ਵਿਕੀਸਰੋਤ pawikisource https://pa.wikisource.org/wiki/%E0%A8%AE%E0%A9%81%E0%A9%B1%E0%A8%96_%E0%A8%B8%E0%A8%AB%E0%A8%BC%E0%A8%BE MediaWiki 1.47.0-wmf.1 first-letter ਮੀਡੀਆ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਤਸਵੀਰ ਤਸਵੀਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਫਰਮਾ ਫਰਮਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮਦਦ ਮਦਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਲੇਖਕ ਲੇਖਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪੋਰਟਲ ਪੋਰਟਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਲਿਖਤ ਲਿਖਤ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਆਡੀਓਬੁਕ ਆਡੀਓਬੁਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਅਨੁਵਾਦ ਅਨੁਵਾਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪੰਨਾ ਪੰਨਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਇੰਡੈਕਸ ਇੰਡੈਕਸ ਗੱਲ-ਬਾਤ TimedText TimedText talk ਮੌਡਿਊਲ ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ Event Event talk ਪੰਨਾ:ਕਿੱਸਾ ਹੀਰ ਲਾਹੌਰੀ.djvu/95 250 59645 217441 165243 2026-05-07T10:01:57Z Marde Sehajpreet kaur 1774 /* ਸੋਧਣਾ */ 217441 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Marde Sehajpreet kaur" /></noinclude>{{center|( ੯੧ )}} {{Block center|<poem>ਹੀਰਾ ਹਰੀ ਦਾ ਨਾਮ ਵਸਾਰਿਓ ਸੂ ਗੱਦਾ ਅਕਲ ਦਾ ਊਤ ਦਾ ਊਤ ਹੈ ਜੀ ਪੱਟੇ ਚਸ਼ਮ ਨਾਹੀਂ ਦੁਨੀਆਂਦਾਰੀਆਂ ਥੀਂ ਦੇਖੋ ਰਾਤ ਦਿਨੇ ਖਾਂਦਾ ਜੂਤ ਹੈ ਜੀ ਜਪੇ ਨਾਮ ਤੇ ਦੇਵਨ ਕਾ ਦੇਵਤਾ ਹੈ ਬਿਨਾ ਨਾਮ ਦੇ ਭੂਤ ਦਾ ਭੂਤ ਹੈ ਜੀ ਇਕ ਨਾਮ ਦੇ ਤੁੱਲ ਨ ਹੋਰ ਕੋਈ ਲਿਖਿਆ ਵੇਦ ਗ੍ਰੰਥ ਸਬੂਤ ਹੈ ਜੀ ਇਕ ਪਲਕ ਵੀ ਹਰੀ ਨ ਚੇਤਿਓ ਸੂ ਸਾਰਾ ਜਨਮ ਹੀ ਗਿਆ ਕਸੂਤ ਹੈ ਜੀ ਹੋਈ ਮੂੰਹ ਕਾਲਾ ਅੱਗੇ ਜਾਂਦੜੇ ਦਾ ਜੇਹੜੀ ਚਲਿੱਆ ਘੋਲ ਕਰਤੂਤ ਹੈ ਜੀ ਲਾਹੌਰੀ ਕਰਣੀ ਕਰੇ ਤਾਂ ਪੂਤ ਹੋਵੇ ਬਿਨਾ ਕਰਣੀਓਂ ਮੂਤ ਦਾ ਮੂਤ ਹੈ ਜੀ</poem>}} {{center|_______੦_______}} {{Block center|<poem>ਰੋ ਰੋ ਮਾਰ ਆਹੀਂ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੀਰਰੋਵੇ ਜਿਸਦਾਵੇਹੜਿਓਂ ਸੱਖਣਾ ਯਾਰਗਿਆ ਮੂੰਹੋਂ ਕਿਹਾ ਬੜਾ ਗਰਕ ਖੇੜਿਆਂ ਦਾ ਹਾਇਹਾਇ ਕਰਦਾ ਖਾਂਦਾ ਮਾਰਗਿਆ ਦੋਹਾਂ ਨਾਲ ਲੜਿਆ ਗਤਕੇ ਬਾਜ਼ ਜੋਗੀ ਜਾਨ ਰੱਖ ਕੇ ਤੇ ਕਰਦਾ ਵਾਰ ਗਿਆ ਜਾਨ ਤਲੀ ਤੇ ਰੱਖਕੇ ਯਾਰ ਡਿੱਠਾ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇਕੇ ਲੈ ਦੀਦਾਰ ਗਿਆ ਵੇਲਾ ਟਾਲਿਆ ਤੇ ਦਿਲੋਂ ਰਿਹਾ ਸਾਬਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਬਣੀ ਜੋ ਸਿਰ ਸਹਾਰਗਿਆ ਥਾਂ ਥਾਂ ਵਿਚਾਰ ਸੀ ਜੋਗੜੇ ਦੀ ਲਾਹੌਰੀ ਘਰੋ ਘਰ ਪਾ ਪੁਕਾਰ ਗਿਆ</poem>}} {{center|{{X-smaller|ਜੋਗੀ ਦਾ ਕਾਲੇ ਬਾਗ਼ ਜਾਕੇ ਆਸਣ ਲਾਉਂਣਾ}}}} {{Block center|<poem>ਕੀਤਾ ਕੂਚ ਜੋਗੀ ਭੰਨਾ ਖੂਹ ਉਤੋਂ ਧੂੰਣੀ ਕਾਲੜੇ ਬਾਗ਼ ਜਾ ਲਾ ਦਿੱਤੀ ਆਸਣ ਝਾੜ ਵਿਛਾਇਆ ਰੱਖ ਤੂੰਬਾ ਝੋਲੀ ਬੋਹੜ ਦੇ ਨਾਲ ਲਟਕਾ ਦਿੱਤੀ ਮੂੰਹੋਂ ਆਖਦਾ ਮਾਰਿਆ ਇਸ਼ਕ ਮੈਂਨੂੰ ਨਵੀਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅੱਜ ਖ਼ੁਦਾ ਦਿੱਤੀ ਕਈ ਰੋਜ਼ ਲਾਹੌਰੀਆ ਕੱਟਣੇ ਨੂੰ ਕੁੱਟੀਆ ਬਾਗ਼ ਦੇ ਵਿੱਚ ਸਜਾ ਦਿੱਤੀ</poem>}} {{center|{{X-smaller|ਹੀਰ ਦੀ ਸਹੇਲੀਆਂ ਦਾ ਕਾਲੇ ਬਾਗ਼ ਜਾਣਾ}}}} {{Block center|<poem>ਜੁਮੇਰਾਤ ਦੇ ਦਿਨ ਸਈਆਂ ਹੀਰਦੀਆਂ ਰਲ ਧਾਈਆਂ ਕਾਲੜੇ ਬਾਗ਼ਗਈਆਂ ਪੰਜਾਂ ਪੀਰਾਂ ਦੀ ਖ਼ਾਨਗਾਹ ਬਾਗ਼ ਅੰਦਰ ਸੇਹਰੇ ਹੱਥ ਜਗਾਣ ਚਰਾਗ਼ ਗਈਆਂ ਕੋਈ ਦੁੱਧ ਮੰਗਣ ਕੋਈ ਪੁੱਤ ਮੰਗਣ ਕੋਈ ਮਾਰੀਆਂ ਇਸ਼ਕ ਵੈਰਾਗ ਗਈਆਂ</poem>}}<noinclude></noinclude> q34lga9vkhw66kq8m57u49qcjxy9vm7 ਪੰਨਾ:ਕਿੱਸਾ ਹੀਰ ਲਾਹੌਰੀ.djvu/96 250 59646 217442 165244 2026-05-07T10:20:01Z Marde Sehajpreet kaur 1774 /* ਸੋਧਣਾ */ 217442 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Marde Sehajpreet kaur" /></noinclude>{{center|(੯੨)}} {{Block center|<poem>ਕੋਈ ਕੈਹਨ ਪੀਰਾ ਮੇਲੀਂਯਾਰ ਮੈਂਡਾ ਮੰਗਣ ਕੋਈ ਅਟੱਲ ਸੁਹਾਗ ਗਈਆਂ ਕੋਈ ਵਾ ਵਰੋਲੀਆਂ ਵਾਂਗ ਦੌੜਣ ਹੱਸ ਖੇਡਕੇ ਗਾਂਉਂਦੀਆਂ ਰਾਗ ਗਈਆਂ ਲਾਹੌਰੀ ਇਕ ਧਾਈਆਂ ਖੇਤ ਅਪਣੇ ਨੂੰ ਪੁੱਟਨ ਮੂਲੀਆਂ ਤੋੜਨੇਸਾਗ ਗਈਆਂ ਘਰੀਂ ਅੰਦਰੀਂ ਬੈਠੀਆਂ ਹੁੱਟੀਆਂ ਨੇ ਅੱਜ ਦੀਵਿਆਂ ਖਾਣ ਹਵਾ ਗਈਆਂ ਬਖ਼ਤਾਂਵਰਾਂ ਸੁਨਹਿਰੀ ਪਹਿਨ ਜ਼ੇਵਰ ਸੁੰਦਰਹਾਰ ਸਿੰਗਾਰ ਬਣਾ ਗਈਆਂ ਇਕਨਾ ਸਾਦੀਆਂ ਸਾਫ਼ ਪੁਸ਼ਾਕ ਪਹਿਨੀ ਧੋਤੇ ਮੁੱਖੜੇ ਤੇ ਸੁਰਮਾ ਪਾ ਗਈਆਂ ਬੁਰਕਾ ਸੁਟਿਆ ਕਿਸੇ ਨੇ ਘੁੰਡ ਲੰਮਾਂ ਚਾਦਰ ਸ਼ਰਮ ਵਾਲੀ ਕੋਈ ਚਾ ਗਈਆਂ ਮਿਲੇ ਸੱਜਣਾਂ ਨੈਣ ਮਿਲਾ ਗਈਆਂ ਮੋਢਾ ਆਸ਼ਕਾਂ ਮਾਰ ਮੁਕਾ ਗਈਆਂ ਜ਼ੋਰਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਤੇਜ਼ ਰਫ਼ਤਾਰ ਹੋਈਆਂ ਇਕ ਮਾੜੀਆਂ ਸੈਹਜ ਸੁਭਾ ਗਈਆਂ ਅੰਦਰ ਬਾਗ਼ ਕਾਲੇ ਕੂੰਜਾਂ ਵਾਂਗ ਡਾਰਾਂ ਕਦਮ ਧਰਦੀਆਂ ਵਾਂਗ ਅਦਾ ਗਈਆਂ ਦੀਵੇ ਬਾਲਣੇ ਨੂੰ ਖ਼ਾਨਗਾਹ ਗਿਰਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਮੰਗਣੇ ਨੇਕ ਦੁਆ ਗਈਆਂ ਜੋਗੀ ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਸਈਆਂ ਹੀਰ ਦੀਆਂ ਮੂੰਹੋਂ ਕੇਹਾ ਇਹ ਕਿਧਰੋਂ ਆ ਗਈਆਂ ਦੀਵੇ ਬਾਲ ਲਾਹੌਰੀਆ ਜਦੋਂ ਮੁੜੀਆਂ ਸੱਭੇ ਪਾਸ ਫ਼ਕੀਰ ਦੇ ਧਾ ਗਈਆਂ</poem>}} {{center|{{X-smaller|ਹੀਰ ਦੀਆਂ ਸਹੇਲੀਆਂ ਨੇ ਜੋਗੀ ਨੂੰ ਸਮਝਾਨਣਾ}}}} {{Block center|<poem>ਸਈਆਂ ਆਖਿਆ ਏਹ ਤੇ ਓਹ ਜੋਗੀ ਖਾਧੀ ਕੱਲ ਜਿਨ ਵੇਹੜਿਓਂਮਾਰ ਹੈ ਨੀਂ ਪਿੰਡੋਂ ਨਸ ਡੇਰਾ ਲਾਇਆ ਬਾਗ਼ ਕਾਲੇ ਰੰਗੋ ਰੰਗ ਦੀ ਦੇਖਗੁਲਜ਼ਾਰ ਹੈਨੀਂ ਕੋਈ ਆਖ਼ਦੀ ਏ ਪੂਰਾ ਏਹ ਜੋਗੀ ਕੋਈ ਕਹੇ ਕੀ ਜੋਗ ਦੀ ਸਾਰ ਹੈ ਨੀਂ ਕੋਈ ਆਖ਼ਦੀ ਮਿਲਿਆ ਸੁ ਗੁਰੂ ਪੂਰਾ ਸੱਤੇ ਕੁਲਾਂ ਲਈਆਂ ਏਸ ਤਾਰ ਹੈਨੀਂ ਕੋਈ ਆਖ਼ਦੀ ਹੋ ਇਕੰਤ ਬੈਠਾ ਯਾਦ ਰੱਬ ਸੰਦੀ ਏਹਦੀ ਕਾਰ ਹੈ ਨੀਂ ਕੋਈ ਆਖ਼ਦੀ ਏ ਮੈਂਨੂੰ ਨਜ਼ਰ ਆਵੇ ਜੋਗੀ ਨਹੀਂ ਏਹ ਠੱਗ ਮਕਾਰ ਹੈ ਨੀਂ ਸ਼ਾਲਾ ਕਿਸੇ ਦੇ ਨਾਲ ਨ ਨੇਹੁੰ ਲੱਗੇ ਦੇਵੇ ਭਾਗ ਨਸੀਬ ਨ ਹਾਰ ਹੈ ਨੀਂ ਆਸ਼ਕ ਸੈ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਦੇ ਝੱਲਦੇ ਨੇ ਪਾਵਣ ਯਾਰ ਦਾ ਫ਼ੇਰ-ਦੀਦਾਰ ਹੈ ਨੀਂ ਕੋਈ ਆਖ਼ਦੀ ਏ ਰਾਂਝਾ ਹੀਰਦਾ ਏ ਸੁਣਿਆ ਝੰਗਸਿਆਲ ਦਾ ਯਾਰ ਹੈ ਨੀਂ</poem>}}<noinclude></noinclude> bgb7vqa80s1stte0dpgfukqit6b7nia ਪੰਨਾ:ਚੰਦ੍ਰਕਾਂਤਾ ਸੰਤਤਿ ਭਾਗ 10.pdf/66 250 70479 217446 212867 2026-05-07T10:49:02Z Gurjit Chauhan 1821 217446 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Charan Gill" />{{center|(੬੧)}}</noinclude>ਵਿਚ ਇਸ ਵੇਲੇ ਤੁਸੀ ਬੈਠੀਆਂ ਹੋ। ਮਾਇਆ ਰਾਣੀ ਦੇ ਚਾਲ ਚਲਨ ਤੋਂ ਗੁੱਸੇ ਹੋਕੇ ਵੱਖਰੀ ਹੋਗਈ ਹੈ ਅਰ ਦੋਹਾਂ ਕੁਮਾਰਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਦੂਸਰੀ ਭੈਣ ਲਾਡਲੀ ਹੈ ਜੋ ਮਾਇਆ ਰਾਣੀ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ ਪਰ ਹੁਣ ਸੁਣਿਆਂ ਹੈ ਕਿ ਓਹ ਭੀ ਮਾਇਆ ਰਾਣੀ ਦਾ ਸਾਥ ਛਡਕੇ ਕਮਲਨੀ ਪਾਸ ਆ ਗਈ ਹੈ। {{gap}}ਕਿਸ਼ੋਰੀ—ਰਾਜਾ ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ ਤੇ ਭੂਤ ਨਾਥ ਕੌਣ ਹੈ? {{gap}}ਤਾਰਾ—ਭੁਤ ਨਾਥ ਕਮਲਨੀ ਦਾ ਏਯਾਰ ਹੈ ਅਰ ਰਾਜਾ ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ਜਮਾਨੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਹਨ, ਮਾਇਆ ਰਾਣੀ ਇਨਾਂ ਦੀ ਇਸਤਰੀ ਹੈ, ਪੰਜ ਵਰਹੇ ਹੋਏ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਖਬਰ ਉਡੀ ਸੀ ਕਿ ਰਾਜਾ ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ਮਰ ਗਏ ਹਨ, ਏਥੋਂ ਤਕ ਕਿ ਕਮਲਨੀ ਨੂੰ ਭੀ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦੇ ਦੇਖਦਿਆਂ ੨ ਰਾਜਾ ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ ਦਾ ਸਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਹਾਂ ਕੁਛ ਸੰਦੇਹ ਸੀ ਤਾਂ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਕਿ ਰਾਜਾ ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਜ਼ਹਿਰ ਦਿਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੋਂ ਜਮਾਨੀਆਂ ਦਾ ਰਾਜ ਮਾਯਾ ਰਾਣੀ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਦ ਦੋਹਾਂ ਕੁਮਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਇਆ ਰਾਣੀ ਨੇ ਕੈਦ ਕਰ ਲਿਆ ਤਾਂ ਕਮਲਨੀ ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਛੁਡਾਉਣ ਲਈ ਜਮਾਨੀਆਂ ਗਈ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਕਿਸੇ ਤਰਾਂ ਕਮਲਨੀ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲਗ ਗਿਆ ਕਿ ਰਾਜਾ ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ਵਲੋਂ ਸਾਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦਿਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਓਹ ਮੋਏ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਕੈਦ ਹਨ। ਕਮਲਨੀ ਨੇ ਬੜੇ ਜਤਨ ਨਾਲ ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਕੈਦੋਂ ਛੁਡਾਇਆ, ਪਰ ਰਾਜਾ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਇਹ ਸਲਾਹ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰੇ ਛੁਟਣ ਦੀ ਖਬਰ ਅਜੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਾਂ ਹੋਵੇ ਫੇਰ ਕਿਸੇ<noinclude></noinclude> 4oq3t6gy5qud50u2xeb6rlavsgsmper ਪੰਨਾ:ਚੰਦ੍ਰਕਾਂਤਾ ਸੰਤਤਿ ਭਾਗ 10.pdf/67 250 70480 217447 212893 2026-05-07T10:59:04Z Gurjit Chauhan 1821 /* ਸੋਧਣਾ */ 217447 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gurjit Chauhan" />{{center|(੬੨)}}</noinclude>ਸਮੇਂ ਆਪਣਾ ਆਪ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਾਂਗੇ। ਮੈਂ ਇਹ ਜੋ ਕੁਛ ਕਿਹਾ ਹੈ ਅਤਯੰਤ ਸੰਖੇਪ ਦਸਿਆ ਹੈ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਇਹ ਬੜੀ ਅਨੋਖੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ, ਜਦ ਮੈਂ ਭੂਤ ਨਾਥ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਸੁਣੀ ਸੀ ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਹੋਰ ਹੀ ਦਸ਼ਾ ਹੋਗਈ ਸੀ। {{gap}}ਕਿਸ਼ੋਰੀ-ਤੁਸੀ ਪੂਰਾ ੨ ਹਾਲ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਦਸਦੀ? ਕਿਤੇ ਜਾਣਾ ਜੇ? {{gap}}ਤਾਰਾ-ਜਾਣਾ ਕਿਥੇ ਹੈ? ਹਛਾ ਸੁਣੋ, ਤਾਰਾ ਨੇ ਭੂਤ ਨਾਥ ਦਾ ਸਾਰਾ ਹਾਲ ਦਸਿਆ ਕਿ ਓਹ ਕਿਸ ਤਰਾਂ ਨਾਗਰ ਤੇ ਮਾਇਆ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦੇਕੇ ਉਨਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਗਿਆ ਅਰ ਕਿਸਤਰਾਂ ਕਾਮਨੀ ਨੇ ਕਿਸ਼ੋਰੀ ਨੂੰ ਕੈਦੋਂ ਛੁਡਾਇਆ ਇਹ ਭੀ ਦਸਿਆ ਕਿ ਅਜੇ ਭੂਤ ਨਾਥ ਹੋਰ ਭੀ ਧੋਖਾ ਦੇਵੇਗਾ ਕਿਉਂਕਿ ਓਹ ਉਸ ਨਾਲ ਕਰਾਰ ਕਰ ਆਇਆ ਹੈ ਕਿ ਰਾਜਾ ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਜੋ ਤੇਰੀ ਕੈਦੋਂ ਨਸ ਗਿਆ ਹੈ ਮੁੜ ਫੜ ਲਿਆਵਾਂਗਾ ਅਰ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਹਥੀਂ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਨਸਚਿੰਤ ਹੋ ਜਾਵੀਂ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਬੜਾ ਹੀ ਅਨੰਦ ਹੋਵੇਗਾ ਜਦ ਮਾਇਆ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਨਿਸਚਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਕਿ ਕੈਦੋਂ ਵਰਣ ਭੀ ਜੀਊਂਦੇ ਨਹੀਂ ਬਚੇ। {{gap}}ਤਾਰਾ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਭੂਤਨਾਥ ਦਾ ਹਾਲ ਸੁਣਕੇ ਕਿਸ਼ੋਰੀ ਕਾਮਨੀ ਨੂੰ ਬੜਾ ਹੀ ਅਸਚਰਜ ਹੋਇਆ, ਢੇਰ ਚਿਰ ਤਕ ਉਸੇ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ। ਅੰਤ ਵਿਚ ਕਿਸ਼ੋਰੀ ਨੇ ਤਾਰਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਰਾਜਾ ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਸਪੁਰਦ ਕੀਤਾ ਸੀ ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੁਸਾਂ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ "ਇਨਾਂ ਦੇ ਵਾਸਤੇ ਬਹੁਤ ਚਿਰ ਤਕ ਮੈਨੂੰ ਰੋਹਤਾਸ ਗੜ ਦੇ ਕਿਲੇ ਵਿਚ<noinclude></noinclude> j2e01b83m0ev7ees0p1kd5znl0fknmz ਪੰਨਾ:ਚੰਦ੍ਰਕਾਂਤਾ ਸੰਤਤਿ ਭਾਗ 10.pdf/68 250 70481 217448 212916 2026-05-07T11:00:26Z Gurjit Chauhan 1821 217448 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Charan Gill" />{{center|(੬੩)}}</noinclude>ਲੁਕ ਕੇ ਰਹਿਣਾ ਪਿਆ।” ਇਹ ਕੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਕੀ ਤੁਸੀ ਭੀ ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਥੇ ਸੀ ਜਦ ਮੈਂ ਰੋਹਤਾਸਗੜ ਆਪਣੀ ਬਿਪਤਾ ਦੇ ਦਿਨ ਕਟਦੀ ਸੀ? ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਓਥੇ ਸੀ ਤਾਂ ਲਾਲੀ, ਕੁੰਦਨ ਦਾ ਹਾਲ ਭੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਲੂਮ ਹੋਵੇਗਾ। {{gap}}ਕਿਸ਼ੋਰੀ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਕੁਛ ਉਤ੍ਰ ਤਾਰਾ ਦੇਣ ਹੀ ਲੱਗੀ ਸੀ ਕਿ ਓਹ ਇਕ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣਕੇ ਘਬਰਾ ਗਈ ਅਰ ਓਹ ਉਸ ਪੁਤਲੀ ਵਲ ਦੇਖਣ ਲਗ ਪਈ ਜੋ ਛੜ ਦੇ ਇਕ ਚਬੂਤਰੇ ਪਰ ਸਿਰ ਦੇ ਭਾਰ ਖੜੀ ਸੀ। {{gap}}ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਮਕਾਨ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ ਯਾਦ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿਉਂਕਿ ਸੰਤਤ ਦੇ ਤੀਸਰੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ ਅਸੀਂ ਪੁਤਲੀਆਂ ਦਾ ਹਾਲ ਲਿਖ ਆਏ ਹਾਂ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਤਾਰਾ ਨੇ ਉਸ ਪੁਤਲੀ ਨੂੰ ਬੜੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਨਚਦਿਆਂ ਦੇਖਿਆ ਅਰ ਘਬਰਾ ਕੇ ਉਠ ਖਲੋਤੀ ਅਰ ਕਹਿਣ ਲੱਗੀ ਹਾਇ! ਹਾਇ!! ਹੁਣ ਸਾਡੀ ਜਾਨ ਬਚਦੀ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ। ਭੈਣ ਕਮਲਨੀ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਜੋ ਇਸ ਵੇਲੇ ਤੂੰ ਕਿਥੇ ਹੈਂ? ਹਾਇ ਹੁਣ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ? {{center|{{x-larger|ਛੀਵਾਂ ਕਾਂਡ}}}} {{gap}}ਅਸੀਂ ਪਿਛੇ ਕਿਸੇ ਕਾਂਡ ਵਿਚ ਲਿਖ ਆਏ ਹਾਂ ਕਿ ਤਲਿਸਮ ਦਰੋਗੇ ਵਾਸਤੇ ਜਦ ਨਾਗਰ ਤੇ ਮਾਯਾਰਾਣੀ ਵਿਚ ਲੜਾਈ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ ਤਾਂ ਦਾ ਬਚਾ ਕੇ ਬੇਈਮਾਨ ਦਰੋਗਾ ਓਥੋਂ ਨੱਸ ਗਿਆ ਸੀ ਫੇਰ ਮਾਯਾ ਰਾਣੀ ਭੀ ਨਾਗਰ ਦੇ ਧਮਕਾਉਣ ਨਾਲ ਡਰਕੇ ਓਥੋਂ ਚਲੀ ਗਈ।<noinclude></noinclude> qsv2wavbi8qwiuivis3inlb7fea6wwg ਪੰਨਾ:ਚੰਦ੍ਰਕਾਂਤਾ ਸੰਤਤਿ ਭਾਗ 10.pdf/64 250 70482 217443 212917 2026-05-07T10:35:22Z Gurjit Chauhan 1821 217443 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Charan Gill" />{{center|(੫੯)}}</noinclude>{{gap}}ਤਾਰਾ-ਬਹੁਤ ਹਛਾ ਜੋ ਆਪ ਕਹੋਗੇ ਸੋ ਹੋਵੇਗਾ। {{gap}}ਗੋਪਾਲ:-ਹਛਾ ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ। {{gap}}ਕਿਸ਼ੋਰੀ ਤੇ ਕਾਮਨੀ ਨੂੰ ਤਾਰਾ ਆਪਣੇ ਤਲਿਸਮੀ ਮਕਾਨ ਵਿਚ ਲੈ ਆਈ ਨਾਲ ੨ ਭੂਤਨਾਥ ਤੇ ਦੇਵੀ ਸਿੰਘ ਸਨ ਜੋ ਇਨਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡਕੇ ਚਲੇ ਗਏ। {{gap}}ਤਾਰਾ ਨੇ ਕਿਸ਼ੋਰੀ ਤੇ ਕਾਮਨੀ ਨੂੰ ਬੜੇ ਪਿਆਰ ਤੇ ਹਿਤ ਨਾਲ ਓਥੇ ਰਖਿਆ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਬੜੀਆਂ ੨ ਔਖਿਆਈਆਂ ਸਹਾਰ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਨੇ ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਅਧਮੋਇਆਂ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਹੁਣ ਕੁਛ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਪਿਛੋਂ ਅਜੇਹੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਕਿ ਨਿਸਚਿੰਤਤਾ ਨਾਲ ਦਿਨ ਗੁਜਾਰਨ ਤੇ ਤਾਰਾਂ ਦਾ ਧੰਨ੍ਯਵਾਦ ਕਰਨ। {{gap}}ਕਿਸ਼ੋਰੀ ਦਾ ਕਾਮਨੀ ਨਾਲ ਅਤ ਕਾਮਨੀ ਦਾ ਕਿਸ਼ੋਰੀ ਨਾਲ ਅਤ੍ਯੰਤ ਸਨੇਹ ਸੀ ਅਰ ਇਸ ਵੇਲੇ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਕਠੀਆਂ ਹਨ ਅਰ ਇਹ ਭੀ ਸੁਣ ਚੁਕੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਕੌਰ ਇੰਦ੍ਰ ਜੀਤ ਸਿੰਘ ਤੇ ਆਨੰਦ ਸਿੰਘ ਮਾਯਾਰਾਣੀ ਦੀ ਕੈਦੋਂ ਛੁਟ ਗਏ ਹਨ ਉਸ ਲਈ ਇਨਾਂ ਦੀ ਮਨ ਦੀ ਮੁਰਝਾਈ ਹੋਈ ਦਸ਼ਾ ਕੁਛ ਖਿੜੀ ਹੋਈ ਹੈ ਹੁਣ ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਈਸ਼੍ਵਰ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਤੇ ਕੁਛ ਭਰੋਸਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਪ੍ਰੰਤੂ ਉਨਾਂ ਦਾ ਮਨ ਇਹ ਜਾਣਨ ਲਈ ਅਤਯੰਤ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮਾਯਾਰਾਣੀ ਕੌਣ ਹੈ ਅਰ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਕਿਉਂ ਵੈਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਕੈਦੋਂ ਛੁਟਣ ਦੇ ਪਿਛੋਂ ਇਹ ਦੇਵੀ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਕੁਛ ਪੁਛ ਨਹੀਂ ਸਕੀਆਂ ਸਨ। {{gap}}ਇਸ ਤਲਿਸਮੀ ਮਕਾਨ ਵਿਚ ਦੋ ਦਿਨ ਅਰਾਮ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਦੇ ਪਿਛੋਂ ਤੀਸਰੇ ਦਿਨ ਸੰਧਿਆ ਵੇਲੇ ਜਦ ਕਿਸ਼ੋਰੀ<noinclude></noinclude> bqckst0whlqaaa550lai6hmd129fqzx ਪੰਨਾ:ਚੰਦ੍ਰਕਾਂਤਾ ਸੰਤਤਿ ਭਾਗ 10.pdf/69 250 70484 217449 213074 2026-05-07T11:02:21Z Gurjit Chauhan 1821 /* ਸੋਧਣਾ */ 217449 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gurjit Chauhan" />{{center|(੬੪)}}</noinclude>{{gap}}ਭਾਵੇਂ ਮਾਯਾ ਰਾਣੀ ਤੇ ਦਰੋਗੇ ਵਿਚ ਲੜਾਈ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਪਰ ਸੁਲਾ ਹੁੰਦਿਆਂ ਭੀ ਕੁਛ ਚਿਰ ਨ ਲੱਗਾ ਚੋਰ, ਬਦਮਾਸ਼ ਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਭੀ ਕੁਕਰਮੀ ਲੋਕ ਕਦੀ ੨ ਆਪਸ ਵਿਚ ਏਥੋਂ ਤਕ ਲੜ ਪੈਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਕ ਦੂਸਰੇ ਦੇ ਲਹੂ ਦੇ ਤਿਹਾਏ ਹੋਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਰ ਮਾਰ ਕੁੱਟ ਤਕ ਸਮਾਂ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਫੇਰ ਛੇਤੀ ਆਪਸ ਵਿਚ ਮੰਨ ਭੀ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਸਦਾ ਕਾਰਨ ਏਹ ਹੈ ਕਿ ਭੈੜੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਮਾਨ ਮਰਯਾਦਾ ਤੇ ਲੱਜਿਆ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਵਿਚਾਰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਕਿ “ਫਲਾਣੇ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਮੇਹਣਾ ਹੈ। ਦਿਤਾ ਸੀ, ਬੋਲੀ ਮਾਰੀ ਸੀ ਜਾਂ ਫਲਾਣੇ ਨੇ ਮੇਰੀ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਕੀਤੀ ਸੀ ਉਸ ਨਾਲ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਬੋਲਣਾ ਜਾਂ ਉਸਦੇ ਮੱਥੇ ਨਹੀਂ ਲੱਗਣਾ।” ਇਸੇ ਹੀ ਕਾਰਨ ਮਾਯਾ ਰਾਣੀ ਤੇ ਦਰੋਗੇ ਦੀ ਮੰਨ ਮਨੌਤੀ ਹੋਗਈ ਅਰ ਰਾਜਾ ਬੀਰੇਂਦ ਸਿੰਘ ਤੇ ਉਨਾਂ ਦੀ ਕੁਲ ਦੇ ਦੁਰਭਾਗ ਦੇ ਬ੍ਰਿਛ ਨੂੰ ਫੇਰ ਫਲ ਫੁਲ ਲੱਗਣ ਲੱਗ ਪਏ ਜੋ ਅੱਗੇ ਲਿਖੀਆਂ ਮਾਯਾ ਰਾਣੀ ਤੇ ਦਰੋਗੇ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਤੋਂ ਮਲੂਮ ਹੋਵੇਗਾ। {{gap}}ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਨਾਗਰ ਦੀ ਘੁਰਕੀ ਨਾਲ ਡਰਕੇ ਮਾਯਾਰਾਣੀ ਕੁਛ ਸੋਚਦੀ ਵਿਚਾਰਦੀ ਫਾਟਕੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲੀ ਤਾਂ ਗੰਗਾ ਵਲ ਤੁਰ ਪਈ। ਥੋੜੀ ਹੀ ਦੂਰ ਗਈ ਹੋਵੇਗੀ, ਕਿ ਤਲਿਸਮੀ ਦਰੋਗਾ ਮਿਲ ਪਿਆ ਜੋ ਨੱਕ ਵਢਾ ਕੇ ਰੋਂਦਾ ਕਲਪਦਾ ਗੰਗਾ ਵਲ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਦਰੋਗੇ ਨੂੰ ਜਦ ਕਿਸੇ ਦੇ ਆਪਣੇ ਪਿਛੇ ਆਉਣ ਦਾ ਖੜਾਕ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਓਹ ਖਲੋ ਗਿਆ, ਮੁੜਕੇ ਦੇਖਿਆ ਤਾਂ ਮਾਯਾ ਰਾਣੀ ਦਿੱਲੀ ਭਾਵੇਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਹਨੇਰਾ ਸੀ ਪਰ ਇਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲਿਆ। ਮਾਯਾਰਾਣੀ<noinclude></noinclude> 1hr3yqdi68eqsxc653wynri2wahhgs3 ਪੰਨਾ:ਚੰਦ੍ਰਕਾਂਤਾ ਸੰਤਤਿ ਭਾਗ 10.pdf/70 250 70486 217450 213079 2026-05-07T11:05:12Z Gurjit Chauhan 1821 /* ਸੋਧਣਾ */ 217450 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gurjit Chauhan" />{{center|(੬੫)}}</noinclude>ਦੌੜਕੇ ਦਰੋਗੇ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਡਿਗ ਪਈ ਔਰ ਆਪਣੇ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੀਚ ਦੇ ਪੈਰ ਧੋਂਦੀਂ ਹੋਈ ਬੋਲੀ, ਦਰੋਗਾ ਸਾਹਿਬ ਸੱਚ ਮੁਚ ਆਪਦੀ ਬੜੀ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਹੋਈ ਹੈ ਆਪ ਮੇਰੇ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਗਏ ਹੋ, ਪਰ ਮੈਂ ਸੌਂਹ ਖਾਕੇ ਆਖ਼ਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਇਸ ਵਿਚ ਮੇਰਾ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ ਆਪ ਮੇਰੀ ਥੋੜੀ ਜੇਹੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਲਵੋ ਫੇਰ ਭੀ ਜੇ ਆਪਦਾ ਮਨ ਮੇਰਾ ਦੋਸ਼ ਮੰਨੇ ਤਾਂ ਜੋ ਡੰਡ ਮੇਰੇ ਯੋਗ ਹੋਵੇ ਮੈਨੂੰ ਦੇਵੋ ਮੈਂ ਪ੍ਰਣ ਕਰਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਜੇ ਆਪ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹੋਂ ਇਹ ਕਹਿ ਦੇਵੋ ਗੇ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਤੇਰਾ ਦੋਸ਼ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਹਥੀ ਆਪਣਾ ਢਿੱਡ ਪਾੜਕੇ ਮਰਜਾਵਾਂ ਗੀ। ਮੈਂ ਆਪ ਨੂੰ ਗੁਸੇ ਕਰਕੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਕਿਉਂਕਿ ਆਪਦੇ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਮੇਰਾ, ਸਹਾਇਕ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜੇ ਆਪ ਹੀ ਗੁਸੇ ਰਹੇ ਤਾਂ ਮੈਂ ਇਸ ਜੀਊਣ ਪਾਸੋਂ ਮਰਨਾ ਚੰਗਾ ਸਮਝਦੀ ਹਾਂ। {{gap}}ਦਰੋਗਾ-ਭਾਵੇਂ ਮੇਰਾ ਮਨ ਅਜੇ ਤੱਕ ਉਗਾਹੀ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜ ਤੂੰ ਹੀ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਦਗਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਤੂੰ ਹੀ ਮੇਰਾ ਨਕ ਵੱਢਿਆ ਤੇ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਪਰ ਜਦ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਡੰਗ ਕੇ ਆਪਣੀ ਨਿਰਦੋਸ਼ਤਾ ਸਿੱਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ,ਮੈਨੂੰ ਭੀ ਉਚਿਤ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਤੇਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਲਵਾਂ ਅਰ ਫੇਰ ਜਿਸਦਾ ਦੋਸ਼ ਹੋਵੇ ਓਸਨੂੰ ਦੰਡ ਦੇਵਾਂ। {{gap}}ਮਾਯਾ:-(ਖੜੀ ਹੋਕੇ ਅਰ ਹਥ ਜੋੜਕੇ) ਬੱਸ ਬੱਸ ਮੈਂ ਭੀ ਏਹੋ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ। {{gap}}ਦਰੋਗਾ-ਹਫਾ ਹੁਣ ਏਥੇ ਖਲੋਣਾ ਨਹੀਂ ਗੰਗਾ ਪਾਰ ਚੱਲਕੇ ਇਕਾਂਤ ਵਿਚ ਤੇਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣਾਂ ਗੇ।<noinclude></noinclude> 2b8ku5y9vsytb2kjms4ix9r76zwppcm ਪੰਨਾ:ਚੰਦ੍ਰਕਾਂਤਾ ਸੰਤਤਿ ਭਾਗ 10.pdf/71 250 70488 217451 213080 2026-05-07T11:07:56Z Gurjit Chauhan 1821 /* ਸੋਧਣਾ */ 217451 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gurjit Chauhan" />{{center|(੬੬)}}</noinclude>{{gap}}ਮਾਯਾ-ਠੀਕ ਮੇਰੀ ਭੀ ਏਹੋ ਮਰਜੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਹਿਕੇ ਦੋਵੇਂ ਓਥੋਂ ਤੁਰਕੇ ਗੰਗਾ ਪਾਰ ਪਹੁੰਚੇ, ਓਥੇ ਦਰੋਗੇ ਨੇ ਚੰਗੀ ਤਰਾਂ ਨੱਕ ਧੋਕੇ ਬਟੂਏ ਵਿਚੋਂ ਮਲ੍ਹਮ ਕੱਢਕੇ ਲਾਈ ਫੇਰ ਅੱਧਕੁ ਕੋਹ ਦੂਰ ਇਕ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਜਾਕੇ ਦੇ, ਘੋੜੇ ਦੇਖੇ ਮਾਯਾ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਪੁਛਿਆ ਤੇਰੇ ਪਾਸ ਕੁਛ ਰੁਪੈ ਤਾਂ ਮੋਹਰਾਂ ਹਨ, ਮਾਯਾ ਰਾਣੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹਾਂ ਕੁਛ ਮੋਹਰਾਂ ਤੇ, ਜਵਾਹਰਾਤ ਹੈ ਜੋ ਆਉਂਦੀ ਹੋਈ ਲੈ ਆਈ ਹਾਂ ਇਹ ਲੈ ਲਵੋ। ਦਰੋਗੇ ਨੇ ਕੁਝ ਮੋਹਰਾਂ ਲੈਕੇ ਦੋ ਘੋੜੇ ਸਾਜ ਸਮੇਤ ਮੁਲ ਲੈ ਆਂਦੇ ਅਰ ਦੋਵੇਂ ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋਕੇ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਦੱਖਣ ਵਲ ਤੁਰ ਗਏ। ਦੇਖਣ ਤੋਂ ਮਲੂਮ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਇਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਮਰਨ ਜੀਊਣ ਦੀ ਕੁਛ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨਹੀਂ। ਇਕ ਸੰਘਣੇ ਬਣ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਚਾਲ ਰੋਕ ਕੇ ਗਲਾਂ ਕਰਨ ਲਗ ਪਏ। {{gap}}ਦਰੋਗਾ—ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਅਜੇਹੀ ਥਾਂ ਆ ਪਹੁੰਚੇ ਹਾਂ ਜਿਥੇ ਸਾਨੂੰ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ ਹੁਣ ਜੋ ਕੁਛ ਤੂੰ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਸੋ ਆਖ। {{gap}}ਮਾਯਾ:-ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਸਾਰਾ ਹਾਲ ਸੁਣਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੁਣਕੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨਿਸਚਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਕਿ ਮੈਂ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹਾਂ। {{gap}}ਦਰੋਗਾ—ਤੂੰ ਜੋ ਕੁਛ ਕਹੇਂ ਮੈਂ ਸੁਣਨ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਹਾਂ। {{gap}}ਮਾਯਾ ਰਾਣੀ ਨੇ ਸਿਲ ਸਿਲੇ ਵਾਰ ਆਪਣਾ ਸਾਰਾ ਹਾਲ ਦਸਿਆ ਜੇਹਾਕ:-ਤੇਜ ਸਿੰਘ ਦਾ ਪਾਗਲ ਬਣਕੇ ਤਲਿਸਮੀ ਬਾਗ ਵਿਚ ਆਉਣਾ, ਚੰਡੂਲ ਦਾ ਪਹੁੰਚਣਾ, ਰਾਜਾ ਕ੍ਰਿਪਾਲ ਸਿੰਘ ਦਾ ਕੈਦੋਂ ਛੁਟਣਾ, ਲਾਡਲੀ ਦਾ ਚਲੀ ਜਾਣਾ,<noinclude></noinclude> dcu464wuu3giesuqrby1vfk4kxjaz8e 217452 217451 2026-05-07T11:11:26Z Gurjit Chauhan 1821 217452 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gurjit Chauhan" />{{center|(੬੬)}}</noinclude>{{gap}}ਮਾਯਾ:-ਠੀਕ ਮੇਰੀ ਭੀ ਏਹੋ ਮਰਜੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਹਿਕੇ ਦੋਵੇਂ ਓਥੋਂ ਤੁਰਕੇ ਗੰਗਾ ਪਾਰ ਪਹੁੰਚੇ, ਓਥੇ ਦਰੋਗੇ ਨੇ ਚੰਗੀ ਤਰਾਂ ਨੱਕ ਧੋਕੇ ਬਟੂਏ ਵਿਚੋਂ ਮਲ੍ਹਮ ਕੱਢਕੇ ਲਾਈ ਫੇਰ ਅੱਧਕੁ ਕੋਹ ਦੂਰ ਇਕ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਜਾਕੇ ਦੇ, ਘੋੜੇ ਦੇਖੇ ਮਾਯਾ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਪੁਛਿਆ ਤੇਰੇ ਪਾਸ ਕੁਛ ਰੁਪੈ ਜਾਂ ਮੋਹਰਾਂ ਹਨ, ਮਾਯਾ ਰਾਣੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹਾਂ ਕੁਛ ਮੋਹਰਾਂ ਤੇ ਜਵਾਹਰਾਤ ਹੈ ਜੋ ਆਉਂਦੀ ਹੋਈ ਲੈ ਆਈ ਹਾਂ ਇਹ ਲੈ ਲਵੋ। ਦਰੋਗੇ ਨੇ ਕੁਝ ਮੋਹਰਾਂ ਲੈਕੇ ਦੋ ਘੋੜੇ ਸਾਜ ਸਮੇਤ ਮੁਲ ਲੈ ਆਂਦੇ ਅਰ ਦੋਵੇਂ ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋਕੇ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਦੱਖਣ ਵਲ ਤੁਰ ਗਏ। ਦੇਖਣ ਤੋਂ ਮਲੂੰਮ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਇਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਮਰਨ ਜੀਊਣ ਦੀ ਕੁਛ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨਹੀਂ। ਇਕ ਸੰਘਣੇ ਬਣ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਚਾਲ ਰੋਕ ਕੇ ਗਲਾਂ ਕਰਨ ਲਗ ਪਏ। {{gap}}ਦਰੋਗਾ—ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਅਜੇਹੀ ਥਾਂ ਆ ਪਹੁੰਚੇ ਹਾਂ ਜਿਥੇ ਸਾਨੂੰ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ ਹੁਣ ਜੋ ਕੁਛ ਤੂੰ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਸੋ ਆਖ। {{gap}}ਮਾਯਾ:-ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਸਾਰਾ ਹਾਲ ਸੁਣਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੁਣਕੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨਿਸਚਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਕਿ ਮੈਂ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹਾਂ। {{gap}}ਦਰੋਗਾ—ਤੂੰ ਜੋ ਕੁਛ ਕਹੇਂ ਮੈਂ ਸੁਣਨ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਹਾਂ। {{gap}}ਮਾਯਾ ਰਾਣੀ ਨੇ ਸਿਲ ਸਿਲੇ ਵਾਰ ਆਪਣਾ ਸਾਰਾ ਹਾਲ ਦਸਿਆ ਜੇਹਾਕ:-ਤੇਜ ਸਿੰਘ ਦਾ ਪਾਗਲ ਬਣਕੇ ਤਲਿਸਮੀ ਬਾਗ ਵਿਚ ਆਉਣਾ, ਚੰਡੂਲ ਦਾ ਪਹੁੰਚਣਾ, ਰਾਜਾ ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ ਦਾ ਕੈਦੋਂ ਛੁਟਣਾ, ਲਾਡਲੀ ਦਾ ਚਲੀ ਜਾਣਾ,<noinclude></noinclude> 5087iqa8xk2s9hvmd27fn46bgi58nal ਪੰਨਾ:ਚੰਦ੍ਰਕਾਂਤਾ ਸੰਤਤਿ ਭਾਗ 10.pdf/72 250 70508 217453 213081 2026-05-07T11:18:59Z Gurjit Chauhan 1821 /* ਸੋਧਣਾ */ 217453 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gurjit Chauhan" />{{center|(੬੭)}}</noinclude>ਧਨ ਪਤ ਦਾ ਕੈਦ ਹੋਣਾ, ਆਪਣਾ ਨਸਣਾ, ਤਲਿਸਮ ਦਾ ਹਾਲ ਸੁਰੰਗ ਵਿਚ ਰਾਜਾ ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ, ਲਾਡਲੀ, ਕਮਲਨੀ, ਭੂਤ ਨਾਬ ਤੇ ਦੇਵੀ ਸਿੰਘ ਦਾ ਮਿਲਨਾ, ਨਕਲੀ ਦਰੋਗੇ ਦਾ ਮਿਲਣਾ ਅਰ ਧੋਖਾ ਦੇਣਾ ਆਦਿਕ ਜੋ ਕੁਛ ਹੋਯਾ ਸੀ ਸੱਚ ਸੱਚ ਦੱਸਿਆ ਫੇਰ ਨਕਲੀ ਕਰੋਗੇ ਦੀ ਚਿਠੀ ਪੜ੍ਹਕੇ ਸੁਣਾਈ ਅੰਤ ਵਿਚ ਅਸਲੀ ਦਰੋਗੇ ਵਲੋਂ ਧੋਖਾ ਖਾਣਦਾ ਹਾਲ ਕੁਝ ਝੂਠ ਸੱਚ ਰਲਾਕੇ ਦਸਿਆ ਜਿਸ ਨੂੰ ਬੜੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ, ਸੁਣਕੇ ਦਰੋਗਾ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੁਣ:-ਮੈਨੂੰ ਨਿਸਚਾ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਜੋ ਕੁਛ ਕੀਤਾ ਹੈ ਦੁਖਟਾ ਨਾਗਰ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਅਰ ਹੈ ਤੈਥੋਂ ਜੋ ਕੁਛ ਹੋਇਆ ਹੈ ਓਹ ਧੋਖੇ ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਹੈ ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਬੜਾ ਦੁਖ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਅਜ ਤਕ ਤੂੰ ਮੈਥੋਂ ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ ਭੇਤ ਲੁਕਾਈ ਰਖਿਆ। {{gap}}ਮਾਯਾ:—ਹਾਂ ਇਹ ਮੇਰਾ ਅਪ੍ਰਾਧ ਹੈ ਪਰ ਹੁਣ ਪੁਰਾਣਾ ਹੋਗਿਆ ਹੈ ਅਰ ਧੋਖੇ ਨਾਲ ਲੱਛਮੀ ਦੇਵੀ ਦਾ ਭੇਤ ਖੁਲ ਜਾਣ ਕਰਕੇ ਹੁਣ ਓਹ ਖਿਮਾ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਗਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਜੇ ਆਪ ਇਸ ਅਪ੍ਰਾਧ ਨੂੰ ਭੁਲਾਕੇ ਇਸਤੋਂ ਬਚਣ ਦਾ ਉਪਾਇ ਨਹੀਂ ਕਰੋਗੇ ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਤੇ ਆਪਦੀ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਬੜੀ ਦੁਰਦਿਸ਼ਾ ਹੋਵੇਗੀ ਮੈਂ ਫੇਰ ਭੀ ਢੀਠ ਹੋਕੇ ਆਖਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਮੇਰਾ ਤੇ ਆਪਦਾ ਅੰਧ ਇਕੋ ਜੇਹਾ ਹੈ। {{gap}}ਦਰੋਗਾ-ਠੀਕ ਹੈ ਹਛਾ ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਅਪ੍ਰਾਧ ਖਿਮਾ ਕਰਦਾ ਹੋ ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਸਭ ਕੁਛ ਸਚੋ ਸੱਚ ਆਖ ਦਿਤਾ ਹੈ, ਅਰ ਮੈਨੂੰ ਨਿਸਚਾ ਹੋਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਹਰਾਮ ਜ਼ਾਦੀ ਨਾਗਰ....... {{gap}}ਮਾਯਾ:—(ਆਪਣਾ ਘੋੜਾ ਦਰੋਗੇ ਦੇ ਪਾਸ ਲੈ ਜਾਕੇ ਤੇ<noinclude></noinclude> l3bmo3mehrsb788ifgoyhe63vw7wjvk ਪੰਨਾ:ਚੰਦ੍ਰਕਾਂਤਾ ਸੰਤਤਿ ਭਾਗ 10.pdf/73 250 70516 217454 213078 2026-05-07T11:30:15Z Gurjit Chauhan 1821 /* ਸੋਧਣਾ */ 217454 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gurjit Chauhan" />{{center|(੬੮)}}</noinclude>ਦਰੋਗੇ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਹੱਥ ਲਾਕੇ) ਨਿਰੀ ਖਿਮਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਉੱਦਮ ਕਰੋ ਸਗੋਂ ਕਰੋ ਕਿ ਰਾਜਾ ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ, ਬੀਰੇਂਦ੍ਰ ਸਿੰਘ, ਓਸਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪਤ ਤੇ ਏਯਾਰ ਫੜਕੇ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਕੀਤੇ ਜਾਣ। {{gap}}ਦਰੋਗਾ—ਹਾਂ ਹਾਂ ਏਸੇ ਹੀ ਤਰਾਂ ਹੋਵੇਗਾ ਇਸਦੇ ਵਾਸਤੇ मैं ਬਹੁਤ ਸੋਹਣਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਾਂਗਾ ਪਰ ਇਸ ਕੰਮ ਵਿਚ ਰੁਪੈ ਦੀ ਬੜੀ ਲੋੜ ਹੈ। {{gap}}ਮਾਯਾ-ਰੁਪੈ ਪੈਸੇ ਵਲੋਂ ਆਪ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰੋ ਇਸ ਵੇਲੇ ਮੇਰੇ ਪਾਸ ਲਖਾਂ ਰੁਪਯਾਂ ਦੇ ਜਵਾਹਰਾਤ ਹਨ, ਅਰ ਦੇਵ ਗੜੀ ਦਾ ਖਜਾਨਾ ਭੀ ਮੇਰੇ ਹੀ ਪਾਸ ਹੈ ਉਸਦਾ ਕੁਛ ਭੀ ਪਤਾ ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਨਹੀਂ। {{gap}}ਦਰੋਗਾ—(ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ) ਦੇਵਗੜੀ ਕੇਹੀ? ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਕੁਛ ਪਤਾ ਨਹੀਂ। {{gap}}ਮਾਯਾ:-ਵਾਹਵਾ ਆਪ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ? ਆਪਨੇ ਹੀ ਤਾਂ ਓਹ ਮਕਾਨ ਧਨ ਪਤ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। {{gap}}ਦਰੋਗਾ-ਓਹੋ! ਦੇਵਗੜੀ ਨਹੀਂ ਸ਼ਿਵਗੜੀ ਕਹੋ। {{gap}}ਦਰੋਗਾ—ਹਾਂ ਓਥੇ ਬਹੁਤ ਧਨ ਹੈ, ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਭੀ ਤੂੰ ਖਾਲੀ ਹੱਥ ਨ ਜਾਣੀ? {{gap}}ਮਾਯਾ:-ਹੁਣ ਆਪ ਕਿਥੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹੋ ਘੋੜੇ ਬਹੁਤ ਥਕ ਗਏ ਹਨ?<noinclude></noinclude> jhl73z20il3oh655mn9iwz0x30d3gcz 217455 217454 2026-05-07T11:30:59Z Gurjit Chauhan 1821 217455 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gurjit Chauhan" />{{center|(੬੮)}}</noinclude>ਦਰੋਗੇ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਹੱਥ ਲਾਕੇ) ਨਿਰੀ ਖਿਮਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਉੱਦਮ ਕਰੋ ਸਗੋਂ ਕਰੋ ਕਿ ਰਾਜਾ ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ, ਬੀਰੇਂਦ੍ਰ ਸਿੰਘ, ਓਸਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪਤ ਤੇ ਏਯਾਰ ਫੜਕੇ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਕੀਤੇ ਜਾਣ। {{gap}}ਦਰੋਗਾ—ਹਾਂ ਹਾਂ ਏਸੇ ਹੀ ਤਰਾਂ ਹੋਵੇਗਾ ਇਸਦੇ ਵਾਸਤੇ मैं ਬਹੁਤ ਸੋਹਣਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਾਂਗਾ ਪਰ ਇਸ ਕੰਮ ਵਿਚ ਰੁਪੈ ਦੀ ਬੜੀ ਲੋੜ ਹੈ। {{gap}}ਮਾਯਾ-ਰੁਪੈ ਪੈਸੇ ਵਲੋਂ ਆਪ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰੋ ਇਸ ਵੇਲੇ ਮੇਰੇ ਪਾਸ ਲਖਾਂ ਰੁਪਯਾਂ ਦੇ ਜਵਾਹਰਾਤ ਹਨ, ਅਰ ਦੇਵ ਗੜੀ ਦਾ ਖਜਾਨਾ ਭੀ ਮੇਰੇ ਹੀ ਪਾਸ ਹੈ ਉਸਦਾ ਕੁਛ ਭੀ ਪਤਾ ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਨਹੀਂ। {{gap}}ਦਰੋਗਾ-(ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ) ਦੇਵਗੜੀ ਕੇਹੀ? ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਕੁਛ ਪਤਾ ਨਹੀਂ। {{gap}}ਮਾਯਾ:-ਵਾਹਵਾ ਆਪ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ? ਆਪਨੇ ਹੀ ਤਾਂ ਓਹ ਮਕਾਨ ਧਨ ਪਤ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। {{gap}}ਦਰੋਗਾ-ਓਹੋ! ਦੇਵਗੜੀ ਨਹੀਂ ਸ਼ਿਵਗੜੀ ਕਹੋ। {{gap}}ਦਰੋਗਾ-ਹਾਂ ਓਥੇ ਬਹੁਤ ਧਨ ਹੈ, ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਭੀ ਤੂੰ ਖਾਲੀ ਹੱਥ ਨ ਜਾਣੀ? {{gap}}ਮਾਯਾ:-ਹੁਣ ਆਪ ਕਿਥੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹੋ ਘੋੜੇ ਬਹੁਤ ਥਕ ਗਏ ਹਨ?<noinclude></noinclude> 9en3v94ymbe28c0134uoadpdbyh7vht 217456 217455 2026-05-07T11:31:28Z Gurjit Chauhan 1821 217456 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gurjit Chauhan" />{{center|(੬੮)}}</noinclude>ਦਰੋਗੇ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਹੱਥ ਲਾਕੇ) ਨਿਰੀ ਖਿਮਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਉੱਦਮ ਕਰੋ ਸਗੋਂ ਕਰੋ ਕਿ ਰਾਜਾ ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ, ਬੀਰੇਂਦ੍ਰ ਸਿੰਘ, ਓਸਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪਤ ਤੇ ਏਯਾਰ ਫੜਕੇ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਕੀਤੇ ਜਾਣ। {{gap}}ਦਰੋਗਾ-ਹਾਂ ਹਾਂ ਏਸੇ ਹੀ ਤਰਾਂ ਹੋਵੇਗਾ ਇਸਦੇ ਵਾਸਤੇ मैं ਬਹੁਤ ਸੋਹਣਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਾਂਗਾ ਪਰ ਇਸ ਕੰਮ ਵਿਚ ਰੁਪੈ ਦੀ ਬੜੀ ਲੋੜ ਹੈ। {{gap}}ਮਾਯਾ-ਰੁਪੈ ਪੈਸੇ ਵਲੋਂ ਆਪ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰੋ ਇਸ ਵੇਲੇ ਮੇਰੇ ਪਾਸ ਲਖਾਂ ਰੁਪਯਾਂ ਦੇ ਜਵਾਹਰਾਤ ਹਨ, ਅਰ ਦੇਵ ਗੜੀ ਦਾ ਖਜਾਨਾ ਭੀ ਮੇਰੇ ਹੀ ਪਾਸ ਹੈ ਉਸਦਾ ਕੁਛ ਭੀ ਪਤਾ ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਨਹੀਂ। {{gap}}ਦਰੋਗਾ-(ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ) ਦੇਵਗੜੀ ਕੇਹੀ? ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਕੁਛ ਪਤਾ ਨਹੀਂ। {{gap}}ਮਾਯਾ:-ਵਾਹਵਾ ਆਪ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ? ਆਪਨੇ ਹੀ ਤਾਂ ਓਹ ਮਕਾਨ ਧਨ ਪਤ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। {{gap}}ਦਰੋਗਾ-ਓਹੋ! ਦੇਵਗੜੀ ਨਹੀਂ ਸ਼ਿਵਗੜੀ ਕਹੋ। {{gap}}ਦਰੋਗਾ-ਹਾਂ ਓਥੇ ਬਹੁਤ ਧਨ ਹੈ, ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਭੀ ਤੂੰ ਖਾਲੀ ਹੱਥ ਨ ਜਾਣੀ? {{gap}}ਮਾਯਾ:-ਹੁਣ ਆਪ ਕਿਥੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹੋ ਘੋੜੇ ਬਹੁਤ ਥਕ ਗਏ ਹਨ?<noinclude></noinclude> ose438zfcpm6uftmje9qy3snu9a288c ਪੰਨਾ:ਚੰਦ੍ਰਕਾਂਤਾ ਸੰਤਤਿ ਭਾਗ 10.pdf/74 250 70521 217457 213413 2026-05-07T11:40:15Z Gurjit Chauhan 1821 /* ਸੋਧਣਾ */ 217457 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gurjit Chauhan" />{{center|(੬੯)}}</noinclude> {{gap}}ਦਰੋਗਾ-ਹੁਣ ਅਸਾਂ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ (ਉਂਗਲ ਨਾਲ) ਔਹ ਸਾਹਮਣੇ ਜੋ ਪਹਾੜੀ ਹੈ ਓਸੇ ਦੇ ਉਪਰ ਮੇਰਾ ਗੁਰ ਭਾਈ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇਵ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਓਥੇ ਹੀ ਜਾਵਾਂ ਗੇ। {{gap}}ਮਾਯਾ:—ਹਾਂ ਹੁਣ ਯਾਦ ਆਇਆ ਆਪਨੇ ਕਈ ਵਾਰੀ ਇਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਅਰ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਓਹ ਬੜੇ ਹੀ ਚਲਾਕ ਤੇ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਹਨ ਇਕ ਵਾਰੀ ਆਪਨੇ ਇਹ ਭੀ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਓਹ ਭੀ ਕਿਸੇ ਤਲਿਸਮ ਦੇ ਦਰੋਗੇ ਹਨ। {{gap}}ਦਰੋਗਾ-ਹਾਂ ਅਰ ਮੈਨੂੰ ਇਸਦਾ ਬਹੁਤ ਭਰੋਸਾ ਹੈ ਇਸੇ ਦੇ ਪਿਛੋਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪਨੂੰ ਵਡੇ ਤੋਂ ਵਡੇ ਰਾਜੇ ਤੋਂ ਵਧੀਕ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਏਸੇ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਬੀਰੇਂਦ੍ਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਕੈਦੋਂ ਨਿਕਲਕੇ ਸੁਤੰਤ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਫਿਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਇਸਦਾ ਹਾਲ ਮੈਂ ਫੇਰ ਕਦੇ ਤੈਨੂੰ ਦਸਾਂਗਾ ਬੜਾ ਚਾਲਾਕ ਏਯਾਰ ਤੇ ਮਹਾਂ ਬੁਧੀਵਾਨ ਅਰ ਏਯਾਸ਼ ਆਦਮੀ ਹੈ। {{gap}}ਮਾਯਾ:-ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ ਆਪਤੋਂ ਵਡੇ ਹਨ ਕਿ ਛੋਟੇ? {{gap}}ਦਰੋਗਾ-ਓਹ! ਬਹੁਤ ਛੋਟਾ ਹੈ ਸਗੋਂ ਅਜੇ ਤਾਂ ਜਵਾਨ ਮੁੰਡਾ ਹੈ, ਸਰੀਰ ਦਾ ਹੈ ਉਸਦੇ ਰਹਿਣ ਦਾ ਅਸਥਾਨ ਭੀ ਬੜਾ ਹੀ ਵੱਚਿਤ੍ਰ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਵਾਂਗ ਫਕੀਰੀ ਭੇਸ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ ਸਗੋਂ ਅਮੀਰੀ ਠਾਠ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਦਰੋਗੇ ਦੀਆਂ ਗਲਾਂ ਸੁਣਕੇ ਮਾਯਾ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਆਸ਼ਾ ਹੋ ਗਈ ਓਸਦੀਆਂ ਅਖਾਂ ਵਿਚ ਚਮਕ ਤੇ ਗਲਾਂ ਤੇ ਲਾਲੀ ਆਪਣੇ ਗਈ ਫੇਰ ਓਹ ਬੋਲੀ:-ਇਹ ਆਪਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜੇਹੀ ਭੈੜੀ ਦਸ਼ਾ ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਤੇ ਭੀ ਮੈਂ ਫੇਰ ਕਿਸੇ ਤਰਾਂ ਨਿਰਾਸ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ।<noinclude></noinclude> 4kk3wbl8zriy2zj3f8gtq6k145yjtqd 217458 217457 2026-05-07T11:40:57Z Gurjit Chauhan 1821 217458 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gurjit Chauhan" />{{center|(੬੯)}}</noinclude> {{gap}}ਦਰੋਗਾ-ਹੁਣ ਅਸਾਂ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ (ਉਂਗਲ ਨਾਲ) ਔਹ ਸਾਹਮਣੇ ਜੋ ਪਹਾੜੀ ਹੈ ਓਸੇ ਦੇ ਉਪਰ ਮੇਰਾ ਗੁਰ ਭਾਈ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇਵ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਓਥੇ ਹੀ ਜਾਵਾਂ ਗੇ। {{gap}}ਮਾਯਾ:-ਹਾਂ ਹੁਣ ਯਾਦ ਆਇਆ ਆਪਨੇ ਕਈ ਵਾਰੀ ਇਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਅਰ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਓਹ ਬੜੇ ਹੀ ਚਲਾਕ ਤੇ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਹਨ ਇਕ ਵਾਰੀ ਆਪਨੇ ਇਹ ਭੀ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਓਹ ਭੀ ਕਿਸੇ ਤਲਿਸਮ ਦੇ ਦਰੋਗੇ ਹਨ। {{gap}}ਦਰੋਗਾ-ਹਾਂ ਅਰ ਮੈਨੂੰ ਇਸਦਾ ਬਹੁਤ ਭਰੋਸਾ ਹੈ ਇਸੇ ਦੇ ਪਿਛੋਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪਨੂੰ ਵਡੇ ਤੋਂ ਵਡੇ ਰਾਜੇ ਤੋਂ ਵਧੀਕ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਏਸੇ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਬੀਰੇਂਦ੍ਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਕੈਦੋਂ ਨਿਕਲਕੇ ਸੁਤੰਤ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਫਿਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਇਸਦਾ ਹਾਲ ਮੈਂ ਫੇਰ ਕਦੇ ਤੈਨੂੰ ਦਸਾਂਗਾ ਬੜਾ ਚਾਲਾਕ ਏਯਾਰ ਤੇ ਮਹਾਂ ਬੁਧੀਵਾਨ ਅਰ ਏਯਾਸ਼ ਆਦਮੀ ਹੈ। {{gap}}ਮਾਯਾ:-ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ ਆਪਤੋਂ ਵਡੇ ਹਨ ਕਿ ਛੋਟੇ? {{gap}}ਦਰੋਗਾ-ਓਹ! ਬਹੁਤ ਛੋਟਾ ਹੈ ਸਗੋਂ ਅਜੇ ਤਾਂ ਜਵਾਨ ਮੁੰਡਾ ਹੈ, ਸਰੀਰ ਦਾ ਹੈ ਉਸਦੇ ਰਹਿਣ ਦਾ ਅਸਥਾਨ ਭੀ ਬੜਾ ਹੀ ਵੱਚਿਤ੍ਰ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਵਾਂਗ ਫਕੀਰੀ ਭੇਸ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ ਸਗੋਂ ਅਮੀਰੀ ਠਾਠ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਦਰੋਗੇ ਦੀਆਂ ਗਲਾਂ ਸੁਣਕੇ ਮਾਯਾ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਆਸ਼ਾ ਹੋ ਗਈ ਓਸਦੀਆਂ ਅਖਾਂ ਵਿਚ ਚਮਕ ਤੇ ਗਲਾਂ ਤੇ ਲਾਲੀ ਆਪਣੇ ਗਈ ਫੇਰ ਓਹ ਬੋਲੀ:-ਇਹ ਆਪਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜੇਹੀ ਭੈੜੀ ਦਸ਼ਾ ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਤੇ ਭੀ ਮੈਂ ਫੇਰ ਕਿਸੇ ਤਰਾਂ ਨਿਰਾਸ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ।<noinclude></noinclude> 1ycfpbrl0hb4ojsd70bpnxuas93qqk7 ਪੰਨਾ:ਚੰਦ੍ਰਕਾਂਤਾ ਸੰਤਤਿ ਭਾਗ 10.pdf/75 250 70537 217459 213412 2026-05-07T11:50:32Z Gurjit Chauhan 1821 /* ਸੋਧਣਾ */ 217459 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gurjit Chauhan" />{{center|(੭੦)}}</noinclude> {{gap}}ਦਰੋਗਾ-ਜਦ ਤਕ ਮੈਂ ਜੀਊਂਦਾ ਹਾਂ ਅਰ ਤੇਰੇ ਤੇ ਹਾਂ ਤੂੰ ਕਿਸੇ ਤਰਾਂ ਨਿਰਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਪਰ ਸ਼ੋਕ ਅਜੇ ਤਿੰਨ ਚਾਰ ਹੀ ਦਿਨ ਹੋਏ ਹਨ ਕਿ ਇੰਦ੍ਰਦੇਵ ਦੇ ਪਾਸੇ ਤੈਨੂੰ ਲੱਭਣ ਗਿਆ ਸਾਂ ਅਜ ਮੇਰਾ ਨੱਕ ਵੱਢਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖੇਗਾ ਤਾ ਕੀ ਕਹੇਗਾ? {{gap}}ਮਾਯਾ:-ਹਾਂ ਜਦ ਤੁਹਾਡੇ ਮੂੰਹੋਂ ਸੁਣਨਗੇ ਕਿ ਇਹ ਨਾਗਰ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਹੈ ਤਾਂ ਓਨਾਂ ਨੂੰ ਬੜਾ ਹੀ ਕ੍ਰੋਧ ਆਵੇਗਾ। {{gap}}ਦਰੋਗਾ-ਕ੍ਰੋਧ ਕੀ? ਤੂੰ ਦੇਖਾਂਗੀ ਕਿ ਓਹ ਤੁਰਤ ਨਾਗਰ ਨੂੰ ਫੜ ਮੰਗਵਾਏਗਾ। ਲੈ ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਟਿਕਾਣੇ ਆ ਪਹੁੰਚੇ ਹਾਂ ਸਾਨੂੰ ਉਤਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਓਥੇ ਇਕ ਛੋਟੀ ਜੇਹੀ ਪਹਾੜੀ ਸੀ ਕਿ ਈ ਪਿੱਠ ਵਲ ਵਡੇ ੨ ਪਹਾੜ ਸਨ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਉਸ ਪਹਾੜੀ ਦੇ ਹੇਠ ਉਤਰ ਖਲੋਤੇ, ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਲੰਮੀਆਂ ਵਾਗਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨਕੇ ਬ੍ਰਿਛਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ ਦਿਤਾ ਅਰ ਆਪ ਦੋਵੇਂ ਪਹਾੜੀ ਚੜ੍ਹਨ ਲਗੇ ਉੱਪਰ ਚੜ੍ਹਨ ਲਈ ਕੋਈ ਚੰਗੀ ਪਗਡੰਡੀ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਨਾਂ ਨੂੰ ਘੰਟਾ ਭਰ ਲਗ ਗਿਆ। {{gap}}ਜਦ ਇਹ ਦੋਵੇਂ, ਪਹਾੜੀ ਦੇ ਉੱਪਰ ਪਹੁੰਚੇ ਤਾਂ ਮਾਇਆ ਰਾਣੀ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਸਾਹਮਣੇ ਪਾਸੇ ਜਿਥੋਂ ਤਕ ਨਜ਼ਰ ਦੇਖਦੀ ਹੈ ਪਹਾੜ ਹੀ ਪਹਾੜ ਹਨ ਅਰ ਇਹ ਓਹ ਬਿੰਧਯਾਚਲ ਪਹਾੜ ਹੈ ਜੋ ਸੈਂਕੜੇ ਕੋਹਾਂ ਤਕ ਪਸਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਇਹ ਥਾਂ (ਜਿਥੇ ਮਾਇਆ ਰਾਣੀ ਖਲੋਤੀ ਪਹਾੜਾਂ ਦਾ ਅਨੰਦ ਦੇਖ ਰਹੀ ਸੀ) ਲੌਗੜ ਦੇ ਪਾਸ ਹੈ ਪਰ ਉਸਦੀ ਸਰਹੱਦੋਂ ਬਾਹਰ। {{gap}}ਧੁਪ ਭੀ ਬੜੀ ਤੇਜ ਸੀ ਤੇ ਭੁੱਖ ਤ੍ਰੇਹ ਭੀ ਲਗੀ ਹੋਈ ਸੀ<noinclude></noinclude> qrk0e3bpm5sl4v2vwt8gi8tq867zq4d ਪੰਨਾ:ਚੰਦ੍ਰਕਾਂਤਾ ਸੰਤਤਿ ਭਾਗ 10.pdf/76 250 70538 217460 213411 2026-05-07T11:55:28Z Gurjit Chauhan 1821 /* ਸੋਧਣਾ */ 217460 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gurjit Chauhan" />{{center|(੭੧)}}</noinclude>ਇਸ ਲਈ ਦਰੋਗੇ ਨੇ ਮਾਇਆ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਹੁਣ ਏਥੇ ਠਹਿਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਬਕੇਵਾਂ ਮਿਟ ਗਿਆ ਹੈ ਚਲੋ। {{gap}}ਮਾਇਆ-ਅਜੇ ਹੋਰ ਅਗੇ ਜਾਣਾ ਹੈ ਤੁਸਾਂ ਤਾਂ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਏਸੇ ਪਹਾੜੀ ਤੇ ਇੰਦਰ ਦੇਵ ਦਾ ਘਰ ਹੈ। {{gap}}ਦਰੋਗਾ-ਹਾਂ ਠੀਕ ਹੈ ਪਰ ਮੈਂ ਇਹ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਹਾੜੀ ਦੇ ਉਪਰ ਚੜਦਿਆਂ ਹੀ ਸਦਾ ਘਰ ਆ ਜਾਵੇਗਾ। {{gap}}ਮਾਯਾ-ਹਵਾ ਚਲੋ, ਕਿੰਨੇ ਕੁ ਚਿਰ ਵਿਚ ਓਥੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵਾਂਗੇ? {{gap}}ਦਰੋਗਾ-ਜੇ ਛੇਤੀ ੨ ਜਾਈਏ ਤਾਂ ਘੰਟੇ ਵਿੱਚ {{gap}}ਮਾਯ:-ਹਾਇ ਹਾਇ! {{gap}}ਅੱਗੇ ੨ ਦਰੋਗਾ ਤੇ ਪਿਛੇ ੨ ਮਾਇਆ ਰਾਣੀ ਉਪਰ ਵਲ ਤੁਰ ਪਏ। ਉੱਪਰ ਚੜਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮਾਇਆ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਹੌਕਨੀ ਚੜਦੀ ਸੀ, ਥੋੜੀ ੨ ਦੂਰ ਜਾਕੇ ਬੈਠ ੨ ਕੇ ਸਾਹ ਲੈਂਦੀ ਸੀ ਥੋੜੇ ਚਿਰ ਤਕ ਓਹ ਇਕ ਝਾ ਦੇ ਅਗੇ ਜਾ ਪਹੁੰਚੇ ਜਿਸਦੇ ਅੰਦਰ ਦੋ ਆਦਮੀ ਅਰਾਮ ਨਾਲ ਜਾ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਦਰੋਗੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੁਣ ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਾਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਇਸਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿਚ ਮਾਇਆ ਰਾਣੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ, ਤਿਆਰ ਹਾਂ ਪਰ ਜਰਾ ਸਾਹ ਲੈ ਲਵਾਂ। {{gap}}ਗੁਫਾ ਦੇ ਬਾਹਰ ਦੋ ਚੌੜੇ ਪੱਥਰ ਸਨ ਜਿਨਾਂ ਤੇ ਮਾਯਾ ਰਾਣੀ ਤੇ ਦਰੋਗਾ ਬੈਠ ਗਏ, ਇਨਾਂ ਨੂੰ ਬੈਠਿਆਂ ਅਜੇ ਬਹੁਤ ਚਿਰ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਕਿ ਗੁਫਾ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ ਇਕ ਆਦਮੀ ਨਿਕਲਿਆ ਜਿਸਨੇ ਮਾਇਆ ਰਾਣੀ ਅਰ ਦਰੋਗੇ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ।<noinclude></noinclude> tnqh2q8v9i7sl8c5ed9a0tolek8tisu ਪੰਨਾ:ਚੰਦ੍ਰਕਾਂਤਾ ਸੰਤਤਿ ਭਾਗ 10.pdf/65 250 71719 217444 216171 2026-05-07T10:45:11Z Gurjit Chauhan 1821 /* ਸੋਧਣਾ */ 217444 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gurjit Chauhan" />{{center|(੬੦)}}</noinclude> ਕਾਮਨੀ ਤੇ ਤਾਰਾ ਇਸ ਮਕਾਨ ਦੀ ਛੱਤ ਤੇ ਚੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਆਨੰਦ ਲੈ ਰਹੀਆਂ ਸਨ ਤਾਂ ਕਿਸ਼ੋਰੀ ਨੇ ਤਾਰਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ:-ਭੈਣ ਤਾਰਾ ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੁਸਾਂ ਸਾਡੀ ਬੜੀ ਖਾਤ੍ਰ ਦਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਇਥੇ ਬੜੇ ਆਨੰਦ ਵਿਚ ਹਾਂ ਹੁਣ ਸਾਨੂੰ ਆਸ਼ਾ ਹੋਗਈ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਦਇਆ ਨਾਲ ਹੁਣ ਸਾਡੇ ਦਿਨ ਫਿਰ ਪੈਣਗੇ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਗਲਾਂ ਅਜੇਹੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨਾਂ ਦੇ ਜਾਣੇ ਬਿਨਾਂ ਮਨ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋਰਿਹਾ ਹੈ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਦਸੋ ਤਾਂ॥ {{gap}}ਤਾਰਾ-ਓਹ ਕਹੜੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਹਨ ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਪੁਛੋਗੀਆਂ ਮੈਂ ਦਸਾਂਗੀ। {{gap}}ਕਿਸ਼ੋਰੀ-ਮਾਯਾ ਰਾਣੀ ਕੌਣ ਹੈ ਅਰ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਵੈਰ ਕਿਉਂ ਕਰਦੀ ਹੈ? {{gap}}ਤਾਰਾ-ਮਾਇਆ ਰਾਣੀ ਜਮਾਨੀਆਂ ਦੀ ਰਾਣੀ ਹੈ, ਜਮਾਨੀਆਂ ਵਿਚ ਇਕ ਬੜਾ ਭਾਰਾ ਤਲਿਸਮ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਬਾਬਤ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੌਰ ਇੰਦਰ ਜੀਤ ਸਿੰਘ ਤੇ ਅਨੰਦ ਸਿੰਘ ਦੇ ਹਥੋਂ ਟੁਟੇਗਾ। ਪਰ ਮਾਇਆ ਰਾਣੀ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਓਹ ਤਲਿਸਮ ਨਾ ਟੁਟੇ। ਇਸ ਵਾਸਤੇ ਓਹ ਬਖੇੜਾ ਮਚਾ ਰਹੀ ਹੈ। {{gap}}ਕਿਸ਼ੋਰੀ-ਅਤੇ ਕਮਲਨੀ ਕੌਣ ਹੈ? ਮੈਂ ਉਸਦਾ ਨਾਉਂ ਹੈ ਕਈ ਵਾਰੀ ਸੁਣ ਚੁਕੀ ਹਾਂ ਤੇ ਇਹ ਭੀ ਜਾਣਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਓਹ ਹਾਂ ਕਿ ਸਾਡੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। {{gap}}ਹਾਂ—ਮਾਇਆ ਰਾਣੀ ਦੀਆਂ ਦੋ ਭੈਣਾਂ ਹੋਰ ਹਨ (ਹਾਉਕਾ ਭਰਕੇ) ਇਕ ਤਾਂ ਏਹੋ ਕਮਲਨੀ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਮਕਾਨ<noinclude></noinclude> 3tfa1jh0ze3pbigxk1sqto8a1rg721t 217445 217444 2026-05-07T10:45:47Z Gurjit Chauhan 1821 217445 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gurjit Chauhan" />{{center|(੬੦)}}</noinclude> ਕਾਮਨੀ ਤੇ ਤਾਰਾ ਇਸ ਮਕਾਨ ਦੀ ਛੱਤ ਤੇ ਚੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਆਨੰਦ ਲੈ ਰਹੀਆਂ ਸਨ ਤਾਂ ਕਿਸ਼ੋਰੀ ਨੇ ਤਾਰਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ:-ਭੈਣ ਤਾਰਾ ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੁਸਾਂ ਸਾਡੀ ਬੜੀ ਖਾਤ੍ਰ ਦਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਇਥੇ ਬੜੇ ਆਨੰਦ ਵਿਚ ਹਾਂ ਹੁਣ ਸਾਨੂੰ ਆਸ਼ਾ ਹੋਗਈ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਦਇਆ ਨਾਲ ਹੁਣ ਸਾਡੇ ਦਿਨ ਫਿਰ ਪੈਣਗੇ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਗਲਾਂ ਅਜੇਹੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨਾਂ ਦੇ ਜਾਣੇ ਬਿਨਾਂ ਮਨ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋਰਿਹਾ ਹੈ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਦਸੋ ਤਾਂ॥ {{gap}}ਤਾਰਾ-ਓਹ ਕੇਹੜੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਹਨ ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਪੁਛੋਗੀਆਂ ਮੈਂ ਦਸਾਂਗੀ। {{gap}}ਕਿਸ਼ੋਰੀ-ਮਾਯਾ ਰਾਣੀ ਕੌਣ ਹੈ ਅਰ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਵੈਰ ਕਿਉਂ ਕਰਦੀ ਹੈ? {{gap}}ਤਾਰਾ-ਮਾਇਆ ਰਾਣੀ ਜਮਾਨੀਆਂ ਦੀ ਰਾਣੀ ਹੈ, ਜਮਾਨੀਆਂ ਵਿਚ ਇਕ ਬੜਾ ਭਾਰਾ ਤਲਿਸਮ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਬਾਬਤ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੌਰ ਇੰਦਰ ਜੀਤ ਸਿੰਘ ਤੇ ਅਨੰਦ ਸਿੰਘ ਦੇ ਹਥੋਂ ਟੁਟੇਗਾ। ਪਰ ਮਾਇਆ ਰਾਣੀ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਓਹ ਤਲਿਸਮ ਨਾ ਟੁਟੇ। ਇਸ ਵਾਸਤੇ ਓਹ ਬਖੇੜਾ ਮਚਾ ਰਹੀ ਹੈ। {{gap}}ਕਿਸ਼ੋਰੀ-ਅਤੇ ਕਮਲਨੀ ਕੌਣ ਹੈ? ਮੈਂ ਉਸਦਾ ਨਾਉਂ ਹੈ ਕਈ ਵਾਰੀ ਸੁਣ ਚੁਕੀ ਹਾਂ ਤੇ ਇਹ ਭੀ ਜਾਣਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਓਹ ਹਾਂ ਕਿ ਸਾਡੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। {{gap}}ਹਾਂ—ਮਾਇਆ ਰਾਣੀ ਦੀਆਂ ਦੋ ਭੈਣਾਂ ਹੋਰ ਹਨ (ਹਾਉਕਾ ਭਰਕੇ) ਇਕ ਤਾਂ ਏਹੋ ਕਮਲਨੀ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਮਕਾਨ<noinclude></noinclude> 6yn2wdvuvawhvkc1p32xneyx1ck143k ਪੰਨਾ:ਵਾਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਕੀ - ਗੰਡਾ ਸਿੰਘ.pdf/16 250 71878 217408 216542 2026-05-06T14:13:45Z Jalseerat Aman 2446 /* ਸੋਧਣਾ */ 217408 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Jalseerat Aman" /></noinclude> ੧੨. <poem>ਤੀਨ ਕੋਹ ਤੇ ਕਤਲਾਮ ਕਰਿ ਮਾਰੇ ਨਾਲੇ ਲੋਟੀ ਹੋਈ। ਕਹੁ ਜੀ ਦਰਸ਼ਨ ਪਹੁਤੀ ਖਬਰ ਖਾਨ ਨੂੰ ਹੰਜੂ ਹਾਰ ਪਰੋਈ॥੪੨॥</poem> {{gap}}ਚੌਧਰੀ ਦੇਵੇ ਨੂੰ ਪਈ ਭਾਂਜ ਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਮੁਹਿੰਮ ਨੂੰ ਹੋਈ ਇਸ ਹਾਰ ਨਾਲ ਸਰਕਾਰ ਲਾਹੌਰ ਦੀ ਧੌਣ ਭੀ ਨਮੋਸ਼ੀ ਨਾਲ ਨੀਵੀਂ ਪੈ ਗਈ। ਹੁਣ ਅਸਲਮ ਖਾਨ ਪਾਸ ਇੱਕੋ ਚਾਰਾ ਸੀ ਕਿ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੇ ਹਜ਼ੂਰ ਅਰਜ਼ੀ ਭੇਜੇ। ਬਹਾਦੁਰ ਸ਼ਾਹ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਇਸ ਵੇਲੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਸੋ ਉਥੇ ਹੀ ਅਰਜ਼ੀ ਭੇਜੀ ਗਈ ਜਿਸ ਦੇ ਉਤਰ ਵਿਚ ਅੱਗੋਂ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨੇ ਮੁੜ ਅਸਲਮ ਖਾਨ ਨੂੰ ਹੀ ਝਾੜ ਪਾਈ ਕਿ 'ਅਕਲ ਤੁਮਾਰੀ ਖੋਈ...' <poem>{{gap}}ਘਰ ਨਾਨਕ ਕਾ ਆਦਿ ਜੁਗਾਦੀ ਤਿਸ ਪਰ ਤੇਗ ਉਠਾਈ। ਕਹੁ ਜੀ ਦਰਸ਼ਨ ਸਦਾ ਸਦਾ ਹਹਿ ਪੀਰੀ ਮੀਰੀ ਘਰ ਨਾਨਕ ਦੇ ਆਈ।੪੫॥</poem> ਵਾਰ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਪਿੱਛਾ, ਅਤੇ ਭਵਿਖਤ ਪਰ ਅਸਰ- {{gap}}ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਪਾਠਕ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪੰਧਰਵੀਂ ਸਦੀ ਈਸਵੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿਚ ਜਰਵਾਣੇ ਰਾਜ ਤੋਂ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਲਈ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨੇ ਇਕ ਜੋਤਿ ਜਗਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਜਿਸ ਦੇ ਚਾਨਣੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਛੇਤੀ ਹੀ ਇਕ ਮਾਨਸਕ ਹਿੱਲ ਜੁੱਲ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਜਾਗਦੇ ਰੱਖਣ ਲਈ ਦੂਸਰੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਂ ਨੇ ਚੁਗਿਰਦੇ ਨੂੰ ਹਿਲਾਇਆ ਤੇ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਸਾਧਨ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ। ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਲੂੰ ਕੰਡਿਆਂ ਵਾਂਗ ਖੜੇ ਕਰ ਦਿਤੇ। ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਗੋਬਿੰਦ ਨੇ ਮੀਰੀ ਤੇ ਪੀਰੀ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪਹੀਏ ਇਕ ਧੁਰੇ ਨਾਲ ਬਰਾਬਰ ਜੋੜ ਕੇ ਅੱਗੇ ਨੂੰ ਸੌਖਿਆਂ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਤੁਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਹਕੂਮਤ ਨਾਲ ਸਿੱਧਾ ਮੱਥਾ ਡਾਹੁਣ ਲਈ ਪਿਰਤ ਪਾ ਦਿੱਤੀ। ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਰਾਇ ਨੇ ਰਾਜ ਦੇ ਸਹੀ ਤੇ ਨੇਕ ਹੱਕਦਾਰ ਦਾਰਾ ਸ਼ਿਕੋਹ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੇ ਟਾਕਰੇ ਰੋਕ ਪਾਉਣ ਲਈ ਬਿਆਸਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਫੌਜ ਲਿਆ ਖੜੀ ਕੀਤੀ। ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦੁਰ ਨੇ ਧਰਮ ਦੀ ਧੁਜਾ ਖੜੀ ਰੱਖਣ ਲਈ ਆਪਣਾ ਸੀਸ ਕੁਰਬਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਭਾਈ ਮਤੀ ਦਾਸ ਨੂੰ ਰਾਜ-ਵਿਦਰੋਹੀ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਾ ਕੇ ਹਕੂਮਤ ਨੇ ਆਰੇ Digitized by Panjab Digital Library | www.panjabdigilib.org<noinclude></noinclude> sv8q33kcjudf1b2h2hyw9mg6yg4m4t7 ਪੰਨਾ:ਵਾਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਕੀ - ਗੰਡਾ ਸਿੰਘ.pdf/17 250 71879 217409 216543 2026-05-06T14:23:35Z Jalseerat Aman 2446 /* ਸੋਧਣਾ */ 217409 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Jalseerat Aman" /></noinclude> {{right|੧੩.}} ਨਾਲ ਦੋ ਫਾੜ ਚਿਰਵਾ ਦਿਤਾ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਿੱਖਾਂ ਵਿਚ ਭੀ ਇਸ ਪਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਸ਼ਹੀਦੀਆਂ ਦੀ ਪਿਰਤ ਪੈ ਗਈ। ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਨੇ ਜਦ ਕੋਈ ਹੋਰ ਹੀਲਾ ਸਫਲ ਹੁੰਦਾ ਨਾ ਦੇਖਿਆ ਤਾਂ ਅੰਤ ਤਲਵਾਰ ਹੱਥ ਲੈ ਲਈ ਤੇ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਮੁਗਲ ਹਕੂਮਤ ਨਾਲ ਟੱਕਰ ਲੈਣ ਲਈ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਆ ਨਿਕਲੇ । ਸਿੰਘਾਂ ਨੂੰ ਰਣ-ਤੱਤੇ ਵਿਚ ਹਸੂੰ ਹਸੂੰ ਜੂਝਣ ਲਈ ਭਗੌਤੀਆਂ ਤੇ ਰਾਮ-ਜੰਗੇ ਦੇ ਕੇ ਖੜੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਅਤੇ ਬਾਰਾਂ ਤੇਰਾਂ ਲੜਾਈਆਂ ਵਿਚ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਹਾਰ ਦੇ ਕੇ ਰਾਜ ਨਾਲ ਟੱਕਰਾਂ ਲੈਣ ਤੇ ਅੰਤ ਜਿੱਤਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਲੀਹ ਤੋਰ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਸੁਆਦ ਪਾ ਦਿੱਤਾ। {{gap}}'ਦਰਸ਼ਨ' ਦੀ ਇਸ ਵਾਰ ਵਿਚ ਬਿਆਨ ਕੀਤੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਇਸੇ ਪਿਰਤ ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਦੀਆਂ ਕੜੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਭਾਵੇਂ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਸਰਹਿੰਦ ਦੇ ਫੌਜਦਾਰ ਵਜ਼ੀਰ ਖਾਨ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜੇ ਹੋਏ ਇਕ ਪਠਾਣ ਹਥੋਂ ਮਾਰੂ ਜ਼ਖਮ ਦੇ ਕਾਰਣ ਨੰਦੇੜ ਸ਼ਹਿਰ (ਦੱਖਣ) ਵਿਚ ਜੋਤੀ ਜੋਤਿ ਸਮਾ ਚੁਕੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਛੋਂ ਸਿੰਘਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਪਰਤੱਖ ਆਗੂ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਤਾਂ ਭੀ ਗੁਰੂ ਦੀ ਜਗਾਈ ਜੋਤਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਜਗ ਰਹੀ ਸੀ ਤੇ ਪਾਏ ਪੂਰਨੇ ਪਰਤੱਖ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਮਾਲ-ਹੈਂਕੜੀ ਧੜੀਆਂ ਨੇ ਜਦ ਦਮੜੀ ਦੇ ਤੂਤਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਨਿਗੂਣੀ ਜਿਹੀ ਗੱਲ ਨੂੰ—ਜਿਸ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਵਾਰ ਵਿਚ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ-ਐਵੇਂ ਹੀ ਵਧਾ ਕੇ ਸਿੰਘਾਂ ਵਿਰੁਧ ਹਕੂਮਤ ਨੂੰ ਜਾ ਉਕਸਾਇਆ ਤੇ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਨਾਇਬ ਸੂਬੇਦਾਰ ਨੂੰ ਭੜਕਾ ਕੇ ਰਾਜਸੀ ਕਲਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਖੜੀ ਕਰ ਦਿਤੀ, ਤਾਂ ਅੱਗਿਉਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭੀ ਬਚਾ ਨਾ ਹੁੰਦਾ ਦੇਖ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਭੀ ਭਗੌਤੀਆਂ ਫੜ ਲਈਆਂ। ਫੇਰ ਜੋ ਅੜੇ ਸੋ ਝੜੇ ਤੇ ਓੜਕ ਫਤਿਹ ਸਿੰਘਾਂ ਦੀ ਹੋਈ। {{gap}}ਇਨ੍ਹਾਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਿਚ ਫਤਿਹ ਨੇ ਸਿੰਘਾਂ ਦੇ ਹੌਂਸਲੇ ਦੂਣੇ ਚੌਣੇ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਰਤੱਖ ਗਿਆਨ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਜੇ ਥੋੜੇ ਜਿਹੇ ਸਿੰਘ ਮਾਮੂਲੀ ਭਗਉਤੀਆਂ ਨਾਲ ਹਕੂਮਤ ਦੀਆਂ ਧਾੜਾਂ ਨੂੰ ਭਾਂਜ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਸਿੰਘਾਂ ਦੇ ਦਲ ਅੱਗੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਿਸੇ ਕੀ ਅੜਨਾ ਹੈ। ਮਾਂਗਵੀਆਂ ਧਾੜਾਂ ਤਾਂ ਐਵੇਂ ਹੀ ਭੱਜ ਨਿਕਲਣਗੀਆਂ Digitized by Panjab Digital Library | www.panjabdigilib.org<noinclude></noinclude> mxiz0dfulymn87w64ffqz682u0yn8ze ਪੰਨਾ:ਵਾਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਕੀ - ਗੰਡਾ ਸਿੰਘ.pdf/18 250 71880 217417 216544 2026-05-07T01:55:59Z Jalseerat Aman 2446 /* ਸੋਧਣਾ */ 217417 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Jalseerat Aman" /></noinclude> ੧੪. ਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਫੌਜ ਦੇ ਮਨ ਭੀ ਤਰਾਹੇ ਤਰੱਠੇ ਹੋਏ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਡਟ ਨਹੀਂ ਸਕਣਗੇ । ਜਦ ਭੀ ਵਧੇ ਹੋਏ ਹੌਂਸਲਿਆਂ ਵਾਲੇ ਸਿੰਘਾਂ ਕਦੀ ਕੋਈ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਹੱਲਾ ਮਾਰਿਆ ਤਾਂ ਮਨਾਂ ਵਿਚ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਭੈ ਦੇ ਕਾਰਣ ਵੈਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸਫਾਂ ਬਹੁਤਾ ਤਰਾਣ ਲਾਏ ਬਿਨਾਂ ਹੀ ਹਿੱਲ ਜਾਣਗੀਆਂ। ਇਸ ਲਈ ਕੋਈ ਹੰਭਲਾ ਮਾਰਨ ਲਈ ਸਿੰਘਾਂ ਦੇ ਮਨ ਉਤਾਵਲੇ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ। ਏਨੇ ਨੂੰ ਦੱਖਣ ਤੋਂ ਬਾਬਾ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਸਰਹਿੰਦ ਦੇ ਤੱਲੁਕੇ ਵਿੱਚ ਆ ਦੜਕਿਆ। ਬੱਸ ਫੇਰ ਕੀ ਸੀ, ਥਾਉਂ ਥਾਈਂ ਸਿੰਘ ਬਰਸਾਤ ਦੀਆਂ ਖੁੰਬਾਂ ਵਾਂਗੂੰ ਨਿਕਲ ਆਏ ਤੇ ਦਲਾਂ ਦੇ ਦਲ ਵਹੀਰਾਂ ਘੱਤੀਂ ਸਰਹਿੰਦ ਵੱਲ ਨੂੰ ਉੱਛਲ ਪਏ। ਗੁਰੂ ਦੀ ਸਰਾਪੀ ਹੋਈ ਸਰਹਿੰਦ ਵਲ ਉਹ ਅੱਗੇ ਹੀ ਦੰਦੀਆਂ ਪੀਹ ਰਹੇ ਸਨ। ਸਾਹਿਬ-ਜ਼ਾਦਿਆਂ ਦੀਆਂ ਤੜਫਦੀਆਂ ਲੋਥਾਂ ਹਾਲ ਤਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੜਫਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਧੁਖਦੀਆਂ ਚਿਖਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਆਉਣ ਨਾਲ ਹੀ ਸਿੰਘਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਵਿਚ ਲਾਂਬੂ ਬਲ ਬਲ ਉਠਦੇ ਸਨ। ਸਰਹਿੰਦ ਦੇ ਹਾਕਮ ਵਜ਼ੀਰ ਖਾਨ ਨੇ ਭੀ ਚੋਖੀ ਫੌਜ ਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਮੁਲਖਈਆ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਸਮਾਣੇ ਤੇ ਸਢੌਰੇ ਵਿਚ ਸਿੰਘਾਂ ਦੀਆਂ ਜੇਤੂ ਮਾਰਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਕੰਬਾਏ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਕ ਸੱਟ ਭੀ ਨਾ ਸਹੀ । ਚਪੜ-ਚਿੜੀ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਵਜ਼ੀਰ ਖਾਨ ਦੇ ਮਰਦੇ ਸਾਰ ਹੀ ਉਹ ਪੱਤਰਾ ਵਾਚ ਗਏ। ਸਰਹਿੰਦ ਉੱਤੇ ਸਿੰਘਾਂ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਰਾਜ ਦੀ ਦੋਹੀ ਫਿਰ ਗਈ। ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਰਾਜ ਬਹੁਤਾ ਚਿਰ ਟਿਕਿਆ ਨਾ ਰਹਿ ਸਕਿਆ ਅਤੇ ਸਿੰਘਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਹਸਤੀ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਲਈ ਸੈਂਕੜੇ ਨਹੀਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਬਲੀ ਦੇਣੀ ਪਈ, ਪਰ ਗੁਰੂ ਦੀ ਜਗਾਈ ਹੋਈ ਜੋਤਿ ਵੈਰੀਆਂ ਵਲੋਂ ਰਾਜ ਦੇ ਸਾਰੇ ਤਰਾਣਾਂ ਤੇ ਝੱਖੜਾਂ ਨਾਲ ਭੀ ਬੁਝਾਈ ਨਾ ਜਾ ਸਕੀ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਿੰਘਾਂ ਦੀ ਪਿਰਤ ਦੇ ਪੂਰਨੇ ਮਿਟਾਏ ਨਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਕਈ ਕਤਲਾਮਾਂ ਹੋਈਆਂ ਤੇ ਘਲੂਘਾਰੇ ਵਰਤੇ, ਪਰ ਸਿੰਘ ਕੌੜੀ ਵੇਲ ਵਾਂਗ ਵਧਦੇ ਹੀ ਗਏ। ਹੰਨੇ ਹੰਨੇ ਮੀਰੀ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਭੂਰੀਆਂ ਵਾਲੇ ਕਿਰਤੀ ਸੰਤ ਰਾਜੇ ਬਣ ਗਏ, ਤੇ ਰਾਜੇ ਭੀ ਉਹ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਪਾਸੋਂ ਮੁਗਲ, ਮਰਾਠੇ, ਰਾਸ਼ੇ ਤੇ ਫਰੰਗੀ ਭੀ ਕੰਨੀ ਕਤਰਾਉਣ ਲੱਗੇ। ਕਵੀ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਕਥਨ ਅਨੁਸਾਰ Digitized by Panjab Digital Library | www.panjabdigilib.org<noinclude></noinclude> b4nd0mlqse20f644rskr5f15qhyynnj ਪੰਨਾ:ਵਾਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਕੀ - ਗੰਡਾ ਸਿੰਘ.pdf/19 250 71881 217418 216545 2026-05-07T02:04:42Z Jalseerat Aman 2446 /* ਸੋਧਣਾ */ 217418 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Jalseerat Aman" /></noinclude> {{right|੧੫.}} {{Block center|<poem>ਕਹੁ ਜੀ ਦਰਸ਼ਨ ਕਿਆ ਪਰਵਾਹ ਤਿਨਾ ਕੂ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਸਿਰ ਸਾਇਆ॥੧੧॥</poem>}} {{larger|ਇਸ ਦੀ ਸਾਹਿੱਤਕ ਪੜਚੋਲ-}} {{gap}}ਸਾਹਿੱਤਕ ਪੜਚੋਲ ਦੇ ਦਰਿਸ਼ਟੀ-ਕੋਣ ਤੋਂ ਇਹ ਵਾਰ ਕੋਈ ਬਹੁਤੇ ਉੱਚੇ ਪਾਏ ਦੀ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਸੰਬੰਧੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਪ੍ਰੀਤਮ ਸਿੰਘ, ਐਮ. ਏ., ਮਹਿਕਮਾ ਪੰਜਾਬੀ, ਮਹਿੰਦਰਾ ਕਾਲਜ ਪਟਿਆਲਾ, ਆਪਣੀ ੨੨ ਅਕਤੂਬਰ ੧੯੫੦ ਦੀ ਚਿੱਠੀ ਵਿਚ ਲਿਖਦੇ ਹਨ ਕਿ: {{gap}}ਤੁਹਾਡੀ ਆਗਿਆ ਅਨੁਸਾਰ ਮੈਂ 'ਵਾਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਕੀ' ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਲਿਖਣ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਸਾਧਾਰਣ ਜਿਹਾ ਕਵੀਸ਼ਰ ਮਲੂਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਬੋਲੀ ਮਿਲਗੋਭਾ ਜਿਹੀ ਹੈ, (ਜਿਵੇਂ: ਦਰਸ਼ਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ, ਚਉਰਾਸੀ ਦੇ ਵਿਚਿ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਕੋ ਨ੍ਹਵਾਨੁ, ਹੁਕਮ ਰੱਬ ਕੇ ਤਾਮਸ ਉੱਠੀ, ਸਹਲ ਕੰਮ ਥੋਂ, ਕਿਆ ਪਰਵਾਹ ਤਿਨਾਂ ਕੂੰ), ਕਿਰਿਆ-ਰੂਪਾਂ (ਜਿਵੇਂ : ਨਦਰ ਕਰੇਂਦਾ ਭਾਰੀ, ਮੋਰਚੇ ਬੰਨ੍ਹ ਖਲੋਏ, ਸੁਖ ਨਾ ਕੋਈ ਸੋਏ, ਨਦਰ ਨਾ ਆਵਸ ਕੋਈ) ਤੇ ਉਚਾਰਣ (ਜਿਵੇਂ : 'ਬਡੇ ਬਡੇ' ਤੇ 'ਵਡੇ ਵਡੇ') ਦੀ ਕਿਸੇ ਇਕ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ ਤੋਂ ਇਉਂ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਹੁਨਰ ਵਿਚ ਉਹ ਅਜੇ ਬਹੁਤਾ ਪੱਕਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੋਇਆ, ਕਲਮ ਅਜੇ ਰਸੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਤੇ ਬੋਲੀ ਉਪਰ ਪੂਰਾ ਕਾਬੂ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਅਜੇ ਬੱਝਣ ਵਾਲੀ ਸੀ। {{gap}}ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਵਾਰ ਵਿਚ ਫ਼ਾਰਸੀ ਦੇ ਤਤਸਮ ਸ਼ਬਦ ਬਹੁਤ ਹਨ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਬਹੁਤਾ ਨਾ ਪੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਹੋਣ ਦੇ ਸੂਚਕ ਹਨ। 'ਲਾਹੌਰ' ਵਾਸਤੇ 'ਲਾਹਾਨੂਰ', 'ਖਾਨਾ ਜੰਗੀ' ਵਾਸਤੇ 'ਜੰਗਾ ਖਾਨੀ', 'ਚਸ਼ਮ ਨੁਮਾਈ' ਵਾਸਤੇ 'ਚਸ਼ਮ ਨਿਵਾਈ', 'ਮੁਦਈ' ਵਾਸਤੇ 'ਮੱਦੀ' ਤੇ 'ਦਰਾਮਦ' ਦੀ ਥਾਂ 'ਦੁਰਾਮਤ' ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਤੋਂ ਭੀ ਇਹੋ ਹੀ ਖਿਆਲ ਬਣਦਾ ਹੈ। Digitized by Panjab Digital Library | www.panjabdigilib.org<noinclude></noinclude> 47rpy4dgnbzru3kt2z8o2l2lib2io79 ਪੰਨਾ:ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ.pdf/4 250 72083 217420 217131 2026-05-07T05:07:50Z Harchand Bhinder 2624 217420 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|4||}}</noinclude>{{left|{{x-larger|'''...ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ'''}}'' {{dhr|3em}} ਲੇਖਕ : ਡਾ. ਅਬਰਾਹਮ ਟੀ. ਕਾਵੂਰ'' {{larger|© ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਪੰਜਾਬ (ਰਜਿ:)}} {{dhr|12em}} ਤੇਰ੍ਹਵਾਂ ਐਡੀਸ਼ਨ{{gap|2em}} : 2011 ਕਾਪੀ{{gap|2em}} : 2000}} {{dhr|6em}} <poem>ਸੰਪਰਕ ਪਤਾ : ''ਦਫ਼ਤਰ ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਪੰਜਾਬ (ਰਜਿ:),'' ''ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਭਵਨ, ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਚੌਕ,'' ''ਸੰਘੇੜਾ ਬਾਈਪਾਸ, ਬਰਨਾਲਾ -148101,'' ''ਫੋਨ: 01679-241466, ਮੋਬਾ: 9876953561,'' ''www.tarksheel.org''</poem> {{dhr|3em}} ਮੁੱਲ : ਪੇਪਰ ਬੈਕ 25 ਰੁਪਏ {{larger|'''ਛਾਪਕ : ਅੱਪੂ ਆਰਟ ਪ੍ਰੈਸ, ਸ਼ਾਹਕੋਟ'''}} {{dhr|3em}} {{rule}} ਇਹ ਕਿਤਾਬ D. P. I. ਪੰਜਾਬ ਵੱਲੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੱਤਰ ਨੰ: 3-24-84 ਐਡੀਟਰ ਪੰਜਾਬੀ ਮਿਤੀ 11-12- 84 ਰਾਹੀਂ ਸੈਕੰਡਰੀ, ਹਾਈ ਤੇ ਮਿਡਲ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸਿਖਿਆ ਕੇਂਦਰਾਂ ਲਈ ਮਨਜੂਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।<noinclude></noinclude> sg9l2guxrod9jyaewqsq3ym3v3bd6qz ਪੰਨਾ:ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ.pdf/13 250 72100 217421 217113 2026-05-07T05:09:50Z Harchand Bhinder 2624 217421 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|13||}}</noinclude>ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਦਾ ਸਿਰੜੀ ਆਗੂ ਹੈ, ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਚਮਤਕਾਰੀ ਆਦਮੀਆਂ ਦੇ ਖੋਖਲੇਪਣ ਨੂੰ ਨੰਗਾ ਕਰਨਾ ਹੈ | ਇਹ ਲੜਾਈ ਨਿਰਸੰਦੇਹ, ਮਨੁੱਖੀ ਤਰੱਕੀ ਲਈ ਸਹਾਇਕ ਹੈ। {{right|{{center|<poem>ਹਰੀਹਰਨ ਪੰਜਾਰ, ਬੰਬਈ</poem>}} }}<noinclude></noinclude> 4po8ig1at9s56pmyam74exgz9xxdvq4 217422 217421 2026-05-07T05:11:13Z Harchand Bhinder 2624 217422 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|13||}}</noinclude>ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਦਾ ਸਿਰੜੀ ਆਗੂ ਹੈ, ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਚਮਤਕਾਰੀ ਆਦਮੀਆਂ ਦੇ ਖੋਖਲੇਪਣ ਨੂੰ ਨੰਗਾ ਕਰਨਾ ਹੈ | ਇਹ ਲੜਾਈ ਨਿਰਸੰਦੇਹ, ਮਨੁੱਖੀ ਤਰੱਕੀ ਲਈ ਸਹਾਇਕ ਹੈ। {{right||<poem>ਹਰੀਹਰਨ ਪੰਜਾਰ, ਬੰਬਈ</poem>}}<noinclude></noinclude> env9f3z4139zq5zf1e7kzlsbwcv6st1 217423 217422 2026-05-07T05:11:50Z Harchand Bhinder 2624 217423 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|13||}}</noinclude>ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਦਾ ਸਿਰੜੀ ਆਗੂ ਹੈ, ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਚਮਤਕਾਰੀ ਆਦਮੀਆਂ ਦੇ ਖੋਖਲੇਪਣ ਨੂੰ ਨੰਗਾ ਕਰਨਾ ਹੈ | ਇਹ ਲੜਾਈ ਨਿਰਸੰਦੇਹ, ਮਨੁੱਖੀ ਤਰੱਕੀ ਲਈ ਸਹਾਇਕ ਹੈ। {{right|<poem>ਹਰੀਹਰਨ ਪੰਜਾਰ, ਬੰਬਈ</poem>}}<noinclude></noinclude> 9vsbyxsqkgu27hiqpjv2tikxjt98hwv ਪੰਨਾ:ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ.pdf/14 250 72101 217424 217132 2026-05-07T05:12:42Z Harchand Bhinder 2624 217424 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|14||}}</noinclude>{{center|{{x-larger|ਉਹ ਚੁਣੌਤੀਆਂ}}}} {{gap}}50 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੱਕ, ਅਨੇਕਾਂ ਯੋਗੀਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਸਿੱਧਾਂ, ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ, ਰੁਹਾਨੀਅਤ ਦੇ ਹਾਮੀਆਂ, ਟੂਣੇ ਵਾਲਿਆਂ ਤੇ ਹੱਥ-ਰੇਖਾ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਅਤੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਅਨੋਖੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਤੇ ਰਹੱਸ-ਪੂਰਣ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਗੈਰ-ਮੌਜੂਦ ਚਮਤਕਾਰਾਂ ਦੀ ਬੜੀ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਖੋਜ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਅਤੇ ਭਰਮਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਲ ਹੋਇਆ ਹਾਂ। ਅਜਿਹੇ ਭਰਮ ਜਿਹੜੇ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਮੇਰੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਭਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ ਤੇ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ, ਤੋਂ ਇਸ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਬਚਿਆ ਨਹੀ ਜਾ ਸਕਦਾ। {{gap}}ਮੇਰੇ ਬਚਪਨ ਸਮੇਂ ਇਹ ਭੈੜੇ ਡਰ, ਪ੍ਰੇਤਾਂ, ਟੂਣਿਆਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਨਰਾਜ਼ਗੀ, ਨਰਕ, ਰਾਖਸ਼ਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਸਰਾਪਾਂ ਆਦਿ ਬਾਰੇ ਸਨ। ਯੂਨਿਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਮੇਰੀ ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਸੋਚ ਅਤੇ ਲੜੀ ਬੱਧ ਖੋਜ ਨੇ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ, ਅਨੇਕਾਂ ਧਾਰਮਿਕ ਸਾਖੀਆਂ, ਗੁੱਝੀਆਂ ਪੈਗੰਬਰੀ ਭਵਿੱਖ-ਬਾਣੀਆਂ, ‘ਅਮਰ ਆਤਮਾਵਾਂ' ਅਤੇ ਚਮਤਕਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿੰਤੂ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ। {{gap}}ਉਹ ਮਾਮਲੇ, ਉਹ ਸੈਕੜੇ ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਘਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਤ-ਆਤਮਾਵਾਂ, ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੈਂ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਹਰੇਕ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਮਨੁੱਖੀ ਏਜੰਟ ਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਅਜੀਬ ਘਟਨਾਵਾਂ ਕਰਨ ਦਾ ਜ਼ੁੰਮੇਵਾਰ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਅਜੀਬ ਕੰਮ ਉਹ ਜਾਂ ਤਾਂ ਮਨੋਵਿਕਾਰ ਕਰਕੇ ਤੇ ਜਾਂ ਸ਼ਰਾਰਤ ਵਜੋਂ ਕਰਿਆ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਾਨਸਿਕ ਰੋਗੀਆਂ ਨੂੰ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਤ ਆਉਂਦੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਠੀਕ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪ੍ਰੇਤ ਕੱਢ ਕੇ ਨਹੀ ਕੀਤਾ, ਸਗੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹਿਪਨੋਟਾਈਜ਼ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚੋ ਭਰਮਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਕੇ ਕੀਤਾ। ਮੇਰਾ ਅਨੁਭਵ ਹੈ ਕਿ ਕੁੱਝ ਧਾਰਮਿਕ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਜਾਂ ਸਾਧਾਂ-ਸੰਤਾਂ ਨੂੰ, ਸੰਯੋਗਵੱਸ ਜਿਹੜੀਆਂ ਸਫ਼ਲਤਾਵਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਕੇਵਲ ਪੂਜਾ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾਵਾਂ ਜਾਂ ਮੰਤਰਾਂ ਦੇ ਰੋਗੀਆਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਉੱਤੇ ਹਿਪਨੋਟਿਜ਼ਮ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਰਕੇ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਡੋਲੇ ਭਾਲੇ ਲੋਕ ਇਹਨਾਂ ਇਲਾਜਾਂ ਨੂੰ ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤ ਕੱਢਣ ਵਾਲਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਦੇਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। {{gap}}ਮੈਂ ਇਹ ਵੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਨਸਾਨ ਦਾ, ਬਦਲੀ ਹੋਈ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨਾ ਨਾ ਤਾਂ ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਦੇ ਆਉਣ ਕਰਕੇ ਹੈ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਪੁਨਰ-ਜਨਮ ਕਰਕੇ, ਬਲਕਿ ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਵਹਿਮੀ ਮਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀਆਂ ਬੇਲਗਾਮ ਕਲਪਨਾਵਾਂ ਕਰਕੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਮੈਂ ਪ੍ਰੇਤ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁੱਤਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਤੇ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ, ਅੱਧੀਆਂ ਰਾਤਾਂ ਨੂੰ, ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਕਬਰਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਗਏ ਹਾਂ।ਮੈਂ ਰਾਤਾਂ ਨੂੰ ਕਨਾਟਾ ਦੇ ਕਬਰਸਤਾਨ ਤੋਂ ਲੰਕਾ ਰੇਡੀਓ ਤੋਂ ਬੋਲਿਆ ਹਾਂ। ਭਾਵੇਂ ਅਸੀਂ ਉੱਥੇ ਕਦੇ ਵੀ ਭੂਤ ਨਹੀਂ ਵੇਖੇ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਥੇ ਸਾਨੂੰ ਕੁੱਝ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਅਜੀਬ-ਅਜੀਬ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਕੱਢ ਕੇ ਡਰਾਇਆ ਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਮਾਨਸਿਕ ਸਦਮੇ ਪਹੁੰਚਣੇ ਸਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਭੂਤਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ, ਸਾਡੇ ਸੁਚੇਤ ਮਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤਾਂ ਨਿਕਲ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਸਾਡੇ ਅਚੇਤ ਮਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਵੀ ਇਹ ਛੁਪੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਦੂਸਰੇ ਪਾਸੇ ਸਾਡਾ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਹੜਾ ਪ੍ਰੇਤਾਂ, ਸ਼ੈਤਾਨਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਡਰ ਤੋਂ ਬਗੈਰ ਪਲਿਆ ਹੈ, ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਉਹ ਅਜਿਹੇ ਸਦਮਿਆਂ ਤੋਂ ਨਾ ਡਰੇ, ਭਾਵੇਂ ਉਸ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਭੂਤਾਂ, ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਬਾਰੇ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਿਆ ਹੈ। {{gap}}ਸਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਲਗਭਗ ਹਰ ਕੋਈ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ : {{gap}}ਸ਼ੁੱਭ ਸਮਾਂ, ਲੱਕੀ ਨੰਬਰ, ਸ਼ਗਨ, ਬੁਰੀ ਨਜ਼ਰ, ਕਾਲੀ ਜ਼ੁਬਾਨ, ਕਿਸਮਤੀ ਰੰਗ, ਕਿਸਮਤੀ ਨਗ, ਟੂਣੇ,<noinclude></noinclude> du2rjva1rdu7lo5cpp2s1cd9c03tn56 ਪੰਨਾ:ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ.pdf/29 250 72124 217425 217317 2026-05-07T05:17:40Z Harchand Bhinder 2624 217425 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|29||}}</noinclude>ਇਕ ਪਾਰਸਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਜਪਾਨੀ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਪਾਰਸਲ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਕੋਈ ਹੱਦ ਨਾ ਰਹੀ, ਇਹ ਉਹੀ ਘੜੀ ਸੀ ਜਿਹੜੀ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਲੋਹੇ ਦੀ ਅਲਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਘੜੀ ਦਾ ਰੇਸ਼ਮੀ ਰਿਬਨ, ਨਵਾਂ ਲੇਬਲ ਅਤੇ ਉਸ ਤੇ ਲਿਖੀ ਕੀਮਤ ਵੇਖੀ ਤਾਂ ਉਸਦਾ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦੀਆਂ ਚਮਤਕਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸ਼ੱਕ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ’ਤੇ ਝੁਕ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਲੱਗਾ। ਉਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਉਹ ‘ਭਗਵਾਨ' ਦਾ ਪੱਕਾ ਭਗਤ ਬਣ ਗਿਆ। {{gap}}ਜਪਾਨ ਵਾਪਿਸ ਜਾਣ ਤੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਜਿਹੜੀ ਘੜੀ ਉਸ ਨੇ ਅਲਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਸੀ, ਉਹ ਉੱਥੇ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਧੱਕਾ ਜਿਹਾ ਲੱਗਾ। ਉਸ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਸਕੱਤਰ ਨੇ, ਇਸ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਜਿਸ ਘਟਨਾ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ, ਉਹ ਹੋਰ ਵੀ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਅਤੇ ਦਿਲਚਸਪੀ ਭਰਪੂਰ ਸੀ। ਸਕੱਤਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇੱਕ ਚਮਤਕਾਰੀ ਭੇਖ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਜਿਸ ਦੇ ਵਾਲ ਝਾੜੀਆਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਘਣੇ ਸਨ, ਇਕ ਦਿਨ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਆਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਅਲਮਾਰੀ ਖੋਲੀ ਅਤੇ ਘੜੀ ਲੈ ਕੇ ਚਲਿਆ ਗਿਆ। {{gap}}ਕੀ ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ, ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਯੋਗਤਾ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਇਹ ਗੱਲ ਸੋਚਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਕ ਸਾਇੰਸਦਾਨ ਦੁਆਰਾ, ਕਿਸੇ ਆਦਮੀ ਦੀਆਂ ਚਮਤਕਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧ ਕਰਨ ਲਈ ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੇ ਥੀਸਿਸ ਨੂੰ ਸਾਇੰਸਦਾਨਾਂ ਦੀ ਕਿਸੇ ਸੰਸਥਾ ਦੁਆਰਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਜੇਕਰ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕੋਈ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਪੜਤਾਲ ਜਾਂ ਸਬੂਤ ਨਾ ਹੋਵੇ ? {{gap}}ਭਾਵੇਂ ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ, ਆਪਣੇ ਭਗਵਾਨ ਦੀਆਂ ਚਮਤਕਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀ ਪਰਖ ਕਰਨ ਤੋਂ ਝਿਜਕਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਤੌਰ ਤੇ ਇਸ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਕਰਨ ਦੀ ਸੋਚੀ। ਇਸ ਮੰਤਵ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਮੈਂ ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ ਨੂੰ ਹੇਠ ਲਿਖਿਆ ਪੱਤਰ ਲਿਖਿਆ:- {{right|<poem>“ਤਿਰੂਵਾਲਾ”, ਪਾਮਾਨਕਾਡਾ ਲੋਨ'' ''ਕੋਲੰਬੋ-6, 11 ਸਤੰਬਰ, 1973''</poem>}} ਪਿਆਰੇ ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ, {{gap}}ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਜਪਾਨੀ ਘੜੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕਾਰਖਾਨੇਦਾਰ ਬਾਰੇ ਕਹਾਣੀ ਪੜ੍ਹੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਉਸ ਕਾਰਖਾਨੇਦਾਰ ਨੂੰ ਹਵਾ ਵਿੱਚੋਂ ਉਹ ਘੜੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਕੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਹੜੀ ਉਸ ਨੇ ਜਪਾਨ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਅਲਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਸੀ। {{gap}}ਮੇਰੀ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਸੋਚ, ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਅਨੋਖੀ ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਬਗੈਰ ਪੜਤਾਲ ਕਰੇ ਸੱਚੀ ਮੰਨਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ। ਮੇਰਾ ਸ਼ੱਕ ਉਸ ਕਾਰਖਾਨੇਦਾਰ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਸਕੱਤਰ ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਹੋਏ ਬਿਆਨ ਨੇ ਹੋਰ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੋਈ ਅਜਨਬੀ ਕਿਸੇ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਸੇਫ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇੱਕ ਜਿੰਮੇਵਾਰ ਨਿੱਜੀ ਸਕੱਤਰ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕੰਮ ਖ਼ਤਰੇ ਦੀ ਘੰਟੀ ਨੂੰ ਵਜਾਉਣਾ ਅਤੇ ਪੁਲਸ ਨੂੰ ਸੂਚਨਾ ਦੇਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਕਿਉਕਿ ਮੇਰਾ ਖਿਆਲ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੀ ਪਰੀ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਬਗੈਰ ਪੜਤਾਲੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਨਾ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਸਾਇੰਸਦਾਨ ਲਈ ਬਿਲਕੁਲ ਹੀ ਗੈਰ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਜਪਾਨੀ ਦਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਪਤਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੈ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਬਾਰੇ ਪੜਤਾਲ ਕਰ ਸਕਾਂ। {{gap}}ਜੇ ਤੁਸੀ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਘਟਨਾਂ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਸਹਾਇਤਾ ਨਹੀਂ ਦੇਵੋਂਗੇ ਤੇ ਸੂਚਨਾ ਨੂੰ ਛੁਪਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋਗੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਕੁੱਝ ਤੁਸੀ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਹੈ ਉਸ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਤੁਹਾਡੀ ਵਫਾਦਾਰੀ ਅਤੇ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਤੇ ਸ਼ੱਕ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਤੇ ਮੈਂ ਸਮਝਾਂਗਾ ਕਿ ਤੁਸੀ ਕਿਸੇ ਨਿੱਜੀ ਹਿਤ ਵਾਸਤੇ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦਾ<noinclude></noinclude> 98dxw7atgp161o1vzyc19pzfjnwnvd0 ਪੰਨਾ:ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ.pdf/30 250 72125 217426 217371 2026-05-07T05:24:47Z Harchand Bhinder 2624 217426 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|30||}}</noinclude>ਝੂਠਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ। {{right|<poem>''ਸੱਚਾਈ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ,'' ''ਅਬਰਾਹਮ ਟੀ. ਕਾਵੂਰ''</poem>}} {{gap}}ਕਿਉਂਕਿ ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ ਵੱਲੋ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਾ ਆਇਆ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਆਪ ਹੀ ਇਸ ਮਸਲੇ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਤੋਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਸ਼੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਦੇ ਜਪਾਨੀ ਦੂਤ-ਘਰ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਸੀਕੋ ਵਾਚ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਪਤਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। {{gap}}30 ਅਕਤੂਬਰ, 1973 ਨੂੰ ਮੈਂ ਸੀਕੋ ਘੜੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀ ਕੇ. ਹੱਤੋਰੀ ਐਂਡ ਕੰਪਨੀ ਲਿਮਟਿਡ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ੋਜੀ ਹੱਤੋਰੀ ਨੂੰ ਪੱਤਰ ਲਿਖਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ, ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ ਵਾਲੀ ਚਮਤਕਾਰੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸ ਕੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਮੇਰੇ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਦੇਣ: 1 . ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਕੋਈ ਹਿੱਸੇਦਾਰ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਸੀ ? 2. ਕੀ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਹਿੱਸੇਦਾਰਾ ਨੂੰ ਹਵਾ ਵਿੱਚੋਂ ਘੜੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਕੇ ਦਿੱਤੀ ਸੀ? 3. ਕੀ ਤੁਹਾਡੀ ਨਿੱਜੀ ਸਕੱਤਰ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਹਿੱਸੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ, ਕਿਸੇ ਅਜਨਬੀ ਦੁਆਰਾ ਅਲਮਾਰੀ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਘੜੀ ਲੈ ਜਾਣ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ? 4. ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਕੋਈ ਹਿੱਸੇਦਾਰ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦਾ ਭਗਤ ਹੈ ? {{gap}}ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਨੇਕਾਂ ਅਣਭੋਲ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ ਮੈਂ ਹੇਠਾਂ ਮਿਸਟਰ ਹੱਤੋਰੀ ਦੇ ਪੱਤਰ ਦਾ ਜਵਾਬ ਲਿਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਅਜਿਹਾ ਮੈਂ ਇਸ ਉਮੀਦ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਰ ਰਿਹਾਂ ਹਾਂ ਤਾਂ ਜੋ ਲੋਕ ਇਸ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਸਮਝ ਜਾਣ ਕਿ ਦੇਵ-ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ, ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ ਵਰਗੇ ਕਿੰਨੇ ਹੀ ਦਲਾਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਾਖੰਡਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਕੇ ਪੈਸੇ ਕਮਾਉਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। {{right|<poem>''ਸੀਕੋ'' ''ਕੇ, ਹੱਤੋਰੀ ਐਂਡ ਕੰਪਨੀ, ਲਿਮਟਿਡ'' ''5, ਕੋਇਓਬਾਸ਼ੀ, 2 ਚੋਮ ਚੋਊ ਕੂ,'' ''ਟੋਕੀਓ 104 .'' ''ਐਸਟੈਬਲਿਸ਼ਡ 1881'' ''ਤਾਰ ਦਾ ਪਤਾ : ਹੱਤੋਰੀ ਟੋਕੀਓ'' ''ਫੋਨ ਨੰ : 563-2111'' ''8 ਨਵੰਬਰ, 1973''</poem>}} {{left|<poem>''ਡਾਕਟਰ ਏ . ਟੀ. ਕਾਵੂਰ'' ''ਪਾਮਾਨਕਾਂਡਾ ਲੋਨ,'' ''ਕੋਲੰਬੋ-6, ਸ਼੍ਰੀ ਲੰਕਾ,''</poem>}} {{gap}}ਪਿਆਰੇ ਡਾਕਟਰ ਕਾਵੂਰ, {{gap}}30 ਅਕਤੂਬਰ ਦੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪੱਤਰ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਚਮਤਕਾਰੀ ਪਾਖੰਡੀ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦੀ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਖੋਜ ਕਰਨ ਦੇ ਕੰਮ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਗਏ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਬਾਰੇ, ਤੁਹਾਡੇ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਾਧਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਨਾ ਤਾਂ ਮੈਂ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਮੇਰੇ<noinclude></noinclude> cwo4v9rrdy3nbytstfn20j2e9v3bzs3 ਪੰਨਾ:ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ.pdf/31 250 72126 217427 217385 2026-05-07T05:30:46Z Harchand Bhinder 2624 217427 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|31||}}</noinclude>ਸਟਾਫ ਦੇ ਕਿਸੇ ਆਦਮੀ ਨੇ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਨਾਂ ਦੇ ਇਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਲ ਕੋਈ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਯਕੀਨ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਖਬਰਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਆਧਾਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਦੁਆਰਾ ਪੁੱਛੇ ਗਏ ਚਾਰ ਸਵਾਲਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਉੱਤਰ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦਾ। {{right|<poem>''ਤੁਹਾਡਾ ਸ਼ੁਭਚਿੰਤਕ,'' ''ਕੇ, ਹੱਤੋਰੀ ਐਂਡ ਕੰਪਨੀ ਲਿਮ :'' ''ਦਸਤਖ਼ਤ ਸ਼ੋਜੀ ਹੱਤੋਰੀ,'' ''ਪ੍ਰਧਾਨ।''</poem>}} {{gap}}ਇਹ ਪੱਤਰ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੈਂ ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ ਨੂੰ ਹੇਠ ਲਿਖਿਆ ਪੱਤਰ ਲਿਖਿਆ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਮਿਸਟਰ ਹੱਤੋਰੀ ਦੇ ਪੱਤਰ ਦੀ ਫੋਟੋ ਸਟੇਟ ਕਾਪੀ ਭੇਜੀ। <poem>{{gap}}ਪਿਆਰੇ ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ,</poem> {{gap}}ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਜੋ ਪੱਤਰ ਮੈਂ ਆਪ ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। ਇਸ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੀ ਕਹਾਣੀ ਬਾਰੇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿ ਇਕ ਘੜੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕਾਰਖਾਨੇਦਾਰ ਨੂੰ, ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਨੇ ਉਹੀ ਘੜੀ ਹਵਾ ਵਿੱਚੋ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਕੇ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਹੜੀ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸੇਫ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ੱਕ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। {{gap}}ਆਪਣੀ ਪੜਤਾਲ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਤੋਰਨ ਲਈ ਮੈਂ ਸ਼੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਦੇ ਜਾਪਾਨੀ ਦੂਤਘਰ ਤੋਂ ਸੀਕੋ ਘੜੀਆਂ ਦੇ ਕਾਰਖਾਨੇਦਾਰ ਦਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਪਤਾ ਲੈ ਲਿਆ। ਖ਼ਤ ਦੁਆਰਾ ਮੇਰੇ ਵੱਲੋ ਪੁੱਛਣ ਤੇ, ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ੋਜੀ ਹੱਤੋਰੀ ਨੇ, ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਸੀਕੋ ਘੜੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਹੱਤੋਰੀ ਐਂਡ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਿਖਿਆ: “ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਚਮਤਕਾਰੀ ਪਾਖੰਡੀ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦੀ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਖੋਜ ਕਰਨ ਦੇ ਕੰਮ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਗਏ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਨਾਂ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀ ਬਾਰੇ ਤੁਹਾਡੇ ਗਿਆਨ ਵਿਚ ਕੋਈ ਵਾਧਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਨਾ ਤਾਂ ਮੈਂ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਮੇਰੇ ਸਟਾਫ ਦੇ ਕਿਸੇ ਆਦਮੀ ਨੇ, ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਨਾਂ ਦੇ ਇਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਲ ਕੋਈ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਯਕੀਨ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਖਬਰਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਆਧਾਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਦੁਆਰਾ ਪੁੱਛੇ ਗਏ ਚਾਰ ਸਵਾਲਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਉੱਤਰ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦਾ।” {{gap}}ਜੇ ਮਿਸਟਰ ਸ਼ੋਜੀ ਹੱਤੋਰੀ ਤੁਹਾਡੀ ਕਹਾਣੀ ਵਿਚਲਾ ਆਦਮੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿਉ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਠੀਕ ਪਤਾ ਦੱਸੋ ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲੋ ਪੱਤਰ ਦਾ ਜਵਾਬ ਨਾ ਆਇਆ ਤਾਂ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪੱਕਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦੇ ਇਕ ਅਜਿਹੇ ਦਲਾਲ ਹੋ ਜਿਹੜੇ ਨਿੱਜੀ ਹਿੱਤ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਲਾਭ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸ ਬਾਰੇ ਝੂਠਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ। {{right|<poem>''ਸਚਾਈ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿਚ ਤੁਹਾਡਾ''' ''ਅਬਰਾਹਮ ਟੀ. ਕਾਵੂਰ''</poem>}} {{gap}}ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਨੂੰ ਮੇਰੇ ਇਸ ਖ਼ਤ ਦਾ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਪੱਕਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਨਾਲ ਮਿਲਕੇ ਨਿੱਜੀ ਸੁਆਰਥ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਗੁਪਤ ਮੰਤਵ ਲਈ ਉਸ ਦਾ ਝੂਠਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।<noinclude></noinclude> aynfbup4irl6iw3hza2sc2ztjh7n7et ਪੰਨਾ:ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ.pdf/38 250 72145 217393 217339 2026-05-06T12:10:02Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 217393 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|38||}}</noinclude>{{center|{{x-larger|ਕੀ ਮੌਤ ਬਾਅਦ ਵੀ ਜਿੰਦਗੀ ਹੈ ?}}}} {{gap}}ਮੈਂ ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਨਹੀ ਹਾਂ ਕਿ ਮੇਰੀ ਜਾਨ, ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਇਕ ਖਾਸ ਬਿੰਦੂ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜਿਊਂਦੇ ਸੈਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਸੈਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੁੰਦੀ ਰਸਾਇਣਿਕ ਕਿਰਿਆ ਨਾਲ ਕਇਮ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਰਸਾਇਣਿਕ ਕਿਰਿਆ, ਖੂਨ ਦੇ ਦੌਰੇ ਅਤੇ ਸਾਹ ਦੁਆਰਾ ਚਾਲੂ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮੋਮਬੱਤੀ ਦੇ ਕਾਰਬਨਿਕ ਯੋਗਿਕਾਂ ਦੇ ਬਲਣ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ੀ ਊਰਜਾ ਨਾਲੋਂ ਕਿਸੇ ਗੱਲੋ ਵੀ ਵੱਖਰੀ ਨਹੀ ਹੈ। ਮੋਮਬੱਤੀ ਨੂੰ ਬੁਝਾਉਣ ਨਾਲ ਇਉਂ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਇਸ ਨਾਲੋ ਵੱਖ ਹੋ ਗਏ ਹਨ ਪਰੰਤੂ ਉਸ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਜਲਾਉਣ ਨਾਲ ਇਹ ਭੁਲੇਖਾ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਇਹ ਸਿਰਫ ਰਸਾਇਣਕ ਕਿਰਿਆ ਦਾ ਬੰਦ ਹੋਣਾ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਦਾ ਪੈਦਾ ਹੋਣਾ ਰੁਕਣਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਾਹ ਅਤੇ ਖੂਨ ਦੇ ਦੌਰੇ ਦੇ ਰੁਕ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਮੇਰੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋ ਕੁੱਝ ਵੀ ਨਹੀ ਨਿਕਲੇਗਾ। ਜੇ ਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨੀਕ ਦੇ ਕਿਸੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਡਾਕਟਰਾਂ ਵੱਲੋਂ, ਮੇਰੇ ਮ੍ਰਿਤਕ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਜਿਉਂਦਾ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਸੋਚਣਾ ਬੇਵਕੂਫੀ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿ ਵੱਖ ਹੋਈ ਆਤਮਾ ਜਾਂ ਜਾਨ ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਈ ਹੈ। {{gap}}ਮੇਰੀ ਮੌਤ ਅਚਾਨਕ ਹੀ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਸਮੇਂ ਤੇ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਮੈਂ 70 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਮਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਗਰਭ 'ਚੋਂ ਇੱਕ ਪਰ-ਜੀਵੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਜਿਸ ਦਿਨ ਮੈਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਅੱਠਵਾਂ ਭਾਗ ਤਾਂ ਉਸੇ ਦਿਨ ਹੀ ਨਾੜੂਆ ਅਤੇ ਔਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਲੱਖਾਂ ਹੀ ਸੈੱਲ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਲੱਖਾਂ ਹੀ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਉਸੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਹੀ ਰੋਜ਼ ਮਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ ਪੈਦਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਮਰੇ ਹੋਏ ਸੈੱਲਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਾਲਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਚਮੜੀ ਰਾਹੀਂ, ਨਹੁੰ ਕੱਟਣ ਰਾਹੀਂ ਅਤੇ ਦੰਦ ਨਿਕਲਣ ਰਾਹੀਂ ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਲੱਖਾਂ ਹੀ ਹੋਰ ਅੰਦਰਲੇ ਸੈੱਲ ਪਿਸ਼ਾਬ ਅਤੇ ਪਸੀਨੇ ਰਾਹੀਂ ਫਾਲਤੂ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। {{gap}}ਮੇਰੇ ਸੱਤਰ ਸਾਲਾ ਸਰੀਰ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਭਾਗ ਦੁਰਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇ ਜ਼ਖਮਾਂ, ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਤੇ ਜੀਵਾਣੂਆਂ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਰਾਹੀਂ, ਜਿਸਮਾਨੀ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਕੰਮ ਰਾਹੀਂ, ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਖਾਰਾਂ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ਾਬਾਂ ਰਾਹੀਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। {{gap}}ਇੱਕ ਵਾਰ ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਇੱਕ ਭਾਗ ਅਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ ਕੱਟਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਇੱਕ ਸੂਖਮ ਸੈੱਲ 40 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਕੇ ਇੱਕ ਬਾਹਰਲੇ ਸੈੱਲ ਨਾਲ ਮਿਲਕੇ ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੀ ਵੱਡਾ ਹੋਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਇਹ ਅਜੇ ਵੀ ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰ ਐਰੀਸ ਕਾਵੂਰ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਵੱਧ ਫੁੱਲ ਰਿਹਾ ਮੇਰੀ ਜਵਾਨੀ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਸੈੱਲਾਂ ਦੀ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਦੀ ਦਰ ਸੈੱਲਾਂ ਦੇ ਮਰਨ ਦੀ ਦਰ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਵਧਦਾ ਫੁੱਲਦਾ ਰਿਹਾ ਅਤੇ 40 ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਮੇਰਾ ਭਾਰ 185 ਪੌਂਡ ਸੀ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਇਸ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਾਰ ਨੂੰ ਕੁੱਝ ਸਮਾਂ ਸਥਿਰ ਰੱਖਿਆ ਜਦੋਂ ਕਿ ਸੈੱਲਾਂ ਦੇ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਦੀ ਦਰ, ਸੈੱਲਾਂ ਦੇ ਮਰਨ ਦੀ ਦਰ ਬਰਾਬਰ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੈੱਲਾਂ ਦੇ ਮਰਨ ਦੀ ਦਰ, ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਦੀ ਦਰ ਤੋਂ ਵਧਦੀ ਗਈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਮੇਰਾ ਭਾਰ ਸਿਰਫ 125 ਪੌਂਡ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਸਾਰੇ ਸੈੱਲਾਂ ਦਾ ਕੁੱਲ ਭਾਰ, ਜਿਹੜੇ ਮਰ ਕੇ ਮੇਰੇ<noinclude></noinclude> 2etdzf1t820z8bs5gbfy2cj3rbcy6z8 ਪੰਨਾ:ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ.pdf/39 250 72146 217394 217340 2026-05-06T12:16:12Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 217394 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|39||}}</noinclude>ਸਰੀਰ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਲੱਖਾਂ ਹੀ ਪੌਂਡ ਹੋਵੇਗਾ| ਮੌਤ ਦਾ ਇਹ ਅਮਲ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗਾ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਸੈੱਲਾਂ ਦੇ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਦੀ ਕਿਰਿਆ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ। ਇੱਥੋ ਤੱਕ ਕਿ ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸੈੱਲਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੇਰੀ ਅੱਖ ਦਾ ਕਾਰਨੀਆ (ਪੁਤਲੀ) ਕਿਸੇ ਖੁਸ਼-ਕਿਸਮਤ ਅਜਨਬੀ ਦੀ ਅੱਖ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜਿਉਂ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇਗਾ। {{gap}}ਮੇਰੇ ਮੌਜੂਦਾ 125 ਪੌਂਡ ਭਾਰੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਮੌਤ, ਮੇਰੀ ਲਗਾਤਾਰ ਮਰਨ ਅਤੇ ਜਿਉਣ ਵਾਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਘਟਨਾ ਹੋਵੇਗੀ। ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰਾ ਦਿਮਾਗ ਅਤੇ ਮਨ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦੇਣਗੇ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਸ਼ਖਸ਼ੀਅਤ ਅਤੇ ਉਮਰ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। {{gap}}ਮੇਰਾ ਆਖਰੀ ਸਾਹ, ਮੇਰੇ ਹੁਣ ਦੇ ਸਾਹ ਨਾਲੋਂ ਕਿਸੇ ਗੱਲੋ ਵੀ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਉਦੋਂ ਵੀ ਮੈਂ ਹੁਣ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਸਾਹ ਰਾਹੀਂ ਕਾਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਕਣ ਬਾਹਰ ਕੱਢਾਂਗਾ | ਮੇਰਾ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰੀ ਮੌਤ ਪਿਛੋਂ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਜਿਉਂਦੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਕੋਈ ਰੂਹ ਜਾਂ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਨਰਕ ਜਾਂ ਸੁਰਗ ਨੂੰ ਜਾਵਾਂਗਾ ਜਾਂ ਮੈ ਇਕ ਪ੍ਰੇਤ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘੁੰਮਦਾ ਫਿਰਾਗਾਂ ਤਾਂ ਜੋ ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮ ਲੈ ਸਕਾਂ। {{gap}}ਜੇਕਰ ਕਿਤੇ ਆਤਮਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਭਾਗ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਸੈੱਲਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲ ਗਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ਜਿਹੜੇ ਸੈੱਲ ਮੈਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਛੱਡ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਭਾਗ ਉਸ ਆਦਮੀ ਦੇ ਕੋਲ ਚਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਆਦਮੀ ਦੇ ਮੇਰੀ ਮੌਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੇਰੀ ਅੱਖ ਕੰਮ ਆਵੇਗੀ। ਮੈਂ ਇਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਿਕਸਤ ਜੀਵ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਦਿਮਾਗ, ਸਾਹ ਪ੍ਰਣਾਲੀ, ਖੂਨ ਚੱਕਰ ਪ੍ਰਬੰਧ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਹਨ। ਪ੍ਰੰਤੂ ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਮੁਢਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਗਰਭ ਦੌਰਾਨ, ਜੇਕਰ ਮੇਰੇ ਜਨਮ ਦਾ ਮੁਢਲਾ ਸੈੱਲ, ਦੋ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦਾ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋ ਜੁੜਵੇਂ ਭਰਾ ਹੋ ਜਾਣੇ ਸਨ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਪਹਿਲੀ ਆਤਮਾਂ ਜਾਂ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਦੋ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੀ ਜਾਣੀ ਸੀ। {{gap}}ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਸਿਧਾਂਤ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਠੀਕ ਅਤੇ ਤਰਕ-ਸੰਗਤ ਹਨ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਲੋਕ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਮਾਗਾਂ ਨੂੰ ਆਤਮਾ ਤੇ ਪੁਨਰ ਜਨਮ ਨੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਰੱਖਿਆ ਹੈ, ਇਹਨਾਂ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਦ ਕਰ ਦੇਣਗੇ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਿਧਾਂਤ ਧਰਮ ਦੀਆਂ ਲੀਹਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਨਹੀਂ ਹਨ। {{gap}}ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ, ਬੇਸ਼ਕ ਸਾਰੀਆਂ ਧਾਰਮਿਕ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਇਹ ਕਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਮੌਤ ਪਿੱਛੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੈ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਇਸ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਨ ਲਈ ਨਾ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਠੋਸ ਸਬੂਤ। {{gap}}7 ਜੂਨ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਵੇਸਲੇ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਨ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਸਰੋਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋ ਇਕ ਅਧਿਆਪਕ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਪੁਨਰ ਜਨਮ ਬਾਰੇ ਮੇਰੇ ਕੀ ਵਿਚਾਰ ਹਨ ? ਮੇਰੀ ਬੇਨਤੀ ਤੇ ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਮੇਰੀ ਕਾਰ ਵਿੱਚੋ ਸਿਗਰਟਾਂ ਦੀ ਡੱਬੀ ਉਠਾ ਲਿਆਇਆ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਿਨਾਂ ਸਿਰ ਵਾਲਾ ਕੀੜਾ ਸੀ। 22 ਮਈ ਨੂੰ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਦੇ ਭਾਸ਼ਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਲਈ ਮੈਂ ਇਸ ਕੀੜੇ ਦਾ ਸਿਰ ਲਾਹ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। {{gap}}16 ਦਿਨ ਪਿੱਛੋਂ ਵੀ ਇਸ ਬਗੈਰ ਸਿਰ ਵਾਲੇ ਕੀੜੇ ਨੇ ਨੱਚਣਾ ਕੁੱਦਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਜੇ ਪੁਨਰ ਜਨਮ ਕੋਈ ਸੱਚਾਈ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਕੀੜੇ ਦਾ 16 ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਮਰ ਚੁੱਕਿਆ ਸਿਰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸਥਾਨ ਪੁਨਰ ਜਨਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਦਾ, ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਅਜੇ ਕੁੱਝ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਮਰਨਾਂ ਹੈ, ਪੁਨਰ ਜਨਮ<noinclude></noinclude> 08drtvkv75kbdc76qwjlobwmqmqh0ps ਪੰਨਾ:ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ.pdf/40 250 72147 217395 217341 2026-05-06T12:21:21Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 217395 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|40||}}</noinclude>ਕਿਤੇ ਹੋਰ ਹੋਣਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਹੀ ਜੀਵ ਦਾ ਦੋ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਪੁਨਰ ਜਨਮ ਕਿਵੇਂ ? {{gap}}ਮਿਸਟਰ ਸੇਨਾ ਨਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਅਨੁਸਾਰ- ਸੈੱਲਾਂ ਵਾਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਦੂਸਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਫਰਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ‘ਅਰਕ’ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਾਰੇ ਉਸਦਾ ਵਿਚਾਰ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਸਥਾਨ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਖਿਰ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪੁੱਜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਇਸ ਦੀ ਹੋਂਦ ਨਹੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ। {{gap}}ਮੈਂ ਇਹ ਨਹੀ ਸਮਝ ਸਕਿਆ ਕਿ ਅਜਿਹੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜਿਸਦੀ, “ਹੋਂਦ ਨਹੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ” ਨੂੰ “ਸਦੀਵੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ” ਕਿਵੇਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਭਾਵੇਂ ਇੱਕ ਸੈੱਲ ਵਿੱਚੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਹੋਵੇ ਭਾਵੇਂ ਬਹੁਤੇ ਸੈੱਲਾਂ ਵਿੱਚੋ ਇਹ ਉਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਕੀੜੇ, ਆਦਮੀ ਅਤੇ ਪੌਦੇ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀ ਹੈ। ਫ਼ਰਕ ਸਿਰਫ਼ ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ। ਜਿਉਂ-ਜਿਉਂ ਦਿਮਾਗ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੁੰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਮਨ ਦੇ ਗੁਣ ਬਦਲਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਆਲੂ ਦੇ ਪੌਦੇ ਵਿੱਚ ਦਿਮਾਗ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਅਤੇ ਕੀੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਿਮਾਗ ਨਾ ਮਾਤਰ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਆਦਮੀ ਦਾ ਦਿਮਾਗ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਕਸਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਲਈ ਇਸ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾ ਕਰਨ ਦਾ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਨਹੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿੱਚ ਆਦਮੀ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਜੀਵ ਹੈ। {{gap}}ਬੇ-ਸਿਰੇ ਕੀੜੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਹੀ ਜਾਰੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ, ਬਲਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਨਾ ਮਾਤਰ ਦਿਮਾਗ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨਾੜੀ ਕੇਂਦਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਮੈਂ ਇਹਨਾਂ ਕੀੜਿਆਂ ਦੇ ਦੋ ਬੇ-ਸਿਰੇ, ਮਾਦਾ ਅਤੇ ਨਰ ਸਰੀਰ ਰੱਖੇ ਹੁੰਦੇ ਤਾਂ ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਨਿਸ਼ੇਚਨਕ੍ਰਿਆ ਕੀਤੀ ਹੁੰਦੀ ਅਤੇ ਮਾਦਾ ਨੇ ਜਰੂਰ ਅੰਡੇ ਦਿੱਤੇ ਹੁੰਦੇ ਤੇ ਇਹਨਾਂ ਅੰਡਿਆਂ ਵਿੱਚੋ ਜ਼ਰੂਰ ਹੀ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲੇ ਕੀੜੇ ਪੈਦਾ ਹੋਣੇ ਸਨ। ਉਹ ਨਿਸ਼ੇਚਣ ਕਿਰਿਆ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਮਾਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਨਾ- ਮਾਤਰ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਇੱਕ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਵੀਰਾਰਤਨੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ “ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰੰਭਕ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ੇਚਣ ਕਿਰਿਆ ਰਾਹੀਂ ਜਨਮ ਪੁਨਰ-ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀ ਹੁੰਦਾ” ਇਹ ਨਹੀ ਪਤਾ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਇਸ ਵਿਆਖਿਆ ਦਾ ਵਿਗਿਆਨਕ ਆਧਾਰ ਕੀ ਹੈ। ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ “ਪੁਨਰ ਜਨਮ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਦਿਮਾਗ ਵੱਧ ਵਿਕਸਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।” {{gap}}ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਵਿਅਕਤੀ ਨਹੀ ਜਾਣਦਾ ਕਿ ਸੀਲੈਂਟਰੇਟਾ(coelenterate) ਨਾਂ ਦਾ ਇਕ ਅਜਿਹਾ ਜੀਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਦਿਮਾਗੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੱਟਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਹਰ ਟੁਕੜਾ ਜਿਉਂਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੀਲੈਟਰੇਟਾ ਹੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕੀ ਇਹਨਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸੀਲੈਟਰੇਟਾ ਦੇ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪੁਨਰ-ਜਨਮੀ ਆਤਮਾ ਦਾ ਕੁੱਝ ਭਾਗ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ ? ਜੇਕਰ ਮਨੁੱਖੀ ਅੰਡੇ ਨੂੰ ਚਾਰ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਕੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਚਾਰ ਜੁੜਵੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੁਨਰ ਜਨਮੀ ਆਤਮਾ ਦਾ ਥੋੜ੍ਹਾ ਥੋੜ੍ਹਾ ਭਾਗ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ ? ਕਿੰਨੀ ਗਲਤ ਗੱਲ ਹੈ। {{gap}}ਮਿਸਟਰ ਲਿਆਨੇਜ ਨਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਪੁਨਰ-ਜਨਮ ਨੂੰ ਬੱਚਿਆ ਵਿੱਚ ਅਨੋਖੇ ਅਤੇ ਜਮਾਂਦਰੂ ਵਿਲੱਖਣਤਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸਿੱਧ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ। {{gap}}ਜਮਾਂਦਰੂ ਵਿਲੱਖਣਤਾਵਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ, ਕਰਮ ਤੇ ਪੁਨਰ-ਜਨਮ ਦੀ ਬਜਾਏ (Genetics) ਜੈਨੇਟਿਕਸ ਤੇ ਵਿਰਾਸਤ ਰਾਹੀਂ ਵਧੀਆ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਆਦਮੀ ਚੋਣਵੀਂ ਨਸਲ ਵਿਧੀ<noinclude></noinclude> 01xjrduezvzs2lr2bzvdj50zvt8xzwe ਪੰਨਾ:ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ.pdf/41 250 72166 217396 2026-05-06T12:29:09Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 217396 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|4||}}</noinclude>ਰਾਹੀਂ ਘਰੇਲੂ ਡੰਗਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਲ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਢੰਗ ਨਾਲ ਮੁਰਗੀਆਂ ਅਤੇ ਗਊਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁੱਝ ਜਣਨ-ਵਿੱਦਿਆ ਅਤੇ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਦਮੀ ਦੇ ਗਿਆਨ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਹੀ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪਸ਼ੂਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਦੇ ਗੁਣ ਜੀਨਜ਼ ਰਾਹੀਂ ਅਤੇ ਡੀ.ਐਨ.ਏ. (DNA) ਦੇ ਅਣੂਆਂ ਰਾਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਨਾ ਕਿ ਕਰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ। {{gap}}ਉਹ ਸਮਾਂ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਜਣਨ ਵਿੱਦਿਆ ਦੇ ਆਪਣੇ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਹੀ ਨਸਲ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਵਰਤੇਗਾ। ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰਾਂ, ਜਣਨ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀਆਂ ਅਜ਼ਾਦੀਆਂ ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਮੇਰਾ ਇਹ ਮਤਲਬ ਨਹੀਂ ਕਿ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ ਤੇ ਅਧੂਰੇ ਜਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਾਮ-ਵਾਸ਼ਨਾ ਦੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਤੋਂ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਬਲਕਿ ਸਰਕਾਰ ਅਜਿਹੇ ਕਦਮ ਪੁੱਟ ਸਕਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੇ ਲੋਕ ਸੰਤਾਨ ਪੈਦਾ ਨਾ ਕਰ ਸਕਣ। {{gap}}ਮਨੁੱਖੀ ਜਣਨ ਕਿਰਿਆ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕੌਮੀ ਮਸਲਾ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ ਪ੍ਰੰਤੂ ਇਸ ਨੂੰ ਯੋਗ ਅਗਵਾਈ ਤੇ ਕੰਟਰੋਲ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋੜ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਆਹੇ ਜੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ‘ਸੰਤਾਨ ਉਤਪਤੀ ਮੰਤਰਾਲੇ' ਤੋਂ ਬੱਚੇ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਲਾਇਸੈਂਸ ਲੈਣੇ ਪਿਆ ਕਰਨ। {{gap}}ਖੂਨ ਦੇ ਬੈਂਕਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੀਰਜ਼-ਬੈਂਕ ਵੀ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਖੋਲ੍ਹੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਚੰਗੇ ਗੁਣਾ ਵਾਲੇ ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਵੀਰਜ਼ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਦੋਂ ਆਦਮੀ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਨਸਲ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਚੋਣਵੀਂ ਨਸਲ ਵਿਧੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੇਗਾ ਤਾਂ ਹੁਣ ਨਾਲੋ ਵੀ ਵੱਧ ਅਨੋਖੇ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਬੱਚੇ ਪੈਦਾ ਹੋਣਗੇ। ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਅਨੋਖੇ ਬੱਚੇ ਘੱਟ ਮੌਕਿਆਂ ਤੇ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। {{gap}}ਸ਼੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਬਹੁ-ਸੰਮਤੀ, ਪੁਨਰ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਕੀ ਸਾਡੀ ਸਰਕਾਰ ਇਹ ਸੋਚੇਗੀ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਸੰਬੰਧੀ ਖੋਜ ਦੇ ਮਹਿਕਮੇ ਨੂੰ ਇਹ ਹਦਾਇਤ ਕਰੇਗੀ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਨਸਲ ਸੁਧਾਰ ਦੇ ਢੰਗਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਹ ਪਿਛਲੇ ਕਰਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਨਸਲਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨ। {{gap}}ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਕਿ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਓਨਾ ਹੀ ਗਲਤ ਹੈ ਜਿੰਨਾ ਕਿ ਪੁਨਰ-ਜਨਮ ਸੰਬੰਧੀ ਖੋਜ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਆਇਨ ਸਟੀਵਨਸਨ, ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਐਚ. ਐਨ. ਬੈਨਰਜੀ ਅਤੇ ਗੁਨਾਰਤਨੇ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਕਿ ਪੁਨਰ-ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਚਿਹਰੇ ਦੇ ਨੈਣ-ਨਕਸ਼, ਰੰਗ, ਜਖ਼ਮਾਂ ਦੇ ਦਾਗ ਆਦਿ ਦੁਬਾਰਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ ਤਾਂ ਅੱਖ ਦਾਨ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲੀ ਸੁਸਾਇਟੀ ਲਈ ਤਾਂ ਇਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਘਾਤਕ ਸਿੱਧ ਹੋਵੇਗੀ। ਜਨਮ ਤੋਂ ਹੀ ਅੰਨ੍ਹੇ ਹੋਣ ਦਾ ਡਰ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅੱਖਾਂ ਦਾਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕ ਦੇਵੇਗਾ। {{gap}}ਜੇ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਸੱਚ ਹੋਇਆ ਕਿ ਹਿਸਾਬ ਦਾ ਗਿਆਨ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਦਿਨ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਜਦੋਂ ਪਿਛਲੀ ਜੂਨ ਵਿੱਚ ਹਿਸਾਬ ਵਿਸ਼ੇ ਦਾ ਮਾਹਿਰ, ਭਾਵੇਂ ਅੱਜ ਦੀ ਜੂਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਗਧਾ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ ਲੰਕਾ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਦਿਆਲੇ ਦੀ ਹਿਸਾਬ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਦੀ ਕੁਰਸੀ ਤੇ ਬਿਰਾਜਮਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਸੰਬੰਧੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਕਲਪਿਤ ਕਹਿ ਕੇ ਰੱਦ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ | ਜਿਹੜੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਇਹਨਾਂ ਗੱਲਾਂ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਉਹ ਇਸ ਸਿੱਟੇ ਤੇ ਪੁੱਜੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਕਹਾਣੀਆਂ ਬਿਲਕੁਲ ਝੂਠੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਪਿੱਛੇ ਜ਼ਰੂਰ ਕੋਈ ਨਾ<noinclude></noinclude> 65riszd7lufnonlgwv7hnwpkfilqd9x 217398 217396 2026-05-06T12:30:22Z Harchand Bhinder 2624 217398 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|41||}}</noinclude>ਰਾਹੀਂ ਘਰੇਲੂ ਡੰਗਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਲ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਢੰਗ ਨਾਲ ਮੁਰਗੀਆਂ ਅਤੇ ਗਊਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁੱਝ ਜਣਨ-ਵਿੱਦਿਆ ਅਤੇ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਦਮੀ ਦੇ ਗਿਆਨ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਹੀ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪਸ਼ੂਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਦੇ ਗੁਣ ਜੀਨਜ਼ ਰਾਹੀਂ ਅਤੇ ਡੀ.ਐਨ.ਏ. (DNA) ਦੇ ਅਣੂਆਂ ਰਾਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਨਾ ਕਿ ਕਰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ। {{gap}}ਉਹ ਸਮਾਂ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਜਣਨ ਵਿੱਦਿਆ ਦੇ ਆਪਣੇ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਹੀ ਨਸਲ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਵਰਤੇਗਾ। ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰਾਂ, ਜਣਨ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀਆਂ ਅਜ਼ਾਦੀਆਂ ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਮੇਰਾ ਇਹ ਮਤਲਬ ਨਹੀਂ ਕਿ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ ਤੇ ਅਧੂਰੇ ਜਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਾਮ-ਵਾਸ਼ਨਾ ਦੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਤੋਂ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਬਲਕਿ ਸਰਕਾਰ ਅਜਿਹੇ ਕਦਮ ਪੁੱਟ ਸਕਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੇ ਲੋਕ ਸੰਤਾਨ ਪੈਦਾ ਨਾ ਕਰ ਸਕਣ। {{gap}}ਮਨੁੱਖੀ ਜਣਨ ਕਿਰਿਆ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕੌਮੀ ਮਸਲਾ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ ਪ੍ਰੰਤੂ ਇਸ ਨੂੰ ਯੋਗ ਅਗਵਾਈ ਤੇ ਕੰਟਰੋਲ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋੜ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਆਹੇ ਜੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ‘ਸੰਤਾਨ ਉਤਪਤੀ ਮੰਤਰਾਲੇ' ਤੋਂ ਬੱਚੇ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਲਾਇਸੈਂਸ ਲੈਣੇ ਪਿਆ ਕਰਨ। {{gap}}ਖੂਨ ਦੇ ਬੈਂਕਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੀਰਜ਼-ਬੈਂਕ ਵੀ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਖੋਲ੍ਹੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਚੰਗੇ ਗੁਣਾ ਵਾਲੇ ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਵੀਰਜ਼ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਦੋਂ ਆਦਮੀ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਨਸਲ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਚੋਣਵੀਂ ਨਸਲ ਵਿਧੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੇਗਾ ਤਾਂ ਹੁਣ ਨਾਲੋ ਵੀ ਵੱਧ ਅਨੋਖੇ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਬੱਚੇ ਪੈਦਾ ਹੋਣਗੇ। ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਅਨੋਖੇ ਬੱਚੇ ਘੱਟ ਮੌਕਿਆਂ ਤੇ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। {{gap}}ਸ਼੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਬਹੁ-ਸੰਮਤੀ, ਪੁਨਰ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਕੀ ਸਾਡੀ ਸਰਕਾਰ ਇਹ ਸੋਚੇਗੀ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਸੰਬੰਧੀ ਖੋਜ ਦੇ ਮਹਿਕਮੇ ਨੂੰ ਇਹ ਹਦਾਇਤ ਕਰੇਗੀ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਨਸਲ ਸੁਧਾਰ ਦੇ ਢੰਗਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਹ ਪਿਛਲੇ ਕਰਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਨਸਲਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨ। {{gap}}ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਕਿ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਓਨਾ ਹੀ ਗਲਤ ਹੈ ਜਿੰਨਾ ਕਿ ਪੁਨਰ-ਜਨਮ ਸੰਬੰਧੀ ਖੋਜ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਆਇਨ ਸਟੀਵਨਸਨ, ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਐਚ. ਐਨ. ਬੈਨਰਜੀ ਅਤੇ ਗੁਨਾਰਤਨੇ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਕਿ ਪੁਨਰ-ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਚਿਹਰੇ ਦੇ ਨੈਣ-ਨਕਸ਼, ਰੰਗ, ਜਖ਼ਮਾਂ ਦੇ ਦਾਗ ਆਦਿ ਦੁਬਾਰਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ ਤਾਂ ਅੱਖ ਦਾਨ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲੀ ਸੁਸਾਇਟੀ ਲਈ ਤਾਂ ਇਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਘਾਤਕ ਸਿੱਧ ਹੋਵੇਗੀ। ਜਨਮ ਤੋਂ ਹੀ ਅੰਨ੍ਹੇ ਹੋਣ ਦਾ ਡਰ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅੱਖਾਂ ਦਾਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕ ਦੇਵੇਗਾ। {{gap}}ਜੇ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਸੱਚ ਹੋਇਆ ਕਿ ਹਿਸਾਬ ਦਾ ਗਿਆਨ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਦਿਨ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਜਦੋਂ ਪਿਛਲੀ ਜੂਨ ਵਿੱਚ ਹਿਸਾਬ ਵਿਸ਼ੇ ਦਾ ਮਾਹਿਰ, ਭਾਵੇਂ ਅੱਜ ਦੀ ਜੂਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਗਧਾ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ ਲੰਕਾ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਦਿਆਲੇ ਦੀ ਹਿਸਾਬ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਦੀ ਕੁਰਸੀ ਤੇ ਬਿਰਾਜਮਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਸੰਬੰਧੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਕਲਪਿਤ ਕਹਿ ਕੇ ਰੱਦ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ | ਜਿਹੜੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਇਹਨਾਂ ਗੱਲਾਂ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਉਹ ਇਸ ਸਿੱਟੇ ਤੇ ਪੁੱਜੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਕਹਾਣੀਆਂ ਬਿਲਕੁਲ ਝੂਠੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਪਿੱਛੇ ਜ਼ਰੂਰ ਕੋਈ ਨਾ<noinclude></noinclude> su4kwsrw794wbmedxco17invds1smcv ਪੰਨਾ:ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ.pdf/42 250 72167 217397 2026-05-06T12:30:02Z Harchand Bhinder 2624 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਕੋਈ ਧੋਖਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਖੋਜੀ ਸਪਰੇਗ ਡੀ ਕੈਂਪ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੁਸਤਕ ‘ਆਤਮਾਵਾਂ, ਸਿਤਾਰੇ ਤੇ ਜਾਦੂ- ਟੂਣੇ' (SPIRITS, STARS AND SPELLS ) ਵਿੱਚ, ਬਰਾਈਡੇ, ਮਰਫੀ ਤੇ ਸਿਮੰਦਨੀ ਦੇ ਕੇਸਾਂ ਨੂੰ ਜਿਹੜੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਪੁਨਰ-..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217397 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Harchand Bhinder" />{{c|42||}}</noinclude>ਕੋਈ ਧੋਖਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਖੋਜੀ ਸਪਰੇਗ ਡੀ ਕੈਂਪ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੁਸਤਕ ‘ਆਤਮਾਵਾਂ, ਸਿਤਾਰੇ ਤੇ ਜਾਦੂ- ਟੂਣੇ' (SPIRITS, STARS AND SPELLS ) ਵਿੱਚ, ਬਰਾਈਡੇ, ਮਰਫੀ ਤੇ ਸਿਮੰਦਨੀ ਦੇ ਕੇਸਾਂ ਨੂੰ ਜਿਹੜੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਪੁਨਰ-ਜਨਮ ਦੇ ਸਬੂਤ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਧੋਖਾ ਸਿੱਧ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਮਿਸਟਰ ਲਿਆਨੇਜ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਬਹੁਤ ਥੋੜ੍ਹਾ ਗਿਆਨ ਹੈ, ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਕਿ ਪੁਨਰ-ਜਨਮ ਲਈ ਪਹਿਲੀ ਸ਼ਰਤ, ਜਿਉਂਦਾ ਦਿਮਾਗ ਹੈ। ਇਕ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਅੰਡੇ ਵਿੱਚ ਆਲੂ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਇੱਕ ਸੈੱਲ ਵਿੱਚ ਦਿਮਾਗ ਨੇ ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ? ਨਵੀਆਂ ਖੋਜਾਂ ਦੁਆਰਾ, ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਮੌਤ ਤੋ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਂ ਛੇਤੀ ਹੀ ਬਾਅਦ ਬਰਫ਼ ਵਿੱਚ ਜਮਾ ਕੇ ਸੈਕੜੇ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਦੁਬਾਰਾ ਜਿਉਂਦਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੀ ਉਸ ਜੀਵ ਦੀ ਆਤਮਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਜੀਵ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਉਸੇ ਜੀਵ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ? ਕਿ ਜੰਮੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਦੇ ਦਿਮਾਗ ਸਦੀਆਂ ਤੱਕ ਜੀਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ? ਕਿੰਨੀ ਮੂਰਖਤਾ ਹੈ। ਪੁਨਰ ਜਨਮ ਦੇ ਇਹ ਅੰਧ-ਵਿਸ਼ਵਾਸੀ ਇਹ ਦਲੀਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਰ ਰਹੇ ਆਦਮੀ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਾ ਅਗਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਲੀਲ ਨੂੰ ਸਿੱਧ ਕਰਨ ਲਈ ਉਹ ਮਾਦੇ ਤੇ ਊਰਜਾ ਦੀ ਵਿਨਾਸ਼ਤਾ ਦੇ ਨਿਯਮ ਦੀ ਉਦਾਹਰਣ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਕਿ ਕਿਸੇ ਆਦਮੀ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਬਾਅਦ ਵੀ ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਉਨਾ ਹੀ ਗਲਤ ਹੈ ਜਿਨਾ ਕਿ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਕਿ ਕਿਸੇ ਆਦਮੀ ਦੀ ਜਾਨ ਉਸਦੇ ਕੋਟ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਉਸਦੇ ਮਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਕਿ ਇੱਕ ਚੂਚਾ ਖਾਣ ਪਿੱਛੋਂ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਜਿਉਂਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਆਤਮਾਵਾਂ, ਦਿਮਾਗ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰਹਿਕੇ ਪੁਨਰ-ਜਨਮ ਲੈ ਸਕਦੀਆ ਹਨ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਗ੍ਰਹਿ ਉਪਰਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿੱਥੇ ਸਨ? ਕੀ ਕਦੀ ਵਿਚਾਰ, ਵਿਚਾਰਵਾਨ, ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਯਾਦ-ਸ਼ਕਤੀ ਆਦਮੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਅਤੇ ਚੇਤਨਾ ਕਿਸੇ ਸੁਚੇਤ ਆਦਮੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਬਾਲਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ, ਦਿਮਾਗ, ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਨਾੜੀ-ਪ੍ਰਬੰਧ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀ ਹੋ ਸਕਦੀ। ਮੌਤ, ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਅੰਤ ਹੈ। ਕਥਿਤ ‘ਆਤਮਾ’ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ ਦਾ ਮੇਲ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ, ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦੇ। ਇਸ ਲਈ ਨਾ-ਖਤਮ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਕਿਸੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਨਾ ਬਿਲਕੁਲ ਫਜ਼ੂਲ ਹੈ। ਗੌਤਮ ਇਹ ਸੱਚਾਈ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਇਸੇ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਅੱਜ ਤੋਂ 25 ਸਦੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਇੱਕ ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਪੁਨਰ-ਜਨਮ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ਼ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਮਹਾਤਮਾ ਬੁੱਧ ਦੇ ਗਿਆਨ ਦਾ ਵਿਰੋਧੀ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਬਾਅਦ ਫੈਲਿਆ ਹੈ।<noinclude></noinclude> 203fvhjfvq23th5edn2zoenoafjmc6o 217399 217397 2026-05-06T12:36:16Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 217399 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|42||}}</noinclude>ਕੋਈ ਧੋਖਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਖੋਜੀ ਸਪਰੇਗ ਡੀ ਕੈਂਪ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੁਸਤਕ ‘ਆਤਮਾਵਾਂ, ਸਿਤਾਰੇ ਤੇ ਜਾਦੂ-ਟੂਣੇ' (SPIRITS, STARS AND SPELLS ) ਵਿੱਚ, ਬਰਾਈਡੇ, ਮਰਫੀ ਤੇ ਸਿਮੰਦਨੀ ਦੇ ਕੇਸਾਂ ਨੂੰ ਜਿਹੜੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਪੁਨਰ-ਜਨਮ ਦੇ ਸਬੂਤ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਧੋਖਾ ਸਿੱਧ ਕੀਤਾ ਹੈ। {{gap}}ਮਿਸਟਰ ਲਿਆਨੇਜ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਬਹੁਤ ਥੋੜ੍ਹਾ ਗਿਆਨ ਹੈ, ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਕਿ ਪੁਨਰ-ਜਨਮ ਲਈ ਪਹਿਲੀ ਸ਼ਰਤ, ਜਿਉਂਦਾ ਦਿਮਾਗ ਹੈ। ਇਕ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਅੰਡੇ ਵਿੱਚ ਆਲੂ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਇੱਕ ਸੈੱਲ ਵਿੱਚ ਦਿਮਾਗ ਨੇ ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ? ਨਵੀਆਂ ਖੋਜਾਂ ਦੁਆਰਾ, ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਮੌਤ ਤੋ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਂ ਛੇਤੀ ਹੀ ਬਾਅਦ ਬਰਫ਼ ਵਿੱਚ ਜਮਾ ਕੇ ਸੈਕੜੇ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਦੁਬਾਰਾ ਜਿਉਂਦਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੀ ਉਸ ਜੀਵ ਦੀ ਆਤਮਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਜੀਵ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਉਸੇ ਜੀਵ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ? ਕਿ ਜੰਮੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਦੇ ਦਿਮਾਗ ਸਦੀਆਂ ਤੱਕ ਜੀਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ? ਕਿੰਨੀ ਮੂਰਖਤਾ ਹੈ। {{gap}}ਪੁਨਰ ਜਨਮ ਦੇ ਇਹ ਅੰਧ-ਵਿਸ਼ਵਾਸੀ ਇਹ ਦਲੀਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਰ ਰਹੇ ਆਦਮੀ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਾ ਅਗਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਲੀਲ ਨੂੰ ਸਿੱਧ ਕਰਨ ਲਈ ਉਹ ਮਾਦੇ ਤੇ ਊਰਜਾ ਦੀ ਵਿਨਾਸ਼ਤਾ ਦੇ ਨਿਯਮ ਦੀ ਉਦਾਹਰਣ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। {{gap}}ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਕਿ ਕਿਸੇ ਆਦਮੀ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਬਾਅਦ ਵੀ ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਉਨਾ ਹੀ ਗਲਤ ਹੈ ਜਿਨਾ ਕਿ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਕਿ ਕਿਸੇ ਆਦਮੀ ਦੀ ਜਾਨ ਉਸਦੇ ਕੋਟ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਉਸਦੇ ਮਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਕਿ ਇੱਕ ਚੂਚਾ ਖਾਣ ਪਿੱਛੋਂ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਜਿਉਂਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਜੇ ਆਤਮਾਵਾਂ, ਦਿਮਾਗ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰਹਿਕੇ ਪੁਨਰ-ਜਨਮ ਲੈ ਸਕਦੀਆ ਹਨ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਗ੍ਰਹਿ ਉਪਰਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿੱਥੇ ਸਨ? ਕੀ ਕਦੀ ਵਿਚਾਰ, ਵਿਚਾਰਵਾਨ, ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਯਾਦ-ਸ਼ਕਤੀ ਆਦਮੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਅਤੇ ਚੇਤਨਾ ਕਿਸੇ ਸੁਚੇਤ ਆਦਮੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਬਾਲਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ, ਦਿਮਾਗ, ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਨਾੜੀ-ਪ੍ਰਬੰਧ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀ ਹੋ ਸਕਦੀ। ਮੌਤ, ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਅੰਤ ਹੈ। {{gap}}ਕਥਿਤ ‘ਆਤਮਾ’ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ ਦਾ ਮੇਲ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ, ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦੇ। ਇਸ ਲਈ ਨਾ-ਖਤਮ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਕਿਸੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਨਾ ਬਿਲਕੁਲ ਫਜ਼ੂਲ ਹੈ। ਗੌਤਮ ਇਹ ਸੱਚਾਈ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਇਸੇ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਅੱਜ ਤੋਂ 25 ਸਦੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। {{gap}}ਇਹ ਇੱਕ ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਪੁਨਰ-ਜਨਮ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ਼ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਮਹਾਤਮਾ ਬੁੱਧ ਦੇ ਗਿਆਨ ਦਾ ਵਿਰੋਧੀ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਬਾਅਦ ਫੈਲਿਆ ਹੈ।<noinclude></noinclude> 020fw5vk792y39ksaa8zx3r8nbglvif ਪੰਨਾ:ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ.pdf/43 250 72168 217400 2026-05-06T12:36:54Z Harchand Bhinder 2624 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਜੋਤਿਸ਼ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਜੋਤਿਸ਼ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਸੀ, ਭਾਵੇਂ ਉਹਨਾਂ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਬਾਰੇ ਕੁੱਝ ਵੀ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਸੂਰਜ, ਚੰਦ ਅਤੇ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217400 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਜੋਤਿਸ਼ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਜੋਤਿਸ਼ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਸੀ, ਭਾਵੇਂ ਉਹਨਾਂ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਬਾਰੇ ਕੁੱਝ ਵੀ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਸੂਰਜ, ਚੰਦ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਲਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰੰਪਰਾ ਸੀ। ਇਤਿਹਾਸ ਅਨੁਸਾਰ ਮਨੁੱਖ ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਜੋਤਿਸ਼ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹੱਥ ਪੈਰ ਮਾਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਬਾਰੇ ਉਸ ਦਾ ਗਿਆਨ ਉੱਘੜ- ਦੁੱਘੜਾ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸੀ। ਜੋਤਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਉਸੇ ਮੂਰਖਾਨਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ, ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਹੋਣੀ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੀ ਚਾਲ ਦਾ ਕੰਟਰੋਲ, ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਜੋਤਿਸ਼, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਇਕ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਸੀ, ਜਿਸ ਸਦਕਾ ਉਸਨੇ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੀ ਗਤੀ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਸੰਯੋਗਾਂ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਸੱਚਾਈ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੁਦਰਤ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕਰੋਪੀਆਂ; ਜਿਵੇਂ ਝੱਖੜ, ਜਵਾਰ ਭਾਟੇ, ਭੂਚਾਲ, ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਗਰਜ ਅਤੇ ਵਰਖਾ ਆਦਿ, ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰਲੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਵਾਪਰਦੀਆਂ ਸਨ। ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਇਸ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਪੱਕਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇ ਉੱਪਰ, ਸੂਰਜ, ਚੰਦ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਬਾਹਰਲੇ ਹੋਰ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵੀ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਮੌਸਮ ਤੇ ਅਸਰ ਅਤੇ ਚੰਦਰਮਾਂ ਦਾ ਜਵਾਰ-ਭਾਟਿਆਂ ਤੇ ਅਸਰ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦਾ ਝੂਠਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੋਰ ਪੱਕਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਰਾਜੇ ਉੱਪਰ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਾਪਰਦੀਆਂ ਤਾਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਜੋਤਸ਼ੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਸੂਰਜ, ਚੰਦ ਅਤੇ ਦਿਸਣਯੋਗ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਦੇ । ਹਰ ਵਾਰ ਜਦ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੀ ਮੁੜ ਸਥਿਤੀ ਉਹੀ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਉਹ ਉਹੋ ਜਿਹੀਆਂ ਹੀ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇ ਮੁੜ ਹੋਣ ਦਾ ਅੰਦਾਜਾ ਲਾਉਂਦੇ। ਉਦਾਹਣ ਵਜੋਂ ਜੇ ਕਿਸੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਸਤਰੰਗੀ ਪੀਂਘ, ਗ੍ਰਹਿਣ, ਜਾਂ ਬੋਦੀ ਵਾਲਾ ਤਾਰਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਜਾਂਦਾ ਤਾਂ ਗ੍ਰਹਿਣ, ਸਤਰੰਗੀ ਪੀਂਘ ਅਤੇ ਬੋਦੀ ਵਾਲੇ ਤਾਰੇ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਬਾਹੀ ਦੇ ਮੌਕੇ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਰ ਚਿੰਨ੍ਹ ਨੂੰ ਬਦਸ਼ਗਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੂਰਜ, ਚੰਦਰਮਾ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਹੀ ਚੰਗੇ ਅਤੇ ਮਾੜੇ ਸ਼ਗਨ ਬਣ ਗਈਆਂ। ਕਿਉਂਕਿ ਜਦੋ ਇਹ ਸਥਿਤੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ ਉਸ ਸਮੇਂ ਚੰਗੀਆਂ ਜਾਂ ਮਾੜੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਜੁ ਵਾਪਰੀਆਂ ਸਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਪਹਿਲ ਤਾਂ ਜੋਤਿਸ਼ ਸਿਰਫ ਰਾਜੇ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕਰਨ ਲਈ ਹੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਆਮ ਆਦਮੀ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਜਾਂ ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਉਸ ਦੇ ਰਾਜੇ ਜਾਂ ਦੇਸ਼ ਤੇ ਹੀ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਈਸਾ ਮਸੀਹ ਤੋਂ 3000 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਜੋਤਿਸ਼ ਮੈਸੋਪੋਟਾਮੀਆ, ਬੇਬੀਲੋਨ, ਚਾਲਦੀਆ, ਚੀਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਬੇਬੀਲੋਨ ਤੋ ਜੋਤਿਸ਼, ਅਸੀਰੀਆ, ਯੂਨਾਨ, ਮਿਸਰ ਤੇ ਰੋਮ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਇਹ ਲੰਕਾ ਸਮੇਤ, ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਆ। ਜੋਤਿਸ਼ ਬਾਰੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਪੁਸਤਕ ‘ਟੈਟਰਾਬਿਬਲੀਅਸ’, ਮਿਸਰ ਵਾਸੀ ਕਲਾਡੀਅਸ ਪਟੋਲੋਮੀਅਸ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਗਈ ਸੀ। ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੀ 43<noinclude></noinclude> 8d5l5629mh1w38ez9rmgh5pfgk00v7r 217419 217400 2026-05-07T05:04:18Z Harchand Bhinder 2624 217419 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Harchand Bhinder" />{{c|41||}}</noinclude>{{center|{{x-larger|ਜੋਤਿਸ਼}}}} ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਜੋਤਿਸ਼ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਸੀ, ਭਾਵੇਂ ਉਹਨਾਂ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਬਾਰੇ ਕੁੱਝ ਵੀ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਸੂਰਜ, ਚੰਦ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਲਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰੰਪਰਾ ਸੀ। ਇਤਿਹਾਸ ਅਨੁਸਾਰ ਮਨੁੱਖ ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਜੋਤਿਸ਼ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹੱਥ ਪੈਰ ਮਾਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਬਾਰੇ ਉਸ ਦਾ ਗਿਆਨ ਉੱਘੜ- ਦੁੱਘੜਾ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸੀ। ਜੋਤਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਉਸੇ ਮੂਰਖਾਨਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ, ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਹੋਣੀ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੀ ਚਾਲ ਦਾ ਕੰਟਰੋਲ, ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਜੋਤਿਸ਼, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਇਕ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਸੀ, ਜਿਸ ਸਦਕਾ ਉਸਨੇ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੀ ਗਤੀ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਸੰਯੋਗਾਂ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਸੱਚਾਈ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੁਦਰਤ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕਰੋਪੀਆਂ; ਜਿਵੇਂ ਝੱਖੜ, ਜਵਾਰ ਭਾਟੇ, ਭੂਚਾਲ, ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਗਰਜ ਅਤੇ ਵਰਖਾ ਆਦਿ, ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰਲੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਵਾਪਰਦੀਆਂ ਸਨ। ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਇਸ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਪੱਕਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇ ਉੱਪਰ, ਸੂਰਜ, ਚੰਦ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਬਾਹਰਲੇ ਹੋਰ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵੀ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਮੌਸਮ ਤੇ ਅਸਰ ਅਤੇ ਚੰਦਰਮਾਂ ਦਾ ਜਵਾਰ-ਭਾਟਿਆਂ ਤੇ ਅਸਰ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦਾ ਝੂਠਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੋਰ ਪੱਕਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਰਾਜੇ ਉੱਪਰ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਾਪਰਦੀਆਂ ਤਾਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਜੋਤਸ਼ੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਸੂਰਜ, ਚੰਦ ਅਤੇ ਦਿਸਣਯੋਗ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਦੇ । ਹਰ ਵਾਰ ਜਦ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੀ ਮੁੜ ਸਥਿਤੀ ਉਹੀ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਉਹ ਉਹੋ ਜਿਹੀਆਂ ਹੀ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇ ਮੁੜ ਹੋਣ ਦਾ ਅੰਦਾਜਾ ਲਾਉਂਦੇ। ਉਦਾਹਣ ਵਜੋਂ ਜੇ ਕਿਸੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਸਤਰੰਗੀ ਪੀਂਘ, ਗ੍ਰਹਿਣ, ਜਾਂ ਬੋਦੀ ਵਾਲਾ ਤਾਰਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਜਾਂਦਾ ਤਾਂ ਗ੍ਰਹਿਣ, ਸਤਰੰਗੀ ਪੀਂਘ ਅਤੇ ਬੋਦੀ ਵਾਲੇ ਤਾਰੇ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਬਾਹੀ ਦੇ ਮੌਕੇ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਰ ਚਿੰਨ੍ਹ ਨੂੰ ਬਦਸ਼ਗਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੂਰਜ, ਚੰਦਰਮਾ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਹੀ ਚੰਗੇ ਅਤੇ ਮਾੜੇ ਸ਼ਗਨ ਬਣ ਗਈਆਂ। ਕਿਉਂਕਿ ਜਦੋ ਇਹ ਸਥਿਤੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ ਉਸ ਸਮੇਂ ਚੰਗੀਆਂ ਜਾਂ ਮਾੜੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਜੁ ਵਾਪਰੀਆਂ ਸਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਪਹਿਲ ਤਾਂ ਜੋਤਿਸ਼ ਸਿਰਫ ਰਾਜੇ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕਰਨ ਲਈ ਹੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਆਮ ਆਦਮੀ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਜਾਂ ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਉਸ ਦੇ ਰਾਜੇ ਜਾਂ ਦੇਸ਼ ਤੇ ਹੀ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਈਸਾ ਮਸੀਹ ਤੋਂ 3000 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਜੋਤਿਸ਼ ਮੈਸੋਪੋਟਾਮੀਆ, ਬੇਬੀਲੋਨ, ਚਾਲਦੀਆ, ਚੀਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਬੇਬੀਲੋਨ ਤੋ ਜੋਤਿਸ਼, ਅਸੀਰੀਆ, ਯੂਨਾਨ, ਮਿਸਰ ਤੇ ਰੋਮ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਇਹ ਲੰਕਾ ਸਮੇਤ, ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਆ। ਜੋਤਿਸ਼ ਬਾਰੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਪੁਸਤਕ ‘ਟੈਟਰਾਬਿਬਲੀਅਸ’, ਮਿਸਰ ਵਾਸੀ ਕਲਾਡੀਅਸ ਪਟੋਲੋਮੀਅਸ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਗਈ ਸੀ। ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੀ 43<noinclude></noinclude> 74v8vg7563pv1o56udvbenhgfqbxkqu 217428 217419 2026-05-07T05:44:26Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 217428 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|41||}}</noinclude>{{center|{{x-larger|ਜੋਤਿਸ਼}}}} {{gap}}ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਜੋਤਿਸ਼ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਸੀ, ਭਾਵੇਂ ਉਹਨਾਂ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਬਾਰੇ ਕੁੱਝ ਵੀ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਸੂਰਜ, ਚੰਦ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਲਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰੰਪਰਾ ਸੀ। ਇਤਿਹਾਸ ਅਨੁਸਾਰ ਮਨੁੱਖ ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਜੋਤਿਸ਼ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹੱਥ ਪੈਰ ਮਾਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਬਾਰੇ ਉਸ ਦਾ ਗਿਆਨ ਉੱਘੜ-ਦੁੱਘੜਾ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸੀ। {{gap}}ਜੋਤਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਉਸੇ ਮੂਰਖਾਨਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ, ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਹੋਣੀ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੀ ਚਾਲ ਦਾ ਕੰਟਰੋਲ, ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਜੋਤਿਸ਼, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਇਕ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਸੀ, ਜਿਸ ਸਦਕਾ ਉਸਨੇ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੀ ਗਤੀ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਸੰਯੋਗਾਂ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ ਕੀਤੀ ਹੈ। {{gap}}ਸੱਚਾਈ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੁਦਰਤ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕਰੋਪੀਆਂ; ਜਿਵੇਂ ਝੱਖੜ, ਜਵਾਰ ਭਾਟੇ, ਭੂਚਾਲ, ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਗਰਜ ਅਤੇ ਵਰਖਾ ਆਦਿ, ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰਲੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਵਾਪਰਦੀਆਂ ਸਨ। ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਇਸ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਪੱਕਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇ ਉੱਪਰ, ਸੂਰਜ, ਚੰਦ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਬਾਹਰਲੇ ਹੋਰ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵੀ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਮੌਸਮ ਤੇ ਅਸਰ ਅਤੇ ਚੰਦਰਮਾਂ ਦਾ ਜਵਾਰ-ਭਾਟਿਆਂ ਤੇ ਅਸਰ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦਾ ਝੂਠਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੋਰ ਪੱਕਾ ਹੋ ਗਿਆ। {{gap}}ਜਦੋਂ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਰਾਜੇ ਉੱਪਰ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਾਪਰਦੀਆਂ ਤਾਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਜੋਤਸ਼ੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਸੂਰਜ, ਚੰਦ ਅਤੇ ਦਿਸਣਯੋਗ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਦੇ । ਹਰ ਵਾਰ ਜਦ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੀ ਮੁੜ ਸਥਿਤੀ ਉਹੀ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਉਹ ਉਹੋ ਜਿਹੀਆਂ ਹੀ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇ ਮੁੜ ਹੋਣ ਦਾ ਅੰਦਾਜਾ ਲਾਉਂਦੇ। ਉਦਾਹਣ ਵਜੋਂ ਜੇ ਕਿਸੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਸਤਰੰਗੀ ਪੀਂਘ, ਗ੍ਰਹਿਣ, ਜਾਂ ਬੋਦੀ ਵਾਲਾ ਤਾਰਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਜਾਂਦਾ ਤਾਂ ਗ੍ਰਹਿਣ, ਸਤਰੰਗੀ ਪੀਂਘ ਅਤੇ ਬੋਦੀ ਵਾਲੇ ਤਾਰੇ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਬਾਹੀ ਦੇ ਮੌਕੇ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਰ ਚਿੰਨ੍ਹ ਨੂੰ ਬਦਸ਼ਗਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੂਰਜ, ਚੰਦਰਮਾ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਹੀ ਚੰਗੇ ਅਤੇ ਮਾੜੇ ਸ਼ਗਨ ਬਣ ਗਈਆਂ। ਕਿਉਂਕਿ ਜਦੋ ਇਹ ਸਥਿਤੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ ਉਸ ਸਮੇਂ ਚੰਗੀਆਂ ਜਾਂ ਮਾੜੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਜੁ ਵਾਪਰੀਆਂ ਸਨ। {{gap}}ਪਹਿਲਾਂ ਪਹਿਲ ਤਾਂ ਜੋਤਿਸ਼ ਸਿਰਫ ਰਾਜੇ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕਰਨ ਲਈ ਹੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਆਮ ਆਦਮੀ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਜਾਂ ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਉਸ ਦੇ ਰਾਜੇ ਜਾਂ ਦੇਸ਼ ਤੇ ਹੀ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। {{gap}}ਈਸਾ ਮਸੀਹ ਤੋਂ 3000 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਜੋਤਿਸ਼ ਮੈਸੋਪੋਟਾਮੀਆ, ਬੇਬੀਲੋਨ, ਚਾਲਦੀਆ, ਚੀਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਬੇਬੀਲੋਨ ਤੋ ਜੋਤਿਸ਼, ਅਸੀਰੀਆ, ਯੂਨਾਨ, ਮਿਸਰ ਤੇ ਰੋਮ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਇਹ ਲੰਕਾ ਸਮੇਤ, ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਆ। ਜੋਤਿਸ਼ ਬਾਰੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਪੁਸਤਕ ‘ਟੈਟਰਾਬਿਬਲੀਅਸ’, ਮਿਸਰ ਵਾਸੀ ਕਲਾਡੀਅਸ ਪਟੋਲੋਮੀਅਸ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਗਈ ਸੀ। ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੀ<noinclude></noinclude> hqdudor9br778btwwez5t70vruytgwe 217429 217428 2026-05-07T05:45:16Z Harchand Bhinder 2624 217429 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|43||}}</noinclude>{{center|{{x-larger|ਜੋਤਿਸ਼}}}} {{gap}}ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਜੋਤਿਸ਼ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਸੀ, ਭਾਵੇਂ ਉਹਨਾਂ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਬਾਰੇ ਕੁੱਝ ਵੀ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਸੂਰਜ, ਚੰਦ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਲਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰੰਪਰਾ ਸੀ। ਇਤਿਹਾਸ ਅਨੁਸਾਰ ਮਨੁੱਖ ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਜੋਤਿਸ਼ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹੱਥ ਪੈਰ ਮਾਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਬਾਰੇ ਉਸ ਦਾ ਗਿਆਨ ਉੱਘੜ-ਦੁੱਘੜਾ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸੀ। {{gap}}ਜੋਤਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਉਸੇ ਮੂਰਖਾਨਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ, ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਹੋਣੀ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੀ ਚਾਲ ਦਾ ਕੰਟਰੋਲ, ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਜੋਤਿਸ਼, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਇਕ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਸੀ, ਜਿਸ ਸਦਕਾ ਉਸਨੇ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੀ ਗਤੀ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਸੰਯੋਗਾਂ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ ਕੀਤੀ ਹੈ। {{gap}}ਸੱਚਾਈ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੁਦਰਤ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕਰੋਪੀਆਂ; ਜਿਵੇਂ ਝੱਖੜ, ਜਵਾਰ ਭਾਟੇ, ਭੂਚਾਲ, ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਗਰਜ ਅਤੇ ਵਰਖਾ ਆਦਿ, ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰਲੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਵਾਪਰਦੀਆਂ ਸਨ। ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਇਸ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਪੱਕਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇ ਉੱਪਰ, ਸੂਰਜ, ਚੰਦ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਬਾਹਰਲੇ ਹੋਰ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵੀ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਮੌਸਮ ਤੇ ਅਸਰ ਅਤੇ ਚੰਦਰਮਾਂ ਦਾ ਜਵਾਰ-ਭਾਟਿਆਂ ਤੇ ਅਸਰ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦਾ ਝੂਠਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੋਰ ਪੱਕਾ ਹੋ ਗਿਆ। {{gap}}ਜਦੋਂ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਰਾਜੇ ਉੱਪਰ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਾਪਰਦੀਆਂ ਤਾਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਜੋਤਸ਼ੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਸੂਰਜ, ਚੰਦ ਅਤੇ ਦਿਸਣਯੋਗ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਦੇ । ਹਰ ਵਾਰ ਜਦ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੀ ਮੁੜ ਸਥਿਤੀ ਉਹੀ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਉਹ ਉਹੋ ਜਿਹੀਆਂ ਹੀ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇ ਮੁੜ ਹੋਣ ਦਾ ਅੰਦਾਜਾ ਲਾਉਂਦੇ। ਉਦਾਹਣ ਵਜੋਂ ਜੇ ਕਿਸੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਸਤਰੰਗੀ ਪੀਂਘ, ਗ੍ਰਹਿਣ, ਜਾਂ ਬੋਦੀ ਵਾਲਾ ਤਾਰਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਜਾਂਦਾ ਤਾਂ ਗ੍ਰਹਿਣ, ਸਤਰੰਗੀ ਪੀਂਘ ਅਤੇ ਬੋਦੀ ਵਾਲੇ ਤਾਰੇ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਬਾਹੀ ਦੇ ਮੌਕੇ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਰ ਚਿੰਨ੍ਹ ਨੂੰ ਬਦਸ਼ਗਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੂਰਜ, ਚੰਦਰਮਾ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਹੀ ਚੰਗੇ ਅਤੇ ਮਾੜੇ ਸ਼ਗਨ ਬਣ ਗਈਆਂ। ਕਿਉਂਕਿ ਜਦੋ ਇਹ ਸਥਿਤੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ ਉਸ ਸਮੇਂ ਚੰਗੀਆਂ ਜਾਂ ਮਾੜੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਜੁ ਵਾਪਰੀਆਂ ਸਨ। {{gap}}ਪਹਿਲਾਂ ਪਹਿਲ ਤਾਂ ਜੋਤਿਸ਼ ਸਿਰਫ ਰਾਜੇ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕਰਨ ਲਈ ਹੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਆਮ ਆਦਮੀ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਜਾਂ ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਉਸ ਦੇ ਰਾਜੇ ਜਾਂ ਦੇਸ਼ ਤੇ ਹੀ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। {{gap}}ਈਸਾ ਮਸੀਹ ਤੋਂ 3000 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਜੋਤਿਸ਼ ਮੈਸੋਪੋਟਾਮੀਆ, ਬੇਬੀਲੋਨ, ਚਾਲਦੀਆ, ਚੀਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਬੇਬੀਲੋਨ ਤੋ ਜੋਤਿਸ਼, ਅਸੀਰੀਆ, ਯੂਨਾਨ, ਮਿਸਰ ਤੇ ਰੋਮ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਇਹ ਲੰਕਾ ਸਮੇਤ, ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਆ। ਜੋਤਿਸ਼ ਬਾਰੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਪੁਸਤਕ ‘ਟੈਟਰਾਬਿਬਲੀਅਸ’, ਮਿਸਰ ਵਾਸੀ ਕਲਾਡੀਅਸ ਪਟੋਲੋਮੀਅਸ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਗਈ ਸੀ। ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੀ<noinclude></noinclude> 1bm014rkl7r8o92hw72cgkgua1roh05 ਪੰਨਾ:ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ.pdf/44 250 72169 217401 2026-05-06T12:37:27Z Harchand Bhinder 2624 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਕਿਤਾਬ ਹੋਰਾਂ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਲਿਖਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਲਿਖਾਰੀ ਦਾ ਪਤਾ ਨਹੀ ਹੈ। ਈਸਾ ਮਸੀਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਨਮ ਪੱਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਕੁੰਡਲੀਆਂ ਆਦਿ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਉੱਪਰ ਸਿਰਫ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਦਾ ਗਲਬਾ ਸੀ ਅਤੇ ਚਾਰ ਚੁਫੇਰੇ ਇਹਨਾ ਦਾ ਹ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217401 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਕਿਤਾਬ ਹੋਰਾਂ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਲਿਖਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਲਿਖਾਰੀ ਦਾ ਪਤਾ ਨਹੀ ਹੈ। ਈਸਾ ਮਸੀਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਨਮ ਪੱਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਕੁੰਡਲੀਆਂ ਆਦਿ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਉੱਪਰ ਸਿਰਫ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਦਾ ਗਲਬਾ ਸੀ ਅਤੇ ਚਾਰ ਚੁਫੇਰੇ ਇਹਨਾ ਦਾ ਹੀ ਬੋਲਬਾਲਾ ਸੀ। ਜੋਤਿਸ਼ ਦਾ ਕਿੱਤਾ, ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਕਿੱਤਿਆਂ ਨਾਲੋ ਵੱਧ ਸਨਮਾਨਿਤ ਸੀ। ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਜੋਤਿਸ਼, ਚੀਨ, ਇਸਲਾਮੀ ਤੇ ਇਸਾਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ, ਧਰਮ ਨਾਲੋ ਵੱਖਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਕਨਫਿਊਸ਼ੀਅਸ, ਪੈਗੰਬਰ ਮੁੰਹਮਦ ਅਤੇ ਈਸਾ ਮਸੀਹ ਦੀਆਂ ਸਿਖਿਆਵਾਂ ਸਨ | ਪਰ ਮਹਾਤਮਾ ਬੁੱਧ ਦੀਆਂ ਸਿਖਿਆਵਾਂ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਵਿੱਚੋ ਜੋਤਿਸ਼ ਨੂੰ ਖਤਮ ਨਾ ਕਰ ਸਕੀਆਂ। ਇਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਕਾਰਨ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਵੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤਾ ਸਮਾਂ ਨਾ ਰਹਿ ਸਕਿਆ। ਭਾਵੇਂ ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਹੀ ਮੁੱਖ ਧਰਮ ਹੈ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਉਥੋਂ ਦੇ ਬੋਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਰਕੇ ਜੋਤਿਸ਼ ਵੀ ਕਾਫੀ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋ ਲੰਕਾ ਹੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ, ਜਿੱਥੋ ਦੀ ਇੱਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਜੋਤਿਸ਼ ਵਿਗਿਆਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕੁਰਸੀ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਹੈ। (ਹੁਣ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜੋਤਿਸ਼ ਦੀ ਚੇਅਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ।) ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ 5000 ਸਾਲ ਤੋਂ ਧਰਮ ਅਤੇ ਜੋਤਿਸ਼ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਗੱਠਜੋੜ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਹਿੰਦੂ ਆਪਣੀਆ ਸਾਰੀਆਂ ਧਾਰਮਿਕ ਰਸਮਾਂ ਸ਼ੁਭ ਮੌਕਿਆਂ ਤੇ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਜੋਤਿਸ਼ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹਨ | ਜਿਵੇਂ ਰਸਾਇਣ ਵਿੱਦਿਆ, ਰਸਾਇਣਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਅਤੇ ਟੂਣੇ ਡਾਕਟਰੀ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਪੂਰਬਗਾਮੀ ਹਨ, ਉਸੇ ਤਰਾਂ ਹੀ ਜੋਤਿਸ਼, ਤਾਰਾ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਪੂਰਬਗਾਮੀ ਹੈ। ਈਸਾ ਮਸੀਹ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 3000 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ, ਜੋਤਸ਼ੀ ਜੰਤਰੀਆ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਯੋਗਤਾ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦੂਰਬੀਨਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਨੰਗੀ ਅੱਖ ਨਾਲ ਆਕਾਸ਼ੀ ਪਿੰਡਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਦੇ ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਤਾਰਾ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਵੱਲੋ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੇ ਚਾਰਟਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਹਰ 18 ਸਾਲ 11 ਮਹੀਨੇ ਅਤੇ 13 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੇ ਇਸ ਚੱਕਰ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਤਾਰਾ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਭਵਿਖ ਬਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਜੰਤਰੀਆਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ। ਕਿਉਂਕਿ ਬੋਦੀ ਵਾਲੇ ਤਾਰੇ ਇਸ ਚੱਕਰ ਦੇ ਪਾਬੰਦ ਨਹੀ ਸਨ, ਇਸ ਲਈ ਜੋਤਸ਼ੀ ਇਸਦੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਨਾ ਲਾ ਸਕੇ। ਭਾਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੋਦੀ ਵਾਲੇ ਤਾਰੇ ਦੇ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸ਼ਗਨਾਂ ਅਤੇ ਬਦ-ਸ਼ਗਨਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ। ਹੁਣ ਵੀ ਜੋਤਸ਼ੀ ਬੋਦੀ ਵਾਲੇ ਤਾਰੇ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਦੁਰਘਟਨਾਵਾਂ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਸਮਝਦੇ ਹਨ, ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਤਾਰਾ ਵਿਗਿਆਨੀ, ਅਨੇਕਾਂ ਬੋਦੀ ਵਾਲੇ ਤਾਰਿਆ ਦੇ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਜਾਨਣ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਸਾਇਣਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਨੇ ਰਸਾਇਣ ਵਿੱਦਿਆ ਨੂੰ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰੀ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਨੇ ਜਾਦੂ ਟੂਣੇ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਤਾਰਾ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਨੇ ਜੋਤਿਸ਼ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਗਿਆਨ ਮੰਨਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਸੋਲ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਤਾਰਾ ਵਿਗਿਆਨੀ, ਜੋਤਸ਼ੀ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਪਟੋਲਮੀ ਦੇ ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਕਿ ਧਰਤੀ ਸਾਰੇ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੀ ਧੁਰੀ ਹੈ, ਠੀਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਸੋਲ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਕਾਪਰਨੀਕਸ ਨੇ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਕਿ ਸਾਰੇ ਗ੍ਰਹਿ ਸੂਰਜ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ, 44<noinclude></noinclude> 4xrnz9qwnk6u5lph9r1w7t5gb8uj4a8 217430 217401 2026-05-07T05:56:24Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 217430 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|44||}}</noinclude>ਕਿਤਾਬ ਹੋਰਾਂ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਲਿਖਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਲਿਖਾਰੀ ਦਾ ਪਤਾ ਨਹੀ ਹੈ। {{gap}}ਈਸਾ ਮਸੀਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਨਮ ਪੱਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਕੁੰਡਲੀਆਂ ਆਦਿ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਉੱਪਰ ਸਿਰਫ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਦਾ ਗਲਬਾ ਸੀ ਅਤੇ ਚਾਰ ਚੁਫੇਰੇ ਇਹਨਾ ਦਾ ਹੀ ਬੋਲਬਾਲਾ ਸੀ। ਜੋਤਿਸ਼ ਦਾ ਕਿੱਤਾ, ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਕਿੱਤਿਆਂ ਨਾਲੋ ਵੱਧ ਸਨਮਾਨਿਤ ਸੀ। ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਜੋਤਿਸ਼, ਚੀਨ, ਇਸਲਾਮੀ ਤੇ ਇਸਾਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ, ਧਰਮ ਨਾਲੋ ਵੱਖਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਕਨਫਿਊਸ਼ੀਅਸ, ਪੈਗੰਬਰ ਮੁੰਹਮਦ ਅਤੇ ਈਸਾ ਮਸੀਹ ਦੀਆਂ ਸਿਖਿਆਵਾਂ ਸਨ | ਪਰ ਮਹਾਤਮਾ ਬੁੱਧ ਦੀਆਂ ਸਿਖਿਆਵਾਂ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਵਿੱਚੋ ਜੋਤਿਸ਼ ਨੂੰ ਖਤਮ ਨਾ ਕਰ ਸਕੀਆਂ। ਇਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਕਾਰਨ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਵੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤਾ ਸਮਾਂ ਨਾ ਰਹਿ ਸਕਿਆ। ਭਾਵੇਂ ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਹੀ ਮੁੱਖ ਧਰਮ ਹੈ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਉਥੋਂ ਦੇ ਬੋਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਰਕੇ ਜੋਤਿਸ਼ ਵੀ ਕਾਫੀ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋ ਲੰਕਾ ਹੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ, ਜਿੱਥੋ ਦੀ ਇੱਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਜੋਤਿਸ਼ ਵਿਗਿਆਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕੁਰਸੀ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਹੈ। (ਹੁਣ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜੋਤਿਸ਼ ਦੀ ਚੇਅਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ।) {{gap}}ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ 5000 ਸਾਲ ਤੋਂ ਧਰਮ ਅਤੇ ਜੋਤਿਸ਼ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਗੱਠਜੋੜ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਹਿੰਦੂ ਆਪਣੀਆ ਸਾਰੀਆਂ ਧਾਰਮਿਕ ਰਸਮਾਂ ਸ਼ੁਭ ਮੌਕਿਆਂ ਤੇ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਜੋਤਿਸ਼ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹਨ | {{gap}}ਜਿਵੇਂ ਰਸਾਇਣ ਵਿੱਦਿਆ, ਰਸਾਇਣਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਅਤੇ ਟੂਣੇ ਡਾਕਟਰੀ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਪੂਰਬਗਾਮੀ ਹਨ, ਉਸੇ ਤਰਾਂ ਹੀ ਜੋਤਿਸ਼, ਤਾਰਾ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਪੂਰਬਗਾਮੀ ਹੈ। ਈਸਾ ਮਸੀਹ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 3000 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ, ਜੋਤਸ਼ੀ ਜੰਤਰੀਆ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਯੋਗਤਾ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦੂਰਬੀਨਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਨੰਗੀ ਅੱਖ ਨਾਲ ਆਕਾਸ਼ੀ ਪਿੰਡਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਦੇ ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਤਾਰਾ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਵੱਲੋ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੇ ਚਾਰਟਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਹਰ 18 ਸਾਲ 11 ਮਹੀਨੇ ਅਤੇ 13 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੇ ਇਸ ਚੱਕਰ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਤਾਰਾ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਭਵਿਖ ਬਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਜੰਤਰੀਆਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ। {{gap}}ਕਿਉਂਕਿ ਬੋਦੀ ਵਾਲੇ ਤਾਰੇ ਇਸ ਚੱਕਰ ਦੇ ਪਾਬੰਦ ਨਹੀ ਸਨ, ਇਸ ਲਈ ਜੋਤਸ਼ੀ ਇਸਦੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਨਾ ਲਾ ਸਕੇ। ਭਾਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੋਦੀ ਵਾਲੇ ਤਾਰੇ ਦੇ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸ਼ਗਨਾਂ ਅਤੇ ਬਦ-ਸ਼ਗਨਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ। ਹੁਣ ਵੀ ਜੋਤਸ਼ੀ ਬੋਦੀ ਵਾਲੇ ਤਾਰੇ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਦੁਰਘਟਨਾਵਾਂ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਸਮਝਦੇ ਹਨ, ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਤਾਰਾ ਵਿਗਿਆਨੀ, ਅਨੇਕਾਂ ਬੋਦੀ ਵਾਲੇ ਤਾਰਿਆ ਦੇ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਜਾਨਣ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। {{gap}}ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਸਾਇਣਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਨੇ ਰਸਾਇਣ ਵਿੱਦਿਆ ਨੂੰ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰੀ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਨੇ ਜਾਦੂ ਟੂਣੇ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਤਾਰਾ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਨੇ ਜੋਤਿਸ਼ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਗਿਆਨ ਮੰਨਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। {{gap}}ਸੋਲ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਤਾਰਾ ਵਿਗਿਆਨੀ, ਜੋਤਸ਼ੀ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਪਟੋਲਮੀ ਦੇ ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਕਿ ਧਰਤੀ ਸਾਰੇ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੀ ਧੁਰੀ ਹੈ, ਠੀਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਸੋਲ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਕਾਪਰਨੀਕਸ ਨੇ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਕਿ ਸਾਰੇ ਗ੍ਰਹਿ ਸੂਰਜ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ,<noinclude></noinclude> 4ffa3u01glb8xqq11e4yw6psi3ugzif ਪੰਨਾ:ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ.pdf/45 250 72170 217402 2026-05-06T12:37:54Z Harchand Bhinder 2624 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਜੋਤਿਸ਼ ਵਿਗਿਆਨ ਤੇ ਕਰਾਰੀ ਸੱਟ ਮਾਰੀ। 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਨਿਊਟਨ ਦੇ ਗਰੂਤਾ ਖਿੱਚ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਨੂੰ ਮੰਨ ਲਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਤਾਰਾ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ, ਜੋਤਿਸ਼ ਵਿੱਚੋ ਮੁਕੰਮਲ ਤੌਰ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਉਠ ਗਿਆ। ਪਰ ਜਿਵੇਂ ਕ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217402 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਜੋਤਿਸ਼ ਵਿਗਿਆਨ ਤੇ ਕਰਾਰੀ ਸੱਟ ਮਾਰੀ। 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਨਿਊਟਨ ਦੇ ਗਰੂਤਾ ਖਿੱਚ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਨੂੰ ਮੰਨ ਲਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਤਾਰਾ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ, ਜੋਤਿਸ਼ ਵਿੱਚੋ ਮੁਕੰਮਲ ਤੌਰ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਉਠ ਗਿਆ। ਪਰ ਜਿਵੇਂ ਕਹਾਵਤ ਹੈ ਕਿ, ‘ਬਿੱਲੀ ਦੀਆਂ 9 ਜਿੰਦਗੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ' ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਹਿਮਾਂ ਦੀਆਂ 99 ਜਿੰਦਗੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਅੱਜ ਦੇ ਜੋਤਸ਼ੀ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਬੰਨ੍ਹਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪੁਰਾਣੇ ਤਾਰਾ ਵਿਗਿਆਨੀ ਕੈਪਲਰ, ਗੈਲੀਲੀੳ ਅਤੇ ਨਿਊਟਨ ਵੀ ਜੋਤਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਦੇ ਸਨ। ਜੇਕਰ ਕੈਪਲਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੋਤਿਸ਼ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਤਾਰਾ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਤੇ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਉਹ ਪੈਸੇ ਪੈਸੇ ਤੋਂ ਤੰਗ ਆ ਕੇ ਨਾ ਮਰਦਾ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀ ਕਿ ਗੈਲੀਲੀਓ ਨੇ ਟਸਕੈਨੀ ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੀ ਜਨਮ ਪੱਤਰੀ ਬਣਾਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੀ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਾਇਆ ਸੀ, ਪਰੰਤੂ ਉਹ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਕੁੱਝ ਹਫਤਿਆਂ ਬਾਦ ਹੀ ਮਰ ਗਿਆ ਸੀ। ਨਿਊਟਨ ਦੀ ਕਿਸੇ ਕਿਤਾਬ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਖ਼ਤ ਵਿੱਚੋ ਅਜਿਹਾ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਨਹੀ ਮਿਲਦਾ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਜੋਤਿਸ਼ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਭੋਰਾ ਭਰ ਵੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਸੀ। ਮੈਂ ਇਸ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਅੱਗੇ ਵੋਲਟੇਅਰ ਦੀ ਉਦਾਹਰਣ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਕਿ ਦੋ ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਉਮਰ ਬਾਰੇ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ 32 ਸਾਲ ਦੀ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਪਰੰਤੂ ਉਹ 84 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮਰਿਆ। ਇਹ ਨਿਰਵਿਵਾਦੀ ਸੱਚ ਹੈ ਕਿ ਕੈਪਲਰ ਅਤੇ ਨਿਊਟਨ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤਾਰਾ ਵਿਗਿਆਨੀ ਨੇ ਜੋਤਿਸ਼ ਦੀ ਮੂਰਖਤਾ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀ ਕੀਤਾ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਹਾਨ ਤਾਰਾ ਵਿਗਿਆਨੀ ਫਲੇਮੇਰੀਅਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਇਹ ਸਿੱਧ ਕਰ ਸਕੇ ਕਿ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਅਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਦਾ ਮਨੁੱਖੀ ਸੰਯੋਗਾਂ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸੰਬੰਧ ਹੈ। ਉਹ ਅੰਕੜੇ ਜਿਹਨਾਂ 'ਤੇ ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਭਵਿੱਖ ਬਾਣੀਆਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਲਤ ਅਤੇ ਗੈਰ ਵਿਗਿਆਨਕ ਹਨ। ਗਲਤ ਅੰਕੜਿਆਂ ਤੋਂ ਕੱਢੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨਕ ਮੰਨਣਾ ਮੂਰਖਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਕਿਤਾਬ ਅਜੇ ਤੱਕ ਵੀ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਹੀ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੀ ਧੁਰੀ ਮੰਨ ਕੇ, ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਤਾਂ ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਚੰਦ ਅਜੇ ਤੱਕ ਗ੍ਰਹਿ ਹੀ ਹਨ। ਉਹ ਇਹ ਨਹੀ ਜਾਣਦੇ ਕਿ ਰਾਸ਼ੀ ਮੰਡਲ ਦੁਆਰਾ __ ਮੰਨੇ ਗਏ ਕੇਵਲ ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੱਚਾਈ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਰਾਸ਼ੀ ਮੰਡਲ ਤਾਂ ਕੇਵਲ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ ਆਕਾਸ਼ ਦੀ ਵੰਡ ਹੀ ਹੈ। ਤਾਰਾ-ਖਿਤੀਆਂ ਤੋਂ ਹਟਕੇ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ, ਆਦਮੀ ਦੇ ਅੰਤਰਮੁਖੀ ਚਿਤਰਣ ਦਾ ਹੀ ਰੂਪ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਉਸ ਆਦਮੀ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ। ਜੇ ਉਹ ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਰਾਕਟ ਤੇ ਉੱਡ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਲਈ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਕੁਝ ਹੋਰ ਹੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਕ ਜੋਤਸ਼ੀ ਲਈ ਇਹ ਅਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਜੋਤਸ਼ ਰਾਹੀਂ ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਜਨਮ ਕੁੰਡਲੀ ਤਿਆਰ ਕਰੇ, ਜਿਹੜਾ ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਉਡ ਰਹੀ ਕਿਸੇ ਔਰਤ ਦੇ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ। ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਤੇ ਚਾਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਤੇ ਵੀ ਨੈਪਚੂਨ, ਯੂਰੇਨਸ ਅਤੇ ਪਲੂਟੋ ਨਾਂ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਨਹੀਂ ਲੱਭਦੇ। ਜੋਤਿਸ਼ ਦੇ ਜਨਮ ਦਾਤਿਆਂ ਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦੋ ਕਲਪਿਤ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਰਾਹੂ ਅਤੇ ਕੇਤੂ ਦੀ ਵੀ ਕਲਪਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਰਾਹੂ ਅਤੇ ਕੇਤੂ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਵਿਚਾਰ ਇਹ ਸਨ ਕਿ ਉਹ ਕਈ ਖਾਸ ਦਿਨਾਂ ’ਤੇ ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਚੰਦ ਨੂੰ ਨਿਗਲ ਜਾਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਚੰਦਰਮਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਲਗਦਾ ਹੈ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ 45<noinclude></noinclude> friyqf93nsi2nynp193piytszkzwq6x 217431 217402 2026-05-07T06:02:07Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 217431 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|45||}}</noinclude>ਜੋਤਿਸ਼ ਵਿਗਿਆਨ ਤੇ ਕਰਾਰੀ ਸੱਟ ਮਾਰੀ। 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਨਿਊਟਨ ਦੇ ਗਰੂਤਾ ਖਿੱਚ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਨੂੰ ਮੰਨ ਲਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਤਾਰਾ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ, ਜੋਤਿਸ਼ ਵਿੱਚੋ ਮੁਕੰਮਲ ਤੌਰ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਉਠ ਗਿਆ। ਪਰ ਜਿਵੇਂ ਕਹਾਵਤ ਹੈ ਕਿ, ‘ਬਿੱਲੀ ਦੀਆਂ 9 ਜਿੰਦਗੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ' ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਹਿਮਾਂ ਦੀਆਂ 99 ਜਿੰਦਗੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। {{gap}}ਅੱਜ ਦੇ ਜੋਤਸ਼ੀ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਬੰਨ੍ਹਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪੁਰਾਣੇ ਤਾਰਾ ਵਿਗਿਆਨੀ ਕੈਪਲਰ, ਗੈਲੀਲੀੳ ਅਤੇ ਨਿਊਟਨ ਵੀ ਜੋਤਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਦੇ ਸਨ। ਜੇਕਰ ਕੈਪਲਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੋਤਿਸ਼ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਤਾਰਾ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਤੇ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਉਹ ਪੈਸੇ ਪੈਸੇ ਤੋਂ ਤੰਗ ਆ ਕੇ ਨਾ ਮਰਦਾ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀ ਕਿ ਗੈਲੀਲੀਓ ਨੇ ਟਸਕੈਨੀ ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੀ ਜਨਮ ਪੱਤਰੀ ਬਣਾਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੀ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਾਇਆ ਸੀ, ਪਰੰਤੂ ਉਹ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਕੁੱਝ ਹਫਤਿਆਂ ਬਾਦ ਹੀ ਮਰ ਗਿਆ ਸੀ। ਨਿਊਟਨ ਦੀ ਕਿਸੇ ਕਿਤਾਬ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਖ਼ਤ ਵਿੱਚੋ ਅਜਿਹਾ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਨਹੀ ਮਿਲਦਾ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਜੋਤਿਸ਼ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਭੋਰਾ ਭਰ ਵੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਸੀ। ਮੈਂ ਇਸ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਅੱਗੇ ਵੋਲਟੇਅਰ ਦੀ ਉਦਾਹਰਣ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਕਿ ਦੋ ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਉਮਰ ਬਾਰੇ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ 32 ਸਾਲ ਦੀ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਪਰੰਤੂ ਉਹ 84 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮਰਿਆ। {{gap}}ਇਹ ਨਿਰਵਿਵਾਦੀ ਸੱਚ ਹੈ ਕਿ ਕੈਪਲਰ ਅਤੇ ਨਿਊਟਨ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤਾਰਾ ਵਿਗਿਆਨੀ ਨੇ ਜੋਤਿਸ਼ ਦੀ ਮੂਰਖਤਾ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀ ਕੀਤਾ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਹਾਨ ਤਾਰਾ ਵਿਗਿਆਨੀ ਫਲੇਮੇਰੀਅਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਇਹ ਸਿੱਧ ਕਰ ਸਕੇ ਕਿ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਅਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਦਾ ਮਨੁੱਖੀ ਸੰਯੋਗਾਂ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸੰਬੰਧ ਹੈ। {{gap}}ਉਹ ਅੰਕੜੇ ਜਿਹਨਾਂ 'ਤੇ ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਭਵਿੱਖ ਬਾਣੀਆਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਲਤ ਅਤੇ ਗੈਰ ਵਿਗਿਆਨਕ ਹਨ। ਗਲਤ ਅੰਕੜਿਆਂ ਤੋਂ ਕੱਢੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨਕ ਮੰਨਣਾ ਮੂਰਖਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਕਿਤਾਬ ਅਜੇ ਤੱਕ ਵੀ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਹੀ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੀ ਧੁਰੀ ਮੰਨ ਕੇ, ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਤਾਂ ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਚੰਦ ਅਜੇ ਤੱਕ ਗ੍ਰਹਿ ਹੀ ਹਨ। ਉਹ ਇਹ ਨਹੀ ਜਾਣਦੇ ਕਿ ਰਾਸ਼ੀ ਮੰਡਲ ਦੁਆਰਾ ਮੰਨੇ ਗਏ ਕੇਵਲ ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੱਚਾਈ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਰਾਸ਼ੀ ਮੰਡਲ ਤਾਂ ਕੇਵਲ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ ਆਕਾਸ਼ ਦੀ ਵੰਡ ਹੀ ਹੈ। ਤਾਰਾ-ਖਿਤੀਆਂ ਤੋਂ ਹਟਕੇ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ, ਆਦਮੀ ਦੇ ਅੰਤਰਮੁਖੀ ਚਿਤਰਣ ਦਾ ਹੀ ਰੂਪ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਉਸ ਆਦਮੀ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ। ਜੇ ਉਹ ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਰਾਕਟ ਤੇ ਉੱਡ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਲਈ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਕੁਝ ਹੋਰ ਹੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਕ ਜੋਤਸ਼ੀ ਲਈ ਇਹ ਅਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਜੋਤਸ਼ ਰਾਹੀਂ ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਜਨਮ ਕੁੰਡਲੀ ਤਿਆਰ ਕਰੇ, ਜਿਹੜਾ ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਉਡ ਰਹੀ ਕਿਸੇ ਔਰਤ ਦੇ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ। {{gap}}ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਤੇ ਚਾਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਤੇ ਵੀ ਨੈਪਚੂਨ, ਯੂਰੇਨਸ ਅਤੇ ਪਲੂਟੋ ਨਾਂ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਨਹੀਂ ਲੱਭਦੇ। ਜੋਤਿਸ਼ ਦੇ ਜਨਮ ਦਾਤਿਆਂ ਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦੋ ਕਲਪਿਤ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਰਾਹੂ ਅਤੇ ਕੇਤੂ ਦੀ ਵੀ ਕਲਪਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਰਾਹੂ ਅਤੇ ਕੇਤੂ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਵਿਚਾਰ ਇਹ ਸਨ ਕਿ ਉਹ ਕਈ ਖਾਸ ਦਿਨਾਂ ’ਤੇ ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਚੰਦ ਨੂੰ ਨਿਗਲ ਜਾਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਚੰਦਰਮਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਲਗਦਾ ਹੈ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ<noinclude></noinclude> 035zii9fb04s9yag7szag2x271gn5n6 ਪੰਨਾ:ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ.pdf/46 250 72171 217403 2026-05-06T12:38:22Z Harchand Bhinder 2624 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਅਸੰਭਵ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ (ਰਾਹੂ ਤੇ ਕੇਤੂ) ਅਜਿਹੇ ਕਾਲੇ ਗ੍ਰਹਿ ਹਨ, ਸਾਨੂੰ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ (ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਦਰਮਾਂ) ਗ੍ਰਹਿਆਂ 'ਤੇ ਅਸਰ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਸੱਚਾਈ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਆਕ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217403 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਅਸੰਭਵ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ (ਰਾਹੂ ਤੇ ਕੇਤੂ) ਅਜਿਹੇ ਕਾਲੇ ਗ੍ਰਹਿ ਹਨ, ਸਾਨੂੰ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ (ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਦਰਮਾਂ) ਗ੍ਰਹਿਆਂ 'ਤੇ ਅਸਰ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਸੱਚਾਈ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਕੇਵਲ ਕਲਪਿਤ ਥਾਵਾਂ ਜਾਂ ਬਿੰਦੂ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਚੰਦਰਮਾ ਦੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਰਸਤੇ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਕੱਟਦੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਹੂ __ ਅਤੇ ਕੇਤੂ ਤਾਂ ਸਿਰਫ ਕਲਪਿਤ ਬਿੰਦੂ ਹੀ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਤੇ ਕੋਈ ਅਸਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਬਿਲਕੁਲ ਗਲਤ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਸੂਰਜ, ਚੰਦਰਮਾ ਤੋਂ ਲੱਖਾਂ ਮੀਲ ਦੂਰ ਹੈ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਦਰਮਾ ਦੇ ਪੱਥ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਕੱਟਦੇ ਨਹੀ, ਇਸ ਲਈ ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਰਾਹੂ ਅਤੇ ਕੇਤੂ ਕਿਤੇ ਵੀ ਨਹੀ ਲੱਭਣਗੇ। ਕੀ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਕੋਈ ਬਿੰਦੂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਥੋਂ ਕਿ ਇੱਕ ਜੰਬੋ ਜੈਟ, ਇੱਕ ਸੜਕ ਤੇ ਜਾ ਰਹੀ ਬੱਸ ਦਾ ਰਸਤਾ ਕੱਟ ਦੇਵੇ ? ਜੋਤਸ਼ੀ, ਜਿਹੜੇ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਮੇਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸੈਕਿੰਡ ਦੇ ਫ਼ਰਕ ਨਾਲ ਵੀ ਜਨਮ ਕੁੰਡਲੀ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਕ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਾਪੇਖੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ੀ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਲੋੜੀਂਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਨਹੀ ਕਰ ਸਕਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਤਾਰਾ ਵਿਗਿਆਨੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੋਤਿਸ਼ ਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੇ ਲਿਖਾਰੀ ਇਹ ਵੀ ਨਹੀ ਜਾਣਦੇ ਸਨ ਕਿ ਸੂਰਜ ਇੱਕ ਤਾਰਾ ਹੈ, ਗ੍ਰਹਿ ਨਹੀਂ। ਸੂਰਜੀ ਕਿਰਨਾਂ ਦੀ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਪੁਲਾੜ ਵਿਚਲੇ ਅਕਾਸ਼ੀ ਪਿੰਡਾਂ 'ਚੋਂ ਲੰਘਣ ਲਈ ਸਮਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਚੰਦਰਮਾ ਇੱਕ ਗ੍ਰਹਿ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਜਿਹੜੀਆਂ ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਦੇਖੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਸਿਰਫ ਨਕਲੀ ਹੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਸਲੀ ਨਹੀ। ਰਾਸ਼ੀ ਮੰਡਲ ਦੇ 12 ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੀ ਤਾਰਾ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਜਿੱਥੋਂ ਊਰਜਾ ਆਉਣ ਵਿੱਚ ਸਾਢੇ ਚਾਰ ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਸਮਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਇਹ ਵੀ ਨਹੀ ਜਾਣਦੇ ਕਿ ਉਸ ਰਾਸ਼ੀ ਮੰਡਲ ਦੇ ਤਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤੇ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਲੱਖਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ -ਵਰ੍ਹੇ ਦੂਰ ਹਨ। ਉਹ ਇਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਕਿ ਜੇਕਰ ਰਾਸ਼ੀ ਮੰਡਲ ਦੇ ਤਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚੋ ਇਕ ਤਾਰਾ ਵੀ ਟੁੱਟ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਅਲੋਪ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਉਸ ਦੀ ਦੂਰੀ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਲੱਖਾਂ ਹੀ ਸਾਲ ਉਸ ਬਾਰੇ ਜਾਣ ਨਹੀ ਸਕਾਂਗੇ। ਉਹ ਇਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਾਣਦੇ ਕਿ ਖਤਮ ਹੋਏ ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ, ਕਿੰਨੇ ਹੀ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਸਾਡੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੀ ਰਹੇਗੀ, ਜਿੰਨਾਂ ਚਿਰ ਕਿ ਉਸ ਤੋਂ ਚੱਲੀ ਹੋਈ ਆਖਰੀ ਕਿਰਨ, ਸਾਡੇ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੀ। ਉਹ ਅਜਿਹੇ ਅਗਿਆਨੀ ਸਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਜੋਤਿਸ਼ ਦੇ ਨਕਲੀ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਕਾਢ ਕੱਢੀ। ਅੱਜ ਦੇ ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚੋ ਕਿੰਨੇ ਕੁ ਇਹ ਪੱਕਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਤਾਰੇ ਜਿਹੜੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਵੇਖੇ ਗਏ ਹਨ, ਕੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਸ ਸਮੇਂ ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸਨ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ? ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਕਰ ਗ੍ਰਹਿ ਦੀ ਅਸਲ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਵਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, 6 ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਮਿੰਟ ਦਾ ਫ਼ਰਕ ਹੈ। ਸੂਰਜ, ਚੰਦਰਮਾ, ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ੀ-ਮੰਡਲ ਦੇ ਤਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਸਲੀ ਦੂਰੀਆਂ ਤੇ ਵਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦੂਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹੀ ਨਿਯਮ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਹਨਾਂ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ਾਂ ਵੱਲੋ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਜੋਤਿਸ਼ ਦੇ ਚਾਰਟ ਬੇਕਾਰ ਹਨ। ਕੀ ਆਦਮੀ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਉਸ ਦੇ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ? ਬੱਚੇ ਦਾ ਜਨਮ, ਗਰਭ-ਧਾਰਣ ਤੋਂ 280 ਦਿਨ ਪਿੱਛੋਂ ਮਸ਼ੀਨੀ ਢੰਗ ਰਾਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਂ ਪਿੱਛੋ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ ਜਾਂ ਸੁਭਾਵਿਕ 46<noinclude></noinclude> 9xkodf2lthnwn5v3xshfdmr2ckyaix2 217432 217403 2026-05-07T06:10:34Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 217432 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|46||}}</noinclude>ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਅਸੰਭਵ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ (ਰਾਹੂ ਤੇ ਕੇਤੂ) ਅਜਿਹੇ ਕਾਲੇ ਗ੍ਰਹਿ ਹਨ, ਜਿਹੜੇ ਸਾਨੂੰ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ (ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਦਰਮਾਂ) ਗ੍ਰਹਿਆਂ 'ਤੇ ਅਸਰ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। {{gap}}ਸੱਚਾਈ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਕੇਵਲ ਕਲਪਿਤ ਥਾਵਾਂ ਜਾਂ ਬਿੰਦੂ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਚੰਦਰਮਾ ਦੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਰਸਤੇ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਕੱਟਦੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਹੂ ਅਤੇ ਕੇਤੂ ਤਾਂ ਸਿਰਫ ਕਲਪਿਤ ਬਿੰਦੂ ਹੀ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਤੇ ਕੋਈ ਅਸਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਬਿਲਕੁਲ ਗਲਤ ਹੈ। {{gap}}ਕਿਉਂਕਿ ਸੂਰਜ, ਚੰਦਰਮਾ ਤੋਂ ਲੱਖਾਂ ਮੀਲ ਦੂਰ ਹੈ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਦਰਮਾ ਦੇ ਪੱਥ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਕੱਟਦੇ ਨਹੀ, ਇਸ ਲਈ ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਰਾਹੂ ਅਤੇ ਕੇਤੂ ਕਿਤੇ ਵੀ ਨਹੀ ਲੱਭਣਗੇ। ਕੀ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਕੋਈ ਬਿੰਦੂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਥੋਂ ਕਿ ਇੱਕ ਜੰਬੋ ਜੈਟ, ਇੱਕ ਸੜਕ ਤੇ ਜਾ ਰਹੀ ਬੱਸ ਦਾ ਰਸਤਾ ਕੱਟ ਦੇਵੇ ? {{gap}}ਜੋਤਸ਼ੀ, ਜਿਹੜੇ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਮੇਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸੈਕਿੰਡ ਦੇ ਫ਼ਰਕ ਨਾਲ ਵੀ ਜਨਮ ਕੁੰਡਲੀ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਕ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਾਪੇਖੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ੀ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਲੋੜੀਂਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਨਹੀ ਕਰ ਸਕਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਤਾਰਾ ਵਿਗਿਆਨੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। {{gap}}ਜੋਤਿਸ਼ ਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੇ ਲਿਖਾਰੀ ਇਹ ਵੀ ਨਹੀ ਜਾਣਦੇ ਸਨ ਕਿ ਸੂਰਜ ਇੱਕ ਤਾਰਾ ਹੈ, ਗ੍ਰਹਿ ਨਹੀਂ। ਸੂਰਜੀ ਕਿਰਨਾਂ ਦੀ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਪੁਲਾੜ ਵਿਚਲੇ ਅਕਾਸ਼ੀ ਪਿੰਡਾਂ 'ਚੋਂ ਲੰਘਣ ਲਈ ਸਮਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਚੰਦਰਮਾ ਇੱਕ ਗ੍ਰਹਿ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਜਿਹੜੀਆਂ ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਦੇਖੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਸਿਰਫ ਨਕਲੀ ਹੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਸਲੀ ਨਹੀ। ਰਾਸ਼ੀ ਮੰਡਲ ਦੇ 12 ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੀ ਤਾਰਾ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਜਿੱਥੋਂ ਊਰਜਾ ਆਉਣ ਵਿੱਚ ਸਾਢੇ ਚਾਰ ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਸਮਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਇਹ ਵੀ ਨਹੀ ਜਾਣਦੇ ਕਿ ਉਸ ਰਾਸ਼ੀ ਮੰਡਲ ਦੇ ਤਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤੇ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਲੱਖਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ -ਵਰ੍ਹੇ ਦੂਰ ਹਨ। ਉਹ ਇਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਕਿ ਜੇਕਰ ਰਾਸ਼ੀ ਮੰਡਲ ਦੇ ਤਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚੋ ਇਕ ਤਾਰਾ ਵੀ ਟੁੱਟ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਅਲੋਪ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਉਸ ਦੀ ਦੂਰੀ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਲੱਖਾਂ ਹੀ ਸਾਲ ਉਸ ਬਾਰੇ ਜਾਣ ਨਹੀ ਸਕਾਂਗੇ। {{gap}}ਉਹ ਇਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਾਣਦੇ ਕਿ ਖਤਮ ਹੋਏ ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ, ਕਿੰਨੇ ਹੀ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਸਾਡੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੀ ਰਹੇਗੀ, ਜਿੰਨਾਂ ਚਿਰ ਕਿ ਉਸ ਤੋਂ ਚੱਲੀ ਹੋਈ ਆਖਰੀ ਕਿਰਨ, ਸਾਡੇ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੀ। ਉਹ ਅਜਿਹੇ ਅਗਿਆਨੀ ਸਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਜੋਤਿਸ਼ ਦੇ ਨਕਲੀ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਕਾਢ ਕੱਢੀ। ਅੱਜ ਦੇ ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚੋ ਕਿੰਨੇ ਕੁ ਇਹ ਪੱਕਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਤਾਰੇ ਜਿਹੜੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਵੇਖੇ ਗਏ ਹਨ, ਕੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਸ ਸਮੇਂ ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸਨ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ? {{gap}}ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਕਰ ਗ੍ਰਹਿ ਦੀ ਅਸਲ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਵਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, 6 ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਮਿੰਟ ਦਾ ਫ਼ਰਕ ਹੈ। ਸੂਰਜ, ਚੰਦਰਮਾ, ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ੀ-ਮੰਡਲ ਦੇ ਤਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਸਲੀ ਦੂਰੀਆਂ ਤੇ ਵਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦੂਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹੀ ਨਿਯਮ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਹਨਾਂ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ਾਂ ਵੱਲੋ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਜੋਤਿਸ਼ ਦੇ ਚਾਰਟ ਬੇਕਾਰ ਹਨ। {{gap}}ਕੀ ਆਦਮੀ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਉਸ ਦੇ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ? ਬੱਚੇ ਦਾ ਜਨਮ, ਗਰਭ-ਧਾਰਣ ਤੋਂ 280 ਦਿਨ ਪਿੱਛੋਂ ਮਸ਼ੀਨੀ ਢੰਗ ਰਾਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਂ ਪਿੱਛੋ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ ਜਾਂ ਸੁਭਾਵਿਕ<noinclude></noinclude> kw2ceq354kjc51bibopwykhf9il5tqy ਪੰਨਾ:ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ.pdf/47 250 72172 217404 2026-05-06T12:38:41Z Harchand Bhinder 2624 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਹੀ ਬੱਚੇ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਆਦਮੀ ਦੀ ਕਿਸਮਤ, ਉਸ ਦੇ ਜਨਮ ਤੇ ਹੀ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰੀ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਪਿੱਛੇ ਕਰਦੇ ਸ਼ਗਨਾਂ ਜਾਂ ਬਦ-ਸ਼ਗਨਾਂ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਤੇ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਜ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217404 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਹੀ ਬੱਚੇ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਆਦਮੀ ਦੀ ਕਿਸਮਤ, ਉਸ ਦੇ ਜਨਮ ਤੇ ਹੀ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰੀ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਪਿੱਛੇ ਕਰਦੇ ਸ਼ਗਨਾਂ ਜਾਂ ਬਦ-ਸ਼ਗਨਾਂ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਤੇ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਹੈ ਤਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਜਣਨ-ਮਾਹਿਰ ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨੀ ਵੱਧ ਜਾਵੇਗੀ। ਬੇਬੀਲੋਨ ਤੇ ਯੂਨਾਨ ਦੇ ਜੋਤਸ਼ੀ ਤਾਂ, ਜਨਮ-ਮਿਤੀ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਨੂੰ ਗਿਣ ਕੇ, ਗਰਭ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਦੀ ਮਿਤੀ ਤੋ ਜਨਮ-ਕੁੰਡਲੀ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਹਿੰਦੂ ਪੁਰਾਣ-ਕਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਪੂਨਾਥਨਮ ਦਾ ਜਨਮ, ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੁਆਰਾ ਕਿਸੇ ਅਜਨਬੀ ਔਰਤ ਨੂੰ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਿਵਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੀ ਹੁਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨਾਲ ਇੱਕ ਚਮਤਕਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਬੱਚਾ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਕੀਤੇ ਗਏ ਸੰਭੋਗ ਕਾਰਨ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇੱਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, ਜੋਤਿਸ਼ ਅਸਫਲ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਮਨੌਤਾਂ ਕਲਪਿਤ ਹਨ। ਇੱਕ ਗ੍ਰਹਿ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਚੜ੍ਹਦਾ। ਬਜਾਏ ਇਸਦੇ ਧਰਤੀ ਹੀ ਗ੍ਰਹਿ ਵੱਲ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ। ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦਾ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸੰਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਉਹ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਲੱਖਾਂ ਹੀ ਮੀਲ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਕਿੰਨਾ ਹੀ ਨੇੜੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ । ਸੂਰਜ, ਚੰਦਰਮਾਂ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਿ ਕੁੱਝ ਹਲਕੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼, ਚੁੰਬਕੀ ਅਤੇ ਗੁਰੂਤਾ ਆਦਿ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੇ। ਜੋਤਸ਼ੀ ਦੁਆਰਾ ਦੱਸੀਆਂ ਗਈਆਂ ਕੰਬਣੀਆਂ ਨੇ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਕਿਸੇ ਔਜ਼ਾਰ ਦੀ ਸੂਈ ਤੱਕ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਕੰਬਾਇਆ। ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਜੋਤਿਸ਼ ਦੇ ਨਤੀਜੇ, ਇੱਕ ਸਧਾਰਣ ਅਨੁਮਾਨ ਨਾਲੋ ਵੱਧ ਭਰੋਸੇ ਯੋਗ ਨਹੀ ਹਨ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਮੇਰੀ ਮੌਤ ਤੱਕ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਰਹਿਣਾ ਹੈ। ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪ ਵੀ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਪਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਭਵਿੱਖ- ਬਾਣੀਆਂ ਤਾਂ ਸਿਰਫ ਅਟਕਲ-ਪੱਚੂ ਹੀ ਹਨ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਵੀ ਜੋਤਸ਼ੀ ਮੇਰੀ ਚੁਣੌਤੀ ਕਬੂਲ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਜੋਤਿਸ਼ ਜਿਉਂਦਾ ਕਿਵੇਂ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ ? ਇਸ ਦੇ ਯੰਤਰ, ਸੰਕੇਤ, ਰਹੱਸਮਈ ਚਾਰਟ ਤੇ ਗੁਝਲਦਾਰ ਹਿਸਾਬ, ਇਸ ਦੀ ਵਿਗਿਆਨ ਵਰਗੀ ਦਿੱਖ ਬਣਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਘੇਰੀ ਵਿੱਚ ਪਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਅਗਲੀ ਗੱਲ, ਬਹੁਤੇ ਜੋਤਸ਼ੀ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦੱਸਣ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਉਹ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕੌਣ ਸੁਣਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੇਗਾ ਕਿ ਉਹ ਕਾਬਲ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਦਿਮਾਗ ਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਅਗਲੇ ਕੁੱਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਚਮਕੇਗੀ। ਕਿਸ ਬਾਰੇ ਇਹ ਸੱਚ ਨਹੀ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਉਹੀ ਮੌਕਾ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਜਦੋ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਯੋਗਤਾ ਦਿਖਾਉਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲੇ। ਇਸ ਢੰਗ ਨਾਲ ਜੋਤਿਸ਼ੀ ਆਪਣੀਆਂ ਭਵਿੱਖ-ਬਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸੱਚਾਈ ਭਾਵੇਂ ਕੁੱਝ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਉਹ ਦਲੀਲ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਇਹੀ ਦੇਵੇਗਾ ਕਿ ਉਹ ਠੀਕ ਹੈ।ਉਸਦੀਆ ਭਵਿੱਖ-ਬਾਣੀਆਂ ਅਜਿਹੇ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਗੋਲ ਮੋਲ ਕੀਤੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਘਟਨਾ ਵਾਪਰਨ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਮਤਲਬ ਕੱਢਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਹਰ ਮਨੁੱਖ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਅਸਫ਼ਲਤਾ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ, ਉਹਨਾਂ ਗੱਲਾਂ ਤੇ ਲਾ ਸਕੇ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਉਸ ਦੇ ਕੰਟਰੋਲ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹਨ। ਇਹ ਦੱਸੇ ਜਾਣਾ ਇੱਕ ਦਿਲਾਸਾ ਹੀ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀ ਆਪਣੀ ਨੌਕਰੀ ਜਾਂ ਆਪਣਾ ਸਾਥੀ, ਅਤੇ ਆਚਰਣ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਜਾਂ ਮੂਰਖਤਾ ਕਰਕੇ ਨਹੀ ਖੋ ਬੈਠੇ ਹੋ, ਬਲਕਿ ਇਹ ਤਾਂ ਰੱਬੀ ਭਾਣਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੱਸੇ ਜਾਣਾ ਹੋਰ ਵੀ ਸੁਖਦਾਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੇਰੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਛੇਤੀ ਹੀ ਹੱਲ ਹੋ ਜਾਣਗੀਆਂ। 47<noinclude></noinclude> l0tifwo4p6yikyu1pjlejwieu5ja5dr 217433 217404 2026-05-07T06:17:10Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 217433 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|47||}}</noinclude>ਹੀ ਬੱਚੇ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਆਦਮੀ ਦੀ ਕਿਸਮਤ, ਉਸ ਦੇ ਜਨਮ ਤੇ ਹੀ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰੀ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਪਿੱਛੇ ਕਰਦੇ ਸ਼ਗਨਾਂ ਜਾਂ ਬਦ-ਸ਼ਗਨਾਂ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਤੇ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਹੈ ਤਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਜਣਨ-ਮਾਹਿਰ ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨੀ ਵੱਧ ਜਾਵੇਗੀ। {{gap}}ਬੇਬੀਲੋਨ ਤੇ ਯੂਨਾਨ ਦੇ ਜੋਤਸ਼ੀ ਤਾਂ, ਜਨਮ-ਮਿਤੀ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਨੂੰ ਗਿਣ ਕੇ, ਗਰਭ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਦੀ ਮਿਤੀ ਤੋ ਜਨਮ-ਕੁੰਡਲੀ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਹਿੰਦੂ ਪੁਰਾਣ-ਕਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਪੂਨਾਥਨਮ ਦਾ ਜਨਮ, ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੁਆਰਾ ਕਿਸੇ ਅਜਨਬੀ ਔਰਤ ਨੂੰ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਿਵਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੀ ਹੁਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨਾਲ ਇੱਕ ਚਮਤਕਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਬੱਚਾ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਕੀਤੇ ਗਏ ਸੰਭੋਗ ਕਾਰਨ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇੱਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, ਜੋਤਿਸ਼ ਅਸਫਲ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਮਨੌਤਾਂ ਕਲਪਿਤ ਹਨ। {{gap}}ਇੱਕ ਗ੍ਰਹਿ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਚੜ੍ਹਦਾ। ਬਜਾਏ ਇਸਦੇ ਧਰਤੀ ਹੀ ਗ੍ਰਹਿ ਵੱਲ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ। ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦਾ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸੰਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਉਹ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਲੱਖਾਂ ਹੀ ਮੀਲ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਕਿੰਨਾ ਹੀ ਨੇੜੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ । ਸੂਰਜ, ਚੰਦਰਮਾਂ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਿ ਕੁੱਝ ਹਲਕੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼, ਚੁੰਬਕੀ ਅਤੇ ਗੁਰੂਤਾ ਆਦਿ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੇ। ਜੋਤਸ਼ੀ ਦੁਆਰਾ ਦੱਸੀਆਂ ਗਈਆਂ ਕੰਬਣੀਆਂ ਨੇ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਕਿਸੇ ਔਜ਼ਾਰ ਦੀ ਸੂਈ ਤੱਕ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਕੰਬਾਇਆ। ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਜੋਤਿਸ਼ ਦੇ ਨਤੀਜੇ, ਇੱਕ ਸਧਾਰਣ ਅਨੁਮਾਨ ਨਾਲੋ ਵੱਧ ਭਰੋਸੇ ਯੋਗ ਨਹੀ ਹਨ। {{gap}}ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਮੇਰੀ ਮੌਤ ਤੱਕ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਰਹਿਣਾ ਹੈ। ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪ ਵੀ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਪਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਭਵਿੱਖ- ਬਾਣੀਆਂ ਤਾਂ ਸਿਰਫ ਅਟਕਲ-ਪੱਚੂ ਹੀ ਹਨ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਵੀ ਜੋਤਸ਼ੀ ਮੇਰੀ ਚੁਣੌਤੀ ਕਬੂਲ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀ ਹੈ। {{gap}}ਫਿਰ ਜੋਤਿਸ਼ ਜਿਉਂਦਾ ਕਿਵੇਂ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ ? ਇਸ ਦੇ ਯੰਤਰ, ਸੰਕੇਤ, ਰਹੱਸਮਈ ਚਾਰਟ ਤੇ ਗੁਝਲਦਾਰ ਹਿਸਾਬ, ਇਸ ਦੀ ਵਿਗਿਆਨ ਵਰਗੀ ਦਿੱਖ ਬਣਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਘੇਰੀ ਵਿੱਚ ਪਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਅਗਲੀ ਗੱਲ, ਬਹੁਤੇ ਜੋਤਸ਼ੀ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦੱਸਣ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਉਹ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕੌਣ ਸੁਣਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੇਗਾ ਕਿ ਉਹ ਕਾਬਲ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਦਿਮਾਗ ਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਅਗਲੇ ਕੁੱਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਚਮਕੇਗੀ। ਕਿਸ ਬਾਰੇ ਇਹ ਸੱਚ ਨਹੀ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਉਹੀ ਮੌਕਾ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਜਦੋ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਯੋਗਤਾ ਦਿਖਾਉਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲੇ। ਇਸ ਢੰਗ ਨਾਲ ਜੋਤਿਸ਼ੀ ਆਪਣੀਆਂ ਭਵਿੱਖ-ਬਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸੱਚਾਈ ਭਾਵੇਂ ਕੁੱਝ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਉਹ ਦਲੀਲ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਇਹੀ ਦੇਵੇਗਾ ਕਿ ਉਹ ਠੀਕ ਹੈ। ਉਸਦੀਆ ਭਵਿੱਖ-ਬਾਣੀਆਂ ਅਜਿਹੇ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਗੋਲ ਮੋਲ ਕੀਤੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਘਟਨਾ ਵਾਪਰਨ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਮਤਲਬ ਕੱਢਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਹਰ ਮਨੁੱਖ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਅਸਫ਼ਲਤਾ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ, ਉਹਨਾਂ ਗੱਲਾਂ ਤੇ ਲਾ ਸਕੇ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਉਸ ਦੇ ਕੰਟਰੋਲ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹਨ। ਇਹ ਦੱਸੇ ਜਾਣਾ ਇੱਕ ਦਿਲਾਸਾ ਹੀ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀ ਆਪਣੀ ਨੌਕਰੀ ਜਾਂ ਆਪਣਾ ਸਾਥੀ, ਅਤੇ ਆਚਰਣ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਜਾਂ ਮੂਰਖਤਾ ਕਰਕੇ ਨਹੀ ਖੋ ਬੈਠੇ ਹੋ, ਬਲਕਿ ਇਹ ਤਾਂ ਰੱਬੀ ਭਾਣਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੱਸੇ ਜਾਣਾ ਹੋਰ ਵੀ ਸੁਖਦਾਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੇਰੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਛੇਤੀ ਹੀ ਹੱਲ ਹੋ ਜਾਣਗੀਆਂ।<noinclude></noinclude> rpx7fnrm9ae9l8jiqfaiju6yw8oh4ql ਪੰਨਾ:ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ.pdf/48 250 72173 217405 2026-05-06T12:39:11Z Harchand Bhinder 2624 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਕਰਦਾ, ਭਾਵੇਂ ਜੋਤਿਸ਼, ਆਦਮੀ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਜਾਂ ਉਸਦੇ ਆਚਰਣ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਸੱਚੀ ਭਵਿੱਖ ਬਾਣੀ ਨਹੀਂ ਭਾਵੇਂ ਇਸ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਹੋਣ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦਾਅਵੇ ਝੂਠੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਵੀ ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲਾਈਲੱਗ ਮੂਰਖ ਲੋਕ ਹਨ, ਇਹ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217405 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਕਰਦਾ, ਭਾਵੇਂ ਜੋਤਿਸ਼, ਆਦਮੀ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਜਾਂ ਉਸਦੇ ਆਚਰਣ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਸੱਚੀ ਭਵਿੱਖ ਬਾਣੀ ਨਹੀਂ ਭਾਵੇਂ ਇਸ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਹੋਣ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦਾਅਵੇ ਝੂਠੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਵੀ ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲਾਈਲੱਗ ਮੂਰਖ ਲੋਕ ਹਨ, ਇਹ ਜੋਤਸ਼ ਚਲਦਾ ਹੀ ਰਹੇਗਾ| ਜੋਤਸ਼ੀ ਆਪਣੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਬੀਤੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਬਹਾਨੇ, ਵਰਤਮਾਨ ਲਈ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਉਮੀਦਾਂ ਬਖਸ਼ਦੇ ਹਨ। ਵਿਗਿਆਨਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੜਤਾਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜੋਤਿਸ਼ ਦੀਆਂ ਸਿਰਫ 6 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਭਵਿੱਖ ਬਾਣੀਆਂ ਹੀ ਸੱਚੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੰਨੀ ਕੁ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ‘ਮੌਕੇ ਦੇ ਨਿਯਮ’ (Law Of Chance) ਕਰਕੇ ਹੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਸਾਧਾਰਣ ਆਦਮੀ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਜੋਤਸ਼ੀ ਨਹੀਂ, ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਕੁੱਝ ਸਫਲਤਾ ਨਾਲ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਲਗਾਤਾਰ ਦੋ ਸਾਲ, ਹੋਰਾ ਸ਼ਾਸਤਰ 'ਚੋਂ ਜੋਤਿਸ਼ ਸਿੱਖਦਾ ਰਿਹਾ | 1927 ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਮੇਰੇ ਘਰ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਐਰੀਸ ਰੱਖਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦੇ ਜਨਮ ਦਾ ਲਗਨ ਮੇਖ ਰਾਸ਼ੀ (Aries) ਸੀ। ਮੈਂ ਬੱਚੇ ਦੀ ਜਨਮ ਕੁੰਢਲੀ ਆਪ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਜਨਮ ਕੁੱਢਲੀ ਅਨੁਸਾਰ ਬੱਚੇ ਦੇ ਕੋਈ ਭੈਣ ਭਰਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਮੇਰੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਜਾਇਜ਼ ਜਾਂ ਨਜਾਇਜ਼ ਬੱਚਾ ਨਹੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਆਮ ਆਦਮੀ ਲਈ ਇਹੀ ਭਵਿੱਖ ਬਾਣੀ ਕਾਫੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਕਾਨ ਦੀ ਛੱਤ ਤੇ ਖੜ੍ਹ ਦੇ ਉੱਚੀ ਉੱਚੀ ਕਹੇ ਕਿ ਜੋਤਸ਼ ਠੀਕ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਲਈ ਉਪਰੋਕਤ “ਮੌਕੇ ਦੇ ਨਿਯਮ" ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੁੱਝ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਭਾਵੇਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਬਾਰੇ ਇਕ ਸਾਇੰਸਦਾਨ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਫਿਰ ਵੀ ਮੇਰੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਮਨ ਨੇ, ਮੈਨੂੰ ਜੋਤਿਸ਼ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਭਵਿੱਖ ਬਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚੋ ਇਸ ਇੱਕੋ ਸਫ਼ਲਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀ ਦਿੱਤੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਜਨਮ ਪੱਤਰੀ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹੋਰ ਭਵਿੱਖ ਬਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚੋ ਂ ਇਕ ਵੀ ਸੱਚੀ ਸਿੱਧ ਨਹੀ ਹੋਈ। ਮਨੁੱਖੀ ਮਨ ਦੀ ਇਹ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਝੂਠੀਆਂ ਸਿੱਧ ਹੋਈਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰੰਤੂ ਕੁੱਝ ਕੁ ਸੱਚੀਆਂ ਵਾਪਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਜੋਤਿਸ਼ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਉਸ ਸਮੇਂ ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਧਰਤੀ ਇੱਕ ਸਮਤਲ ਪਲੇਟ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਰਧ ਗੋਲਾਕਾਰ ਗੁੰਬਦ ਆਕਾਸ਼ ਨੇ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਅਨੁਮਾਨ ਸੀ ਕਿ ਉਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਹਨ। ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਸੋਚਣਾ ਵੀ ਕੁਦਰਤੀ ਸੀ ਕਿ ਗੁੰਬਦ ਦੇ ਉੱਪਰ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੀ ਗਤੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਨਿਯਮ ਬੱਧ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਆਦਮੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਇਹ ਵੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਤੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਅਸੀ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਧਰਤੀ ਇੱਕ ਗੋਲਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਉੱਪਰ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ, ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਅਤੇ ਰਾਕਟਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਰਸਤੇ ਹਨ। ਅਸੀ ਇਹ ਵੀ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੀ ਗਤੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਨਹੀ ਹੁੰਦੀ, ਬਲਕਿ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਉਹਨਾਂ ਨਿਯਮਾਂ ਕਰਕੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕੈਪਲਰ ਅਤੇ ਨਿਊਟਨ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਚੰਦਰਮਾਂ ਦੀ ਬਹੁਤ ਵਾਰ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਰਹਿਤ ਰਾਕਟਾਂ ਨੇ ਮੰਗਲ (Mars) ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਕਰ (Venus) ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੀ, ਬਿਲਕੁਲ ਨੇੜਿਉਂ ਘੋਖ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਚੰਦਰਮਾਂ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਡੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪੜਤਾਲ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ਼ ਨੂੰ ਗਲਤ ਸਿੱਧ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਭਵਿੱਖ ਬਾਣੀਆਂ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਭਵਿੱਖ ਬਾਣੀਆਂ ਦੀ ਮੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਾਂਚ ਇਹ ਸਿੱਧ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚੋ ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੀ 48<noinclude></noinclude> stfodvkxyny7lidxv3fdqqp2g9pbjys 217434 217405 2026-05-07T06:18:04Z Harchand Bhinder 2624 217434 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Harchand Bhinder" />{{c|48||}}</noinclude>ਕਰਦਾ, ਭਾਵੇਂ ਜੋਤਿਸ਼, ਆਦਮੀ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਜਾਂ ਉਸਦੇ ਆਚਰਣ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਸੱਚੀ ਭਵਿੱਖ ਬਾਣੀ ਨਹੀਂ ਭਾਵੇਂ ਇਸ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਹੋਣ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦਾਅਵੇ ਝੂਠੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਵੀ ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲਾਈਲੱਗ ਮੂਰਖ ਲੋਕ ਹਨ, ਇਹ ਜੋਤਸ਼ ਚਲਦਾ ਹੀ ਰਹੇਗਾ| ਜੋਤਸ਼ੀ ਆਪਣੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਬੀਤੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਬਹਾਨੇ, ਵਰਤਮਾਨ ਲਈ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਉਮੀਦਾਂ ਬਖਸ਼ਦੇ ਹਨ। ਵਿਗਿਆਨਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੜਤਾਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜੋਤਿਸ਼ ਦੀਆਂ ਸਿਰਫ 6 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਭਵਿੱਖ ਬਾਣੀਆਂ ਹੀ ਸੱਚੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੰਨੀ ਕੁ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ‘ਮੌਕੇ ਦੇ ਨਿਯਮ’ (Law Of Chance) ਕਰਕੇ ਹੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਸਾਧਾਰਣ ਆਦਮੀ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਜੋਤਸ਼ੀ ਨਹੀਂ, ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਕੁੱਝ ਸਫਲਤਾ ਨਾਲ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਲਗਾਤਾਰ ਦੋ ਸਾਲ, ਹੋਰਾ ਸ਼ਾਸਤਰ 'ਚੋਂ ਜੋਤਿਸ਼ ਸਿੱਖਦਾ ਰਿਹਾ | 1927 ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਮੇਰੇ ਘਰ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਐਰੀਸ ਰੱਖਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦੇ ਜਨਮ ਦਾ ਲਗਨ ਮੇਖ ਰਾਸ਼ੀ (Aries) ਸੀ। ਮੈਂ ਬੱਚੇ ਦੀ ਜਨਮ ਕੁੰਢਲੀ ਆਪ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਜਨਮ ਕੁੱਢਲੀ ਅਨੁਸਾਰ ਬੱਚੇ ਦੇ ਕੋਈ ਭੈਣ ਭਰਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਮੇਰੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਜਾਇਜ਼ ਜਾਂ ਨਜਾਇਜ਼ ਬੱਚਾ ਨਹੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਆਮ ਆਦਮੀ ਲਈ ਇਹੀ ਭਵਿੱਖ ਬਾਣੀ ਕਾਫੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਕਾਨ ਦੀ ਛੱਤ ਤੇ ਖੜ੍ਹ ਦੇ ਉੱਚੀ ਉੱਚੀ ਕਹੇ ਕਿ ਜੋਤਸ਼ ਠੀਕ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਲਈ ਉਪਰੋਕਤ “ਮੌਕੇ ਦੇ ਨਿਯਮ" ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੁੱਝ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਭਾਵੇਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਬਾਰੇ ਇਕ ਸਾਇੰਸਦਾਨ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਫਿਰ ਵੀ ਮੇਰੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਮਨ ਨੇ, ਮੈਨੂੰ ਜੋਤਿਸ਼ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਭਵਿੱਖ ਬਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚੋ ਇਸ ਇੱਕੋ ਸਫ਼ਲਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀ ਦਿੱਤੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਜਨਮ ਪੱਤਰੀ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹੋਰ ਭਵਿੱਖ ਬਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚੋ ਂ ਇਕ ਵੀ ਸੱਚੀ ਸਿੱਧ ਨਹੀ ਹੋਈ। ਮਨੁੱਖੀ ਮਨ ਦੀ ਇਹ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਝੂਠੀਆਂ ਸਿੱਧ ਹੋਈਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰੰਤੂ ਕੁੱਝ ਕੁ ਸੱਚੀਆਂ ਵਾਪਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਜੋਤਿਸ਼ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਉਸ ਸਮੇਂ ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਧਰਤੀ ਇੱਕ ਸਮਤਲ ਪਲੇਟ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਰਧ ਗੋਲਾਕਾਰ ਗੁੰਬਦ ਆਕਾਸ਼ ਨੇ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਅਨੁਮਾਨ ਸੀ ਕਿ ਉਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਹਨ। ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਸੋਚਣਾ ਵੀ ਕੁਦਰਤੀ ਸੀ ਕਿ ਗੁੰਬਦ ਦੇ ਉੱਪਰ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੀ ਗਤੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਨਿਯਮ ਬੱਧ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਆਦਮੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਇਹ ਵੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਤੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਅਸੀ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਧਰਤੀ ਇੱਕ ਗੋਲਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਉੱਪਰ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ, ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਅਤੇ ਰਾਕਟਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਰਸਤੇ ਹਨ। ਅਸੀ ਇਹ ਵੀ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੀ ਗਤੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਨਹੀ ਹੁੰਦੀ, ਬਲਕਿ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਉਹਨਾਂ ਨਿਯਮਾਂ ਕਰਕੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕੈਪਲਰ ਅਤੇ ਨਿਊਟਨ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਚੰਦਰਮਾਂ ਦੀ ਬਹੁਤ ਵਾਰ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਰਹਿਤ ਰਾਕਟਾਂ ਨੇ ਮੰਗਲ (Mars) ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਕਰ (Venus) ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੀ, ਬਿਲਕੁਲ ਨੇੜਿਉਂ ਘੋਖ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਚੰਦਰਮਾਂ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਡੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪੜਤਾਲ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ਼ ਨੂੰ ਗਲਤ ਸਿੱਧ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਭਵਿੱਖ ਬਾਣੀਆਂ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਭਵਿੱਖ ਬਾਣੀਆਂ ਦੀ ਮੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਾਂਚ ਇਹ ਸਿੱਧ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚੋ ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੀ<noinclude></noinclude> hhkfkufuni2ricko4m2mp2dnqwymwts 217435 217434 2026-05-07T06:26:33Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 217435 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|48||}}</noinclude> {{gap}}ਭਾਵੇਂ ਜੋਤਿਸ਼, ਆਦਮੀ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਜਾਂ ਉਸਦੇ ਆਚਰਣ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਸੱਚੀ ਭਵਿੱਖ ਬਾਣੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਭਾਵੇਂ ਇਸ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਹੋਣ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦਾਅਵੇ ਝੂਠੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਵੀ ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲਾਈਲੱਗ ਮੂਰਖ ਲੋਕ ਹਨ, ਇਹ ਜੋਤਸ਼ ਚਲਦਾ ਹੀ ਰਹੇਗਾ| ਜੋਤਸ਼ੀ ਆਪਣੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਬੀਤੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਬਹਾਨੇ, ਵਰਤਮਾਨ ਲਈ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਉਮੀਦਾਂ ਬਖਸ਼ਦੇ ਹਨ। {{gap}}ਵਿਗਿਆਨਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੜਤਾਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜੋਤਿਸ਼ ਦੀਆਂ ਸਿਰਫ 6 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਭਵਿੱਖ ਬਾਣੀਆਂ ਹੀ ਸੱਚੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੰਨੀ ਕੁ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ‘ਮੌਕੇ ਦੇ ਨਿਯਮ’ (Law Of Chance) ਕਰਕੇ ਹੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਸਾਧਾਰਣ ਆਦਮੀ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਜੋਤਸ਼ੀ ਨਹੀਂ, ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਕੁੱਝ ਸਫਲਤਾ ਨਾਲ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਲਗਾਤਾਰ ਦੋ ਸਾਲ, ਹੋਰਾ ਸ਼ਾਸਤਰ 'ਚੋਂ ਜੋਤਿਸ਼ ਸਿੱਖਦਾ ਰਿਹਾ | 1927 ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਮੇਰੇ ਘਰ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਐਰੀਸ ਰੱਖਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦੇ ਜਨਮ ਦਾ ਲਗਨ ਮੇਖ ਰਾਸ਼ੀ (Aries) ਸੀ। ਮੈਂ ਬੱਚੇ ਦੀ ਜਨਮ ਕੁੰਢਲੀ ਆਪ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਜਨਮ ਕੁੱਢਲੀ ਅਨੁਸਾਰ ਬੱਚੇ ਦੇ ਕੋਈ ਭੈਣ ਭਰਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਮੇਰੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਜਾਇਜ਼ ਜਾਂ ਨਜਾਇਜ਼ ਬੱਚਾ ਨਹੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਆਮ ਆਦਮੀ ਲਈ ਇਹੀ ਭਵਿੱਖ ਬਾਣੀ ਕਾਫੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਕਾਨ ਦੀ ਛੱਤ ਤੇ ਖੜ੍ਹ ਦੇ ਉੱਚੀ ਉੱਚੀ ਕਹੇ ਕਿ ਜੋਤਸ਼ ਠੀਕ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਲਈ ਉਪਰੋਕਤ “ਮੌਕੇ ਦੇ ਨਿਯਮ" ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੁੱਝ ਨਹੀਂ ਸੀ। {{gap}}ਭਾਵੇਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਬਾਰੇ ਇਕ ਸਾਇੰਸਦਾਨ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਫਿਰ ਵੀ ਮੇਰੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਮਨ ਨੇ, ਮੈਨੂੰ ਜੋਤਿਸ਼ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਭਵਿੱਖ ਬਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚੋ ਇਸ ਇੱਕੋ ਸਫ਼ਲਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀ ਦਿੱਤੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਜਨਮ ਪੱਤਰੀ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹੋਰ ਭਵਿੱਖ ਬਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਕ ਵੀ ਸੱਚੀ ਸਿੱਧ ਨਹੀ ਹੋਈ। ਮਨੁੱਖੀ ਮਨ ਦੀ ਇਹ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਝੂਠੀਆਂ ਸਿੱਧ ਹੋਈਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰੰਤੂ ਕੁੱਝ ਕੁ ਸੱਚੀਆਂ ਵਾਪਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਜੋਤਿਸ਼ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਉਸ ਸਮੇਂ ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਧਰਤੀ ਇੱਕ ਸਮਤਲ ਪਲੇਟ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਰਧ ਗੋਲਾਕਾਰ ਗੁੰਬਦ ਆਕਾਸ਼ ਨੇ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਅਨੁਮਾਨ ਸੀ ਕਿ ਉਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਹਨ। ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਸੋਚਣਾ ਵੀ ਕੁਦਰਤੀ ਸੀ ਕਿ ਗੁੰਬਦ ਦੇ ਉੱਪਰ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੀ ਗਤੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਨਿਯਮ ਬੱਧ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਆਦਮੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਇਹ ਵੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਤੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਅਸੀ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਧਰਤੀ ਇੱਕ ਗੋਲਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਉੱਪਰ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ, ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਅਤੇ ਰਾਕਟਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਰਸਤੇ ਹਨ। ਅਸੀ ਇਹ ਵੀ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੀ ਗਤੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਨਹੀ ਹੁੰਦੀ, ਬਲਕਿ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਉਹਨਾਂ ਨਿਯਮਾਂ ਕਰਕੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕੈਪਲਰ ਅਤੇ ਨਿਊਟਨ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਚੰਦਰਮਾਂ ਦੀ ਬਹੁਤ ਵਾਰ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਰਹਿਤ ਰਾਕਟਾਂ ਨੇ ਮੰਗਲ (Mars) ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਕਰ (Venus) ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੀ, ਬਿਲਕੁਲ ਨੇੜਿਉਂ ਘੋਖ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਚੰਦਰਮਾਂ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਡੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪੜਤਾਲ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ਼ ਨੂੰ ਗਲਤ ਸਿੱਧ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। {{gap}}ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਭਵਿੱਖ ਬਾਣੀਆਂ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਭਵਿੱਖ ਬਾਣੀਆਂ ਦੀ ਮੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਾਂਚ ਇਹ ਸਿੱਧ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚੋ ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੀ<noinclude></noinclude> rercr13gfwhlmxjgp9877q3c7wjmi3a 217436 217435 2026-05-07T06:27:16Z Harchand Bhinder 2624 217436 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|48||}}</noinclude>{{gap}}ਭਾਵੇਂ ਜੋਤਿਸ਼, ਆਦਮੀ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਜਾਂ ਉਸਦੇ ਆਚਰਣ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਸੱਚੀ ਭਵਿੱਖ ਬਾਣੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਭਾਵੇਂ ਇਸ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਹੋਣ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦਾਅਵੇ ਝੂਠੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਵੀ ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲਾਈਲੱਗ ਮੂਰਖ ਲੋਕ ਹਨ, ਇਹ ਜੋਤਸ਼ ਚਲਦਾ ਹੀ ਰਹੇਗਾ| ਜੋਤਸ਼ੀ ਆਪਣੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਬੀਤੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਬਹਾਨੇ, ਵਰਤਮਾਨ ਲਈ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਉਮੀਦਾਂ ਬਖਸ਼ਦੇ ਹਨ। {{gap}}ਵਿਗਿਆਨਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੜਤਾਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜੋਤਿਸ਼ ਦੀਆਂ ਸਿਰਫ 6 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਭਵਿੱਖ ਬਾਣੀਆਂ ਹੀ ਸੱਚੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੰਨੀ ਕੁ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ‘ਮੌਕੇ ਦੇ ਨਿਯਮ’ (Law Of Chance) ਕਰਕੇ ਹੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਸਾਧਾਰਣ ਆਦਮੀ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਜੋਤਸ਼ੀ ਨਹੀਂ, ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਕੁੱਝ ਸਫਲਤਾ ਨਾਲ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਲਗਾਤਾਰ ਦੋ ਸਾਲ, ਹੋਰਾ ਸ਼ਾਸਤਰ 'ਚੋਂ ਜੋਤਿਸ਼ ਸਿੱਖਦਾ ਰਿਹਾ | 1927 ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਮੇਰੇ ਘਰ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਐਰੀਸ ਰੱਖਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦੇ ਜਨਮ ਦਾ ਲਗਨ ਮੇਖ ਰਾਸ਼ੀ (Aries) ਸੀ। ਮੈਂ ਬੱਚੇ ਦੀ ਜਨਮ ਕੁੰਢਲੀ ਆਪ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਜਨਮ ਕੁੱਢਲੀ ਅਨੁਸਾਰ ਬੱਚੇ ਦੇ ਕੋਈ ਭੈਣ ਭਰਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਮੇਰੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਜਾਇਜ਼ ਜਾਂ ਨਜਾਇਜ਼ ਬੱਚਾ ਨਹੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਆਮ ਆਦਮੀ ਲਈ ਇਹੀ ਭਵਿੱਖ ਬਾਣੀ ਕਾਫੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਕਾਨ ਦੀ ਛੱਤ ਤੇ ਖੜ੍ਹ ਦੇ ਉੱਚੀ ਉੱਚੀ ਕਹੇ ਕਿ ਜੋਤਸ਼ ਠੀਕ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਲਈ ਉਪਰੋਕਤ “ਮੌਕੇ ਦੇ ਨਿਯਮ" ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੁੱਝ ਨਹੀਂ ਸੀ। {{gap}}ਭਾਵੇਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਬਾਰੇ ਇਕ ਸਾਇੰਸਦਾਨ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਫਿਰ ਵੀ ਮੇਰੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਮਨ ਨੇ, ਮੈਨੂੰ ਜੋਤਿਸ਼ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਭਵਿੱਖ ਬਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚੋ ਇਸ ਇੱਕੋ ਸਫ਼ਲਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀ ਦਿੱਤੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਜਨਮ ਪੱਤਰੀ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹੋਰ ਭਵਿੱਖ ਬਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਕ ਵੀ ਸੱਚੀ ਸਿੱਧ ਨਹੀ ਹੋਈ। ਮਨੁੱਖੀ ਮਨ ਦੀ ਇਹ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਝੂਠੀਆਂ ਸਿੱਧ ਹੋਈਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰੰਤੂ ਕੁੱਝ ਕੁ ਸੱਚੀਆਂ ਵਾਪਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਜੋਤਿਸ਼ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਉਸ ਸਮੇਂ ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਧਰਤੀ ਇੱਕ ਸਮਤਲ ਪਲੇਟ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਰਧ ਗੋਲਾਕਾਰ ਗੁੰਬਦ ਆਕਾਸ਼ ਨੇ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਅਨੁਮਾਨ ਸੀ ਕਿ ਉਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਹਨ। ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਸੋਚਣਾ ਵੀ ਕੁਦਰਤੀ ਸੀ ਕਿ ਗੁੰਬਦ ਦੇ ਉੱਪਰ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੀ ਗਤੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਨਿਯਮ ਬੱਧ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਆਦਮੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਇਹ ਵੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਤੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਅਸੀ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਧਰਤੀ ਇੱਕ ਗੋਲਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਉੱਪਰ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ, ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਅਤੇ ਰਾਕਟਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਰਸਤੇ ਹਨ। ਅਸੀ ਇਹ ਵੀ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੀ ਗਤੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਨਹੀ ਹੁੰਦੀ, ਬਲਕਿ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਉਹਨਾਂ ਨਿਯਮਾਂ ਕਰਕੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕੈਪਲਰ ਅਤੇ ਨਿਊਟਨ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਚੰਦਰਮਾਂ ਦੀ ਬਹੁਤ ਵਾਰ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਰਹਿਤ ਰਾਕਟਾਂ ਨੇ ਮੰਗਲ (Mars) ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਕਰ (Venus) ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੀ, ਬਿਲਕੁਲ ਨੇੜਿਉਂ ਘੋਖ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਚੰਦਰਮਾਂ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਡੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪੜਤਾਲ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ਼ ਨੂੰ ਗਲਤ ਸਿੱਧ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। {{gap}}ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਭਵਿੱਖ ਬਾਣੀਆਂ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਭਵਿੱਖ ਬਾਣੀਆਂ ਦੀ ਮੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਾਂਚ ਇਹ ਸਿੱਧ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚੋ ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੀ<noinclude></noinclude> 9r8hfjgqy9dydl5xfnap1hmq4uztdqw ਪੰਨਾ:ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ.pdf/49 250 72174 217406 2026-05-06T12:39:29Z Harchand Bhinder 2624 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਸਿਰਫ ‘ਮੌਕੇ ਦੇ ਸੁਮੇਲ’ (ਇਤਫਾਕ) ਤੋ ਵੱਧ, ਕੋਈ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨਹੀ ਕੀਤੀ। ਫਰਵਰੀ 1966 ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋ ਮੈ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ, ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਤਰਿੱਚੀ ਦੀ ਮੁੱਖ ਸੜਕ ਉੱਤੇ ਸੈਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤਾਂ ਇੱਕ ਜੋਤਸ਼ੀ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217406 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਸਿਰਫ ‘ਮੌਕੇ ਦੇ ਸੁਮੇਲ’ (ਇਤਫਾਕ) ਤੋ ਵੱਧ, ਕੋਈ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨਹੀ ਕੀਤੀ। ਫਰਵਰੀ 1966 ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋ ਮੈ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ, ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਤਰਿੱਚੀ ਦੀ ਮੁੱਖ ਸੜਕ ਉੱਤੇ ਸੈਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤਾਂ ਇੱਕ ਜੋਤਸ਼ੀ ਦੇ ਫੱਟੇ ਨੇ ਮੇਰਾ ਧਿਆਨ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚ ਲਿਆ। ਅਲੌਕਿਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਨਾਲ ਪੜਤਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇ ਨਾਤੇ ਮੈ ਉਸ ਜੋਤਸ਼ੀ ਕੋਲ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਥੇ ਮੈ ਇੱਕ ਦਾੜ੍ਹੀ ਵਾਲੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡੇ ਤੇ ਰਾਖ ਮਲੀ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਫਰਸ਼ ਤੇ ਚੌਕੜੀ ਮਾਰੀ ਬੈਠਾ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਮੱਥੇ ਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਇਹ ਦੱਸਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਭਗਤ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਤਾੜ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਢੇਰੀ ਅਤੇ ਪਿੰਜਰੇ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਇੱਕ ਤੋਤਾ ਸੀ। ਫਰਸ਼ ਤੇ ਸੈਕੜੇ ਹੀ ਗੱਤੇ ਦੇ ਚੌਰਸ ਟੁਕੜੇ ਖਿੰਡੇ ਹੋਏ ਸਨ ਜਿਹਨਾਂ ਤੇ ਨੰਬਰ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਮੈ ਉਸ ਜੋਤਸ਼ੀ ਨਾਲ ਕਾਫੀ ਗੱਲਾਂ ਬਾਤਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਉਸ ਕੋਲੋਂ ਉਸ ਦੇ ਵਪਾਰ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ। ਜੋਤਸ਼ੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਖੂੰਜਿਆਂ ਤੋ ਭਰੇ ਹੋਏ ਤਾੜ ਦੇ ਪੱਤੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਡੇਰਿਆ ਤੋਂ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਹ ਪੁਰਾਣੇ ਸੰਤਾਂ ਦੇ ਲਿਖੇ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਉਤੇ, ਜੰਮੇ ਅਤੇ ਅਣਜੰਮੇ ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਜਨਮ ਕੁੰਡਲੀਆਂ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਜਨਮ ਕੁੰਡਲੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਭੂਤ ਵਰਤਮਾਨ ਤੇ ਭਵਿੱਖ ਹੈ, ਵੀ ਇਸ ਪੰਗਤੀ ਵਿੱਚੋ ਲੱਭ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਜਾਂ ਤਾਂ ਜਨਮ ਮਿਤੀ ਰਾਹੀਂ ਅਤੇ ਜਾਂ ਤੋਤੇ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਲੱਭੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਆਪ ਫੜ ਉਸਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜਨਮ ਕੁੰਡਲੀ ਕੁੱਝ ਨਕਦੀ ਭੇਟਾ ਦੇ ਕੇ ਲੱਭੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਮੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਇੱਕ ਰੁਪਏ ਦੀ ਭੇਟਾ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਭੇਟਾ ਮੰਨਜ਼ੂਰ ਕਰ ਹੀ ਲਈ। ਉਸ ਨੇ ਪਿੰਜਰਾ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤਾ। ਤੋਤੇ ਨੇ ਚੁੰਝ ਨਾਲ 37 ਨੰਬਰ ਵਾਲਾ ਗੱਤਾ ਚੁੱਕ ਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਗੱਤੇ ਲਿਆ ਅਤੇ ਪੰਛੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਚਾਵਲ ਦਾ ਦਾਣਾ ਇਨਾਮ ਵਜੋਂ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਤੋਤੇ ਨੂੰ ਵਾਪਿਸ ਪਿੰਜਰੇ ਵਿੱਚ ਪਾ ਕੇ ਗੱਡੇ ਉੱਤੇ ਲਿਖੇ ਨੰਬਰ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਮੁਤਾਬਿਕ ਤਾੜ ਦਾ ਪੱਤਾ ਚੁੱਕਿਆ ਜਿਸ ਤੇ ਮੇਰੀ ਜਨਮ ਕੁੰਡਲੀ ਲਿਖੀ ਸੀ। ਮੈ ਪੱਤੇ ਨੂੰ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜਿਆ। ਇਸ ਉੱਤੇ ਤਾਮਿਲ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕੁੱਝ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈ ਪੜ੍ਹ ਨਹੀਂ ਸੀ ਸਕਦਾ। ਭਾਵੇਂ ਜੋਤਸ਼ੀ ਇਸ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਕੱਢਣ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਸੀ, ਫਿਰ ਵੀ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਪੱਤਾ ਵਾਪਿਸ ਕਤਾਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਮੈ ਜੋਤਸ਼ੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰੁਪਿਆ ਹੋਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਤੋਤੇ ਨੂੰ ਪੱਤਾ ਦੁਬਾਰਾ ਕੱਢਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਭਾਵੇ ਜੋਤਸ਼ੀ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਨਹੀ ਸੀ, ਪਰੰਤੂ ਮੇਰੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਕਹਿਣ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੋਬਾਰਾ ਤੋਤਾ ਪਿੰਜਰੇ ਵਿੱਚੋ ਕੱਢਣਾ ਪਿਆ। ਇਸ ਵਾਰ ਤੋਤੇ ਨੇ 109 ਨੰਬਰ ਦਾ ਗੱਤਾ ਚੁੱਕ ਲਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਰਿੱਚੀ ਦੇ ਜੋਤਸ਼ੀ ਦੀ ਤਾੜ ਪੱਤਰ ਪੜ੍ਹਨ ਦੀ ਇਹ ਖੇਡ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ। ਜੋਤਸ਼ੀ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕੁੱਲ ਅਜਿਹੇ ਵਿਗਿਆਨੀ ਜਿਹੜੇ ਤਾੜ-ਪੱਤਰ, ਭ੍ਰਿਗੂ ਗ੍ਰੰਥ ਜਾਂ ਸਪਤ ਰਿਸ਼ੀ ਵਾਕਿਅਮ ਗ੍ਰੰਥ (ਪੁਰਾਣੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮ੍ਰਿਤਕ, ਜੀਵਤ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵਾਂ ਆਦਿ ਦਾ ਵਰਨਣ ਹੈ) 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਭੂਤ- -ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਬਿਆਨਬਾਜ਼ੀ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਅਜਿਹੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਬਿਲਕੁਲ ਅਸੰਭਵ ਹਨ | 49<noinclude></noinclude> lddza0vxpjl6tcdd1nswmeq0cs5w66a 217438 217406 2026-05-07T06:34:16Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 217438 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|49||}}</noinclude>ਸਿਰਫ ‘ਮੌਕੇ ਦੇ ਸੁਮੇਲ’ (ਇਤਫਾਕ) ਤੋ ਵੱਧ, ਕੋਈ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨਹੀ ਕੀਤੀ। ਫਰਵਰੀ 1966 ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋ ਮੈ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ, ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਤਰਿੱਚੀ ਦੀ ਮੁੱਖ ਸੜਕ ਉੱਤੇ ਸੈਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤਾਂ ਇੱਕ ਜੋਤਸ਼ੀ ਦੇ ਫੱਟੇ ਨੇ ਮੇਰਾ ਧਿਆਨ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚ ਲਿਆ। ਅਲੌਕਿਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਨਾਲ ਪੜਤਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇ ਨਾਤੇ ਮੈ ਉਸ ਜੋਤਸ਼ੀ ਕੋਲ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਥੇ ਮੈ ਇੱਕ ਦਾੜ੍ਹੀ ਵਾਲੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡੇ ਤੇ ਰਾਖ ਮਲੀ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਫਰਸ਼ ਤੇ ਚੌਕੜੀ ਮਾਰੀ ਬੈਠਾ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਮੱਥੇ ਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਇਹ ਦੱਸਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਭਗਤ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਤਾੜ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਢੇਰੀ ਅਤੇ ਪਿੰਜਰੇ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਇੱਕ ਤੋਤਾ ਸੀ। ਫਰਸ਼ ਤੇ ਸੈਕੜੇ ਹੀ ਗੱਤੇ ਦੇ ਚੌਰਸ ਟੁਕੜੇ ਖਿੰਡੇ ਹੋਏ ਸਨ ਜਿਹਨਾਂ ਤੇ ਨੰਬਰ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਮੈ ਉਸ ਜੋਤਸ਼ੀ ਨਾਲ ਕਾਫੀ ਗੱਲਾਂ ਬਾਤਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਉਸ ਕੋਲੋਂ ਉਸ ਦੇ ਵਪਾਰ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ। ਜੋਤਸ਼ੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਖੂੰਜਿਆਂ ਤੋ ਭਰੇ ਹੋਏ ਤਾੜ ਦੇ ਪੱਤੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਡੇਰਿਆ ਤੋਂ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਹ ਪੁਰਾਣੇ ਸੰਤਾਂ ਦੇ ਲਿਖੇ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਉਤੇ, ਜੰਮੇ ਅਤੇ ਅਣਜੰਮੇ ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਜਨਮ ਕੁੰਡਲੀਆਂ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਜਨਮ ਕੁੰਡਲੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਭੂਤ ਵਰਤਮਾਨ ਤੇ ਭਵਿੱਖ ਹੈ, ਵੀ ਇਸ ਪੰਗਤੀ ਵਿੱਚੋ ਲੱਭ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਜਾਂ ਤਾਂ ਜਨਮ ਮਿਤੀ ਰਾਹੀਂ ਅਤੇ ਜਾਂ ਤੋਤੇ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਲੱਭੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜਨਮ ਕੁੰਡਲੀ ਕੁੱਝ ਨਕਦੀ ਭੇਟਾ ਦੇ ਕੇ ਲੱਭੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਮੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਇੱਕ ਰੁਪਏ ਦੀ ਭੇਟਾ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਭੇਟਾ ਮੰਨਜ਼ੂਰ ਕਰ ਹੀ ਲਈ। ਉਸ ਨੇ ਪਿੰਜਰਾ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤਾ। ਤੋਤੇ ਨੇ ਚੁੰਝ ਨਾਲ 37 ਨੰਬਰ ਵਾਲਾ ਗੱਤਾ ਚੁੱਕ ਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਗੱਤੇ ਨੂੰ ਆਪ ਫੜ ਲਿਆ ਅਤੇ ਪੰਛੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਚਾਵਲ ਦਾ ਦਾਣਾ ਇਨਾਮ ਵਜੋਂ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਤੋਤੇ ਨੂੰ ਵਾਪਿਸ ਪਿੰਜਰੇ ਵਿੱਚ ਪਾ ਕੇ ਗੱਡੇ ਉੱਤੇ ਲਿਖੇ ਨੰਬਰ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਮੁਤਾਬਿਕ ਤਾੜ ਦਾ ਪੱਤਾ ਚੁੱਕਿਆ ਜਿਸ ਤੇ ਮੇਰੀ ਜਨਮ ਕੁੰਡਲੀ ਲਿਖੀ ਸੀ। ਮੈ ਪੱਤੇ ਨੂੰ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜਿਆ। ਇਸ ਉੱਤੇ ਤਾਮਿਲ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕੁੱਝ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈ ਪੜ੍ਹ ਨਹੀਂ ਸੀ ਸਕਦਾ। ਭਾਵੇਂ ਜੋਤਸ਼ੀ ਇਸ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਕੱਢਣ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਸੀ, ਫਿਰ ਵੀ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਪੱਤਾ ਵਾਪਿਸ ਕਤਾਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਮੈ ਜੋਤਸ਼ੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰੁਪਿਆ ਹੋਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਤੋਤੇ ਨੂੰ ਪੱਤਾ ਦੁਬਾਰਾ ਕੱਢਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਭਾਵੇ ਜੋਤਸ਼ੀ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਨਹੀ ਸੀ, ਪਰੰਤੂ ਮੇਰੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਕਹਿਣ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੋਬਾਰਾ ਤੋਤਾ ਪਿੰਜਰੇ ਵਿੱਚੋ ਕੱਢਣਾ ਪਿਆ। ਇਸ ਵਾਰ ਤੋਤੇ ਨੇ 109 ਨੰਬਰ ਦਾ ਗੱਤਾ ਚੁੱਕ ਲਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਰਿੱਚੀ ਦੇ ਜੋਤਸ਼ੀ ਦੀ ਤਾੜ ਪੱਤਰ ਪੜ੍ਹਨ ਦੀ ਇਹ ਖੇਡ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ। ਜੋਤਸ਼ੀ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕੁੱਲ ਅਜਿਹੇ ਵਿਗਿਆਨੀ ਜਿਹੜੇ ਤਾੜ-ਪੱਤਰ, ਭ੍ਰਿਗੂ ਗ੍ਰੰਥ ਜਾਂ ਸਪਤ ਰਿਸ਼ੀ ਵਾਕਿਅਮ ਗ੍ਰੰਥ (ਪੁਰਾਣੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮ੍ਰਿਤਕ, ਜੀਵਤ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵਾਂ ਆਦਿ ਦਾ ਵਰਨਣ ਹੈ) 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਭੂਤ- ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਬਿਆਨਬਾਜ਼ੀ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਅਜਿਹੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਬਿਲਕੁਲ ਅਸੰਭਵ ਹਨ।<noinclude></noinclude> tnpu3iut1eokw94oqyd2nraew7gojnr ਪੰਨਾ:ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ.pdf/50 250 72175 217407 2026-05-06T12:40:00Z Harchand Bhinder 2624 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਭਰਮ- -ਭੁਲੇਖੇ ਹੁਣੇ ਹੁਣੇ ਮੈਂ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੀ ਕੇ. ਪੀ. ਕੇਸ਼ਵਾਮੈਨਨ ਦੀ ਲਿਖਤ, ਜਿਹੜੀ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ 83ਵੇਂ ਜਨਮ ਦਿਨ ਤੇ ਲਿਖੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਰਸਾਲੇ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੀ ਹੈ| ਸ਼੍ਰੀ ਮੈਨਨ, ਜਿਹੜੇ ਲੰਕਾ ਵਿਖੇ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217407 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਭਰਮ- -ਭੁਲੇਖੇ ਹੁਣੇ ਹੁਣੇ ਮੈਂ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੀ ਕੇ. ਪੀ. ਕੇਸ਼ਵਾਮੈਨਨ ਦੀ ਲਿਖਤ, ਜਿਹੜੀ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ 83ਵੇਂ ਜਨਮ ਦਿਨ ਤੇ ਲਿਖੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਰਸਾਲੇ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੀ ਹੈ| ਸ਼੍ਰੀ ਮੈਨਨ, ਜਿਹੜੇ ਲੰਕਾ ਵਿਖੇ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਾਈ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਸਨ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਰਜੇ ਦੇ ਪੱਤਰਕਾਰ, ਇੱਕ ਲਿਖਾਰੀ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਭਗਤ ਵੀ ਹਨ। ਇਸ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਲਿਖੇ ਨੂੰ ਲੱਖਾਂ ਹੀ ਭਾਰਤੀਆਂ ਵੱਲੋ ਬੜੀ ਉਤਸੁਕਤਾ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਸਿਆਣਪ ਭਰੇ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਲਿਖਤ ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਪਹਿਰੇ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ‘ਕਿਸੇ ਆਦਮੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਆਪਣੇ ਤਜ਼ਰਬੇ ਤੋਂ ਬੱਝਦਾ ਹੈ। ਕੀ ਕਿਸੇ ਆਦਮੀ ਦੁਆਰਾ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕੀਤੇ ਅਨੁਭਵ ਨੂੰ ਇਸ ਲਈ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਠੀਕ ਹੈ ਕਿ ਉਹੀ ਅਨੁਭਵ ਤੁਸੀਂ ਹਾਸਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ? ਰਾਤ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਅਸਮਾਨ ਵੱਲ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਤਾਰਾ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀ ਦਿੰਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਬਿਲਕੁਲ ਅੰਨ੍ਹਾਂ ਹਾਂ। ਮੈਥੋਂ ਅਗਲੀ ਸੀਟ ਤੇ ਬੈਠਾ ਵਿਅਕਤੀ ਜੇਕਰ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਲੱਖਾਂ ਹੀ ਤਾਰੇ ਵੇਖ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਸ ਤੇ ਇਹ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਵਾਂ ਕਿ ਉਹ ਝੂਠ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੀ ਇਹ ਠੀਕ ਹੋਵੇਗਾ? ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਆਦਮੀ ਦੂਰਬੀਨ ਰਾਹੀਂ ਹੋਰ ਤਾਰੇ ਵੇਖ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸੇ ਤੇ ਮੈਂ ਕਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਉਸਦੀ ਕਲਪਨਾ ਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੀ ਮੈਂ ਠੀਕ ਹੋਵਾਂਗਾ ? ਸਧਾਰਣ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿੱਚ ਜੋਈ ਲੂਈਸ ਜਾਂ ਸੈਂਡੋ ਜਿੰਨੀ ਸਰੀਰਕ ਤਾਕਤ ਨਹੀ ਹੁੰਦੀ। ਇਹਨਾਂ ਤਾਕਤਵਰ ਆਦਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਜਾਂ ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਜਿੰਨੀ ਬੁੱਧੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੀ ਫਿਰ ਇਹ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਕਿ ਕੁੱਝ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਗੈਬੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਕ ਅਨੁਭਵ ਵੱਧ ਹੋਣ ? ਇਹੀ ਮੇਰਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ, ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੇਕਰ ਦੂਸਰੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਿੱਚੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹਿਲਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਿਉਂ ਕਰਾਂ ?? ਸ਼੍ਰੀ ਮੈਨਨ ਜੋ ਕੁੱਝ ਵੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਕਿੰਨਾ ਹੀ ਗੁਮਰਾਹ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਵਿਚਾਰਸ਼ੀਲਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਦਲੀਲ ਲੱਗ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਆਓ ਅਸੀਂ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਆਦਮੀ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ਼ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਅਨੁਭਵਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਪੜਤਾਲ ਕਰੀਏ। ਅਨੁਭਵ ਜਾਂ ਤਜ਼ਰਬੇ ਦੋ ਕਿਸਮ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ: ਕਾਲਪਨਿਕ ਅਤੇ ਵਾਸਤਵਿਕ | ਬਾਹਰਮੁਖੀ ਅਨੁਭਵ ਅਜਿਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਨੰਗੀ ਅੱਖ ਨਾਲ ਜਾਂ ਦੂਰਬੀਨ ਰਾਹੀਂ ਤਾਰੇ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਇਹ ਸੱਚੇ ਅਤੇ ਹਕੀਕੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਦੂਸਰਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪਰਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਅੰਤਰਮੁਖੀ ਅਨੁਭਵ ਬੇਸ਼ਕ ਸੱਚੇ ਹੋਣ ਪਰ ਜਰੂਰੀ ਨਹੀ ਕਿ ਸੱਚੇ ਹੋਣ ਅਤੇ ਇਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤਰਕ ਨਾਲ ਘੋਖ ਪੜਤਾਲ ਜਾਂ ਨਿਰੀਖਣ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਮਿਸਾਲ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਲੜਕੇ ਨੂੰ ਨੀਂਦ ਦੌਰਾਨ ਬਿਸਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਿਸ਼ਾਬ ਕਰਨ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਭੋਲੇ ਮਾਪੇ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਰੋਜ਼ ਸਵੇਰੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਕੁੱਟਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲੜਕੇ ਦੇ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਅਸਲੀਅਤ ਕੀ ਹੈ? ਗੁਰਦਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਤੁਪਕਾ ਤੁਪਕਾ ਪਿਸ਼ਾਬ ਮਸਾਨੇ ਵਿੱਚ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋ ਮਸਾਨਾ ਭਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਖਬਰ ਨਾੜੀ ਸੈੱਲਾਂ ਦੁਆਰਾ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮਾਨਸਿਕ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਬੱਚੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੁਪਨਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਬੱਚਾ ਆਪਣੇ ਮੰਜੇ ਤੋਂ ਉੱਠ ਕੇ ਪਿਸ਼ਾਬ-ਘਰ ਵਿੱਚ 50<noinclude></noinclude> qoscii2awzr0r9dg9gdp863uhpmcagh ਪੰਨਾ:ਮੌਤੋਂ ਬੁਰਾ ਵਿਛੋੜਾ - ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ.pdf/23 250 72176 217410 2026-05-06T15:53:17Z Amritpal Aman 2020 /* ਸੋਧਣਾ */ 217410 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Amritpal Aman" /></noinclude> ਉਦੋਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਈਮਾਨਦਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਨੇ ਨਾਲੇ ਮੈਨੂੰ ਖਾਣ ਲਈ ਕੇਲਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਘਰ ਆ ਕੇ ਮਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ "ਥੋਡੀ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਗੁਆਚੀ ਐ?" ਤਾਂ ਮਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ "ਨਹੀਂ।" ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਦਸਾਂ ਦਾ ਨੋਟ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ "ਥੋਡਾ ਮੁੰਡਾ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਦਸ ਰੁਪਏ ਦੇ ਕੇਲੇ ਮੰਗਦਾ ਸੀ, ਮੈਂ ਇਕ ਕੇਲਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਆਹ ਲਓ ਦਸਾਂ ਦਾ ਤੁਹਾਡਾ ਨੋਟ।" ਸ਼ਾਇਦ ਉਦੋਂ ਦਸ ਰੁਪਏ ਦੇ 4-5 ਦਰਜਨ ਕੇਲੇ ਆਉਂਦੇ ਹੋਣਗੇ। {{gap}}ਫੇਰ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿਚ ਇਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਗੇਂਦ ਮਾਰ ਕੇ ਖੇਡਣ ਦਾ ਰਿਵਾਜ਼ ਆਇਆ। ਪੁਰਾਣੇ ਕੱਪੜੇ ਜਾਂ ਮੋਮਜਾਮੇ ਨੂੰ ਗੋਲ ਬਣਾ ਕੇ ਉਪਰੋ ਸੁੱਤਲੀ ਦੇ ਧਾਗੇ ਨਾਲ ਮੜ੍ਹ ਕੇ ਸਖਤ ਅਤੇ ਨਿੱਗਰ ਬਾਲ (ਫਿੰਡ) ਬਣਾ ਕੇ ਇਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਪਿੱਠ ਤੇ ਮਾਰੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਮੈਂ ਇਹ ਗੇਂਦ ਮੜ੍ਹਨ ਵਿਚ ਵੀ ਮਾਹਰ ਸੀ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਬੱਚੇ ਮੈਥੋਂ ਹੀ ਗੇਂਦ ਮੜਾਇਆ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਵਿਚ ਵੀ ਸ਼ਰਾਰਤ ਸੁੱਝੀ। ਇਕ ਵਾਰ ਮੈਂ ਇਕ ਗੇਂਦ ਦੇ ਵਿਚ ਇੱਟ ਦਾ ਰੋੜਾ ਪਾ ਕੇ ਉਪਰੋਂ ਮੋਮਜਾਮਾ ਲਪੇਟ ਕੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁੱਤਲੀ ਨਾਲ ਮੜ੍ਹ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਇੰਨੀ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਬਣ ਗਈ ਕਿ ਜਿਸ ਬੱਚੇ ਦੀ ਪਿੱਠ ਤੇ ਵੱਜੇ ਉਹੀ ਚੀਕਾਂ ਮਾਰਦਾ ਫਿਰੇ। ਮੈਂ ਗੁੱਲੀ ਡੰਡਾ ਵੀ ਬੜਾ ਖੇਡਿਆ ਕਰਦਾ ਸੀ। {{gap}}ਮੇਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਮਾਮਾ (ਅਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ) ਚਿੱਠੇ ਪੜ੍ਹਨ ਦਾ ਸ਼ੌਕੀਨ ਸੀ। ਉਹ ਜਦੋਂ ਵੀ ਚਪੜ ਸੀਲਾਂ ਦੇ ਮੇਲੇ ਤੇ ਜਾਂਦਾ ਹੋਰ ਕੁਝ ਖਰੀਦੇ ਜਾਂ ਨਾ, ਪਰ ਚਿੱਠਾ ਖਰੀਦ ਕੇ ਜ਼ਰੂਰ ਲਿਆਂਦਾ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਭਾਈ ਚਤਰ ਸਿੰਘ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਛਾਪੇ ਹੁੰਦੇ ਸੀ। ਮੈਂ ਵੀ ਬਚਪਨ ਵਿਚ ਚਾਅ ਚਾਅ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਚਿੱਠੇ ਪੜ੍ਹੇ ਜਿਵੇਂ ਰਾਜਾ ਨਲ ਤੇ ਰਾਣੀ ਦਮਯੰਤੀ, ਦੁੱਲਾ ਭੱਟੀ, ਬੇਗੋ ਨਾਰ, ਹੀਰ ਰਾਂਝਾ, ਰਾਜ ਬਸੰਤ ਆਦਿ। {{gap}}ਘਰ ਵਿਚ ਬੜੀ ਗਰੀਬੀ ਸੀ। ਬੱਚੇ ਦਾ ਮਨ ਦੁਕਾਨ ਤੋਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਖਾਣ ਨੂੰ ਕਰਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਜਦੋਂ ਕਦੇ ਮਾਂ ਨੇ ਕਣਕ, ਜੀਰੀ ਜਾਂ ਮੱਕੀ ਦੇ ਦਾਣੇ ਕੋਠੇ ਤੇ ਸੁੱਕਣੇ ਪਾਏ ਹੁੰਦੇ। ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਨਾ, ਕਿਸੇ ਕੱਪੜੇ ਵਿਚ ਦਾਣੇ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਕੋਠੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗਲੀ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਕੋਨੇ ਵਿਚ ਸੁੱਟ ਦੇਣੇ। ਕਿਉਂਕਿ ਜੇਕਰ ਕੋਠੇ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪੌੜ੍ਹੀਆਂ ਉਤਰਦਾ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਣਾ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਪੌੜੀਆਂ ਉਤਰ ਕੇ ਦਾਣਿਆਂ ਦੀ ਗੱਠ ਆਪਣੀ ਪਿੱਠ ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ (ਕਿਉਂਕਿ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ ਉਦੋਂ ਚਲਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਾਂਦਾ) ਦੁਕਾਨ ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਵੇਚ ਕੇ ਗੱਚਕ, ਮੁਰਮੁਰੇ ਜਾਂ ਰਿਊੜੀਆਂ ਆਦਿ ਲੈ ਕੇ ਖਾ ਲੈਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲਗਣ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। {{gap}}ਮੈਂ ਬਚਪਨ ਵਿਚ ਪਤੰਗ ਉਡਾਉਣ ਦਾ ਬਹੁਤ ਸ਼ੌਕੀਨ ਸੀ। ਮੈਂ ਲੰਮੀ ਪੂੰਛ ਵਾਲੇ ਪਤੰਗ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਪਤੰਗ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਲਸੂੜੇ ਵੀ ਤੋੜ ਕੇ ਲਿਆਂਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਪਤੰਗ ਬਣਾਉਣ ਵਿਚ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਖਾਸ ਮੁਹਾਰਤ ਹਾਸਲ ਸੀ।<noinclude>{{rh||19}}</noinclude> 9u58j8vkmw5tsvb5eom1prxssd774jr ਪੰਨਾ:ਮੌਤੋਂ ਬੁਰਾ ਵਿਛੋੜਾ - ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ.pdf/24 250 72177 217411 2026-05-06T16:07:45Z Amritpal Aman 2020 /* ਸੋਧਣਾ */ 217411 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Amritpal Aman" /></noinclude> ਕਦੇ ਕਦੇ ਆਟੇ ਨਾਲ ਵੀ ਪਤੰਗ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਉਦੋਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਕੋਠਿਆਂ ਤੇ ਸੌਂਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਾਂ ਅਤੇ ਮੈਂ ਪਤੰਗ ਉਡਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਮੰਜੇ ਦੇ ਪਾਵੇ ਨਾਲ ਧਾਗਾ ਬੰਨ੍ਹ ਦਿੰਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਪਤੰਗ ਸਾਰੀ ਰਾਤ ਖੜ-ਖੜ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਹੋਰ ਲੋਕ ਜੋ ਕੋਠਿਆਂ ਤੇ ਪਏ ਹੁੰਦੇ ਸੀ ਉਹ ਡਰ ਜਾਂਦੇ ਸੀ ਕਿ ਰਾਤ ਨੂੰ ਖੜ-ਖੜ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕੀ ਚੀਜ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਐ। {{gap}}ਇਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ ਰਾਜਪੁਰੇ ਤੋਂ ਆਏ ਇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਝਗਵਾਨ ਦਾਸ ਦੀ ਸੜਕ ਤੇ ਕਰਿਆਨੇ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਇਕ ਅੱਖ ਖਰਾਬ ਸੀ ਅਤੇ ਸਿਰਫ ਇਕ ਅੱਖ ਤੋਂ ਦਿਸਦਾ ਸੀ। ਛੋਟੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਇਕ ਵਾਰ ਮੈਂ ਅਖਬਾਰ ਵਿਚ 10 ਰੁਪਏ ਦਾ ਨੋਟ ਛਪਿਆ ਵੇਖਿਆ। ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਹੂ-ਬ-ਹੂ ਦਸ ਰੁਪਏ ਦੇ ਅਸਲ ਨੋਟ ਵਰਗਾ ਹੀ ਹੈ। ਬਸ ਫੇਰ ਕੀ ਸੀ ਅਖਬਾਰ ਦੀ 10 ਰੁਪਏ ਦੇ ਨੋਟ ਦੀ ਕਟਿੰਗ ਕੀਤੀ। ਰਾਤ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਲਾਈਟ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਦੀਵੇ ਦੀ ਲਾਈਟ ਵਿਚ ਹੀ ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਸੌਦਾ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਯਾਰ-ਦੋਸਤ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਤਾਂ ਮੈਂ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਂਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ "ਲਾਈਟ ਚਲੀ ਗਈ ਐ। ਜਾਓ! ਭਗਵਾਨ ਦਾਸ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਦਸ ਰੁਪਏ ਦਾ ਸੌਦਾ ਲੈ ਕੇ ਆਉ। ਦੇਖਿਓ! ਹੱਸਿਉ ਨਾ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਹੋ ਜਾਏਗਾ ਤੇ ਕੁੱਟੇਗਾ ਬਹੁਤ।" ਤਾਂ ਉਹ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਲੇ ਗਏ। ਭਗਵਾਨ ਦਾਸ ਨੇ ਦੀਵੇ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਿਚ ਨੋਟ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਬੱਚੇ ਦਾ ਹਾਸਾ ਨਿਕਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਦਾਸ ਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਬਹਾਵਲਪੁਰੀਆ ਅੰਦਾਜ਼ 'ਚ ਗਾਲਾਂ ਕੱਢਦਿਆਂ ਕਿਹਾ "ਧੀ ਯੱਦੇ ਦੇ ਮੈਨੂੰ ਪਏ ਚਲਾਨੇ ਓ, ਏਹ ਨਕਲੀ ਨੋਟ ਜੇ।" ਤਾਂ ਸਭ ਬੱਚੇ ਦੁਕਾਨ ਤੋਂ ਭੱਜ ਗਏ। {{gap}}ਚਲੋ ਦੱਸਣ ਈ ਲੱਗੇ ਆਂ ਤਾਂ ਇਕ ਸ਼ਰਾਰਤ ਹੋਰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਸ਼ਾਇਦ ਮੇਰੀ 8-10 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਸੀ। ਅਸੀਂ ਸ਼ਾਮ ਤੋਂ ਰਾਤ 8 ਕੁ ਵਜੇ ਤੱਕ ਕੁਝ ਬੱਚੇ ਇਕੱਠੇ ਬੈਠ ਕੇ ਗੱਲਾਂ ਮਾਰਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਾਂ। ਅਸੀਂ ਜਿਸ ਥਾਂ ਤੇ ਬੈਠਦੇ ਸਾਂ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਇਕ ਲੰਘਣ ਲਈ ਸ਼ਾਰਟ-ਕੱਟ ਰਸਤਾ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਕਾਫੀ ਸਲੋਪ ਵਾਲਾ (ਢਾਲਵਾਂ ਰਸਤਾ) ਸੀ। ਇਕ ਵਾਰ ਬੱਚਿਆਂ ਨੇ ਇਕੱਠੇ ਮਿਲ ਕੇ ਵਿਉਂਤ ਬਣਾਈ ਅਤੇ ਸਭ ਨੇ ਵਾਰੀ ਵਾਰੀ ਉਸ ਰਸਤੇ ਤੇ ਪਿਸ਼ਾਬ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਬਸ ਫੇਰ ਕੀ ਸੀ ਜਿਹੜਾ ਆਵੇ ਵਾਰੀ ਵਾਰੀ ਦੜੱਬ ਡਿੱਗੇ ਤੇ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਬੱਚੇ ਉੱਚੀ ਉੱਚੀ ਹੱਸਿਆ ਕਰੀਏ। ਕੋਈ ਡਿੱਗਦਾ ਹੋਇਆ ਕਹਿੰਦਾ ਕਿ ਕਿਸੇ ਨੇ ਪਾਣੀ ਡੋਲ ਦਿੱਤਾ ਐ ਕੋਈ ਕੁਛ ਕਹੇ। ਪਰ ਅਜਿਹੀ ਸ਼ਰਾਰਤ ਅਸੀਂ ਫੇਰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦੇ ਪਤਾ ਲੱਗਣ ਤੇ ਸਭ ਦੇ ਥੱਪੜ ਪੈਣ ਦਾ ਡਰ ਸੀ।<noinclude>{{rh||20}}</noinclude> ggmzw34qdelb7xwv7m8oervjb9syg9f ਪੰਨਾ:ਮੌਤੋਂ ਬੁਰਾ ਵਿਛੋੜਾ - ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ.pdf/25 250 72178 217412 2026-05-06T16:22:02Z Amritpal Aman 2020 /* ਸੋਧਣਾ */ 217412 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Amritpal Aman" /></noinclude> {{gap}}ਇਕ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਬੱਤੀਆਂ ਵਾਲੇ ਚੌਕ ਤੇ 1981 ਵਿਚ ਟਾਈਪ-ਸ਼ਾਰਟਪੈਂਡ ਸਿੱਖਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਅਚਾਨਕ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਸ਼ਰਾਰਤ ਆਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸੰਤ ਰਾਮ ਘੁਮਿਆਰ ਦੇ ਲੜਕੇ ਹਰਨੇਕ (ਨੇਕਾ) ਦਾ ਵਿਆਹ ਸੀ। ਮੈਂ ਟਾਈਪ ਦੀ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਇਕ ਇਕ ਕਰਕੇ ਕਈ ਕਾਗਜ਼ਾਂ ਤੇ ਦੋ-ਦੋ, ਤਿੰਨ-ਤਿੰਨ ਜਗ੍ਹਾ ਕੁਝ ਏਦਾਂ ਟਾਈਪ ਕਰ ਲਿਆ: "ਖੁਸ਼ਖਬਰੀ! ਖੁਸ਼ਖ਼ਬਰੀ! ਖੁਸ਼ਖਬਰੀ! ਸਾਰੇ ਇਲਾਕਾ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਬੜੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿ ਪਿੰਡ ਚੱਪੜ (ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪਟਿਆਲਾ) ਵਿਖੇ ਹਰਨੇਕ ਸਿੰਘ ਸਪੁੱਤਰ ਸ੍ਰੀ ਸੰਤ ਰਾਮ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿਚ ਮਿਤੀ ... ਨੂੰ ਦੁਪਹਿਰ 2 ਵਜੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਉੱਘੇ ਕਲਾਕਾਰ ਕੁਲਦੀਪ ਮਾਣਕ ਪੁੱਜ ਰਹੇ ਹਨ। ਸਮੂਹ ਇਲਾਕਾ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਹੁੰਮ ਹੁਮਾ ਕੇ ਪੁੱਜਣ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" ਟਾਈਪ ਕੀਤੇ ਕਾਗਜ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਚਾਰ-ਚਾਰ, ਪੰਜ-ਪੰਜ ਸਲਿੱਪਾਂ ਕੱਟ ਕੇ ਆਉਂਦੇ ਹੋਏ ਬੱਸ ਵਿਚ ਬੈਠ ਕੇ ਬਹਾਦਰਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਮਹਿਮਦਪੁਰ ਜੱਟਾਂ, ਰਾਏਪੁਰ ਮੰਡਲਾਂ, ਸੀਲ ਆਦਿ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਬੱਸ ਅੱਡਿਆਂ ਵਿਚ ਜਿਥੇ ਜਿਥੇ ਬੱਸ ਰੁਕੀ, ਸਲਿੱਪਾਂ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਬਸ ਫੇਰ ਕੀ ਸੀ। ਵਿਆਹ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਲੋਕ ਗਾਇਕ ਕਲਾਕਾਰ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ। ਕਹਿੰਦੇ ਸਾਨੂੰ ਤਾਂ ਪਰਚੇ ਵੰਡੇ ਗਏ ਐ ਕਿ ਅੱਜ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਕਲਾਕਾਰ ਆ ਰਿਹੈ। ਫੇਰ ਪਿੰਡ ਦੇ ਮੋਹਤਬਰ ਬੰਦਿਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾ-ਬੁਝਾ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ "ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੋਈ ਗਲਤ ਵਹਿਮੀ ਹੋ ਗਈ ਐ, ਕੋਈ ਕਲਾਕਾਰ ਨੀਂ ਆਉਣਾ।" {{gap}}ਮੈਂ ਲਗਭਗ ਹਰ ਕਲਾਸ ਵਿਚ ਚੰਗੇ ਨੰਬਰਾਂ ਨਾਲ ਪਾਸ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਸੱਤਵੀਂ ਵਿਚ ਤਾਂ ਮੈਂ ਸੈਕਿੰਡ ਆਇਆ ਸੀ। ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਅੱਠਵੀਂ ਕਲਾਸ ਚੰਗੇ ਨੰਬਰਾਂ ਨਾਲ ਪਾਸ ਕਰ ਲਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿਚ ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਵਾਂਗ 100% ਤੱਕ ਨੰਬਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ ਸਨ। ਫਿਰ ਵੀ ਮੈਂ ਅੱਠਵੀਂ ਵਿਚ ਕਲਾਸ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅੰਕ ਲਏ ਸਨ। {{gap}}ਇਕ ਤਾਂ ਘਰੋਂ ਕੱਢ ਦੇਣ ਕਾਰਨ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਸਹੁਰੇ ਘਰ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨਾਲ ਗੁੱਸੇ ਸੀ, ਦੂਜਾ ਸਾਡੀ ਸਾਰੇ ਭੈਣ-ਭਰਾਵਾਂ ਦੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਵਾਉਣ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਘਰ ਅਤੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਨ, ਤੀਜਾ ਮਾਂ ਅਤੇ ਭਰਾਵਾਂ ਦੇ ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਬਿਮਾਰ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਦੁੱਖਾਂ ਨੇ ਘੇਰੀ ਹੋਈ ਸੀ ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਮੇਰੇ ਦਾਦਕੇ ਪਿੰਡ ਨਾ ਆਪ ਗਈ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਗਏ, ਸਿਰਫ਼ ਬਾਪੂ ਜਦੋਂ ਦਿਲ ਕਰਦਾ ਸੀ ਮਿਲ ਆਉਂਦਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਬਾਬਾ ਹੁਣ ਤੱਕ ਅੱਖੀਂ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ। ਮੇਰੇ ਯਾਦ ਹੈ ਮੈਂ ਨੌਵੀਂ ਜਾਂ ਦਸਵੀਂ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੋਵਾਂਗਾ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਨਾਲ ਦੇ ਪਿੰਡ ਬੋਸਰ ਵਿਖੇ ਇਕ ਵਿਆਹ ਵਿਚ ਗਏ ਹੋਏ ਸੀ। ਉਥੇ ਵਿਆਹ ਵਿਚ ਮੇਰੇ ਦਾਦਕੇ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਵੀ ਤੀਵੀਂਆਂ ਆਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਮੈਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਸ ਵਿਚ<noinclude>{{rh||21}}</noinclude> t4cceue4hz69j6m5b4k7on716z00r02 ਪੰਨਾ:ਛਾਵਾਂ ਅੰਦਰਲਾ ਸੇਕ - ਰਵਿੰਦਰ ਭੱਠਲ.pdf/33 250 72179 217413 2026-05-06T16:26:51Z Aman Arora PTL 1841 /* ਸੋਧਣਾ */ 217413 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aman Arora PTL" /></noinclude>{{Block center|<poem>'''{{larger|ਹਕੀਕਤ ਬਿਆਨਦੀ ਮੇਰੀ ਕਲਮ}}''' ਖਿਆਲਾਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵੀ ਬੜੀ ਵਚਿੱਤਰ ਹੈ ਮਨ 'ਚ ਉੱਠਦੇ ਨੇ ਜਵਾਰ ਭਾਟੇ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਤਰੰਗਾਂ 'ਚ ਬਦਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਨੇ ਲਹਿਰਾਂ ਅਜਿਹੀ ਮਨੋ ਦਸ਼ਾ 'ਚ ਹੱਥ 'ਚ ਕਲਮ ਫੜ ਲਿਖਣ ਦੀ ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ ਕੋਰੇ ਸਫ਼ੇ 'ਤੇ ਇਕ ਕਵਿਤਾ। ਲਿਖਣ ਲਗਦਾ ਹਾਂ ਸ਼ਾਂਤ ਚਸ਼ਮੇ ਬਾਰੇ ਪਰ ਕਵਿਤਾ ਦੀਆਂ ਸਤਰਾਂ ਕਹਿ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਸੜਕਾਂ ਤੇ ਹੱਕ ਮੰਗਦੀ ਭੀੜ ਦੇ ਤਿੱਖੇ ਨਾਹਰੇ। ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ ਘਰ ਬਾਰੇ ਲਿਖਣ ਦੀ ਪਰ ਕਵਿਤਾ ਤਾਂ ਬਿਆਨ ਕਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਦਫ਼ਤਰ ਦੀਆਂ ਫਾਈਲਾਂ ਪਿੱਛੇ ਮਗਜ਼ ਖਪਾਈ ਕਰਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੇ ਹਉਕੇ ਬਾੱਸ ਦੀ ਘੂਰਦੀ ਨਜ਼ਰ ਤੇ ਉਥੋਂ ਦਾ ਦਮ ਘੁੱਟਵਾਂ ਮਾਹੌਲ।</poem>}}<noinclude>{{rh||ਛਾਵਾਂ ਅੰਦਰਲਾ ਸੇਕ - 33}}</noinclude> p9ymoa6phyj120a6bah90elw5b58k0x ਪੰਨਾ:ਛਾਵਾਂ ਅੰਦਰਲਾ ਸੇਕ - ਰਵਿੰਦਰ ਭੱਠਲ.pdf/34 250 72180 217414 2026-05-06T16:29:09Z Aman Arora PTL 1841 /* ਸੋਧਣਾ */ 217414 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aman Arora PTL" /></noinclude>{{Block center|<poem>ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ ਲਿਖਾਂ ਕਵਿਤਾ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਹੁਸੀਨ ਨਜ਼ਾਰਿਆਂ 'ਤੇ ਕਲੋਲਾਂ ਕਰਦੇ ਪੰਛੀਆਂ 'ਤੇ ਪਰ ਕਵਿਤਾ ਤਾਂ ਉਤਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਮੁੱਖ-ਮਾਰਗ ਤੇ ਲੱਗੇ ਜਾਮ ਕਾਰਾਂ ਦੇ ਵਜਦੇ ਹਾਰਨ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਬੇਚੈਨੀ ਬਾਰੇ। ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ ਹਾਕਮ ਵਲੋਂ 'ਸਭਨਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ' ਦੇ ਕਹੇ ਬੋਲਾਂ ਬਾਰੇ ਐਪਰ ਦਿੱਲੀ ਬਾਰਡਰ 'ਤੇ ਧਰਨਾ ਮਾਰੀ ਬੈਠੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਹੱਕੀ ਮੰਗਾਂ ਸੁਲਗਦੀ ਸਤਰ ਬਣ ਕੇ ਆ ਉੱਤਰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਾਗਜ਼ 'ਤੇ। ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ ਅਜਿਹਾ ਕਿਉਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਵਾਰ ਵਾਰ ਸ਼ਾਇਦ ਮੇਰੀ ਕਲਮ ਭਰਮ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਖਿਆਲਾਂ ਦੇ ਸੁਪਨ-ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਹਕੀਕਤ ਵਿਚ ਵਾਪਰ ਰਹੇ ਨੂੰ ਕਹਿਣ ਦੀ ਆਦੀ ਹੈ। ***** </poem>}}<noinclude>{{rh||ਛਾਵਾਂ ਅੰਦਰਲਾ ਸੇਕ - 34}}</noinclude> 2lzn3wyjcmpbjgj6xfvgmwspk7q0grp ਪੰਨਾ:ਛਾਵਾਂ ਅੰਦਰਲਾ ਸੇਕ - ਰਵਿੰਦਰ ਭੱਠਲ.pdf/35 250 72181 217415 2026-05-06T16:32:03Z Aman Arora PTL 1841 /* ਸੋਧਣਾ */ 217415 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aman Arora PTL" /></noinclude>{{Block center|<poem>'''{{larger|ਤਿਆਗ ਦੀ ਮੂਰਤ}}''' ਬਾਬਾ ਬਕਾਲਾ ਛੱਡ ਤੁਰ ਪਏ ਗੁਰੂ ਆ ਪਹੁੰਚੇ ਬਿਆਸ ਦੇ ਪੱਤਣਾਂ 'ਤੇ ਵਹਿੰਦੇ ਪਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਤੱਕਿਆ ਤੱਕਦੇ ਤੱਕਦੇ ਡੂੰਘੀ ਉਦਾਸੀ 'ਚ ਲਹਿ ਗਏ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਗਹਿਰੀ ਚੁੱਪ ਛਾ ਗਈ। ਸਿੱਖ ਉਤਾਵਲੇ ਹੋ ਗਏ ਜਾਣਨ ਲਈ ਉਦਾਸੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਚੁੱਪ ਸਹਿਣੀ ਔਖੀ ਸੀ ਉਹ ਤਾਂ ਸ਼ੈਦਾਈ ਸਨ ਨੂਰੀ ਬੋਲਾਂ ਦੇ। ਵਾਰ ਵਾਰ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ ਤਰਸ ਵਿਚ ਆ ਗਏ ਗੁਰੂ ਤਰਸ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸੁਭਾਅ ਸੀ। ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ : ਧੀਰ ਮੱਲ ਤਾਂ ਖੋਟਾ ਸੀ 'ਗੁਰੂ ਲਾਧੋ ਰੇ' ਦੀ ਧੁਨੀ ਉਸਨੂੰ ਸ਼ਾਇਦ ਸੁਖਾਵੀਂ ਨਾ ਲੱਗੀ ਉਸ ਸ਼ਰੀਕ ਬਣ ਭੈੜੀ ਚਾਲ ਚੱਲੀ। ਐਪਰ ਉਸ ਉਪਰ ਹਮਲਾ ਕਰ ਉਸਦਾ ਡੇਰਾ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਤੁਹਾਡਾ ਉਸੇ ਰਾਹ ਤੁਰਨਾ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਾ ਇਹ ਵਰਤਾਰਾ ਨਾਨਕ-ਸੋਚ ਦਾ ਨਹੀਂ ਹਮਲੇ ਦੀ ਬਿਰਤੀ </poem>}}<noinclude>{{rh||ਛਾਵਾਂ ਅੰਦਰਲਾ ਸੇਕ - 35}}</noinclude> gp2c2dcl9vyclxk3jc2g0ki58l4vdvq ਪੰਨਾ:ਛਾਵਾਂ ਅੰਦਰਲਾ ਸੇਕ - ਰਵਿੰਦਰ ਭੱਠਲ.pdf/36 250 72182 217416 2026-05-06T16:33:58Z Aman Arora PTL 1841 /* ਸੋਧਣਾ */ 217416 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aman Arora PTL" /></noinclude>{{Block center|<poem>ਬੀੜ ਖੋਹਣ ਦਾ ਕਾਰਜ ਨਾਨਕ-ਮੱਤ ਦਾ ਅਮਲ ਨਹੀਂ। ਧੀਰ ਮੱਲ ਤੋਂ ਖੋਹ ਕੇ ਲਿਆਂਦੀ ਪਾਵਨ-ਬੀੜ ਉਹਨਾਂ ਮੱਥੇ ਨੂੰ ਛੁਹਾਈ ਤੇ ਉਹਦੀ ਅਮਾਨਤ ਉਹਨੂੰ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦੇਣ ਦੀ ਸੋਚੀ। ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਜੋ ਬਚਪਨੋਂ ਹੀ ਅਖਵਾਉਂਦੇ ਸਨ ਤਿਆਗ ਮੱਲ ਸਨ ਉਹ ਤੇਗ ਦੇ ਧਨੀ ਤੇ ਤਿਆਗ ਦੀ ਅਨੂਠੀ ਮੂਰਤ ਵੀ। ***** </poem>}}<noinclude>{{rh||ਛਾਵਾਂ ਅੰਦਰਲਾ ਸੇਕ - 36}}</noinclude> sba874xqfji6t3lqawt056oig4k7svd ਪੰਨਾ:ਮੌਤੋਂ ਬੁਰਾ ਵਿਛੋੜਾ - ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ.pdf/26 250 72183 217437 2026-05-07T06:27:32Z Amritpal Aman 2020 /* ਸੋਧਣਾ */ 217437 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Amritpal Aman" /></noinclude> ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੀਆਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਮੇਰੇ ਬਾਬਾ ਜੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਮਨੋਂ ਰੋਣਾ ਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਰੋਇਆ। {{gap}}ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਮਿਡਲ ਸਕੂਲ ਸੀ ਇਸ ਲਈ ਅੱਠਵੀਂ ਤੱਕ ਪੜ੍ਹਾਈ ਹੋ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਹੁਣ ਇਹ ਮੁਸ਼ਕਲ ਖੜ੍ਹੀ ਹੋ ਗਈ ਕਿ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਕੂਲ ਤੱਕ ਤਾਂ ਮਾਂ-ਬਾਪ ਗੋਦੀ ਚੁੱਕ ਕੇ ਸਕੂਲ ਛੱਡ ਆਉਂਦੇ ਸਨ ਪਰ ਹੁਣ ਲਗਭਗ ਦੋ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਪਿੰਡ ਜੋਗੀਪੁਰ ਵਿਖੇ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਸੀ। ਉਥੇ ਤੱਕ ਚੁੱਕ ਕੇ ਛੱਡਣਾ ਅਸੰਭਵ ਹੀ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਨਾਮੁਮਕਿਨ ਸੀ। ਕਿਉਂ ਜੋ ਨੌਵੀਂ ਦਾ ਬੱਚਾ ਲਗਭਗ 15 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਵਿਚ ਤਾਂ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਕੂਲ ਤੱਕ ਹੀ ਚੁੱਕ ਕੇ ਛੱਡਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸੀ। ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਸਿਆਣੀ ਬੜੀ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਨਾਂ ਹੀ ਧਿਆਨ ਕੌਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਸਗੋਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਸਭ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਦੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ "ਮੈਂ ਇਕ ਰਸਤਾ ਦੱਸ ਦਿੰਦੀ ਆਂ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹਰੀਜਨਾਂ ਦਾ ਮੁੰਡਾ ਸ਼ਿਆਮ ਸੁੰਦਰ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਆਪਾਂ ਉਸਨੂੰ ਨਵਾਂ ਸਾਇਕਲ ਦੇ ਦੇਈਏ ਅਤੇ ਸ਼ਰਤ ਲਗਾ ਦੇਈਏ ਕਿ ਕਿ ਸੰਗਾਰੇ ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਛੱਡਣ ਤੇ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਐ, ਤਾਂ ਇਸ ਬਹਾਨੇ ਉਹ ਇਸਨੂੰ ਛੱਡੇਗਾ ਵੀ ਤੇ ਲਿਆਵੇਗਾ ਵੀ।" ਉਹੀ ਹੋਇਆ, ਮਾਂ ਦੀ ਇਹ ਸਕੀਮ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋਈ। ਪਰ ਹੁਣ ਸਮੱਸਿਆ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਘਰ ਵਿਚ ਸਾਇਕਲ ਖਰੀਦਣ ਜੋਗੇ ਪੈਸੇ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਇਹ ਗੱਲ ਸਾਲ 1979 ਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਬਾਪੂ ਦੀ ਸਿਆਣਪ ਦੀ ਵਾਰੀ ਆਈ। ਉਸਨੇ ਸੋਚ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ "ਹੋਰ ਤਾਂ ਘਰ ਵਿਚ ਵੇਚਣ ਵਾਲਾ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਮੈਂ ਇਕ ਬਲਦ ਵੇਚ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਸਾਈਕਲ ਜੋਗੇ ਪੈਸੇ ਆ ਜਾਣਗੇ। ਮੈਂ ਇਕ ਬਲਦ ਨਾਲ ਖੇਤੀ ਕਰ ਲਵਾਂਗਾ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਲੋੜ ਪਈ ਤਾਂ ਦੂਸਰਾ ਬਲਦ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਫੜ੍ਹ ਕੇ ਖੇਤੀ ਕਰ ਲਵਾਂਗਾ ਪਰ ਪੜ੍ਹਾਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਐ।" ਉਸਨੇ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਬਲਦ ਵੇਚਣਾ ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਦੇ ਸਮੇਂ ਮੁਤਾਬਕ ਕਾਰ ਵੇਚਣ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸੀ। ਲਗਭਗ 700 ਰੁਪਏ ਵਿਚ ਇਕ ਬਲਦ ਵੇਚ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਨਵਾਂ 'Avon' ਸਾਇਕਲ ਖਰੀਦ ਲਿਆ। ਫੇਰ ਸਮੱਸਿਆ ਆਈ ਕਿ ਜਿਸ ਦਿਨ ਮੇਰਾ ਦੋਸਤ ਸਿਆਮ ਸੁੰਦਰ ਸਕੂਲੋਂ ਛੁੱਟੀ ਕਰਦਾ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਰਨ ਛੁੱਟੀ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ, ਤਾਂ ਇਸ ਮਸਲੇ ਦਾ ਹੱਲ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਨੇ ਕੱਢਿਆ ਕਿ ਮੋਰੇ ਇਕ ਹੋਰ ਕਲਾਸਮੇਟ ਦੋਸਤ ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਿਸ ਦਿਨ ਸਿਆਮ ਸੁੰਦਰ ਛੁੱਟੀ ਤੇ ਹੋਵੇ ਉਸ ਦਿਨ ਉਹ ਸਕੂਲ ਲੈ ਕੇ ਜਾਇਆ ਕਰੇ ਅਤੇ ਘਰੇ ਛੱਡਿਆ ਕਰੇ। ਕਦੇ ਕਦੇ ਅਜਿਹਾ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਦੋਸਤ (ਸਿਆਮ ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ) ਸਕੂਲੋਂ ਛੁੱਟੀ ਮਾਰ ਲੈਂਦੇ ਸਨ ਤਾਂ ਮੈਂ ਹੋਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦਾ। ਫਿਰ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਸੇ ਦੇ ਤਰਲੇ ਮਿੰਨਤਾਂ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਸਕੂਲ ਪਹੁੰਚਦਾ ਕਰ ਹੀ ਦਿੰਦੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਭਾਵ 1980<noinclude>{{rh||22}}</noinclude> t53wowcgem4ceu4ukkoadypsv60o7lf ਪੰਨਾ:ਮੌਤੋਂ ਬੁਰਾ ਵਿਛੋੜਾ - ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ.pdf/27 250 72184 217439 2026-05-07T06:38:21Z Amritpal Aman 2020 /* ਸੋਧਣਾ */ 217439 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Amritpal Aman" /></noinclude> ਵਿਚ ਮੈਂ ਸਰਕਾਰੀ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਜੋਗੀਪੁਰ ਤੋਂ ਦਸਵੀਂ ਕਲਾਸ ਵਿਚੋਂ ਸੈਕਿੰਡ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨ ਤੇ ਆ ਕੇ ਪਾਸ ਕਰ ਲਈ। {{gap}}ਦਸਵੀਂ ਕਲਾਸ ਪਾਸ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਘੜੀ ਦੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰਤ ਪਈ। ਮੈਂ ਘੜੀ ਲਈ ਮਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ। ਕਿਉਂਕਿ ਹੁਣ ਬੱਸ ਲੈਣ ਜਾਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਸ਼ਹਿਰ ਜਾਣ ਲਈ ਘੜੀ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੀ, ਓਟੇ ਦਾ ਪਰਛਾਵਾਂ ਦੇਖ ਕੇ ਸ਼ਾਇਦ ਘਰੋਂ ਤਾਂ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਪਰ ਸ਼ਹਿਰੋਂ ਆਉਂਦੇ ਹੋਏ ਤਾਂ ਸਮਾਂ ਦੇਖਣਾ ਪੈਣਾ ਸੀ। ਦੋ ਕੁ ਮਹੀਨੇ ਤਾਂ ਘੜੀ ਬਿਨਾਂ ਹੀ ਲੰਘਾਇਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਮਾਂ ਨੇ ਇਕ ਘੜੀ ਖਰੀਦ ਕੇ ਦਿਵਾਈ। ਮੈਨੂੰ ਮਨੋਂ ਬੜੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ। {{gap}}ਹੁਣ ਸਮੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਅੱਗੇ ਹਾਇਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਜਾਂ ਪ੍ਰੈਪ ਵਿਚ ਦਾਖਲੇ ਲਈ ਕਿਸੇ ਕਾਲਜ ਵਿਚ ਦਾਖਲਾ ਲੈਣਾ ਪੈਣਾ ਸੀ। ਉਦੋਂ 10+2 ਸਿਸਟਮ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਐਮ.ਬੀ.ਬੀ.ਐਸ. ਵਿਚ ਵੀ ਮੈਰਿਟ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਦਾਖਲਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਦੇ ਗਿਰਧਾਰੀ ਲਾਲ ਦੇ ਲੜਕੇ ਦੀਵਾਨ ਚੰਦ, ਜੋ ਕਿ ਮਹਾਜਨ ਜਾਤੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਸਨ, ਨੇ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਟਾਈਪ-ਸਟੈਨੋ ਸਿਖਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੱਸ ਸਟੈਂਡ ਕੋਲ ਬੱਤੀਆਂ ਵਾਲੇ ਚੌਂਕ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਨਾਲ ਕਪੂਰ ਕਮਰਸ਼ਿਅਲ ਕਾਲਜ ਦੇ ਮਾਲਕ ਜਾਣਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਟਾਈਪਿੰਗ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ (ਸ੍ਰੀ ਦੀਵਾਨ ਚੰਦ) ਦਾ ਨਾਂ ਲੈ ਦੇਣਾ। ਇਸ ਸਮੇਂ (1981) ਤੱਕ ਵੀ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਬੱਸਾਂ ਦੇ ਕੋਈ ਜ਼ਿਆਦਾ ਰੂਟ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਮੇਰੇ ਯਾਦ ਹੈ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੀ ਇਕ ਲੋਕਲ ਬੱਸ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਦੀਦਾਰ ਸਿੰਘ ਡਰਾਈਵਰ ਅਤੇ ਸੁਖਮਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਕੰਡਕਟਰ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਦਿਨ ਵਿਚ 3-4 ਚੱਕਰ ਪਟਿਆਲਾ ਤੋਂ ਮੰਜੌਲੀ ਤੱਕ ਲਗਾਉਂਦੀ ਸੀ। ਹੁਣ ਜਿਹੜਾ ਬੱਚਾ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਕੂਲ ਤੱਕ ਵੀ ਗੋਦੀ ਚੁੱਕ ਕੇ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਕਦੇ ਕਦਾਈਂ ਸ਼ਹਿਰ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਬੱਸ ਵਿਚ ਸ਼ਹਿਰ ਭੇਜਣਾ ਬੜਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸੀ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਦੇ, ਜੋ ਕਿ ਮੋਮ-ਮਮਤਾ ਦੀ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਦੋਂ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀਆਂ ਲੋਕਲ ਬੱਸਾਂ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਸੜਕ ਤੇ ਹੀ ਖੜਦੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਲੰਮੇ ਰੂਟਾਂ ਦੀਆਂ ਬੱਸਾਂ ਹੀ ਸਿਰਫ ਬੱਸ ਸਟੈਂਡ ਵਿਚ ਖੜਦੀਆਂ ਸਨ। ਜੇਕਰ ਪਿੰਡ ਦੀ ਲੋਕਲ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਕੋਲ ਜਿਥੇ ਖੜ੍ਹਦੀ ਸੀ, ਮੈਂ ਉਥੇ ਉਤਰਦਾ ਤਾਂ ਟਾਈਪ ਕਾਲਜ ਤੱਕ ਤੁਰ ਕੇ ਆਉਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਨੇ ਡਰਾਈਵਰ ਦੀ ਮਿੰਨਤ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ "ਇਸ ਤੋਂ ਤੁਰਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ ਬਾਈ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਬੇਨਤੀ ਐ ਇਸ ਨੂੰ ਬੱਤੀਆਂ ਵਾਲੇ ਚੌਂਕ ਤੇ ਉਤਾਰ ਦਿਆ ਕਰੋ।" ਉਦੋਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਦਇਆ ਭਾਵਨਾ ਵੀ ਬਹੁਤ ਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਡਰਾਈਵਰ ਝੱਟ ਮੰਨ ਗਿਆ। ਕਈ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਡਰਾਈਵਰ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦਾ ਤਾਂ ਕੰਡਕਟਰ ਸੀਟੀ ਮਾਰ ਕੇ ਯਾਦ ਕਰਵਾ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੇਕਰ ਪਿੰਡ ਦੀ ਲੋਕਲ ਬੱਸ ਮਿੱਸ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਤਾਂ ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡ ਜੋਗੀਪੁਰ ਨੂੰ ਵੀ ਇਕ ਲੋਕਲ ਬੱਸ ਚਲਦੀ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਡਰਾਈਵਰ ਰਘਬੀਰ ਸਿੰਘ ਵੀ ਬੜਾ ਨੇਕ<noinclude>{{rh||23}}</noinclude> kjngtfyqu2buabl8nhdhysd3d9ns500 ਪੰਨਾ:ਮੌਤੋਂ ਬੁਰਾ ਵਿਛੋੜਾ - ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ.pdf/28 250 72185 217440 2026-05-07T06:39:08Z Amritpal Aman 2020 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "________________ ਦਿਲ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਵੀ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਮੈਨੂੰ ਬੱਤੀਆਂ ਵਾਲੇ ਚੌਂਕ ਤੇ ਲਾਹ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਉਦੋਂ ਟਾਂਵੀਂ ਟਾਂਵੀ ਬੱਸਾਂ, ਟਾਂਵੀਂ ਟਾਂਵੀਂ ਕਾਰਾਂ, ਟਾਂਵੇਂ ਟਾਂਵੇਂ ਸਕੂਟਰ ਭਾਵ ਸੜਕ ਤੇ ਵਹੀਕਲਜ਼ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸਨ। ਇਸ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217440 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Amritpal Aman" /></noinclude>________________ ਦਿਲ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਵੀ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਮੈਨੂੰ ਬੱਤੀਆਂ ਵਾਲੇ ਚੌਂਕ ਤੇ ਲਾਹ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਉਦੋਂ ਟਾਂਵੀਂ ਟਾਂਵੀ ਬੱਸਾਂ, ਟਾਂਵੀਂ ਟਾਂਵੀਂ ਕਾਰਾਂ, ਟਾਂਵੇਂ ਟਾਂਵੇਂ ਸਕੂਟਰ ਭਾਵ ਸੜਕ ਤੇ ਵਹੀਕਲਜ਼ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸਨ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਬੱਤੀਆਂ ਵਾਲੇ ਚੌਂਕ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਉਤਰਨਾ ਕੋਈ ਔਖਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਤਾਂ ਉਥੇ ਇਕ ਮਿੰਟ ਦੀ ਬ੍ਰੇਕ ਨਹੀਂ ਲਗ ਸਕਦੀ, ਸਿਰਫ ਲਾਲ ਬੱਤੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਹੀ ਵਹੀਕਲਜ਼ ਹੁਕਦੇ ਹਨ। ਉਦੋਂ ਬੱਤੀਆਂ ਤਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ ਪਰ ਹੁਣ ਵਾਂਗ ਵਹੀਕਲਜ਼ ਦੀਆਂ ਲੰਮੀਆਂ ਲੰਮੀਆਂ ਲਾਈਨਾਂ ਨਹੀਂ ਲਗਦੀਆਂ ਸਨ। ਸੜਕ ਵੀ ਸਿੰਗਲ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਭਾਵ ਆਉਣ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਇਕੋ ਸਿੰਗਲ ਸੜਕ ਤੇ ਆਉਂਦੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੀ ਟਾਈਪ ਸਿੱਖੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਇਕ ਅੱਧ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਟਾਈਪ ਅਤੇ ਸ਼ਾਰਟਹੈੱਡ ਦੀ ਨਾਲ ਹੀ ਸਿੱਖਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਮੈਂ 1981 ਵਿਚ ਮਈ-ਜੂਨ ਤੋਂ ਟਾਈਪ ਸਿੱਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਮੈਂ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਹਾਇਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਦੀ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਤੌਰ ਤੇ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਲਈ ਵੀ ਫਾਰਮ ਭਰ ਦਿੱਤਾ। ਕਿਉਂਕਿ ਰੈਗੂਲਰ ਕਾਲਜ ਵਿਚ ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੁਰਨ-ਫਿਰਨ ਕਰਕੇ ਆ-ਜਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਹਾਇਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਦੀ ਇਕ ਦੋ ਸਬਜੈਕਟ ਦੀ ਟਿਊਸ਼ਨ ਮੈਂ ਸਰਹੰਦੀ ਗੇਟ ਨੇੜੇ ਬੁੰਦੇਲਾ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ ਦੇ ਮਾਲਕ ਕੋਲ ਲਗਾ ਲਈ। ਅਗਲੇ ਸਾਲ 1982 ਵਿਚ ਮੈਂ ਸਰਕਾਰੀ ਆਈ.ਟੀ.ਆਈ. ਨਾਭਾ ਰੋਡ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸ਼ਾਰਟਹੈੱਡ ਦਾ ਰੈਗੂਲਰ ਕੋਰਸ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਵਿਗਿਆਪਤ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅਸਾਮੀਆਂ ਦੀ ਡਿਟੇਲ ਅਖਬਾਰਾਂ ਵਿਚ ਤਕਰੀਬਨ ਆਉਂਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਮੈਨੂੰ ਅਪਲਾਈ ਕਰਨ ਦਾ ਸ਼ੌਕ ਸੀ। ਮੈਂ ਹਰੇਕ ਅਸਾਮੀ ਲਈ ਅਪਲਾਈ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਸੀ, ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਊਮਰ ਅਜੇ ਅਪਲਾਈ ਕਰਨ ਦੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਪਰੰਤੂ ਉਦੋਂ ਜਿੰਨੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਅਸਾਮੀ ਲਈ ਅਪਲਾਈ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਅਕਸਰ ਮਹਿਕਮੇ ਸਭ ਨੂੰ ਟੈਸਟ ਲਈ ਨਿਮੰਤਰਣ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਟਰਾਇਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਕਰਨ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਰਟਹੈੱਡ ਅਤੇ ਟਾਈਪ ਦੇ ਟੈਸਟ ਦਿੰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਘਰ ਵੀ ਰੋਜ਼ ਮੇਰੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਮੇਰਾ ਰੋਜ਼ ਇਕ ਘੰਟਾ ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਾਰਟਪੈਂਡ ਦਾ ਟੈਸਟ ਲਿਆ ਕਰਨ। ਕਈ ਵਾਰੀ ਵਿਕਦੇਸ਼ਨ ਦੇਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜੀਅ ਹਜੂਰੀ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੁਭਾਉਣੇ ਲੋਭਨ ਦਿੰਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਸਾਲ 1982 ਵਿਚ ਹੀ ਮੈਂ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਦਫਤਰ, ਪਟਿਆਲਾ ਵਿਖੇ ਵੀ ਨਾਮ ਦਰਜ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ। ਮੇਰੇ ਯਾਦ ਹੈ ਉਦੋਂ ਇਹ ਦਫਤਰ ਸ਼ੇਰਾਂ ਵਾਲਾ ਗੇਟ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਨਾਮ ਦਰਜ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਮੈਂ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਦੋਵੇਂ ਗਏ ਸਾਂ। ਸਾਹਮਣੇ ਸਾਈਕਲ ਮਕੈਨਿਕ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਸੀ, ਜੋ ਹੁਣ ਵੀ ਹੈ। ਮੇਰੇ 24<noinclude>{{rh||24}}</noinclude> 52n0ckd5qhrdo57b6uwswoym8qp4m1m