ਸਾਲੇਹ; ਈਰਾਨੀ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਟੌਇਲਰਜ਼ ਪਾਰਟੀ (ਇੱਕ ਖੱਬੇ-ਪੱਖੀ ਪਾਰਟੀ ਜੋ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਈਰਾਨ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਦੀ ਅਗਵਾਈ [[ਮੋਜ਼ਫਰ ਬਘਾਈ]] ਅਤੇ [[ਖਲੀਲ ਮਲੇਕੀ]]); ਅਤੇ [[ਮੁਜਾਹਿਦੀਨ ਇਸਲਾਮ]] ( ਅਯਾਤੁੱਲਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਇਸਲਾਮੀ ਪਾਰਟੀ [[ਅਬੋਲ-ਘਾਸੇਮ ਕਾਸਾਨੀ]])।<ref>{{Cite book|url=http://archive.org/details/essentialmiddlee00hiro|title=The essential Middle East : a comprehensive guide|last=Internet Archive|first=Dilip|last2=Hiro|first2=Dilip Dictionary of the Middle East|date=2003|publisher=New York : Carroll & Graf|isbn=978-0-7867-1269-4}}</ref> == ਦੂਜਾ ਅਤੇ ਤੀਜਾ ਨੈਸ਼ਨਲ ਫਰੰਟ == 1953 ਦੇ ਤਖਤਾਪਲਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਫਰੰਟ ਨੂੰ ਗੈਰਕਾਨੂੰਨੀ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਉੱਚ-ਦਰਜੇ ਦੇ ਨੇਤਾ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰਕੇ ਫੌਜੀ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਫੌਜੀ ਤਖ਼ਤਾ ਪਲਟਿਆ ਮੁਹੰਮਦ ਰਜ਼ਾ ਸ਼ਾਹ ਈਰਾਨ ਦੇ ਸਰਵਉੱਚ ਨੇਤਾ ਵਜੋਂ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਨਾਮਾਤਰ ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ [[ਫਜ਼ਲੁੱਲਾ ਜ਼ਹੇਦੀ]] ਕੋਲ ਸੀ(ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੀ.ਆਈ.ਏ. ਦੁਆਰਾ ਉਖਾੜ ਸੁੱਟਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਲਈ ਭੁਗਤਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਰਾਜਸ਼ਾਹੀ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕਰੋ)।ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਜਬਰ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਸ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਫਰੰਟ ਦੇ ਕਈ ਸਾਬਕਾ ਮੈਂਬਰ (ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਨੀਵੇਂ ਦਰਜੇ ਦੇ ਆਗੂ) ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਭੂਮੀਗਤ ਨੈੱਟਵਰਕ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ [[ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਰੋਧ ਲਹਿਰ]]। ਇਸ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ [[ਮਹਿਦੀ ਬਜ਼ਾਰਗਨ]] ਅਤੇ [[ਸ਼ਾਪੁਰ ਬਖਤਿਆਰ]], ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਲੋਕਤੰਤਰ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨਾ ਸੀ ਆਜ਼ਾਦ ਅਤੇ ਨਿਰਪੱਖ ਚੋਣਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨਾ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਵਕ ਫਲਾਇਰ ਵੰਡਣ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਸਨ ਅਤੇ 1954 ਦੀਆਂ ਮਜਲਿਸ ਚੋਣਾਂ ਨੂੰ ਨਿਯਮਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ (ਜੋ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਹ ਪੱਖੀ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਧਾਂਦਲੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ)। ਇਹ ਰਾਜ ਦੇ ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਟੁੱਟ ਗਿਆ; ਹਾਲਾਂਕਿ, ਦੂਜਾ ਨੈਸ਼ਨਲ ਫਰੰਟ 1960 ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਲੋਕ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ [[ਕਰੀਮ ਸੰਜਾਬੀ]], ਮੇਹਦੀ ਬਜ਼ਾਰਗਨ, ਅੱਲ੍ਹਾਯਾਰ ਸਾਲੇਹ, ਸ਼ਾਪੁਰ ਬਖਤਿਆਰ, [[ਅਦੀਬ ਬੋਰੋਮੰਡ]], [[ਅਸਕਰ ਪਾਰਸ,]] [[ਦਾਰਯੁਸ਼ ਫੋਰੁਹਰ]], ਕੁਲਾਮ ਹੁਸੈਨ ਸਦੀਕੀ, ਮੁਹੰਮਦ ਅਲੀ ਖਾਂਜ ਅਤੇ ਹੋਰ। ਇਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਮੁਹੰਮਦ ਮੋਸਾਦੇਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣਾ ਸੀ ਅਤੇ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਰਾਜਸ਼ਾਹੀ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਲਈ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਇੰਝ ਜਾਪਦਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਸੰਗਠਨ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਵਰਗੇ ਸਵਾਲਾਂ 'ਤੇ ਸਮੂਹ ਦੇ ਆਗੂ ਅਸਹਿਮਤੀ ਵਿੱਚ ਫਰੰਟ ਦੇ ਸੰਗਠਨ, ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਵਿਰੁੱਧ ਰਣਨੀਤੀ, ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਰੂਪ ਜਿਸ ਲਈ ਨੈਸ਼ਨਲ ਫਰੰਟ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵਚਨਬੱਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਪੈ ਗਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਝਗੜਿਆਂ ਕਾਰਨ ਉੱਚ ਕੋਟੀ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਵਿਚਾਲੇ ਤਣਾਅ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਕਾਰਕੁੰਨ; 1961 ਵਿੱਚ, ਬਜ਼ਾਰਗਨ, [[ਮਹਿਮੂਦ ਤਾਲੇਗਾਨੀ]] (ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਇਸਲਾਮੀ ਮੌਲਵੀ)ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਈਰਾਨ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅੰਦੋਲਨ (FMI) ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਇੱਕ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਰਾਜ ਲਈ ਵਚਨਬੱਧ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮੀ ਧਰਮ ਰਾਜ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਏਗਾ (ਨੈਸ਼ਨਲ ਫਰੰਟ ਦੇ ਵਧੇਰੇ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਰੁਝਾਨ ਦੇ ਉਲਟ)। ਅਪਰੈਲ 1961 ਵਿੱਚ ਡਾ. [[ਅਲੀ ਅਮੀਨੀ]] ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮੁੱਦਾ ਉੱਠਿਆ।ਇਹ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਅਮੀਨੀ ਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ [[ਕੈਨੇਡੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ]] ਦੇ ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਚੁਣਿਆ ਸੀ;ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਫਰੰਟ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਲਗਾਤਾਰ ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਗ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂ ਅਮੀਨੀ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਸਮਰਥਨ ਦੇਣਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਗੜਬੜ ਹੋਰ ਵਧ ਗਈ; ਅਮੀਨੀ ਨੇ 1962 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਫੌਜੀ ਬਜਟ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਦੀਆਂ ਸਾਬਕਾ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਵਿਵਾਦ ਦੇ ਕਾਰਨ।ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਜੂਨ ਵਿੱਚ, [[ਤਹਿਰਾਨ|ਤਹਿਰਾਨ,]] [[ਕੋਮ]], [[ਮਸ਼ਹਦ|ਮਸ਼ਾਦ]], [[ਸ਼ਿਰਾਜ਼]] ਅਤੇ [[ਵਰਾਮਿਨ]] ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਦਰੋਹ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਈਰਾਨੀ ਫੌਜ ਨੇ ਬੇਰਹਿਮੀ ਨਾਲ ਢਾਹ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। [[ਰੂਹੁੱਲਾ ਖ਼ੁਮੈਨੀ|ਅਯਾਤੁੱਲਾ ਰੂਹੁੱਲਾ ਖੋਮੇਨੀ]] ਦੀ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ ਨਾਲ ਅਸ਼ਾਂਤੀ ਫੈਲ ਗਈ ਸੀ, ਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਸੁਧਾਰਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵੋਟ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਦੇਣ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਆਲੋਚਕ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਆਸਪਾਸ, ਤੀਜੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਫਰੰਟ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ,ਜਿਸ ਵਿੱਚ FMI (ਧਾਰਮਿਕ-ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ; ਮੇਲੀ-ਮਜ਼੍ਹਬੀ), ਈਰਾਨ ਨੇਸ਼ਨ ਪਾਰਟੀ (ਦਰਿਯੂਸ਼ ਫੋਰੁਹਰ ਦੀ ਪਾਰਟੀ; [[ਹਿਜ਼ਬ-ਏ ਮੇਲਾਟ-ਏ ਈਰਾਨ]]), ਈਰਾਨੀ ਸਮਾਜਵਾਦੀਆਂ ਦੀ ਸੁਸਾਇਟੀ (ਖਲੀਲ ਮਲੇਕੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ, (ਖਲੀਲ ਮਲੇਕੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ, ਮੋਸਾਦੇਘ ਯੁੱਗ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਖਸੀਅਤ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ ਦੂਜਾ ਨੈਸ਼ਨਲ ਫਰੰਟ ਸੀ ) । ਦੂਜੇ ਅਤੇ ਤੀਜੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੋਰਚੇ ਨੇ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੀ ਰਣਨੀਤਕ ਪਹੁੰਚ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਅੰਤਰ ਸੀ।ਸਾਬਕਾ ਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਧੀਰਜ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉੱਚ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਵਕ ਲੋਕਤੰਤਰ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਵਿੱਚ। ਇਸ ਪੈਸਿਵ ਪਹੁੰਚ ਦੇ ਉਲਟ, ਤੀਜੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਫਰੰਟ ਦੀ ਸਿਵਲ ਅਣਆਗਿਆਕਾਰੀ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ ਵਕਾਲਤ ਕੀਤੀ ।ਇਸ ਉਮੀਦ ਵਿੱਚ ਕਿ ਜਾਂ ਤਾਂ ਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਢਹਿ ਜਾਣ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।1964 ਤੱਕ, ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮੁਹੰਮਦ ਰਜ਼ਾ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੋਵਾਂ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਕੰਟਰੋਲ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ,ਅਤੇ ਉਹ ਜਲਦੀ ਹੀ ਸਾਵਕ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਵਧਾ ਕੇ ਆਪਣੀ ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਹੋਰ ਗਾਰੰਟੀ ਦੇਣ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ (ਰਾਜ ਦੀ ਖੁਫੀਆ ਏਜੰਸੀ), ਜੋ ਕਿ ਤਸ਼ੱਦਦ ਅਤੇ ਕਤਲੇਆਮ ਲਈ ਬਦਨਾਮ ਸੀ ਇਸਨੇ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਸਾਧਾਰਨ ਈਰਾਨੀਆਂ 'ਤੇ ਵੀ ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕੋਈ ਗਲਤ ਸ਼ਬਦ ਬੋਲਦੇ ਹਨ।ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਦਹਿਸ਼ਤ ਦੇ ਇਸ ਨਵੇਂ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਸ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਫਰੰਟ ਦੀ ਹੋਂਦ ਲਗਭਗ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ (ਹਾਲਾਂਕਿ ਜਲਾਵਤਨ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ)। == ਈਰਾਨੀ ਇਨਕਲਾਬ == ਨੈਸ਼ਨਲ ਫਰੰਟ ਨੂੰ 1977 ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ [[ਕਰੀਮ ਸੰਜਾਬੀ]] ਦੁਆਰਾ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ(ਨੈਸ਼ਨਲ ਫਰੰਟ ਨੂੰ 1977 ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਕਰੀਮ ਸੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਬਦਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ), ਸ਼ਾਪੁਰ ਬਖਤਿਆਰ (ਮੋਸਾਦੇਗ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕਿਰਤ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਉਪ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਹੁਣ ਇਰਾਨ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਨੇਤਾ) ਅਤੇ [[ਦਾਰਯੁਸ਼ ਫੋਰੁਹਰ]] (ਇਰਾਨ ਨੇਸ਼ਨ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਮੁਖੀ)।<ref>{{Cite book|title=Revolutionary Iran; A History of the Islamic Republic|last=Michael|first=Axworthy|publisher=Oxford University Press|year=2013|isbn=978-0-19-932226-8.|page=99}}</ref>ਤਿੰਨਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਖੁੱਲੇ ਪੱਤਰ 'ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਰਾਜਤੰਤਰ ਦੀ ਮੁੜ ਸਥਾਪਨਾ ਲਈ ਬੁਲਾਇਆ, ਆਜ਼ਾਦ ਸਿਆਸੀ ਕੈਦੀ, ਬੋਲਣ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰੋ, ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦ ਅਤੇ ਨਿਰਪੱਖ ਚੋਣਾਂ ਕਰਵਾਉਣ। ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਲਈ (ਦੇ ਦਬਾਅ ਹੇਠ [[ਕਾਰਟਰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ]]), ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੜ੍ਹੇ-ਲਿਖੇ ਅਤੇ ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਸੋਚ ਵਾਲੇ ਈਰਾਨੀ ਹੁਣ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਵਿਰੁੱਧ ਆਪਣੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਜਨਵਰੀ 1978 ਵਿਚ ਸ, ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ਹਿਰ ਕੋਮ ਵਿੱਚ ਹਿੰਸਾ ਭੜਕ ਗਈ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰ ਪੱਖੀ ਅਖਬਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੇਖ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਉੱਤੇ ਜਿਸ ਨੇ ਅਯਾਤੁੱਲਾ ਰੂਹੁੱਲਾ ਖੋਮੇਨੀ 'ਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਏਜੰਟ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆਵਾਦੀ ਵਜੋਂ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਸਾਵਕ ਦੀ ਖਤਰੇ ਵਾਲੀ ਹੋਂਦ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ 'ਤੇ ਸ਼ਾਸਨ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕਠੋਰ ਕਾਰਵਾਈ,ਅਸ਼ਾਂਤੀ ਵਧੀ ਅਤੇ [[ਤਬਰੀਜ਼]] ਵਰਗੇ ਹੋਰ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੰਗਿਆਂ ਨਾਲ ਹਿਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਬਾਗੀਆਂ ਨੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ।1978 ਦੇ ਅਖੀਰ ਤੱਕ, ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ (ਸਿਰਫ ਸੰਗਠਿਤ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਹੀ ਨਹੀਂ) ਸ਼ਾਹ ਪ੍ਰਤੀ ਨਫ਼ਰਤ ਅਤੇ ਦੰਗਿਆਂ ਨਾਲ ਭੜਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਫੌਜ ਨਾਲ ਸੜਕਾਂ ਤੇ ਝੜਪਾਂ ਤੀਬਰਤਾ ਅਤੇ ਖੂਨ-ਖਰਾਬੇ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆਂ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸ, ਅਯਾਤੁੱਲਾ ਖੋਮੇਨੀ ਨੂੰ ਹੁਣ ਵਿਦਰੋਹ ਦੇ ਨਿਰਵਿਵਾਦ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਨੇਤਾ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।ਸੰਜਬੀ, ਫਰੰਟ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦੇ ਵਜੋਂ, ਪੈਰਿਸ ਆਇਆ, ਅਤੇ ਖੋਮੇਨੀ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਤੋਂ ਉਭਰਿਆ"ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਦੇ ਨਾਲ ਜੋ ਇਸਲਾਮ ਅਤੇ ਜਮਹੂਰੀਅਤ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਵਜੋਂ ਬੋਲਦਾ ਹੈ," <ref name=":2">{{Cite book|title=Modern Iran: roots and results of revolution|url=https://archive.org/details/moderniranrootsr0000kedd|last=Keddie|first=Nikki R.|last2=Richard|first2=Yan|date=2003|publisher=Yale University Press|isbn=978-0-300-09856-3|location=New Haven (Conn.)|page=[https://archive.org/details/moderniranrootsr0000kedd/page/233 233]}}</ref>ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਫਰੰਟ ਨੂੰ ਰਾਜਸ਼ਾਹੀ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦੇ ਦੋਹਰੇ ਟੀਚਿਆਂ ਲਈ ਵਚਨਬੱਧ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਰੰਟ ਦੇ ਰਾਜਸ਼ਾਹੀ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਦੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਰੱਖੇ ਉਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਇੱਕ ਮੋੜ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਹਾਈ ਕੌਂਸਲ ਵਿਚ ਕੁਝ ਝਗੜਾ ਹੋਇਆ b(ਹਾਲਾਂਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਰੈਂਕ ਅਤੇ ਫਾਈਲ ਅਤੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਨਵੀਂ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ)।ਇਹ ਝਗੜਾ ਖੁੱਲ੍ਹੇਆਮ ਵੰਡ ਵਿੱਚ ਉਡਿਆ ਜਦੋਂ ਸ਼ਾਪੁਰ ਬਖਤਿਆਰ, ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨੇਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਸ਼ਾਹ ਦਾ ਈਰਾਨ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਣਨ ਦਾ ਸੱਦਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ, ਪਰ ਸਿਰਫ ਇਸ ਸ਼ਰਤ 'ਤੇ ਕਿ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਰਾਜ ਕਰਨ ਲਈ ਵਚਨਬੱਧ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਰਾਜ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਬਖਤਿਆਰ ਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਗ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਫਰੰਟ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਾਰਨਾਂ ਲਈ ਗੱਦਾਰ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਗਠਨ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। ਸਿਰਫ਼ ਕੁਝ ਮੱਧਮ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਫਰੰਟ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਿਆ ਉਸ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਗੱਦਾਰ ਵਜੋਂ ਨਿੰਦਾ ਕਰੋ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਗਠਨ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। 16 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਸ, ਸ਼ਾਹ ਦੇਸ਼ ਛੱਡ ਗਿਆ, ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਅਤੇ 11 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ, ਸ਼ਾਸਨ ਢਹਿ ਗਿਆ ਅਤੇ ਅਯਾਤੁੱਲਾ ਖੋਮੇਨੀ ਈਰਾਨ ਦਾ ਸਿਆਸੀ ਨੇਤਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਫਰੰਟ ਨੇ ਸਮਰਥਨ ਨਵੀਂ [[ਆਰਜ਼ੀ ਇਨਕਲਾਬੀ ਸਰਕਾਰ]] ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ [[ਇਸਲਾਮੀ ਗਣਰਾਜ]]। ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸੰਜਬੀ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਬਿਆਨ, ਖੋਮੇਨੀ "ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਹੀ ਸ਼ਬਦ ਪਾਉਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਲੋਕਤੰਤਰ, ਜਾਂ ਤਾਂ ਗਣਰਾਜ ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਜਾਂ ਇਸਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਲਈ।"<ref name=":2" />ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਹੀ ਸ, ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਅਯਾਤੁੱਲਾ ਖੋਮੇਨੀ ਦੇ ਇੱਕ ਇਸਲਾਮੀ ਸਮਾਜ ਲੋਕਤੰਤਰ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਮਾਡਲ, ਪਰ ਇਸਲਾਮੀ ਨਿਆਂਕਾਰਾਂ ਦੇ ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਨਿਯਮ 'ਤੇ (ਜਾਂ [[ਵਿਲਾਇਤ-ਏ ਫਕੀਹ]]),ਅਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਇਸਲਾਮੀ । === 1981 ਦਮਨ === ਸ਼ਾਇਦ ਖੋਮੇਨੀ ਦੇ ਧਰਮਸ਼ਾਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇਨਕਲਾਬ ਦਾ ਟਕਰਾਅ ਸੀ ਜੂਨ 1981 ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਫਰੰਟ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਹੋਈ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਵੱਲੋਂ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ([[ਕਿਸਾਸ]], ਉਰਫ ਖੂਨ ਦਾ ਬਦਲਾ ਜਾਂ "ਅੱਖ ਦੇ ਬਦਲੇ ਅੱਖ")। ਨੈਸ਼ਨਲ ਫਰੰਟ ਨੇ ਤਹਿਰਾਨ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ 15 ਜੂਨ 1981 ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ।<blockquote>ਫਰੰਟ ਨੇ ਮੀਟਿੰਗ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਮੱਧ ਵਰਗ ਲਈ ਫੋਕਸ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸੀ,ਬਜ਼ਾਰ, ਅਤੇ ਖੱਬਾ ਵਿੰਗ। ਇਸ ਨੇ 4 ਮਿਲੀਅਨ ਪਰਚੇ ਵੰਡੇ।ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਇਸ ਨੇ ਜ਼ਬਰ ਅਤੇ ਦਹਿਸ਼ਤ ਦੇ ਰਾਜ ਲਈ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖੋਮੇਨੀ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ... ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਰੈਲੀ ਤੋਂ ਮਹਿਜ਼ ਦੋ ਘੰਟੇ ਪਹਿਲਾਂ ਸ, ਹਾਲਾਂਕਿ, ਖੋਮੇਨੀ ਨੇ ਰੇਡੀਓ 'ਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਵਿਰੋਧ ਮੀਟਿੰਗ ਨੂੰ 'ਵਿਦਰੋਹ ਦਾ ਸੱਦਾ, ਬਗਾਵਤ ਦਾ ਸੱਦਾ' ਮੰਨਿਆ। ... [[ਉਸਨੇ ਈਰਾਨ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ]] ਦੀ ਲਹਿਰ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਅੰਦਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਫਰੰਟ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰ ਲਿਆ ਉਹ ਸਮਾਂ ਜੇ ਉਹ ਬਦਲੇ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ... ਉਸ ਦਾ [ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ] ਬਾਨੀ-ਸਦਰ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਵੀ ਬਰਾਬਰ ਦਾ ਸਮਝੌਤਾਹੀਣ ਸੀ।</blockquote>ਖੋਮੇਨੀ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ 'ਨੈਸ਼ਨਲ ਫਰੰਟ ਦੀ ਅੱਜ ਤੱਕ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, '<ref name=":3">{{Cite book|title=Reinventing Khomeini: the struggle for reform in Iran|url=https://archive.org/details/reinventingkhome0000brum|last=Brumberg|first=Daniel M.|last2=Brumberg|first2=Daniel|date=2001|publisher=Univ. of Chicago Press|isbn=978-0-226-07758-1|series=Middle Eastern studies|location=Chicago London|page=[https://archive.org/details/reinventingkhome0000brum/page/116 116]}}</ref> ਅਤੇ ਇਹ ਕਿ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਿਰੋਧੀ ਧਰਮ-ਤਿਆਗੀ ਸਨ<ref name=":4">{{Cite journal|last=Chehabi|first=H. E.|date=2001-01|title=The Political Regime of the Islamic Republic of Iran in Comparative Perspective|url=https://www.cambridge.org/core/journals/government-and-opposition/article/abs/political-regime-of-the-islamic-republic-of-iran-in-comparative-perspective/6FF04DB472F0218DDD1DF3CDC20A5AD9|journal=Government and Opposition|language=en|volume=36|issue=1|page=147|doi=10.1111/1477-7053.00053|issn=0017-257X}}</ref>ਅਤੇ ਫਰੰਟ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਧਮਕੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਉਹ ਪਛਤਾਵਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਹਿਜ਼ਬੁੱਲਾਹੀ<blockquote>ਦੇ ਮੈਂਬਰ [[ਰੈਵੋਲਿਊਸ਼ਨਰੀ ਗਾਰਡ]] ਅਤੇ ਕਮੇਟੀਆਂ, ਮਰਦ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਆਈਆਰਪੀ ਮਸ਼ੀਨ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਦੱਖਣੀ ਤਹਿਰਾਨ ਦੇ ਵਾਰਡਾਂ ਤੋਂ ਫਿਰਦੌਸੀ ਸਕੁਏਅਰ, ਟੀ ਰੈਲੀ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਮੀਟਿੰਗ ਸਥਾਨ। ਮੱਧ-ਵਰਗੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਫਰੰਟ ਦੇ ਸਮਰਥਕ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੀ ਦਿਖਾਇਆ, ਉਹ ਵਰਚੁਅਲ ਚੁੱਪ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਏ। ਕੋਈ ਸੰਗਠਿਤ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ, ਕੋਈ ਭਾਸ਼ਣ, ਕੋਈ ਮਾਰਚ ਨਹੀਂ ਸੀ।<ref name=":5">{{Cite book|url=http://archive.org/details/reignofayatolla00bakh_0|title=The reign of the ayatollahs : Iran and the Islamic Revolution|last=Internet Archive|first=Shaul|date=1990|publisher=New York : Basic Books|isbn=978-0-465-06887-6|pages=158-159}}</ref></blockquote>ਆਗੂ ਮੁਕਤੀ ਲਹਿਰ ਦੇ ਆਗੂ ਅਤੇ ਬਾਣੀਸਰ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਲਈ ਜਨਤਕ ਮੁਆਫੀ ਮੰਗਣੀ ਪਈ ਟੀਵੀ ਅਤੇ ਰੇਡੀਓ 'ਤੇ ਫਰੰਟ ਦੀ ਅਪੀਲ।<ref name=":6">{{Cite book|title=Reinventing Khomeini: the struggle for reform in Iran|url=https://archive.org/details/reinventingkhome0000brum|last=Brumberg|first=Daniel M.|last2=Brumberg|first2=Daniel|date=2001|publisher=Univ. of Chicago Press|isbn=978-0-226-07758-1|series=Middle Eastern studies|location=Chicago London|page=[https://archive.org/details/reinventingkhome0000brum/page/147 147]}}</ref> == ਚੋਣ ਨਤੀਜੇ == === ਸੰਸਦੀ ਚੋਣਾਂ === {| class="wikitable" style="font-size:90%;text-align:center;" !ਚੋਣ ! ਪਾਰਟੀ ਆਗੂ ! ਸੀਟਾਂ ਜਿੱਤੀਆਂ ਹਨ |- | 1950 | [[ਮੁਹੰਮਦ ਮੁਸੱਦਕ|ਮੁਹੰਮਦ ਮੋਸਾਦੇਗ]] |{{Composition bar|11|136|limegreen|per=1}} |- | 1952 | [[ਮੁਹੰਮਦ ਮੁਸੱਦਕ|ਮੁਹੰਮਦ ਮੋਸਾਦੇਗ]] |{{Composition bar|30|79|limegreen|per=1}} |- | colspan="6" | ''{{ਛੋਟਾ|Did not contest in 1954 and 1956}}'' |- | 1960 | ਅੱਲ੍ਹਾਯਾਰ ਸਾਲੇਹ |{{Composition bar|0|200|limegreen|per=1}} |- | 1961 | ਅੱਲ੍ਹਾਯਾਰ ਸਾਲੇਹ |{{Composition bar|1|200|limegreen|per=1}} |- | colspan="6" | ''{{ਛੋਟਾ|Did not contest between 1961 and 1979}}'' |- | 1980 | ਕਰੀਮ ਸੰਜਾਬੀ |{{Composition bar|4|270|limegreen|per=1}} |- | colspan="6" | ''{{ਛੋਟਾ|Has not contested since 1981}}'' |- |} * [[ਮੁਹੰਮਦ ਮੁਸੱਦਕ|ਮੁਹੰਮਦ ਮੋਸਾਦਗ]] (1949-1960) * ਅੱਲ੍ਹਾ-ਯਾਰ ਸਾਲੇਹ (1960-1964) * ਕਰੀਮ ਸੰਜਾਬੀ (1967-1988) * ਅਦੀਬ ਬੋਰੋਮੰਡ (1993–2017) * ਸਈਦ ਹੁਸੈਨ ਮੌਸਾਵੀਅਨ (2018 ਤੋਂ) == ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ == {{Iranian political parties|state=collapsed}}[[ਸ਼ਰੀਅਤ|ਸ਼ਰੀ]]{{Portal|Iran|Politics}}[[ਸ਼ਰੀਅਤ|ਆ]] ਕਾਨੂੰਨ * ਈਰਾਨੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਕਨਫੈਡਰੇਸ਼ਨ, ਵਿਰੋਧੀ ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸਿਆਸੀ ਸਮੂਹ ; ਸਬੰਧਤ ਸੰਸਥਾਵਾਂ * ਈਰਾਨ ਪਾਰਟੀ * ਈਰਾਨੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਾਰਟੀ * ਈਰਾਨੀ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਟੌਇਲਰਜ਼ ਪਾਰਟੀ (1952 ਵਿੱਚ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ; ਬੰਦ) * ਮੁਸਲਿਮ ਵਾਰੀਅਰਜ਼ ਦੀ ਸੋਸਾਇਟੀ (1952 ਵਿੱਚ ਛੱਡੀ ਗਈ; ਬੰਦ) * ਈਰਾਨ ਦੀ ਨੇਸ਼ਨ ਪਾਰਟੀ (1979 ਵਿੱਚ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ) * ਈਰਾਨੀ ਸਮਾਜਵਾਦੀਆਂ ਦੀ ਲੀਗ (1979 ਵਿੱਚ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ; ਬੰਦ) * ਥਰਡ ਫੋਰਸ (ਬੰਦ) * ਰੱਬ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਮਾਜਵਾਦੀਆਂ ਦੀ ਲਹਿਰ (ਨਸ਼ਟ) ; ਵੰਡਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ * ਈਰਾਨ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਲਹਿਰ (1961) * ਨੈਸ਼ਨਲ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਫਰੰਟ (1979; ਬੰਦ) == ਹਵਾਲੇ == {{Authority control}}<ref>{{Cite book|title=Mohammad Mosaddeq and the 1953 coup in Iran|url=https://archive.org/details/isbn_0815630182|last=Gasiorowski|first=Mark Joseph|last2=Byrne|first2=Malcolm|date=2004|publisher=Syracuse University Press|isbn=978-0-8156-3018-0|series=Modern intellectual and political history of the Middle East|location=Syracuse (N.Y.)}}</ref> <ref>{{Cite book|title=The A to Z of Iran|last=Lorentz|first=John|publisher=Scarecrow Press|year=2010|isbn=978-1461731917|volume=209|page=224|quote="National Front"}}</ref> <ref>{{Cite book|title=Social movements in twentieth-century Iran: culture, ideology, and mobilizing frameworks|last=Poulson|first=Stephen C.|date=2006|publisher=Lexington|isbn=978-0-7391-1757-6|edition=1. paperback ed|location=Plymouth|page=4}}</ref> <ref>{{Cite book|title=Iranian politics and religious modernism: the liberation movement of Iran under the Shah and Khomeini|url=https://archive.org/details/iranianpoliticsr0000cheh_d7e9|last=Chehabi|first=Houchang Esfandiar|date=1990|publisher=Tauris|isbn=978-1-85043-198-5|location=London|page=[https://archive.org/details/iranianpoliticsr0000cheh_d7e9/page/128 128]}}</ref> <ref>{{Cite book|title=Iran today: an encyclopedia of life in the Islamic Republic|last=Kazemzadeh|first=Masoud|date=2008|publisher=Greenwood Press|isbn=978-0-313-34161-8|location=Westport (Conn.)|pages=363-364|quote=Opposition Groups}}</ref> <ref>{{Cite book|title=Radical Islam: the Iranian Mojahedin|url=https://archive.org/details/radicalislamiran0000abra|last=Abrahamian|first=Ervand|date=1989|publisher=Tauris|isbn=978-1-85043-077-3|series=Society and culture in the modern Middle East|location=London|page=[https://archive.org/details/radicalislamiran0000abra/page/47 47]}}</ref> <ref>{{Cite book|title=The coup: 1953, the CIA, and the roots of modern U.S.-Iranian relations|url=https://archive.org/details/coup1953ciaroots0000abra|last=Abrahamian|first=Ervand|date=2013|publisher=The New Press|year=2013|isbn=978-1-59558-826-5|location=New York|pages=[https://archive.org/details/coup1953ciaroots0000abra/page/52 52]-54}}</ref> <ref>{{Cite book|title=A history of modern Iran|last=Abrahamian|first=Ervand|date=2018|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-1-107-19834-0|edition=Revised and updated|location=Cambridge|page=115}}</ref> <ref>{{Cite journal|last=Gasiorowski|first=Mark J.|date=1987-08|title=The 1953 Coup D'Etat in Iran|url=https://www.cambridge.org/core/product/identifier/S0020743800056737/type/journal_article|journal=International Journal of Middle East Studies|language=en|volume=19|issue=3|pages=261–286|doi=10.1017/S0020743800056737|issn=0020-7438}}</ref> <ref>{{Cite book|title=Persian oil: a study in power politics|url=https://archive.org/details/persianoilstudyi0000elwe|last=Elwell-Sutton|first=Laurence P.|date=1976|publisher=Hyperion Press|isbn=978-0-88355-288-9|edition=Reprint of the 1955 ed. published by Lawrence and Wishart, London|series=The History and politics of oil|location=Westport, Conn|page=[https://archive.org/details/persianoilstudyi0000elwe/page/15 15]}}</ref> <ref>{{Cite web |title=BBC News {{!}} The Company File {{!}} From Anglo-Persian Oil to BP Amoco |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/149259.stm |access-date=2024-01-29 |website=news.bbc.co.uk}}</ref> <ref>{{Cite book|title=U.S. foreign policy and the shah: building a client state in Iran|url=https://archive.org/details/usforeignpolicys0000gasi|last=Gasiorowski|first=Mark Joseph|date=1991|publisher=Cornell university press|isbn=978-0-8014-2412-0|location=Ithaca (N.Y.)|page=[https://archive.org/details/usforeignpolicys0000gasi/page/59 59]}}</ref> <ref>{{Cite book|url=http://archive.org/details/essentialmiddlee00hiro|title=The essential Middle East : a comprehensive guide|last=Internet Archive|first=Dilip|last2=Hiro|first2=Dilip Dictionary of the Middle East|date=2003|publisher=New York : Carroll & Graf|isbn=978-0-7867-1269-4}}</ref> <ref>{{Cite book|title=Revolutionary Iran; A History of the Islamic Republic|last=Michael|first=Axworthy|publisher=Oxford University Press|year=2013|isbn=978-0-19-932226-8.|page=99}}</ref> <ref name=":2" /> <ref>{{Cite web |last=Safavi |first=Ali |date=2006-04-02 |title=Iran: A Third Option -American Chronicle |url=https://neareastpolicy.com/iran-a-third-option-american-chronicle/ |access-date=2024-02-10 |website=Near East Policy Research |language=en-US}}</ref> <ref name=":3" /> <ref name=":4" /> <ref name=":5" /> <ref name=":6" /> == ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ == * [https://web.archive.org/web/20160612115433/http://jebhemeliiran.org/ ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ] {{Iranian political parties|state=collapsed}}{{Authority control}}<ref>{{Cite book|title=Mohammad Mosaddeq and the 1953 coup in Iran|url=https://archive.org/details/isbn_0815630182|last=Gasiorowski|first=Mark Joseph|last2=Byrne|first2=Malcolm|date=2004|publisher=Syracuse University Press|isbn=978-0-8156-3018-0|series=Modern intellectual and political history of the Middle East|location=Syracuse (N.Y.)}}</ref> icfvj9fjvg6we3xkm3l6w7nmyke6a2e 0 179899 850494 731832 2026-10-24T16:04:39Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 850494 wikitext text/x-wiki '''ਗਾਜਰ ਪੁਡਿੰਗ''' ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਦੀਆਂ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਲਈ ਇੱਕ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਮਿੱਠਾ ਪਕਵਾਨ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਸਵਾਦਿਸ਼ਟ ਪੁਡਿੰਗ ਕਿਸੇ ਵੀ ਭੋਜਨ ਦੇ ਨਾਲ ਜਾਂ ਇੱਕ ਮਿੱਠੀ [[ਮਠਿਆਈ|ਮਿਠਆਈ]] ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਰੋਸਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। 1591 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਅੰਜਨ, "ਕੈਰੇਟ ਵਿੱਚ ਪੁਡਿੰਗ" ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਰੂਟ"<ref name="Cookrye.15912">{{Cite book|url=https://jducoeur.org/Cookbook/Cookrye.html|title=A Book of Cookrye: Very Necessary for All Such as Delight Therin|last=A. W.|publisher=Edward Allde|year=1591}}</ref> ਜੋ ਕਿ ਜ਼ਰੂਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੀਟ, ਸ਼ਾਰਟਨਿੰਗ, ਕਰੀਮ, ਅੰਡੇ, ਸੌਗੀ, ਮਿੱਠਾ ( [[ਖਜੂਰ]] ਅਤੇ ਚੀਨੀ), ਮਸਾਲੇ (ਲੌਂਗ ਅਤੇ ਗਦਾ), ਚੂਰੇ ਹੋਏ ਗਾਜਰ ਅਤੇ ਬਰੈੱਡ ਦੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਗਾਜਰ ਹੈ।<ref name="Cookrye.15912" /> ''ਦ ਆਕਸਫੋਰਡ ਕੰਪੈਨੀਅਨ ਟੂ ਫੂਡ'' ਵਿੱਚ, ਲੇਖਕ ਐਲਨ ਡੇਵਿਡਸਨ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ [[ਯੂਰਪ]] ਵਿੱਚ [[ਗਾਜਰ|ਗਾਜਰ ਦੀ]] ਵਰਤੋਂ ਮਿੱਠੇ ਕੇਕ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।<ref name="oxford2">{{Cite book|url=https://archive.org/details/oxfordcompaniont00davi_0|title=The Oxford Companion to Food|last=Davidson|first=Alan|publisher=Oxford University Press|year=1999|isbn=0-19-211579-0|url-access=registration}}</ref> ਇਹ ਗਾਜਰ ਕੇਕ ਦੇ ਪੂਰਵਜ ਸਨ। ਗਾਜਰ ਪੁਡਿੰਗ ਨੂੰ [[ਆਇਰਲੈਂਡ]] ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੋਂ ਪਰੋਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।<ref name="it2">{{Cite news|url=http://www.irishtimes.com/newspaper/magazine/2010/0313/1224265915652.html|title=Bia, glorious bia|last=Belinda McKeon|date=2010-03-13|work=The Irish Times|access-date=2010-04-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20101031203521/http://www.irishtimes.com/newspaper/magazine/2010/0313/1224265915652.html|archive-date=2010-10-31}}</ref> ਇਹ [[ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ|ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ]] ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ 1876 ਵਿੱਚ ਪਰੋਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ<ref name="scribners2">{{Cite journal|last=staff|date=April 1876|title=Home and Society|url=http://ebooks.library.cornell.edu/cgi/t/text/pageviewer-idx?c=scmo;cc=scmo;rgn=full%20text;idno=scmo0011-6;didno=scmo0011-6;view=image;seq=898;node=scmo0011-6%3A21;page=root;size=100|journal=Scribner's Monthly|volume=0011|issue=6|pages=892–896}} {{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਅਕਤੂਬਰ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ਕਿਉਂਕਿ [[ਦੂਜੀ ਸੰਸਾਰ ਜੰਗ|ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ]] ਦੌਰਾਨ ਮਿੱਠੇ ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, [[ਯੂਨਾਈਟਡ ਕਿੰਗਡਮ|ਯੂਕੇ]] ਵਿੱਚ ਗਾਜਰ ਪੁਡਿੰਗ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਕਲਪ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਗਾਜਰ ਦੇ ਕੇਕ ਨੂੰ 'ਸਿਹਤ ਭੋਜਨ' ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ।<ref name="oxford2" /> ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਪਕਵਾਨਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਇੱਕ ਮਿੱਠੀ ਪਕਵਾਨ/ਮਿਠਾਈ ਨੂੰ ''[[ਗਜਰੇਲਾ|ਗਾਜਰ ਪਾਕ]]'' <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=kThCAAAAYAAJ&q=Gajar+Pak|title=Vegetable Production in India|last=Chauhan|first=D. V. S.|date=1968|publisher=Ram Prasad|language=en}}</ref> ''ਜਾਂ ਗਜਰੇਲਾ'' ਜਾਂ ਗਾਜਰ ''ਦਾ ਹਲਵਾ'' (ਗਾਜਰ ਮਿੱਠਾ ਪਕਵਾਨ '')'' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।<ref name="Sahni">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=OppwQgAACAAJ&q=gajar+halwa|title=Classic Indian vegetarian and Grain Cooking|last=Julie Sahni|publisher=HarperCollins|year=1985|isbn=0-688-04995-8|page=512}}</ref> <ref name="spice2">{{Cite news|title=Spice of India|last=Tan Bee Hong|date=2010-03-27|work=New Straits Times|location=Malaysia}}</ref> <ref name="kqed2">{{Cite web |last=Procopio |first=Michael |date=April 10, 2009 |title=Carrot Pudding |url=http://blogs.kqed.org/bayareabites/2009/04/10/carrot-pudding/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110722103844/http://blogs.kqed.org/bayareabites/2009/04/10/carrot-pudding/ |archive-date=2011-07-22 |access-date=2010-04-04 |website=Bay Area Bites |publisher=KQED}}</ref> == ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ == * ਗਾਜਰ ਦੇ ਪਕਵਾਨਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ == ਹਵਾਲੇ == {{Reflist}}{{Carrots}}{{Puddings}}{{Jewish baked goods}}  [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਾਣਾ]] 4m2ec6ydpxwkq58jlrpnmfy4itwexie 0 179938 850542 769512 2026-10-25T08:28:28Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 850542 wikitext text/x-wiki {{Infobox language family | name = ਪੂਰਬੀ ਹਿੰਦੀ | map = Indo-Aryan language map.svg | mapcaption = {{legend|#feb836|ਪੂਰਬੀ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਭੂਗੋਲਿਕ ਵੰਡ}} | region = [[ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ]], [[ਬਘੇਲਖੰਡ]], [[ਅਵਧ]] | familycolor = | ancestor = [[ਅਰਧਮਾਗਧੀ]] ਪ੍ਰਾਕ੍ਰਿਤ | ancestor2 = ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ | ancestor4 = [[ਹਿੰਦ-ਆਰੀਆ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ]] | ancestor3 = [[ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ]] ਭਾਸ਼ਾ | ancestor5 = [[ਹਿੰਦ-ਇਰਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ]] | ethnicity = ਅਵਧੀ,ਬਘੇਲੀ,ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹੀ }} '''ਪੂਰਬੀ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ''' [[ਹਿੰਦ-ਆਰੀਆ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ|ਹਿੰਦ-ਆਰੀਆ ਭਾਸ਼ਾ ਪਰਿਵਾਰ]] ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਖਾ ਹਨ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ [[ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼]] ਦੇ [[ਅਵਧ]] ਖੇਤਰ, [[ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼]] ਦੇ ਬਘੇਲਖੰਡ ਖੇਤਰ, ਅਤੇ [[ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ|ਉੱਤਰੀ]] ਅਤੇ ਮੱਧ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ [[ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ]] ਵਿੱਚ ਬੋਲੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੂਰਬੀ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ [[ਅਰਧਮਾਗਧੀ|ਅਰਧਮਾਗਧੀ ਪ੍ਰਾਕ੍ਰਿਤ]] ਤੋਂ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਈਆਂ।<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=DB-yEAAAQBAJ|title=Languages of South Asia: A guide|last=Zograph|first=G.A.|isbn=9781000831658|quote=Numerically, the content of the Central Group of the Indo-Aryan languages has been very variously assessed by different researchers: Chatterji sees in it one language while Grierson enumerated six. Strictly speaking, the core of this group is represented not by languages at all, but by a number of closely related dialects-Braj, Kanauji and Bundell, which together with Khari Boli and Hariani, can be lumped under the common title 'Western Hindi'. The last-mentioned two dialects which occupy the north-western corner of the area covered by Hindi, display a number of common features with Panjabi, which in its turn can be seen as a transitional link with the most typical representative of the North Western group – Lahnda.<br><br>Closely connected with the dialects of the 'Western Hindi' group are Awadhi, Bagheli and Chattisgarhi, which come under the heading of 'Eastern Hindi". Linguistically, these can be regarded as a transitional stage between the Central and the Eastern groups of languages. The 'intermediate' character of this group of dialects seems to have taken shape as far back as the Old Indo-Aryan period. The Middle Indo-Aryan forerunner of the contemporary Eastern Hindi dialects was the Ardhamagadhi Prakrit, which was a transitional form between Sauraseni and Magadhi; the present-day Central dialects go back to Sauraseni, while the languages of the Eastern group derive from Magadhi}}</ref> == ਭੂਗੋਲਿਕ ਹੱਦ == ਪੂਰਬੀ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ [[ਭਾਰਤ]] ਵਿੱਚ ਬੋਲੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਪਰਵਾਸ ਦੇ ਕਾਰਨ [[ਕੈਰੀਬੀਆ|ਕੈਰੇਬੀਆ]], [[ਫ਼ਿਜੀ|ਫ਼ਿਜੀ]], [[ਮਾਰੀਸ਼ਸ]] ਅਤੇ [[ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ|ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ]] ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਵੀ ਹਨ। [[ਭਾਰਤ]] ਵਿੱਚ, ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੂਰਬੀ [[ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼]] ਵਿੱਚ [[ਅਵਧ|ਅਵਧ ਖੇਤਰ]], ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ [[ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼]] ਵਿੱਚ ਬਘੇਲਖੰਡ ਖੇਤਰ ਅਤੇ [[ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ]] ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। == ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ == * [[ਅਉਧੀ ਬੋਲੀ|ਅਵਧੀ]] (38.5 ਮੀਟਰ),<ref>{{Cite web |title=The Slow Death of Awadhi and Bhojpuri |url=https://www.dnaindia.com/analysis/column-the-slow-death-of-bhojpuri-and-awadhi-2122062}}</ref><ref>{{Cite web |title=Omniglot — Awadhi (अवधी) |url=https://www.omniglot.com/writing/awadhi.htm}}</ref><ref>{{Cite web |title='Awadhi language is grouped as mother tongue under Hindi' says Minister of State for Home Affairs |url=https://www.bignewsnetwork.com/news/270676192/awadhi-language-is-grouped-as-mother-tongue-under-hindi |access-date=2024-02-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250505150658/https://www.bignewsnetwork.com/news/270676192/awadhi-language-is-grouped-as-mother-tongue-under-hindi |archive-date=2025-05-05 |url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web |title=Going Native: Ghalib goes to Awadh… |url=https://frontline.thehindu.com/the-nation/the-myth-of-hindi-heartland/article38277377.ece/amp/}}</ref> ਉੱਤਰੀ ਅਤੇ ਉੱਤਰ-ਮੱਧ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ [[ਕੈਰੀਬੀਆ|ਕੈਰੇਬੀਅਨ]], [[ਫ਼ਿਜੀ|ਫਿਜੀ]], [[ਮਾਰੀਸ਼ਸ]] ਅਤੇ [[ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ]] ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। * ਬਘੇਲੀ (8 ਮੀਟਰ), ਉੱਤਰ-ਮੱਧ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। * [[ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹੀ ਭਾਸ਼ਾ|ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹੀ]] (18 ਮੀਟਰ), ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਅਤੇ ਮੱਧ [[ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ]] ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ** ਸੁਰਗੁਜੀਆ (1.7 ਮੀਟਰ), ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ == ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ == * [[ਪੱਛਮੀ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ]] == ਹਵਾਲੇ == [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ]] d83yfyo933s2ksg1fs8w5j904g7lju8 850543 850542 2026-10-25T08:28:30Z KiranBOT 55200 URL ਤੋਂ AMP ਟਰੈਕਿੰਗ ਹਟਾਈ ਗਈ ([[:m:User:KiranBOT/AMP|ਵੇਰਵੇ]]) ([[User talk:Usernamekiran|ਗਲਤੀ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰੋ]]) v3.1.1s 850543 wikitext text/x-wiki {{Infobox language family | name = ਪੂਰਬੀ ਹਿੰਦੀ | map = Indo-Aryan language map.svg | mapcaption = {{legend|#feb836|ਪੂਰਬੀ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਭੂਗੋਲਿਕ ਵੰਡ}} | region = [[ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ]], [[ਬਘੇਲਖੰਡ]], [[ਅਵਧ]] | familycolor = | ancestor = [[ਅਰਧਮਾਗਧੀ]] ਪ੍ਰਾਕ੍ਰਿਤ | ancestor2 = ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ | ancestor4 = [[ਹਿੰਦ-ਆਰੀਆ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ]] | ancestor3 = [[ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ]] ਭਾਸ਼ਾ | ancestor5 = [[ਹਿੰਦ-ਇਰਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ]] | ethnicity = ਅਵਧੀ,ਬਘੇਲੀ,ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹੀ }} '''ਪੂਰਬੀ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ''' [[ਹਿੰਦ-ਆਰੀਆ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ|ਹਿੰਦ-ਆਰੀਆ ਭਾਸ਼ਾ ਪਰਿਵਾਰ]] ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਖਾ ਹਨ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ [[ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼]] ਦੇ [[ਅਵਧ]] ਖੇਤਰ, [[ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼]] ਦੇ ਬਘੇਲਖੰਡ ਖੇਤਰ, ਅਤੇ [[ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ|ਉੱਤਰੀ]] ਅਤੇ ਮੱਧ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ [[ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ]] ਵਿੱਚ ਬੋਲੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੂਰਬੀ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ [[ਅਰਧਮਾਗਧੀ|ਅਰਧਮਾਗਧੀ ਪ੍ਰਾਕ੍ਰਿਤ]] ਤੋਂ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਈਆਂ।<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=DB-yEAAAQBAJ|title=Languages of South Asia: A guide|last=Zograph|first=G.A.|isbn=9781000831658|quote=Numerically, the content of the Central Group of the Indo-Aryan languages has been very variously assessed by different researchers: Chatterji sees in it one language while Grierson enumerated six. Strictly speaking, the core of this group is represented not by languages at all, but by a number of closely related dialects-Braj, Kanauji and Bundell, which together with Khari Boli and Hariani, can be lumped under the common title 'Western Hindi'. The last-mentioned two dialects which occupy the north-western corner of the area covered by Hindi, display a number of common features with Panjabi, which in its turn can be seen as a transitional link with the most typical representative of the North Western group – Lahnda.<br><br>Closely connected with the dialects of the 'Western Hindi' group are Awadhi, Bagheli and Chattisgarhi, which come under the heading of 'Eastern Hindi". Linguistically, these can be regarded as a transitional stage between the Central and the Eastern groups of languages. The 'intermediate' character of this group of dialects seems to have taken shape as far back as the Old Indo-Aryan period. The Middle Indo-Aryan forerunner of the contemporary Eastern Hindi dialects was the Ardhamagadhi Prakrit, which was a transitional form between Sauraseni and Magadhi; the present-day Central dialects go back to Sauraseni, while the languages of the Eastern group derive from Magadhi}}</ref> == ਭੂਗੋਲਿਕ ਹੱਦ == ਪੂਰਬੀ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ [[ਭਾਰਤ]] ਵਿੱਚ ਬੋਲੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਪਰਵਾਸ ਦੇ ਕਾਰਨ [[ਕੈਰੀਬੀਆ|ਕੈਰੇਬੀਆ]], [[ਫ਼ਿਜੀ|ਫ਼ਿਜੀ]], [[ਮਾਰੀਸ਼ਸ]] ਅਤੇ [[ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ|ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ]] ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਵੀ ਹਨ। [[ਭਾਰਤ]] ਵਿੱਚ, ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੂਰਬੀ [[ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼]] ਵਿੱਚ [[ਅਵਧ|ਅਵਧ ਖੇਤਰ]], ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ [[ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼]] ਵਿੱਚ ਬਘੇਲਖੰਡ ਖੇਤਰ ਅਤੇ [[ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ]] ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। == ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ == * [[ਅਉਧੀ ਬੋਲੀ|ਅਵਧੀ]] (38.5 ਮੀਟਰ),<ref>{{Cite web |title=The Slow Death of Awadhi and Bhojpuri |url=https://www.dnaindia.com/analysis/column-the-slow-death-of-bhojpuri-and-awadhi-2122062}}</ref><ref>{{Cite web |title=Omniglot — Awadhi (अवधी) |url=https://www.omniglot.com/writing/awadhi.htm}}</ref><ref>{{Cite web |title='Awadhi language is grouped as mother tongue under Hindi' says Minister of State for Home Affairs |url=https://www.bignewsnetwork.com/news/270676192/awadhi-language-is-grouped-as-mother-tongue-under-hindi |access-date=2024-02-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250505150658/https://www.bignewsnetwork.com/news/270676192/awadhi-language-is-grouped-as-mother-tongue-under-hindi |archive-date=2025-05-05 |url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web |title=Going Native: Ghalib goes to Awadh… |url=https://frontline.thehindu.com/the-nation/the-myth-of-hindi-heartland/article38277377.ece/}}</ref> ਉੱਤਰੀ ਅਤੇ ਉੱਤਰ-ਮੱਧ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ [[ਕੈਰੀਬੀਆ|ਕੈਰੇਬੀਅਨ]], [[ਫ਼ਿਜੀ|ਫਿਜੀ]], [[ਮਾਰੀਸ਼ਸ]] ਅਤੇ [[ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ]] ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। * ਬਘੇਲੀ (8 ਮੀਟਰ), ਉੱਤਰ-ਮੱਧ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। * [[ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹੀ ਭਾਸ਼ਾ|ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹੀ]] (18 ਮੀਟਰ), ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਅਤੇ ਮੱਧ [[ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ]] ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ** ਸੁਰਗੁਜੀਆ (1.7 ਮੀਟਰ), ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ == ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ == * [[ਪੱਛਮੀ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ]] == ਹਵਾਲੇ == [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ]] m5aqonlcw3zx3adp4orst41gvuict2c 0 184791 850532 775633 2026-10-25T03:49:16Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 850532 wikitext text/x-wiki '''ਨਜਲਾ ਅਯੂਬੀ''' ਇੱਕ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਵਕੀਲ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਜੱਜ ਹੈ। ਉਹ ਹਰ ਔਰਤ ਗੱਠਜੋਡ਼ ਵਿੱਚ ਗੱਠਜੋਡ਼ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੀ ਮੁਖੀ ਹੈ, ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਲਡ਼ਕੀਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਹਿੰਸਾ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਵਿਸ਼ਵ ਸੰਧੀ ਲਈ ਇੱਕ ਮੁਹਿੰਮ ਹੈ।<ref name=":0">{{Cite web |title=Afghan women call for global attention and action to meet the needs of women and girls in Afghanistan |url=https://www.unwomen.org/en/news-stories/news/2022/03/afghan-women-call-for-global-attention-and-action-to-meet-the-needs-of-women-and-girls-in-afghanistan |access-date=2022-07-03 |website=UN Women – Headquarters |language=en}}</ref> == ਸਿੱਖਿਆ == ਨਜਲਾ ਨੇ 1989 ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਬੈਚਲਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ [[ਤਾਜਿਕਿਸਤਾਨ|ਤਾਜਿਕਸਤਾਨ]] ਤੋਂ ਕਾਨੂੰਨ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਐਮ. ਏ. ਅਤੇ [[ਯੂਨਾਈਟਡ ਕਿੰਗਡਮ|ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ]] ਦੀ ਯਾਰਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪੋਸਟ-ਵਾਰ ਰਿਕਵਰੀ ਅਤੇ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਐੱਮ. ਏ. ਕੀਤੀ ਹੈ।<ref name=":1">{{Cite web |title=The Every Woman Treaty {{!}} Lisa Shannon & Judge Najla Ayoubi |url=https://www.worldoregon.org/the_every_woman_treaty_lisa_shannon_judge_najla_ayoubi |access-date=2022-07-03 |website=WorldOregon |language=en |archive-date=2022-07-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220703094331/https://www.worldoregon.org/the_every_woman_treaty_lisa_shannon_judge_najla_ayoubi |url-status=dead }}</ref> == ਕੈਰੀਅਰ == ਨਜਲਾ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪਰਵਾਨ ਸੂਬੇ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਜੱਜ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ 1988 ਅਤੇ 2007 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਜਨਤਕ ਹਿੱਤ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਹੁਦਿਆਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 2003 ਤੋਂ 2004 ਤੱਕ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਨਿਰਮਾਣ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ 2002 ਵਿੱਚ ਬੌਨ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਤਹਿਤ ਸਥਾਪਿਤ ਸੰਵਿਧਾਨ ਕਮਿਸ਼ਨ ਸਕੱਤਰੇਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕ ਸਿੱਖਿਆ ਸਮੱਗਰੀ ਅਤੇ ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਂ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੀ। ਨਜਲਾ ਨੇ 2004 ਅਤੇ 2006 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਯੁਕਤ ਚੋਣ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਸੰਸਥਾ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਇੱਕ ਅਫਗਾਨ-ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਇਕਾਈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਫ਼ਰਮਾਨ ਦੁਆਰਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref>{{Cite web |title=USD Welcomes 2015 Women PeaceMakers - University of San Diego |url=https://www.sandiego.edu/news/detail.php?_focus=52666 |access-date=2022-07-03 |website=www.sandiego.edu}}</ref> ਉਸ ਨੇ 2004 ਤੋਂ 2006 ਤੱਕ ਜਨਤਕ ਪਹੁੰਚ ਦੇ ਮੁਖੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਨਜਲਾ ਨੇ ਓਪਨ ਸੁਸਾਇਟੀ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਲਈ ਕੰਟਰੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 2011 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਆ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਡਿਪਟੀ ਕੰਟਰੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/features/magazine/a-nation-in-transition/article4630087.ece|title=A nation in transition|last=Basu|first=Nupur|date=2013-04-20|work=The Hindu|access-date=2022-07-03|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> ਨਜਲਾ ਨੂੰ ਸੈਨ ਡਿਏਗੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਕ੍ਰੌਕ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਫਾਰ ਪੀਸ ਐਂਡ ਜਸਟਿਸ ਵਿਖੇ 2015 ਮਹਿਲਾ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਿਰਮਾਤਾ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref name=":2">{{Cite web |title=USD Welcomes 2015 Women PeaceMakers - University of San Diego |url=https://www.sandiego.edu/news/detail.php?_focus=52666 |access-date=2022-07-03 |website=www.sandiego.edu}}</ref> ਉਹ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਪਾਲਿਟਿਕਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਜ਼ਿਟਿੰਗ ਫੈਲੋ ਵੀ ਸੀ। == ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ == ਜਦੋਂ ਨਜਲਾ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਕੱਟਡ਼ਪੰਥੀਆਂ ਨੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਨਜ਼ਲਾ ਦੇ ਭਰਾ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਹਿਸਬ-ਏ-ਇਸਲਾਮੀ ਜਿਹਾਦੀ ਸਮੂਹ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਵਿਚਾਰਾਂ ਲਈ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref name=":3">{{Cite web |last=Kapos |first=Shia |title='I sat at home for five years': A former Afghan judge on what the future holds for women in Afghanistan |url=https://politi.co/2WfKAPc |access-date=2022-07-03 |website=POLITICO |language=en}}</ref> ਨੱਬੇ ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਭਰਾ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਨਜਲਾ ਨੇ ਇੱਕ ਦਰਜੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 40 ਹੋਰ ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸਿਲਾਈ ਸਕੂਲ ਚਲਾਇਆ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਪੁਰਸ਼ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਗੁਆ ਦਿੱਤਾ।<ref name=":4">{{Cite web |title=What's Next for Afghan Women: An Interview with Judge Najla Ayoubi |url=https://www.cfr.org/blog/whats-next-afghan-women-interview-judge-najla-ayoubi |access-date=2022-07-03 |website=Council on Foreign Relations |language=en}}</ref> ਉਸ ਦੀ ਜਾਨ ਨੂੰ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਧਮਕੀਆਂ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਭੱਜ ਗਈ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਨ ਮੰਗੀ।<ref name=":4" /> == ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਲਈ ਮੁਹਿੰਮ == ਨਜਲਾ ਇੱਕ ਮਹਿਲਾ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ ਹੈ, ਜੋ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।<ref>{{Cite web |date=2021-06-25 |title=Afghanistan needs global support to stop violence against women {{!}} Opinion |url=https://www.newsweek.com/afghanistan-needs-global-support-stop-violence-against-women-opinion-1603892 |access-date=2022-07-03 |website=Newsweek |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Alexandra C. Price |title=No Matter the Obstacles: Najla Ayoubi on the Fight for Women's Rights in Afghanistan |url=http://uchicagogate.com/articles/2017/6/4/no-matter-the-obstacles-najla-ayoubi-on-the-fight-for-womens-rights-in-afghanistan/ |access-date=2022-07-03 |website=uchicagogate.com |archive-date=2022-07-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220703094240/http://uchicagogate.com/articles/2017/6/4/no-matter-the-obstacles-najla-ayoubi-on-the-fight-for-womens-rights-in-afghanistan/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |last=Blair |first=Alex |date=August 21, 2021 |title=Taliban atrocities: Woman 'set on fire' for bad cooking |url=https://www.news.com.au/world/middle-east/the-talibans-atrocities-are-stacking-up-as-worldwide-evacuation-efforts-hit-security-snags/news-story/90dccff44e61b5424e77252c58d84b9f}}</ref> ਸਾਲ 2022 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਲਡ਼ਕੀਆਂ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਉਪਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੌਰਾਨ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।<ref>{{Cite news|url=https://www.washingtonpost.com/washington-post-live/2021/09/01/future-afghan-women-with-judge-najla-ayoubi-sen-jeanne-shaheen-d-nh/|title=The Future for Afghan Women with Judge Najla Ayoubi & Sen. Jeanne Shaheen (D-N.H.)|last=Washington Post Live|date=September 1, 2021|work=[[The Washington Post]]}}</ref> == ਪੁਰਸਕਾਰ == ਨਜਲਾ ਨੂੰ 2015 ਵਿੱਚ ਸੈਨ ਡਿਏਗੋ ਜੋਨ ਕ੍ਰੋਕ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਫਾਰ ਪੀਸ ਐਂਡ ਜਸਟਿਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਪੀਸਮੇਕਰ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਸੀ।<ref>{{Cite web |last=NAWJ |date=March 2022 |title=Report from District 14: Honorable Pennie K. McLaughlin |url=https://www.nawj.org/uploads/files/district_information/district_reports/district_14/district14midyearreport.pdf |access-date=2024-03-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240718185954/https://www.nawj.org/uploads/files/district_information/district_reports/district_14/district14midyearreport.pdf |archive-date=2024-07-18 |url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web |date=2015-10-07 |title=Women PeaceMakers Share Their Stories With San Diego |url=https://www.kpbs.org/news/midday-edition/2015/10/07/peacemakers-share-stories-survival-and-activism-us |access-date=2022-07-03 |website=KPBS Public Media |language=en}}</ref> ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਚ 2021 ਵਿੱਚ ਲਿੰਗ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਫ਼ੇਮੀ ਲਿਸਟ 100 ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref>{{Cite web |title=FemiList100 |url=https://www.gendersecurityproject.com/femilist100-2021 |access-date=2022-07-03 |website=GSP |language=en |archive-date=2022-10-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221019073504/https://www.gendersecurityproject.com/femilist100-2021 |url-status=dead }}</ref> == ਹਵਾਲੇ == [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] tfz13bu1djl579t40te7dpznn8s07dq 0 186682 850511 831113 2026-10-24T21:42:36Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 850511 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ਜੋਆਨੀ ਬਲੈਂਕ | image = <!-- filename only, no "File:" or "Image:" prefix, and no enclosing [[brackets]] --> | alt = <!-- descriptive text for use by speech synthesis (text-to-speech) software --> | caption = | other_names = | birth_name = <!-- only use if different from name --> | birth_date = ਜੁਲਾਈ 4, 1937 | birth_place = | death_date = ਅਗਸਤ 6, 2016 (ਉਮਰ 79) | death_place = | nationality = ਅਮਰੀਕੀ | occupation = {{hlist|ਉਦਯੋਗਪਤੀ|ਲੇਖਿਕਾ|[[ਵੀਡੀਓਗ੍ਰਾਫੀ]]|[[ਸੈਕਸ ਸਿੱਖਿਅਕ]]|ਖੋਜੀ}} | years_active = | known_for = | notable_works = }} '''ਜੋਆਨੀ ਬਲੈਂਕ''' (4 ਜੁਲਾਈ, 1937 – 6 ਅਗਸਤ, 2016) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ [[ਜਿਨਸੀ ਸਿੱਖਿਆ|ਸੈਕਸ ਸਿੱਖਿਅਕ]], ਉੱਦਮੀ, ਲੇਖਕ, ਵੀਡੀਓਗ੍ਰਾਫਰ, ਸਹਿ-ਹਾਊਸਿੰਗ ਉਤਸ਼ਾਹੀ, [[ਲੋਕ ਭਲਾਈ|ਲੋਕ ਭਲਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ]], ਅਤੇ ਲਿੰਗਕਤਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਖੋਜੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ [[ਲਿੰਗ-ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਨਾਰੀਵਾਦ]] ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਉਸ ਦੇ ਸੈਕਸ ਸਟੋਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਯਤਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੇ ਪੇਪਰ ਕਾਰਨੇਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿਖੇ ਮਨੁੱਖੀ ਲਿੰਗਕਤਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ।<ref>{{Cite web |title=Guide to the Joani Blank Papers, circa 1970-2016 |url=http://rmc.library.cornell.edu/EAD/htmldocs/RMM07827.html |access-date=March 13, 2017 |website=rmc.library.cornell.edu |archive-url=https://web.archive.org/web/20170314062948/http://rmc.library.cornell.edu/EAD/htmldocs/RMM07827.html |archive-date=ਮਾਰਚ 14, 2017 |url-status=dead}}</ref> == ਕਰੀਅਰ == ਬਲੈਂਕ ਨੇ 1975 ਵਿੱਚ ਡਾਊਨ ਦੇਅਰ ਪ੍ਰੈਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਕਿ ਲਿੰਗ-ਸਕਾਰਾਤਮਕ-ਸਬੰਧਤ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਹੈ।<ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/eroticcitysexual00side_0|title=Erotic city : sexual revolutions and the making of modern San Francisco|last=Sides|first=Josh|date=2009|publisher=Oxford University Press|isbn=9780199703395|location=New York|page=[https://archive.org/details/eroticcitysexual00side_0/page/122 122]|quote=Joani Blank.|access-date=2 December 2015|url-access=registration}}</ref> 1977 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਗੁੱਡ ਵਾਈਬ੍ਰੇਸ਼ਨ ਖੋਲ੍ਹਿਆ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਦੂਜਾ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਸੈਕਸ ਖਿਡੌਣਾ ਕਾਰੋਬਾਰ (ਪਹਿਲਾ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਈਵਜ਼ ਗਾਰਡਨ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਡੇਲ ਵਿਲੀਅਮਜ਼ ਦੁਆਰਾ 1974 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ)।<ref>{{Cite book|title=Revolution in the Garden: Dell Williams, Lynn Vannucci: 9781596370388: Amazon.com: Books|last=Williams|first=Dell|last2=Vannucci|first2=Lynn|year=2005|isbn=1596370386}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=tOVlvvrMJhUC&q=%22dell+williams%22+first+woman-oriented&pg=PA117|title=Historical Dictionary of Feminism|last=Boles|first=Janet K|last2=Hoeveler|first2=Diane Long|year=2004|isbn=9780810849464|page=117}}</ref><ref>{{Cite web |title=Remembering Joani Blank: Designer Of The First Modern Sex Toy Store - Core77 |url=http://www.core77.com/posts/55553/Remembering-Joani-Blank-Designer-Of-The-First-Modern-Sex-Toy-Store |access-date=2017-03-11 |website=Core77 |language=en}}</ref> ਗੁੱਡ ਵਾਈਬ੍ਰੇਸ਼ਨ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਸੈਕਸ ਥੈਰੇਪਿਸਟ ਲੋਨੀ ਬਾਰਬਾਚ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜੋੜਾ ਉਹਨਾਂ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਔਰਗੈਜ਼ਮ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸੀ। <ref name=":0">{{Cite web |last=Rainey |first=Libby |date=2016-08-18 |title=Joani Blank, feminist activist who founded Good Vibrations, dies |url=https://www.sfgate.com/bayarea/article/Joani-Blank-feminist-activist-who-founded-Good-9171689.php |access-date=2021-05-19 |website=SFGATE |language=en-US}}</ref> ਗੁੱਡ ਵਾਈਬ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਸੈਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਦੀ ਸਕ੍ਰੀਨ ਕਰਨ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਔਰਗੈਜ਼ਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸੀ। ਇਸ ਅਧਿਐਨ ਨੇ ਚੰਗੇ ਵਾਈਬ੍ਰੇਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਮਾਡਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ।<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=toGlsIgAW8oC&q=Joani+Blank&pg=PA215|title=New sociologies of sex work|last=Comella|first=Lynn|date=2010|publisher=Ashgate|isbn=9780754699682|location=Farnham ; Burlington, VT|page=215|access-date=2 December 2015}}</ref> ਲਿਨ ਕੋਮੇਲਾ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਬਲੈਂਕ ਨੇ "ਉਸ ਦੀ ਛੋਟੀ ਵਾਈਬ੍ਰੇਟਰ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਲਈ ਜਿਨਸੀ ਸਰੋਤ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਸ਼ਾਇਦ ਅੰਦਰ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸੈਕਸ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਨਾ ਮੌਸਮ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਨ ਵਾਂਗ ਹੀ ਆਮ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਇਹ ਵੀ ਮੰਨਦੀ ਸੀ ਕਿ ਜਿਨਸੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਜਨਮ ਅਧਿਕਾਰ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਅਨੰਦ ਲੈਣ ਲਈ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।"<ref>{{Cite news|url=https://bitchmedia.org/article/remembering-good-vibrations-founder-joani-blank-1937-2016|title=Remembering Good Vibrations Founder Joani Blank, 1937 - 2016|last=Comella|first=Lynn|date=2016-08-12|work=Bitch Media|access-date=2017-03-11|language=en|archive-date=2016-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20160815173130/https://bitchmedia.org/article/remembering-good-vibrations-founder-joani-blank-1937-2016|url-status=dead}}</ref> ਬਲੈਂਕ ਨੇ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਹਨੀ ਲੀ ਕੌਟਰੇਲ ਨਾਲ ''ਆਈ ਐਮ ਮਾਈ ਲਵਰ 'ਤੇ ਸਹਿਯੋਗ ਕੀਤਾ,'' ਅਤੇ ਡਾਊਨ ਦੇਅਰ ਪ੍ਰੈਸ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ 1978 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਹੱਥਰਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਲਈ ਸਿੱਖਣ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਦੇ ਲਿਖਤੀ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਕੋਟਰੇਲ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਿਆ। ਇਹ ''ਆਵਰ ਬਾਡੀਜ਼, ਅਵਰਸੇਲਵਜ਼'' (1971) ਅਤੇ ਬੈਟੀ ਡੌਡਸਨ ਦੀ ''ਲਿਬਰੇਟਿੰਗ ਮਾਸਟਰਬੇਸ਼ਣ: ਏ ਮੈਡੀਟੇਸ਼ਨ ਆਨ ਸੈਲਫ ਲਵ'' <ref>{{Cite book|title=Liberating masturbation: a meditation on self love|last=Dodson|first=Betty|date=1975-01-01|publisher=Dodson|isbn=9780940208278|location=New York|language=English|oclc=19938744}}</ref> (1974) ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਦੂਜੀ ਵੇਵ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਬਾਰੇ ਸਿੱਖਿਅਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਜਿਨਸੀ ਜੀਵਨ ਲਈ ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਬਲੈਂਕ ਸੈਨ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸਕੋ ਸੈਕਸ ਇਨਫਰਮੇਸ਼ਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਵਲੰਟੀਅਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਅਤੇ ਸੋਸਾਇਟੀ ਫਾਰ ਦ ਸਾਇੰਟਿਫਿਕ ਸਟੱਡੀ ਆਫ਼ ਸੈਕਸੁਅਲਿਟੀ ਦੇ ਬੋਰਡ ਆਫ ਡਾਇਰੈਕਟਰਜ਼ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਬਟਰਫਲਾਈ ਵਾਈਬ੍ਰੇਟਰ<ref>{{Cite web |date=2016-08-08 |title=Good Vibrations Founder Joani Blank, Feminist Pioneer and Vibrator Designer, Has Died |url=http://www.modernluxury.com/san-francisco/story/good-vibrations-founder-joani-blank-feminist-pioneer-and-vibrator-designer-has-d |access-date=2016-08-08 |publisher=San Francisco Magazine}}</ref> ਅਤੇ ਟਾਈਟਟੂਜ਼ (ਹੁਣ ਇੰਟੀਮੇਟ ਆਰਟ ਟੈਟੂ) ਦੀਆਂ ਕਾਢਾਂ ਲਈ ਵੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।<ref>{{Cite web |title=Intimate Art Tattoo web site |url=http://www.intimatearttattoo.com/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210920131440/http://intimatearttattoo.com/ |archive-date=September 20, 2021 |access-date=December 1, 2006}}</ref> == ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ == ਬਲੈਂਕ ਦੀ ਇੱਕ ਧੀ, ਅਮਿਕਾ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਪੋਤੇ-ਪੋਤੀਆਂ ਸਨ। ਬਲੈਂਕ 1992 ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੱਕ ਕੋਹਾਊਸਿੰਗ ਵਿੱਚ ਰਹੀ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੀ ਕੋਹਾਊਸਿੰਗ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਬੋਰਡ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।<ref>{{Cite web |last=Peteritas |first=Brian |date=25 October 2012 |title=Senior Cohousing May be the Next Real-Estate Trend |url=https://www.governing.com/generations/gov-aging-residents-increasingly-turning-to-cohousing.html |website=Governing |language=en}}</ref> ਉਸ ਨੇ ਐਮਰੀਵਿਲੇ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਡੋਇਲ ਸਟ੍ਰੀਟ ਕੋਹਾਊਸਿੰਗ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਾਲ ਬਿਤਾਏ, ਅਤੇ [[ਓਕਲੈਂਡ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ]] ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਅੰਤਿਮ ਘਰੇਲੂ ਭਾਈਚਾਰੇ, ਸਵੈਨਜ਼ ਮਾਰਕੀਟ ਕੋਹਾਊਸਿੰਗ ਦੀ ਸਹਿ-ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਬਲੈਂਕ ਨੇ ਜੇਲ੍ਹ ਸੁਧਾਰ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਸਮਾਨਤਾ ਵਰਗੇ [[ਸਮਾਜਕ ਨਿਆਂ]] ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਲਈ ਆਪਣਾ ਸਮਾਂ ਸਵੈਇੱਛਤ ਕੀਤਾ।<ref>{{Cite web |last=Yee |first=Kate Madden |date=1 November 2013 |title=The Monthly – Feature November 2013 :: Come Together {{!}} Cohousing and the art of neighborhood. {{!}} By Kate Madden Yee |url=https://themonthly.com/feature1311/ |website=themonthly.com}}</ref><ref>{{Cite web |last=Queen |first=Carol |title=In Memoriam: Joani Blank |url=https://sfbaytimes.com/in-memoriam-joani-blank/ |website=San Francisco Bay Times}}</ref> ਉਸ ਨੇ ਪਬਲਿਕ ਹੈਲਥ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ<ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/eroticcitysexual00side_0|title=Erotic city : sexual revolutions and the making of modern San Francisco|last=Sides|first=Josh|date=2009|publisher=Oxford University Press|isbn=9780199703395|location=New York|page=[https://archive.org/details/eroticcitysexual00side_0/page/122 122]|quote=Joani Blank.|access-date=2 December 2015|url-access=registration}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFSides2009">Sides, Josh (2009). <span class="id-lock-registration" title="Free registration required">[[iarchive:eroticcitysexual00side_0|''Erotic city : sexual revolutions and the making of modern San Francisco'']]</span>. New York: Oxford University Press. p.&nbsp;[[iarchive:eroticcitysexual00side_0/page/122|122]]. [[ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸਟੈਂਡਰਡ ਬੁੱਕ ਨੰਬਰ|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/9780199703395|<bdi>9780199703395</bdi>]]<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">December 2,</span> 2015</span>. <q>Joani Blank.</q></cite></ref> ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਲਿੰਗਕਤਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਰਹੀ। ਬਲੈਂਕ ਦੀ 6 ਅਗਸਤ, 2016 ਨੂੰ, ਉਸ ਦੀ ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਦੋ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਪੈਨਕ੍ਰੀਆਟਿਕ ਕੈਂਸਰ ਨਾਲ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।<ref>{{Cite web |date= |title=Good Vibrations Founder Joani Blank Dies |url=http://avn.com/business/articles/novelty/good-vibrations-founder-joani-blank-dies-693724.html |access-date=2016-08-08 |publisher=Adult Video News}}</ref> == ਕਿਤਾਬਾਂ == * Contributing author, ''That Takes Ovaries!: Bold Females and Their Brazen Acts'', Three Rivers Press, 2002 * Editor, ''Still Doing It: Men and Women Over Sixty Write About Their Sexuality'', Down There Press, 2000 * Co-author (with Ann Whidden), ''Good Vibrations: The New Complete Guide to Vibrators'', Down There Press, 2000 (see also 1976, below) * Editor, ''I Am My Lover: Women Pleasure Themselves'', Down There Press, 1997 * Editor, ''First Person Sexual: Women and Men Write About Self-Pleasuring'', Down There Press, 1996 * Editor, ''Femalia'', Down There Press, 1993 * ''A Kid's First Book About Sex'', Down There Press, 1993 * ''I Am My Lover,'' Down There Press, 1978.<ref>{{Cite book|title=I am my lover|last=Blank|first=Joani|last2=Cottrell|first2=Honey Lee|last3=Corinne|first3=Tee|last4=Down There Press|date=1978-01-01|publisher=Down There Press|location=Burlingame, Calif.|language=English|oclc=33394222}}</ref> * ''The Playbook for Kids About Sex'', Down There Press, 1978 * ''The Playbook for Men About Sex'', Down There Press, 1976 * ''Good Vibrations: Being a Treatise on the Use of Machines in the Indolent Indulgence of Erotic Pleasure-Seeking Together with Important Hints on the Acquisition, Care, and Utilization of Said Machines and Much More about the Art and Science of Buzzing Off'', Down There Press, 1976 * ''The Playbook for Women About Sex'', Down There Press, 1975 == ਫ਼ਿਲਮਾਂ == * ''ਓਰਗੈਜ਼ਮ: ਫੇਸ ਆਫ ਐਕਸਟਸੀ'', ਬਲੈਂਕ ਟੇਪਜ਼ ਅਤੇ ਲਿਬੀਡੋ ਫਿਲਮਜ਼, 2004 (ਜੈਕ ਹੈਫਰਕੈਂਪ ਅਤੇ ਮਾਰੀਆਨਾ ਬੇਕ ਦੇ ਨਾਲ)। * ''ਕੈਰਲ ਕੁਈਨਜ਼ ਗ੍ਰੇਟ ਵਾਈਬ੍ਰੇਸ਼ਨਜ਼: ਐਨ ਐਕਸਪਲੀਸਿਟ ਗਾਈਡ ਟੂ ਵਾਈਬ੍ਰੇਟਰਾਂ'', ਖਾਲੀ ਟੇਪਾਂ, ~ 1997। == ਹਵਾਲੇ == {{Reflist}} == ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ == * {{Official website|http://www.joaniblank.com}} * [http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?file=/chronicle/archive/2003/02/14/WB212311.DTL 2003 San Francisco Chronicle profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090423014549/http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?file=/chronicle/archive/2003/02/14/WB212311.DTL |date=2009-04-23 }} * [http://www.cohousing.org/ Cohousing Association of the United States] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2016]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1937]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਔਰਤ ਖੋਜੀ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਖੋਜੀ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਸੈਕਸ ਸਿੱਖਿਅਕ]] flzm7a94bl0iw93t1q67qxc9zmmwh38 0 194648 850517 792184 2026-10-24T23:19:21Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 850517 wikitext text/x-wiki {{cleanup infobox}} {{multiple issues|ਲੇਖ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ, ਵਿਆਕਰਨ ਉੱਪਰ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਕੁਝ ਭਾਗਾਂ ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਕੁਝ ਸਮੱਗਰੀ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਹੈ।}} {| class="infobox vcard" ! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size:125%;" |<div class="fn" style="display:inline;">ਡਾਇਨੇ ਏਕਰਮੈਨ</div> |- | colspan="2" class="infobox-image" |[[File:Diane_Ackerman.jpg|frameless|Ackerman in 2011]]<div class="infobox-caption" style="line-height:1.4em;">2011 ਵਿੱਚ ਏਕਰਮੈਨ</div> |- ! class="infobox-label" scope="row" style="line-height:1.2em; padding-right:0.65em;" |ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। | class="infobox-data" style="line-height:1.4em;" |<span style="display:none">(<span class="bday">1948-10-07</span>) </span>7 ਅਕਤੂਬਰ 1948 <span class="noprint ForceAgeToShow"> (ਉਮਰ 76) &nbsp;</span> |- ! class="infobox-label" scope="row" style="line-height:1.2em; padding-right:0.65em;" |ਕਿੱਤਾ | class="infobox-data role" style="line-height:1.4em;" |[[Author|ਲੇਖਕ]] |- ! class="infobox-label" scope="row" style="line-height:1.2em; padding-right:0.65em;" |ਕੌਮੀਅਤ | class="infobox-data category" style="line-height:1.4em;" |ਅਮਰੀਕੀ |- ! class="infobox-label" scope="row" style="line-height:1.2em; padding-right:0.65em;" |ਸਿੱਖਿਆ | class="infobox-data" style="line-height:1.4em;" |[[Pennsylvania State University|ਪੈਨਸਿਲਵੇਨੀਆ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ]] ([[Bachelor of Arts|ਬੀ. ਏ.]]) [[Cornell University|ਕਾਰਨੇਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ]] ([[Master of Arts|ਐਮ. ਏ.]], ਐਮ. ਐਫ. ਏ. ਅਤੇ ਪੀ. ਐਚ. ਡੀ.) <br /> |- ! colspan="2" class="infobox-header" |ਵੈੱਬਸਾਈਟ |- | colspan="2" class="infobox-full-data" style="line-height:1.4em;" |<span class="url">[http://www.dianeackerman.com/ www.dianeackerman.com]</span> |} '''ਇਨੇ ਏਕਰਮੈਨ''' (ਜਨਮ 7 ਅਕਤੂਬਰ, 1948) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਕਵੀ, ਨਿਬੰਧਕਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀਵਾਦੀ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਫਿਲਮਾਂ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।<ref>{{Cite web |last=Ackerman |first=Diane |title=The Poetry Foundation |url=http://www.poetryfoundation.org/bio/diane-ackerman |access-date=14 February 2015}}</ref> == ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਕੈਰੀਅਰ == ਏਕਰਮੈਨ ਨੇ ਪੈਨਸਿਲਵੇਨੀਆ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ [[ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ]] ਅਤੇ [[ਕਾਰਨੇਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ]] ਤੋਂ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ, ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਫਾਈਨ ਆਰਟਸ ਅਤੇ [[ਡਾਕਟਰ ਆਫ਼ ਫਿਲਾਸਫੀ|ਪੀਐਚ. ਡੀ.]] ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੀ [[ਥੀਸਿਸ|ਖੋਜ ਨਿਬੰਧ]] ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਕੌਸਮੋਸ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲਡ਼ੀ ਦੇ ਸਿਰਜਣਹਾਰ [[ਕਾਰਲ ਐਡਵਰਡ ਸੇਗਨ|ਕਾਰਲ ਸਾਗਨ]] ਸਨ। ਉਸ ਨੇ [[ਕੋਲੰਬੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ|ਕੋਲੰਬੀਆ]] ਅਤੇ [[ਕਾਰਨੇਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ|ਕਾਰਨੇਲ]] ਸਮੇਤ ਕਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਡ਼੍ਹਾਇਆ ਹੈ।<ref>{{Cite web |last=Ackerman |first=Diane |title=The Poetry Foundation |url=http://www.poetryfoundation.org/bio/diane-ackerman |access-date=14 February 2015}}</ref> ਉਸ ਦੇ ਲੇਖ ਦ ''[[ਨਿਊਯਾਰਕ ਟਾਈਮਜ਼]]'', ''ਸਮਿਥਸੋਨੀਅਨ'', ''ਪਰੇਡ'', ਦ ''ਨਿਊ ਯਾਰਕਰ'', ''[[ਨੈਸ਼ਨਲ ਜੀਓਗ੍ਰੈਫਿਕ ਮੈਗਜ਼ੀਨ|ਨੈਸ਼ਨਲ ਜੀਓਗਰਾਫਿਕ]]'' ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਰਸਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਏ ਹਨ।<ref>{{Cite web |last=Granucci |first=Alison |title=Diane Ackerman |url=http://blueflowerarts.com/artist/diane-ackerman/ |access-date=9 April 2015 |website=Blue Flower Arts Literary Speakers Agency}}</ref> ਉਸ ਦੀ ਖੋਜ ਉਸ ਨੂੰ [[ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ]] ਵਿੱਚ ਮਾਤਾ ਅਟਲਾਂਟਿਕ (ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਏ ਸੁਨਹਿਰੀ ਸ਼ੇਰ ਤਾਮਾਰਿਨਸ ਪੈਟਾਗੋਨੀਆ (ਸੱਜੇ ਵ੍ਹੇਲ [[ਹਵਾਈ]] (ਹੰਪਬੈਕ ਵ੍ਹੇਲ) ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ (ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰਦੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸਾਈਟਾਂ 'ਤੇ ਮੋਨਾਰਕ ਤਿਤਲੀਆਂ ਨੂੰ ਟੈਗ ਕਰਨਾ) ਫ੍ਰੈਂਚ ਫ੍ਰਿਗੇਟ ਸ਼ੋਲਜ਼ (ਮੋਂਕ ਸੀਲਸ) ਟੋਰੋਸ਼ੀਮਾ, [[ਜਪਾਨ]] (ਛੋਟੀ ਪੂਛ ਵਾਲਾ ਅਲਬਾਟ੍ਰਾਸ) ਟੈਕਸਾਸ (ਬੈਟ ਕੰਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਨਾਲ) [[ਐਮਾਜ਼ੋਨ ਵਰਖਾ ਜੰਗਲ|ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਰੇਨਫੌਰੈਸਟ]], ਅਤੇ [[ਅੰਟਾਰਕਟਿਕਾ]] ([[ਪੈਂਗੁਇਨ|ਪੈਨਗੁਇਨ]]) ਵਰਗੇ ਵਿਭਿੰਨ ਸਥਾਨਾਂ' ਤੇ ਲੈ ਗਈ ਹੈ।<ref>{{Cite book|location=New York}}</ref><ref>{{Cite book|location=New York}}</ref> 1986 ਵਿੱਚ, ਉਹ [[ਨਾਸਾ]] ਦੇ ਪੱਤਰਕਾਰ-ਇਨ-ਸਪੇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਲਈ ਸੈਮੀ-ਫਾਈਨਲਿਸਟ ਸੀ-ਇਹ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸਪੇਸ ਸ਼ਟਲ ਚੈਲੇਂਜਰ (ਕ੍ਰਿਸਟਾ ਮੈਕਓਲਿਫ ਨੂੰ ਅਧਿਆਪਕ ਇਨ ਸਪੇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਪੇਲੋਡ ਮਾਹਰ ਵਜੋਂ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref>{{Cite web |title=Journalist in Space |url=http://www.worldspaceflight.com/bios/journalist.php |access-date=13 April 2015 |website=World Space Flight}}</ref> ਇੱਕ ਅਣੂ ਦਾ ਨਾਮ ਉਸ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ-ਡਾਇਨੇਕੇਰੋਨ-ਇੱਕ ਮਗਰਮੱਛ ਸੈਕਸ ਫੇਰੋਮੋਨ।[9] ਉਸ ਦੀਆਂ ਹੱਥ-ਲਿਖਤਾਂ, ਲਿਖਤਾਂ ਅਤੇ ਕਾਗਜ਼ਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ (ਡਾਇਨੇ ਏਕਰਮੈਨ ਪੇਪਰਜ਼, 1971-1997-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਨੰਬਰ 6299) [[ਕਾਰਨੇਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ]] ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।<ref>{{Cite web |last=ਐਕਰਮੈਨ |first=ਡਾਇਨੇ |title=ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਪੇਪਰ |url=http://rmc.library.cornell.edu/EAD/htmldocs/RMM06299.html |website=ਕਾਰਨੇਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ |access-date=2025-03-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211219152559/https://rmc.library.cornell.edu/EAD/htmldocs/RMM06299.html |archive-date=2021-12-19 |url-status=dead}}</ref> == ਕਿਤਾਬਾ == ਉਸਦੀਆਂ ਗ਼ੈਰ-ਗਲਪ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ, ਦ ਹਿਊਮਨ ਏਜ: ਦ ਵਰਲਡ ਸ਼ੇਪਡ ਬਾਏ ਅਸ, ਜੋ ਕੁਦਰਤ, ਮਨੁੱਖੀ ਚਤੁਰਾਈ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਦਬਦਬੇ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਂਦੀ ਹੈ; [1][2] ਉਸਦੀ ਯਾਦ 'ਵਨ ਹੰਡ੍ਰੇਡ ਨੇਮਜ਼ ਫਾਰ ਲਵ', ਸਟ੍ਰੋਕ, ਅਫੇਸੀਆ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਬਾਰੇ; [3][4] ਡਾਨ ਲਾਈਟ, ਸਵੇਰ ਅਤੇ ਜਾਗਣ 'ਤੇ ਇੱਕ ਕਾਵਿਕ ਧਿਆਨ; [5][6] ਦ ਜ਼ੂਕੀਪਰਜ਼ ਵਾਈਫ, ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਵਾਰਸਾ ਵਿੱਚ ਸੈੱਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਬਿਰਤਾਂਤਕ ਗ਼ੈਰ-ਗਲਪ, ਲੋਕਾਂ, ਜਾਨਵਰਾਂ ਅਤੇ ਦਇਆ ਦੇ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ; [7][8] ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਅਜੂਬਿਆਂ ਅਤੇ ਰਹੱਸਾਂ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਅਲਕੀਮੀ ਆਫ਼ ਮਾਈਂਡ, ਆਧੁਨਿਕ ਨਿਊਰੋਸਾਇੰਸ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ; [9] ਕਲਟੀਵੇਟਿੰਗ ਡਿਲਾਈਟ, ਉਸਦੇ ਬਾਗ ਦਾ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸ; [10] ਡੀਪ ਪਲੇ, ਜੋ ਖੇਡ, ਰਚਨਾਤਮਕਤਾ ਅਤੇ ਪਾਰਗਾਮੀਤਾ ਲਈ ਸਾਡੀ ਜ਼ਰੂਰਤ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ; [11] ਇੱਕ ਸਲੈਂਡਰ ਥ੍ਰੈਡ, ਇੱਕ ਸੰਕਟ ਲਾਈਨ ਸਲਾਹਕਾਰ ਵਜੋਂ ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਬਾਰੇ; [12][13] ਵ੍ਹੇਲ ਲਾਈਟ ਦੁਆਰਾ ਦ ਰੇਅਰਸਟ ਆਫ਼ ਦ ਰੇਅਰ ਅਤੇ ਦ ਮੂਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਏ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਦੁਰਦਸ਼ਾ ਅਤੇ ਮੋਹ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕਰਦੀ ਹੈ; [14][15] ਏ ਨੈਚੁਰਲ ਹਿਸਟਰੀ ਆਫ਼ ਪਿਆਰ, ਪਿਆਰ ਦੇ ਕਈ ਪਹਿਲੂਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਹਿਤਕ ਦੌਰਾ;[16] ਐਕਸਟੈਂਡਡ ਵਿੰਗਜ਼ 'ਤੇ, ਉਡਾਣ ਦੀ ਉਸਦੀ ਯਾਦ;[17] ਅਤੇ ਏ ਨੈਚੁਰਲ ਹਿਸਟਰੀ ਆਫ਼ ਦ ਸੈਂਸੇਜ਼, ਪੰਜ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੀ ਖੋਜ।[18][19] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਔਰਤ ਨਾਵਲਕਾਰ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1948]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਰੀ ਕਵੀ]] 23im8tuv57ckwgllvu88b64zebxucig 0 196033 850534 844614 2026-10-25T04:25:13Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 850534 wikitext text/x-wiki {{Infobox scientist | name = ਨਾਗਿਨ ਕੌਕਸ | image = Nagin Cox with JPL icon.jpg | caption = 2018 ਵਿੱਚ ਕੌਕਸ | birth_date = 1965 | birth_place = [[ਬੰਗਲੌਰ]] | workplaces = | alma_mater = ਕਾਰਨੇਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ }} '''ਜ਼ੈਨਬ ਨਾਗਿਨ ਕੌਕਸ''' ([[ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ]]: '''Zainab Nagin Cox;''' ਜਨਮ 1965) ਜੈੱਟ ਪ੍ਰੋਪਲਸ਼ਨ ਲੈਬਾਰਟਰੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੁਲਾੜ ਯਾਨ ਸੰਚਾਲਨ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਨਾਸਾ ਐਕਸੈਪਸ਼ਨਲ ਸਰਵਿਸ ਮੈਡਲ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। 2015 ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਐਸਟੇਰੋਇਡ 14061 ਦਾ ਨਾਮ "ਨੈਗਿਨਕੌਕਸ" ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। == ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ == ਕੌਕਸ ਦਾ ਜਨਮ [[ਬੇਂਗਾਲ਼ੁਰੂ|ਬੰਗਲੌਰ]] ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ [[ਕੁਆਲਾ ਲੁੰਪੁਰ|ਉਹ ਕੁਆਲਾਲੰਪੁਰ]] ਅਤੇ ਕੈਨਸਸ ਸਿਟੀ, ਕੈਨਸਸ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।<ref name=":0" /> ਉਹ ਸ਼ੌਨੀ ਮਿਸ਼ਨ ਈਸਟ ਹਾਈ ਸਕੂਲ<ref>{{Cite web |title=Z. Nagin Cox's Martian Profile |url=https://mars.nasa.gov/people/info.cfm?id=270 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150327124636/http://mars.nasa.gov/people/info.cfm?id=270 |archive-date=2015-03-27 |access-date=2018-06-19 |website=mars.nasa.gov |language=en-US}}</ref> ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੂੰ [[ਸਟਾਰ ਟ੍ਰੇਕ|ਸਟਾਰ ਟ੍ਰੈਕ]] ਅਤੇ ਕੌਸਮੌਸ: ਏ ਸਪੇਸਟਾਈਮ ਓਡੀਸੀ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਹੋ ਗਈ। ਉਸਨੇ [[ਕਾਰਨੇਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ]] ਤੋਂ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਅਤੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, 1986 ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ,<ref>{{Cite web |title=Nagin Cox's Martian Profile |url=https://mars.nasa.gov/people/info.cfm?id=22833 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150328223122/http://mars.nasa.gov/people/info.cfm?id=22833 |archive-date=2015-03-28 |access-date=2018-06-19 |website=mars.nasa.gov |language=en-US}}</ref> ਅਤੇ 1990 ਵਿੱਚ ਏਅਰ ਫੋਰਸ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਤੋਂ ਸਪੇਸ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਸਿਸਟਮ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।<ref name=":1">{{Cite web |title=Office of Alumni Affairs / Ms. Zainab "Nagin" Cox |url=https://www.afit.edu/alumni/page.cfm?page=1213&tabname=Tab1A |access-date=2018-06-19 |website=www.afit.edu |language=en}}</ref> == ਕਰੀਅਰ == [[ਤਸਵੀਰ:Nagin_Cox_with_mission_lanyards.jpg|thumb| 2018 ਵਿੱਚ, ਕੌਕਸ, ਜੇਪੀਐਲ ਵਿੱਚ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਆਪਣੇ ਮਿਸ਼ਨ ਲੈਨਯਾਰਡ ਪਹਿਨ ਕੇ।]] ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕੌਕਸ ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਲਈ ਇੱਕ ਸਪੇਸ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਅਫਸਰ ਵਜੋਂ, [[ਜਨਰਲ ਡਾਇਨਾਮਿਕਸ ਐੱਫ-16 ਫਾਈਟਿੰਗ ਫਾਲਕਨ|F-16]] ਏਅਰਕ੍ਰੂ ਸਿਖਲਾਈ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।<ref>{{Cite web |title=Mission System Engineer |url=http://www.casnewsletter.org/uploads/8/7/7/5/87752270/nagin_cox_bio_-_english.pdf |access-date=2018-06-18 |website=Casablanca American School |archive-date=2018-06-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180619085918/http://www.casnewsletter.org/uploads/8/7/7/5/87752270/nagin_cox_bio_-_english.pdf |url-status=dead }}</ref> ਉਸਨੇ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕੀ ਏਰੋਸਪੇਸ ਡਿਫੈਂਸ ਕਮਾਂਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਔਰਬਿਟਲ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।<ref name=":1"/> ਕੌਕਸ 1993 ਤੋਂ ਜੈੱਟ ਪ੍ਰੋਪਲਸ਼ਨ ਲੈਬਾਰਟਰੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੁਲਾੜ ਯਾਨ ਸੰਚਾਲਨ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ <ref name=":1" /> ਅਤੇ ਕਈ ਅੰਤਰ-ਗ੍ਰਹਿ ਰੋਬੋਟਿਕ ਮਿਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ''ਗੈਲੀਲੀਓ'', ''ਇਨਸਾਈਟ'', ਕੇਪਲਰ, ਅਤੇ [[ਕਿਊਰੀਆਸਿਟੀ ਰੋਵਰ|ਮੰਗਲ ''ਕਿਊਰੀਓਸਿਟੀ'' ਰੋਵਰ]] ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਹ ਇੱਕ ਰਣਨੀਤਕ ਮਿਸ਼ਨ ਲੀਡ ਹੈ, ਜੋ ਅਪਲਿੰਕ, ਡਾਊਨਲਿੰਕ, ਅਤੇ ਐਡਵਾਂਸ ਪਲੈਨਿੰਗ ਟੀਮਾਂ ਦੀ ਇੰਚਾਰਜ ਹੈ।<ref>{{Cite web |last=TEDxBeaconStreet |date=2017-01-04 |title=The Martians Are Here! |url=https://medium.com/ideas-in-action/the-martians-are-here-f2b29049801a |access-date=2018-06-19 |website=Ideas In Action}}</ref> 1996 ਵਿੱਚ ਖੋਜੇ ਗਏ ਐਸਟੇਰੋਇਡ 14061 ਨਾਗੀਨਕੌਕਸ ਦਾ ਨਾਮ 2015 ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।<ref>{{Cite web |last=Chamberlin |first=Alan |title=JPL Small-Body Database Browser |url=https://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=14061 |access-date=2018-06-19 |website=ssd.jpl.nasa.gov |language=en}}</ref> ਉਸਨੇ 2014 ਵਿੱਚ ਨਾਸਾ ਐਕਸੈਪਸ਼ਨਲ ਸਰਵਿਸ ਮੈਡਲ, ਬਰੂਸ ਮਰੇ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ ਦੋ ਵਾਰ ਨਾਸਾ ਐਕਸੈਪਸ਼ਨਲ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤਿਆ ਹੈ।<ref>{{Cite web |title=Nagin Cox |url=https://www.nagincox.org/outreach |access-date=2018-06-19 |website=Nagin Cox |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2014 |title=JPL: Universe |url=https://www.jpl.nasa.gov/universe/archive/un1411.pdf |access-date=2018-06-18 |website=JPL}}</ref> === ਜਨਤਕ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਅਤੇ ਵਿਭਿੰਨਤਾ === ਕੌਕਸ ਵਿਗਿਆਨ, ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਅਤੇ [[ਨਾਸਾ]] ਦੇ ਅੰਦਰ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਭਾਵੁਕ ਹੈ।<ref>{{Cite news|url=https://itgirlsbih.wordpress.com/2016/06/13/nagin-cox-dare-to-do-mighty-things/|title=Nagin Cox: "Dare to do mighty things"|date=2016-06-13|work=IT Girls|access-date=2018-06-19|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.challenger.org/2015/01/01/nagin-cox-engineer-nasas-galileo-mission-to-jupiter/|title=Nagin Cox, Engineer, NASA's Galileo Mission to Jupiter|work=Challenger Center|access-date=2018-06-19|language=en-US|archive-date=2020-08-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20200811183122/https://www.challenger.org/2015/01/01/nagin-cox-engineer-nasas-galileo-mission-to-jupiter/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.rewire.org/our-future/nagin-cox/|title=NASA Engineer Nagin Cox Helps Build Robots That Explore Mars|date=2017-07-11|work=Rewire|access-date=2018-06-19|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.cite-espace.com/actualites-spatiales/nagin-cox-nasa/|title=Odysseus : des élèves rencontrent Nagin Cox de la NASA - Cité de l'Espace|last=l'espace|first=Cité de|work=Cité de l'Espace|access-date=2018-06-19|language=fr-FR|archive-date=2018-06-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20180619063412/http://www.cite-espace.com/actualites-spatiales/nagin-cox-nasa/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web |date=March 4, 2018 |title=NASA scientist Nagin Cox to speak at GUST event |url=https://www.pressreader.com/kuwait/arab-times/20180304/282295320702475 |access-date=2018-06-19 |publisher=Arab Times |via=PressReader}}</ref> ਉਸਨੇ ਗ੍ਰਿਫਿਥ ਆਬਜ਼ਰਵੇਟਰੀ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਬੋਰਡ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ,<ref>{{Cite web |date=2011 |title=JPL: Universe |url=https://www.jpl.nasa.gov/universe/archive/un1104.pdf |access-date=2018-06-18 |website=www.jpl.nasa.gov}}</ref> ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕਾਰਨੇਲ ਮਹਿਲਾ ਐਲੂਮਨੀ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਕੌਂਸਲ ਵਿੱਚ ਵੀ।<ref>{{Cite web |title=President's Council of Cornell Women |url=https://alumni.cornell.edu/wp-content/uploads/dlm_uploads/2017/07/PCCW_members_2016-17.pdf |access-date=2018-06-18 |website=Cornell |archive-url=https://web.archive.org/web/20180619063406/https://alumni.cornell.edu/wp-content/uploads/dlm_uploads/2017/07/PCCW_members_2016-17.pdf |archive-date=2018-06-19 |url-status=dead}}</ref> ਉਹ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿਭਾਗ ਲਈ ਇੱਕ ਸੱਦਾ-ਪੱਤਰ ਸਪੀਕਰ ਹੈ, ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਅਤੇ ਨਾਸਾ ਦੇ ਰੋਬੋਟਿਕ ਸਪੇਸ ਐਕਸਪਲੋਰੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦੀ ਹੈ।<ref>{{Cite web |title=NASA's Global Reach: Pakistan |url=http://www.planetary.org/blogs/guest-blogs/2014/0918-nasas-global-reach-pakistan.html |access-date=2018-06-19 |website=www.planetary.org |language=en}}</ref> 2014 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ [[ਪਾਕਿਸਤਾਨ]], [[ਰੀਓ ਡੀ ਜਨੇਰੋ|ਰੀਓ ਡੀ ਜਨੇਰੀਓ]] ਅਤੇ [[ਬਾਹੀਆ]] ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਗੈਰ-ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਨੌਜਵਾਨ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਹ SIGGRAPH 2016<ref>{{Citation |last=ACMSIGGRAPH |title=SIGGRAPH 2016 – NASA's Z. Nagin Cox, Keynote Speaker |date=2016-08-11 |url=https://www.youtube.com/watch?v=2I1dgWNqRAg |access-date=2018-06-19}}</ref><ref>{{Cite web |title=Cemetech {{!}} News {{!}} STEM and Exploring Mars: A Chat with Z. Nagin Cox of NASA |url=https://www.cemetech.net/news.php?year=2016&month=8&id=821 |access-date=2018-06-19 |website=www.cemetech.net |language=en}}</ref> ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਬੁਲਾਰੇ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸੇ ਸਾਲ [[ਬੋਸਨੀਆ ਅਤੇ ਹਰਜ਼ੇਗੋਵੀਨਾ|ਬੋਸਨੀਆ ਅਤੇ ਹਰਜ਼ੇਗੋਵਿਨਾ]] ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿਭਾਗ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ।<ref>{{Cite web |last=Mićević |first=Nemanja |title=Lecture Eng. Nagin Cox, NASA__14th of April 2016 |url=http://msurs.net/index.php/en/2016-01-25-08-02-23/edukativni-program-za-publiku/537-predavanje-putovanje-na-mars-usudi-se-da-radis-mocne-stvari-ing-nagin-cox-nasa-14-april-2018 |access-date=2018-06-19 |website=msurs.net |language=en-gb |archive-date=2018-06-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180619085916/http://msurs.net/index.php/en/2016-01-25-08-02-23/edukativni-program-za-publiku/537-predavanje-putovanje-na-mars-usudi-se-da-radis-mocne-stvari-ing-nagin-cox-nasa-14-april-2018 |url-status=dead }}</ref> ਉਸਨੇ 2017 ਵਿੱਚ ਬੀਕਨ ਸਟਰੀਟ ਵਿਖੇ ਇੱਕ TEDx ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ''ਵਾਇਰਡ'' ਦੁਆਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਿਗਿਆਨ ਭਾਸ਼ਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। "ਮੰਗਲ 'ਤੇ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਹੋਇਆ ਹੈ?" ਨੂੰ ਲਗਭਗ 20 ਲੱਖ ਵਾਰ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।<ref>{{Citation |last=Cox |first=Nagin |title=What time is it on Mars? |date=3 February 2017 |url=https://www.ted.com/talks/nagin_cox_what_time_is_it_on_mars/up-next |language=en |access-date=2018-06-19}}</ref> ਉਸਨੇ 2018 ਵਿੱਚ [[ਕੁਵੈਤ]] ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ 2021 ਮੰਗਲ ਮਿਸ਼ਨ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ।<ref>{{Cite web |date=March 9, 2018 |title=Kuwaitis are keen on space know-how, says NASA expert |url=https://www.pressreader.com/kuwait/arab-times/20180309/281530816533789 |access-date=2018-06-19 |publisher=Arab Times |via=PressReader}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.dawn.com/news/1108986|title=Nasa engineer recounts stories of robotic missions to Mars|last=Hasan|first=Shazia|date=2014-05-28|work=DAWN.COM|access-date=2018-06-19|language=en-US}}</ref> == ਹਵਾਲੇ == nv1m0mu63x9ndj0yo88mnl30x0g8oe6 0 205484 850518 2026-10-24T23:57:54Z ZSpades 62674 "{{ਗਿਆਨਸੰਦੂਕ ਵਿਅਕਤੀ}} '''ਸਾਹਿਬਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ''' (ਜਨਮ 12 ਫਰਵਰੀ 2000) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਵਕੀਲ, ਕਾਨੂੰਨੀ ਖੋਜਕਰਤਾ ਅਤੇ ਪਬਲਿਕ ਪਾਲਿਸੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਗ ਹਨ।<ref>[https://orcid.org/0009-0009-9695-2674 ਓਆਰਸੀਆਈਡੀ (ORCID) ਅਕਾਦਮਿਕ ਰਜਿਸਟਰੀ ਰਿਕਾਰਡ]</ref>..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 850518 wikitext text/x-wiki {{ਗਿਆਨਸੰਦੂਕ ਵਿਅਕਤੀ}} '''ਸਾਹਿਬਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ''' (ਜਨਮ 12 ਫਰਵਰੀ 2000) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਵਕੀਲ, ਕਾਨੂੰਨੀ ਖੋਜਕਰਤਾ ਅਤੇ ਪਬਲਿਕ ਪਾਲਿਸੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਗ ਹਨ।<ref>[https://orcid.org/0009-0009-9695-2674 ਓਆਰਸੀਆਈਡੀ (ORCID) ਅਕਾਦਮਿਕ ਰਜਿਸਟਰੀ ਰਿਕਾਰਡ]</ref> ਉਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI) ਦੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਨਿਯਮਾਂ, ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧ, ਅਤੇ ਆਟੋਨੋਮਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੀ ਅਪਰਾਧਿਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਵਿਆਪਕ ਅਕਾਦਮਿਕ ਖੋਜ ਕਾਰਜਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।<ref>[https://google.com ਸਾਹਿਬਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ - ਗੂਗਲ ਸਕਾਲਰ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ]</ref> ਉਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।<ref>[https://in.linkedin.com/in/sahibpreet-singh-a947421a5 ਅਕਾਦਮਿਕ ਰਿਕਾਰਡ - ਲਿੰਕਡਇਨ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ]</ref> == ਪ੍ਰਾਰੰਭਿਕ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ == ਸਾਹਿਬਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ 12 ਫਰਵਰੀ 2000 ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ।<ref>[https://www.facebook.com/sahibpreets1 ਫੇਸਬੁੱਕ ਵੈਰੀਫਾਈਡ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਰਿਕਾਰਡ]</ref> ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਾਰੰਭਿਕ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਅਕਾਦਮਿਕ ਰਿਕਾਰਡ ਅਤੇ ਉੱਚ ਯੋਗਤਾ ਨਾਲ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ, ਬਸੰਤ ਐਵੇਨਿਊ (ICSE) ਤੋਂ ਮੈਟ੍ਰਿਕੂਲੇਸ਼ਨ (10ਵੀਂ) ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ, ਜੀ.ਟੀ. ਰੋਡ (CBSE) ਤੋਂ ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ (12ਵੀਂ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਪ੍ਰਾਰੰਭਿਕ ਜੀਵਨ ਦਰਮਿਆਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੁਚੀ ਕ੍ਰਿਕਟ, ਸ਼ਤਰੰਜ (ਚੈੱਸ) ਅਤੇ ਮੈਰਾਥਨ ਵਰਗੀਆਂ ਖੇਡ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰਹੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖਾਲਸਾ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਲਾਅ ਤੋਂ ਬੀ.ਏ. ਐੱਲ.ਐੱਲ.ਐੱਬ. (BA LLB) ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (GNDU), ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰਜ਼ (LLM) ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪਹਿਲੇ ਦਰਜੇ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ (Distinction) ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।<ref>[https://www.researchgate.net/profile/Sahibpreet-Singh-4 ਸਾਹਿਬਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਅਕਾਦਮਿਕ ਟ੍ਰੈਕਿੰਗ - ਰਿਸਰਚਗੇਟ]</ref> ਉਹ ਲਵਲੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (LPU) ਤੋਂ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਅਤੇ ਫੌਜਦਾਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਡਾਕਟਰ ਆਫ਼ ਫਿਲਾਸਫੀ (PhD) ਦੀ ਉੱਚ-ਪੱਧਰੀ ਅਕਾਦਮਿਕ ਯੋਗਤਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਕੋਰਸਵਰਕ ਅਤੇ ਸਮੁੱਚੀ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦਰਮਿਆਨ ਸਿਖਰਲੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਹਿ ਕੇ ਸਰਵਉੱਚ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਉੱਚਤਮ ਗ੍ਰੇਡ ਅੰਕ ਹਾਸਲ ਕੀਤੇ, ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਖੋਜ ਕੇਂਦਰ ਡਰਾਈਵਰ ਰਹਿਤ ਵਾਹਨਾਂ ਅਤੇ ਐਲਗੋਰਿਦਮਿਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੀ ਅਪਰਾਧਿਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। == ਕਰੀਅਰ ਅਤੇ ਪਬਲਿਕ ਪਾਲਿਸੀ == ਉਹ ਬਾਰ ਕੌਂਸਲ ਆਫ਼ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਰਜਿਸਟਰਡ ਐਡਵੋਕੇਟ ਹਨ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੌਂਸਲ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ।<ref>[https://amritsar.barportal.in/lawyer/sahibpreet-singh-ph-4132-2023 ਵਕੀਲ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਰਿਕਾਰਡ - ਡਿਸਟ੍ਰਿਕਟ ਬਾਰ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ]</ref> ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਦਫ਼ਤਰ (DC Office), ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਖੇ ਪਬਲਿਕ ਪਾਲਿਸੀ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵਜੋਂ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਜਿਸ ਦਰਮਿਆਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਡਿਜੀਟਲ ਗਵਰਨੈਂਸ, ਚੋਣ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ, ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਮਾਨਯੋਗ ਹਾਈ ਕੋਰਟ (High Court) ਦੇ ਰਣਨੀਤਕ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ 'ਤੇ ਉੱਚ-ਪੱਧਰੀ ਕਾਰਜਾਂ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਗਲੋਬਲ ਸੁਰੱਖਿਆ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪਾਲਣਾ (Cross-Border Compliance) ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਰਣਨੀਤਕ ਖੋਜ ਸੰਸਥਾ ਲਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਖੋਜਕਰਤਾ ਵਜੋਂ ਵੱਡਮੁੱਲਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ।<ref>[https://lovely-professional-university.academia.edu/SahibpreetSingh ਅਕਾਦਮਿਕ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ - Academia.edu]</ref> ਉਹ ਕਈ ਵੱਕਾਰੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਕਾਦਮਿਕ ਰਸਾਲਿਆਂ (Journals) ਦੇ ਪੀਅਰ-ਰਿਵਿਊਅਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਨਿਰੰਤਰ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ। == ਖੇਡਾਂ == ਸਾਹਿਬਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸਰਗਰਮ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਆਯੋਜਿਤ ਵੱਕਾਰੀ 'ਪੰਜਾਬ ਖੇਡ ਮੇਲਾ' (2022) ਵਿੱਚ ਪਾਵਰਲਿਫਟਿੰਗ (Powerlifting) ਪ੍ਰਤੀਯੋਗਤਾ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ (ਸੋਨ ਤਗਮਾ) ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਨਾਮ ਰੌਸ਼ਨ ਕੀਤਾ।<ref>[https://github.com/sahibpreets1/sahibpreets1 ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਅਤੇ ਖੇਡ ਪ੍ਰਮਾਣ ਪੱਤਰ ਰਿਕਾਰਡ - ਗਿੱਟਹੱਬ]</ref> == ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਖੋਜ ਕਾਰਜ (ਚੋਣਵੇਂ) == ਸਾਹਿਬਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ 40 ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਕਾਦਮਿਕ ਖੋਜ ਕਾਰਜ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਮੁੱਖ ਖੋਜ ਕਾਰਜ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ:<ref>[https://google.com ਸਾਹਿਬਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ - ਗੂਗਲ ਸਕਾਲਰ ਅਕਾਦਮਿਕ ਖੋਜ ਰਿਕਾਰਡ]</ref> * ''Artificial Intelligence, Environmental Crime, and Legal Accountability in the Anthropocene'' (ਸਪ੍ਰਿੰਗਰ ਨੇਚਰ ਇਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਅਧਿਆਇ, 2026)<ref>[https://link.springer.com/rwe/10.1007/978-3-031-51703-7_532-1 ਸਪ੍ਰਿੰਗਰ ਨੇਚਰ ਇਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਲਿੰਕ ਰਿਕਾਰਡ]</ref> * ''Criminal Liability in AI-Enabled Autonomous Vehicles: A Comparative Study'' (2025) * ''Algorithmic Criminal Liability in Greenwashing: Comparing India, US and EU'' (2025) * ''Artificial Intelligence and Intellectual Property Rights: Comparative Transnational Policy Analysis'' (2025) * ''Cybercrime and Computer Forensics in Epoch of Artificial Intelligence in India'' (2023) == ਸਨਮਾਨ == * ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ - ਪਾਵਰਲਿਫਟਿੰਗ, ਪੰਜਾਬ ਖੇਡ ਮੇਲਾ (2022) * ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਪੱਤਰ - ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਦਫ਼ਤਰ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ (2024) * ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਪੱਤਰ - ਵਧੀਕ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ (ਸ਼ਹਿਰੀ ਵਿਕਾਸ), ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ (2024) == ਹਵਾਲੇ == {{ਹਵਾਲੇ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵਿਤ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2000 ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵਕੀਲ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਪੜ੍ਹੇ ਲੋਕ]] 2cfwiafgrikgmv6uyzqrr4kf98j3qeh 850528 850518 2026-10-25T02:02:40Z ZSpades 62674 850528 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ਸਾਹਿਬਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ | image = Sahibpreet Singh.jpg | caption = ਸਾਹਿਬਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ, ਭਾਰਤੀ ਐਡਵੋਕੇਟ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਖੋਜਕਰਤਾ | birth_date = 12 ਫਰਵਰੀ 2000 | birth_place = ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ | occupation = ਵਕੀਲ, ਕਾਨੂੰਨੀ ਖੋਜਕਰਤਾ, ਪਬਲਿਕ ਪਾਲਿਸੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਗ | education = [[ਖ਼ਾਲਸਾ ਕਾਲਜ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ]] (BA LLB)<br>[[ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ]] (LLM)<br>[[ਲਵਲੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ]] (PhD) | known_for = ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI) ਅਤੇ ਫੌਜਦਾਰੀ ਕਾਨੂੰਨ | awards = ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ - ਪਾਵਰਲਿਫਟਿੰਗ (2022) }} '''ਸਾਹਿਬਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ''' (ਜਨਮ 12 ਫਰਵਰੀ 2000) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ [[ਵਕੀਲ]], ਕਾਨੂੰਨੀ ਖੋਜਕਰਤਾ ਅਤੇ ਪਬਲਿਕ ਪਾਲਿਸੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਗ ਹਨ।<ref>[https://orcid.org/0009-0009-9695-2674 ਓਆਰਸੀਆਈਡੀ (ORCID) ਅਕਾਦਮਿਕ ਰਜਿਸਟਰੀ ਰਿਕਾਰਡ]</ref> ਉਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ [[ਬਣਾਵਟੀ ਬੁੱਧੀ|ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ]] (AI) ਦੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਨਿਯਮਾਂ, ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧ, ਅਤੇ ਆਟੋਨੋਮਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੀ ਅਪਰਾਧਿਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਵਿਆਪਕ ਅਕਾਦਮਿਕ ਖੋਜ ਕਾਰਜਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।<ref>[https://scholar.google.com/citations?user=nnKnG8oAAAAJ&hl=en ਸਾਹਿਬਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ - ਗੂਗਲ ਸਕਾਲਰ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ]</ref> ਉਹ [[ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਪੰਜਾਬ]] ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।<ref>[https://in.linkedin.com/in/sahibpreet-singh-a947421a5 ਅਕਾਦਮਿਕ ਰਿਕਾਰਡ - ਲਿੰਕਡਇਨ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ]</ref> == ਪ੍ਰਾਰੰਭਿਕ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ == ਸਾਹਿਬਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ 12 ਫਰਵਰੀ 2000 ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ।<ref>[https://www.facebook.com/sahibpreets1 ਫੇਸਬੁੱਕ ਵੈਰੀਫਾਈਡ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਰਿਕਾਰਡ]</ref> ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਾਰੰਭਿਕ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਅਕਾਦਮਿਕ ਰਿਕਾਰਡ ਅਤੇ ਉੱਚ ਯੋਗਤਾ ਨਾਲ [https://sghpsbasantavenue.com/ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ, ਬਸੰਤ ਐਵੇਨਿਊ] (ICSE) ਤੋਂ ਮੈਟ੍ਰਿਕੂਲੇਸ਼ਨ (10ਵੀਂ) ਅਤੇ [https://sghpsgtroad.edu.in/ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ, ਜੀ.ਟੀ. ਰੋਡ] (CBSE) ਤੋਂ ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ (12ਵੀਂ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਪ੍ਰਾਰੰਭਿਕ ਜੀਵਨ ਦਰਮਿਆਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੁਚੀ [[ਕ੍ਰਿਕਟ]], [[ਸ਼ਤਰੰਜ]] (ਚੈੱਸ) ਅਤੇ [[ਮੈਰਾਥਨ ਦੌੜ|ਮੈਰਾਥਨ]] ਵਰਗੀਆਂ ਖੇਡ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰਹੀ। [[File:Sahibpreet Singh Virdi.jpg|thumb|left|220px|ਸਾਹਿਬਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ (ਇੱਕ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ)]] ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ [[ਖ਼ਾਲਸਾ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਲਾਅ|ਖਾਲਸਾ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਲਾਅ]] ਤੋਂ ਬੀ.ਏ. ਐੱਲ.ਐੱਲ.ਐੱਬ. (BA LLB) ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ [[ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ]] (GNDU), ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰਜ਼ (LLM) ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪਹਿਲੇ ਦਰਜੇ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ (Distinction) ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।<ref>[https://www.researchgate.net/profile/Sahibpreet-Singh-4 ਸਾਹਿਬਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਅਕਾਦਮਿਕ ਟ੍ਰੈਕਿੰਗ - ਰਿਸਰਚਗੇਟ]</ref> ਉਹ [[ਲਵਲੀ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸ਼ਨਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ|ਲਵਲੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ]] (LPU) ਤੋਂ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਅਤੇ ਫੌਜਦਾਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਡਾਕਟਰ ਆਫ਼ ਫਿਲਾਸਫੀ (PhD) ਦੀ ਉੱਚ-ਪੱਧਰੀ ਅਕਾਦਮਿਕ ਯੋਗਤਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਕੋਰਸਵਰਕ ਅਤੇ ਸਮੁੱਚੀ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦਰਮਿਆਨ ਸਿਖਰਲੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਹਿ ਕੇ ਸਰਵਉੱਚ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਉੱਚਤਮ ਗ੍ਰੇਡ ਅੰਕ ਹਾਸਲ ਕੀਤੇ, ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਖੋਜ ਕੇਂਦਰ ਡਰਾਈਵਰ ਰਹਿਤ ਵਾਹਨਾਂ ਅਤੇ ਐਲਗੋਰਿਦਮਿਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੀ ਅਪਰਾਧਿਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। == ਕਰੀਅਰ ਅਤੇ ਪਬਲਿਕ ਪਾਲਿਸੀ == [[File:Sahibpreet Singh Advocate.jpg|thumb|right|220px|ਸਾਹਿਬਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ (ਐਡਵੋਕੇਟ)]] ਉਹ [[:en:Bar_Council_of_Punjab_and_Haryana|ਬਾਰ ਕੌਂਸਲ ਆਫ਼ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ]] ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਰਜਿਸਟਰਡ ਐਡਵੋਕੇਟ ਹਨ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੌਂਸਲ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ।<ref>[https://amritsar.barportal.in/lawyer/sahibpreet-singh-ph-4132-2023 ਵਕੀਲ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਰਿਕਾਰਡ - ਡਿਸਟ੍ਰਿਕਟ ਬਾਰ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ]</ref> ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਦਫ਼ਤਰ (DC Office), ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਖੇ ਪਬਲਿਕ ਪਾਲਿਸੀ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵਜੋਂ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਜਿਸ ਦਰਮਿਆਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਡਿਜੀਟਲ ਗਵਰਨੈਂਸ, ਚੋਣ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ, ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਮਾਨਯੋਗ ਹਾਈ ਕੋਰਟ (High Court) ਦੇ ਰਣਨੀਤਕ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ 'ਤੇ ਉੱਚ-ਪੱਧਰੀ ਕਾਰਜਾਂ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਗਲੋਬਲ ਸੁਰੱਖਿਆ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪਾਲਣਾ (Cross-Border Compliance) ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਰਣਨੀਤਕ ਖੋਜ ਸੰਸਥਾ ਲਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਖੋਜਕਰਤਾ ਵਜੋਂ ਵੱਡਮੁੱਲਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ।<ref>[https://lovely-professional-university.academia.edu/SahibpreetSingh ਅਕਾਦਮਿਕ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ - Academia.edu]</ref> ਉਹ ਕਈ ਵੱਕਾਰੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਕਾਦਮਿਕ ਰਸਾਲਿਆਂ (Journals) ਦੇ ਪੀਅਰ-ਰਿਵਿਊਅਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਨਿਰੰਤਰ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ। == ਖੇਡਾਂ == ਸਾਹਿਬਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸਰਗਰਮ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਆਯੋਜਿਤ ਵੱਕਾਰੀ 'ਪੰਜਾਬ ਖੇਡ ਮੇਲਾ' (2022) ਵਿੱਚ ਪਾਵਰਲਿਫਟਿੰਗ ([[:en:Powerlifting|Powerlifting]]) ਪ੍ਰਤੀਯੋਗਤਾ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ (ਸੋਨ ਤਗਮਾ) ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਨਾਮ ਰੌਸ਼ਨ ਕੀਤਾ।<ref>[https://github.com/sahibpreets1/sahibpreets1 ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਅਤੇ ਖੇਡ ਪ੍ਰਮਾਣ ਪੱਤਰ ਰਿਕਾਰਡ - ਗਿੱਟਹੱਬ]</ref> == ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਖੋਜ ਕਾਰਜ (ਚੋਣਵੇਂ) == ਸਾਹਿਬਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ 40 ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਕਾਦਮਿਕ ਖੋਜ ਕਾਰਜ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਮੁੱਖ ਖੋਜ ਕਾਰਜ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ:<ref>[https://scholar.google.com/citations?user=nnKnG8oAAAAJ&hl=en ਸਾਹਿਬਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ - ਗੂਗਲ ਸਕਾਲਰ ਅਕਾਦਮਿਕ ਖੋਜ ਰਿਕਾਰਡ]</ref> * ''Artificial Intelligence, Environmental Crime, and Legal Accountability in the Anthropocene'' (ਸਪ੍ਰਿੰਗਰ ਨੇਚਰ ਇਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਅਧਿਆਇ, 2026)<ref>[https://link.springer.com/rwe/10.1007/978-3-031-51703-7_532-1 ਸਪ੍ਰਿੰਗਰ ਨੇਚਰ ਇਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਲਿੰਕ ਰਿਕਾਰਡ]</ref> * ''Criminal Liability in AI-Enabled Autonomous Vehicles: A Comparative Study'' (2025) * ''Algorithmic Criminal Liability in Greenwashing: Comparing India, US and EU'' (2025) * ''Artificial Intelligence and Intellectual Property Rights: Comparative Transnational Policy Analysis'' (2025) * ''Cybercrime and Computer Forensics in Epoch of Artificial Intelligence in India'' (2023) == ਸਨਮਾਨ == * ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ - ਪਾਵਰਲਿਫਟਿੰਗ, ਪੰਜਾਬ ਖੇਡ ਮੇਲਾ (2022) * ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਪੱਤਰ - ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਦਫ਼ਤਰ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ (2024) * ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਪੱਤਰ - ਵਧੀਕ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ (ਸ਼ਹਿਰੀ ਵਿਕਾਸ), ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ (2024) == ਹਵਾਲੇ == {{ਹਵਾਲੇ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵਿਤ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2000 ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵਕੀਲ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Alumni of Guru Nanak Dev University]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Legal scholars from India]] __INDEX__ lczl7676ztyseg1imdvgtthejqae7ks 850529 850528 2026-10-25T02:19:19Z ZSpades 62674 850529 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ਸਾਹਿਬਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ | image = Sahibpreet Singh.jpg | caption = ਸਾਹਿਬਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ, ਭਾਰਤੀ ਐਡਵੋਕੇਟ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਖੋਜਕਰਤਾ | birth_date = 12 ਫਰਵਰੀ 2000 | birth_place = [[ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ]], [[ਪੰਜਾਬ]], [[ਭਾਰਤ]] | occupation = ਵਕੀਲ, ਕਾਨੂੰਨੀ ਖੋਜਕਰਤਾ, ਪਬਲਿਕ ਪਾਲਿਸੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਗ | education = [[ਖ਼ਾਲਸਾ ਕਾਲਜ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ]] (BA LLB)<br>[[ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ]] (LLM)<br>[[ਲਵਲੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ]] (PhD) | known_for = ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI) ਅਤੇ ਫੌਜਦਾਰੀ ਕਾਨੂੰਨ | awards = ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ - ਪਾਵਰਲਿਫਟਿੰਗ (2022) }} '''ਸਾਹਿਬਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ''' (ਜਨਮ 12 ਫਰਵਰੀ 2000) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ [[ਵਕੀਲ]], ਕਾਨੂੰਨੀ ਖੋਜਕਰਤਾ ਅਤੇ ਪਬਲਿਕ ਪਾਲਿਸੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਗ ਹਨ।<ref>[https://orcid.org/0009-0009-9695-2674 ਓਆਰਸੀਆਈਡੀ (ORCID) ਅਕਾਦਮਿਕ ਰਜਿਸਟਰੀ ਰਿਕਾਰਡ]</ref> ਉਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ [[ਬਣਾਵਟੀ ਬੁੱਧੀ|ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ]] (AI) ਦੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਨਿਯਮਾਂ, ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧ, ਅਤੇ ਆਟੋਨੋਮਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੀ ਅਪਰਾਧਿਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਵਿਆਪਕ ਅਕਾਦਮਿਕ ਖੋਜ ਕਾਰਜਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।<ref>[https://scholar.google.com/citations?user=nnKnG8oAAAAJ&hl=en ਸਾਹਿਬਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ - ਗੂਗਲ ਸਕਾਲਰ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ]</ref> ਉਹ [[ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਪੰਜਾਬ]] ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।<ref>[https://in.linkedin.com/in/sahibpreet-singh-a947421a5 ਅਕਾਦਮਿਕ ਰਿਕਾਰਡ - ਲਿੰਕਡਇਨ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ]</ref> == ਪ੍ਰਾਰੰਭਿਕ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ == ਸਾਹਿਬਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ 12 ਫਰਵਰੀ 2000 ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ।<ref>[https://www.facebook.com/sahibpreets1 ਫੇਸਬੁੱਕ ਵੈਰੀਫਾਈਡ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਰਿਕਾਰਡ]</ref> ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਾਰੰਭਿਕ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਅਕਾਦਮਿਕ ਰਿਕਾਰਡ ਅਤੇ ਉੱਚ ਯੋਗਤਾ ਨਾਲ [https://sghpsbasantavenue.com/ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ, ਬਸੰਤ ਐਵੇਨਿਊ] (ICSE) ਤੋਂ ਮੈਟ੍ਰਿਕੂਲੇਸ਼ਨ (10ਵੀਂ) ਅਤੇ [https://sghpsgtroad.edu.in/ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ, ਜੀ.ਟੀ. ਰੋਡ] (CBSE) ਤੋਂ ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ (12ਵੀਂ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਪ੍ਰਾਰੰਭਿਕ ਜੀਵਨ ਦਰਮਿਆਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੁਚੀ [[ਕ੍ਰਿਕਟ]], [[ਸ਼ਤਰੰਜ]] (ਚੈੱਸ) ਅਤੇ [[ਮੈਰਾਥਨ ਦੌੜ|ਮੈਰਾਥਨ]] ਵਰਗੀਆਂ ਖੇਡ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰਹੀ। [[File:Sahibpreet Singh Virdi.jpg|thumb|left|220px|ਸਾਹਿਬਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ (ਇੱਕ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ)]] ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ [[ਖ਼ਾਲਸਾ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਲਾਅ|ਖਾਲਸਾ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਲਾਅ]] ਤੋਂ ਬੀ.ਏ. ਐੱਲ.ਐੱਲ.ਐੱਬ. (BA LLB) ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ [[ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ]] (GNDU), ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰਜ਼ (LLM) ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪਹਿਲੇ ਦਰਜੇ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ (Distinction) ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।<ref>[https://www.researchgate.net/profile/Sahibpreet-Singh-4 ਸਾਹਿਬਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਅਕਾਦਮਿਕ ਟ੍ਰੈਕਿੰਗ - ਰਿਸਰਚਗੇਟ]</ref> ਉਹ [[ਲਵਲੀ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸ਼ਨਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ|ਲਵਲੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ]] (LPU) ਤੋਂ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਅਤੇ ਫੌਜਦਾਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਡਾਕਟਰ ਆਫ਼ ਫਿਲਾਸਫੀ (PhD) ਦੀ ਉੱਚ-ਪੱਧਰੀ ਅਕਾਦਮਿਕ ਯੋਗਤਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਕੋਰਸਵਰਕ ਅਤੇ ਸਮੁੱਚੀ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦਰਮਿਆਨ ਸਿਖਰਲੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਹਿ ਕੇ ਸਰਵਉੱਚ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਉੱਚਤਮ ਗ੍ਰੇਡ ਅੰਕ ਹਾਸਲ ਕੀਤੇ, ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਖੋਜ ਕੇਂਦਰ ਡਰਾਈਵਰ ਰਹਿਤ ਵਾਹਨਾਂ ਅਤੇ ਐਲਗੋਰਿਦਮਿਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੀ ਅਪਰਾਧਿਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। == ਕਰੀਅਰ ਅਤੇ ਪਬਲਿਕ ਪਾਲਿਸੀ == [[File:Sahibpreet Singh Advocate.jpg|thumb|right|220px|ਸਾਹਿਬਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ (ਐਡਵੋਕੇਟ)]] ਉਹ [[:en:Bar_Council_of_Punjab_and_Haryana|ਬਾਰ ਕੌਂਸਲ ਆਫ਼ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ]] ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਰਜਿਸਟਰਡ ਐਡਵੋਕੇਟ ਹਨ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੌਂਸਲ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ।<ref>[https://amritsar.barportal.in/lawyer/sahibpreet-singh-ph-4132-2023 ਵਕੀਲ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਰਿਕਾਰਡ - ਡਿਸਟ੍ਰਿਕਟ ਬਾਰ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ]</ref> ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਦਫ਼ਤਰ (DC Office), ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਖੇ ਪਬਲਿਕ ਪਾਲਿਸੀ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵਜੋਂ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਜਿਸ ਦਰਮਿਆਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਡਿਜੀਟਲ ਗਵਰਨੈਂਸ, ਚੋਣ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ, ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਮਾਨਯੋਗ ਹਾਈ ਕੋਰਟ (High Court) ਦੇ ਰਣਨੀਤਕ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ 'ਤੇ ਉੱਚ-ਪੱਧਰੀ ਕਾਰਜਾਂ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਗਲੋਬਲ ਸੁਰੱਖਿਆ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪਾਲਣਾ (Cross-Border Compliance) ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਰਣਨੀਤਕ ਖੋਜ ਸੰਸਥਾ ਲਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਖੋਜਕਰਤਾ ਵਜੋਂ ਵੱਡਮੁੱਲਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ।<ref>[https://lovely-professional-university.academia.edu/SahibpreetSingh ਅਕਾਦਮਿਕ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ - Academia.edu]</ref> ਉਹ ਕਈ ਵੱਕਾਰੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਕਾਦਮਿਕ ਰਸਾਲਿਆਂ (Journals) ਦੇ ਪੀਅਰ-ਰਿਵਿਊਅਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਨਿਰੰਤਰ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ। == ਖੇਡਾਂ == ਸਾਹਿਬਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸਰਗਰਮ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਆਯੋਜਿਤ ਵੱਕਾਰੀ 'ਪੰਜਾਬ ਖੇਡ ਮੇਲਾ' (2022) ਵਿੱਚ ਪਾਵਰਲਿਫਟਿੰਗ ([[:en:Powerlifting|Powerlifting]]) ਪ੍ਰਤੀਯੋਗਤਾ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ (ਸੋਨ ਤਗਮਾ) ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਨਾਮ ਰੌਸ਼ਨ ਕੀਤਾ।<ref>[https://github.com/sahibpreets1/sahibpreets1 ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਅਤੇ ਖੇਡ ਪ੍ਰਮਾਣ ਪੱਤਰ ਰਿਕਾਰਡ - ਗਿੱਟਹੱਬ]</ref> == ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਖੋਜ ਕਾਰਜ (ਚੋਣਵੇਂ) == ਸਾਹਿਬਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ 40 ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਕਾਦਮਿਕ ਖੋਜ ਕਾਰਜ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਮੁੱਖ ਖੋਜ ਕਾਰਜ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ:<ref>[https://scholar.google.com/citations?user=nnKnG8oAAAAJ&hl=en ਸਾਹਿਬਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ - ਗੂਗਲ ਸਕਾਲਰ ਅਕਾਦਮਿਕ ਖੋਜ ਰਿਕਾਰਡ]</ref> * ''Artificial Intelligence, Environmental Crime, and Legal Accountability in the Anthropocene'' (ਸਪ੍ਰਿੰਗਰ ਨੇਚਰ ਇਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਅਧਿਆਇ, 2026)<ref>[https://link.springer.com/rwe/10.1007/978-3-031-51703-7_532-1 ਸਪ੍ਰਿੰਗਰ ਨੇਚਰ ਇਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਲਿੰਕ ਰਿਕਾਰਡ]</ref> * ''Criminal Liability in AI-Enabled Autonomous Vehicles: A Comparative Study'' (2025) * ''Algorithmic Criminal Liability in Greenwashing: Comparing India, US and EU'' (2025) * ''Artificial Intelligence and Intellectual Property Rights: Comparative Transnational Policy Analysis'' (2025) * ''Cybercrime and Computer Forensics in Epoch of Artificial Intelligence in India'' (2023) == ਸਨਮਾਨ == * ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ - ਪਾਵਰਲਿਫਟਿੰਗ, ਪੰਜਾਬ ਖੇਡ ਮੇਲਾ (2022) * ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਪੱਤਰ - ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਦਫ਼ਤਰ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ (2024) * ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਪੱਤਰ - ਵਧੀਕ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ (ਸ਼ਹਿਰੀ ਵਿਕਾਸ), ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ (2024) == ਹਵਾਲੇ == {{ਹਵਾਲੇ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵਿਤ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2000 ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵਕੀਲ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਲੋਕ]] __INDEX__ [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਿਦਵਾਨ]] gz9alr3nsy29flqpgrs077svrmyqzl8 850552 850529 2026-10-25T11:11:56Z ZSpades 62674 850552 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ਸਾਹਿਬਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ | image = Sahibpreet Singh.jpg | caption = ਸਾਹਿਬਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ, ਭਾਰਤੀ ਐਡਵੋਕੇਟ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਖੋਜਕਰਤਾ | birth_date = 12 ਫਰਵਰੀ 2000 | birth_place = [[ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ]], [[ਪੰਜਾਬ]], [[ਭਾਰਤ]] | occupation = ਵਕੀਲ, ਕਾਨੂੰਨੀ ਖੋਜਕਰਤਾ, ਪਬਲਿਕ ਪਾਲਿਸੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਗ | education = [[ਖ਼ਾਲਸਾ ਕਾਲਜ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ]] (BA LLB)<br>[[ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ]] (LLM)<br>[[ਲਵਲੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ]] (PhD) | known_for = ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI) ਅਤੇ ਫੌਜਦਾਰੀ ਕਾਨੂੰਨ | awards = ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ - ਪਾਵਰਲਿਫਟਿੰਗ (2022) }} '''ਸਾਹਿਬਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ''' (ਜਨਮ 12 ਫਰਵਰੀ 2000) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ [[ਵਕੀਲ]], ਕਾਨੂੰਨੀ ਖੋਜਕਰਤਾ ਅਤੇ ਪਬਲਿਕ ਪਾਲਿਸੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਗ ਹਨ।<ref>[https://orcid.org/0009-0009-9695-2674 ਓਆਰਸੀਆਈਡੀ (ORCID) ਅਕਾਦਮਿਕ ਰਜਿਸਟਰੀ ਰਿਕਾਰਡ]</ref> ਉਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ [[ਬਣਾਵਟੀ ਬੁੱਧੀ|ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ]] (AI) ਦੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਨਿਯਮਾਂ, ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧ, ਅਤੇ ਆਟੋਨੋਮਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੀ ਅਪਰਾਧਿਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਵਿਆਪਕ ਅਕਾਦਮਿਕ ਖੋਜ ਕਾਰਜਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।<ref>[https://scholar.google.com/citations?user=nnKnG8oAAAAJ&hl=en ਸਾਹਿਬਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ - ਗੂਗਲ ਸਕਾਲਰ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ]</ref> ਉਹ [[ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਪੰਜਾਬ]] ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।<ref>[https://in.linkedin.com/in/sahibpreet-singh-a947421a5 ਅਕਾਦਮਿਕ ਰਿਕਾਰਡ - ਲਿੰਕਡਇਨ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ]</ref> == ਪ੍ਰਾਰੰਭਿਕ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ == ਸਾਹਿਬਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ 12 ਫਰਵਰੀ 2000 ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ।<ref>[https://www.facebook.com/sahibpreets1 ਫੇਸਬੁੱਕ ਵੈਰੀਫਾਈਡ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਰਿਕਾਰਡ]</ref> ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਾਰੰਭਿਕ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਅਕਾਦਮਿਕ ਰਿਕਾਰਡ ਅਤੇ ਉੱਚ ਯੋਗਤਾ ਨਾਲ [https://sghpsbasantavenue.com/ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ, ਬਸੰਤ ਐਵੇਨਿਊ] (ICSE) ਤੋਂ ਮੈਟ੍ਰਿਕੂਲੇਸ਼ਨ (10ਵੀਂ) ਅਤੇ [https://sghpsgtroad.edu.in/ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ, ਜੀ.ਟੀ. ਰੋਡ] (CBSE) ਤੋਂ ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ (12ਵੀਂ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਪ੍ਰਾਰੰਭਿਕ ਜੀਵਨ ਦਰਮਿਆਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੁਚੀ [[ਕ੍ਰਿਕਟ]], [[ਸ਼ਤਰੰਜ]] (ਚੈੱਸ) ਅਤੇ [[ਮੈਰਾਥਨ ਦੌੜ|ਮੈਰਾਥਨ]] ਵਰਗੀਆਂ ਖੇਡ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰਹੀ। [[File:Sahibpreet Singh Virdi.jpg|thumb|left|220px|ਸਾਹਿਬਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ (ਇੱਕ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ)]] ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ [[ਖ਼ਾਲਸਾ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਲਾਅ|ਖਾਲਸਾ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਲਾਅ]] ਤੋਂ ਬੀ.ਏ. ਐੱਲ.ਐੱਲ.ਐੱਬ. (BA LLB) ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ [[ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ]] (GNDU), ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰਜ਼ (LLM) ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪਹਿਲੇ ਦਰਜੇ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ (Distinction) ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।<ref>[https://www.researchgate.net/profile/Sahibpreet-Singh-4 ਸਾਹਿਬਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਅਕਾਦਮਿਕ ਟ੍ਰੈਕਿੰਗ - ਰਿਸਰਚਗੇਟ]</ref> ਉਹ [[ਲਵਲੀ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸ਼ਨਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ|ਲਵਲੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ]] (LPU) ਤੋਂ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਅਤੇ ਫੌਜਦਾਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਡਾਕਟਰ ਆਫ਼ ਫਿਲਾਸਫੀ (PhD) ਦੀ ਉੱਚ-ਪੱਧਰੀ ਅਕਾਦਮਿਕ ਯੋਗਤਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਕੋਰਸਵਰਕ ਅਤੇ ਸਮੁੱਚੀ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦਰਮਿਆਨ ਸਿਖਰਲੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਹਿ ਕੇ ਸਰਵਉੱਚ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਉੱਚਤਮ ਗ੍ਰੇਡ ਅੰਕ ਹਾਸਲ ਕੀਤੇ, ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਖੋਜ ਕੇਂਦਰ ਡਰਾਈਵਰ ਰਹਿਤ ਵਾਹਨਾਂ ਅਤੇ ਐਲਗੋਰਿਦਮਿਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੀ ਅਪਰਾਧਿਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। == ਕਰੀਅਰ ਅਤੇ ਪਬਲਿਕ ਪਾਲਿਸੀ == [[File:Sahibpreet Singh Advocate.jpg|thumb|right|220px|ਸਾਹਿਬਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ (ਐਡਵੋਕੇਟ)]] ਉਹ [[:en:Bar_Council_of_Punjab_and_Haryana|ਬਾਰ ਕੌਂਸਲ ਆਫ਼ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ]] ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਰਜਿਸਟਰਡ ਐਡਵੋਕੇਟ ਹਨ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੌਂਸਲ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ।<ref>[https://amritsar.barportal.in/lawyer/sahibpreet-singh-ph-4132-2023 ਵਕੀਲ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਰਿਕਾਰਡ - ਡਿਸਟ੍ਰਿਕਟ ਬਾਰ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ]</ref> ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਦਫ਼ਤਰ (DC Office), ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਖੇ ਪਬਲਿਕ ਪਾਲਿਸੀ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵਜੋਂ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਜਿਸ ਦਰਮਿਆਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਡਿਜੀਟਲ ਗਵਰਨੈਂਸ, ਚੋਣ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ, ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਮਾਨਯੋਗ ਹਾਈ ਕੋਰਟ (High Court) ਦੇ ਰਣਨੀਤਕ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ 'ਤੇ ਉੱਚ-ਪੱਧਰੀ ਕਾਰਜਾਂ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਗਲੋਬਲ ਸੁਰੱਖਿਆ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪਾਲਣਾ (Cross-Border Compliance) ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਰਣਨੀਤਕ ਖੋਜ ਸੰਸਥਾ ਲਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਖੋਜਕਰਤਾ ਵਜੋਂ ਵੱਡਮੁੱਲਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ।<ref>[https://lovely-professional-university.academia.edu/SahibpreetSingh ਅਕਾਦਮਿਕ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ - Academia.edu]</ref> ਉਹ ਕਈ ਵੱਕਾਰੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਕਾਦਮਿਕ ਰਸਾਲਿਆਂ (Journals) ਦੇ ਪੀਅਰ-ਰਿਵਿਊਅਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਨਿਰੰਤਰ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ। == ਖੇਡਾਂ == ਸਾਹਿਬਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸਰਗਰਮ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਆਯੋਜਿਤ ਵੱਕਾਰੀ 'ਪੰਜਾਬ ਖੇਡ ਮੇਲਾ' (2022) ਵਿੱਚ ਪਾਵਰਲਿਫਟਿੰਗ ([[:en:Powerlifting|Powerlifting]]) ਪ੍ਰਤੀਯੋਗਤਾ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ (ਸੋਨ ਤਗਮਾ) ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਨਾਮ ਰੌਸ਼ਨ ਕੀਤਾ।<ref>[https://github.com/sahibpreets1/sahibpreets1 ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਅਤੇ ਖੇਡ ਪ੍ਰਮਾਣ ਪੱਤਰ ਰਿਕਾਰਡ - ਗਿੱਟਹੱਬ]</ref> == ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਖੋਜ ਕਾਰਜ (ਚੋਣਵੇਂ) == ਸਾਹਿਬਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ 40 ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਕਾਦਮਿਕ ਖੋਜ ਕਾਰਜ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਮੁੱਖ ਖੋਜ ਕਾਰਜ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ:<ref>[https://scholar.google.com/citations?user=nnKnG8oAAAAJ&hl=en ਸਾਹਿਬਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ - ਗੂਗਲ ਸਕਾਲਰ ਅਕਾਦਮਿਕ ਖੋਜ ਰਿਕਾਰਡ]</ref> * ''Artificial Intelligence, Environmental Crime, and Legal Accountability in the Anthropocene'' (ਸਪ੍ਰਿੰਗਰ ਨੇਚਰ ਇਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਅਧਿਆਇ, 2026)<ref>[https://link.springer.com/rwe/10.1007/978-3-031-51703-7_532-1 ਸਪ੍ਰਿੰਗਰ ਨੇਚਰ ਇਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਲਿੰਕ ਰਿਕਾਰਡ]</ref> * ''Criminal Liability in AI-Enabled Autonomous Vehicles: A Comparative Study'' (2025)<ref>{{Cite journal|last=Singh|first=Sahibpreet|title=Criminal Liability in AI-Enabled Autonomous Vehicles: A Comparative Study|url=https://arxiv.org/pdf/2512.14330|journal=Journal of University Institute of Legal Studies|volume=18}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |title=Journal of University Institute of Legal Studies |url=https://jouils.puchd.ac.in/archives.php |access-date=2026-10-25 |website=jouils.puchd.ac.in}}</ref> * ''Algorithmic Criminal Liability in Greenwashing: Comparing India, US and EU'' (2025)<ref>{{Cite web |title=Himachal Pradesh National Law University |url=https://www.hpnlu.ac.in/journal-article.aspx?ref-id=50&article-id=582 |access-date=2026-10-25 |website=www.hpnlu.ac.in}}</ref><ref>{{Cite web |title=Himachal Pradesh National Law University |url=https://www.hpnlu.ac.in/journal-level-3.aspx?ref-id=50 |access-date=2026-10-25 |website=www.hpnlu.ac.in}}</ref> * ''Artificial Intelligence and Intellectual Property Rights: Comparative Transnational Policy Analysis'' (2025)<ref>{{Cite journal|last=Singh|first=Sahibpreet|year=2025|title=Artificial Intelligence and Intellectual Property Rights: Comparative Transnational Policy Analysis|url=https://jouils.puchd.ac.in/issues/juilsvol-2025-i.pdf|journal=Journal of University Institute Legal Sciences|volume=19}}</ref><ref name=":1" /> * ''Cybercrime and Computer Forensics in Epoch of Artificial Intelligence in India'' (2023)<ref>{{Cite journal|last=Dhiman|first=Shikha|last2=Singh|first2=Sahibpreet|date=2023-10-01|title=CYBERCRIME AND COMPUTER FORENSICS IN EPOCH OF ARTIFICIAL INTELLIGENCE IN INDIA|url=https://journal.thelawbrigade.com/cylr/article/view/1245|journal=Cyber Law Reporter|language=en|volume=2|issue=4|pages=13–32|issn=2583-7060}}</ref> == ਸਨਮਾਨ == * ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ - ਪਾਵਰਲਿਫਟਿੰਗ, ਪੰਜਾਬ ਖੇਡ ਮੇਲਾ (2022) * ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਪੱਤਰ - ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਦਫ਼ਤਰ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ (2024) * ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਪੱਤਰ - ਵਧੀਕ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ (ਸ਼ਹਿਰੀ ਵਿਕਾਸ), ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ (2024) == ਹਵਾਲੇ == {{ਹਵਾਲੇ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵਿਤ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2000 ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵਕੀਲ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਲੋਕ]] __INDEX__ [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਿਦਵਾਨ]] s295gg4q30mk5ps3dv05uhdqutqc9o8 3 205485 850519 2026-10-24T23:57:55Z New user message 10694 Adding [[Template:Welcome|welcome message]] to new user's talk page 850519 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|name=ZSpades}} -- [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:New user message|New user message]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:New user message|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 23:57, 24 ਅਕਤੂਬਰ 2026 (UTC) t2nne4lk7uyzemh3rw0m47lhf79jwrb