ਵਿਕੀਸਰੋਤ pawikisource https://pa.wikisource.org/wiki/%E0%A8%AE%E0%A9%81%E0%A9%B1%E0%A8%96_%E0%A8%B8%E0%A8%AB%E0%A8%BC%E0%A8%BE MediaWiki 1.47.0-wmf.1 first-letter ਮੀਡੀਆ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਤਸਵੀਰ ਤਸਵੀਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਫਰਮਾ ਫਰਮਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮਦਦ ਮਦਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਲੇਖਕ ਲੇਖਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪੋਰਟਲ ਪੋਰਟਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਲਿਖਤ ਲਿਖਤ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਆਡੀਓਬੁਕ ਆਡੀਓਬੁਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਅਨੁਵਾਦ ਅਨੁਵਾਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪੰਨਾ ਪੰਨਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਇੰਡੈਕਸ ਇੰਡੈਕਸ ਗੱਲ-ਬਾਤ TimedText TimedText talk ਮੌਡਿਊਲ ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ Event Event talk 250 21871 217463 52959 2026-05-07T12:24:24Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 217463 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੬੮੭}}</noinclude>ਮਾਇਆ ਕਉ ਬਚਿਤਿ ਧਰਉ ਮੇਰੀ ਮੇਰੀ ਕਰਤ ਸਦ ਹੀ ਵਿਹਾਵੈ॥ ਕੋਈ ਐਸੋ ਰੇ ਭੇਟੈ ਸੰਤੁ ਮੇਰੀ ਲਾਹੈ ਸਗਲ ਚਿੰਤ ਠਾਕੁਰ ਸਿਉ ਮੇਰਾ ਰੰਗੁ ਲਾਵੈ॥੨॥ ਪੜੇ ਰੇ ਸਗਲ ਬੇਦ ਨਹ ਚੂਕੈ ਮਨ ਭੇਦ ਇਕੁ ਖਿਨੁ ਨ ਧੀਰਹਿ ਮੇਰੇ ਘਰ ਕੇ ਪੰਚਾ॥ ਕੋਈ ਐਸੋ ਰੇ ਭਗਤੁ ਜੁ ਮਾਇਆ ਤੇ ਰਹਤੁ ਇਕੁ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮੁ ਮੇਰੈ ਰਿਦੈ ਸਿੰਚਾ॥੩॥ ਜੇਤੇ ਰੇ ਤੀਰਥ ਨਾਏ ਅਹੰਬੁਧਿ ਮੈਲੁ ਲਾਏ ਘਰ ਕੋ ਠਾਕੁਰੁ ਇਕੁ ਤਿਲੁ ਨ ਮਾਨੈ॥ ਕਦਿ ਪਾਵਉ ਸਾਧਸੰਗੁ ਹਰਿ ਹਰਿ ਸਦਾ ਆਨੰਦੁ ਗਿਆਨ ਅੰਜਨਿ ਮੇਰਾ ਮਨੁ ਇਸਨਾਨੈ॥੪॥ ਸਗਲ ਅਸ੍ਰਮ ਕੀਨੇ ਮਨੂਆ ਨਹ ਪਤੀਨੇ ਬਿਬੇਕਹੀਨ ਦੇਹੀ ਧੋਏ॥ ਕੋਈ ਪਾਈਐ ਰੇ ਪੁਰਖੁ ਬਿਧਾਤਾ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਕੈ ਰੰਗਿ ਰਾਤਾ ਮੇਰੇ ਮਨ ਕੀ ਦੁਰਮਤਿ ਮਲੁ ਖੋਏ॥੫॥ ਕਰਮ ਧਰਮ ਜੁਗਤਾ ਨਿਮਖ ਨ ਹੇਤੁ ਕਰਤਾ ਗਰਬਿ ਗਰਬਿ ਪੜੇ ਕਹੀ ਨ ਲੇਖੈ॥ ਜਿਸੁ ਭੇਟੀਐ ਸਫਲ ਮੂਰਤਿ ਕਰੈ ਸਦਾ ਕੀਰਤਿ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦਿ ਕੋਊ ਨੇਤ੍ਰਹੁ ਪੇਖੈ॥੬॥ ਮਨਹਠਿ ਜੋ ਕਮਾਵੈ ਤਿਲੁ ਨ ਲੇਖੈ ਪਾਵੈ ਬਗੁਲ ਜਿਉ ਧਿਆਨੁ ਲਾਵੈ ਮਾਇਆ ਰੇ ਧਾਰੀ॥ ਕੋਈ ਐਸੋ ਰੇ ਸੁਖਹ ਦਾਈ ਪ੍ਰਭ ਕੀ ਕਥਾ ਸੁਨਾਈ ਤਿਸੁ ਭੇਟੇ ਗਤਿ ਹੋਇ ਹਮਾਰੀ॥੭॥ ਸੁਪ੍ਰਸੰਨ ਗੋਪਾਲ ਰਾਇ ਕਾਟੈ ਰੇ ਬੰਧਨ ਮਾਇ ਗੁਰ ਕੈ ਸਬਦਿ ਮੇਰਾ ਮਨੁ ਰਾਤਾ॥ ਸਦਾ ਸਦਾ ਆਨੰਦੁ ਭੇਟਿਓ ਨਿਰਭੈ ਗੋਬਿੰਦੁ ਸੁਖ ਨਾਨਕ ਲਾਧੇ ਹਰਿ ਚਰਨ ਪਰਾਤਾ॥੮॥ ਸਫਲ ਸਫਲ ਭਈ ਸਫਲ ਜਾਤ੍ਰਾ॥ ਆਵਣ ਜਾਣ ਰਹੇ ਮਿਲੇ ਸਾਧਾ॥੧॥ ਰਹਾਉ ਦੂਜਾ॥੧॥੩॥ {{center|ਧਨਾਸਰੀ ਮਹਲਾ ੧ ਛੰਤ ੧ਓ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ॥}} ਤੀਰਥਿ ਨਾਵਣ ਜਾਉ ਤੀਰਥੁ ਨਾਮੁ ਹੈ॥ ਤੀਰਥੁ ਸਬਦ ਬੀਚਾਰੁ ਅੰਤਰਿ ਗਿਆਨੁ ਹੈ॥ ਗੁਰ ਗਿਆਨੁ ਸਾਚਾ ਥਾਨੁ ਤੀਰਥੁ ਦਸ ਪੁਰਬ ਸਦਾ ਦਸਾਹਰਾ॥ ਹਉ ਨਾਮੁ ਹਰਿ ਕਾ ਸਦਾ ਜਾਚਉ ਦੇਹੁ ਪ੍ਰਭ ਧਰਣੀਧਰਾ॥ ਸੰਸਾਰੁ ਰੋਗੀ ਨਾਮੁ ਦਾਰੂ ਮੈਲੁ ਲਾਗੈ ਸਚ ਬਿਨਾ॥ ਗੁਰ ਵਾਕੁ ਨਿਰਮਲੁ ਸਦਾ ਚਾਨਣੁ ਨਿਤ ਸਾਚੁ ਤੀਰਥੁ ਮਜਨਾ॥੧॥ ਸਾਚਿ ਨ ਲਾਗੈ ਮੈਲੁ ਕਿਆ ਮਲੁ ਧੋਈਐ॥ ਗੁਣਹਿ ਹਾਰੁ ਪਰੋਇ ਕਿਸ ਕਉ ਰੋਈਐ॥ ਵੀਚਾਰਿ ਮਾਰੈ ਤਰੈ ਤਾਰੈ ਉਲਟਿ ਜੋਨਿ ਨ ਆਵਏ॥ ਆਪਿ ਪਾਰਸੁ ਪਰਮ ਧਿਆਨੀ ਸਾਚੁ ਸਾਚੇ ਭਾਵਏ॥ ਆਨੰਦੁ ਅਨਦਿਨੁ ਹਰਖੁ ਸਾਚਾ ਦੂਖ ਕਿਲਵਿਖ ਪਰਹਰੇ॥ ਸਚੁ ਨਾਮੁ ਪਾਇਆ ਗੁਰਿ ਦਿਖਾਇਆ ਮੈਲੁ ਨਾਹੀ ਸਚ ਮਨੇ॥੨॥ ਸੰਗਤਿ<noinclude></noinclude> q03xbdp7kfttq9czgf31x6j9vn21isk 250 21876 217464 52964 2026-05-07T12:47:18Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 217464 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੬੮੮}}</noinclude>ਮੀਤ ਮਿਲਾਪੁ ਪੂਰਾ ਨਾਵਣੋ॥ ਗਾਵੈ ਗਾਵਣਹਾਰੁ ਸਬਦਿ ਸੁਹਾਵਣੋ॥ ਸਾਲਾਹਿ ਸਾਚੇ ਮੰਨਿ ਸਤਿਗੁਰੁ ਪੁੰਨ ਦਾਨ ਦਇਆ ਮਤੇ॥ ਪਿਰ ਸੰਗਿ ਭਾਵੈ ਸਹਜਿ ਨਾਵੈ ਬੇਣੀ ਤ ਸੰਗਮੁ ਸਤ ਸਤੇ॥ ਆਰਾਧਿ ਏਕੰਕਾਰੁ ਸਾਚਾ ਨਿਤ ਦੇਇ ਚੜੈ ਸਵਾਇਆ॥ ਗਤਿ ਸੰਗਿ ਮੀਤਾ ਸੰਤਸੰਗਤਿ ਕਰਿ ਨਦਰਿ ਮੇਲਿ ਮਿਲਾਇਆ॥੩॥ ਕਹਣੁ ਕਹੈ ਸਭੁ ਕੋਇ ਕੇਵਡੁ ਆਖੀਐ॥ ਹਉ ਮੂਰਖੁ ਨੀਚੁ ਅਜਾਣੁ ਸਮਝਾ ਸਾਖੀਐ॥ ਸਚੁ ਗੁਰ ਕੀ ਸਾਖੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਭਾਖੀ ਤਿਤੁ ਮਨੁ ਮਾਨਿਆ ਮੇਰਾ॥ ਕੂਚੁ ਕਰਹਿ ਆਵਹਿ ਬਿਖੁ ਲਾਦੇ ਸਬਦਿ ਸਚੈ ਗੁਰੁ ਮੇਰਾ॥ ਆਖਣਿ ਤੋਟਿ ਨ ਭਗਤਿ ਭੰਡਾਰੀ ਭਰਿਪੁਰਿ ਰਹਿਆ ਸੋਈ॥ ਨਾਨਕ ਸਾਚੁ ਕਹੈ ਬੇਨੰਤੀ ਮਨੁ ਮਾਂਜੈ ਸਚੁ ਸੋਈ॥੪॥੧॥ ਧਨਾਸਰੀ ਮਹਲਾ ੧॥ ਜੀਵਾ ਤੇਰੈ ਨਾਇ ਮਨਿ ਆਨੰਦੁ ਹੈ ਜੀਉ॥ ਸਾਚੋ ਸਾਚਾ ਨਾਉ ਗੁਣ ਗੋਵਿੰਦੁ ਹੈ ਜੀਉ॥ ਗੁਰ ਗਿਆਨੁ ਅਪਾਰਾ ਸਿਰਜਣਹਾਰਾ ਜਿਨਿ ਸਿਰਜੀ ਤਿਨਿ ਗੋਈ॥ ਪਰਵਾਣਾ ਆਇਆ ਹੁਕਮਿ ਪਠਾਇਆ ਫੇਰਿ ਨ ਸਕੈ ਕੋਈ॥ ਆਪੇ ਕਰਿ ਵੇਖੈ ਸਿਰਿ ਸਿਰਿ ਲੇਖੈ ਆਪੇ ਸੁਰਤਿ ਬੁਝਾਈ॥ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬੁ ਅਗਮ ਅਗੋਚਰੁ ਜੀਵਾ ਸਚੀ ਨਾਈ॥੧॥ ਤੁਮ ਸਰਿ ਅਵਰੁ ਨ ਕੋਇ ਆਇਆ ਜਾਇਸੀ ਜੀਉ॥ ਹੁਕਮੀ ਹੋਇ ਨਿਬੇਤੁ ਭਰਮੁ ਚੁਕਾਇਸੀ ਜੀਉ॥ ਗੁਰੁ ਭਰਮੁ ਚੁਕਾਏ ਅਕਥੁ ਕਹਾਏ ਸਚ ਮਹਿ ਸਾਚੁ ਸਮਾਣਾ॥ ਆਪਿ ਉਪਾਏ ਆਪਿ ਸਮਾਏ ਹੁਕਮੀ ਹੁਕਮੁ ਪਛਾਣਾ॥ ਸਚੀ ਵਡਿਆਈ ਗੁਰ ਤੇ ਪਾਈ ਤੂ ਮਨਿ ਅੰਤਿ ਸਖਾਈ॥ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬੁ ਅਵਰੁ ਨ ਦੂਜਾ ਨਾਮਿ ਤੇਰੈ ਵਡਿਆਈ॥੨॥ ਤੂ ਸਚਾ ਸਿਰਜਣਹਾਰੁ ਅਲਖ ਸਿਰੰਦਿਆ ਜੀਉ॥ ਏਕੁ ਸਾਹਿਬੁ ਦੁਇ ਰਾਹ ਵਾਦ ਵਧੰਦਿਆ ਜੀਉ॥ ਦੁਇ ਰਾਹ ਚਲਾਏ ਹੁਕਮਿ ਸਬਾਏ ਜਨਮਿ ਮੁਆ ਸੰਸਾਰਾ॥ ਨਾਮ ਬਿਨਾ ਨਾਹੀ ਕੋ ਬੇਲੀ ਬਿਖੁ ਲਾਦੀ ਸਿਰਿ ਭਾਰਾ॥ ਹੁਕਮੀ ਆਇਆ ਹੁਕਮੁ ਨ ਬੁਝੈ ਹੁਕਮਿ ਸਵਾਰਣਹਾਰਾ॥ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬੁ ਸਬਦਿ ਸਿਵਾਪੈ ਸਾਚਾ ਸਿਰਜਣਹਾਰਾ॥੩॥ ਭਗਤ ਸੋਹਹਿ ਦਰਵਾਰਿ ਸਬਦਿ ਸੁਹਾਇਆ ਜੀਉ॥ ਬੋਲਹਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਬਾਣਿ ਰਸਨ ਰਸਾਇਆ ਜੀਉ॥ ਰਸਨ ਰਸਾਏ ਨਾਮਿ ਤਿਸਾਏ ਗੁਰ ਕੈ ਸਬਦਿ ਵਿਕਾਣੇ॥ ਪਾਰਸਿ ਪਰਸਿਐ ਪਾਰਸੁ ਹੋਏ ਜਾ ਤੇਰੈ ਮਨਿ ਭਾਣੇ॥ ਅਮਰਾ ਪਦੁ ਪਾਇਆ ਆਪੁ ਗਵਾਇਆ ਵਿਰਲਾ ਗਿਆਨ ਵੀਚਾਰੀ॥ ਨਾਨਕ ਭਗਤ ਸੋਹਨਿ ਦਰਿ ਸਾਚੈ ਸਾਚੇ ਕੇ ਵਾਪਾਰੀ॥੪॥ ਭੂਖ ਪਿਆਸੋ ਆਥਿ ਕਿਉ ਦਰਿ ਜਾਇਸਾ ਜੀਉ॥<noinclude></noinclude> 2yztt2j93xygotzybynve5sfgamdium 250 21881 217466 52969 2026-05-07T12:54:59Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 217466 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੬੮੯}}</noinclude>ਸਤਿਗੁਰ ਪੂਛਉ ਜਾਇ ਨਾਮੁ ਧਿਆਇਸਾ ਜੀਉ॥ ਸਚੁ ਨਾਮੁ ਧਿਆਈ ਸਾਚੁ ਚਵਾਈ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸਾਚੁ ਪਛਾਣਾ॥ ਦੀਨਾ ਨਾਥੁ ਦਇਆਲੁ ਨਿਰੰਜਨੁ ਅਨਦਿਨੁ ਨਾਮੁ ਵਖਾਣਾ॥ ਕਰਣੀ ਕਾਰ ਧੁਰਹੁ ਫੁਰਮਾਈ ਆਪਿ ਮੁਆ ਮਨੁ ਮਾਰੀ॥ ਨਾਨਕ ਨਾਮੁ ਮਹਾ ਰਸੁ ਮੀਠਾ ਤ੍ਰਿਸਨਾ ਨਾਮਿ ਨਿਵਾਰੀ॥੫॥੨॥ ਧਨਾਸਰੀ ਛੰਤ ਮਹਲਾ ੧॥ ਪਿਰ ਸੰਗਿ ਮੂਠੜੀਏ ਖਬਰਿ ਨ ਪਾਈਆ ਜੀਉ॥ ਮਸਤਕਿ ਲਿਖਿਅੜਾ ਲੇਖੁ ਪੁਰਬਿ ਕਮਾਇਆ ਜੀਉ॥ ਲੇਖੁ ਨ ਮਿਟਈ ਪੁਰਬਿ ਕਮਾਇਆ ਕਿਆ ਜਾਣਾ ਕਿਆ ਹੋਸੀ॥ ਗੁਣੀ ਅਚਾਰਿ ਨਹੀ ਰੰਗਿ ਰਾਤੀ ਅਵਗੁਣ ਬਹਿ ਬਹਿ ਰੋਸੀ॥ ਧਨੁ ਜੋਬਨੁ ਆਕ ਕੀ ਛਾਇਆ ਬਿਰਧਿ ਭਏ ਦਿਨ ਪੁੰਨਿਆ॥ ਨਾਨਕ ਨਾਮ ਬਿਨਾ ਦੋਹਾਗਣਿ ਛੂਟੀ ਝੂਠਿ ਵਿਛੁੰਨਿਆ॥੧॥ ਬੂਡੀ ਘਰੁ ਘਾਲਿਓ ਗੁਰ ਕੈ ਭਾਇ ਚਲੋ॥ ਸਾਚਾ ਨਾਮੁ ਧਿਆਇ ਪਾਵਹਿ ਸੁਖਿ ਮਹਲੋ॥ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਧਿਆਏ ਤਾ ਸੁਖੁ ਪਾਏ ਪੇਈਅੜੈ ਦਿਨ ਚਾਰੇ॥ ਨਿਜ ਘਰਿ ਜਾਇ ਬਹੈ ਸਚੁ ਪਾਏ ਅਨਦਿਨੁ ਨਾਲਿ ਪਿਆਰੇ॥ ਵਿਣੁ ਭਗਤੀ ਘਰਿ ਵਾਸੁ ਨ ਹੋਵੀ ਸੁਣਿਅਹੁ ਲੋਕ ਸਬਾਏ॥ ਨਾਨਕ ਸਰਸੀ ਤਾ ਪਿਰੁ ਪਾਏ ਰਾਤੀ ਸਾਚੈ ਨਾਏ॥੨॥ ਪਿਰੁ ਧਨ ਭਾਵੈ ਤਾ ਪਿਰ ਭਾਵੈ ਨਾਰੀ ਜੀਉ॥ ਰੰਗਿ ਪ੍ਰੀਤਮ ਰਾਤੀ ਗੁਰ ਕੈ ਸਬਦਿ ਵੀਚਾਰੀ ਜੀਉ॥ ਗੁਰ ਸਬਦਿ ਵੀਚਾਰੀ ਨਾਹ ਪਿਆਰੀ ਨਿਵਿ ਨਿਵਿ ਭਗਤਿ ਕਰੇਈ॥ ਮਾਇਆ ਮੋਹੁ ਜਲਾਏ ਪ੍ਰੀਤਮੁ ਰਸ ਮਹਿ ਰੰਗੁ ਕਰੇਈ॥ ਪ੍ਰਭ ਸਾਚੇ ਸੇਤੀ ਰੰਗਿ ਰੰਗੇਤੀ ਲਾਲ ਭਈ ਮਨੁ ਮਾਰੀ॥ ਨਾਨਕ ਸਾਚਿ ਵਸੀ ਸੋਹਾਗਣਿ ਪਿਰ ਸਿਉ ਪ੍ਰੀਤਿ ਪਿਆਰੀ॥੩॥ ਪਿਰ ਘਰਿ ਸੋਹੈ ਨਾਰਿ ਜੇ ਪਿਰ ਭਾਵਏ ਜੀਉ॥ ਝੂਠੇ ਵੈਣ ਚਵੇ ਕਾਮਿ ਨ ਆਵਏ ਜੀਉ॥ ਝੂਠੁ ਅਲਾਵੈ ਕਾਮਿ ਨ ਆਵੈ ਨਾ ਪਿਰੁ ਦੇਖੈ ਨੈਣੀ॥ ਅਵਗੁਣਿਆਰੀ ਕੰਤਿ ਵਿਸਾਰੀ ਛੂਟੀ ਵਿਧਣ ਰੈਣੀ॥ ਗੁਰ ਸਬਦੁ ਨ ਮਾਨੈ ਫਾਹੀ ਫਾਥੀ ਸਾ ਧਨ ਮਹਲੁ ਨ ਪਾਏ॥ ਨਾਨਕ ਆਪੇ ਆਪੁ ਪਛਾਣੈ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸਹਜਿ ਸਮਾਏ॥੪॥ ਧਨ ਸੋਹਾਗਣਿ ਨਾਰਿ ਜਿਨਿ ਪਿਰੁ ਜਾਣਿਆ ਜੀਉ॥ ਨਾਮ ਬਿਨਾ ਕੂੜਿਆਰਿ ਕੂੜੁ ਕਮਾਣਿਆ ਜੀਉ॥ ਹਰਿ ਭਗਤਿ ਸੁਹਾਵੀ ਸਾਚੇ ਭਾਵੀ ਭਾਇ ਭਗਤਿ ਪ੍ਰਭ ਰਾਤੀ॥ ਪਿਰੁ ਰਲੀਆਲਾ ਜੋਬਨ ਬਾਲਾ ਤਿਸੁ ਰਾਵੇ ਰੰਗਿ ਰਾਤੀ॥ ਗੁਰ ਸਬਦਿ ਵਿਗਾਸੀ ਸਹੁ ਰਾਵਾਸੀ ਫਲੁ ਪਾਇਆ ਗੁਣਕਾਰੀ॥ ਨਾਨਕ ਸਾਚੁ ਮਿਲੈ ਵਡਿਆਈ ਪਿਰ ਘਰਿ ਸੋਹੈ ਨਾਰੀ॥੫॥੩॥<noinclude></noinclude> ijzfj3jr3rwewp7kbtaefbrk0r70cdx 250 21886 217467 52974 2026-05-07T13:02:54Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 217467 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" /></noinclude>{{center|ਧਨਾਸਰੀ ਛੰਤ ਮਹਲਾ ੪ ਘਰੁ ੧ ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ॥}} ਹਰਿ ਜੀਉ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰੇ ਤਾ ਨਾਮੁ ਧਿਆਈਐ ਜੀਉ॥ ਸਤਿਗੁਰੁ ਮਿਲੈ ਸੁਭਾਇ ਸਹਜਿ ਗੁਣ ਗਾਈਐ ਜੀਉ॥ ਗੁਣ ਗਾਇ ਵਿਗਸੈ ਸਦਾ ਅਨਦਿਨੁ ਜਾ ਆਪਿ ਸਾਚੇ ਭਾਵਏ॥ ਅਹੰਕਾਰੁ ਹਉਮੈ ਤਜੈ ਮਾਇਆ ਸਹਜਿ ਨਾਮਿ ਸਮਾਵਏ॥ ਆਪਿ ਕਰਤਾ ਕਰੇ ਸੋਈ ਆਪਿ ਦੇਇ ਤ ਪਾਈਐ॥ ਹਰਿ ਜੀਉ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰੇ ਤਾ ਨਾਮੁ ਧਿਆਈਐ ਜੀਉ॥੧॥ ਅੰਦਰਿ ਸਾਚਾ ਨੇਹੁ ਪੂਰੇ ਸਤਿਗੁਰੈ ਜੀਉ॥ ਹਉ ਤਿਸੁ ਸੇਵੀ ਦਿਨੁ ਰਾਤਿ ਮੈ ਕਦੇ ਨ ਵੀਸਰੈ ਜੀਉ॥ ਕਦੇ ਨ ਵਿਸਾਰੀ ਅਨਦਿਨੁ ਸਮ੍ਹਾਰੀ ਜਾ ਨਾਮੁ ਲਈ ਤਾ ਜੀਵਾ॥ ਸ੍ਰਵਣੀ ਸੁਣੀ ਤ ਇਹੁ ਮਨੁ ਤ੍ਰਿਪਤੈ ਗੁਰਮੁਖਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਪੀਵਾ॥ ਨਦਰਿ ਕਰੇ ਤਾ ਸਤਿਗੁਰੁ ਮੇਲੇ ਅਨਦਿਨੁ ਬਿਬੇਕ ਬੁਧਿ ਬਿਚਰੈ॥ ਅੰਦਰਿ ਸਾਚਾ ਨੇਹੁ ਪੂਰੇ ਸਤਿਗੁਰੈ॥੨॥ ਸਤਸੰਗਤਿ ਮਿਲੈ ਵਡਭਾਗਿ ਤਾ ਹਰਿ ਰਸੁ ਆਵਏ ਜੀਉ॥ ਅਨਦਿਨੁ ਰਹੈ ਲਿਵ ਲਾਇ ਤ ਸਹਜਿ ਸਮਾਵਏ ਜੀਉ॥ ਸਹਜਿ ਸਮਾਵੈ ਤਾ ਹਰਿ ਮਨਿ ਭਾਵੈ ਸਦਾ ਅਤੀਤੁ ਬੈਰਾਗੀ॥ ਹਲਤਿ ਪਲਤਿ ਸੋਭਾ ਜਗ ਅੰਤਰਿ ਰਾਮ ਨਾਮਿ ਲਿਵ ਲਾਗੀ॥ ਹਰਖ ਸੋਗ ਦੁਹਾ ਤੇ ਮੁਕਤਾ ਜੋ ਪ੍ਰਭੁ ਕਰੇ ਸੁ ਭਾਵਏ॥ ਸਤਸੰਗਤਿ ਮਿਲੇ ਵਡਭਾਗਿ ਤਾ ਹਰਿ ਰਸੁ ਆਵਏ ਜੀਉ॥੩॥ ਦੂਜੈ ਭਾਇ ਦੁਖੁ ਹੋਇ ਮਨਮੁਖ ਜਮਿ ਜੋਹਿਆ ਜੀਉ॥ ਹਾਇ ਹਾਇ ਕਰੇ ਦਿਨੁ ਰਾਤਿ ਮਾਇਆ ਦੁਖਿ ਮੋਹਿਆ ਜੀਉ॥ ਮਾਇਆ ਦੁਖਿ ਮੋਹਿਆ ਹਉਮੈ ਰੋਹਿਆ ਮੇਰੀ ਮੇਰੀ ਕਰਤ ਵਿਹਾਵਏ॥ ਜੋ ਪ੍ਰਭੁ ਦੇਇ ਤਿਸੁ ਚੇਤੈ ਨਾਹੀ ਅੰਤਿ ਗਇਆ ਪਛੁਤਾਵਏ॥ ਬਿਨੁ ਨਾਵੈ ਕੋ ਸਾਥਿ ਨ ਚਾਲੈ ਪੁਤ੍ਰ ਕਲਤ੍ਰ ਮਾਇਆ ਧੋਹਿਆ॥ ਦੂਜੈ ਭਾਇ ਦੁਖੁ ਹੋਇ ਮਨਮੁਖਿ ਜਮਿ ਜੋਹਿਆ ਜੀਉ॥੪॥ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਲੇਹੁ ਮਿਲਾਇ ਮਹਲੁ ਹਰਿ ਪਾਇਆ ਜੀਉ॥ ਸਦਾ ਰਹੈ ਕਰ ਜੋੜਿ ਪ੍ਰਭੁ ਮਨਿ ਭਾਇਆ ਜੀਉ॥ ਪ੍ਰਭੁ ਮਨਿ ਭਾਵੈ ਤਾ ਹੁਕਮਿ ਸਮਾਵੈ ਹੁਕਮੁ ਮੰਨਿ ਸੁਖੁ ਪਾਇਆ॥ ਅਨਦਿਨੁ ਜਪਤ ਰਹੈ ਦਿਨੁ ਰਾਤੀ ਸਹਜੇ ਨਾਮੁ ਧਿਆਇਆ॥ ਨਾਮੋ ਨਾਮੁ ਮਿਲੀ ਵਡਿਆਈ ਨਾਨਕ ਨਾਮੁ ਮਨਿ ਭਾਵਏ॥ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਲੇਹੁ ਮਿਲਾਇ ਮਹਲੁ ਹਰਿ ਪਾਵਏ ਜੀਉ॥੫॥੧॥<noinclude></noinclude> imbsjhcxurxrnm72nf5gt2h6na8rgm5 217470 217467 2026-05-07T13:15:09Z Kuldip DMW 2077 217470 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੬੯੦}}</noinclude>{{center|ਧਨਾਸਰੀ ਛੰਤ ਮਹਲਾ ੪ ਘਰੁ ੧ ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ॥}} ਹਰਿ ਜੀਉ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰੇ ਤਾ ਨਾਮੁ ਧਿਆਈਐ ਜੀਉ॥ ਸਤਿਗੁਰੁ ਮਿਲੈ ਸੁਭਾਇ ਸਹਜਿ ਗੁਣ ਗਾਈਐ ਜੀਉ॥ ਗੁਣ ਗਾਇ ਵਿਗਸੈ ਸਦਾ ਅਨਦਿਨੁ ਜਾ ਆਪਿ ਸਾਚੇ ਭਾਵਏ॥ ਅਹੰਕਾਰੁ ਹਉਮੈ ਤਜੈ ਮਾਇਆ ਸਹਜਿ ਨਾਮਿ ਸਮਾਵਏ॥ ਆਪਿ ਕਰਤਾ ਕਰੇ ਸੋਈ ਆਪਿ ਦੇਇ ਤ ਪਾਈਐ॥ ਹਰਿ ਜੀਉ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰੇ ਤਾ ਨਾਮੁ ਧਿਆਈਐ ਜੀਉ॥੧॥ ਅੰਦਰਿ ਸਾਚਾ ਨੇਹੁ ਪੂਰੇ ਸਤਿਗੁਰੈ ਜੀਉ॥ ਹਉ ਤਿਸੁ ਸੇਵੀ ਦਿਨੁ ਰਾਤਿ ਮੈ ਕਦੇ ਨ ਵੀਸਰੈ ਜੀਉ॥ ਕਦੇ ਨ ਵਿਸਾਰੀ ਅਨਦਿਨੁ ਸਮ੍ਹਾਰੀ ਜਾ ਨਾਮੁ ਲਈ ਤਾ ਜੀਵਾ॥ ਸ੍ਰਵਣੀ ਸੁਣੀ ਤ ਇਹੁ ਮਨੁ ਤ੍ਰਿਪਤੈ ਗੁਰਮੁਖਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਪੀਵਾ॥ ਨਦਰਿ ਕਰੇ ਤਾ ਸਤਿਗੁਰੁ ਮੇਲੇ ਅਨਦਿਨੁ ਬਿਬੇਕ ਬੁਧਿ ਬਿਚਰੈ॥ ਅੰਦਰਿ ਸਾਚਾ ਨੇਹੁ ਪੂਰੇ ਸਤਿਗੁਰੈ॥੨॥ ਸਤਸੰਗਤਿ ਮਿਲੈ ਵਡਭਾਗਿ ਤਾ ਹਰਿ ਰਸੁ ਆਵਏ ਜੀਉ॥ ਅਨਦਿਨੁ ਰਹੈ ਲਿਵ ਲਾਇ ਤ ਸਹਜਿ ਸਮਾਵਏ ਜੀਉ॥ ਸਹਜਿ ਸਮਾਵੈ ਤਾ ਹਰਿ ਮਨਿ ਭਾਵੈ ਸਦਾ ਅਤੀਤੁ ਬੈਰਾਗੀ॥ ਹਲਤਿ ਪਲਤਿ ਸੋਭਾ ਜਗ ਅੰਤਰਿ ਰਾਮ ਨਾਮਿ ਲਿਵ ਲਾਗੀ॥ ਹਰਖ ਸੋਗ ਦੁਹਾ ਤੇ ਮੁਕਤਾ ਜੋ ਪ੍ਰਭੁ ਕਰੇ ਸੁ ਭਾਵਏ॥ ਸਤਸੰਗਤਿ ਮਿਲੇ ਵਡਭਾਗਿ ਤਾ ਹਰਿ ਰਸੁ ਆਵਏ ਜੀਉ॥੩॥ ਦੂਜੈ ਭਾਇ ਦੁਖੁ ਹੋਇ ਮਨਮੁਖ ਜਮਿ ਜੋਹਿਆ ਜੀਉ॥ ਹਾਇ ਹਾਇ ਕਰੇ ਦਿਨੁ ਰਾਤਿ ਮਾਇਆ ਦੁਖਿ ਮੋਹਿਆ ਜੀਉ॥ ਮਾਇਆ ਦੁਖਿ ਮੋਹਿਆ ਹਉਮੈ ਰੋਹਿਆ ਮੇਰੀ ਮੇਰੀ ਕਰਤ ਵਿਹਾਵਏ॥ ਜੋ ਪ੍ਰਭੁ ਦੇਇ ਤਿਸੁ ਚੇਤੈ ਨਾਹੀ ਅੰਤਿ ਗਇਆ ਪਛੁਤਾਵਏ॥ ਬਿਨੁ ਨਾਵੈ ਕੋ ਸਾਥਿ ਨ ਚਾਲੈ ਪੁਤ੍ਰ ਕਲਤ੍ਰ ਮਾਇਆ ਧੋਹਿਆ॥ ਦੂਜੈ ਭਾਇ ਦੁਖੁ ਹੋਇ ਮਨਮੁਖਿ ਜਮਿ ਜੋਹਿਆ ਜੀਉ॥੪॥ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਲੇਹੁ ਮਿਲਾਇ ਮਹਲੁ ਹਰਿ ਪਾਇਆ ਜੀਉ॥ ਸਦਾ ਰਹੈ ਕਰ ਜੋੜਿ ਪ੍ਰਭੁ ਮਨਿ ਭਾਇਆ ਜੀਉ॥ ਪ੍ਰਭੁ ਮਨਿ ਭਾਵੈ ਤਾ ਹੁਕਮਿ ਸਮਾਵੈ ਹੁਕਮੁ ਮੰਨਿ ਸੁਖੁ ਪਾਇਆ॥ ਅਨਦਿਨੁ ਜਪਤ ਰਹੈ ਦਿਨੁ ਰਾਤੀ ਸਹਜੇ ਨਾਮੁ ਧਿਆਇਆ॥ ਨਾਮੋ ਨਾਮੁ ਮਿਲੀ ਵਡਿਆਈ ਨਾਨਕ ਨਾਮੁ ਮਨਿ ਭਾਵਏ॥ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਲੇਹੁ ਮਿਲਾਇ ਮਹਲੁ ਹਰਿ ਪਾਵਏ ਜੀਉ॥੫॥੧॥<noinclude></noinclude> d8uelyixtq7vqh0m8zkiv6j616dvy7y 250 21891 217468 52979 2026-05-07T13:12:55Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 217468 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੬੯੧}}</noinclude>{{center|ਧਨਾਸਰੀ ਮਹਲਾ ੫ ਛੰਤ ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ॥}} {{gap|10em}}ਸਤਿਗੁਰ ਦੀਨ ਦਇਆਲ ਜਿਸੁ ਸੰਗਿ ਹਰਿ ਗਾਵੀਐ ਜੀਉ॥ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਹਰਿ ਕਾ ਨਾਮੁ ਸਾਧਸੰਗਿ ਰਾਵੀਐ ਜੀਉ॥ ਭਜੁ ਸੰਗਿ ਸਾਧੂ ਇਕੁ ਅਰਾਧੂ ਜਨਮ ਮਰਨ ਦੁਖ ਨਾਸਏ॥ ਧੁਰਿ ਕਰਮੁ ਲਿਖਿਆ ਸਾਚੁ ਸਿਖਿਆ ਕਟੀ ਜਮ ਕੀ ਫਾਸਏ॥ ਭੈ ਭਰਮ ਨਾਠੇ ਛੁਟੀ ਗਾਠੇ ਜਮ ਪੰਥਿ ਮੂਲਿ ਨ ਆਵੀਐ॥ ਬਿਨਵੰਤਿ ਨਾਨਕ ਧਾਰਿ ਕਿਰਪਾ ਸਦਾ ਹਰਿ ਗੁਣ ਗਾਵੀਐ॥੧॥ ਨਿਧਰਿਆ ਧਰ ਏਕੁ ਨਾਮੁ ਨਿਰੰਜਨੋ ਜੀਉ॥ ਤੂ ਦਾਤਾ ਦਾਤਾਰੁ ਸਰਬ ਦੁਖ ਭੰਜਨੋ ਜੀਉ॥ ਦੁਖ ਹਰਤ ਕਰਤਾ ਸੁਖਹ ਸੁਆਮੀ ਸਰਣਿ ਸਾਧੂ ਆਇਆ॥ ਸੰਸਾਰੁ ਸਾਗਰੁ ਮਹਾ ਬਿਖੜਾ ਪਲ ਏਕ ਮਾਹਿ ਤਰਾਇਆ॥ ਪੂਰਿ ਰਹਿਆ ਸਰਬ ਥਾਈ ਗੁਰ ਗਿਆਨੁ ਨੇਤ੍ਰੀ ਅੰਜਨੋ॥ ਬਿਨਵੰਤਿ ਨਾਨਕ ਸਦਾ ਸਿਮਰੀ ਸਰਬ ਦੁਖ ਭੈ ਭੰਜਨੋ॥੨॥ ਆਪਿ ਲੀਏ ਲੜਿ ਲਾਇ ਕਿਰਪਾ ਧਾਰੀਆ ਜੀਉ॥ ਮੋਹਿ ਨਿਰਗੁਣੁ ਨੀਚੁ ਅਨਾਥੁ ਪ੍ਰਭ ਅਗਮ ਅਪਾਰੀਆ ਜੀਉ॥ ਦਇਆਲ ਸਦਾ ਕ੍ਰਿਪਾਲ ਸੁਆਮੀ ਨੀਚ ਥਾਪਣਹਾਰਿਆ॥ ਜੀਅ ਜੰਤ ਸਭਿ ਵਸਿ ਤੇਰੈ ਸਗਲ ਤੇਰੀ ਸਾਰਿਆ॥ ਆਪਿ ਕਰਤਾ ਆਪਿ ਭਗਤਾ ਆਪਿ ਸਗਲ ਬੀਚਾਰੀਆ॥ ਬਿਨਵੰਤ ਨਾਨਕ ਗੁਣ ਗਾਇ ਜੀਵਾ ਹਰਿ ਜਪੁ ਜਪਉ ਬਨਵਾਰੀਆ॥੩॥ ਤੇਰਾ ਦਰਸੁ ਅਪਾਰੁ ਨਾਮੁ ਅਮੋਲਈ ਜੀਉ॥ ਨਿਤ ਜਪਹਿ ਤੇਰੇ ਦਾਸ ਪੁਰਖ ਅਤੋਲਈ ਜੀਉ॥ ਸੰਤ ਰਸਨ ਵੂਠਾ ਆਪਿ ਤੂਠਾ ਹਰਿ ਰਸਹਿ ਸੇਈ ਮਾਤਿਆ॥ ਗੁਰ ਚਰਨ ਲਾਗੇ ਮਹਾ ਭਾਗੇ ਸਦਾ ਅਨਦਿਨੁ ਜਾਗਿਆ॥ ਸਦ ਸਦਾ ਸਿੰਮ੍ਰਤਬ੍ਹ ਸੁਆਮੀ ਸਾਸਿ ਸਾਸਿ ਗੁਣ ਬੋਲਈ॥ਬਿਨਵੰਤਿ ਨਾਨਕ ਧੂਰਿ ਸਾਧੂ ਨਾਮੁ ਪ੍ਰਭੁ ਅਮੋਲਈ॥੪॥੧॥ {{center|ਰਾਗੁ ਧਨਾਸਰੀ ਬਾਣੀ ਭਗਤ ਕਬੀਰ ਜੀ ਕੀ ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ॥}} ਸਨਕ ਸਨੰਦ ਮਹੇਸ ਸਮਾਨਾਂ॥ ਸੇਖਨਾਗਿ ਤੇਰੋ ਮਰਮੁ ਨ ਜਾਨਾਂ॥੧॥ ਸੰਤਸੰਗਤਿ ਰਾਮੁ ਰਿਦੈ ਬਸਾਈ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਹਨੂਮਾਨ ਸਰਿ ਗਰੁੜ ਸਮਾਨਾਂ॥ ਸੁਰਪਤਿ ਨਰਪਤਿ ਨਹੀ ਗੁਨ ਜਾਨਾਂ॥੨॥ ਚਾਰਿ ਬੇਦ ਅਰੁ ਸਿੰਮ੍ਰਿਤਿ ਪੁਰਾਨਾਂ॥ ਕਮਲਾਪਤਿ ਕਵਲਾ ਨਹੀ ਜਾਨਾਂ॥੩॥ ਕਹਿ ਕਬੀਰ ਸੋ ਭਰਮੈ ਨਾਹੀ॥ ਪਗ ਲਗਿ ਰਾਮ ਰਹੈ<noinclude></noinclude> mpfy9c9g8ds9lp5y49k4ij1wgn28sdk 217469 217468 2026-05-07T13:13:54Z Kuldip DMW 2077 217469 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੬੯੧}}</noinclude>{{center|ਧਨਾਸਰੀ ਮਹਲਾ ੫ ਛੰਤ ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ॥}} {{gap|15em}}ਸਤਿਗੁਰ ਦੀਨ ਦਇਆਲ ਜਿਸੁ ਸੰਗਿ ਹਰਿ ਗਾਵੀਐ ਜੀਉ॥ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਹਰਿ ਕਾ ਨਾਮੁ ਸਾਧਸੰਗਿ ਰਾਵੀਐ ਜੀਉ॥ ਭਜੁ ਸੰਗਿ ਸਾਧੂ ਇਕੁ ਅਰਾਧੂ ਜਨਮ ਮਰਨ ਦੁਖ ਨਾਸਏ॥ ਧੁਰਿ ਕਰਮੁ ਲਿਖਿਆ ਸਾਚੁ ਸਿਖਿਆ ਕਟੀ ਜਮ ਕੀ ਫਾਸਏ॥ ਭੈ ਭਰਮ ਨਾਠੇ ਛੁਟੀ ਗਾਠੇ ਜਮ ਪੰਥਿ ਮੂਲਿ ਨ ਆਵੀਐ॥ ਬਿਨਵੰਤਿ ਨਾਨਕ ਧਾਰਿ ਕਿਰਪਾ ਸਦਾ ਹਰਿ ਗੁਣ ਗਾਵੀਐ॥੧॥ ਨਿਧਰਿਆ ਧਰ ਏਕੁ ਨਾਮੁ ਨਿਰੰਜਨੋ ਜੀਉ॥ ਤੂ ਦਾਤਾ ਦਾਤਾਰੁ ਸਰਬ ਦੁਖ ਭੰਜਨੋ ਜੀਉ॥ ਦੁਖ ਹਰਤ ਕਰਤਾ ਸੁਖਹ ਸੁਆਮੀ ਸਰਣਿ ਸਾਧੂ ਆਇਆ॥ ਸੰਸਾਰੁ ਸਾਗਰੁ ਮਹਾ ਬਿਖੜਾ ਪਲ ਏਕ ਮਾਹਿ ਤਰਾਇਆ॥ ਪੂਰਿ ਰਹਿਆ ਸਰਬ ਥਾਈ ਗੁਰ ਗਿਆਨੁ ਨੇਤ੍ਰੀ ਅੰਜਨੋ॥ ਬਿਨਵੰਤਿ ਨਾਨਕ ਸਦਾ ਸਿਮਰੀ ਸਰਬ ਦੁਖ ਭੈ ਭੰਜਨੋ॥੨॥ ਆਪਿ ਲੀਏ ਲੜਿ ਲਾਇ ਕਿਰਪਾ ਧਾਰੀਆ ਜੀਉ॥ ਮੋਹਿ ਨਿਰਗੁਣੁ ਨੀਚੁ ਅਨਾਥੁ ਪ੍ਰਭ ਅਗਮ ਅਪਾਰੀਆ ਜੀਉ॥ ਦਇਆਲ ਸਦਾ ਕ੍ਰਿਪਾਲ ਸੁਆਮੀ ਨੀਚ ਥਾਪਣਹਾਰਿਆ॥ ਜੀਅ ਜੰਤ ਸਭਿ ਵਸਿ ਤੇਰੈ ਸਗਲ ਤੇਰੀ ਸਾਰਿਆ॥ ਆਪਿ ਕਰਤਾ ਆਪਿ ਭਗਤਾ ਆਪਿ ਸਗਲ ਬੀਚਾਰੀਆ॥ ਬਿਨਵੰਤ ਨਾਨਕ ਗੁਣ ਗਾਇ ਜੀਵਾ ਹਰਿ ਜਪੁ ਜਪਉ ਬਨਵਾਰੀਆ॥੩॥ ਤੇਰਾ ਦਰਸੁ ਅਪਾਰੁ ਨਾਮੁ ਅਮੋਲਈ ਜੀਉ॥ ਨਿਤ ਜਪਹਿ ਤੇਰੇ ਦਾਸ ਪੁਰਖ ਅਤੋਲਈ ਜੀਉ॥ ਸੰਤ ਰਸਨ ਵੂਠਾ ਆਪਿ ਤੂਠਾ ਹਰਿ ਰਸਹਿ ਸੇਈ ਮਾਤਿਆ॥ ਗੁਰ ਚਰਨ ਲਾਗੇ ਮਹਾ ਭਾਗੇ ਸਦਾ ਅਨਦਿਨੁ ਜਾਗਿਆ॥ ਸਦ ਸਦਾ ਸਿੰਮ੍ਰਤਬ੍ਹ ਸੁਆਮੀ ਸਾਸਿ ਸਾਸਿ ਗੁਣ ਬੋਲਈ॥ਬਿਨਵੰਤਿ ਨਾਨਕ ਧੂਰਿ ਸਾਧੂ ਨਾਮੁ ਪ੍ਰਭੁ ਅਮੋਲਈ॥੪॥੧॥ {{center|ਰਾਗੁ ਧਨਾਸਰੀ ਬਾਣੀ ਭਗਤ ਕਬੀਰ ਜੀ ਕੀ ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ॥}} ਸਨਕ ਸਨੰਦ ਮਹੇਸ ਸਮਾਨਾਂ॥ ਸੇਖਨਾਗਿ ਤੇਰੋ ਮਰਮੁ ਨ ਜਾਨਾਂ॥੧॥ ਸੰਤਸੰਗਤਿ ਰਾਮੁ ਰਿਦੈ ਬਸਾਈ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਹਨੂਮਾਨ ਸਰਿ ਗਰੁੜ ਸਮਾਨਾਂ॥ ਸੁਰਪਤਿ ਨਰਪਤਿ ਨਹੀ ਗੁਨ ਜਾਨਾਂ॥੨॥ ਚਾਰਿ ਬੇਦ ਅਰੁ ਸਿੰਮ੍ਰਿਤਿ ਪੁਰਾਨਾਂ॥ ਕਮਲਾਪਤਿ ਕਵਲਾ ਨਹੀ ਜਾਨਾਂ॥੩॥ ਕਹਿ ਕਬੀਰ ਸੋ ਭਰਮੈ ਨਾਹੀ॥ ਪਗ ਲਗਿ ਰਾਮ ਰਹੈ<noinclude></noinclude> gzuyls943hc64qkljop1ods069b3uca 250 59086 217471 213541 2026-05-07T15:06:54Z Ashwinder sangrur 2332 /* ਸੋਧਣਾ */ 217471 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Ashwinder sangrur" /> {{center|( 30 )}}</noinclude>ਖਹਰੇ ॥ ਗੰਜਨ ਗੁਮਾਨੇ ਅਤੁਲ ਪ੍ਰਵਾਨੇ ਸੰਤ ਜਮਾਨੇ ਆਦਿਅੰਤੇ ॥ ਜੈ ਜੈ ਹੋ ਸੀ ਮਹਖਾਸੁਰ ਮਰਦਨ ਸਾਧ ਪ੍ਰਦੱਛਣ ਦੁਸ਼ਟਹਤੇ ॥੧੭॥ ੨੨੭ ॥ ਕਾਰਣ ਕਰੀਲੀ ਗਰਬ ਗਹੀਲੀ ਜੋਤ ਜਤੀਲੀ ਤੁੰਦਮਤੇ ॥ ਅਸ਼ਟਾ ਯੁੱਧ ਚਮਕਨ ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਝਮਕਨ ਦਾਮਨ‌ ਦਮਕਣ ਆਦਿ ਬ੍ਰਿਤੇ। ਡੁਕ ਡੁਕੀ ਦਮੰਕੈ ਬਾਘ ਬਬੰਕੈ ਭੁਜਾ ਫਰੰਕੈ ਸੁਧਗਤੇ॥ਜੈ ਜੈ ਹੋ ਸੀ ਮਹਖਾਸੁਰ ਮਰਦਨ ਆਦਿਜੁਗਾਦਿ ਅਨਾਦਮਤੇ ॥੧੮॥ ੨੨੮॥ ਚਛਰਾਸੁਰ ਮਾਰਣ ਨਰਕਨਿਵਾਰਣ ਪਤਿਤ ਉਧਾਰਣ ਏਕ ਭਟੇ। ਪਾਪਾਨ ਬਿਹੰਡਣ ਦੁਸ਼ਟ ਪ੍ਰਚੰਡਣ ਖੰਡ ਅਖੰਡਣ ਕਾਲਕਟੇ ॥ ਚੰਦ੍ਰਾਨ ਨਚਾਰੈ ਨਰਕ ਨਿਵਾਰੈ ਪਤਿਤ ਉਧਾਰੈ ਮੂੰਡ ਮਥੇ ॥ਜੈ ਜੈ ਹੋ ਸੀ ਮਹਖਾਸੁਰ ਮਰਦਨ ਧੂੰਮ੍ਰ ਬਿਧੁੰਸਨ ਆਦਿ ਕਥੇ॥੧੯॥੨੨੯ ॥ ਰਕਤਾਸੁਰ ਮਰਦਨ ਚੰਡ ਚਕਰਦਨ ਦਾਨਵ ਅਰਦਨ ਬਿੜਾਲ ਬਧੇ ॥ ਸਰਧਾਰ ਬਿਬਰਖਣ ਦੁਰਜਨ ਧਰਖਣ ਅਤੁਲਾ ਅਮਰਖਣ ਧਰਮ ਧੁਜੇ॥ ਧੂਮ੍ਰਾਛ ਬਿਧੁੰਸਨ ਸ੍ਰੌਣਤ ਚੁੰਸਨ ਸੁੰਭ ਨਿਪਾਤ ਨਿਸੁੰਭ ਮਥੇ॥ ਜੈ ਜੈ ਹੋ ਸੀ ਮਹ ਖਾਸੁਰ ਮਰਦਨ ਆਦਿਅਨੀਲ ਅਗਾਧਕਥੇ ॥ ੨੦॥੨੩੦ ॥ ਤ੍ਵਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ਪਾਧੜੀਛੰਦ॥ਤੁਮ ਕਹੋ ਦੇਵ ਸਰਬੰ ਬਿਚਾਰ॥ ਜਿਮ ਕੀਓ ਆਪ ਕਰਤੇ ਪਸਾਰ ॥ ਜੱਦ ਪਿਅ ਭੂਤ ਅਨਭੈ ਅਨੰਤ ॥ ਤਉ ਕਹੋਂ ਜਥਾ ਮਤ੍ਰ ਤ੍ਰੈਣ ਤੰਤ॥ ੧॥੨੩੧ ॥ ਕਰਤਾ ਕਰੀਮ ਕਾਦਰ ਕ੍ਰਿਪਾਲ । ਅਦ੍ਵੈ ਅਭੂਤ ਅਨਭੈ ਦਿਆਲ ॥ ਦਾਤਾ ਦੁਰੰਤ ਦੁਖ ਦੋਖ ਰਹਤ ॥ ਜਿਹ ਨੇਤਿ ਨੇਤਿ ਸਬ ਬੇਦ ਕਹਤ ॥੨॥੨੩੨ ॥ ਕਈ ਊਚ ਨੀਚ ਕੀਨੋ ਬਨਾਉ॥ ਸਭ ਵਾਰ ਪਾਰ ਜਾਕੋ ਪ੍ਰਭਾਉ ॥ ਸਭ ਜੀਵ ਜੰਤ ਜਾਨੰਤ ਜਾਹਿ॥ ਮਨ ਮੂੜ੍ਹ ਕਿਉਂ ਨ ਸੇਵੰਤ ਤਾਹਿ॥ ੩॥੨੩੩ ॥ ਕਈ ਮੂੜ੍ਹ ਪੂਜਾ ਕਰੰਤ । ਕਈ ਸਿੱਧ ਸਾਧ ਸੂਰਜ ਸਿਵੰਤ ॥ ਕਈ ਪਲਟ ਸੂਰਜ ਸਿਜਦਾ ਕਰਾਇ । ਪ੍ਰਭ ਏਕ ਰੂਪ ਦ੍ਵੈ ਕੈ ਲਖਾਇ ॥੪॥੨੩੪॥ ਅਨਛਿੱਜ ਤੇਜ ਅਨਭੈ ਪ੍ਰਕਾਸ॥ ਦਾਤਾ ਦੁਰੰਤ ਅੱਦ੍ਵੈ ਅਨਾਸ॥ਸਭ ਰੋਗ ਸ਼ੋਗ ਤੇ ਰਹਿਤ ਰੂਪ॥ ਅਨਭੈ ਅਕਾਲ ਅਛੈ‌ ਸਰੂਪ॥੫॥ ੨੩੫ ॥ ਕਰਣਾ ਨਿਧਾਨ ਕਾਮਲ‌ ਕ੍ਰਿਪਾਲ ॥ ਦੁਖ ਦੋਖ ਰਹਤਿ ਦਾਤਾ ਦਇਆਲ॥ਅੰਜਨ ਬਿਹੀਨ ਅਨਭੰਜ ਨਾਥ॥ਜਲ ਥਲ ਪ੍ਰਭਾਉ ਸਰਬੱਤ੍ਰ ਸਾਥ ॥੬॥੨੩੬॥ਜਿਹ ਜਾਤ ਪਾਤ ਨਹੀਂ ਭੇਦ ਭਰਮ ॥ ਜਿਹ ਰੰਗ ਰੂਪ ਨਹੀਂ ਏਕ ਧਰਮ॥ ਜਿਹ ਸ਼ੱਤ੍ਰ ਮਿੱਤ੍ਰ ਦੋਉ ਏਕ ਸਾਰ ॥ ਅਛੈ ਸਰੂਪ ਅਬਿਚਲ ਅਪਾਰ ॥੭॥੨੩੭ ॥ਜਾਨੀ ਨ ਜਾਇ ਜਿਹ ਰੂਪ ਰੇਖੁ॥ ਕਹਿ ਬਾਸ ਤਾਸ ਕਹਿ ਕਉਨ ਭੇਖ॥ਕਹ ਨਾਮੁ ਤਾਸ ਹੈ ਕਵਨ ਜਾਤ॥ ਜਿਹ ਸ਼ੱਤ੍ਰ ਮਿੱਤ੍ਰ ਨਹਿ ਪੁੱਤ੍ਰ ਭ੍ਰਾਤ ॥੮॥੨੩੮॥ ਕਰਣਾ ਨਿਧਾਨ ਕਾਰਣ ਸਰੂਪ ॥ ਜਿਹ ਚੱਕ੍ਰ ਚਿਹਨ ਨ Digitized by Panjab Digital Library | www.panjabdigilib.org<noinclude></noinclude> 35ukh2bka07c414fa2xhg1f8amutbqk 250 59087 217472 213542 2026-05-07T15:42:48Z Ashwinder sangrur 2332 /* ਸੋਧਣਾ */ 217472 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Ashwinder sangrur" /> {{center|(੩੧ )}}</noinclude>ਹੀ ਰੰਗ ਰੂਪ॥ਜਿਹ ਖੇਦ ਭੇਦ ਨਹੀਂ ਕਰਮ ਕਾਲੁ॥ ਸਭ ਜੀਵ ਜੰਤ ਕੀ ਕਰਤ ਪਾਲ॥੯॥੧੩੯॥ਉਰਧੰ ਬਿਰਹਤ ਸਿੱਧੰ ਸਰੂਪ।ਬੁੱਧੰ ਅਪਾਲ ਜੁੱਧੰ ਅਨੂਪ॥ ਜਿਹ ਰੂਪ ਰੇਖ ਨਹੀਂ ਰੰਗ ਰਾਗੁ॥ਅਨਛਿਜ ਤੇਜ ਅਨਭਿਜ ਅਦਾਗ॥੧॥ ੨੪੦॥ ਜਲ ਥਲ ਮਹੀਪ ਬਨ ਤਨ ਦੁਰੰਤ॥ ਜਿਹ ਨੇਤ ਨੇਤਿ ਨਿਸ ਦਿਨ ਉਚਰੰਤ॥ਪਾਇਓ ਨ ਜਾਇ ਜਿਹ ਪੋਰ ਪਾਰ॥ਦੀਨਾਨ ਦੋਖ ਦਹਤਾ ਉਦਾਰ॥ ੧੧॥੨੪੧॥ ਕਈ ਕੋਟ ਇੰਦ੍ਰ ਜਿਹ ਪਾਨ ਹਾਰ॥ ਕਈ ਕੋਟ ਰੱਦ੍ਰ ਜਗੀ ਆਦੁਆਰ॥ ਕਈ ਬੇਦ ਬ੍ਯਾਸ ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਨੰਤ॥ ਜਿਹ ਨੇਤਿ ਨੇਤਿ ਨਿਸ ਦਿਨ ਉਚਰੰਤ॥੧੨॥੨੪੨॥ {{center|॥ ਤਪ੍ਰਸਾਦਿ॥ ਸਵੱਯੇ॥}}।{{gap}} ਦੀਨਨ ਕੀ ਪ੍ਰਤਿਪਾਲ ਕਰੇ ਨਿਤ ਸੰਤ ਉਬਾਰ ਗਨੀਮਨ ਗਾਰੈ ॥ ਪੱਛਪਸ਼ੂ ਨਗ ਨਾਗ ਨਰਾਧਪ ਸਰਬ ਸਮੈ ਸਭ ਕੋ ਪ੍ਰਤਿਪਾਰੈ॥ ਪੋਖਤ ਹੈ ਜਲ ਮੈਂ ਥਲ ਮੈਂ ਪਲ ਮੈਂ ਕਲ ਕੇ ਨਹੀਂ ਕਰਮ ਬਿਚਾਰੇ॥ ਦੀਨ ਦਇਆਲ ਦਇਆ ਨਿਧਿ ਦੋਖ ਨ ਦੇਖਤ ਹੈ ਪਰਤਦੇ‌ਤ ਹਾਰੈ॥ ੧ ॥ २४३ ॥ ਦਾਹਤ ਹੈ ਦੁਖ ਦੋਖਨ ਕੋ ਦਲ ਦੁੱਜਨ ਕੇ ਪਲ ਮੈਂ ਦਲਡਾਰੈ ॥ ਖੰਡ ਅਖੰਡ ਪ੍ਰਚੰਡ ਪ੍ਰਹਾਰਨ ਪੂਰਨ ਪ੍ਰੇਮ ਕੀ ਪ੍ਰੀਤ ਸੰਭਾਰੈ॥ਪਾਰ ਨ ਪਾਇ ਸਕੈ ਪਦਮਾਪਤਿ ਬੇਦ ਕਤੇਬ ਨ ਭੇਦ ਉਚਾਰੈ॥ ਰੋਜੀ ਹੀ ਰਾਜ ਬਿਲੋਕਤ ਰਾਜ ਕਰੋਖ ਰੂਹਾਨ ਕੀ ਰੋਜੀ ਨ ਟਾਰੈ॥ ੨॥ ੧੪੪॥ ਕੀਟ ਪਤੰਗ ਕੁਰੰਗ ਭੁਜੰਗਮ ਭੂਤ ਭਵਿੱਖ ਭਵਾਨ ਬਨਾਏ॥ ਦੇਵ ਅਦੇਵ ਖਪੇ ਅਹੰਮੇਵ ਨ ਭੇਵ ਲਖਿਓ ਭ੍ਰਮ ਸਿਉ ਭਰਮਾਏ॥ ਬੇਦ ਪੁਰਾਨ ਕਤੇਬ ਕੁਰਾਨ ਹਸੇਬ ਥਕੇ ਕਰ ਹਾਥ ਨ ਆਏ॥ ਪੂਰਨ ਪ੍ਰਭਾਉ ਬਿਨਾ ਪਤਿ ਸਿਉ ਕਿਨ ਪਦਮਾਪਤਿ ਪਾਏ॥੩॥੨੪੫॥ ਆਦਿ ਅਨੰਤ ਅਗਾਧ ਅੱਦ੍ਵੈਖ ਸੁ ਭੂਤ ਭਵਿੱਖ ਭਵਾਨ ਅਭੈ ਹੈ। ਅੰਤ ਬਿਹੀਨ ਅਨਾਤਮ ਆਪ ਅਦਾਗ ਅਦੋਖ ਅਛਿਦ੍ਰ ਅਛੈ‌ ਹੈ। ਲੋਗਨ ਕੇ ਕਰਤਾ ਹਰਤਾ ਜਲ ਮੈਂ ਥਲ ਮੈਂ ਭਰਤਾ ਪ੍ਰਭ ਵੈਹੈ॥ ਦੀਨ ਦਯਾਲ ਦਯਾ ਕਰ ਸ੍ਰੀਪਤਿ ਸੁੰਦਰ ਪਦਮਾ‌ ਪਤਿ ਏਹੈ ॥੪॥੨੬॥ ਕਾਮ ਨ ਕ੍ਰੋਧ ਨ ਲੋਭ ਨ ਮੋਹ ਨ ਰੋਗ ਨ ਸ਼ੋਗ ਨ ਭੋਗ ਨ ਭੈ ਹੈ। ਦੇਹ ਬਿਹੀਨ ਸਨੇਹ ਸਭੋ ਤਨ ਨੇਹ ਬਿਰਕਤ ਅਗੇਹ ਅਛੈ ਹੈ ॥ ਜਾਨ ਕੋ ਦੇਤ ਅਜਾਨ ਕੋ ਦੇਤ ਜ਼ਮੀਨ ਕੋ ਦੇਤ ਜ਼ਮਾਨ ਕੋ ਦੈ ਹੈ॥ ਕਾਹੇ ਕੋ ਡੋਲਤ ਹੈ ਤੁਮਰੀ ਸੁਧ ਸੁੰਦਰ ਸ੍ਰੀ ਪਦਮਾਪਤਿ ਲੈ ਹੈ॥ ੫॥ ੧੪੭॥ ਰੋਗਨ ਤੇ ਅਰ ਸੋਗਨ ਤੇ ਜਲ ਜੋਗਨ ਤੇ ਬਹੁ ਭਾਂਤਿ ਬਚਾਵੈ॥ ਸ਼ੱਤ੍ਰ ਅਨੇਕ ਚਲਾਵਤ ਘਾਵਤ ਊ ਤਨ ਏਕ ਨ ਲਾਗਨ ਪਾਵੈ॥ ਰਾਖਤ ਹੈ ਅਪਨੋ ਕਰ ਦੈ ਕਰ ਪਾਪ ਸਮੂਹ‌ ਨ ਭੇਟਨ<noinclude></noinclude> 17itgjkbhzk25anr8pf86rg5gd939zn 250 59088 217477 213543 2026-05-07T16:07:24Z Ashwinder sangrur 2332 /* ਸੋਧਣਾ */ 217477 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Ashwinder sangrur" /> {{center|(੩੨)}}</noinclude>ਪਾਵੈ॥ ਔਰ ਕੀ ਬਾਤ ਕਹਾ ਕਹ ਤੋਸੋ ਸੁ ਪੇਟ ਹੀ ਕੇ ਪਟ ਬੀਚ ਬਚਾਵੈ ॥੬॥॥ ੨੪੮॥ ਜੱਛ ਭੁਜੰਗ ਸੁ ਦਾਨਵ ਦੇਵ ਅਭੇਵ ਤੁਮੈਂ ਸਭ ਹੀ ਕਰ ਧਿਆਵੈ॥ ਭੂਮਿ ਅਕਾਸ਼ ਪਤਾਲ ਰਸਾਤਲ ਜੱਛ ਭੁਜੰਗ ਸਭੈ ਸਿਰ ਨਿਆਵੈ ॥ ਪਾਇ ਸਕੈ ਨਹੀਂ ਪਾਰ ਪ੍ਰਭਾਹੂ ਕੋ ਨੇਤ ਹੀ ਨੇਤਹ ਭੇਦ ਬਤਾਵੈ॥ ਖੋਜ ਥਕੇ ਸਭ ਹੀ ਖੁਜੀਆ ਸੁਰ ਹਾਰਿ ਪਰੇ ਹਰਿ ਹਾਥ ਨ ਆਵੈ॥ ੭॥ ੨੪੯॥ ਨਾਰਦ ਸੇ ਚਤੁਰਾਨਨ ਸੇ ਰੁਮਨਾਰਿਖ ਸੇ ਸਭਹੂੰ ਮਿਲ ਗਾਇਓ॥ ਬੇਦ ਕਤੇਬ ਨ ਭੇਦ ਲਖਿਓ ਸਭ ਹਾਰਿ ਪਰੇ ਹਰਿ ਹਾਥ ਨ ਆਇਓ । ਪਾਇ ਸਕੈ ਨਹੀਂ ਪਾਰ ਉਮਾ ਪਤਿ ਸਿੱਧ ਸਨਾਥ ਸੁਨੰਤਨ ਧਿਆਇਓ॥ ਧਿਆਨ ਧਰੋ ਤਿਹਕੋ ਮਨ ਮੈਂ ਜਿਹ ਕੋ ਅਮਿਤੋ ਜਸ ਭੈ ਜਗ ਛਾਇਓ॥ ੮॥ ੨੫੦ ਬੇਦ ਪੁਰਾਨ ਕਤੇਬ ਕੁਰਾਨ ਅਭੇਦ ਨ੍ਰਿਪਾਨ ਸਭੈ ਪਚਹਾਰੇ॥ ਭੇਦ ਨ ਪਾਇ ਸਕਿਓ ਅਨਭੇਦ ਕੋ ਖੇਦਤ ਹੈ ਅਨੁਛੇਦ ਪੁਕਾਰੇ॥ ਰਾਗ ਨ ਰੂਪ ਨ ਰੇਖ ਨ ਰੰਗ ਨ ਸਾਕ ਨ ਸ਼ੋਗ ਨ ਸੰਗ ਤਿਹਾਰੈ॥ ਆਦਿ ਅਨਾਦਿ ਅਗਾਧ ਅਭੇਖ ਅੱਲਖ ਜਪਿਓ ਤਿਨ ਹੀ ਕੁਲਤਾਰੇ ॥੯॥ ੨੫੧॥ ਤੀਰਥ ਕੋਟ ਕੀਏ ਅਸ਼ਨਾਨ ਦੀਏ ਬਹੁਦਾਨ ਮਹਾਂ ਬਿਤਧਾਰੇ॥ ਦੇਸ ਫਿਰਿਓ ਕਰ ਭੇ ਪੋਧਨ ਕੇਸਧਰੇ ਨ ਮਿਲੇ ਹਰਿ ਪਿਆਰੇ॥ ਆਸਨ ਕੋਟ ਕਰੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਧਰੇ ਬਹੁ ਨਿਆਸ ਕਰੇ ਮੁਖ ਕਾਰੇ॥ ਦੀਨ ਦਇਆਲ ਅਕਾਲ ਭਜੇ ਬਿਨੁ ਅੰਤ ਕੋ ਅੰਤ ਕੇ ਧਾਮ ਸਿਧਾਰੇ॥ ੧॥ ੨੫੨॥ ਤ੍ਵਪ੍ਰਸਾਦਿ॥ ਕਬਿੱਤ॥ ਅਤ੍ਰ ਕੇ ਚਲੱਯਾ ਛਿਤਛੱਤ੍ਰ ਕੇ ਧਰੱਯਾ ਛੱਤ੍ਰ ਧਾਰੀਓਂ ਕੇ ਛਲੱਯਾ ਮਹਾਂ ਸ਼ਤਨ ਕੇ ਸਾਲ ਹੈਂ॥ ਦਾਨ ਕੈ ਦਵੱਯਾ ਮਹਾਂਮਾਨ ਕੇ ਬਢੱਯਾ ਅਵਸਾਨ ਕੇ ਦਿਵੱਯਾ ਹੈਂ ਕਟੱਯਾ ਜਮ ਜਾਲਹੈਂ। ਜੁੱਧ ਕੇ ਜਿਤੱਯਾ ਅਬਰੁੱਧ ਕੇ ਮਿਟੱਯਾ ਮਹਾਂ ਬੁੱਧਿ ਕੇ ਦਿਵੱਯਾ ਮਹਾਂਮਾਨ ਹੂੰ ਕੇ ਮਾਨ ਹੈਂ॥ ਗ੍ਯਾਨ ਕੇ ਗਯਾਤਾ ਮਹਾਂ ਬੁੱਧਿਤਾ ਕੇ ਦਾਤਾ ਦੇਵਕਾਲ ਹੂ ਕੇ ਕਾਲ ਮਹਾਂਕਾਲ ਹੂੰ ਕੇ ਕਾਲ ਹੈਂ॥ ੧॥੨੫੩॥ ਪੂਰਬੀ ਨ ਪਾਰ ਪਾਵੈ ਹਿੰਗੁਲਾ ਹਿਮਾਲੈ ਧਿਆਵੈਂ ਗੋਰਗਰ ਦੇ ਜੀ ਗੁਨ ਗਾਵੈ ਤੇਰੇ ਨਾਮ ਹੈਂ॥ ਜੋਗੀ ਜੋਗ ਸਾਧੈਂ ਪਉਨ ਸਾਧਨਾ ਕਿਤੇਕ ਬਾਧੈਂ ਆਰਥ ਕੇ ਆਰਥੀ ਅਰਾਧੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਮ ਹੈਂ। ਫਰਾ ਕੇ ਫਰੰਗੀ ਮਾਨੈਂ ਕੰਧਾਰੀ ਕੁਰੇਸ਼ੀ ਜਾਨੈਂ ਪੱਛਮ ਕੇ ਪੱਛਮੀ ਪਛਾਨੈਂ ਨਿਜ ਕਾਮ ਹੈਂ ॥ ਮਰਹਟਾ ਮਘੇਲੇ ਤੇਰੀ ਮਨ ਸੋਂ ਤਪੱਸਯਾ ਕਰੈਂ ਦ੍ਰਿੜੁਵੈ ਤਿਲੰਗੀ ਪਹਿਚਾਨੈ ਧਰਮ ਧਾਮ ਹੈਂ ॥ ੨॥੨੫੪॥ ਬੰਗ ਕੇ ਬੰਗਾਲੀ ਫਿਰਹੰਗ ਕੇ ਫਿਰੰਗਾ ਵਾਲੀ ਦਿੱਲੀ ਕੇ ਦਿਲ ਵਾਲੀ ਤੇਰੀ ਆਂਗਿਆ ਮੇਂ ਚਲਤ ਹੈਂ ॥ ਰੋਹ ਕੇ ਰੁਹੇਲੇ ਮਾਘ ਦੇਸ ਕੇ ਮਘੇਲੇ ਬੀਰ ਬੰਗ ਸੀ ਬੰਦੇਲੇ ਪਾਪ ਪੁੰਜ ਕੋ ਮਲਤ ਹੈਂ॥ ਗੋਖਾ ਗੁਨ ਗਾਵੈ<noinclude></noinclude> quuxisp36nbqmend6dbyz41wa1dadbu 217478 217477 2026-05-08T01:45:02Z Harry sidhuz 1666 217478 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Ashwinder sangrur" /> {{center|(੩੨)}}</noinclude>'''ਪਾਵੈ॥ ਔਰ ਕੀ ਬਾਤ ਕਹਾ ਕਹ ਤੋਸੋ ਸੁ ਪੇਟ ਹੀ ਕੇ ਪਟ ਬੀਚ ਬਚਾਵੈ ॥੬॥॥ ੨੪੮॥ ਜੱਛ ਭੁਜੰਗ ਸੁ ਦਾਨਵ ਦੇਵ ਅਭੇਵ ਤੁਮੈਂ ਸਭ ਹੀ ਕਰ ਧਿਆਵੈ॥ ਭੂਮਿ ਅਕਾਸ਼ ਪਤਾਲ ਰਸਾਤਲ ਜੱਛ ਭੁਜੰਗ ਸਭੈ ਸਿਰ ਨਿਆਵੈ ॥ ਪਾਇ ਸਕੈ ਨਹੀਂ ਪਾਰ ਪ੍ਰਭਾਹੂ ਕੋ ਨੇਤ ਹੀ ਨੇਤਹ ਭੇਦ ਬਤਾਵੈ॥ ਖੋਜ ਥਕੇ ਸਭ ਹੀ ਖੁਜੀਆ ਸੁਰ ਹਾਰਿ ਪਰੇ ਹਰਿ ਹਾਥ ਨ ਆਵੈ॥ ੭॥ ੨੪੯॥ ਨਾਰਦ ਸੇ ਚਤੁਰਾਨਨ ਸੇ ਰੁਮਨਾਰਿਖ ਸੇ ਸਭਹੂੰ ਮਿਲ ਗਾਇਓ॥ ਬੇਦ ਕਤੇਬ ਨ ਭੇਦ ਲਖਿਓ ਸਭ ਹਾਰਿ ਪਰੇ ਹਰਿ ਹਾਥ ਨ ਆਇਓ । ਪਾਇ ਸਕੈ ਨਹੀਂ ਪਾਰ ਉਮਾ ਪਤਿ ਸਿੱਧ ਸਨਾਥ ਸੁਨੰਤਨ ਧਿਆਇਓ॥ ਧਿਆਨ ਧਰੋ ਤਿਹਕੋ ਮਨ ਮੈਂ ਜਿਹ ਕੋ ਅਮਿਤੋ ਜਸ ਭੈ ਜਗ ਛਾਇਓ॥ ੮॥ ੨੫੦ ਬੇਦ ਪੁਰਾਨ ਕਤੇਬ ਕੁਰਾਨ ਅਭੇਦ ਨ੍ਰਿਪਾਨ ਸਭੈ ਪਚਹਾਰੇ॥ ਭੇਦ ਨ ਪਾਇ ਸਕਿਓ ਅਨਭੇਦ ਕੋ ਖੇਦਤ ਹੈ ਅਨੁਛੇਦ ਪੁਕਾਰੇ॥ ਰਾਗ ਨ ਰੂਪ ਨ ਰੇਖ ਨ ਰੰਗ ਨ ਸਾਕ ਨ ਸ਼ੋਗ ਨ ਸੰਗ ਤਿਹਾਰੈ॥ ਆਦਿ ਅਨਾਦਿ ਅਗਾਧ ਅਭੇਖ ਅੱਲਖ ਜਪਿਓ ਤਿਨ ਹੀ ਕੁਲਤਾਰੇ ॥੯॥ ੨੫੧॥ ਤੀਰਥ ਕੋਟ ਕੀਏ ਅਸ਼ਨਾਨ ਦੀਏ ਬਹੁਦਾਨ ਮਹਾਂ ਬਿਤਧਾਰੇ॥ ਦੇਸ ਫਿਰਿਓ ਕਰ ਭੇ ਪੋਧਨ ਕੇਸਧਰੇ ਨ ਮਿਲੇ ਹਰਿ ਪਿਆਰੇ॥ ਆਸਨ ਕੋਟ ਕਰੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਧਰੇ ਬਹੁ ਨਿਆਸ ਕਰੇ ਮੁਖ ਕਾਰੇ॥ ਦੀਨ ਦਇਆਲ ਅਕਾਲ ਭਜੇ ਬਿਨੁ ਅੰਤ ਕੋ ਅੰਤ ਕੇ ਧਾਮ ਸਿਧਾਰੇ॥ ੧॥ ੨੫੨॥ ਤ੍ਵਪ੍ਰਸਾਦਿ॥ ਕਬਿੱਤ॥ ਅਤ੍ਰ ਕੇ ਚਲੱਯਾ ਛਿਤਛੱਤ੍ਰ ਕੇ ਧਰੱਯਾ ਛੱਤ੍ਰ ਧਾਰੀਓਂ ਕੇ ਛਲੱਯਾ ਮਹਾਂ ਸ਼ਤਨ ਕੇ ਸਾਲ ਹੈਂ॥ ਦਾਨ ਕੈ ਦਵੱਯਾ ਮਹਾਂਮਾਨ ਕੇ ਬਢੱਯਾ ਅਵਸਾਨ ਕੇ ਦਿਵੱਯਾ ਹੈਂ ਕਟੱਯਾ ਜਮ ਜਾਲਹੈਂ। ਜੁੱਧ ਕੇ ਜਿਤੱਯਾ ਅਬਰੁੱਧ ਕੇ ਮਿਟੱਯਾ ਮਹਾਂ ਬੁੱਧਿ ਕੇ ਦਿਵੱਯਾ ਮਹਾਂਮਾਨ ਹੂੰ ਕੇ ਮਾਨ ਹੈਂ॥ ਗ੍ਯਾਨ ਕੇ ਗਯਾਤਾ ਮਹਾਂ ਬੁੱਧਿਤਾ ਕੇ ਦਾਤਾ ਦੇਵਕਾਲ ਹੂ ਕੇ ਕਾਲ ਮਹਾਂਕਾਲ ਹੂੰ ਕੇ ਕਾਲ ਹੈਂ॥ ੧॥੨੫੩॥ ਪੂਰਬੀ ਨ ਪਾਰ ਪਾਵੈ ਹਿੰਗੁਲਾ ਹਿਮਾਲੈ ਧਿਆਵੈਂ ਗੋਰਗਰ ਦੇ ਜੀ ਗੁਨ ਗਾਵੈ ਤੇਰੇ ਨਾਮ ਹੈਂ॥ ਜੋਗੀ ਜੋਗ ਸਾਧੈਂ ਪਉਨ ਸਾਧਨਾ ਕਿਤੇਕ ਬਾਧੈਂ ਆਰਥ ਕੇ ਆਰਥੀ ਅਰਾਧੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਮ ਹੈਂ। ਫਰਾ ਕੇ ਫਰੰਗੀ ਮਾਨੈਂ ਕੰਧਾਰੀ ਕੁਰੇਸ਼ੀ ਜਾਨੈਂ ਪੱਛਮ ਕੇ ਪੱਛਮੀ ਪਛਾਨੈਂ ਨਿਜ ਕਾਮ ਹੈਂ ॥ ਮਰਹਟਾ ਮਘੇਲੇ ਤੇਰੀ ਮਨ ਸੋਂ ਤਪੱਸਯਾ ਕਰੈਂ ਦ੍ਰਿੜੁਵੈ ਤਿਲੰਗੀ ਪਹਿਚਾਨੈ ਧਰਮ ਧਾਮ ਹੈਂ ॥ ੨॥੨੫੪॥ ਬੰਗ ਕੇ ਬੰਗਾਲੀ ਫਿਰਹੰਗ ਕੇ ਫਿਰੰਗਾ ਵਾਲੀ ਦਿੱਲੀ ਕੇ ਦਿਲ ਵਾਲੀ ਤੇਰੀ ਆਂਗਿਆ ਮੇਂ ਚਲਤ ਹੈਂ ॥ ਰੋਹ ਕੇ ਰੁਹੇਲੇ ਮਾਘ ਦੇਸ ਕੇ ਮਘੇਲੇ ਬੀਰ ਬੰਗ ਸੀ ਬੰਦੇਲੇ ਪਾਪ ਪੁੰਜ ਕੋ ਮਲਤ ਹੈਂ॥ ਗੋਖਾ ਗੁਨ ਗਾਵੈ '''<noinclude></noinclude> ecxvy7j4nw5pw7xtx6pskxl46k4tz5i 217479 217478 2026-05-08T01:45:37Z Harry sidhuz 1666 217479 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Ashwinder sangrur" /> {{center|(੩੨)}}</noinclude>ਪਾਵੈ॥ ਔਰ ਕੀ ਬਾਤ ਕਹਾ ਕਹ ਤੋਸੋ ਸੁ ਪੇਟ ਹੀ ਕੇ ਪਟ ਬੀਚ ਬਚਾਵੈ ॥੬॥॥ ੨੪੮॥ ਜੱਛ ਭੁਜੰਗ ਸੁ ਦਾਨਵ ਦੇਵ ਅਭੇਵ ਤੁਮੈਂ ਸਭ ਹੀ ਕਰ ਧਿਆਵੈ॥ ਭੂਮਿ ਅਕਾਸ਼ ਪਤਾਲ ਰਸਾਤਲ ਜੱਛ ਭੁਜੰਗ ਸਭੈ ਸਿਰ ਨਿਆਵੈ ॥ ਪਾਇ ਸਕੈ ਨਹੀਂ ਪਾਰ ਪ੍ਰਭਾਹੂ ਕੋ ਨੇਤ ਹੀ ਨੇਤਹ ਭੇਦ ਬਤਾਵੈ॥ ਖੋਜ ਥਕੇ ਸਭ ਹੀ ਖੁਜੀਆ ਸੁਰ ਹਾਰਿ ਪਰੇ ਹਰਿ ਹਾਥ ਨ ਆਵੈ॥ ੭॥ ੨੪੯॥ ਨਾਰਦ ਸੇ ਚਤੁਰਾਨਨ ਸੇ ਰੁਮਨਾਰਿਖ ਸੇ ਸਭਹੂੰ ਮਿਲ ਗਾਇਓ॥ ਬੇਦ ਕਤੇਬ ਨ ਭੇਦ ਲਖਿਓ ਸਭ ਹਾਰਿ ਪਰੇ ਹਰਿ ਹਾਥ ਨ ਆਇਓ । ਪਾਇ ਸਕੈ ਨਹੀਂ ਪਾਰ ਉਮਾ ਪਤਿ ਸਿੱਧ ਸਨਾਥ ਸੁਨੰਤਨ ਧਿਆਇਓ॥ ਧਿਆਨ ਧਰੋ ਤਿਹਕੋ ਮਨ ਮੈਂ ਜਿਹ ਕੋ ਅਮਿਤੋ ਜਸ ਭੈ ਜਗ ਛਾਇਓ॥ ੮॥ ੨੫੦ ਬੇਦ ਪੁਰਾਨ ਕਤੇਬ ਕੁਰਾਨ ਅਭੇਦ ਨ੍ਰਿਪਾਨ ਸਭੈ ਪਚਹਾਰੇ॥ ਭੇਦ ਨ ਪਾਇ ਸਕਿਓ ਅਨਭੇਦ ਕੋ ਖੇਦਤ ਹੈ ਅਨੁਛੇਦ ਪੁਕਾਰੇ॥ ਰਾਗ ਨ ਰੂਪ ਨ ਰੇਖ ਨ ਰੰਗ ਨ ਸਾਕ ਨ ਸ਼ੋਗ ਨ ਸੰਗ ਤਿਹਾਰੈ॥ ਆਦਿ ਅਨਾਦਿ ਅਗਾਧ ਅਭੇਖ ਅੱਲਖ ਜਪਿਓ ਤਿਨ ਹੀ ਕੁਲਤਾਰੇ ॥੯॥ ੨੫੧॥ ਤੀਰਥ ਕੋਟ ਕੀਏ ਅਸ਼ਨਾਨ ਦੀਏ ਬਹੁਦਾਨ ਮਹਾਂ ਬਿਤਧਾਰੇ॥ ਦੇਸ ਫਿਰਿਓ ਕਰ ਭੇ ਪੋਧਨ ਕੇਸਧਰੇ ਨ ਮਿਲੇ ਹਰਿ ਪਿਆਰੇ॥ ਆਸਨ ਕੋਟ ਕਰੇ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਧਰੇ ਬਹੁ ਨਿਆਸ ਕਰੇ ਮੁਖ ਕਾਰੇ॥ ਦੀਨ ਦਇਆਲ ਅਕਾਲ ਭਜੇ ਬਿਨੁ ਅੰਤ ਕੋ ਅੰਤ ਕੇ ਧਾਮ ਸਿਧਾਰੇ॥ ੧॥ ੨੫੨॥ ਤ੍ਵਪ੍ਰਸਾਦਿ॥ ਕਬਿੱਤ॥ ਅਤ੍ਰ ਕੇ ਚਲੱਯਾ ਛਿਤਛੱਤ੍ਰ ਕੇ ਧਰੱਯਾ ਛੱਤ੍ਰ ਧਾਰੀਓਂ ਕੇ ਛਲੱਯਾ ਮਹਾਂ ਸ਼ਤਨ ਕੇ ਸਾਲ ਹੈਂ॥ ਦਾਨ ਕੈ ਦਵੱਯਾ ਮਹਾਂਮਾਨ ਕੇ ਬਢੱਯਾ ਅਵਸਾਨ ਕੇ ਦਿਵੱਯਾ ਹੈਂ ਕਟੱਯਾ ਜਮ ਜਾਲਹੈਂ। ਜੁੱਧ ਕੇ ਜਿਤੱਯਾ ਅਬਰੁੱਧ ਕੇ ਮਿਟੱਯਾ ਮਹਾਂ ਬੁੱਧਿ ਕੇ ਦਿਵੱਯਾ ਮਹਾਂਮਾਨ ਹੂੰ ਕੇ ਮਾਨ ਹੈਂ॥ ਗ੍ਯਾਨ ਕੇ ਗਯਾਤਾ ਮਹਾਂ ਬੁੱਧਿਤਾ ਕੇ ਦਾਤਾ ਦੇਵਕਾਲ ਹੂ ਕੇ ਕਾਲ ਮਹਾਂਕਾਲ ਹੂੰ ਕੇ ਕਾਲ ਹੈਂ॥ ੧॥੨੫੩॥ ਪੂਰਬੀ ਨ ਪਾਰ ਪਾਵੈ ਹਿੰਗੁਲਾ ਹਿਮਾਲੈ ਧਿਆਵੈਂ ਗੋਰਗਰ ਦੇ ਜੀ ਗੁਨ ਗਾਵੈ ਤੇਰੇ ਨਾਮ ਹੈਂ॥ ਜੋਗੀ ਜੋਗ ਸਾਧੈਂ ਪਉਨ ਸਾਧਨਾ ਕਿਤੇਕ ਬਾਧੈਂ ਆਰਥ ਕੇ ਆਰਥੀ ਅਰਾਧੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਮ ਹੈਂ। ਫਰਾ ਕੇ ਫਰੰਗੀ ਮਾਨੈਂ ਕੰਧਾਰੀ ਕੁਰੇਸ਼ੀ ਜਾਨੈਂ ਪੱਛਮ ਕੇ ਪੱਛਮੀ ਪਛਾਨੈਂ ਨਿਜ ਕਾਮ ਹੈਂ ॥ ਮਰਹਟਾ ਮਘੇਲੇ ਤੇਰੀ ਮਨ ਸੋਂ ਤਪੱਸਯਾ ਕਰੈਂ ਦ੍ਰਿੜੁਵੈ ਤਿਲੰਗੀ ਪਹਿਚਾਨੈ ਧਰਮ ਧਾਮ ਹੈਂ ॥ ੨॥੨੫੪॥ ਬੰਗ ਕੇ ਬੰਗਾਲੀ ਫਿਰਹੰਗ ਕੇ ਫਿਰੰਗਾ ਵਾਲੀ ਦਿੱਲੀ ਕੇ ਦਿਲ ਵਾਲੀ ਤੇਰੀ ਆਂਗਿਆ ਮੇਂ ਚਲਤ ਹੈਂ ॥ ਰੋਹ ਕੇ ਰੁਹੇਲੇ ਮਾਘ ਦੇਸ ਕੇ ਮਘੇਲੇ ਬੀਰ ਬੰਗ ਸੀ ਬੰਦੇਲੇ ਪਾਪ ਪੁੰਜ ਕੋ ਮਲਤ ਹੈਂ॥ ਗੋਖਾ ਗੁਨ ਗਾਵੈ<noinclude></noinclude> quuxisp36nbqmend6dbyz41wa1dadbu 250 59089 217508 213576 2026-05-08T11:38:01Z Ashwinder sangrur 2332 /* ਸੋਧਣਾ */ 217508 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Ashwinder sangrur" />{{center|( ੩੩ )}}</noinclude>ਚੀਨ ਮਚੀਨ ਕੇ ਸੀਸ ਨਿਆਵੈਂ ਤਿੱਬਤੀ ਧਿਆਇ ਦੋਖ ਦੇਹ ਕੋ ਦਲਤ ਹੈਂ॥ ਜਿਨੈ ਤੋਹਿ ਧਿਆਇਓ ਤਿਨੈ ਪੂਰਨ ਪ੍ਰਤਾਪ ਪਾਇਓ ਸਰਬ ਧਨ ਧਾਮ ਫਲ ਫੂਲ ਸੋ ਫਲਤ ਹੈਂ॥ ੩॥ ੨੫੫॥ ਦੇਵ ਦੇਵਤਾਨ ਕੋ ਸੁਰੇਸ ਦਾਨਵਾਨ ਕੋ ਮਹੇਸ ਰੀਗ ਧਾਨ ਕੋ ਅਭੇਸ ਕਹੀਅਤ ਹੈਂ॥ ਰੰਗ ਮੇਂ ਰੰਗੀ ਨ ਰਾਗ ਰੂਪ ਮੇਂ ਪ੍ਰਬੀਨ ਔਰ ਕਾਹੂ ਪੈ ਨ ਦੀਨ ਸਾਧ ਅਧੀਨ ਕਹੀਅਤੁ ਹੈਂ॥ ਪਾਈਐ ਨ ਪਾਰ ਤੇਜ ਪੁੰਜ ਮੈਂ ਅਪਾਰ ਸਰਬ ਬਿੱਦਿਆ ਕੇ ਉਦਾਰ ਹੈਂ ਅਪਾਰ ਕਹੀਅਤੁ ਹੈਂ ॥ ਹਾਥੀ ਕੀ ਪੁਕਾਰ ਪਲ ਪਾਛੈ ਪਹੁਚਤ ਤਾਹਿ ਚੀਟੀ ਕੀ ਚਿੰਘਾਰ ਪਹਿਲੇ ਹੀ ਸੁਨੀਅਤ ਹੈ ॥ ੪॥ ੨੫੬॥ ਕੇਤੇ ਇੰਦ੍ਰ ਦੁਆਰ ਕੇਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਮੁਖ ਚਾਰ ਕੇਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਅਵਤਾਰ ਕੇਤੇ ਰਾਮ ਕਹੀਅਤੁ ਹੈਂ ॥ ਕੇਤੇ ਸਸ ਰਾਸੀ ਕੇਤੇ ਸੂਰਜ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ੀ ਕੇਤੇ ਮੁੰਡੀਆ ਉਦਾਸੀ ਜੋਗ ਦੁਆਰ ਦਹੀਅਤੁ ਹੈਂ॥ ਕੇਤੇ ਮਹਾਂ ਦੀਨ ਕੇਤੇ। ਬਿਆਸ ਸੇ ਪ੍ਰਬੀਨ ਕੇਤੇ ਕੁਬੇਰ ਸੇ ਕੁਲੀਨ ਕੇਤੇ ਜੱਛਕ ਕਹੀਅਤ ਹੈਂ॥ ਕਰਤੇ ਹੈਂ ਬਿਚਾਰ ਪੈ ਨ ਪੂਰਨ ਕੋ ਪਾਵੈਂ ਪਾਰ ਤਾਹੀਂ ਤੇ ਅਪਾਰ ਨਿਰਾਧਾਰ ਲਹੀਅਤੁ ਹੈਂ॥ ੫॥ ੨੫੭॥ ਪੂਰਨ ਅਵਤਾਰ ਨਿਰਾ ਧਾਰ ਹੈਂ ਨ ਪਾਰਾਵਾਰ ਪਾਈਐ ਨ ਪਾਰ ਪੈ ਅਪਾਰ ਕੈ ਬਖਾਨੀਐ॥ ਅੱਦ੍ਵੈ ਅਬਿਨਾਸ਼ੀ ਪਰਮ ਪੂਰਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ੀ ਮਹਾਂ ਰੁਪਹੁੰ ਕੇ ਰਾਸੀ ਹੈਂ ਅਨਾਸੀ‘ਕੈ ਕੈ ਮਾਨੀਐ॥ ਜੰਤ੍ਰ ਹੂੰ ਨ ਜਾਤ ਜਾ ਕੀ ਬਾਪ ਹੂੰ ਨ ਮਾਇ ਤਾਕੀ ਪੂਰਨ ਪ੍ਰਭਾਕੀ ਸੁਛਟਾਅ ਨ ਮਾਨੀਐ॥ ਤੇਜ ਹੂੰ ਕ ਤੰਤ੍ਰ ਹੈ ਕਿ ਰਾਜਸੀ ਕੋ ਜੰਤ੍ਰ ਹੈਂ ਕਿ ਮੋਹਨੀ ਕੋ ਮੰਤ੍ਰ ਹੈ ਕਿ ਜੰਤ੍ਰ ਕੋ ਕੈ ਜਾਨੀਐ॥ ੬॥ ੨੫੮॥ ਤੇਜ ਹੂੰ ਕੋ ਤਰ ਹੈਂ ਕਿ ਰਾਜਸੀ ਕੋਂ ਸਰ ਹੈਂ ਕਿ ਸੁੱਧਤਾ ਕੋ ਘਰੁ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਧਤਾ ਕੀ ਸਾਰ ਹੈਂ॥ਕਾਮਨਾ ਕੀ ਖਾਨ ਹੈ ਕਿ ਸਾਧਨਾ ਕੀ ਸ਼ਾਨ ਹੈਂ ਬਿਰਕਤਤਾ ਕੀ ਬਾਨ ਹੈਂ ਕਿ ਬੁੱਧ ਕੋ ਉਦਾਰ ਹੈਂ ॥ ਸੁੰਦਰ ਸਰੂਪ ਹੈਂ ਕਿ ਭੂਪਨ ਕੋ ਭੂਪ ਹੈਂ ਕਿ ਰੂਪਹੂੰ ਕੋ ਰੂਪ ਹੈਂ ਕੁਮੱਤਿ ਕੋ ਪ੍ਰਹਾਰ ਹੈਂ॥ ਦੀਨਨ ਕੋ ਦਾਤਾ ਹੈਂ ਗਨੀਮਨ ਕੇ ਗਾਰਕ ਹੈਂ ਸਾਧਨ ਕੋ ਰੱਛਕ ਹੈਂ ਗੁਨਨ ਕੋਪਹਾਰ ਹੈਂ ॥ ੭॥ ੨੫੯ ॥ ਸਿੱਧ ਕੋ ਸਰੂਪ ਹੇਂ ਕਿ ਬੁੱਧਿ ਕੋ ਬਿਭੂਤਿ ਹੈਂ ਕਿ ਕ੍ਰੱਧ ਕੋ ਅਭੂਤ ਹੈਂ ਕਿ ਅਛੈ ਅਬਿਨਾਸ਼ੀ ਹੈਂ॥ ਕਾਮ ਕੋ ਕੁਨਿੰੰਦਾ ਹੈਂ ਕਿ ਖੂਬੀ ਕੋ ਦਹਿੰਦਾ ਹੈਂ ਗਨੀਮਨ ਕੋ ਗਨਿੰੰਦਾ ਹੈਂ ਕਿ ਤੇਜ ਕੋ ਪ੍ਰਕਾਸੀ ਹੈਂ॥ ਕਾਲ ਹੂੰ ਕੇ ਕਾਲ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਤ੍ਰਨ ਕੇ ਸਾਲ ਹੈਂ ਕਿ ਮਿੱਤ੍ਰ ਕੋ ਪੋਖਤ ਕਿ ਬ੍ਰਿੱਧਤਾ ਕੀ ਬਾਸੀ ਹੈਂ॥ ਜੋਗ ਹੂੰ ਕੋ ਜੰਤ੍ਰ ਹੈਂ ਕਿ ਤੇਜ ਹੂੰ ਕੋ ਤੰਤ੍ਰ ਹੈਂ ਕਿ ਮੋਹਨੀ ਕੋ ਮੰਤ੍ਰ ਹੈਂ ਕਿ ਪੂਰਨ ਪ੍ਰਕਾਸੀ ਹੈਂ ॥੮॥ ੨੬੦॥ ਰੂਪ ਕੋ ਨਿਵਾਸ ਹੈਂ ਕਿ ਬੁੱਧ ਕੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਹੈਂ ਕਿ ਸਿੱਧਤਾ ਕੋ ਬਾਸ ਹੈਂ ਕਿ ਬੱਧਿ ਹੂੰ ਕੋ ਘਰ ਹੈਂ॥ ਦੇਵਨ ਕੋ ਦੇਵ ਹੈ ਨਿਰੰਜਨ ਅਭੇਵ ਹੈਂ ਅਦੇਵਨ ਕੋ ਦੇਵ ਹੈਂ ਕਿ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਕੋ ਸਰੁ ਹੈਂ॥ ਜਾਨ<noinclude></noinclude> c85cjha32sgy2npa9denu61yzv3c3ir 250 59090 217480 213577 2026-05-08T01:47:05Z Harry sidhuz 1666 217480 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Prabhjot Kaur Gill" />{{center|(੩੪)}}</noinclude>ਕੋਬਚੱਯਾਹੈਂਇਮਾਨਕੋਦਿਵੱਯਾਹੈਂਜਮਜਾਲਕੋਕਟੱਯਾਹੇਂਕਿਕਾਮਨਾਕੋਕ ਰੁਹੈਂ । ਤੇਜਕੋਡਹੈਂਅਖੰਡਣਕੋ ਖੰਡਹੈਂਮਹੀਪਨਕੋਮੰਡਹੇਂਕਿਇਸ ਹੈਂਨਨਰਹੈਂ ॥ ੯ ॥ ੨੬੧ ॥ ਬਿਸ਼ੂਕੋਭਰਨਹੈਕਿ ਅਪਦਾਕੋਹ ਰਨਹੈਕਿਸੁਖਕੋਕਰਨਹੈਕਿਤੇਜਕੋਪ੍ਰਕਾਸਹੈ ॥ ਪਾਈਐਨਪਾਰਪਾਰਾ ਵਾਰਹੂੰਕੋਪਾਰਜਾਕੋਕੀਜਤਬਿਚਾਰਸੁਬਿਚਾਰਕੋਨਿਵਾਸਹੈਂ ॥ ਹਿੰਗੁਲਾ ਹਿਮਾਲੈਗਾਵੈਹਸਬੀਹਲਬੀਧਿਆਵੈਂਪੂਰਬੀਨ ਪਾਰਪਾਵੈ'ਆਸਾਡੇਅ ਨਾਸਹੈਂ ॥ ਦੇਵਨਕੋਦੇਵਮਹਾਂਦੇਵਹੂੰਕੇਦੇਵਹੈਨਿਰੰਜਨਅਭੇਵਨਾਥ ਅੱਦੂ ਅਬਿਨਾਸ਼ਹੈਂ । ੧੦ ॥੨੬੨॥ ਅੰਜਨਬਿਹੀਨਹੈਨਿਰੰਜਨ ਬੀਨਹੈਂਕਿ ਸੇਵਕਅਧੀਨਹੈਂਕਟੱਯਾਜਮਜਾਲਕੇ ॥ ਦੇਵਨਕੇਦੇਵ ਮਹਾਂਦੇਵਹੂੰਕੇਦੇਵਨਾਥਭੂਮਕੇਭੁਜੱਯਾਹੈਂਮੁਹੱਯਾਮਹਾਂਬਾਲਕੇ ॥ ਰਾਜਨ ਕੇਰਾਜਾਮਹਾਂਸਾਜਹੂੰਕੇਸਾਜਾਮ ਹਾਂਜੋਗਹੂੰਕੇ ਜੋਗਹੈਂਧਰੱਯਾਦਮਛਾਲ ਕੇ ॥ ਕਾਮਨਾਕੋਕਰਹੈਂ ਕਿਬੱਧਿਤਾਕੋਹਰਹੇਂਕਿਸਿਧਤਾਕਸਾਥੀਹੈਂ ਕਿਕਾਲਹੈਕੁਚਾਲਕੇ॥ ੧੧ ॥ ੨੬੩ ॥ ਛੀਰਕੈਸੀਛੀਰਾਵਪਿਛਾ ਛਕੈਸੀਛੱਤ੍ਰਨੇਰਛਪਾਕਰਕੈਸੀਛਬਿਕਾਲਇੰਦ੍ਰੀਕੇਕੂਲਕੇ ॥ ਹੰਸਨੀ ਸੀਸੀਹਾਰੂਮਹੀਰਾਸੀਹੁਸੈਨਾਬਾਦਗੰਗਾਕੈਮੀਧਾਰਚਲੀਸਾਤੋਂਸਿੰਧਰੂਲਕੇ ॥ ਪਾਰਸੀਪਲਾਊਗਢਰੂਪਾਕੈਸੀਰਾਮਪੁਰਸੋਰਾਸੀਸੁਰੰਗਾਬਾਦਨੀਕੈਰ ਹੰਝੂਲਕੇ ॥ ਚੰਪਾਸੀਚੰਦੇਰੀਕੋਟਚਾਂਦਨੀਸੀਚਾਂਦਾਗੜਕੀਰਤਿ ਤਿਹਾ ਰੀਰਹੀਮਾਲਤੀਸੀਫੂਲਕੇ ॥ ੧੨ ॥ ੨੬੪ ॥ ਫਟਕਸੀਕੈਲਾਸ ਕਮਾਊਂਗੜ੍ਹਕਾਸ਼ੀਪੁਰਸੀਸਾਸੀਸੁਰੰਗਾਬਾਦਨੀਕੇਸੋਹੀਅਤਹੈ ॥ ਹਿਮਾ ਸੀਹਿਮਾਲੈਹਰਹਾਰਸੀਹਲੱਬਾਨੇਰਹੰਸਕੈਸੀਹਾਜੀਪੁਰਦੇਖੇਮੋਹੀਅਤਹੈ ॥ ਚੰਦਨਸੀਚੰਪਾਵਤੀਚੰਦ੍ਰਮਾਂਸੀਚੰਦ੍ਰਾਗਿਰਚਾਂਦਨੀਸੀਚਾਂਦਾਗੜ੍ਹਜੋਨ ਜੋਹੀਅਤਹੈ ॥ ਗੰਗਾਸਮਗੰਗਧਾਰਬਕਾਨਸੀਬਿਲੰਦਾਵਾਦਕੀਰਤਿ ਤਿਹਾਰੀਕੀਉਗਰੀਸਹੀਅਤੁਹੈ ॥ ੧੩ ॥ ੨੬੫ ॥ ਫਰਾਂਸੀ ਫਿਰੰਗੀਫਰਾਸੀਸਕੇਦਰੰਗੀਮਕਰਾਨਕੇਦੰਗੀਤੇਰੇਗੀਤਗਾਈਅਤੁ ਹੈ । ਭਖਰੀਕੰਧਾਰੀਗੋਰਗੱਖਰੀਗਰਦੇਜਾਚਾਰੀਪਉਨਕੇਅਹਾਰੀਤੇਰੋਨਾਮ ਧਿਆਈਅਤੁਹੈਂ॥ ਪੂਰਬਪਲਾਊਂਕਾਮਰੂਪਔਕਮਾਊਂਸਰਬਤੌਰਮੈਬਿ ਰਾਜੈਜਹਾਂਜਹਾਂਜਾਈਅਤਹੈਂ । ਪੂਟਨਪ੍ਰਤਾਪੀਜੰਤੁਮੰਤ੍ਰੇ ਅਤਾਪੀਨਾਥ ਕੀਰਤਿ ਤਿਹਾਰੀਕੋਨਪਾਰਪਾਈਅਤੁਹੈਂ ॥ ੧੪ ॥ ੨੬੬ ॥ ਭੂਪ ਸਾਦਿ ॥ ਪਾਧਰੀਛੰਦ ॥ ਅੱਦੂਅਨਾਸਆਸਨਅਡੋਲ । ਅੰਦੂਅਨੰਤ ਉਪਮਾਅਤੋਲ ॥ ਅਛੈਸਰੂਪਅਧ੍ਯਤਨਾਥ ॥ ਆਜਾਨਬਾਹੂਸਰ<noinclude></noinclude> ol13iozgh4uo74blpsbdoxqm5x64prk 250 59124 217481 214059 2026-05-08T01:48:39Z Harry sidhuz 1666 217481 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Prabhjot Kaur Gill" />{{center|(੬੭)}}</noinclude>ਦੰਡਨਦੰਡਨਿਅਸੁਰਮੰਡਨਭੁਇਨਵਖੰਡ ॥੩ ॥ ਸਵੈਯਾ॥ ਤਾਰਨ ਲੋਕਉਧਾਰਨਭੂਮਹਿਦੈਤ ਸੰਘਾਰਨਚੰਡਤੁਹੀਹੈਂ ॥ ਕਾਰਨੁਈਸਕਲਾਕ ਮਲਾਹਰਿਅੱਦੁਸੁਭਾਜਹਦੇਖੌਉਹੀਹੈਂ। ਤਾਮਸਤਾਮਮਤਾਨੁਮਤਾਕਵਿਤਾ ਕਵਿਕੋਮਨਮਧਗੁਈਹੈਂ ॥ ਕੀਨੋਹੈਕੰਚਨਲੋਹਜਗਮੈਪਾਰਸਮੂਰਤਿ ਜਾਇਛੁਹੀਹੈਂ ॥੪॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਪਰਮੁਦਕਰਨਸਭਭੈਹਰਨਨਾਮਚੰਡ ਕਾਜਾਸ॥ ਰਚੋਚਰਿੱਤ੍ਰ ਬਚਿੱਤ੍ਰਤੁਅਕਰੋਸੁਬੁੱਧਿਪ੍ਰਕਾਸ ॥੫॥ ਪੁਨਹਾ ॥ਆਇਸਅਬਜੋਹੋਇਥਤਊਮੈਂਰਚੋਂ ॥ ਰਤਨਮੁਦਕਰਬਚਨਚੀ ਨਤਾਮੈਂਗਚੋਂ ॥ ਭਾਖਾਸੁਭਸਭਕਰਹੋਂਧਰਹੋਂ ਕ੍ਰਿਤਮੈ ॥ ਅਦਭੁਤਕਥਾ ਅਪਾਰਸਮਝਕਰਿਚਿੱਤਮੈ ॥੬॥ ਸਵੈਯਾ ॥ ਾਸਕੁਟੰਬਕੇਹੋਇਉਦਾ ਸਅਵਾਸਕੋਤਿਆਗਬਸਿਓਬਨਰਾਈ ॥ ਨਾਮਸੁਰੱਥਮੁਨੀਸਰਬੇਖਸਮੇ ਤਸਮਾਧ,ਸਮਾਧਲਗਾਈ। ਚੰਡਅਖੰਡਖੰਡੇਕਰਕੋਪਭਈਸੁਰਰੱਛਨਕੋ ਸਮੁਹਾਈ॥ਬੂਝਹੁਜਾਇਤਿਨੈਤੁਮਸਾਧਅਗਾਧਿਕਥਾਕਿਹਭਾਂਤਿਸੁਨਾਈ ॥੭॥ ਤੋਟਕਛੰਦ ॥ ਮੁਨੀਸਰੋਵਾਚ ॥ ਹਰਿਸੋਇਰਹੈਸਜਸੈਨਤਹਾਂ। ਜਲਜਾਲਕਰਾਲਬਿਸਾਲਜਹਾਂ ॥ ਭਯੋਨਾਭਸਰੋਜਤੇਬਿਸੁਕਰਤਾ॥ ਮੈਂਲਭੇਦੈਂਤਰਚੇਜੁਗਤਾ ॥੮॥ ਅਧਿਕੈਟਭਨਾਮਧਰੇਤਿਨਕੇ ॥ ਅੱਤਦੀਰਘਦੇਹਭਏਜਿਨਕੇ ॥ ਤਿਨਦੇਖਲੁਕੇਸਡਰਿਓਹੀਅਮੈ॥ ਜਗ ਮਾਤਕੋਧਿਆਨੁਧਰਯੋਜੀਅਮੈ ॥੯॥ ਦੋਹਰਾ ॥ ਛੁਟੀਚੰਡਜਾਗੇਬ੍ਹ ਮਕਰਿਓਜੁੱਧਕੋਸਾਜੁ ॥ ਦੈਂਤਸਭੈਘਟਿਜਾਹਿਜਿਉਬਢੈਦੇਵਤਨਰਾਜੁ॥ ੧੦ ॥ ਸਵੈਯਾ॥ ਜੁੱਧਕਰਿਓਤਿਨਸੋਭਗਵੰਤਨਮਾਰਸਕੈਅਤਿਦੈਤਬ ਲੀਹੈ॥ਸਾਲਭਏਤਿਨਪੰਚਹਜਾਰਦੁਹੂੰਲਰਤੇਨਹਿਬਾਂਹਿਟਲੀਹੈ। ਦੈਤ ਨਰੀਝਕਹਿਓਬਰਮਾਂਗਕਹਿਓਹਰਿਸੀਸਨਦੇਹਭਲੀਹੈ॥ ਧਾਰਿਉਰੂਪ ਚੱਕਸੋਕਾਟਿਕੈਜੋਤਿਲੈਆਪਨੈਅੰਗਮਲੀਹੈ॥੧੧॥ ਸੋਰਠਾ॥ ਦੇਵ ਨਥਾਪਿਓਰਾਜਮਧਕੈਟਭਕੋਮਾਰਿਕੈ ॥ਦੀਨੋਸਕਲਸਮਾਜਬੈਕੁੰਠਗਾਮੀ ਹਰਿਭਏ ॥ ੧੨॥ਇਤਿ ਮਾਰਕੰਡੇਪੁਰਾਨੇਚੰਡੀਚਰਿਤ੍ਰਉਕਤਿਬਿ ਲਾਸਮਧੁਕੈਟਭਬਧਮਧਿਆਇ ॥ ੧ ॥ ਪੁਨਹਾ ॥ ਬਹੁਰਿਭਇਓ ਮਹਖਾਸੁਰਤਿਨਤੋਕਿਆਕੀਆ ॥ ਭੁਜਾਂਜੋਰਕਰਿਜੁੱਧਜੀਤਸਭਜਗੁ ਲੀਆ॥ ਸੁਰਸਮੂਹਸੰਘਾਰੇਰਣਹਿਪਚਾਰਕੈ ॥ ਟੂਕਟੂਕਕਰਿਡਾਰੇਆ ਯੁਧਧਾਰਕੈ ॥ ੧੩ ॥ ਸਵੈਯਾ ॥ ਜੁੱਧਕਰਿਯੋਮਹਿਖਾਸੁਰਦਾਨਵਮਾਰਿ ਸਭੈਸੂਰਸੈਨਗਿਰਾਇਓ ॥ ਕੇਂਦੁਕਦਏਅਰਿਖੇਤਮਹਾਂਬਰਬੰਡਮਹਾਂ ਰਨਧਾਇਓ ॥ ਸਉਣਤਰੰਗਸਨਿਓਨਿਸਰਿਓਜਸੁਇਆਛਬਿਕੋਮਨ<noinclude></noinclude> lwmvk73zsxgl1bboi83hdyahz5mw1gl 250 59647 217487 202170 2026-05-08T04:41:40Z Marde Sehajpreet kaur 1774 /* ਸੋਧਣਾ */ 217487 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Marde Sehajpreet kaur" /></noinclude>{{center|(੯੬)}} {{Block center|<poem>ਸੁਖੀਏ ਕੋਈ ਲਾਹੌਰੀਆ ਰੱਬ ਪਿਆਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਸੰਸਾਰ ਹੈ ਨੀਂ</poem>}} {{center|{{X-smaller|ਹੀਰ ਦੀਆਂ ਸਹੇਲੀਆਂ ਦਾ ਜੋਗੀ ਨੂੰ ਛੇੜਨਾ}}}} {{Block center|<poem>ਕਿਸੇ ਜੋਗੀ ਦੀ ਝੋਲੀ ਵਿੱਚ ਹੱਥਪਾਇਆ ਕਿਸੇ ਪਕੜਚਿਮਟਾਂਧੂਆਂ ਫ਼ੋਲਿਆਏ ਕੋਈ ਸੇਲ੍ਹੀਆਂ ਫੜੇ ਤੇ ਜਟਾਂ ਕੋਈ ਕਿਸੇ ਮਾਰ ਠੇਡਾ ਤੂੰਬਾਂ ਡੋਲ੍ਹਿਆ ਏ ਜੀਜੇ ਨਾਲ ਮਖੌਲ ਜਿਉਂ ਸ਼ਾਲੀਆਂ ਦਾ ਜੋ ਜੀ ਆਇਆ ਮੂੰਹੋਂਬੋਲਿਆਏ ਲਾਹੌਰੀ ਜੇਹਾ ਫ਼ਕੀਰ ਨੂੰ ਕ੍ਰੋਧ ਚੜ੍ਹਿਆ ਸੱਭੇ ਕੁਟੀਆਂ ਖ਼ੂਬ ਮਧੋਲਿਆ ਏ</poem>}} {{center|{{X-smaller|ਕੌਲਾਂ ਨੂੰ ਜੋਗੀ ਨੇ ਫੜਨਾ}}}} {{Block center|<poem>ਸਈਆਂ ਰੋਂਦੀਆਂ ਹੱਸਦੀਆਂ ਨੱਸਗਈਆਂਕੌਲਾਂ ਪਕੜਲਈ ਛਾਲਮਾਰਜੋਗੀ ਮਾਰ ਮਾਰਕੇ ਖ਼ੂਬ ਸਵਾਰਿਓ ਸੂ ਕੋਈ ਸੁਣੀ ਨਾ ਹਾਲ ਪੁਕਾਰ ਜੋਗੀ ਕੌਲਾਂ ਆਖਿਆ ਵਾਸਤਾ ਨਾਥ ਦਾ ਈ ਭੁੱਲੀ ਮੈਂ ਤੂੰਹੇਂ ਬਖ਼ਸ਼ਨਹਾਰ ਜੋਗੀ ਤੇਰਾ ਹੀਰਦਾ ਮੇਲ ਕਰਵੰਸਾਂ ਮੈਂ ਜੀਵਾਂ ਜਦੋਂ ਤਾਈਂ ਖਿਦਮਤਗਾ ਜੋਗੀ ਸਾਈਆਂ ਬੈਠ,ਕਰ ਸ਼ਾਂਤ,ਦੇ ਜਾਣ ਮੈਂਨੂੰ ਚੰਗੇ ਕਰੇਗਾ ਕੰਮ ਕਰਤਾਰ ਜੋਗੀ ਲਾਹੌਰੀ ਰੱਬ ਚਾਹੇ ਤੇਰਾ ਮੇਲ ਹੋਸੀ ਬੈਠਾ ਰਹੋ ਏਥੇ ਦਿਨ ਦੋ ਚਾਰ ਜੋਗੀ</poem>}} {{center|{{Block center|<poem>ਜੋਗੀ ਨੇ ਕੌਲਾਂ ਦੀ ਰਾਹੀਂ ਹੀਰ ਨੂੰ ਸਨੇਹਾ ਭੇਜਣਾ</poem>}}}} {{Block center|<poem>ਕੌਲਾਂ ਕੌਲ ਕਰ ਪਾਲ ਵਿਖਾਲਣਾਈਂ ਆਖੀਂ ਕੌਲ ਨ ਮਨੋ ਵਿਸਾਰ ਹੀਰੇ ਬੇੜੀ ਵਿਚ ਜੋ ਕਸਮ ਸੁਗੰਧ ਖਾਧੀ ਆਖੀਂ ਯਾਦ ਕਰ ਕੌਲ ਕਰਾਰ ਹੀਰੇ ਰਾਂਝੇ ਮਹੀਂ ਚਰਾਈਆਂ ਬਰਸ ਬਾਰਾਂ ਓੜਕ ਸੈਦੜੇ ਦੀ ਬਣੀਓਂ ਨਾਰ ਹੀਰ ਲਾਗੀ ਹੋ ਭੰਨਾਂ ਆਇਆ ਮਗ਼ਰ ਡੋਲੀ ਸਿਰ ਚੁਕਾਇਆ ਇਸ਼ਕ ਪਟਾਰਹੀਰੇ ਆਪ ਸਤਰ ਪਈਓਂ ਮੈਂਨੂੰ ਮਿਲੇ ਧੱਕੇ ਓੜਕ ਮੱਲਿਆ ਨਾਥ ਦ੍ਵਾਰ ਹੀਰੇ ਪਾਈਆਂ ਮੁੰਦਰਾਂ ਚਾਕ ਨੇ ਖ਼ਾਕਲਾਈ ਕੀਤਾ ਹੁਕਮ ਜਿਉਂ ਹੀਰ ਸਰਕਾਰ ਹੀਰੇ ਤੇਰੇ ਮੁੱਖ ਦੀ ਭੁੱਖ ਸੀ ਜੋਗੜੇ ਨੂੰ ਆਇਿਆ ਖ਼ੈਰ ਮੰਗਣ ਖਾਧੀ ਮਾਰ ਹੀਰੇ ਹੀਰੇ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਜੋ ਜੋ ਬੀਤੀਆਂ ਨੇਂ ਲਈਆਂ ਜਾਣ ਤੇ ਸਬ ਸਹਾਰ ਹੀਰੇ ਕਹਿਦਈਂ ਯਾਰ ਜੋਗੀ ਤੇਰਾ ਦਿਨ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਦਮ ਦਾ ਕੁੱਝ ਇਤਬਾਰ ਹੀਰੇ ਲੱਗੇ ਦਾ ਲਾਹੌਰੀਆ ਜਿਵੇਂ ਮਿਲਣਾ ਕਾਲੇ ਬਾਗ਼ ਬੈਠਾ ਜੋਗੀ ਯਾਰ ਹੀਰੇ</poem>}}<noinclude></noinclude> nwe9ttrnvuklxtsf2gc19axdpdvm5ja 250 59648 217488 165246 2026-05-08T05:07:33Z Marde Sehajpreet kaur 1774 /* ਸੋਧਣਾ */ 217488 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Marde Sehajpreet kaur" /></noinclude>{{center|(੯੪)}} {{center|{{X-smaller|ਕੌਲਾਂ ਨੇ ਹੀਰ ਨੂੰ ਸੁਨੇਹਾ ਦੇਣਾ}}}} {{Block center|<poem>ਹੀਰ ਪਾਸ ਨ ਸੱਸ ਨਿਨਾਣ ਸਹਿਤੀ ਕੌਲਾਂ ਜਾ ਬੈਠੀ ਮੌਕਾ ਪਾ ਕੇ ਤੇ ਗੱਲਾਂ ਹੀਰਦੇ ਨਾਲ ਚਾ ਛੇਹੜੀਆਂ ਸੂ ਇਕੋ ਜੇਡੀਆਂ ਹੱਸ ਹੱਸਾ ਕੇ ਤੇ ਕੌਲਾਂ ਕਿਹਾ ਹੀਰੇ ਕਿਹਾ ਯਾਰ ਤੇਰੇ ਕਾਲੇ ਬਾਗ਼ ਮਿਲਣਾ ਮੈਂਨੂੰ ਆਕੇ ਤੇ ਬੋਲੀ ਹੀਰ ਕੇਹੜਾ ਕੌਲਾਂ ਕਿਹਾ ਓਹੋ ਜੇਹੜਾ ਗਿਆ ਏਥੋਂ ਮਾਰ ਖਾਕੇ ਤੇ ਮੱਥੇ ਹੱਥ ਲਾਇਆ ਲਿਖਿਆ ਭਾਗ ਮੇਰੇ ਲੱਗੀ ਰੋਂਵਣ ਨੀਰ ਵਹਾ ਕੇ ਤੇ ਕੌਲਾਂ ਕਿਹਾ ਜ਼ਬਾਨ ਨੂੰ ਪਾਲ ਦੇਈਏ ਯਾਰੀ ਤੋੜ ਨਭਾਈਏ ਲਾ ਕੇ ਤੇ ਪਹਿਲੇ ਰੋਜ਼ ਹੀ ਸਾਫ਼ ਜਵਾਬ ਦੇਈਏ ਤੇ ਨਾ ਮਾਰੀਏ ਮਗ਼ਰ ਰੁਲਾ ਕੇ ਤੇ ਅੱਜ ਭਲਕ ਜੇ ਓਸਨੂੰ ਨਾ ਮਿਲੀਓਂ ਮਰ ਜਾਏਗਾ ਓਹ ਕੁਝ ਖਾ ਕੇ ਤੇ ਓਹਦੇ ਹਾਲ ਉਤੇ ਕਰੀਂ ਮੇਹਰਬਾਨੀ ਤੇਂਨੂੰ ਕਹਿਨੀਆਂ ਵਾਸਤਾ ਪਾ ਕੇ ਤੇ ਲਾਹੌਰੀ ਆਖਿਆ ਕਿਸੇ ਬਹਾਨੜੇ ਤੂੰ ਕਾਲੇ ਬਾਗ਼ ਮਿਲ ਪੌ ਉਸਨੂੰ ਜਾਕੇ ਤੇ</poem>}} {{center|{{X-smaller|ਹੀਰ ਦਾ ਛਪਾਨ ਲਈ ਸਹੇਲੀਆਂ ਨੂੰ ਕੈਹਣਾ}}}} {{Block center|<poem>ਭੈਣਾਂ ਨਹੀਂ ਕਰਣੀ ਕਿਤੇ ਗੱਲ ਮੇਰੀ ਜੋਗੀ ਯਾਰ ਨੇ ਗੱਲ ਗਵਾਈਏ ਨੀਂ ਐਵੇਂ ਮੁੱਖ ਦਾ ਪਿੰਜਰਾ ਖੋਲਕੇ ਤੇ ਬੁਲਬੁਲ ਗਲ ਜ਼ੁਬਾਨ ਉੜਾਈਏ ਨੀਂ ਗਈ ਝੰਗਸਿਆਲ ਦੀ ਬਾਤ ਗੁਜ਼ਰੀ ਖੇੜੀ ਕੀਤੀ ਆ ਨਵੀਂ ਚਤੁਰਾਈਏ ਨੀਂ ਇੱਜ਼ਤ ਆਪਣੀ ਔਰਤਾਂ ਹੱਥ ਦਿੱਤੀ ਦਾਰੂ ਪਾਸ ਦਾ ਅੱਗ ਟਿਕਾਈਏ ਨੀਂ ਰੀਤ ਆਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਮੂੰਹੋਂ ਚੁੱਪ ਰਹਿਣਾ ਜੋ ਜੋ ਬੋਲਿਆ ਮਾਰ ਮੁਕਾਈਏ ਨੀਂ ਸੂਲੀ ਚਾੜ੍ਹਿਆ ਬੋਲ ਮਨਸੂਰ ਤਾਈਂ ਸ਼ਮੱਸ ਪੁੱਠੜੀ ਖਲ ਲੁਹਾਈਏ ਨੀਂ ਬੋਲ ਫ਼ਕਰ ਦਾ ਆਲਮਾਂ ਸਮਝਿਆ ਨਾ ਗਰਦਨ ਚਾ ਸਰਮਦ ਕਟਾਈਏਨੀਂ ਚੀਲਾਂ ਕਾਂ ਉੱਲੂ ਕੌਨ ਪਾਲਦਾ ਏ ਤੋਤੇ ਪੜ੍ਹਨ ਫੜ ਪਿੰਜਰੇ ਪਾਈਏ ਨੀਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸਲੂਕ ਨਾ ਨਾਲ ਸਹਿਤੀ ਜੋਗੀ ਯਾਰ ਦੇ ਕਿਸਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਈਏ ਨੀਂ ਲਾਹੌਰੀ ਮਿੰਨਤਾਂ ਨਾਲ ਨਿਨਾਣ ਸਹਿਤੀ ਰੁੱਠੀ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਅੱਜ ਮਨਾਈਏਨੀਂ</poem>}} {{center|{{X-smaller|ਹੀਰ ਨੇ ਸਹਿਤੀ ਦੀ ਮਿੰਨਤ ਕਰਕੇ ਮਨਾਣਾ}}}} {{Block center|<poem>ਬੀਬੀ ਹੱਸਕੇ ਬੋਲ ਕਈ ਰੋਜ਼ ਹੋਏ ਕੇਹਾ ਰੋਸ ਹੈ ਨਾਲ ਭਰਜਾਈਏ ਨੀਂ</poem>}}<noinclude></noinclude> luvbp8bs5zcjt8jnzf4amodpghg4j8z 250 59649 217489 165247 2026-05-08T05:24:15Z Marde Sehajpreet kaur 1774 /* ਸੋਧਣਾ */ 217489 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Marde Sehajpreet kaur" /></noinclude>{{center|(੯੫)}} {{Block center|<poem>ਸੈ ਵਾਰ ਲੜਨਾ ਘਰ ਦੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਏਡੀ ਜੀਉ ਨੂੰ ਗੰਢ ਨਾ ਪਾਈਏ ਨੀਂ ਗੱਲਲੱਗ ਪਿਆਰੀ ਮੇਰੀਨਣਦਬੀਬੀ ਜੋ ਮੈਂਬੋਲਿਆ ਬਖ਼ਸ਼ਬਖ਼ਸ਼ਾਈਏ ਨੀਂ ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ ਨਾਹੀਂ ਮੈਹਰਮ ਹਾਲ ਕੋਈ ਕਿਸਨੂੰ ਜੀਉ ਦਾ ਹਾਲ ਸੁਣਾਈਏਨੀਂ ਘੜੀ ਪਹਿਰ ਭਰਜਾਈ ਦੇ ਪਾਸ ਬਹਿਕੇ ਦੁੱਖ ਪੁੱਛੀਏ ਦਰਦ ਵੰਡਾਈਏ ਨੀਂ ਦਾਰੂ ਵੱਸ ਤੇਰੇ ਮੇਰਾ ਸਿਹਤੀਏ ਨੀਂ ਲਾਹੌਰੀ ਜੋ ਗੜਾ ਯਾਰ ਮਿਲਾਈਏ ਨੀਂ</poem>}} {{center|{{X-smaller|ਜਵਾਬ ਸਹਿਤੀ}}}} {{Block center|<poem>ਸਹਿਤੀ ਹੱਸਕੇ ਆਖਿਆ ਸੁਣੀ ਭਾਬੀ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਕੀ ਅਸਾਂ ਦਾ ਰੋਸੜਾ ਨੀਂ ਬੋਲੇ ਬੋਲ ਕੁਬੋਲ ਜੋ ਯਾਰ ਤੇਰੇ ਅਸਾਂ ਓਸਨੂੰ ਫ਼ੇਰਿਆ ਖੌਸੜਾ ਨੀਂ ਜੇਹੜਾ ਕਰੇਗਾ ਭਰੇਗਾ ਦੋਹੀਂ ਥਾਈਂ ਕੋਈ ਕੁੱਟੀਏ ਨਹੀਂ ਬੇਦੋਸੜਾ ਨੀਂ ਜਿਵੇਂ ਜੀਉ ਮੌਜਾਂ ਮਾਣ ਭਾਬੀਏ ਤੂੰ ਲਾਹੌਰੀ ਦਮ ਦਾ ਕੀ ਭਰੋਸੜਾ ਨੀਂ</poem>}} {{center|{{X-smaller|ਹੀਰ ਨੇ ਸਹਿਤੀ ਦੀ ਮਿੰਨਤ ਕਰਣੀ}}}} {{Block center|<poem>ਮੇਰੇ ਐਬ ਦੀ ਗੱਲ ਤੋਂ ਸਬਜਾਣੀਏ ਪਰਅਰਜ਼ ਨਿਮਾਣੀ ਦੀ ਮੰਨ ਬੀਬੀ ਮੇਰਾ ਯਾਰ ਜੋਗੀ ਕਾਲੇ ਬਾਗ਼ ਬੈਠਾ ਸੋਚੀਂ ਮਿਲਣ ਦਾ ਕੋਈ ਜਤੰਨ ਬੀਬੀ ਹਾਇ ਹਾਇ ਪਰਦੇਸ ਦੇ ਵਿੱਚ ਰੁਲਿਆ ਛੱਡੇ ਮਾਪੜੇ ਵੀਰ ਵਤਨ ਬੀਬੀ ਜਿਵੇਂ ਤੁੱਧ ਨੂੰ ਚਾਂਹ ਮੁਰਾਦ ਦੀ ਏ ਲਾਹੌਰੀ ਅਸਾਂ ਨੂੰ ਉਹਦੀ ਲਗਨ ਬੀਬੀ</poem>}} {{center|{{X-smaller|ਜਵਾਬ ਸਹਿਤੀ}}}} {{Block center|<poem>ਅਨੀਂ ਭਾਬੀਏ ਹੋ ਉਦਾਸ ਨਾਹੀਂ ਜਿਵੇ ਕੈਹਨੀਏਂ ਤਿਵੇਂ ਕਮਾਂ ਗੀ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਯਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਅਨਜੋੜ ਮੇਰੀ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪ ਕੱਲੀ ਬਾਗ਼ ਜਾਂ ਗੀ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਵਾਸਤੇ ਫੜਾਂਗੀ ਕਦਮ ਉਸਦੇ ਜੋ ਕੁਝ ਬੋਲਿਆ ਸਬ ਬਖ਼ਸ਼ਾਗੀ ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਓਸਨੂੰ ਕਹਾਂਗੀ ਹਾਲ ਸਾਰਾ ਓਹਦਾ ਤੁੱਧ ਨੂੰ ਆਣ ਸੁਣਾਂਗੀ ਮੈਂ ਮਕਰ ਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਬਣਾਗੀ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਜਾਨ ਦਾ ਢੰਗ ਲੜਾਂਗੀ ਮੈਂ ਲਾਹੌਰੀ ਦੂਰ ਨਾਹੀਂ ਇਕ ਦੋ ਦਿਨਾ ਅੰਦਰ ਤੇਰਾ ਓਸਦਾ ਮੇਲ ਕਰਾਂਗੀ ਮੈਂ</poem>}} {{center|{{X-smaller|ਸਹਿਤੀ ਨੇ ਕਾਲੇ ਬਾਗ਼ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਹੋਣਾ}}}} {{Block center|<poem>ਅਗਲੀ ਹੋਈ ਸਵੇਰ ਤੇ ਉਠ ਸਹਿਤੀ ਕਾਲੇ ਬਾਗ਼ ਨੂੰ ਹੋ ਰਵਾਨ ਚੱਲੀ</poem>}}<noinclude></noinclude> or8vnomuv6vjecdpa3ml9ldan29l1ew 250 59650 217490 165248 2026-05-08T05:35:24Z Marde Sehajpreet kaur 1774 /* ਸੋਧਣਾ */ 217490 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Marde Sehajpreet kaur" /></noinclude>{{center|( ੯੬ )}} {{Block center|<poem>ਚਾਟੀ ਦੁੱਧ ਦੀ ਲੈ ਥਾਲੀ ਚਾਵਲਾਂ ਦੀ ਅੱਗੇ ਜੋਗੀ ਦੇ ਨਜ਼ਰ ਟਿਕਾਨ ਚੱਲੀ ਭਾਬੀ ਹੀਰ ਦਿਲਗੀਰ ਦਾ ਮੁਦੱਤਾਂ ਦਾ ਸਹਿਤੀ ਵਿਗੜਿਆ ਕੰਮ ਬਨਾਣਚੱਲੀ ਜੋ ਕੁਝ ਕਹੇਗਾ ਸਹੇਗੀ ਸਬ ਗੱਲਾਂ ਦਿਲੋਂ ਛੱਡ ਕੇ ਖ਼ੁਦੀ ਗੁਮਾਨ ਚੱਲੀ ਭਾਬੀ ਹੀਰ ਦਾ ਯਾਰ ਮਨਾਣ ਚੱਲੀ ਕਿੱਲੀ ਕਲਾ ਦੀ ਕਲਾ ਭੂਆਣ ਚੱਲੀ ਝੁੱਗਾ ਵੀਰ ਦਾ ਚੌੜ ਕਰਾਣ ਚੱਲੀ ਲਾਹੌਰੀ ਹੀਰ ਦਾ ਕੰਮ ਬਨਾਣ ਚੱਲੀ</poem>}} {{center|{{X-smaller|ਸਹਿਤੀ ਦਾ ਕਾਲੇ ਬਾਗ਼ ਪਹੁੰਚਣਾ}}}} {{Block center|<poem>ਓਸੇ ਘੜੀ ਪਹੁੰਚੀ ਕਾਲੇ ਬਾਗ਼ ਸਹਿਤੀ ਓਹਨੂੰ ਦੇਖ ਦੂਰੋਂ ਜੋਗੀ ਹਸਿੱਆਏ ਤਾਂਘ ਹੀਰ ਦੀ ਆਈ ਨਿਨਾਣ ਸਹਿਤੀ ਪੱਕੀ ਫ਼ਸਲ ਉੱਤੇ ਮੀਂਹ ਵਸਿੱਆਏ ਸਹਿਤੀ ਰੱਖਕੇ ਥਾਲ ਸਲਾਮ ਕੀਤਾ ਜੋਗੀ ਲੜਨ ਉੱਤੇ ਲੱਕ ਕਸਿੱਆ ਏ ਸਹਿਤੀ ਕਿਹਾ ਕਰਸ਼ਾਂਤ ਓਹ ਫ਼ਕ੍ਰ ਨਾਹੀਂ ਜੇਹੜਾ ਕ੍ਰੋਧ ਤੇ ਹਿਰਸ ਵਿਚ ਫੱਸਿਆਏ ਸੁਣਕੇ ਨਾਥ ਕਾਮਲ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਣ ਆਈ ਪਤਾ ਹੀਰ ਸਿਆਲ ਨੇ ਦਸਿਆਏ ਲਾਹੌਰੀ ਦੇਖ ਫ਼ਕੀਰ ਦਾ ਸਭ ਗੁਸਾ ਸਿਹਤੀ ਆਜਜ਼ੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮੱਸਿਆ ਏ</poem>}} {{center|{{X-smaller|ਜੋਗੀ ਨੇ ਸਹਿਤੀ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਲੜਾਈ ਦਾ ਮੇਹਣਾ ਦੇਣਾ}}}} {{Block center|<poem>ਅਨੀ ਸਹਿਤੀਏ ਵੈਰਨੇ ਕਹਿਰਨੇ ਨੀਂ ਮੰਗਣ ਗਿਆਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨਾ ਮਾਰਦਾ ਨੀਂ ਚੌੜਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਮਾਨ ਚੁੱਧਰਾ ਉਤੇ ਮੈਂ ਵੀ ਮਾਲਕ ਸੀ ਤਖ਼ਤ ਹਜ਼ਾਂਰਦਾ ਨੀਂ ਹੋ ਮੰਗਤਾ ਗਿਆ ਦ੍ਵਾਰ ਤੇਰੇ ਕੰਮ ਦੇਖ ਤਕਦੀਰ ਦੀ ਹਾਰਦਾ ਨੀਂ ਮੇਰੇ ਦੁੱਖ ਦੀ ਕਦਰ ਹੈ ਓਸ ਤਾਈਂ ਦੁਖੀਆ ਹੋਏ ਜੋ ਇਸ਼ਕ ਆਜ਼ਾਦ ਦਾ ਨੀਂ ਸੈਆਂ ਕੋਹਾਂਥੀਂ ਖਿਚਿਆ ਆਣਪਹੁੰਚਾ ਸੰਗਲਘਤਿੱਆ ਜ਼ੁਲਫ਼ਦੀ ਤਾਰਦਾਨਾਂ ਪੇਕੇ ਮਹੀਂ ਚਰਾਂਈਆਂ ਹੀਰ ਪਿੱਛੇ ਸਹੁਰੇ ਮਜ਼ਾ ਆ ਚਖਿੱਆ ਮਾਰਦਾ ਨੀਂ ਜਿਸਦੇਵਾਸਤੇ ਮੇਰਾ ਏਹ ਹਾਲਹੋਇਆ ਓਹਨੂੰ ਫ਼ਿਕ੍ਰ ਨਾਹੀਂ ਕੋਈਯਾਰਦਾ ਨੀਂ ਦਿਲ ਮੋੜਿਆ ਮੁੜੇ ਨ ਟੁੱਟਦਾ ਏ ਜਿਹਾ ਨਿਹੁੰ ਲੱਗਾ ਭਲੇ ਵਾਰਦਾ ਨੀਂ ਮੂਰਖ ਜਾਣ ਓਹ ਮਰਦ ਨਾਦਾਨ ਵੱਡਾ ਕੋਈ ਕਰੇ ਇਤਬਾਰ ਜੇ ਨਾਰਦਾ ਨੀਂ ਪਾਣੀ ਦੇਕੇ ਪਾਲਿਆ ਕਿਸੇ ਬੂਟਾ ਫੁੱਲ ਤੋੜਿਆ ਕਿਸੇ ਗੁਲਜਾਰ ਦਾ ਨੀਂ ਮੱਤੀ ਰੂਪ ਦੀ ਫ਼ਕਰ ਨੂੰ ਕੁਟਿਆਈ ਤੈਂਨੂੰ ਖ਼ੌਫ਼ ਨ ਰੱਬ ਗ਼ਫ਼ਾਰ ਦਾ ਨੀਂ</poem>}}<noinclude></noinclude> 8v5lszqrzx75hlc8qafrtj090xsbc7b 250 59651 217491 165249 2026-05-08T05:46:52Z Marde Sehajpreet kaur 1774 /* ਸੋਧਣਾ */ 217491 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Marde Sehajpreet kaur" /></noinclude>{{center|(੯੭)}} {{Block center|<poem>ਜੋ ਜੋ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਇਸ਼ਕ ਪਾਈਆਂ ਲਾਹੌਰੀ ਜਾਨ ਤੇ ਰਿਹਾ ਸਹਾਰ ਦਾ ਨੀਂ</poem>}} {{center|{{X-smaller|ਅਰਜ਼ ਸਹਿਤੀ}}}} {{Block center|<poem>ਜੋ ਜੋ ਭੁਲ ਕੇ ਬੋਲ ਕੁਬੋਲ ਬੋਲੇ ਬਖ਼ਸ਼ੀਂ ਜੋਗੀਆ ਮੈਂ ਬਖ਼ਸ਼ਾਂਵਣਾ ਈਂ ਗਲ ਵਿੱਚ ਪੱਲਾ ਕਦਮੀਂ ਸੀਸ ਤੇਰੇ ਬੰਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੀਕ ਝੁਕਾਂਵਣਾ ਈਂ ਦੰਮਾਂ ਬਾਝ ਬੰਦੀ ਨੌਕਰ ਤੇਰੀਆਂ ਮੈਂ ਹੁਕਮ ਕਰੇਂ ਜੋ ਸੋਈ ਬਜਾਂਵਣਾ ਈਂ ਜੋਗੀ ਆਖਿਆ ਏਹ ਹੈ ਅਰਜ਼ ਮੇਰੀ ਵਹੁਟੀ ਹੀਰ ਨੂੰ ਸੱਦ ਲੈ ਆਂਵਣਾ ਈਂ ਸਹਿਤੀ ਕਿਹਾ ਇਕ ਵਾਰ ਕੀ ਸੈ ਵਾਰੀ ਤੇਰਾ ਓਸਦਾ ਮੇਲ ਕਰਾਂਵਣਾ ਈਂ ਘਰ ਜਾਇਕੇ ਫੰਧ ਬਣਾਵਸਾਂ ਮੈਂ ਕੱਲ ਹੀਰ ਨੂੰ ਬਾਗ਼ ਲੈ ਆਂਵਣਾ ਈਂ ਤੇਰੇ ਪਾਸ ਇਲਾਜ ਹੈ ਜੋਗੀਆ ਵੇ ਰੋਗਣ ਹੀਰ ਦਾ ਰੋਗ ਹਟਾਂਵਣਾ ਈਂ ਸੱਪ ਮਕਰ ਦਾ ਓਹਨੂੰ ਲੜਾਂਵਨਾ ਈਂ ਝਾੜਾ ਤੁੱਧ ਥੀਂ ਓਹਨੂੰ ਪੁਆਵਣਾ ਈਂ ਏਹ ਲੈ ਜੋਗੀਆ ਹੁਣ ਸਲਾਮ ਸਾਡੀ ਹੋਈ ਦੇਰ ਹੁਣ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਜਾਂਵਣਾਈਂ ਆਦ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਾਹੌਰੀਆ ਦੁੱਖ ਪਾਏ ਓਨ੍ਹਾਂ ਅੰਤ ਵੇਲੇ ਸੁੱਖ ਪਾਂਵਣਾ ਈਂ</poem>}} {{center|{{X-smaller|ਸਹਿਤੀ ਨੇ ਹੀਰ ਨੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ਖ਼ਬਰੀ ਦੇਣਾ}}}} {{Block center|<poem>ਭਾਬੀ ਪਿਆਰੀਏ ਡਾਰੀਏ ਸੁਣੀਂ ਹੀਰੇ ਤੇਰੇ ਯਾਰ ਨੂੰ ਅੱਜ ਮਨਾਇਆਈ ਭਰਿਆ ਕ੍ਰੋਧਦਾ ਉਠਕੇ ਲੜਣ ਲੱਗਾ ਮਿੰਨਤ ਆਜਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਹਾਇਆਈ ਲਾ ਪੱਜ ਕੋਈ ਅੱਜ ਨਾਲ ਸੱਸੂ ਕੱਲ ਯਾਰ ਨੇ ਬਾਗ਼ ਬੁਲਾਇਆ ਈ ਲਾਹੌਰੀ ਜਾਨ ਹੀਰੇ ਜਾਗੇ ਭਾਗ ਤੇਰੇ ਤੈਨੂੰ ਯਾਰ ਵੱਲੋਂ ਸੱਦਾ ਆਇਆ ਈ</poem>}} {{center|{{X-smaller|ਹੀਰ ਨੇ ਸਹਿਤੀ ਅੱਗੇ ਅਪਣੀ ਮਜਬੂਰੀ ਜਾਹਰ ਕਰਨੀ}}}} {{Block center|<poem>ਬੀਬੀ ਕਰਾਂ ਕੀ ਕੋਈ ਨਾ ਪੇਸ਼ ਜਾਂਦੀ ਕਰਣਾ ਮੇਲ ਏਹ ਤੁੱਧ ਦੇ ਵੱਸ ਹੈ ਨੀਂ ਕਿਸ ਨੂੰ ਕਹੇ ਬੰਦੀ ਕੌਣ ਅਰਜ਼ ਮੰਨੇਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਸਲੂਕ ਨ ਸੱਸ ਹੈ ਨੀਂ ਹੋਵਾਂ ਕੋਇਲ ਬੁਲਬੁਲ ਉੱਡ ਬਾਗ਼ ਜਾਂਵਾਂ ਵੇਖਾਂ ਗੁੱਲ ਜੋਗੀ ਮਿਟੇ ਤਸ ਹੈ ਨੀਂ ਸੱਦਾ ਮੰਨਿਆਂ ਆਇਆ ਯਾਰ ਵੱਲੋਂ ਲਾਹੌਰੀ ਚੋਗ ਮੁੱਕੇ ਜਾਂਵਾਂ ਨੱਸ ਹੈ ਨੀਂ</poem>}} {{center|{{X-smaller|ਹੀਰ ਦਾ ਸਹਿਤੀ ਨੂੰ ਅਪਨੀ ਕਾਰਸਾਜ਼ੀ ਲਈ ਕੈਹਣਾ}}}} {{Block center|<poem>ਮੈਂ ਕੀ ਪੰਜ ਲਾਂਵਾਂ ਬੀਬੀ ਨਾਲ ਸੱਸੂ ਮੈਥੀਂ ਤੂੰ ਵਧੀਕ ਸਿਆਣੀਏਂ ਨੀਂ</poem>}}<noinclude></noinclude> 303sljqrloyna7he89uponb2hodoige 250 59652 217492 165250 2026-05-08T05:58:30Z Marde Sehajpreet kaur 1774 /* ਸੋਧਣਾ */ 217492 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Marde Sehajpreet kaur" /></noinclude>{{center|(੯੮)}} {{Block center|<poem>ਤੇਰਾ ਆਖਿਆ ਅੰਬੜੀ ਮੰਨ ਲੈਸੀ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਨ ਸੁਨਣੀਏਂ ਰਾਣੀਏਂ ਨੀਂ ਪੰਜ ਸੱਤ ਸਹੇਲੀਆਂ ਨਾਲ ਭਲੀਆਂ ਓਥੇ ਬਹੁਤੜੀ ਖੱਪਨ ਪਾਣੀਏਂ ਨੀਂ ਖੁਸ਼ੀ ਹੈ ਲਾਹੌਰੀਆ ਕਹੇ ਜਾਵੋ ਪੱਟੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਜੇਹੀ ਪੜ੍ਹਾਨੀਏਂ ਨੀਂ</poem>}} {{center|{{X-smaller|ਸਹਿਤੀ ਨੇ ਹੀਰ ਦੇ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਲਈ ਮਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿਣਾ}}}} {{Block center|<poem>ਮਾਏ ਵਹੁਟੜੀ ਨੂੰ ਜੇਹੀ ਮਰਜ਼ ਲੱਗੀ ਵਿਚੋਂ ਵਿੱਚ ਏਹ ਸੁੱਕਦੀ ਜਾਂਦੜੀ ਏ ਜਿਹੀਆਂ ਲਿਖੀਆਂ ਜਦੋਂ ਦੀ ਏਹ ਵੀਆਹੀ ਘਰ ਆਉਂਦੀ ਪੈਗਈਮਾਦੜੀਏ ਘੁੱਟ ਦੁੱਧ ਦੇ ਆਸਰੇ ਜਾਂਨ ਹੋਈ ਰੋਟੀ ਰੱਜਕੇ ਮੂਲ ਨ ਖਦੜੀ ਏ ਅੰਦਰ ਰਹੇ ਡਿੱਗੀ ਹੀਰ ਹੁੱਟ ਮਾਰੀ ਰੰਗੱਤ ਸੋਨਿਓਂ ਹੋ ਗਈ ਚਾਂਦੜੀ ਏ ਨਹੀਂ ਘੜੀ ਆਰਾਮ ਹਾਇ ਹਾਇ ਕਰਕੇ ਸਾਨੂੰ ਰਾਤ ਦਿਨ ਪਈ ਅਕਾਂਦੜੀਏ ਦਾਰੂ ਸੈ ਕੀਤੇ ਕੋਈ ਲੱਗਦਾ ਨਹੀਂ ਮਰਜ਼ ਸਿਆਣਿਆ ਅਕਲ ਭੁਲਾਂਦੜੀਏ ਏਹਦੀ ਗੱਭਰੂ ਦੇ ਨਾਲ ਬਣੇ ਨਾਹੀਂ ਗੱਲ ਕਰੇ ਨਾ ਰਹੇ ਸ਼ਰਮਾਂਦੜੀ ਏ ਏਹ ਕੁਰਲਾਂਦੜੀ ਨੀਰ ਵਹਾਂਦੜੀ ਏ ਦਿਲ ਦਾ ਭੇਤ ਨ ਖੋਲ੍ਹ ਸੁਨਾਂਦੜੀ ਏ ਹਰਨੀ ਝੰਗ ਸਿਆਲ ਦੇ ਬਾਗ਼ ਵਾਲੀ ਏਥੇ ਪਿੰਜਰੇ ਪਈ ਘਬਰਾਂਦੜੀ ਏ ਨਹੀਂ ਖਬਰ ਕੇਹੜ੍ਹੇ ਧਿਆਨ ਚੁੱਪ ਹੋਈ ਨਾ ਏਹ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕਦੀ ਬੁਲਾਂਦੜੀ ਏ ਮੇਰਾ ਚਿਤ ਚਾਹੇ ਏਹਨੂੰ ਬਾਗ਼ ਖੜੀਏ ਮਾਏ ਤੇਰੀ ਦਲੀਲ ਕੀ ਚਾਂਹਦੜੀ ਏ ਲਾਹੌਰੀ ਸੋਚਕਿਓਂ ਨਹੀਂਰਬਯਾਦਕਰਦਾਉਮਰਧੰਦਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਹਾਂਦੜੀ ਏ</poem>}} {{center|{{X-smaller|ਜਵਾਬ ਸਹਿਤੀ ਦੀ ਮਾਂ ਦਾ}}}} {{Block center|<poem>ਧੀਏ ਕਰਾਂ ਕੀ ਕੋਈ ਨਾ ਪੇਸ਼ ਜਾਂਦੀ ਦੁੱਖ ਹੀਰ ਵੱਲੋਂ ਛਾਤੀ ਧੁੱਖਦੀ ਏ ਬਾਹਰ ਉੱਠ ਕੇ ਕਦੇ ਨਾ ਝਾਤ ਮਾਰੀ ਸ਼ਰਮਸਾਰ ਡਾਢੀ ਨੇਕ ਕੁੱਖਦੀ ਏ ਸਾਈਂ ਭਾਗ ਲਾਏ ਵੱਧੇ ਵੇਲ ਵਾਂਗੂ ਟਹਿਣੀ ਝੰਗ ਸਿਆਲ ਦੇ ਰੁੱਖਦੀ ਏ ਮੇਰੀ ਨੂੰਹ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਹੈ ਅੰਗਣੇ ਦਾ ਚੰਦ ਵਾਂਗ ਚਮਕੇ ਟਿਕੀ ਮੁੱਖਦੀ ਏ ਘਰ ਖੇੜਿਆਂ ਦੇ ਧੀਏ ਸਤਰ ਵੱਡਾ ਵੇਖਣ ਸ਼ਕਲ ਨਾ ਗ਼ੈਰ ਮਨੁੱਖਦੀ ਏ ਨਿੱਤ ਕਰਾਂ ਦੁਆ ਖ਼ੁਦਾ ਅੱਗੇ ਲਾਹੌਰੀ ਦੁੱਖ ਜਾਵਣ ਲੋੜ ਸੁੱਖਦੀ ਏ</poem>}}<noinclude></noinclude> ehfp3y6lvskeotfcm5uj8drkimmbzm8 250 59653 217493 165251 2026-05-08T06:14:52Z Marde Sehajpreet kaur 1774 /* ਸੋਧਣਾ */ 217493 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Marde Sehajpreet kaur" /></noinclude>{{center|(੯੯)}} {{center|{{X-smaller|ਹੀਰ ਨੇ ਬਾਹਿਰ ਜਾਣ ਲਈ ਸੱਸ ਤੋਂ ਆਗ੍ਯਾ ਲੈਣੀ}}}} {{Block center|<poem>ਮੰਨ ਰਬ ਦੇ ਵਾਸਤੇ ਅਰਜ਼ ਸੱਸੇ ਅੰਦਰ ਘੱਤਕੇ ਨੂੰਹ ਨ ਮਾਰ ਹਾਇ ਨੀ ਦਿਲ ਚਾਹੁੰਦਾ ਏ ਬੈਠਾਂ ਨਦੀ ਕੰਢੇ ਹੋਵਣ ਰੁੱਖ ਹਵਾ ਠੰਡੀਠਾਰ ਹਾਇ ਨੀ ਜਾਵਾਂ ਬਾਹਿਰ ਤੇ ਰੱਬ ਦੇ ਰੰਗ ਦੇਖ਼ਾਂ ਹਰੇ ਖੇਤ ਦੇ ਬਾਗ਼ ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਹਾਇ ਨੀ ਸਹਿਤੀਨਾਲ ਜਾਣਾਸਹਿਤੀਨਾਲਆਉਨਾ ਤੈਂਨੂੰਹੋਰਕੀ ਸੋਚਵਿਚਾਰਹਾਇ ਨੀ ਮੂਹੋਂ ਆਖ ਭਲਕੇ ਦੋਵੇਂ ਖੇਤ ਜਾਈਏ ਮੇਰਾ ਕੱਟਿਆ ਜਾਇਆਜ਼ਾਰ ਹਾਇ ਨੀ ਲਾਹੌਰੀਆਖਲਾਂਜਗਰਹਿਣਗੀਆਂਕੋਈਜਾਣਦਾਨਹੀਇਤਬਾਰ ਹਾਇ ਨੀ</poem>}} {{center|{{X-smaller|ਸੱਸ ਨੇ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਦੀ ਆਗ੍ਯਾ ਦੇਣੀ}}}} {{Block center|<poem>ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਜਾਵੇ ਨਹੀਂ ਵਰਜਦੀ ਮੈਂ ਭਲੀ ਤੁਧ ਦੀ ਜਿਵੇਂ ਸਲਾਹ ਧੀਆ ਦੇਵੇ ਹੀਰ ਨੂੰ ਰੱਬ ਸ਼ਫ਼ਾ ਬੀਬੀ ਜੇਹੜੀ ਲੱਗਦੀ ਏ ਲਾਂਈਂ ਵਾਹ ਧੀਆ ਫ਼ਜਰੇ ਫਿਕਰ ਦੇ ਨਾਲ ਨਿਮਾਜ਼ ਵੇਲੇ ਉਠ ਧਾਂਵਣਾ ਖੇਤ ਦੇ ਰਾਹ ਧੀਆ ਬੈਹਣਾ ਬਾਗ਼ ਦੇ ਵਿੱਚ ਨ ਧੁੱਪ ਫਿਰਨਾ ਜਿੱਥੇ ਚੂਨੀਆਂ ਚੁਨਣ ਕਪਾਹ ਧੀਆ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਥੀਂ ਹੀਰ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਨਾ ਖਾਏ ਸੋਈ ਜੋ ਖਾਣ ਦੀ ਚਾਹ ਧੀਆ ਸਾਈਂ ਕਰੇ ਲਾਹੌਰੀਆ ਹੀਰ ਰਾਜ਼ੀ ਮਾਣੇ ਉਮਰ ਸੁਖ ਨਾਲ ਨਿਬਾਹ ਧੀਆ</poem>}} {{center|{{X-smaller|ਸਹਿਤੀ ਦੀ ਬਾਹਿਰ ਜਾਣ ਲਈ ਸਹੇਲੀਆਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ}}}} {{Block center|<poem>ਸਹਿਤੀ ਸਈਆਂ ਨੂੰ ਸੱਦ ਕੇ ਮਤਾ ਕੀਤਾ ਫ਼ਜਰੇ ਸਾਰੀਆਂ ਚੱਲਣਾ ਖੇਤ ਸਈਓ ਮਾਘਾ ਮਾਰਨਾ ਗਾਉਂਣਾ ਖੇਡਣਾ ਜੇ ਮੈਂ ਵੀ ਆਵਸਾਂ ਹੀਰ ਸਮੇਤ ਸਈਓ ਓਥੇ ਮਕਰ ਸ਼ਤਰੰਜ ਭੀ ਖੇਡਣੀ ਜੇ ਭਾਂਵੇ ਹਾਰ ਹੋਵੇ ਭਾਂਵੇ ਜਿੱਤ ਸਈਓ ਜੋ ਕੁਝ ਖੇਡ ਲਹੌਰੀਆ ਕੱਲ ਹੋਵੇ ਦੇਣਾ ਘਰੀਂ ਨਾ ਆਕੇ ਭੇਤ ਸਈਓ</poem>}} {{center|{{X-smaller|ਖੇਤ ਵਿਚ ਹੀਰ ਸਹਿਤੀ ਤੇ ਸਹੇਲੀਆਂ ਦਾ ਪੁੱਜਨਾ}}}} {{Block center|<poem>ਅਗਲੀ ਹੋਈ ਸਵੇਰ ਤੇ ਉਠ ਸਈਆਂ ਰਲ ਕੀਤੀਆਂ ਖੇਤ ਤਿਆਰੀਆਂ ਨੇਂ ਗਲੀਂ ਚੋਲੀਆਂ ਅੰਗੀਆਂ ਫ਼ੱਬ ਰਹੀਆਂ ਲੱਕਲੁਙੀਆਂ ਸਿਰੀਂ ਸਲਾਰੀਆਂ ਨੇਂ ਇਕ ਮਾਂਵਾਂ ਥੀਂ ਪੁੱਛ ਕੇ ਉਠ ਧਾਈਆਂ ਇਕ ਦੌੜੀਆਂ ਆਪ ਮੁਹਾਰੀਆਂ ਨੇਂ ਖੁੰਬ ਚਾਹੜੀਆਂ ਧੋਬਣਾ ਸਾਫ਼ ਹੋਈਆਂ ਨੈਣਾਂ ਤ੍ਰਿਖੀਆਂ ਤੇਜ਼ ਕਟਾਰੀਆਂ ਨੇਂ</poem>}}<noinclude></noinclude> il4msq2ohh4k2dci4yii7y6onu5865y 250 59654 217494 165252 2026-05-08T06:22:01Z Marde Sehajpreet kaur 1774 /* ਸੋਧਣਾ */ 217494 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Marde Sehajpreet kaur" /></noinclude>{{center|( ੧੦੦ )}} {{Block center|<poem>ਆਤਸ਼ਬਾਜ਼ਣਾ ਮਾਰੀਆਂ ਅੱਗਦੀਆਂ ਅਤੇ ਝੀਉਰੀਆਂ ਠੰਢੀਆਂ ਠਾਰੀਆਂ ਨੇਂ ਟੁਰੀਆਂ ਤੇਲਣਾ ਮੇਲਣਾ ਸੱਬ ਦੀਆਂ ਗੁਜਰੇਟੀਆਂ ਦੁੱਧ ਪਿਆਰੀਆਂ ਨੇਂ ਸੁੰਦਰ ਦਰਜ਼ਣਾ ਦੁੱਖ ਵੰਡਾਨਗੀਆਂ ਤੇ ਪਟੋਲਣਾ ਪੱਟ ਸਿੰਗਾਰੀਆਂ ਨੇਂ ਚੂੜੇਗਰਨੀਆਂ ਤੇ ਛਾਪੇਗਰਨੀਆਂ ਨੇਂ ਤੇ ਲੁਹਾਰੀਆਂਨਾਲ ਸੁਨਿਆਰੀਆਂਨੇਂ ਵਾਹ ਖ਼ਰਾਸਣਾ ਜੱਟੀਆਂ ਸ਼ਾਹ ਪਰੀਆਂ ਤੇ ਮਰਾਸਣਾ ਰਾਗ ਉਚਾਰੀਆਂ ਨੇਂ ਤੇ ਅਰਾਇਣਾ ਖਾਰੀਆਂ ਚਾ ਲਈਆਂ ਵੇਚਣ ਧਾਈਆਂ ਤਰੋਂ ਤਰਕਾਰੀਆਂ ਨੇਂ ਚੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਚਾ ਜੁਲਾਹੀਆਂ ਨੂੰ ਤਾਣੇ ਭੱਠ ਨ ਕਿਸੇ ਭਠੀਆਰੀਆਂ ਨੇਂ ਜਾ ਚੰਗੜੀਆਂ ਚੂੜੀਆਂ ਗੀਤ ਗਾਏ ਗੱਲਾਂ ਕਰਣ ਜਹਾਂਨ ਤੋਂ ਨਿਆਰੀਆਂਨੇਂ ਤਰਖਾਣੀਆਂ ਰਾਜਣਾ ਨਕਸ਼ ਗਰਨਾ ਗੋਟੇ ਬਾਫ਼ਨਾ ਜਿਵੇਂ ਕਨਾਰੀਆਂ ਨੇਂ ਸਈਆਂ ਚਾਰ ਸਹਿਤੀ ਹੀਰ ਖੇਤਗਈਆਂ ਸਭੇਹੱਸੀਆਂ ਆਖਿਆ ਵਾਰੀਆਂਨੇਂ ਹੋਰ ਮੋਚਣਾ ਖੋਜਣਾ ਖੋਜ ਉੱਤੇ ਭੁੱਲ ਭੁੱਲ ਘੁਮਿਆਰੀਆਂ ਹਾਰੀਆਂ ਨੇਂ ਲਾਹੌਰੀ ਕੂੜ ਕੁਸੰਗ ਦੇ ਵਿੱਚ ਫ਼ੱਸੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੱਚੀਆਂ ਸਬ ਵਿਸਾਰੀਆਂ ਨੇਂ</poem>}} {{center|{{X-smaller|ਹੀਰ ਨੇ ਸਹੇਲੀਆਂ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਣਾ}}}} {{Block center|<poem>ਬੋਲੀ ਹੀਰ ਹੈ ਰੱਬ ਦਾ ਸ਼ੁਕਰ ਸਈਓ ਭਲਾ ਦਿਨ ਚੜ੍ਹਿਆ ਮੈਂਨੂੰ ਅੱਜ ਹੈ ਨੀਂ ਠੰਢੀ ਹਵਾ ਵੱਸੋਂ ਭਲੀ ਬਾਹਰ ਦੀ ਏ ਸਤਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜੀਉਂਣਦਾ ਹੱਜ ਹੈ ਨੀਂ ਸੱਸ ਨਣਦ ਸਹੇਲੀਆਂ ਜੀਉਣ ਸਹੁਰੇ ਦਿੱਤਾ ਮ ਪਿਆਂ ਨੇ ਮੈਂਨੂੰ ਤੱਜ ਹੈ ਨੀਂ ਧੰਨ ਤਿਨ੍ਹਾਂ ਕਮਾਈਆਂ ਸਾਫ਼ ਸੀਨੇ ਵੇਖਣ ਐਬ ਪਾਵਣ ਪਰਦੇ ਕੱਜ ਹੈ ਨੀਂ ਨਾ ਮੈਂ ਸੋਹਿਣੀ ਕੋਈ ਨਾ ਅਕਲ ਪੱਲੇ ਮੂਰਖ ਸਿਖਿੱਆ ਕੋਈ ਨ ਚੱਜ ਹੈ ਨੀਂ ਲਾਹੌਰੀ ਜਗ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਭਾਰੀਆਂ ਨੇ ਰੱਖੇ ਰੱਬ ਸਰਬਤ ਦੀ ਲੱਜ ਹੈ ਨੀਂ</poem>}} {{center|{{X-smaller|ਸਹਿਤੀ ਤੇ ਹੀਰ ਦੀ ਸਲਾਹ}}}} {{Block center|<poem>ਤੇਰੇ ਜੋਗੜੇ ਵਾਸਤੇ ਭਾਬੀਏ ਨੀਂ ਏਥੇ ਨਵਾਂ ਹੀ ਮਕਰ ਮਚਾਈਏ ਨੀਂ ਕੁੜੀਆਂ ਚੁਨਣ ਕੁਪਾਹ ਜਿਵੇਂ ਖੇਤ ਅੰਦਰ ਨਾਲ ਰਲੀਏ ਅਸੀਂਚੁਗਾਈਏਨੀਂ ਕੰਢਾ ਚੋਭ ਦਈਏ ਤੇਰੇ ਪੈਰ ਖੱਬੇ ਲੜਿਆ ਨਾਗ ਏਹ ਆਖ਼ ਸੁਣਾਈਏ ਨੀਂ</poem>}}<noinclude></noinclude> ojyxas82sdk9q781sy4usdsdme22glq 250 59676 217495 165274 2026-05-08T06:23:00Z Marde Sehajpreet kaur 1774 217495 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Prabhjot Kaur Gill" /></noinclude>ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਦੁਲਾਰੇ ਤੇ ਓਹਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਹੁਲਾਰੇ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਰਸ ਅਤੇ ਏਸ ਧੁੰਦ ਬੋਲੀ ਦਾ ਜੱਸ ਵੇਖਨਾਂ ਜੇ ਤੇ ਹੇਠ ਲਿਖਿਆਂ ਕਵੀਆਂ ਦੇ ਦੁਰਲੱਭ ਮਨੋਹਰ ਅਤੇ ਲਾਭਦਾਇਕ ਲੇਖ ਮੰਗਵਾਕੇ ਕਿਤਾਰਥ ਕਰੋ ਏਹ ਲੇਖ ਕੀ ਨੇ ? ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਜਾਨ, ਅਖਾਨਾਂ ਦੀ ਖਾਣ, ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਭੰਡਾਰ ਤੋਂ ਉਤਮ ਖਿਆਲਾਂ ਦੀ ਭਰਮਾਰ ਦੀਆਂ ਦਿਲਖਿਚਵੀਆਂ ਝਾਕੀਆਂ ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਉਸਤਾਦਾਂ ਦੇ ਉਸਤਾਦ ਜਨਾਬ ਉਸਤਾਦ ਹਦਾਇਤਉਲਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ 3 ਨਦਾਨ ਦੇ ਕਾਰਨਾਮੇ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਉਘੇ ਕਵੀ ਤੇ ਮੰਨੇ ਪ੍ਰਮੰਨੇ ਲਿਖਾਰੀ ਆਲੀਜਨਾਬ ਉਸਤਾਦ ਹਦਾਇਤ ਉਲਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਦੇ ਡਲ੍ਹਕਦੇ ਸਤਾਰੇ ਮਿਸਟ ਫ਼ੀਰੋਜ਼ਦੀਨ ਸਾਹਿਬ ਸ਼ਰਫ਼ ਦਾ ਉਰਦੂ ਓਹਨਾਂ ਦੇ ਵਛੜੇ ਦੇ ਗੀਤ ਪ੍ਰੇਮ ਹੁਲਾਰੇ, ਫੁਲ ਕੰਡਾ ਕੌਣ ਨਹੀਂ ਜਾਨਦਾ, ਮੂਲ = ) ਆਨੇ ਮੂਲ = ) ਆਨੇ ਲਾਲਾਂ ਦੇ ਹਾਰ ਅਰਥਾਤ ਇਸ਼ਕ ਦੀਆਂ ਛਮਕਾਂ ਮੂਲ) ਆਨੇ ਮਾਂ ਦਾ ਦਿਲ ਅਰਥਾਤ ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਰਸ਼ਮਾਂ ਮੂਲ।) ਆਨੇ ਝਰੋਖਾ =) ਏਹਨਾਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿਚ ਓਹੋ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਰਜ ਹਨ ਜੇਹੜੀਆਂ ਗੁਰਮੁਖੀ ਦੀ ਕਤਾਬ ਸੁਨਹਿਰੀ ਕਲੀਆਂ ਵਿਚ ਛਾਪੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਗੁਰਮੁਖੀ ਨਾਂ ਜਾਨਣ ਵਾਲਿਆਂ ਸਜਨਾਂ ਲਈ ਏਹ ਵਾਧੇ ਦੀ ਗਲ ਚਿਤਾਵਨ ਜੋਗ ਹੈ। ਮਿਸਟਰ ਫ਼ੀਰੋਜ਼ਦੀਨ ‘ਸ਼ਰਫ਼' ਦੇ ਉਸਤਾਦ ਬਾਬੂ ‘ਹਮਦਮ ਦੀ “ਹੀਰਿਆਂ ਦੀ ਖਾਣ” ਮੂਲ) ਆਨੇ ਕਿਸੇ ਗਲੋਂ ਘਟ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਜਨਾਬ ਉਸਤਾਦ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਉਸਤਾਦ ਸਰਦਾਰ ਲਾਹੌਰਾ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬ ‘ਲਾਹੌਰੀ’ਦੀ "ਹੀਰ" ਮੂਲ ॥ ਆਨੇ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਪ੍ਰੇਮ ਰਸ ਖਿਲਾਰਨ ਦਾ ਅਤੇ ਮੰਦ ਹਥਠੋਕਾ ਹੈ। ਫੇਰ ਏਹਨਾਂ ਦੇ ਉਸਤਾਦ ਤੋ ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਾਇਰਾਂ ਦੇ ਪੀਰ ਜਨਾਬ ਉਸਤਾਦ "ਹਦਾਇਤਉਲਾ" ਸਾਹਿਬ ਦੀਆਂ “ ਹਰਫ਼ੀ = ) ਆਨੇ ਭੀ ਕਾਬਲ ਕਦਰ ਚੀਜ਼ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਮੈਦ ਕਰਨਾਂ ਜੋ ਆਪ ਲੋਕ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਹਥੋਂ ਨਾਂ ਦੇਓਗੇ । ਭਾਈ ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਐਂਡਸਨਜ ਪੁਸਤਕਾਂ ਛਾਪਨ ਤੇ ਵੇਚਨ ਵਾਲ਼ੇ ਅੰਦਰੂਨ ਲੁਹਾਰੀ ਦਜਵਾਜ਼ਾ ਲਾਹੌਰ Digitized by Panjab Digital Library | www.panjabdigilib.org<noinclude></noinclude> 9fnzf66c3n15f9us1lcqdde3wojjbxz 217496 217495 2026-05-08T06:24:25Z Marde Sehajpreet kaur 1774 /* ਸਮੱਸਿਆਤਮਕ */ 217496 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Marde Sehajpreet kaur" /></noinclude>ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਦੁਲਾਰੇ ਤੇ ਓਹਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਹੁਲਾਰੇ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਰਸ ਅਤੇ ਏਸ ਧੁੰਦ ਬੋਲੀ ਦਾ ਜੱਸ ਵੇਖਨਾਂ ਜੇ ਤੇ ਹੇਠ ਲਿਖਿਆਂ ਕਵੀਆਂ ਦੇ ਦੁਰਲੱਭ ਮਨੋਹਰ ਅਤੇ ਲਾਭਦਾਇਕ ਲੇਖ ਮੰਗਵਾਕੇ ਕਿਤਾਰਥ ਕਰੋ ਏਹ ਲੇਖ ਕੀ ਨੇ ? ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਜਾਨ, ਅਖਾਨਾਂ ਦੀ ਖਾਣ, ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਭੰਡਾਰ ਤੋਂ ਉਤਮ ਖਿਆਲਾਂ ਦੀ ਭਰਮਾਰ ਦੀਆਂ ਦਿਲਖਿਚਵੀਆਂ ਝਾਕੀਆਂ ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਉਸਤਾਦਾਂ ਦੇ ਉਸਤਾਦ ਜਨਾਬ ਉਸਤਾਦ ਹਦਾਇਤਉਲਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ 3 ਨਦਾਨ ਦੇ ਕਾਰਨਾਮੇ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਉਘੇ ਕਵੀ ਤੇ ਮੰਨੇ ਪ੍ਰਮੰਨੇ ਲਿਖਾਰੀ ਆਲੀਜਨਾਬ ਉਸਤਾਦ ਹਦਾਇਤ ਉਲਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਦੇ ਡਲ੍ਹਕਦੇ ਸਤਾਰੇ ਮਿਸਟ ਫ਼ੀਰੋਜ਼ਦੀਨ ਸਾਹਿਬ ਸ਼ਰਫ਼ ਦਾ ਉਰਦੂ ਓਹਨਾਂ ਦੇ ਵਛੜੇ ਦੇ ਗੀਤ ਪ੍ਰੇਮ ਹੁਲਾਰੇ, ਫੁਲ ਕੰਡਾ ਕੌਣ ਨਹੀਂ ਜਾਨਦਾ, ਮੂਲ = ) ਆਨੇ ਮੂਲ = ) ਆਨੇ ਲਾਲਾਂ ਦੇ ਹਾਰ ਅਰਥਾਤ ਇਸ਼ਕ ਦੀਆਂ ਛਮਕਾਂ ਮੂਲ) ਆਨੇ ਮਾਂ ਦਾ ਦਿਲ ਅਰਥਾਤ ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਰਸ਼ਮਾਂ ਮੂਲ।) ਆਨੇ ਝਰੋਖਾ =) ਏਹਨਾਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿਚ ਓਹੋ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਰਜ ਹਨ ਜੇਹੜੀਆਂ ਗੁਰਮੁਖੀ ਦੀ ਕਤਾਬ ਸੁਨਹਿਰੀ ਕਲੀਆਂ ਵਿਚ ਛਾਪੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਗੁਰਮੁਖੀ ਨਾਂ ਜਾਨਣ ਵਾਲਿਆਂ ਸਜਨਾਂ ਲਈ ਏਹ ਵਾਧੇ ਦੀ ਗਲ ਚਿਤਾਵਨ ਜੋਗ ਹੈ। ਮਿਸਟਰ ਫ਼ੀਰੋਜ਼ਦੀਨ ‘ਸ਼ਰਫ਼' ਦੇ ਉਸਤਾਦ ਬਾਬੂ ‘ਹਮਦਮ ਦੀ “ਹੀਰਿਆਂ ਦੀ ਖਾਣ” ਮੂਲ) ਆਨੇ ਕਿਸੇ ਗਲੋਂ ਘਟ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਜਨਾਬ ਉਸਤਾਦ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਉਸਤਾਦ ਸਰਦਾਰ ਲਾਹੌਰਾ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬ ‘ਲਾਹੌਰੀ’ਦੀ "ਹੀਰ" ਮੂਲ ॥ ਆਨੇ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਪ੍ਰੇਮ ਰਸ ਖਿਲਾਰਨ ਦਾ ਅਤੇ ਮੰਦ ਹਥਠੋਕਾ ਹੈ। ਫੇਰ ਏਹਨਾਂ ਦੇ ਉਸਤਾਦ ਤੋ ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਾਇਰਾਂ ਦੇ ਪੀਰ ਜਨਾਬ ਉਸਤਾਦ "ਹਦਾਇਤਉਲਾ" ਸਾਹਿਬ ਦੀਆਂ “ ਹਰਫ਼ੀ = ) ਆਨੇ ਭੀ ਕਾਬਲ ਕਦਰ ਚੀਜ਼ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਮੈਦ ਕਰਨਾਂ ਜੋ ਆਪ ਲੋਕ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਹਥੋਂ ਨਾਂ ਦੇਓਗੇ । ਭਾਈ ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਐਂਡਸਨਜ ਪੁਸਤਕਾਂ ਛਾਪਨ ਤੇ ਵੇਚਨ ਵਾਲ਼ੇ ਅੰਦਰੂਨ ਲੁਹਾਰੀ ਦਜਵਾਜ਼ਾ ਲਾਹੌਰ Digitized by Panjab Digital Library | www.panjabdigilib.org<noinclude></noinclude> qikgbz1z3ikqh10xpd7w7yzlxmr0qah 250 70539 217461 213430 2026-05-07T11:59:00Z Gurjit Chauhan 1821 /* ਸੋਧਣਾ */ 217461 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gurjit Chauhan" />{{center|(੭੨)}}</noinclude>ਮਾਇਆ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਉਸਨੂੰ ਬੜਾ ਅਚੰਭਾ ਹੋਇਆ ਪਰ ਜਦ ਓਸਨੇ ਦਰੋਗੇ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਤਾਂ ਝੱਟ ਉਸਦੇ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਡਿਗ ਪਿਆ ਅਰ ਬੋਲਿਆ:-ਬੜਾ ਅਸਚਰਜ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਮਾਇਆ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈਕੇ ਏਥੇ ਆਏ ਹੋ। {{gap}}ਦਰੋਗਾ-ਹਾਂ ਲੋੜ ਹੀ ਅਜੇਹੀ ਆ ਬਣੀ ਹੈ ਸੁਣਾ ਤੂੰ ਤਕੜਾ ਤਾਂ ਹੈ? {{gap}}ਆਦਮੀ-ਜੀ ਹਾਂ ਆਪਦੀ ਕਿਰਪਾ ਹੈ ਆਪ ਅਗੇ ਜਦ ਆਏ ਸੀ ਤਾਂ ਮੈਂ ਬਾਹਰ ਗਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਇਸ ਲਈ ਆਪਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾ ਕਰ ਸਕਿਆ ਜਦ, ਮੁੜਿਆ ਤਾਂ ਪਤਾ ਲਗਾ ਕਿ ਬਾਬਾ ਜੀ ਆਏ ਸਨ (ਅਸਚਰਜ ਹੋਕੇ) ਆਪਨੇ ਨੱਕ ਕਿਉਂ ਬੱਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ? {{gap}}ਦਰੋਗਾ-ਕਲ ਲੜਾਈ ਵਿਚ ਘਾਓ ਲਗ ਗਿਆ ਹੈ। {{gap}}ਆਦਮੀ-(ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ) ਕਿਸ ਦੀ ਮੌਤ ਆਈ ਹੈ ਜੋ ਸਾਡੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਆਪ ਨਾਲ ਲੜਿਆ, ਉਸਦਾ ਨਾਉਂ ਤਾਂ ਦਸੋ? {{gap}}ਦਰੋਗਾ-ਦੱਸਣ ਲਈ ਹੀ ਤਾਂ ਏਥੇ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਹੁਣ ਕਿਥੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ? {{gap}}ਆਦਮੀ-ਮਹਾਰਾਜ ਨੇ ਇਕ ਕੰਮ ਭੇਜਿਆ ਹੈ। ਝ੍ਰਕਾਲਾਂ ਵੇਲੇ ਮੁੜ ਆਵਾਂਗਾ ਜੇ ਕਹੋ ਤਾਂ ਮੈਂ ਆਪਦੇ ਆਉਣ ਦੀ ਖਬਰ ਮਹਾਰਾਜ ਨੂੰ ਕਰ ਆਵਾਂ? {{gap}}ਦਰੋਗਾ-ਨਹੀਂ ਨਹੀਂ ਮੈਂ ਆਪ ਹੀ ਚੱਲਿਆ ਜਾਵਾਂਗ ਤੂੰ ਜਾਹ। {{gap}}ਜੋ ਆਗਿਆ ਕਹਿਕੇ ਉਸ ਆਦਮੀ ਨੇ ਦਰੋਗੇ ਦੇ ਪੈਰੀਂ ਹਥ ਲਾਇਆ ਅਰ ਆਪਣੇ ਰਸਤੇ ਪਿਆ ਉਸਦੇ ਜਾਣ ਦੇ<noinclude></noinclude> 32qb63scfoxn9yuzxohkuxbragno2hr 250 70540 217462 213431 2026-05-07T12:02:41Z Gurjit Chauhan 1821 /* ਸੋਧਣਾ */ 217462 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gurjit Chauhan" />{{center|(੭੩)}}</noinclude>ਪਿਛੋਂ ਮਾਇਆ ਰਾਣੀ ਨੇ ਹਾਉਕਾ ਭਰ ਕੇ ਕਿਹਾ ਹਾਇ ਹੁਣ ਏਥੋਂ ਤਕ ਹੋਗਈ ਹੈ ਕਿ ਬਾਰਾਂ ਪਰਿੰਦਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਮਾਇਆ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਹਰ ਕੋਈ ਪਿਆ ਦੇਖਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਦਰੋਗਾ-ਸ਼ੋਕ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਜਦ ਸਮਾਂ ਹੀ ਅਜੇਹਾ ਆਗਿਆ ਤਾਂ ਕੀ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਜਦ ਫੇਰ ਤੇਰੇ ਦਿਨ ਫਿਰਨਗੇ ਅਰ ਤੂੰ ਸਾਡੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ ਬੀਰੇਂਦਰ ਸਿੰਘ ਆਦਿਕ ਨੂੰ ਮਾਰ ਲਵੇਂਗੀ ਤਾਂ ਫੇਰ ਓਸੇ ਤਰਾਂ ਰਾਜ ਰਾਣੀ ਬਣ ਜਾਵੇਂਗੀ ਫੇਰ ਕੋਈ ਡਰ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਪਰਦੇ ਸਭ ਅਰਾਮ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। {{gap}}ਮਾਯਾ:-ਇਹ ਆਦਮੀ ਕੌਣ ਸੀ ਅਰ ਇਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਸ ਤਰਾਂ ਪਛਾਣਿਆਂ? {{gap}}ਦਰੋਗਾ-ਇਹ ਇੰਦਰ ਦੇਵ ਦਾ ਏਯਾਰ ਹੈ ਜੋ ਮੇਰੇ ਪਾਸ ਆਉਂਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਉਸਨੇ ਤੈਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲਿਆ ਹੈ। {{gap}}ਇਹ ਕਹਿਕੇ ਮਾਇਆ ਰਾਣੀ ਤੇ ਦਰੋਗਾ ਗੁੱਫਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੜ ਗਏ। {{center|'''ਸੱਤਵਾਂ ਕਾਂਡ'''}} {{gap}}ਮਾਇਆ ਰਾਣੀ ਇਸ ਗੁਫਾ ਨੂੰ ਸਧਾਰਨ ਗੁਫਾ ਸਮਝਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਅਸਲ ਵਿਚ ਅਜੇਹੀ ਗੱਲ ਸਮਝਦੀ ਮੀ, ਥੋੜੀ ਹੀ ਦੂਰ ਜਾਣ ਦੇ ਪਿਛੋਂ ਘੇਰ ਹਨੇਰਾ ਆਗਿਆ ਜਿਸਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਮਾਇਆ ਰਾਣੀ ਘਬਰਾ ਗਈ ਪਰ ਦਰੋਗੇ, ਦੇ ਧੀਰਜ ਦੇਣ ਤੇ ਉਸਦਾ ਕੱਪੜਾ ਫੜਕੇ ਹੌਲੀ ੨ ਤੁਰ ਪਈ, ਸੌ ਕੁ ਕਦਮ ਜਾਣ ਤੇ ਦਰੋਗਾ ਖਬੇ ਪਾਸੇ ਮੁੜ ਗਿਆ, ਮਾਇਆ ਰਾਣੀ ਅੱਗੇ ਕੋਲੋਂ<noinclude></noinclude> 5cu4qmnscvr0zmzk7c7v9r8iplu3f7i 250 72175 217465 217407 2026-05-07T12:48:36Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 217465 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|50||}}</noinclude>{{center|{{x-larger|ਭਰਮ-ਭੁਲੇਖੇ}}}} {{gap}}ਹੁਣੇ ਹੁਣੇ ਮੈਂ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੀ ਕੇ. ਪੀ. ਕੇਸ਼ਵਾਮੈਨਨ ਦੀ ਲਿਖਤ, ਜਿਹੜੀ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ 83ਵੇਂ ਜਨਮ ਦਿਨ ਤੇ ਲਿਖੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਰਸਾਲੇ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੀ ਹੈ| ਸ਼੍ਰੀ ਮੈਨਨ, ਜਿਹੜੇ ਲੰਕਾ ਵਿਖੇ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਾਈ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਸਨ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਰਜੇ ਦੇ ਪੱਤਰਕਾਰ, ਇੱਕ ਲਿਖਾਰੀ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਭਗਤ ਵੀ ਹਨ। ਇਸ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਲਿਖੇ ਨੂੰ ਲੱਖਾਂ ਹੀ ਭਾਰਤੀਆਂ ਵੱਲੋ ਬੜੀ ਉਤਸੁਕਤਾ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਸਿਆਣਪ ਭਰੇ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਲਿਖਤ ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਪਹਿਰੇ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। {{gap}}‘ਕਿਸੇ ਆਦਮੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਆਪਣੇ ਤਜ਼ਰਬੇ ਤੋਂ ਬੱਝਦਾ ਹੈ। ਕੀ ਕਿਸੇ ਆਦਮੀ ਦੁਆਰਾ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕੀਤੇ ਅਨੁਭਵ ਨੂੰ ਇਸ ਲਈ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਠੀਕ ਹੈ ਕਿ ਉਹੀ ਅਨੁਭਵ ਤੁਸੀਂ ਹਾਸਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ? ਰਾਤ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਅਸਮਾਨ ਵੱਲ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਤਾਰਾ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀ ਦਿੰਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਬਿਲਕੁਲ ਅੰਨ੍ਹਾਂ ਹਾਂ। ਮੈਥੋਂ ਅਗਲੀ ਸੀਟ ਤੇ ਬੈਠਾ ਵਿਅਕਤੀ ਜੇਕਰ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਲੱਖਾਂ ਹੀ ਤਾਰੇ ਵੇਖ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਸ ਤੇ ਇਹ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਵਾਂ ਕਿ ਉਹ ਝੂਠ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੀ ਇਹ ਠੀਕ ਹੋਵੇਗਾ? ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਆਦਮੀ ਦੂਰਬੀਨ ਰਾਹੀਂ ਹੋਰ ਤਾਰੇ ਵੇਖ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸੇ ਤੇ ਮੈਂ ਕਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਉਸਦੀ ਕਲਪਨਾ ਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੀ ਮੈਂ ਠੀਕ ਹੋਵਾਂਗਾ ? ਸਧਾਰਣ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿੱਚ ਜੋਈ ਲੂਈਸ ਜਾਂ ਸੈਂਡੋ ਜਿੰਨੀ ਸਰੀਰਕ ਤਾਕਤ ਨਹੀ ਹੁੰਦੀ। ਇਹਨਾਂ ਤਾਕਤਵਰ ਆਦਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਜਾਂ ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਜਿੰਨੀ ਬੁੱਧੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੀ ਫਿਰ ਇਹ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਕਿ ਕੁੱਝ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਗੈਬੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਕ ਅਨੁਭਵ ਵੱਧ ਹੋਣ ? ਇਹੀ ਮੇਰਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ, ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੇਕਰ ਦੂਸਰੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਿੱਚੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹਿਲਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਿਉਂ ਕਰਾਂ ?? {{gap}}ਸ਼੍ਰੀ ਮੈਨਨ ਜੋ ਕੁੱਝ ਵੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਕਿੰਨਾ ਹੀ ਗੁਮਰਾਹ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਵਿਚਾਰਸ਼ੀਲਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਦਲੀਲ ਲੱਗ ਸਕਦੀ ਹੈ। {{gap}}ਆਓ ਅਸੀਂ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਆਦਮੀ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ਼ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਅਨੁਭਵਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਪੜਤਾਲ ਕਰੀਏ। {{gap}}ਅਨੁਭਵ ਜਾਂ ਤਜ਼ਰਬੇ ਦੋ ਕਿਸਮ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ: ਕਾਲਪਨਿਕ ਅਤੇ ਵਾਸਤਵਿਕ | ਬਾਹਰਮੁਖੀ ਅਨੁਭਵ ਅਜਿਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਨੰਗੀ ਅੱਖ ਨਾਲ ਜਾਂ ਦੂਰਬੀਨ ਰਾਹੀਂ ਤਾਰੇ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਇਹ ਸੱਚੇ ਅਤੇ ਹਕੀਕੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਦੂਸਰਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪਰਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਅੰਤਰਮੁਖੀ ਅਨੁਭਵ ਬੇਸ਼ਕ ਸੱਚੇ ਹੋਣ ਪਰ ਜਰੂਰੀ ਨਹੀ ਕਿ ਸੱਚੇ ਹੋਣ ਅਤੇ ਇਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤਰਕ ਨਾਲ ਘੋਖ ਪੜਤਾਲ ਜਾਂ ਨਿਰੀਖਣ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। {{gap}}ਮਿਸਾਲ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਲੜਕੇ ਨੂੰ ਨੀਂਦ ਦੌਰਾਨ ਬਿਸਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਿਸ਼ਾਬ ਕਰਨ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਭੋਲੇ ਮਾਪੇ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਰੋਜ਼ ਸਵੇਰੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਕੁੱਟਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲੜਕੇ ਦੇ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਅਸਲੀਅਤ ਕੀ ਹੈ? ਗੁਰਦਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਤੁਪਕਾ ਤੁਪਕਾ ਪਿਸ਼ਾਬ ਮਸਾਨੇ ਵਿੱਚ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋ ਮਸਾਨਾ ਭਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਖਬਰ ਨਾੜੀ ਸੈੱਲਾਂ ਦੁਆਰਾ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮਾਨਸਿਕ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਬੱਚੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੁਪਨਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਬੱਚਾ ਆਪਣੇ ਮੰਜੇ ਤੋਂ ਉੱਠ ਕੇ ਪਿਸ਼ਾਬ-ਘਰ ਵਿੱਚ<noinclude></noinclude> 0n7ojkr5ynymihvut43e8t084rpt7zh 250 72185 217499 217440 2026-05-08T07:38:46Z Amritpal Aman 2020 /* ਸੋਧਣਾ */ 217499 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Amritpal Aman" /></noinclude> ਦਿਲ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਵੀ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਮੈਨੂੰ ਬੱਤੀਆਂ ਵਾਲੇ ਚੌਂਕ ਤੇ ਲਾਹ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਉਦੋਂ ਟਾਂਵੀਂ ਟਾਂਵੀ ਬੱਸਾਂ, ਟਾਂਵੀਂ ਟਾਂਵੀਂ ਕਾਰਾਂ, ਟਾਂਵੇਂ ਟਾਂਵੇਂ ਸਕੂਟਰ ਭਾਵ ਸੜਕ ਤੇ ਵਹੀਕਲਜ਼ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸਨ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਬੱਤੀਆਂ ਵਾਲੇ ਚੌਂਕ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਉਤਰਨਾ ਕੋਈ ਔਖਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਤਾਂ ਉਥੇ ਇਕ ਮਿੰਟ ਦੀ ਬ੍ਰੇਕ ਨਹੀਂ ਲਗ ਸਕਦੀ, ਸਿਰਫ ਲਾਲ ਬੱਤੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਹੀ ਵਹੀਕਲਜ਼ ਰੂਕਦੇ ਹਨ। ਉਦੋਂ ਬੱਤੀਆਂ ਤਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ ਪਰ ਹੁਣ ਵਾਂਗ ਵਹੀਕਲਜ਼ ਦੀਆਂ ਲੰਮੀਆਂ ਲੰਮੀਆਂ ਲਾਈਨਾਂ ਨਹੀਂ ਲਗਦੀਆਂ ਸਨ। ਸੜਕ ਵੀ ਸਿੰਗਲ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਭਾਵ ਆਉਣ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਇਕੋ ਸਿੰਗਲ ਸੜਕ ਤੇ ਆਉਂਦੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। {{gap}}ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੀ ਟਾਈਪ ਸਿੱਖੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਇਕ ਅੱਧ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਟਾਈਪ ਅਤੇ ਸ਼ਾਰਟਹੈੱਡ ਦੀ ਨਾਲ ਹੀ ਸਿੱਖਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਮੈਂ 1981 ਵਿਚ ਮਈ-ਜੂਨ ਤੋਂ ਟਾਈਪ ਸਿੱਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਮੈਂ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਹਾਇਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਦੀ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਤੌਰ ਤੇ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਲਈ ਵੀ ਫਾਰਮ ਭਰ ਦਿੱਤਾ। ਕਿਉਂਕਿ ਰੈਗੂਲਰ ਕਾਲਜ ਵਿਚ ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੁਰਨ-ਫਿਰਨ ਕਰਕੇ ਆ-ਜਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਹਾਇਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਦੀ ਇਕ ਦੋ ਸਬਜੈਕਟ ਦੀ ਟਿਊਸ਼ਨ ਮੈਂ ਸਰਹੰਦੀ ਗੇਟ ਨੇੜੇ ਬੁੰਦੇਲਾ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ ਦੇ ਮਾਲਕ ਕੋਲ ਲਗਾ ਲਈ। ਅਗਲੇ ਸਾਲ 1982 ਵਿਚ ਮੈਂ ਸਰਕਾਰੀ ਆਈ.ਟੀ.ਆਈ. ਨਾਭਾ ਰੋਡ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸ਼ਾਰਟਹੈੱਡ ਦਾ ਰੈਗੂਲਰ ਕੋਰਸ ਕੀਤਾ। {{gap}}ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਵਿਗਿਆਪਤ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅਸਾਮੀਆਂ ਦੀ ਡਿਟੇਲ ਅਖਬਾਰਾਂ ਵਿਚ ਤਕਰੀਬਨ ਆਉਂਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਮੈਨੂੰ ਅਪਲਾਈ ਕਰਨ ਦਾ ਸ਼ੌਕ ਸੀ। ਮੈਂ ਹਰੇਕ ਅਸਾਮੀ ਲਈ ਅਪਲਾਈ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਸੀ, ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਊਮਰ ਅਜੇ ਅਪਲਾਈ ਕਰਨ ਦੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਪਰੰਤੂ ਉਦੋਂ ਜਿੰਨੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਅਸਾਮੀ ਲਈ ਅਪਲਾਈ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਅਕਸਰ ਮਹਿਕਮੇ ਸਭ ਨੂੰ ਟੈਸਟ ਲਈ ਨਿਮੰਤਰਣ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਟਰਾਇਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਕਰਨ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਰਟਹੈੱਡ ਅਤੇ ਟਾਈਪ ਦੇ ਟੈਸਟ ਦਿੰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਘਰ ਵੀ ਰੋਜ਼ ਮੇਰੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਮੇਰਾ ਰੋਜ਼ ਇਕ ਘੰਟਾ ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਾਰਟਹੈਂਡ ਦਾ ਟੈਸਟ ਲਿਆ ਕਰਨ। ਕਈ ਵਾਰੀ ਡਿਕਟੇਸ਼ਨ ਦੇਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜੀਅ ਹਜੂਰੀ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੁਭਾਉਣੇ ਪ੍ਰਲੋਭਨ ਦਿੰਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। {{gap}}ਸਾਲ 1982 ਵਿਚ ਹੀ ਮੈਂ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਦਫਤਰ, ਪਟਿਆਲਾ ਵਿਖੇ ਵੀ ਨਾਮ ਦਰਜ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ। ਮੇਰੇ ਯਾਦ ਹੈ ਉਦੋਂ ਇਹ ਦਫਤਰ ਸ਼ੇਰਾਂ ਵਾਲਾ ਗੇਟ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਨਾਮ ਦਰਜ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਮੈਂ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਦੋਵੇਂ ਗਏ ਸਾਂ। ਸਾਹਮਣੇ ਸਾਈਕਲ ਮਕੈਨਿਕ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਸੀ, ਜੋ ਹੁਣ ਵੀ ਹੈ। ਮੇਰੇ<noinclude>{{rh||24}}</noinclude> eb8a36plz0xacgil2m7ftzfa6opkeiz 250 72186 217473 2026-05-07T15:43:20Z Aman Arora PTL 1841 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ 217473 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Aman Arora PTL" /></noinclude>ਇਕ ਮਾਣ-ਅਭਿਮਾਨ ਜਿਹਾ ‘ਹਾਰ ਜਾਣਾ ਮਰਦਾਂ ਨੂੰ ਮਿਹਣਾ ਤੇ ਡੁੱਬ ਜਾਣਾ ਮੱਛੀਆਂ ਨੂੰ ਮਨ-ਮਸਤਕ ਵਿਚ ਚੇਤੇ ਆਇਆ ਮੈਂ ਫਿਰ ਤੁਰ ਪਿਆ ਨਿੱਕੇ ਨਿੱਕੇ ਕਦਮ ਪੁੱਟਦਾ ਛੋਟੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਪੁਲਾਂਘਾਂ ਭਰਦਾ ਸਾਹਸ ਦੇ ਸਾਹ ਬਟੋਰਦਾ ਮੈਂ ਤਾਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸਾਂ ਜਾਣਾ ਪਰਬਤਾਂ ਦੇ ਪਾਰ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦੇ ਨਵੇਂ ਰੰਗਾਂ ਸੰਗ ਸੁਰ ਹੋਣ। ਕੁੱਝ ਚੜ੍ਹਾਈ ਚੜ ਸਾਹ ਫੁੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੰਭ-ਹੁੱਟ ਕਿਸੇ ਚਟਾਨ ਨਾਲ ਢਾਸਣਾ ਲਾ ਬੈਠ ਜਾਂਦਾ। ਦਿਓ-ਕੱਦ ਪਹਾੜਾਂ ਵੱਲ ਵੇਖ ਜੀਅ 'ਚ ਆਉਂਦਾ ਮੈਂ ਕਿੱਡਾ ਛੋਟਾ ਹਾਂ ਤੇ ਕਿੰਨਾ ਹਾਂ ਨਿਤਾਣਾ ਇਸ ਨਿੱਕੇ-ਪਣ ਦਾ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹੋਇਆ ਅਹਿਸਾਸ। ਇੰਜ ਹੀ ਉੱਠਦਾ ਬੈਠਦਾ ਹਾਰ ਨੂੰ ਜਿੱਤ 'ਚ ਬਦਲਦਾ ਆਖ਼ਰ ਮੈਂ ਪਹੁੰਚ ਹੀ ਗਿਆ ਪਹਾੜ ਦੀ ਉੱਚੀ ਟੀਸੀ 'ਤੇ। ਛਾਂਵਾਂ ਅੰਦਰਲਾ ਸੇਕ - 37<noinclude>{{rh||ਛਾਵਾਂ ਅੰਦਰਲਾ ਸੇਕ - 37}}</noinclude> scwh9ynmuz4l91lntxc69plkiwibr9n 217474 217473 2026-05-07T15:43:51Z Aman Arora PTL 1841 217474 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Aman Arora PTL" /></noinclude>________________ ਇਕ ਮਾਣ-ਅਭਿਮਾਨ ਜਿਹਾ ‘ਹਾਰ ਜਾਣਾ ਮਰਦਾਂ ਨੂੰ ਮਿਹਣਾ ਤੇ ਡੁੱਬ ਜਾਣਾ ਮੱਛੀਆਂ ਨੂੰ ਮਨ-ਮਸਤਕ ਵਿਚ ਚੇਤੇ ਆਇਆ ਮੈਂ ਫਿਰ ਤੁਰ ਪਿਆ ਨਿੱਕੇ ਨਿੱਕੇ ਕਦਮ ਪੁੱਟਦਾ ਛੋਟੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਪੁਲਾਂਘਾਂ ਭਰਦਾ ਸਾਹਸ ਦੇ ਸਾਹ ਬਟੋਰਦਾ ਮੈਂ ਤਾਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸਾਂ ਜਾਣਾ ਪਰਬਤਾਂ ਦੇ ਪਾਰ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦੇ ਨਵੇਂ ਰੰਗਾਂ ਸੰਗ ਸੁਰ ਹੋਣ। ਕੁੱਝ ਚੜ੍ਹਾਈ ਚੜ ਸਾਹ ਫੁੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੰਭ-ਹੁੱਟ ਕਿਸੇ ਚਟਾਨ ਨਾਲ ਢਾਸਣਾ ਲਾ ਬੈਠ ਜਾਂਦਾ। ਦਿਓ-ਕੱਦ ਪਹਾੜਾਂ ਵੱਲ ਵੇਖ ਜੀਅ 'ਚ ਆਉਂਦਾ ਮੈਂ ਕਿੱਡਾ ਛੋਟਾ ਹਾਂ ਤੇ ਕਿੰਨਾ ਹਾਂ ਨਿਤਾਣਾ ਇਸ ਨਿੱਕੇ-ਪਣ ਦਾ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹੋਇਆ ਅਹਿਸਾਸ। ਇੰਜ ਹੀ ਉੱਠਦਾ ਬੈਠਦਾ ਹਾਰ ਨੂੰ ਜਿੱਤ 'ਚ ਬਦਲਦਾ ਆਖ਼ਰ ਮੈਂ ਪਹੁੰਚ ਹੀ ਗਿਆ ਪਹਾੜ ਦੀ ਉੱਚੀ ਟੀਸੀ 'ਤੇ। ਛਾਂਵਾਂ ਅੰਦਰਲਾ ਸੇਕ - 37<noinclude>{{rh||ਛਾਵਾਂ ਅੰਦਰਲਾ ਸੇਕ - 37}}</noinclude> nvsi9cttccvzk799n5hmuq1pwk9px4u 217475 217474 2026-05-07T15:49:17Z Aman Arora PTL 1841 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ 217475 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Aman Arora PTL" /></noinclude> ਇਕ ਮਾਣ-ਅਭਿਮਾਨ ਜਿਹਾ 'ਹਾਰ ਜਾਣਾ ਮਰਦਾਂ ਨੂੰ ਮਿਹਣਾ ਤੇ ਡੁੱਬ ਜਾਣਾ ਮੱਛੀਆਂ ਨੂੰ' ਮਨ-ਮਸਤਕ ਵਿਚ ਚੇਤੇ ਆਇਆ ਮੈਂ ਫਿਰ ਤੁਰ ਪਿਆ ਨਿੱਕੇ ਨਿੱਕੇ ਕਦਮ ਪੁੱਟਦਾ ਛੋਟੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਪੁਲਾਂਘਾਂ ਭਰਦਾ ਸਾਹਸ ਦੇ ਸਾਹ ਬਟੋਰਦਾ ਮੈਂ ਤਾਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸਾਂ ਜਾਣਾ ਪਰਬਤਾਂ ਦੇ ਪਾਰ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦੇ ਨਵੇਂ ਰੰਗਾਂ ਸੰਗ ਸੁਰ ਹੋਣ। ਕੁੱਝ ਚੜ੍ਹਾਈ ਚੜ ਸਾਹ ਫੁੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੰਭ-ਹੁੱਟ ਕਿਸੇ ਚਟਾਨ ਨਾਲ ਢਾਸਣਾ ਲਾ ਬੈਠ ਜਾਂਦਾ। ਦਿਓ-ਕੱਦ ਪਹਾੜਾਂ ਵੱਲ ਵੇਖ ਜੀਅ 'ਚ ਆਉਂਦਾ ਮੈਂ ਕਿੱਡਾ ਛੋਟਾ ਹਾਂ ਤੇ ਕਿੰਨਾ ਹਾਂ ਨਿਤਾਣਾ ਇਸ ਨਿੱਕੇ-ਪਣ ਦਾ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹੋਇਆ ਅਹਿਸਾਸ। ਇੰਜ ਹੀ ਉੱਠਦਾ ਬੈਠਦਾ ਹਾਰ ਨੂੰ ਜਿੱਤ 'ਚ ਬਦਲਦਾ ਆਖ਼ਰ ਮੈਂ ਪਹੁੰਚ ਹੀ ਗਿਆ ਪਹਾੜ ਦੀ ਉੱਚੀ ਟੀਸੀ 'ਤੇ। ਛਾਂਵਾਂ ਅੰਦਰਲਾ ਸੇਕ - 37<noinclude>{{rh||ਛਾਵਾਂ ਅੰਦਰਲਾ ਸੇਕ - 37}}</noinclude> s94z12gwzp25nwzdi5uoltatinc9jm4 217476 217475 2026-05-07T15:50:01Z Aman Arora PTL 1841 217476 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Aman Arora PTL" /></noinclude> ਇਕ ਮਾਣ-ਅਭਿਮਾਨ ਜਿਹਾ {{Block center|<poem>'ਹਾਰ ਜਾਣਾ ਮਰਦਾਂ ਨੂੰ ਮਿਹਣਾ ਤੇ ਡੁੱਬ ਜਾਣਾ ਮੱਛੀਆਂ ਨੂੰ' ਮਨ-ਮਸਤਕ ਵਿਚ ਚੇਤੇ ਆਇਆ ਮੈਂ ਫਿਰ ਤੁਰ ਪਿਆ ਨਿੱਕੇ ਨਿੱਕੇ ਕਦਮ ਪੁੱਟਦਾ ਛੋਟੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਪੁਲਾਂਘਾਂ ਭਰਦਾ ਸਾਹਸ ਦੇ ਸਾਹ ਬਟੋਰਦਾ ਮੈਂ ਤਾਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸਾਂ ਜਾਣਾ ਪਰਬਤਾਂ ਦੇ ਪਾਰ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦੇ ਨਵੇਂ ਰੰਗਾਂ ਸੰਗ ਸੁਰ ਹੋਣ। ਕੁੱਝ ਚੜ੍ਹਾਈ ਚੜ ਸਾਹ ਫੁੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੰਭ-ਹੁੱਟ ਕਿਸੇ ਚਟਾਨ ਨਾਲ ਢਾਸਣਾ ਲਾ ਬੈਠ ਜਾਂਦਾ। ਦਿਓ-ਕੱਦ ਪਹਾੜਾਂ ਵੱਲ ਵੇਖ ਜੀਅ 'ਚ ਆਉਂਦਾ ਮੈਂ ਕਿੱਡਾ ਛੋਟਾ ਹਾਂ ਤੇ ਕਿੰਨਾ ਹਾਂ ਨਿਤਾਣਾ ਇਸ ਨਿੱਕੇ-ਪਣ ਦਾ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹੋਇਆ ਅਹਿਸਾਸ। ਇੰਜ ਹੀ ਉੱਠਦਾ ਬੈਠਦਾ ਹਾਰ ਨੂੰ ਜਿੱਤ 'ਚ ਬਦਲਦਾ ਆਖ਼ਰ ਮੈਂ ਪਹੁੰਚ ਹੀ ਗਿਆ ਪਹਾੜ ਦੀ ਉੱਚੀ ਟੀਸੀ 'ਤੇ।</poem>}} ਛਾਂਵਾਂ ਅੰਦਰਲਾ ਸੇਕ - 37<noinclude>{{rh||ਛਾਵਾਂ ਅੰਦਰਲਾ ਸੇਕ - 37}}</noinclude> cszmm4brc6tfd3wvsizn9b4yf7k6erg 217497 217476 2026-05-08T06:54:15Z Aman Arora PTL 1841 /* ਸੋਧਣਾ */ 217497 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aman Arora PTL" /></noinclude>{{Block center|<poem> '''{{larger|ਇਕ ਮਾਣ-ਅਭਿਮਾਨ ਜਿਹਾ}}''' 'ਹਾਰ ਜਾਣਾ ਮਰਦਾਂ ਨੂੰ ਮਿਹਣਾ ਤੇ ਡੁੱਬ ਜਾਣਾ ਮੱਛੀਆਂ ਨੂੰ' ਮਨ-ਮਸਤਕ ਵਿਚ ਚੇਤੇ ਆਇਆ ਮੈਂ ਫਿਰ ਤੁਰ ਪਿਆ ਨਿੱਕੇ ਨਿੱਕੇ ਕਦਮ ਪੁੱਟਦਾ ਛੋਟੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਪੁਲਾਂਘਾਂ ਭਰਦਾ ਸਾਹਸ ਦੇ ਸਾਹ ਬਟੋਰਦਾ ਮੈਂ ਤਾਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸਾਂ ਜਾਣਾ ਪਰਬਤਾਂ ਦੇ ਪਾਰ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦੇ ਨਵੇਂ ਰੰਗਾਂ ਸੰਗ ਸੁਰ ਹੋਣ। ਕੁੱਝ ਚੜ੍ਹਾਈ ਚੜ ਸਾਹ ਫੁੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੰਭ-ਹੁੱਟ ਕਿਸੇ ਚਟਾਨ ਨਾਲ ਢਾਸਣਾ ਲਾ ਬੈਠ ਜਾਂਦਾ। ਦਿਓ-ਕੱਦ ਪਹਾੜਾਂ ਵੱਲ ਵੇਖ ਜੀਅ 'ਚ ਆਉਂਦਾ ਮੈਂ ਕਿੱਡਾ ਛੋਟਾ ਹਾਂ ਤੇ ਕਿੰਨਾ ਹਾਂ ਨਿਤਾਣਾ ਇਸ ਨਿੱਕੇ-ਪਣ ਦਾ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹੋਇਆ ਅਹਿਸਾਸ। ਇੰਜ ਹੀ ਉੱਠਦਾ ਬੈਠਦਾ ਹਾਰ ਨੂੰ ਜਿੱਤ 'ਚ ਬਦਲਦਾ ਆਖ਼ਰ ਮੈਂ ਪਹੁੰਚ ਹੀ ਗਿਆ ਪਹਾੜ ਦੀ ਉੱਚੀ ਟੀਸੀ 'ਤੇ।</poem>}}<noinclude>{{rh||ਛਾਵਾਂ ਅੰਦਰਲਾ ਸੇਕ - 37}}</noinclude> 3t3faplknrr3o13nrsk9mi4np9xih7c 250 72187 217482 2026-05-08T04:23:27Z Marde Sehajpreet kaur 1774 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿਸ਼ਾਬ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੀ ਘਟਨਾ ਸੁਪਨਾ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸੱਚਾਈ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਬੱਚਾ ਆਪਣੇ ਬਿਸਤਰੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪਿਸ਼ਾਬ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਇੱਕ ਸਵੇਰ ਲੜਕੇ ਦੇ ਜਾਗਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਘਰ ਦਾ ਕੋਈ ਮੈਂਬਰ ਬੱ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217482 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Marde Sehajpreet kaur" /></noinclude>ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿਸ਼ਾਬ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੀ ਘਟਨਾ ਸੁਪਨਾ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸੱਚਾਈ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਬੱਚਾ ਆਪਣੇ ਬਿਸਤਰੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪਿਸ਼ਾਬ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਇੱਕ ਸਵੇਰ ਲੜਕੇ ਦੇ ਜਾਗਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਘਰ ਦਾ ਕੋਈ ਮੈਂਬਰ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਗਿੱਲੇ ਬਿਸਤਰੇ ਦੀ ਥਾਂ ਸੁੱਕਾ ਬਿਸਤਰਾ ਵਿਛਾ ਦੇਵੇ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਵਾ ਦੇਵੇ ਤਾਂ ਜਾਗਣ ਤੇ ਬੱਚਾ ਉਤਸੁਕਤਾ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਬਿਸਤਰੇ ਨੂੰ ਦੇਖੇਗਾ। ਸਾਰੇ ਕੱਪੜੇ ਖੁਸ਼ਕ ਦੇਖਕੇ ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਛਲਾਂਗਾ ਮਾਰਦਾ ਹੋਇਆ ਆਪਣੀ ਮੰਮੀ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਕਹੇਗਾ- “ਮੰਮੀ, ਰਾਤ ਮੈਂ ਮੰਜੇ ਤੇ ਪਿਸ਼ਾਬ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਬਾਹਰ ਜਾ ਕੇ ਪਿਸ਼ਾਬ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪਿਸ਼ਾਬ ਕੀਤਾ ਸੀ ।” ਇਹ ਲੜਕਾ ਪੂਰਾ ਸੱਚ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਅਸਲੀਅਤ ਨਹੀ। ਇਹ ਸੱਚ ਇਸ ਲਈ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਬੱਚੇ ਦਾ ਅੰਤਰਮੁਖੀ ਅਨੁਭਵ ਹੈ। ਇਹ ਹਕੀਕੀ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਜਾਂਚ ਪੜਤਾਲ ਕਰਨ ਤੇ ਸੱਚਾਈ ਇਹ ਨਿਕਲੇਗੀ ਕਿ ਬੱਚੇ ਨੇ ਬਿਸਤਰੇ ਤੇ ਪਿਸ਼ਾਬ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਭੁਲੇਖਾ ਪਾਊ ਤਜ਼ਰਬਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੇ ਕੋਈ ਯਕੀਨ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਭੁਲੇਖਾ ਪਾਊ ਅਨੁਭਵ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ: ਗਿਆਨ ਇੰਦਰੀਆਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਭਰਮ, ਮਾਨਸਿਕ ਭਰਮ ਅਤੇ ਝੂਠੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ। ਆਓ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗਿਆਨ ਇੰਦਰੀਆਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਭਰਮਾਂ ਨੂੰ ਲਈਏ। ਪੰਜ ਗਿਆਨ-ਇੰਦਰੀਆਂ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਹ ਵੀ ਪੰਜ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਵਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਭਰਮ, ਸੁਆਦ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਭਰਮ, ਸੁਣਨ ਵਾਲੇ ਭਰਮ, ਛੋਹ ਸੰਬੰਧੀ ਭਰਮ, ਸੁੰਘਣ ਵਾਲੇ ਭਰਮ ਗਰਮੀ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲੁੱਕ ਵਾਲੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ਉੱਪਰ ਪਾਣੀ ਦੇ ਭੁਲੇਖੇ ਪੈਣੇ-ਨਜ਼ਰ ਦਾ ਭਰਮ ਹੈ। ਇਹ ਦੂਰ ਤੋਂ ਅਸਲੀ ਵਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਮ੍ਰਿਗ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦਾ ਇਹ ਭੁਲੇਖਾ ਨੇੜੇ ਜਾ ਕੇ ਦੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿੱਕਰ ਦੇ ਪੱਤੇ ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਣੀ ਪੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਮਿੱਠਾ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਮਿੱਠਾ ਨਹੀ ਹੁੰਦਾ। ਇਹ ਕੇਵਲ ਸੁਆਦ ਦਾ ਹੀ ਭੁਲੇਖਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਜਾਂਚ ਪੜਤਾਲ ਦੂਸਰੇ ਬੰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਪਿਲਾ ਕੇ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਿਨਾਂ ਨੇ ਕਿੱਕਰ ਦੇ ਪੱਤੇ ਨਾ ਖਾਧੇ ਹੋਣ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਭੂਤ-ਪਰੇਤ, ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤੇ, ਪਰੀਆਂ ਫਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਅਤੇ ਦਿਉਆਂ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰਿੜ ਵਿਸ਼ਵਾਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਹੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਨਜ਼ਰ ਦੇ ਭਰਮ ਕਰਕੇ ਵਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਡਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਬਚਪਨ ਦੇ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਵਿੱਚ ਭਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬਹੁਤੇ ਲੋਕ ਇਸਦੇ ਨੇੜੇ ਜਾ ਕੇ ਜਾਂਚ ਪੜਤਾਲ ਕਰਨ ਦਾ ਹੌਸਲਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਉਹ ਲੋਕ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਗੱਲਾਂ ਦੀ ਹੌਸਲੇ ਨਾਲ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਜਾਂਚ ਪੜਤਾਲ ਕੀਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਨਜ਼ਰ ਦੇ ਭਰਮ ਕਰਕੇ ਹੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਾਦੂਗਰਾਂ ਦੇ ਤਮਾਸ਼ੇ ਅਤੇ ਚਮਤਕਾਰੀ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਚਮਤਕਾਰ ਸਭ ਨਜ਼ਰ ਦੇ ਭਰਮ ਹਨ। ਜਾਦੂਗਰ ਅਤੇ ਚਮਤਕਾਰੀ ਆਦਮੀ ਆਪਣੇ ਪਾਖੰਡਾਂ ਦੇ ਨੰਗੇ ਹੋਣ ਦੇ ਡਰ ਤੋਂ ਕਦੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਜਾਂ ਕੱਪੜਿਆਂ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਲੈਣ ਦਿੰਦੇ। ਆਉ ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਆਪਣਾ ਧਿਆਨ ਮਾਨਸਿਕ ਭਰਮਾਂ ਵੱਲ ਮੋੜੀਏ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਮਾਨਸਿਕ ਭਰਮ ਭੁਲੇਖਾ ਪਾਊ, ਮਾਨਸਿਕ ਅਨੁਭਵ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨਾਂ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਭੌਤਿਕ, ਰਸਾਇਣਕ, ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਭੌਤਿਕ ਉਕਸਾਵੇ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਦੇ ਡਾਕਟਰ ਵਾਲਟਰ ਹੈੱਸ, ਯੇਲ ਯੂਨਿਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਜੇ ਡੀਲਗਾਡੋ 51<noinclude></noinclude> gtbipd8or55njbeyl7yivqifbk3kwwj 217502 217482 2026-05-08T10:55:47Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 217502 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|51||}}</noinclude>ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿਸ਼ਾਬ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੀ ਘਟਨਾ ਸੁਪਨਾ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸੱਚਾਈ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਬੱਚਾ ਆਪਣੇ ਬਿਸਤਰੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪਿਸ਼ਾਬ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਜੇ ਇੱਕ ਸਵੇਰ ਲੜਕੇ ਦੇ ਜਾਗਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਘਰ ਦਾ ਕੋਈ ਮੈਂਬਰ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਗਿੱਲੇ ਬਿਸਤਰੇ ਦੀ ਥਾਂ ਸੁੱਕਾ ਬਿਸਤਰਾ ਵਿਛਾ ਦੇਵੇ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਵਾ ਦੇਵੇ ਤਾਂ ਜਾਗਣ ਤੇ ਬੱਚਾ ਉਤਸੁਕਤਾ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਬਿਸਤਰੇ ਨੂੰ ਦੇਖੇਗਾ। ਸਾਰੇ ਕੱਪੜੇ ਖੁਸ਼ਕ ਦੇਖਕੇ ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਛਲਾਂਗਾ ਮਾਰਦਾ ਹੋਇਆ ਆਪਣੀ ਮੰਮੀ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਕਹੇਗਾ- “ਮੰਮੀ, ਰਾਤ ਮੈਂ ਮੰਜੇ ਤੇ ਪਿਸ਼ਾਬ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਬਾਹਰ ਜਾ ਕੇ ਪਿਸ਼ਾਬ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪਿਸ਼ਾਬ ਕੀਤਾ ਸੀ ।” {{gap}}ਇਹ ਲੜਕਾ ਪੂਰਾ ਸੱਚ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਅਸਲੀਅਤ ਨਹੀ। ਇਹ ਸੱਚ ਇਸ ਲਈ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਬੱਚੇ ਦਾ ਅੰਤਰਮੁਖੀ ਅਨੁਭਵ ਹੈ। ਇਹ ਹਕੀਕੀ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਜਾਂਚ ਪੜਤਾਲ ਕਰਨ ਤੇ ਸੱਚਾਈ ਇਹ ਨਿਕਲੇਗੀ ਕਿ ਬੱਚੇ ਨੇ ਬਿਸਤਰੇ ਤੇ ਪਿਸ਼ਾਬ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਭੁਲੇਖਾ ਪਾਊ ਤਜ਼ਰਬਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੇ ਕੋਈ ਯਕੀਨ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। {{gap}}ਭੁਲੇਖਾ ਪਾਊ ਅਨੁਭਵ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ: ਗਿਆਨ ਇੰਦਰੀਆਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਭਰਮ, ਮਾਨਸਿਕ ਭਰਮ ਅਤੇ ਝੂਠੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ। ਆਓ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗਿਆਨ ਇੰਦਰੀਆਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਭਰਮਾਂ ਨੂੰ ਲਈਏ। ਪੰਜ ਗਿਆਨ-ਇੰਦਰੀਆਂ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਹ ਵੀ ਪੰਜ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਵਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਭਰਮ, ਸੁਆਦ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਭਰਮ, ਸੁਣਨ ਵਾਲੇ ਭਰਮ, ਛੋਹ ਸੰਬੰਧੀ ਭਰਮ, ਸੁੰਘਣ ਵਾਲੇ ਭਰਮ। {{gap}}ਗਰਮੀ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲੁੱਕ ਵਾਲੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ਉੱਪਰ ਪਾਣੀ ਦੇ ਭੁਲੇਖੇ ਪੈਣੇ-ਨਜ਼ਰ ਦਾ ਭਰਮ ਹੈ। ਇਹ ਦੂਰ ਤੋਂ ਅਸਲੀ ਵਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਮ੍ਰਿਗ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦਾ ਇਹ ਭੁਲੇਖਾ ਨੇੜੇ ਜਾ ਕੇ ਦੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਜਦੋਂ ਕਿੱਕਰ ਦੇ ਪੱਤੇ ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਣੀ ਪੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਮਿੱਠਾ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਮਿੱਠਾ ਨਹੀ ਹੁੰਦਾ। ਇਹ ਕੇਵਲ ਸੁਆਦ ਦਾ ਹੀ ਭੁਲੇਖਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਜਾਂਚ ਪੜਤਾਲ ਦੂਸਰੇ ਬੰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਪਿਲਾ ਕੇ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਿਨਾਂ ਨੇ ਕਿੱਕਰ ਦੇ ਪੱਤੇ ਨਾ ਖਾਧੇ ਹੋਣ। {{gap}}ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਭੂਤ-ਪਰੇਤ, ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤੇ, ਪਰੀਆਂ ਫਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਅਤੇ ਦਿਉਆਂ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰਿੜ ਵਿਸ਼ਵਾਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਹੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਨਜ਼ਰ ਦੇ ਭਰਮ ਕਰਕੇ ਵਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਡਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਬਚਪਨ ਦੇ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਵਿੱਚ ਭਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬਹੁਤੇ ਲੋਕ ਇਸਦੇ ਨੇੜੇ ਜਾ ਕੇ ਜਾਂਚ ਪੜਤਾਲ ਕਰਨ ਦਾ ਹੌਸਲਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਉਹ ਲੋਕ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਗੱਲਾਂ ਦੀ ਹੌਸਲੇ ਨਾਲ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਜਾਂਚ ਪੜਤਾਲ ਕੀਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਨਜ਼ਰ ਦੇ ਭਰਮ ਕਰਕੇ ਹੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। {{gap}}ਜਾਦੂਗਰਾਂ ਦੇ ਤਮਾਸ਼ੇ ਅਤੇ ਚਮਤਕਾਰੀ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਚਮਤਕਾਰ ਸਭ ਨਜ਼ਰ ਦੇ ਭਰਮ ਹਨ। ਜਾਦੂਗਰ ਅਤੇ ਚਮਤਕਾਰੀ ਆਦਮੀ ਆਪਣੇ ਪਾਖੰਡਾਂ ਦੇ ਨੰਗੇ ਹੋਣ ਦੇ ਡਰ ਤੋਂ ਕਦੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਜਾਂ ਕੱਪੜਿਆਂ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਲੈਣ ਦਿੰਦੇ। {{gap}}ਆਉ ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਆਪਣਾ ਧਿਆਨ ਮਾਨਸਿਕ ਭਰਮਾਂ ਵੱਲ ਮੋੜੀਏ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਮਾਨਸਿਕ ਭਰਮ ਭੁਲੇਖਾ ਪਾਊ, ਮਾਨਸਿਕ ਅਨੁਭਵ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨਾਂ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਭੌਤਿਕ, ਰਸਾਇਣਕ, ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਭੌਤਿਕ ਉਕਸਾਵੇ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਦੇ ਡਾਕਟਰ ਵਾਲਟਰ ਹੈੱਸ, ਯੇਲ ਯੂਨਿਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਜੇ ਡੀਲਗਾਡੋ<noinclude></noinclude> eac3awhpdm3ryh476kqpr4v28d2k25w 250 72188 217483 2026-05-08T04:23:52Z Marde Sehajpreet kaur 1774 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਅਤੇ ਮਿਸ਼ੀਗਨ ਯੂਨਿਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਜੇਮਸ ਓਲਡਜ਼ ਆਦਿ ਡਾਕਟਰ ਨਕਲੀ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਡਰ, ਭੁੱਖ, ਦੁੱਖ, ਨੀਂਦ, ਪਿਆਰ, ਉਤਸੁਕਤਾ, ਦੋਸਤੀ, ਨਫ਼ਰਤ, ਚੀਸ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਆਦਿ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਲ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217483 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Marde Sehajpreet kaur" /></noinclude>ਅਤੇ ਮਿਸ਼ੀਗਨ ਯੂਨਿਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਜੇਮਸ ਓਲਡਜ਼ ਆਦਿ ਡਾਕਟਰ ਨਕਲੀ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਡਰ, ਭੁੱਖ, ਦੁੱਖ, ਨੀਂਦ, ਪਿਆਰ, ਉਤਸੁਕਤਾ, ਦੋਸਤੀ, ਨਫ਼ਰਤ, ਚੀਸ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਆਦਿ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਲ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਹ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਬਿਜਲੀ ਤਰੰਗਾਂ ਰਾਹੀਂ ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਨਾੜੀ ਸੈੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਉਤਸੁਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਕੇ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਆਮ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਗਿਆਨ ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਲੈਅਬੱਧ ਉਤੇਜਨਾ ਦੇਣੀ- ਜਿਵੇਂ ਢੋਲ ਦੀ ਤਾਲ, ਤੁੱਕਾਂ ਦੀ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਦੁਹਰਾਈ, ਗੀਤ ਗਾਉਣੇ, ਕਾਵਿਮਈ ਟੁਕੜੀਆਂ ਬੋਲਣੀਆਂ, ਨਾਹਰੇ ਲਾਉਣੇ, ਨੱਚਣਾ, ਜਾਗਦੀਆਂ ਬੁਝਦੀਆਂ ਰੋਸ਼ਨੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ, ਕਿਸੇ ਚਮਕਦਾਰ ਲਾਟ ਜਾਂ ਕਾਲੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਉੱਤੇ ਨਿਗ੍ਹਾ ਟਿਕਾਉਣੀ ਆਦਿ- ਇਹ ਸਭ ਸਾਧਾਂ ਚੇਲਿਆਂ, ਪੁੱਛਾਂ ਦੇਣ ਜਾਂ ਹਜਰਾਇਤ ਕੱਢਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਆਮ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਢੰਗ ਹਨ, ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿੱਚ ਭਰਮਿਕ ਅਨੁਭਵ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਤਾਂਤਰਿਕਾਂ ਕੋਲ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਉਤਸਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਚਦੇ ਹੋਏ ਜਾਂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਮੈਚ ਜਾਂ ਪੌਪ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਾਮਾਂ ਦੌਰਾਨ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਅਜੋਬੋ-ਗਰੀਬ ਹਰਕਤਾਂ, ਨਾੜੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨੂੰ ਲੈਅਬੱਧ ਉਤੇਜਨਾ ਮਿਲਣ ਦਾ ਹੀ ਸਿੱਟਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਰਸਾਇਣਕ ਉਤੇਜਕ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸਾਡੇ ਵੱਡ-ਵਡੇਰੇ ਅਫੀਮ, ਗਾਂਜਾ, ਧਤੂਰਾ ਆਦਿ ਖਾ ਕੇ ਮਾਨਸਿਕ ਭਰਮ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਮਦਰਾਸ ਦੀ ਮੁਥੂਮੁਦਾਲੀ ਗਲੀ ਵਿੱਚ ਬਾਲਾਗੀ ਮੰਦਿਰ ਮਦਰਾਸ ਦੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਜਿਹੜੇ ਭਗਤ ਉਥੇ ਪੂਜਾ ਤੋਂ ਬਾਦ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਖਾਂਦੇ ਹਨ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਪਰਮ-ਅਨੰਦ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਦੇਵ ਭੋਜਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਭੇਟਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਦ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਭਗਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।7 ਮਈ 1963 ਨੂੰ ਇਥੋਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਪੁਜਾਰੀ ਨੂੰ ਗਾਂਜਾ ਰੱਖਣ ਦੇ ਅਪਰਾਧ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਮੁਕੱਦਮੇ ਦੌਰਾਨ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਇਸ ਪੁਜਾਰੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਵਿੱਚ ਗਾਂਜਾ ਮਿਲਾਉਣ ਦੀ ਆਦਤ ਸੀ। ਪੁਜਾਰੀ ਗਾਂਜੇ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਧਾਰਮਿਕ ਅਨੁਭਵ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦਾ ਢੰਗ ਜਾਣਦਾ ਸੀ। ਮਾਨਸਿਕ ਨਸ਼ਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅਨੇਕਾਂ ਦਵਾਈਆਂ ਜਿਵੇਂ ਐਲ. ਐਸ. ਡੀ (L.S.D.) ਹੀਰੋਇਨ ਆਦਿ ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਮਾਨਸਿਕ ਉਤੇਜਕ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਲਾਰਜੈਕਟਿਲ, ਲਿਬਰੀਅਮ, ਵੈਲੀਅਮ, ਮਿਲਟਨ ਅਤੇ ਅਮਿਟਲ-ਸੋਡੀਅਮ ਆਦਿ ਦਵਾਈਆਂ ਮਾਨਸਿਕ ਸੁਸਤੀ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਹਨ। ਡਾਕਟਰ ਅਲਬਰਟ ਹੌਫ਼ਮੈਨ ਐਲ. ਐਸ. ਡੀ (L.S.D.) ਦੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਮਾਤਰਾ ਖਾ ਕੇ ਆਪਣਾ ਤਜ਼ਰਬਾ ਹੇਠ ਲਿਖਿਆ ਦਾਸਦਾ ਹੈ “ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਇਹ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਲਟਕ ਗਈ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮਰੇ ਹੋਏ ਸਰੀਰ ਵੱਲ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਚੀਕਾਂ ਮਾਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।” ਐਲ. ਐਸ. ਡੀ (L.S.D.) ਦੇ ਇੱਕ ਗਰੇਨ ਦਾ 1/10 ਲੱਖਵਾਂ ਭਾਗ ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਵਿੱਚ ਮਾਨਸਿਕ ਭਰਮ ਜਾਂ ਧਾਰਮਿਕ ਮਸਤੀ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਫੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਧਾਰਮਿਕ ਅਨੁਭਵ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਐਲ. ਐਸ. ਡੀ (L.S.D.) ਵਰਗੇ ਰਸਾਇਣਕ ਪਦਾਰਥ, ਧਾਰਮਿਕ ਸ਼ੈਦਾਈਆਂ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਕਾਰ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਖੂਨ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਡਾਕਟਰ ਕੁਆਸਟਲ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰ ਵ੍ਹੀਟਲੇ ਨੇ ਇਹ ਨਤੀਜਾ ਕੱਢਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਾਧੂਆਂ, ਸੰਤਾਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਗੈਬੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਆਦਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਿਹੜੇ ਕਿ 52<noinclude></noinclude> 3zmjb6nbu6co5egxa8hk7iz32jdxgky 217503 217483 2026-05-08T11:04:15Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 217503 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|52||}}</noinclude>ਅਤੇ ਮਿਸ਼ੀਗਨ ਯੂਨਿਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਜੇਮਸ ਓਲਡਜ਼ ਆਦਿ ਡਾਕਟਰ ਨਕਲੀ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਡਰ, ਭੁੱਖ, ਦੁੱਖ, ਨੀਂਦ, ਪਿਆਰ, ਉਤਸੁਕਤਾ, ਦੋਸਤੀ, ਨਫ਼ਰਤ, ਚੀਸ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਆਦਿ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਲ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਹ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਬਿਜਲੀ ਤਰੰਗਾਂ ਰਾਹੀਂ ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਨਾੜੀ ਸੈੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਉਤਸੁਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਕੇ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਆਮ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰਦੀਆਂ ਹਨ। {{gap}}ਗਿਆਨ ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਲੈਅਬੱਧ ਉਤੇਜਨਾ ਦੇਣੀ- ਜਿਵੇਂ ਢੋਲ ਦੀ ਤਾਲ, ਤੁੱਕਾਂ ਦੀ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਦੁਹਰਾਈ, ਗੀਤ ਗਾਉਣੇ, ਕਾਵਿਮਈ ਟੁਕੜੀਆਂ ਬੋਲਣੀਆਂ, ਨਾਹਰੇ ਲਾਉਣੇ, ਨੱਚਣਾ, ਜਾਗਦੀਆਂ ਬੁਝਦੀਆਂ ਰੋਸ਼ਨੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ, ਕਿਸੇ ਚਮਕਦਾਰ ਲਾਟ ਜਾਂ ਕਾਲੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਉੱਤੇ ਨਿਗ੍ਹਾ ਟਿਕਾਉਣੀ ਆਦਿ- ਇਹ ਸਭ ਸਾਧਾਂ ਚੇਲਿਆਂ, ਪੁੱਛਾਂ ਦੇਣ ਜਾਂ ਹਜਰਾਇਤ ਕੱਢਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਆਮ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਢੰਗ ਹਨ, ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿੱਚ ਭਰਮਿਕ ਅਨੁਭਵ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। {{gap}}ਤਾਂਤਰਿਕਾਂ ਕੋਲ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਉਤਸਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਚਦੇ ਹੋਏ ਜਾਂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਮੈਚ ਜਾਂ ਪੌਪ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਾਮਾਂ ਦੌਰਾਨ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਅਜੋਬੋ-ਗਰੀਬ ਹਰਕਤਾਂ, ਨਾੜੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨੂੰ ਲੈਅਬੱਧ ਉਤੇਜਨਾ ਮਿਲਣ ਦਾ ਹੀ ਸਿੱਟਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਰਸਾਇਣਕ ਉਤੇਜਕ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸਾਡੇ ਵੱਡ-ਵਡੇਰੇ ਅਫੀਮ, ਗਾਂਜਾ, ਧਤੂਰਾ ਆਦਿ ਖਾ ਕੇ ਮਾਨਸਿਕ ਭਰਮ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। {{gap}}ਮਦਰਾਸ ਦੀ ਮੁਥੂਮੁਦਾਲੀ ਗਲੀ ਵਿੱਚ ਬਾਲਾਗੀ ਮੰਦਿਰ ਮਦਰਾਸ ਦੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਜਿਹੜੇ ਭਗਤ ਉਥੇ ਪੂਜਾ ਤੋਂ ਬਾਦ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਖਾਂਦੇ ਹਨ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਪਰਮ-ਅਨੰਦ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਦੇਵ ਭੋਜਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਭੇਟਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਦ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਭਗਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 7 ਮਈ 1963 ਨੂੰ ਇਥੋਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਪੁਜਾਰੀ ਨੂੰ ਗਾਂਜਾ ਰੱਖਣ ਦੇ ਅਪਰਾਧ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਮੁਕੱਦਮੇ ਦੌਰਾਨ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਇਸ ਪੁਜਾਰੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਵਿੱਚ ਗਾਂਜਾ ਮਿਲਾਉਣ ਦੀ ਆਦਤ ਸੀ। ਪੁਜਾਰੀ ਗਾਂਜੇ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਧਾਰਮਿਕ ਅਨੁਭਵ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦਾ ਢੰਗ ਜਾਣਦਾ ਸੀ। {{gap}}ਮਾਨਸਿਕ ਨਸ਼ਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅਨੇਕਾਂ ਦਵਾਈਆਂ ਜਿਵੇਂ ਐਲ. ਐਸ. ਡੀ (L.S.D.) ਹੀਰੋਇਨ ਆਦਿ ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਮਾਨਸਿਕ ਉਤੇਜਕ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਲਾਰਜੈਕਟਿਲ, ਲਿਬਰੀਅਮ, ਵੈਲੀਅਮ, ਮਿਲਟਨ ਅਤੇ ਅਮਿਟਲ-ਸੋਡੀਅਮ ਆਦਿ ਦਵਾਈਆਂ ਮਾਨਸਿਕ ਸੁਸਤੀ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਹਨ। ਡਾਕਟਰ ਅਲਬਰਟ ਹੌਫ਼ਮੈਨ ਐਲ. ਐਸ. ਡੀ (L.S.D.) ਦੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਮਾਤਰਾ ਖਾ ਕੇ ਆਪਣਾ ਤਜ਼ਰਬਾ ਹੇਠ ਲਿਖਿਆ ਦਾਸਦਾ ਹੈ “ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਇਹ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਲਟਕ ਗਈ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮਰੇ ਹੋਏ ਸਰੀਰ ਵੱਲ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਚੀਕਾਂ ਮਾਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।” {{gap}}ਐਲ. ਐਸ. ਡੀ (L.S.D.) ਦੇ ਇੱਕ ਗਰੇਨ ਦਾ 1/10 ਲੱਖਵਾਂ ਭਾਗ ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਵਿੱਚ ਮਾਨਸਿਕ ਭਰਮ ਜਾਂ ਧਾਰਮਿਕ ਮਸਤੀ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਫੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਧਾਰਮਿਕ ਅਨੁਭਵ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਐਲ. ਐਸ. ਡੀ (L.S.D.) ਵਰਗੇ ਰਸਾਇਣਕ ਪਦਾਰਥ, ਧਾਰਮਿਕ ਸ਼ੈਦਾਈਆਂ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਕਾਰ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਖੂਨ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਡਾਕਟਰ ਕੁਆਸਟਲ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰ ਵ੍ਹੀਟਲੇ ਨੇ ਇਹ ਨਤੀਜਾ ਕੱਢਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਾਧੂਆਂ, ਸੰਤਾਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਗੈਬੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਆਦਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਿਹੜੇ ਕਿ<noinclude></noinclude> p2hyeymdt7nx9oho3ftf8mxooviadj8 250 72189 217484 2026-05-08T04:24:27Z Marde Sehajpreet kaur 1774 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਧਾਰਮਿਕ ਰਸਮਾਂ ਜਾਂ ਧਾਰਮਿਕ ਨਾਚ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਮਾਨਸਿਕ ਭਰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਾਨਸਿਕ ਭਰਮ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਰਸਾਇਣਕ ਤਬਦੀਲੀ ਕਰਕੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਅਸੀ ਉਤੇਜਨਾ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਤੀਸਰੇ ਪਦਾਰਥ ਜ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217484 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Marde Sehajpreet kaur" /></noinclude>ਧਾਰਮਿਕ ਰਸਮਾਂ ਜਾਂ ਧਾਰਮਿਕ ਨਾਚ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਮਾਨਸਿਕ ਭਰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਾਨਸਿਕ ਭਰਮ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਰਸਾਇਣਕ ਤਬਦੀਲੀ ਕਰਕੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਅਸੀ ਉਤੇਜਨਾ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਤੀਸਰੇ ਪਦਾਰਥ ਜੀਵ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਕਾਰਣਾਂ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰਾਂਗੇ। ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਆਰਲੈਂਡੋ ਮਿਲਰ ਅਤੇ ਐਲਨ ਫਿਸ਼ਰ ਨੇ ਇਹ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਕੁੱਝ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਕਾਰ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਰ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਆਦਮੀ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਮੁਕ ਭੁੱਖ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ XX ਕਰੋਮੋਸੋਮਜ਼ ਦੇ 22 ਜੋੜੇ ਅਤੇ ਇੱਕ XYY ਕਰੋਮੋਸੋਮਜ਼ (Chromosome) ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਆਮ ਆਦਮੀ ਵਿੱਚ XX ਕਰੋਮੋਸੋਮਜ਼ ਦੇ 22 ਜੋੜੇ ਅਤੇ XY ਕਰੋਮੋਸੋਮ ਦਾ ਇੱਕ ਜੋੜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ, ਕੁੱਝ ਵਿਟਾਮਿਨਾਂ ਅਤੇ ਪਾਚਕ ਰਸਾਂ ਦੀ ਕਮੀ ਵੀ ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਕਾਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਬੇਰੀ-ਬੇਰੀ ਰੋਗ ਵਿਟਾਮਿਨ ਬੀ ਦੀ ਕਮੀ ਕਰਕੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਾਗਲਾਂ ਵਾਲਾ ਵਰਤਾਉਂ ਇਸ ਰੋਗ ਦੀ ਪੱਕੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ। ਵਿਟਾਮਿਨ ਦੀ ਕਮੀ ਕਰਕੇ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਬਿਮਾਰੀ ਪਿਲਾਗਰਾ ਵੀ ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਕਾਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਿਟਾਮਿਨ ਪੂਰੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਦੇ ਕੇ ਪਹਿਲੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਵਿਟਾਮਿਨਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ, ਸਰੀਰ ਵਿਚਲੇ ਕੁੱਝ ਹਾਰਮੋਨਜ਼ ਦਾ ਗਲਤ ਸੰਤੁਲਨ, ਵੀ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਕਾਰ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਦਮੀ ਜਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਰਾਥਾਈਰਾਈਡ ਗਰੰਥੀ ਦੁਆਰਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਰਸ ਦੀ ਕਮੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਵੀ ਗੰਭੀਰ ਮਾਨਸਿਕ ਭਰਮ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮੇਰੀ ਇੱਕ ਭਤੀਜੀ ਸੀ। ਜਦ ਉੱਪਰ ਅਸਮਾਨ ਵੱਲ ਵੇਖਦੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮੇਰੀ ਮ੍ਰਿਤਕ ਮਾਂ ਦੀ ਰੂਹ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਸੀ। ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕੇਰਲਾ ਦੇ ਆਪਣੀ ਜੱਦੀ ਘਰ ਤੋਂ ਲੰਕਾ ਲੈ ਆਇਆ। ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਂਚ ਪੜਤਾਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਦ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਪੈਰਾਥਾਈਰਾਈਡ ਗਰੰਥੀ ਵਿੱਚ ਨੁਕਸ ਸੀ ਇਸ ਨੁਕਸ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਦੀ ਦਵਾਈ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਦੀ ਰੂਹ ਦਿੱਸਣੋ ਹਟ ਗਈ। ਆਉ ਹੁਣ ਅਸੀ ਮਨੋ ਵਿਗਿਆਨਕ ਕਾਰਨਾਂ ਵੱਲ ਝਾਤੀ ਮਾਰੀਏ। ਮਨੋ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਇਕ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣੀ ਪਹਿਚਾਣੀ ਸੱਚਾਈ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁੱਖੀ ਮਨ ਉਤੇ ਸੁਝਾਉ ਦਾ ਅਸਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਝਾਉ ਉਸਨੂੰ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਅਰਧ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਹਿਪਨੋਟਿਜ਼ਮ ਰਾਹੀਂ ਠੀਕ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਸੁਝਾਅ ਦੇ ਕੇ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ਼ (Brain Washing) ਇੱਕ ਹੌਲੀ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਹਿਪਨੋਸਿਸ ਦਾ ਅਮਲ ਹੈ।‘ਭੂਤ ਚਿੰਬੜੇ' ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਜਾਂ ਅਕਸਰ ਬਦਲੀ ਹੋਈ ਆਵਾਜ਼ ’ਚੋਂ ਬੋਲਣ ਦੇ ਅਮਲ ਨੂੰ ਮਨੋ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਵਿੱਚ ਗਲੋਸੋਲੇਲੀਆ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਸ਼ੈਤਾਨੀ ਨਾਚ ਦੌਰਾਨ ਵਿਸਮਾਦੀ ਲੋਰ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਰਾਜੀ ਹੋਣਾ, ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ, ਪੂਜਾ, ਧਾਰਮਿਕ ਯਾਤਰਾ, ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ, ਬਲੀ, ਟੂਣਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਪੀਣਾ ਜਾਂ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਆਦਿ ਗੱਲਾਂ ਕੁੱਝ ਵੀ ਨਹੀ ਹਨ, ਰਾਹੀਂ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਮਨ ਤੇ ਸੁਝਾਅ ਦੇ ਅਸਰ ਹਨ। ਸਿਰਫ ਹਿਪਨੋਟਿਜ਼ਮ ਡੂੰਘੀ ਸਮਾਧੀ ਜਾਂ ਕੀਲ ਲੈਣਾ ਆਦਿ ਸਭ ਗੱਲਾਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੇ ਹਿਪਨੋਟਿਜ਼ਮ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੀ 53<noinclude></noinclude> a6ghnz3hulqgq8mshrckpggsb0o0rhj 217504 217484 2026-05-08T11:13:33Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 217504 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|53||}}</noinclude>ਧਾਰਮਿਕ ਰਸਮਾਂ ਜਾਂ ਧਾਰਮਿਕ ਨਾਚ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਮਾਨਸਿਕ ਭਰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਾਨਸਿਕ ਭਰਮ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਰਸਾਇਣਕ ਤਬਦੀਲੀ ਕਰਕੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਹੁਣ ਅਸੀ ਉਤੇਜਨਾ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਤੀਸਰੇ ਪਦਾਰਥ ਜੀਵ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਕਾਰਣਾਂ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰਾਂਗੇ। ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਆਰਲੈਂਡੋ ਮਿਲਰ ਅਤੇ ਐਲਨ ਫਿਸ਼ਰ ਨੇ ਇਹ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਕੁੱਝ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਕਾਰ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਰ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਆਦਮੀ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਮੁਕ ਭੁੱਖ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ XX ਕਰੋਮੋਸੋਮਜ਼ ਦੇ 22 ਜੋੜੇ ਅਤੇ ਇੱਕ XYY ਕਰੋਮੋਸੋਮਜ਼ (Chromosome) ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਆਮ ਆਦਮੀ ਵਿੱਚ XX ਕਰੋਮੋਸੋਮਜ਼ ਦੇ 22 ਜੋੜੇ ਅਤੇ XY ਕਰੋਮੋਸੋਮ ਦਾ ਇੱਕ ਜੋੜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ, ਕੁੱਝ ਵਿਟਾਮਿਨਾਂ ਅਤੇ ਪਾਚਕ ਰਸਾਂ ਦੀ ਕਮੀ ਵੀ ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਕਾਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਬੇਰੀ-ਬੇਰੀ ਰੋਗ ਵਿਟਾਮਿਨ ਬੀ ਦੀ ਕਮੀ ਕਰਕੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਾਗਲਾਂ ਵਾਲਾ ਵਰਤਾਉਂ ਇਸ ਰੋਗ ਦੀ ਪੱਕੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ। ਵਿਟਾਮਿਨ ਦੀ ਕਮੀ ਕਰਕੇ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਬਿਮਾਰੀ ਪਿਲਾਗਰਾ ਵੀ ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਕਾਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਿਟਾਮਿਨ ਪੂਰੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਦੇ ਕੇ ਪਹਿਲੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਵਿਟਾਮਿਨਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ, ਸਰੀਰ ਵਿਚਲੇ ਕੁੱਝ ਹਾਰਮੋਨਜ਼ ਦਾ ਗਲਤ ਸੰਤੁਲਨ, ਵੀ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਕਾਰ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਦਮੀ ਜਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਰਾਥਾਈਰਾਈਡ ਗਰੰਥੀ ਦੁਆਰਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਰਸ ਦੀ ਕਮੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਵੀ ਗੰਭੀਰ ਮਾਨਸਿਕ ਭਰਮ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। {{gap}}ਮੇਰੀ ਇੱਕ ਭਤੀਜੀ ਸੀ। ਜਦ ਉੱਪਰ ਅਸਮਾਨ ਵੱਲ ਵੇਖਦੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮੇਰੀ ਮ੍ਰਿਤਕ ਮਾਂ ਦੀ ਰੂਹ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਸੀ। ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕੇਰਲਾ ਦੇ ਆਪਣੀ ਜੱਦੀ ਘਰ ਤੋਂ ਲੰਕਾ ਲੈ ਆਇਆ। ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਂਚ ਪੜਤਾਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਦ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਪੈਰਾਥਾਈਰਾਈਡ ਗਰੰਥੀ ਵਿੱਚ ਨੁਕਸ ਸੀ ਇਸ ਨੁਕਸ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਦੀ ਦਵਾਈ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਦੀ ਰੂਹ ਦਿੱਸਣੋ ਹਟ ਗਈ। {{gap}}ਆਉ ਹੁਣ ਅਸੀ ਮਨੋ ਵਿਗਿਆਨਕ ਕਾਰਨਾਂ ਵੱਲ ਝਾਤੀ ਮਾਰੀਏ। ਮਨੋ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਇਕ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣੀ ਪਹਿਚਾਣੀ ਸੱਚਾਈ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁੱਖੀ ਮਨ ਉਤੇ ਸੁਝਾਉ ਦਾ ਅਸਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਝਾਉ ਉਸਨੂੰ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਅਰਧ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਹਿਪਨੋਟਿਜ਼ਮ ਰਾਹੀਂ ਠੀਕ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਸੁਝਾਅ ਦੇ ਕੇ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ਼ (Brain Washing) ਇੱਕ ਹੌਲੀ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਹਿਪਨੋਸਿਸ ਦਾ ਅਮਲ ਹੈ।‘ਭੂਤ ਚਿੰਬੜੇ' ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਜਾਂ ਅਕਸਰ ਬਦਲੀ ਹੋਈ ਆਵਾਜ਼ ’ਚੋਂ ਬੋਲਣ ਦੇ ਅਮਲ ਨੂੰ ਮਨੋ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਵਿੱਚ ਗਲੋਸੋਲੇਲੀਆ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਸ਼ੈਤਾਨੀ ਨਾਚ ਦੌਰਾਨ ਵਿਸਮਾਦੀ ਲੋਰ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਰਾਜੀ ਹੋਣਾ, ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ, ਪੂਜਾ, ਧਾਰਮਿਕ ਯਾਤਰਾ, ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ, ਬਲੀ, ਟੂਣਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਪੀਣਾ ਜਾਂ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਆਦਿ ਗੱਲਾਂ ਕੁੱਝ ਵੀ ਨਹੀ ਹਨ, ਸਿਰਫ ਹਿਪਨੋਟਿਜ਼ਮ ਰਾਹੀਂ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਮਨ ਤੇ ਸੁਝਾਅ ਦੇ ਅਸਰ ਹਨ। {{gap}}ਡੂੰਘੀ ਸਮਾਧੀ ਜਾਂ ਕੀਲ ਲੈਣਾ ਆਦਿ ਸਭ ਗੱਲਾਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੇ ਹਿਪਨੋਟਿਜ਼ਮ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੀ<noinclude></noinclude> em08pqsake4r4458ful9gdlqxxs7dnw 250 72190 217485 2026-05-08T04:24:58Z Marde Sehajpreet kaur 1774 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਹਨ। ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਡੂੰਘੀ ਸਮਾਧੀ ਵਿੱਚੋਂ ਬੋਲਣਾ ਕੁੱਝ ਵੀ ਨਹੀਂ, ਸਿਰਫ ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਕਾਰ ਵਾਲੇ ਆਦਮੀਆਂ ਦੇ ਭਰਮ ਹੀ ਹਨ। ਇਨਾਂ ਨੂੰ ਗੈਬੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਜਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਅਕਾਸ਼ ਬਾਣੀਆਂ ਨਹੀਂ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217485 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Marde Sehajpreet kaur" /></noinclude>ਹਨ। ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਡੂੰਘੀ ਸਮਾਧੀ ਵਿੱਚੋਂ ਬੋਲਣਾ ਕੁੱਝ ਵੀ ਨਹੀਂ, ਸਿਰਫ ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਕਾਰ ਵਾਲੇ ਆਦਮੀਆਂ ਦੇ ਭਰਮ ਹੀ ਹਨ। ਇਨਾਂ ਨੂੰ ਗੈਬੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਜਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਅਕਾਸ਼ ਬਾਣੀਆਂ ਨਹੀਂ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਐਲ. ਐਸ. ਡੀ. (L.S.D.) ਅਤੇ ਗਾਂਜਾ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਦਿਮਾਗੀ ਜਾਂ ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਕਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ, ਜਿਹੜੇ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਕਾਸ਼ਬਾਣੀ ਹੋਈ ਹੈ ਜਾਂ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਜਿਹੜੇ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਚਮਤਕਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਾਰੇ ਰਹੱਸ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀ ਮਨੋਰੋਗ ਮਾਹਿਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮਰੀਜ਼ ਦੀ ਕੁਰਸੀ ਤੇ ਬੈਠਣ ਦੇ ਯੋਗ ਤਾਂ ਹਨ, ਪਰੰਤੂ ਸਾਧੂ ਜਾਂ ਸੰਤ ਬਣ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰਵਾਉਣ ਜਾਂ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ। ਧਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਅੰਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਧਰਮਾਂ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਮਾਨਸਿਕ ਭਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ ਕਾਰਨ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਆਉ, ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਤੀਸਰੇ ਭੁਲੇਖਾ ਪਾਊ ਅਨੁਭਵ ਝੂਠੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਤੇ ਝਾਤ ਮਾਰੀਏ। ਇਹ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਪ੍ਰਤੀ ਝੂਠੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪੈਦਾ ਕਰਕੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਭੂਤ, ਪ੍ਰੇਤ, ਸ਼ੈਤਾਨ, ਦੇਵੀ ਦੇਵਤੇ, ਪਰੀਆਂ, ਫਰਿਸ਼ਤੇ, ਜੋਤਸ਼ੀ, ਪਾਂਡੇ, ਨੰਬਰਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ, ਜੋਤਸ਼, ਸਰਾਪ, ਕਰੋਪੀ, ਰੋਸ਼ਨੀ ਪੜ੍ਹਕੇ ਦੱਸਣਾ, ਬੋਲਦਾ ਗਿਲਾਸ, ਸਟੋਵ ਦੇਵਤਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਆਦਮੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ, ਸੁਰਗ ਨਰਕ ਆਦਿ ਝੂਠੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਸ਼੍ਰੀ ਮੈਨਨ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੁੱਝ ਆਦਮੀ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਜਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਆਪਣੇ ਅੰਧ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਨਤੀਜੇ ਐਲ. ਐਸ. ਡੀ, ਗਾਂਜਾ, ਅਫੀਮ ਜਾਂ ਪੋਸਤ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੁਆਰਾ ਵੀ ਨਿਕਲ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪਰੰਤੂ ਸਵਾਲ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਕਿਸੇ ਕਿਸਮ ਦਾ ਤਜਰਬਾ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਜਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਇਹ ਸੱਚਾ ਹੈ ? 54<noinclude></noinclude> aiq0rzxao9ed34u83rpi6s9n9rdm092 217505 217485 2026-05-08T11:18:32Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 217505 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|54||}}</noinclude>ਹਨ। ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਡੂੰਘੀ ਸਮਾਧੀ ਵਿੱਚੋਂ ਬੋਲਣਾ ਕੁੱਝ ਵੀ ਨਹੀਂ, ਸਿਰਫ ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਕਾਰ ਵਾਲੇ ਆਦਮੀਆਂ ਦੇ ਭਰਮ ਹੀ ਹਨ। ਇਨਾਂ ਨੂੰ ਗੈਬੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਜਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਅਕਾਸ਼ ਬਾਣੀਆਂ ਨਹੀਂ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਐਲ. ਐਸ. ਡੀ. (L.S.D.) ਅਤੇ ਗਾਂਜਾ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਦਿਮਾਗੀ ਜਾਂ ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਕਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ, ਜਿਹੜੇ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਕਾਸ਼ਬਾਣੀ ਹੋਈ ਹੈ ਜਾਂ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਜਿਹੜੇ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਚਮਤਕਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਾਰੇ ਰਹੱਸ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀ ਮਨੋਰੋਗ ਮਾਹਿਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮਰੀਜ਼ ਦੀ ਕੁਰਸੀ ਤੇ ਬੈਠਣ ਦੇ ਯੋਗ ਤਾਂ ਹਨ, ਪਰੰਤੂ ਸਾਧੂ ਜਾਂ ਸੰਤ ਬਣ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰਵਾਉਣ ਜਾਂ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ। ਧਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਅੰਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਧਰਮਾਂ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਮਾਨਸਿਕ ਭਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ ਕਾਰਨ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਆਉ, ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਤੀਸਰੇ ਭੁਲੇਖਾ ਪਾਊ ਅਨੁਭਵ ਝੂਠੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਤੇ ਝਾਤ ਮਾਰੀਏ। {{gap}}ਇਹ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਪ੍ਰਤੀ ਝੂਠੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪੈਦਾ ਕਰਕੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਭੂਤ, ਪ੍ਰੇਤ, ਸ਼ੈਤਾਨ, ਦੇਵੀ ਦੇਵਤੇ, ਪਰੀਆਂ, ਫਰਿਸ਼ਤੇ, ਜੋਤਸ਼ੀ, ਪਾਂਡੇ, ਨੰਬਰਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ, ਜੋਤਸ਼, ਸਰਾਪ, ਕਰੋਪੀ, ਰੋਸ਼ਨੀ ਪੜ੍ਹਕੇ ਦੱਸਣਾ, ਬੋਲਦਾ ਗਿਲਾਸ, ਸਟੋਵ ਦੇਵਤਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਆਦਮੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ, ਸੁਰਗ ਨਰਕ ਆਦਿ ਝੂਠੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹਨ। {{gap}}ਜਿਵੇਂ ਸ਼੍ਰੀ ਮੈਨਨ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੁੱਝ ਆਦਮੀ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਜਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਆਪਣੇ ਅੰਧ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਨਤੀਜੇ ਐਲ. ਐਸ. ਡੀ, ਗਾਂਜਾ, ਅਫੀਮ ਜਾਂ ਪੋਸਤ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੁਆਰਾ ਵੀ ਨਿਕਲ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪਰੰਤੂ ਸਵਾਲ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਕਿਸੇ ਕਿਸਮ ਦਾ ਤਜਰਬਾ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਜਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਇਹ ਸੱਚਾ ਹੈ ?<noinclude></noinclude> hdimofimkw54697nnswrlgjmcpusd9e 217506 217505 2026-05-08T11:19:05Z Harchand Bhinder 2624 217506 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|54||}}</noinclude>ਹਨ। ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਡੂੰਘੀ ਸਮਾਧੀ ਵਿੱਚੋਂ ਬੋਲਣਾ ਕੁੱਝ ਵੀ ਨਹੀਂ, ਸਿਰਫ ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਕਾਰ ਵਾਲੇ ਆਦਮੀਆਂ ਦੇ ਭਰਮ ਹੀ ਹਨ। ਇਨਾਂ ਨੂੰ ਗੈਬੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਜਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਅਕਾਸ਼ ਬਾਣੀਆਂ ਨਹੀਂ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਐਲ. ਐਸ. ਡੀ. (L.S.D.) ਅਤੇ ਗਾਂਜਾ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਦਿਮਾਗੀ ਜਾਂ ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਕਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ, ਜਿਹੜੇ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਕਾਸ਼ਬਾਣੀ ਹੋਈ ਹੈ ਜਾਂ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਜਿਹੜੇ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਚਮਤਕਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਾਰੇ ਰਹੱਸ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀ ਮਨੋਰੋਗ ਮਾਹਿਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮਰੀਜ਼ ਦੀ ਕੁਰਸੀ ਤੇ ਬੈਠਣ ਦੇ ਯੋਗ ਤਾਂ ਹਨ, ਪਰੰਤੂ ਸਾਧੂ ਜਾਂ ਸੰਤ ਬਣ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰਵਾਉਣ ਜਾਂ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ। ਧਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਅੰਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਧਰਮਾਂ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਮਾਨਸਿਕ ਭਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ ਕਾਰਨ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਆਉ, ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਤੀਸਰੇ ਭੁਲੇਖਾ ਪਾਊ ਅਨੁਭਵ ਝੂਠੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਤੇ ਝਾਤ ਮਾਰੀਏ। {{gap}}ਇਹ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਪ੍ਰਤੀ ਝੂਠੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪੈਦਾ ਕਰਕੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਭੂਤ, ਪ੍ਰੇਤ, ਸ਼ੈਤਾਨ, ਦੇਵੀ ਦੇਵਤੇ, ਪਰੀਆਂ, ਫਰਿਸ਼ਤੇ, ਜੋਤਸ਼ੀ, ਪਾਂਡੇ, ਨੰਬਰਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ, ਜੋਤਸ਼, ਸਰਾਪ, ਕਰੋਪੀ, ਰੋਸ਼ਨੀ ਪੜ੍ਹਕੇ ਦੱਸਣਾ, ਬੋਲਦਾ ਗਿਲਾਸ, ਸਟੋਵ ਦੇਵਤਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਆਦਮੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ, ਸੁਰਗ ਨਰਕ ਆਦਿ ਝੂਠੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹਨ। {{gap}}ਜਿਵੇਂ ਸ਼੍ਰੀ ਮੈਨਨ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੁੱਝ ਆਦਮੀ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਜਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਆਪਣੇ ਅੰਧ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਨਤੀਜੇ ਐਲ. ਐਸ. ਡੀ, ਗਾਂਜਾ, ਅਫੀਮ ਜਾਂ ਪੋਸਤ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੁਆਰਾ ਵੀ ਨਿਕਲ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪਰੰਤੂ ਸਵਾਲ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਕਿਸੇ ਕਿਸਮ ਦਾ ਤਜਰਬਾ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਜਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਇਹ ਸੱਚਾ ਹੈ ?<noinclude></noinclude> qkfzyhzv9k12rd26vgp4tfr228ab8qh 250 72191 217486 2026-05-08T04:25:30Z Marde Sehajpreet kaur 1774 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਸਮਾਧੀ ਰਾਹੀਂ ਬੋਧ ਮੈਂ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਐਲ. ਜੀ. ਹੈਵੇਜ ਦੀ ਲਿਖਤ ‘ਪੈਨਾਡਿਓਰ ਕੰਟਰੋਵਰਸੀ ਐਂਡ ਦੀ ਬੁੱਧਿਸਟ ਸੋਸਾਇਟੀ (“Panadure Controversy and the Buddhist Sosciety”) ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੇ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀ ਰਹਿ ਸਕਦਾ। ਉਸਨੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸ਼ਬਦਾਵ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217486 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Marde Sehajpreet kaur" /></noinclude>ਸਮਾਧੀ ਰਾਹੀਂ ਬੋਧ ਮੈਂ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਐਲ. ਜੀ. ਹੈਵੇਜ ਦੀ ਲਿਖਤ ‘ਪੈਨਾਡਿਓਰ ਕੰਟਰੋਵਰਸੀ ਐਂਡ ਦੀ ਬੁੱਧਿਸਟ ਸੋਸਾਇਟੀ (“Panadure Controversy and the Buddhist Sosciety”) ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੇ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀ ਰਹਿ ਸਕਦਾ। ਉਸਨੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖਤਰਨਾਕ ਵਹਿਮ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਮਾਧੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਰਾਹੀਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗੁੰਮਰਾਹ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਯੋਗ, ਭਗਤੀ ਜਾਂ ਅੰਤਰ-ਧਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਗਿਆਨ, ਬੋਧ, ਬੁੱਧੀ-ਵਿਕਾਸ, ਆਤਮ-ਸ਼ਕਤੀ, ਪੂਰਣ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਆਦਿ ਗੁਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਲੋਕ ਉਸ ਤੇ ਇਸ ਲਈ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਮੰਨਿਆ ਪ੍ਰਮੰਨਿਆ ਅਧਿਆਪਕ ਹੈ। ਵਰਤਾਉ ਦੇ ਕੁੱਝ ਨਮੂਨਿਆਂ ਤੋ ਬਗੈਰ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀਆਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਸਾਰਾ ਗਿਆਨ ਜਨਮ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੀ ਪੰਜ ਗਿਆਨ ਇੰਦਰੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਨਾ ਕਿ ਸਮਾਧੀ ਦੁਆਰਾ। ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਜਿਸ ਦੇ ਪੰਜੇ ਗਿਆਨ ਇੰਦਰੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹਨ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਆਲੂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਗੁਜ਼ਾਰੇਗਾ, ਭਾਵੇਂ ਕੁਝ ਵੀ ਹੋਵੇ। ਜੇਕਰ ਗਿਆਨ ਸਮਾਧੀ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈਵੇਜ਼ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ:- ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਿਦਿਅਕ ਅਦਾਰੇ ਬੰਦ ਕਰ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਸਮਾਧੀ ਦੇ ਅਦਾਰੇ ਖੋਲ੍ਹ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ | ਪੜ੍ਹਾਈ ਤੇ ਇੰਨੀ ਵੱਡੀ ਰਾਸ਼ੀ ਖਰਚ ਕਰਨ ਦਾ ਕੀ ਫਾਇਦਾ ? ਗਿਆਨ-ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ, ਬਾਹਰ-ਮੁੱਖੀ ਪ੍ਰਤੱਖ ਗਿਆਨ ਦੇ ਉਲਟ ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਦਾ ਅੰਤਰਮੁਖੀ ਗਿਆਨ, ਨਕਲੀ ਅਤੇ ਭੁਲੇਖਾ-ਪਾਊ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਣ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਕਾਰ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਝੂਠਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਅੰਤਰਮੁਖੀ ਅਨੁਭਵ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕੋਈ ਸੱਚਾਈ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਵਿੱਚ ਝੂਠੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਰਸਾਇਣਕ, ਭੌਤਿਕ, ਜੀਵ ਅਤੇ ਮਨੋ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਨਸ਼ੇ ਵਾਲੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ, ਹੋਰ ਨਸ਼ੇ, ਗਿਆਨ ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ, ਜਿਵੇਂ-ਢੋਲ ਵੱਜਣਾ, ਤਾੜੀਆਂ ਮਾਰਨਾ, ਕੀਲ ਲੈਣਾ, ਮੰਤਰ ਭਜਨ ਗਾਉਣੇ, ਨੱਚਣਾ, ਸਰੀਰਕ ਰਸਾਂ, ਸਰੀਰ ਵਿਚਲੇ ਵਿਟਾਮਿਨ ਤੇ ਪਾਚਨ ਰਸ, ਵਿੱਚ ਗੜਬੜ, ਡਰ, ਸਦਮਾ, ਅਤੇ ਹਿਪਨੋਟਿਜ਼ਮ ਆਦਿ ਰਾਹੀਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਦਿਲ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਝੂਠੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਲੇਕ ਹਾਊਸ ਦੇ ਛਾਪੇਖਾਨੇ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਮਦਰਾਸੀ ਸਖ਼ਸ ਨੂੰ, ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਪਾਗਲਾਂ ਵਾਲੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਹਿਪਨੋਟਿਜ਼ਮ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਲੈ ਆਈ। ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਦ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਉਸਦੇ ਪਾਗਲਪਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਯੋਗ-ਸਮਾਧੀ ਸੀ। ਇਸ ਆਦਮੀ ਨੇ ਇਕ ਮਦਰਾਸੀ ਪੁਸਤਕ ਯੋਗਿਕ ਸਮਾਧੀ ਪੜ੍ਹੀ ਸੀ। ਇਸ ਨੇ ਪੜ੍ਹਿਆ ਸੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ, ਪਦਮ ਆਸਨ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ 108 ਵਾਰ- “ ਓਮ ਰੀਮ ਜੈਮਨਾ ਸ਼ਕਤੀ " ਦੇ ਮੰਤਰ ਦਾ ਉਚਾਰਣ ਕਰੇ ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਦਿਮਾਗੀ ਅੱਖ ਖੁੱਲ੍ਹ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਰੋਸ਼ਨ ਦਿਮਾਗ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੀ ਉਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਇਸ ਦੀ ਪਰਖ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀ। ਇੱਕ ਰਾਤ ਉਹ ਆਪਣੇ ਬਿਸਤਰੇ ਤੇ ਚੌਂਕੜੀ ਮਾਰ ਕੇ ਬੈਠ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ‘ਓਮ ਰੀਮ ਜੈਮਨਾ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਮੰਤਰ ਦਾ ਉਚਾਰਣ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਉਹ ਮੰਤਰ ਦਾ ਪੂਰਾ ਕੋਰਸ ਖਤਮ ਨਾ ਕਰ ਸਕਿਆ। ਮੰਤਰ ਨੂੰ 50-60 ਵਾਰ ਕਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਦ ਅਨੁਸਾਰ, 55<noinclude></noinclude> qkxe7klt16dkqat65uqjkixfaayb6xq 217507 217486 2026-05-08T11:26:53Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 217507 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|55||}}</noinclude>{{center|{{x-larger|ਸਮਾਧੀ ਰਾਹੀਂ ਬੋਧ}}}} {{gap}}ਮੈਂ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਐਲ. ਜੀ. ਹੈਵੇਜ ਦੀ ਲਿਖਤ ‘ਪੈਨਾਡਿਓਰ ਕੰਟਰੋਵਰਸੀ ਐਂਡ ਦੀ ਬੁੱਧਿਸਟ ਸੋਸਾਇਟੀ (“Panadure Controversy and the Buddhist Sosciety”) ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੇ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀ ਰਹਿ ਸਕਦਾ। ਉਸਨੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖਤਰਨਾਕ ਵਹਿਮ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਮਾਧੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਰਾਹੀਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗੁੰਮਰਾਹ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਯੋਗ, ਭਗਤੀ ਜਾਂ ਅੰਤਰ-ਧਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਗਿਆਨ, ਬੋਧ, ਬੁੱਧੀ-ਵਿਕਾਸ, ਆਤਮ-ਸ਼ਕਤੀ, ਪੂਰਣ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਆਦਿ ਗੁਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਲੋਕ ਉਸ ਤੇ ਇਸ ਲਈ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਮੰਨਿਆ ਪ੍ਰਮੰਨਿਆ ਅਧਿਆਪਕ ਹੈ। {{gap}}ਵਰਤਾਉ ਦੇ ਕੁੱਝ ਨਮੂਨਿਆਂ ਤੋ ਬਗੈਰ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀਆਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਸਾਰਾ ਗਿਆਨ ਜਨਮ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੀ ਪੰਜ ਗਿਆਨ ਇੰਦਰੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਨਾ ਕਿ ਸਮਾਧੀ ਦੁਆਰਾ। ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਜਿਸ ਦੇ ਪੰਜੇ ਗਿਆਨ ਇੰਦਰੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹਨ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਆਲੂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਗੁਜ਼ਾਰੇਗਾ, ਭਾਵੇਂ ਕੁਝ ਵੀ ਹੋਵੇ। ਜੇਕਰ ਗਿਆਨ ਸਮਾਧੀ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈਵੇਜ਼ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ:- ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਿਦਿਅਕ ਅਦਾਰੇ ਬੰਦ ਕਰ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਸਮਾਧੀ ਦੇ ਅਦਾਰੇ ਖੋਲ੍ਹ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ | ਪੜ੍ਹਾਈ ਤੇ ਇੰਨੀ ਵੱਡੀ ਰਾਸ਼ੀ ਖਰਚ ਕਰਨ ਦਾ ਕੀ ਫਾਇਦਾ ? {{gap}}ਗਿਆਨ-ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ, ਬਾਹਰ-ਮੁੱਖੀ ਪ੍ਰਤੱਖ ਗਿਆਨ ਦੇ ਉਲਟ ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਦਾ ਅੰਤਰਮੁਖੀ ਗਿਆਨ, ਨਕਲੀ ਅਤੇ ਭੁਲੇਖਾ-ਪਾਊ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਣ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਕਾਰ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਝੂਠਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਅੰਤਰਮੁਖੀ ਅਨੁਭਵ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕੋਈ ਸੱਚਾਈ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। {{gap}}ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਵਿੱਚ ਝੂਠੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਰਸਾਇਣਕ, ਭੌਤਿਕ, ਜੀਵ ਅਤੇ ਮਨੋ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਨਸ਼ੇ ਵਾਲੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ, ਹੋਰ ਨਸ਼ੇ, ਗਿਆਨ ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ, ਜਿਵੇਂ-ਢੋਲ ਵੱਜਣਾ, ਤਾੜੀਆਂ ਮਾਰਨਾ, ਕੀਲ ਲੈਣਾ, ਮੰਤਰ ਭਜਨ ਗਾਉਣੇ, ਨੱਚਣਾ, ਸਰੀਰਕ ਰਸਾਂ, ਸਰੀਰ ਵਿਚਲੇ ਵਿਟਾਮਿਨ ਤੇ ਪਾਚਨ ਰਸ ਵਿੱਚ ਗੜਬੜ, ਡਰ, ਸਦਮਾ, ਅਤੇ ਹਿਪਨੋਟਿਜ਼ਮ ਆਦਿ ਰਾਹੀਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਦਿਲ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਝੂਠੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। {{gap}}ਇੱਕ ਵਾਰ ਲੇਕ ਹਾਊਸ ਦੇ ਛਾਪੇਖਾਨੇ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਮਦਰਾਸੀ ਸਖ਼ਸ ਨੂੰ, ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਪਾਗਲਾਂ ਵਾਲੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਹਿਪਨੋਟਿਜ਼ਮ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਲੈ ਆਈ। ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਦ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਉਸਦੇ ਪਾਗਲਪਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਯੋਗ-ਸਮਾਧੀ ਸੀ। {{gap}}ਇਸ ਆਦਮੀ ਨੇ ਇਕ ਮਦਰਾਸੀ ਪੁਸਤਕ ਯੋਗਿਕ ਸਮਾਧੀ ਪੜ੍ਹੀ ਸੀ। ਇਸ ਨੇ ਪੜ੍ਹਿਆ ਸੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ, ਪਦਮ ਆਸਨ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ 108 ਵਾਰ- “ ਓਮ ਰੀਮ ਜੈਮਨਾ ਸ਼ਕਤੀ " ਦੇ ਮੰਤਰ ਦਾ ਉਚਾਰਣ ਕਰੇ ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਦਿਮਾਗੀ ਅੱਖ ਖੁੱਲ੍ਹ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਰੋਸ਼ਨ ਦਿਮਾਗ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੀ ਉਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। {{gap}}ਉਸਨੇ ਇਸ ਦੀ ਪਰਖ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀ। ਇੱਕ ਰਾਤ ਉਹ ਆਪਣੇ ਬਿਸਤਰੇ ਤੇ ਚੌਂਕੜੀ ਮਾਰ ਕੇ ਬੈਠ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ‘ਓਮ ਰੀਮ ਜੈਮਨਾ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਮੰਤਰ ਦਾ ਉਚਾਰਣ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹ ਮੰਤਰ ਦਾ ਪੂਰਾ ਕੋਰਸ ਖਤਮ ਨਾ ਕਰ ਸਕਿਆ। ਮੰਤਰ ਨੂੰ 50-60 ਵਾਰ ਕਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਦ<noinclude></noinclude> b75erc5u9qyiqd1k5racbkzi90bcua6 250 72192 217498 2026-05-08T06:55:41Z Aman Arora PTL 1841 /* ਸੋਧਣਾ */ 217498 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aman Arora PTL" /></noinclude> {{Block center|<poem> ਰਾਹ ਵਿਚ ਝੱਲੀਆਂ ਔਖਾਂ ਤਕਲੀਫ਼ਾਂ ਵਿਸਰ ਗਈਆਂ ਸਭ ਚੇਤੇ 'ਚੋਂ ਮੇਰੀ ਹਿੱਕ 'ਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਲੱਗਾ ਇਕ ਮਾਣ ਅਭਿਮਾਨ ਜਿਹਾ ਕਿ ਸਭ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਨੀਵੇਂ ਹਨ ਨਿਮਾਣੇ ਹਨ, ਨਿਤਾਣੇ ਹਨ।</poem>}}<noinclude>{{rh||ਛਾਵਾਂ ਅੰਦਰਲਾ ਸੇਕ - 38}}</noinclude> ot5o3gdovs4zqne3fg27l65icqr471m 250 72193 217500 2026-05-08T07:59:50Z Amritpal Aman 2020 /* ਸੋਧਣਾ */ 217500 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Amritpal Aman" /></noinclude> ਇਹ ਵੀ ਯਾਦ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਤੇ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਨਾਮ ਦਰਜ ਕਰਵਾ ਕੇ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਰਹੇ ਸਨ ਤਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਸਾਈਕਲ ਮਕੈਨਿਕ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਤੇ ਰੇਡੀਓ ਉਤੇ ਏ.ਐਸ. ਕੰਗ ਦਾ ਗੀਤ, ਜੋ ਕਿ ਨਵਾਂ ਨਵਾਂ ਹੀ ਆਇਆ ਸੀ, ਵੱਜ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਗੀਤ ਦੇ ਬੋਲ ਕੁਝ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਨ: "ਹੁੰਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਪਿਆਰੇ, ਜੁਗ ਜੁਗ ਜਿਉਣ ਬਈ ਸਦਾ, ਜਿੰਦ ਜਾਨ ਅੱਖੀਆਂ ਦੇ ਤਾਹੇ, ਜੁਗ ਜੁਗ ਜਿਊਣ ਬਈ ਸਦਾ" ਤਾਂ ਇਹ ਗਾਣਾ ਸੁਣ ਕੇ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਬੋਲੀ "ਹਾਂ ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਐ ਬੇਟੇ, ਪੁੱਤਾਂ ਦੀ ਮਮਤਾ ਈ ਕੁਛ ਐਸੀ ਹੁੰਦੀ ਐ।" {{gap}}ਪਿੰਡ ਅਸੀਂ ਚਾਰੇ ਭੈਣ-ਭਰਾ ਤਾਸ਼ ਅਤੇ ਕੋਠੇ ਤੇ ਕਬੱਡੀ ਖੇਡਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸੀ। ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਕਾਫੀ ਛੋਟਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਕਈ ਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਖੇਡਦਾ ਸੀ ਪਰ ਤਿੰਨ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਅਕਸਰ ਖੇਡਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸੀ। ਮੇਰੇ ਯਾਦ ਐ ਇਕ ਖੇਡ ਵਿਚ ਜਿਹੜਾ ਹਾਰ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਉਸਦੀ ਪਿੱਠ ਤੇ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਮੁੱਕੇ ਮਾਰਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਮੇਰਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਜੇਕਰ ਹਾਰ ਜਾਂਦਾ ਤਾਂ ਮੁੱਕੇ ਖਾਣ ਦੇ ਡਰ ਤੋਂ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਭੱਜ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਖੇਡ ਵਿਚ ਹਾਰ ਕੇ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਤੋਂ ਮੁੱਕੇ ਖਾਣ ਦੇ ਡਰੋਂ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਭੱਜ ਗਿਆ ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਵੀ ਉਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਨੂੰ ਭੱਜ ਚੱਲੀ, ਸਾਹਮਣਿਉਂ ਗੁਰਬਖਸ਼ੇ ਦਾ ਕੇਸਰ ਬੋਲਾ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਭੈਣ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਕੇ ਮੇਰੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਉਸਨੇ ਮੇਰੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਫੜ੍ਹ ਲਿਆ ਤਾਂ ਫੇਰ ਉਸਦੀ ਪਿੱਠ ਮੁੱਕਿਆਂ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੇਕੀ ਗਈ। {{gap}}ਸਾਲ 1983 ਵਿਚ ਇਕ ਦਿਨ ਚੁਬਾਰੇ ਵਿਚ ਬੈਠੇ ਅਸੀਂ ਤਿੰਨੇ ਭੈਣ-ਭਰਾ ਤਾਸ਼ ਖੇਡ ਰਹੇ ਸਨ ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕੋਈ ਚਿੱਠੀ ਆਈ ਐ। ਜਦੋਂ ਦੇਖਿਆ ਤਾਂ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਦਫਤਰ, ਪਟਿਆਲਾ ਤੋਂ ਦਫ਼ਤਰ ਜ਼ਿਲਾ ਸਿੱਖਿਆ ਅਫਸਰ, ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਦਫਤਰ ਵਿਖੇ ਕਲਰਕ ਦੀ ਇੰਟਰਵਿਊ ਸੀ। ਮੈਂ ਤਾਸ਼ ਉਥੇ ਹੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਇੰਟਰਵਿਊ ਹੋਈ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਅਪੰਗ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਸਿਲੈਕਟ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਮੈਂ ਜੂਨ, 1983 ਵਿਚ ਦਫਤਰ ਜ਼ਿਲਾ ਸਿੱਖਿਆ ਅਫਸਰ, ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਦਫਤਰ ਵਿਖੇ ਐਡਹਾਕ ਕਲਰਕ ਵਜੋਂ ਜੁਆਇਨ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਦੋਂ ਇਹ ਦਫਤਰ ਕਿਲਾ ਚੌਂਕ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਨਾਲ ਹੀ ਖਜ਼ਾਨੇ ਦਾ ਦਫਤਰ ਸੀ। ਸਾਡੇ ਸਾਰੇ ਘਰ ਵਿਚ ਬੜੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਡਿਊਟੀ ਤੇ ਜਾਣ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਦਿਨ ਸੀ ਤਾਂ ਮਾਂ ਨੇ ਸਵੇਰੇ ਬੱਸ ਚੜ੍ਹਾ ਤਾਂ ਦਿੱਤਾ ਪਰੰਤੂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਰੋਈ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਮੈਂ 5 ਵਜੇ ਤੱਕ ਛੁੱਟੀ ਕਰਕੇ ਵਾਪਸ ਪਿੰਡ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਚੌਂਤਰੇ ਤੇ ਪਿੱਪਲ ਦੇ ਥੱਲੇ ਬੈਠ ਕੇ ਮੇਰਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰਦੀ ਰਹੀ। ਧੰਨ ਹੈ ਉਹ ਮਾਂ, ਧੰਨ ਹੈ ਉਸਦੀ ਮਮਤਾ! ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਇਸ ਕਰਕੇ ਹੋਈ ਕਿਉਂਕਿ ਅੱਗੇ ਤਾਂ ਮੈਂ ਟਾਈਪ-ਸ਼ਾਰਟਹੈੱਡ ਸਿੱਖ ਕੇ ਦੁਪਹਿਰ ਤੱਕ ਘਰੇ ਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਪੁਆਇੰਟ ਤੇ ਹੀ ਬੱਸ ਰੁਕ<noinclude>{{rh||25}}</noinclude> 2n5ihq0gextauif6to5wrpu0oa1efir 250 72194 217501 2026-05-08T08:33:10Z Amritpal Aman 2020 /* ਸੋਧਣਾ */ 217501 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Amritpal Aman" /></noinclude> ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਹੁਣ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਲਗਭਗ 6 ਵਜ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਦੂਜਾ ਉਹ ਸੋਚਦੀ ਸੀ ਕਿ "ਮੇਰਾ ਪੁੱਤ ਤੁਰਨ ਫਿਰਨ 'ਚ ਤੰਗ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿਵੇਂ ਬੱਸਾਂ ਚੜ੍ਹੇਗਾ-ਉਤਰੇਗਾ?" ਉਦੋਂ ਤਾਂਗੇ ਅਤੇ ਰਿਕਸ਼ੇ ਜਿਆਦਾ ਚਲਦੇ ਸਨ। ਇਕ ਲੋਕਲ ਬੱਸ ਵੀ ਕਿਲਾ ਚੌਂਕ, ਗੁਰਬਖਸ ਕਲੌਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੋਈ ਮਾਡਲ ਟਾਊਨ ਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੋਈ ਸਨੌਰ ਤੱਕ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਬਜ਼ਾਰ ਵਿਚ ਜਿਆਦਾ ਭੀੜ-ਭੜੱਕਾ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਸ ਰੂਟ ਤੇ ਦੋ ਬੱਸਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਮੈਂ ਬੱਸ ਜਾਂ ਤਾਂਗੇ ਤੇ ਕਿਲਾ ਚੌਂਕ ਤੱਕ ਆਉਂਦਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਕਿਲਾ ਚੌਂਕ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਪੈਦਲ ਤੁਰ ਕੇ ਦਫਤਰ ਤੱਕ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। {{gap}}ਐਡਹਾਕ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਮੇਰੀ ਮਿਆਦ ਜਨਵਰੀ, 1984 ਤੱਕ ਸੀ। ਮੈਨੂੰ ਜਨਵਰੀ 1984 ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਵਿਚ ਰਲੀਵ ਕਰਕੇ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਪਿੰਡ ਦੇ ਕਿਸੇ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਕਲਰਕ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਸੀ ਤਾਂ ਮੈਂ ਇਹ ਵੀ ਸੋਚਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਕਿਹੜੇ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਨਿਯੁਕਤੀ ਹੋਵੇਗੀ? ਉਸ ਸਕੂਲ ਤੱਕ ਬੱਸ ਜਾਵੇਗੀ ਜਾਂ ਨਾ? ਜੇ ਬੱਸ ਜਾਂਦੀ ਹੋਵੇਗੀ ਤਾਂ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਕਿੰਨੀ ਕੁ ਦੂਰ ਉਤਾਰਦੀ ਹੋਵੇਗੀ? ਇਸ ਸਮੇਂ ਹਾਇਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਪਾਸ ਹੋਣ ਉਪਰੰਤ ਮੈਂ ਬੀ.ਏ. ਭਾਗ ਪਹਿਲਾ ਲਈ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਫਾਰਮ ਭਰਿਆ। ਉਦੋਂ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਬੀ.ਏ. ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਫੀਸ 25/- ਰੁਪਏ ਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਸ਼ਾਇਦ 1 ਜਾਂ 2 ਰੁਪਏ ਦਾ ਫਾਰਮ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਚਾਹ ਦਾ ਕੱਪ 25 ਪੈਸੇ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਦਫਤਰ ਜ਼ਿਲਾ ਸਿੱਖਿਆ ਅਫਸਰ, ਪਟਿਆਲਾ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ ਹੀ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ ਨੇ ਸਟੈਨੋਟਾਈਪਿਸਟਾਂ ਦੀਆਂ 8 ਅਸਾਮੀਆਂ ਵਿਗਿਆਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਮੈਨੂੰ ਦਸਵੀਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਇੰਨਾ ਗਿਆਨ ਸੀ ਕਿ ਹਰੇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਸਾਮੀ ਅਖਬਾਰ ਰਾਹੀਂ ਵਿਗਿਆਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਂ ਅਖਬਾਰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਟਾਈਪ ਕਾਲਜ ਜਾਂ ਚਾਹ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਤੇ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਮਿਲ ਜਾਵੇ। ਮੈਨੂੰ ਹੁਣ ਵੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੇ ਹੈਰਾਨਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਅਖਬਾਰ ਪੜ੍ਹਨ ਦਾ ਕਿੰਨਾਂ ਲਗਾਵ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਕਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਜਾਣ ਵਿਚ ਕਈ ਕਈ ਦਿਨ ਦਾ ਗੈਪ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਤਾਂ ਜਾ ਕੇ ਇਕੱਠੇ ਅਖਬਾਰ ਪੜ੍ਹ ਲੈਂਦਾ ਸੀ ਜਾਂ ਬਾਪੂ ਨੂੰ ਕਹਿ ਕੇ ਕਿਸੇ ਦੇ ਘਰੋਂ ਅਖ਼ਬਾਰ ਮੰਗਵਾ ਲੈਂਦਾ ਸੀ। ਉਦੋਂ ਟਾਂਵੇਂ ਟਾਂਵੇਂ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਅਖਬਾਰ ਆਉਂਦਾ ਸੀ। ਪੰਡਤ ਡਾ. ਤਰਸੇਮ ਦੇ ਤਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਆਉਂਦਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਹੁਣ ਵੀ ਗਾਈਡੈਂਸ ਟੀਚਰ ਜਾਂ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਦਫਤਰ ਵਾਲੇ ਰੇਡੀਓ ਜਾਂ ਲੈਕਚਰਜ਼ ਰਾਹੀਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ "ਬੱਚਿਓ! ਜੇਕਰ ਕੰਪੀਟੀਸ਼ਨ ਦੇਣਾ ਹੈ, ਅਸਾਮੀਆਂ ਲਈ ਅਪਲਾਈ ਕਰਨਾ ਹੈ ਜਾਂ ਆਪਣੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਿਚ ਵਾਧਾ ਕਰਨਾ ਹੈ ਤਾਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਖਬਾਰ ਪੜ੍ਹਨ ਦੀ ਆਦਤ ਜ਼ਰੂਰ ਪਾਓ" ਤਾਂ ਮੈਂ ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਆਪ ਹਿੰਮਤ ਬਖਸ਼ੀ ਸੀ।<noinclude>{{rh||26}}</noinclude> tgq4vbsgqgjcia3ngihwdwhvcevswtq 250 72195 217509 2026-05-08T11:38:53Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 217509 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|56||}}</noinclude>ਉਸਨੇ ‘ ਮੁਰੂਗਾ, ਮੁਰੂਗਾ ' ਕਹਿ ਕੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਭੱਜਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਉਹ ਪਾਗਲਾਂ ਜਿਹਾ ਵਰਤਾਉ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਉਸਨੇ ਬਹੁਤ ਸਿਆਣਿਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਜ ਕਰਵਾਇਆ। {{gap}}ਮਨੋ-ਚਿਕਿਤਸਾ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਜਿਹੇ ਅਨੇਕਾਂ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਪਈਆਂ ਹਨ। ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ ਸਮੇਂ, ਸ਼ੈਤਾਨੀ ਨਾਚ ਵਿੱਚ, ਧਾਰਮਿਕ ਮੁਜ਼ਾਹਰਿਆਂ ਅਤੇ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਆਦਿ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੇ ਊਟ-ਪਟਾਂਗ ਵਰਤਾਉ ਦਾ ਕਾਰਨ ਅਸਥਾਈ ਪਾਗਲਪਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਢੋਲ ਰਾਹੀਂ, ਮੰਤਰਾਂ, ਭਜਨ, ਨਾਚ, ਸੰਗੀਤ ਜਾਂ ਜੈਕਾਰਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਧਾਰਮਿਕ ਭਰਮ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਸਮਾਧੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਸਹਿਜ ਗਤੀ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ, ਜਿਹੜੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹਿਪਨੋਸਿਸ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਸਮਾਧੀ ਦੁਆਰਾ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਝੂਠੇ ਅਨੁਭਵ, ਅਕਸਰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਵਹਿਮਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਈਸਾਈ ਨੂੰ ਸਮਾਧੀ ਰਾਹੀਂ ਜੀਹੋਵਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੋਨੇ ਦੇ ਤਖਤ ਤੇ ਬਿਰਾਜਮਾਨ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਈਸਾ ਮਸੀਹ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਸੁੰਦਰ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤੇ ਗੀਤ ਗਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਜਾਂ ਬੋਧੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਛਲੇ ਜਾਂ ਅਗਲੇ ਜਨਮ ਬਾਰੇ ਝੂਠਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਐਲ. ਐਸ. ਡੀ ( L.S.D. ਗਾਂਜਾ, ਪਿਓਤੀ ਆਦਿ ਵੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਝੂਠੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। {{gap}}ਕੁਝ ਆਦਮੀ ਡੂੰਘੀ ਸਮਾਧੀ ਰਾਹੀਂ ਕਰਿਪਟਸਥੀਸੀਆ ਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਦੌਰਾਨ ਰੋਗੀ ਨੂੰ ਇਹ ਪਾਗਲਾਂ ਵਾਲਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਗੈਬੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਆਦਮੀ ਹੈ। {{gap}}ਅਨਪੜ੍ਹ ਅਤੇ ਭੋਲੇ-ਭਾਲੇ ਲੋਕ ਜਦੋਂ ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਕਾਰ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਾਗਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਮਹੱਤਤਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਜਦੋਂ ਇਸ ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਕਾਰ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕੋਈ ਚਲਾਕ ਜਾਂ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਰੋਤਿਆਂ ਜਾਂ ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਜਚਾ ਦੇਵੇਗਾ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ, ਆਖਰੀ ਸੱਚਾਈ, ਬੋਧ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ 'ਚ ਅਭੇਦ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਗੁਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਅਤੇ ਚੇਲੇ ਬਣ ਜਾਣ। ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਕਾਰ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਜਾਂ ਅਸਧਾਰਣ ਯੋਗਤਾ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਅਤੇ ਨੀਂਹ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਨਸ਼ੀਲੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਾਧੀ ਤੇ ਵੀ ਪਾਬੰਦੀ ਲਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਗੈਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਬਨਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਮਨੁੱਖੀ ਮਨ ਤੇ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਅਸਰ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈਵੇਜ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਮਾਧੀ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਆਦਮੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦਾ ਨੂਰ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਮਾਧੀ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਨਹੀ ਵੇਖ ਸਕਦੇ। ਉਹ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ “ਪੜ੍ਹੇ ਲਿਖੇ ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਵਿਖਾਈ ਨਹੀ ਦਿੰਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਅਜਿਹੀ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀ ਰੱਖਦੇ। ਜਦ ਉਹ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੱਖ ਦੇਖ ਨਹੀ ਸਕਦੇ, ਤਾਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਗੱਲ ਤਰਕਮਈ ਨਹੀਂ ਹੈ।” {{gap}}ਕਿੰਨੀ ਗਲਤ ਵਿਆਖਿਆ ਹੈ? ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਐਟਮਾਂ ਮਾਲੀਕਿਊਲਜ਼, ਕਾਸਮਿਕ ਕਿਰਣਾਂ, ਐਕਸ- ਕਿਰਣਾਂ, ਆਕਸੀਜਨ ਅਤੇ ਹਾਈਡਰੋਜਨ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਦੇਖ ਸਕਦੇ, ਪਰੰਤੂ ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਤਰਕਸ਼ੀਲ, ਇਨਾਂ ਦੀ ਹੋਂਦ ਨੂੰ ਰੱਦ ਨਹੀ ਕਰਦੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੀਆਂ ਅਦਿੱਖ ਚੀਜ਼ਾਂ<noinclude></noinclude> 6gkvxsacj7a7d2v0hzgev00c5bk79ps 217510 217509 2026-05-08T11:39:25Z Harchand Bhinder 2624 217510 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|56||}}</noinclude>ਉਸਨੇ ‘ ਮੁਰੂਗਾ, ਮੁਰੂਗਾ ' ਕਹਿ ਕੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਭੱਜਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਉਹ ਪਾਗਲਾਂ ਜਿਹਾ ਵਰਤਾਉ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਉਸਨੇ ਬਹੁਤ ਸਿਆਣਿਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਜ ਕਰਵਾਇਆ। {{gap}}ਮਨੋ-ਚਿਕਿਤਸਾ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਜਿਹੇ ਅਨੇਕਾਂ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਪਈਆਂ ਹਨ। ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ ਸਮੇਂ, ਸ਼ੈਤਾਨੀ ਨਾਚ ਵਿੱਚ, ਧਾਰਮਿਕ ਮੁਜ਼ਾਹਰਿਆਂ ਅਤੇ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਆਦਿ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੇ ਊਟ-ਪਟਾਂਗ ਵਰਤਾਉ ਦਾ ਕਾਰਨ ਅਸਥਾਈ ਪਾਗਲਪਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਢੋਲ ਰਾਹੀਂ, ਮੰਤਰਾਂ, ਭਜਨ, ਨਾਚ, ਸੰਗੀਤ ਜਾਂ ਜੈਕਾਰਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਧਾਰਮਿਕ ਭਰਮ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਸਮਾਧੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਸਹਿਜ ਗਤੀ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ, ਜਿਹੜੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹਿਪਨੋਸਿਸ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਸਮਾਧੀ ਦੁਆਰਾ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਝੂਠੇ ਅਨੁਭਵ, ਅਕਸਰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਵਹਿਮਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਈਸਾਈ ਨੂੰ ਸਮਾਧੀ ਰਾਹੀਂ ਜੀਹੋਵਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੋਨੇ ਦੇ ਤਖਤ ਤੇ ਬਿਰਾਜਮਾਨ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਈਸਾ ਮਸੀਹ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਸੁੰਦਰ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤੇ ਗੀਤ ਗਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਜਾਂ ਬੋਧੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਛਲੇ ਜਾਂ ਅਗਲੇ ਜਨਮ ਬਾਰੇ ਝੂਠਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਐਲ. ਐਸ. ਡੀ ( L.S.D. ਗਾਂਜਾ, ਪਿਓਤੀ ਆਦਿ ਵੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਝੂਠੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। {{gap}}ਕੁਝ ਆਦਮੀ ਡੂੰਘੀ ਸਮਾਧੀ ਰਾਹੀਂ ਕਰਿਪਟਸਥੀਸੀਆ ਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਦੌਰਾਨ ਰੋਗੀ ਨੂੰ ਇਹ ਪਾਗਲਾਂ ਵਾਲਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਗੈਬੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਆਦਮੀ ਹੈ। {{gap}}ਅਨਪੜ੍ਹ ਅਤੇ ਭੋਲੇ-ਭਾਲੇ ਲੋਕ ਜਦੋਂ ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਕਾਰ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਾਗਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਮਹੱਤਤਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਜਦੋਂ ਇਸ ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਕਾਰ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕੋਈ ਚਲਾਕ ਜਾਂ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਰੋਤਿਆਂ ਜਾਂ ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਜਚਾ ਦੇਵੇਗਾ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ, ਆਖਰੀ ਸੱਚਾਈ, ਬੋਧ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ 'ਚ ਅਭੇਦ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਗੁਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਅਤੇ ਚੇਲੇ ਬਣ ਜਾਣ। ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਕਾਰ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਜਾਂ ਅਸਧਾਰਣ ਯੋਗਤਾ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਅਤੇ ਨੀਂਹ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਨਸ਼ੀਲੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਾਧੀ ਤੇ ਵੀ ਪਾਬੰਦੀ ਲਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਗੈਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਬਨਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਮਨੁੱਖੀ ਮਨ ਤੇ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਅਸਰ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈਵੇਜ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਮਾਧੀ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਆਦਮੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦਾ ਨੂਰ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਮਾਧੀ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਨਹੀ ਵੇਖ ਸਕਦੇ। ਉਹ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ “ਪੜ੍ਹੇ ਲਿਖੇ ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਵਿਖਾਈ ਨਹੀ ਦਿੰਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਅਜਿਹੀ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀ ਰੱਖਦੇ। ਜਦ ਉਹ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੱਖ ਦੇਖ ਨਹੀ ਸਕਦੇ, ਤਾਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਗੱਲ ਤਰਕਮਈ ਨਹੀਂ ਹੈ।” {{gap}}ਕਿੰਨੀ ਗਲਤ ਵਿਆਖਿਆ ਹੈ? ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਐਟਮਾਂ ਮਾਲੀਕਿਊਲਜ਼, ਕਾਸਮਿਕ ਕਿਰਣਾਂ, ਐਕਸ- ਕਿਰਣਾਂ, ਆਕਸੀਜਨ ਅਤੇ ਹਾਈਡਰੋਜਨ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਦੇਖ ਸਕਦੇ, ਪਰੰਤੂ ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਤਰਕਸ਼ੀਲ, ਇਨਾਂ ਦੀ ਹੋਂਦ ਨੂੰ ਰੱਦ ਨਹੀ ਕਰਦੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੀਆਂ ਅਦਿੱਖ ਚੀਜ਼ਾਂ<noinclude></noinclude> o16zd2kb5ro2r83x5u4qvvyqw8h7cot 250 72196 217511 2026-05-08T11:47:58Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 217511 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|56||}}</noinclude>ਦੀ ਹੋਂਦ ਬਾਰੇ, ਵਿਗਿਆਨਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਜਾਂਚ-ਪੜਤਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਤੇ ਇਸਨੂੰ ਸਿੱਧ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਇਹ ਕਿੰਨੀ ਹਾਸੋਹੀਣੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦਾ ਨੂਰ ਉਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿੱਚੋ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਦੇ ਮਾਰਗ ਤੇ ਪੰਜਵੇ ਪੜਾਅ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਮਾਧੀ ਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਮਾਨਸਿਕ ਰੋਗੀ ਦਾ ਸਬੂਤ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਸੂਝਵਾਨ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀ ਦਿੰਦਾ। ਇਹ ਗੱਲ ਓਨੀ ਹੀ ਹਾਸੋਹੀਣੀ ਹੈ, ਜਿੰਨਾ ਕਿ ਕਿਸੇ ਮਾਨਸਿਕ ਰੋਗੀ ਦਾ ਕਿਸੇ ਮਾਨਸਿਕ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਨਰਸ ਨੂੰ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਕਿ ‘ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲੋ ਵੱਧ ਪੜ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹਾਂ, ਇਸ ਲਈ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੱਚੀ ਹੈ। ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਮੇਰੇ ਜਿੰਨੀ ਯੋਗਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। {{gap}}ਆਪਣੀ ਇਸ ਗੱਲ ਦੇ ਸਬੂਤ ਵਜੋਂ ਕਿ ‘ਸਮਾਧੀ ਵਿਚਲੇ ਆਦਮੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦਾ ਨੂਰ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈਵੇਜ ਆਪਣੇ ਪਾਠਕਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਦੋ ਅਮਰੀਕਨ ਔਰਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਗਈ ਪੁਸਤਕ ‘ਲੋਹੇ ਦੇ ਪਰਦੇ ਪਿੱਛੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਖੋਜਾਂ' ਵੱਲ ਮੋੜਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬੜੀ ਅਜੀਬ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਖੁਦ ਵੀ ਉਸ ਕਿਤਾਬ ਵਿਚਲੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਅਤੇ ਕਰੂੰਬਲ ਦੁਆਲੇ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਾਲੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਮੇ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਕੀ ਪੌਦੇ ਵੀ ਸਮਾਧੀ ਦੁਆਰਾ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦੇ ਮਾਰਗ ਤੇ ਪੰਜਵੀਂ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚੋਂ ਰੌਸ਼ਨੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ? {{gap}}ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਜਿਉਂਦੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਜਾਂ ਪੌਦਿਆਂ ਅੱਗੇ ਕਿਸੇ ਕਿਸਮ ਦਾ ਕੋਈ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਚੱਕਰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ। ਅਜਿਹੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਚੱਕਰ ਜੇਕਰ ਹੋਣ ਤਾਂ ਵੀ ਉਹ ਤਾਪਮਾਨ ਦੇ ਫਰਕ ਕਰਕੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਨਾ ਕਿ ਕਿਸੇ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦੇ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ। {{gap}}ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈਵੇਜ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਟੈਲੀਪੈਥੀ ਰਾਹੀਂ ਸੰਦੇਸ਼, ਇਕ ਮਨ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਮਨ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਚਾਰ ਸੌ ਮੀਲ ਤੱਕ ਭੇਜੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਉਹ ਪੁਲਾੜੀ ਉਡਾਣਾਂ ਦੌਰਾਨ ਅਤੇ ਡੁਬਕਣੀਆਂ ਕਿਸ਼ਤੀਆਂ ਦਰਮਿਆਨ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੁਨੇਹਿਆਂ ਦੇ ਸੰਚਾਰ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ” ਚਿਤਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਇਹ ਵੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਟੈਲੀਪੈਥੀ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਸਮਾਧੀ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। {{gap}}ਜੇ ਕਰ ਟੈਲੀਪੈਥੀ ਅਜਿਹਾ ਅਮਲ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਹਰ ਕੋਈ ਪਰਖ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਕਿਤਾਬਾਂ ਜਾਂ ਰਸਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਨ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ ਹੈ? ਟੈਲੀਪੈਥੀ ਅਤੇ ਗੈਬੀ ਸ਼ਕਤੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਸਦਾ ਨਾਂਹ-ਪੱਖੀ ਹੀ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈਵੇਜ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋ ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਬੰਦਾ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਮਨ ਨਾਲ ਦੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ ਹੀ ਪੜ੍ਹ ਸਕਦਾ ਹੋਵੇ, ਡੁਬਕਣੀਆਂ ਕਿਸ਼ਤੀ ਜਾਂ ਪੁਲਾੜ ਦੀ ਗੱਲ ਤਾਂ ਦੂਰ ਦੀ ਰਹੀ। {{gap}}ਪਰਾ-ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ (Para Psychology) ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਜੇ. ਬੀ. ਰਹੀਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਉੱਤਰੀ ਕੈਰੋਲਿਨਾ ਦੀ ਡਿਯੂਕ ਯੂਨਿਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ 1200 ਮੀਲ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਫੁੱਟ ਡੂੰਘੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚਲੀ ਐਟਮੀ ਡੁਬਕਣੀਆਂ ਕਿਸ਼ਤੀ ਨੌਟੀਲਸ ਤੱਕ, ਟੈਲੀਪੈਥੀ ਰਾਹੀਂ ਸੰਦੇਸ਼ ਭੇਜਣ ਦੇ ਸਫ਼ਲ ਤਜਰਬੇ ਦੀ ਕਹਾਣੀ, ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸੰਨ 1959 ਵਿੱਚ ਛਪੀ ਸੀ ਅਤੇ 1963 ਤੱਕ ਇਹ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਛਪ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਰਸਾਲੇ “THIS WEEK” ਨੇ ਇਸਦੀ ਪੜਤਾਲ ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ ਤੇ ਕੀਤੀ।<noinclude></noinclude> gvurbvgo4vme5hujubi708b6et0fbog 217512 217511 2026-05-08T11:48:36Z Harchand Bhinder 2624 217512 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|57||}}</noinclude>ਦੀ ਹੋਂਦ ਬਾਰੇ, ਵਿਗਿਆਨਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਜਾਂਚ-ਪੜਤਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਤੇ ਇਸਨੂੰ ਸਿੱਧ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਇਹ ਕਿੰਨੀ ਹਾਸੋਹੀਣੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦਾ ਨੂਰ ਉਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿੱਚੋ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਦੇ ਮਾਰਗ ਤੇ ਪੰਜਵੇ ਪੜਾਅ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਮਾਧੀ ਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਮਾਨਸਿਕ ਰੋਗੀ ਦਾ ਸਬੂਤ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਸੂਝਵਾਨ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀ ਦਿੰਦਾ। ਇਹ ਗੱਲ ਓਨੀ ਹੀ ਹਾਸੋਹੀਣੀ ਹੈ, ਜਿੰਨਾ ਕਿ ਕਿਸੇ ਮਾਨਸਿਕ ਰੋਗੀ ਦਾ ਕਿਸੇ ਮਾਨਸਿਕ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਨਰਸ ਨੂੰ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਕਿ ‘ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲੋ ਵੱਧ ਪੜ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹਾਂ, ਇਸ ਲਈ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੱਚੀ ਹੈ। ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਮੇਰੇ ਜਿੰਨੀ ਯੋਗਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। {{gap}}ਆਪਣੀ ਇਸ ਗੱਲ ਦੇ ਸਬੂਤ ਵਜੋਂ ਕਿ ‘ਸਮਾਧੀ ਵਿਚਲੇ ਆਦਮੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦਾ ਨੂਰ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈਵੇਜ ਆਪਣੇ ਪਾਠਕਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਦੋ ਅਮਰੀਕਨ ਔਰਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਗਈ ਪੁਸਤਕ ‘ਲੋਹੇ ਦੇ ਪਰਦੇ ਪਿੱਛੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਖੋਜਾਂ' ਵੱਲ ਮੋੜਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬੜੀ ਅਜੀਬ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਖੁਦ ਵੀ ਉਸ ਕਿਤਾਬ ਵਿਚਲੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਅਤੇ ਕਰੂੰਬਲ ਦੁਆਲੇ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਾਲੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਮੇ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਕੀ ਪੌਦੇ ਵੀ ਸਮਾਧੀ ਦੁਆਰਾ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦੇ ਮਾਰਗ ਤੇ ਪੰਜਵੀਂ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚੋਂ ਰੌਸ਼ਨੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ? {{gap}}ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਜਿਉਂਦੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਜਾਂ ਪੌਦਿਆਂ ਅੱਗੇ ਕਿਸੇ ਕਿਸਮ ਦਾ ਕੋਈ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਚੱਕਰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ। ਅਜਿਹੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਚੱਕਰ ਜੇਕਰ ਹੋਣ ਤਾਂ ਵੀ ਉਹ ਤਾਪਮਾਨ ਦੇ ਫਰਕ ਕਰਕੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਨਾ ਕਿ ਕਿਸੇ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦੇ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ। {{gap}}ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈਵੇਜ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਟੈਲੀਪੈਥੀ ਰਾਹੀਂ ਸੰਦੇਸ਼, ਇਕ ਮਨ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਮਨ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਚਾਰ ਸੌ ਮੀਲ ਤੱਕ ਭੇਜੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਉਹ ਪੁਲਾੜੀ ਉਡਾਣਾਂ ਦੌਰਾਨ ਅਤੇ ਡੁਬਕਣੀਆਂ ਕਿਸ਼ਤੀਆਂ ਦਰਮਿਆਨ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੁਨੇਹਿਆਂ ਦੇ ਸੰਚਾਰ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ” ਚਿਤਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਇਹ ਵੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਟੈਲੀਪੈਥੀ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਸਮਾਧੀ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। {{gap}}ਜੇ ਕਰ ਟੈਲੀਪੈਥੀ ਅਜਿਹਾ ਅਮਲ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਹਰ ਕੋਈ ਪਰਖ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਕਿਤਾਬਾਂ ਜਾਂ ਰਸਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਨ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ ਹੈ? ਟੈਲੀਪੈਥੀ ਅਤੇ ਗੈਬੀ ਸ਼ਕਤੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਸਦਾ ਨਾਂਹ-ਪੱਖੀ ਹੀ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈਵੇਜ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋ ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਬੰਦਾ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਮਨ ਨਾਲ ਦੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ ਹੀ ਪੜ੍ਹ ਸਕਦਾ ਹੋਵੇ, ਡੁਬਕਣੀਆਂ ਕਿਸ਼ਤੀ ਜਾਂ ਪੁਲਾੜ ਦੀ ਗੱਲ ਤਾਂ ਦੂਰ ਦੀ ਰਹੀ। {{gap}}ਪਰਾ-ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ (Para Psychology) ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਜੇ. ਬੀ. ਰਹੀਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਉੱਤਰੀ ਕੈਰੋਲਿਨਾ ਦੀ ਡਿਯੂਕ ਯੂਨਿਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ 1200 ਮੀਲ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਫੁੱਟ ਡੂੰਘੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚਲੀ ਐਟਮੀ ਡੁਬਕਣੀਆਂ ਕਿਸ਼ਤੀ ਨੌਟੀਲਸ ਤੱਕ, ਟੈਲੀਪੈਥੀ ਰਾਹੀਂ ਸੰਦੇਸ਼ ਭੇਜਣ ਦੇ ਸਫ਼ਲ ਤਜਰਬੇ ਦੀ ਕਹਾਣੀ, ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸੰਨ 1959 ਵਿੱਚ ਛਪੀ ਸੀ ਅਤੇ 1963 ਤੱਕ ਇਹ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਛਪ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਰਸਾਲੇ “THIS WEEK” ਨੇ ਇਸਦੀ ਪੜਤਾਲ ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ ਤੇ ਕੀਤੀ।<noinclude></noinclude> 1yio7wm6fnxkmdbp74ifzqlq381xd6v 250 72197 217513 2026-05-08T11:53:29Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 217513 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|58||}}</noinclude>ਨੌਟੀਲਸ ਦੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਕਪਤਾਨ ਵਿਲੀਅਮ ਆਰ. ਐਂਡਰਸਨ ਨੇ ਸੰਪਾਦਕ ਨੂੰ ਜੋ ਕੁਝ ਦੱਸਿਆ, ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ : {{gap}}“ਭਾਵੇਂ ਨੌਟੀਲਸ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਕਿੰਨੇ ਹੀ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਟੈਲੀਪੈਥੀ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਪ੍ਰਯੋਗ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਮੈਸਰਜ਼ ਪਾਊਵਲਜ਼ ਅਤੇ ਬਰਜੀਅਰ ਦੁਆਰਾ ਟੈਲੀਪੈਥੀ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਬਿਲਕੁਲ ਝੂਠ ਹੈ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਨੌਟੀਲਸ, ਪੋਰਟਸਮਊਥ ਬੰਦਰਗਾਹ ਤੇ ਠਹਿਰੀ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਓਵਰ-ਹਾਲ ਕਰਵਾ ਰਹੀ ਸੀ।” {{gap}}ਅਮਰੀਕੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੇ ਕਰਨਲ ਵਿਲੀਅਮ ਬੋਵਰਜ਼ ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਸੂਚਨਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਟੈਲੀਪੈਥੀ ਪ੍ਰਯੋਗ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ ਹੈ, ਨੇ ਇਹ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ : {{gap}}“ਉਹ ਪ੍ਰਯੋਗ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਣ ਦਾ ਮੇਰੇ ਤੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲੱਗਿਆ ਹੈ ਕਦੇ ਹੋਇਆ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਵੇਸਟਿੰਗ ਹਾਊਸ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਕਿ ਟੈਲੀਪੈਥੀ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਪੜਤਾਲ ਕੀਤੀ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ। ਸੱਚਾਈ ਇਹ ਹੈ ਕਿ 25 ਜੁਲਾਈ 1959 ਨੂੰ ਮੈਂ ਏਅਰ ਯੂਨਿਵਰਸਿਟੀ ਅਲਬਾਮਾ ਵਿਖੇ ਡਿਊਟੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੀ ਖੋਜ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸੰਬੰਧ ਨਹੀ ਹੈ।” {{gap}}ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ, ‘ਦਿਸ ਵੀਕ’ (THIS WEEK) ਸਾਫ਼-ਸਾਫ਼ ਲਿਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਡੁਬਕਣੀ ਕਿਸ਼ਤੀ ਨੌਟੀਲਸ ਵਾਲੀ ਕਹਾਣੀ, ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਧੋਖਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਵੀ ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਫ਼ੈਲਣ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਨਹੀ ਸੀ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈਵੇਜ ਵਰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਉਸਨੂੰ ਹਮਾਇਤ ਹਾਸਲ ਸੀ। {{gap}}ਮਨਘੜਤ ਕਹਾਣੀ ਲੇਖਕਾਂ ਤੋਂ ਉਲਟ, ਯੂਨਿਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਇਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਨੂੰ ਤਾਂ ਕੇਵਲ ਉਹ ਕੁਝ ਲਿਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਹਕੀਕੀ ਹੋਵੇ।<noinclude></noinclude> 7glln0bdksit5za6xit7e2opk4ocd2v