ਵਿਕੀਸਰੋਤ pawikisource https://pa.wikisource.org/wiki/%E0%A8%AE%E0%A9%81%E0%A9%B1%E0%A8%96_%E0%A8%B8%E0%A8%AB%E0%A8%BC%E0%A8%BE MediaWiki 1.47.0-wmf.1 first-letter ਮੀਡੀਆ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਤਸਵੀਰ ਤਸਵੀਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਫਰਮਾ ਫਰਮਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮਦਦ ਮਦਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਲੇਖਕ ਲੇਖਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪੋਰਟਲ ਪੋਰਟਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਲਿਖਤ ਲਿਖਤ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਆਡੀਓਬੁਕ ਆਡੀਓਬੁਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਅਨੁਵਾਦ ਅਨੁਵਾਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪੰਨਾ ਪੰਨਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਇੰਡੈਕਸ ਇੰਡੈਕਸ ਗੱਲ-ਬਾਤ TimedText TimedText talk ਮੌਡਿਊਲ ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ Event Event talk 250 21861 217310 52949 2026-05-05T12:16:31Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 217310 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੬੮੫}}</noinclude>ਲਪਟਾਨਾ॥ ਜੋਬਨੁ ਧਨੁ ਪ੍ਰਭਤਾ ਕੈ ਮਦ ਮੈ ਅਹਿਨਿਸਿ ਰਹੈ ਦਿਵਾਨਾ॥੧॥ ਦੀਨ ਦਇਆਲ ਸਦਾ ਦੁਖ ਭੰਜਨ ਤਾ ਸਿਉ ਮਨੁ ਨ ਲਗਾਨਾ॥ ਜਨ ਨਾਨਕ ਕੋਟਨ ਮੈ ਕਿਨਹੂ ਗੁਰਮੁਖਿ ਹੋਇ ਪਛਾਨਾ॥੨॥੨॥ ਧਨਾਸਰੀ ਮਹਲਾ ੯॥ ਤਿਹ ਜੋਗੀ ਕਉ ਜੁਗਤਿ ਨ ਜਾਨਉ॥ ਲੋਭ ਮੋਹ ਮਾਇਆ ਮਮਤਾ ਫੁਨਿ ਜਿਹ ਘਟਿ ਮਾਹਿ ਪਛਾਨਉ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਪਰ ਨਿੰਦਾ ਉਸਤਤਿ ਨਹ ਜਾ ਕੈ ਕੰਚਨ ਲੋਹ ਸਮਾਨੋ॥ ਹਰਖ ਸੋਗ ਤੇ ਰਹੈ ਅਤੀਤਾ ਜੋਗੀ ਤਾਹਿ ਬਖਾਨੋ॥੧॥ ਚੰਚਲ ਮਨੁ ਦਹ ਦਿਸਿ ਕਉ ਧਾਵਤ ਅਚਲ ਜਾਹਿ ਠਹਰਾਨੋ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਇਹ ਬਿਧਿ ਕੋ ਜੋ ਨਰੁ ਮੁਕਤਿ ਤਾਹਿ ਤੁਮ ਮਾਨੋ॥੨॥੩॥ ਧਨਾਸਰੀ ਮਹਲਾ ੯॥ ਅਬ ਮੈ ਕਉਨੁ ਉਪਾਉ ਕਰਉ॥ ਜਿਹ ਬਿਧਿ ਮਨ ਕੋ ਸੰਸਾ ਚੂਕੈ ਭਉ ਨਿਧਿ ਪਾਰਿ ਪਰਉ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਜਨਮੁ ਪਾਇ ਕਛੁ ਭਲੋ ਨ ਕੀਨੋ ਤਾ ਤੇ ਅਧਿਕ ਡਰਉ॥ ਮਨ ਬਚ ਕ੍ਰਮ ਹਰਿ ਗੁਨ ਨਹੀ ਗਾਏ ਯਹ ਜੀਅ ਸੋਚ ਧਰਉ॥੧॥ ਗੁਰਮਤਿ ਸੁਨਿ ਕਛੁ ਗਿਆਨੁ ਨ ਉਪਜਿਓ ਪਸੁ ਜਿਉ ਉਦਰੁ ਭਰਉ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਪ੍ਰਭ ਬਿਰਦੁ ਪਛਾਨਉ ਤਬ ਹਉ ਪਤਿਤ ਤਰਉ॥੨॥੪॥੯॥੯॥੧੩॥੫੮॥੪॥੯੩॥ {{center|ਧਨਾਸਰੀ ਮਹਲਾ ੧ ਘਰੁ ੨ ਅਸਟਪਦੀਆ ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ॥}} ਗੁਰੁ ਸਾਗਰੁ ਰਤਨੀ ਭਰਪੂਰੇ॥ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਸੰਤ ਚੁਗਹਿ ਨਹੀ ਦੂਰੇ॥ ਹਰਿ ਰਸੁ ਚੋਗ ਚੁਗਹਿ ਪ੍ਰਭ ਭਾਵੈ॥ ਸਰਵਰ ਮਹਿ ਹੰਸੁ ਪ੍ਰਾਨਪਤਿ ਪਾਵੈ॥੧॥ ਕਿਆ ਬਗੁ ਬਪੁੜਾ ਛਪੜੀ ਨਾਇ॥ ਕੀਚੜਿ ਡੂਬੈ ਮੈਲੁ ਨ ਜਾਇ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਰਖਿ ਰਖਿ ਚਰਨ ਧਰੇ ਵੀਚਾਰੀ॥ ਦੁਬਿਧਾ ਛੋਡਿ ਭਏ ਨਿਰੰਕਾਰੀ॥ ਮੁਕਤਿ ਪਦਾਰਥੁ ਹਰਿ ਰਸ ਚਾਖੇ॥ ਆਵਣ ਜਾਣ ਰਹੇ ਗੁਰਿ ਰਾਖੇ॥੨॥ ਸਰਵਰ ਹੰਸਾ ਛੋਡਿ ਨ ਜਾਇ॥ ਪ੍ਰੇਮ ਭਗਤਿ ਕਰਿ ਸਹਜਿ ਸਮਾਇ॥ ਸਰਵਰ ਮਹਿ ਹੰਸੁ ਹੰਸ ਮਹਿ ਸਾਗਰੁ॥ ਅਕਥ ਕਥਾ ਗੁਰ ਬਚਨੀ ਆਦਰੁ॥੩॥ ਸੁੰਨ ਮੰਡਲ ਇਕੁ ਜੋਗੀ ਬੈਸੇ॥ ਨਾਰਿ ਨ ਪੁਰਖੁ ਕਹਹੁ ਕੋਊ ਕੈਸੇ॥ ਤ੍ਰਿਭਵਣ ਜੋਤਿ ਰਹੇ ਲਿਵ ਲਾਈ॥ ਸੁਰਿ ਨਰ ਨਾਥ ਸਚੇ ਸਰਣਾਈ॥੪॥ ਆਨੰਦ ਮੂਲੁ ਅਨਾਥ ਅਧਾਰੀ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਭਗਤਿ ਸਹਜਿ ਬੀਚਾਰੀ॥ ਭਗਤਿ ਵਛਲ ਭੈ ਕਾਟਣਹਾਰੇ॥ ਹਉਮੈ ਮਾਰਿ ਮਿਲੇ ਪਗੁ ਧਾਰੇ॥੫॥ ਅਨਿਕ ਜਤਨ ਕਰਿ ਕਾਲੁ ਸੰਤਾਏ॥ ਮਰਣੁ ਲਿਖਾਇ ਮੰਡਲ ਮਹਿ ਆਏ॥<noinclude></noinclude> hr051pez0xzpe2mf6lzxaiqmu5f0zd8 250 21866 217313 52954 2026-05-05T12:26:17Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 217313 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੬੮੬}}</noinclude>ਜਨਮੁ ਪਦਾਰਥੁ ਦੁਬਿਧਾ ਖੋਵੈ॥ ਆਪੁ ਨ ਚੀਨਸਿ ਭ੍ਰਮਿ ਭ੍ਰਮਿ ਰੋਵੈ॥੬॥ ਕਹਤਉ ਪੜਤਉ ਸੁਣਤਉ ਏਕ॥ ਧੀਰਜ ਧਰਮੁ ਧਰਣੀਧਰ ਟੇਕ॥ ਜਤੁ ਸਤੁ ਸੰਜਮੁ ਰਿਦੈ ਸਮਾਏ॥ ਚਉਥੇ ਪਦ ਕਉ ਜੇ ਮਨੁ ਪਤੀਆਏ॥੭॥ ਸਾਚੇ ਨਿਰਮਲ ਮੈਲੁ ਨ ਲਾਗੈ॥ ਗੁਰ ਕੈ ਸਬਦਿ ਭਰਮ ਭਉ ਭਾਗੈ॥ ਸੂਰਤਿ ਮੂਰਤਿ ਆਦਿ ਅਨੂਪੁ॥ ਨਾਨਕੁ ਜਾਚੈ ਸਾਚੁ ਸਰੂਪੁ॥੮॥੧॥ ਧਨਾਸਰੀ ਮਹਲਾ ੧॥ ਸਹਜਿ ਮਿਲੈ ਮਿਲਿਆ ਪਰਵਾਣੁ॥ ਨਾ ਤਿਸੁ ਮਰਣੁ ਨ ਆਵਣੁ ਜਾਣੁ॥ ਠਾਕੁਰ ਮਹਿ ਦਾਸੁ ਦਾਸ ਮਹਿ ਸੋਇ॥ ਜਹ ਦੇਖਾ ਤਹ ਅਵਰੁ ਨ ਕੋਇ॥੧॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਭਗਤਿ ਸਹਜ ਘਰੁ ਪਾਈਐ॥ ਬਿਨੁ ਗੁਰ ਭੇਟੇ ਮਰਿ ਆਈਐ ਜਾਈਐ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਸੋ ਗੁਰੁ ਕਰਉ ਜਿ ਸਾਚੁ ਦ੍ਰਿੜਾਵੈ॥ ਅਕਥੁ ਕਥਾਵੈ ਸਬਦਿ ਮਿਲਾਵੈ॥ ਹਰਿ ਕੇ ਲੋਗ ਅਵਰ ਨਹੀ ਕਾਰਾ॥ ਸਾਚਉ ਠਾਕੁਰੁ ਸਾਚੁ ਪਿਆਰਾ॥੨॥ ਤਨ ਮਹਿ ਮਨੂਆ ਮਨ ਮਹਿ ਸਾਚਾ॥ ਸੋ ਸਾਚਾ ਮਿਲਿ ਸਾਚੇ ਰਾਚਾ॥ ਸੇਵਕੁ ਪ੍ਰਭ ਕੈ ਲਾਗੈ ਪਾਇ॥ ਸਤਿਗੁਰੁ ਪੂਰਾ ਮਿਲੈ ਮਿਲਾਇ॥੩॥ ਆਪਿ ਦਿਖਾਵੈ ਆਪੇ ਦੇਖੈ॥ ਹਠਿ ਨ ਪਤੀਜੈ ਨਾ ਬਹੁ ਭੇਖੈ॥ ਘੜਿ ਭਾਡੇ ਜਿਨਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਪਾਇਆ॥ ਪ੍ਰੇਮ ਭਗਤਿ ਪ੍ਰਭਿ ਮਨੁ ਪਤੀਆਇਆ॥੪॥ ਪੜਿ ਪੜਿ ਭੂਲਹਿ ਚੋਟਾ ਖਾਹਿ॥ ਬਹੁਤੁ ਸਿਆਣਪ ਆਵਹਿ ਜਾਹਿ॥ ਨਾਮੁ ਜਪੈ ਭਉ ਭੋਜਨੁ ਖਾਇ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸੇਵਕ ਰਹੇ ਸਮਾਇ॥੫॥ ਪੂਜਿ ਸਿਲਾ ਤੀਰਥ ਬਨ ਵਾਸਾ॥ ਭਰਮਤ ਡੋਲਤ ਭਏ ਉਦਾਸਾ॥ ਮਨਿ ਮੈਲੈ ਸੂਚਾ ਕਿਉ ਹੋਇ॥ ਸਾਚਿ ਮਿਲੈ ਪਾਵੈ ਪਤਿ ਸੋਇ॥੬॥ ਆਚਾਰਾ ਵੀਚਾਰੁ ਸਰੀਰਿ॥ ਆਦਿ ਜੁਗਾਦਿ ਸਹਜਿ ਮਨੁ ਧੀਰਿ॥ ਪਲ ਪੰਕਜ ਮਹਿ ਕੋਟਿ ਉਧਾਰੇ॥ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਗੁਰੁ ਮੇਲਿ ਪਿਆਰੇ॥੭॥ ਕਿਸੁ ਆਗੈ ਪ੍ਰਭ ਤੁਧੁ ਸਾਲਾਹੀ॥ ਤੁਧੁ ਬਿਨੁ ਦੂਜਾ ਮੈ ਕੋ ਨਾਹੀ॥ ਜਿਉ ਤੁਧੁ ਭਾਵੈ ਤਿਉ ਰਾਖੁ ਰਜਾਇ॥ ਨਾਨਕ ਸਹਜਿ ਭਾਇ ਗੁਣ ਗਾਇ॥੮॥੨॥ {{center|ਧਨਾਸਰੀ ਮਹਲਾ ੫ ਘਰੁ ੬ ਅਸਟਪਦੀ ੧ਓ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ॥}} {{gap|7em}}ਜੋ ਜੋ ਜੂਨੀ ਆਇਓ ਤਿਹ ਤਿਹ ਉਰਝਾਇਓ ਮਾਣਸ ਜਨਮੁ ਸੰਜੋਗਿ ਪਾਇਆ॥ ਤਾਕੀ ਹੈ ਓਟ ਸਾਧ ਰਾਖਹੁ ਦੇ ਕਰਿ ਹਾਥ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਮੇਲਹੁ ਹਰਿ ਰਾਇਆ॥੧॥ ਅਨਿਕ ਜਨਮ ਭ੍ਰਮਿ ਥਿਤਿ ਨਹੀ ਪਾਈ॥ ਕਰਉ ਸੇਵਾ ਗੁਰ ਲਾਗਉ ਚਰਨ ਗੋਵਿੰਦ ਜੀ ਕਾ ਮਾਰਗੁ ਦੇਹੁ ਜੀ ਬਤਾਈ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਅਨਿਕ ਉਪਾਵ ਕਰਉ<noinclude></noinclude> ts7dz4hvl42ocykxy9m014z3ohn4q3j 250 59085 217335 213537 2026-05-06T03:52:50Z Ashwinder sangrur 2332 /* ਸੋਧਣਾ */ 217335 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Ashwinder sangrur" />{{center|(੨੯)}}</noinclude>ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਬਿਨਾਸਨ ਮ੍ਰਿਤਮਥੇ॥ਕਾਵਰੂ ਕੁਮਾਰੇ ਅਧਮ ਉਧਾਰੇ ਨਰਕ ਨਿਵਾਰੇ ਆਦਿਕਥੇ। ਕਿੰਕਣੀ ਪ੍ਰਮੋਹਣ ਸੁਰਨਰ ਮੋਹਣ ਸਿੰਘਾਰੋਹਣ ਬਿਤਲਤਲੇ॥ ਜੈਜੈ ਹੋ ਸੀ ਸਬਠਉਰ ਨਿਵਾਸਨ ਥਾਇ ਪਤਾਲ ਅਕਾਸ਼ ਅਨਲੇ ੧੧੯॥ ਸੰਕਟਿ ਨਿਵਾਰਨ ਅਧਮ ਉਧਾਰਉਨ ਤੇਜ ਪ੍ਰਕਰਖਣ ਤੰਦਤਬੇ॥ ਦੁਖ ਦੋਖ ਦਹੰਤੀ ਜਾਲ ਜਯੰਤੀ ਆਦਿ ਅਨਾਦਿ ਅਗਾਧ ਅਛੇ॥ ਸੁਧਤਾ ਸਮਰਪਣ ਤਰਕ ਬਿਤਰਕਣ ਤਪਤ ਪ੍ਰਤਾਪਣ ਜਪਤ ਜਿਵੇ॥ ਜੈਜੈ ਹੋ ਸੀ ਸਭ ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਪ੍ਰਕਰਖਣ ਆਦਿ ਅਨੀਲ ਅਗਾਧ ਅਭੇ। ੦॥੨੨੦॥ ਚੰਚਲਾ ਚਖੰਗੀ ਅਲਕ ਭੁਜੰਗੀ ਤੰਦ ਤੁਰੰਗਣ ਤਿੱਛਸਰੇ॥ ਕਰਕਸਾ ਕੁਠਾਰੇ ਨਰਕ ਨਿਵਾਰੇ ਅਧਮ ਉਧਾਰੇ ਤੂਰਭੁਜੇ॥ ਦਾਮਨੀ ਦਮੰਕੇ ਕੇਹਰ ਲੰਕੇ ਆਦਿ ਅੰਤ ਕੇ ਕ੍ਰੂਰ ਕਥੇ॥ ਜੈਜੈ ਹੋ ਸੀ ਰਕਤਾਸੁਰ ਖੰਡਣ ਸੁੰਭ ਚਕ੍ਰਤਨ ਸੁੰਭ ਮਥੇ ॥੧੧॥੨੨੧॥ ਬਾਰਜ ਬਿਲੋਚਨ ਬ੍ਰਿਤਨ ਬਿਮੋਚਨ ਸੋਚ ਬਿਸੋਚਨ ਕਉਚ ਕਸੇ॥ ਦਾਮਨੀ ਪ੍ਰਨਾਸੇ ਸੁਕਸਰ ਨਾਸੇ ਸੁਬ੍ਰਿਤ ਸੁਬਾਸੇ ਦੁਸ਼ਟਗ੍ਰਸੇ ॥ ਚੰਚਲਾ ਪ੍ਰਯੰਗੀ ਬੇਦ ਪ੍ਰਸੰਗੀ ਤੇਜ ਤੁਰੰਗੀ‌ ਖੰਡਸਰੰ। ਜੈਜੈ ਹੋ ਸੀਮਹਖਾਸਰ ਮਰਦਨ ਆਦਿ ਅਨਾਦਿ ਅਗਾਧ ਊਰਧੰ ॥੧੨॥ ੨੨॥ ਘੰਟਕਾ ਬਿਚਾਜੈ ਰੁਣਝੁਣ ਬਾਜੈ ਭ੍ਰਮ ਭੈ ਭਾਜੈ ਸੁਨਤ ਸੁਰੰ। ਕੋਕਲ ਸੁਨ ਲਾਜੈ ਕਿਲਬਿਖ ਭਾਜੈ ਸੁਖ ਉਪਰਾਜੈ ਮਧਉਰੰ॥ ਦੁਰਜਨ ਦਲਦੱਝੈ ਮਨਤਨ ਰਿੱਝੈ ਸਭੈਨ ਭੱਜੈ ਰੋਹਰਣੰ॥ ਜੈਜੈ ਹੋ ਸੀ ਮਹਖਾਸੁਰ ਮਰਦਨ ਚੰਡ ਚਕ੍ਰਤਨ ਆਦਿਗੁਰੰ ॥ ੧੩॥੨੨੩। ਚਾਚਰੀ ਪ੍ਰਜੋਧਨ ਦੁਸ਼ਟ ਬਿਰੋਧਨ ਰੋਸ ਅਰੋਧਨ ਕ੍ਰੂਰ ਬ੍ਰਿਤੇ॥ ਧ੍ਰਾਮਾਛ ਬਿਧਸੰਨ ਪ੍ਰਲੈ ਪ੍ਰਜੰਸਨ ਜਗ ਬਿਧੰਸਨ ਸ਼ੁੱਧ ਮਤੇ॥ ਜਾਲਪਾ ਲਯੰਤੀ ਸ਼ੁਤ੍ਰ ਮਥੰਤੀਦੁਸ਼ਟ ਪ੍ਰਦਾਹਨ ਗਾੜ ਮਤੇ॥ ਜੈਜੈ ਹੋ ਸੀ ਮਹਖਾਸੁਰ ਮਰਦਨ ਆਦਿ ਜੁਗਾਦਿ ਅਗਾਧਗਤੇ ॥੧੪॥੨੨੪॥ ਖੜੀਆਣਖਤੰਗੀਅਭੈਅਭੰਗੀਆਦਿਅਨੰਗੀਅਗਾਧਗਤੇ॥ ਬਿਡਲਾਛ ਬਿਹੰਡਣ ਚੱਛਰ ਦੰਡਣ ਤੇਜ ਪ੍ਰਚੰਡਣ ਆਦਿ ਬ੍ਰਿਤੇ ॥ ਸੁਰਨਰ ਪ੍ਰਤਿਪਾਰਣ ਪਤਿਤ ਉਧਾਰਨ ਦੁਸ਼ਟ ਨਿਵਾਰਣ ਦੋਖ ਹਰੇ॥ਜੈ ਜੈ ਹੋ ਸੀ ਮਹਖਾਸੁਰ ਮਰਦਨ ਬਿਸੁ ਬਿਧੰਸਨ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟਿ ਕਰੇ ॥੧੫॥੨੫॥ ਦਾਮਨੀ ਪ੍ਰਕਾਸੇ ਉਨ ਤਨ ਨਾਸੇ ਜੋਤਿ ਪ੍ਰਕਾਸੇ ਅਤੁਲਬਲੇ॥ ਦਾਨਵੀ ਪ੍ਰਕਰਖਣ ਸਰਵਰ ਵਰਖਣ ਦੁਸ਼ਟ ਪ੍ਰਧਰਖਣ ਬਿਤੁਲਤਲੇ॥ਅਸਟਾ ਇਧ ਬਾਹਣ ਬੋਲਨਿ ਬਾਹਣ ਸੰਤ ਪਨਾਹਨ ਗੂੜ੍ਹ ਗਤੇ॥ ਜੈਜੈ ਹੋ ਸੀ ਮਹਖਾਸੁਰ ਮਰਦਨ ਆਦਿਅਨਾਦ ਅਗਾਧ ਬ੍ਰਿਤੇ ॥੧੬॥ ੨੨੬॥ ਦੁਖ ਦੋਖ ਪ੍ਰਤੱਛਣ ਸੇਵਕ ਰੱਛਣ ਸੰਤ ਪ੍ਰਤੱਛਣ ਸ਼ੁੱਧਸਹੇ॥ ਸਾਰੰਗ ਸਨਾਹੇ ਦੁਸ਼ਟ ਪ੍ਰਦਾਹੇ ਅਰਿ ਦਲ ਗਾਹੇ ਦੇ<noinclude></noinclude> e9z506soenua0dh7e8imnfmez3d6c0b 250 59635 217325 202173 2026-05-06T02:30:34Z Harry sidhuz 1666 217325 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Geet Arts" />{{center|(੮੧)}}</noinclude>{{Block center|<poem>ਬਾਂਸ੍ਹਾ ਮਾਲ ਕੰਗਣ ਸੁੰਢ ਉਬਾਲ ਕੇ ਤੇ ਅਧਰੰਗੀਆਂ ਭਾਪ ਦਵਾਈਏ ਨੀ ਪਲ ਪਲ ਆਂਵਦੇ ਹਣ ਮਰੋੜ ਜਿਸਨੂੰ ਮੁਰੱਬਾ ਬਿੱਲਤੇ ਵਰਕ ਖੁਵਾਈਏ ਨੀ ਦੰਦਾਂ ਦਾਹੜਾਂ ਦੀ ਦਰਦ ਦੇ ਵਾਸਤੇ ਹੈ ਲੂਣ ਫੱਟਕੜੀ ਕੁੱਟ ਮਲਵਾਈਏ ਨੀ ਲੱਗੇ ਭੁੱਖ ਨ ਜਿਸ ਮਰੀਜ਼ ਤਾਈਂ ਓਹਨੂੰ ਇੰਬਲੀ ਭਿਉਂ ਪਿਲਾਈਏ ਨੀ ਮਿਰਗੀ ਕਸਰ ਅਤੀਸਾਰ ਦਿਕ ਹੋਵੇ ਸੌਂਪ ਰੱਬ ਥੀਂ ਸੂਖ ਮੰਗਾਈਏ ਨੀ ਜਿਸਦੇ ਪੇਟ ਅੰਦਰ ਵਧੀ ਲਿੱਫ਼ ਹੋਵੇ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਤੇਜ਼ਾਬ ਪਿਆਈਏ ਨੀ ਪਰੀ ਜਿੰਨ ਤੇ ਭੂਤ ਦੀ ਕਸਰ ਹੋਵੇ ਪੜ੍ਹੀਏ ਸ਼ਾਹ ਮਦਾਰ ਬੁਲਾਈਏ ਨੀ ਗੁਮਗਿਆਂਦਾ ਲਿਖੀਏ ਗਰਦ ਨਾਮਾ ਸਯਾਲੀਂ ਵਿਛੜੇ ਘੜੀ ਮਿਲਾਈਏਨੀ ਸੀਨੇ ਜਿਨੂੰ ਜੁਦਾਈਦਾ ਜ਼ਖ਼ਮਹੋਵੇ ਓਹਨੂੰ ਵਸਲ ਦੀ ਮਰਹਮ ਚਾ ਲਾਈਏ ਨੀ ਲਾਹੌਰੀ ਮੂਰਖਾਂ ਨੂੰ ਕੀ ਏ ਕਦਰ ਮੇਰੀ ਸਮਝ ਵੰਦ ਦੇ ਵਾਰਣੇ ਜਾਈਏ ਨੀ</poem>}} {{center|{{X-Smaller|ਉਤਰ ਹੀਰ}}}} {{Block center|<poem>ਗੱਲਾਂ ਦਿੱਤ ਪਰਚਾਣ ਨੂੰ ਹੈਣ ਸੱਭੇ ਗਏ ਆਉਣ ਨ ਫ਼ੇਰ ਪਰਤ ਹੈ ਵੇ ਸੁਖੀਏ ਪਾਸ ਬੈਠਣ ਦੂਖਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਆ ਤਸੱਲੀਆਂ ਦੇ ਜਗਤ ਹੈ ਵੇ ਮੇਰਾ ਦੱਸ ਸੋਜਣ ਕੇਹੜੀ ਥਾਂ ਬੈਠਾ ਜਿਨੂੰ ਕਈ ਘੱਲੇ ਬੰਦੀ ਖ਼ਤ ਹੈ ਵੇ ਗੱਲਾਂ ਝੱਲ ਵਲੱਲੀਆਂ ਕਰਾਂ ਬੰਦੀ ਉਹਦੇ ਹਿਜਰ ਮਾਰੀ ਮੇਰੀ ਮੱਤ ਹੈ ਵੇ ਹੋਇਆ ਰੰਗ ਵਿਸਾਰ ਦੇ ਵਾਂਗ ਮੇਰੀ ਪੀ ਲਈ ਵਿਛੋੜੇ ਨੇ ਰੱਤ ਹੈ ਵੇ ਮੈਹਰਮ ਹਾਲ ਨਾਹੀਂ ਏਥੇ ਕੌਈ ਮੇਰਾ ਕਿੱਥੇ ਜਾ ਕੱਢਾ ਘੜੀ ਝੱਟ ਹੈ ਵੇ ਅੱਵਲ ਰੋਜ਼ ਰਜ਼ਾਕ ਜੋ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਸੋਈ ਲਿਆ ਮੈਂ ਝੋਲੜੀ ਘੱਤ ਹੈ ਵੇ ਫੋਲ ਪੱਤਰੀ ਤੇ ਗ੍ਰਹਿ ਚਾਲ ਵੇਖੀ ਦੇਖੀਂ ਜੋ ਮੂੰਹੋਂ ਆਖੀਂ ਸੱਤ ਹੈ ਵੇ ਮੇਰੀ ਦੋ ਜਹਾਂਨ ਤੇ ਯਾਰ ਵਲੋਂ ਚਲੀ ਜਾਨ ਤੇ ਰਹੀ ਨ ਪੌਤ ਹੈ ਵੇ ਲਾਹੌਰੀ ਦੱਸ ਹੀਲਾ ਕੋਈ ਕਰਾਂ ਕੀ ਮੈਂ ਆਵੇ ਯਾਰ ਨਿਮਾਣੀ ਦਾ ਵੱਤ ਹੈ ਵੇ </poem>}} {{center|{{X-Smaller|ਹੀਰ ਨੇ ਜੋਗੀ ਤੋਂ ਯਾਰ ਦਾ ਪਤਾ ਪੁਛਣਾ॥}}}} {{Block center|<poem>ਖੋਲ ਪੱਤਰੀ ਜੋਗੀਆ ਦੱਸ ਮੈਂਨੂੰ ਭੈੜੇ ਜਾਣਗੇ ਕਦੋਂ ਸਤਾਂਨ ਦੇ ਦਿਨ ਰੋ ਰੋ ਨੀਰ ਵਹਾਂਵਦੇ ਨੈਣ ਮੇਰੇ ਕਦੋਂ ਆਉਂਣ ਸੁਰਮਾਂ ਕਜੱਲ ਪਾਣ ਦੇ ਦਿਨ</poem>}}<noinclude></noinclude> s2dwo2sihjdh7ovxnddu88obu6vy6xc 217326 217325 2026-05-06T02:31:35Z Harry sidhuz 1666 /* ਸੋਧਣਾ */ 217326 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harry sidhuz" />{{center|(੮੧)}}</noinclude>{{Block center|<poem>ਬਾਂਸ੍ਹਾ ਮਾਲ ਕੰਗਣ ਸੁੰਢ ਉਬਾਲ ਕੇ ਤੇ ਅਧਰੰਗੀਆਂ ਭਾਪ ਦਵਾਈਏ ਨੀ ਪਲ ਪਲ ਆਂਵਦੇ ਹਣ ਮਰੋੜ ਜਿਸਨੂੰ ਮੁਰੱਬਾ ਬਿੱਲਤੇ ਵਰਕ ਖੁਵਾਈਏ ਨੀ ਦੰਦਾਂ ਦਾਹੜਾਂ ਦੀ ਦਰਦ ਦੇ ਵਾਸਤੇ ਹੈ ਲੂਣ ਫੱਟਕੜੀ ਕੁੱਟ ਮਲਵਾਈਏ ਨੀ ਲੱਗੇ ਭੁੱਖ ਨ ਜਿਸ ਮਰੀਜ਼ ਤਾਈਂ ਓਹਨੂੰ ਇੰਬਲੀ ਭਿਉਂ ਪਿਲਾਈਏ ਨੀ ਮਿਰਗੀ ਕਸਰ ਅਤੀਸਾਰ ਦਿਕ ਹੋਵੇ ਸੌਂਪ ਰੱਬ ਥੀਂ ਸੂਖ ਮੰਗਾਈਏ ਨੀ ਜਿਸਦੇ ਪੇਟ ਅੰਦਰ ਵਧੀ ਲਿੱਫ਼ ਹੋਵੇ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਤੇਜ਼ਾਬ ਪਿਆਈਏ ਨੀ ਪਰੀ ਜਿੰਨ ਤੇ ਭੂਤ ਦੀ ਕਸਰ ਹੋਵੇ ਪੜ੍ਹੀਏ ਸ਼ਾਹ ਮਦਾਰ ਬੁਲਾਈਏ ਨੀ ਗੁਮਗਿਆਂਦਾ ਲਿਖੀਏ ਗਰਦ ਨਾਮਾ ਸਯਾਲੀਂ ਵਿਛੜੇ ਘੜੀ ਮਿਲਾਈਏਨੀ ਸੀਨੇ ਜਿਨੂੰ ਜੁਦਾਈਦਾ ਜ਼ਖ਼ਮਹੋਵੇ ਓਹਨੂੰ ਵਸਲ ਦੀ ਮਰਹਮ ਚਾ ਲਾਈਏ ਨੀ ਲਾਹੌਰੀ ਮੂਰਖਾਂ ਨੂੰ ਕੀ ਏ ਕਦਰ ਮੇਰੀ ਸਮਝ ਵੰਦ ਦੇ ਵਾਰਣੇ ਜਾਈਏ ਨੀ</poem>}} {{center|{{X-Smaller|ਉਤਰ ਹੀਰ}}}} {{Block center|<poem>ਗੱਲਾਂ ਦਿੱਤ ਪਰਚਾਣ ਨੂੰ ਹੈਣ ਸੱਭੇ ਗਏ ਆਉਣ ਨ ਫ਼ੇਰ ਪਰਤ ਹੈ ਵੇ ਸੁਖੀਏ ਪਾਸ ਬੈਠਣ ਦੂਖਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਆ ਤਸੱਲੀਆਂ ਦੇ ਜਗਤ ਹੈ ਵੇ ਮੇਰਾ ਦੱਸ ਸੋਜਣ ਕੇਹੜੀ ਥਾਂ ਬੈਠਾ ਜਿਨੂੰ ਕਈ ਘੱਲੇ ਬੰਦੀ ਖ਼ਤ ਹੈ ਵੇ ਗੱਲਾਂ ਝੱਲ ਵਲੱਲੀਆਂ ਕਰਾਂ ਬੰਦੀ ਉਹਦੇ ਹਿਜਰ ਮਾਰੀ ਮੇਰੀ ਮੱਤ ਹੈ ਵੇ ਹੋਇਆ ਰੰਗ ਵਿਸਾਰ ਦੇ ਵਾਂਗ ਮੇਰੀ ਪੀ ਲਈ ਵਿਛੋੜੇ ਨੇ ਰੱਤ ਹੈ ਵੇ ਮੈਹਰਮ ਹਾਲ ਨਾਹੀਂ ਏਥੇ ਕੌਈ ਮੇਰਾ ਕਿੱਥੇ ਜਾ ਕੱਢਾ ਘੜੀ ਝੱਟ ਹੈ ਵੇ ਅੱਵਲ ਰੋਜ਼ ਰਜ਼ਾਕ ਜੋ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਸੋਈ ਲਿਆ ਮੈਂ ਝੋਲੜੀ ਘੱਤ ਹੈ ਵੇ ਫੋਲ ਪੱਤਰੀ ਤੇ ਗ੍ਰਹਿ ਚਾਲ ਵੇਖੀ ਦੇਖੀਂ ਜੋ ਮੂੰਹੋਂ ਆਖੀਂ ਸੱਤ ਹੈ ਵੇ ਮੇਰੀ ਦੋ ਜਹਾਂਨ ਤੇ ਯਾਰ ਵਲੋਂ ਚਲੀ ਜਾਨ ਤੇ ਰਹੀ ਨ ਪੌਤ ਹੈ ਵੇ ਲਾਹੌਰੀ ਦੱਸ ਹੀਲਾ ਕੋਈ ਕਰਾਂ ਕੀ ਮੈਂ ਆਵੇ ਯਾਰ ਨਿਮਾਣੀ ਦਾ ਵੱਤ ਹੈ ਵੇ </poem>}} {{center|{{X-Smaller|ਹੀਰ ਨੇ ਜੋਗੀ ਤੋਂ ਯਾਰ ਦਾ ਪਤਾ ਪੁਛਣਾ॥}}}} {{Block center|<poem>ਖੋਲ ਪੱਤਰੀ ਜੋਗੀਆ ਦੱਸ ਮੈਂਨੂੰ ਭੈੜੇ ਜਾਣਗੇ ਕਦੋਂ ਸਤਾਂਨ ਦੇ ਦਿਨ ਰੋ ਰੋ ਨੀਰ ਵਹਾਂਵਦੇ ਨੈਣ ਮੇਰੇ ਕਦੋਂ ਆਉਂਣ ਸੁਰਮਾਂ ਕਜੱਲ ਪਾਣ ਦੇ ਦਿਨ</poem>}}<noinclude></noinclude> pdmjfx7bma7rfb6lr716w5i3wptorpr 250 59636 217327 165234 2026-05-06T02:35:35Z Harry sidhuz 1666 /* ਸੋਧਣਾ */ 217327 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harry sidhuz" /></noinclude>{{center|(੮੨)}} {{Block center|<poem>ਹਾਲ ਵਾਂਗ ਸ਼ੁਦੈਣਾ ਦੇ ਕੇਸ ਖੁੱਲੇ ਕਦੋਂ ਆਉਂਣ ਗੇ ਸੀਸ ਗੁੰਦਾਣ ਦੇ ਦਿਨ ਬਿਨਾ ਯਾਰ ਝੱਲੀ ਝੱਲੀ ਫ਼ਿਰਾਂ ਝੱਲੀਂ ਝੱਲੇ ਕੋਈ ਨ ਮੈਂ ਵੈਰਾਂਨ ਦੇ ਦਿਨ ਸੁਣੇ ਸੱਸ ਨਿਣਾਂਨ ਨਾਂ ਦੁਖ ਮੇਰੇ ਕਦੋਂ ਆਉਂਣਗੇ ਪੇਈਅੜੇ ਜਾਣਦੇ ਦਿਨ ਬਿਰਹੋਂਧੁੱਪ ਦਿਲ ਦੇਸਨੂੰ ਜਾਲਿਆਏ ਕਦੋਂਆਉਂਣਠੰਢੇ ਝੜੀਆਂ ਲਾਣਦੇਦਿਨ ਲੱਗੀਹਿਜਰਦੀ ਔੜਤੇ ਵਸਲ ਵਾਲੇ ਕਦੋਂਆਉਂਣਗੇ ਮੀਂਹਵਰਸਾਣਦੇਦਿਨ ਰਾਂਝੇ ਦੁੱਖ ਲਾਹੌਰੀਆ ਕਦੋਂ ਜਾਵਣ ਆਵਣ ਕਦੋਂ ਸਜੱਣ ਸੀਨੇ ਲਾਂਣਦੇਦਿਨ</poem>}} {{center|{{X-Smaller|ਜੋਗੀ ਨੇ ਫ਼ਾਲ ਪਾਕੇ ਦੱਸਣਾ}}}} {{Block center|<poem>ਬੇੜੀ ਵਾਲੜਾ ਯਾਰਪਈ ਸ਼ਕਲ ਆਬੀ ਆਖਾ ਸੱਚਦਾ ਸੁਖਨ ਨਿਸੰਗ ਹੈ ਨੀ ਲੱਗੀ ਦੋਸਤੀ ਲਿਆ ਘਰ ਚਾਕ ਕੀਤੋ ਯਾਰ ਰੱਖਣੇ ਦਾ ਅਜਬ ਢੰਗ ਹੈ ਨੀ ਮੌਜਾਂ ਮਾਣਦੇ ਰਹੇ ਉਹ ਬਰਸ ਬਾਰਾਂ ਮੱਝੀਂ ਚੁਗਣ, ਬੇਲੇ ਵਿਚ ਝੰਗ ਹੈ ਨੀ ਢੋਲ ਮਾਰਿਆ ਇਸ਼ਕ ਨੇ ਨਸ਼ਰ ਹੋਏ ਸੁਣ ਕੇ ਹੋਏ ਮਾਪੇ ਤੇਰੇ ਤੰਗ ਹੈ ਨੀ ਮਹੀਂ ਚਾਰਦਾ ਰਿਹਾ ਕਰ ਆਸ ਤੇਰੀ ਓੜਕ ਨਾਲ ਸੈਦੇ ਹੋਈ ਮੰਗ ਹੈ ਨੀ ਤੈਂਨੂੰ ਵਿਆਹ ਦਿਤਾ ਜ਼ੋਰੀਂ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਕਰ ਛਡਿਆ ਚਾਕ ਨੂੰ ਨੰਗ ਹੈ ਨੀ ਤੇਰੇ ਯਾਰ ਦੀ ਕਹਾਂ ਮੈਂ ਸਿਫ਼ਤ ਕੀ ਕੀ ਜ਼ੁਲਫ਼ਾਂ ਕਾਲੀਆਂ ਤੇ ਗੋਰਾ ਰੰਗ ਹੈ ਨੀ ਓਹਨੇ ਕੰਨ ਪੜਵਾਏ ਨੇਂ ਤੁਧ ਪਿੱਛੋਂ ਮਲੀ ਖ਼ਾਕ ਸਰੀਰ ਮਲੰਗ ਹੈ ਨੀ ਅੱਜ ਨਗਰ ਤੇਰੇ ਭੌਂਦਾ ਆਣ ਵੜਿਆ ਅੱਗੇ ਗਿਆ ਨਾਂਹੀਂ ਅਜੇ ਲੰਘ ਹੈ ਨੀ ਘਰ ਯਾਰ ਤੇਰੇ ਆਣ ਕੋਲ ਬੈਠਾ ਸੋਚ ਹੋਈ ਹੈਰਾਂਨ ਕਿਉਂ ਦੰਗ ਹੈ ਨੀ ਕਰ ਹੋਸ਼ ਕੁਝ ਅੱਖੀਆਂ ਖੋਲ ਵੇਖੀਂ ਕਿਸਨੇ ਘੋਟ ਪਿਲਾਈ ਭੰਗ ਹੈ ਨੀ ਬਾਤਾਂ ਆਖੀਆਂ ਵਰਤੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਜੋ ਦੱਸੇ ਰਮਲ ਹਿਸਾਬ ਨਿਸੰਗ ਹੈ ਨੀ ਤੈਂਨੂੰ ਯਾਰ ਵਖੇ ਤੂੰ ਨਵੇਖਨੀ ਏਂ ਤੂੰ ਵੀ ਵੇਖ ਹੋਵੇ ਨਹਾਉਣ ਰੰਗ ਹੈ ਨੀ ਜਿਵੇਂ ਤੁਧਨੂੰ ਚਾਹ ਦੀਦਾਰ ਦੀ ਏ ਏਂਵੇ ਓਸ ਦੇ ਜੀਉ ਉਮੰਗ ਹੈ ਨੀ ਓਹੋ ਯਾਰ ਕਦੀਮ ਦਾ ਪਾਸ ਤੇਰੇ ਵੇਖ ਓਸ ਥੀਂ ਕਾਸਦੀ ਸੰਗ ਹੈ ਨੀ ਸੱਚ ਆਖਿਆ ਪੱਤਰੀ ਵੇਖ ਕੇ ਮੈਂ ਲਾਹੌਰੀ ਜੋਗੀਆਂ ਦਾ ਜੇਹੜਾ ਢੰਗ ਹੈ ਨੀ</poem>}}<noinclude></noinclude> efcvjblyzzksuktu6i69qd5t3pdjkdv 250 59637 217328 165235 2026-05-06T02:38:13Z Harry sidhuz 1666 /* ਸੋਧਣਾ */ 217328 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harry sidhuz" /></noinclude>{{center|(੮੩)}} {{center|{{X-Smaller|ਹੀਰ ਨੇ ਜੋਗੀ ਦੇ ਇਲਮ ਨੂੰ ਮੰਨਣਾ ॥}}}} {{Block center|<poem>ਧੰਨ ਧੰਨ ਵੇ ਜੋਗੀਆ ਗੁਰੂ ਤੇਰਾ ਤੇਰੇ ਇਲਮ ਉਤੋਂ ਬੰਦੀ ਵਾਰੀਆਂ ਵੇ ਗੱਲਾਂ ਦੱਸੀਆਂ ਸੱਚੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਤੈਂ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਚੁਭਣ ਕਟਾਰੀਆਂ ਵੇ ਮਹੀਂ ਚਾਰਦਾ ਮੇਹਨਤਾਂ ਗਿਆ ਕਰਦਾ ਮੇਰੀ ਪੇਸ਼ਨ ਗਈ ਨਿਕਾਰੀਆਂ ਵੇ ਸਿਰ ਸਿਰਲਾ ਬਾਜ਼ੀ ਓਹਦੇ ਨਾਲ ਖੇਡੀਅੰਤਜਿੱਤਿਆ ਓਹਮਈਏ ਹਾਰੀਆਂ ਵੇ ਘਰ ਯਾਰ ਹੋਂਦਾ ਕਾਹਨੂੰ ਪੁੱਛਦੀ ਮੈਂ ਗੱਲਾਂ ਤੇਰੀਆਂ ਸੋਚ ਵਿਚਾਰੀਆਂ ਵੇ ਰਹੀ ਜੀਉਂਦੀ ਮਿਲਾਂਗੀ ਰੱਬ ਮੇਲੇ ਇਕ ਜਾਂਨ ਤੇ ਕਈ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵੇ ਮੇਰੇ ਯਾਰ ਰੰਝੇਟੜੇ ਵੈਦ ਬਾਝੋਂ ਕਰੇ ਕੌਨ ਬੰਦੀ ਦੀਆਂ ਕਾਰੀਆਂ ਵੇ ਤਰਸਨ ਨੈਣ ਦੋ ਯਾਰ ਦੇ ਵੇਖਣੇ ਨੂੰ ਰੂਹ ਚੱਲਿਆ ਮਾਰ ਉਡਾਰੀਆਂ ਵੇ ਹੋਈ ਤੰਗ ਨਿਮਾਣੀ ਦੀ ਜਿੰਦ ਏਥੇ ਕੋਈ ਰੋਜ਼ ਦੀ ਮੈਂ ਬਣਜਾਰੀਆਂ ਵੇ ਲਾਹੌਰੀ ਇਕ ਉਸ ਯਾਰ ਦੇ ਦੰਮ ਬਾਝੋਂ ਬੰਦੀ ਨਿੱਤ ਦੇ ਗ਼ਮਾਂ ਨੇ ਮਾਰੀਆਂ ਵੇ</poem>}} {{center|{{X-Smaller|ਜਵਾਬ ਜੋਗੀ}}}} {{Block center|<poem>ਰੰਜ ਦਰਦ ਸਬ ਰੋਗ ਦੇ ਕੱਟਨੇ ਨੂੰ ਜੋਗੀ ਭੇਜਿਆ ਆਇਆ ਏਹ ਰੱਬਦਾ ਨੀ ਮਾਲਕ ਤਖ਼ਤ ਹਜ਼ਾਰੇ ਦਾ ਤੁੱਧ ਪਿੱਛੇ ਦਰ ਦਰ ਭੀਖ ਮੰਗੇ ਚਣੇ ਚੱਬਦਾ ਨੀ ਸ਼ਰਮਾਂ ਰਖੀਆਂ ਕਢਿਆ ਘੁੰਡ ਲੰਮਾਂ ਤਾਹੀਏਂ ਯਾਰ ਤੈਂਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲੱਭਦਾ ਨੀ ਅੱਜ ਜਿਵੇਂ ਤੇਰਾ ਉਹਦਾ ਮੇਲ ਹੋਇਆ ਲਾਹੌਰੀ ਕਰੇ ਸਾਈਂ ਐਸਾ ਸੱਭਦਾ ਨੀ</poem>}} {{center|{{X-Smaller|ਜੋਗੀ ਨੇ ਹੀਰ ਨੂੰ ਘੁੰਡ ਚੁੱਕਣ ਲਈ ਕੋਹਨਾ ॥}}}} ਕਿਵੇਂ ਯਾਰ ਨੂੰ ਮੂਰਖੇ ਦੇਖ ਸੱਕੇਂ ਲੰਮਾਂ ਘੁੰਡ ਨਾ ਏਡ ਲਮਕਾਈਏ ਨੀ {{Block center|<poem>ਘੁੰਡ ਕਰ ਉਜਾੜ ਬਾਜ਼ਾਰ ਅੰਦਰ ਦਿੱਸੇ ਸਭ ਸੰਸਾਰ ਜੇ ਚਾਈਏ ਨੀ ਘੁੰਡ ਪਿੰਜਰੇ ਘਤ ਕੇ ਨੈਣ ਪੰਛੀ ਨਾ ਬੇਦੋਸਿਆਂ ਮਾਰ ਮੁਕਾਈਏ ਨੀ ਘੁੰਡ ਆਸ਼ਕਾਂ ਫਾ ਅੰਧੇਰ ਪੱਤੇ ਚੰਦ ਮੁੱਖੜੇ ਤੇ ਬਦਲੀ ਛਾਈਏ ਨੀ ਸਾੜ ਘੁੰਡ ਤੇ ਯਾਰਦਾ ਪਾ ਦਰਸ਼ਨ ਨੀ ਅਨੋਖੀਏਨਵੀਂ ਵਿਆਹੀਏ ਨੀ ਘੁੰਡ ਚਾਨਾ ਹੁਸਨ ਦਾ ਮਾਣ ਰੱਖੀਂ ਦੁਨੀਆਂ ਹੋਰ ਵੀ ਜੱਗ ਤੇ ਆਈਏ ਨੀ ਘੁੰਡ ਚਾਏਂ ਤੇ ਜਾਗਸਨ ਭਾਗ ਤੇਰੇ ਘਰ ਯਾਰ ਹੈ ਦੀਦ ਨਾਂ ਪਾਈਏ ਨੀ</poem>}}<noinclude></noinclude> 1lycbla8po1bjuwkl4qfpa2uf3qw7jr 217329 217328 2026-05-06T02:39:09Z Harry sidhuz 1666 217329 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harry sidhuz" /></noinclude>{{center|(੮੩)}} {{center|{{X-Smaller|ਹੀਰ ਨੇ ਜੋਗੀ ਦੇ ਇਲਮ ਨੂੰ ਮੰਨਣਾ ॥}}}} {{Block center|<poem>ਧੰਨ ਧੰਨ ਵੇ ਜੋਗੀਆ ਗੁਰੂ ਤੇਰਾ ਤੇਰੇ ਇਲਮ ਉਤੋਂ ਬੰਦੀ ਵਾਰੀਆਂ ਵੇ ਗੱਲਾਂ ਦੱਸੀਆਂ ਸੱਚੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਤੈਂ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਚੁਭਣ ਕਟਾਰੀਆਂ ਵੇ ਮਹੀਂ ਚਾਰਦਾ ਮੇਹਨਤਾਂ ਗਿਆ ਕਰਦਾ ਮੇਰੀ ਪੇਸ਼ਨ ਗਈ ਨਿਕਾਰੀਆਂ ਵੇ ਸਿਰ ਸਿਰਲਾ ਬਾਜ਼ੀ ਓਹਦੇ ਨਾਲ ਖੇਡੀਅੰਤਜਿੱਤਿਆ ਓਹਮਈਏ ਹਾਰੀਆਂ ਵੇ ਘਰ ਯਾਰ ਹੋਂਦਾ ਕਾਹਨੂੰ ਪੁੱਛਦੀ ਮੈਂ ਗੱਲਾਂ ਤੇਰੀਆਂ ਸੋਚ ਵਿਚਾਰੀਆਂ ਵੇ ਰਹੀ ਜੀਉਂਦੀ ਮਿਲਾਂਗੀ ਰੱਬ ਮੇਲੇ ਇਕ ਜਾਂਨ ਤੇ ਕਈ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵੇ ਮੇਰੇ ਯਾਰ ਰੰਝੇਟੜੇ ਵੈਦ ਬਾਝੋਂ ਕਰੇ ਕੌਨ ਬੰਦੀ ਦੀਆਂ ਕਾਰੀਆਂ ਵੇ ਤਰਸਨ ਨੈਣ ਦੋ ਯਾਰ ਦੇ ਵੇਖਣੇ ਨੂੰ ਰੂਹ ਚੱਲਿਆ ਮਾਰ ਉਡਾਰੀਆਂ ਵੇ ਹੋਈ ਤੰਗ ਨਿਮਾਣੀ ਦੀ ਜਿੰਦ ਏਥੇ ਕੋਈ ਰੋਜ਼ ਦੀ ਮੈਂ ਬਣਜਾਰੀਆਂ ਵੇ ਲਾਹੌਰੀ ਇਕ ਉਸ ਯਾਰ ਦੇ ਦੰਮ ਬਾਝੋਂ ਬੰਦੀ ਨਿੱਤ ਦੇ ਗ਼ਮਾਂ ਨੇ ਮਾਰੀਆਂ ਵੇ</poem>}} {{center|{{X-Smaller|ਜਵਾਬ ਜੋਗੀ}}}} {{Block center|<poem>ਰੰਜ ਦਰਦ ਸਬ ਰੋਗ ਦੇ ਕੱਟਨੇ ਨੂੰ ਜੋਗੀ ਭੇਜਿਆ ਆਇਆ ਏਹ ਰੱਬਦਾ ਨੀ ਮਾਲਕ ਤਖ਼ਤ ਹਜ਼ਾਰੇ ਦਾ ਤੁੱਧ ਪਿੱਛੇ ਦਰ ਦਰ ਭੀਖ ਮੰਗੇ ਚਣੇ ਚੱਬਦਾ ਨੀ ਸ਼ਰਮਾਂ ਰਖੀਆਂ ਕਢਿਆ ਘੁੰਡ ਲੰਮਾਂ ਤਾਹੀਏਂ ਯਾਰ ਤੈਂਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲੱਭਦਾ ਨੀ ਅੱਜ ਜਿਵੇਂ ਤੇਰਾ ਉਹਦਾ ਮੇਲ ਹੋਇਆ ਲਾਹੌਰੀ ਕਰੇ ਸਾਈਂ ਐਸਾ ਸੱਭਦਾ ਨੀ</poem>}} {{center|{{X-Smaller|ਜੋਗੀ ਨੇ ਹੀਰ ਨੂੰ ਘੁੰਡ ਚੁੱਕਣ ਲਈ ਕੋਹਨਾ ॥}}}} {{Block center|<poem>ਕਿਵੇਂ ਯਾਰ ਨੂੰ ਮੂਰਖੇ ਦੇਖ ਸੱਕੇਂ ਲੰਮਾਂ ਘੁੰਡ ਨਾ ਏਡ ਲਮਕਾਈਏ ਨੀ ਘੁੰਡ ਕਰ ਉਜਾੜ ਬਾਜ਼ਾਰ ਅੰਦਰ ਦਿੱਸੇ ਸਭ ਸੰਸਾਰ ਜੇ ਚਾਈਏ ਨੀ ਘੁੰਡ ਪਿੰਜਰੇ ਘਤ ਕੇ ਨੈਣ ਪੰਛੀ ਨਾ ਬੇਦੋਸਿਆਂ ਮਾਰ ਮੁਕਾਈਏ ਨੀ ਘੁੰਡ ਆਸ਼ਕਾਂ ਫਾ ਅੰਧੇਰ ਪੱਤੇ ਚੰਦ ਮੁੱਖੜੇ ਤੇ ਬਦਲੀ ਛਾਈਏ ਨੀ ਸਾੜ ਘੁੰਡ ਤੇ ਯਾਰਦਾ ਪਾ ਦਰਸ਼ਨ ਨੀ ਅਨੋਖੀਏਨਵੀਂ ਵਿਆਹੀਏ ਨੀ ਘੁੰਡ ਚਾਨਾ ਹੁਸਨ ਦਾ ਮਾਣ ਰੱਖੀਂ ਦੁਨੀਆਂ ਹੋਰ ਵੀ ਜੱਗ ਤੇ ਆਈਏ ਨੀ ਘੁੰਡ ਚਾਏਂ ਤੇ ਜਾਗਸਨ ਭਾਗ ਤੇਰੇ ਘਰ ਯਾਰ ਹੈ ਦੀਦ ਨਾਂ ਪਾਈਏ ਨੀ</poem>}}<noinclude></noinclude> hxr7zfambzlpm3i6zf4t4qqigoc0g54 250 59638 217344 165236 2026-05-06T06:51:56Z Marde Sehajpreet kaur 1774 /* ਸੋਧਣਾ */ 217344 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Marde Sehajpreet kaur" /></noinclude>{{center|(੮੪)}} {{Block center|<poem>ਘੁੰਡ ਵਾਲੀਏ ਘੁੰਡ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਦਿਲ ਆਸ਼ਕਾਂ ਨਾ ਤਰਸਾਈਏ ਨੀ ਮੋਤੀ ਹੁਸਨ ਦੇ ਘੂੰਡ ਵਿਚ ਦਬੀਏ ਨਾਂ ਅੱਗਵਿੱਚ ਨ ਫੁਲ ਜਲਾਈਏ ਨੀ ਲਾਹੋਰੀ ਆਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਝੁੱਗੇ ਚੋੜ ਹੋਏ ਅਜੇ ਤੁੱਧ ਨੂੰ ਖ਼ਬਰ ਨਾ ਕਾਈਏ ਨੀ</poem>}} {{center|{{X-Smaller|ਹੋਰ}}}} {{Block center|<poem>ਰਾਝਾਂ ਆਇਆ ਜੋਗੀ ਹੀਰੇ ਪਾ ਦਰਸ਼ਨ ਘੁੰਡ ਚਾ ਤੂੰ ਸੈਦੇ ਦੀ ਲਾੜੀਏ ਨੀ ਤੇਰੀ ਹੋਰ ਦੀ ਹੋਰ ਆਵਾਜ਼ ਹੋਈ ਕੇਹੜੇ ਦੁੱਖ ਕੀਤੀ ਜਿੰਦ ਮਾੜੀਏ ਨੀ ਘੁੰਡ ਚਾਕੇ ਮੁੰਖ ਵਿਖਾ ਸਾਂਨੂੰ ਅੱਖ ਵੇਖ ਤੇਰਾ ਦੁੱਖ ਤਾੜੀਏ ਨੀ ਮੁਖ ਖੋਲ ਜ਼ੁਬਾਨ ਵਿਖਾ ਹੀਰੇ ਤੇਰੇ ਰੋਗ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਉਖਾੜੀਏ ਨੀ ਦਾਰੂ ਇਕ ਤੇ ਰੋਗ ਹਜ਼ਾਰ ਜਾਵਣ ਜੋਗੀ ਵੈਦ ਹਾਂ ਅਸੀਂ ਪਾਹਾੜੀਏ ਨੀ ਪੇਟ ਨਰਮ ਕੇ ਸਖ਼ਤ ਵਿਖਾ ਸੀਨਾ ਹੱਥ ਉਰਾਂ ਕਰ ਵੇਖਾਂ ਮੈਂ ਨਾੜੀਏ ਨੀ ਘੁੰਡ ਚਾ ਵੇਖਾਂ ਰੰਗ ਮੁੱਖੜੇ ਦਾ ਸ਼ਰਮਾਂ ਵਾਲੀਏ ਨੈਣ ਉਘਾੜੀਏ ਨੀ ਇਕੇ ਸੁਸਤ ਜਾਪੇ ਇਕੇ ਮਸਤ ਹੈਂ ਤੂੰ ਕਿਸਨੇ ਭੰਗ ਪਿਲਾਈ ਚਾ ਗਾੜ੍ਹੀਏ ਨੀ ਪਿੱਛੇ ਜ਼ਿਮੀਂ ਤੇ ਸੱਟਨਾ ਜਿਨੂੰ ਹੋਵੇ ਪੈਹਲਾਂ ਮੈਹਲ ਤੇ ਓਹਨੂੰ ਨਾ ਚਾੜ੍ਹੀਏ ਨੀ ਇਕ ਵਾਰ ਜਿਸਨੂੰ ਸਿਰ ਦਾ ਤਾਜ ਕਰੀਏ ਪੈਰਾਂ ਹੇਠ ਨ ਓਹਨੂੰ ਲਿਤੜੀਏ ਨੀ ਵਿਗੜੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਹਥੋਂ ਸਵਾਰ ਦੇਈਏ ਸੋਰੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਨਾ ਵਿਗਾੜੀਏ ਨੀ ਮੁਰਸ਼ਦ ਬਾਝ ਨ ਯਾਰ ਦਾ ਹੋਵੇ ਦਰਸ਼ਨ ਅੱਗ ਬਾਜ ਨ ਦੁੱਧ ਨੂੰ ਕਾੜ੍ਹੀਏ ਨੀ ਨੈਣ ਦੀਦ ਕਾਰਣ ਦਿੱਤੇ ਰੱਬ ਸੱਚੇ ਘੁੰਡ ਵਿੱਚ ਨ ਏਟਨਾ ਨੂੰ ਤਾੜੀਏ ਨ ਘੁੰਡ ਵਿੱਚ ਨ ਦੱਬੀਏ ਲਾਲ ਮੋਤੀ ਫ਼ੁੱਲ ਸੁਘੀਏ ਔਗ ਨਾ ਸਾੜੀਏ ਨੀ ਆਏ ਫ਼ਕਰ ਨੂੰ ਫ਼ਵੀਦੇ ਵਾਂਗਵੇਖੇਸਹਿਤੀ ਨੱਣਦਤੇਰੀ ਜਿਉਂ ਬਘਿਆੜੀਏਨੀ ਹੋਈਏ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਾ ਵਸੌਣ ਜੋਗੇ ਵੱਸਦੇ ਝੁੱਗੜੇ ਨਾ ਉਜਾੜੀਏ ਨੀ ਬੋਸੇ ਦੋ ਸਵਾਲ ਫ਼ਕੀਰ ਦਾ ਏ ਰਹ ਹੁਸਨ ਆਬਾਦ ਫ਼ੁਲਵਾੜੀਏ ਨੀਂ ਝੋਲੀ ਵਿੱਚ ਛੁਪਾ ਨਾ ਰਬ ਦਿਤੇ ਵੰਡ ਖਾ ਖ਼ਰਬੂਜ਼ੇ ਦੀ ਫ਼ਾੜੀਏ ਨੀ ਜੱਟ ਹਿਜਰਦੀ ਔੜਨੇ ਚੌੜ ਕੀਤਾ ਸੁੱਕੀ ਸਾਉਂਨੀ ਤੇ ਨਾਲੇ ਹਾੜੀਏ ਨੀ ਜੱਟ ਪੱਟ ਆਈ ਫ਼ੱਟ ਸੱਟ ਆਈ ਮਾਰੀ ਨਿਗਾਹ ਦੀ ਜੇਹੀ ਕੁਹਾੜੀਏ ਨੀ</poem>}}<noinclude></noinclude> sfst1n5nh2ixg9brrsu7rsztrbwflph 250 59639 217345 202172 2026-05-06T06:59:58Z Marde Sehajpreet kaur 1774 217345 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Naman Rao" /></noinclude>{{center|(੮੫)}} {{Block center|<poem>ਜੋਗੀ ਯਾਰ ਆਗਿਆ ਹੈ ਲੈਣ ਤੈਂਨੂੰ ਜੀਉਣਾ ਜੱਗ ਤੇ ਕੋਈ ਦਿਹਾੜੀਏਨੀ ਯਾਦ ਘੁੰਡ ਦਾ ਹੈ ਇਲਾਜ ਸਾਂਨੂੰ ਚਿਮਟਾ ਮਾਰ ਚੋਹਮੜ ਘੁੰਡ ਪਾੜੀਏ ਨੀ ਸੱਚੇ ਆਸ਼ਕਾਂ ਸਾਦਕਾਂ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਬਖ਼ਸ਼ੇ ਰੱਬ ਨ ਦੋਜ਼ਖ਼ੀ ਵਾੜੀਏ ਨੀ ਲਾਈ ਚਾਕ ਨੇ ਖ਼ਾਕ ਦੁਆਰਆਇਆ ਮੰਜਲਇਸ਼ਕ ਦੀ ਸਖ਼ਤਕੁੜਾੜੀਏ ਨੀ ਕਰਕੇ ਕੌਲਕਰਾਰ ਜੋ ਬਦਲ ਜਾਂਵਨ ਖ਼ਾਕ ਚੂੰਡਿਆਂ ਤੇ ਘੱਟਾ ਦਾਹੜੀਏ ਨੀ ਲਾਹੌਰੀ ਅੰਤ ਨੂੰ ਏਸ ਜਹਾਂਨ ਉਤੋਂ ਕੁਝ ਲਜਾਂਵਨਾ ਨਹੀਂ ਪੱਲੇ ਝਾੜੀਏ ਨੀ ਵੱਡਾ ਘੁੰਡ ਤੇ ਯਾਰਨੀ ਰੰਨ ਵਿਚੋਂ ਅੱਗ ਲਾਕੇ ਘੁੰਡ ਨੂੰ ਜਾਲੀਏ ਨੀ ਏਥੇ ਕੋਈ ਨਹੀ ਧਾੜਵੀ ਚੋਰ ਪੈਂਦੇ ਵੱਡੇ ਹੁਸਨ ਦੀਏ ਰਖਵਾਲੀਏ ਨੀ ਘੁੰਡ ਚਾ ਕੇ ਦੀਦ ਦੀ ਖ਼ੈਰ ਪਾਵੀਂ ਆਇਆ ਕਰਣ ਸਵਾਲ ਸਵਾਲੀਏ ਨੀ ਏਸ ਘੁੰਡਦੇ ਲੰਮੜੇ ਬੈਹਰ ਵਿਚੋਂ ਬੇੜੀ ਆਸ਼ਕਾਂ ਤਾਰ ਨ ਗਾਲੀਏ ਨੀ ਜੋਗੀ ਕੌਣ ਹੈ ਕਿਸ ਥੀਂ ਸੰਗ ਤੈਂਨੂੰ ਓਹੋ ਯਾਰ ਹੈ ਝੰਗ ਸਿਆਲੀਏ ਨੀ ਲਾਹੌਰੀ ਹੀਰ ਤੂੰ ਹੈਂ ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਰਾਂਝਾ ਘੁੰਡ ਲਾਹ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਸਾਲੂ ਵਾਲੀਏ ਨੀ</poem>}} {{center|{{X-Smaller|ਹੀਰ ਨੇ ਝੁੰਡ ਚੁੱਕਣਾ}}}} {{Block center|<poem>ਹੀਰ ਘੁੰਡ ਚਾਇਆ ਡਿਠਾ ਯਾਰ ਓਹੋ ਕੀਤੀ ਨਜ਼ਰ ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਨਿਹਾਲ ਹੋਏ ਨੈਣ ਸਿੱਕਦੇ ਸੀ ਜਿਸਦੇ ਦੇਖਣੇ ਨੂੰ ਬਾਦ ਮੁਦਤਾਂ ਰੱਜ ਜਮਾਲ ਹੋਏ ਦੁੱਖ ਦਰਦ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਦੋਹਾਂ ਰੋਦਿਆਂ ਦੇ ਨੈਣ ਲਾਲ ਹੋਏ ਰਾਂਝੇ ਕਿਹਾ ਹੀਰੇ ਤੇਰੇ ਕਾਰਣੇ ਨੀ ਅਸੀਂ ਹਾਲ ਥੀਂ ਦੇਖ ਬੇਹਾਲ ਹੋਏ ਬੀਤੇ ਵਕਤ ਨੂੰ ਝੂਰੀਏ ਗਿਆ ਕਿੱਧਰ ਦਿਨ ਝੰਗਦੇ ਖਾਬ ਖਿਆਲ ਹੋਏ ਲਾਹੌਰੀ ਹੀਰ ਕੇਹਾ ਈਂਵੇਂ ਹੋਂਵਣੀ ਸੀ ਲਿਖੇਲੇਖ ਨ ਕਿਸੇ ਥੀ ਟਾਲ ਹੋਏ</poem>}} {{center|{{X-Smaller|ਵਾਕ ਰਾਂਝਾ}}}} {{Block center|<poem>ਰੱਬ ਜਾਣਦਾਏ ਜੇਹੜੇ ਤੁੱਧ ਪਿਛੇ ਏਸ ਜਾਂਨ ਉਤੇ ਕੀਤਾ ਜੁੱਧ ਹੈ ਨੀ ਹੀਰ ਹੀਰ ਹੀ ਯਾਦ ਜ਼ੁਬਾਨ ਉੱਤੇ ਨ ਕੋਈ ਹੋਰ ਜਹਾਂਨ ਦੀ ਸੁੱਧ ਹੈ ਨੀ ਸੁਖਨ ਸੱਚ ਸਿਆਣਿਆਂ ਆਖਿਆਏ ਮਗ਼ਰ ਖੁਰੀ ਦੇ ਰੰਨ ਦੀ ਬੁੱਧ ਹੈ ਨੀ ਹੋਕੇ ਚਾਕ ਲਾਹੌਰੀਆ ਖਾਕ ਹੋਇਆ ਅਜੇ ਖਬਰ ਕੀ ਕਰਨੀਏ ਤੁੱਧ ਹੈ ਨੀ</poem>}}<noinclude></noinclude> lisng4tlhx2pnkh7uuo8pbivp66daje 250 59640 217346 165238 2026-05-06T07:27:06Z Marde Sehajpreet kaur 1774 /* ਸੋਧਣਾ */ 217346 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Marde Sehajpreet kaur" /></noinclude>{{center|(੮੬)}} {{center|{{X-Smaller|ਹੀਰ ਦਾ ਰਾਂਝੇ ਨੂੰ ਭੇਦ ਛੁਪਾਨ ਲਈ ਕੈਹਣਾ}}}} {{Block center|<poem>ਚੌਕਸ ਰਹੀਂ ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਭੇਤ ਵਾਲੀ ਕਿਤੇ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਬਾਹਰ ਉਭਾਰਨੀ ਵੇ ਗੱਲੀਂ ਲਾ ਕੇ ਭਲਾ ਜੇ ਭੇਤ ਪੁੱਛੇ ਸਹਿਤੀ ਨੱਣਦ ਛਨਾਰ ਹੈ ਯਾਰਨੀ ਵੇ ਮਤਾ ਆਸ ਉਮੈਦ ਰੁੜ੍ਹ ਜਾਏ ਸੱਭਾ ਕੰਢੇ ਨਦੀ ਨ ਕੰਧ ਉਸਾਰਨੀ ਵੇ ਧੂੰਣੀ ਫ਼ਲੇ ਨ ਇਸ਼ਕ ਦੀ ਆਹ ਵਾਲੀ ਏਸ ਦੇਸ ਨਹੀਂ ਅੱਗ ਖਿਲਾਰਨੀ ਵੇ ਏਥੋਂ ਖਿਸਕਣੇ ਦੀ ਹੁਣ ਕਿਸੇ ਵੇਲੇ ਕੋਈ ਝੱਬਦੇ ਬਾਤ ਵਿਚਾਰਨੀ ਵੇ ਕਰੇ ਫ਼ਜ਼ਲ ਲਾਹੌਰੀਆ ਰੱਬ ਬਾਝੋਂ ਬਿਗੜੀ ਬਾਤ ਨ ਕਿਸੇ ਸੰਵਾਰਨੀ ਵੇ</poem>}} {{center|{{X-Smaller|ਹੀਰ ਦੀ ਸੱਸ ਅਤੇ ਨਿਨਾਣ ਦਾ ਬਾਹਰੋਂ ਆਉਣਾਂ}}}} {{Block center|<poem>ਸੱਸ ਹੀਰ ਸੰਦੀ ਤੇ ਨਿਨਾਣ ਸਹਿਤੀ ਦੋਵੇਂ ਭੰਨੀਆਂ ਬਾਹਿਰੋਂ ਆਈਆਂ ਨੇ ਸੱਸ ਭਰੀ ਕਰੋਧ ਨਿਨਾਣ ਸਹਿਤੀ ਜਾਣੇ ਰੱਬ ਗੱਲਾਂ ਕੀ ਸਖਾਈਆਂ ਨੇ ਦੋਹਾਂ ਰੱਜਕੇ ਜੋਗੀ ਨੂੰ ਫਾਟ ਕੀਤੀ ਸੱਭੇ ਹਿਕਮਤਾਂ ਚਾ ਭੁਲਾਈਆਂ ਨੇ ਰੌਲਾ ਪਿਆ ਵੇਹੜੇ ਹਾਲੋ ਹਾਲ ਹੋਈ ਤੇ ਛੁਡਾਇਆ ਆਣ ਹਮਸਾਈਆਂ ਨੇ ਦਿੱਤੀ ਫ਼ੇਰ ਹਿੰਮਤ ਰੱਬ ਜੋਗੜੇ ਨੂੰ ਪੰਜ ਸੱਤ ਮੁਤੈਹਰਾਂ ਵਹਾਈਆਂ ਨੇ ਲਾਹੌਰੀ ਹਾਲ ਥੀਂ ਫ਼ਕਰ ਬੇਹਾਲ ਹੋਇਆ ਇਸ਼ਕਹੀਰ ਮੁਸੀਬਤਾਂਪਾਈਆਂ ਨੇ</poem>}} {{center|{{X-Smaller|ਗਵਾਂਡਣਾ ਨੇ ਸਹਿਤੀ ਨੂੰ ਸਮਝਾਣਾ ॥}}}} {{Block center|<poem>ਦਿਲ ਦੁਖਾ ਨਾ ਭਲੀ ਅਸੀਸ ਲਈਏ ਪਾ ਖੈਰ ਫ਼ਕੀਰ ਨੂੰ ਟੋਰ ਦੇ ਨੀ ਕਰ ਨਾ ਰੰਜ ਗਰੀਬ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਸੈਹਜੇ ਜੇਕਰ ਕਹੇ ਥੋੜਾ ਲੱਪ ਹੋਰ ਦੇ ਨੀ ਯਾ ਤੇ ਖੈਰ ਦੇਈਏ ਯਾ ਜਵਾਬ ਛੇਤੀ ਦੁਵਾਰੇ ਜਾ ਮੰਗੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਨੀ ਫ਼ਕਰ ਅਉਂਣ ਲਾਹੌਰੀਆ ਘਰੀਂ ਵੱਸਦੇ ਧੱਕੇ ਦੇ ਨਾਹੀਂ ਨਾਲ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਨੀ</poem>}} {{center|{{X-Smaller|ਸਹਿਤੀ ਦੇ ਖੈਰ ਦੇਣ ਦੇ ਵੇਲੇ ਜੋਗੀ ਦਾ ਕਾਸਾ ਟੁੱਟਣਾ}}}} {{Block center|<poem>ਭਰੀ ਕ੍ਰੋਧ ਦੀ ਅੰਦਰੋਂ ਖ਼ੇਰ ਲਿਆਈ ਪੁੰਨ ਖਟਦੀ ਨੇ ਪਾਪ ਖਟਿੱਆ ਏ ਝੁੱਕ ਖ਼ੈਰ ਵਾਲਾ ਨਾਲ ਵੇਰ ਸਹਿਤੀ ਜੇਹਾ ਕਹਿਰ ਦੇ ਨਾਲ ਉਲੱਟਿਆ ਏ ਕਾਸਾ ਸੈਹਜ ਸੁਭਾਸੀ ਫ਼ਕਰ ਫੜਿਆ ਡਿਗਾ ਧਰਤ ਟੁੱਟਾ ਜਿਗਰ ਫ਼ਟਿੱਆ ਏ ਗਾਲ੍ਹੀਂ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਹਜ਼ਾਰ ਜੋਗੀ ਰੋਵੇ ਮਾਰ ਆਹੀਂ ਤੇ ਸਿਰ ਸੁਟਿੱਆ ਏ</poem>}}<noinclude></noinclude> 1xoedcodgc0pwzq9ldaidghu9r32ilt 250 59641 217347 165239 2026-05-06T07:39:30Z Marde Sehajpreet kaur 1774 /* ਸੋਧਣਾ */ 217347 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Marde Sehajpreet kaur" /></noinclude>{{center|(੮੭)}} {{Block center|<poem>ਸਹਿਤੀ ਚੁਆ ਕਰਕੇ ਨਾਲ ਨਾਜ਼ ਖੜੀ ਚੁਪ ਚਾਪ ਹੋਈ ਸਾਹ ਵਟਿੱਆ ਏ ਟੁਕੜੇ ਦੇਖ ਭੱਜੇ ਹੋਏ ਕਾਸੜੇ ਦੇ ਲਾਹੌਰੀ ਚਿਤ ਫਕੀਰ ਦਾ ਘਟਿੱਆ ਏ</poem>}} {{center|{{X-Smaller|ਵਾਕ ਜੋਗੀ}}}} {{Block center|<poem>ਐਸੇ ਖੈਰ ਥੀਂ ਭਲਾ ਸੀ ਫ਼ਕ੍ਰ ਐਂਵੇਂ ਪਾਇਆ ਖੈਰ ਕੀ ਅਕਲ ਦੀ ਅੰਨ੍ਹੀਏ ਨੀ ਸਰੇ ਖੈਰ ਨ ਸਾਫ਼ ਜਵਾਬ ਦੇਈਏ ਕਾਸਾ ਫ਼ਕਰ ਦਾ ਕਾਸਨੂੰ ਭੰਨੀਏ ਨੀ ਧੱਨ ਧੱਨ ਜਣੇਦੜੀ ਮਾਂ ਤੇਰੀ ਧੱਨ ਜਿਨ੍ਹ ਖਡਾਈਏ ਧੱਨੀਏ ਨੀ ਧੱਨ ਧੱਨ ਪੇਕੇ ਤੇਰੇ ਤਰਨ ਸੌਹਰੇ ਧੱਨ ਜਿਸ ਦੀ ਮਗਨੇਂਦੜ ਏ ਵੱਨੀਏ ਨੀ ਜੀਵੇਂ ਭੰਨਿਓਂਈ ਮੇਰੇ ਕਾਸੜੇ ਨੂੰ ਤੇਰੇ ਕਰਾਂ ਟੋਟੇ ਖੱਨੋ ਖੱਨੀਏ ਨੀ ਕਾਸਾ ਜੋੜਦੇ ਨਹੀਂ ਫ਼ਸਾਦ ਹੋਸੀ ਕੈਹਣਾ ਲਾਹੌਰੀ ਮੁਸੱਵਰ ਦਾ ਮੰਨੀਏ ਨੀ</poem>}} {{center|{{X-Smaller|ਜਵਾਬ ਸਹਿਤੀ}}}} {{Block center|<poem>ਕਾਸਾ ਭੇਜਿਆ ਲੇਖ ਨਸੀਬ ਤੇਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਣਕੇ ਨਹੀਂ ਨੁਕਸਾਨ ਹੈ ਵੇ ਪੈਸਾ ਟਕਾ ਲੈ ਲੇ ਠੂਠਾ ਹੋਰ ਜਾਕੇ ਜਾਹ ਭਾਲ ਘੁਮਿਆਰ ਦੁਕਾਨ ਹੈ ਵੇ ਠੂਠੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਨੂੰ ਕੀ ਰੋਵਣਾ ਏਂ ਮਰੇ ਨਾਲ ਤਕਦੀਰ ਇਨਸਾਂਨ ਹੈ ਵੇ ਪਰੀਆਂ ਸੁਟਿਆ ਜਦੋਂ ਤਕਦੀਰ ਹਾਰੀ ਭੱਠ ਝੋਕਿਆ ਸੀ ਸੁਲੇਮਾਨ ਹੈ ਵੇ ਏਹ ਤਕਦੀਰ ਨੇ ਯੂਸਫ਼ ਜੁਦਾ ਕਰਕੇ ਕੀਤਾ ਚਾ ਯਾਕ੍ਬ ਹੈਰਾਂਨ ਹੈ ਵੇ ਪੀਤੀ ਹਸਨ ਨੇ ਜ਼ਹਿਰ ਤਕਦੀਰ ਲਿੱਖੀ ਸੀਸ ਸ਼ਾਹ ਹੁਸੈਨ ਕਟਾਂਣ ਹੈ ਵੇ ਚੱਲੀ ਪੇਸ਼ ਨ ਏਸ ਤਕਦੀਰ ਅੱਗੇ ਕਰਦਾ ਗਿਆ ਇਲਾਜ ਲੁਕਮਾਨ ਹੈ ਵੇ ਲੱਗਾ ਜਾਣ ਸ਼ਦਾਦ ਬਹਿਸ਼ਤ ਅੰਦਰ ਕੱਢੀ ਬਾਹਿਰ ਤਕਦੀਰ ਨੇ ਜਾਂਨ ਹੈ ਵੇ ਏਹ ਤਕਦੀਰ ਨ ਟਲੇ ਪੈਗੰਮਰਾਂ ਤੋਂ ਤੇਰਾ ਜੋਗੀਆ ਕਿੱਧਰ ਧਿਆਨ ਹੈ ਵੇ ਏਹ ਤਕਦੀਰ ਜਿਸਦੇਸਿਰਤੇ ਕਰੇਸਾਇਆ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਓਹ ਵਿੱਚ ਜਾਹਾਂਨ ਹੈ ਵੇ ਤੇਰੇ ਜੇਹੇ ਤਕਦੀਰ ਦੇ ਮਾਰੇ ਹੋਏ ਫ਼ਿਰਨ ਦਰੋ ਦਰ ਭੀਖ ਮੰਗਾਂਨ ਹੈ ਵੇ ਭੱਜ ਹੋਏ ਇਕ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਠੂਠੜੇ ਤੋਂ ਤੇਰੀ ਜਾਂਨ ਕਿਉਂ ਲੱਗੀ ਏਹ ਜਾਣ ਹੈ ਵੇ ਦੱਸਾਂ ਏਸ ਤਕਦੀਰ ਦੇ ਸੁਣੀ ਕਾਰੇ ਲੰਕਾ ਸਾੜ ਦਿੱਤੀ ਹਨੂਮਾਨ ਹੈ ਵੇ ਕੈਰੋ ਪਾਂਡਵਾਂ ਏਹ ਤਕਦੀਰ ਵਰਤੀ ਹੋਈ ਆਗਿਆ ਜਦੋਂ ਭਗਵਾਂਨ ਹੈ ਵੇ</poem>}}<noinclude></noinclude> i6101grfdqteeqxrnaykgv2xtmp4b0a 250 59642 217349 202155 2026-05-06T07:49:21Z Marde Sehajpreet kaur 1774 /* ਸੋਧਣਾ */ 217349 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Marde Sehajpreet kaur" /></noinclude>{{center|(੮੮)}} {{Block center|<poem>ਏਹ ਤਕਦੀਰ ਹਰਇਕ ਤੇ ਵਰਤਣੀਏਂ ਘੜਿਆ ਭੱਜਸੀ ਜੋ ਜਹਾਂਨ ਹੈ ਵੇ ਲਾਹੌਰਾ ਸਿੰਘ ਤਕਦੀਰ ਦੇ ਨਾਮ ਉਤੋਂ ਕੰਬ ਰਹੇ ਜ਼ਮੀਨ ਅਸਮਾਨ ਹੈ ਵੇ</poem>}} {{center|{{X-Smaller|ਜਵਾਬ ਜੋਗੀ}}}} {{Block center|<poem>ਰੰਨੇ ਮੂਰਖੇ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਨਿੰਦ ਨਾਹੀਂ ਏਸ ਮਿਟੀ ਦੇ ਜੇਡ ਨ ਕਾਈਏ ਨੀ ਜੀਉਂਦੀ ਜਾਨ ਲਤਾੜੀਏ ਹੇਠ ਪੈਰਾਂ ਮਰ ਜਾਈਏ ਹੇਠ ਸਮਾਈਏ ਨੀ ਪਾਣੀ ਮਿੱਟੀਓਂ ਰੱਬ ਨੇ ਸਾਜ਼ ਦੁਨੀਆਂ ਏਹ ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਰੰਗਾ ਰੰਗ ਲਾਈਏਨੀ ਕੀਤੇ ਮਿੱਟੀਓਂ ਰੱਬ ਅਨੇਕ ਮੈਵੇ ਫ਼ਲ ਖਾਈਏ ਕਾਠ ਜਲਾਈਏ ਨੀ ਏਸ ਮਿੱਟੀਓਂ ਹੋਣ ਅਨਾਜ ਸੱਭੇ ਏਸ ਮਿੱਟੀਓਂ ਬਣੇ ਮਠਿਆਈਏ ਨੀ ਗਾਈਂ ਮੇਹੀਂ ਲਵੇਗੇਆਂ ਘਾ ਖਾਵਣ ਏਸ ਮਿੱਟੀਓਂ ਦੁੱਧ ਮਲਾਈਏ ਨੀ ਏਸ ਮਿੱਟੀਓਂ ਮੈਹਲ ਤੇ ਮਾੜੀਆਂ ਨੇ ਏਸ ਮਿੱਟੀਓਂ ੫ਲੰਪ ਤੁਲਾਈਏ ਨੀ ਮੋਇਆਂਜੀਉਂਦਿਆਂ ਦਾ ਪੜਦਾ ਕੱਜਣੇ ਨੂੰ ਮਿੱਟੀ ਕੱਨੋਂ ਕੁਪਾਹਉਗਾਈਏਨੀ ਏਸ ਕਾਸੇ ਦੀ ਕੀਮਤਨ ਹੋਵੇ ਪੂਰੀ ਤੇਰਾ ਨਗਰ ਘਰ ਘਾਟ ਵਿਕਾਈਏ ਨੀ ਸਰਬ ਜੀਆਂ ਦਾ ਏਸ ਸੰਸਾਰ ਉੱਤੇ ਪਾਣੀ ਪੀਊ ਤੇ ਮਿੱਟੜੀ ਮਾਈਏ ਨੀ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਹੀਰੇ ਪੰਨੇ ਲਾਲ ਮਾਣਕ ਮਿਟੀ ਛਾਣ ਸੋਨਾ ਚਾਂਦੀ ਪਾਈਏ ਨੀ ਆਵੇ ਚੀਜ਼ ਜੋ ਨਜ਼ਰ ਜਹਾਂਨ ਉੱਤੇ ਲਾਹੌਰੀ ਮਿੱਟੀਓਂ ਸਬ ਬਣਾਈਏ ਨੀ</poem>}} {{center|{{X-Smaller|ਸਹਿਤੀ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਵਾਲੇ ਜਨਾਨੀਆਂ ਦਾ ਝੁਰਮਟ}}}} {{Block center|<poem>ਰੰਨਾ ਕੱਠ ਕੀਤਾ ਗਿਰਦ ਜੋਗਿੜੇ ਦੇ ਜੋਰੀ ਕਹੇ ਕਾਸਾ ਟੁੱਟਾ ਜੋੜ ਦੇ ਨੀ ਖੱਪਰ ਸ਼ਿਵਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਦਾ ਗੁਰੂ ਦਿਤਾ ਐਸਾ ਮਿਲੇ ਨ ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਦੇ ਨੀ ਰੰਨਾਂ ਆਖਿਆ ਸਹਿਤੀਏ ਮੰਗ ਮਾਫ਼ੀ ਅੱਗੇ ਨਾਬ ਦੇ ਤੂੰ ਹੱਥ ਜੋੜ ਦੇ ਨੀ ਨੀਵੀਂ ਹੋ ਫ਼ਕੀਰ ਦੇ ਪੈਰ ਫੜਲੈ ਲਾਹੌਰੀ ਕੁਲਾਂ ਨਹੀਂ ਨਰਕ ਨੂੰ ਰੋਹੜ ਦੇ ਨੀ</poem>}} {{center|{{X-Smaller|ਜੋਗੀ ਦਾ ਤ੍ਰਮਿਤਾਂ ਅਗੇ ਰੌਣਾ ਪਿਟਣਾ}}}} {{Block center|<poem>ਵੱਡਾ ਕੈਹਰ ਹੋਇਆ ਲੋਕੋ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਦੁੱਧ ਪੁੱਤ ਫ਼ਲੀ ਗਲੀ ਵੱਸਦੀ ਏ ਕਾਸਾ ਜਾਣਕੇ ਭੰਨਿੱਆ ਖੋਤੜੀ ਨੇ ਹੁਣ ਹੋਟ ਘੁਮਿਆਰ ਦੀ ਦੱਸਦੀ ਏ ਆਵੇ ਤਰਸ ਨ ਜਰਾ ਗੰਵਾਰਣੀ ਨੂੰ ਰੋਵਾਂ ਮੈਂ ਏਹ ਦੇਖਕੇ ਹੱਸਦੀ ਏ</poem>}}<noinclude></noinclude> gqbeew6o2eb4sgu43d727t3w5l2hyfo 250 59643 217350 165241 2026-05-06T08:02:54Z Marde Sehajpreet kaur 1774 /* ਸੋਧਣਾ */ 217350 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Marde Sehajpreet kaur" /></noinclude>{{center|(੮੯)}} {{Block center|<poem>ਆਵੇ ਬਾਜ਼ ਨ ਗਾਲ੍ਹੀਆਂ ਲਾਹੌਰੀ ਲੜਨ ਉਤੇ ਕਮਰ ਕੱਸਦੀ ਏ</poem>}} {{center|{{X-Smaller|ਹੀਰ ਨੇ ਸਹਿਤੀ ਨੂੰ ਸਮਝਾਣਾ}}}} {{Block center|<poem>ਹੱਥ ਛੁੱਟੜੇ ਗੁੰਡੀਏ ਸਹਿਤੀਏ ਤੈਂ ਕਾਹਨੂੰ ਸਾਧ ਗਰੀਬ ਨੂੰ ਕੁੱਟਿਆ ਨੀ ਕੇਹਾ ਨਾਲ ਚਵਾ ਦੇ ਖ਼ੈਰ ਪਾਇਓ ਆਟਾ ਡੁਲ੍ਹਿਆ ਤੇ ਕਾਸਾ ਟੁੱਟਿਆ ਨੀ ਆਟਾ ਮੰਗਿਆ ਲੱਪ ਫ਼ਕੀਰ ਆਕੇ ਝੁੱਗਾ ਤੁਧ ਦਾ ਏਸ ਨ ਲੁੱਟਿਆ ਨੀ ਲਾਹੌਰੀ ਤੁੱਧ ਨੂੰ ਕਿਨ ਛੁਡਾਵਣਾ ਏਂ ਜੋਗੀ ਫ਼ੜੀ ਮੁਤੈਹਰ ਜੇ ਜੁੱਟਿਆ ਨੀ</poem>}} {{center|{{X-Smaller|ਜਵਾਬ ਸਹਿਤੀ}}}} {{Block center|<poem>ਚਿੜੀਓਂ ਸਾਧ ਉਤੋਂ ਤੇਰਾ ਮੁਨਸ ਲੱਗੇ ਅੱਗੇ ਕੁੱਟਿਆ ਹੋਰ ਕੁਟਾ ਲੈ ਨੀ ਦਰਦਣ ਸਾਧ ਦੀ ਅਸਾਂ ਦੀ ਕੀ ਲਗੇਂ ਅੰਦਰ ਵਾੜ ਕੇ ਯਾਰ ਲੁਕਾ ਲੈ ਨੀ ਪੈਰੋਂ ਲਾਹ ਪੈਜ਼ਾਰ ਹੁਣ ਗਿਰਦ ਹੋਈਆਂ ਉਠ ਮੰਜੀਓਂ ਆ ਛੁਡਾ ਲੈ ਨੀ ਹੁਣੇ ਕਹਿਨੀਆਂ ਵੀਰ ਨੂੰ ਸੱਭ ਗਲਾਂ ਕੀਤੇ ਆਪਣੇ ਦਾ ਮਜ਼ਾ ਪਾ ਲੈ ਨੀ ਸੰਝ ਸੁਭਾ ਨੂੰ ਹੋਈਗਾ ਕੂਚ ਤੇ ਤੇਰਾ ਅਜ ਖਾਂਵਣਾ ਏਂ ਜੋ ਕੁੱਝ ਖਾ ਲੈ ਨੀ ਏਹ ਨਹੀਂ ਸਾਧ ਹੈ ਯਾਰ ਤੈਹਕਕ ਤੇਰਾ ਲਾਹੌਰੀ ਸੱਚ ਦਾ ਸੁਖ਼ਨ ਪੁਛਾ ਲੈ ਨੀ</poem>}} {{center|{{X-Smaller|ਜਵਾਬ ਹੀਰ}}}} {{Block center|<poem>ਜੋ ਕੁਝ ਕਿਸੇ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਹੋਗ ਸੋਈ ਅਗੇ ਮਾਰਿਆ ਨਾਹੀ ਜੇ ਮਾਰ ਲੈ ਨੀ ਕਰੇਂ ਆਪ ਕਰਤਬ ਜੋ ਕਹੇਂ ਮੈਂਨੂੰ ਮੇਗਾ ਸੱਚ ਤੇ ਝੂਠ ਨਿਤਾਰ ਲੈ ਨੀ ਭੰਨੀਂ ਫ਼ਿਰੇਂ ਮੁਰਾਦ ਬਲੋਚ ਪਿੱਛੇ ਗਿਰੇਬਾਨ ਮੂੰਹ ਪਾ ਵਿਚਾਰ ਲੈ ਨੀ ਮੱਚ ਰਹੇਗਾ ਅੰਤ ਨੂੰ ਢੈਣ ਸਭੇ ਕਿਨੇ ਕੂੜ ਦੇ ਕੋਟ ਉਸਾਰ ਲੈ ਨੀ ਤੇਰੀ ਗੱਲ ਨ ਗੁਝੀਆ ਕੋਈ ਮੈਂਥੋਂ ਇਕ ਆਖ ਕੇ ਦੇਖ ਸੁਣ ਚਾਰ ਲੈ ਨੀ ਤੇਰਾ ਕੁੰਵਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕੋਈ ਚੱਜ ਨਾਹੀਂ ਪਹਿਨੇ ਨਿੱਤ ਤੂੰ ਫ਼ੁਲਾਂ ਦੇ ਹਾਰ ਲੈ ਨੀ ਕਾਣੀ ਆਪ ਕੀ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕਹਿਣ ਜੋਗੀ ਜੇ ਕੋਈ ਕਹੇ ਤੇ ਰੱਲ ਸਹਾਰ ਲੈ ਨੀ ਮਾਰਣ ਜੋਗੜੀ ਰਹੇਂ ਨ ਜੱਗ ਉਤੇ ਤੈਂਨੂੰ ਝਬਦੇ ਚਾ ਕਰਤਾਰ ਲੈ ਨੀ ਜੇ ਤੂੰ ਮਰਣਾ ਚਾਹੇਂ ਤੇ ਮਾਰ ਮੋਈਏ ਦਿਲ ਅਪਨੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮਾਰ ਲੈ ਨੀ ਲਾਹੌਰੀ ਵੱਤ ਨਹੀ ਆਂਵਣਾ ਕਿਸੇ ਏਥੇ ਕੋਈ ਹੱਸ ਕੇ ਦਿਨ ਗੁਜ਼ਾਰ ਲੈ ਨੀ</poem>}}<noinclude></noinclude> j1nmmp5fwzn8o8tgjinfhozcwkucfoy 250 59644 217352 165242 2026-05-06T08:14:47Z Marde Sehajpreet kaur 1774 /* ਸੋਧਣਾ */ 217352 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Marde Sehajpreet kaur" /></noinclude>{{center|( ੯੦ )}} {{center|{{X-Smaller|ਜਵਾਬ ਸਹਿਤੀ}}}} {{Block center|<poem>ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਨੇ ਭੇਜਿਆ ਖ਼ਤ ਏਹਨੂੰ ਤੈਂਨੂੰ ਯਾਦ ਹੈ ਕਿ ਨਹੀਂ ਯਾਦ ਹੈ ਨੀ ਜਿਵੇਂ ਲਿਖਿਆ ਮੰਨਿਆ ਹੁਕਮ ਤੇਰਾ ਆਇਆ ਭੇਸ ਵਟਾ ਆਜ਼ਾਦ ਹੈ ਨੀ ਘਰ ਵੀਰ ਦਾ ਚੌੜ ਚੁਪੱਟ ਸੁੱਝੇ ਧੂੰਆ ਯਾਰ ਦਾ ਹੋਗ ਆਬਾਦ ਹੈ ਨੀ ਰਸ ਝੰਗ ਸਿਆਲ ਦੀ ਭੁਲੀਓਂ ਨਾ ਚੂਪੇ ਰਲਕੇ ਦੋਹਾਂ ਕਮਾਦ ਹੈ ਨੀ ਮੇਰੀ ਮਾਰ ਦੀ ਪੀੜ ਨ ਸੱਟ ਪੁਛੀ ਬੋਲ ਜੋਗੜੇ ਨੂੰ ਦਿਤੀ ਦਾਦ ਹੈ ਨੀ ਲੱਥੇ ਰੋਗ ਸੱਭੇ ਤਨਦਰੁਸਤ ਹੋਈ ਜੋਗੀ ਯਾਰ ਵਾਲਾ ਸੁਣਕੇ ਨਾਦ ਹੈ ਨੀ ਮੈਂਨੂੰ ਯਾਰ ਮੁਰਾਦ ਦਾ ਦੇਂ ਮੇਹਣਾ ਵੱਡਾ ਹੋਸੀਆ ਅੱਜ ਫ਼ਸਾਦ ਹੈ ਨੀ ਐਵੇਂ ਸਈ ਤੈਂਨੂੰ ਚਾਹ ਰਾਝਣੇ ਦੀ ਮੈਂਨੂੰ ਲੋੜ ਮੁਰਾਦ ਮੁਰਾਦ ਹੈ ਨੀ ਛੱਵੀ ਮਾਰ ਕੇ ਜੋਗੀ ਦੇ ਕਰਨ ਟੋਟੇ ਖੇੜੇ ਸੁਨਣ ਨ ਦਾਦ ਫ਼ਰਿਆਦ ਹੈ ਨੀ ਲਾਹੌਰੀ ਵਿੱਚ ਵੇਹੜੇ ਦੀਵਾ ਨਿੱਤ ਬਾਲੀਂ ਬਣਸੀ ਯਾਰ ਦੀ ਮੜ੍ਹੀ ਸਮਾਧ ਹੈਨੀ</poem>}} {{center|{{X-Smaller|ਦੋ ਕਾਮਿਆਂ ਨੇ ਆਕੇ ਜੋਗੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੁੱਟ ਕੇ ਬਾਹਰ ਕਢ ਦੇਣਾ}}}} {{Block center|<poem>ਸਹਿਤੀਹੀਰਦੋਵੇਂ ਸਖ਼ਤ ਲੜਦੀਆਂ ਸਨ ਲੱਭੂ ਰੌਸ਼ਨ ਆ ਮੁੱਖਵਿਖਾਲਿਆਏ ਸਹਿਤੀ ਉੱਠ ਕੇ ਦੱਸੀਆਂ ਸਭ ਗੱਲਾਂ ਜੋ ਜੀਉ ਚਾਹਿਆ ਸੌ ਸਿਖਾਲਿਆ ਏ ਸੁਣਦੇ ਸਾਰ ਰੌਸ਼ਨ ਲੱਭੂ ਕਾਮਿਆਂ ਨੂੰ ਗੁਸਾ ਆਇਆ ਤੇ ਖ਼ੂਨ ਉਛਾਲਿਆਏ ਦੁਹਾਂ ਆਖਿਆ ਜੋਗੀਦਿਆ ਸਾਲਿਆ ਓਇ ਏਥੇ ਕੀ ਪਾਖੰਡ ਜਗਾਲਿਆ ਏ ਦਾਰੂ ਇਕ ਦਾ ਦੋ ਦੇਹ ਲੱਤ ਮੁੱਕੀ ਜੋਗੀ ਕੁਟਿੱਆ ਤੇ ਲੰਮਾਂ ਪਾ ਲਿਆ ਏ ਹੋਈ ਹਾਲ ਦੁਹਾਈ ਤੇ ਆਣ ਲੋਕਾਂ ਕੀਤਾ ਤਰਸ ਫ਼ਕੀਰ ਛੁਡਾਲਿਆ ਏ ਵੇਖੇਂ ਬੁਰਾ ਸ਼ਰੀਫ਼ਾਂ ਦੇ ਘਰੀਂ ਆਕੇ ਤੂੰ ਕੀ ਜੋਗੀਆ ਓਏ ਏਥੇ ਭਾਲਿਆ ਏ ਖਾਧੀ ਮਾਰ ਤੇ ਡੇਰੇ ਨੂੰ ਉਠ ਭੰਨਾ ਹਾਲ ਕਾਲ ਨ ਗਿਆ ਸੰਭਾਲਿਆ ਏ ਕਿਤੇ ਤੇਲ ਮਲਿਆ ਕਿਤੇ ਬੰਨ੍ਹ ਪੱਟੀ ਕਿਤੇ ਸੇਕ ਕਰਦਾ ਧੂਆਂ ਬਾਲਿਆ ਏ ਲਾਹੌਰੀ ਦੇਖ ਪਿੰਡਾ ਰੱਤੋ ਰਤ ਹੋਇਆ ਮੱਖਣ ਦੁੱਧ ਮਲਾਈ ਜੋ ਪਾਲਿਆ ਏ</poem>}} {{center|{{X-Smaller|ਵਾਕ ਕਵੀਸ਼ਰ}}}} {{Block center|<poem>ਭੁੱਖਾ ਜਨਮ ਦਾ ਫ਼ਿਰੇ ਨਾ ਰੱਜਦਾ ਏ ਭਰੇ ਕਦੀ ਨ ਬੜਾ ਅਕੂਤ ਹੈ ਜੀ</poem>}}<noinclude></noinclude> 5jogjg3zvyyi6ayj333msf8rby0ne98 250 59675 217348 202158 2026-05-06T07:40:44Z Marde Sehajpreet kaur 1774 /* ਸੋਧਣਾ */ 217348 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Marde Sehajpreet kaur" /></noinclude>{{Css image crop |Image = ਕਿੱਸਾ_ਹੀਰ_ਲਾਹੌਰੀ.djvu |Page = 125 |bSize = 357 |cWidth = 354 |cHeight = 603 |oTop = 2 |oLeft = 0 |Location = center |Description = }}<noinclude></noinclude> 5ft86728cxxm447bqpecbuo5akzmg0v 250 68767 217342 205972 2026-05-06T06:42:42Z Dugal harpreet 231 /* ਤਸਦੀਕ */ 217342 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Dugal harpreet" /></noinclude>ਹਨ, ਨਾ ਕਿ ਮਲੰਗੀ (ਇਕ ਲੁਟੇਰਾ) ਦੇ ਸਾਥੀ। ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਸੀਂ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਲਾਏ ਅਤੇ ਕੁਝ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਅਖ਼ਬਾਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਛਾਪਣ ਲਈ ਭੇਜੇ। ਅਫਸੋਸ ਸਾਡੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਅਖਬਾਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਸਾਡੀ ਇਸ ਸੰਬੰਧ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸਹਾਇਤਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਧੋਖੇ ਵਿਚ ਰੱਖਣ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦਿੱਤਾ। ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਸਿਰਫ ਇੰਨਾ ਹੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਾਂ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਬਾਰੇ ਗੋਲਮੋਲ ਕਰਕੇ ਲਿਖ ਦੇਣ ਕਿ ਇਹ ਸਿਆਸੀ ਕਤਲ ਹੈ ਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਨੀਤੀ ਦਾ ਹੀ ਸਿੱਟਾ ਹੈ, ਅਜਿਹੇ ਐਕਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਉਹ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੈ। ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਾਣ ਬੁਝ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਕਹਿਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਇੰਜ ਕਰਨ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਚੰਗਾ ਹੋਇਆ ਅਸੀਂ ਫੜੇ ਗਏ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਸਾਹਮਣੇ ਸਭ ਕੁਝ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਿਆ। ਮੈਂ ਤਾਂ ਭਰਾਵਾ ਆਪਣੇ ਫੜੇ ਜਾਣ ਨੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ਕਿਸਮਤੀ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ। {{gap}}ਸਿਰਫ ਇਸੇ ਲਈ ਇਸ ਐਕਸ਼ਨ ਦੀ ਖ਼ਾਸੀਅਤ ਨੂੰ ਸਾਫ ਕਰਨ ਮਗਰੋਂ ਹੁਣ ਮੈਂ ਇਸ ਨੀਤੀ ਨੂੰ (ਨੋਟ: ਹੁਣੇ ਹੀ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਫ਼ੈਸਲਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਚਲਣਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਪੁੱਛਣ ਲਈ ਖ਼ਾਂ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਬਖ਼ਸ਼ੀ ਜੀ ਆਏ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ) ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਸਾਡਾ ਵਿਚਾਰ ਸੀ ਕਿ ਸਾਡੇ ਐਕਸ਼ਨ ਜਨਤਾ ਦੀ ਇੱਛਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਜਬਰ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿਚ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਤਾਂਕਿ ਅਸੀਂ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲੈ ਸਕੀਏ ਅਤੇ ਜਨਤਾ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਹਮਦਰਦੀ ਅਤੇ ਸਹਾਇਤਾ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਏ। ਇਹਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਸੀ ਕਿ ਇਨਕਲਾਬੀ ਆਦਰਸ਼ ਅਤੇ ਦਾਅਪੇਚਾਂ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਫੈਲਾਇਆ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਇਹ ਉਹਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚੰਗੀਆਂ ਲਗਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਇਹਦੀ ਖ਼ਾਤਰ ਫ਼ਾਂਸੀ ਦੇ ਤਖ਼ਤੇ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਵੇ। ਤੀਜਾ ਉਦੇਸ਼ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨਾਲ ਸਿੱਧੀ ਟੱਕਰ ਲੈਣ ਨਾਲ ਸਾਡੀ ਜਥੇਬੰਦੀ ਇਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਆਪਣੇ ਲਈ ਬਣਾ ਸਕੇਗੀ। {{center|{{larger|* * *}}}} {{gap}}ਬਾਕੀ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਐਕਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿਚ ਮੈਂ ਕੁਝ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਹੀਂ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ। ਮਨੀ ਐਕਸ਼ਨ ਲਈ ਏਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਬੰਗਾਲ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਡਕੈਤੀਆਂ ਵਿਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ ਛੋਟੀਆਂ-ਛੋਟੀਆਂ ਡਕੈਤੀਆਂ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਸਿੱਧ ਨਹੀਂ ਹੋਈਆਂ। ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਸਭ ਕੁਝ ਦੇ ਕੇ ਵੀ ਜੂਆ ਖੇਡਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ ਸੀ ਤਾਂ ਕਿ ਜੇ ਬਚ ਗਏ ਤਾਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਜਾਵਾਂਗੇ ਤੇ ਪੈਸੇ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਇਕ ਵਾਰ ਖਤਰਾ (Risk) ਲੈ ਕੇ ਹੱਲ ਕਰਾਂਗੇ। ਸਾਂਡਰਸ ਦੇ ਕਤਲ ਮਗਰੋਂ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਪੈਸੇ ਲਈ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚਿੰਤਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਪਈ। ਆਮ ਡਕੈਤੀਆਂ ਵਿਚ ਜਿੰਨਾ ਪੈਸਾ ਸਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ, ਓਨਾ ਅਸੀਂ ਚੁੱਪਚਾਪ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਾਂ। ਅੱਜ ਤਾਂ ਉਸ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਆਸਾਨੀ ਹੈ। ਖਾਸ ਐਕਸ਼ਨ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਓਸੇ ਹਾਲਾਤ ਵਿਚ ਜਦ ਬਹੁਤ ਹੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋਣ। ਹਾਂ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। {{center|{{larger|... ... ...}}}} {{gap}}ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਐਕਸ਼ਨਾਂ ਸੰਬੰਧੀ ਕੁਝ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਜੋ ਸਾਡੇ ਮਗਰੋਂ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਵਾਇਸਰਾਏ ਦੀ ਗੱਡੀ ਨੂੰ ਉਡਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਬੰਬ ਰਾਹੀਂ ਕਈ ਐਕਸ਼ਨ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਇਕ ਖਾਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੋ ਐਕਸ਼ਨ ਹੋਏ ਹਨ। ਅਰਥਾਤ ਬੰਬ ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਰੱਖ ਆਏ ਜਾਂ ਜੋ ਐਕਸ਼ਨ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਚਾਰ ਪੰਜ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿਚ ਇਕੋ ਵੇਲੋ ਹੋਏ ਹਨ। ਮੈਨੂੰ ਸਮਝ<noinclude>{{c|''ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ/326''}}</noinclude> q9097u2cx65u5mde6ftsqyltrxiemd8 250 68768 217343 206044 2026-05-06T06:49:22Z Dugal harpreet 231 /* ਤਸਦੀਕ */ 217343 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Dugal harpreet" /></noinclude>ਨਹੀਂ ਆਈ ਕਿ ਇਹ ਐਕਸ਼ਨ ਕਿਸ ਵਿਚਾਰ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਜਿੱਥੋਂ ਤਕ ਮੈਂ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜਨਤਾ ਵਿਚ ਅਜਿਹੇ ਐਕਸ਼ਨਾਂ ਨਾਲ ਕੁਝ ਖਾਸ ਜਾਗ੍ਰਤੀ ਤਾਂ ਆਉਂਦੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜੇ ਯਰਕਾਉਣ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਸੀ, ਤਾਂ ਪੁਛਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਲਿਖਣਾ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਐਕਸ਼ਨਾਂ ਨੇ ਇਸ ਉਦੇਸ਼ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਕਿੱਥੋਂ ਤਕ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਬੰਧ ਵਿਚ ਚਿਟਾਗਾਂਗ ਵਾਲੇ ਐਕਸ਼ਨ ਦੀ ਇਥੇ ਮੈਂ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੁੰਦਾ। {{right|''(ਅਪੂਰਣ, ਮੂਲ ਹਿੰਦੀ ਤੋਂ)''}} {{center|{{x-larger|☆ ☆ ☆}}}} {{larger|'''95.ਸੁਖਦੇਵ ਦੇ ਆਪਣੇ ਕਰਾਂਤੀਵਾਦੀ ਦੋਸਤਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਖ਼ਤ'''}} {{gap}}[ਸੁਖਦੇਵ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਾਈ ਮਥਰਾ ਦਾਸ ਜੀ ਪਾਸੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਇਹ ਚਿੱਠੀਆਂ, ਇਨਕਲਾਬੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਬਹਿਸ 'ਤੇ ਇਕ ਝਾਤ ਪੁਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। {{Float right|-ਸੰਪਾਦਕ]}} ਪਿਆਰੇ ਸਾਥੀਓ!</br> {{gap}}ਦੋ ਸਾਲ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਜਦ ਕਿ ਪਹਿਲੇ ਪਹਿਲ ਇਨਕਲਾਬ-ਜ਼ਿੰਦਾਬਾਦ (Long live Revolution) ਦਾ ਆਰੰਭ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਆਵਾਜ਼ ਅੱਜ ਇਕ ਭਾਰੀ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਧਾਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਬੱਚਾ-ਬੱਚਾ ‘ਇਨਕਲਾਬ-ਜ਼ਿੰਦਾਬਾਦ' ਦੇ ਨਾਅਰੇ ਮਾਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। {{gap}}ਪਰ ਕੀ ਇਹ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ? ਕੀ ਹੁਣ ਸਾਡੇ ਲਈ ਕੋਈ ਕੰਮ ਬਾਕੀ ਨਹੀਂ ਬਚਿਆ? ਕੰਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤਾਂ ਹੁਣ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਇਹ ਇਨਕਲਾਬ-ਜ਼ਿੰਦਾਬਾਦ ਵੀ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਸਵਰਾਜ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਕ ਬੇ-ਮਾਇਨੀ ਚੀਜ਼ ਹੋ ਜਾਏਗਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਲੋਕ ਨਫ਼ਰਤ ਅਤੇ ਘਿਰਣਾ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਦੇਖਣ ਲੱਗ ਪੈਣਗੇ। ਕਾਫੀ ਦੇਰ ਤਕ ਪਬਲਿਕ ਦੇ ਜਜ਼ਬਾਤਾਂ ਨੂੰ ਉਭਾਰਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਪਬਲਿਕ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਮਤਲਬ ਸਮਝਾਈਏ। ਅਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਅੱਗੇ ਰੱਖੀਏ ਕਿ ਇਨਕਲਾਬ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਇਸਦਾ ਮਾਸਿਜ਼ (ਲੋਕਾਂ) ਨਾਲ ਕੀ ਸੰਬੰਧ ਹੈ? ਇਸ ਦੀ ਕੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ? ਅਤੇ ਇਹ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਾਮਯਾਬ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਯਾਦ ਰੱਖੋ ਇਹਨਾਂ ਸਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਲੁਕੋ ਕੇ ਰੱਖਣਾ ਲਾਭਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਮੈਂ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿਚ ਇਹ ਸਵਾਲ ਉੱਠ ਰਹੇ ਹਨ। ਜੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਵਾਲਾਂ ਦਾ ਜਵਾਬ ਨਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਜੇ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ Vague (ਧੁੰਦਲਾ) ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਸਾਰਾ ਗੁੜ ਗੋਬਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਅੱਜ ਤੱਕ ਦੀ ਸਾਰੀ ਮਿਹਨਤ ਬੇਅਰਥ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਕ ਮੁੱਢਲਾ ਕੰਮ ਹੋਰ ਵੀ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਹਾਡੀ ਇਹ ਧਾਰਣਾ ਹੈ ਕਿ 'ਇਨਕਲਾਬ-ਜ਼ਿੰਦਾਬਾਦ' ਕਹਿਣ ਨਾਲ ਹੀ ਤੁਸੀਂ ਇਨਕਲਾਬੀ ਹੋ ਗਏ ਤਾਂ ਇਹ ਤੁਹਾਡੀ ਭੁੱਲ ਹੈ। ਤੁਸਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਕੋਈ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ ਜਿਹੜਾ ਅਸਲ ਵਿਚ ਇਨਕਲਾਬੀ ਕਹਾਉਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਵੇਗਾ। ਪਰ ਇਹ ਕੋਈ ਸ਼ਰਮ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਇਸ ਕਮੀ ਨੂੰ ਸਾਨੂੰ ਮੰਨਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਮੰਨ ਕੇ ਉਸਦੀ ਕਮੀ ਦੂਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਅਤੇ ਦੂਸਰੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੀ ਇਨਕਲਾਬੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਯਾਦ ਰੱਖੋ ਆਪਣੀ ਕਾਮਯਾਬੀ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੇ ਕਾਮੇ ਆਪਣੇ ਇਨਕਲਾਬੀ ਆਦਰਸ਼ਾਂ, ਚਾਲਾਂ ਅਤੇ ਲੜਾਈ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ੂਬ ਸਮਝਦੇ ਹੋਣ।<noinclude>{{c|''ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ/327''}}</noinclude> rbbyueiqyp8jl6bc8fwy30wr27lr00g 250 71768 217336 216317 2026-05-06T03:53:49Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਸੋਧਣਾ */ 217336 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>ਸੀ, ਜਦੋਂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਦਰਗਾਹ ਵਿਚ ਉਸਦੀ ਭਗਤੀ ਮਨਜ਼ੂਰ ਹੋਣ ਲੱਗੀ ਭਾਵ ਉਸ ਦੀ ਰੂਹ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਣ ਲੱਗੀ ਤਾਂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਕੋਈ ਪਰੀ (ਕਾਮ ਦੀ ਦੇਵੀ) ਭੇਜੀ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਭਗਤੀ ਵਿਚ ਡਾਵਾਂਡੋਲ ਹੋ ਕੇ ਅਤੇ ਕਾਮਵੱਸ ਹੋ ਕੇ ਦੁਨੀਆਂਦਾਰੀ ਦੇ ਝਮੇਲਿਆਂ ਵਿਚ ਪੈ ਜਾਵੇ। {{gap}}ਜੇਕਰ ਔਰਤ ਚਲਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਖੇਡ ਨਾ ਖੇਡਦੀ ਤਾਂ ਰਾਮਾਇਣ ਅਤੇ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਵੀ ਸ਼ਾਇਦ ਹੋਂਦ ਵਿਚ ਨਾ ਆਉਂਦੀਆਂ। ਰਾਮਾਇਣ ਵਿਚ ਕੈਕੇਈ ਵੱਲੋਂ ਗੱਦੀਨਸ਼ੀਨ ਮੌਕੇ ਤੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਚੌਦਾਂ ਸਾਲ ਦਾ ਬਨਵਾਸ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਭਰਤ ਨੂੰ ਰਾਜਗੱਦੀ ਦੇਣ ਦਾ ਵਰ ਮੰਗਣਾ ਚਲਿੱਤਰਬਾਜ਼ੀ ਦੀ ਚਰਮ-ਸੀਮਾ ਹੈ। ਰਾਮ ਚੰਦਰ ਦੇ ਬਨਵਾਸ ਵੇਲੇ ਰਾਵਣ ਦੀ ਭੈਣ ਸਰੂਪਨਖਾਂ ਵੱਲੋਂ ਜਬਰਦਸਤੀ ਲਛਮਣ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਅਤੇ ਤੰਗ-ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਨ ਤੇ ਲਛਮਣ ਵੱਲੋਂ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਸਰੂਪਨਖਾਂ ਦਾ ਨੱਕ ਕੱਟਣਾ ਜਾਇਜ਼ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਜੇਕਰ ਆਦਮੀ ਵੱਲੋਂ ਔਰਤ ਨੂੰ ਜਬਰਦਸਤੀ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਕਰਨਾ ਗਲਤ ਹੈ ਤਾਂ ਔਰਤ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਮਰਦ ਨੂੰ ਜਬਰਦਸਤੀ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਕਰਨਾ ਗਲਤ ਹੈ। ਇਸ ਮਕਸਦ ਲਈ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਕਹਿਣ ਜਾਂ ਤੰਗ ਕਰਨ ਤੇ ਗੁੱਸਾ ਆਉਣਾ ਵੀ ਸੁਭਾਵਿਕ ਹੈ। ਨੱਕ ਕਟਣ ਉਪਰੰਤ ਸਰੂਪਨਖਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣਾ ਕਸੂਰ ਨਾ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਲਈ ਉਕਸਾਉਣਾ ਚਲਿੱਤਰ ਦੀ ਖੇਡ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਵਿਚ ਦਰੋਪਦੀ ਵੱਲੋਂ ਕੌਰਵਾਂ ਦੇ ਭਰੀ ਸਭਾ ਵਿਚ ਨਿਰਵਸਤਰ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਿਚ ਵੀ ਕੌਰਵਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਕਸੂਰ ਨਹੀਂ ਜਾਪਦਾ ਕਿਉਂਕਿ ਜੂਆ ਹਾਰਨ ਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਹੀ ਇਹ ਸ਼ਰਤ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਦਰੋਪਦੀ ਵੱਲੋਂ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਕੋਸਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੇ ਖ਼ੂਨ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਚੁੰਨੀ ਰੰਗਵਾ ਕੇ ਪਹਿਨਣ ਤੱਕ ਅਨਜ਼ਲ ਤਿਆਗਣ ਦੀ ਕਸਮ ਖਵਾਉਣਾ ਚਲਿੱਤਰਬਾਜ਼ੀ ਦੀ ਚਰਮ-ਸੀਮਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਮਾਇਣ ਅਤੇ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵੇਂ ਯੁੱਧਾਂ ਵਿਚ ਲੱਖਾਂ ਜਾਨਾਂ ਚਲੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਚਲਿੱਤਰਬਾਜ਼ੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਜਾਪਦੀ ਹੈ। {{gap}}ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਕਈ ਵਾਰੀ ਹੀਰ ਰਾਂਝਾ, ਮਿਰਜ਼ਾ ਸਾਹਿਬਾਂ ਆਦਿ ਪ੍ਰੇਮ-ਕਥਾਵਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚਲਿੱਤਰਬਾਜ਼ੀ ਹੀ ਜਾਪਦੀ ਹੈ। ਸਾਹਿਬਾਂ ਦੇ ਚਲਿੱਤਰ ਨਾਲ ਕਾਨ੍ਹੀਆਂ ਤੋੜਨ ਕਾਰਨ ਹੀ ਮਿਰਜ਼ੇ ਦੀ ਮੌਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸੇ<noinclude>{{rh||8}}</noinclude> 666fspbb5nyq4hvzx0dc6u9w68smoov 250 71876 217321 217255 2026-05-05T14:08:36Z Jalseerat Aman 2446 /* ਸੋਧਣਾ */ 217321 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Jalseerat Aman" /></noinclude> ੧੦. ਪਾਸ ਜਾ ਕੂਕਿਆ। ਹਰਿ ਸਹਾਇ ਨੇ ਮੁਲਖੱਈਆ ਤੇ ਛੇੜਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰ ਲਈਆਂ ਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸਿੰਘਾਂ ਉਤੇ ਆ ਹੱਲਾ ਬੋਲਿਆ। ਸਿੰਘ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਥੋੜੇ ਸਨ। ਟਾਕਰੇ ਉਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਧਨਾਢ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਜ਼ੀ ਮੁੱਲਾਂ ਹਮਾਇਤੀ, ਪੱਟੀ ਦਾ ਅਮੀਨ ਹਰਿ ਸਹਾਇ ਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਛੇੜਾਂ ਤੇ ਲਾਹੌਰ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਸੀ। ਨਿੱਕੀ ਜਿਹੀ ਗੱਲ ਨੇ ਵਧ ਕੇ ਧਾਰਮਕ ਭੇੜ ਦਾ ਰੰਗ ਫੜ ਲਿਆ। ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਭੀ ਬਾਹਰ ਚਿੱਠੀਆਂ ਭੇਜੀਆਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਭੀ ਕੁਝ ਗੁਰ-ਭਾਈਚਾਰਾ ਆ ਪੁੱਜਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੀ ਪਵਿਤ੍ਰ ਭੂਮੀ ਤੇ ਖਿੜੇ ਮੱਥੇ ਸ਼ਹੀਦੀਆਂ ਪੌਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਲਈ। ਅੱਠਾਂ ਪਹਿਰਾਂ ਵਿਚ ਇਕ ਵਲਗਣ ਭੀ ਖਿਚ ਲਈ। ਤਿੰਨ ਪਹਿਰ ਡਟਵੀਂ ਲੜਾਈ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਹਰਿ ਸਹਾਇ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਮੂਰ੍ਹੈਲ ਖੇਤ ਰਹੇ। ਹਰਿ ਸਹਾਇ ਦੀਆਂ ਛੇੜਾਂ ਨੇ ਫੇਰ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਕੀ ਖੜੋਣਾ ਸੀ, ਭੱਜ ਨਿਕਲੇ ਅਤੇ ਸਿੰਘਾਂ ਦੀ ਫਤਿਹ ਹੋਈ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਿੰਘਾਂ ਦੇ ਹੌਂਸਲੇ ਵਧ ਗਏ। {{gap}}ਹੁਣ ਅਸਲਮ ਖਾਨ ਕੁਝ ਘਾਬਰਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਲਾਹੀਏ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਤੇ ਨੌਸ਼ਹਿਰਾ ਪੰਨੂਆਂ ਦੇ ਚੌਧਰੀ ਦੇਵੇ ਜੱਟ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ। ਸਿੰਘਾਂ ਦੀ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਹੀ ਕਾਂਬਾ ਛਿੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਇਕ ਖੁਫੀਆ ਅਰਜ਼ੀ ਖਾਨ ਸਾਹਿਬ (ਅਸਲਮ ਖਾਨ ਸੂਬੇਦਾਰ) ਦੇ ਨਾਉਂ ਲਿਖਵਾਈ ਕਿ ਸਿੰਘਾਂ ਦੇ ਟਾਕਰੇ ਜਾਣ ਦੀ ਮੇਰੇ ਵਿਚ ਹਿੰਮਤ ਨਹੀਂ। ਹਾਂ, ਜੇ ਲਾਹੌਰ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਫੌਜੀ ਮਦਦ ਤੇ ਖਜ਼ਾਨਾ ਦੇਵੇ ਤਾਂ ਮੈਂ ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਦਾ ਭਾਰ ਚੁੱਕ ਸਕਾਂਗਾ ਤੇ ਸਿੰਘਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਮਾਰ ਗੁਰੂ ਕੇ ਚੁੱਕੋਂ (ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰੋਂ) ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦੇਵਾਂਗਾ। {{gap}}ਚਿੱਠੀ ਪੁੱਜਣ ਪਰ ਅਸਲਮ ਖਾਨ ਦਿਲ ਵਿਚ ਬੜਾ ਹੈਰਾਨ ਹੋਇਆ। ਅੰਦਰੋਂ ਅੰਦਰ ਡਰ ਨਾਲ ਝੁਰਦਾ ਜਾਵੇ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਮਜਲਸ ਬੁਲਾ ਕੇ ਸਰਕਾਰੀ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਤੇ ਦੂਸਰੇ ਮੁਰੈਲਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੇਵਾ ਜੱਟ ਸਿੰਘਾਂ ਦੇ ਟਾਕਰੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜਾਣ ਦਾ ਹੀਆ ਨਹੀਂ ਧਰਦਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਰਲ ਕੇ ਮਦਦ ਦਿਓ। ਬੱਸ ਫੇਰ ਕੀ ਸੀ, ਲਾਹੌਰੋਂ ਫੌਜ, ਦਾਰੂ ਸਿੱਕੇ ਦੇ ਗੱਡੇ, ਹਾਥੀ, ਝੰਡੇ Digitized by Panjab Digital Library | www.panjabdigilib.org<noinclude></noinclude> mt1fxgfya7t70l9xirp3k7jwaaxiclk 250 71877 217322 216541 2026-05-05T14:15:05Z Jalseerat Aman 2446 /* ਸੋਧਣਾ */ 217322 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Jalseerat Aman" /></noinclude> {{right|੧੧.}} ਤੰਬੂ ਤੇ ਹੋਰ ਬੇਸ਼ੁਮਾਰ ਸਾਮਾਨ ਆ ਪੁੱਜਾ। ਹੁਣ ਦੇਵੇ ਨੂੰ ਭੀ ਹੌਂਸਲਾ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਉਹ ਲੱਗਾ ਫੜਾਂ ਮਾਰਨ: {{Block center|<poem> ਚੜ੍ਹਿਆ ਦੇਵਾ ਵੱਜਿਆ ਮਾਰੂ ਕੁਹਮਕਿ ਲੈ ਕਰਿ ਭਾਰੀ ਅੱਗੇ ਹਿੰਦੂ ਮੁੱਲਾਂ ਲੜਦੇ ਦੇਖ ਅਸਾਡੀ ਵਾਰੀ ਦਾਰੂ ਸਿੱਕਾ ਬਹੁਤ ਮੰਗਾਹੋਂ ਕਰਸਾਂ ਬਹੁਤ ਗੁਬਾਰੀ।੩੬।</poem>}} {{gap}}ਕਈ ਜਮਾਤਾਂ ਵਾਲੇ ਮੁਗਲ, ਪਠਾਣ, ਕੁਰੈਸ਼ੀ ਤੇ ਸੱਯਦ ਭੀ ਦੇਵੇ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਆ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ। ਉਧਰੋਂ ਦੇਵੇ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਾਰਾ ਭਾਈਚਾਰਾ ਬੁਲਾ ਲਿਆ, ਸਭ ਵਾਹਰਾਂ ਸੱਦ ਲਈਆਂ ਤੇ ਮੁਲਖੱਈਆ ਭੀ ਆ ਜੁੜਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਕ ਤਕੜਾ ਲਾਉ-ਲਸ਼ਕਰ ਲੈ ਕੇ ਦੇਵਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਸਿੰਘਾਂ ਵਿਰੁਧ ਚੜ੍ਹ ਧਾਇਆ। ਅਰੁ ਤਿੰਨਾਂ ਕੋਹਾਂ ਤੇ ਆ ਡੇਰੇ ਪਾਏ। ਨੀਅਤ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਰਾਤੀਂ ਅਨ੍ਹੇਰੇ ਵਿਚ ਹੱਲਾ ਬੋਲ ਕੇ ਸਿੰਘਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੱਢਿਆ ਜਾਏ। ਪਰ੍ਹੇ ਬੰਨ ਕੇ ਘੇਰਾ ਘੱਤ ਲਿਆ ਤਾਂ ਜੋ ਕੋਈ ਸਿੰਘ ਨਿਕਲ ਨਾ ਜਾਏ ਤੇ ਲੱਗੀ ਬੰਦੂਕਾਂ ਦੀ ਵਾੜ ਝੜਨ ਤੇ ਤੋਪ ਤੇ ਤੋਪ ਦਗਣ। {{gap}}ਦੂਸਰੇ ਪਾਸੇ ਸਿੰਘਾਂ ਪਾਸ ਲੜਾਈ ਦਾ ਸਾਮਾਨ ਤਾਂ ਕੀ ਹੋਣਾ ਸੀ, ਬੰਦੇ ਭੀ ਥੋੜੇ ਸਨ। ਪਰ ਜੋ ਸਨ, ਉਹ ਸਨ ਸਿਦਕ ਤੇ ਭਰੋਸੇ ਵਾਲੇ ਸਿਰ ਲੱਥ ਸੂਰਮੇ, ਧਰਮ ਜੁਧ ਦੇ ਚਾਓ ਨਾਲ ਸ਼ਹੀਦੀਆਂ ਪਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਬਰ ਤਿਆਰ। ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਸਿਦਕੀ ਸੂਰਿਆਂ ਦੇ ਟਾਕਰੇ ਤੇ ਮਾਂਗਵੀਆਂ ਧਾੜਾਂ ਤੇ ਵਗਾਰੀ ਛੇੜਾਂ ਨੇ ਕੀ ਅੜਨਾ ਸੀ। ਵੈਰੀਆਂ ਪਾਸ ਤੋਪਾਂ ਤੇ ਬੰਦੂਕਾਂ ਸਨ: {{Block center|<poem>ਤੀਰ ਬੰਦੂਕਾਂ ਲੱਗੀ ਛਹਿਬਰ ਅੰਤ ਨਾ ਪਾਇਆ ਜਾਏ। ਛੁਟਨਿ ਤੋਫਾਂ ਦਾਰੂ ਸੀਸਾ ਸੂਰਜ ਨਦਰ ਨਾ ਆਵੈ।੪੦।</poem>}} ਸਿੰਘਾਂ ਪਾਸ ਕੇਵਲ ਤਲਵਾਰਾਂ ਹੀ ਸਨ, ਸੋ ਜਾਂ {{Block center|<poem>ਪਕੜਿ ਭਗਉਤੀ ਚਾਈ ਸਿੰਘਾਂ ਨਾਲ ਸਭਾ ਉਠਿ ਹੋਈ। ਨਿੱਕੀ ਸੁੱਕੀ ਕੇਤੀ ਮਾਰੀ ਦੇਵਾ ਨਸਿ ਗਇਓਈ ।੪੨। ਖਾਨ ਖਨੀਮ ਅਕਾਬਰ ਮਾਰੇ ਦੇਵਾ ਹਥਿ ਨਾ ਆਇਆ। ਕਹੁ ਜੀ ਦਰਸ਼ਨ ਪਹਿਲੋਂ ਦਾਰੂ ਸੰਸਾ ਕਬਜ਼ੇ ਸਿੰਘਾਂ ਦੇ ਆਇਆ ।੪੩।</poem>}} Digitized by Panjab Digital Library | www.panjabdigilib.org<noinclude></noinclude> 9d365om2ga84gcyfb4l7ynps11yuycb 250 72067 217358 217125 2026-05-06T09:21:11Z Taranpreet Goswami 2106 217358 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Charan Gill" />{{rh||114}}</noinclude>ਅ ਵਾਂਗਾ ਤਾਂ ਮੁਸਲਮਾਨੀ ਫ਼ੌਜ ਨਾਲ ਲੈਕੇ ਸਿਆਲਕੋਟ ਨੂੰ ਫ਼ਤਹਿ ਕਰਾਂਗਾ। ਨੋਟ—ਇਹ ਕਿਸੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਮਰਾਸੀ ਦੀ ਮਨ ਘੜਤ ਗਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਿਚਾਰੇ ਸਵਿਨਰਟਨ ਨੇ ਬਿਨਾਂ ਪੜਤਾਲ ਦੇ ਕਬੂਲ ਕਰ ਲਿਤਾ। ਫੇਰ ਰਸਾਲੂ ਰਾਤ ਦਿਨ ਪੈਂਡਾ ਮਾਰਦਾ ਇਕ ਵਡੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਪੁੱਜਾ, ਚੌਂਕੀਦਾਰ ਕੋਲੋਂ ਪੁਛਿਆ ਇਹ ਕੇਹੜਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ? ਉਸਨੇ ਉਤਰ ਦਿਤਾ ਕਿ ਏਹ ਮੱਕਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਰਸਾਲੂ ਅੰਦਰ ਵੜ ਗਿਆ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਹਾਕਮ ਹਜ਼ਰਤ ਇਮਾਮਅਲੀ ਲਾਕ ਦੇ ਪੇਸ਼ ਹੋਇਆ। ਓਥੇ ਜਾਕੇ ਅਰਜ਼ ਕੀਤੀ ਕਿ ਹਜ਼ਰਤ! ਮੈਨੂੰ ਇਸਲਾਮ ਬਖ਼ਸ਼। ਹਜ਼ਰਤ ਇਮਾਮ ਨੇ ਵੇਖਕੇ ਕਿ ਇਹ ਹਿੰਦੂ ਹੈ, ਪੁਛਿਓਸ, ਤੂੰ ਕਿਥੋਂ ਆਇਆ ਤੇ ਤੇਰਾ ਨਾਮ ਕੀ ਹੈ? ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਆਖਿਆ ਜੀ ਮੈਂ ਸਿਆਲਕੋਟ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਰਾਜਾ ਸਲਵਾਹਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹਾਂ। ਮੇਰਾ ਪਿਤਾ ਬੜਾ ਜ਼ਾਲਮ ਕਾਫ਼ਰ ਹੈ। ਮੈਂ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹੋਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਤਾਂ ਇਮਾਮ ਨੇ ਪੀਰ ਪੰਜਾਬੀ, ਸੁਰਖੁਰੂ ਸੁਬਾਹ ਨੂੰ ਫੁਰਮਾਇਆ, ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਮੁਸਲਿਮ ਬਣਾਓ। ਸੋ ਰਸਾਲੂ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹੋਇਆ ਤੇ ਨਿਮਾਜ਼ ਤੇ ਹੋਰ ਦੁਆਵਾਂ ਸਿਖ ਗਿਆ। ਫੇਰ ਉਸਨੇ ਹਜ਼ਰਤ ਲਾੜ ਪਾਸ ਅਰਜ਼ ਕੀਤੀ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਫ਼ੌਜ ਦੀ ਮਦਤ ਦੇਵੋ ਤੇ ਮੈਂ ਜਾਕੇ ਸਿਆਲਕੋਟ ਨੂੰ ਫ਼ਤਹਿ ਕਰਕੇ ਕਾਫ਼ਰਾਂ ਦੇ ਹਥੋਂ ਬਚਾਵਾਂ ਤੇ ਇਸਲਾਮ ਫ਼ੈਲਾਵਾਂ। ਹਜ਼ਰਤ ਨੇ ਆਖਿਆ, ਓਥੇ ਤੇ ਤੇਰਾ ਪਿਉ ਈ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਉਤਰ ਦਿਤਾ ਜੀ ਉਹ ਬੜਾ ਜ਼ਾਲਮ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਵਿਚ ਤਿੰਨ ਵਡੇ ਨੁਕਸ ਹੈਨ: :(੧) ਹਰ ਸਵੇਰੇ ਉਹ ਇਕ ਪਰਾਹੁਣੇ ਨੂੰ ਮਰਵਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। (੨) ਜਿਹੜੀ ਪੌਸ਼ਾਕ ਉਹ ਸਵੇਰੇ ਪਾਂਦਾ ਹੈ ਉਹ ਰਾਤ ਨੂੰ ਤੇ ਰਾਤ ਵਾਲੀ ਪੌਸ਼ਕ ਸਵੇਰੇ ਸੜਵਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। (੩) ਉਹ ਇਕ ਖੂਹ ਵਿਚੋਂ ਦੋ ਦਿਨ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਪੀਂਦਾ ਹੈ, ਹਰ ਸਵੇਰੇ ਨਵੇਂ ਖੂਹ ਪੁਟਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਮੁੱਲਾਂ ਕਾਜ਼ੀਆਂ ਨੇ ਫ਼ਤਵਾ ਦਿਤਾ ਕਿ ਸਲਵਾਹਨ ਵਡਾ ਕਾਫ਼ਰ ਹੈ। ਪਰ ਹਜ਼ਰਤ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਇਕ ਪੁਤਰ ਦੀ ਪਿਓ ਤੇ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨੀ ਠੀਕ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਅੰਤ ਹਜ਼ਰਤ ਨੇ ਰਸਾਲੂ ਦੇ ਜ਼ਿਦ ਕਰਨ ਤੇ ਇਸਲਾਮੀ ਫ਼ੌਜ ਮਦਤ ਲਈ ਦੇ ਦਿਤੀ, ਤੇ ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਸਿਆਲਕੋਟ ਤੇ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਓਧਰ ਰਾਜਾ ਸਲਵਾਹਨ ਨੇ ਜਦ ਇਹ ਸੋਅ ਸੁਣੀ ਤਾਂ ਸਿਆਲਕੋਟ ਦੇ ਕਿਲੇ ਤੇ ਕੋਟ (ਫਸੀਲ) ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਰਬ ਦਾ ਭਾਣਾ ਇਕ ਬੁਰਜ ਨੂੰ ਜਦ ਬਣਾਉਣ, ਉਹ ਢਹਿ ਪਵੇ। ਅੰਤ ਰਾਜੇ ਨੇ ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਪੁਛਿਆ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ ਕਿ ਇਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਨੂੰ ਮਾਰਕੇ ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਨੀਂਹਾਂ ਵਿਚ ਦੇਵੋ ਤਾਂ ਬੁਰਜ ਖਲੋਵੇਗਾ। ਹੁਕਮ ਹੋਇਆ, ਫੜ ਲਿਆਵੋ। ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਵਿਧਵਾ ਮੁਸਲਮਾਨੀ ਦਾ ਪੁਤਰ Sri Satguru Jagjit Singh Ji Elibrary NamdhariЄlibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> dpot1ozktwtzx6ezyiexjpd3f6k81ez 250 72068 217359 216963 2026-05-06T09:21:40Z Taranpreet Goswami 2106 217359 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Charan Gill" />{{rh||115}}</noinclude>(ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਜਬੇਰੋ ਸੀ) ਫੜ ਲਿਆਏ। ਮਾਂ ਬਥੇਰੀ ਰੁੰਨੀਂ, ਪਰ ਰਾਜੇ ਨੇ ਇਕ ਨਾ ਸੁਣੀ, ਮਾਰਕੇ ਉਸਦਾ ਸਿਰ ਨੀਂਹੀਂ ਹੇਠਾਂ ਦੇ ਦਿਤਾ, ਤੇ ਬੁਰਜ ਬਣ ਗਿਆ। {{gap}}ਨੋਟ-ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਇਹ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿ ਜਦ ਕੋਈ ਵਡੀ ਇਮਾਰਤ ਕਿਲਾ ਆਦਿ ਬਣਾਣਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਮਾਨੁਖ ਦਾ ਸਿਰ ਨੀਂਹੀਂ ਹੇਠਾਂ ਦਿੰਦੇ ਸਨ ਤਾਕਿ ਇਮਾਰਤ ਅਟਲ ਰਹੇ। ਇਸ ਤਰਾਂ ਜਦ ਕੋਈ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਔਕੜ ਆਉਂਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਵੀ ਮਾਨੁਖ ਕੁਰਬਾਨੀ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਕੋਈ ਬੜੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਗਲਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈਨ, ਚਾਰ ਪੰਜ ਸੌ ਵਰਹੇ ਈ ਹੋਏ ਹੋਣੇ ਨੇ; ਜਦੋਂ ਲੋਕ ਦੇਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਗੇ ਮਾਨੁਖੀ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿਚ ਰਵਾਜ ਸੀ। ਸੋ ਉਹ ਬੁਢੀ ਵੀ ਮੱਕੇ ਨੂੰ ਟੁਰ ਪਈ। ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਇਕ ਥਲ ਵਿਚ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਪੀਰ, ਮੇਰੀ ਮਦਤ ਕਰ। ਪੰਜਾਬੀ ਪੀਰ ਓਥੇ ਆਇਆ, ਤੇ ਆਖਿਓਸੂ, ਅਖਾਂ ਮੀਟ, ਤੇ ਜਦ ਅੱਖਾਂ ਖੋਲ੍ਹੀਆਂ ਤਾਂ ਉਹ ਮੱਕੇ ਵਿਚ ਪੁਜ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ ਹਜ਼ਰਤ ਪਾਸ ਰੋਕੇ ਅਰਜ਼ ਗੁਜ਼ਾਰੀ ਤੇ ਕਾਫ਼ਰ ਸਲਵਾਹਨ ਦੇ ਜ਼ੁਲਮ ਸੁਣਾਏ। ਸਭਨਾਂ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਆਖਿਆ, ਮਾਈ ਰੋ ਨਾ। ਸਾਡੇ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰ ਤੇਰੇ ਪੁਤਰ ਦਾ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਲਈ ਹਾਜ਼ਰ ਨੇ। ਹਜ਼ਰਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਤਿੰਨਾਂ ਦਿਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਹੈ, ਉਹ ਕਰਕੇ ਚਲਾਂਗੇ। ਮਾਈ ਨੇ ਰੋਕੇ ਕਿਹਾ, ਤੁਸੀ ਵਿਆਹ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਪਰ ਮੇਰੀ ਧੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਮਰਨ ਦੇ ਕੀਰਨੇ ਕਰਦੀ ਬੈਠੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਭ ਟੁਰ ਪਏ। ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਵੇਖਿਆ ਤਾਂ ਕੁਲ ਪੰਜ ਸਵਾਰ ਰਸਾਲੂ ਨਾਲ ਸਨ। ਮਾਈ ਨੇ ਪੁਛਿਆ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਲਵਾਹਨ ਦੀ ਫੌਜ ਅਗੇ ਕੀ ਵੱਟੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਰਸਾਲੂ ਕਿਹਾ, ਈਮਾਨ ਨਾ ਹਾਰ। ਗਲ ਕੀ, ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਉਸ ਨੇ ਕਰਾਮਾਤ ਨਾਲ ਫੌਜ ਈ ਫੌਜ ਵਿਖਾਈ। ਮਾਈ ਨੂੰ ਢਾਰਸ ਆਈ। ਟੁਰਦੇ ਟੁਰਦੇ ਅੰਤ ਸਿਆਲਕੋਟ ਪੁਜੇ। ਲੜਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ, ਰਾਜਾ ਕਿਲੇ ਵਿਚ ਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਬਾਹਰ। ਪਰ ਅੰਤ ਕਿਲਾ ਸਰ ਹੋਇਆ ਤੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੀ ਬੜੀ ਫ਼ੌਜ, ਘੋੜੇ ਤੇ ਹਾਥੀ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਉਸ ਮੋਰਚੇ ਵਿਚ ਇਕ ਸਵਾਰ ਬਿਨਾ ਸਿਰ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਤਲਵਾਰ ਲਈ ਲੜਦਾ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਸੀ। ਅੰਤ ਜਦ ਫ਼ਤਹਿ ਦੇ ਨਾਰ੍ਹ ਉਠੋ, ਅਲਾਹ ਓ ਅਕਬਰ ਦਾ ਸ਼ੋਰ ਮਚਿਆ, ਤਾਂ ਧੜ ਘੋੜੇ ਤੋਂ ਡਿਗਕੇ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਵਿਚ ਰਲ ਗਿਆ। ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਕਿਲੇ ਵਿਚ ਜਾਕੇ ਰਾਜਾ ਸਲਵਾਹਨ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਹੁੱਕਾ ਪੀਂਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਖਿਚਕੇ ਹੇਠਾਂ ਸੁਟਿਆ ਤੇ ਸੁਣਾਇਓਸੂ, ਕਿ ਤੂੰ ਕਾਫ਼ਰ ਹੈਂ, ਜ਼ਾਲਮ ਹੈਂ। ਤੇਰੇ ਲਈ ਮੁੱਲਾਂ ਤੇ ਕਾਜ਼ੀਆਂ ਦਾ ਹੁਕਮ ਹੈ ਕਿ ਜਾਂ ਤੇ ਤੂੰ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹੋ ਜਾ ਜਾ ਕਤਲ ਕੀਤਾ ਜਾਏਂਗਾ। ਸਲਵਾਹਨ ਨੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹੋਣਾ ਨਾ ਮੰਨਿਆ, ਪਰ ਜਾਨ ਬਖਸ਼ੀ ਲਈ ਬਥੇਰੋ ਤਰਲੇ ਕੀਤੇ। ਪਰ ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਇਕ ਨਾ ਸੁਣੀ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਖਿਚਕੇ ਢਾਹ ਲਿਤਾ ਤੇ ਛਾਤੀ ਤੇ ਪੈਰ ਰਖ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਸੀਸ ਕਟ ਲਿਆ।<noinclude></noinclude> kyviw5420y79m61r36kyhn88xkysnqa 252 72073 217351 217294 2026-05-06T08:10:03Z Kuldeepburjbhalaike 1640 page 123 missing 217351 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item= |Title=ਬਾਬਾ ਬੰਦਾ ਬਹਾਦਰ - ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਕਲਾਸਵਾਲੀਏ |Language=pa |Volume= |Author=ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਕਲਾਸਵਾਲੀਏ |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher= |Address= |Year= |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=L |Transclusion=no |Validation_date= |Pages=<pagelist 1="ਕਵਰ" 2to3="-" 5="-" 6="ਕੋਲੋਫੋਨ" 7="3" 4="ਟਾਈਟਲ" 127="124" 308to309="-" 310="ਬੈਕ ਕਵਰ" /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header={{rh|ਬਾਬਾ ਬੰਦਾ ਬਹਾਦਰ||{{{pagenum}}}}} |Footer= |tmplver= }} r7k6lyx3mgfvcl91b0e3itruk2w7dv4 250 72123 217302 217249 2026-05-05T11:59:54Z Harchand Bhinder 2624 217302 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Marde Sehajpreet kaur" />{{c|28||}}</noinclude><tt>ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ ਅਤੇ ਸੱਤਿਆ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ</tt> 1972 ਵਿੱਚ, ਫਿਲਮ ਪੁਨਰ ਜਨਮ’ ਵਿੱਚ ਰੋਲ ਕਰਨ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਮਦਰਾਸ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨੀ ਪਈ। ਮੈਨੂੰ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ, ਗਾਇੰਡੀ ਵਿਖੇ ਭਾਸ਼ਣ ਦੇਣ ਲਈ ਸੱਦਿਆ ਗਿਆ। ਭਾਸ਼ਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਈ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਅੱਜ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤੇ ਸਾਇੰਸ ਤੇ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਪੜਾਈ, ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰੱਖ ਕੇ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਾਇੰਸ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਇਸ ਲਈ ਕਿ ਚੰਗੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਣ। ਇਹੀ ਕਾਰਣ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੁੱਝ ਉੱਚ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਭਗਤ ਬਣ ਗਏ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਲੱਭ ਲਈ ਹੈ ਕਿ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਪੇਸ਼ੇ ਨਾਲੋ ਵਧੇਰਾ ਧਨ ਤਾਂ ਉਹ ਇਹਨਾਂ ਪਾਖੰਡੀਆਂ ਦੇ ਭਗਤ ਬਣ ਕੇ ਕਮਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਕੁੱਝ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ, ਇੱਕ ਸਪਤਾਹਿਕ ਅਖ਼ਬਾਰ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਸੰਪਾਦਕੀ ਬੋਰਡ ਨੇ, ਸਪਤਾਹਿਕ ਅਖ਼ਬਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਹਿਸ ਛਾਪਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਹੈ “ਕੀ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਇਕ ਅਵਤਾਰ ਹੈ ਜਾਂ ਇਕ ਫ਼ਰੇਬੀ? " ਉਹ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਛਪਣ ਵਾਲੀ ਬਹਿਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਲੇਖਕ ਮੈਂ ਹੀ ਹੋਵਾਂ। ਮੇਰੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਤਿੰਨ ਅੰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਛਪੀਆਂ। ਮੇਰੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰ ਐਸ. ਭਗਵੰਥਮ ਐਮ. ਐਸ. ਸੀ., ਪੀ. ਐਚ. ਡੀ. (M.Sc., Ph.D.) ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਸਲਾਹਕਾਰ ਸੀ, ਦੀਆਂ ਦੋ ਲਿਖਤਾਂ ਛਪੀਆਂ। ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ ਨੇ ਆਪਣੀ ਲਿਖਤ ਇਸ ਤਰਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਕਿ ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵੀ ਡਾਕਟਰ ਕਾਵੂਰ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਨੌਜਵਾਨ ਸੀ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਭਗਵਾਨ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦੇ ਕੁੱਝ ਚਮਤਕਾਰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਤਰਕਸ਼ੀਲਤਾ ਤਿਆਗਣੀ ਪਈ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਸੱਤਿਆ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦੁਆਰਾ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸਮਿਆਂ ਤੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਕੀਤੇ ਚਮਤਕਾਰਾਂ ਦਾ ਵਰਨਣ ਕੀਤਾ। ਦੋਹਾਂ ਲੇਖਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਿਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਚਮਤਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਦੀ ਵੀ ਪੜਤਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਇਹ ਜਾਨਣ ਲਈ ਕਿ ਸਚਮੁੱਚ ਚਮਤਕਾਰ ਹੀ ਸਨ ਜਾਂ ਜਾਦੂਗਰ ਦੇ ਤਮਾਸ਼ੇ ? ਦੋਵੇਂ ਲਿਖਤਾਂ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀਆਂ ਠੋਸ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਸਨ ਕਿ ਚੰਗੇ ਵਿਗਿਆਨੀ ਵੀ ਗੈਰ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਕਿਸੇ ਧਾਰਮਿਕ ਪਾਗਲਪਣ ਜਾਂ ਮਾਇਕ ਲਾਲਚ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ ਦੁਆਰਾ ਦੱਸੀਆਂ ਗਈਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਮੈਂ ਉਸ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਹੇਠਾਂ ਬਿਆਨ ਕਰ ਰਿਹਾਂ ਹਾਂ । “ਜਪਾਨ ਦੇ ਘੜੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਇਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਾਰਖਾਨੇਦਾਰ ਦਾ, ਜੋ ਕੁੱਝ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਤੇ ਆਇਆ ਸੀ ਇਕ ਅਨੋਖਾ ਤਜਰਬਾ ਬੜਾ ਅਦਭੁਤ ਹੈ। ਸੀਕੋ ਦੀਆਂ ਘੜੀਆਂ ਦੀ ਲੜੀ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਇਕ ਵਧੀਆ ਕਿਸਮ ਦੀ ਘੜੀ ਦਾ ਮਾਡਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਰਖ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਲੋਹੇ ਦੀ ਅਲਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਸੱਤਿਆ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇਕ ਜਪਾਨੀ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਨੇ ਹਵਾ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ 28<noinclude></noinclude> 9f7kl82uqsf8ixs2qg5okyhc0t2bean 217303 217302 2026-05-05T12:02:36Z Harchand Bhinder 2624 217303 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Marde Sehajpreet kaur" />{{c|28||}}</noinclude>== ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ ਅਤੇ ਸੱਤਿਆ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ =={{center|}} 1972 ਵਿੱਚ, ਫਿਲਮ ਪੁਨਰ ਜਨਮ’ ਵਿੱਚ ਰੋਲ ਕਰਨ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਮਦਰਾਸ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨੀ ਪਈ। ਮੈਨੂੰ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ, ਗਾਇੰਡੀ ਵਿਖੇ ਭਾਸ਼ਣ ਦੇਣ ਲਈ ਸੱਦਿਆ ਗਿਆ। ਭਾਸ਼ਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਈ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਅੱਜ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤੇ ਸਾਇੰਸ ਤੇ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਪੜਾਈ, ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰੱਖ ਕੇ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਾਇੰਸ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਇਸ ਲਈ ਕਿ ਚੰਗੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਣ। ਇਹੀ ਕਾਰਣ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੁੱਝ ਉੱਚ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਭਗਤ ਬਣ ਗਏ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਲੱਭ ਲਈ ਹੈ ਕਿ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਪੇਸ਼ੇ ਨਾਲੋ ਵਧੇਰਾ ਧਨ ਤਾਂ ਉਹ ਇਹਨਾਂ ਪਾਖੰਡੀਆਂ ਦੇ ਭਗਤ ਬਣ ਕੇ ਕਮਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਕੁੱਝ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ, ਇੱਕ ਸਪਤਾਹਿਕ ਅਖ਼ਬਾਰ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਸੰਪਾਦਕੀ ਬੋਰਡ ਨੇ, ਸਪਤਾਹਿਕ ਅਖ਼ਬਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਹਿਸ ਛਾਪਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਹੈ “ਕੀ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਇਕ ਅਵਤਾਰ ਹੈ ਜਾਂ ਇਕ ਫ਼ਰੇਬੀ? " ਉਹ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਛਪਣ ਵਾਲੀ ਬਹਿਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਲੇਖਕ ਮੈਂ ਹੀ ਹੋਵਾਂ। ਮੇਰੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਤਿੰਨ ਅੰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਛਪੀਆਂ। ਮੇਰੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰ ਐਸ. ਭਗਵੰਥਮ ਐਮ. ਐਸ. ਸੀ., ਪੀ. ਐਚ. ਡੀ. (M.Sc., Ph.D.) ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਸਲਾਹਕਾਰ ਸੀ, ਦੀਆਂ ਦੋ ਲਿਖਤਾਂ ਛਪੀਆਂ। ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ ਨੇ ਆਪਣੀ ਲਿਖਤ ਇਸ ਤਰਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਕਿ ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵੀ ਡਾਕਟਰ ਕਾਵੂਰ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਨੌਜਵਾਨ ਸੀ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਭਗਵਾਨ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦੇ ਕੁੱਝ ਚਮਤਕਾਰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਤਰਕਸ਼ੀਲਤਾ ਤਿਆਗਣੀ ਪਈ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਸੱਤਿਆ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦੁਆਰਾ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸਮਿਆਂ ਤੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਕੀਤੇ ਚਮਤਕਾਰਾਂ ਦਾ ਵਰਨਣ ਕੀਤਾ। ਦੋਹਾਂ ਲੇਖਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਿਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਚਮਤਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਦੀ ਵੀ ਪੜਤਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਇਹ ਜਾਨਣ ਲਈ ਕਿ ਸਚਮੁੱਚ ਚਮਤਕਾਰ ਹੀ ਸਨ ਜਾਂ ਜਾਦੂਗਰ ਦੇ ਤਮਾਸ਼ੇ ? ਦੋਵੇਂ ਲਿਖਤਾਂ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀਆਂ ਠੋਸ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਸਨ ਕਿ ਚੰਗੇ ਵਿਗਿਆਨੀ ਵੀ ਗੈਰ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਕਿਸੇ ਧਾਰਮਿਕ ਪਾਗਲਪਣ ਜਾਂ ਮਾਇਕ ਲਾਲਚ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ ਦੁਆਰਾ ਦੱਸੀਆਂ ਗਈਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਮੈਂ ਉਸ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਹੇਠਾਂ ਬਿਆਨ ਕਰ ਰਿਹਾਂ ਹਾਂ । “ਜਪਾਨ ਦੇ ਘੜੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਇਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਾਰਖਾਨੇਦਾਰ ਦਾ, ਜੋ ਕੁੱਝ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਤੇ ਆਇਆ ਸੀ ਇਕ ਅਨੋਖਾ ਤਜਰਬਾ ਬੜਾ ਅਦਭੁਤ ਹੈ। ਸੀਕੋ ਦੀਆਂ ਘੜੀਆਂ ਦੀ ਲੜੀ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਇਕ ਵਧੀਆ ਕਿਸਮ ਦੀ ਘੜੀ ਦਾ ਮਾਡਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਰਖ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਲੋਹੇ ਦੀ ਅਲਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਸੱਤਿਆ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇਕ ਜਪਾਨੀ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਨੇ ਹਵਾ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ 28<noinclude></noinclude> 1uh65d7opcplnvby6gxmkbcbn75tseg 217304 217303 2026-05-05T12:03:06Z Harchand Bhinder 2624 217304 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Marde Sehajpreet kaur" />{{c|28||}}</noinclude>{{center|== ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ ਅਤੇ ਸੱਤਿਆ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ==}} 1972 ਵਿੱਚ, ਫਿਲਮ ਪੁਨਰ ਜਨਮ’ ਵਿੱਚ ਰੋਲ ਕਰਨ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਮਦਰਾਸ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨੀ ਪਈ। ਮੈਨੂੰ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ, ਗਾਇੰਡੀ ਵਿਖੇ ਭਾਸ਼ਣ ਦੇਣ ਲਈ ਸੱਦਿਆ ਗਿਆ। ਭਾਸ਼ਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਈ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਅੱਜ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤੇ ਸਾਇੰਸ ਤੇ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਪੜਾਈ, ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰੱਖ ਕੇ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਾਇੰਸ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਇਸ ਲਈ ਕਿ ਚੰਗੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਣ। ਇਹੀ ਕਾਰਣ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੁੱਝ ਉੱਚ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਭਗਤ ਬਣ ਗਏ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਲੱਭ ਲਈ ਹੈ ਕਿ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਪੇਸ਼ੇ ਨਾਲੋ ਵਧੇਰਾ ਧਨ ਤਾਂ ਉਹ ਇਹਨਾਂ ਪਾਖੰਡੀਆਂ ਦੇ ਭਗਤ ਬਣ ਕੇ ਕਮਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਕੁੱਝ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ, ਇੱਕ ਸਪਤਾਹਿਕ ਅਖ਼ਬਾਰ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਸੰਪਾਦਕੀ ਬੋਰਡ ਨੇ, ਸਪਤਾਹਿਕ ਅਖ਼ਬਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਹਿਸ ਛਾਪਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਹੈ “ਕੀ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਇਕ ਅਵਤਾਰ ਹੈ ਜਾਂ ਇਕ ਫ਼ਰੇਬੀ? " ਉਹ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਛਪਣ ਵਾਲੀ ਬਹਿਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਲੇਖਕ ਮੈਂ ਹੀ ਹੋਵਾਂ। ਮੇਰੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਤਿੰਨ ਅੰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਛਪੀਆਂ। ਮੇਰੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰ ਐਸ. ਭਗਵੰਥਮ ਐਮ. ਐਸ. ਸੀ., ਪੀ. ਐਚ. ਡੀ. (M.Sc., Ph.D.) ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਸਲਾਹਕਾਰ ਸੀ, ਦੀਆਂ ਦੋ ਲਿਖਤਾਂ ਛਪੀਆਂ। ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ ਨੇ ਆਪਣੀ ਲਿਖਤ ਇਸ ਤਰਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਕਿ ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵੀ ਡਾਕਟਰ ਕਾਵੂਰ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਨੌਜਵਾਨ ਸੀ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਭਗਵਾਨ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦੇ ਕੁੱਝ ਚਮਤਕਾਰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਤਰਕਸ਼ੀਲਤਾ ਤਿਆਗਣੀ ਪਈ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਸੱਤਿਆ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦੁਆਰਾ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸਮਿਆਂ ਤੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਕੀਤੇ ਚਮਤਕਾਰਾਂ ਦਾ ਵਰਨਣ ਕੀਤਾ। ਦੋਹਾਂ ਲੇਖਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਿਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਚਮਤਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਦੀ ਵੀ ਪੜਤਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਇਹ ਜਾਨਣ ਲਈ ਕਿ ਸਚਮੁੱਚ ਚਮਤਕਾਰ ਹੀ ਸਨ ਜਾਂ ਜਾਦੂਗਰ ਦੇ ਤਮਾਸ਼ੇ ? ਦੋਵੇਂ ਲਿਖਤਾਂ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀਆਂ ਠੋਸ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਸਨ ਕਿ ਚੰਗੇ ਵਿਗਿਆਨੀ ਵੀ ਗੈਰ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਕਿਸੇ ਧਾਰਮਿਕ ਪਾਗਲਪਣ ਜਾਂ ਮਾਇਕ ਲਾਲਚ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ ਦੁਆਰਾ ਦੱਸੀਆਂ ਗਈਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਮੈਂ ਉਸ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਹੇਠਾਂ ਬਿਆਨ ਕਰ ਰਿਹਾਂ ਹਾਂ । “ਜਪਾਨ ਦੇ ਘੜੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਇਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਾਰਖਾਨੇਦਾਰ ਦਾ, ਜੋ ਕੁੱਝ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਤੇ ਆਇਆ ਸੀ ਇਕ ਅਨੋਖਾ ਤਜਰਬਾ ਬੜਾ ਅਦਭੁਤ ਹੈ। ਸੀਕੋ ਦੀਆਂ ਘੜੀਆਂ ਦੀ ਲੜੀ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਇਕ ਵਧੀਆ ਕਿਸਮ ਦੀ ਘੜੀ ਦਾ ਮਾਡਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਰਖ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਲੋਹੇ ਦੀ ਅਲਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਸੱਤਿਆ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇਕ ਜਪਾਨੀ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਨੇ ਹਵਾ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ 28<noinclude></noinclude> e1s30f4t2kk8i855n21o37pteb7uh8s 217305 217304 2026-05-05T12:04:12Z Harchand Bhinder 2624 217305 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Marde Sehajpreet kaur" />{{c|28||}}</noinclude>{{center|== ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ ਅਤੇ ਸੱਤਿਆ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ==}} 1972 ਵਿੱਚ, ਫਿਲਮ ਪੁਨਰ ਜਨਮ’ ਵਿੱਚ ਰੋਲ ਕਰਨ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਮਦਰਾਸ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨੀ ਪਈ। ਮੈਨੂੰ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ, ਗਾਇੰਡੀ ਵਿਖੇ ਭਾਸ਼ਣ ਦੇਣ ਲਈ ਸੱਦਿਆ ਗਿਆ। ਭਾਸ਼ਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਈ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਅੱਜ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤੇ ਸਾਇੰਸ ਤੇ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਪੜਾਈ, ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰੱਖ ਕੇ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਾਇੰਸ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਇਸ ਲਈ ਕਿ ਚੰਗੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਣ। ਇਹੀ ਕਾਰਣ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੁੱਝ ਉੱਚ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਭਗਤ ਬਣ ਗਏ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਲੱਭ ਲਈ ਹੈ ਕਿ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਪੇਸ਼ੇ ਨਾਲੋ ਵਧੇਰਾ ਧਨ ਤਾਂ ਉਹ ਇਹਨਾਂ ਪਾਖੰਡੀਆਂ ਦੇ ਭਗਤ ਬਣ ਕੇ ਕਮਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਕੁੱਝ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ, ਇੱਕ ਸਪਤਾਹਿਕ ਅਖ਼ਬਾਰ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਸੰਪਾਦਕੀ ਬੋਰਡ ਨੇ, ਸਪਤਾਹਿਕ ਅਖ਼ਬਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਹਿਸ ਛਾਪਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਹੈ “ਕੀ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਇਕ ਅਵਤਾਰ ਹੈ ਜਾਂ ਇਕ ਫ਼ਰੇਬੀ? " ਉਹ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਛਪਣ ਵਾਲੀ ਬਹਿਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਲੇਖਕ ਮੈਂ ਹੀ ਹੋਵਾਂ। ਮੇਰੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਤਿੰਨ ਅੰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਛਪੀਆਂ। ਮੇਰੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰ ਐਸ. ਭਗਵੰਥਮ ਐਮ. ਐਸ. ਸੀ., ਪੀ. ਐਚ. ਡੀ. (M.Sc., Ph.D.) ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਸਲਾਹਕਾਰ ਸੀ, ਦੀਆਂ ਦੋ ਲਿਖਤਾਂ ਛਪੀਆਂ। ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ ਨੇ ਆਪਣੀ ਲਿਖਤ ਇਸ ਤਰਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਕਿ ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵੀ ਡਾਕਟਰ ਕਾਵੂਰ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਨੌਜਵਾਨ ਸੀ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਭਗਵਾਨ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦੇ ਕੁੱਝ ਚਮਤਕਾਰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਤਰਕਸ਼ੀਲਤਾ ਤਿਆਗਣੀ ਪਈ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਸੱਤਿਆ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦੁਆਰਾ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸਮਿਆਂ ਤੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਕੀਤੇ ਚਮਤਕਾਰਾਂ ਦਾ ਵਰਨਣ ਕੀਤਾ। ਦੋਹਾਂ ਲੇਖਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਿਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਚਮਤਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਦੀ ਵੀ ਪੜਤਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਇਹ ਜਾਨਣ ਲਈ ਕਿ ਸਚਮੁੱਚ ਚਮਤਕਾਰ ਹੀ ਸਨ ਜਾਂ ਜਾਦੂਗਰ ਦੇ ਤਮਾਸ਼ੇ ? ਦੋਵੇਂ ਲਿਖਤਾਂ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀਆਂ ਠੋਸ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਸਨ ਕਿ ਚੰਗੇ ਵਿਗਿਆਨੀ ਵੀ ਗੈਰ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਕਿਸੇ ਧਾਰਮਿਕ ਪਾਗਲਪਣ ਜਾਂ ਮਾਇਕ ਲਾਲਚ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ ਦੁਆਰਾ ਦੱਸੀਆਂ ਗਈਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਮੈਂ ਉਸ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਹੇਠਾਂ ਬਿਆਨ ਕਰ ਰਿਹਾਂ ਹਾਂ । “ਜਪਾਨ ਦੇ ਘੜੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਇਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਾਰਖਾਨੇਦਾਰ ਦਾ, ਜੋ ਕੁੱਝ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਤੇ ਆਇਆ ਸੀ ਇਕ ਅਨੋਖਾ ਤਜਰਬਾ ਬੜਾ ਅਦਭੁਤ ਹੈ। ਸੀਕੋ ਦੀਆਂ ਘੜੀਆਂ ਦੀ ਲੜੀ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਇਕ ਵਧੀਆ ਕਿਸਮ ਦੀ ਘੜੀ ਦਾ ਮਾਡਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਰਖ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਲੋਹੇ ਦੀ ਅਲਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਸੱਤਿਆ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇਕ ਜਪਾਨੀ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਨੇ ਹਵਾ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ 28<noinclude></noinclude> od5i1uq3sj2gcxnubve8wpgye45qz2j 217306 217305 2026-05-05T12:04:41Z Harchand Bhinder 2624 217306 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Marde Sehajpreet kaur" />{{c|28||}}</noinclude> == ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ ਅਤੇ ਸੱਤਿਆ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ == 1972 ਵਿੱਚ, ਫਿਲਮ ਪੁਨਰ ਜਨਮ’ ਵਿੱਚ ਰੋਲ ਕਰਨ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਮਦਰਾਸ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨੀ ਪਈ। ਮੈਨੂੰ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ, ਗਾਇੰਡੀ ਵਿਖੇ ਭਾਸ਼ਣ ਦੇਣ ਲਈ ਸੱਦਿਆ ਗਿਆ। ਭਾਸ਼ਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਈ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਅੱਜ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤੇ ਸਾਇੰਸ ਤੇ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਪੜਾਈ, ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰੱਖ ਕੇ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਾਇੰਸ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਇਸ ਲਈ ਕਿ ਚੰਗੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਣ। ਇਹੀ ਕਾਰਣ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੁੱਝ ਉੱਚ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਭਗਤ ਬਣ ਗਏ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਲੱਭ ਲਈ ਹੈ ਕਿ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਪੇਸ਼ੇ ਨਾਲੋ ਵਧੇਰਾ ਧਨ ਤਾਂ ਉਹ ਇਹਨਾਂ ਪਾਖੰਡੀਆਂ ਦੇ ਭਗਤ ਬਣ ਕੇ ਕਮਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਕੁੱਝ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ, ਇੱਕ ਸਪਤਾਹਿਕ ਅਖ਼ਬਾਰ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਸੰਪਾਦਕੀ ਬੋਰਡ ਨੇ, ਸਪਤਾਹਿਕ ਅਖ਼ਬਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਹਿਸ ਛਾਪਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਹੈ “ਕੀ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਇਕ ਅਵਤਾਰ ਹੈ ਜਾਂ ਇਕ ਫ਼ਰੇਬੀ? " ਉਹ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਛਪਣ ਵਾਲੀ ਬਹਿਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਲੇਖਕ ਮੈਂ ਹੀ ਹੋਵਾਂ। ਮੇਰੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਤਿੰਨ ਅੰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਛਪੀਆਂ। ਮੇਰੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰ ਐਸ. ਭਗਵੰਥਮ ਐਮ. ਐਸ. ਸੀ., ਪੀ. ਐਚ. ਡੀ. (M.Sc., Ph.D.) ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਸਲਾਹਕਾਰ ਸੀ, ਦੀਆਂ ਦੋ ਲਿਖਤਾਂ ਛਪੀਆਂ। ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ ਨੇ ਆਪਣੀ ਲਿਖਤ ਇਸ ਤਰਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਕਿ ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵੀ ਡਾਕਟਰ ਕਾਵੂਰ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਨੌਜਵਾਨ ਸੀ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਭਗਵਾਨ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦੇ ਕੁੱਝ ਚਮਤਕਾਰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਤਰਕਸ਼ੀਲਤਾ ਤਿਆਗਣੀ ਪਈ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਸੱਤਿਆ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦੁਆਰਾ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸਮਿਆਂ ਤੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਕੀਤੇ ਚਮਤਕਾਰਾਂ ਦਾ ਵਰਨਣ ਕੀਤਾ। ਦੋਹਾਂ ਲੇਖਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਿਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਚਮਤਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਦੀ ਵੀ ਪੜਤਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਇਹ ਜਾਨਣ ਲਈ ਕਿ ਸਚਮੁੱਚ ਚਮਤਕਾਰ ਹੀ ਸਨ ਜਾਂ ਜਾਦੂਗਰ ਦੇ ਤਮਾਸ਼ੇ ? ਦੋਵੇਂ ਲਿਖਤਾਂ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀਆਂ ਠੋਸ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਸਨ ਕਿ ਚੰਗੇ ਵਿਗਿਆਨੀ ਵੀ ਗੈਰ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਕਿਸੇ ਧਾਰਮਿਕ ਪਾਗਲਪਣ ਜਾਂ ਮਾਇਕ ਲਾਲਚ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ ਦੁਆਰਾ ਦੱਸੀਆਂ ਗਈਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਮੈਂ ਉਸ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਹੇਠਾਂ ਬਿਆਨ ਕਰ ਰਿਹਾਂ ਹਾਂ । “ਜਪਾਨ ਦੇ ਘੜੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਇਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਾਰਖਾਨੇਦਾਰ ਦਾ, ਜੋ ਕੁੱਝ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਤੇ ਆਇਆ ਸੀ ਇਕ ਅਨੋਖਾ ਤਜਰਬਾ ਬੜਾ ਅਦਭੁਤ ਹੈ। ਸੀਕੋ ਦੀਆਂ ਘੜੀਆਂ ਦੀ ਲੜੀ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਇਕ ਵਧੀਆ ਕਿਸਮ ਦੀ ਘੜੀ ਦਾ ਮਾਡਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਰਖ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਲੋਹੇ ਦੀ ਅਲਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਸੱਤਿਆ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇਕ ਜਪਾਨੀ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਨੇ ਹਵਾ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ 28<noinclude></noinclude> 2uu9vpjuzap23hq8lld15g6t9swg6tt 217307 217306 2026-05-05T12:05:34Z Harchand Bhinder 2624 217307 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Marde Sehajpreet kaur" />{{c|28||}}</noinclude>{{xx-larger|ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ ਅਤੇ ਸੱਤਿਆ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ}} 1972 ਵਿੱਚ, ਫਿਲਮ ਪੁਨਰ ਜਨਮ’ ਵਿੱਚ ਰੋਲ ਕਰਨ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਮਦਰਾਸ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨੀ ਪਈ। ਮੈਨੂੰ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ, ਗਾਇੰਡੀ ਵਿਖੇ ਭਾਸ਼ਣ ਦੇਣ ਲਈ ਸੱਦਿਆ ਗਿਆ। ਭਾਸ਼ਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਈ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਅੱਜ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤੇ ਸਾਇੰਸ ਤੇ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਪੜਾਈ, ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰੱਖ ਕੇ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਾਇੰਸ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਇਸ ਲਈ ਕਿ ਚੰਗੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਣ। ਇਹੀ ਕਾਰਣ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੁੱਝ ਉੱਚ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਭਗਤ ਬਣ ਗਏ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਲੱਭ ਲਈ ਹੈ ਕਿ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਪੇਸ਼ੇ ਨਾਲੋ ਵਧੇਰਾ ਧਨ ਤਾਂ ਉਹ ਇਹਨਾਂ ਪਾਖੰਡੀਆਂ ਦੇ ਭਗਤ ਬਣ ਕੇ ਕਮਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਕੁੱਝ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ, ਇੱਕ ਸਪਤਾਹਿਕ ਅਖ਼ਬਾਰ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਸੰਪਾਦਕੀ ਬੋਰਡ ਨੇ, ਸਪਤਾਹਿਕ ਅਖ਼ਬਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਹਿਸ ਛਾਪਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਹੈ “ਕੀ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਇਕ ਅਵਤਾਰ ਹੈ ਜਾਂ ਇਕ ਫ਼ਰੇਬੀ? " ਉਹ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਛਪਣ ਵਾਲੀ ਬਹਿਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਲੇਖਕ ਮੈਂ ਹੀ ਹੋਵਾਂ। ਮੇਰੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਤਿੰਨ ਅੰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਛਪੀਆਂ। ਮੇਰੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰ ਐਸ. ਭਗਵੰਥਮ ਐਮ. ਐਸ. ਸੀ., ਪੀ. ਐਚ. ਡੀ. (M.Sc., Ph.D.) ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਸਲਾਹਕਾਰ ਸੀ, ਦੀਆਂ ਦੋ ਲਿਖਤਾਂ ਛਪੀਆਂ। ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ ਨੇ ਆਪਣੀ ਲਿਖਤ ਇਸ ਤਰਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਕਿ ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵੀ ਡਾਕਟਰ ਕਾਵੂਰ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਨੌਜਵਾਨ ਸੀ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਭਗਵਾਨ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦੇ ਕੁੱਝ ਚਮਤਕਾਰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਤਰਕਸ਼ੀਲਤਾ ਤਿਆਗਣੀ ਪਈ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਸੱਤਿਆ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦੁਆਰਾ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸਮਿਆਂ ਤੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਕੀਤੇ ਚਮਤਕਾਰਾਂ ਦਾ ਵਰਨਣ ਕੀਤਾ। ਦੋਹਾਂ ਲੇਖਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਿਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਚਮਤਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਦੀ ਵੀ ਪੜਤਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਇਹ ਜਾਨਣ ਲਈ ਕਿ ਸਚਮੁੱਚ ਚਮਤਕਾਰ ਹੀ ਸਨ ਜਾਂ ਜਾਦੂਗਰ ਦੇ ਤਮਾਸ਼ੇ ? ਦੋਵੇਂ ਲਿਖਤਾਂ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀਆਂ ਠੋਸ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਸਨ ਕਿ ਚੰਗੇ ਵਿਗਿਆਨੀ ਵੀ ਗੈਰ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਕਿਸੇ ਧਾਰਮਿਕ ਪਾਗਲਪਣ ਜਾਂ ਮਾਇਕ ਲਾਲਚ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ ਦੁਆਰਾ ਦੱਸੀਆਂ ਗਈਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਮੈਂ ਉਸ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਹੇਠਾਂ ਬਿਆਨ ਕਰ ਰਿਹਾਂ ਹਾਂ । “ਜਪਾਨ ਦੇ ਘੜੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਇਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਾਰਖਾਨੇਦਾਰ ਦਾ, ਜੋ ਕੁੱਝ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਤੇ ਆਇਆ ਸੀ ਇਕ ਅਨੋਖਾ ਤਜਰਬਾ ਬੜਾ ਅਦਭੁਤ ਹੈ। ਸੀਕੋ ਦੀਆਂ ਘੜੀਆਂ ਦੀ ਲੜੀ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਇਕ ਵਧੀਆ ਕਿਸਮ ਦੀ ਘੜੀ ਦਾ ਮਾਡਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਰਖ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਲੋਹੇ ਦੀ ਅਲਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਸੱਤਿਆ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇਕ ਜਪਾਨੀ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਨੇ ਹਵਾ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ 28<noinclude></noinclude> ibohzozqy3yc6k6f8j6kjrzpar2edyj 217308 217307 2026-05-05T12:13:57Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 217308 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|28||}}</noinclude>{{x-larger|ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ ਅਤੇ ਸੱਤਿਆ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ}} {{gap}}1972 ਵਿੱਚ, ਫਿਲਮ 'ਪੁਨਰ ਜਨਮ’ ਵਿੱਚ ਰੋਲ ਕਰਨ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਮਦਰਾਸ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨੀ ਪਈ। ਮੈਨੂੰ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ, ਗਾਇੰਡੀ ਵਿਖੇ ਭਾਸ਼ਣ ਦੇਣ ਲਈ ਸੱਦਿਆ ਗਿਆ। ਭਾਸ਼ਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਈ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਅੱਜ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤੇ ਸਾਇੰਸ ਤੇ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਪੜਾਈ, ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰੱਖ ਕੇ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਾਇੰਸ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਇਸ ਲਈ ਕਿ ਚੰਗੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਣ। ਇਹੀ ਕਾਰਣ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੁੱਝ ਉੱਚ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਭਗਤ ਬਣ ਗਏ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਲੱਭ ਲਈ ਹੈ ਕਿ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਪੇਸ਼ੇ ਨਾਲੋ ਵਧੇਰਾ ਧਨ ਤਾਂ ਉਹ ਇਹਨਾਂ ਪਾਖੰਡੀਆਂ ਦੇ ਭਗਤ ਬਣ ਕੇ ਕਮਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। {{gap}}ਕੁੱਝ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ, ਇੱਕ ਸਪਤਾਹਿਕ ਅਖ਼ਬਾਰ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਸੰਪਾਦਕੀ ਬੋਰਡ ਨੇ, ਸਪਤਾਹਿਕ ਅਖ਼ਬਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਹਿਸ ਛਾਪਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਹੈ “ਕੀ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਇਕ ਅਵਤਾਰ ਹੈ ਜਾਂ ਇਕ ਫ਼ਰੇਬੀ? " ਉਹ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਛਪਣ ਵਾਲੀ ਬਹਿਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਲੇਖਕ ਮੈਂ ਹੀ ਹੋਵਾਂ। {{gap}}ਮੇਰੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਤਿੰਨ ਅੰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਛਪੀਆਂ। ਮੇਰੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰ ਐਸ. ਭਗਵੰਥਮ ਐਮ. ਐਸ. ਸੀ., ਪੀ. ਐਚ. ਡੀ. (M.Sc., Ph.D.) ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਸਲਾਹਕਾਰ ਸੀ, ਦੀਆਂ ਦੋ ਲਿਖਤਾਂ ਛਪੀਆਂ। {{gap}}ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ ਨੇ ਆਪਣੀ ਲਿਖਤ ਇਸ ਤਰਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਕਿ ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵੀ ਡਾਕਟਰ ਕਾਵੂਰ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਨੌਜਵਾਨ ਸੀ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਭਗਵਾਨ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦੇ ਕੁੱਝ ਚਮਤਕਾਰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਤਰਕਸ਼ੀਲਤਾ ਤਿਆਗਣੀ ਪਈ। {{gap}}ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਸੱਤਿਆ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦੁਆਰਾ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸਮਿਆਂ ਤੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਕੀਤੇ ਚਮਤਕਾਰਾਂ ਦਾ ਵਰਨਣ ਕੀਤਾ। ਦੋਹਾਂ ਲੇਖਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਿਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਚਮਤਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਦੀ ਵੀ ਪੜਤਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਇਹ ਜਾਨਣ ਲਈ ਕਿ ਸਚਮੁੱਚ ਚਮਤਕਾਰ ਹੀ ਸਨ ਜਾਂ ਜਾਦੂਗਰ ਦੇ ਤਮਾਸ਼ੇ ? ਦੋਵੇਂ ਲਿਖਤਾਂ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀਆਂ ਠੋਸ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਸਨ ਕਿ ਚੰਗੇ ਵਿਗਿਆਨੀ ਵੀ ਗੈਰ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਕਿਸੇ ਧਾਰਮਿਕ ਪਾਗਲਪਣ ਜਾਂ ਮਾਇਕ ਲਾਲਚ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। {{gap}}ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ ਦੁਆਰਾ ਦੱਸੀਆਂ ਗਈਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਮੈਂ ਉਸ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਹੇਠਾਂ ਬਿਆਨ ਕਰ ਰਿਹਾਂ ਹਾਂ । {{gap}}“ਜਪਾਨ ਦੇ ਘੜੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਇਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਾਰਖਾਨੇਦਾਰ ਦਾ, ਜੋ ਕੁੱਝ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਤੇ ਆਇਆ ਸੀ ਇਕ ਅਨੋਖਾ ਤਜਰਬਾ ਬੜਾ ਅਦਭੁਤ ਹੈ। {{gap}}ਸੀਕੋ ਦੀਆਂ ਘੜੀਆਂ ਦੀ ਲੜੀ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਇਕ ਵਧੀਆ ਕਿਸਮ ਦੀ ਘੜੀ ਦਾ ਮਾਡਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਰਖ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਲੋਹੇ ਦੀ ਅਲਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਸੱਤਿਆ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇਕ ਜਪਾਨੀ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਨੇ ਹਵਾ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ<noinclude></noinclude> o1xsbx8zkh5uxjqsqgrw0jue3tvdcz2 217309 217308 2026-05-05T12:14:35Z Harchand Bhinder 2624 217309 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|28||}}</noinclude>{{center|{{x-larger|ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ ਅਤੇ ਸੱਤਿਆ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ}}}} {{gap}}1972 ਵਿੱਚ, ਫਿਲਮ 'ਪੁਨਰ ਜਨਮ’ ਵਿੱਚ ਰੋਲ ਕਰਨ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਮਦਰਾਸ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨੀ ਪਈ। ਮੈਨੂੰ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ, ਗਾਇੰਡੀ ਵਿਖੇ ਭਾਸ਼ਣ ਦੇਣ ਲਈ ਸੱਦਿਆ ਗਿਆ। ਭਾਸ਼ਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਈ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਅੱਜ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤੇ ਸਾਇੰਸ ਤੇ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਪੜਾਈ, ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰੱਖ ਕੇ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਾਇੰਸ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਇਸ ਲਈ ਕਿ ਚੰਗੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਣ। ਇਹੀ ਕਾਰਣ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੁੱਝ ਉੱਚ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਭਗਤ ਬਣ ਗਏ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਲੱਭ ਲਈ ਹੈ ਕਿ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਪੇਸ਼ੇ ਨਾਲੋ ਵਧੇਰਾ ਧਨ ਤਾਂ ਉਹ ਇਹਨਾਂ ਪਾਖੰਡੀਆਂ ਦੇ ਭਗਤ ਬਣ ਕੇ ਕਮਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। {{gap}}ਕੁੱਝ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ, ਇੱਕ ਸਪਤਾਹਿਕ ਅਖ਼ਬਾਰ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਸੰਪਾਦਕੀ ਬੋਰਡ ਨੇ, ਸਪਤਾਹਿਕ ਅਖ਼ਬਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਹਿਸ ਛਾਪਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਹੈ “ਕੀ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਇਕ ਅਵਤਾਰ ਹੈ ਜਾਂ ਇਕ ਫ਼ਰੇਬੀ? " ਉਹ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਛਪਣ ਵਾਲੀ ਬਹਿਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਲੇਖਕ ਮੈਂ ਹੀ ਹੋਵਾਂ। {{gap}}ਮੇਰੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਤਿੰਨ ਅੰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਛਪੀਆਂ। ਮੇਰੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰ ਐਸ. ਭਗਵੰਥਮ ਐਮ. ਐਸ. ਸੀ., ਪੀ. ਐਚ. ਡੀ. (M.Sc., Ph.D.) ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਸਲਾਹਕਾਰ ਸੀ, ਦੀਆਂ ਦੋ ਲਿਖਤਾਂ ਛਪੀਆਂ। {{gap}}ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ ਨੇ ਆਪਣੀ ਲਿਖਤ ਇਸ ਤਰਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਕਿ ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵੀ ਡਾਕਟਰ ਕਾਵੂਰ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਨੌਜਵਾਨ ਸੀ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਭਗਵਾਨ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦੇ ਕੁੱਝ ਚਮਤਕਾਰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਤਰਕਸ਼ੀਲਤਾ ਤਿਆਗਣੀ ਪਈ। {{gap}}ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਸੱਤਿਆ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦੁਆਰਾ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸਮਿਆਂ ਤੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਕੀਤੇ ਚਮਤਕਾਰਾਂ ਦਾ ਵਰਨਣ ਕੀਤਾ। ਦੋਹਾਂ ਲੇਖਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਿਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਚਮਤਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਦੀ ਵੀ ਪੜਤਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਇਹ ਜਾਨਣ ਲਈ ਕਿ ਸਚਮੁੱਚ ਚਮਤਕਾਰ ਹੀ ਸਨ ਜਾਂ ਜਾਦੂਗਰ ਦੇ ਤਮਾਸ਼ੇ ? ਦੋਵੇਂ ਲਿਖਤਾਂ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀਆਂ ਠੋਸ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਸਨ ਕਿ ਚੰਗੇ ਵਿਗਿਆਨੀ ਵੀ ਗੈਰ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਕਿਸੇ ਧਾਰਮਿਕ ਪਾਗਲਪਣ ਜਾਂ ਮਾਇਕ ਲਾਲਚ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। {{gap}}ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ ਦੁਆਰਾ ਦੱਸੀਆਂ ਗਈਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਮੈਂ ਉਸ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਹੇਠਾਂ ਬਿਆਨ ਕਰ ਰਿਹਾਂ ਹਾਂ । {{gap}}“ਜਪਾਨ ਦੇ ਘੜੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਇਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਾਰਖਾਨੇਦਾਰ ਦਾ, ਜੋ ਕੁੱਝ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਤੇ ਆਇਆ ਸੀ ਇਕ ਅਨੋਖਾ ਤਜਰਬਾ ਬੜਾ ਅਦਭੁਤ ਹੈ। {{gap}}ਸੀਕੋ ਦੀਆਂ ਘੜੀਆਂ ਦੀ ਲੜੀ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਇਕ ਵਧੀਆ ਕਿਸਮ ਦੀ ਘੜੀ ਦਾ ਮਾਡਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਰਖ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਲੋਹੇ ਦੀ ਅਲਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਸੱਤਿਆ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇਕ ਜਪਾਨੀ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਨੇ ਹਵਾ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ<noinclude></noinclude> c6lnykwwgf8s9nehjvziqjhenkg972b 250 72124 217311 217250 2026-05-05T12:17:54Z Harchand Bhinder 2624 217311 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Marde Sehajpreet kaur" />{{c|29||}}</noinclude>ਇਕ ਪਾਰਸਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਜਪਾਨੀ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਪਾਰਸਲ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਕੋਈ ਹੱਦ ਨਾ ਰਹੀ, ਇਹ ਉਹੀ ਘੜੀ ਸੀ ਜਿਹੜੀ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਲੋਹੇ ਦੀ ਅਲਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਘੜੀ ਦਾ ਰੇਸ਼ਮੀ ਰਿਬਨ, ਨਵਾਂ ਲੇਬਲ ਅਤੇ ਉਸ ਤੇ ਲਿਖੀ ਕੀਮਤ ਵੇਖੀ ਤਾਂ ਉਸਦਾ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦੀਆਂ ਚਮਤਕਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸ਼ੱਕ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ’ਤੇ ਝੁਕ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।ਉਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਉਹ ‘ਭਗਵਾਨ' ਦਾ ਪੱਕਾ ਭਗਤ ਬਣ ਗਿਆ। {{gap}}ਜਪਾਨ ਵਾਪਿਸ ਜਾਣ ਤੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਜਿਹੜੀ ਘੜੀ ਉਸ ਨੇ ਅਲਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਸੀ, ਉਹ ਉੱਥੇ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਧੱਕਾ ਜਿਹਾ ਲੱਗਾ। ਉਸ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਸਕੱਤਰ ਨੇ, ਇਸ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਜਿਸ ਘਟਨਾ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ, ਉਹ ਹੋਰ ਵੀ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਅਤੇ ਦਿਲਚਸਪੀ ਭਰਪੂਰ ਸੀ। ਸਕੱਤਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇੱਕ ਚਮਤਕਾਰੀ ਭੇਖ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਜਿਸ ਦੇ ਵਾਲ ਝਾੜੀਆਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਘਣੇ ਸਨ, ਇਕ ਦਿਨ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਆਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਅਲਮਾਰੀ ਖੋਲੀ ਅਤੇ ਘੜੀ ਲੈ ਕੇ ਚਲਿਆ ਗਿਆ। {{gap}}ਕੀ ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਬਮ, ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਯੋਗਤਾ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਇਹ ਗੱਲ ਸੋਚਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਕ ਸਾਇੰਸਦਾਨ ਦੁਆਰਾ, ਕਿਸੇ ਆਦਮੀ ਦੀਆਂ ਚਮਤਕਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧ ਕਰਨ ਲਈ ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੇ ਥੀਸਿਸ ਨੂੰ ਸਾਇੰਸਦਾਨਾਂ ਦੀ ਕਿਸੇ ਸੰਸਥਾ ਦੁਆਰਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਜੇਕਰ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕੋਈ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਪੜਤਾਲ ਜਾਂ ਸਬੂਤ ਨਾ ਹੋਵੇ ? {{c|28||}}ਭਾਵੇਂ ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਬਮ, ਆਪਣੇ ਭਗਵਾਨ ਦੀਆਂ ਚਮਤਕਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀ ਪਰਖ ਕਰਨ ਤੋਂ ਝਿਜਕਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਤੌਰ ਤੇ ਇਸ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਕਰਨ ਦੀ ਸੋਚੀ। ਇਸ ਮੰਤਵ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਮੈਂ ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ ਨੂੰ ਹੇਠ ਲਿਖਿਆ ਪੱਤਰ ਲਿਖਿਆ:- ''{{Float right| “ਤਿਰੂਵਾਲਾ”, ਪਾਮਾਨਕਾਡਾ ਲੋਨ ਕੋਲੰਬੋ-6, 11 ਸਤੰਬਰ, 1973}}'' ਪਿਆਰੇ ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਜਪਾਨੀ ਘੜੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕਾਰਖਾਨੇਦਾਰ ਬਾਰੇ ਕਹਾਣੀ ਪੜ੍ਹੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਉਸ ਕਾਰਖਾਨੇਦਾਰ ਨੂੰ ਹਵਾ ਵਿੱਚੋਂ ਉਹ ਘੜੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਕੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਹੜੀ ਉਸ ਨੇ ਜਪਾਨ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਅਲਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਸੀ। ਮੇਰੀ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਸੋਚ, ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਅਨੋਖੀ ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਬਗੈਰ ਪੜਤਾਲ ਕਰੇ ਸੱਚੀ ਮੰਨਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ। ਮੇਰਾ ਸ਼ੱਕ ਉਸ ਕਾਰਖਾਨੇਦਾਰ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਸਕੱਤਰ ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਹੋਏ ਬਿਆਨ ਨੇ ਹੋਰ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੋਈ ਅਜਨਬੀ ਕਿਸੇ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਸੇਫ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇੱਕ ਜਿੰਮੇਵਾਰ ਨਿੱਜੀ ਸਕੱਤਰ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕੰਮ ਖ਼ਤਰੇ ਦੀ ਘੰਟੀ ਨੂੰ ਵਜਾਉਣਾ ਅਤੇ ਪੁਲਸ ਨੂੰ ਸੂਚਨਾ ਦੇਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਿਉਕਿ ਮੇਰਾ ਖਿਆਲ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੀ ਪਰੀ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਬਗੈਰ ਪੜਤਾਲੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਨਾ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਸਾਇੰਸਦਾਨ ਲਈ ਬਿਲਕੁਲ ਹੀ ਗੈਰ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਜਪਾਨੀ ਦਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਪਤਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੈ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਬਾਰੇ ਪੜਤਾਲ ਕਰ ਸਕਾਂ। ਜੇ ਤੁਸੀ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਘਟਨਾਂ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਸਹਾਇਤਾ ਨਹੀਂ ਦੇਵੋਂਗੇ ਤੇ ਸੂਚਨਾ ਨੂੰ ਛੁਪਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋਗੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਕੁੱਝ ਤੁਸੀ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਹੈ ਉਸ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਤੁਹਾਡੀ ਵਫਾਦਾਰੀ ਅਤੇ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਤੇ ਸ਼ੱਕ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਤੇ ਮੈਂ ਸਮਝਾਂਗਾ ਕਿ ਤੁਸੀ ਕਿਸੇ ਨਿੱਜੀ ਹਿਤ ਵਾਸਤੇ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦਾ 29<noinclude></noinclude> gzfyp6g9z0ezrfnzx1j5kvidapo394d 217312 217311 2026-05-05T12:19:33Z Harchand Bhinder 2624 217312 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Marde Sehajpreet kaur" />{{c|29||}}</noinclude>ਇਕ ਪਾਰਸਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਜਪਾਨੀ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਪਾਰਸਲ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਕੋਈ ਹੱਦ ਨਾ ਰਹੀ, ਇਹ ਉਹੀ ਘੜੀ ਸੀ ਜਿਹੜੀ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਲੋਹੇ ਦੀ ਅਲਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਘੜੀ ਦਾ ਰੇਸ਼ਮੀ ਰਿਬਨ, ਨਵਾਂ ਲੇਬਲ ਅਤੇ ਉਸ ਤੇ ਲਿਖੀ ਕੀਮਤ ਵੇਖੀ ਤਾਂ ਉਸਦਾ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦੀਆਂ ਚਮਤਕਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸ਼ੱਕ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ’ਤੇ ਝੁਕ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।ਉਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਉਹ ‘ਭਗਵਾਨ' ਦਾ ਪੱਕਾ ਭਗਤ ਬਣ ਗਿਆ। {{gap}}ਜਪਾਨ ਵਾਪਿਸ ਜਾਣ ਤੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਜਿਹੜੀ ਘੜੀ ਉਸ ਨੇ ਅਲਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਸੀ, ਉਹ ਉੱਥੇ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਧੱਕਾ ਜਿਹਾ ਲੱਗਾ। ਉਸ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਸਕੱਤਰ ਨੇ, ਇਸ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਜਿਸ ਘਟਨਾ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ, ਉਹ ਹੋਰ ਵੀ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਅਤੇ ਦਿਲਚਸਪੀ ਭਰਪੂਰ ਸੀ। ਸਕੱਤਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇੱਕ ਚਮਤਕਾਰੀ ਭੇਖ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਜਿਸ ਦੇ ਵਾਲ ਝਾੜੀਆਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਘਣੇ ਸਨ, ਇਕ ਦਿਨ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਆਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਅਲਮਾਰੀ ਖੋਲੀ ਅਤੇ ਘੜੀ ਲੈ ਕੇ ਚਲਿਆ ਗਿਆ। {{gap}}ਕੀ ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਬਮ, ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਯੋਗਤਾ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਇਹ ਗੱਲ ਸੋਚਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਕ ਸਾਇੰਸਦਾਨ ਦੁਆਰਾ, ਕਿਸੇ ਆਦਮੀ ਦੀਆਂ ਚਮਤਕਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧ ਕਰਨ ਲਈ ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੇ ਥੀਸਿਸ ਨੂੰ ਸਾਇੰਸਦਾਨਾਂ ਦੀ ਕਿਸੇ ਸੰਸਥਾ ਦੁਆਰਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਜੇਕਰ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕੋਈ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਪੜਤਾਲ ਜਾਂ ਸਬੂਤ ਨਾ ਹੋਵੇ ? {{c|28||}}ਭਾਵੇਂ ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਬਮ, ਆਪਣੇ ਭਗਵਾਨ ਦੀਆਂ ਚਮਤਕਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀ ਪਰਖ ਕਰਨ ਤੋਂ ਝਿਜਕਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਤੌਰ ਤੇ ਇਸ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਕਰਨ ਦੀ ਸੋਚੀ। ਇਸ ਮੰਤਵ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਮੈਂ ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ ਨੂੰ ਹੇਠ ਲਿਖਿਆ ਪੱਤਰ ਲਿਖਿਆ:- ''{{Float right| “ਤਿਰੂਵਾਲਾ”, ਪਾਮਾਨਕਾਡਾ ਲੋਨ ਕੋਲੰਬੋ-6, 11 ਸਤੰਬਰ, 1973}}'' {{gap}}ਪਿਆਰੇ ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਜਪਾਨੀ ਘੜੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕਾਰਖਾਨੇਦਾਰ ਬਾਰੇ ਕਹਾਣੀ ਪੜ੍ਹੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਉਸ ਕਾਰਖਾਨੇਦਾਰ ਨੂੰ ਹਵਾ ਵਿੱਚੋਂ ਉਹ ਘੜੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਕੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਹੜੀ ਉਸ ਨੇ ਜਪਾਨ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਅਲਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਸੀ। {{gap}}ਮੇਰੀ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਸੋਚ, ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਅਨੋਖੀ ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਬਗੈਰ ਪੜਤਾਲ ਕਰੇ ਸੱਚੀ ਮੰਨਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ। ਮੇਰਾ ਸ਼ੱਕ ਉਸ ਕਾਰਖਾਨੇਦਾਰ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਸਕੱਤਰ ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਹੋਏ ਬਿਆਨ ਨੇ ਹੋਰ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੋਈ ਅਜਨਬੀ ਕਿਸੇ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਸੇਫ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇੱਕ ਜਿੰਮੇਵਾਰ ਨਿੱਜੀ ਸਕੱਤਰ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕੰਮ ਖ਼ਤਰੇ ਦੀ ਘੰਟੀ ਨੂੰ ਵਜਾਉਣਾ ਅਤੇ ਪੁਲਸ ਨੂੰ ਸੂਚਨਾ ਦੇਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਕਿਉਕਿ ਮੇਰਾ ਖਿਆਲ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੀ ਪਰੀ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਬਗੈਰ ਪੜਤਾਲੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਨਾ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਸਾਇੰਸਦਾਨ ਲਈ ਬਿਲਕੁਲ ਹੀ ਗੈਰ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਜਪਾਨੀ ਦਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਪਤਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੈ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਬਾਰੇ ਪੜਤਾਲ ਕਰ ਸਕਾਂ। {{gap}}ਜੇ ਤੁਸੀ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਘਟਨਾਂ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਸਹਾਇਤਾ ਨਹੀਂ ਦੇਵੋਂਗੇ ਤੇ ਸੂਚਨਾ ਨੂੰ ਛੁਪਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋਗੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਕੁੱਝ ਤੁਸੀ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਹੈ ਉਸ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਤੁਹਾਡੀ ਵਫਾਦਾਰੀ ਅਤੇ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਤੇ ਸ਼ੱਕ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਤੇ ਮੈਂ ਸਮਝਾਂਗਾ ਕਿ ਤੁਸੀ ਕਿਸੇ ਨਿੱਜੀ ਹਿਤ ਵਾਸਤੇ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦਾ<noinclude></noinclude> ljpkle06o5u23g38bbdsukyj8beowv0 217314 217312 2026-05-05T12:35:41Z Harchand Bhinder 2624 217314 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Marde Sehajpreet kaur" />{{c|29||}}</noinclude>ਇਕ ਪਾਰਸਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਜਪਾਨੀ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਪਾਰਸਲ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਕੋਈ ਹੱਦ ਨਾ ਰਹੀ, ਇਹ ਉਹੀ ਘੜੀ ਸੀ ਜਿਹੜੀ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਲੋਹੇ ਦੀ ਅਲਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਘੜੀ ਦਾ ਰੇਸ਼ਮੀ ਰਿਬਨ, ਨਵਾਂ ਲੇਬਲ ਅਤੇ ਉਸ ਤੇ ਲਿਖੀ ਕੀਮਤ ਵੇਖੀ ਤਾਂ ਉਸਦਾ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦੀਆਂ ਚਮਤਕਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸ਼ੱਕ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ’ਤੇ ਝੁਕ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।ਉਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਉਹ ‘ਭਗਵਾਨ' ਦਾ ਪੱਕਾ ਭਗਤ ਬਣ ਗਿਆ। {{gap}}ਜਪਾਨ ਵਾਪਿਸ ਜਾਣ ਤੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਜਿਹੜੀ ਘੜੀ ਉਸ ਨੇ ਅਲਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਸੀ, ਉਹ ਉੱਥੇ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਧੱਕਾ ਜਿਹਾ ਲੱਗਾ। ਉਸ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਸਕੱਤਰ ਨੇ, ਇਸ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਜਿਸ ਘਟਨਾ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ, ਉਹ ਹੋਰ ਵੀ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਅਤੇ ਦਿਲਚਸਪੀ ਭਰਪੂਰ ਸੀ। ਸਕੱਤਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇੱਕ ਚਮਤਕਾਰੀ ਭੇਖ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਜਿਸ ਦੇ ਵਾਲ ਝਾੜੀਆਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਘਣੇ ਸਨ, ਇਕ ਦਿਨ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਆਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਅਲਮਾਰੀ ਖੋਲੀ ਅਤੇ ਘੜੀ ਲੈ ਕੇ ਚਲਿਆ ਗਿਆ। {{gap}}ਕੀ ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਬਮ, ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਯੋਗਤਾ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਇਹ ਗੱਲ ਸੋਚਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਕ ਸਾਇੰਸਦਾਨ ਦੁਆਰਾ, ਕਿਸੇ ਆਦਮੀ ਦੀਆਂ ਚਮਤਕਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧ ਕਰਨ ਲਈ ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੇ ਥੀਸਿਸ ਨੂੰ ਸਾਇੰਸਦਾਨਾਂ ਦੀ ਕਿਸੇ ਸੰਸਥਾ ਦੁਆਰਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਜੇਕਰ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕੋਈ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਪੜਤਾਲ ਜਾਂ ਸਬੂਤ ਨਾ ਹੋਵੇ ? {{c|28||}}ਭਾਵੇਂ ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਬਮ, ਆਪਣੇ ਭਗਵਾਨ ਦੀਆਂ ਚਮਤਕਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀ ਪਰਖ ਕਰਨ ਤੋਂ ਝਿਜਕਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਤੌਰ ਤੇ ਇਸ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਕਰਨ ਦੀ ਸੋਚੀ। ਇਸ ਮੰਤਵ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਮੈਂ ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ ਨੂੰ ਹੇਠ ਲਿਖਿਆ ਪੱਤਰ ਲਿਖਿਆ:- {{right|''“ਤਿਰੂਵਾਲਾ”, ਪਾਮਾਨਕਾਡਾ ਲੋਨ''}} {{right|''ਕੋਲੰਬੋ-6, 11 ਸਤੰਬਰ, 1973'}}' {{gap}}ਪਿਆਰੇ ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਜਪਾਨੀ ਘੜੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕਾਰਖਾਨੇਦਾਰ ਬਾਰੇ ਕਹਾਣੀ ਪੜ੍ਹੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਉਸ ਕਾਰਖਾਨੇਦਾਰ ਨੂੰ ਹਵਾ ਵਿੱਚੋਂ ਉਹ ਘੜੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਕੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਹੜੀ ਉਸ ਨੇ ਜਪਾਨ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਅਲਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਸੀ। {{gap}}ਮੇਰੀ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਸੋਚ, ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਅਨੋਖੀ ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਬਗੈਰ ਪੜਤਾਲ ਕਰੇ ਸੱਚੀ ਮੰਨਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ। ਮੇਰਾ ਸ਼ੱਕ ਉਸ ਕਾਰਖਾਨੇਦਾਰ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਸਕੱਤਰ ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਹੋਏ ਬਿਆਨ ਨੇ ਹੋਰ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੋਈ ਅਜਨਬੀ ਕਿਸੇ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਸੇਫ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇੱਕ ਜਿੰਮੇਵਾਰ ਨਿੱਜੀ ਸਕੱਤਰ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕੰਮ ਖ਼ਤਰੇ ਦੀ ਘੰਟੀ ਨੂੰ ਵਜਾਉਣਾ ਅਤੇ ਪੁਲਸ ਨੂੰ ਸੂਚਨਾ ਦੇਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਕਿਉਕਿ ਮੇਰਾ ਖਿਆਲ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੀ ਪਰੀ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਬਗੈਰ ਪੜਤਾਲੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਨਾ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਸਾਇੰਸਦਾਨ ਲਈ ਬਿਲਕੁਲ ਹੀ ਗੈਰ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਜਪਾਨੀ ਦਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਪਤਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੈ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਬਾਰੇ ਪੜਤਾਲ ਕਰ ਸਕਾਂ। {{gap}}ਜੇ ਤੁਸੀ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਘਟਨਾਂ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਸਹਾਇਤਾ ਨਹੀਂ ਦੇਵੋਂਗੇ ਤੇ ਸੂਚਨਾ ਨੂੰ ਛੁਪਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋਗੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਕੁੱਝ ਤੁਸੀ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਹੈ ਉਸ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਤੁਹਾਡੀ ਵਫਾਦਾਰੀ ਅਤੇ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਤੇ ਸ਼ੱਕ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਤੇ ਮੈਂ ਸਮਝਾਂਗਾ ਕਿ ਤੁਸੀ ਕਿਸੇ ਨਿੱਜੀ ਹਿਤ ਵਾਸਤੇ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦਾ<noinclude></noinclude> hdqsqj4b9lxtv6kgh5njsaeam6o027j 217315 217314 2026-05-05T12:43:15Z Harchand Bhinder 2624 217315 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Marde Sehajpreet kaur" />{{c|29||}}</noinclude>ਇਕ ਪਾਰਸਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਜਪਾਨੀ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਪਾਰਸਲ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਕੋਈ ਹੱਦ ਨਾ ਰਹੀ, ਇਹ ਉਹੀ ਘੜੀ ਸੀ ਜਿਹੜੀ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਲੋਹੇ ਦੀ ਅਲਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਘੜੀ ਦਾ ਰੇਸ਼ਮੀ ਰਿਬਨ, ਨਵਾਂ ਲੇਬਲ ਅਤੇ ਉਸ ਤੇ ਲਿਖੀ ਕੀਮਤ ਵੇਖੀ ਤਾਂ ਉਸਦਾ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦੀਆਂ ਚਮਤਕਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸ਼ੱਕ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ’ਤੇ ਝੁਕ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਲੱਗਾ। ਉਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਉਹ ‘ਭਗਵਾਨ' ਦਾ ਪੱਕਾ ਭਗਤ ਬਣ ਗਿਆ। {{gap}}ਜਪਾਨ ਵਾਪਿਸ ਜਾਣ ਤੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਜਿਹੜੀ ਘੜੀ ਉਸ ਨੇ ਅਲਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਸੀ, ਉਹ ਉੱਥੇ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਧੱਕਾ ਜਿਹਾ ਲੱਗਾ। ਉਸ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਸਕੱਤਰ ਨੇ, ਇਸ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਜਿਸ ਘਟਨਾ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ, ਉਹ ਹੋਰ ਵੀ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਅਤੇ ਦਿਲਚਸਪੀ ਭਰਪੂਰ ਸੀ। ਸਕੱਤਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇੱਕ ਚਮਤਕਾਰੀ ਭੇਖ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਜਿਸ ਦੇ ਵਾਲ ਝਾੜੀਆਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਘਣੇ ਸਨ, ਇਕ ਦਿਨ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਆਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਅਲਮਾਰੀ ਖੋਲੀ ਅਤੇ ਘੜੀ ਲੈ ਕੇ ਚਲਿਆ ਗਿਆ। {{gap}}ਕੀ ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਬਮ, ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਯੋਗਤਾ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਇਹ ਗੱਲ ਸੋਚਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਕ ਸਾਇੰਸਦਾਨ ਦੁਆਰਾ, ਕਿਸੇ ਆਦਮੀ ਦੀਆਂ ਚਮਤਕਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧ ਕਰਨ ਲਈ ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੇ ਥੀਸਿਸ ਨੂੰ ਸਾਇੰਸਦਾਨਾਂ ਦੀ ਕਿਸੇ ਸੰਸਥਾ ਦੁਆਰਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਜੇਕਰ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕੋਈ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਪੜਤਾਲ ਜਾਂ ਸਬੂਤ ਨਾ ਹੋਵੇ ? {{c|28||}}ਭਾਵੇਂ ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਬਮ, ਆਪਣੇ ਭਗਵਾਨ ਦੀਆਂ ਚਮਤਕਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀ ਪਰਖ ਕਰਨ ਤੋਂ ਝਿਜਕਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਤੌਰ ਤੇ ਇਸ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਕਰਨ ਦੀ ਸੋਚੀ। ਇਸ ਮੰਤਵ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਮੈਂ ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ ਨੂੰ ਹੇਠ ਲਿਖਿਆ ਪੱਤਰ ਲਿਖਿਆ:- '' {{Right|“ਤਿਰੂਵਾਲਾ”, ਪਾਮਾਨਕਾਡਾ ਲੋਨ''}} {{Right|''ਕੋਲੰਬੋ-6, 11 ਸਤੰਬਰ, 1973''}} ਪਿਆਰੇ ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ, {{gap}}ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਜਪਾਨੀ ਘੜੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕਾਰਖਾਨੇਦਾਰ ਬਾਰੇ ਕਹਾਣੀ ਪੜ੍ਹੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਉਸ ਕਾਰਖਾਨੇਦਾਰ ਨੂੰ ਹਵਾ ਵਿੱਚੋਂ ਉਹ ਘੜੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਕੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਹੜੀ ਉਸ ਨੇ ਜਪਾਨ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਅਲਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਸੀ। {{gap}}ਮੇਰੀ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਸੋਚ, ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਅਨੋਖੀ ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਬਗੈਰ ਪੜਤਾਲ ਕਰੇ ਸੱਚੀ ਮੰਨਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ। ਮੇਰਾ ਸ਼ੱਕ ਉਸ ਕਾਰਖਾਨੇਦਾਰ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਸਕੱਤਰ ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਹੋਏ ਬਿਆਨ ਨੇ ਹੋਰ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੋਈ ਅਜਨਬੀ ਕਿਸੇ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਸੇਫ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇੱਕ ਜਿੰਮੇਵਾਰ ਨਿੱਜੀ ਸਕੱਤਰ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕੰਮ ਖ਼ਤਰੇ ਦੀ ਘੰਟੀ ਨੂੰ ਵਜਾਉਣਾ ਅਤੇ ਪੁਲਸ ਨੂੰ ਸੂਚਨਾ ਦੇਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਕਿਉਕਿ ਮੇਰਾ ਖਿਆਲ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੀ ਪਰੀ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਬਗੈਰ ਪੜਤਾਲੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਨਾ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਸਾਇੰਸਦਾਨ ਲਈ ਬਿਲਕੁਲ ਹੀ ਗੈਰ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਜਪਾਨੀ ਦਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਪਤਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੈ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਬਾਰੇ ਪੜਤਾਲ ਕਰ ਸਕਾਂ। {{gap}}ਜੇ ਤੁਸੀ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਘਟਨਾਂ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਸਹਾਇਤਾ ਨਹੀਂ ਦੇਵੋਂਗੇ ਤੇ ਸੂਚਨਾ ਨੂੰ ਛੁਪਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋਗੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਕੁੱਝ ਤੁਸੀ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਹੈ ਉਸ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਤੁਹਾਡੀ ਵਫਾਦਾਰੀ ਅਤੇ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਤੇ ਸ਼ੱਕ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਤੇ ਮੈਂ ਸਮਝਾਂਗਾ ਕਿ ਤੁਸੀ ਕਿਸੇ ਨਿੱਜੀ ਹਿਤ ਵਾਸਤੇ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦਾ<noinclude></noinclude> r3u97mbu4czcijw4q6oj8o7morrvjxv 217316 217315 2026-05-05T12:45:16Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 217316 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|29||}}</noinclude>ਇਕ ਪਾਰਸਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਜਪਾਨੀ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਪਾਰਸਲ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਕੋਈ ਹੱਦ ਨਾ ਰਹੀ, ਇਹ ਉਹੀ ਘੜੀ ਸੀ ਜਿਹੜੀ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਲੋਹੇ ਦੀ ਅਲਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਘੜੀ ਦਾ ਰੇਸ਼ਮੀ ਰਿਬਨ, ਨਵਾਂ ਲੇਬਲ ਅਤੇ ਉਸ ਤੇ ਲਿਖੀ ਕੀਮਤ ਵੇਖੀ ਤਾਂ ਉਸਦਾ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦੀਆਂ ਚਮਤਕਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸ਼ੱਕ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ’ਤੇ ਝੁਕ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਲੱਗਾ। ਉਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਉਹ ‘ਭਗਵਾਨ' ਦਾ ਪੱਕਾ ਭਗਤ ਬਣ ਗਿਆ। {{gap}}ਜਪਾਨ ਵਾਪਿਸ ਜਾਣ ਤੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਜਿਹੜੀ ਘੜੀ ਉਸ ਨੇ ਅਲਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਸੀ, ਉਹ ਉੱਥੇ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਧੱਕਾ ਜਿਹਾ ਲੱਗਾ। ਉਸ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਸਕੱਤਰ ਨੇ, ਇਸ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਜਿਸ ਘਟਨਾ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ, ਉਹ ਹੋਰ ਵੀ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਅਤੇ ਦਿਲਚਸਪੀ ਭਰਪੂਰ ਸੀ। ਸਕੱਤਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇੱਕ ਚਮਤਕਾਰੀ ਭੇਖ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਜਿਸ ਦੇ ਵਾਲ ਝਾੜੀਆਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਘਣੇ ਸਨ, ਇਕ ਦਿਨ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਆਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਅਲਮਾਰੀ ਖੋਲੀ ਅਤੇ ਘੜੀ ਲੈ ਕੇ ਚਲਿਆ ਗਿਆ। {{gap}}ਕੀ ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਬਮ, ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਯੋਗਤਾ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਇਹ ਗੱਲ ਸੋਚਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਕ ਸਾਇੰਸਦਾਨ ਦੁਆਰਾ, ਕਿਸੇ ਆਦਮੀ ਦੀਆਂ ਚਮਤਕਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧ ਕਰਨ ਲਈ ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੇ ਥੀਸਿਸ ਨੂੰ ਸਾਇੰਸਦਾਨਾਂ ਦੀ ਕਿਸੇ ਸੰਸਥਾ ਦੁਆਰਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਜੇਕਰ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕੋਈ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਪੜਤਾਲ ਜਾਂ ਸਬੂਤ ਨਾ ਹੋਵੇ ? {{gap}}ਭਾਵੇਂ ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਬਮ, ਆਪਣੇ ਭਗਵਾਨ ਦੀਆਂ ਚਮਤਕਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀ ਪਰਖ ਕਰਨ ਤੋਂ ਝਿਜਕਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਤੌਰ ਤੇ ਇਸ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਕਰਨ ਦੀ ਸੋਚੀ। ਇਸ ਮੰਤਵ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਮੈਂ ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ ਨੂੰ ਹੇਠ ਲਿਖਿਆ ਪੱਤਰ ਲਿਖਿਆ:- {{Right|“ਤਿਰੂਵਾਲਾ”, ਪਾਮਾਨਕਾਡਾ ਲੋਨ''}} {{Right|''ਕੋਲੰਬੋ-6, 11 ਸਤੰਬਰ, 1973''}} ਪਿਆਰੇ ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ, {{gap}}ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਜਪਾਨੀ ਘੜੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕਾਰਖਾਨੇਦਾਰ ਬਾਰੇ ਕਹਾਣੀ ਪੜ੍ਹੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਉਸ ਕਾਰਖਾਨੇਦਾਰ ਨੂੰ ਹਵਾ ਵਿੱਚੋਂ ਉਹ ਘੜੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਕੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਹੜੀ ਉਸ ਨੇ ਜਪਾਨ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਅਲਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਸੀ। {{gap}}ਮੇਰੀ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਸੋਚ, ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਅਨੋਖੀ ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਬਗੈਰ ਪੜਤਾਲ ਕਰੇ ਸੱਚੀ ਮੰਨਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ। ਮੇਰਾ ਸ਼ੱਕ ਉਸ ਕਾਰਖਾਨੇਦਾਰ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਸਕੱਤਰ ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਹੋਏ ਬਿਆਨ ਨੇ ਹੋਰ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੋਈ ਅਜਨਬੀ ਕਿਸੇ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਸੇਫ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇੱਕ ਜਿੰਮੇਵਾਰ ਨਿੱਜੀ ਸਕੱਤਰ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕੰਮ ਖ਼ਤਰੇ ਦੀ ਘੰਟੀ ਨੂੰ ਵਜਾਉਣਾ ਅਤੇ ਪੁਲਸ ਨੂੰ ਸੂਚਨਾ ਦੇਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਕਿਉਕਿ ਮੇਰਾ ਖਿਆਲ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੀ ਪਰੀ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਬਗੈਰ ਪੜਤਾਲੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਨਾ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਸਾਇੰਸਦਾਨ ਲਈ ਬਿਲਕੁਲ ਹੀ ਗੈਰ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਜਪਾਨੀ ਦਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਪਤਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੈ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਬਾਰੇ ਪੜਤਾਲ ਕਰ ਸਕਾਂ। {{gap}}ਜੇ ਤੁਸੀ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਘਟਨਾਂ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਸਹਾਇਤਾ ਨਹੀਂ ਦੇਵੋਂਗੇ ਤੇ ਸੂਚਨਾ ਨੂੰ ਛੁਪਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋਗੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਕੁੱਝ ਤੁਸੀ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਹੈ ਉਸ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਤੁਹਾਡੀ ਵਫਾਦਾਰੀ ਅਤੇ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਤੇ ਸ਼ੱਕ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਤੇ ਮੈਂ ਸਮਝਾਂਗਾ ਕਿ ਤੁਸੀ ਕਿਸੇ ਨਿੱਜੀ ਹਿਤ ਵਾਸਤੇ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦਾ<noinclude></noinclude> opfrzmnzi8q8aacd4jj4jkadyooi8ff 217317 217316 2026-05-05T12:46:47Z Harchand Bhinder 2624 217317 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|29||}}</noinclude>ਇਕ ਪਾਰਸਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਜਪਾਨੀ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਪਾਰਸਲ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਕੋਈ ਹੱਦ ਨਾ ਰਹੀ, ਇਹ ਉਹੀ ਘੜੀ ਸੀ ਜਿਹੜੀ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਲੋਹੇ ਦੀ ਅਲਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਘੜੀ ਦਾ ਰੇਸ਼ਮੀ ਰਿਬਨ, ਨਵਾਂ ਲੇਬਲ ਅਤੇ ਉਸ ਤੇ ਲਿਖੀ ਕੀਮਤ ਵੇਖੀ ਤਾਂ ਉਸਦਾ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦੀਆਂ ਚਮਤਕਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸ਼ੱਕ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ’ਤੇ ਝੁਕ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਲੱਗਾ। ਉਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਉਹ ‘ਭਗਵਾਨ' ਦਾ ਪੱਕਾ ਭਗਤ ਬਣ ਗਿਆ। {{gap}}ਜਪਾਨ ਵਾਪਿਸ ਜਾਣ ਤੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਜਿਹੜੀ ਘੜੀ ਉਸ ਨੇ ਅਲਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਸੀ, ਉਹ ਉੱਥੇ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਧੱਕਾ ਜਿਹਾ ਲੱਗਾ। ਉਸ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਸਕੱਤਰ ਨੇ, ਇਸ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਜਿਸ ਘਟਨਾ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ, ਉਹ ਹੋਰ ਵੀ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਅਤੇ ਦਿਲਚਸਪੀ ਭਰਪੂਰ ਸੀ। ਸਕੱਤਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇੱਕ ਚਮਤਕਾਰੀ ਭੇਖ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਜਿਸ ਦੇ ਵਾਲ ਝਾੜੀਆਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਘਣੇ ਸਨ, ਇਕ ਦਿਨ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਆਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਅਲਮਾਰੀ ਖੋਲੀ ਅਤੇ ਘੜੀ ਲੈ ਕੇ ਚਲਿਆ ਗਿਆ। {{gap}}ਕੀ ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ, ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਯੋਗਤਾ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਇਹ ਗੱਲ ਸੋਚਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਕ ਸਾਇੰਸਦਾਨ ਦੁਆਰਾ, ਕਿਸੇ ਆਦਮੀ ਦੀਆਂ ਚਮਤਕਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧ ਕਰਨ ਲਈ ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੇ ਥੀਸਿਸ ਨੂੰ ਸਾਇੰਸਦਾਨਾਂ ਦੀ ਕਿਸੇ ਸੰਸਥਾ ਦੁਆਰਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਜੇਕਰ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕੋਈ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਪੜਤਾਲ ਜਾਂ ਸਬੂਤ ਨਾ ਹੋਵੇ ? {{gap}}ਭਾਵੇਂ ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ, ਆਪਣੇ ਭਗਵਾਨ ਦੀਆਂ ਚਮਤਕਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀ ਪਰਖ ਕਰਨ ਤੋਂ ਝਿਜਕਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਤੌਰ ਤੇ ਇਸ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਕਰਨ ਦੀ ਸੋਚੀ। ਇਸ ਮੰਤਵ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਮੈਂ ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ ਨੂੰ ਹੇਠ ਲਿਖਿਆ ਪੱਤਰ ਲਿਖਿਆ:- {{Right|“ਤਿਰੂਵਾਲਾ”, ਪਾਮਾਨਕਾਡਾ ਲੋਨ''}} {{Right|''ਕੋਲੰਬੋ-6, 11 ਸਤੰਬਰ, 1973''}} ਪਿਆਰੇ ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ, {{gap}}ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਜਪਾਨੀ ਘੜੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕਾਰਖਾਨੇਦਾਰ ਬਾਰੇ ਕਹਾਣੀ ਪੜ੍ਹੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਉਸ ਕਾਰਖਾਨੇਦਾਰ ਨੂੰ ਹਵਾ ਵਿੱਚੋਂ ਉਹ ਘੜੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਕੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਹੜੀ ਉਸ ਨੇ ਜਪਾਨ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਅਲਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਸੀ। {{gap}}ਮੇਰੀ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਸੋਚ, ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਅਨੋਖੀ ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਬਗੈਰ ਪੜਤਾਲ ਕਰੇ ਸੱਚੀ ਮੰਨਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ। ਮੇਰਾ ਸ਼ੱਕ ਉਸ ਕਾਰਖਾਨੇਦਾਰ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਸਕੱਤਰ ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਹੋਏ ਬਿਆਨ ਨੇ ਹੋਰ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੋਈ ਅਜਨਬੀ ਕਿਸੇ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਸੇਫ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇੱਕ ਜਿੰਮੇਵਾਰ ਨਿੱਜੀ ਸਕੱਤਰ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕੰਮ ਖ਼ਤਰੇ ਦੀ ਘੰਟੀ ਨੂੰ ਵਜਾਉਣਾ ਅਤੇ ਪੁਲਸ ਨੂੰ ਸੂਚਨਾ ਦੇਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਕਿਉਕਿ ਮੇਰਾ ਖਿਆਲ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੀ ਪਰੀ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਬਗੈਰ ਪੜਤਾਲੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਨਾ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਸਾਇੰਸਦਾਨ ਲਈ ਬਿਲਕੁਲ ਹੀ ਗੈਰ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਜਪਾਨੀ ਦਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਪਤਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੈ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਬਾਰੇ ਪੜਤਾਲ ਕਰ ਸਕਾਂ। {{gap}}ਜੇ ਤੁਸੀ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਘਟਨਾਂ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਸਹਾਇਤਾ ਨਹੀਂ ਦੇਵੋਂਗੇ ਤੇ ਸੂਚਨਾ ਨੂੰ ਛੁਪਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋਗੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਕੁੱਝ ਤੁਸੀ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਹੈ ਉਸ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਤੁਹਾਡੀ ਵਫਾਦਾਰੀ ਅਤੇ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਤੇ ਸ਼ੱਕ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਤੇ ਮੈਂ ਸਮਝਾਂਗਾ ਕਿ ਤੁਸੀ ਕਿਸੇ ਨਿੱਜੀ ਹਿਤ ਵਾਸਤੇ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦਾ<noinclude></noinclude> kia4bf89oxm5of085w1tbg11hevvznd 250 72125 217353 217251 2026-05-06T09:09:27Z Harchand Bhinder 2624 217353 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Marde Sehajpreet kaur" />{{c|29||}}</noinclude>ਝੂਠਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ। ਸੱਚਾਈ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ, ਅਬਰਾਹਮ ਟੀ. ਕਾਵੂਰ ਕਿਉਂਕਿ ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ ਵੱਲੋ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਾ ਆਇਆ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਆਪ ਹੀ ਇਸ ਮਸਲੇ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਤੋਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਸ਼੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਦੇ ਜਪਾਨੀ ਦੂਤ-ਘਰ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਸੀਕੋ ਵਾਚ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਪਤਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। 30 ਅਕਤੂਬਰ, 1973 ਨੂੰ ਮੈਂ ਸੀਕੋ ਘੜੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀ ਕੇ. ਹੱਤੋਰੀ ਐਂਡ ਕੰਪਨੀ ਲਿਮਟਿਡ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ੋਜੀ ਹੱਤੋਰੀ ਨੂੰ ਪੱਤਰ ਲਿਖਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ, ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ ਵਾਲੀ ਚਮਤਕਾਰੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸ ਕੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਮੇਰੇ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਦੇਣ: 1 . ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਕੋਈ ਹਿੱਸੇਦਾਰ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਸੀ ? 2. ਕੀ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਹਿੱਸੇਦਾਰਾ ਨੂੰ ਹਵਾ ਵਿੱਚੋਂ ਘੜੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਕੇ ਦਿੱਤੀ ਸੀ? 3. ਕੀ ਤੁਹਾਡੀ ਨਿੱਜੀ ਸਕੱਤਰ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਹਿੱਸੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ, ਕਿਸੇ ਅਜਨਬੀ ਦੁਆਰਾ ਅਲਮਾਰੀ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਘੜੀ ਲੈ ਜਾਣ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ? 4. ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਕੋਈ ਹਿੱਸੇਦਾਰ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦਾ ਭਗਤ ਹੈ ? ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਨੇਕਾਂ ਅਣਭੋਲ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ ਮੈਂ ਹੇਠਾਂ ਮਿਸਟਰ ਹੱਡੋਰੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਜਵਾਬ ਲਿਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਅਜਿਹਾ ਮੈਂ ਇਸ ਉਮੀਦ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਰ ਰਿਹਾਂ ਹਾਂ ਤਾਂ ਜੋ ਲੋਕ ਇਸ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਸਮਝ ਜਾਣ ਕਿ ਦੇਵ-ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ, ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ ਵਰਗੇ ਕਿੰਨੇ ਹੀ ਦਲਾਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਾਖੰਡਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਕੇ ਪੈਸੇ ਕਮਾਉਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸੀਕੋ ਕੇ, ਹੱਤੋਰੀ ਐਂਡ ਕੰਪਨੀ, ਲਿਮਟਿਡ 5, ਕੋਇਓਬਾਸ਼ੀ, 2 ਚੋਮ ਚੋਊ ਕੂ, ਟੋਕੀਓ 104 . ਐਸਟੈਬਲਿਸ਼ਡ 1881 ਤਾਰ ਦਾ ਪਤਾ : ਹੱਤੋਰੀ ਟੋਕੀਓ ਫੋਨ ਨੰ : 563-2111 8 ਨਵੰਬਰ, 1973 ਡਾਕਟਰ ਏ . ਟੀ. ਕਾਵੂਰ ਪਾਮਾਨਕਾਂਡਾ ਲੋਨ, ਕੋਲੰਬੋ-6, ਸ਼੍ਰੀ ਲੰਕਾ, ਪਿਆਰੇ ਡਾਕਟਰ ਕਾਵੂਰ, 30 ਅਕਤੂਬਰ ਦੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪੱਤਰ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਚਮਤਕਾਰੀ ਪਾਖੰਡੀ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦੇ ਦੀ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਖੋਜ ਕਰਨ ਦੇ ਕੰਮ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਗਏ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਬਾਰੇ, ਤੁਹਾਡੇ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਾਧਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਨਾ ਤਾਂ ਮੈਂ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਮੇਰੇ 30<noinclude></noinclude> 8xyqlvd5245isrzj2rfjx79yp1jd7xs 217354 217353 2026-05-06T09:14:11Z Harchand Bhinder 2624 217354 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Marde Sehajpreet kaur" />{{c|30||}}</noinclude>ਝੂਠਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ। {{Right|ਸੱਚਾਈ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ, ਅਬਰਾਹਮ ਟੀ. ਕਾਵੂਰ}} {{gap}}ਕਿਉਂਕਿ ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ ਵੱਲੋ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਾ ਆਇਆ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਆਪ ਹੀ ਇਸ ਮਸਲੇ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਤੋਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਸ਼੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਦੇ ਜਪਾਨੀ ਦੂਤ-ਘਰ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਸੀਕੋ ਵਾਚ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਪਤਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। {{gap}}30 ਅਕਤੂਬਰ, 1973 ਨੂੰ ਮੈਂ ਸੀਕੋ ਘੜੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀ ਕੇ. ਹੱਤੋਰੀ ਐਂਡ ਕੰਪਨੀ ਲਿਮਟਿਡ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ੋਜੀ ਹੱਤੋਰੀ ਨੂੰ ਪੱਤਰ ਲਿਖਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ, ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ ਵਾਲੀ ਚਮਤਕਾਰੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸ ਕੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਮੇਰੇ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਦੇਣ: 1 . ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਕੋਈ ਹਿੱਸੇਦਾਰ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਸੀ ? 2. ਕੀ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਹਿੱਸੇਦਾਰਾ ਨੂੰ ਹਵਾ ਵਿੱਚੋਂ ਘੜੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਕੇ ਦਿੱਤੀ ਸੀ? 3. ਕੀ ਤੁਹਾਡੀ ਨਿੱਜੀ ਸਕੱਤਰ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਹਿੱਸੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ, ਕਿਸੇ ਅਜਨਬੀ ਦੁਆਰਾ ਅਲਮਾਰੀ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਘੜੀ ਲੈ ਜਾਣ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ? 4. ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਕੋਈ ਹਿੱਸੇਦਾਰ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦਾ ਭਗਤ ਹੈ ? {{gap}}ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਨੇਕਾਂ ਅਣਭੋਲ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ ਮੈਂ ਹੇਠਾਂ ਮਿਸਟਰ ਹੱਤੋਰੀ ਦੇ ਪੱਤਰ ਦਾ ਜਵਾਬ ਲਿਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਅਜਿਹਾ ਮੈਂ ਇਸ ਉਮੀਦ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਰ ਰਿਹਾਂ ਹਾਂ ਤਾਂ ਜੋ ਲੋਕ ਇਸ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਸਮਝ ਜਾਣ ਕਿ ਦੇਵ-ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ, ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ ਵਰਗੇ ਕਿੰਨੇ ਹੀ ਦਲਾਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਾਖੰਡਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਕੇ ਪੈਸੇ ਕਮਾਉਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। {{Float right|ਸੀਕੋ ਕੇ, ਹੱਤੋਰੀ ਐਂਡ ਕੰਪਨੀ, ਲਿਮਟਿਡ 5, ਕੋਇਓਬਾਸ਼ੀ, 2 ਚੋਮ ਚੋਊ ਕੂ, ਟੋਕੀਓ 104 . ਐਸਟੈਬਲਿਸ਼ਡ 1881 ਤਾਰ ਦਾ ਪਤਾ : ਹੱਤੋਰੀ ਟੋਕੀਓ ਫੋਨ ਨੰ : 563-2111 8 ਨਵੰਬਰ, 1973}} ਡਾਕਟਰ ਏ . ਟੀ. ਕਾਵੂਰ ਪਾਮਾਨਕਾਂਡਾ ਲੋਨ, ਕੋਲੰਬੋ-6, ਸ਼੍ਰੀ ਲੰਕਾ, ਪਿਆਰੇ ਡਾਕਟਰ ਕਾਵੂਰ, {{gap}}30 ਅਕਤੂਬਰ ਦੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪੱਤਰ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਚਮਤਕਾਰੀ ਪਾਖੰਡੀ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦੀ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਖੋਜ ਕਰਨ ਦੇ ਕੰਮ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਗਏ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਬਾਰੇ, ਤੁਹਾਡੇ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਾਧਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਨਾ ਤਾਂ ਮੈਂ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਮੇਰੇ<noinclude></noinclude> hdb4h69oudd48jrvtmgu6ysuu26muld 217355 217354 2026-05-06T09:15:13Z Harchand Bhinder 2624 217355 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Marde Sehajpreet kaur" />{{c|30||}}</noinclude>ਝੂਠਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ। {{Right|ਸੱਚਾਈ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ, ਅਬਰਾਹਮ ਟੀ. ਕਾਵੂਰ}} {{gap}}ਕਿਉਂਕਿ ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ ਵੱਲੋ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਾ ਆਇਆ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਆਪ ਹੀ ਇਸ ਮਸਲੇ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਤੋਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਸ਼੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਦੇ ਜਪਾਨੀ ਦੂਤ-ਘਰ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਸੀਕੋ ਵਾਚ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਪਤਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। {{gap}}30 ਅਕਤੂਬਰ, 1973 ਨੂੰ ਮੈਂ ਸੀਕੋ ਘੜੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀ ਕੇ. ਹੱਤੋਰੀ ਐਂਡ ਕੰਪਨੀ ਲਿਮਟਿਡ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ੋਜੀ ਹੱਤੋਰੀ ਨੂੰ ਪੱਤਰ ਲਿਖਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ, ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ ਵਾਲੀ ਚਮਤਕਾਰੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸ ਕੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਮੇਰੇ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਦੇਣ: 1 . ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਕੋਈ ਹਿੱਸੇਦਾਰ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਸੀ ? 2. ਕੀ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਹਿੱਸੇਦਾਰਾ ਨੂੰ ਹਵਾ ਵਿੱਚੋਂ ਘੜੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਕੇ ਦਿੱਤੀ ਸੀ? 3. ਕੀ ਤੁਹਾਡੀ ਨਿੱਜੀ ਸਕੱਤਰ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਹਿੱਸੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ, ਕਿਸੇ ਅਜਨਬੀ ਦੁਆਰਾ ਅਲਮਾਰੀ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਘੜੀ ਲੈ ਜਾਣ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ? 4. ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਕੋਈ ਹਿੱਸੇਦਾਰ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦਾ ਭਗਤ ਹੈ ? {{gap}}ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਨੇਕਾਂ ਅਣਭੋਲ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ ਮੈਂ ਹੇਠਾਂ ਮਿਸਟਰ ਹੱਤੋਰੀ ਦੇ ਪੱਤਰ ਦਾ ਜਵਾਬ ਲਿਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਅਜਿਹਾ ਮੈਂ ਇਸ ਉਮੀਦ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਰ ਰਿਹਾਂ ਹਾਂ ਤਾਂ ਜੋ ਲੋਕ ਇਸ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਸਮਝ ਜਾਣ ਕਿ ਦੇਵ-ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ, ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ ਵਰਗੇ ਕਿੰਨੇ ਹੀ ਦਲਾਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਾਖੰਡਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਕੇ ਪੈਸੇ ਕਮਾਉਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। {{Float right|ਸੀਕੋ ਕੇ, ਹੱਤੋਰੀ ਐਂਡ ਕੰਪਨੀ, ਲਿਮਟਿਡ 5, ਕੋਇਓਬਾਸ਼ੀ, 2 ਚੋਮ ਚੋਊ ਕੂ, ਟੋਕੀਓ 104 . ਐਸਟੈਬਲਿਸ਼ਡ 1881 ਤਾਰ ਦਾ ਪਤਾ : ਹੱਤੋਰੀ ਟੋਕੀਓ ਫੋਨ ਨੰ : 563-2111 8 ਨਵੰਬਰ, 1973}} ਡਾਕਟਰ ਏ . ਟੀ. ਕਾਵੂਰ ਪਾਮਾਨਕਾਂਡਾ ਲੋਨ, ਕੋਲੰਬੋ-6, ਸ਼੍ਰੀ ਲੰਕਾ, ਪਿਆਰੇ ਡਾਕਟਰ ਕਾਵੂਰ, {{gap}}30 ਅਕਤੂਬਰ ਦੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪੱਤਰ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਚਮਤਕਾਰੀ ਪਾਖੰਡੀ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦੀ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਖੋਜ ਕਰਨ ਦੇ ਕੰਮ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਗਏ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਬਾਰੇ, ਤੁਹਾਡੇ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਾਧਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਨਾ ਤਾਂ ਮੈਂ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਮੇਰੇ<noinclude></noinclude> gsmoc2xoz11ceu0y9erxf0hli54cqpd 217356 217355 2026-05-06T09:16:59Z Harchand Bhinder 2624 217356 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Marde Sehajpreet kaur" />{{c|30||}}</noinclude>ਝੂਠਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ। {{rh|Left|Center|Right}}ਸੱਚਾਈ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ, ਅਬਰਾਹਮ ਟੀ. ਕਾਵੂਰ {{gap}}ਕਿਉਂਕਿ ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ ਵੱਲੋ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਾ ਆਇਆ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਆਪ ਹੀ ਇਸ ਮਸਲੇ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਤੋਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਸ਼੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਦੇ ਜਪਾਨੀ ਦੂਤ-ਘਰ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਸੀਕੋ ਵਾਚ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਪਤਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। {{gap}}30 ਅਕਤੂਬਰ, 1973 ਨੂੰ ਮੈਂ ਸੀਕੋ ਘੜੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀ ਕੇ. ਹੱਤੋਰੀ ਐਂਡ ਕੰਪਨੀ ਲਿਮਟਿਡ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ੋਜੀ ਹੱਤੋਰੀ ਨੂੰ ਪੱਤਰ ਲਿਖਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ, ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ ਵਾਲੀ ਚਮਤਕਾਰੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸ ਕੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਮੇਰੇ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਦੇਣ: 1 . ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਕੋਈ ਹਿੱਸੇਦਾਰ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਸੀ ? 2. ਕੀ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਹਿੱਸੇਦਾਰਾ ਨੂੰ ਹਵਾ ਵਿੱਚੋਂ ਘੜੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਕੇ ਦਿੱਤੀ ਸੀ? 3. ਕੀ ਤੁਹਾਡੀ ਨਿੱਜੀ ਸਕੱਤਰ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਹਿੱਸੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ, ਕਿਸੇ ਅਜਨਬੀ ਦੁਆਰਾ ਅਲਮਾਰੀ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਘੜੀ ਲੈ ਜਾਣ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ? 4. ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਕੋਈ ਹਿੱਸੇਦਾਰ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦਾ ਭਗਤ ਹੈ ? {{gap}}ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਨੇਕਾਂ ਅਣਭੋਲ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ ਮੈਂ ਹੇਠਾਂ ਮਿਸਟਰ ਹੱਤੋਰੀ ਦੇ ਪੱਤਰ ਦਾ ਜਵਾਬ ਲਿਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਅਜਿਹਾ ਮੈਂ ਇਸ ਉਮੀਦ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਰ ਰਿਹਾਂ ਹਾਂ ਤਾਂ ਜੋ ਲੋਕ ਇਸ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਸਮਝ ਜਾਣ ਕਿ ਦੇਵ-ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ, ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ ਵਰਗੇ ਕਿੰਨੇ ਹੀ ਦਲਾਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਾਖੰਡਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਕੇ ਪੈਸੇ ਕਮਾਉਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। {{Float right|ਸੀਕੋ ਕੇ, ਹੱਤੋਰੀ ਐਂਡ ਕੰਪਨੀ, ਲਿਮਟਿਡ 5, ਕੋਇਓਬਾਸ਼ੀ, 2 ਚੋਮ ਚੋਊ ਕੂ, ਟੋਕੀਓ 104 . ਐਸਟੈਬਲਿਸ਼ਡ 1881 ਤਾਰ ਦਾ ਪਤਾ : ਹੱਤੋਰੀ ਟੋਕੀਓ ਫੋਨ ਨੰ : 563-2111 8 ਨਵੰਬਰ, 1973}} ਡਾਕਟਰ ਏ . ਟੀ. ਕਾਵੂਰ ਪਾਮਾਨਕਾਂਡਾ ਲੋਨ, ਕੋਲੰਬੋ-6, ਸ਼੍ਰੀ ਲੰਕਾ, ਪਿਆਰੇ ਡਾਕਟਰ ਕਾਵੂਰ, {{gap}}30 ਅਕਤੂਬਰ ਦੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪੱਤਰ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਚਮਤਕਾਰੀ ਪਾਖੰਡੀ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦੀ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਖੋਜ ਕਰਨ ਦੇ ਕੰਮ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਗਏ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਬਾਰੇ, ਤੁਹਾਡੇ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਾਧਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਨਾ ਤਾਂ ਮੈਂ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਮੇਰੇ<noinclude></noinclude> h3ac3g1aa0wb1pvx4o4b0tdqwt986mt 217357 217356 2026-05-06T09:20:34Z Harchand Bhinder 2624 217357 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Marde Sehajpreet kaur" />{{c|30||}}</noinclude>ਝੂਠਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ। {{right|''ਸੱਚਾਈ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ,''}} {{right|''ਅਬਰਾਹਮ ਟੀ. ਕਾਵੂਰ''}} {{gap}}ਕਿਉਂਕਿ ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ ਵੱਲੋ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਾ ਆਇਆ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਆਪ ਹੀ ਇਸ ਮਸਲੇ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਤੋਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਸ਼੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਦੇ ਜਪਾਨੀ ਦੂਤ-ਘਰ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਸੀਕੋ ਵਾਚ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਪਤਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। {{gap}}30 ਅਕਤੂਬਰ, 1973 ਨੂੰ ਮੈਂ ਸੀਕੋ ਘੜੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀ ਕੇ. ਹੱਤੋਰੀ ਐਂਡ ਕੰਪਨੀ ਲਿਮਟਿਡ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ੋਜੀ ਹੱਤੋਰੀ ਨੂੰ ਪੱਤਰ ਲਿਖਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ, ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ ਵਾਲੀ ਚਮਤਕਾਰੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸ ਕੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਮੇਰੇ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਦੇਣ: 1 . ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਕੋਈ ਹਿੱਸੇਦਾਰ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਸੀ ? 2. ਕੀ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਹਿੱਸੇਦਾਰਾ ਨੂੰ ਹਵਾ ਵਿੱਚੋਂ ਘੜੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਕੇ ਦਿੱਤੀ ਸੀ? 3. ਕੀ ਤੁਹਾਡੀ ਨਿੱਜੀ ਸਕੱਤਰ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਹਿੱਸੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ, ਕਿਸੇ ਅਜਨਬੀ ਦੁਆਰਾ ਅਲਮਾਰੀ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਘੜੀ ਲੈ ਜਾਣ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ? 4. ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਕੋਈ ਹਿੱਸੇਦਾਰ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦਾ ਭਗਤ ਹੈ ? {{gap}}ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਨੇਕਾਂ ਅਣਭੋਲ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ ਮੈਂ ਹੇਠਾਂ ਮਿਸਟਰ ਹੱਤੋਰੀ ਦੇ ਪੱਤਰ ਦਾ ਜਵਾਬ ਲਿਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਅਜਿਹਾ ਮੈਂ ਇਸ ਉਮੀਦ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਰ ਰਿਹਾਂ ਹਾਂ ਤਾਂ ਜੋ ਲੋਕ ਇਸ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਸਮਝ ਜਾਣ ਕਿ ਦੇਵ-ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ, ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ ਵਰਗੇ ਕਿੰਨੇ ਹੀ ਦਲਾਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਾਖੰਡਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਕੇ ਪੈਸੇ ਕਮਾਉਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। {{Float right| ''ਸੀਕੋ''}} ਕੇ, ਹੱਤੋਰੀ ਐਂਡ ਕੰਪਨੀ, ਲਿਮਟਿਡ 5, ਕੋਇਓਬਾਸ਼ੀ, 2 ਚੋਮ ਚੋਊ ਕੂ, ਟੋਕੀਓ 104 . ਐਸਟੈਬਲਿਸ਼ਡ 1881 ਤਾਰ ਦਾ ਪਤਾ : ਹੱਤੋਰੀ ਟੋਕੀਓ ਫੋਨ ਨੰ : 563-2111 8 ਨਵੰਬਰ, 1973'' ਡਾਕਟਰ ਏ . ਟੀ. ਕਾਵੂਰ ਪਾਮਾਨਕਾਂਡਾ ਲੋਨ, ਕੋਲੰਬੋ-6, ਸ਼੍ਰੀ ਲੰਕਾ, ਪਿਆਰੇ ਡਾਕਟਰ ਕਾਵੂਰ, {{gap}}30 ਅਕਤੂਬਰ ਦੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪੱਤਰ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਚਮਤਕਾਰੀ ਪਾਖੰਡੀ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦੀ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਖੋਜ ਕਰਨ ਦੇ ਕੰਮ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਗਏ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਬਾਰੇ, ਤੁਹਾਡੇ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਾਧਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਨਾ ਤਾਂ ਮੈਂ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਮੇਰੇ<noinclude></noinclude> q7wgu6hyoqa5wurvmyqypk6hgq6sx5d 217364 217357 2026-05-06T09:25:25Z Harchand Bhinder 2624 217364 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Marde Sehajpreet kaur" />{{c|30||}}</noinclude>ਝੂਠਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ। {{right|''ਸੱਚਾਈ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ,''}} {{right|''ਅਬਰਾਹਮ ਟੀ. ਕਾਵੂਰ''}} {{gap}}ਕਿਉਂਕਿ ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ ਵੱਲੋ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਾ ਆਇਆ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਆਪ ਹੀ ਇਸ ਮਸਲੇ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਤੋਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਸ਼੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਦੇ ਜਪਾਨੀ ਦੂਤ-ਘਰ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਸੀਕੋ ਵਾਚ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਪਤਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। {{gap}}30 ਅਕਤੂਬਰ, 1973 ਨੂੰ ਮੈਂ ਸੀਕੋ ਘੜੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀ ਕੇ. ਹੱਤੋਰੀ ਐਂਡ ਕੰਪਨੀ ਲਿਮਟਿਡ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ੋਜੀ ਹੱਤੋਰੀ ਨੂੰ ਪੱਤਰ ਲਿਖਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ, ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ ਵਾਲੀ ਚਮਤਕਾਰੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸ ਕੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਮੇਰੇ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਦੇਣ: 1 . ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਕੋਈ ਹਿੱਸੇਦਾਰ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਸੀ ? 2. ਕੀ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਹਿੱਸੇਦਾਰਾ ਨੂੰ ਹਵਾ ਵਿੱਚੋਂ ਘੜੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਕੇ ਦਿੱਤੀ ਸੀ? 3. ਕੀ ਤੁਹਾਡੀ ਨਿੱਜੀ ਸਕੱਤਰ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਹਿੱਸੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ, ਕਿਸੇ ਅਜਨਬੀ ਦੁਆਰਾ ਅਲਮਾਰੀ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਘੜੀ ਲੈ ਜਾਣ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ? 4. ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਕੋਈ ਹਿੱਸੇਦਾਰ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦਾ ਭਗਤ ਹੈ ? {{gap}}ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਨੇਕਾਂ ਅਣਭੋਲ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ ਮੈਂ ਹੇਠਾਂ ਮਿਸਟਰ ਹੱਤੋਰੀ ਦੇ ਪੱਤਰ ਦਾ ਜਵਾਬ ਲਿਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਅਜਿਹਾ ਮੈਂ ਇਸ ਉਮੀਦ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਰ ਰਿਹਾਂ ਹਾਂ ਤਾਂ ਜੋ ਲੋਕ ਇਸ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਸਮਝ ਜਾਣ ਕਿ ਦੇਵ-ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ, ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ ਵਰਗੇ ਕਿੰਨੇ ਹੀ ਦਲਾਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਾਖੰਡਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਕੇ ਪੈਸੇ ਕਮਾਉਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। {{Float right| ''ਸੀਕੋ''}} {{Float right|''ਕੇ, ਹੱਤੋਰੀ ਐਂਡ ਕੰਪਨੀ, ਲਿਮਟਿਡ''}} {{Float right|''5, ਕੋਇਓਬਾਸ਼ੀ, 2 ਚੋਮ ਚੋਊ ਕੂ,''}} {{Float right|''ਟੋਕੀਓ 104 .''}} {{Float right|''ਐਸਟੈਬਲਿਸ਼ਡ 1881''}} {{Float right|''ਤਾਰ ਦਾ ਪਤਾ : ਹੱਤੋਰੀ ਟੋਕੀਓ''}} {{Float right|''ਫੋਨ ਨੰ : 563-2111''}} {{Float right|''8 ਨਵੰਬਰ, 1973''}} {{Float left|''ਡਾਕਟਰ ਏ . ਟੀ. ਕਾਵੂਰ''}} ਪਾਮਾਨਕਾਂਡਾ ਲੋਨ, ਕੋਲੰਬੋ-6, ਸ਼੍ਰੀ ਲੰਕਾ, ਪਿਆਰੇ ਡਾਕਟਰ ਕਾਵੂਰ, {{gap}}30 ਅਕਤੂਬਰ ਦੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪੱਤਰ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਚਮਤਕਾਰੀ ਪਾਖੰਡੀ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦੀ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਖੋਜ ਕਰਨ ਦੇ ਕੰਮ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਗਏ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਬਾਰੇ, ਤੁਹਾਡੇ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਾਧਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਨਾ ਤਾਂ ਮੈਂ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਮੇਰੇ<noinclude></noinclude> hleq8mtmeuzcn70dw5mnjbomfv8p89z 217366 217364 2026-05-06T09:28:24Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 217366 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|30||}}</noinclude>ਝੂਠਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ। {{right|''ਸੱਚਾਈ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ,''}} {{right|''ਅਬਰਾਹਮ ਟੀ. ਕਾਵੂਰ''}} {{gap}}ਕਿਉਂਕਿ ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ ਵੱਲੋ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਾ ਆਇਆ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਆਪ ਹੀ ਇਸ ਮਸਲੇ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਤੋਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਸ਼੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਦੇ ਜਪਾਨੀ ਦੂਤ-ਘਰ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਸੀਕੋ ਵਾਚ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਪਤਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। {{gap}}30 ਅਕਤੂਬਰ, 1973 ਨੂੰ ਮੈਂ ਸੀਕੋ ਘੜੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀ ਕੇ. ਹੱਤੋਰੀ ਐਂਡ ਕੰਪਨੀ ਲਿਮਟਿਡ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ੋਜੀ ਹੱਤੋਰੀ ਨੂੰ ਪੱਤਰ ਲਿਖਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ, ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ ਵਾਲੀ ਚਮਤਕਾਰੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸ ਕੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਮੇਰੇ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਦੇਣ: 1 . ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਕੋਈ ਹਿੱਸੇਦਾਰ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਸੀ ? 2. ਕੀ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਹਿੱਸੇਦਾਰਾ ਨੂੰ ਹਵਾ ਵਿੱਚੋਂ ਘੜੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਕੇ ਦਿੱਤੀ ਸੀ? 3. ਕੀ ਤੁਹਾਡੀ ਨਿੱਜੀ ਸਕੱਤਰ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਹਿੱਸੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ, ਕਿਸੇ ਅਜਨਬੀ ਦੁਆਰਾ ਅਲਮਾਰੀ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਘੜੀ ਲੈ ਜਾਣ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ? 4. ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਕੋਈ ਹਿੱਸੇਦਾਰ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦਾ ਭਗਤ ਹੈ ? {{gap}}ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਨੇਕਾਂ ਅਣਭੋਲ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ ਮੈਂ ਹੇਠਾਂ ਮਿਸਟਰ ਹੱਤੋਰੀ ਦੇ ਪੱਤਰ ਦਾ ਜਵਾਬ ਲਿਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਅਜਿਹਾ ਮੈਂ ਇਸ ਉਮੀਦ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਰ ਰਿਹਾਂ ਹਾਂ ਤਾਂ ਜੋ ਲੋਕ ਇਸ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਸਮਝ ਜਾਣ ਕਿ ਦੇਵ-ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ, ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ ਵਰਗੇ ਕਿੰਨੇ ਹੀ ਦਲਾਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਾਖੰਡਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਕੇ ਪੈਸੇ ਕਮਾਉਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। {{Float right| ''ਸੀਕੋ''}} {{Float right|''ਕੇ, ਹੱਤੋਰੀ ਐਂਡ ਕੰਪਨੀ, ਲਿਮਟਿਡ''}} {{Float right|''5, ਕੋਇਓਬਾਸ਼ੀ, 2 ਚੋਮ ਚੋਊ ਕੂ,''}} {{Float right|''ਟੋਕੀਓ 104 .''}} {{Float right|''ਐਸਟੈਬਲਿਸ਼ਡ 1881''}} {{Float right|''ਤਾਰ ਦਾ ਪਤਾ : ਹੱਤੋਰੀ ਟੋਕੀਓ''}} {{Float right|''ਫੋਨ ਨੰ : 563-2111''}} {{Float right|''8 ਨਵੰਬਰ, 1973''}} {{Float left|''ਡਾਕਟਰ ਏ . ਟੀ. ਕਾਵੂਰ''}} {{Float left|''ਪਾਮਾਨਕਾਂਡਾ ਲੋਨ,''}} {{Float left|''ਕੋਲੰਬੋ-6, ਸ਼੍ਰੀ ਲੰਕਾ,''}} {{gap}}ਪਿਆਰੇ ਡਾਕਟਰ ਕਾਵੂਰ, {{gap}}30 ਅਕਤੂਬਰ ਦੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪੱਤਰ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਚਮਤਕਾਰੀ ਪਾਖੰਡੀ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦੀ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਖੋਜ ਕਰਨ ਦੇ ਕੰਮ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਗਏ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਬਾਰੇ, ਤੁਹਾਡੇ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਾਧਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਨਾ ਤਾਂ ਮੈਂ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਮੇਰੇ<noinclude></noinclude> rjkrlqi50v5uny18urv8rxsr3cn9073 217371 217366 2026-05-06T09:32:22Z Harchand Bhinder 2624 217371 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|30||}}</noinclude>ਝੂਠਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ। {{right|''ਸੱਚਾਈ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ,''}} {{right|''ਅਬਰਾਹਮ ਟੀ. ਕਾਵੂਰ''}} {{gap}}ਕਿਉਂਕਿ ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ ਵੱਲੋ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਾ ਆਇਆ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਆਪ ਹੀ ਇਸ ਮਸਲੇ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਤੋਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਸ਼੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਦੇ ਜਪਾਨੀ ਦੂਤ-ਘਰ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਸੀਕੋ ਵਾਚ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਪਤਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। {{gap}}30 ਅਕਤੂਬਰ, 1973 ਨੂੰ ਮੈਂ ਸੀਕੋ ਘੜੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀ ਕੇ. ਹੱਤੋਰੀ ਐਂਡ ਕੰਪਨੀ ਲਿਮਟਿਡ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ੋਜੀ ਹੱਤੋਰੀ ਨੂੰ ਪੱਤਰ ਲਿਖਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ, ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ ਵਾਲੀ ਚਮਤਕਾਰੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸ ਕੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਮੇਰੇ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਦੇਣ: 1 . ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਕੋਈ ਹਿੱਸੇਦਾਰ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਸੀ ? 2. ਕੀ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਹਿੱਸੇਦਾਰਾ ਨੂੰ ਹਵਾ ਵਿੱਚੋਂ ਘੜੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਕੇ ਦਿੱਤੀ ਸੀ? 3. ਕੀ ਤੁਹਾਡੀ ਨਿੱਜੀ ਸਕੱਤਰ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਹਿੱਸੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ, ਕਿਸੇ ਅਜਨਬੀ ਦੁਆਰਾ ਅਲਮਾਰੀ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਘੜੀ ਲੈ ਜਾਣ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ? 4. ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਕੋਈ ਹਿੱਸੇਦਾਰ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦਾ ਭਗਤ ਹੈ ? {{gap}}ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਨੇਕਾਂ ਅਣਭੋਲ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ ਮੈਂ ਹੇਠਾਂ ਮਿਸਟਰ ਹੱਤੋਰੀ ਦੇ ਪੱਤਰ ਦਾ ਜਵਾਬ ਲਿਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਅਜਿਹਾ ਮੈਂ ਇਸ ਉਮੀਦ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਰ ਰਿਹਾਂ ਹਾਂ ਤਾਂ ਜੋ ਲੋਕ ਇਸ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਸਮਝ ਜਾਣ ਕਿ ਦੇਵ-ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ, ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ ਵਰਗੇ ਕਿੰਨੇ ਹੀ ਦਲਾਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਾਖੰਡਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਕੇ ਪੈਸੇ ਕਮਾਉਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। {{right|''ਸੀਕੋ''}} {{right|''ਕੇ, ਹੱਤੋਰੀ ਐਂਡ ਕੰਪਨੀ, ਲਿਮਟਿਡ''}} {{right|''5, ਕੋਇਓਬਾਸ਼ੀ, 2 ਚੋਮ ਚੋਊ ਕੂ,''}} {{right|''ਟੋਕੀਓ 104 .''}} {{right|''ਐਸਟੈਬਲਿਸ਼ਡ 1881''}} {{right|''ਤਾਰ ਦਾ ਪਤਾ : ਹੱਤੋਰੀ ਟੋਕੀਓ''}} {{right|''ਫੋਨ ਨੰ : 563-2111''}} {{right|''8 ਨਵੰਬਰ, 1973''}} {{left|''ਡਾਕਟਰ ਏ . ਟੀ. ਕਾਵੂਰ''}} {{left|''ਪਾਮਾਨਕਾਂਡਾ ਲੋਨ,''}} {{ left|''ਕੋਲੰਬੋ-6, ਸ਼੍ਰੀ ਲੰਕਾ,''}} {{gap}}ਪਿਆਰੇ ਡਾਕਟਰ ਕਾਵੂਰ, {{gap}}30 ਅਕਤੂਬਰ ਦੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪੱਤਰ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਚਮਤਕਾਰੀ ਪਾਖੰਡੀ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦੀ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਖੋਜ ਕਰਨ ਦੇ ਕੰਮ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਗਏ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਬਾਰੇ, ਤੁਹਾਡੇ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਾਧਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਨਾ ਤਾਂ ਮੈਂ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਮੇਰੇ<noinclude></noinclude> pnkoyf2y7j7a3q4hjhucan0cgte150a 250 72126 217384 217252 2026-05-06T09:48:33Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 217384 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|31||}}</noinclude>ਸਟਾਫ ਦੇ ਕਿਸੇ ਆਦਮੀ ਨੇ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਨਾਂ ਦੇ ਇਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਲ ਕੋਈ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਯਕੀਨ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਖਬਰਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਆਧਾਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਦੁਆਰਾ ਪੁੱਛੇ ਗਏ ਚਾਰ ਸਵਾਲਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਉੱਤਰ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦਾ। {{right|''ਤੁਹਾਡਾ ਸ਼ੁਭਚਿੰਤਕ,''}} {{right|''ਕੇ, ਹੱਤੋਰੀ ਐਂਡ ਕੰਪਨੀ ਲਿਮ :''}} {{right|''ਦਸਤਖ਼ਤ ਸ਼ੋਜੀ ਹੱਤੋਰੀ,''}} {{right|''ਪ੍ਰਧਾਨ''}} {{gap}}ਇਹ ਪੱਤਰ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੈਂ ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ ਨੂੰ ਹੇਠ ਲਿਖਿਆ ਪੱਤਰ ਲਿਖਿਆ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਮਿਸਟਰ ਹੱਤੋਰੀ ਦੇ ਪੱਤਰ ਦੀ ਫੋਟੋ ਸਟੇਟ ਕਾਪੀ ਭੇਜੀ। {{gap}}ਪਿਆਰੇ ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ, {{gap}}ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਜੋ ਪੱਤਰ ਮੈਂ ਆਪ ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। ਇਸ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੀ ਕਹਾਣੀ ਬਾਰੇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿ ਇਕ ਘੜੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕਾਰਖਾਨੇਦਾਰ ਨੂੰ, ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਨੇ ਉਹੀ ਘੜੀ ਹਵਾ ਵਿੱਚੋ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਕੇ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਹੜੀ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸੇਫ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ੱਕ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। {{gap}}ਆਪਣੀ ਪੜਤਾਲ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਤੋਰਨ ਲਈ ਮੈਂ ਸ਼੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਦੇ ਜਾਪਾਨੀ ਦੂਤਘਰ ਤੋਂ ਸੀਕੋ ਘੜੀਆਂ ਦੇ ਕਾਰਖਾਨੇਦਾਰ ਦਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਪਤਾ ਲੈ ਲਿਆ। ਖ਼ਤ ਦੁਆਰਾ ਮੇਰੇ ਵੱਲੋ ਪੁੱਛਣ ਤੇ, ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ੋਜੀ ਹੱਤੋਰੀ ਨੇ, ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਸੀਕੋ ਘੜੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਹੱਤੋਰੀ ਐਂਡ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਿਖਿਆ: “ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਚਮਤਕਾਰੀ ਪਾਖੰਡੀ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦੀ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਖੋਜ ਕਰਨ ਦੇ ਕੰਮ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਗਏ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਨਾਂ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀ ਬਾਰੇ ਤੁਹਾਡੇ ਗਿਆਨ ਵਿਚ ਕੋਈ ਵਾਧਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਨਾ ਤਾਂ ਮੈਂ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਮੇਰੇ ਸਟਾਫ ਦੇ ਕਿਸੇ ਆਦਮੀ ਨੇ, ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਨਾਂ ਦੇ ਇਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਲ ਕੋਈ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਯਕੀਨ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਖਬਰਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਆਧਾਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਦੁਆਰਾ ਪੁੱਛੇ ਗਏ ਚਾਰ ਸਵਾਲਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਉੱਤਰ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦਾ।” {{gap}}ਜੇ ਮਿਸਟਰ ਸ਼ੋਜੀ ਹੱਤੋਰੀ ਤੁਹਾਡੀ ਕਹਾਣੀ ਵਿਚਲਾ ਆਦਮੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿਉ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਠੀਕ ਪਤਾ ਦੱਸੋ ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲੋ ਪੱਤਰ ਦਾ ਜਵਾਬ ਨਾ ਆਇਆ ਤਾਂ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪੱਕਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦੇ ਇਕ ਅਜਿਹੇ ਦਲਾਲ ਹੋ ਜਿਹੜੇ ਨਿੱਜੀ ਹਿੱਤ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਲਾਭ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸ ਬਾਰੇ ਝੂਠਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ। {{right|''ਸਚਾਈ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿਚ ਤੁਹਾਡਾ'''}} {{right|''ਅਬਰਾਹਮ ਟੀ. ਕਾਵੂਰ''}} {{gap}}ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਨੂੰ ਮੇਰੇ ਇਸ ਖ਼ਤ ਦਾ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਪੱਕਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਨਾਲ ਮਿਲਕੇ ਨਿੱਜੀ ਸੁਆਰਥ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਗੁਪਤ ਮੰਤਵ ਲਈ ਉਸ ਦਾ ਝੂਠਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।<noinclude></noinclude> 7ci77mxbfmglk1nhdq47xevyzk2f2hg 217385 217384 2026-05-06T09:49:15Z Harchand Bhinder 2624 217385 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|31||}}</noinclude>ਸਟਾਫ ਦੇ ਕਿਸੇ ਆਦਮੀ ਨੇ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਨਾਂ ਦੇ ਇਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਲ ਕੋਈ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਯਕੀਨ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਖਬਰਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਆਧਾਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਦੁਆਰਾ ਪੁੱਛੇ ਗਏ ਚਾਰ ਸਵਾਲਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਉੱਤਰ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦਾ। {{right|''ਤੁਹਾਡਾ ਸ਼ੁਭਚਿੰਤਕ,''}} {{right|''ਕੇ, ਹੱਤੋਰੀ ਐਂਡ ਕੰਪਨੀ ਲਿਮ :''}} {{right|''ਦਸਤਖ਼ਤ ਸ਼ੋਜੀ ਹੱਤੋਰੀ,''}} {{right|''ਪ੍ਰਧਾਨ।''}} {{gap}}ਇਹ ਪੱਤਰ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੈਂ ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ ਨੂੰ ਹੇਠ ਲਿਖਿਆ ਪੱਤਰ ਲਿਖਿਆ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਮਿਸਟਰ ਹੱਤੋਰੀ ਦੇ ਪੱਤਰ ਦੀ ਫੋਟੋ ਸਟੇਟ ਕਾਪੀ ਭੇਜੀ। {{gap}}ਪਿਆਰੇ ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ, {{gap}}ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਜੋ ਪੱਤਰ ਮੈਂ ਆਪ ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। ਇਸ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੀ ਕਹਾਣੀ ਬਾਰੇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿ ਇਕ ਘੜੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕਾਰਖਾਨੇਦਾਰ ਨੂੰ, ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਨੇ ਉਹੀ ਘੜੀ ਹਵਾ ਵਿੱਚੋ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਕੇ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਹੜੀ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸੇਫ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ੱਕ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। {{gap}}ਆਪਣੀ ਪੜਤਾਲ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਤੋਰਨ ਲਈ ਮੈਂ ਸ਼੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਦੇ ਜਾਪਾਨੀ ਦੂਤਘਰ ਤੋਂ ਸੀਕੋ ਘੜੀਆਂ ਦੇ ਕਾਰਖਾਨੇਦਾਰ ਦਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਪਤਾ ਲੈ ਲਿਆ। ਖ਼ਤ ਦੁਆਰਾ ਮੇਰੇ ਵੱਲੋ ਪੁੱਛਣ ਤੇ, ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ੋਜੀ ਹੱਤੋਰੀ ਨੇ, ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਸੀਕੋ ਘੜੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਹੱਤੋਰੀ ਐਂਡ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਿਖਿਆ: “ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਚਮਤਕਾਰੀ ਪਾਖੰਡੀ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦੀ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਖੋਜ ਕਰਨ ਦੇ ਕੰਮ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਗਏ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਨਾਂ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀ ਬਾਰੇ ਤੁਹਾਡੇ ਗਿਆਨ ਵਿਚ ਕੋਈ ਵਾਧਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਨਾ ਤਾਂ ਮੈਂ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਮੇਰੇ ਸਟਾਫ ਦੇ ਕਿਸੇ ਆਦਮੀ ਨੇ, ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਨਾਂ ਦੇ ਇਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਲ ਕੋਈ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਯਕੀਨ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਖਬਰਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਆਧਾਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਦੁਆਰਾ ਪੁੱਛੇ ਗਏ ਚਾਰ ਸਵਾਲਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਉੱਤਰ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦਾ।” {{gap}}ਜੇ ਮਿਸਟਰ ਸ਼ੋਜੀ ਹੱਤੋਰੀ ਤੁਹਾਡੀ ਕਹਾਣੀ ਵਿਚਲਾ ਆਦਮੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿਉ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਠੀਕ ਪਤਾ ਦੱਸੋ ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲੋ ਪੱਤਰ ਦਾ ਜਵਾਬ ਨਾ ਆਇਆ ਤਾਂ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪੱਕਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦੇ ਇਕ ਅਜਿਹੇ ਦਲਾਲ ਹੋ ਜਿਹੜੇ ਨਿੱਜੀ ਹਿੱਤ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਲਾਭ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸ ਬਾਰੇ ਝੂਠਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ। {{right|''ਸਚਾਈ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿਚ ਤੁਹਾਡਾ'''}} {{right|''ਅਬਰਾਹਮ ਟੀ. ਕਾਵੂਰ''}} {{gap}}ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਨੂੰ ਮੇਰੇ ਇਸ ਖ਼ਤ ਦਾ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਪੱਕਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਨਾਲ ਮਿਲਕੇ ਨਿੱਜੀ ਸੁਆਰਥ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਗੁਪਤ ਮੰਤਵ ਲਈ ਉਸ ਦਾ ਝੂਠਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।<noinclude></noinclude> mj92jauybsgbyvfphkcps5sm8qn3e2b 250 72129 217318 217277 2026-05-05T13:48:13Z Aman Arora PTL 1841 /* ਸੋਧਣਾ */ 217318 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aman Arora PTL" /></noinclude>{{Block center|<poem>'''{{larger|ਰਬਾਬ}}''' ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੌਣ ਜਾਣ ਸਕਦਾ ਹੈ ਉਸ ਰਹਿਮਤਾਂ ਦੇ ਬੋਲ ਬੋਲਦੇ ਰੱਬੀ ਫ਼ਕੀਰ ਨੂੰ! ਮੈਂ ਜੋ ਉਸ ਨੂਰ ਸੰਗ ਦੇਸ਼-ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਜਲ-ਥਲ ਨਗਰ-ਜੰਗਲ, ਪਹਾੜ-ਮੈਦਾਨ ਮਰਦਾਨੇ ਦੇ ਮੋਢਿਆਂ ਤੇ ਬੈਠੀ ਉਹਦੇ ਇਲਾਹੀ ਬੋਲ ਸੁਣਦੀ ਰਹੀ। ਉਸ ਦਰਵੇਸ਼ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚਲੇ ਲੋਕਾਈ ਦੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਮੈਂ ਹੀ ਜਾਣਦੀ ਪਹਿਚਾਣਦੀ ਸਾਂ ਕਿਵੇਂ ਬਿਹਬਲਤਾ 'ਚੋਂ ਨਿਕਲੇ ਬੋਲ ਦਰਦ ਵਿਚ ਪਰੁੰਨੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਈ ਤੋਂ ਵਾਰੇ ਵਾਰੇ ਜਾਂਦੇ। ਜਿਵੇਂ ਰਾਇ ਬੁਲਾਰ ਨੇ ਉਸ ਦੈਵੀ-ਰੂਹ ਦੀ ਅੰਤਰ-ਜੋਤ ਨੂੰ ਪਹਿਚਾਣਿਆ। ਜਿਵੇਂ ਭੈਣ ਨਾਨਕੀ ਨੇ ਵੀਰ ਦੀਆਂ ਇਲਾਹੀ ਰਮਜ਼ਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲ-ਪਲੇਠੇ ਸਮਝ ਪਾਈ। </poem>}}<noinclude>{{rh||ਛਾਵਾਂ ਅੰਦਰਲਾ ਸੇਕ - 27}}</noinclude> 6qbe3ufajedhhlbhkozidhhvdr9c9c5 250 72130 217319 217279 2026-05-05T13:50:33Z Aman Arora PTL 1841 /* ਸੋਧਣਾ */ 217319 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aman Arora PTL" /></noinclude> {{Block center|<poem>ਮੈਂ ਵੀ ਪੈੜ-ਸੰਗ-ਪੈੜ ਹੋ ਉਸ ਦੀਆਂ ਨਿਰਪੱਖ, ਨਿਧੜਕ ਬਿਰਤੀਆਂ ਤੱਕੀਆਂ ਪੰਘਰਿਆ ਕੋਮਲ ਜਿਹਾ ਹਿਰਦਾ ਤੇ ਤੇਜੱਸਵੀ ਆਪਾ ਤੱਕਿਆ ਕਿਵੇਂ ਲਿਵ 'ਚ ਲੀਨ ਹੋ ਬ੍ਰਹਮ-ਬਾਤਾਂ ਪਾਇਆ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਨਿਰਮੋਹੀ ਬੰਦਿਆਂ ਨੇ ਬਾਣੀ ਨਾਲੋਂ ਤੋੜ ਵਿਛੋੜ ਮੇਰੇ ਸਾਈਂ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਭੁਲਾ ਕਿੱਲੀ-ਤੇ ਟੰਗ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਪਰ ਉਹ ਮੈਂ ਹੀ ਸਾਂ ਜੋ ਚੱਤੋ ਪਹਿਰ, ਟੁਣਕਦੀ ਨਾਨਕ ਦੇ ਬੋਲਾਂ ਸੰਗ ਗੂੰਜਾਰ ਪਾਉਂਦੀ ਰਹੀ। ***** </poem>}}<noinclude>{{rh||ਛਾਵਾਂ ਅੰਦਰਲਾ ਸੇਕ - 28}}</noinclude> cl1ivhi8h8gabrv7pq7xd385f9ajj4j 250 72131 217320 217280 2026-05-05T13:52:46Z Aman Arora PTL 1841 /* ਸੋਧਣਾ */ 217320 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aman Arora PTL" /></noinclude>{{Block center|<poem>{{larger|'''ਇਕ ਇਬਾਰਤ ਇਹ ਵੀ'''}} ਵੰਡ ਰਾਜ ਕਰਨ ਦੀ ਕਮੀਨੀ ਸੋਚ ਹੁੰਦੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਿਆਸਤ ਦੀ ਇਸੇ ਮਕਸਦ ਹਿਤ ਵਤਨ ਦੀਆਂ ਵੰਡੀਆਂ ਪਈਆਂ ਧਰਮਾਂ 'ਚ ਪਾੜ ਵੀ ਪਏ ਅੱਗਾਂ ਵੀ ਰੰਗ ਦਿਖਾਇਆ ਖੰਜਰਾਂ ਤਲਵਾਰਾਂ ਵੀ ਖ਼ੂਨੀ ਨਾਚ ਨੱਚਿਆ। ਪਰ ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਧਰਤ-ਮੋਹ ਦਾ ਸਵਾਲ ਉੱਠਿਆ ਹੱਥਾਂ 'ਚੋਂ ਰੋਟੀ ਖੋਹੀ ਜਾਣ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਉਜਾਗਰ ਹੋਣ ਲੱਗੀ ਧੀਆਂ ਜਿਹੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਨਿਹੋਰਾ ਮਾਰਿਆ ਚਿੰਤਾ ਅੱਖਾਂ 'ਚ ਰੜਕਣ ਲੱਗੀ ਤਾਂ ਧਰਤੀ-ਪੁੱਤਰ ਅੰਨਦਾਤੇ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਕਿਰਤੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀਆਂ ਧੌਣਾਂ ਧਰਮ, ਜਾਤ, ਊਚ-ਨੀਚ ਦਾ ਸਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣਾ ਭੇਦ ਮਿਟਾ ਹੋ ਤੁਰੀਆਂ ਹਾਕਮ ਦੇ ਦਰ ਵੱਲ। ਜਦ ਪੰਜੇ ਉਂਗਲਾਂ ਇੱਕਠੀਆਂ ਹੋ ਉਤਾਂਹ ਨੂੰ ਮੁੱਕਾ ਬਣ ਉੱਲਰੀਆਂ ਹਵਾ ਨੂੰ ਕੰਬਣੀ ਜਿਹੀ ਛਿੜੀ ਬਿਰਖਾਂ ਨੇ ਹੁੰਗਾਰਾ ਜਿਹਾ ਭਰਿਆ ਤਾਂ ਸਹਿਮੀ ਦਿੱਲੀ ਦਰ ਭੇੜ ਲਏ। </poem>}}<noinclude>{{rh||ਛਾਵਾਂ ਅੰਦਰਲਾ ਸੇਕ - 29}}</noinclude> 74h7gau0gs4hkvrgqrlvyz4lvdwt2yy 250 72132 217330 217282 2026-05-06T03:14:02Z Aman Arora PTL 1841 /* ਸੋਧਣਾ */ 217330 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aman Arora PTL" /></noinclude>{{Block center|<poem>ਭੀੜ ਜਿਸਨੂੰ ਸਮਝ ਆ ਗਈ ਸੱਤਾ ਵਿਚਲੀ ਪਾੜੂ ਸਿਆਸਤ ਦੀ ਭੀੜ ਜੋ ਹੁਣ ਸਿਆਣੀ ਹੋ ਗਈ ਸਮਝ ਗਈ ਕਿ ਹੱਕ ਲਏ ਜਾ ਸਕਦੇ ਨੇ ਇੰਜ ਵੀ ਸੜਕ ਦੇ ਸਫ਼ੇ 'ਤੇ ਸਬਰ, ਸਿਦਕ, ਸਿਰੜ ਦੀ ਸੰਘਰਸ਼ੀ ਇਬਾਰਤ ਲਿਖ ਕੇ। ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਬਦਲਿਆ ਰੁਖ ਵੇਖ ਦਿੱਲੀ ਦਹਿਲ ਗਈ ਸੱਤਾ ਨੂੰ ਤ੍ਰੇਲੀ ਆ ਗਈ ਹਾਕਮਾਂ ਨੂੰ ਪੈ ਗਈਆਂ ਦੰਦਲਾਂ। </poem>}}<noinclude>{{rh||ਛਾਵਾਂ ਅੰਦਰਲਾ ਸੇਕ - 30}}</noinclude> hlbfeem9osi28avh01cpo53q5dxjvkq 250 72133 217386 217284 2026-05-06T10:00:22Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 217386 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|32||}}</noinclude>{{center|{{x-larger|ਪਰਮਾਤਮਾ ਬਾਰੇ ਧਾਰਨਾ}}}} {{gap}}ਜਿਉਂ-ਜਿਉਂ ਮਨੁੱਖੀ ਗਿਆਨ ਦੀ ਸੀਮਾ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ, ਹੋਰ ਵਧੇਰੇ ਵਾਦ-ਵਿਵਾਦ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਇਸ ਭਖਦੇ ਸਵਾਲ ਬਾਰੇ ਵੀ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ । {{gap}}ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਥਰਾਹਟ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਰੋਮਨ ਪਾਦਰੀ ਟੀਲਹਾਰਡ-ਡੀ-ਚਾਰਡਿਨ, ਆਪਣੀ ਪੁਸਤਕ ‘ਦੀ ਫਿਨਾਮਨਨ ਆਫ ਮੈਨ' (The Phenomenon of man) ਵਿੱਚ ਲਿਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਉਤਪੱਤੀ, ਜੀਵ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਹੀ ਇਕ ਕਮਾਲ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਇਕ ਸਰਵ-ਸ਼ਕਤੀਮਾਨ ਅਤੇ ਸਰਬ ਉੱਚ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦਾ ਹੱਥ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਕਹਿਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚੰਗਾ ਹੋਵੇਗਾ। {{gap}}ਆਧੁਨਿਕ ਸਮੇਂ ਦਾ ਇਕ ਉਦਾਰ ਦਿਲ ਧਾਰਮਿਕ ਵੇਤਾ, ਡਾਕਟਰ ਰੌਬਿਨਸਨ, ਜਿਸ ਨੇ ਕਿ ਮਾਨਵੀ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਰੱਬ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਸਵਰਗ ਧਾਮ ਵਿੱਚੋਂ ਲਾਹ ਸੁੱਟਿਆ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਪੁਸਤਕ, “ਆਨੈਸਟ ਟੂ ਗੌਂਡ’” (Honest to God ) ਵਿੱਚ ਇਕ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਗੈਰ-ਮਨੁੱਖੀ ਰੱਬ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਉਸ ਦੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਾਬੂ ਵਿਚ ਹੈ। {{gap}}ਮੈਥੋਡਿਸਟ ਚਰਚ ਦੇ ਪਾਦਰੀ ਰੈਵ ਵਰੈਡ ਡੀ ਸਿਲਵਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੈਂਫਲਿਟ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਸੀ- “ਕੀ ਸਾਇੰਸ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾਂ ਨੂੰ ਮੰਨਦੀ ਹੈ?” ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਸੀ-“ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀਆਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾਂ ਬਾਰੇ ਵੱਖੋ ਵੱਖ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਹਨ। ਪ੍ਰਮਾਤਮਾਂ ਦੇ ਰਹੱਸ ਨੂੰ ਕੁੱਝ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਨੇ, ਕੁੱਝ ਰਸਾਇਣਕ ਵਿਗਿਆਨ ਨੇ, ਕੁਝ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ, ਕੁੱਝ ਬਨਸਪਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਕੁੱਝ ਸਿਹਤ ਵਿਗਿਆਨ ਨੇ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਕਵੀਆਂ ਦੀ ਵੀ ਰੱਬ ਬਾਰੇ ਇਹੀ ਧਾਰਨਾ ਹੈ। ਸੱਚਾ ਧਰਮ ਇਹਨਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਰੂਪ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਨੂੰ ਜੋ ਕੁੱਝ ਇਸ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ-ਪੰਧ ਤੇ ਸਥਿਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀ ਖਿੱਚ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ। ਕੀ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਤਾਲਮੇਲ ਇੱਕ ਇਤਫਾਕ ਹੀ ਹੈ? ਮੈਂ ਇੱਕ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇ ਤਾਲਮੇਲ ਲਈ ਜਿੰਮੇਵਾਰ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਇਸ ਸਰਵ-ਉੱਚ-ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਨੂੰ ਹੀ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।” {{gap}}ਆਉ, ਅਸੀਂ ਵਿਚਾਰੀਏ ਕਿ ਜਿਸ ਸਰਵਉੱਚ ਬੁੱਧੀ ਬਾਰੇ ਇਹ ਉਦਾਰ ਖਿਆਲੀ ਧਰਮ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਸ ਤੋਂ ਕੀ ਭਾਵ ਹੈ? ਬੁੱਧੀ, ਜਿਹੜੀ ਇੱਕ ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ, ਦਿਮਾਗੀ ਸੈੱਲਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਗੈਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ। ਬਾਇਓਟਿਕਸ, ਜਿਹੜੀ ਸਾਇੰਸ ਦੀ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਸ਼ਾਖਾ ਹੈ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਾਨਸਿਕ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਵਰਤਾਉ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦੀ ਹੈ। {{gap}}ਕੋਈ ਵੀ ਮਨ ਜਾਂ ਬੁੱਧੀ, ਬਗੈਰ ਜਾਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਨਹੀ ਹੋ ਸਕਦੀ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਜਾਨ, ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ। ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਬਾਲਣ ਤੋਂ ਬਗੈਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸਾਹ ਲੈ ਰਹੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ। ਇਸ ਲਈ ਕਿਸੇ ਜੀਵ-ਰਹਿਤ ਬੁੱਧੀ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਨਾ ਮੂਰਖਤਾ ਹੈ। {{gap}}ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕੋਈ ਅਜਿਹੀ ਚੀਜ਼ ਨਹੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਨ ਹੈ। ਇੱਕ ਆਲੂ ਜਾਂ ਕਾਇਆ ਰਹਿਤ ਦਿਲ ਤਾਂ ਸੁਖਾਵੀਆਂ ਹਾਲਤਾਂ 'ਚ ਜਿਉਂਦੇ ਰਹਿ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੋਈ ਮਨ ਨਹੀ ਹੁੰਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਮਾਗੀ ਸੈੱਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਜਿਸ ਆਤਮਕ ਰੂਪ ਬਾਰੇ, ਰੈਵ. ਡੀ. ਸਿਲਵਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕੀ ਹੈ? ਇਹ ਲਕਬ ਇਸ ਨਿਰਾਰਥਕ ਧਾਰਨਾ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੀਆਂ ਜਿਉਂਦੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਮਰ ਆਤਮਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਧਿਆਤਮਵਾਦੀਆਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਆਤਮਾ ਦੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਮਨ ਦੋਵੇਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ | ਇਹ ਇੱਕ ਊਟ-ਪਟਾਂਗ ਅਤੇ ਝੂਠਾ ਵਿਚਾਰ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਮਨ ਦਾ, ਇੱਕ ਸਾਹ<noinclude></noinclude> 59674qt6o0jjyeujsz0txiyp265puzi 250 72134 217387 217285 2026-05-06T10:06:13Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 217387 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|33||}}</noinclude>ਲੈ ਰਹੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਣਾ ਬਿਲਕੁਲ ਅਸੰਭਵ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਰਹਿਤ ਆਤਮਾਵਾਂ, ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਪੋਸ਼ਾਕ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਦਿਮਾਗੀ-ਨੁਕਸਾਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਦੇਹ ਰਹਿਤ ਆਤਮਾਵਾਂ ਫੇਫੜਿਆਂ ਅਤੇ ਸਵਰ-ਤੰਤੂਆਂ ਤੋਂ ਬਗੈਰ ਕਿਵੇਂ ਬੋਲ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ? ਬਗੈਰ ਤਾਕਤਵਰ ਪੱਠਿਆਂ ਤੋਂ, ਉਹ ਭਾਰੀ ਸਰੀਰਕ ਕੰਮ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਲੈਦੀਆਂ ਹਨ? ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਹਿਨਣ ਲਈ ਪਹਿਰਾਵਾ ਕਿੱਥੋ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ? ਅਜਿਹੇ ਸਵਾਲ, ਪ੍ਰੇਤ-ਆਤਮਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਨ੍ਹਾ ਯਕੀਨ ਰੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਫਿਕਰਮੰਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। {{gap}}ਜੇ ਮਰੇ ਹੋਏ ਆਦਮੀ ਆਪਣੀਆਂ ਆਤਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਜਾਂਦੇ ਹੋਣ ਤਾਂ ਫਿਰ ਚੰਦਰਮਾ ਤਾਂ ਭੂਤਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਰੈਣ-ਬਸੇਰਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਚੰਦਰਮਾਂ ਦੇ ਭੂਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੋ ਕੋਈ ਨਾ ਰੋਕ ਸਕਦਾ। ਜੇ ਸਭ ਕੁੱਝ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਰੂਸ ਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸ਼੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਤੋਂ ਕੁੱਝ ਕਤਾਦੀਆਂ ( ਸਿਆਣਿਆਂ) ਨੂੰ ਭਰਤੀ ਕਰਕੇ ਚੰਦਰਮਾਂ ਤੇ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ, ਤਾਂ ਕਿ ਉਥੇ ਜਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਜਾਦੂ ਟੂਣੇ ਰਾਹੀਂ ਚੰਨ-ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਭੂਤ ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਤੋਂ ਸਾਫ ਅਤੇ ਰਾਕੇਟਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰਨ ਵਾਸਤੇ ਤਿਆਰ ਕਰ ਦਿੰਦੇ। {{gap}}ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਇਸ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਮੰਨਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿੱਚ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਇਕ ਪਦਾਰਥ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਅੰਤਰ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ-ਮਾਦਾ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ, ਮਾਦਾ ਅਤੇ ਮਨ ਵਿੱਚ, ਪਦਾਰਥ-ਵਾਦ ਅਤੇ ਪਰਮਾਰਥ -ਵਾਦ ਵਿੱਚ, ਮੌਜੂਦਾ ਨਵੀਂ ਸਾਇੰਸ ਅਨੁਸਾਰ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਉਹ ਮੁੱਢਲੇ ਪਦਾਰਥ ਜਿਹਨਾਂ ਨਾਲ ਮਾਦਾ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਕੇਵਲ ਊਰਜਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੁੱਝ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ ਪੁਰਾਣੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕਾਂ ਦਾ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਕਿ ਮਨ ਮਾਦਾ ਨਾਲੋਂ ਉੱਪਰ ਹੈ, ਹੁਣ ਪੁਰਾਣਾ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਮਨ ਆਪਣੇ ਮੂਲ ਆਧਾਰ ਅਤੇ ਕਾਰਜ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁੱਧ ਅਤੇ ਅਸਲ ਪਦਾਰਥ ਹੈ। {{gap}}ਨਾੜੀ-ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਡਾਕਟਰ ਵਾਲਟਰ ਹੈਸ ਨੇ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਿ ਮਨ ਦੇ ਕਾਰਜ ਕਰਨ ਸੰਬੰਧੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਅਨੋਖੀਆਂ ਖੋਜਾਂ ਬਾਰੇ ਨੋਬਲ ਇਨਾਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਕਥਿਤ ਆਤਮਿਕ ਕੀਮਤਾਂ ਜਾਂ ਆਤਮਿਕ ਪ੍ਰਥਾਵਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਪਿਆਰ, ਦਿਆਲਤਾ ਆਦਿ ਦੇ ਪਦਾਰਥਵਾਦੀ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਸਿੱਧ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਸਿੱਧ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਮਾਨਸਿਕ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ-ਪਿਆਰ, ਦੋਸਤੀ, ਨਫ਼ਰਤ, ਬੇ-ਰਹਿਮੀ, ਦਇਆ, ਗੁੱਸਾ, ਭੁੱਖ, ਹਮਦਰਦੀ, ਦੁੱਖ, ਖੁਸ਼ੀ, ਲਾਲਸਾਵਾਂ, ਨਾ-ਪਸੰਦਗੀ ਅਤੇ ਡਰ ਆਦਿ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਕੇਂਦਰੀ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਝਟਕੇ ਲਾ ਕੇ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਾਲਟਰ ਹੈਸ ਨੇ ਸਿੱਧ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਆਤਮਿਕ ਕਦਰਾਂ ਕੀਮਤਾਂ ਕੁੱਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਕੇਵਲ ਤੰਤੂਆਂ ਦੀ ਬਿਜਲਈ-ਰਸਾਇਣਕ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਹੀ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਰੱਬੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। {{gap}}ਕਿਉਂਕਿ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਮਾਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਮਾਦਾ ਨਾ ਤਾਂ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਕਿਸੇ ਮਨੁੱਖੀ ਜਾਂ ਗੈਰ ਮਨੁੱਖੀ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਦਾ ਸਵਾਲ ਹੀ ਪੈਦਾ ਨਹੀ ਹੁੰਦਾ ਬੇਜਾਨ ਪਦਾਰਥ ਤੋਂ ਜਿਉਂਦੀ ਵਸਤੂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਉਸ ਅੰਦਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਰਸਾਇਣਕ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਹਾਲਤਾਂ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਨਾਂ ਕਿ ਕਿਸੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਦੀ। {{gap}}ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਆਸਤਿਕਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦੇਣਾ ਕੋਈ ਸੌਖਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ। ਨਿਰਸੰਦੇਹ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ, ਕੋਈ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਜਵਾਬੀ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾਂ ਕਿੱਥੋ ਆਇਆ? ਆਉ ਅਸੀਂ ਪੜਤਾਲ ਕਰੀਏ ਕਿ ਸਬੂਤ, ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਦਲੀਲਾਂ ਕਿੱਥੋ ਤੱਕ ਸਾਡੀ<noinclude></noinclude> 3vra0ymsefbcyofjjl5iib7hi5n2r8b 250 72135 217388 217286 2026-05-06T11:38:12Z Harchand Bhinder 2624 217388 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Marde Sehajpreet kaur" />{{c|34||}}</noinclude>ਅਗਵਾਈ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ? {{gap}}ਆਉ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖੀਏ ਫਿਰ ਗ੍ਰਹਿਆਂ, ਉਪ- ਗ੍ਰਹਿਆਂ, ਸੂਰਜ ਮੰਡਲਾਂ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਗੰਗਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖੀਏ। ਵਿਸ਼ਾਲ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿੱਚ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰਦੇ ਹੋਏ ਸਾਡੇ ਤਾਰਾ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਅਣਗਿਣਤ ਤਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ। ਇਕ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਇੱਕ ਸੌ ਹਜ਼ਾਰ ਬਿਲੀਅਨ ਹੈ। ਇਹ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਸੰਖਿਆ ਅਨੰਤ ਦੂਰੀਆਂ ਤੱਕ ਫੈਲੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਤਾਰਾ ਮੰਡਲ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਸੀ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੈਕੜੇ ਹਜ਼ਾਰ ਮਿਲੀਅਨ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। {{gap}}ਦਿਸ਼ਣਯੋਗ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦਾ ਅਰਧ ਵਿਆਸ, ਇੱਕ ਬਿਲੀਅਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਰ੍ਹੇ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਹ ਤਾਂ ਕੇਵਲ ਓਨਾ ਹੀ ਹੈ ਜਿੰਨਾ ਕਿ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਵੱਡੀ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਦੂਰਬੀਨ ਰਾਹੀ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੇ ਉਸ ਭਾਗ ਵਿੱਚ, ਜਿਹੜਾ ਅਜੇ ਤੱਕ ਵੇਖਿਆ ਨਹੀ ਜਾ ਸਕਿਆ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਆਕਾਸ਼- ਗੰਗਾਵਾਂ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਰੇਡੀਓ ਦੂਰਬੀਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਉਹਨਾਂ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹੋਈ ਹੈ। {{gap}}ਵੇਖੇ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਸੌ ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਘੱਟ ਅਕਾਸ਼ ਗੰਗਾਵਾਂ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁੱਝ, ਸਾਡੀ ਆਕਾਸ਼-ਗੰਗਾ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਡੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿ ਸੂਰਜ ਮੰਡਲ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਕਣ ਹੈ। ਇਹ ਅਕਾਸ਼ ਗੰਗਾਵਾਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਤੇਜ਼ ਰਫਤਾਰ ਨਾਲ ਇੱਕ ਦੂਜੀ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹਟ ਰਹੀਆਂ ਹਨ । {{gap}}ਇਹ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੀ ਅਕਾਸ਼ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਦੱਸ ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੂਰਜ ਮੰਡਲ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਤੇ ਉਹੀ ਤੱਤ ਹਨ, ਜਿਹੜੇ ਸਾਡੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਰੱਦ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਧਰਤੀ ਵਰਗੀਆਂ ਹਾਲਤਾਂ ਉਥੇ ਵੀ ਹਨ ਤਾਂ ਇਹਨਾਂ ਲੱਖਾਂ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਉੱਪਰ ਵੀ ਧਰਤੀ ਦੇ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਜੁਲਦੇ ਹੀ ਜੀਵ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਪਈ ਹੈ। {{gap}}ਮਾਦੇ ਦੇ ਇਹਨਾਂ ਵਿਸ਼ਾਲ ਢੇਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤੱਤ, ਲਗਾਤਾਰ ਟੁੱਟ ਅਤੇ ਬਣ ਰਹੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਆਪ ਹੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਕੀ ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਇੰਜਨੀਅਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੇ ਇਸ ਮਾਦੇ ਦਾ ਆਕਾਰ ਬਣਾ ਕੇ ਸਮੁੱਚੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ ? ਇਸ ਦਾ ਸਿਰਫ ਇੱਕੋ ਹੀ ਜਵਾਬ ਹੈ- ਨਹੀਂ। {{gap}}ਅਸੀਂ ਪੁੱਛ ਸਕਦੇ ਹਾਂ-ਕੁਦਰਤ ਦਾ ਕੀ ਉਦੇਸ਼ ਹੈ ? ਸਾਰੀ ਕੁਦਰਤ ਨੂੰ ਘੋਖਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਅਸੀਂ ਇਸ ਦਾ ਠੀਕ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਲੱਭ ਸਕਦੇ। ਇਸ ਬਰੀਕ ਕਣ ਦੇ ਉੱਤੇ, ਜਿਸ ਤੇ ਅਸੀਂ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ, ਘਟਨਾਵਾਂ ਇੰਜ ਘਟਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਸਾਡੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰੱਖਤ ਉੱਗਦੇ ਹਨ। ਸਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕਾਈ ਤੋਂ ਦਰੱਖਤ ਬਣੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਕਿੰਨੇ ਹੀ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਲਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਹੀ, ਇੱਕ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਤਾਕਤ ਤੂਫਾਨ, ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਅਸੀ ਪੁੱਛਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂਫਾਨ ਦੇ ਇਸ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਕੀ ਮੰਤਵ ਹੈ? ਜਵਾਬ ਫੇਰ ਵੀ ਨਾਂਹ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਹਾਲਤਾਂ ਹੀ ਅਜਿਹੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਦੋਹਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਸਭਵ ਹਨ। {{gap}}ਪਿਛਲੇ ਲੱਗਭਗ 20 ਲੱਖ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਮਨੁੱਖ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਾਂਗ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਸ਼ਿਕਾਰ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਹੱਥਾਂ 'ਚ ਡੰਡੇ ਜਾਂ ਤਿੱਖੀ ਨੋਕਦਾਰ ਸੋਟੀ ਨਾਲ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰ ਕੇ ਭੋਜਨ ਹਾਸਲ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ<noinclude></noinclude> 79s40lhm6vojxjcb0ocxsts2aq46egl 217389 217388 2026-05-06T11:38:35Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 217389 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|34||}}</noinclude>ਅਗਵਾਈ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ? {{gap}}ਆਉ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖੀਏ ਫਿਰ ਗ੍ਰਹਿਆਂ, ਉਪ- ਗ੍ਰਹਿਆਂ, ਸੂਰਜ ਮੰਡਲਾਂ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਗੰਗਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖੀਏ। ਵਿਸ਼ਾਲ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿੱਚ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰਦੇ ਹੋਏ ਸਾਡੇ ਤਾਰਾ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਅਣਗਿਣਤ ਤਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ। ਇਕ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਇੱਕ ਸੌ ਹਜ਼ਾਰ ਬਿਲੀਅਨ ਹੈ। ਇਹ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਸੰਖਿਆ ਅਨੰਤ ਦੂਰੀਆਂ ਤੱਕ ਫੈਲੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਤਾਰਾ ਮੰਡਲ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਸੀ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੈਕੜੇ ਹਜ਼ਾਰ ਮਿਲੀਅਨ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। {{gap}}ਦਿਸ਼ਣਯੋਗ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦਾ ਅਰਧ ਵਿਆਸ, ਇੱਕ ਬਿਲੀਅਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਰ੍ਹੇ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਹ ਤਾਂ ਕੇਵਲ ਓਨਾ ਹੀ ਹੈ ਜਿੰਨਾ ਕਿ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਵੱਡੀ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਦੂਰਬੀਨ ਰਾਹੀ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੇ ਉਸ ਭਾਗ ਵਿੱਚ, ਜਿਹੜਾ ਅਜੇ ਤੱਕ ਵੇਖਿਆ ਨਹੀ ਜਾ ਸਕਿਆ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਆਕਾਸ਼- ਗੰਗਾਵਾਂ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਰੇਡੀਓ ਦੂਰਬੀਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਉਹਨਾਂ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹੋਈ ਹੈ। {{gap}}ਵੇਖੇ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਸੌ ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਘੱਟ ਅਕਾਸ਼ ਗੰਗਾਵਾਂ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁੱਝ, ਸਾਡੀ ਆਕਾਸ਼-ਗੰਗਾ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਡੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿ ਸੂਰਜ ਮੰਡਲ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਕਣ ਹੈ। ਇਹ ਅਕਾਸ਼ ਗੰਗਾਵਾਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਤੇਜ਼ ਰਫਤਾਰ ਨਾਲ ਇੱਕ ਦੂਜੀ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹਟ ਰਹੀਆਂ ਹਨ । {{gap}}ਇਹ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੀ ਅਕਾਸ਼ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਦੱਸ ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੂਰਜ ਮੰਡਲ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਤੇ ਉਹੀ ਤੱਤ ਹਨ, ਜਿਹੜੇ ਸਾਡੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਰੱਦ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਧਰਤੀ ਵਰਗੀਆਂ ਹਾਲਤਾਂ ਉਥੇ ਵੀ ਹਨ ਤਾਂ ਇਹਨਾਂ ਲੱਖਾਂ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਉੱਪਰ ਵੀ ਧਰਤੀ ਦੇ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਜੁਲਦੇ ਹੀ ਜੀਵ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਪਈ ਹੈ। {{gap}}ਮਾਦੇ ਦੇ ਇਹਨਾਂ ਵਿਸ਼ਾਲ ਢੇਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤੱਤ, ਲਗਾਤਾਰ ਟੁੱਟ ਅਤੇ ਬਣ ਰਹੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਆਪ ਹੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਕੀ ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਇੰਜਨੀਅਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੇ ਇਸ ਮਾਦੇ ਦਾ ਆਕਾਰ ਬਣਾ ਕੇ ਸਮੁੱਚੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ ? ਇਸ ਦਾ ਸਿਰਫ ਇੱਕੋ ਹੀ ਜਵਾਬ ਹੈ- ਨਹੀਂ। {{gap}}ਅਸੀਂ ਪੁੱਛ ਸਕਦੇ ਹਾਂ-ਕੁਦਰਤ ਦਾ ਕੀ ਉਦੇਸ਼ ਹੈ ? ਸਾਰੀ ਕੁਦਰਤ ਨੂੰ ਘੋਖਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਅਸੀਂ ਇਸ ਦਾ ਠੀਕ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਲੱਭ ਸਕਦੇ। ਇਸ ਬਰੀਕ ਕਣ ਦੇ ਉੱਤੇ, ਜਿਸ ਤੇ ਅਸੀਂ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ, ਘਟਨਾਵਾਂ ਇੰਜ ਘਟਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਸਾਡੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰੱਖਤ ਉੱਗਦੇ ਹਨ। ਸਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕਾਈ ਤੋਂ ਦਰੱਖਤ ਬਣੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਕਿੰਨੇ ਹੀ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਲਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਹੀ, ਇੱਕ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਤਾਕਤ ਤੂਫਾਨ, ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਅਸੀ ਪੁੱਛਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂਫਾਨ ਦੇ ਇਸ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਕੀ ਮੰਤਵ ਹੈ? ਜਵਾਬ ਫੇਰ ਵੀ ਨਾਂਹ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਹਾਲਤਾਂ ਹੀ ਅਜਿਹੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਦੋਹਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਸਭਵ ਹਨ। {{gap}}ਪਿਛਲੇ ਲੱਗਭਗ 20 ਲੱਖ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਮਨੁੱਖ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਾਂਗ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਸ਼ਿਕਾਰ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਹੱਥਾਂ 'ਚ ਡੰਡੇ ਜਾਂ ਤਿੱਖੀ ਨੋਕਦਾਰ ਸੋਟੀ ਨਾਲ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰ ਕੇ ਭੋਜਨ ਹਾਸਲ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ<noinclude></noinclude> 7lk5de3ki4p5bqvuubei2bspzm88zwt 250 72136 217390 217287 2026-05-06T11:44:28Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 217390 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|35||}}</noinclude>ਚੰਦਰਮਾਂ, ਮਰਕਰੀ, ਵੀਨਸ, ਅਤੇ ਜੁਪੀਟਰ ਵਰਗੇ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਿਆ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਭਾਵੇਂ ਅੱਜ ਦਾ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਆਦਮੀ ਉਸੇ ਚੰਦਰਮਾ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਪਾ ਆਇਆ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਅੱਜ ਦੇ ਮਨੁੱਖ ਵਿੱਚ ਜਾਂਗਲੀਆਂ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਾਲੇ ਕੁੱਝ ਪੁਰਾਣੇ ਗੁਣ ਅੱਜ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਜਿੰਨਾਂ ਤੋਂ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਇਆ ਹੈ। {{gap}}ਸਾਇੰਸਦਾਨਾਂ ਨੇ ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਚਟਾਨ ਦੀ ਠੀਕ ਉਮਰ 3 ਬਿਲੀਅਨ ਸਾਲ ਖੋਜੀ ਹੈ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੀ ਉਮਰ 3 ਬਿਲੀਅਨ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਰਥਾਤ 4.5 ਬਿਲੀਅਨ ਸਾਲ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਬਾਈਬਲ ਅਨੁਸਾਰ ਧਰਤੀ ਦੀ ਉਮਰ 5975 ਸਾਲ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਧਰਤੀ ਦੀ ਭੂਗੋਲਿਕ ਉਮਰ ਦਾ 1/20 ਲੱਖਵਾਂ ਭਾਗ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਹੈ। {{gap}}ਅਸੀ ਸਾਰੇ ਕੁਦਰਤ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਤੇ ਹੈਰਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ। ਪ੍ਰੰਤੂ ਜੇ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਵੇਖੀਏ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਕੁਦਰਤ ਵਿੱਚ ਸੁੰਦਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਭੈੜੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੀ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਭੈੜੀਆਂ, ਚੰਗੀਆਂ ਤੇ ਬੁਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਉਸ ਦਿਆਲੂ ਰੱਬ ਨੇ ਕਿਉਂ ਇਹ ਬੁਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ? ਜੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰਨ ਵਾਲੀ ਹਰ ਗੱਲ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਵੱਲੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ ਤਾਂ ਫਿਰ ਰੱਬ ਨੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਬੁਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਤਲ, ਤਸੀਹੇ, ਜੰਗ, ਤਬਾਹੀਆਂ, ਭੁਖ-ਮਰੀ, ਪਲੇਗ, ਬਲਾਤਕਾਰ ਅਤੇ ਡਾਕਿਆਂ ਆਦਿ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ੁੰਮੇਵਾਰ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਨਹੀ। ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਦੋ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਲਿਆ ਹੈ। ਭਾਵੇ ਰੱਬ ਸਰਵ ਸ਼ਕਤੀਮਾਨ ਹੈ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਮਨੁੱਖ ਵੀ ਜ਼ੁੰਮੇਵਾਰ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਆਜ਼ਾਦ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਬਰਾਈਆਂ ਅਤੇ ਭੈੜੇ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਆਪ ਜ਼ੁੰਮੇਵਾਰ ਹੈ। ਕੀ ਇਹ ਇਲਜ਼ਾਮ ਉਸ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਅਤੇ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਤੇ ਨਹੀ ਆਉਂਦਾ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਬੁਰੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਆਜ਼ਾਦ ਇੱਛਾ ਕਿਉਂ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ? {{gap}}ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੇ ਆਦਮੀ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਜਿਹੜਾ ਲੇਟ ਹੋ ਜਾਣ ਕਰਕੇ ਹਵਾਈ ਹਾਦਸੇ ਤੋਂ ਬਚ ਗਿਆ ਹੈ, ਰੱਬ ਦਾ ਇਸ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਦੀ ਜਾਨ ਬਚਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੀ ਉਹਨਾਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ, ਜਿਹਨਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਹਵਾਈ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ, ਰੱਬ ਨੂੰ ਲਾਹਨਤਾਂ ਨਹੀਂ ਪਾਉਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਰੱਬ ਹੀ ਹੈ? ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਰਚਣਹਾਰ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਬੰਗਾਲੀ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀਆਂ ਦੀਆਂ ਹੈਜ਼ੇ ਨਾਲ ਹੋਈਆਂ ਮੌਤਾਂ ਦਾ ਜ਼ੁੰਮੇਵਾਰ ਵੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਆਪ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। {{gap}}ਅਸੀ ਮਨੁੱਖੀ ਅੱਖ ਦੁਆਰਾ ਵਸਤੂਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬ ਲੈਣ ਤੇ ਅਤੇ ਜਿਹੜੀ ਨਾੜੀ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਇਹ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਇਹ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਰਚਨਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਆਉ, ਅਸੀ ਸੱਪ ਦੇ ਦੰਦਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਦੇਖੀਏ, ਜਿਹੜੇ ਡਾਕਟਰ ਦੀਆਂ ਸੂਈਆਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਅੰਦਰੋਂ ਖੋਖਲੇ ਅਤੇ ਤਿੱਖੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਤਾਂ ਜੋ ਆਪਣੇ ਬੇਸਹਾਰਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜ਼ਹਿਰ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਣ। ਉਹਨਾਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕਾਂ ਬਾਰੇ ਸੋਚੋ, ਜਿਹੜੇ ਹਰ ਸਾਲ ਭੂਚਾਲ, ਝੱਖੜਾਂ, ਵਾ-ਵਰੋਲੇ ਅਤੇ ਜਵਾਲਾਮੁੱਖੀ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਲਾਵਿਆਂ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਇਹ ਇੱਕ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਦੇ ਕੰਮ ਹਨ ਤਾਂ ਕੀ ਉਸਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਕੁਦਰਤੀ ਆਫਤਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਭੋਲੇ ਭਾਲੇ ਅਤੇ ਬੇਵਸ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ? {{gap}}ਕੀ ਟੀਲਹਾਰਡ ਡੀ ਚਾਰਡਿਨ ਦੇ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਠੀਕ ਹਨ ਕਿ ਜੀਵ ਵਿਕਾਸ ਇੱਕ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਸਰਵ- ਸ਼ਕਤੀਮਾਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਚਲਦਾ ਹੈ? ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਵਿਕਾਸ ਵਾਂਗ, ਜੀਵ ਵਿਕਾਸ ਇਕ<noinclude></noinclude> 1002a6zz17fyk8mki3lxwna1273uxat 250 72137 217323 2026-05-05T16:21:25Z Amritpal Aman 2020 /* ਸੋਧਣਾ */ 217323 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Amritpal Aman" /></noinclude> ਲੋਈ, ਜੋ ਭਗਤ ਕਬੀਰ ਜੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀ, ਭਗਤ ਕਬੀਰ ਜੀ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ "ਲੋਈ ਆਖਦੀ ਕਬੀਰਾ ਮੇਰਾ ਤਨ ਚੀਰ ਲੈ"। ਇਸ ਤੁਕ ਨੂੰ ਉਹ ਬੜੀ ਲੈਅ ਨਾਲ ਮਸਤ ਹੋ ਕੇ ਪੜ੍ਹਦੇ ਸਨ। {{gap}}ਚਰਿੱਤਰ ਅਤੇ ਇਖਲਾਕ ਪੱਖੋਂ ਵੀ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਇਕ ਨਿਰਮਲ ਗੰਗਾ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੀ। ਮੇਰੇ ਯਾਦ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਕਦੇ ਮੇਰਾ ਤਾਇਆ (ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਦਾ ਜੇਠ) ਘਰ ਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਮਾਂ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਸ਼ਾਇਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਔਰਤਾਂ ਪਰਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ। ਪਰਮਾਤਮਾ ਨਾਲ ਇਕਸੁਰ ਹੋਣ ਲਈ ਚਰਿੱਤਰ ਅਤੇ ਇਖਲਾਕ ਉੱਚਾ-ਸੁੱਚਾ ਹੋਣਾ ਵੀ ਜਰੂਰੀ ਹੈ। {{gap}}ਮੇਰੇ ਯਾਦ ਹੈ ਇਕ ਵਾਰ ਮੇਰੇ ਬਾਪੂ ਜੀ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਪਾ ਕੇ ਮੇਰੀ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਨੂੰ ਪੰਜਵੀਂ 'ਚੋਂ ਹਟਾ ਲਿਆ। ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਉਸਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਈ ਤੋਂ ਹਟਾਉਣ ਨਹੀਂ ਸੀ ਦਿੰਦੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਪੜ੍ਹਨ ਵਿਚ ਵੀ ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਸੀ। ਪਰ ਸ਼ਾਇਦ ਮੇਰੇ ਬਾਪੂ ਨੂੰ ਇਹ ਲੱਗਿਆ ਹੋਵੇ ਕਿ ਮੈਂ ਖੇਤੀ ਦੇ ਕੰਮਾਂ-ਕਾਰਾਂ ਵਿਚ ਇਕੱਲਾ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਤਾਂ ਤੁਰ ਫਿਰ ਕੇ ਹੱਥ ਵਟਾਉਣ ਜੋਗਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਹਾਂ, ਮੈਂ ਛੋਟਾ ਹੁੰਦਾ ਕਾਫੀ ਕੰਮ ਕਰ ਵੀ ਲੈਂਦਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਜ਼ੀਰੀ ਦੀ ਪੌਧ (ਪਨੀਰੀ) ਪੁੱਟਣਾ, ਕਣਕ ਅਤੇ ਜੀਰੀ ਦੀ ਕਟਾਈ, ਬਰਸੀਮ ਦੀ ਕਟਾਈ ਆਦਿ। ਜੋ ਕੰਮ ਬੈਠ ਕੇ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਉਹ ਤਾਂ ਮੈਂ ਬਾਕੀ ਆਦਮੀਆਂ ਤੋਂ ਦੁੱਗਣਾ ਕਰਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਹੈ ਕਿ ਇਕ ਵਾਰ ਜ਼ੀਰੀ ਲਈ ਪੌਧ (ਪਨੀਰੀ) ਦੀ ਪੁਟਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਮੇਰਾ ਬਾਪੂ ਲੈ ਗਿਆ ਅਤੇ ਨਾਲ ਇਕ ਦਿਹਾੜੀਦਾਰ ਵੀ ਲੈ ਗਿਆ। ਮੈਂ, ਬਾਪੂ ਅਤੇ ਦਿਹਾੜੀਦਾਰ ਤਿੰਨੇ ਪੌਧ ਪੁੱਟਣ ਲੱਗੇ। ਬਾਪੂ ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਿਆ ਕਿ ਦਿਹਾੜੀਦਾਰ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਪੌਧ ਦੀ ਇਕ 'ਜੂੜੀ' ਪੁੱਟਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਮੈਂ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਨੂੰ 9 ਜੂੜੀਆਂ ਪੁੱਟ ਦਿੰਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਮੇਰਾ ਬਾਪੂ ਬੜਾ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਉਸਦਾ ਪੁੱਤ ਦੀ ਹੱਥ ਵਟਾਉਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਹੈ। ਸ਼ਾਇਦ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਹੀ ਉਸਨੇ ਮੇਰੀ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਹਟਾਉਣ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾ ਲਿਆ ਹੋਵੇ। ਮੇਰੇ ਯਾਦ ਹੈ ਉਹ ਸਾਲ ਮੇਰੀ ਭੈਣ ਦਾ ਖਰਾਬ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਸਕੂਲ ’ਚੋਂ ਹਟਾ ਲਈ ਗਈ ਸੀ। ਅਸੀਂ ਮਾਂ ਪੁੱਤ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਸਾਂ ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਕੇ ਜ਼ੋਰ ਪਾ ਕੇ ਫੇਰ ਉਸਨੂੰ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਦੋਵੇਂ ਭੈਣਾਂ ਇਕੋ ਕਲਾਸ ਵਿਚ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ। {{gap}}ਮੈਨੂੰ ਛੇਵੀਂ-ਸੱਤਵੀਂ ਕਲਾਸ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਦਿਆਂ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਜਾ ਕੇ ਰਹਿਰਾਸ ਸਾਹਿਬ, ਕੀਰਤਨ ਸੋਹਿਲਾ ਆਦਿ ਪੜ੍ਹਨ ਦਾ ਬੜਾ ਸ਼ੌਕ ਸੀ, ਕਿਉਂ ਜੋ ਮਾਂ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਨਾਲ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਤੌਰ ਤੇ ਜੁੜੀ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਸਾਨੂੰ ਸਭ ਨੂੰ ਗੁਰਬਾਣੀ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਪ੍ਰੇਰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਜਾਣ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਬੜੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲਦੀ ਸੀ। ਮੈਂ ਕਦੇ ਕਦੇ<noinclude>{{rh||15}}</noinclude> obhdilhkjkhli79dvx7k9d9djij4pyd 250 72138 217324 2026-05-05T16:33:29Z Amritpal Aman 2020 /* ਸੋਧਣਾ */ 217324 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Amritpal Aman" /></noinclude> ਅਰਦਾਸ ਵੀ ਕਰ ਲਿਆ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਮੈਂ ਲਗਭਗ 2-3 ਸਾਲ ਅਜਿਹਾ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਨ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲਦੀ ਸੀ। {{gap}}ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਟਿਊਬਵੈੱਲ (ਬੋਰ) ਤੋਂ ਬਣੀ ਖੂਹੀ ਦੇ ਉੱਪਰ ਲੱਕੜ ਦੀ ਦੋ ਸਿੱਲਾਂ ਰੱਖ ਕੇ ਉਪਰ ਇੰਜਣ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਪਟਾ ਉਤਰ ਕੇ ਇੰਜਣ ਸਪੀਡਾਂ ਫੜ ਲੈਂਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਰੇਸ ਘੱਟ ਕਰਨ ਲਈ ਨਿਗ੍ਹਾ ਰੱਖਣ ਲਈ ਬੰਦੇ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਸੀ ਜਾਂ ਫਿਰ ਕਈ ਵਾਰੀ ਟਿਊਬਵੈੱਲ ਪਾਣੀ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਵੀ ਇੰਜਣ ਦੀ ਰੇਸ ਤੇਜ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਇੰਜਣ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਰੱਖਣ ਦੀ ਮੇਰੀ ਡਿਊਟੀ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਤੁਰਨ ਫਿਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਓਥੇ ਬੈਠ ਕੇ ਹੀ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਸ਼ਾਰਟਹੈਂਡ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ। {{gap}}ਮੈਂ ਬਚਪਨ ਵਿਚ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਖੇਡਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਮੇਰੇ ਮਾਮੇ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ, ਜਿਸ ਨੂੰ 'ਨੀਕਾ' ਕਹਿ ਕੇ ਬੁਲਾਉਂਦੇ ਸਨ, ਉਸ ਨੇ ਚਿੱਟੇ ਕਬੂਤਰ ਪਾਲੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਮੈਂ ਵੀ ਕਬੂਤਰ ਉਡਾਉਣ ਅਤੇ ਓਪਰੇ ਕਬੂਤਰ ਫੜ੍ਹਨ ਦਾ ਸ਼ੌਕੀਨ ਸੀ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਕਾਫੀ ਮੁਹਾਰਤ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਮਾਂ ਕਹਿੰਦੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ "ਸੰਗਾਰੇ! ਬੱਚੇ ਕਬੂਤਰ ਕੰਮ ਨੀਂ ਆਉਣੇ, ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਕਬੂਤਰ ਚਾਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਆ! ਆ ਕੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰ ਲੈ। ਜੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਤਾਂ ਮੈਂ ਡੰਡਾ ਲੈ ਕੇ ਆਈ।" ਮੈਂ ਮਾਂ ਤੋਂ ਇੰਨਾ ਡਰਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਮਾਂ ਨੂੰ ਅਗਲੇ ਪਲ ਹੀ ਮੇਰੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਕਿਤਾਬ ਫੜ੍ਹੀ ਦਿਖਦੀ ਸੀ। ਬਚਪਨ ਵਿਚ ਗੱਡੇ ਦੀ ਪੱਤੀ ਨਾਲ ਗੋਲ ਚੱਕਰ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਦੇ ਬਣੇ ਅਤੇ ਲੋਹੇ ਦੇ ਕੇੜੇ ਨੂੰ ਹੇਠਲੇ ਪਾਸਿਓਂ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਮੋੜ ਕੇ ਮੈਂ 'ਟਊਆ' ਵੀ ਬਹੁਤ ਚਲਾਇਆ। ਮੈਂ ਦੌੜ ਤਾਂ ਸਕਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪਿੰਡ ਦੇ ਚੌਤਰੇ ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਟਊਏ ਨੂੰ ਵਗਾਹ ਕੇ ਮਾਰਦਾ ਸੀ ਜੋ ਰੁੜਦਾ ਰੁੜਦਾ ਅੱਗੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਟੋਭੇ ਵਿਚ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਫੇਰ ਬਾਕੀ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ "ਜਾਓ! ਚੁੱਕ ਕੇ ਲਿਆਓ।" ਵਿਚਾਰੇ ਭੱਜੇ ਭੱਜੇ ਜਾਂਦੇ। ਫੇਰ ਪਿੰਡ ਦੀ ਔਰਤ ਜਿਊਣੀ ਦੇ ਦੇਵ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਕੋਠੇ ਵਿਚ ਟੁੱਟਿਆ ਗੱਡਾ ਪਿਆ ਸੀ। ਦੁਪਹਿਰ ਨੂੰ ਅੱਖ ਬਚਾ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਲੋਹੇ ਦੇ ਕੇੜੇ ਕੱਢ ਕੇ ਘਰ ਲਿਆ ਕੇ ਬਾਪੂ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਸੀ ਕਿ "ਜਾਇਓ! ਜਾ ਕੇ ਮਿਸਤਰੀ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਦੋ ਪਹੀਏ ਅਤੇ ਲੰਮੇ ਕੇੜੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਇਕ ਹੈਂਡਲ ਲਗਵਾ ਕੇ 'ਸੈਕਲੀ' ਬਣਵਾ ਕੇ ਲਿਆਉ। ਬਾਪੂ ਮੇਰਾ ਕਿਹਾ ਨਹੀਂ ਮੋੜਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਅਖੀਰ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਮੋੜਿਆ। ਉਹ ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਰੱਬੀ ਲੁਹਾਰ ਤੋਂ ਸੈਕਲੀ ਬਣਵਾ ਕੇ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੁੰਦਾ ਤੇ ਮੈਂ ਸੈਕਲੀ ਬਹੁਤ ਚਲਾਈ। ਮੈਨੂੰ ਮੱਝ ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਝੂਟੇ ਲੈਣ ਦਾ ਬੜਾ ਸ਼ੌਕ ਸੀ ਪਰ ਡਰਦਾ ਸਾਂ ਕਿ ਜੇਕਰ ਮੱਝ ਦੌੜ ਪਈ ਤਾਂ ਮੈਥੋਂ ਉਤਰਿਆ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ। ਇਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਮੱਝ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ ਤਾਂ ਮੱਝ ਇਕ ਕੰਡਿਆਂ ਦੀ ਝਾੜੀ ਨਾਲ ਘਿਸਰਨ ਲੱਗੀ,<noinclude>{{rh||16}}</noinclude> tskx7gadx65bukxmn5qan72x9e3vntq 250 72139 217331 2026-05-06T03:17:31Z Aman Arora PTL 1841 /* ਸੋਧਣਾ */ 217331 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aman Arora PTL" /></noinclude>{{Block center|<poem>'''{{larger|ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਵੋਟ ਹੀ ਤਾਂ ਹਾਂ}}''' ਸਲਮ ਏਰੀਏ ਦੀਆਂ ਸੜ੍ਹਾਂਦ ਮਾਰਦੀਆਂ ਸਿਮ-ਸਿਮ ਕਰਦੀਆਂ ਝੁੱਗੀਆਂ ਸਾਡਾ ਰੈਣ ਬਸੇਰਾ ਹਨ ਲੱਖਾਂ ਕੀਟ-ਪਤੰਗਿਆਂ ਦੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੀਆਂ ਹਵਾਵਾਂ ਵਿਚ ਸਾਹ ਲੈਂਦਿਆਂ ਵੀ ਅਸੀਂ ਜੀਅ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਖੇਤਾਂ ਵਿਚ ਟੀਟ ਦੁਪਹਿਰੇ ਕੱਟਦਿਆਂ ਕੀਟ-ਨਾਸ਼ਕ ਦਵਾਈਆਂ ਛਿੜਕਦਿਆਂ ਲੋਕ ਦੂਹਰਾ ਕਰ ਕਰ ਝੋਨਾ ਬੀਜਦਿਆਂ ਹੱਡ ਭੰਨਵੀਂ ਮਿਹਨਤ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਨੀਲੀ ਛੱਤ ਹੇਠ ਭੁੰਜੇ ਭੁੱਖੇ ਢਿੱਡ ਸੌਦਿਆਂ ਅਸੀਂ ਜੀਅ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਹੱਕ ਮੰਗਦਿਆਂ ਸੜਕਾਂ ਤੇ ਨਾਹਰੇ ਲਾਉਂਦਿਆਂ ਪੁਲਿਸ ਦੀਆਂ ਡਾਂਗਾਂ ਖਾਂਦਿਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਤੁੜਵਾਉਂਦਿਆਂ ਭੁੱਖ ਹੜਤਾਲਾਂ ਕਰਦਿਆਂ ਮਰਨ ਵਰਤ ਤੇ ਬੈਠਦਿਆਂ ਫਿਰ ਲਾਰਿਆਂ ਵਿਚ ਪਰਚਦਿਆਂ ਖੁਸ਼ਕ ਅੱਖਾਂ 'ਚ ਚੰਗੇ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਲਟਕਾਉਂਦਿਆਂ, ਡੰਗ ਟਪਾਉਂਦਿਆਂ ਉਖੜੇ ਉਖੜੇ ਸਾਹ ਲੈ ਇਹਨਾਂ ਬੇਰਹਿਮ ਵਕਤਾਂ 'ਚ ਵੀ ਜੋ ਤੁਰ ਫਿਰ ਰਹੇ ਹਾਂ।</poem>}}<noinclude>{{rh||ਛਾਵਾਂ ਅੰਦਰਲਾ ਸੇਕ - 31}}</noinclude> etvubg50gr7hiutfwykckeyvyd91fk2 250 72140 217332 2026-05-06T03:19:48Z Aman Arora PTL 1841 /* ਸੋਧਣਾ */ 217332 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aman Arora PTL" /></noinclude>{{Block center|<poem> ਸਾਨੂੰ ਨਾ ਮਰਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਨਾ ਹੀਂ ਜਿਉਣ ਜੋਗੇ ਰਹਿਣ ਉਂਜ ਸੰਵਿਧਾਨ ਸਾਨੂੰ ਭਾਰਤ ਮਹਾਨ ਦੇ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ ਸਨਮਾਨ-ਯੋਗ ਨਾਗਰਿਕ। ਤੁਸੀਂ ਗ਼ਲਤ ਸੋਚ ਰਹੇ ਹੋ- ਕਿ ਅਸੀਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਜੀਅ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਹਰਗਿਜ਼ ਨਹੀਂ ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਨੇਤਾਵਾਂ ਲਈ, ਹਾਕਮਾਂ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਵੋਟ ਹੀ ਤਾਂ ਹਾਂ ਤੇ ਵੋਟ ਸਿਰਫ਼ ਸੋਚ-ਵਿਹੂਣੀ ਜਿਉਂਦੀ ਰਹਿਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। *****</poem>}}<noinclude>{{rh||ਛਾਵਾਂ ਅੰਦਰਲਾ ਸੇਕ - 32}}</noinclude> a6ta1r7dab7o73sv1w5s3d9ztfeumy7 250 72141 217333 2026-05-06T03:41:10Z Amritpal Aman 2020 /* ਸੋਧਣਾ */ 217333 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Amritpal Aman" /></noinclude> ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਵੀ ਕੰਡੇ ਲੱਗੇ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੈਂ ਡਰਦਾ ਮੱਝ ਤੇ ਨਹੀਂ ਚੜ੍ਹਿਆ। {{gap}}ਜਦੋਂ ਬਹੁਤ ਛੋਟਾ ਸੀ ਤਾਂ ਗਾਰੇ ਦੇ 'ਤੋਪੜੇ' ਵਜਾ ਕੇ ਬਹੁਤ ਖੇਡਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਕਦੇ-ਕਦੇ ਗਾਰੇ ਦਾ ਗੰਡਾ ਜਾਂ ਟਰੈਕਟਰ ਬਣਾ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਵਿਚ ਦੋ ਛੋਟੇ ਪਹੀਆਂ ਅੱਗੇ ਅਤੇ ਦੋ ਵੱਡੇ ਪਹੀਏ ਪਿੱਛੇ ਪਾਉਂਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਗਾਰੇ ਦੇ ਖਿਡੌਣਿਆਂ ਨੂੰ ਪੱਕੇ ਕਰਨ ਲਈ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਅੱਗ ਵਿਚ ਵੀ ਪਾ ਦਿੰਦੇ ਸੀ। ਵੈਸੇ ਮੈਨੂੰ ਟਰੈਕਟਰ ਦਾ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਸ਼ੌਂਕ ਸੀ। ਮੇਰੇ ਯਾਦ ਹੈ ਇਕ ਵਾਰ ਮੇਰਾ ਵੱਡਾ ਮਾਮਾ (ਅਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ) ਸੀਲਾਂ ਦੇ ਮੇਲੇ ਤੇ ਜਾਣ ਵੇਲੇ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ ਕਿ "ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੀ ਲੈ ਕੇ ਆਵਾਂ?" ਤਾਂ ਮੈਂ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ "ਮੇਰੇ ਲਈ ਚਾਬੀ ਵਾਲਾ ਟਰੈਕਟਰ ਲਿਆਇਓ।" ਤਾਂ ਉਹ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਹੋਏ ਟਰੈਕਟਰ ਲੈ ਕੇ ਹੀ ਆਇਆ ਤਾਂ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ। ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਗੱਡੇ ਦਾ ਛੋਟਾ ਰੂਪ 'ਗੱਡੀ' ਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਮੇਰਾ ਬਾਪੂ ਮੈਨੂੰ ਗੱਡੀ ਤੇ ਬਿਠਾ ਕੇ ਟਿਊਬਵੈੱਲ ਤੇ ਲਿਜਾਂਦਾ ਤਾਂ ਮੈਂ ਗੱਡੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਬੈਠ ਕੇ ਖਿਡੌਣਾ ਟਰੈਕਟਰ ਜਾਂ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਖਿਡੌਣੇ ਗੱਡੇ ਨੂੰ ਧਾਗਾ ਪਾ ਕੇ ਗੱਡੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਫੜਕੇ ਬੈਠ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਜਾਂ ਗੱਡੀ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਦਿੰਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਖਿਡੌਣੇ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਰੁੜਦਾ ਆਉਂਦਾ ਵੇਖ ਕੇ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ। {{gap}}ਮੈਂ ਅਕਸਰ ਸੀਲਾਂ ਦੇ ਮੇਲੇ ਤੋਂ ਧੁਣਖੀ ਜ਼ਰੂਰ ਖਰੀਦਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤੂੰਬੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵਜਾਉਂਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਟੌਂਕੀ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰ ਖਰੀਦਦਾ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿਚ ਅੱਗੇ ਲੈਨਜ਼ ਲੱਗਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿੱਛੇ ਫਿਲਮ ਦੇ ਪੱਤਰੇ ਪਾ ਕੇ ਵੱਡਾ ਸਾਈਜ਼ ਹੋ ਕੇ ਦਿਸਦੇ ਹਨ। ਬਚਪਨ ਵਿਚ ਮਦਾਰੀ ਦੇ ਤਮਾਸ਼ੇ ਦੇਖਣ ਦਾ ਵੀ ਬਹੁਤ ਚਾਅ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਰਾਮ ਲੀਲਾ ਨੇੜੇ-ਤੇੜੇ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਜਿਵੇਂ ਰਾਠੀਆਂ ਜਾਂ ਸੀਲ ਆਦਿ ਵਿਚ ਅਕਸਰ ਲਗਦੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਮੇਰਾ ਨੀਕਾ ਮਾਮਾ ਆਪਣੀ ਪਿੱਠ ਤੇ ਜਾਂ ਮੋਢੇ ਤੇ ਬਿਠਾ ਕੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਪੈਦਲ ਜਾ ਕੇ ਰਾਮ ਲੀਲਾ ਜ਼ਰੂਰ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਨੀਕਾ ਮਾਮਾ ਮਈ-ਜੂਨ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਮੱਝਾਂ ਚਾਰਨ ਜਾਇਆ ਕਰਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਖਰਗੋਸ਼ (ਸਾਹਾ) ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕੁੱਤੇ ਨਾਲ ਲਿਜਾਂਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਕਦੇ ਕਦੇ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਇਕ ਅੱਧਾ ਪੀਸ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ। {{gap}}ਛੋਟੇ ਹੁੰਦੇ ਕੱਚ ਦੀਆਂ ਗੋਲੀਆਂ (ਬੰਟੇ) ਬਹੁਤ ਖੇਡੇ ਅਤੇ ਜਿੱਤ ਕੇ ਇਕ ਝੱਜਰ (ਬਰਤਨ) ਭਰ ਲਈ। ਫੇਰ ਅਖਰੋਟ ਖੇਡੇ, ਇਕ ਅਖਰੋਟ ਨੂੰ ਖਾਲੀ ਕਰਕੇ ਉਸ ਵਿਚ ਰੰਗ (ਇਕ ਧਾਤ) ਪਿਘਲਾ ਕੇ ਭਰ ਕੇ 'ਰੰਗਲੀ' ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਨਾਲ ਅਖਰੋਟ ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਰੰਗ (ਧਾਤ) ਟਿਊਬਵੈੱਲ ਵਾਲੇ ਇੰਜਣ ਦੀਆਂ ਟੁਕੜੀਆਂ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਮੈਂ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ "ਹੇ ਸੱਚੇ ਪਾਤਸ਼ਾਹ! ਸਾਡੇ ਇੰਜਣ ਦੀਆਂ ਟੁਕੜੀਆਂ ਖਰਾਬ ਹੋ ਜਾਣ।" ਕਿਉਂਕਿ ਜੇਕਰ ਉਹ ਖਰਾਬ ਹੋਣਗੀਆਂ ਤਾਂ ਹੀ ਤਾਂ ਬਾਪੂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਘਰੇ ਸੁੱਟੇਗਾ ਤੇ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਲਾ ਰੰਗ ਪਿਘਲਾ ਕੇ ਅਖਰੋਟ ਦੀ<noinclude>{{rh||17}}</noinclude> 5fs1nxtshbn9ubuvnwkhbnmzkeo2lnw 250 72142 217334 2026-05-06T03:50:01Z Amritpal Aman 2020 /* ਸੋਧਣਾ */ 217334 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Amritpal Aman" /></noinclude> 'ਰੰਗਲੀ' ਬਣਾਵਾਂਗਾ। ਟੋਕਰੇ ਹੇਠ ਝੰਡਾ ਲਗਾ ਕੇ ਤੇ ਡੰਡੇ ਨੂੰ ਰੱਸੀ ਬੰਨ ਲਈ। ਟੋਕਰੇ ਥੱਲੋ ਦਾਣੇ ਖਿੰਡਾ ਦੇਣੇ। ਜਦੋਂ ਚਿੜੀਆਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਜਾਨਵਰ ਦਾਣੇ ਚੁਗਣ ਆਉਂਦੇ ਤਾਂ ਝਟਕੇ ਨਾਲ ਰੱਸੀ ਖਿੱਚ ਲੈਣੀ ਅਤੇ ਟੋਕਰੇ ਵਿਚ ਉਹ ਜਾਨਵਰ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਣਾ। ਫੇਰ ਉਸ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਬੜਾ ਖੁਸ਼ ਹੋਣਾ ਅਤੇ ਫੇਰ ਛੱਡ ਦੇਣਾ। ਮੈਂ ਛੋਟੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਗੁਲੇਲ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਵੀ ਬਹੁਤ ਲਗਾਏ। ਤਕਰੀਬਨ ਹਰ ਸਾਲ ਗੁਲੇਲ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। {{gap}}ਫੇਰ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿਚ ਇਕ ਖੇਡ ਆਈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਦੋ ਬੈਰੰਗ (Bearing) ਇਕ ਤਿਕੋਣੇ ਝੰਡੇ ਦੇ ਸਿਰਿਆਂ ਤੇ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਅੱਗੇ ਡੰਡੇ ਦਾ ਹੈਂਡਲ ਬਣਾ ਕੇ ਆਪ ਪਿੱਛੇ ਬੈਠ ਜਾਣਾ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਕਹਿਣਾ ਕਿ "ਡੰਡਾ ਫੜ੍ਹ ਕੇ ਖਿੱਚੋ।" ਬੱਚੇ ਖਿੱਚਦੇ ਖਿੱਚਦੇ ਦੂਰ ਤੱਕ ਝੂਟੇ ਦਿਵਾ ਲਿਆਉਂਦੇ। ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਕਾਗਜ਼ ਦੇ ਜਹਾਜ਼ ਬਹੁਤ ਉਡਾਏ। ਇਸ ਕੰਮ ਵਿਚ ਐਕਸਪਰਟ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਅਕਸਰ ਸਕੂਲ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਮੈਥੋਂ ਹੀ ਜਹਾਜ਼ ਬਣਵਾਉਂਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਬਰਸਾਤਾਂ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਕਾਗਜ਼ ਦੀਆਂ ਕਿਸ਼ਤੀਆਂ ਬਣਾ ਕੇ ਬਹੁਤ ਤਰਾਈਆਂ। ਉਸ ਵਿਚ ਕੀੜਾ ਬਿਠਾ ਦਿੰਦੇ ਸੀ ਕਿ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ ਇਹ ਕਿਸ਼ਤੀ ਕੀੜੇ ਨੂੰ ਦੂਸਰੇ ਪਾਰ ਕਰ ਦੇਵੇਗੀ ਜਾਂ ਨਾ। ਕਣਕ ਅਤੇ ਜ਼ੀਰੀ ਦੀਆਂ ਬੱਲਾਂ ਬਹੁਤ ਚੁਗੀਆਂ। ਬੱਲਾਂ ਚੁਗਣ ਪਿੱਛੇ ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਅਤੇ ਮੇਰੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਕੰਪੀਟੀਸ਼ਨ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਕਿਹੜਾ ਪਹਿਲਾਂ ਉੱਠ ਕੇ ਬੱਲਾਂ ਚੁਗਣ ਜਾਵੇਗਾ। ਮੈਂ ਸਵੇਰੇ ਸਵੇਰੇ ਉਠ ਕੇ ਮੇਰੇ ਮਾਮਾ ਜੀ ਦੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਬੱਲਾਂ ਚੁਗਣ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਕਦੇ ਕਦੇ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਦੇਖ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਭਾਰਾਂ (ਭਰੀਆਂ) ਵਿਚੋਂ ਵੀ ਬੱਲਾਂ ਤੋੜ ਲੈਂਦਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕੁੜੀਆਂ ਉਠਦੀਆਂ ਤਾਂ ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਹੁੰਦੀਆਂ ਕਿ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਉਂ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਮਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਇਸ ਗੱਲੋਂ ਖਹਿਬੜਦੀਆਂ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਜਲਦੀ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਜਗਾਇਆ, ਹੁਣ ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਬੱਲਾਂ ਚੁਗ ਲਵੇਗਾ। ਫੇਰ ਦਾਣੇ ਵੇਚ ਕੇ ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਬੰਤੇ ਫੌਜੀ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਤੋਂ ਜਲੇਬੀਆਂ ਖਾਂਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਬਾਪੂ ਵੱਲੋਂ ਕਣਕ ਜਾਂ ਜੀਰੀ ਦਾ ਪਿੜ ਖਾਲੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉਥੇ ਤਰੇੜਾਂ ਵਿਚ ਪਏ ਦਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਕੱਢ-ਕੱਢ ਕੇ 5-7 ਰੁਪਏ ਬਣਾ ਲੈਣੇ। ਬਾਪੂ ਨੇ ਕਹਿ ਦੇਣਾ "ਜਿਹੜਾ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਕਣਕ ਜਾਂ ਜੀਰੀ ਕਟਾਏਗਾ, ਛੱਡਿਆ ਹੋਇਆ ਮਰੀਲਾ ਉਸੇ ਨੂੰ ਦੇਵਾਂਗਾ।" ਤਾਂ ਬੜੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਫਸਲ ਕੱਟਦੇ ਸੀ। {{gap}}ਇਕ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਛੋਟਾ ਸਾਂ ਤਾਂ ਮਾਂ-ਬਾਪ ਸ਼ਾਇਦ ਪੈਸਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਆਪਸ ਵਿਚ ਖਹਿਬੜ ਰਹੇ ਸਨ। ਅਚਾਨਕ ਮੇਰੇ ਬਾਪੂ ਨੇ ਵਗਾਹ ਕੇ ਪੈਸੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਦਸ ਰੁਪਏ ਦਾ ਨੋਟ ਓਹਲੇ ਵਿਚ ਡਿੱਗਾ। ਮੈਂ ਦੇਖਦਾ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਮਾਂ-ਬਾਪ ਇੱਧਰ-ਉਧਰ ਹੋ ਗਏ ਤਾਂ ਅੱਖ ਬਚਾ ਕੇ ਨੋਟ ਚੁੱਕ ਕੇ ਤੇਜ ਭਾਨ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਦਸ ਰੁਪਏ ਦਾ ਕੇਲਾ ਮੰਗਿਆ।<noinclude>{{rh||18}}</noinclude> nzar7h2sdmj2jaj7b3qqdeb3m1xxktd 250 72143 217337 2026-05-06T06:37:58Z Marde Sehajpreet kaur 1774 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਸਹਿਜ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰੋਗੀ ਅਤੇ ਅਰੋਗ, ਦੋਵੇਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਨਾਂ ਦੋਵੇਂ ਹਾਲਤਾਂ ਦੇ ਵਖਰੇਵੇਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਵਿਰਾਸਤੀ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣੀ ਕਾਰਕ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲੰਮੇ ਜੀਵ-ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਅ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217337 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Marde Sehajpreet kaur" /></noinclude>ਸਹਿਜ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰੋਗੀ ਅਤੇ ਅਰੋਗ, ਦੋਵੇਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਨਾਂ ਦੋਵੇਂ ਹਾਲਤਾਂ ਦੇ ਵਖਰੇਵੇਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਵਿਰਾਸਤੀ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣੀ ਕਾਰਕ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲੰਮੇ ਜੀਵ-ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਅਰੋਗ ਜਿਊਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਰੋਗੀ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਧਰਤੀ ਦੇ ਪੱਥਰ ਯੁੱਗ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮਾਣ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਜਿਉਂ ਰਹੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਜੀਵ ਵਿਕਾਸ ਤੋਂ ਇਹ ਗੱਲ ਸਪਸ਼ਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਰਵ-ਸ਼ਕਤੀਮਾਨ ਅਤੇ ਸਰਬੱਗ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਅਜਿਹਾ ਕੁੱਝ ਨਹੀ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਫਿਰ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਕਿ ਜੀਵ ਵਿਕਾਸ ਕਿਸੇ ਅਗਿਆਤ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਬਿਲਕੁਲ ਮੂਰਖਤਾ ਹੈ। ਵਰਤਮਾਨ ਯੁੱਗ ਦੇ ਕੁੱਝ ਉਦਾਰ ਅਧਿਆਤਮਵਾਦੀ ਇਹ ਸਿੱਧ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬਾਈਬਲ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਇੱਕ ਦਿਨ, ਆਦਮੀ ਦੇ ਲੱਖਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਉਹ ਲੋਕ ਬਾਬਾ ਆਦਮ ਦੀ ਉਸ ਹਾਸੋ-ਹੀਣੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਈਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਲੰਬਾ ਸਮਾਂ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਸੀ, ਫਿਰ ਤਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਉਸਨੂੰ ਲੱਖਾਂ ਸਾਲ ਹੀ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਹੋਵੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੂੰ (ਈਵ ਨੇ) ਆਦਮ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸੇ ਦਿਨ ਹੀ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।ਕਿਉਂਕਿ ‘ਰਚਨਾ’ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਵੇਰ ਤੇ ਸ਼ਾਮ ਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਸਾਡੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਜਿਹੜੀ ਕੇਵਲ 24 ਘੰਟੇ ਵਿੱਚ ਇਕ ਚੱਕਰ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ‘ਰਚਨਾ ਦੇ ਦਿਨਾਂ” ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਲਈ ਲੱਖਾਂ ਸਾਲ ਲੱਗ ਜਾਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਸਨ। ਟੀਲਹਾਰਡ ਡੀ ਚਾਰਡਿਨ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਹੈ ਕਿ ਆਦਮੀ, ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਰਚਨਾ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੀਵ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਬਿੰਦੂ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਬਾਰੇ ਉਸਦਾ ਵਿਚਾਰ ਸਿਰਫ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਪੱਖੀ ਹੀ ਨਹੀ, ਬਲਕਿ ਭੂ-ਕੇਂਦਰਤ ਅਤੇ ਮਾਨਵ-ਕੇਂਦਰੀ ਵੀ ਹੈ। ਚਾਰਡਿਨ ਭਾਵੇਂ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿਧ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੈ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਗਿਰਜੇ ਦੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿਚਾਰਾਂ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਨਹੀ ਉੱਠ ਸਕਿਆ, ਜਿਹੜੇ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਭਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਗਿਰਜੇ ਦੇ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਸਨ ਕਿ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬ ਬਣਾਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿੱਚ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਉਸਦੇ ਲਾਭ ਲਈ ਹੈ। ਜੇ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਗ੍ਰਹਿ ਉੱਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਤੋਂ ਸਿਖਰ ਤੇ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕੁਦਰਤ ਦੁਆਰਾ ਹੋਰ ਜੀਵ ਵਿਕਾਸ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹ ਸੋਚਣਾ ਹੀ ਗਲਤ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਆਪਣੇ ਜੀਵ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਥੇ ਆਦਮੀ ਹੀ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬ ਹੈ। ਕੀ ਇਸ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਧਰਤੀ ਹੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਜਰੂਰੀ ਗ੍ਰਹਿ ਹੈ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ‘ਰਚਨਾ’ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗਾ ਆਦਮੀ ਰਹਿਣ ਲਈ ਛੱਡਿਆ ਹੈ ? ਜਦ ਕੋਈ ਇਸ ਵਿਸ਼ਾਲ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਨੂੰ ਦੇਖਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਇੱਕ ਧੂੜ ਦੇ ਕਣ ਜਿੰਨੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਇਹ ਵੀ ਸੋਚਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਨੇ ਇੰਨਾ ਕੁੱਝ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿਚਲੇ ਮਨੁੱਖ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਹੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ਕਿ ਸਰਵ ਗਿਆਤਾ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਐਨਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਇਉਂ ਕਿਉਂ ਬਣਾਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਕਿ ਉਹ ਖਰਬਵਾਂ ਭਾਗ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦੇਖ ਸਕਦਾ। ਡਾਕਟਰੀ ਵਿੱਦਿਆ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਵਧਾ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਹਰਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਲੱਖਾਂ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾ ਕੇ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਮੌਤ ਦਾ ਫਰਮਾਨ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਆਦਮੀ ਉਸ 36<noinclude></noinclude> t98377rxuvo1wi9pd1ul2ew2n2m7fln 217391 217337 2026-05-06T11:51:26Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 217391 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|36||}}</noinclude>ਸਹਿਜ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰੋਗੀ ਅਤੇ ਅਰੋਗ, ਦੋਵੇਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਨਾਂ ਦੋਵੇਂ ਹਾਲਤਾਂ ਦੇ ਵਖਰੇਵੇਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਵਿਰਾਸਤੀ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣੀ ਕਾਰਕ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲੰਮੇ ਜੀਵ-ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਅਰੋਗ ਜਿਊਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਰੋਗੀ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਧਰਤੀ ਦੇ ਪੱਥਰ ਯੁੱਗ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮਾਣ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਜਿਉਂ ਰਹੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਜੀਵ ਵਿਕਾਸ ਤੋਂ ਇਹ ਗੱਲ ਸਪਸ਼ਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਰਵ-ਸ਼ਕਤੀਮਾਨ ਅਤੇ ਸਰਬੱਗ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਅਜਿਹਾ ਕੁੱਝ ਨਹੀ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਫਿਰ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਕਿ ਜੀਵ ਵਿਕਾਸ ਕਿਸੇ ਅਗਿਆਤ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਬਿਲਕੁਲ ਮੂਰਖਤਾ ਹੈ। {{gap}}ਵਰਤਮਾਨ ਯੁੱਗ ਦੇ ਕੁੱਝ ਉਦਾਰ ਅਧਿਆਤਮਵਾਦੀ ਇਹ ਸਿੱਧ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬਾਈਬਲ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਇੱਕ ਦਿਨ, ਆਦਮੀ ਦੇ ਲੱਖਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਉਹ ਲੋਕ ਬਾਬਾ ਆਦਮ ਦੀ ਉਸ ਹਾਸੋ-ਹੀਣੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਈਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਲੰਬਾ ਸਮਾਂ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਸੀ, ਫਿਰ ਤਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਉਸਨੂੰ ਲੱਖਾਂ ਸਾਲ ਹੀ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਹੋਵੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੂੰ (ਈਵ ਨੇ) ਆਦਮ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸੇ ਦਿਨ ਹੀ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਕਿਉਂਕਿ ‘ਰਚਨਾ’ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਵੇਰ ਤੇ ਸ਼ਾਮ ਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਸਾਡੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਜਿਹੜੀ ਕੇਵਲ 24 ਘੰਟੇ ਵਿੱਚ ਇਕ ਚੱਕਰ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ‘ਰਚਨਾ ਦੇ ਦਿਨਾਂ” ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਲਈ ਲੱਖਾਂ ਸਾਲ ਲੱਗ ਜਾਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਸਨ। {{gap}}ਟੀਲਹਾਰਡ ਡੀ ਚਾਰਡਿਨ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਹੈ ਕਿ ਆਦਮੀ, ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਰਚਨਾ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੀਵ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਬਿੰਦੂ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਬਾਰੇ ਉਸਦਾ ਵਿਚਾਰ ਸਿਰਫ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਪੱਖੀ ਹੀ ਨਹੀ, ਬਲਕਿ ਭੂ-ਕੇਂਦਰਤ ਅਤੇ ਮਾਨਵ-ਕੇਂਦਰੀ ਵੀ ਹੈ। ਚਾਰਡਿਨ ਭਾਵੇਂ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿਧ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੈ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਗਿਰਜੇ ਦੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿਚਾਰਾਂ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਨਹੀ ਉੱਠ ਸਕਿਆ, ਜਿਹੜੇ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਭਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਗਿਰਜੇ ਦੇ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਸਨ ਕਿ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬ ਬਣਾਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿੱਚ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਉਸਦੇ ਲਾਭ ਲਈ ਹੈ। {{gap}}ਜੇ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਗ੍ਰਹਿ ਉੱਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਤੋਂ ਸਿਖਰ ਤੇ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕੁਦਰਤ ਦੁਆਰਾ ਹੋਰ ਜੀਵ ਵਿਕਾਸ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹ ਸੋਚਣਾ ਹੀ ਗਲਤ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਆਪਣੇ ਜੀਵ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਥੇ ਆਦਮੀ ਹੀ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬ ਹੈ। ਕੀ ਇਸ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਧਰਤੀ ਹੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਜਰੂਰੀ ਗ੍ਰਹਿ ਹੈ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ‘ਰਚਨਾ’ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗਾ ਆਦਮੀ ਰਹਿਣ ਲਈ ਛੱਡਿਆ ਹੈ ? {{gap}}ਜਦ ਕੋਈ ਇਸ ਵਿਸ਼ਾਲ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਨੂੰ ਦੇਖਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਇੱਕ ਧੂੜ ਦੇ ਕਣ ਜਿੰਨੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਇਹ ਵੀ ਸੋਚਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਨੇ ਇੰਨਾ ਕੁੱਝ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿਚਲੇ ਮਨੁੱਖ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਹੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ਕਿ ਸਰਵ ਗਿਆਤਾ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਐਨਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਇਉਂ ਕਿਉਂ ਬਣਾਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਕਿ ਉਹ ਖਰਬਵਾਂ ਭਾਗ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦੇਖ ਸਕਦਾ। {{gap}}ਡਾਕਟਰੀ ਵਿੱਦਿਆ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਵਧਾ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਹਰਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਲੱਖਾਂ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾ ਕੇ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਮੌਤ ਦਾ ਫਰਮਾਨ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਆਦਮੀ ਉਸ<noinclude></noinclude> o10hbvuu9r66rgb4pcesi5mam5bcdkh 250 72144 217338 2026-05-06T06:38:18Z Marde Sehajpreet kaur 1774 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਦੀ ਅਵੱਗਿਆ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਚੋਣਵੀਂ ਵਿਧੀ ਅਤੇ ਤੰਤੂ ਵਿਗਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਆਦਮੀ, ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ, ਵਧੀਆ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਵਧੀਆ ਪੌਦਿਆਂ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤ ਨਾਲ ਟੱਕਰ ਲੈ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਤਬਾਹਕੁੰਨ ਪ੍..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217338 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Marde Sehajpreet kaur" /></noinclude>ਦੀ ਅਵੱਗਿਆ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਚੋਣਵੀਂ ਵਿਧੀ ਅਤੇ ਤੰਤੂ ਵਿਗਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਆਦਮੀ, ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ, ਵਧੀਆ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਵਧੀਆ ਪੌਦਿਆਂ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤ ਨਾਲ ਟੱਕਰ ਲੈ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਤਬਾਹਕੁੰਨ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਨਸਲ ਸੁਧਾਰ, ਟੈਸਟ-ਟਿਊਬ ਬੇਬੀ ਅਤੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਹੀ ਬੱਚੇ ਦੇ ਲਿੰਗ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ, ਅਜਿਹੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਖੋਜਾਂ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਵੀ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਭਾਵੇਂ ਧਾਰਮਿਕ ਲੋਕ ਇਸ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਨ ਜਾਂ ਨਾ, ਪਰ ਉਹ ਦਿਨ ਦੂਰ ਨਹੀਂ, ਜਦੋ ਮਨੁੱਖੀ ਨਸਲ ਸੁਧਾਰ ਦੇ ਮਹਿਕਮੇ ਦਾ ਮੰਤਰੀ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਕਰਿਆ ਕਰੇਗਾ ਕਿ ਬੱਚੇ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੇ ਲਾਇਸੰਸ ਕਿਹੜੇ ਕਿਹੜੇ ਆਦਮੀਆਂ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਜਾਣ। ਭਾਵੇਂ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਰੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿਨਸੀ-ਆਨੰਦ ਮਾਨਣ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹ ਹੋਵੇਗੀ, ਪਰੰਤੂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬੱਚੇ ਪੈਦਾ ਦੀ ਖੁੱਲ੍ਹ ਓਨਾਂ ਚਿਰ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ, ਜਿੰਨਾਂ ਚਿਰ ਉਹ ਮਨੁੱਖੀ ਨਸਲ ਸੁਧਾਰ ਦੇ ਵਜ਼ੀਰ ਤੋਂ ਲਾਇਸੇੰਸ ਨਹੀਂ ਲੈ ਲੈਂਦੇ। ਕੀ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਹੋਂਦ ਹੈ? ਕੀ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਜਾਂ ਦੇਵੀ ਦੇਵਤੇ ਹਨ? ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸਿੱਧ ਕਰਨ ਲਈ ਕੋਈ ਵੀ ਠੋਸ ਸਬੂਤ ਨਹੀ ਹੈ। 37<noinclude></noinclude> fmkd2t9xknmlb9csdrsvbqfa1v9ulk2 217392 217338 2026-05-06T11:54:11Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 217392 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|37||}}</noinclude>ਦੀ ਅਵੱਗਿਆ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਚੋਣਵੀਂ ਵਿਧੀ ਅਤੇ ਤੰਤੂ ਵਿਗਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਆਦਮੀ, ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ, ਵਧੀਆ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਵਧੀਆ ਪੌਦਿਆਂ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤ ਨਾਲ ਟੱਕਰ ਲੈ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਤਬਾਹਕੁੰਨ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। {{gap}}ਨਸਲ ਸੁਧਾਰ, ਟੈਸਟ-ਟਿਊਬ ਬੇਬੀ ਅਤੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਹੀ ਬੱਚੇ ਦੇ ਲਿੰਗ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ, ਅਜਿਹੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਖੋਜਾਂ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਵੀ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। {{gap}}ਭਾਵੇਂ ਧਾਰਮਿਕ ਲੋਕ ਇਸ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਨ ਜਾਂ ਨਾ, ਪਰ ਉਹ ਦਿਨ ਦੂਰ ਨਹੀਂ, ਜਦੋ ਮਨੁੱਖੀ ਨਸਲ ਸੁਧਾਰ ਦੇ ਮਹਿਕਮੇ ਦਾ ਮੰਤਰੀ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਕਰਿਆ ਕਰੇਗਾ ਕਿ ਬੱਚੇ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੇ ਲਾਇਸੰਸ ਕਿਹੜੇ ਕਿਹੜੇ ਆਦਮੀਆਂ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਜਾਣ। ਭਾਵੇਂ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਰੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿਨਸੀ-ਆਨੰਦ ਮਾਨਣ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹ ਹੋਵੇਗੀ, ਪਰੰਤੂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬੱਚੇ ਪੈਦਾ ਦੀ ਖੁੱਲ੍ਹ ਓਨਾਂ ਚਿਰ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ, ਜਿੰਨਾਂ ਚਿਰ ਉਹ ਮਨੁੱਖੀ ਨਸਲ ਸੁਧਾਰ ਦੇ ਵਜ਼ੀਰ ਤੋਂ ਲਾਇਸੇੰਸ ਨਹੀਂ ਲੈ ਲੈਂਦੇ। {{gap}}ਕੀ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਹੋਂਦ ਹੈ? ਕੀ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਜਾਂ ਦੇਵੀ ਦੇਵਤੇ ਹਨ? ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸਿੱਧ ਕਰਨ ਲਈ ਕੋਈ ਵੀ ਠੋਸ ਸਬੂਤ ਨਹੀ ਹੈ।<noinclude></noinclude> sdosl82d0oxlbo2uifbksrobzcnza7a 250 72145 217339 2026-05-06T06:38:37Z Marde Sehajpreet kaur 1774 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਕੀ ਮੌਤ ਬਾਅਦ ਵੀ ਜਿੰਦਗੀ ਹੈ ? ਮੈਂ ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਨਹੀ ਹਾਂ ਕਿ ਮੇਰੀ ਜਾਨ, ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਇਕ ਖਾਸ ਬਿੰਦੂ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜਿਊਂਦੇ ਸੈਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਸਹਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217339 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Marde Sehajpreet kaur" /></noinclude>ਕੀ ਮੌਤ ਬਾਅਦ ਵੀ ਜਿੰਦਗੀ ਹੈ ? ਮੈਂ ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਨਹੀ ਹਾਂ ਕਿ ਮੇਰੀ ਜਾਨ, ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਇਕ ਖਾਸ ਬਿੰਦੂ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜਿਊਂਦੇ ਸੈਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਸੈਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੁੰਦੀ ਰਸਾਇਣਿਕ ਕਿਰਿਆ ਨਾਲ ਕਇਮ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਰਸਾਇਣਿਕ ਕਿਰਿਆ, ਖੂਨ ਦੇ ਦੌਰੇ ਅਤੇ ਸਾਹ ਦੁਆਰਾ ਚਾਲੂ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮੋਮਬੱਤੀ ਦੇ ਕਾਰਬਨਿਕ ਯੋਗਿਕਾਂ ਦੇ ਬਲਣ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ੀ ਊਰਜਾ ਨਾਲੋਂ ਕਿਸੇ ਗੱਲੋ ਵੀ ਵੱਖਰੀ ਨਹੀ ਹੈ। ਮੋਮਬੱਤੀ ਨੂੰ ਬੁਝਾਉਣ ਨਾਲ ਇਉਂ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਇਸ ਨਾਲੋ ਵੱਖ ਹੋ ਗਏ ਹਨ ਪਰੰਤੂ ਉਸ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਜਲਾਉਣ ਨਾਲ ਇਹ ਭੁਲੇਖਾ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ ਰਸਾਇਣਕ ਕਿਰਿਆ ਦਾ ਬੰਦ ਹੋਣਾ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਦਾ ਪੈਦਾ ਹੋਣਾ ਰੁਕਣਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਾਹ ਅਤੇ ਖੂਨ ਦੇ ਦੌਰੇ ਦੇ ਰੁਕ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਮੇਰੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋ ਕੁੱਝ ਵੀ ਨਹੀ ਨਿਕਲੇਗਾ। ਜੇ ਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨੀਕ ਦੇ ਕਿਸੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਡਾਕਟਰਾਂ ਵੱਲੋਂ, ਮੇਰੇ ਮ੍ਰਿਤਕ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਜਿਉਂਦਾ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਸੋਚਣਾ ਬੇਵਕੂਫੀ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿ ਵੱਖ ਹੋਈ ਆਤਮਾ ਜਾਂ ਜਾਨ ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਈ ਹੈ। ਮੇਰੀ ਮੌਤ ਅਚਾਨਕ ਹੀ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਸਮੇਂ ਤੇ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਮੈਂ 70 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਮਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਗਰਭ 'ਚੋਂ ਇੱਕ ਪਰ-ਜੀਵੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਜਿਸ ਦਿਨ ਮੈਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਅੱਠਵਾਂ ਭਾਗ ਤਾਂ ਉਸੇ ਦਿਨ ਹੀ ਨਾੜੂਆ ' ਅਤੇ ਔਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਲੱਖਾਂ ਹੀ ਸੈੱਲ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਲੱਖਾਂ ਹੀ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਉਸੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਹੀ ਰੋਜ਼ ਮਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ ਪੈਦਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਮਰੇ ਹੋਏ ਸੈੱਲਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਾਲਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਚਮੜੀ ਰਾਹੀਂ, ਨਹੁੰ ਕੱਟਣ ਰਾਹੀਂ ਅਤੇ ਦੰਦ ਨਿਕਲਣ ਰਾਹੀਂ ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਲੱਖਾਂ ਹੀ ਹੋਰ ਅੰਦਰਲੇ ਸੈੱਲ ਪਿਸ਼ਾਬ ਅਤੇ ਪਸੀਨੇ ਰਾਹੀਂ ਫਾਲਤੂ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ | ਮੇਰੇ ਸੱਤਰ ਸਾਲਾ ਸਰੀਰ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਭਾਗ ਦੁਰਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇ ਜ਼ਖਮਾਂ, ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਤੇ ਜੀਵਾਣੂਆਂ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਰਾਹੀਂ, ਜਿਸਮਾਨੀ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਕੰਮ ਰਾਹੀਂ, ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਖਾਰਾਂ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ਾਬਾਂ ਰਾਹੀਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਇੱਕ ਭਾਗ ਅਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ ਕੱਟਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਇੱਕ ' ਸੂਖਮ ਸੈੱਲ 40 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਕੇ ਇੱਕ ਬਾਹਰਲੇ ਸੈੱਲ ਨਾਲ ਮਿਲਕੇ ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੀ ਵੱਡਾ ਹੋਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਇਹ ਅਜੇ ਵੀ ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰ ਐਰੀਸ ਕਾਵੂਰ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਵੱਧ ਫੁੱਲ ਰਿਹਾ ਮੇਰੀ ਜਵਾਨੀ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਸੈੱਲਾਂ ਦੀ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਦੀ ਦਰ ਸੈੱਲਾਂ ਦੇ ਮਰਨ ਦੀ ਦਰ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਵਧਦਾ ਫੁੱਲਦਾ ਰਿਹਾ ਅਤੇ 40 ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਮੇਰਾ ਭਾਰ 185 ਪੌਂਡ ਸੀ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਇਸ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਾਰ ਨੂੰ ਕੁੱਝ ਸਮਾਂ ਸਥਿਰ ਰੱਖਿਆ ਜਦੋਂ ਕਿ ਸੈੱਲਾਂ ਦੇ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਦੀ ਦਰ ਸੈੱਲਾਂ ਦੇ ਮਰਨ ਦੀ ਦਰ ਬਰਾਬਰ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੈੱਲਾਂ ਦੇ ਮਰਨ ਦੀ ਦਰ, ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਦੀ ਦਰ ਤੋਂ ਵਧਦੀ ਗਈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਮੇਰਾ ਭਾਰ ਸਿਰਫ 125 ਪੌਂਡ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਸਾਰੇ ਸੈੱਲਾਂ ਦਾ ਕੁੱਲ ਭਾਰ, ਜਿਹੜੇ ਮਰ ਕੇ ਮੇਰੇ 38<noinclude></noinclude> akk1jse56iafoitnf7163qu93m3njt6 250 72146 217340 2026-05-06T06:38:57Z Marde Sehajpreet kaur 1774 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਸਰੀਰ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਲੱਖਾਂ ਹੀ ਪੌਂਡ ਹੋਵੇਗਾ| ਮੌਤ ਦਾ ਇਹ ਅਮਲ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗਾ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਸੈੱਲਾਂ ਦੇ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਦੀ ਕਿਰਿਆ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ। ਇੱਥੋ ਤੱਕ ਕਿ ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਦੇ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217340 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Marde Sehajpreet kaur" /></noinclude>ਸਰੀਰ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਲੱਖਾਂ ਹੀ ਪੌਂਡ ਹੋਵੇਗਾ| ਮੌਤ ਦਾ ਇਹ ਅਮਲ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗਾ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਸੈੱਲਾਂ ਦੇ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਦੀ ਕਿਰਿਆ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ। ਇੱਥੋ ਤੱਕ ਕਿ ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸੈੱਲਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੇਰੀ ਅੱਖ ਦਾ ਕਾਰਨੀਆ (ਪੁਤਲੀ) ਕਿਸੇ ਖੁਸ਼-ਕਿਸਮਤ ਅਜਨਬੀ ਦੀ ਅੱਖ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜਿਉਂ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਮੇਰੇ ਮੌਜੂਦਾ 125 ਪੌਂਡ ਭਾਰੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਮੌਤ, ਮੇਰੀ ਲਗਾਤਾਰ ਮਰਨ ਅਤੇ ਜਿਉਣ ਵਾਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਘਟਨਾ ਹੋਵੇਗੀ। ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰਾ ਦਿਮਾਗ ਅਤੇ ਮਨ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦੇਣਗੇ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਸ਼ਖਸ਼ੀਅਤ ਅਤੇ ਉਮਰ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਮੈਂ ਮੇਰਾ ਆਖਰੀ ਸਾਹ, ਮੇਰੇ ਹੁਣ ਦੇ ਸਾਹ ਨਾਲੋਂ ਕਿਸੇ ਗੱਲੋ ਵੀ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਉਦੋਂ ਵੀ ਮੈਂ ਹੁਣ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਸਾਹ ਰਾਹੀਂ ਕਾਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਕਣ ਬਾਹਰ ਕੱਢਾਂਗਾ | ਮੇਰਾ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰੀ ਮੌਤ ਪਿਛੋਂ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਜਿਉਂਦੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਕੋਈ ਰੂਹ ਜਾਂ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਨਰਕ ਜਾਂ ਸੁਰਗ ਨੂੰ ਜਾਵਾਂਗਾ ਜਾਂ ਮੈ ਇਕ ਪ੍ਰੇਤ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘੁੰਮਦਾ ਫਿਰਾਗਾਂ ਤਾਂ ਜੋ ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮ ਲੈ ਸਕਾਂ। ਜੇਕਰ ਕਿਤੇ ਆਤਮਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਭਾਗ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਸੈੱਲਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲ ਗਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ਜਿਹੜੇ ਸੈੱਲ ਮੈਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਛੱਡ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਭਾਗ ਉਸ ਆਦਮੀ ਦੇ ਕੋਲ ਚਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਆਦਮੀ ਦੇ ਮੇਰੀ ਮੌਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੇਰੀ ਅੱਖ ਕੰਮ ਆਵੇਗੀ। ਮੈਂ ਇਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਿਕਸਤ ਜੀਵ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਦਿਮਾਗ, ਸਾਹ ਪ੍ਰਣਾਲੀ, ਖੂਨ ਚੱਕਰ ਪ੍ਰਬੰਧ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਹਨ। ਪ੍ਰੰਤੂ ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਮੁਢਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਗਰਭ ਦੌਰਾਨ, ਜੇਕਰ ਮੇਰੇ ਜਨਮ ਦਾ ਮੁਢਲਾ ਸੈੱਲ, ਦੋ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦਾ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋ ਜੁੜਵੇਂ ਭਰਾ ਹੋ ਜਾਣੇ ਸਨ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਪਹਿਲੀ ਆਤਮਾਂ ਜਾਂ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਦੋ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੀ ਜਾਣੀ ਸੀ। ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਸਿਧਾਂਤ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਠੀਕ ਅਤੇ ਤਰਕ-ਸੰਗਤ ਹਨ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਲੋਕ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਮਾਗਾਂ ਨੂੰ ਆਤਮਾ ਤੇ ਪੁਨਰ ਜਨਮ ਨੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਰੱਖਿਆ ਹੈ, ਇਹਨਾਂ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਦ ਕਰ ਦੇਣਗੇ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਿਧਾਂਤ ਧਰਮ ਦੀਆਂ ਲੀਹਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ, ਬੇਸ਼ਕ ਸਾਰੀਆਂ ਧਾਰਮਿਕ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਇਹ ਕਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਮੌਤ ਪਿੱਛੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੈ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਇਸ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਨ ਲਈ ਨਾ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਠੋਸ ਸਬੂਤ। 7 ਜੂਨ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਵੇਸਲੇ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਨ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਸਰੋਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋ ਇਕ ਅਧਿਆਪਕ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਪੁਨਰ ਜਨਮ ਬਾਰੇ ਮੇਰੇ ਕੀ ਵਿਚਾਰ ਹਨ ? ਮੇਰੀ ਬੇਨਤੀ ਤੇ ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਮੇਰੀ ਕਾਰ ਵਿੱਚੋ ਸਿਗਰਟਾਂ ਦੀ ਡੱਬੀ ਉਠਾ ਲਿਆਇਆ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਿਨਾਂ ਸਿਰ ਵਾਲਾ ਕੀੜਾ ਸੀ।22 ਮਈ ਨੂੰ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਦੇ ਭਾਸ਼ਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਲਈ ਮੈਂ ਇਸ ਕੀੜੇ ਦਾ ਸਿਰ ਲਾਹ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। 16 ਦਿਨ ਪਿੱਛੋਂ ਵੀ ਇਸ ਬਗੈਰ ਸਿਰ ਵਾਲੇ ਕੀੜੇ ਨੇ ਨੱਚਣਾ ਕੁੱਦਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਜੇ ਪੁਨਰ ਜਨਮ ਕੋਈ ਸੱਚਾਈ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਕੀੜੇ ਦਾ 16 ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਮਰ ਚੁੱਕਿਆ ਸਿਰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸਥਾਨ ਪੁਨਰ ਜਨਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਦਾ, ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਅਜੇ ਕੁੱਝ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਮਰਨਾਂ ਹੈ, ਪੁਨਰ ਜਨਮ 39<noinclude></noinclude> cj13rpdlg4g2sai7p7vux2m2j7vlxrk 250 72147 217341 2026-05-06T06:39:16Z Marde Sehajpreet kaur 1774 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਕਿਤੇ ਹੋਰ ਹੋਣਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਹੀ ਜੀਵ ਦਾ ਦੋ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਪੁਨਰ ਜਨਮ ਕਿਵੇਂ ? ਮਿਸਟਰ ਸੇਨਾ ਨਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਅਨੁਸਾਰ- ਸੈੱਲਾਂ ਵਾਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਦੂਸਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਫਰਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ‘ਅਰਕ’..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217341 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Marde Sehajpreet kaur" /></noinclude>ਕਿਤੇ ਹੋਰ ਹੋਣਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਹੀ ਜੀਵ ਦਾ ਦੋ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਪੁਨਰ ਜਨਮ ਕਿਵੇਂ ? ਮਿਸਟਰ ਸੇਨਾ ਨਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਅਨੁਸਾਰ- ਸੈੱਲਾਂ ਵਾਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਦੂਸਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਫਰਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ‘ਅਰਕ’ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਾਰੇ ਉਸਦਾ ਵਿਚਾਰ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਸਥਾਨ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਖਿਰ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪੁੱਜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਇਸ ਦੀ ਹੋਂਦ ਨਹੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ। ਮੈਂ ਇਹ ਨਹੀ ਸਮਝ ਸਕਿਆ ਕਿ ਅਜਿਹੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜਿਸਦੀ, “ਹੋਂਦ ਨਹੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ” ਨੂੰ “ਸਦੀਵੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ” ਕਿਵੇਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਭਾਵੇਂ ਇੱਕ ਸੈੱਲ ਵਿੱਚੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਹੋਵੇ ਭਾਵੇਂ ਬਹੁਤੇ ਸੈੱਲਾਂ ਵਿੱਚੋ ਇਹ ਉਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਕੀੜੇ, ਆਦਮੀ ਅਤੇ ਪੌਦੇ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀ ਹੈ। ਫ਼ਰਕ ਸਿਰਫ਼ ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ। ਜਿਉਂ-ਜਿਉਂ ਦਿਮਾਗ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੁੰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਮਨ ਦੇ ਗੁਣ ਬਦਲਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਆਲੂ ਦੇ ਪੌਦੇ ਵਿੱਚ ਦਿਮਾਗ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਅਤੇ ਕੀੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਿਮਾਗ ਨਾ ਮਾਤਰ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਆਦਮੀ ਦਾ ਦਿਮਾਗ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਕਸਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਲਈ ਇਸ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾ ਕਰਨ ਦਾ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਨਹੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿੱਚ ਆਦਮੀ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਜੀਵ ਹੈ। ਬੇ-ਸਿਰੇ ਕੀੜੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਹੀ ਜਾਰੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ, ਬਲਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਨਾ ਮਾਤਰ ਦਿਮਾਗ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨਾੜੀ ਕੇਂਦਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਮੈਂ ਇਹਨਾਂ ਕੀੜਿਆਂ ਦੇ ਦੋ ਬੇ-ਸਿਰੇ, ਮਾਦਾ ਅਤੇ ਨਰ ਸਰੀਰ ਰੱਖੇ ਹੁੰਦੇ ਤਾਂ ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਨਿਸ਼ੇਚਨਕ੍ਰਿਆ ਕੀਤੀ ਹੁੰਦੀ ਅਤੇ ਮਾਦਾ ਨੇ ਜਰੂਰ ਅੰਡੇ ਦਿੱਤੇ ਹੁੰਦੇ ਤੇ ਇਹਨਾਂ ਅੰਡਿਆਂ ਵਿੱਚੋ ਜ਼ਰੂਰ ਹੀ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲੇ ਕੀੜੇ ਪੈਦਾ ਹੋਣੇ ਸਨ। ਉਹ ਨਿਸ਼ੇਚਣ ਕਿਰਿਆ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਮਾਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਨਾ- ਮਾਤਰ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਵੀਰਾਰਤਨੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ “ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰੰਭਕ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ੇਚਣ ਕਿਰਿਆ ਰਾਹੀਂ ਜਨਮ ਪੁਨਰ-ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀ ਹੁੰਦਾ” ਇਹ ਨਹੀ ਪਤਾ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਇਸ ਵਿਆਖਿਆ ਦਾ ਵਿਗਿਆਨਕ ਆਧਾਰ ਕੀ ਹੈ। ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ “ਪੁਨਰ ਜਨਮ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਦਿਮਾਗ ਵੱਧ ਵਿਕਸਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।” ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਵਿਅਕਤੀ ਨਹੀ ਜਾਣਦਾ ਕਿ ਸੀਲੈਂਟਰੇਟਾ(coelenterate) ਨਾਂ ਦਾ ਇਕ ਅਜਿਹਾ ਜੀਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਦਿਮਾਗੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੱਟਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਹਰ ਟੁਕੜਾ ਜਿਉਂਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੀਲੈਟਰੇਟਾ ਹੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕੀ ਇਹਨਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸੀਲੈਟਰੇਟਾ ਦੇ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪੁਨਰ-ਜਨਮੀ ਆਤਮਾ ਦਾ ਕੁੱਝ ਭਾਗ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ ? ਜੇਕਰ ਮਨੁੱਖੀ ਅੰਡੇ ਨੂੰ ਚਾਰ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਕੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਚਾਰ ਜੁੜਵੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੁਨਰ ਜਨਮੀ ਆਤਮਾ ਦਾ ਥੋੜ੍ਹਾ ਥੋੜ੍ਹਾ ਭਾਗ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ ? ਕਿੰਨੀ ਗਲਤ ਗੱਲ ਹੈ। ਮਿਸਟਰ ਲਿਆਨੇਜ ਨਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਪੁਨਰ-ਜਨਮ ਨੂੰ ਬੱਚਿਆ ਵਿੱਚ ਅਨੋਖੇ ਅਤੇ ਜਮਾਂਦਰੂ ਵਿਲੱਖਣਤਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸਿੱਧ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਜਮਾਂਦਰੂ ਵਿਲੱਖਣਤਾਵਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ, ਕਰਮ ਤੇ ਪੁਨਰ-ਜਨਮ ਦੀ ਬਜਾਏ (Genetics) ਜੈਨੇਟਿਕਸ ਤੇ ਵਿਰਾਸਤ ਰਾਹੀਂ ਵਧੀਆ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਆਦਮੀ ਚੋਣਵੀਂ ਨਸਲ ਵਿਧੀ 40<noinclude></noinclude> hzmu1q8w88beudtong71st3k9ub1ph9 250 72148 217360 2026-05-06T09:22:17Z Taranpreet Goswami 2106 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "( ੧੧੭) ਸ਼ਿਕਾਰੀ! ਤੂੰ ਇਹ ਬੀਨ ਜਾਂ ਬਾਂਸਰੀ ਕਿਉਂ ਬਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਮੀਰ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਨੇ ਦਸਿਆ, ਇਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਤੇ ਜਨੌਰ ਮਸਤ ਹੋਕੇ ਨੇੜੇ ਆ ਜਾਂਦੇ ਨੇ, ਤੇ ਮੈਂ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ। ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਆਖਿਆ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਜਾਦੂ ਤ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217360 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" />{{rh||117}}</noinclude>( ੧੧੭) ਸ਼ਿਕਾਰੀ! ਤੂੰ ਇਹ ਬੀਨ ਜਾਂ ਬਾਂਸਰੀ ਕਿਉਂ ਬਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਮੀਰ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਨੇ ਦਸਿਆ, ਇਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਤੇ ਜਨੌਰ ਮਸਤ ਹੋਕੇ ਨੇੜੇ ਆ ਜਾਂਦੇ ਨੇ, ਤੇ ਮੈਂ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ। ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਆਖਿਆ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਜਾਦੂ ਤੇ ਕਰਤਬ ਤਾਂ ਸਿਖਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਰੀਆਂ ਤਿੰਨ ਗੱਲਾਂ ਮੰਨੇ: (੧) ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਰਸਾਲੂ ਦੇ ਆਉਣ ਦੀ ਖਬਰ ਨਾ ਕਰੀਂ। (੨) ਇਸ ਜੰਗਲ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪਾਸੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਖੇਡਾਂ, ਪਰ ਦੱਖਨ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਨਾ ਖੇਡਨਾ॥ (੩) ਦੱਖਨ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਇਕ ਹਿਰਨ ਤੇ ਹਿਰਨੀ ਰਹਿੰਦੇ ਨੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਮਾਰਨਾ। ਮੀਰ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਨੇ ਤਿੰਨੇ ਸ਼ਰਤਾਂ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੀਤੀਆਂ। ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਫੇਰ ਤਾਕੀਦ ਕੀਤੀ ਕਿ ਜੋ ਤੂੰ ਓਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਤਾਂ ਯਾਦ ਰਖੀਂ, ਤੇਰੀ ਆਪਣੀ ਜਿੰਦ ਵੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਮੀਰ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਨੇ ਇਹ ਸਭ ਸ਼ਰਤਾਂ ਮੰਨ ਲਈਆਂ, ਤੇ ਰਸਾਲੂ ਨ ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਦੂ ਤੇ ਕਰਤਬ ਸਿਖਾਏ, ਤੇ ਉਥੋਂ ਟੁਰਕੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਹੋਰ ਪਾਸੇ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਮੀਰ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਸ਼ਿਕਾਰ ਮਾਰ ਕੇ ਘਰ ਨੂੰ ਆਇਆ ਤੇ ਆਕੇ ਆਪਣੀ ਵਹੁਟੀ ਨੂੰ ਕਹਿਣ ਲਗਾ, ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਅਜ ਮੈਨੂੰ ਰਸਾਲੂ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਉਹ ਨਾ ਮੰਨੀ। ਪਰ ਫੇਰ ਮੀਰ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਨੇ ਅੱਲਾ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਖਾਧੀ ਤੇ ਕਿਹਾ ਮੈਂ ਰਸਾਲੂ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹਾਂ ਤੇ ਉਸਨੇ ਰਸਾਲੂ ਕੋਲ ਮੰਨੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਪਹਿਲੀ ਸ਼ਰਤ ਤੋੜੀ ਕੁਝ ਰਾਤ ' ਗਈ ਮੀਰ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਮੈਂ ਸਵੇਰੇ, ਮੂੰਹ ਹਨੇਰੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਜਾਣਾ ਈ, ਤੂੰ ਮੋਰੀ ਰੋਟੀ ਤੇ ਮਾਸ ਬਣਾ ਛਡੀਂ। ਵਹੁਟੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਬਥੇਰਾਂ ਚਿਰ ਹੈ, ਸਰਗੀ ਵੇਲੇ ਸਭ ਬਣਾ ਦਿਆਂਗੀ। ਸਵੇਰੇ ਉਠੀ ਤਾਂ ਮਾਸ ਹੈ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਅਧੀ ਰਾਤੀ ਕਮਾਈ ਦੇ ਗਈ। ਬੂਹਾ ਭੰਨਿਆਂ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਅੰਦਰੋਂ ਹੀ ਕਿਹਾ, ਪੈਸੇ ਲੈ ਆ, ਤਾਂ ਮਾਸ ਦਿਆਂਗਾ। ਐਂਹ ਕੋਈ ਵੇਲਾ ਮਾਸ ਵੇਚਣ ਦਾ ਹੈ? ਪਰ ਜਾਹ ਪੈਸੇ ਲੈ ਆ ਤੇ ਮਾਸ ਲੈ ਜਾ। ਵਿਚਾਰੀ ਨੂੰ ਫਿਰਦਿਆਂ ਫਿਰਾਂਦਿਆਂ ਦੇਰ ਹੋ ਗਈ। ਮੀਰ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਉਠ ਕੇ ਂ ਸ਼ਿਕਾਰ ਨੂੰ ਚਲਿਆ ਗਿਆ, ਅਰ ਜੰਗਲ ਦੇ ਦਖਣੀ ਪਾਸੇ ਈ ਗਿਆ, ਜਿਥੇ ਜਾਣੋ ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਮਨ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਦੂਸਰੀ ਸ਼ਰਤ, ਉਸ ਨੇ ਤੋੜੀ। ਫੇਰ ਲੁਕ ਕੇ ਬੀਨ ਬਜਾਣ ਲਗਾ ਤੇ ਹਰਨ ਤੇ ਹਰਨੀ ਦਾ ਜੋੜਾ ਸਾਮ੍ਹਣੇ ਆਇਆ, ਤੇ ਹਰਨ ਮਸਤ ਹੋ ਖੜੋ ਗਿਆ। ਹਰਨੀ ਨੇ ਬਥੇਰਾ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਇਹ ਧੋਖਾ ਈ, ਪਰ ਹਰਨ ਬੀਨ ਤੇ ਮਸਤ ਬੁਤ ਬਣਿਆ ਖੜਾ ਰਿਹਾ। ਮੀਰ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਨੇ ਤੀਰ ਮਾਰ ਕੇ ਢਾਹ ਲਿਆ। ਨੋਟ — ਅਗੇ ਉਹੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਥਾਂ ਤੇ ਦਿਤਾ ਹੈ। ਫਰਕ ਇੰਨਾ ਹੈ ਕਿ ਓਥੇ ਗਿਦੜ ਤੇ ਗਿਦੜੀ ਦੋਵੇਂ ਮੋਏ, ਏਥੇ ਨਿਰਾ ਹਿਰਨ ਈ<noinclude></noinclude> 15ckkp21accur9mdo3lprp6lkffk36y 217361 217360 2026-05-06T09:22:32Z Taranpreet Goswami 2106 217361 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" />{{rh||117}}</noinclude>ਸ਼ਿਕਾਰੀ! ਤੂੰ ਇਹ ਬੀਨ ਜਾਂ ਬਾਂਸਰੀ ਕਿਉਂ ਬਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਮੀਰ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਨੇ ਦਸਿਆ, ਇਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਤੇ ਜਨੌਰ ਮਸਤ ਹੋਕੇ ਨੇੜੇ ਆ ਜਾਂਦੇ ਨੇ, ਤੇ ਮੈਂ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ। ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਆਖਿਆ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਜਾਦੂ ਤੇ ਕਰਤਬ ਤਾਂ ਸਿਖਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਰੀਆਂ ਤਿੰਨ ਗੱਲਾਂ ਮੰਨੇ: (੧) ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਰਸਾਲੂ ਦੇ ਆਉਣ ਦੀ ਖਬਰ ਨਾ ਕਰੀਂ। (੨) ਇਸ ਜੰਗਲ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪਾਸੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਖੇਡਾਂ, ਪਰ ਦੱਖਨ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਨਾ ਖੇਡਨਾ॥ (੩) ਦੱਖਨ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਇਕ ਹਿਰਨ ਤੇ ਹਿਰਨੀ ਰਹਿੰਦੇ ਨੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਮਾਰਨਾ। ਮੀਰ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਨੇ ਤਿੰਨੇ ਸ਼ਰਤਾਂ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੀਤੀਆਂ। ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਫੇਰ ਤਾਕੀਦ ਕੀਤੀ ਕਿ ਜੋ ਤੂੰ ਓਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਤਾਂ ਯਾਦ ਰਖੀਂ, ਤੇਰੀ ਆਪਣੀ ਜਿੰਦ ਵੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਮੀਰ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਨੇ ਇਹ ਸਭ ਸ਼ਰਤਾਂ ਮੰਨ ਲਈਆਂ, ਤੇ ਰਸਾਲੂ ਨ ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਦੂ ਤੇ ਕਰਤਬ ਸਿਖਾਏ, ਤੇ ਉਥੋਂ ਟੁਰਕੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਹੋਰ ਪਾਸੇ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਮੀਰ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਸ਼ਿਕਾਰ ਮਾਰ ਕੇ ਘਰ ਨੂੰ ਆਇਆ ਤੇ ਆਕੇ ਆਪਣੀ ਵਹੁਟੀ ਨੂੰ ਕਹਿਣ ਲਗਾ, ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਅਜ ਮੈਨੂੰ ਰਸਾਲੂ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਉਹ ਨਾ ਮੰਨੀ। ਪਰ ਫੇਰ ਮੀਰ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਨੇ ਅੱਲਾ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਖਾਧੀ ਤੇ ਕਿਹਾ ਮੈਂ ਰਸਾਲੂ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹਾਂ ਤੇ ਉਸਨੇ ਰਸਾਲੂ ਕੋਲ ਮੰਨੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਪਹਿਲੀ ਸ਼ਰਤ ਤੋੜੀ ਕੁਝ ਰਾਤ ' ਗਈ ਮੀਰ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਮੈਂ ਸਵੇਰੇ, ਮੂੰਹ ਹਨੇਰੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਜਾਣਾ ਈ, ਤੂੰ ਮੋਰੀ ਰੋਟੀ ਤੇ ਮਾਸ ਬਣਾ ਛਡੀਂ। ਵਹੁਟੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਬਥੇਰਾਂ ਚਿਰ ਹੈ, ਸਰਗੀ ਵੇਲੇ ਸਭ ਬਣਾ ਦਿਆਂਗੀ। ਸਵੇਰੇ ਉਠੀ ਤਾਂ ਮਾਸ ਹੈ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਅਧੀ ਰਾਤੀ ਕਮਾਈ ਦੇ ਗਈ। ਬੂਹਾ ਭੰਨਿਆਂ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਅੰਦਰੋਂ ਹੀ ਕਿਹਾ, ਪੈਸੇ ਲੈ ਆ, ਤਾਂ ਮਾਸ ਦਿਆਂਗਾ। ਐਂਹ ਕੋਈ ਵੇਲਾ ਮਾਸ ਵੇਚਣ ਦਾ ਹੈ? ਪਰ ਜਾਹ ਪੈਸੇ ਲੈ ਆ ਤੇ ਮਾਸ ਲੈ ਜਾ। ਵਿਚਾਰੀ ਨੂੰ ਫਿਰਦਿਆਂ ਫਿਰਾਂਦਿਆਂ ਦੇਰ ਹੋ ਗਈ। ਮੀਰ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਉਠ ਕੇ ਂ ਸ਼ਿਕਾਰ ਨੂੰ ਚਲਿਆ ਗਿਆ, ਅਰ ਜੰਗਲ ਦੇ ਦਖਣੀ ਪਾਸੇ ਈ ਗਿਆ, ਜਿਥੇ ਜਾਣੋ ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਮਨ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਦੂਸਰੀ ਸ਼ਰਤ, ਉਸ ਨੇ ਤੋੜੀ। ਫੇਰ ਲੁਕ ਕੇ ਬੀਨ ਬਜਾਣ ਲਗਾ ਤੇ ਹਰਨ ਤੇ ਹਰਨੀ ਦਾ ਜੋੜਾ ਸਾਮ੍ਹਣੇ ਆਇਆ, ਤੇ ਹਰਨ ਮਸਤ ਹੋ ਖੜੋ ਗਿਆ। ਹਰਨੀ ਨੇ ਬਥੇਰਾ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਇਹ ਧੋਖਾ ਈ, ਪਰ ਹਰਨ ਬੀਨ ਤੇ ਮਸਤ ਬੁਤ ਬਣਿਆ ਖੜਾ ਰਿਹਾ। ਮੀਰ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਨੇ ਤੀਰ ਮਾਰ ਕੇ ਢਾਹ ਲਿਆ। ਨੋਟ — ਅਗੇ ਉਹੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਥਾਂ ਤੇ ਦਿਤਾ ਹੈ। ਫਰਕ ਇੰਨਾ ਹੈ ਕਿ ਓਥੇ ਗਿਦੜ ਤੇ ਗਿਦੜੀ ਦੋਵੇਂ ਮੋਏ, ਏਥੇ ਨਿਰਾ ਹਿਰਨ ਈ<noinclude></noinclude> 9bm9wu526hjxn57rlflln47o4wdclpu 250 72149 217362 2026-05-06T09:23:03Z Taranpreet Goswami 2106 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਮੋਇਆ, ਤੇ ਜਦ ਸ਼ਹਿਰ ਜਾ ਕੇ ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਮੀਰ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਦੀ ਵਹੁਟੀ ਨੂੰ ਖਬਰ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਮੀਰ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਦੀ ਪਗ ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਦਿਤੀ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਮੀਰ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਦੀ ਵਹੁਟੀ ਗਜ਼ ਖਾ ਕੇ ਡਿਗ ਪਈ। ਜਦ ਹੋਸ਼ ਆਈ ਤਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217362 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" />{{rh||118}}</noinclude>ਮੋਇਆ, ਤੇ ਜਦ ਸ਼ਹਿਰ ਜਾ ਕੇ ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਮੀਰ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਦੀ ਵਹੁਟੀ ਨੂੰ ਖਬਰ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਮੀਰ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਦੀ ਪਗ ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਦਿਤੀ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਮੀਰ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਦੀ ਵਹੁਟੀ ਗਜ਼ ਖਾ ਕੇ ਡਿਗ ਪਈ। ਜਦ ਹੋਸ਼ ਆਈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਜਾ ਕੇ ਕੂਕ ਦਿਤੀ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਰਸਾਲੂ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਬੁਲਾ ਕੇ ਪੁਛਿਆ, ਤਾਂ ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਇਹ ਬੁਝਾਰਤ ਬੁਝੋ:ਇਕ ਮਾਰਿਆ ਤਾਂ ਦੋ ਮੋਏ, ਦੋ ਮੋਏ ਤਾਂ ਚਾਰ ਚਾਰ ਮੋਦੇ ਤਾਂ ਛੀ ਮੋਏ, ਚਾਰ ਮਰਦ ਦੋ ਨਾਰ। ਪਰ ਰਾਜਾ ਨਾ ਬੁਝ ਸਕਿਆ। ਅੰਤ ਰਸਾਲੂ ਦੇ ਨਾਲ ਰਾਜੇ ਦਾ ਵਜ਼ੀਰ ਗਿਆ, ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਸਾਰਾ ਕੋਤਕ ਅਖੀਂ ਵੇਖਿਆ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਮੰਨਿਆਂ ਕਿ ਰਸਾਲੂ ਸਚ ਆਖਦਾ ਹੈ। ਫੇਰ ਰਾਜਾ ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਮੀਰ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਦੀ ਕਬਰ ਖੋਦੀ ਤੇ ਇਕ ਰੋਜ਼ਾ ਬਣਾਇਆ। ੫. ਰਸਾਲੂ ਤੇ ਹੰਸ ਰਸਾਲੂ ਭਉਂਦਾ ਭਉਂਦਾ ਇਕ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਆਇਆ ਜਿਥੋ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਇਹ ਲਿਖਿਆ ਸੀ, ਕਿ “ਰਾਜਾ ਸਲਵਾਹਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜਾ ਰਸਾਲੂ ਇਕ ਦਿਨ ਏਥੇ ਆਵੇਗਾ, ਤੇ ਉਹ ਲੋਹੇ ਦਾ ਇਕ ਸਵਾ ਮਣ ਦਾ ਤੀਰ ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਮਾਰੇਗਾ, ਜੇਹੜਾ ਸੌ ਗਜ਼ ਉਚਾ ਚੜ੍ਹ ਜਾਏਗਾ। ਤਦ ੧੦੦ ਸੌ ਗਜ਼ ਲੰਮੀ ਪਗ ਉਸ ਨੂੰ ਇਨਾਮ ਮਿਲੇਗੀ।” ਰਾਜਾ ਰਸਾਲੂ ਇਹ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਕੁਝ ਦਿਨ ਓਥੇ ਈ ਠਹਿਰ ਗਿਆ। ਇਕ ਦਿਨ ਜਦ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਕਰਤਬ ਵਿਖਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਇਕ ਮੋਟਾ ਲੋਹੇ ਦਾ ਤੀਰ ਆਸਮਾਨ ਵਲ ਮਾਰਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਤੀਰ ਮੁੜ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਡਿਗਾ ਈ ਨਾ। ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਜਾਣ ਲਿਤਾ ਕਿ ਇਹ ਸਚ ਮੁਚ ਦਾ ਰਸਾਲੂ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੌ ਗਜ਼ ਦੀ ਪਰ ਉਣ ਕੇ ਰਸਾਲੂ ਨੂੰ ਇਨਾਮ ਦਿਤਾ। ਫੇਰ ਉਹ ਸੈਰ ਕਰਦਾ ਕਰਦਾ ਰਾਜਾ ਭੋਜ ਦੇ ਦੇਸ ਵਿਚ ਆਇਆ। ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਇਕ ਗਿਦੜ ਡਿਠਾ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਫੜ ਲਿਆ। ਗਿਦੜ ਨੇ ਕਿਹਾ ਜੀ, ਕਿਉਂ ਫੜਿਆ ਜੇ? ਰਾਜੇ ਨੇ ਆਖਿਆ, ਕਲਿਆਂ ਜੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਲਗਦਾ। ਤੂੰ, ਗਲਾਂ ਬਾਤਾਂ ਕਰ ਤੇ ਕਹਾਣੀਆਂ ਜੀ ਪਰਚਾਉਣੀਆਂ ਸੁਣਾਈਆਂ। ਗਿਦੜ ਨੇ ਕਈ ਝੂਠੀਆਂ ਸਚੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਾਈਆਂ 1 ਅੰਤ ਭੋਜ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਪੁਜੇ ਤਾਂ ਰਾਜੇ ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਗਿਦੜ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, ਭਈ ਤੂੰ ਹੁਣ ਜਾ। ਤਾਂ ਗਿਦੜ ਨੇ ਅਰਜ਼ ਕੀਤੀ ਰਾਜਾ ਜੀ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਕੋਲ ਛਡੋਗੇ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਕੁਤੇ ਮਾਰ ਦੇਣਗੇ। ਮੈਨੂੰ ਜੰਗਲ ਈ ਛਡ ਦਿੰਦੇ, ਨਹੀਂ<noinclude></noinclude> nw7nsg7qncces1q21tyjcxrr28mtaoa 250 72150 217363 2026-05-06T09:23:42Z Taranpreet Goswami 2106 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਹੁਣ ਨਾਲ ਈ ਲੈ ਚਲੋ। ਰਾਜਾ ਨਾਲ ਈ ਲੈ ਟੁਰਿਆ । ਰਾਜਾ ਭੋਜ ਨੂੰ ਖਬਰ ਹੋਈ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਬੜੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਸੁਆਗਤ ਕੀਤਾ । ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਬਿਠਾਇਆ । ਫੇਰ ਆਪਸ ਵਿਚ ਚੌਪੜ ਖੇਡਣ ਲਗੇ । ਬਾਜ਼ੀ ਲਾਕੇ। ਜਦ ਭੋਜ ਨੇ ਪਾਸਾ ਸੁ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217363 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" />{{rh||119}}</noinclude>ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਹੁਣ ਨਾਲ ਈ ਲੈ ਚਲੋ। ਰਾਜਾ ਨਾਲ ਈ ਲੈ ਟੁਰਿਆ । ਰਾਜਾ ਭੋਜ ਨੂੰ ਖਬਰ ਹੋਈ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਬੜੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਸੁਆਗਤ ਕੀਤਾ । ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਬਿਠਾਇਆ । ਫੇਰ ਆਪਸ ਵਿਚ ਚੌਪੜ ਖੇਡਣ ਲਗੇ । ਬਾਜ਼ੀ ਲਾਕੇ। ਜਦ ਭੋਜ ਨੇ ਪਾਸਾ ਸੁਟਿਆ ਤਾਂ ਗਿਦੜ ਨੇ ਢਹਿਕੇ ਉਸਦਾ ਹਥ ਰੋਕ ਦਿਤਾ, ਭੋਜ ਹਾਰ ਗਿਆ, ਤੇ ਬੜਾ ਗੁਸੇ ਹੋਇਆ । ਆਖਿਉਸ਼ੂ, ਇਸ ਗਿਦੜ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿਓ । ਗਿਦੜ ਅਰਜ਼ ਕੀਤੀ, ਮੈਂ ਰਾਤ ਦਾ ਉਨੀਂਦਰਾ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਜਾਣ ਕੇ ਨਹੀਂ ਡਿੱਗਾ। ਫੇਰ ਖੇਡਣ ਲਗੇ ਤੇ ਫੇਰ ਗਿਦੜ ਨੇ ਉਹੀ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਰਾਜਾ ਭੋਜ ਵਧੇਰੇ ਈ ਗੁਸੇ ਹੋਇਆ । ਪਰ ਗਿਦੜ ਦਾ ਉਹੀ ਬਹਾ ਰਾਜੇ ਭੋਜ ਨੇ ਪੁਛਿਆ ਕਿ ਤੂੰ ਉਨੀਂਦਰਾ ਕਿਉਂ ਰਿਹਾ ? ਉਸ ਨੇ ਅਰਜ਼ ਕੀਤੀ ਕਿ ਭੁਖ ਦਾ ਮਾਰਿਆ ਮੈਂ ਇਕ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਗਿਆ । ਓਥੇ ਵੀ ਕੁਝ ਨਾ ਮਿਲਿਆ। ਮੈਂ ਗੁਸੇ ਨਾਲ ਇਕ ਪਥਰ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਪਥਰ ਤੇ ਮਾਰਿਆ, ਉਸ ਵਿਚੋਂ ਅਗ ਨਿਕਲੀ । ਅਗ ਨੂੰ ਮੈਂ ਪਤਿਆਂ ਵਿਚ ਕਠਾ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਕੁਝ ਚਿਣਗਾਂ ਦਰਿਆ ਵਿਚ ਡਿਗ ਪਈਆਂ, ਤੇ ਦਰਿਆ ਨੂੰ ਅਗ ਲਗ ਗਈ । ਮੈਂ ਸੁਕੇ ਘਾ ਨਾਲ ਸਾਰੀ ਰਾਤ ਬੁਝਾਂਦਾ ਰਿਹਾ, ਅੰਤ ਅਗ ਬੁਝਾਈ, ਤਿੰਨ ਹਿਸੇ ਦਰਿਆ ਸੜ ਗਿਆ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਸੌਂ ਨਾ ਸਕਿਆ। ਦੋਵੇਂ ਰਾਜੇ ਹਸੇ ਤੇ ਰਾਜੇ ਭੋਜ ਪੁਛਿਆ ਕਿ ਦਸ ਖਾਂ ਭਲਾ ਕਦੀ ਦਰਿਆ ਨੂੰ ਵੀ ਅਗ ਲਗੀ ਏ ? ਭਲਾ ਜੇ ਲਗੀ ਵੀ ਤਾਂ ਕਦੀ ਘਾਹ ਨਾਲ ਬੁਝੀ ਵੀ ਹੈ ? ਗਿਦੜ ਨੇ ਹਥ ਜੋੜਕੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, ਕਿ ਮਹਾਰਾਜ ! ਜੋ ਸੁਕੇ ਘਾ ਨਾਲ ਅਗ ਨਹੀਂ ਬੁਝਦੀ ਤਾਂ ਹੰਸਨੀ ਭਾਗ ਦੀ ਵਹੁਟੀ ਕੀਕਣ ਹੋ ਸਕਦੀ ਏ ? ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਇਹ ਗੂਝ ਜਵਾਬ ਸੁਣ ਕੇ ਪੁਛਿਆ, ਹੇ ਗਿਦੜ ਕਿ ਤੂੰ ਕੀ ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਪਾਂਦਾ ਹੈਂ ? ਤਾਂ ਗਿਦੜ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ, ਮਹਾਰਾਜ ਭੋਜ ਨੇ ਕਲ ਇਨਸਾਫ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਕ ਹੰਸ ਦੀ ਹੰਸਨੀ ਖੋਹਕੇ ਕਾਂ ਨੂੰ ਦੁਵਾ ਦਿਤੀ ਤੇ ਹੰਸ ਸਾਰੀ ਰਾਤ ਰੋਂਦਾ ਰਿਹਾ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਜੇ ਭੋਜ ਨੇ ਆਖਿਆ, ਇਹ ਗਿਦੜ ਸਚ ਆਖਦਾ ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਗਿਦੜ ਨੂੰ ਪੁਛਿਆ, ਤੂੰ ਦਸ ਸਚੀ ਗਲ ਕੀ ਸੀ ? ਤਾਂ ਗਿਦੜ ਨੇ ਅਸਲ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਈ :- ਇਕ ਦਿਨ ਕਾਂ ਤੋ ਕਾਉਂਣੀ ਦੋਵੇਂ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਉਡਦੇ ਸਨ । ਕਾਉਂਣੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਚਲ ਉਚੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਲ ਚਲੀਏ, ਤੇ ਕਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਨਾ ਖਹਿੜੇ ਪਉ। ਪਰ ਕਾਉਂਣੀ ਨਾ ਮੰਨੀਂ । ਦੋਵੇਂ ਉਡਦੇ ਉਡਦੇ ਅਕਾਸ਼ੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਗਏ। ਉਪਰ ਮੀਂਹ, ਗੜਾ ਤੇ ਬਰਫ਼ ਦੇ ਦੇਸ ਵਿਚ ਜਦ ਗਏ, ਤਾਂ ਭਿਜਕੇ ਠੰਢ ਨਾਲ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਗਏ । ਹੇਠਾਂ ਉਤਰੇ, ਪਰ ਦੂਰ ਕਿਸੇ ਟਾਪੂ ਵਿਚ ਜਾ ਲਬੇ । ਬੜੀ ਠੰਢ ਲਗੇ । ਕੰਬਦੇ ੨ ਇਕ ਹੰਸ ਦੇ ਘਰ ਗਏ। ਵਾਸਤਾ ਪਾਇਆ, ਪਰ ਹੰਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, ਸਾਡਾ ਤੁਹਾਡਾ ਕੋਈ ਸਾਕ ਸੰਗ ਨਹੀਂ । ਤੁਸੀ ਹੋਰ ਕਿਧਰੇ ਜਾਵੋ । ਪਰ ਕਾਂ ਨੇ ਫੇਰ ਰਬ ਦਾ ਵਾਸਤਾ ਪਾਇਆ, ਤੇ ਹੰਸ ਨੇ ਘਰ ਵਾੜ ਲਿਤੇ। ਹੰਸਣੀ ਨੇ ਵੀ ਆਖਿਆ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਭੈੜਿਆਂ<noinclude></noinclude> 8muwudha2h1qxgyqpi0cjroht011n7i 250 72151 217365 2026-05-06T09:27:56Z Taranpreet Goswami 2106 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਕਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਘਰ ਨਾ ਵਾੜੋ, ਸਾਨੂੰ ਲਾਜ ਲਗੇਗੀ, ਪਰ ਹੰਸ ਨੇ ਪਰਉਪਕਾਰ ਸਮਝਕੇ ਥਾਂ ਦਿਤੀ। ਮੋਤੀ ਖਾਣ ਨੂੰ ਦਿਤੇ। ਜਦ ਸਵੇਰ ਹੋਈ ਤੇ ਕਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦਿਆ ਕਰਨ ਲਗਾ, ਤਾਂ ਕਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, ਪਈ ਇਹ ਚੰਗੀ ਭਲੀਮਾਣਸੀ ਦਾ ਸਮਾਂ,..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217365 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" />{{rh||120}}</noinclude>ਕਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਘਰ ਨਾ ਵਾੜੋ, ਸਾਨੂੰ ਲਾਜ ਲਗੇਗੀ, ਪਰ ਹੰਸ ਨੇ ਪਰਉਪਕਾਰ ਸਮਝਕੇ ਥਾਂ ਦਿਤੀ। ਮੋਤੀ ਖਾਣ ਨੂੰ ਦਿਤੇ। ਜਦ ਸਵੇਰ ਹੋਈ ਤੇ ਕਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦਿਆ ਕਰਨ ਲਗਾ, ਤਾਂ ਕਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, ਪਈ ਇਹ ਚੰਗੀ ਭਲੀਮਾਣਸੀ ਦਾ ਸਮਾਂ, ਰਾਤ ਰਖਿਆ ਤੇ ਮੇਰੀ ਵਹੁਟੀ ਹੰਸਣੀ ਨੂੰ ਸਾਂਭ ਬੈਠੋ। ਹੰਸ ਨੇ ਉਤਰ ਦਿਤਾ, ਵਾਹ ਭਈ ਕਾਂਵਾ, ਤੂੰ ਚੰਗਾ ਭਲੇ ਦਾ ਬਦਲਾ ਦਿਤਾ; ਜਾਹ ਏਥੋਂ, ਮਖੌਲ ਨਾ ਕਰ। ਪਰ ਕਾਂ ਤੇ ਜਾਵੇ ਈ ਨਾ, ਅੰਤ ਦੋਵੇਂ ਝਗੜਦੇ ੨ ਰਾਜਾ ਭੋਜ ਦੀ ਕਚਹਿਰੀ ਵਿਚ ਆਏ। ਹੰਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਚੀ ਵਾਰਤਾ ਸੁਣਾਈ। ਪਰ ਕਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਇਕ ਦਿਨ ਮੈਂ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਫਿਰਦਾ ਸਾਂ, ਤਾਂ ਰੇਤੇ ਵਿਚ ਅੰਡਾ ਵੇਖਿਆ, ਮੈਂ ਚੁਕ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਲ੍ਹਣੇ ਵਿਚ ਲੈ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਅਪਨੀ ਛਾਤੀ ਦੇ ਸੇਕ ਨਾਲ ਪਕਾਇਆਂ। ਅੰਤ ਉਸ ਵਿਚੋਂ ਬਚਾ ਨਿਕਲਿਆ। ਉਹ ਹੰਸਣੀ ਸੀ, ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਬਾਰਾਂ ਵਰਹੇ ਰਾਖੀ ਤੇ ਪਾਲਨਾ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਕਿ ਜਦ ਵਡੀ ਹੋਵੇਗੀ ਤਾਂ ਵਿਆਹਵਾਂਗਾ। ਹੁਣ ਉਹ ਮੇਰੀ ਵਹੁਟੀ ਬਣੀ ਏ। ਔਕੜ ਪਈ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਹੰਸ ਦੇ ਘਰ ਰਹੇ। ਉਸ ਨੇ ਮੇਰੀ ਵਹੁਟੀ ਖੋਹ ਲਈ। ਰਾਜਾ ਭੋਜ ਨੇ ਕਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਮੰਨ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹੰਸਣੀ ਦਵਾ ਦਿਤੀ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਭੋਜ ਨੇ ਆਖਿਆ ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ ਹੋਈ। ਹੁਣ ਸਬਬ ਨਾਲ ਚਾਰੇ ਪੰਖੀ ਉਸ ਬਾਗ ਵਿਚ ਸਨ। ਰਾਜੇ ਨੇ ਚੌਹਾਂ ਨੂੰ ਸਦਾਇਆ। ਉਹ ਸਾਮ੍ਹਣੇ ਰੁਖ ਦੇ ਟਾਹਣ ਤੇ ਬੈਠ ਸਨ। ਤਾਂ ਰਸਾਲੂ, ਨੇ ਗੁਲੇਲ ਲੈ ਕਾਂ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਫੰਡ ਪਾਰ ਬੁਲਾਇਆ। ਹੰਸਣੀ ਮੁੜ ਹੰਸ ਨੂੰ ਦੇਕੇ ਇਨਸਾਫ ਨੂੰ ਸਿਰੇ ਚੜ੍ਹਾਇਆ। ਤੇ ਹੰਸ ਬੋਲਿਆ:ਲਗਾ: ਸਭ ਰਾਜੇ ਮੁਰਗਾਬੀਆਂ ਤੇ ਤੂੰ ਰਾਜਾ ਸ਼ਾਹਬਾਜ਼। ਇਨਸਾਫ ਕੀਤੋਈ ਸੱਚ ਤੂੰ, ਤੇਰੀ ਉਮਰ ਹੋਇ ਦਰਾਜ਼ ( ੬—ਰਾਜਾ ਰਸਾਲੂ ਤੇ ਰਾਜਾ ਭੋਜ ਰਾਜਾ ਰਸਾਲੂ ਕੁਝ ਚਿਰ ਰਾਜਾ ਭੋਜ ਦਾ ਮਹਿਮਾਨ ਰਿਹਾ। ਅੰਤ ਟੂਰਨ ਤਾਂ ਰਾਜੇ ਭੋਜ ਨੇ ਆਖਿਆ, ਜੀ, ਕੁਝ ਚਿਰ ਹੋਰ ਠਹਿਰੋ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਚੇਲਾ ਬਣਾਓ। ਪਰ ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਆਖਿਆ, ਅਸੀਂ ਚਲਦੇ ਈ ਚੰਗੇ ਹਾਂ। ਜਦ ਰਸਾਲੂ ਟੁਰਿਆ ਤਾਂ ਸਾਰਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਦਿਆ ਕਰਨ ਲਈ ਆਇਆ ਤੇ ਰਾਜਾ ਭੋਜ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਵਜ਼ੀਰ ਕੁਝ ਆਦਮੀ ਲੈਕੇ ਰਸਾਲੂ ਦੇ ਨਾਲ ਈ, ਟੁਰ ਪਏ। ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਭੋਜ ਨੇ ਪੁਛਿਆ ਕਿ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਕਿਹੜੀਆਂ ਪੰਜ ਚੀਜ਼ਾਂ ਬੁਰੀਆਂ ਹੈਨ? ਤਾਂ ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਉਤਰ ਦਿਤਾ:-੧. ਰੰਨ ਸ ਨਾਂ ਵਰਤਦੀ, ਘਰ ਦਾ ਕਰੇ ਉਜਾੜ। ੨. ਗੰਜੀ ਤੇ ਸਿਰ ਨੰਗੜੀ, ਧੀ ਜੇ ਹੋਏ ਮੁਟਿਆਰ।<noinclude></noinclude> q2ojslje9rveulugeh5sg01gft449ri 250 72152 217367 2026-05-06T09:28:27Z Taranpreet Goswami 2106 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "੩. ਨੂੰਹ ਕੁਸੋਹਣੀ ਕੁਲਖਣੀ, ਬੋਲੋ ਬਚਨ ਅਜ਼ਾਰ। ੪. ਖੂਹੋ ਦਾ ਵਿੰਗਾ ਤਕਲਾ, ਕਰਦਾ ਚੀਕ ਚਹਾੜ। ੫. ਰਾਹੇ ਦੇ ਵਿਚ ਬੀਜਆ, ਹੋਏ ਖੇਤ ਉਜਾੜ ਚੌਹ ਕੂਟੀਂ ਭੌਂ ਵੇਖ ਲੈ ਰਾਜਾ ਜੀ ਪਰਚਾਇ। ਪੰਜ ਵਸਤਾਂ ਜੋ ਦੱਸੀਆਂ, ਉਨ ਸੇ ਬੁਰਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217367 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" />{{rh||121}}</noinclude>੩. ਨੂੰਹ ਕੁਸੋਹਣੀ ਕੁਲਖਣੀ, ਬੋਲੋ ਬਚਨ ਅਜ਼ਾਰ। ੪. ਖੂਹੋ ਦਾ ਵਿੰਗਾ ਤਕਲਾ, ਕਰਦਾ ਚੀਕ ਚਹਾੜ। ੫. ਰਾਹੇ ਦੇ ਵਿਚ ਬੀਜਆ, ਹੋਏ ਖੇਤ ਉਜਾੜ ਚੌਹ ਕੂਟੀਂ ਭੌਂ ਵੇਖ ਲੈ ਰਾਜਾ ਜੀ ਪਰਚਾਇ। ਪੰਜ ਵਸਤਾਂ ਜੋ ਦੱਸੀਆਂ, ਉਨ ਸੇ ਬੁਰਾ ਨਾ ਕਾਇ॥ ਰਾਜਾ ਭੋਜ ਇਹ ਉਤਰ ਸੁਣਕੇ ਬੜਾ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ ਤੇ ਰਸਾਲੂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਆਖਰ ਇਕ ਦਿਨ ਉਹ ਇਕ ਸੁੰਦਰ ਬਾਗ ਵਿਚ ਪੁਜੇ, ਜਿਹੜਾ ਰਾਣੀ ਸੋਲਾਂ ਦਾ ਸੀ। ਓਥੇ ਜਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਘੋੜਿਆਂ ਤੋਂ ਉਤਰ ਕੇ ਹਥਿਆਰ ਪਾਸੇ ਰਖੇ ਤੇ ਸੋਹਣੇ ਚਸ਼ਮੇ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਲੇਟ ਕੇ ਆਰਾਮ ਕਰਨ ਲਗੇ। ਏਨੇ ਚਿਰ ਨੂੰ ਇਕ ਸੌ ਸੁੰਦਰ ਕੁੜੀਆਂ, ਤਲਵਾਰਾਂ ਖਿਚੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਲ ਆਈਆਂ। ਤਾਂ ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਹਸ ਕੇ ਰਾਜਾ ਭੋਜ ਨੂੰ ਆਖਿਆ,ਆਉ ਰਤੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਜੀ ਪਰਚਾਈਏ। ਇਹ ਕਹਿਕੇ ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਵਲ ਵੇਖਿਆ, ਤੇ ਪੁਛਿਆ ਦਸੋ ਸੁੰਦਰੀਓ,ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਵਲ ਤਲਵਾਰਾਂ ਖਿਚੀ ਕਿਉਂ ਆਈਓ? ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਇਹ ਰਾਣੀ ਸੋਭਾਂ ਦਾ ਬਾਗ ਹੈ, ਤੇ ਜੇਹੜਾ ਇਥੇ ਆ ਕੇ ਚਸ਼ਮੇਂ ਵਿਚੋਂ ਪਾਣੀ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਸਾਨੂੰ ਹੁਕਮ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਕੰਨ ਤੇ ਨਕ ਵਢ ਕੇ ਬਾਹਰ ਕਢ ਦੇਈਏ। ਦਸੋ ਤੁਸਾਂ ਤੇ ਚਸ਼ਮੇ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੁਹਿਆ? ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਆਖਿਆ, ਅਸੀਂ ਤੇ ਇਤਫਾਕ ਨਾਲ ਹੀ ਏਥੇ ਆਏ ਹਾਂ। ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਨੇ ਕਰੜੇ ਮੂੰਹ ਆਖਿਆ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਪਾਣੀ ਛੁਹਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੰਨ-ਨਕ ਅਸੀਂ ਵਢ ਕੇ ਛਡਾਂ ਗੀਆਂ, ਇਹੀ ਰਾਣੀ ਦਾ ਹੁਕਮ ਹੈ। ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਆਖਿਆ, ਅਸਾਂ ਅਜੇ ਤੇ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਪੀਤਾ, ਪਰ ਅਸੀਂ ਰਾਹੀ ਹਾਂ, ਸਾਨੂੰ ਪਾਣੀ ਪੀ ਲੈਣ ਦਿਓ, ਫੇਰ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਰਸਤੇ ਪਵਾਂਗੇ। ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਨੇ ਪੁਛਿਆ, ਤੂੰ ਕੌਣ ਏਂ? ਰਸਾਲੂ ਆਖਿਆ, ਮੈਂ ਰਸਾਲੂ ਰਾਜਾ ਸਲਵਾਹਨ ਦਾ ਪੁਤਰ ਹਾਂ। ਤਦ ਕੁੜੀਆਂ ਡਰੀਆਂ ਕਿ ਮਤਾਂ ਰਸਾਲੂ ਸਾਨੂੰ ਮਾਰ ਈ ਨਾ ਮੁਕਾਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, ਜਾਓ ਰਾਜਾ ਜੀ। ਪਰ ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਜਿੰਨੇ ਰਾਹੀ ਤੁਸਾਂ ਫੜੇ ਨੇ, ਸਭ ਛਡ ਦਿਓ। ਤਾਂ ਇਕ ਕੁੜੀ ਬੋਲੀ:— ਤਿੰਨ ਰਾਹੀ ਜਾਂਦੇ ਡਿਠੇ ਵੇ ਰਾਜਾ, ਇਕ ਨਾਲਾ ਦੋਇ ਚੰਦ ਤੇ ਤੀਜਾ ਚਮਕੇ ਦਿਹੁੰ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਦਸ ਵੇ ਰਾਜਾ, ਕੇਹੜੀ ਮਾਈ ਤੇ ਕਿਹੜਾ ਪਿਉ? ਇਹ ਠੀਕ ਵੇ ਕਿ ਅਸੀਂ ਰਾਹੀ ਹਾਂ, ਪਰ ਅਸੀਂ ਜਗਤ ਫ਼ਿਰਤੂ ਨਹੀਂ। ਫੇਰ ਮੁਟਿਆਰ ਨੇ ਆਖਿਆ:— ਜਗਦੇ ਫਿਰਤੂ ਵੀ ਤਿੰਨ ਰਾਹੀ।<noinclude></noinclude> enel1usop7l0w3x0er7bufiz9eau8yy 250 72153 217368 2026-05-06T09:29:03Z Taranpreet Goswami 2106 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਭੇਡ, ਤੀਵੀਂ ਤੇ ਢਗਾ ਵਾਹੀ ਨਾ ਕਰ ਟਾਲਮਟੋਲੇ ਬੀਬਾ, ਦਸ ਸ਼ਤਾਬੀ ਨਾਂ ਵੇ ਮਾਹੀ! ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਫਿਰ ਆਖਿਆ, ਛਡ ਦਿਉ ਵਿਚਾਰੇ ਮੁਸਾਫਰਾਂ ਨੂੰ। ਕੁੜੀਆਂ ਆਖਿਆ, ਜੀ ਛਡ ਤਾਂ ਦੇਈਏ, ਪਰ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਕੀ ਆਖਾਂਗੀਆਂ? ਸੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217368 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" />{{rh||122}}</noinclude>ਭੇਡ, ਤੀਵੀਂ ਤੇ ਢਗਾ ਵਾਹੀ ਨਾ ਕਰ ਟਾਲਮਟੋਲੇ ਬੀਬਾ, ਦਸ ਸ਼ਤਾਬੀ ਨਾਂ ਵੇ ਮਾਹੀ! ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਫਿਰ ਆਖਿਆ, ਛਡ ਦਿਉ ਵਿਚਾਰੇ ਮੁਸਾਫਰਾਂ ਨੂੰ। ਕੁੜੀਆਂ ਆਖਿਆ, ਜੀ ਛਡ ਤਾਂ ਦੇਈਏ, ਪਰ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਕੀ ਆਖਾਂਗੀਆਂ? ਸੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਉਤਰ ਦਿਤਾ, ਕਿ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਜਾ ਕੇ ਆਖਣਾ:ਰਾਣੀ ਤੇਰੇ ਚਸ਼ਮੇ ਲਾਗੇ, ਸੁਤੇ ਸਨ ਤਿੰਨ ਰਾਹੀ ਪੇਕੇ ਘਰ ਦੇ ਕਹਿਣੇ ਪਰੋਹਿਤ, ਕਢੇ ਬਾਹਰ ਅਸਾਹੀਂ ਵੇਖ ਸਰੋਹੀਆਂ ਸਾਡੀਆਂ ਤਿੱਖੀਆਂ, ਜੀ ਵਿਚ ਗੁਸੇ ਹੋਏ, ਉਠੇ, ਟੁਰ ਪਏ ਬਾਹਿਰ ਨੂੰ ਉਹ, ਨਾਂ ਜਾਣਾ ਗਏ ਕਿਥਾਈਂ। ਰਬ ਜਾਣੇ ਕਿਸ ਰਾਹ ਪਏ ਉਹ, ਕਿਧਰ ਹੋਏ ਭੰਬੀਰ? ਟੁਰ ਗਏ ਜਾਂ ਉਹ ਵਲ ਕਾਬਲੇ, ਜਾਂ ਤੇ ਵਲ ਕਸ਼ਮੀਰ। ਕੁੜੀਆਂ ਹੱਸੀਆਂ, ਰਸਾਲੂ ਤੇ ਸਾਥੀ ਟੁਰ ਗਏ, ਤਾਂ ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਨੇ ਜਾ ਕੇ ਰਾਂਣੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, ਰਾਣੀ ਤੇਰੇ ਬਾਗ ਵਿਚ ਪਰੋਹਿਤ ਆਏ ਸਨ, ਪਰ ਗਏ। ਰਾਣੀ ਡੁਸਕਣ ਲਗੀ ਕਿ ਬਾਰਾਂ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਪਿਛੋਂ ਪੇਕੇ ਪਰੋਹਿਤ ਆਏ। ਪਰ ਤੁਸਾਂ ਦਸਿਆ ਨਾ। ਰਾਣੀ ਆਪਣੀਆਂ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸਹੇਲੀਆਂ ਸਮੇਤ ਬਾਗ ਵਿਚ ਉਤਰੀ। ਪਰ ਓਥੇ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਰਾਜਾ ਰਸਾਲੂ ਤੇ ਭੋਜ ਓਥੋਂ ਟੁਰ ਕੇ ਇਕ ਖੁਲ੍ਹੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਆਏ, ਓਥੇ ਸੋਹਣੇ ਅੰਬਾਂ ਦੀ ਇਕ ਝੰਗੀ ਸੀ, ਉਸ ਵਿਚ ਆਰਾਮ ਕੀਤਾ। ਉਥੇ ਘੋੜੇ ਬੰਨ੍ਹ, ਠੰਢੀ ਛਾਂ ਹੇਠ ਰਾਤ ਵਿਸਰਾਮ ਕਰਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਕੀਤੀ। ਦੂਰੋਂ ਇਕ ਹਰਨ ਨਜ਼ਰੀਂ ਪਿਆ। ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਤੁਰਤ ਤੀਰ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਤੇ ਅਗ ਬਾਲ ਕੇ ਭੁੰਨ ਭੰਨ ਕੇ ਖਾਧਾ। ਇਤਫ਼ਾਕ ਸੀ ਕਿ ਉਸੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ, ਅੰਬਾਂ ਦੇ ਉਹਲੇ ਦਿਲੀ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੋਮ ਭਾਂਜ ਖਾ ਕੇ ਨਸਿਆ ਹੋਇਆ ਲੁਕਿਆ ਸੀ। ਰਾਜੇ ਦੀ ਰਾਣੀ ਡੋਲੇ ਵਿਚ ਸੁਤੀ ਸੀ। ਰਾਜੇ ਦਾ ਤੰਬੂ ਲਾਗੇ ਈ ਸੀ। ਚਾਨਣੀ ਰਾਤ ਸੀ। ਰਾਜਾ ਰਾਣੀ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵੇਖ ਕੇ ਮਸਤ ਸੀ, ਹੈ ਸੀ ਕਵੀ। ਇਹ ਦੋਹੜਾ ਆਖਿਓ ਸੂ:-ਨੀਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਨੀਰ ਏ ਨਿਰਮਲ, ਗੰਗਾਜਲ ਪਹਿਚਾਨੋ ਲੋਆਂ ਵਿਚੋਂ ਲੋ ਚੰਗੀ ਏ, ਚੰਨ ਚਾਨਣੀ ਜਾਨੋ | ਨੀਂਦਰ ਉਹੀ ਸੂਹਵੇ ਸਜਨ, ਜਾਂ ਨਾਰ ਨੈਣ ਤੇ ਬੈਠੀ। ਅਡੋਲ, ਅਭੋਲ ਜਿਉਂ ਤ੍ਰੇਲ ਫੁਲਾਂ ਤੇ, ਡਲਕੇ ਜੀ ਭਰਮਾਵੇ। ਡਲ੍ਹਕੇ ਜੀ ਭਰਮਾਵੇ ਜੀਕਣ, ਫੁਲ ਪਤ ਓਸ ਅਕੈਠੀ।<noinclude></noinclude> citsm32q2nc6hr1354ikto3bxjarp6r 250 72154 217369 2026-05-06T09:29:38Z Taranpreet Goswami 2106 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਵਜ਼ੀਰ ਨੇ ਸੁਣ ਕੇ ਵਾਹਵਾ ਕੀਤੀ, ਰਾਜਾ ਰਸਾਲੂ ਵੀ ਲਾਗ ਈ ਜਾਗੋ ਮੀਟੋ ਵਿਚ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਸਾਰੀ ਗਲ ਸੁਣੀ ਤੇ ਬੋ ਵਸਾ ਹੀ ਬੋਲ ਪਿਆ:ਬਨ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਫਿਰਾਂ ਮੈਂ, ਰਾਜਾ, ਮੈਂ ਹਾਂ ਇਕ ਫਕੀਰ। ਸਿਆਣੇ ਤੇਰੇ ਬੋਲ ਵੇ ਰਾਜਾ ਪਰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217369 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" />{{rh||123}}</noinclude>ਵਜ਼ੀਰ ਨੇ ਸੁਣ ਕੇ ਵਾਹਵਾ ਕੀਤੀ, ਰਾਜਾ ਰਸਾਲੂ ਵੀ ਲਾਗ ਈ ਜਾਗੋ ਮੀਟੋ ਵਿਚ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਸਾਰੀ ਗਲ ਸੁਣੀ ਤੇ ਬੋ ਵਸਾ ਹੀ ਬੋਲ ਪਿਆ:ਬਨ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਫਿਰਾਂ ਮੈਂ, ਰਾਜਾ, ਮੈਂ ਹਾਂ ਇਕ ਫਕੀਰ। ਸਿਆਣੇ ਤੇਰੇ ਬੋਲ ਵੇ ਰਾਜਾ ਪਰ ਮੂਰਖ ਤੋਂ ਵਜ਼ੀਰ। ਰਾਜਾ ਹੋਮ ਨੇ ਸੁਣ ਕੇ ਕਿਹਾ ਇਹ ਕੌਣ ਹੈ। ਜਾਓ ਉਹਨੂੰ ਏਧਰ ਲਿਆਵੋ। ਇਕ ਨੌਕਰ ਰਸਾਲੂ ਵਲ ਗਿਆ ਕਿ ਉਠੋ, ਰਾਜਾ ਸਾਹਿਬ ਬੁਲਾਂਦੇ ਨੇ। ਰਾਜਾ ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਜਿੰਦ ਲੋੜੀਦੀ ਊ ਤਾਂ ਮੁੜ ਜਾ ਬੰਦਾ ਬਣ ਕੇ। ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਦਾ ਨੌਕਰ ਨਹੀਂ। ਤਦ ਨੌਕਰ ਨੇ ਰਾਜਾ ਹੋਮ ਨੂੰ ਜਾਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਤੇ ਰਾਜਾ ਰਸਾਲੂ ਹੈ। ਉਹ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਤਦ ਰਾਜੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਫੇਰ ਜਾ ਕੇ ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਬੇਨਤੀ ਕਰੋ। ਤਦ ਰਸਾਲੂ ਰਾਜਾ ਹੋਮ ਦੇ ਕੋਲ ਆਇਆ, ਤੇ ਆ ਕੇ ਸਲਾਮ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਰਾਜਾ ਹੋਮ ਨੇ ਅਗੋਂ ਸੁਆਗਤ ਕੀਤਾ। ਰਾਜਾ ਹੋਮ ਨੇ ਪੁਛਿਆ ਕਿ ਕੀ ਤੂੰ ਸਚ ਮੁਚ ੁ ਰਸਾਲੂ ਏਂ? ਤੇ ਕੀ ਸਬਬ ਮੇਰੇ ਦੋਹੜੇ ਤੈਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਆਏ। ਰਾਜੇ ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਮੈਂ ਰਸਾਲੂ ਹਾਂ। ਤੁਹਾਡੀ ਕਵਿਤਾ ' ਤੇ ਸੋਹਣੀ ਏ, ਪਰ ਖਿਆਲ . ਕੁਝ ਠੀਕ ਨਹੀਂ। ਰਾਜਾ ਹੋਮ ਨੇ ਆਖਿਆ, ਸ਼ਾਇਦ ਮੈਂ ਭੁਲਾ ਈ ਹੋਵਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਠੀਕ ਕਰਕੇ ਦਸੋ:— ਤਾਂ ਰਾਜੇ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੋਹੜਾ ਆਖਿਆ:— ਨੀਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਨੀਰ ਉਹ ਨਿਰਮਲ, ਜੂ ਵਗਦਾ ਕੋਲ ਸੁ ਭਾਏ॥ ਲੋਆਂ 'ਚੋਂ ਲੋ ਉਹ ਸੋਭੇ, ਜੁ ਨੈਣਾਂ ਲਿਸ਼ਕਾਇ। ਨੀਂਦਾਂ ਵਿਚੋਂ ਨੀਂਦ ਉਹ ਚੰਗੀ, ਜੁ ਦਿਹ ਅਰੋਗ, ਲਿਆਇ। ਪੁਤਰ ਫਲ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ, ਜੇ ਆ ਰਬ ਬਖਸ਼ਾਇ। ਹੋਮ ਨੇ ਪੁਛਿਆ ਇਹ ਕੀਕੂੰ ਹੈ? ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਸਮਝਾਓ। ਤਾਂ ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜਦ ਰਾਜਾ ਤੂੰ ਜੰਮਿਆਂ ਸੈਂ, ਤਾਂ ਗੰਗਾ ਜਲ ਕਿਸ ਨੇ ਦਿਤਾ ਤੇ ਹੁਣ ਜ ਵੈਰੀਆਂ ਤੋਂ ਭਾਂਜ ਖਾ ਨਸਦਾ ਫ਼ਿਰਨਾ ਏਂ ਤਾਂ ਗੰਗਾ ਜਲ ਕਿਸ ਕੰਮ? ਉਥੇ ਤੋ ਨਿਰਮਲ ਵਗਦੇ ਨਾਲੇ ਨੇ ਈ ਕੰਮ ਆਉਣਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਜਿਹੜਾ ਜਲ ਬਰਤਨ ਵਿਚ ਕੋਲ ਹੋਵੇ। ਜੇ ਨੈਣ ਨਾ ਹੋਣ ' ਤਾਂ ਚੰਨ ਦੀ ਚਾਨਣੀ ਕਿਸ ਕੰਮ? ਜੇ ਦੇਹ ਅਰੋਗ-ਹੋਵੇ ਨਾ, ਤਾਂ ਨੀਂਦਰ ਨੇ ਕਿਥੋਂ ਆਉਣਾ ਹੋਇਆ? ਜੇ ਕੋਈ ' ਰਾਜਾ ' ਬੇਔਲਾਦ ਮਰ ਜਾਂਏ ਤਾਂ ਬੇਫਲ ਈ ਰਿਹਾ। ਤਾਂ ਕੌਣ ਸਮ੍ਹਾਲੇਗਾ ਉਸ ਦਾ ਰਾਜ ਭਾਗ। ਇਹ ਜੁਆਬ ਸੁਣਕੇ ਰਾਜਾ ਹੋਮ ਨੇ ਰਸਾਲੂ ਦੀ ਅਕਲ ਤੇ ਦਾਨਾਈ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਤੇ 'ਮੰਨਿਆ ਕਿ ' ਰਸਾਲੂ ਤੂੰ ਸਚ ਮੈਂ, ਮੈਂ ਝੂਠਾ। ਅਗਲੀ ਸਵੇਰ ਰਾਜਾ ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਰਾਜਾ ਹੋਮ ਨੂੰ ਜਫੀ<noinclude></noinclude> omu3g9vttl4ouws0dt6ygf69kr0ibyf 250 72155 217370 2026-05-06T09:30:06Z Taranpreet Goswami 2106 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਖ਼ਾਕੇ ਵਿਦਾਇਗੀ ਮੰਗੀ ਤੇ ਆਪਣੇ ਰਾਹ ਪਿਆ। ਨੋਟ—ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਵੀ ਮਨੋ ਕਲਪਤ ਹੈ। ਰਾਜਾ ਭੋਜ, ਤੇ ਰਾਜਾ ਰਾਮ ਭਦਰਾ ਦਾ ਪੁਤਰ, ਮਹੀਰਾ ਭੋਜ, ਕਨੌਜ ਤੇ ਪੰਚਾਲ ਦੇਸ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੰਨ ੮੪੦-੯੦ A. D. ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਰਾਜਾ ਰਸਾਲੂ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217370 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" />{{rh||124}}</noinclude>ਖ਼ਾਕੇ ਵਿਦਾਇਗੀ ਮੰਗੀ ਤੇ ਆਪਣੇ ਰਾਹ ਪਿਆ। ਨੋਟ—ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਵੀ ਮਨੋ ਕਲਪਤ ਹੈ। ਰਾਜਾ ਭੋਜ, ਤੇ ਰਾਜਾ ਰਾਮ ਭਦਰਾ ਦਾ ਪੁਤਰ, ਮਹੀਰਾ ਭੋਜ, ਕਨੌਜ ਤੇ ਪੰਚਾਲ ਦੇਸ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੰਨ ੮੪੦-੯੦ A. D. ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਰਾਜਾ ਰਸਾਲੂ ਉਸ ਤੋਂ ਢੇਰ ਪਹਿਲੇ। ਵੇਖਾਂ (Smith's Early History of India P.P. 379.) ੭—ਰਾਜਾ ਰਸਾਲੂ ਤੇ ਗੰਡ ਗੜ੍ਹ ਦੇ ਦੇਉ ਨੋਟ— ਇਹ ਵਾਰਤਾ ਉਹੀ ਜੁ ਅਗੇ ਅਸੀਂ ਟੈਂਪਲ ਵਾਲੀ ਕਥਾ ਵਿਚ ਲਿਖ ਚੁਕੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਇਸ ਵਿਚ ਕੁਝ ਨਾਵਾਂ ਦਾ ਤੇ ਹੋਰ ਕਥਨਾਂ ਦਾ ਵਿਤਕਰਾ ਹੈ, ਸੋ ਦੋਹਾਂ ਵਾਰਤਾਂ ਦੇ ਸਿਰਫ ਫਰਕ ਈ ਏਥੇ ਦਸਦੇ ਹਾਂ। ਰਾਜਾ ਰਸਾਲੂ ਸ਼ਿਕਾਰ ਖੇਡਦਾ ਥਕ ਕੇ ਸੌਂ ਗਿਆ ਤੇ ਸਫਨੇ ਵਿਚ ਪੰਜਾਂ ਪੀਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਕਿ ਰਾਜਾ, ਜਾਉ ਜਾਕੇ ਦੇਵਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰੋ। ਰਾਜਾ ਉਠਕੇ ਫੌਲਾਦੀ ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋਇਆ ਤੇ ਕਈ ਕੋਹਾਂ ਦਾ ਪੈਂਡਾ ਮਾਰਦੇ ਮਾਰਦੇ ਨੂੰ ਅੰਤ ਇਕ ਬੜੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ, ਇਕ ਵਡੇਰਾ ਜਿਹਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਖਾਈ ਦਿਤਾ। ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿਚ ਗਿਆ ਤਾਂ ਇਕ ਘਰ ਵਿਚੋਂ ਧੂੰਆਂ ਨਿਕਲਦਾ ਦਿਸਿਆ। ਓਥੇ ਜਾਕੇ ਵੇਖਿਆ ਤਾਂ ਇਕ ਬੁਢੀ ਮਾਈ ਆਟਾ ਗੁਨ੍ਹਦੀ ਸੀ, ਤੰਨੂਰ ਤਪਦਾ ਸੀ, ਮਾਈ ਕਦੀ ਰੋਂਦੀ ਤੇ ਕਦੀ ਹਸਦੀ ਸੀ। ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਸਬੱਬ ਪੁਛਿਆ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਦੇਵਾਂ ਦੀ ਵਾਰਤਾ ਦਸੀ। ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਪੁਤਰ ਦੀ ਵਾਰੀ ਦਾ ਆਪ ਬੀੜਾ ਚੁਕਿਆ ਤੇ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ। ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਸਵਿਨਰਟਨ ਦੀ ਵਾਰਤਾ ਵਿਚ ਇਹ ਹੈਨ:— ਬਿਰਿਆ-ਪਾਣੀ ਭਰਨ ਵਾਲਾ ਦੇਉ। ਕਬੀਰ, ਟੁੰਡੀਆ, ਮੁੰਡੀਆ, ਅਕਾਲ ਦੇਉ। ਜਦ ਦੇਉ ਭਾਂਜ ਖਾ ਚੁਕੇ ਤਦ ਕੁਝ ਅਲੀ ਖਾਂ ਨੂੰ ਨਠ ਗਏ। ਰਾਜਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਨੂੰ ਮੁੜਿਆ ਤਾਂ ਇਕ ਦੇਵਨੀ ਦੇਵ ਦਾ ਖਾਬਾ (ਭੋਜਨ) ਲਈ ਆਉਂਦੀ ਸੀ। ਇਕ ਹਥ ਵਿਚ ਲੋਹੇ ਦੀ ਸੀਖ ਸੀ, ਜਿਸ ਉਤੇ ਇਕ ਸਬੂਤ ਚੁਣਿਆ ਹੋਇਆ ਊਠ ਲਟਕਦਾ ਸੀ। ਸ਼ਾਦੀ ਤੋਤੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਰਾਜਾ ਇਸ ਦੇਉਨੀ ਦਾ ਵਸਾਹ ਨਾ ਕਰੀਂ। ਸੋ ਰਾਜਾ ਨੇ ਤਲਵਾਰ ਖਿਚ ਕੇ ਦੇਉਨੀ-ਭਾਗਲਬਟ ਨੂੰ ਡਰਾਇਆ ਕਿ ਤੂੰ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਜਾਦੂ ਦਾ ਭੇਦ ਦਸ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਤੈਨੂੰ ਮਾਰ ਸੁਟਦਾ ਹਾਂ। ਦੇਉਨੀ ਨੇ ਨਾ ਹ। ਕੀਤੀ, ਪਰ ਜਦ ਉਹ ਪਥਰਾਏ ਦੇਉ ਕੋਲ ਗਈ ਤਾਂ ਨਠਨ ਲਗੀ, ਪਰ ਰਾਜੇ ਫੜ ਲਈ। ਦੇਉਨੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, ਮੈਂ ਤਦ ਭੇਦ ਦਸਨੀ ਹਾਂ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰੋ। ਸ਼ਾਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਬੇਸ਼ਕ ਕਰਾਰ ਕਰ ਦਿਉ। ਰਾਜੇ ਹਾਂ ਕੀਤੀ ਤੇ ਦੇਉਨੀ ਨੇ ਦਸਿਆ, ਕਿ ਇਹ ਦੇਉ ਸਾਰਾ ਪਥਰ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਜਿਗਰ ਖਬਰ ਨਹੀਂ; ਤੁਸੀਂ<noinclude></noinclude> rx0ezgvwj5f51kjdz7zj7j3x36tf0tk 250 72156 217372 2026-05-06T09:34:36Z Taranpreet Goswami 2106 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਏਥੇ ਚੋਟ ਮਾਰੋ, ਮਂਰ ਜਾਏਗਾ। ਸੁ ਰਾਜੇ ਨੇ ਜਿਗਰ ਵਿਚ ਤਲਵਾਰ ਖੋਭ ਦਿਤੀ ਤੇ ਦਉ ਮਰ ਕੇ ਠੰਢਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਦੇਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰੋ, ਰਾਜੇ ਨੇ ਆਖਿਆ ਘਰ ਚਲ ਕੇ ਪੂਰੇ ਤ੍ਰੀਕੇ ਨਾਲ ਲਾਵਾਂ ਲੈ ਕੇ ਵਿਆਹ ਕਰਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217372 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" />{{rh||125}}</noinclude>ਏਥੇ ਚੋਟ ਮਾਰੋ, ਮਂਰ ਜਾਏਗਾ। ਸੁ ਰਾਜੇ ਨੇ ਜਿਗਰ ਵਿਚ ਤਲਵਾਰ ਖੋਭ ਦਿਤੀ ਤੇ ਦਉ ਮਰ ਕੇ ਠੰਢਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਦੇਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰੋ, ਰਾਜੇ ਨੇ ਆਖਿਆ ਘਰ ਚਲ ਕੇ ਪੂਰੇ ਤ੍ਰੀਕੇ ਨਾਲ ਲਾਵਾਂ ਲੈ ਕੇ ਵਿਆਹ ਕਰਾਂਗੇ। ਹੁਣ ਦੋ ਦੇਉ ਬਾਕੀ ਸਨ, ਇਕ ਦੀ ਤੇ ਬਾਂਹ ਵਢੀ ਹੋਈ ਸੀ ਤੇ ਦੂਆ ਜ਼ਖਮੀਂ। ਰਾਜਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਛੇ ਗਿਆ। ਟੁੰਡੀਆ ਤੇ ਗੰਡ ਗੜ੍ਹ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵਿਚ ਵੜ ਗਿਆ, ਜਿਥੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ ਲਈ ਕੈਦ ਕਰ ਦਿਤਾ, ਤੇ ਦੂਜਾ ਦਿਓ ਇਕ ਕਟੇ ਹੋਏ ਦਰਖਤਾਂ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਵਿਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਰਾਜੇ ਵੇਖ ਲਿਆ ਤੇ ਜਦ ਰਾਜਾ ਟਾਹਣ ਚੁਕਣ ਲਗਾ, ਤਾਂ ਸ਼ਾਦੀ ਤੋਤੇ ਨੇ ਆਖਿਆ ਰਾਜਾ ਜੀ, ਇਹ ਭੁਲ ਨਾ ਕਰੋ। ਸ਼ਾਖਾਂ ਸਮੇਤ ਦੇਉ ਨੂੰ ਕਟ ਦਿਉ। ਸੋ ਰਾਜੇ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਫੇਰ ਅਗ ਲਾਕੇ ਦੇਉ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿਤਾ। ਮੁੜਕੇ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਘਰ ਆਕੇ, ਦੋਉਨੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਰਚਾਇਆ। ਵਡਾ ਕੜਾਹਿਆ ਤੇਲ ਦਾ ਅਗ ਉਤੇ ਤਪਾਇਆ, ਤੇ ਫੇਰੇ ਲੈਂਦਿਆਂ ੨, ਦੇਉਨੀ ਨੂੰ ਚੁਕ ਕੇ ਕੜਾਹੇ ਵਿਚ ਸੁੱਟਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਭ ਦੇਵਾਂ ਦਾ ਕੋੜਮਾ ਮੁੱਕਾ ਤੇ ਲੋਕੀ ਸੁਖੀ ਵਸਣ ਲਗੇ। ਫੇਰ ਮਾਈ ਕੋਲ ਮੁੜ ਆਇਆ। ਮਾਈ ਨੇ ਧੰਨਵਾਦ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁਤ ਨੂੰ ਛਾਤੀ ਨਾਲ ਲਾਇਆ। ਮਾਈ ਨੇ ਰਾਜਾ ਰਸਾਲੂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, ਤੁਸੀਂ ਠਹਿਰੋ ਇਥੇ। ਪਰ ਰਾਜਾ ਨਾ ਠਹਿਰਿਆ। ਤੇ ਫੇਰ ਉਸਨੇ ਪੈਂਡੇ ਦਾ ਮੂੰਹ ਸੰਭਾਲਿਆ। ੮-ਰਾਜਾ ਰਸਾਲੂ ਤਿਲੀਅਰ ਨਾਗ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਕਾਗ ਨੋਟ- ਅਗੇ ਅਸੀਂ ਸੀ। ਇਹ ਵੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ . ਵੀ ਕਈ ਫਰਕ ਹੈ ਤਿਲੀਅਰ ਨਾਗ ਤੇ ਕਲੀਅਰ ਅਨੂੰਹੋਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦਿਤੀ ਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਠੂਹੇਂ ਦੀ ਥਾਂ ਸੁੰਦਰ ਕਾਗ ਹੈ ਤੇ ਕਥਨ ਵਿਚ ਰਾਜਾ ਟੁਰਦਾ ਟੁਰਦਾ, *ਨੂਰਪੁਰ ਜਿਹਾਨ ਦੇ ਰਸਤੇ ਮਿਜਾਤ ਪੂਜਾ, ਤੇ , ਓਥੋਂ ਉਹ ਅਵਲਿਆਂ ਤੇ ਫੇਰ ਹੁੰਦਾ ਹੋਇਆ ਮਕਸੂਦਾ ਬਾਦ ਹਜ਼ਾਰੇ ਦੇ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿਚ · ਪੂਜਾ। ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਆਰਾਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹਿਆ ਤਾਂ ਸ਼ਾਦੀ ਤੋਤੇ ਨੇ ਆਖਿਆ, ਰਾਜਾ ਜੀ ਏਥੇ ਨਾ ਠਹਿਰੋ, ਏਥੇ ਕੋਈ ਬਲਾ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਵੇਖੋ ਨਾਂ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਮਾਨੁਖਾਂ ਦੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਈਂ ਹੱਡੀਆਂ ਪਈਆਂ ਨੇ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, ਭਈ ਠਹਿਰਨਾ ਤਾਂ ਏਥੇ ਈ ਹੈ, ਪਰ ਵੇਖੋ ਬਲਾ ਕੀ ਹੈ। ਤੋਤੇ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਪਾਸੇ ਦੀ ਵਾਕਫ਼ੀ ਨਹੀਂ। ਤੁਸੀਂ ਝਾਊ ਕੋਲੋਂ ਪੁਛੋ।ਝਾਉ ਨੇ ਆਖਿਆ ਮਹਾਰਾਜ! ਇਥੇ ਇਕ ਤਿਲੀਅਰ ਨਾਗ,<noinclude></noinclude> tnnqrg20k7nvmyvb5e1ih0jwx365ocj 250 72157 217373 2026-05-06T09:36:04Z Taranpreet Goswami 2106 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਉਡਨਾ ਸਪ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਸਦਾ ਯਾਰ ਸੁੰਦਰ ਕਾਗ ਹੈ। ਤਿਲੀਅਰ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਾਹ ਪੀ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪਿਛੋਂ ਸੁੰਦਰ ਕਾਗ ਅਖਾਂ ਤੇ ਮਾਸ ਖਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਜੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਚੰਗਾ, ਰਾਤੀਂ ਪਹਿਰਾ ਦੇਵਾਂਗੇ। ਪਹਿਲੀ ਰਾਤ ਮੈਂ, ਦ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217373 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" />{{rh||126}}</noinclude>ਉਡਨਾ ਸਪ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਸਦਾ ਯਾਰ ਸੁੰਦਰ ਕਾਗ ਹੈ। ਤਿਲੀਅਰ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਾਹ ਪੀ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪਿਛੋਂ ਸੁੰਦਰ ਕਾਗ ਅਖਾਂ ਤੇ ਮਾਸ ਖਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਜੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਚੰਗਾ, ਰਾਤੀਂ ਪਹਿਰਾ ਦੇਵਾਂਗੇ। ਪਹਿਲੀ ਰਾਤ ਮੈਂ, ਦੂਜੇ ਪਹਿਰ ਘੋੜੀ, ਤੀਜ ਤੋਤਾ, ਤੇ ਚੌਥੇ ਝਾਉ। ਘੋੜਾ ਤੇ ਝਾਉ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਚਲੇ ਗਏ। ਰਾਜਾ ਰਾਤੀਂ ਸੌਂ ਗਿਆ। ਸੁੰਦਰ ਕਾਗ ਨੇ ਜਾ ਕੇ ਤਿਲੀਅਰ ਨੂੰ ਖਬਰ ਦਿਤੀ ਕਿ ਰਸਾਲੂ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੂੰ ਬਾਰਾਂ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦਾ ਉਡੀਕਦਾ ਮੈਂ, ਆ ਕੇ ਸੁਤਾ ਪਿਆ ਈ ਚਲ 1 ਤਿਲੀਅਰ ਨੇ ਮਾਰਕੇ ਰਾਜੇ ਦਾ ਸਾਹ ਪੀ ਲਿਤਾ, ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਕਾਗ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਕਰ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਜਾ, ਤਦ ਕਾਗ ਹੋਰੀਂ ਗਏ, ਤੇ ਤੋਤਾ ਵੀ ਦਰਖਤ ਤੇ ਬੈਠ ਸੀ, ਉਹ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਕਿ ਰਾਜਾ ਸੁਤਾ ਹੈ। ਪਰ ਜਦ ਕਾਂਗ ਆ ਕੇ ਛਾਤੀ ਤੇ ਬੈਠਾ ਤੇ ਰਾਜਾ ਨਾ ਹਿਲਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਜਾਤਾ ਰਾਜਾ ਮਰ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਉਪਰੋਂ ਇਕ ਝਪਟਾ ਮਾਰਿਆ ਤੇ ਕਾਗ ਦੀ ਪਿਠ ਤੋੜ ਦਿਤੀ। ਉਹ ਕਾਂ ਕਾਂ ਕਰਦਾ ਉਡ ਗਿਆ। ਅਰ ਉਸਦੀ ਵਹੁਟੀ ਸ਼ਾਰਕ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਚਾਹੇ ਮਰ ਚਾਹੇ ਜੀਉ ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਰਾਜਾ ਰਸਾਲੂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਜੀਭ ਲਿਆ ਦੇ, ਕਾਗ ਨੇ ਕਿਹਾ ਚੰਗਾ ਰਤੀ ਆਰਾਮ ਆ ਲੈਣ ਦੇ। ਏਧਰ ਇਹ ਤੇ ਉਧਰ ਤੋਤਾ ਰੋਵੇ ਤੇ ਸ਼ੋਰ ਮਚਾਵੇ, ਕਿ ਘੋੜੇ ਤੇ ਝਾਉ ਨੂੰ ਖਬਰ ਹੋਵੇ, ਘੋੜਾ ਤੇ ਆਇਆ, ਪਰ ਝਾਉ ਇਕ ਆਪਣੀ ਹੋਰ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿਚ ਫਸਿਆ ਸੀ। ਝਾਉ ਇਕ ਟਿਡੇ ਪਿਛੇ ਦੌੜਦਾ ਦੌੜਦਾ ਇਕ ਪਾਣੀ ਦੀ ਛਪੜੀ ਵਿਚ ਡਿਗ ਪਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਤਿਲੀਅਰ ਨਾਗ ਦੀ ਗਲ ਸੁਣ ਲਈ ਸੀ। ਉਹ ਬੜਾ ਉਤਾਵਲਾ ਸੀ ਕਿ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਕੇ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਜਾਵਾਂ, ਪਰ ਇਕ ਚੂਹੇ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਮੁਸ਼ਕ ਆ ਗਈ ਸੀ, ਸੋ ਉਸਨੇ ਉਸ ਤੇ ਮਿਟੀ ਪਾਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿਤੀ ਸੀ। ਝਾਉ ਨੇ ਬੜੇ ਵਾਸਤੇ ਪਾਏ, ਕਿ ਬਸ ਕਰ। ਰਬਦਾ ਵਾਸਤਾ ਪਾਇਆ, ਤਾਂ ਚੂਹੇ ਨੇ ਬਾਹਰ ਕਢਿਆ, ਓਹ ਦੌੜਦਾ ਰਾਜੇ ਦੇ ਕੋਲ ਆਇਆ ਤਾਂ ਤੋਤੇ ਨੇ ਸਾਰਾ ਹਾਲ ਸੁਣਾਇਆ, ਝਾਉ ਨੇ ਹੌਂਸਲਾ ਦਿਤਾ, ਕਿ ਰਾਜਾ ਮੋਇਆ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਇਕੀ ਦਿਨਾਂ ਤਕ ਜਿਉਂ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਛੇਤੀ ਜਾਕੇ ਇਕ ਰੋਟੀ ' ਤੇ ਕੁਝ ਖੀਰ ਲਿਆ। ਤੋਤਾ ਉਡ ਗਿਆ ਤੇ ਇਕ ਗਰਾਂ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਮਾਈ ਦੇ ਕੋਠੇ ਤੇ ਜਾ ਬੈਠਾ ਤੇ ਮਾਈ ਦੇ ਤਰਲੇ ਕਰਕੇ ਖੀਰ ਤੇ ਰੋਟੀ ਲੈ ਆਇਆ। ਲਿਆਕੇ ਝਾਉ ਨੂੰ ਦਿਤੀ। ਝਾਉ ਨੇ ਰੋਟੀ ਆਪਣੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਬੰਨ੍ਹ ਲਈ। ਇਕ ਛੇਕ ਆਪਣੀ ਬੂਬਨੀ ਬਾਹਰ ਕਢਣ ਲਈ ਰਖ ਲਿਆ। ਉਪਰ ਖੀਰ ਮਲ ਲਈ ਤੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਲਕੇ ਕੋਲ ਬੈਠ ਰਿਹਾ। ਹੁਣ ਕਾਗ ਵੀ ਰਾਜ਼ੀ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਤੇ ਸ਼ਾਰਕ ਦੇ ਆਖੇ ਤੇ ਫੇਰ ਰਾਜੇ ਵਲ ਆਇਆ, ਛਾਤੀ ਤੇ ਬੈਠਾ। ਪਰ ਖੀਰ ਦੀ ਮੁਸ਼ਕ ਆਈ, ਪਹਿਲਾਂ ਓਧਰ ਗਿਆ, ਖੀਰ ਖਾਧੀ, ਫੇਰ ਰੋਟੀ ਸਵਾਦ ਲਗੀ। ਉਹ ਵੀ ਖਾਣ ਲਗਾ, ਤਾਂ ਝਾਊ ਨੇ ਗਿਜ਼ੀਓਂ ਨਪ ਲਿਆ। ਕਾਗ ਲਗਾ ਕਾਂ ਕਾਂ ਕਰਨ<noinclude></noinclude> g5nt5m7yi1quwq9c96gd75zem68nzaj 250 72158 217374 2026-05-06T09:38:16Z Taranpreet Goswami 2106 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "( ੧੨੭) ਪਰ ਝਾਉ ਛਡੇ ਨਾ ਅਤੇ ਕਾਗ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਝਾਉ ਨੂੰ ਗਲੀਂ ਲਾਈਏ, ਤਾਂ ਮੂੰਹ ਖੋਲ੍ਹੇਗਾ। ਉਸ ਨੂੰ ਪੁਛਣ ਲਗਾ ਕੀ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਫੜਿਆ ਕਿ ਅਭੋਲ? ਝ ਉ ਨੇ ਅਗੋਂ ਦੰਦ ਪੀਹ ਕੇ ਆਖਿਆ ਚੀਂ ਚੀਂ। ਕਾਗ ਨੂੰ ਹੋਰ ਪੀੜ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217374 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" />{{rh||127}}</noinclude>( ੧੨੭) ਪਰ ਝਾਉ ਛਡੇ ਨਾ ਅਤੇ ਕਾਗ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਝਾਉ ਨੂੰ ਗਲੀਂ ਲਾਈਏ, ਤਾਂ ਮੂੰਹ ਖੋਲ੍ਹੇਗਾ। ਉਸ ਨੂੰ ਪੁਛਣ ਲਗਾ ਕੀ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਫੜਿਆ ਕਿ ਅਭੋਲ? ਝ ਉ ਨੇ ਅਗੋਂ ਦੰਦ ਪੀਹ ਕੇ ਆਖਿਆ ਚੀਂ ਚੀਂ। ਕਾਗ ਨੂੰ ਹੋਰ ਪੀੜ ਹੋਈ। ਕਾਗ ਦਾ ਸ਼ਰ ਸੁਣਕੇ ਨਾਗ ਵੀ ਆ ਗਿਆ। ਆਪਸ ਵਿਚ ਇਹ ਸ਼ਰਤ ਹੋਈ ਕਿ ਤੂੰ ਕਾਗ ਨੂੰ ਛਡ ਦੇ; ਮੈਂ ਰਾਜੇ ਦਾ ਸਾਹ ਮੁੜਕੇ ਪਾ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।ਝਾਉ, ਨੇ ਕਿਹਾ ਪਾਉ। ਨਾਗ ਨੇ ਰਾਜੇ ਦਾ ਸਾਹ ਮੁੜ ਪਾ ਦਿਤਾ। ਰਾਜਾ ਹਿਲਿਆ। ਪਰ ਝਾਉ ਨੇ ਵੇਖ ਬਾਸ਼ਕ ਨਾਗ, ਮੇਰੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵੀਹ ਬਹਾਦਰਾਂ ਜਿੰਨੀਂ ਸੀ। ਪਾਵੀਂ, ਕੁਝ ਬਾਕੀ ਨਾ ਰਖੀ। ਬਾਸ਼ਕ ਨਾਗ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸ਼ਾਦੀ ਤੂੰ ਸ਼ਹੀਂ ਲੈਕੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਰਾਜੇ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਪਾਈਂ, ਸਾਰੀ ਤਾਕਤ ਆ ਜਾਏਗੀ। ਨੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਸਾਹ ਪਾਇਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਝਾਉ ਨੇ ਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਸਪ ਦੀ ਖੁਡ ਦੇ ਬੂਹੇ ਅਗੇ ਬਿਠਾ ਦਿਤਾ। ਆਖਿਆ, ਪੂਰਾ ਸਾਹ ਦੇ ਪਤਰ ਜਦ ਨਾਗ ਜਦ ਰਾਜਾ ਸਾਵਧਾਨ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਨਾਗ ਨੇ ਪੁਛਿਆ ਕਾਗ ਕਿਥੇ ਵੇ? ਝਾਉ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਤੇ ਤੇਰੇ ਘਰ ਦੇ ਬੂਹੇ ਅਗੇ ਬੈਠਾ ਉਡੀਕਦਾ ਏ। ਨਾਗ ਗੁਸੇ ਹੋਇਆ ਕਿ ਝਾਉ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਘਰ ਕਿਉਂ ਵੜਿਆ। ਉਸਨੇ ਆਖਿਆ, ਮੈਂ ਅੰਦਰ ਨਹੀਂ ਗਿਆ। ਤੇਰੇ ਯਾਰ ਨੂੰ ਈ ਏਥੇ ਲਿਆਇਆ ਸਾਂ।ਸਪ ਨੇ ਆਖਿਆ, ਕਾਂ ਬੋਲਦਾ ਨਹੀਂ। ਝਾਉ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਤੇਰਂ ਨਾਲ ਗੁਸੇ ਵੇ। ਝਾਉ . ਤਾਂ ਮੌਕਿਆ ਤਾੜਦਾ ਸੀ, ਜਦ ਸਪ ਰੁੱਡ ਅੰਦਰ ਵੜਨ ਲਗਾ ਤਾਂ ਝਾਉ ਨੇ ਝਪੱਟਾ ਮਾਰਕੇ ਸਪ ਦਾ ਸਿਰ ਫੜ ਲਿਆ। ਤਾਂ ਲਗਾ ਸਪ ਚੀਕਣ, ਪਰ ਝਾਉ ਨੇ ਇਕ ਨਾ ਸੁਣੀ, ਸਪ ਮਾਰ ਦਿਤਾ। ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਦੰਦ ਸਪ ਦੇ ਸਿਰ ਵਿਚੋਂ ਨਾ ਨਿਕਲਣ। ਅੰਤ ਤੋਤੇ ਦੇ ਸ਼ੋਰ ਨਾਲ ਰਾਜਾ ਉਠਿਆ। ਤਾਂ ਸ਼ਾਦੀ ਨੂੰ ਗੁਸੇ ਹੋਇਆ, ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਮਿਠੀ ਨੀਦਰੋਂ ਕਿਉਂ ਜਗਾ ਦਿਤਾ। ਤੋਤੇ ਨੇ ਸਾਰਾ ਹਾਲ ਸੁਣਾਇਆ ਕਿ ਵੇਖ ਝਾਉ ਨੇ ਤੇਰੀ ਜਾਨ ਬਚਾਈ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਸਪ ਤੋ ਝਾਉ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।ਝਾਉ ਨੂੰ ਸਪ ਨਾਲੋਂ ਵਖਰਾ ਕੀਤਾ। ਝਾਉ ਨੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਚਲ। ਝਾਉ ਨੇ ਆਖਿਆ, ਮੈਂ ਇਥੇ ਈ ਰਹਾਂਗਾ, ਤਾਂਕਿ ਇਸ ਖੇਡ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਨਾਗ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਾ ਸਤਾਏ। ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਝਾਊ ਦਾ ਸ਼ੁਕਰਾਨਾ ਕੀਤਾ। ਤੇ ਝਾਊ ਨੇ ਪੁਛਿਆ, ਹੁਣ ਕਿਥੇ ਜਾਵੋਗੇ। ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਆਖਿਆ, ਸਿਰਕਪ ਦੀ ਨਗਰੀ! ਤਾਂ ਝਾਉ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਉਥੇ ਨਾ ਜਾਓ, ਸਿਰਕਪ ਜਾਦੂਗਰ ਹੈ। ਰਾਜੇ · ਆਖਿਆ ਮੈਂ ਜ਼ਰੂਰ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਤਾਂ ਝਾਉ ਨੇ ਆਖਿਆ ਜੇ ਤੁਸਾਂ ਜਾਣਾ ਜ਼ਰੂਰ । ਹੈ ਤਾਂ ਅਧ ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਿਰਕਪ ਦੇ ਭਰਾ ਸਿਰਸੁਖ ਦੀ ਦੇਹ ਮਿਲੇਗੀ। ਤੁਸਾਂ ਉਸ ਦੀ ਪੂਰੀ ਨਸੀਹਤ ਲੈਣੀ। ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਰਸਾਲੂ ਟੁਰ ਪਿਆ, ਪਰ ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਸਿਰਸੁਖ ਦੀ ਦੇਹ ਨੂੰ ਲਭਦਾ ਗਿਆ।<noinclude></noinclude> grv457veeka63wopxcnf7sf3paz9md7 217375 217374 2026-05-06T09:38:35Z Taranpreet Goswami 2106 217375 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" />{{rh||127}}</noinclude>ਪਰ ਝਾਉ ਛਡੇ ਨਾ ਅਤੇ ਕਾਗ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਝਾਉ ਨੂੰ ਗਲੀਂ ਲਾਈਏ, ਤਾਂ ਮੂੰਹ ਖੋਲ੍ਹੇਗਾ। ਉਸ ਨੂੰ ਪੁਛਣ ਲਗਾ ਕੀ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਫੜਿਆ ਕਿ ਅਭੋਲ? ਝ ਉ ਨੇ ਅਗੋਂ ਦੰਦ ਪੀਹ ਕੇ ਆਖਿਆ ਚੀਂ ਚੀਂ। ਕਾਗ ਨੂੰ ਹੋਰ ਪੀੜ ਹੋਈ। ਕਾਗ ਦਾ ਸ਼ਰ ਸੁਣਕੇ ਨਾਗ ਵੀ ਆ ਗਿਆ। ਆਪਸ ਵਿਚ ਇਹ ਸ਼ਰਤ ਹੋਈ ਕਿ ਤੂੰ ਕਾਗ ਨੂੰ ਛਡ ਦੇ; ਮੈਂ ਰਾਜੇ ਦਾ ਸਾਹ ਮੁੜਕੇ ਪਾ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।ਝਾਉ, ਨੇ ਕਿਹਾ ਪਾਉ। ਨਾਗ ਨੇ ਰਾਜੇ ਦਾ ਸਾਹ ਮੁੜ ਪਾ ਦਿਤਾ। ਰਾਜਾ ਹਿਲਿਆ। ਪਰ ਝਾਉ ਨੇ ਵੇਖ ਬਾਸ਼ਕ ਨਾਗ, ਮੇਰੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵੀਹ ਬਹਾਦਰਾਂ ਜਿੰਨੀਂ ਸੀ। ਪਾਵੀਂ, ਕੁਝ ਬਾਕੀ ਨਾ ਰਖੀ। ਬਾਸ਼ਕ ਨਾਗ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸ਼ਾਦੀ ਤੂੰ ਸ਼ਹੀਂ ਲੈਕੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਰਾਜੇ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਪਾਈਂ, ਸਾਰੀ ਤਾਕਤ ਆ ਜਾਏਗੀ। ਨੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਸਾਹ ਪਾਇਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਝਾਉ ਨੇ ਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਸਪ ਦੀ ਖੁਡ ਦੇ ਬੂਹੇ ਅਗੇ ਬਿਠਾ ਦਿਤਾ। ਆਖਿਆ, ਪੂਰਾ ਸਾਹ ਦੇ ਪਤਰ ਜਦ ਨਾਗ ਜਦ ਰਾਜਾ ਸਾਵਧਾਨ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਨਾਗ ਨੇ ਪੁਛਿਆ ਕਾਗ ਕਿਥੇ ਵੇ? ਝਾਉ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਤੇ ਤੇਰੇ ਘਰ ਦੇ ਬੂਹੇ ਅਗੇ ਬੈਠਾ ਉਡੀਕਦਾ ਏ। ਨਾਗ ਗੁਸੇ ਹੋਇਆ ਕਿ ਝਾਉ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਘਰ ਕਿਉਂ ਵੜਿਆ। ਉਸਨੇ ਆਖਿਆ, ਮੈਂ ਅੰਦਰ ਨਹੀਂ ਗਿਆ। ਤੇਰੇ ਯਾਰ ਨੂੰ ਈ ਏਥੇ ਲਿਆਇਆ ਸਾਂ।ਸਪ ਨੇ ਆਖਿਆ, ਕਾਂ ਬੋਲਦਾ ਨਹੀਂ। ਝਾਉ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਤੇਰਂ ਨਾਲ ਗੁਸੇ ਵੇ। ਝਾਉ . ਤਾਂ ਮੌਕਿਆ ਤਾੜਦਾ ਸੀ, ਜਦ ਸਪ ਰੁੱਡ ਅੰਦਰ ਵੜਨ ਲਗਾ ਤਾਂ ਝਾਉ ਨੇ ਝਪੱਟਾ ਮਾਰਕੇ ਸਪ ਦਾ ਸਿਰ ਫੜ ਲਿਆ। ਤਾਂ ਲਗਾ ਸਪ ਚੀਕਣ, ਪਰ ਝਾਉ ਨੇ ਇਕ ਨਾ ਸੁਣੀ, ਸਪ ਮਾਰ ਦਿਤਾ। ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਦੰਦ ਸਪ ਦੇ ਸਿਰ ਵਿਚੋਂ ਨਾ ਨਿਕਲਣ। ਅੰਤ ਤੋਤੇ ਦੇ ਸ਼ੋਰ ਨਾਲ ਰਾਜਾ ਉਠਿਆ। ਤਾਂ ਸ਼ਾਦੀ ਨੂੰ ਗੁਸੇ ਹੋਇਆ, ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਮਿਠੀ ਨੀਦਰੋਂ ਕਿਉਂ ਜਗਾ ਦਿਤਾ। ਤੋਤੇ ਨੇ ਸਾਰਾ ਹਾਲ ਸੁਣਾਇਆ ਕਿ ਵੇਖ ਝਾਉ ਨੇ ਤੇਰੀ ਜਾਨ ਬਚਾਈ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਸਪ ਤੋ ਝਾਉ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।ਝਾਉ ਨੂੰ ਸਪ ਨਾਲੋਂ ਵਖਰਾ ਕੀਤਾ। ਝਾਉ ਨੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਚਲ। ਝਾਉ ਨੇ ਆਖਿਆ, ਮੈਂ ਇਥੇ ਈ ਰਹਾਂਗਾ, ਤਾਂਕਿ ਇਸ ਖੇਡ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਨਾਗ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਾ ਸਤਾਏ। ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਝਾਊ ਦਾ ਸ਼ੁਕਰਾਨਾ ਕੀਤਾ। ਤੇ ਝਾਊ ਨੇ ਪੁਛਿਆ, ਹੁਣ ਕਿਥੇ ਜਾਵੋਗੇ। ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਆਖਿਆ, ਸਿਰਕਪ ਦੀ ਨਗਰੀ! ਤਾਂ ਝਾਉ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਉਥੇ ਨਾ ਜਾਓ, ਸਿਰਕਪ ਜਾਦੂਗਰ ਹੈ। ਰਾਜੇ · ਆਖਿਆ ਮੈਂ ਜ਼ਰੂਰ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਤਾਂ ਝਾਉ ਨੇ ਆਖਿਆ ਜੇ ਤੁਸਾਂ ਜਾਣਾ ਜ਼ਰੂਰ । ਹੈ ਤਾਂ ਅਧ ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਿਰਕਪ ਦੇ ਭਰਾ ਸਿਰਸੁਖ ਦੀ ਦੇਹ ਮਿਲੇਗੀ। ਤੁਸਾਂ ਉਸ ਦੀ ਪੂਰੀ ਨਸੀਹਤ ਲੈਣੀ। ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਰਸਾਲੂ ਟੁਰ ਪਿਆ, ਪਰ ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਸਿਰਸੁਖ ਦੀ ਦੇਹ ਨੂੰ ਲਭਦਾ ਗਿਆ।<noinclude></noinclude> kytdj0neg8q0x4uzhuu1w38juq8ujk5 250 72159 217376 2026-05-06T09:40:23Z Taranpreet Goswami 2106 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "੯—ਰਸਾਲੂ ਤੇ ਸਿਰਕ ਸਵੇਰੇ ਉਠਕੇ ਰਾਜਾ ਰਸਾਲੂ ਸਿਰਕੋਟ ਨੂੰ ਟੁਰ ਪਿਆ। ਅਧ ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਨਗਰੀ ਦੇ ਕੋਲ, ਉਸ ਨੂੰ ਇਕ ਲੋਕ ਮਿਲੀ, ਪਰ ਉਹ ਠੰਢੀ ਹੋਈ ਪਈ ਸੀ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਤੋਤੇ ਨੂੰ ਪੁਛਿਆ ਹੁਣ ਕੀ ਕਰੀਏ? ਤੋਤੇ ਨੇ ਆਖਿਆ, ਕਿ ਇ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217376 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" />{{rh||128}}</noinclude>੯—ਰਸਾਲੂ ਤੇ ਸਿਰਕ ਸਵੇਰੇ ਉਠਕੇ ਰਾਜਾ ਰਸਾਲੂ ਸਿਰਕੋਟ ਨੂੰ ਟੁਰ ਪਿਆ। ਅਧ ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਨਗਰੀ ਦੇ ਕੋਲ, ਉਸ ਨੂੰ ਇਕ ਲੋਕ ਮਿਲੀ, ਪਰ ਉਹ ਠੰਢੀ ਹੋਈ ਪਈ ਸੀ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਤੋਤੇ ਨੂੰ ਪੁਛਿਆ ਹੁਣ ਕੀ ਕਰੀਏ? ਤੋਤੇ ਨੇ ਆਖਿਆ, ਕਿ ਇਹ ਮੋਇਆ ਨਹੀਂ। ਸਿਰਕਪ ਦੇ ਜਾਦੂ ਨਾਲ ਲੋਥ ਬਣੀ ਪਈ ਏ। ਤੁਸੀ ਰਬ ਅਗੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰੋ ਤੇ ਇਹ ਜੀਊ ਪਵੇਗਾ। ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਤੋਤੇ ਦੀ ਗਲ ਮੰਨ ਕੇ ਰਬ ਪਾਸ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ:ਰਬਾ, ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਇਕੱਲੇ, ਰਾਤ ਪਈ ਵਿਚ ਕਬਰਾਂ। ਇਕ ਪਲ ਬਖ਼ਸ਼ੀ ਜਿੰਦ ਲੋਥ ਨੂੰ, ਲੋ ਨੈਣਾਂ ਵਿਚ ਪਾਈਂ। ਰਬਾ, ਸੁਣੀ ਬੇਨਤੀ ਮੇਰੀ, ਮੋਇਆਂ ਨੂੰ ਜੀਵਾਈਂ। ਜੋ ਇਹ ਲੋਥ ਪਈ ਬੋਲੇ ਨ, ਨਿਮਾਣੀ ਇਸ ਚਾ ਉਠਾਈਂ। ਗੱਲਾਂ ਚਾਰ ਕਰੇ ਮੈਂ ਨਾਲੇ, ਰਾਜਾ ਤੱਤ ਬਤਾਈਂ। ਰਬ ਨੇ ਮੁਰਦੇ ਵਿਚ ਜਾਨ ਪਾਈ ਤੇ ਉਠਕੇ ਲੋਥ ਪੁਛਦੀ ਏ, ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਉਠਾਇਆ?* ਰਾਜੇ ਨੇ ਆਖਿਆ ਮੈਂ ਰਿਸਾਲੂ ਹਾਂ ਤੇ ਤੈਨੂੰ ਚਾਰ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਲਈ ਉਠਾਇਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਸਿਰਕੋਟ ਸਿਰਕਪ ਨਾਲ ਲੜਨ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਉਹ ਬੜਾ ਜ਼ਾਲਮ ਹੈ। ਸਿਰਸੁਖ—ਕੀ ਤੂੰ ਸੱਚ ਮੁਚ ਈ ਰਸਾਲੂ ਏਂ? ਰਸਾਲੂ - ਹਾਂ। ਸਿਰਸੁਖ -ਤੂੰ ਸਿਰਕੋਟ ਨਾ ਜਾ, ਮੁੜ ਜਾ, ਵੇਖ ਸਿਰਕਪ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਨਾ ਛਡਿਆ, ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਚੋਪਟ ਖੇਡਿਆ। ਮੈਂ ਜਿਤਦਾ ਤਾਂ ਹਸਕੇ ਗੁਜ਼ਾਰ ਦਿੰਦਾ, ਇਕ ਵਾਰੀ ਉਸ ਨੇ ਬਾਜ਼ੀ ਜਿਤੀ। ਕਹਿਣ ਲਗਾ, ਲਿਆ ਹੁਣ ਸਿਰ ਦੇ। ਮੈਂ ਜਾਤਾ ਮਖੌਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਸਿਰ ਅਗੇ ਕਰ ਦਿਤਾ, ਉਸਨੇ ਝਟ ਕਟ ਲੀਤਾ। ਅਜਿਹੇ ਪਾਪੀ ਜ਼ਾਲਮ ਵਲ ਜਾਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ। ਰਸਾਲੂ—ਜਾਣਾ ਤਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਹੈ, ਇਸੇ ਜ਼ਾਲਮ ਨੂੰ ਤਾਂ ਸਿਧਾ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਪਰ ਤੁਹਾਡੀ ਮਦਤ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਸਿਰਸੁਖ—ਸੁਣ, ਜੇ ਜਾਣਾ ਈ ਤਾਂ ਆ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗਲਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰਖੀਂ, ਸਿਰਕਪ ਬੜਾ ਜਾਦੂਗਰ ਈ। ਪਹਿਲੇ ਉਹ ਬੜੀ ਹਨੇਰੀ ਝਖੜ ਲਿਆਵੇਗਾ ਤੇ ਤੈਨੂੰ ਤੇਰੇ ਤੰਬੂ ਸਮੇਤ ਉਡਾਕੇ ਬਾਹਰ ਮਾਰੇਗਾ। ਜੇ ਤੂੰ ਬਚ ਰਹਿਓਂ ਤਾਂ ਉਹ ਰਾਤੀ-ਬਰਫ਼ ਦਾ ਤੂਫਾਨ ਲਿਆਵੇਗਾ। ਜੇ ਤੂੰ ਓਥੋਂ ਵੀ ਬਚ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਜਦ ਤੂੰ ਉਸਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ *ਨੋਟ — (ਮੁਰਦਾ, ਸਿਰਸੁਖ ਸੀ, ਰਾਜਾ ਸਿਰਕਪ ਦਾ ਭਰਾ ਸੀ)।<noinclude></noinclude> rwd47rp45x8km2r2kjefqothavhdt0l 250 72160 217377 2026-05-06T09:40:49Z Taranpreet Goswami 2106 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਤੇ ਜਾਕੇ ਘੰਟਾ ਵਜਾਏਂਗਾ, ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਜਾਦੂ ਵਾਲੀ ਵਾਜ ਤੇਰੇ ਕੰਨ ਬੋਲੇ ਕਰ ਦਏਗੀ ਤੇ ਤੇਰੇ ਹੋਸ਼ ਉਡ ਜਾਣਗੇ | ਜੇ ਓਥੋਂ ਵੀ ਬਚ ਗਇਓਂ ਤਾਂ ਜਦ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘੇਗਾ ਓਥੋ ਉਪਰ ਉਸਦੀ ਧੀ ਰਾਣੀ ਚਾਂਦਣੀ ਦਾ ਝੂਲਾ ਹੋਸ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217377 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" />{{rh||129}}</noinclude>ਤੇ ਜਾਕੇ ਘੰਟਾ ਵਜਾਏਂਗਾ, ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਜਾਦੂ ਵਾਲੀ ਵਾਜ ਤੇਰੇ ਕੰਨ ਬੋਲੇ ਕਰ ਦਏਗੀ ਤੇ ਤੇਰੇ ਹੋਸ਼ ਉਡ ਜਾਣਗੇ | ਜੇ ਓਥੋਂ ਵੀ ਬਚ ਗਇਓਂ ਤਾਂ ਜਦ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘੇਗਾ ਓਥੋ ਉਪਰ ਉਸਦੀ ਧੀ ਰਾਣੀ ਚਾਂਦਣੀ ਦਾ ਝੂਲਾ ਹੋਸੀ, ਉਸਦੇ ਹੇਠੋਂ ਲੰਘਦਿਆਂ ਈ ਪਾਗਲ ਹੋ ਜਾਸੋਂ । ਰਬ ਦੀ ਮਿਹਰ ਨਾਲ ਓਥੋਂ ਵੀ ਬਚਿਆ ਤਾਂ ਰਾਜਾ ਸਿਰਕਪ ਚਂਪਟ ਖੇਡੇਗਾ। ਉਸਨੇ ਦੋ ਚੂਹੇ ਰਖੇ ਨੇ, ਇਕ ਦਾ ਨਾਂ ਹਰਬੰਸ ਤੇ ਚੂਹੀ ਦਾ ਨਾਂ ਹਰਬੰਸੀ ਹੈ । ਚੋਪਟ ਵੇਲੇ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਸੁੰਦਰ ਧੀਆਂ ਤੇ ਰਾਣੀ ਸਦਕੇ ਕੋਲ ਬਹਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸੁੰਦਰੀਆਂ ਤੇਰਾ ਧਿਆਨ ਆਪਣੇ ਵਲ ਖਿਚ ਲੈਣ ਤੇ ਤੂੰ ਹਾਰ ਜਾਵੇਂ। ਜੋ ਸਿਰਕਪ ਹਾਰਨ ਲਗਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਹਰਬੰਸ ਤੇ ਹਰਬੰਸੀ ਨੂੰ ਸਦਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪਾਸਾ ਪਲਟ ਦਿੰਦੇ ਹੈਨ । ਜੇ ਤੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਤੋਂ ਬਚ ਕੇ ਰਹੇਂ ਤਾਂ ਜਿੱਤ ਜਾਨੈਂ। ਰਸਾਲੂ -ਹਾਡੀ ਮਦਤ ਨਾਲ ਈ ਜਿਤਨਾ ਹੈ। ਸਿਰਸੁਖ-ਸੁਣ, ਜਾਂਦੀ ਵਾਰੀ ਤੈਨੂੰ ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਬਿਲੀ ਮਿਲੇਗੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਜਾਈਂ, ਤੇ ਇਹ ਮੇਰੀਆਂ ਦੋ ਪਸਲੀਆਂ ਹਨ (ਦੋ ਪਸਲੀਆਂ ਕਢ ਕੇ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ) ਇਹ ਨਾਲ ਲੈ ਜਾ, ਜਦ ਸਿਰਕਪ ਚੂਹੇ ਬੁਲਾਏ ਤਾਂ ਇਹ ਬਿਲੀ ਕਢ ਦਈਂ। ਰਸਾਲੂ-ਸਤਿ ਬਚਨ । ਸਿਰਸੁਖ ਫੇਰ ਮੁਰਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਰਸਾਲੂ ਆਪਣੀ ਰਾਹ ਪਿਆ, ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਇਕ ਪਿੰਡ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਿਆ, ਓਥੇ ਇਕ ਬਿਲੀ ਸੀ, ਜਿਹੜੀ ਜੁਲਾਹੇ ਕੋਲ ਬੈਠੀ ਸੀ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਰਾਜਾ ਖਲੋ ਗਿਆ ਤੇ ਪੁਛਿਆ ਸੂ–ਕੀ ਭਈ ਤੇਰਾ ਪੁਤਰ ਧੀ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਜੁ ਇਸ ਬਿੱਲੀ ਤੋਂ ਕੰਮ ਕਰਾਂਦਾ ਹੈਂ ? ਜੁਲਾਹੇ ਨੇ ਹਥ ਜੋੜ ਕੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, ਜੀ ਨਹੀਂ, ਮੈਂ ਬੜਾ ਗਰੀਬ ਹਾਂ । ਰਾਜੇ ਨੇ ਵੀਹ ਰੁਪਏ ਦੇ ਕੇ ਬਿੱਲੀ ਮੁਲ ਲੈ ਲਿਤੀ ਤੇ ਟੁਰ ਪਿਆ, ਸਿਰਕੋਟ ਦੇ ਬਾਹਰ ਡੇਰਾ ਲਾਇਆ । ਰਾਜੇ ਸਿਰਕਪਂ ਨੂੰ ਵੀ ਖਬਰ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ ਬੜੀ ਹਨੇਰੀ ਤੇ ਝਖੜ ਜਾਦੂ ਦਾ ਵਗਾਇਆ। ਪਰ ਰਸਾਲੂ ਆਪ ਵੀ ਜਾਦੂ ਦਾ ਉਸਤਾਦ ਸੀ । ਉਸ ਤੇ ਕੋਈ ਅਸਰ ਨਾ ਹੋਇਆ। ਸਿਰਕਪ ਨੇ ਆਪਣੀ ਰਾਣੀ ਅਛਰਾ ਦਈ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, ਬਾਰੀ ਵਿਚੋਂ ਵੇਖ ਖਾਂ ਕਿ ਨਵੇਂ ਰਾਜੇ ਦਾ ਕੀ ਹਾਲ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਉਹ ਤੇ ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਤੰਬੂ ਤੇ ਘੋੜਾ ਖੜੇ ਨੇ । ਤਾਂ ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਗਰ ਡੰਡੀ ਪਿਟਾਈ, ਕਿ ਰਾਤੀਂ ਬਰਫ਼ ਪਂਣੀ ਹੈ ਖਬਰਦਾਰ ਹੋ ਜਾਣਾ । ਰਾਤੀਂ ਬੜੀ ਬਰਫ਼ ਪਈ । ਪਰ ਰਸਾਲੂ ਦੇ ਡੇਰੇ ਨੂੰ ਕੋਈ ਅਜਾਂ ਨਾਂ ਪੂਂਜੀ । ਸਿਰਕਪ ਹੈਰਾਨ ! ਜਦ ਸਵੇਰ ਹੋਈ ਤੇ ਤੂਫਾਨ ਹਟਿਆ ਤਾਂ ਰਸਾਲੂ ਸ਼ਹਿਰੇ ਵੜਿਆ, ਤੇ ਮਹਿਲ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਰਬ ਦਾ ਨਾਂ ਲੈ ਅਜਿਹੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਘੜਿਆਲ ਨੂੰ ਚੋਟ ਲਾਈ ਕਿ<noinclude></noinclude> llqobrg4v3r6xj363b22q2232gveolk 250 72161 217378 2026-05-06T09:41:24Z Taranpreet Goswami 2106 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਘੜਿਆਲ ਦੇ ਸੌ ਟੋਟੇ ਹੋ ਗਏ। ਤਦ ਉਸ ਨੇ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਮੇਰੇ ਫੋਲ਼ਾਦੀ! ਦਸ ਹੁਣ ਪੰਘੂੜੇ ਦਾ ਕੀ ਕਰੀਏ? ਫੌਲਾਦੀ ਨਂ ਆਖਿਆ, ਰਾਜਾ! ਮੈਂ ਉਚੀ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਪੰਘੂੜੇ ਤਕ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੁਜਾ ਦੇਵਾਂਗਾ। ਤੁਸਾਂ ਨੇ ਝੂਲੇ ਦੀਆ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217378 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" />{{rh||130}}</noinclude>ਘੜਿਆਲ ਦੇ ਸੌ ਟੋਟੇ ਹੋ ਗਏ। ਤਦ ਉਸ ਨੇ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਮੇਰੇ ਫੋਲ਼ਾਦੀ! ਦਸ ਹੁਣ ਪੰਘੂੜੇ ਦਾ ਕੀ ਕਰੀਏ? ਫੌਲਾਦੀ ਨਂ ਆਖਿਆ, ਰਾਜਾ! ਮੈਂ ਉਚੀ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਪੰਘੂੜੇ ਤਕ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੁਜਾ ਦੇਵਾਂਗਾ। ਤੁਸਾਂ ਨੇ ਝੂਲੇ ਦੀਆਂ ਲਾਸਾਂ (ਰਸੇ) ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਕਟ ਦੇਣੀਆਂ। ਰਾਜੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਠੀਕ। ਜਦ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਲੰਘਣ ਲਗੇ, ਤੇ ਘੋੜੇ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਹੁਸ਼ਿਆਰੀ ਨਾਲ ਬੈਠਣਾ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਘੋੜੇ ਨੇ ਇਕ ਉਚੀ ਛਾਲ ਮਾਰੀ ਤੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਝੂਲੇ ਦਾ ਰਸਾ ਕਟ ਦਿਤਾ। ਰਾਣੀ ਚਾਂਦਨੀ ਆਪਣੀਆਂ ਦੋਹਾਂ ਸਹੇਲੀਆਂ ਸਮੇਤ ਹੇਠਾਂ ਡਿਗ ਪਈ। ਕੁਝ ਸੱਟਾਂ ਵੀ ਲੱਗੀਆਂ। ਤਾਂ ਚਾਂਦਨੀ ਦੋੜਦੀ ਦੌੜਦੀ ਆਪਣੇ ਪਿਉ ਪਾਸ ਗਈ, ਤੇ ਆਖਿਓ ਸੂ:ਇਕ ਜੁ ਆਇਆ ਰਾਜਪੂਤ, ਕਰਦਾ ਮਾਰੋ ਮਾਰ। ਝੂਲੇ ਲਾਸ਼ਾਂ ਕਪੀਆਂ, ਭੂਏਂ ਡਿਗੀ ਹੋਈ ਖਾਰ। ਘੜਿਆਲ ਸੂ ਜ਼ੇਰੀ ਭੰਨਆ, ਟੁਕੜੇ ਕਈ ਹਜ਼ਾਰ। ਦੌੜ ਤੁਸੀਂ ਮਹਾਰਾਜ ਜੀ, ਬਚੀਓ ਏਸ ਅਜ਼ਾਰ। ਸਿਰਕਪ ਨੇ ਧੀਰਜ ਦਿਤੀ ਕਿ ਚਾਂਦਨੀ, ਘਬਰਾ ਨਹੀਂ, ਸਵੇਰੇ ਇਸ ਦਾ ਸਿਰ ਵੀ ਕਪੀਜ ਕੇ ਕੋਟ ਦੀ ਦੀਵਾਰ ਤੇ ਹੋਸੀ।ਫੇਰ ਗੁਸੇ ਵਿਚ ਰਾਜੇ ਨੇ ਸਾਰੇ ਪਹਿਰੋ ਲਾ ਦਿਤੇ ਕਿ ਰਸਾਲੂ ਨੂੰ ਸਿਰੀਆਂ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਰਾਹੀਂ ਅੰਦਰ ਵੜਨ ਦੇਣਾ। ਰਸਾਲੂ ਜਦ ਸਿਰੀਆਂ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਿਆ, ਤਾਂ ਸਿਰੀਆਂ ਵੇਖਕੇ ਹੱਸੀਆਂ ਤੇ ਰੋਈਆਂ। ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਆਖਿਆ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਦੁਆ ਕਰੋ ਕਿ ਮੈਂ ਸਿਰਕੱਪ ਨੂੰ ਜਿੱਤਾਂ:ਮੁੰਡੀਓ ਨੀ ਨਿਮਾਓਂ, ਰੱਬ ਤੇ ਕਰੋ ਦੁਆਇ ਸਿਰ ਸਿਰ ਬਾਜੀ ਲਾਉਣੀ, ਰਬ ਜੇ ਜਿੱਤ ਦੁਆਇ ਹਰ ਇਕ ਨੂੰ ਗਜ਼ ਖਪਨੀ, ਚੰਦਨ ਚਿਖਾ ਬਣਾਇ। ਕਰਾਂ ਸਸਕਾਰ ਤੁਸਾਡੜਾ, ਸ੍ਵਰਗਾ ਪੁਰੀ ਪੁਚਾਇ। ਜਦ ਰਸਾਲੂ, ਸਿਰਕੱਪ ਕੋਲ਼ ਗਿਆ ਤਾਂ ਸਿਰਕੱਪ ਨੇ ਉਠ ਕੇ ਆਦਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਆਖਿਓ ਸੂ, ਤੂੰ ਏਥੇ ਕਿਉਂ ਆਇਓਂ? ਗੰਗੂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰੋਂ ਕੀ ਲੈਣਾ ਈ, ਕੋਲਿਆਂ ਦੀ ਅੱਗ? ਆ ਭਲਾ ਹੁਣ ਤੂੰ ਮੱਥਾ ਡਾਹੁਣ ਆਇਆ ਏਂ ਤਾਂ ਦਸ ਖਾਂ, ਜਗ ਵਿਚ ਕਿੰਨੀਆਂ ਅਜ਼ਮਤਾਂ ਨੇ? ਰਸਾਲੂ ਦੀ ਪੰਜ ਪੀਰ ਹਮੇਸ਼ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਆਖਿਆ, ਓਹੋ। ਮੂਰਖਾ, ਤੈਨੂੰ ਐਨਾ ਵੀ ਪਤਾ ਨਹੀਂ। ਸੁਣ:(੧) ਘਰ ਦੀ ਅਜ਼ਮਤ ਇਸਤ੍ਰੀ। (੨) ਤਨ ਦੀ ਅਜ਼ਮਤ ਪੁਕ। (੩) ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਅਜ਼ਮਤ ਮੀਂਹ। (੪) ਜੁਧ ਭੂਮੀ ਦੀ ਅਜ਼ਮਤ, ਬਹਾਦਰ ਪੁਤਰ ਸਿਰਕੱਪ ਸੁਣ ਕੇ ਚੁਪ ਰਿਹਾ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਸੁੰਦਰ ਫੁੱਲਦਾਰ “ਕੌਚ’ ਤੇ ਬੈਠਣ ਲਈ ਆਖਿਆ। ਪਰ ਰਸਾਲੂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਸੀ, ਕਿ ਇਹ ਜਾਦੂ ਦਾ ‘‘ਕੰਚ’” ਹੈ। ਉਹ ਬੈਠਾ ਨਾ। ਕਹਿਓ ਸੂ, ਮੈਨੂੰ ਹਥ ਦੀ ਉਣੀਂ, ਚਿਟੀ ਦਰੀ ਦੇ ਦਿਉ। ਸਿਰਕੱਪ<noinclude></noinclude> cr9okd78ufcjx7g7rnwvf4y602r2r85 250 72162 217379 2026-05-06T09:42:00Z Taranpreet Goswami 2106 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਨੇ ਆਖਿਆ, ਆ ਖਾਂ ਭਲਾ, ਮੇਰੀ ਬੁਝਾਰਤ ਬੁਝ । ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਸਾਡੀਆਂ ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਬੁਝੀਆਂ। ਅੰਤ ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਇਕ ਬੁਝਾਰਤ ਪਾਈ, ਜਿਹੜੀ ਸਿਰਕੱਪ ਤੋਂ ਨਾ ਬੁਝੀ ਗਈ । ਫੇਰ ਸਿਰਕੱਪ ਨੇ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਹੋਕੇ ਰਸਾਲੂ ਨੂੰ ਚਿਟੀ ਦਰੀ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217379 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" />{{rh||131}}</noinclude>ਨੇ ਆਖਿਆ, ਆ ਖਾਂ ਭਲਾ, ਮੇਰੀ ਬੁਝਾਰਤ ਬੁਝ । ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਸਾਡੀਆਂ ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਬੁਝੀਆਂ। ਅੰਤ ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਇਕ ਬੁਝਾਰਤ ਪਾਈ, ਜਿਹੜੀ ਸਿਰਕੱਪ ਤੋਂ ਨਾ ਬੁਝੀ ਗਈ । ਫੇਰ ਸਿਰਕੱਪ ਨੇ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਹੋਕੇ ਰਸਾਲੂ ਨੂੰ ਚਿਟੀ ਦਰੀ ਦਿਤੀ। ਰਸਾਲੂ ਬੈਠਾ ਤੇ ਸਿਰਕਪ ਨੇ ਨਾਂ ਬੇਹ ਪੁਛਿਆ । ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਦਸਿਆ । ਰਸਾਲੂ ਦਾ ਨਾਂ ਸੁਣਕੇ ਰਾਣੀ ਅਛਰਾਂ ਦਈ ਕੰਬੀ। ਸਿਰਕਪ ਨੇ ਹੌਸਲਾ ਦਿਤਾ । ਚੌਪੜ ' ਵਿਛ ਗਈ। ਸਿਰਕਪ ਤੇ ਰਸਾਲੂ ਖੇਡਣ ਲਗੇ । ਸਿਰਕਪ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਤੇ ਰਾਣੀ ਰਸਾਲੂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਹੋਰ ਪਾਸੇ ਲਾਣ ਲਈ ਸਾਮ੍ਹਣੇ ਬੈਠੀਆਂ ਸਨ । ਰਸਾਲੂ ਨੂੰ ਸਿਰਸੁਖ ਦੀ ਗਲ ਭੁਲ ਗਈ। ਨਾ ਬਿੱਲੀ ਯਾਦ ਰਹੀ, ਨ ਹਡੀਆਂ ਦੇ ਪਾਸੇ। ਸਿਰਕਪ ਦੇ ਚੂਹੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਰਹੇ । ਸਿਰਕੱਪ ਪੰਜੇ ਵਾਰਾਂ ਜਿਤ ਗਿਆ ਰਸਾਲੂ ਸਭ ਹਾਰ ਬੈਠਾ। ਸਿਰ ਵੀ ਹਾਰ ਗਿਆ । ਸਿਰਕੱਪ ਤਲਵਾਰ ਲੈ ਕੇ ਆਖਣ ਲੱਗਾ ਕਿ ਦੇਹ ਸਿਰ। ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੱਛਾ ਇਕ ਵਾਰੀ ਕੋਠੇ ਤੇ ਚੜ੍ਹਕੇ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਖਾ ਦੇ। ਰਾਜੇ ਮੰਨ ਲਿਆ। ਉਪਰ ਜਾ ਕੇ ਅਸਮਾਨ ਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਵਲ ਤਕ ਕੇ ਅਫ਼ਸੋਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਖੀਸੇ ਵਿਚ ਹਥ ਪਾਇਆ ਤਾਂ ਬਿਲੀ ਭੜਕ ਪਈ । ਹਡੀਆਂ ਚੁਭੀਆਂ, ਝਟ ਸਿਰਸੁਖ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਯਾਦ ਆਇਆ । ਹੇਠਾਂ ਉਤਰ ਕੇ ਸਿਰਕੱਪ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, ਭਈ ਤੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਜਿਤ ਚੁਕਾ ਹੈਂ, ਆ *ਇਕ ਵਾਰੀ ਫੇਰ ਖੇਡੀਏ, ਸਿਰਕਪ ਮੰਨ ਗਿਆ । ਖੇਡਣ ਲਗਿਆਂ ਸਿਰਕਪ ਨੇ ਹਰਬੰਸ ਬੁਲਾਇਆ, ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਬਿਲੀ ਕਢ ਦਿਤੀ । ਬਿਲੀ ਚੁਪ ਕਰਕੇ ਬਾਰੀ ਵਿਚ ਜਾ ਬੈਠੀ। ਉਸ ਦੀ ਮੁਸ਼ਕ ਤੋਂ ਚੂਹਾ ਨੇੜੇ ਨਾ ਆਵੇ। ਸਿਰਕੱਪ ਬਥੇਰਾ ਹਰਬੰਸ ਹਰਬੰਸੀ ਨੂੰ ਬੁਲਾਂਦਾ ਰਿਹਾ, ਪਰ ਕੋਈ ਬਾਹਰ ਨਾ ਨਿਕਲਿਆ । ਇਸ ਕਰਕੇ ਸਿਰਕੱਪ ਹਾਰਦਾ ਈ ਗਿਆ। ਅੰਤ ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਭ ਕੁਝ ਹਾਰਿਆ ਜਿਤ ਲਿਆ ਤੇ ਸਿਰਕਪ ਦਾ ਵੀ ਸਭ ਕੁਝ । ਅੰਤ ਸਿਰ ਸਿਰ ਬਾਜ਼ੀ ਲਗੀ, ਉਹ ਵੀ ਰਾਜਾ ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਜਿੱਤ ਲਈ । ਸਿਰਕੱਪ ਸ਼ਸੂਦਰ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਰਾਜਾ ਰਸਾਲੂ ਨੂੰ ਆਖਿਓ ਸੂ, ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਆਗਿਆ ਦੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਬਾਰ ਨੂੰ ਇਕ ਵੇਰੀ ਵੇਖ ਲਵਾਂ। ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਾਵੋ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਪਰ ਛੇਤੀ ਮੁੜ ਕੇ ਆਵੋ। ਪਰ ਸਿਰਕਪ ਨੇ ਮੁੜ ਆ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰੱਬ ਦੇ ਵਾਸਤੇ ਦੀ ਇਕ ਹੋਰ ਬਾਜ਼ੀ ਖੇਡ, ਜੀਕਣ ਤੂੰ ਖੇਡੀ ਸੀ। ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਆਖਿਆ, ਬੇਸ਼ਕ । ' ਸਿਰਕਪ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, ਸੋਲਾਂ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਕਰਕੇ ਰਸਾਲੂ ਦੇ ਸਾਮ੍ਹਣੇ ਜਾਵੋ ਤੇ ਉਸਦਾ ਜੀ ਰਿਝਾਵੋ। ਉਹ ਹੁਕਮ ਮੰਨਕੇ ਆ ਗਈਆਂ। ਪਰ ਰਸਲ ਦਾ ਜੀ ਨਾ ਭਰ ਮਿਆਂ। ਉਸ ਨੇ ਪੁਛਿਆ ਕਿ ਰਾਜਾ ਸਿਰਕਪ ਕਿਥੇ ਵੇ ? ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਤਰ ਦਿਤਾ ਕਿ ਸਿਰਕਪ ਬੰਦ ਡਰਦਾ ਹੋਇਆ ਸ਼ਹਿਰੋਂ ਨਠ ਗਿਆ ਏ । ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਇਸਦਾਡਰ ਨਹੀਂ ਉਹ ਜਿਥੇ ਗਿਆ ਮੈਂ ਵੀ ਉਸਦੇ ਪਿਛੇ *ਇਹ ਟਿਕ ਅਨਹੋਣੀ ਗਲ ਹੈ । ਂ ਸਿਰਕਪ ਜਿਹਾ ਜ਼ਾਲਮ ਮਨੁਖ ਕਦੀ ਰਸਾਲੂ ਨੂੰ ਛਡਦਾ ਨਾ ਜਦ ਉਹ ਰਸਾਲੂ ਤੋਂ ਡਰਦਾ ਵੀ ਸੀ।<noinclude></noinclude> d0ffew8qssm82nq0p6u8xpzmfewz2ec 217380 217379 2026-05-06T09:44:54Z Taranpreet Goswami 2106 217380 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" />{{rh||131}}</noinclude>ਨੇ ਆਖਿਆ, ਆ ਖਾਂ ਭਲਾ, ਮੇਰੀ ਬੁਝਾਰਤ ਬੁਝ। ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਸਾਡੀਆਂ ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਬੁਝੀਆਂ। ਅੰਤ ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਇਕ ਬੁਝਾਰਤ ਪਾਈ, ਜਿਹੜੀ ਸਿਰਕੱਪ ਤੋਂ ਨਾ ਬੁਝੀ ਗਈ। ਫੇਰ ਸਿਰਕੱਪ ਨੇ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਹੋਕੇ ਰਸਾਲੂ ਨੂੰ ਚਿਟੀ ਦਰੀ ਦਿਤੀ। ਰਸਾਲੂ ਬੈਠਾ ਤੇ ਸਿਰਕਪ ਨੇ ਨਾਂ ਬੇਹ ਪੁਛਿਆ। ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਦਸਿਆ। ਰਸਾਲੂ ਦਾ ਨਾਂ ਸੁਣਕੇ ਰਾਣੀ ਅਛਰਾਂ ਦਈ ਕੰਬੀ। ਸਿਰਕਪ ਨੇ ਹੌਸਲਾ ਦਿਤਾ। ਚੌਪੜ ' ਵਿਛ ਗਈ। ਸਿਰਕਪ ਤੇ ਰਸਾਲੂ ਖੇਡਣ ਲਗੇ। ਸਿਰਕਪ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਤੇ ਰਾਣੀ ਰਸਾਲੂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਹੋਰ ਪਾਸੇ ਲਾਣ ਲਈ ਸਾਮ੍ਹਣੇ ਬੈਠੀਆਂ ਸਨ। ਰਸਾਲੂ ਨੂੰ ਸਿਰਸੁਖ ਦੀ ਗਲ ਭੁਲ ਗਈ। ਨਾ ਬਿੱਲੀ ਯਾਦ ਰਹੀ, ਨ ਹਡੀਆਂ ਦੇ ਪਾਸੇ। ਸਿਰਕਪ ਦੇ ਚੂਹੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਸਿਰਕੱਪ ਪੰਜੇ ਵਾਰਾਂ ਜਿਤ ਗਿਆ ਰਸਾਲੂ ਸਭ ਹਾਰ ਬੈਠਾ। ਸਿਰ ਵੀ ਹਾਰ ਗਿਆ। ਸਿਰਕੱਪ ਤਲਵਾਰ ਲੈ ਕੇ ਆਖਣ ਲੱਗਾ ਕਿ ਦੇਹ ਸਿਰ। ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੱਛਾ ਇਕ ਵਾਰੀ ਕੋਠੇ ਤੇ ਚੜ੍ਹਕੇ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਖਾ ਦੇ। ਰਾਜੇ ਮੰਨ ਲਿਆ। ਉਪਰ ਜਾ ਕੇ ਅਸਮਾਨ ਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਵਲ ਤਕ ਕੇ ਅਫ਼ਸੋਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਖੀਸੇ ਵਿਚ ਹਥ ਪਾਇਆ ਤਾਂ ਬਿਲੀ ਭੜਕ ਪਈ। ਹਡੀਆਂ ਚੁਭੀਆਂ, ਝਟ ਸਿਰਸੁਖ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਯਾਦ ਆਇਆ। ਹੇਠਾਂ ਉਤਰ ਕੇ ਸਿਰਕੱਪ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, ਭਈ ਤੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਜਿਤ ਚੁਕਾ ਹੈਂ, ਆ *ਇਕ ਵਾਰੀ ਫੇਰ ਖੇਡੀਏ, ਸਿਰਕਪ ਮੰਨ ਗਿਆ। ਖੇਡਣ ਲਗਿਆਂ ਸਿਰਕਪ ਨੇ ਹਰਬੰਸ ਬੁਲਾਇਆ, ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਬਿਲੀ ਕਢ ਦਿਤੀ। ਬਿਲੀ ਚੁਪ ਕਰਕੇ ਬਾਰੀ ਵਿਚ ਜਾ ਬੈਠੀ। ਉਸ ਦੀ ਮੁਸ਼ਕ ਤੋਂ ਚੂਹਾ ਨੇੜੇ ਨਾ ਆਵੇ। ਸਿਰਕੱਪ ਬਥੇਰਾ ਹਰਬੰਸ ਹਰਬੰਸੀ ਨੂੰ ਬੁਲਾਂਦਾ ਰਿਹਾ, ਪਰ ਕੋਈ ਬਾਹਰ ਨਾ ਨਿਕਲਿਆ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਸਿਰਕੱਪ ਹਾਰਦਾ ਈ ਗਿਆ। ਅੰਤ ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਭ ਕੁਝ ਹਾਰਿਆ ਜਿਤ ਲਿਆ ਤੇ ਸਿਰਕਪ ਦਾ ਵੀ ਸਭ ਕੁਝ। ਅੰਤ ਸਿਰ ਸਿਰ ਬਾਜ਼ੀ ਲਗੀ, ਉਹ ਵੀ ਰਾਜਾ ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਜਿੱਤ ਲਈ। ਸਿਰਕੱਪ ਸ਼ਸੂਦਰ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਰਾਜਾ ਰਸਾਲੂ ਨੂੰ ਆਖਿਓ ਸੂ, ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਆਗਿਆ ਦੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਬਾਰ ਨੂੰ ਇਕ ਵੇਰੀ ਵੇਖ ਲਵਾਂ। ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਾਵੋ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਪਰ ਛੇਤੀ ਮੁੜ ਕੇ ਆਵੋ। ਪਰ ਸਿਰਕਪ ਨੇ ਮੁੜ ਆ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰੱਬ ਦੇ ਵਾਸਤੇ ਦੀ ਇਕ ਹੋਰ ਬਾਜ਼ੀ ਖੇਡ, ਜੀਕਣ ਤੂੰ ਖੇਡੀ ਸੀ। ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਆਖਿਆ, ਬੇਸ਼ਕ। ' ਸਿਰਕਪ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, ਸੋਲਾਂ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਕਰਕੇ ਰਸਾਲੂ ਦੇ ਸਾਮ੍ਹਣੇ ਜਾਵੋ ਤੇ ਉਸਦਾ ਜੀ ਰਿਝਾਵੋ। ਉਹ ਹੁਕਮ ਮੰਨਕੇ ਆ ਗਈਆਂ। ਪਰ ਰਸਲ ਦਾ ਜੀ ਨਾ ਭਰ ਮਿਆਂ। ਉਸ ਨੇ ਪੁਛਿਆ ਕਿ ਰਾਜਾ ਸਿਰਕਪ ਕਿਥੇ ਵੇ? ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਤਰ ਦਿਤਾ ਕਿ ਸਿਰਕਪ ਬੰਦ ਡਰਦਾ ਹੋਇਆ ਸ਼ਹਿਰੋਂ ਨਠ ਗਿਆ ਏ। ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਇਸਦਾਡਰ ਨਹੀਂ ਉਹ ਜਿਥੇ ਗਿਆ ਮੈਂ ਵੀ ਉਸਦੇ ਪਿਛੇ *ਇਹ ਟਿਕ ਅਨਹੋਣੀ ਗਲ ਹੈ। ਂ ਸਿਰਕਪ ਜਿਹਾ ਜ਼ਾਲਮ ਮਨੁਖ ਕਦੀ ਰਸਾਲੂ ਨੂੰ ਛਡਦਾ ਨਾ ਜਦ ਉਹ ਰਸਾਲੂ ਤੋਂ ਡਰਦਾ ਵੀ ਸੀ।<noinclude></noinclude> s57cotg8siq9bmyt18ac3ct2o35k46l 250 72163 217381 2026-05-06T09:45:23Z Taranpreet Goswami 2106 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਜਾਵਾਂਗਾ। ਉਹ ਉਠ ਕੇ ਮਹਿਲ ਵਿਚ ਗਿਆ, ਕਚਹਿਰੀ ਡਿਠੀ, ਪਰ ਸਿਰਕਪ ਦਾ ਪਤਾ ਨੇ ਲੱਭਾ। ਆਖਰ ਤਬੇਲੇ ਵਿਚ ਗਿਆ ਤਾਂ ਇਕ ਖੁਰਲੀ ਵਿਚ ਘਾ ਹਿਲਦਾ ਸੀ, ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਘਾ ਪਰ੍ਹੇ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਹੇਠੋਂ ਸਿਰਕਪ ਨਿਕਲਿਆ। ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਆਖਆ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217381 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" />{{rh||132}}</noinclude>ਜਾਵਾਂਗਾ। ਉਹ ਉਠ ਕੇ ਮਹਿਲ ਵਿਚ ਗਿਆ, ਕਚਹਿਰੀ ਡਿਠੀ, ਪਰ ਸਿਰਕਪ ਦਾ ਪਤਾ ਨੇ ਲੱਭਾ। ਆਖਰ ਤਬੇਲੇ ਵਿਚ ਗਿਆ ਤਾਂ ਇਕ ਖੁਰਲੀ ਵਿਚ ਘਾ ਹਿਲਦਾ ਸੀ, ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਘਾ ਪਰ੍ਹੇ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਹੇਠੋਂ ਸਿਰਕਪ ਨਿਕਲਿਆ। ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਆਖਆ, ਸਿਰਕਪ! ਤੂੰ ਬੜਾ ਕਮੀਨਾ ਹੈਂ। ਤੇ ਓਸਨੂੰ ਗਿਚੀਉਂ ਫੜਕੇ ਧਰੂਹਕੇ ' ਤੇ ਮਹਿਲ ਵਲ ਲਿਆਇਆ, ਜਿਥੇ ਚੌਪੜ ਖੇਡਦੇ ਸਨ ਤੇ ਸਿਰਕਪ ਨੂੰ ਆਖਿਓ ਸੂ, ਬਦਮਾਸ਼, ਜ਼ਾਲਮ! ਵੇਖ ਤੂੰ ਕਿੰਨਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰ ਧੋਖੇ ਨਾਲ ਬਾਜ਼ੀਆਂ ਜਿਤਕੇ ਵਢੇ ਨ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੈਨੂੰ ਅਫ਼ਸੋਸ ਨ ਆਇਆ, ਹੁਣ ਰੋਣ ਲਗਾ ਏ? ਹੁਣ ਰਾਜਾ ਦੇ ਮਹਿਲ ਵਿਚ ਇਕ ਕੁੜੀ ਜੰਮੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਰਸਾਲੂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਨੌਕਰਾਂ ਨੇ ਆਕੇ ਖਬਰ ਕੀਤੀ ਕਿ ਜੋਤਸ਼ੀ ਆਖਦ ਨੇ ਇਹ ਕੁੜੀ ਬਦਸ਼ਗਨੀ ਹੈ। ਸਭ ਕਲੇਸ਼ ਏਸੇ ਕਰਕੇ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿਉ, ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਤਾਂ ਆਖਿਆ, ਜਾਉ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਲਿਆਉ। ਕੁੜੀ ਕੀ ਸੀ, ਚੰਦ ਦਾ ਟੁਕੜਾ। ਰਸਾਲੂ ਦੇ ਜੀ ਵਿਚ ਮਿਹਰ ਮੁਹਬਤ ਦੀ ਅੰਗੂਰੀ ਪੁੰਗਰੀ, ਹੁਕਮ ਦਿਤਾ ਕਿ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਨਾ ਮਾਰੋ। ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਲਿਆਕੇ ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਸਿਰਕਪ ਦੀ ਗਿਚੀ ਛਡ ਦਿਤੀ। ਸਿਰਕਪ ਨੇ ਅਰਜ਼ ਕੀਤੀ ਕਿ ਜੀ ਹੁਣ ਕੀ ਕਰੋਗੇ? ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਤਲਵਾਰ ਧੂਹ ਕੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਤੇਰਾ ਸਿਰ ਵਢਾਂਗਾ। ਸਿਰਕਪ ਨੇ ਢਹਿਕੇ ਪੈਰੀਂ ਪੈਕੇ ਅਰਜ਼ ਕੀਤੀ ਕਿ ਮੇਰੀ ਜਾਨ ਬਖਸ਼ੀ ਕਰੋ। ਤੇ ਮੇਰੀ ਜਿਹੜੀ ਧੀ ਦਾ ਚਾਹੋ ਡੋਲਾ ਲੈ ਲਵੋ। ਰਾਣੀ ਤੇ ਧੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਮਿੰਨਤਾਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਰਾਣੀ ਸਿਰ ਨੰਗਾ ਕਰਕੇ ਪੈਰੀਂ ਪਈ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਜਾਣੋਂ ਛਡੋ। ਅੰਤ ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਆਖਿਆ, ਤਾਂ ਛਡਦਾ ਹਾਂ ਜੇ ਤੂੰ ਇਹ ਸ਼ਰਤਾਂ ਮੰਨੇ:(੧) ਅਗੋਂ ਲਾ ਕਦੀ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਚੌਪੜ ਨ ਖੇਡਾਂ। (੨) ਸਭ ਕੈਦੀ ਛੱਡ ਦੇਹ। (੩) ਤੱਤੇ ਤਵੇ ਤੇ ਨੱਕ ਨਾਲ ਲਕੀਰਾਂ ਕੱਢ। (੪) ਨਵੀਂ ਜੰਮੀ ਧੀ ਮੈਨੂੰ ਦੇ ਦੇ ਸਿਰਕਪ ਨੇ ਸਭ ਸ਼ਰਤਾਂ ਮੰਨ ਲਈਆਂ। ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਫੜ ਕੇ ਤੱਤੇ ਤਵੇ ਤੇ ਖ਼ੂਬ ਰਗੜਿਆ, ਹਮੇਸ਼ ਲਈ ਦਾਗੀ ਹੋ ਕੋਕਿਲਾਂ ਦਾ ਡੋਲਾ ਲੈਕੇ ਮੁੜਿਆ। ਪਿਛੋਂ ਸਿਰਕਪ ਵੀ ਰਾਜ ਚਲਾ ਗਿਆ।* *ਨੋਟ—ਕਹਾਣੀ ਉਹੀ ਜੋ ਟੈਂਪਲ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਹੈ। ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਸਿਰਕਪ ਨੇ ਸਿਰ ਦੀ ਬਾਜ਼ੀ ਜਿਤ ਕੇ ਉਹ ਜ਼ਾਲਮ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਸਿਰਸੁਖ਼ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਉਹ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸਦਾ ਵੈਰੀ ਹੈ-ਕਦ ਛਡਦਾ ਸੀ। ਸਿਰਕਪ ਦਾ ਸਿਰ ਗਿਆ। ਰਸਾਲੂ ਛਡਕੇ ਬਣਾਂ ਵਿਚ ਦਿਤੀ ਹੈ। ਪਰ ਕਥਨ ਵਿਚ ਫਰਕ ਛਡ ਦਿਤਾ, ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਜਾਪਦਾ। ਸੀ ਛਡਿਆ ਤਾਂ ਰਸਾਲੂ-ਜਿਸ ਨੂੰ<noinclude></noinclude> mqwrax3944g1jk57hkfzd8aqcgbreir 250 72164 217382 2026-05-06T09:46:02Z Taranpreet Goswami 2106 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "੧੦–੧੧–ਕੋਕਿਲਾਂ ਦੀ ਬਦਜ਼ਾਤੀ ਤੇ ਅੰਤ ! ਸਿਰਕਪ ਦੀ ਨਗਰੀ ਤੋਂ ਟੁਰਕੇ ਰਸਾਲੂ ਬਾਰਾਂ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਸਫਰ ਝਾਗ ਕੇ, ਖੇੜੀ ਮੂਰਤੀ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਿਚ ਪੂਜਾ (ਜਿਹੜੀਆਂ ਬੁਰਹਾਨ ਦੇ ਕੋਲ ਹਨ) ਜਿਥੇ ਪਹਾੜੀ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੇ ਇਕ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217382 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" />{{rh||133}}</noinclude>੧੦–੧੧–ਕੋਕਿਲਾਂ ਦੀ ਬਦਜ਼ਾਤੀ ਤੇ ਅੰਤ ! ਸਿਰਕਪ ਦੀ ਨਗਰੀ ਤੋਂ ਟੁਰਕੇ ਰਸਾਲੂ ਬਾਰਾਂ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਸਫਰ ਝਾਗ ਕੇ, ਖੇੜੀ ਮੂਰਤੀ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਿਚ ਪੂਜਾ (ਜਿਹੜੀਆਂ ਬੁਰਹਾਨ ਦੇ ਕੋਲ ਹਨ) ਜਿਥੇ ਪਹਾੜੀ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੇ ਇਕ ਸੋਹਣਾ ਕਲਾ ਤੇ ਮਹਿਲ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਇਕ ਬਾਗ ਵੀ ਸੀ। ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਚਲੋ ਬਈ ਏਥੇ ਹੀ ਰਹਿ ਪਈਏ। ਪਰ ਫੌਲਾਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਥੇ ਤੇ ਕਿਸੇ ਦੇਉ ਦਾ ਘਰ ਜਾਪਦਾ ਹੈ। ਐਵੇਂ ਏਥੇ ਨਾ ਫਸ ਜਾਈਏ ! ਅਗੇ ਈ ਚਲੋ, ਪਰ ਰਸਾਲੂ ਨਾ ਮੰਨਿਆ, ਆਖਿਓਸੂ, ਇਕ ਰਾਤ ਤੇ ਰਹਿਕੇ ਵੇਖੋ, ਜੇ ਦੇਉ ਨੇ ਤੰਗ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਚਲੇ ਜਾਵਾਂਗੇ । ਰਾਤ ਓਥ ਈ ਰਹੇ, ਪਰ ਦੇਉ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਮਾਨੁਖ ਨੇ ਉਹਨੂੰ ਸਤਾਇਆ ਨਾ। ਸੋ ਓਸੇ ਥਾਂ ਤੇ ਪੱਕੇ ਡੇਰੇ ਲਾ ਦਿਤੇ । ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਕਿਲੇ-ਮਹਿਲ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਕਰਾਈ, ਫਸੀਲ ਮੋਰਚੇ ਪੱਕੇ ਕੀਤੇ ਕੋਕਿਲਾਂ ਵੀ ਓਸੇ ਮਹਿਲ ਵਿਚ ਰਸਾਲੂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਦਾਈ ਦੀ ਅੱਖ ਹੇਠ ਪਲਨ ਲਗੀ । ਪਰ ਦਾਈ ਬੁੱਢੀ ਸੀ, ਕੁਝ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਪਿਛੋਂ ਮਰ ਗਈ । ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, ਮਾਈ ! ਦਸ ਤੇਰੀ ਕੀ ਖਾਹਸ਼ ਹੈ । ਦਾਈ ਨੇ ਕਹਿਆ ਮਰਨ ਪਿਛੋਂ ਮੇਰੀ ਲੋਥ ਨੂੰ ਸਾੜੀਂ ਨਾ, ਪਰ ਦਰਿਆਇ ਸਿੰਧ ਵਿਚ ਪਰਵਾਹ ਦਈਂ (ਸੰਨਿਆਸੀਆਂ ਦਾ ਇਕ ਪੰਥ ਆਪਣੇ ਮੁਰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਦਰਿਆ ਪਰਵਾਹ ਕਰਦਾ ਹੈ) ਸੋ ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ। ਮਹਿਲ ਦੇ ਇਰਦ ਗਿਰਚ ਤੋਤੇ ਮੈਨਾਂ ਤੇ ਮੋਰਾਂ ਦਾ ਪਹਿਰਾ ਲਾਇਆ। ਦਾਈ ਦੇ ਪਿਛੋਂ, ਇਹੀ ਕੋਕਿਲਾਂ ਦੇ ਸਹੇਲੇ ਸਨ। ਹਾਂ ਜੀ, ਪਿਛਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਆਖਦੇ ਨੇ ਜਨੌਰ ਬੋਲਦੇ ਸਨ। ਪਰ ਇਹ ਕਵੀਆਂ ਦਾ ਖਿਆਲ ਈ ਏ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਸ਼ਿਕਾਰ ਦਾ ਸ਼ੌਕ ਸੀ, ਕੋਕਿਲਾਂ ਫੁਲ ਤੇ ਨਾਲ ਸ਼ਿਕਾਰ ਦਾ ਮਾਸ ਖਾ ਖਾਕੇ ਪਲਦੀ ਰਹੀ। ਓਸ ਸਮੇਂ ਹਿੰਦੂ, ਤ੍ਰੀਮਤਾਂ ਮਾਸ ਨਹੀਂ ਸਨ ਖਾਂਦੀਆਂ। ਹੁੰਦਿਆਂ ਹੁੰਦਿਆਂ ਕੋਕਿਲਾਂ ਖੂਬ ਜੁਆਨ ਹੋਈ । ਰੂਪ ਦਾ ਸੂਰਜ ਵੀ ਭਰ ਜੋਬਨ ਭੱਖਣ ਲੱਗਾ, ਤਾਂ ਇਕ ਦਿਨ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਖਿਓਸ ਕਿ ਮੈਂਨੂੰ ਨਾਲ ਸ਼ਿਕਾਰ ਨੂੰ ਲੈ ਚਲ ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਕਾਠੀ ਪਿਛੇ ਬਿਠਾ ਲਈ । ਜਦ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਪੁਜੇ ਤਾਂ ਰਾਣੀ ਨੇ ਪੁਛਿਆ, ਤੁਸੀ ਕੀਕੁਣ ਸ਼ਿਕਾਰ ਮਾਰਦੇ ਓ ? ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਜਦ ਤੀਰ ਮਾਰਦਾ ਹਾਂ ਤਾਂ ਸ਼ਿਕਾਰ ਦਸ ਕਦਮ ਮੇਰੇ ਵਲ ਹੋਕੇ ਡਿਗਦਾ ਹੈ। ਰਾਣੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਮਾਰਕੇ ਵਿਖਾਓ; ਜਦ ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਤੀਰ ਮਾਰਿਆ ਤਾਂ ਹਰਨ ਤੀਰ ਖਾਕੇ ਪਰ੍ਹੇ ਨਠ ਗਿਆ। ਰਾਣੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਇਹ ਕੀ ? ਰਾਜੇ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਜੁ ਛੋਈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੇਰਾ ਤਿਹਾਈ ਬਲ ਘਟ ਗਿਆ। ਰਾਣੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਕੀ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਰਾਣੀ ਹਾਂ ਕਿ ਧੀ ? ਜੋ ਮੇਰੇ ਛੂਹਣ ਨਾਲ ਤੇਰਾ ਬਲ ਘਟ ਗਿਆ ਤਾਂ ਬਾਲ<noinclude></noinclude> 5d67ysfy70lb4mt6rog03lznpnatrxx 250 72165 217383 2026-05-06T09:46:38Z Taranpreet Goswami 2106 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਬਚੇ ਕੀਕਣ ਜਮਾਏਂਗਾ? ਚਲੋ, ਪਰ੍ਹੇ ਹਟੋ, ਮੈਂ ਜਿੰਨੇ ਆਖੋ ਜੀਊਂਦੇ ਹਰਨ ਹਥੀਂ ਫੜ ਦਿੰਦੀ ਹਾਂ। ਰਾਜੇ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਹ ਕੂੜ ਹੈ। ਰਾਣੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਵੇਖ ਲਵੋ। ਸੋ ਰਾਣੀ ਘੋੜਿਓਂ ਉਤਰਕੇ ਪੱਥਰਾਂ ਵਿਚ ਉਚੀ ਥਾਵੇਂ ਬੈਠ ਗਈ। ਮ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217383 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" />{{rh||134}}</noinclude>ਬਚੇ ਕੀਕਣ ਜਮਾਏਂਗਾ? ਚਲੋ, ਪਰ੍ਹੇ ਹਟੋ, ਮੈਂ ਜਿੰਨੇ ਆਖੋ ਜੀਊਂਦੇ ਹਰਨ ਹਥੀਂ ਫੜ ਦਿੰਦੀ ਹਾਂ। ਰਾਜੇ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਹ ਕੂੜ ਹੈ। ਰਾਣੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਵੇਖ ਲਵੋ। ਸੋ ਰਾਣੀ ਘੋੜਿਓਂ ਉਤਰਕੇ ਪੱਥਰਾਂ ਵਿਚ ਉਚੀ ਥਾਵੇਂ ਬੈਠ ਗਈ। ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਝੁੰਡ ਚੁੱਕ ਦਿਤਾ ਤੇ ਆਪਣੀ ਦਾਉਨੀ ਨੂੰ ਹਲਾਕੇ ਸੂਰਜ ਵਲ ਤਕਿਓਸੂ! ਉਸਦੇ ਹੀਰੇ ਮੋਤੀਆਂ ਦੀ ਚਮਕ ਤੇ ਉਸਦੇ ਰੂਪ ਤੇ ਮੋਹਿਤ ਹੋਏ ਕਈ ਹਰਨ ਉਸਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਆ ਗਏ। ਨੋਟ-ਟੈਂਪਲ ਸਾਹਿਬ ਵਾਲੀ ਕਹਾਣੀ ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕੋਕਿਲਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੇਸ ਖੋਲ੍ਹੇ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੁਗੰਧੀ ਤੇ ਹਰਨ ਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ। ਇਹ · ਠੀਕ ਭਾਸਦਾ ਹੈ। ਸੁਗੰਧੀ ਜੀ ਹੁਣ ਨਾਫ਼ੇ ਦੀ ਮੁਸ਼ਕ, ਹਰਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਵਲ ਖਿਚ ਲਿਆਉਂਦੀ ਏ, ਪਰ ਸੋਹਣਾ ਰੂਪ ਤੇ ਹੀਰੇ ਆਦਿ ਘਟ ਹੀ ਇਹ ਕਸ਼ਸ਼ ਰਖਦੇ ਨੇ। ਹਾਂ, ਮਰਦ ਬੇਸ਼ਕ ਤੀਵੀਂ ਦੇ ਰੂਪ ਤੇ ਖਿੱਚੇ ਜਾਣ, ਪਰ ਬਨਾਂ ਦੇ ਜਨੌਰ ਕਿਥੋਂ? ਹਾਂ ਜੋ ਕਵੀ ਦਾ ਆਸ਼ਾ ਕੇਵਲ ਕੋਕਿਲਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਠੀਕ ਹੈ। ਜਦ ਹਰਨ ਕਠੇ ਹੋਏ ਤਾਂ ਰਾਣੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਲੇ ਫੜ ਲੈ ਜਿੰਨੇ ਜੀ ਚਾਹੇ। ਰਸਾਲੂ ਹੈਰਾਨ! ਹਰਨਾਂ ਵਿਚ ਇਕ ਹੀਰਾ ਹਰਨ ‘ਲੁਡਣ’ ਨਾਂ ਵਾਲਾ ਸੀ! ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਠਕੇ ਉਸਨੂੰ ਦੋਹਾਂ ਸਿੰਗਾਂ ਤੋਂ ਫੜਕੇ ਜ਼ਿਮੀ ' ਤੇ ਦੋ ਮਾਰਿਆ, ਅਰ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲੱਗਾ, ਤਾਂ ਰਾਣੀ ਨੇ ਆਖਿਆ ਨਾ ਮਾਰ:ਉਤਮ ਕੁਲ ਦੇ ਰਾਜਿਆ, ਸੁਣ ਮੇਰੀ ਇਕ ਬਾਤ। ਬਾਹੂ ਬਲ ਤੇਰੇ ਢੋਰ ਹੈ, ਖੰਜਰ 'ਤੇਜ਼ੀਏ ਧਾਰ। ਦੇਵਾਂ ਸਹੁੰ ਕੁਰਾਨ ਦੀ, ਦੇ ਏਹ ਮੈਨੂੰ ਦਾਤ। ਬਖਸ਼ੀਂ ਜਿੰਦ ਇਸ ਹਰਨ ਦੀ ਕਰ ਲੈ ਪਰਉਪਕਾਰ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਅਰਜ਼ ਮੰਨਕੇ ਜਾਨ ਬਖਸ਼ ਦਿਤੀ, ਪਰ ਹਰਨ ਦੇ ਪੂਛ ਤੇ ਕੰਨ ਵਢ ਦਿਤੇ। ਤਦ ਹਰਨ ਬੋਲਿਆ:— ਵੱਢੋ ਮੇਰੇ ਕੰਨ ਪੂਛ ਤੂੰ, ਰਾਜਾ ਮੁੰਡਾ ਕੀਤੋ ਆਣ। ਬੁਚਾ ਤੂੰ ਬਣਾਇਓ, ਭੱਨੀ ਮੇਰੀ ਆਣ। ਸਹੁੰ ਜਣੇਂਦੀ ਮਾਉਂ ਦੀ, ਬਦਲਾ ਲੈਸਾਂ ਜਾਣ। ਭਨਸਨ, ਚੋਰ ਸੁਣ ਰਾਜਿਆ, ਧੌਲਰ ਤੇਰਾ ਆਣ। ਫੇਰ ਲੁਡਣ ਚੌਂਕੜੀ ਮਾਰ ਕੇ ਔਹ ਗਿਆ ਔਹ ਗਿਆ। ਫੇਰ ਉਹ ਰਾਜਾ ਹੋਡੀ ਦੇ ਬਾਗ਼ ਵਿਚ ਜਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਰਾਜੇ ਦਾ ਬਾਗ ਉਜਾੜ, ਹੋਡੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਛੇ ਲਾ ਕੇ ਮੂਰਤੀ ਪਹਾੜੀ ਵਿਚ ਲਿਆ ਖਿਡਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੋਡੀ ਮਹਿਲ ਵੇਖ ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਪਰ ਤਕਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਬਾਰੀ ਵਿਚੋਂ ਕੋਕਿਲਾਂ ਨਜ਼ਰ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਫੇਰ ਰਾਜੇ ਤੇ ਕੋਕਿਲਾਂ ਦੀਆਂ ਗਲਾਂ ਓਹੀ ਜੋ ਪਹਿਲੇ 1 ਓਹੀ ਮੈਨਾਂ ਦਾ ਮਰਨਾ, ਤੋਤੇ ਦਾ ਉਡਣਾ ਤੇ<noinclude></noinclude> e8pjj86gw1m5151nnxz8bckblrscf78