ਵਿਕੀਸਰੋਤ pawikisource https://pa.wikisource.org/wiki/%E0%A8%AE%E0%A9%81%E0%A9%B1%E0%A8%96_%E0%A8%B8%E0%A8%AB%E0%A8%BC%E0%A8%BE MediaWiki 1.47.0-wmf.1 first-letter ਮੀਡੀਆ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਤਸਵੀਰ ਤਸਵੀਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਫਰਮਾ ਫਰਮਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮਦਦ ਮਦਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਲੇਖਕ ਲੇਖਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪੋਰਟਲ ਪੋਰਟਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਲਿਖਤ ਲਿਖਤ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਆਡੀਓਬੁਕ ਆਡੀਓਬੁਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਅਨੁਵਾਦ ਅਨੁਵਾਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪੰਨਾ ਪੰਨਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਇੰਡੈਕਸ ਇੰਡੈਕਸ ਗੱਲ-ਬਾਤ TimedText TimedText talk ਮੌਡਿਊਲ ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ Event Event talk 250 21896 217574 52984 2026-05-09T11:09:09Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 217574 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੬੯੨}}</noinclude>ਸਰਨਾਂਹੀ॥੪॥੧॥ ਦਿਨ ਤੇ ਪਹਰ ਪਹਰ ਤੇ ਘਰੀਆਂ ਆਵ ਘਟੈ ਤਨੁ ਛੀਜੈ॥ ਕਾਲੁ ਅਹੇਰੀ ਫਿਰੈ ਬਧਿਕ ਜਿਉ ਕਹਹੁ ਕਵਨ ਬਿਧਿ ਕੀਜੈ॥੧॥ ਸੋ ਦਿਨੁ ਆਵਨ ਲਾਗਾ॥ ਮਾਤ ਪਿਤਾ ਭਾਈ ਸੁਤ ਬਨਿਤਾ ਕਹਹੁ ਕੋਊ ਹੈ ਕਾ ਕਾ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਜਬ ਲਗੁ ਜੋਤਿ ਕਾਇਆ ਮਹਿ ਬਰਤੈ ਆਪਾ ਪਸੂ ਨ ਬੂਝੈ॥ ਲਾਲਚ ਕਰੈ ਜੀਵਨ ਪਦ ਕਾਰਨ ਲੋਚਨ ਕਛੂ ਨ ਸੂਝੈ॥੨॥ ਕਹਤ ਕਬੀਰ ਸੁਨਹੁ ਰੇ ਪ੍ਰਾਨੀ ਛੋਡਹੁ ਮਨ ਕੇ ਭਰਮਾ॥ ਕੇਵਲ ਨਾਮੁ ਜਪਹੁ ਰੇ ਪ੍ਰਾਨੀ ਪਰਹੁ ਏਕ ਕੀ ਸਰਨਾਂ॥੩॥੨॥ ਜੋ ਜਨੁ ਭਾਉ ਭਗਤਿ ਕਛੁ ਜਾਨੈ ਤਾ ਕਉ ਅਚਰਜੁ ਕਾਹੋ॥ ਜਿਉ ਜਲੁ ਜਲ ਮਹਿ ਪੈਸਿ ਨ ਨਿਕਸੈ ਤਿਉ ਢੁਰਿ ਮਿਲਿਓ ਜੁਲਾਹੋ॥੧॥ ਹਰਿ ਕੇ ਲੋਗਾ ਮੈ ਤਉ ਮਤਿ ਕਾ ਭੋਰਾ॥ ਜਉ ਤਨੁ ਕਾਸੀ ਤਜਹਿ ਕਬੀਰਾ ਰਮਈਐ ਕਹਾ ਨਿਹੋਰਾ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਕਹਤੁ ਕਬੀਰੁ ਸੁਨਹੁ ਰੇ ਲੋਈ ਭਰਮਿ ਨ ਭੂਲਹੁ ਕੋਈ॥ ਕਿਆ ਕਾਸੀ ਕਿਆ ਊਖਰੁ ਮਗਹਰੁ ਰਾਮੁ ਰਿਦੈ ਜਉ ਹੋਈ॥੨॥੩॥ ਇੰਦ੍ਰ ਲੋਕ ਸਿਵ ਲੋਕਹਿ ਜੈਬੋ॥ ਓਛੇ ਤਪ ਕਰਿ ਬਹੁਰਿ ਐਬੋ॥੧॥ ਕਿਆ ਮਾਂਗਉ ਕਿਛੁ ਥਿਰੁ ਨਾਹੀ॥ ਰਾਮ ਨਾਮ ਰਖੁ ਮਨ ਮਾਹੀ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਸੋਭਾ ਰਾਜ ਬਿਭੈ ਬਡਿਆਈ॥ ਅੰਤਿ ਨ ਕਾਹੂ ਸੰਗ ਸਹਾਈ॥੨॥ ਪੁਤ੍ਰ ਕਲਤ੍ਰ ਲਛਮੀ ਮਾਇਆ॥ ਇਨ ਤੇ ਕਹੁ ਕਵਨੈ ਸੁਖੁ ਪਾਇਆ॥੩॥ ਕਹਤ ਕਬੀਰ ਅਵਰ ਨਹੀ ਕਾਮਾ॥ ਹਮਰੈ ਮਨ ਧਨ ਰਾਮ ਕੋ ਨਾਮਾ॥੪॥੪॥ ਰਾਮ ਸਿਮਰਿ ਰਾਮ ਸਿਮਰਿ ਰਾਮ ਸਿਮਰਿ ਭਾਈ॥ ਰਾਮ ਨਾਮ ਸਿਮਰਨ ਬਿਨੁ ਬੂਡਤੇ ਅਧਿਕਾਈ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਬਨਿਤਾ ਸੁਤ ਦੇਹ ਗ੍ਰੇਹ ਸੰਪਤਿ ਸੁਖਦਾਈ॥ ਇਨ੍ਹ ਮੈ ਕਛੁ ਨਾਹਿ ਤੇਰੋ ਕਾਲ ਅਵਧ ਆਈ॥੧॥ ਅਜਾਮਲ ਗਜ ਗਨਿਕਾ ਪਤਿਤ ਕਰਮ ਕੀਨੇ॥ ਤੇਊ ਉਤਰਿ ਪਾਰਿ ਪਰੇ ਰਾਮ ਨਾਮ ਲੀਨੇ॥੨॥ ਸੂਕਰ ਕੂਕਰ ਜੋਨਿ ਭ੍ਰਮੇ ਤਊ ਲਾਜ ਨ ਆਈ॥ ਰਾਮ ਨਾਮ ਛਾਡਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਕਾਹੇ ਬਿਖੁ ਖਾਈ॥੩॥ ਤਜਿ ਭਰਮ ਕਰਮ ਬਿਧਿ ਨਿਖੇਧ ਰਾਮ ਨਾਮੁ ਲੇਹੀ॥ ਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ਜਨ ਕਬੀਰ ਰਾਮੁ ਕਰਿ ਸਨੇਹੀ॥੪॥੫॥ {{center|ਧਨਾਸਰੀ ਬਾਣੀ ਭਗਤ ਨਾਮਦੇਵ ਜੀ ਕੀ ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ॥}} ਗਹਰੀ ਕਰਿ ਕੈ ਨੀਵ ਖੁਦਾਈ ਊਪਰਿ ਮੰਡਪ ਛਾਏ॥ ਮਾਰਕੰਡੇ ਤੇ ਕੋ ਅਧਿਕਾਈ ਜਿਨਿ ਤ੍ਰਿਣ ਧਰਿ ਮੂੰਡ ਬਲਾਏ॥੧॥ ਹਮਰੋ ਕਰਤਾ ਰਾਮੁ ਸਨੇਹੀ॥ਕਾਹੇ ਰੇ ਨਰ ਗਰਬੁ ਕਰਤ ਹਹੁ ਬਿਨਸਿ ਜਾਇ ਝੂਠੀ ਦੇਹੀ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥<noinclude></noinclude> o7wn6ydxjwg8671i13d67jy5hth92ml 250 21901 217575 52989 2026-05-09T11:19:26Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 217575 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੬੯੩}}</noinclude>ਮੇਰੀ ਮੇਰੀ ਕੈਰਉ ਕਰਤੇ ਦੁਰਜੋਧਨ ਸੇ ਭਾਈ॥ ਬਾਰਹ ਜੋਜਨ ਛਤ੍ਰ ਚਲੈ ਥਾ ਦੇਹੀ ਗਿਰਝਨ ਖਾਈ॥੨॥ ਸਰਬ ਸੋੁਇਨ ਕੀ ਲੰਕਾ ਹੋਤੀ ਰਾਵਨ ਸੇ ਅਧਿਕਾਈ॥ ਕਹਾ ਭਇਓ ਦਰਿ ਬਾਂਧੇ ਹਾਥੀ ਖਿਨ ਮਹਿ ਭਈ ਪਰਾਈ॥੩॥ ਦੁਰਬਾਸਾ ਸਿਉ ਕਰਤ ਠਗਉਰੀ ਜਾਦਵ ਏ ਫਲ ਪਾਏ॥ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰੀ ਜਨ ਅਪੁਨੇ ਊਪਰ ਨਾਮਦੇਉ ਹਰਿ ਗੁਨ ਗਾਏ॥੪॥੧॥ ਦਸ ਬੈਰਾਗਨਿ ਮੋਹਿ ਬਸਿ ਕੀਨ੍ਹੀ ਪੰਚਹੁ ਕਾ ਮਿਟ ਨਾਵਉ॥ ਸਤਰਿ ਦੋਇ ਭਰੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸਰਿ ਬਿਖੁ ਕਉ ਮਾਰਿ ਕਢਾਵਉ॥੧॥ ਪਾਛੈ ਬਹੁਰਿ ਨ ਆਵਨੁ ਪਾਵਉ॥ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਬਾਣੀ ਘਟ ਤੇ ਉਚਰਉ ਆਤਮ ਕਉ ਸਮਝਾਵਉ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਬਜਰ ਕੁਠਾਰੁ ਮੋਹਿ ਹੈ ਛੀਨਾਂ ਕਰਿ ਮਿੰਨਤਿ ਲਗਿ ਪਾਵਉ॥ ਸੰਤਨ ਕੇ ਹਮ ਉਲਟੇ ਸੇਵਕ ਭਗਤਨ ਤੇ ਡਰਪਾਵਉ॥੨॥ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਤੇ ਤਬ ਹੀ ਛੂਟਉ ਜਉ ਮਾਇਆ ਨਹ ਲਪਟਾਵਉ॥ ਮਾਇਆ ਨਾਮੁ ਗਰਭ ਜੋਨਿ ਕਾ ਤਿਹ ਤਜਿ ਦਰਸਨੁ ਪਾਵਉ॥੩॥ ਇਤੁ ਕਰਿ ਭਗਤਿ ਕਰਹਿ ਜੋ ਜਨ ਤਿਨ ਭਉ ਸਗਲ ਚੁਕਾਈਐ॥ ਕਹਤ ਨਾਮਦੇਉ ਬਾਹਰਿ ਕਿਆ ਭਰਮਹੁ ਇਹ ਸੰਜਮ ਹਰਿ ਪਾਈਐ॥੪॥੨॥ ਮਾਰਵਾੜਿ ਜੈਸੇ ਨੀਰੁ ਬਾਲਹਾ ਬੇਲਿ ਬਾਲਹਾ ਕਰਹਲਾ॥ ਜਿਉ ਕੁਰੰਕ ਨਿਸਿ ਨਾਦੁ ਬਾਲਹਾ ਤਿਉ ਮੇਰੈ ਮਨਿ ਰਾਮਈਆ॥੧॥ ਤੇਰਾ ਨਾਮੁ ਰੂੜੋ ਰੂਪੁ ਰੂੜੋ ਅਤਿ ਰੰਗ ਰੂੜੋ ਮੇਰੋ ਰਾਮਈਆ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਜਿਉ ਧਰਣੀ ਕਉ ਇੰਦ੍ਰੁ ਬਾਲਹਾ ਕੁਸਮ ਬਾਸੁ ਜੈਸੇ ਭਵਰਲਾ॥ ਜਿਉ ਕੋਕਿਲ ਕਉ ਅੰਬੁ ਬਾਲਹਾ ਤਿਉ ਮੇਰੈ ਮਨਿ ਰਾਮਈਆ॥੨॥ ਚਕਵੀ ਕਉ ਜੈਸੇ ਸੂਰੁ ਬਾਲਹਾ ਮਾਨ ਸਰੋਵਰ ਹੰਸੁਲਾ॥ ਜਿਉ ਤਰੁਣੀ ਕਉ ਕੰਤੁ ਬਾਲਹਾ ਤਿਉ ਮੇਰੈ ਮਨਿ ਰਾਮਈਆ॥੩॥ ਬਾਰਿਕ ਕਉ ਜੈਸੇ ਖੀਰੁ ਬਾਲਹਾ ਚਾਤ੍ਰਿਕ ਮੁਖ ਜੈਸੇ ਜਲਧਰਾ॥ ਮਛੁਲੀ ਕਉ ਜੈਸੇ ਨੀਰੁ ਬਾਲਹਾ ਤਿਉ ਮੇਰੈ ਮਨਿ ਰਾਮਈਆ॥੪॥ ਸਾਧਿਕ ਸਿਧ ਸਗਲ ਮੁਨਿ ਚਾਹਹਿ ਬਿਰਲੇ ਕਾਹੂ ਡੀਠੁਲਾ॥ ਸਗਲ ਭਵਣ ਤੇਰੋ ਨਾਮੁ ਬਾਲਹਾ ਤਿਉ ਨਾਮੇ ਮਨਿ ਬੀਠੁਲਾ॥੫॥੩॥ ਪਹਿਲ ਪੁਰੀਏ ਪੁੰਡਰਕ ਵਨਾ॥ ਤਾ ਚੇ ਹੰਸਾ ਸਗਲੇ ਜਨਾਂ॥ ਕ੍ਰਿਸ੍ਹਾ ਤੇ ਜਾਨਊ ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਚੰਤੀ ਨਾਚਨਾ॥੧॥ ਪਹਿਲ ਪੁਰਸਾਬਿਰਾ॥ ਅਥੋਨ ਪੁਰਸਾਦਮਰਾ॥ ਅਸਗਾ ਅਸ ਉਸਗਾ॥ ਹਰਿ ਕਾ ਬਾਗਰਾ ਨਾਚੈ ਪਿੰਧੀ ਮਹਿ ਸਾਗਰਾ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਨਾਚੰਤੀ ਗੋਪੀ ਜੰਨਾ॥ ਨਈਆ ਤੇ ਬੈਰੇ ਕੰਨਾ॥ ਤਰਕੁ ਨ ਚਾ॥ ਭ੍ਰਮੀਆ ਚਾ॥ ਕੇਸਵਾ ਬਚਉਨੀ ਅਈਏ ਮਈਏ ਏਕ ਆਨ<noinclude></noinclude> nbiqkgoc52fnr7fd9z22ck5ykuwc7j8 250 21906 217576 52994 2026-05-09T11:33:25Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 217576 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੬੯੪}}</noinclude>ਜੀਉ॥੨॥ ਪਿੰਧੀ ਉਭਕਲੇ ਸੰਸਾਰਾ॥ ਭ੍ਰਮਿ ਭ੍ਰਮਿ ਆਏ ਤੁਮ ਚੇ ਦੁਆਰਾ॥ ਤੂ ਕੁਨੁ ਰੇ॥ ਮੈ ਜੀ॥ ਨਾਮਾ॥ ਹੋ ਜੀ॥ ਆਲਾ ਤੇ ਨਿਵਾਰਣਾ ਜਮ ਕਾਰਣਾ॥੩॥੪॥ ਪਤਿਤ ਪਾਵਨ ਮਾਧਉ ਬਿਰਦੁ ਤੇਰਾ॥ ਧੰਨਿ ਤੇ ਵੈ ਮੁਨਿ ਜਨ ਜਿਨ ਧਿਆਇਓ ਹਰਿ ਪ੍ਰਭੁ ਮੇਰਾ॥੧॥ ਮੇਰੈ ਮਾਥੈ ਲਾਗੀ ਲੇ ਧੂਰਿ ਗੋਬਿੰਦ ਚਰਨਨ ਕੀ॥ ਸੁਰਿ ਨਰ ਮੁਨਿ ਜਨ ਤਿਨਹੂ ਤੇ ਦੂਰਿ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਦੀਨ ਕਾ ਦਇਆਲੁ ਮਾਧੌ ਗਰਬ ਪਰਹਾਰੀ॥ ਚਰਨ ਸਰਨ ਨਾਮਾ ਬਲਿ ਤਿਹਾਰੀ॥੨॥੫॥ {{center|ਧਨਾਸਰੀ ਭਗਤ ਰਵਿਦਾਸ ਜੀ ਕੀ ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ॥}} ਹਮ ਸਰਿ ਦੀਨੁ ਦਇਆਲੁ ਨ ਤੁਮ ਸਰਿ ਅਬ ਪਤੀਆਰੁ ਕਿਆ ਕੀਜੈ॥ ਬਚਨੀ ਤੋਰ ਮੋਰ ਮਨੁ ਮਾਨੈ ਜਨ ਕਉ ਪੂਰਨੁ ਦੀਜੈ॥੧॥ ਹਉ ਬਲਿ ਬਲਿ ਜਾਉ ਰਮਈਆ ਕਾਰਨੇ॥ ਕਾਰਨ ਕਵਨ ਅਬੋਲ॥ ਰਹਾਉ॥ ਬਹੁਤ ਜਨਮ ਬਿਛੁਰੇ ਥੇ ਮਾਧਉ ਇਹੁ ਜਨਮੁ ਤੁਮ੍ਹਾਰੇ ਲੇਖੇ॥ ਕਹਿ ਰਵਿਦਾਸ ਆਸ ਲਗਿ ਜੀਵਉ ਚਿਰ ਭਇਓ ਦਰਸਨੁ ਦੇਖੇ॥੨॥੧॥ ਚਿਤ ਸਿਮਰਨੁ ਕਰਉ ਨੈਨ ਅਵਿਲੋਕਨੋ ਸ੍ਰਵਨ ਬਾਨੀ ਸੁਜਸੁ ਪੂਰਿ ਰਾਖਉ॥ ਮਨੁ ਸੁ ਮਧੁਕਰੁ ਕਰਉ ਚਰਨ ਹਿਰਦੇ ਧਰਉ ਰਸਨ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਰਾਮ ਨਾਮ ਭਾਖਉ॥੧॥ ਮੇਰੀ ਪ੍ਰੀਤਿ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿਉ ਜਿਨਿ ਘਟੈ॥ ਮੈ ਤਉ ਮੋਲਿ ਮਹਗੀ ਲਈ ਜੀਅ ਸਟੈ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਸਾਧਸੰਗਤਿ ਬਿਨਾ ਭਾਉ ਨਹੀ ਊਪਜੈ ਭਾਵ ਬਿਨੁ ਭਗਤਿ ਨਹੀ ਹੋਇ ਤੇਰੀ॥ ਕਹੈ ਰਵਿਦਾਸੁ ਇਕ ਬੇਨਤੀ ਹਰਿ ਸਿਉ ਪੈਜ ਰਾਖਹੁ ਰਾਜਾ ਰਾਮ ਮੇਰੀ॥੨॥੨॥ ਨਾਮੁ ਤੇਰੋ ਆਰਤੀ ਮਜਨੁ ਮੁਰਾਰੇ॥ ਹਰਿ ਕੇ ਨਾਮ ਬਿਨੁ ਝੂਠੇ ਸਗਲ ਪਾਸਾਰੇ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਨਾਮੁ ਤੇਰੋ ਆਸਨੋ ਨਾਮੁ ਤੇਰੋ ਉਰਸਾ ਨਾਮੁ ਤੇਰਾ ਕੇਸਰੋ ਲੇ ਛਿਟਕਾਰੇ॥ ਨਾਮੁ ਤੇਰਾ ਅੰਭੁਲਾ ਨਾਮੁ ਤੇਰੋ ਚੰਦਨੋ ਘਸਿ ਜਪੇ ਨਾਮੁ ਲੇ ਤੁਝਹਿ ਕਉ ਚਾਰੇ॥੧॥ ਨਾਮੁ ਤੇਰਾ ਦੀਵਾ ਨਾਮੁ ਤੇਰੋ ਬਾਤੀ ਨਾਮੁ ਤੇਰੋ ਤੇਲੁ ਲੇ ਮਾਹਿ ਪਸਾਰੇ॥ ਨਾਮ ਤੇਰੇ ਕੀ ਜੋਤਿ ਲਗਾਈ ਭਇਓ ਉਜਿਆਰੋ ਭਵਨ ਸਗਲਾਰੇ॥੨॥ ਨਾਮੁ ਤੇਰੋ ਤਾਗਾ ਨਾਮੁ ਫੂਲ ਮਾਲਾ ਭਾਰ ਅਠਾਰਹ ਸਗਲ ਜੂਠਾਰੇ॥ ਤੇਰੋ ਕੀਆ ਤੁਝਹਿ ਕਿਆ ਅਰਪਉ ਨਾਮੁ ਤੇਰਾ ਤੁਹੀ ਚਵਰ ਢੋਲਾਰੇ॥੩॥ ਦਸ ਅਠਾ ਅਠਸਠੇ ਚਾਰੇ ਖਾਣੀ ਇਹੈ ਵਰਤਣਿ ਹੈ ਸਗਲ ਸੰਸਾਰੇ॥ ਕਹੈ ਰਵਿਦਾਸੁ ਨਾਮੁ ਤੇਰੋ ਆਰਤੀ ਸਤਿ ਨਾਮੁ ਹੈ ਹਰਿ ਭੋਗ ਤੁਹਾਰੇ॥੪॥੩॥<noinclude></noinclude> 631hvt8zorsuxn8iwa9l0r6vgkq98ed 250 21911 217579 52999 2026-05-09T11:54:42Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 217579 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੬੯੫}}</noinclude>{{center|ਧਨਾਸਰੀ ਬਾਣੀ ਭਗਤਾਂ ਕੀ ਤ੍ਰਿਲੋਚਨ}} ੧ਓ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ॥ ਨਾਰਾਇਣ ਨਿੰਦਸਿ ਕਾਇ ਭੂਲੀ ਗਵਾਰੀ॥ ਦੁਕ੍ਰਿਤੁ ਸੁਕ੍ਰਿਤੁ ਥਾਰੋ ਕਰਮੁ ਰੀ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਸੰਕਰਾ ਮਸਤਕਿ ਬਸਤਾ ਸੁਰਸਰੀ ਇਸਨਾਨ ਰੇ॥ ਕੁਲ ਜਨ ਮਧੇ ਮਿਲ੍ਹਿੋ ਸਾਰਗ ਪਾਨ ਰੇ॥ ਕਰਮ ਕਰਿ ਕਲੰਕੁ ਮਫੀਟਸਿ ਰੀ॥੧॥ ਬਿਸ੍ਵ ਕਾ ਦੀਪਕੁ ਸ੍ਵਾਮੀ ਤਾ ਚੇ ਰੇ ਸੁਆਰਥੀ ਪੰਖੀ ਰਾਇ ਗਰੁੜ ਤਾ ਚੇ ਬਾਧਵਾ॥ ਕਰਮ ਕਰਿ ਅਰੁਣ ਪਿੰਗੁਲਾ ਰੀ॥੨॥ ਅਨਿਕ ਪਾਤਿਕ ਹਰਤਾ ਤ੍ਰਿਭਵਣ ਨਾਥੁ ਰੀ ਤੀਰਥਿ ਤੀਰਥਿ ਭ੍ਰਮਤਾ ਲਹੈ ਨ ਪਾਰੁ ਰੀ॥ ਕਰਮ ਕਰਿ ਕਪਾਲੁ ਮਫੀਟਸਿ ਰੀ॥੩॥ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸਸੀਅ ਧੇਨ ਲਛਿਮੀ ਕਲਪਤਰ ਸਿਖਰਿ ਸੁਨਾਗਰ ਨਦੀ ਚੇ ਨਾਥੰ॥ ਕਰਮ ਕਰਿ ਖਾਰੁ ਮਫੀਟਸਿ ਰੀ॥੪॥ ਦਾਧੀਲੇ ਲੰਕਾ ਗੜੁ ਉਪਾੜੀਲੇ ਰਾਵਣ ਬਣ ਸਲਿ ਬਿਸਲਿ ਆਣਿ ਤੋਖੀਲੇ ਹਰੀ॥ ਕਰਮ ਕਰਿ ਕਛਉਟੀ ਮਫੀਟਸਿ ਰੀ॥੫॥ ਪੂਰਬਲੋ ਕ੍ਰਿਤ ਕਰਮੁ ਨ ਮਿਟੈ ਰੀ ਘਰ ਗੇਹਣਿ ਤਾ ਚੇ ਮੋਹਿ ਜਾਪੀਅਲੇ ਰਾਮ ਚੇ ਨਾਮੰ॥ ਬਦਤਿ ਤ੍ਰਿਲੋਚਨ ਰਾਮ ਜੀ॥੬॥੧॥ ਸ੍ਰੀ ਸੈਣੁ॥ ਧੂਪ ਦੀਪ ਘ੍ਰਿਤ ਸਾਜਿ ਆਰਤੀ॥ ਵਾਰਨੇ ਜਾਉ ਕਮਲਾ ਪਤੀ॥੧॥ ਮੰਗਲਾ ਹਰਿ ਮੰਗਲਾ॥ ਨਿਤ ਮੰਗਲੁ ਰਾਜਾ ਰਾਮ ਰਾਇ ਕੋ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਊਤਮੁ ਦੀਅਰਾ ਨਿਰਮਲ ਬਾਤੀ॥ ਤੁਹਂੀ ਨਿਰੰਜਨੁ ਕਮਲਾ ਪਾਤੀ॥੨॥ ਰਾਮਾ ਭਗਤਿ ਰਾਮਾਨੰਦੁ ਜਾਨੈ॥ ਪੂਰਨ ਪਰਮਾਨੰਦੁ ਬਖਾਨੈ॥੩॥ ਮਦਨ ਮੂਰਤਿ ਭੈ ਤਾਰਿ ਗੋਬਿੰਦੇ॥ ਸੈਨੁ ਭਣੈ ਭਜੁ ਪਰਮਾਨੰਦੇ॥੪॥੨॥ ਪੀਪਾ॥ ਕਾਯਉ ਦੇਵਾ ਕਾਇਅਉ ਦੇਵਲ ਕਾਇਅਉ ਜੰਗਮ ਜਾਤੀ॥ ਕਾਇਅਉ ਧੂਪ ਦੀਪ ਨਈਬੇਦਾ ਕਾਇਅਉ ਪੂਜਉ ਪਾਤੀ॥੧॥ ਕਾਇਆ ਬਹੁ ਖੰਡ ਖੋਜਤੇ ਨਵ ਨਿਧਿ ਪਾਈ॥ ਨਾ ਕਛੁ ਆਇਬੋ ਨਾ ਕਛੁ ਜਾਇਬੋ ਰਾਮ ਕੀ ਦੁਹਾਈ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਜੋ ਬ੍ਰਹਮੰਡੇ ਸੋਈ ਪਿੰਡੇ ਜੋ ਖੋਜੈ ਸੋ ਪਾਵੈ॥ ਪੀਪਾ ਪ੍ਰਣਵੈ ਪਰਮ ਤਤੁ ਹੈ ਸਤਿਗੁਰੁ ਹੋਇ ਲਖਾਵੈ॥੨॥੩॥ ਧੰਨਾ॥ ਗੋਪਾਲ ਤੇਰਾ ਆਰਤਾ॥ ਜੋ ਜਨ ਤੁਮਰੀ ਭਗਤਿ ਕਰੰਤੇ ਤਿਨ ਕੇ ਕਾਜ ਸਵਾਰਤਾ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਦਾਲਿ ਸੀਧਾ ਮਾਗਉ ਘੀਉ॥ ਹਮਰਾ ਖੁਸੀ ਕਰੈ ਨਿਤ ਜੀਉ॥ ਪਨ੍ਹੀਆ ਛਾਦਨੁ ਨੀਕਾ॥ ਅਨਾਜੁ ਮਗਉ ਸਤ ਸੀ ਕਾ॥੧॥ ਗਊ ਭੈਸ ਮਗਉ ਲਾਵੇਰੀ॥ ਇਕ ਤਾਜਨਿ ਤੁਰੀ ਚੰਗੇਰੀ॥ ਘਰ ਕੀ ਗੀਹਨਿ ਚੰਗੀ॥ ਜਨੁ ਧੰਨਾ ਲੇਵੈ ਮੰਗੀ॥੨॥੪॥<noinclude></noinclude> tuitgk4fyf5o4sv71prg9fdn9tc0fgm 250 23249 217558 55873 2026-05-08T22:43:10Z Charan Gill 36 217558 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{rh|(੧੩੦)|ਜੌਹਰ ਖਾਲਸਾ|}}</noinclude>{{Block center|<poem>ਘਰ ਖਾਨਾਂ ਅਮੀਰਾਂ ਦੇ ਸਾਫ ਕੀਤੇ ਮੁੱਲਾਂ ਕਾਜ਼ੀਆਂ ਦਾ ਮਾਨ ਟੁਟਿਆ ਸੀ ਇਰਦਗਿਰਦ ਸਭਫਿਰ ਕਰਤਾਰਸਿੰਘਾ ਸਿੰਘਾਂ ਤੱਲਕਾਸਾਫਕਰ ਸੁਟਿਆ ਸੀ {{center|{{smaller|ਵਾਕ ਕਵੀ}}}} ਸਿੰਘਾਂ ਫਤੇ ਤਲਵਾਰ ਦੇ ਜ਼ੋਰ ਪਾਈ ਦੀਨਾ ਬੇਗ ਨੂੰ ਤਖਤ<ref>ਦਸੰਬਰ ੧੭੫੭।</ref> ਬੈਠਾਇ ਭਾਈ ਸੇਵਾ ਓਸ ਨੇ ਪੰਥ ਦੀ ਕਰੀ ਚੰਗੀ ਅਗੇ ਖਾਲਸੇ ਸੀਸ ਝੁਕਾਇ ਭਾਈ ਨਕਦ ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਦਾ ਕਰ ਕੁਣਕਾ ਦਿਤਾ ਪੰਥ ਤਾਈਂ ਛਕਵਾਇ ਭਾਈ ਵੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਨਕਦੀ ਬਹੁਤਾ ਦਾਰੂ ਸਿੱਕਾ ਕੀਤਾ ਪੰਥ ਦੇ ਪੇਸ਼ ਸੂ ਆਇ ਭਾਈ ਅਗੋਂ ਵਾਸਤੇ ਪੰਥ ਦਾ ਦਾਸ ਰਹਾਂ ਨਾ ਦਿਆਂ ਅਹਿਸਾਨ ਭੁਲਾਇ ਭਾਈ ਨਾਸਰਅਲੀ ਦਿਤਾ ਵਡਭਾਗਸਿੰਘ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਓਸਨੇ ਓਹਨੂੰ ਸਜ਼ਾਇ ਭਾਈ ਜਿਵੇਂ ਓਸ ਨੇ ਸਾੜਿਆ ਥੰਮ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਦਿਤਾ ਓਸ ਨੂੰ ਤਿਵੇਂ ਜਲਾਇ ਭਾਈ ਖਾਨਦਾਨੀਆਂ ਬੇਗਮਾਂ ਖਾਲਸੇ ਨੇ ਲਈਆਂ ਕੱਠੀਆਂ ਬਹੁਤ ਕਰਾਇ ਭਾਈ ਕਹਿਆ ਓਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਸਿੰਘਾਂ ਨਾਲ ਆਨੰਦ ਪੜ੍ਹਾਇ ਭਾਈ ਚਲੋਂ ਸਿੰਘਣੀਆਂ ਹੋਕੇ ਘਰੀਂ ਵਸੋ ਹੋਈਆਂ ਬਹੁਤ ਤਿਆਰ ਸੁਣਾਇ ਭਾਈ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਕੇ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਮੇਲ ਲਈਆਂ ਘਰੀਂ ਰੱਖੀਆਂ ਫੇਰ ਸਦਾਇ ਭਾਈ ਓਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ <ref>ਅਨੂਪ ਸਿੰਘ ਬ੍ਰਹਮਣ ਸਿੰਘ ਚਨਾਲਥਲ ਕਾ(ਮਾਲਵਾ) ਕੇਹਰ ਸਿੰਘ ਮਢਿਆਲੇ ਵਾਲਾ, ਤਖਤੂ ਸਿੰਘ ਪੈਜ ਗੜ੍ਹ ਦਾ, ਲਾਲ ਸਿੰਘ ਰੋਸਿਆਂ ਦਾ,ਖੈਰਾ ਸਿੰਘ ਰੱਤੋ ਕਿਆਂ ਦਾ, ਝੱਬਰ ਸਿੰਘ, ਨੰਦ ਸਿੰਘ, ਦੇਵਾ ਸਿੰਘ, ਬੈਰਾੜ ਹਾਤਾ ਸਿੰਘ ਚੂੰਘਾਂ ਦਾ, ਬੁਲਾਕਾ ਸਿੰਘ ਨਾਨੋਂਕਿਆਂ ਦਾ, ਇਤਿਆਦਿਕ ਬਹੁਤ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਮੁਸਲਮਾਨੀਆਂ ਸੁਧ ਕਰਕੇ ਅਨੰਦ ਪੜ੍ਹਾਏ ਸਨ। (ਪੰਥ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਭਾਈ ਰਤਨ ਸਿੰਘ ਜੀ ਸਫਾ ੪੨੧)</ref>ਔਲਾਦ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘਾ ਕਈ ਥਾਂ ਵਧੀ ਹੈ ਲਖਾਇ ਭਾਈ {{center|{{smaller|ਰਾਜੇ ਬੀਕਾਨੇਰ ਵਾਲੇ ਨੇ ਸਿੰਘਾਂ ਨੂੰ ਮੱਦਦ ਵਾਸਤੇ ਬੁਲਾਣਾ}}}} ਬਾਹਰੋਂ ਆਇਆ ਵੈਰੀ ਸਾਂਭ ਸਕਦੇ ਨਾ ਨਿਤ ਲੁਟ ਲੈ ਜਾਣ ਪਠਾਨ ਦੇਖੋ ਚੜ੍ਹ ਕਾਬਲੋਂ ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਆਉਂਦਾ ਕਰ ਜਾਵੰਦਾ ਦੇਸ ਵੈਰਾਨ ਦੇਖੋ ਧਨ ਮਾਲ ਤੇ ਦੌਲਤਾਂ ਪਤਾ ਤਾਈਂ ਖਾਕ ਮੇਲ ਜਾਂਦਾ ਨਾਲ ਤਾਨ ਦੇਖੋ ਉਹਦੇ ਨਾਲ ਨਾ ਜ਼ੋਰ ਅਜ਼ਮਾਈ ਕਰਦੇ ਰਾਜੇ ਹਿੰਦ ਦੇ ਮੂੜ੍ਹ ਨਾਦਾਨ ਦੇਖੋ ਮਥਰਾ ਤੀਕ ਉਜਾੜ ਕੇ ਦੇਸ ਗਿਆ ਤੰਗ ਕਰ ਸਾਰੀ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦੇਖੋ ਆਪੇ ਵਿਚ ਲੜਾਈਆਂ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਰੇ ਸ਼ੇਰ ਬਣਦੇ ਸੀ ਪਛਾਨ ਦੇਖੋ ਓਹਨੀਂ ਦਿਨੀਂ ਰਾਜੇ ਜੈਸਲਮੀਰ ਵਾਲੇ ਵੱਡਾ ਕਰਕੇ ਜ਼ੋਰ ਗੁਮਾਨ ਦੇਖੋ ਬੀਕਾਨੇਰੀਏ ਦਾ ਮੁਲਕ ਮੱਲ ਲਿਆ ਰਾਜਾ ਹਾਰਿਆ ਵਿਚ ਮੈਦਾਨ ਦੇਖੋ </poem>}}<noinclude></noinclude> 4ke788nwn7xona2ei26kd4txh1rtciz 217559 217558 2026-05-08T22:43:49Z Charan Gill 36 217559 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{rh|(੧੩੦)|ਜੌਹਰ ਖਾਲਸਾ|}}</noinclude>{{Block center|<poem>ਘਰ ਖਾਨਾਂ ਅਮੀਰਾਂ ਦੇ ਸਾਫ ਕੀਤੇ ਮੁੱਲਾਂ ਕਾਜ਼ੀਆਂ ਦਾ ਮਾਨ ਟੁਟਿਆ ਸੀ ਇਰਦਗਿਰਦ ਸਭਫਿਰ ਕਰਤਾਰਸਿੰਘਾ ਸਿੰਘਾਂ ਤੱਲਕਾਸਾਫਕਰ ਸੁਟਿਆ ਸੀ {{center|{{smaller|ਵਾਕ ਕਵੀ}}}} ਸਿੰਘਾਂ ਫਤੇ ਤਲਵਾਰ ਦੇ ਜ਼ੋਰ ਪਾਈ ਦੀਨਾ ਬੇਗ ਨੂੰ ਤਖਤ<ref>ਦਸੰਬਰ ੧੭੫੭।</ref> ਬੈਠਾਇ ਭਾਈ ਸੇਵਾ ਓਸ ਨੇ ਪੰਥ ਦੀ ਕਰੀ ਚੰਗੀ ਅਗੇ ਖਾਲਸੇ ਸੀਸ ਝੁਕਾਇ ਭਾਈ ਨਕਦ ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਦਾ ਕਰ ਕੁਣਕਾ ਦਿਤਾ ਪੰਥ ਤਾਈਂ ਛਕਵਾਇ ਭਾਈ ਵੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਨਕਦੀ ਬਹੁਤਾ ਦਾਰੂ ਸਿੱਕਾ ਕੀਤਾ ਪੰਥ ਦੇ ਪੇਸ਼ ਸੂ ਆਇ ਭਾਈ ਅਗੋਂ ਵਾਸਤੇ ਪੰਥ ਦਾ ਦਾਸ ਰਹਾਂ ਨਾ ਦਿਆਂ ਅਹਿਸਾਨ ਭੁਲਾਇ ਭਾਈ ਨਾਸਰਅਲੀ ਦਿਤਾ ਵਡਭਾਗਸਿੰਘ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਓਸਨੇ ਓਹਨੂੰ ਸਜ਼ਾਇ ਭਾਈ ਜਿਵੇਂ ਓਸ ਨੇ ਸਾੜਿਆ ਥੰਮ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਦਿਤਾ ਓਸ ਨੂੰ ਤਿਵੇਂ ਜਲਾਇ ਭਾਈ ਖਾਨਦਾਨੀਆਂ ਬੇਗਮਾਂ ਖਾਲਸੇ ਨੇ ਲਈਆਂ ਕੱਠੀਆਂ ਬਹੁਤ ਕਰਾਇ ਭਾਈ ਕਹਿਆ ਓਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਸਿੰਘਾਂ ਨਾਲ ਆਨੰਦ ਪੜ੍ਹਾਇ ਭਾਈ ਚਲੋਂ ਸਿੰਘਣੀਆਂ ਹੋਕੇ ਘਰੀਂ ਵਸੋ ਹੋਈਆਂ ਬਹੁਤ ਤਿਆਰ ਸੁਣਾਇ ਭਾਈ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਕੇ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਮੇਲ ਲਈਆਂ ਘਰੀਂ ਰੱਖੀਆਂ ਫੇਰ ਸਦਾਇ ਭਾਈ ਓਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ <ref>ਅਨੂਪ ਸਿੰਘ ਬ੍ਰਹਮਣ ਸਿੰਘ ਚਨਾਲਥਲ ਕਾ(ਮਾਲਵਾ) ਕੇਹਰ ਸਿੰਘ ਮਢਿਆਲੇ ਵਾਲਾ, ਤਖਤੂ ਸਿੰਘ ਪੈਜ ਗੜ੍ਹ ਦਾ, ਲਾਲ ਸਿੰਘ ਰੋਸਿਆਂ ਦਾ,ਖੈਰਾ ਸਿੰਘ ਰੱਤੋ ਕਿਆਂ ਦਾ, ਝੱਬਰ ਸਿੰਘ, ਨੰਦ ਸਿੰਘ, ਦੇਵਾ ਸਿੰਘ, ਬੈਰਾੜ ਹਾਤਾ ਸਿੰਘ ਚੂੰਘਾਂ ਦਾ, ਬੁਲਾਕਾ ਸਿੰਘ ਨਾਨੋਂਕਿਆਂ ਦਾ, ਇਤਿਆਦਿਕ ਬਹੁਤ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਮੁਸਲਮਾਨੀਆਂ ਸੁਧ ਕਰਕੇ ਅਨੰਦ ਪੜ੍ਹਾਏ ਸਨ। (ਪੰਥ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਭਾਈ ਰਤਨ ਸਿੰਘ ਜੀ ਸਫਾ ੪੨੧)</ref>ਔਲਾਦ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘਾ ਕਈ ਥਾਂ ਵਧੀ ਹੈ ਲਖਾਇ ਭਾਈ {{center|{{smaller|ਰਾਜੇ ਬੀਕਾਨੇਰ ਵਾਲੇ ਨੇ ਸਿੰਘਾਂ ਨੂੰ ਮੱਦਦ ਵਾਸਤੇ ਬੁਲਾਣਾ}}}} ਬਾਹਰੋਂ ਆਇਆ ਵੈਰੀ ਸਾਂਭ ਸਕਦੇ ਨਾ ਨਿਤ ਲੁਟ ਲੈ ਜਾਣ ਪਠਾਨ ਦੇਖੋ ਚੜ੍ਹ ਕਾਬਲੋਂ ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਆਉਂਦਾ ਕਰ ਜਾਵੰਦਾ ਦੇਸ ਵੈਰਾਨ ਦੇਖੋ ਧਨ ਮਾਲ ਤੇ ਦੌਲਤਾਂ ਪਤਾ ਤਾਈਂ ਖਾਕ ਮੇਲ ਜਾਂਦਾ ਨਾਲ ਤਾਨ ਦੇਖੋ ਉਹਦੇ ਨਾਲ ਨਾ ਜ਼ੋਰ ਅਜ਼ਮਾਈ ਕਰਦੇ ਰਾਜੇ ਹਿੰਦ ਦੇ ਮੂੜ੍ਹ ਨਾਦਾਨ ਦੇਖੋ ਮਥਰਾ ਤੀਕ ਉਜਾੜ ਕੇ ਦੇਸ ਗਿਆ ਤੰਗ ਕਰ ਸਾਰੀ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦੇਖੋ ਆਪੇ ਵਿਚ ਲੜਾਈਆਂ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਰੇ ਸ਼ੇਰ ਬਣਦੇ ਸੀ ਪਛਾਨ ਦੇਖੋ ਓਹਨੀਂ ਦਿਨੀਂ ਰਾਜੇ ਜੈਸਲਮੀਰ ਵਾਲੇ ਵੱਡਾ ਕਰਕੇ ਜ਼ੋਰ ਗੁਮਾਨ ਦੇਖੋ ਬੀਕਾਨੇਰੀਏ ਦਾ ਮੁਲਕ ਮੱਲ ਲਿਆ ਰਾਜਾ ਹਾਰਿਆ ਵਿਚ ਮੈਦਾਨ ਦੇਖੋ </poem>}}<noinclude></noinclude> 3f2xdrpf5gorreozjmkqczk4caxahk4 250 23256 217560 55880 2026-05-08T22:58:01Z Charan Gill 36 217560 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{rh||ਜੌਹਰ ਖਾਲਸਾ|(੧੩੧)}}</noinclude>ਬੀਕਾਨੇਰੀਏ ਨੇ ਤੰਗ ਪੈ ਕਰਕੇ ਆਲਾ ਸਿੰਘ ਦਾ ਮਸ਼ਵਰਾ ਠਾਨ ਦੇਖੋ ਓਸ ਸਿੰਘਾਂ ਦਾ ਦਲ ਬੁਲਾਇ ਲਿਆ ਭਾਰੀ ਰਕਮ ਦੇਣੀ ਕੀਤੀ ਆਨ ਦੇਖੋ ਵੀਹ ਬਾਈ ਹਜ਼ਾਰ ਹੋ ਗਿਆ ਕੱਠਾ ਚੜ੍ਹਿਆ ਮਾਰ ਧੌਂਸਾ ਬਲਵਾਨ ਦੇਖੋ ਪਾਰ ਹੋ ਸਤਲੁਜ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘਾ ਲੁਟ ਜ਼ਾਲਮ ਘਰੀਂ ਮਚਾਨ ਦੇਖੋ {{center|{{smaller|ਜੈਸਲ ਮੇਰ ਉਤੇ ਸਿੰਘਾਂ ਦੀ ਚੜ੍ਹਾਈ}}}} ਮਾਰੋ ਮਾਰ ਕਰਦੇ ਸਿੰਘ ਚੜ੍ਹ ਪਏ ਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਵੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਭਾਈ ਆਪੋ ਆਪਣੇ ਜੱਥੇ ਸੰਭਾਲ ਚੱਲੇ ਜੰਗੀ ਸਾਜ਼ ਸੁਣੇ ਜਥੇਦਾਰ ਭਾਈ ਮੋਹਰੀ ਬੀਰ ਨਵਾਬ ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ ਸੀ ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਆਹਲੂਵਾਲ ਸਾਰ ਭਾਈ ਸ਼ਾਮ ਸਿੰਘ ਦਾਰ ਭੀ ਨਾਲ ਚੜ੍ਹਿਆ ਬਡਾ ਜੰਗੀ ਜੋਧਾ ਖਬਰਦਾਰ ਭਾਈ ਹੋਯਾ ਨਾਲ ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਰਾਮਗੜੀਆ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਭੰਗੀ ਸਰਦਾਰ ਭਾਈ ਦੇਕਰਨਸਿੰਘਕਰੋੜਾਸਿੰਘ ਪੈਜਗੜ ਦੇ ਸ਼ੱਕਰਚੱਕੀਆ ਚੜਤਸਿੰਘ ਸਾਰ ਭਾਈ ਜੈ ਸਿੰਘ ਘਨੱਈਆ ਸਰਦਾਰ ਹੈਸੀ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਡੱਲੇ ਵਾਲਾ ਕਾਰ ਭਾਈ ਹੀਰਾ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਦੋਵੇਂ ਇਹ ਨਕਈ ਸਨ ਭਰੇ ਬਲਕਾਰ ਭਾਈ ਦੀਪ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਨੱਥਾ ਸਿੰਘ ਦੋਵੇਂ ਇਹ ਸ਼ਹੀਦ ਸਰਦਾਰ ਵਿਚਾਰ ਭਾਈ <ref>ਇਹ ਆਲਾ ਸਿੰਘ, ਰਾਜਾ ਆਲਾ ਸਿੰਘ ਨਹੀਂ ਸੀ।</ref>ਆਲਾਸਿੰਘ ਗੁਰਦਿਤ ਸਿੰਘਚੈਨਸਿੰਘ ਸੀ ਬੁੱਢਾਸਿੰਘਧਨੀਤਲਵਾਰ ਭਾਈ ਦਯਾ ਸਿੰਘ ਗੁਰਬਖਸ਼ਸਿੰਘ ਸਿੰਘ ਸੁੱਧਾਬਿੱਘਰ ਸਿੰਘਸਣੇ ਇਹਭੀਚਾਰ ਭਾਈ ਭੋਮਾ ਸਿੰਘ ਦ੍ਵਾਰ ਬਘੇਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ਭਾਗ ਸਿੰਘ ਸੀ ਬੀਰ ਅਪਾਰ ਭਾਈ ਦਰਗਾਹਾ ਸਿੰਘ ਜਹੇ ਸੂਰਮੇ ਚੜੇ ਆਕੇ ਵਡੇ ਜੋਸ਼ ਅੰਦਰ ਧੌਂਸਾ ਮਾਰ ਭਾਈ ਵਿਚ ਦੇਸ ਸਾਰੇ ਧੁੰਮਾਂ ਆਣ ਪਈਆਂ ਕੰਬੇ ਖਾਨ ਸਾਰੇ ਡਰ ਧਾਰ ਭਾਈ ਮੈਂ ਕਰਬਲਾਟ ਅਮੀਰਾਂ ਦੀ ਘਰੀਂ ਪਿਆ ਡਰੇ ਜ਼ਾਲਮ ਆ ਇਕੋ ਵਾਰ ਭਾਈ ਜਾਂਦਾ ਸਿੰਘਾ ਦਾ ਦਲ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘਾ ਵਡੇ ਤੇਜ਼ ਵਾਲਾ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਭਾਈ {{center|{{smaller|ਤਥਾ}}}} ਸਿੰਘ ਮਾਲਵੇ ਥੀਂ ਲੰਘ ਅਗਾਂ ਗਏ ਬਹਿਕਾ ਬੀਘੜਾ ਰਾਣੀਆਂ ਜਾਨ ਲੰਘੇ ਮੁਹੰਮਦ ਖਾਂ ਤੇ ਹਸਨਖਾਂ ਰਾਣੀਆਂ ਦੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਲੜੇ ਸਿੰਘ ਮਿੱਟੀਆਂ ਛਾਨ ਲੰਘੇ ਸਿੰਘ ਜਾ ਵੜੇ, ਬੀਕਾਨੇਰ ਅੰਦਰ ਲੰਮੇ ਪੰਧਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਜਵਾਨ ਲੰਘੇ ਜਿਹੜੇ ਅੜੇ ਅਗੋਂ ਉਹ ਝਾੜ ਸੁਟੇ ਲੁਟ ਪੁਟ ਅਮੀਰ ਤੇ ਖਾਨ ਲੰਘੇ ਆਕੜ ਥਾਂ ਭੰਨ ਆਕੜਾਂ ਕਰੇ ਸਿਧੇ ਲੈਂਦੇ ਨਜ਼ਰਾਂ ਜੰਗੀ ਸਾਮਾਨ ਲੰਘੇ<noinclude></noinclude> d139bac3tiez15xasrbclia9i47fkld 250 59090 217514 217480 2026-05-08T12:02:36Z Ashwinder sangrur 2332 217514 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Prabhjot Kaur Gill" />{{center|(੩੪)}}</noinclude>ਕੋ ਬਚੱਯਾ ਹੈਂ ਇਮਾਨ ਕੋ ਦਿਵੱਯਾ ਹੈਂ ਜਮਜਾਲ ਕੋ ਕਟੱਯਾ ਹੈਂ ਕਿ ਕਾਮਨਾ ਕੋ ਕਰੁ ਹੈਂ । ਤੇਜ ਕੋ ਪ੍ਰਚੰਡ ਹੈਂ ਅਖੰਡਣ ਕੋ ਖੰਡ ਹੈਂ ਮਹੀਪਨ ਕੋ ਮੰਡ ਹੇਂ ਕਿ ਇਸਤ੍ਰੀ ਹੈਂ ਨ ਨਰ ਹੈਂ ॥ ੯ ॥ ੨੬੧ ॥ ਬਿਸ੍ਵ ਕੋ ਭਰਨ ਹੈ ਕਿ ਅਪਦਾ ਕੋ ਹਰਨ ਹੈ ਕਿ ਸੁਖ ਕੋ ਕਰਨ ਹੈ ਕਿ ਤੇਜ ਕੋ ਪ੍ਰਕਾਸ ਹੈ ॥ ਪਾਈਐ ਨ ਪਾਰ ਪਾਰਾਵਾਰ ਹੂੰ ਕੋ ਪਾਰ ਜਾ ਕੋ ਕੀਜਤ ਬਿਚਾਰ ਸੁਬਿਚਾਰ ਕੋ ਨਿਵਾਸ ਹੈਂ ॥ ਹਿੰਗੁਲਾ ਹਿਮਾਲੈ ਗਾਵੈ ਹਸਬੀ ਹਲਬੀ ਧਿਆਵੈਂ ਪੂਰਬੀ ਨ ਪਾਰ ਪਾਵੈ'ਆਸਾਡੇ ਅਨਾਸਹੈਂ ॥ ਦੇਵਨ ਕੋ ਦੇਵ ਮਹਾਂਦੇਵ ਹੂੰ ਕੇ ਦੇਵ ਹੈਂ ਨਿਰੰਜਨ ਅਭੇਵ ਨਾਥ ਅੱਦੂ ਅਬਿਨਾਸ਼ ਹੈਂ । ੧੦ ॥੨੬੨॥ ਅੰਜਨ ਬਿਹੀਨ ਹੈ ਨਿਰੰਜਨ ਬੀਨ ਹੈਂ ਕਿ ਸੇਵਕ ਅਧੀਨ ਹੈਂ ਕਟੱਯਾ ਜਮ ਜਾਲ ਕੇ ॥ ਦੇਵਨ ਕੇ ਦੇਵ ਮਹਾਂਦੇਵ ਹੂੰ ਕੇ ਦੇਵ ਨਾਥ ਭੂਮ ਕੇ ਭੁਜੱਯਾ ਹੈਂ ਮੁਹੱਯਾ ਮਹਾਂਬਾਲ ਕੇ ॥ ਰਾਜਨ ਕੇ ਰਾਜਾ ਮਹਾਂਰਾਜ ਹੂੰ ਕੇ ਸਾਜਾਮ ਹਾਂ ਜੋਗਹੂੰ ਕੇ ਜੋਗ ਹੈਂ ਧਰੱਯਾਦਮਛਾਲ ਕੇ ॥ ਕਾਮਨਾ ਕੋ ਕਰ ਹੈਂ ਕਿ ਬੱਧਿਤਾ ਕੋ ਹਰ ਹੇਂ ਕਿ ਸਿਧਤਾ ਕ ਸਾਥੀ ਹੈਂਕਿ ਕਾਲ ਹੈ ਕੁਚਾਲ ਕੇ॥ ੧੧ ॥ ੨੬੩ ॥ ਛੀਰ ਕ ਸੀ ਛੀਰਾ ਵਪਿਛਾਛ ਕੈਸੀ ਛੱਤ੍ਰ ਨੇਰ ਛਪਾਕਰ ਕੈਸੀ ਛਬਿ ਕਾਲ ਇੰਦ੍ਰੀ ਕੇ ਕੂਲ ਕੇ ॥ ਹੰਸਨੀ ਸੀ ਸੀ ਹਾਰੂ ਮਹੀ ਰਾਸੀ ਹੁਸੈਨਾਬਾਦ ਗੰਗਾ ਕੈ ਮੀ ਧਾਰ ਚਲੀ ਸਾਤੋਂ ਸਿੰਧਰੂ ਲਕੇ॥ ਪਾਰਸੀ ਪਲਾਊ ਗਢ ਰੂਪਾ ਕੈਸੀ ਰਾਮ ਪੁਰ ਸੋ ਰਾਸੀ ਸੁਰੰਗਾ ਬਾਦਨੀ ਕੈ ਰਹੰ ਝੂਲਕੇ ॥ ਚੰਪਾ ਸੀ ਚੰਦੇਰੀ ਕੋਟ ਚਾਂਦਨੀ ਸੀ ਚਾਂਦਾ ਗੜ ਕੀਰਤਿ ਤਿਹਾਰੀ ਰਹੀ ਮਾਲਤੀ ਸੀ ਫੂਲਕੇ ॥ ੧੨ ॥ ੨੬੪ ॥ ਫਟਕ ਸੀ ਕੈਲਾਸ ਕਮਾਊਂ ਗੜ੍ਹ ਕਾਸ਼ੀ ਪੁਰ ਸੀਸਾ ਸੀ ਸੁਰੰਗਾ ਬਾਦਨੀ ਕੇ ਸੋਹੀਅਤ ਹੈ ॥ ਹਿਮਾ ਸੀ ਹਿਮਾਲੈ ਹਰ ਹਾਰ ਸੀ ਹਲੱਬਾ ਨੇਰ ਹੰਸ ਕੈਸੀ ਹਾਜੀ ਪੁਰ ਦੇਖੇ ਮੋਹੀਅਤ ਹੈ॥ ਚੰਦਨ ਸੀ ਚੰਪਾਵਤੀ ਚੰਦ੍ਰਮਾਂ ਸੀ ਚੰਦ੍ਰਾ ਗਿਰ ਚਾਂਦਨੀ ਸੀ ਚਾਂਦਾ ਗੜ੍ਹ ਜੋਨ ਜੋਹੀਅਤਹੈ ॥ ਗੰਗਾ ਸਮ ਗੰਗਧਾਰ ਬਕਾਨਸੀ ਬਿਲੰਦਾ ਵਾਦ ਕੀਰਤਿ ਤਿਹਾਰੀ ਕੀ ਉਗਰੀ ਸਹੀਅਤੁ ਹੈ ॥ ੧੩ ॥ ੨੬੫ ॥ ਫਰਾਂਸੀ ਫਿਰੰਗੀ ਫਰਾਸੀਸ ਕੇ ਦਰੰਗੀ ਮਕਰਾਨ ਕੇ ਦੰਗੀ ਤੇਰੇ ਗੀਤ ਗਾਈਅਤੁ ਹੈ । ਭਖਰੀ ਕੰਧਾਰੀ ਗੋਰ ਗੱਖਰੀ ਗਰਦੇਜਾ ਚਾਰੀ ਪਉਨ ਕੇ ਅਹਾਰੀ ਤੇਰੋ ਨਾਮ ਧਿਆਈਅਤੁ ਹੈਂ॥ ਪੂਰਬ ਪਲਾਊਂ ਕਾਮਰੂਪ ਔ ਕਮਾਊਂ ਸਰਬ ਤੌਰ ਮੈ ਬਿਰਾਜੈ ਜਹਾਂ ਜਹਾਂ ਜਾਈਅਤ ਹੈਂ । ਪੂਟਨ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਜੰਤੁਮੰਤ੍ਰੇ ਅਤਾਪੀ ਨਾਥ ਕੀਰਤਿ ਤਿਹਾਰੀ ਕੋ ਨ ਪਾਰ ਪਾਈਅਤੁ ਹੈਂ ॥ ੧੪ ॥ ੨੬੬ ॥ ਤ੍ਵਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਪਾਧਰੀਛੰਦ ॥ ਅੱਦੂ ਅਨਾਸ ਆਸਨ ਅਡੋਲ । ਅੰਦੂ ਅਨੰਤ ਉਪਮਾ ਅਤੋਲ ॥ ਅਛੈ ਸਰੂਪ ਅਧ੍ਯਤ ਨਾਥ ॥ ਆਜਾਨ ਬਾਹੂ ਸਰ<noinclude></noinclude> qfb0pznn3cgowt0bmjad98xwns3r3jq 217519 217514 2026-05-08T12:26:07Z Ashwinder sangrur 2332 /* ਸੋਧਣਾ */ 217519 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Ashwinder sangrur" />{{center|(੩੪)}}</noinclude>ਕੋ ਬਚੱਯਾ ਹੈਂ ਇਮਾਨ ਕੋ ਦਿਵੱਯਾ ਹੈਂ ਜਮਜਾਲ ਕੋ ਕਟੱਯਾ ਹੈਂ ਕਿ ਕਾਮਨਾ ਕੋ ਕਰੁ ਹੈਂ । ਤੇਜ ਕੋ ਪ੍ਰਚੰਡ ਹੈਂ ਅਖੰਡਣ ਕੋ ਖੰਡ ਹੈਂ ਮਹੀਪਨ ਕੋ ਮੰਡ ਹੈਂ ਕਿ ਇਸਤ੍ਰੀ ਹੈਂ ਨ ਨਰ ਹੈਂ ॥ ੯ ॥ ੨੬੧ ॥ ਬਿਸ੍ਵ ਕੋ ਭਰਨ ਹੈਂ ਕਿ ਅਪਦਾ ਕੋ ਹਰਨ ਹੈਂ ਕਿ ਸੁਖ ਕੋ ਕਰਨ ਹੈਂ ਕਿ ਤੇਜ ਕੋ ਪ੍ਰਕਾਸ ਹੈਂ ॥ ਪਾਈਐ ਨ ਪਾਰ ਪਾਰਾਵਾਰ ਹੂੰ ਕੋ ਪਾਰ ਜਾ ਕੋ ਕੀਜਤ ਬਿਚਾਰ ਸੁਬਿਚਾਰ ਕੋ ਨਿਵਾਸ ਹੈਂ ॥ ਹਿੰਗੁਲਾ ਹਿਮਾਲੈ ਗਾਵੈ ਹਸਬੀ ਹਲਬੀ ਧਿਆਵੈਂ ਪੂਰਬੀ ਨ ਪਾਰ ਪਾਵੈਂ ਆਸਾ ਤੇ ਅਨਾਸ ਹੈਂ ॥ ਦੇਵਨ ਕੋ ਦੇਵ ਮਹਾਂਦੇਵ ਹੂੰ ਕੇ ਦੇਵ ਹੈਂ ਨਿਰੰਜਨ ਅਭੇਵ ਨਾਥ ਅੱਦ੍ਵੈ ਅਬਿਨਾਸ਼ ਹੈਂ । ੧੦ ॥ ੨੬੨ ॥ ਅੰਜਨ ਬਿਹੀਨ ਹੈਂ ਨਿਰੰਜਨ ਪ੍ਰਬੀਨ ਹੈਂ ਕਿ ਸੇਵਕ ਅਧੀਨ ਹੈਂ ਕਟੱਯਾ ਜਮ ਜਾਲ ਕੇ ॥ ਦੇਵਨ ਕੇ ਦੇਵ ਮਹਾਂਦੇਵ ਹੂੰ ਕੇ ਦੇਵ ਨਾਥ ਭੂਮ ਕੇ ਭੁਜੱਯਾ ਹੈਂ ਮੁਹੱਯਾ ਮਹਾਂ ਬਾਲ ਕੇ ॥ ਰਾਜਨ ਕੇ ਰਾਜਾ ਮਹਾਂ ਸਾਜਹੂੰ ਕੇ ਸਾਜਾ ਮਹਾਂ ਜੋਗ ਹੂੰ ਕੇ ਜੋਗ ਹੈਂ ਧਰੱਯਾ ਦਮ ਛਾਲ ਕੇ ॥ ਕਾਮਨਾ ਕੋ ਕਰ ਹੈਂ ਕਿ ਬੱਧਿਤਾ ਕੋ ਹਰ ਹੈਂ ਕਿ ਸਿਧਤਾ ਕੇ ਸਾਥੀ ਹੈਂ ਕਿ ਕਾਲ ਹੈਂ ਕੁਚਾਲ ਕੇ॥ ੧੧ ॥ ੨੬੩ ॥ ਛੀਰ ਕੈ ਸੀਛੀਰਾ ਵਧਿਛਾਛ ਕੈ ਸੀ ਛੱਤ੍ਰ ਨੇਰ ਛਪਾ ਕਰ ਕੈਸੀ ਛਬਿ ਕਾਲ ਇੰਦ੍ਰੀ ਕੇ ਕੂਲ ਕੇ ॥ ਹੰਸਨੀ ਸੀ ਸੀਹਾਰੂ ਮਹੀਰਾ ਸੀ ਹੁਸੈਨਾ ਬਾਦ ਗੰਗਾ ਕੈਸੀ ਧਾਰ ਚਲੀ ਸਾਤੋਂ ਸਿੰਧ ਰੂਲ ਕੇ ॥ ਪਾਰਸੀ ਪਲਾਊ ਗਢ ਰੂਪਾ ਕੈਸੀ ਰਾਮਪੁਰ ਸੋ ਰਾਸੀ ਸੁਰੰਗਾ ਬਾਦਨੀ ਕੈ ਰਹੀ ਝੂਲਕੇ ॥ ਚੰਪਾ ਸੀ ਚੰਦੇਰੀ ਕੋਟ ਚਾਂਦਨੀ ਸੀ ਚਾਂਦਾ ਗੜ੍ਹ ਕੀ ਰਤਿ ਤਿਹਾਰੀ ਰਹੀ ਮਾਲਤੀ ਸੀ ਫੂਲਕੇ ॥ ੧੨ ॥ ੨੬੪ ॥ ਫਟਕ ਸੀ ਕੈਲਾਸ ਕਮਾਊਂ ਗੜ੍ਹ ਕਾਸ਼ੀ ਪੁਰ ਸੀ ਸਾਸੀ ਸੁਰੰਗਾ ਬਾਦਨੀ ਕੇ ਸੋਹੀਅਤ ਹੈ ॥ ਹਿਮਾਸੀ ਹਿਮਾਲੈ ਹਰ ਹਾਰ ਸੀ ਹਲੱਬਾ ਨੇ ਰਹੰਸ ਕੈਸੀ ਹਾਜੀ ਪੁਰ ਦੇਖੇ ਮੋਹੀਅਤ ਹੈ॥ ਚੰਦਨ ਸੀ ਚੰਪਾਵਤੀ ਚੰਦ੍ਰਮਾਂ ਸੀ ਚੰਦ੍ਰਾ ਗਿਰ ਚਾਂਦਨੀ ਸੀ ਚਾਂਦਾ ਗੜ੍ਹ ਜੋਨ ਜੋਹੀਅਤ ਹੈ ॥ ਗੰਗਾ ਸਮ ਗੰਗਧਾਰ ਬਕਾਨ ਸੀ ਬਿਲੰਦਾ ਵਾਦ ਕੀਰਤਿ ਤਿਹਾਰੀ ਕੀ ਉਜਯਾਰੀ ਸੁਹੀਅਤੁ ਹੈ ॥ ੧੩ ॥ ੨੬੫ ॥ ਫਰਾਂਸੀ ਫਿਰੰਗੀ ਫਰਾਸੀਸ ਕੇ ਦਰੰਗੀ ਮਕਰਾਨ ਕੇ ਮ੍ਰਿਦੰਗੀ ਤੇਰੇ ਗੀਤ ਗਾਈਅਤੁ ਹੈ । ਭਖਰੀ ਕੰਧਾਰੀ ਗੋਰ ਗੱਖਰੀ ਗਰਦੇਜਾ ਚਾਰੀ ਪਉਨ ਕੇ ਅਹਾਰੀ ਤੇਰੋ ਨਾਮ ਧਿਆਈਅਤੁ ਹੈਂ॥ ਪੂਰਬ ਪਲਾਊਂ ਕਾਮਰੂਪ ਔ ਕਮਾਊਂ ਸਰਬ ਠੌਰ ਮੈ ਬਿਰਾਜੈ ਜਹਾਂ ਜਹਾਂ ਜਾਈਅਤ ਹੈਂ । ਪੂਟਨ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਜੰਤ੍ਰ ਮੰਤ੍ਰ ਕੇ ਅਤਾਪੀ ਨਾਥ ਕੀਰਤਿ ਤਿਹਾਰੀ ਕੋ ਨ ਪਾਰ ਪਾਈਅਤੁ ਹੈਂ ॥ ੧੪ ॥ ੨੬੬ ॥ ਤ੍ਵਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਪਾਧਰੀਛੰਦ ॥ ਅੱਦ੍ਵੈ ਅਨਾਸ ਆਸਨ ਅਡੋਲ । ਅਦ੍ਵੈ ਅਨੰਤ ਉਪਮਾ ਅਤੋਲ ॥ ਅਛੈ ਸਰੂਪ ਅਬਯਕਤ ਨਾਥ ॥ ਆਜਾਨ ਬਾਹੂ ਸਰ<noinclude></noinclude> edc0wmcfw5rz4nd0rp1novt9fs96eig 250 59655 217569 165253 2026-05-09T05:08:00Z Marde Sehajpreet kaur 1774 /* ਸੋਧਣਾ */ 217569 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Marde Sehajpreet kaur" /></noinclude>{{center|(੧੦੧)}} {{Block center|<poem>ਕੁੜੀਆਂਕੱਠੀਆਂ ਹੋਣ ਜੇ ਕਹਿਣਕਿੱਥੇ ਓਹ ਗਿਆ ਓਹ ਗਿਆ ਬਤਾਈਏ ਨੀਂ ਦੜ ਵੱਟ ਹੀਰੇ ਪਈ ਰਹੀਂ ਲੰਮੀ ਘੱਤ ਡੋਲੜੀ ਘਰੀਂ ਲੈ ਜਾਈਏ ਨੀਂ ਜੋਗੀ ਮਾਂਦਰੀ ਦੀ ਦੱਸ ਪਾਈਏ ਨੀਂ ਓਥੇ ਵੀਰ ਨੂੰ ਘਲ ਸਦਾਈਏ ਨੀਂ ਜੇ ਕੁਝ ਯਾਰ ਦੇ ਰਾਜ਼ ਨੂੰ ਪਾਈਏ ਨੀਂ ਦਈਏ ਭੇਤ ਨ ਜਾਨ ਗਵਾਈਏ ਨੀਂ ਲਾਹੌਰੀ ਸੋਚ ਵਿਚਾਰਿਆ ਏਸ ਹੀਲੇ ਤੇਰਾ ਓਸਦਾ ਮੇਲ ਕਰਾਈਏ ਨੀਂ</poem>}} {{center|{{X-smaller|ਹੀਰ ਨੂੰ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਸੌਂਪ ਲੜਨਾ}}}} {{Block center|<poem>ਕੰਢਾ ਚੋਭ ਕੇ ਡੰਗ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਕੀਤੀ ਪਾਈ ਧਰਤ ਤੇ ਆਪ ਲਕੀਰ ਜੇ ਨੀਂ ਵਿੱਚ ਖੇਤ ਦੇ ਚੁਨਣ ਕੁਪਾਹ ਖਲੀਆਂ ਸਹਿਤੀ ਸਣੇ ਸਹੇਲੀਆਂ ਹੀਰ ਜੇ ਨੀਂ ਚੀਖ਼ ਮਾਰਕੇ ਧਰਤ ਤੇ ਹੀਰ ਡਿੱਗੀ ਮੂੰਹੋਂ ਰੱਤ ਜਾਵੇ ਨੈਣੀ ਨੀਰ ਜੇ ਨੀਂ ਡੰਗ ਮਾਰਿਆ ਨਾਗ ਨੇ ਜਲਣ ਲੱਗੀ ਜ਼ਹਿਰੀ ਗਿਆ ਕਲੇਜੜਾ ਚੀਰ ਜੇ ਨੀਂ ਢੋਈ ਪੇਕੜੇ ਮਿਲੀ ਨ ਸੁੱਖ ਸਹੁਰੇ ਆਈ ਖੇਤ ਦੇ ਵਿੱਚ ਤਕਦੀਰ ਜੇ ਨੀਂ ਕੁੜੀਆਂ ਹੁੰਮ ਹੁਮਾ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿੱਥੇ ਹੋਈਆਂ ਸਬ ਹੈਰਾਨ ਦਲਗੀਰ ਜੇ ਨੀਂ ਸਹਿਤੀਆਖਿਆ ਹਾਇਹ ਇਲੁੱਟੀਆਂ ਮੈਂ ਡੰਗਮਾਰ ਗਿਆ ਜੀਵੇਤੀਰਜੇਨੀਂ ਹਾਏ ਓਹ ਗਿਆ ਓਹ ਗਿਆ ਓਹ ਗਿਆ ਜੇ ਗੁੰਮ ਹੋ ਗਿਆ ਉਸ ਕ੍ਰੀਰ ਜੇ ਨੀਂ ਕੁੜੀਆਂ ਘੱਲੀਆਂ ਪਿੰਡ ਘਰਖ਼ਬਰਕੀਤੀ ਭਾਬੀ ਹੀਰ ਦੀ ਅੱਜ ਅਖ਼ੀਰ ਜੇ ਨੀਂ ਲਾਹੌਰੀ ਬਚੇਗੀ ਹੀਰ ਉਸ ਜੋਗੜੇ ਥੀਂ ਬੂਟੀ ਮਿਲੇ ਜੇ ਕੋਈ ਅਕਸੀਰ ਜੇ ਨੀਂ</poem>}} {{center|{{X-smaller|ਸਹੇਲੀਆਨੇ ਪਿੰਡ ਜਾਕੇ ਖਬਰ ਕਰਣੀ}}}} {{Block center|<poem>ਕੁੜੀਆਂ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਆਣਕੇ ਖ਼ਬਰ ਕੀਤੀ ਘਰ ਹੀਰ ਦੇ ਹਾਲ ਸੁਣਾਇਓ ਨੇਂ ਸੁਣਕੇ ਅਪਣੀ ਪੈ ਗਈ ਖੇੜਿਆਂ ਨੂੰ ਕੰਮ ਕਾਰ ਚਾ ਸਭ ਭੁਲਾਇਓ ਨੇਂ ਖੇੜੇ ਚਾਰ ਕਹਾਰ ਲੈ ਗਏ ਡੋਲੀ ਝੱਟ ਹੀਰ ਨੂੰ ਡੋਲੜੀ ਪਾਇਓ ਨੇਂ ਲਾਹੌਰੀ ਨਾਲ ਸਹੇਲੀਆਂ ਸਬ ਗਈਆਂ ਡੰਗੀ ਹੀਰ ਨੂੰ ਘਰੀਂ ਪੁਚਾਇਓ ਨੇਂ</poem>}} {{center|{{X-smaller|ਸਹੇਲੀਆਂ ਦਾ ਹੀਰ ਨਾਲ ਅਫ਼ਸੋਸ ਕਰਣਾ}}}} {{Block center|<poem>ਸਈਆਂ ਕਰਣ ਆਵਾਜ਼ ਇਕ ਵਾਰ ਬੋਲੀਂ ਹਾਏ ਹਾਏ ਹੀਰੇ ਕੀ ਹੋਗਿਆ ਨੀਂ ਜ਼ਰਾਆਉਂਣਨਹੀਂਦੇਂਦੜਾ ਸੁਰਤਤੈਂਨੂੰਜੇਹਾ ਨਾਗਜ਼ੈਹ੍ਰੀਕਿਥੋਂਛੋਹਗਿਆਨੀਂ</poem>}}<noinclude></noinclude> ih2y8t53k2jrlwnwjzypaotqj6bvq59 250 59656 217570 165254 2026-05-09T05:22:11Z Marde Sehajpreet kaur 1774 /* ਸੋਧਣਾ */ 217570 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Marde Sehajpreet kaur" /></noinclude>{{center|(੧੦੨)}} {{Block center|<poem>ਚੂੰਡੀ ਵੱਢਿਆਂ ਦਰਦ ਨ ਪੀੜ ਤੇਰਾ ਜੇਹਾ ਖ਼ੂਨ ਸਰੀਰ ਦਾ ਸੌਂ ਗਿਆ ਨੀਂ ਲਾਹੌਰੀ ਸੁੱਖ ਨ ਨਿੱਕੀ ਜਿਹੀ ਜਿੰਦੜੀ ਨੂੰ ਹਾਇ ਦੁਖਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਪਰੋਗਿਆਨੀਂ</poem>}} {{center|{{X-smaller|ਖੇੜਿਆਂ ਦਾ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋਣਾ ਤੇ ਸਹਿਤੀ ਨੇ ਜੋਗੀ ਮਾਂਦਰੀ ਕਾਲੇ ਬਾਗ਼ ਦਾ ਪਤਾ ਦੇਣਾ}}}} {{Block center|<poem>ਹੀਰ ਪਈ ਬੀਮਾਰ ਨ ਸੁਰਤ ਕੋਈ ਕੱਠਾ ਹੋਇਆ ਗਿਰਦ ਪਰਵਾਰ ਹੈ ਜੀ ਰੋਵੇ ਸੱਸ ਸਹੁਰਾ ਸੈਦਾ ਮਾਰ ਆਹੀਂ ਜਿਸ ਦੀ ਹੀਰ ਸੋਹਣੀ ਸੁੰਦ੍ਰ ਨਾਰ ਹੈ ਜੀ ਨਿੱਜ ਜਾਂਦੀਆਂ ਖੇਤ ਨਿਨਾਣ ਭਾਬੀ ਘਰ ਹੀਰ ਨੂੰ ਆਂਦੜਾ ਮਾਰ ਹੈ ਜੀ ਵੇਖਣ ਆਈਆਂ ਹੀਰ ਨੂੰ ਸੱਪ ਲੜਿਆ ਪਈ ਪਿੰਡ ਦੇ ਵਿੱਚ ਪੁਕਾਰ ਹੈ ਜੀ ਸਹਿਤੀ ਆਖਿਆ ਫ਼ਕਰ ਹੈ ਬਾਗ਼ ਕਾਲੇ ਸੁਣਿਆਂ ਮਾਂਦ੍ਰੀ ਓਹਖ਼ਬਰਦਾਰ ਹੈ ਜੀ ਸਬਨਾ ਆਖਿਆ ਜ਼ਰਾ ਨਾ ਢਿੱਲ ਲਾਵੋ ਸੱਦੋ ਓਸਨੂੰ ਹੀਰ ਲਾਚਾਰ ਹੈ ਜੀ ਲਾਓ ਵਾਹ ਝਬਦੇ ਜੇਹੜੀ ਲੱਗਦੀ ਜੇ ਨੂੰਹ ਨਾਲ ਸੋਹੇ ਘਰ ਬਾਰ ਹੈ ਜੀ ਘੋੜੀ ਕੱਸਕੇ ਹੱਥ ਲਗਾਮ ਪਕੜੀ ਸੈਦਾ ਚਲਿੱਆ ਹੋ ਅਸਵਾਰ ਹੈ ਜੀ ਰੱਖੇ ਹੀਰ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਰੱਬ ਸੱਚਾ ਬਖ਼ਸ਼ਣ ਹਾਰ ਓਹ ਦੇਵਣਹਾਰ ਹੈ ਜੀ ਲਾਹੌਰਾ ਸਿੰਘ ਮੁਸੱਵਰ ਨੇ ਦੱਸ ਪਾਈ ਜੋਗੀ ਮਾਂਦਰੀ ਓਹ ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਹੈ ਜੀ</poem>}} {{center|{{X-smaller|ਸੈਦੇ ਦੀ ਜੋਗੀ ਅੱਗੇ ਅਰਜ਼}}}} {{Block center|<poem>ਸੈਦੇ ਜੋੜਕੇ ਹੱਥ ਸਲਾਮ ਕੀਤਾ ਬੈਠ ਆਖਿਆ ਸੱਭ ਐਹਵਾਲ ਸਾਈਂ ਰੁੜ੍ਹੀ ਜਾਂਦੜੀ ਬੇੜੀ ਨੂੰ ਪਾਰ ਲਾਈਂ ਮੇਰੀ ਅਰਜ਼ ਸੁਣ ਨਾਲ ਖ਼ਿਆਲ ਸਾਈਂ ਸੁਆਣੀ ਹੀਰ ਮੇਰੀ ਪੈਰੀ ਨਾਗ ਲੜਿਆ ਤੁਸੀ ਜਾਨਦੇ ਹੋ ਕੀਲ ਕਾਲ ਸਾਈਂ ਮੰਨੋ ਅਰਜ਼ ਤੇ ਜਾਣਗੇ ਦੁੱਖ ਮੇਰੇ ਕਰੋ ਮੇਹਰਬਾਨੀ ਚੱਲੋ ਨਾਲ ਸਾਈਂ ਖੇੜੇ ਰਹਿਣਗੇ ਸਦਾ ਗ਼ੁਲਾਮ ਤੇਰੇ ਆਦਰ ਕਰਣਗੇ ਝੰਗ ਸਿਆਲ ਸਾਈਂ ਨਾ ਮੈਂ ਖਾਧੀਆਂ ਪੱਕੀਆਂ ਓਸਦੀਆਂ ਡਿਠਾ ਅਜੇ ਨਾ ਹੁਸਨ ਜਮਾਲ ਸਾਈਂ ਅਸਾਂ ਗੋਦੜੀ ਦੇ ਵਿਚ ਲਾਲ ਸੁਣਿਆਂ ਬਾਲਨਾਥ ਦੇ ਹੋ ਤੁਸੀਂ ਬਾਲ ਸਾਈਂ ਮਣਕਾ ਲਾ ਕੋਈ ਚੱਲ ਘੱਤ ਝਾੜਾ ਬੂਟੀ ਜੜੀ ਚਾ ਕੋਈ ਪਿਆਲ ਸਾਈਂ ਟੁਰੀ ਜਾਂਦੜੀ ਏ ਅੱਜ ਹੀਰ ਦੌਲਤ ਸ਼ਾਹ ਚਲਿਆ ਹੋ ਕੰਗਾਲ ਸਾਈਂ</poem>}}<noinclude></noinclude> 3az9bkilgx4c0qdqf1dhkao6j9g53du 250 59657 217571 165255 2026-05-09T05:30:27Z Marde Sehajpreet kaur 1774 /* ਸੋਧਣਾ */ 217571 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Marde Sehajpreet kaur" /></noinclude>{{center|( ੧੦੩ )}} {{Block center|<poem>ਕਰੇ ਰੱਬ ਲਾਹੌਰੀਆ ਫ਼ਜ਼ਲ ਚੱਲੋ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਐਹਸਾਨ ਕਮਾਲ ਸਾਈਂ</poem>}} {{center|{{X-smaller|ਜਵਾਬ ਜੋਗੀ}}}} {{Block center|<poem>ਜੋ ਲਿਖਿਆ ਵਿੱਚ ਤਕਦੀਰ ਹੋਇਆ ਕੀਤਾ ਰੱਬ ਦਾ ਕਿਸ ਹਟਾਉਂਣਾ ਓਏ ਦਿੱਤਾ ਛੱਡ ਸੰਸਾਰ ਨਾ ਸਾਂਝ ਕੋਈ ਅਸਾਂ ਨਾਲ ਨਾ ਕਿਸੇ ਦੇ ਜਾਉਂਣਾ ਓਏ ਬਾਰਾਂ ਬਰਸ ਹੋਏ ਅਸਾਂ ਨੇਮ ਕੀਤਾ ਝਾੜਾ ਵਿਆਹੀਆਂ ਤੇ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਣਾਓਏ ਮਰਨ ਦੇ ਜੱਟ ਕਾਹ ਦਾ ਫ਼ਿਕ੍ਰ ਤੈਂਨੂੰ ਵਹੁਟੀ ਨਵੀਂ ਵਿਆਹ ਲਿਆਉਂਣਾ ਓਏ ਅਸੀਂਰੱਬਦੀਯਾਦਵਿੱਚਮਸਤਬੈਠੇਸਾਡਾਵਕਤ ਕਿਉਂ ਪਿਆਗਵਾਉਂਣਾਓਏ ਲਾਹੌਰੀ ਜਾਹ ਜੇ ਤੁਧ ਨੂੰ ਲੋੜ ਵੱਡੀ ਏਥੇ ਡੋਲੜੀ ਪਾ ਲਿਆਉਂਣਾ ਓਏ</poem>}} {{center|{{X-smaller|ਸੈਦੇ ਨੇ ਮਿੰਨਤਾਂ ਕਰਣੀਆਂ}}}} {{Block center|<poem>ਮੇਰਾ ਆਖਿਆ ਜੋਗੀਆ ਸੱਚ ਜਾਣੀ ਅਜੇ ਤੀਕ ਹੈ ਨਵੀਂ ਨਕੋਰ ਜੱਟੀ ਜੇਹੀ ਸੋਹਿਣੀ ਹੀਰ ਹੈ ਨਾਰ ਐਸੀ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਨਾ ਹੋਸੀਆ ਹੋਰ ਜੱਟੀ ਹੋਇਆਸਾਲ ਨਾ ਸਿਆਲਾਂਦੇਜੰਞਢੁੱਕੀ ਖੇੜੀਂ ਵਿਆਹ ਆਂਦੀ ਜ਼ੋਰਾਜ਼ੋਰ ਜੱਟੀ ਤੇਰੇ ਚੱਲਿਆਂ ਦੂਰ ਆਜ਼ਾਰ ਹੋਵੇ ਚੀਖ਼ਾਂ ਮਾਰ ਮਚਾਇਆ ਸ਼ੋਰ ਜੱਟੀ ਹੁਣ ਨਾਗ ਦੇ ਡੰਗ ਲਾਚਾਰ ਕੀਤੀ ਅੱਗੇ ਸੀ ਬੀਮਾਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਜੱਟੀ ਲਾਹੌਰੀ ਵਾਸਤੇ ਰੱਬ ਦੇ ਚਲ ਜੋਗੀ ਸ਼ਾਮ ਸੁਬਹਾ ਨਹੀਂ ਪਏਗੀ ਗੋਰ ਜੱਟੀ</poem>}} {{center|{{X-smaller|ਜਵਾਬ ਜੋਗੀ}}}} {{Block center|<poem>ਸੋਹਣੀ ਕੋਝੜੀ ਨਾਲ ਕੀ ਜੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਮਰ ਜਾਏ ਤੇ ਕੁੱਝ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨਾਹੀਂ ਮੰਦਾ ਫ਼ਕਰ ਨੂੰ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣਾ ਅਸਾਂ ਦੇਖਣੀ ਨਾਲ ਨਿਗਾਹ ਨਾਹੀਂ ਝੁੱਗੇ ਅਪਣੇ ਪੱਟਕੇ ਚੌੜ ਕੀਤੇ ਸਾਂਨੂੰ ਲੋਕ ਵਸਾਉਣ ਦੀ ਚਾਹ ਨਾਹੀਂ ਏਸ ਦੇਸ ਲਾਹੌਰੀਆ ਸ਼ਖ਼ਤ ਡਾਢੇ ਕੀਲ ਮੰਨਦੇ ਸੱਪ ਕੁਪਾਹ ਨਾਹੀਂ</poem>}} {{center|{{X-smaller|ਸੈਦੇ ਦੀ ਦੇਰੀ ਦੇ ਕਾਰਣ ਉਸਦੇ ਬਾਪ ਦਾ ਆਉਂਣਾ}}}} {{Block center|<poem>ਅੱਜੂ ਆਣ ਪਹੁੰਚਾ ਸੈਦੇ ਦੇਰ ਹੋਈ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਿਆਂ ਨਾਲ ਫ਼ਕੀਰ ਦੇ ਜੀ ਅੱਜੂ ਰਖ਼ਕੇ ਨਜ਼ਰ ਫ਼ਕੀਰ ਅੱਗੇ ਕੀਤੀ ਅਰਜ਼ ਚਾ ਤਦਬੀਰ ਦੇ ਜੀ ਸਾਡਾ ਆਵਣਾ ਜਾਵਣਾ ਕੰਮ ਕੇਹੜੇ ਪਹੁੰਚੇ ਆਪ ਜੇ ਬਾਦ ਆਖ਼ੀਰ ਦੇ ਜੀ</poem>}}<noinclude></noinclude> 1i3zw3yd8tguksuczy7o0cuzfdas89m 250 59658 217572 165256 2026-05-09T05:40:49Z Marde Sehajpreet kaur 1774 /* ਸੋਧਣਾ */ 217572 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Marde Sehajpreet kaur" /></noinclude>{{center|(੧੦੪)}} {{Block center|<poem>ਪਈ ਭੀੜ ਤੇ ਮਰਦ ਨੂੰ ਮਰਦ ਆਖੇ ਚੱਲ ਵਾਸਤੇ ਗੁਰੂ ਤੇ ਪੀਰ ਦੇ ਜੀ ਮੇਰੀ ਨੂੰਹ ਦੇ ਪੈਰ ਤੇ ਸੱਪ ਲੜਿਆ ਕੰਮ ਹੈਨ ਏਹ ਬੁਰੀ ਤਕਦੀਰ ਦੇ ਜੀ ਲਾਹੌਰੀ ਆਖਿਆ ਤਰਸ ਕਰ ਅਸਾਂ ਉੱਤੇ ਭਰਕੇ ਨੈਣ ਰੋਏ ਦੋਵੇਂ ਨੀਰ ਦੇ ਜੀ</poem>}} {{center|{{X-smaller|ਜੋਗੀ ਨੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਸੋਚਣਾ}}}} {{Block center|<poem>ਜ਼ਰਾ ਸੋਚਿਆ ਧਿਆਨ ਦੇ ਨਾਲ ਜੋਗੀਜਿਤਨਾਦੌੜਿਆਖਿਆਲਦੁੜਾਇਆ ਏ ਨਹੀਂ ਹੀਰ ਬੀਮਾਰ ਨਹੀਂ ਸੱਪ ਲੜਿਆ ਐਂਵੇਂ ਜਾਣਕੇ ਮਕ੍ਰ ਬਣਾਇਆ ਏ ਮੌਲਾ ਮੇਲਿਆ ਢੰਗ ਸਬੱਬ ਮੈਂਨੂੰ ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਮੂਰਖਾ ਓਏ ਚਿਰ ਲਾਇਆ ਏ ਗਿਆ ਵਕਤਲਾਹੌਰੀਆ ਮਿਲੇ ਨਾਹੀਂ ਸੁਖਨਸਿਆਣਿਆਂਏਹਫੁਰਮਾਇਆਏ</poem>}} {{center|{{X-smaller|ਜੋਗੀ ਦਾ ਮੇਹਰਬਾਨ ਹੋਣਾ}}}} {{Block center|<poem>ਆਇਆ ਤਰਸ ਤੁਸਾਡੜੇ ਹਾਲ ਉਤੇ ਚੱਲੋ ਨਾਲ ਤੁਸਾਡੜੇ ਚੱਲੀਏ ਜੀ ਫੜਨੇ ਸੱਪ ਤੇ ਕੀਲਣੇ ਬਹੁਤ ਮੰਦੇ ਜੋ ਕੁਝ ਬਣੇ ਸੋ ਜਾਨ ਤੇ ਝੱਲੀਏ ਜੀ ਕੁਲ ਜ਼ਾਤ ਜੋ ਸੱਪ ਹੈ ਕਰਾਂ ਹਾਜ਼ਰ ਗੁਰ ਕਾ ਸ਼ਬਦ ਕਾਮਲ ਵੱਡਾ ਬੱਲੀਏ ਜੀ ਲਾਹੌਰੀ ਹੀਰ ਜੀਵੇ ਵੱਸੇ ਮਰੇ ਜੋਗੀ ਕੁਝ ਪਰਵਾਹ ਨਹੀਂ ਜਾਨ ਅੱਕਲੀਏ ਜੀ</poem>}} {{center|{{X-smaller|ਅੱਜੂ ਚੌਧਰੀ ਨੇ ਮੰਨਤਾਂ ਕਰਣੀਆਂ}}}} {{Block center|<poem>ਮਰੇਂ ਜੋਗੀਆ ਕਿਉਂ ਤੇਰੇ ਮਰਨ ਵੈਰੀ ਸਾਈਂ ਸਦਾ ਰੱਖੇ ਤੇਰੀ ਖ਼ੈਰ ਜੋਗੀ ਬਚੇ ਨੂੰਹ ਜੇ ਏਸ ਆਜ਼ਾਰ ਕੋਲੋਂ ਖੇੜੇ ਨਿੱਤ ਪੂਜਣ ਤੇਰੇ ਪੈਰ ਜੋਗੀ ਹੀਲਾ ਕਰੋ ਸਟੋ ਕਦਮ ਝਬ ਚਲੋ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਿਆਂ ਗਈ ਦੂਪਹਿਰ ਜੋਗੀ ਲਾਹੌਰੀ ਕੋੜ ਮੇਂ ਪਿਆਅੰਧੇਰ ਪਲਪਲ ਚੜ੍ਹਦੀ ਹੀਰ ਨੂੰ ਜਾਂਦੀਆ ਜ਼ੈਹ੍ਰਜੋਗੀ</poem>}} {{center|{{X-smaller|ਕਵੀਸ਼ਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ}}}} {{Block center|<poem>ਹਾਲ ਕਾਲ ਫ਼ਕੀਰ ਨੇ ਪਹਿਨਕੇ ਤੇ ਅੱਜੂ ਨਾਲ ਸੈਦੇ ਹੋ ਰਵਾਨ ਆਇਆ ਦਰ ਯਾਰ ਦਾ ਗੰਗ ਦਰਿਆ ਜਾਪੇ ਜੋਗੀ ਕੁੰਭ ਦਾ ਕਰਣ ਇਸ਼ਨਾਨ ਆਇਆ ਧਾਮ ਖੀਰ ਉਤੇ ਜਿਵੇਂ ਪਵੇ ਬਾਮ੍ਹਨ ਮੁੱਲਾਂ ਖਾਣ ਹਲਵਾ ਜਿਵੇ ਨਾਨ ਆਇਆ ਦਾਹੜੀ ਮੁੱਛ ਨ ਰਹੇਗੀ ਖੇੜਿਆਂ ਦੀ ਬਿਨਾਂਪਾਣੀ ਹਜਾਮਤ ਬਨਾਣਆਇਆ ਅੰਦ੍ਰਸਿਆਹ,ਚਿੱਟਾਬਾਹ੍ਰੋਂਵਾਂਗਬਗਲੇ ਮੱਛੀਹੀਰ ਫ਼ਕੀਰਖਸਕਾਣਆਇਆ</poem>}}<noinclude></noinclude> imgb1c9ey6rqnv3d30mmsuh9wpoxro6 250 59659 217573 165257 2026-05-09T05:52:01Z Marde Sehajpreet kaur 1774 /* ਸੋਧਣਾ */ 217573 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Marde Sehajpreet kaur" /></noinclude>{{center|(੧੦੫)}} {{Block center|<poem>ਮਿਲਿਆ ਵਾਂਗ ਕਲੰਦਰਾਂ ਖੇੜਿਆਂ ਨੂੰ ਜੋਗੀ ਬਾਂਦਰਾਂ ਵਾਂਗ ਨਚਾਣ ਆਇਆ ਬਿਨਾਪਾਣੀਉਂ ਹੀ ਏਹਨਾਂਖੇੜਿਆਂਦੀ ਕਿਸ਼ਤੀ ਸ਼੍ਰਮ ਦੇ ਵਿੱਚਡੁਬਾਣ ਆਇਆ ਓਨ੍ਹਾਂ ਸੱਦਿਆ ਸੱਪ ਦੀ ਵਿੱਸ ਜਾਏ ਮਸਤੀ ਨਾਗਣੀ ਸਗੋਂ ਲੜਾਨ ਆਇਆ ਸਹਿਤੀਹੀਰ ਦਾਰੂਦੀਆਂ ਪੁਤਲੀਆਂ ਨੂੰ ਤੋੜਾ ਲਾ ਉਸਤਾਦਉਡਾਣਆਇਆ ਮਾਲੀ ਸੱਦਿਆ ਹੀਰ ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਥੀਵੇ ਰਾਖਾ ਬਾਗ਼ ਹੀ ਕਰਣਵੈਰਾਣਆਇਆ ਸੌਦਾ ਤੋਲਿਆ ਸੀ ਬੈਠ ਹੱਟ ਜੇਹੜੀ ਵੇਖਣ ਬਾਣੀਆਂ ਸੋਈ ਦੁਕਾਨ ਆਇਆ ਲਾਹੌਰੀਦਰਦਫ਼ਿਰਾਕਨੇਚੂਰਕੀਤਾ ਮੈਂਨੂੰਹੀਰ ਦੇ ਸ਼ੇਹਰ ਦਾ ਧਿਆਨ ਆਇਆ ਸਿਰਤੇਸੇਹਲੀਆਸੇਹਰਿਆਂਵਾਂਗਸੋਹਣਝੰਡਾਜੋਗਦਾਪਹਿਨਉਛਾੜਆਇਆ ਭੁੱਖਾ ਸ਼ੇਰ ਤੇ ਬਾਜ਼ ਜਿਉਂ ਮਾਰ ਉਤੇ ਸਾਧ ਬੱਕਰੀ ਖੜਨ ਬਘਿਆੜਆਇਆ ਪੜ੍ਹੀ ਕੋਈ ਕਿਤਾਬ ਨਾ ਕੀਲ ਮੰਤ੍ਰ ਤੰਤ੍ਰ ਸਿਖਿਆ ਪਾਂਵਨੇ ਝਾੜ ਆਇਆ ਪੇਕੇ ਰਹਿਣ ਨਾ ਦਿੱਤੜੀ ਹੀਰ ਬੂਟੀ ਪੱਟ ਸਹੁਰਿਓਂ ਕਰਣ ਉਜਾੜ ਆਇਆ ਆਇਆ ਪਕੜ ਮੁਆਤੜਾ ਖੇੜਿਆਂਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣਾ ਝੁੱਗੜਾ ਸਾੜ ਆਇਆ ਲਾਹੌਰੀਲਿਖਿਆਵਿੱਚਤਕਦੀਰਵੱਟਾ ਸਿਰਖੇੜਿਆਂ ਪਹਿਨਪਾਹਾੜ ਆਇਆ</poem>}} {{center|{{X-smaller|ਜੋਗੀ ਦਾ ਫ਼ਰੇਬ ਨਾਲ ਤਸੱਲੀ ਦੇਣਾ}}}} {{Block center|<poem>ਛੋਟਾ ਅੰਗਣਾ ਏਹ, ਮੇਰਾ ਬੜਾ ਮੰਤਰ, ਏਸ ਜਾਹ ਨਹੀਂ ਫ਼ਰੇ ਫ਼ਰੇਗਾ ਜੀ ਸੱਪ ਆਉਂਣਗੇ ਬੇਅੰਦਾਜ਼ ਏਥੇ ਲੋਕਾਂ ਬਾਲ ਬੱਚਾ ਪਿਆ ਡਰੇਗਾ ਜੀ ਪਿੰਡੋਂ ਚੱਲ ਕੇ ਬਾਹਿਰ ਕਨਾਤ ਲਾਵੋ ਰਾਜ਼ੀ ਹੋਵੇ ਦੇਣਾ ਜੋ ਕੁਝ ਸਰੇਗਾ ਜੀ ਪਲੰਘ ਏਸਦਾ ਚਾ ਲੈ ਚਲੋ ਓਥੇ ਜੋਗੀ ਕੀਲ ਮੰਤ੍ਰ ਰਾਤੀਂ ਕਰੇਗਾ ਜੀ ਗੁਰਕੀ ਸ਼ਕਤ ਵਾਚਾਂ ਐਸਾ ਚਲੇ ਮੰਤਰ ਜੱਟੀ ਉਠ ਜੀਵੇ ਸੱਪ ਮਰੇਗਾ ਜੀ ਮੰਗੋ ਫ਼ਜ਼ਲ ਲਾਹੌਰੀਆ ਰੱਬ ਚਾਹੇ ਬੇੜਾ ਫ਼ਿਕਰ ਦੇ ਬੈਹਿਰ ਵਿਚੋਂ ਤਰੇਗਾ ਜੀ</poem>}} {{center|{{X-smaller|ਖੇੜਿਆਂ ਨੇ ਬਾਹਰ ਕਨਾਤ ਲੁਆਉਂਣੀ}}}} {{Block center|<poem>ਜਿਵੇਂ ਕਿਹਾ ਜੋਗੀ ਕੀਤਾ ਖੇੜਿਆਂ ਨੇਂ ਪਿੰਡੋ ਬਾਹਰ ਕਨਾਤ ਲਵਾ ਦਿੱਤੀ ਮੰਜੀ ਹੀਰ ਦੀ ਚਾ ਲੈ ਗਏ ਓਥੇ ਅੰਦਰ ਸਹਿਜ ਦੇ ਨਾਲ ਟਿਕਾ ਦਿੱਤੀ ਅੰਦਰ ਏਸਦੇ ਪਾਸ ਨਾ ਕੋਈ ਜਾਵੇ ਜੋਗੀ ਵਰਜਿਆ ਖੱਪ ਹਟਾ ਦਿੱਤੀ</poem>}}<noinclude></noinclude> 4u5oiaq92o8fzannm678x226yoma1bh 250 70540 217522 217462 2026-05-08T12:37:28Z Gurjit Chauhan 1821 217522 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gurjit Chauhan" />{{center|(੭੩)}}</noinclude>ਪਿਛੋਂ ਮਾਇਆ ਰਾਣੀ ਨੇ ਹਾਉਕਾ ਭਰ ਕੇ ਕਿਹਾ ਹਾਇ ਹੁਣ ਏਥੋਂ ਤਕ ਹੋਗਈ ਹੈ ਕਿ ਬਾਰਾਂ ਪਰਦਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਮਾਇਆ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਹਰ ਕੋਈ ਪਿਆ ਦੇਖਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਦਰੋਗਾ-ਸ਼ੋਕ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਜਦ ਸਮਾਂ ਹੀ ਅਜੇਹਾ ਆਗਿਆ ਤਾਂ ਕੀ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਜਦ ਫੇਰ ਤੇਰੇ ਦਿਨ ਫਿਰਨਗੇ ਅਰ ਤੂੰ ਸਾਡੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ ਬੀਰੇਂਦਰ ਸਿੰਘ ਆਦਿਕ ਨੂੰ ਮਾਰ ਲਵੇਂਗੀ ਤਾਂ ਫੇਰ ਓਸੇ ਤਰਾਂ ਰਾਜ ਰਾਣੀ ਬਣ ਜਾਵੇਂਗੀ ਫੇਰ ਕੋਈ ਡਰ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਪਰਦੇ ਸਭ ਅਰਾਮ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। {{gap}}ਮਾਯਾ:-ਇਹ ਆਦਮੀ ਕੌਣ ਸੀ ਅਰ ਇਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਸ ਤਰਾਂ ਪਛਾਣਿਆਂ? {{gap}}ਦਰੋਗਾ-ਇਹ ਇੰਦਰ ਦੇਵ ਦਾ ਏਯਾਰ ਹੈ ਜੋ ਮੇਰੇ ਪਾਸ ਆਉਂਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਉਸਨੇ ਤੈਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲਿਆ ਹੈ। {{gap}}ਇਹ ਕਹਿਕੇ ਮਾਇਆ ਰਾਣੀ ਤੇ ਦਰੋਗਾ ਗੁਫਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੜ ਗਏ। {{center|'''ਸੱਤਵਾਂ ਕਾਂਡ'''}} {{gap}}ਮਾਇਆ ਰਾਣੀ ਇਸ ਗੁਫਾ ਨੂੰ ਸਧਾਰਨ ਗੁਫਾ ਸਮਝਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਅਸਲ ਵਿਚ ਅਜੇਹੀ ਗੱਲ ਸਮਝਦੀ ਮੀ, ਥੋੜੀ ਹੀ ਦੂਰ ਜਾਣ ਦੇ ਪਿਛੋਂ ਘੇਰ ਹਨੇਰਾ ਆਗਿਆ ਜਿਸਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਮਾਇਆ ਰਾਣੀ ਘਬਰਾ ਗਈ ਪਰ ਦਰੋਗੇ, ਦੇ ਧੀਰਜ ਦੇਣ ਤੇ ਉਸਦਾ ਕੱਪੜਾ ਫੜਕੇ ਹੌਲੀ ੨ ਤੁਰ ਪਈ, ਸੌ ਕੁ ਕਦਮ ਜਾਣ ਤੇ ਦਰੋਗਾ ਖਬੇ ਪਾਸੇ ਮੁੜ ਗਿਆ, ਮਾਇਆ ਰਾਣੀ ਅੱਗੇ ਕੋਲੋਂ<noinclude></noinclude> ibfr97ss5qhf1tr5moxx2j22xfy2v90 250 70541 217523 213443 2026-05-08T12:40:46Z Gurjit Chauhan 1821 /* ਸੋਧਣਾ */ 217523 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gurjit Chauhan" />{{center|(੭੪)}}</noinclude> ਵਧੀਕ ਡਰੀ ਅਰ ਬੋਲੀ, ਕੀ ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਚਾਨਣੇ ਚ ਪਹੁੰਚਾਂਗੇ ਭੀ ਕਿ ਨਹੀਂ? ਕਿਤੇ ਕੋਈ ਜਨੌਰ ਹੀ ਨਾ ਆਣਕੇ ਪਾੜ ਖਾਵੇ? {{gap}}ਦਰੋਗਾ—ਹੈਂ ਤਲਿਸਮ ਦੀ ਠਾਣੀ ਹੋਕੇ ਅਜੇਹਾ ਛੋਟਾ ਦਿਲ ਏਹੋ ਹਿੰਮਤ ਹੈ? {{gap}}ਮਾਯਾ:—(ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਕੇ) ਮੈਂ ਡਰੀ ਨਹੀਂ ਪਰ ਭੁਖ ਤੇਹ ਨੇ ਬਿਆਕੁਲ ਕਰ ਦਿਤਾ ਹੈ। ਏਸ ਲਈ ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਸੁਰੰਗ ਮੁਕੇਗੀ ਕਿ ਨਹੀਂ? {{gap}}ਦਰੋਗਾ-ਘਬਰਾ ਨਾ ਹੁਣੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਅਜਿਹੇ ਮਨੋਹਰ ਤੇ ਰਮਨੀਕ ਅਸਥਾਨ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚਾਂਗੇ ਕਿ ਤੂੰ ਦੇਖਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। {{gap}}ਮਾਯਾ:-ਇੰਦਰ ਦੇਵ ਦੇ ਘਰ ਜਾਣ ਲਈ ਇਕ ਏਹੋ ਰਾਹ ਹੈ ਕਿ ਹੋਈ ਹੋਰ ਭੀ? {{gap}}ਦਰੋਗਾ-ਰਸਤਾ ਤਾਂ ਇਹੋ ਇਕੋ ਹੀ ਹੈ। {{gap}}ਮਾਇਆ-ਤਾਂ ਮਲੂਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੰਦਰ ਦੇਵ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰੀ ਹਨ ਜਿਨਾਂ ਤੋਂ ਡਰਵਾ ਏਥੇ ਲੁਕ ਬੈਠਾ ਹੈ। {{gap}}ਦਰੋਗਾ—(ਹੱਸ ਕੇ) ਨਹੀਂ ਨਹੀਂ ਅਜੇਹਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇੰਦਰ ਦੇਵ ਆਪਣੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਅੱਖ ਦੇ ਫੋਰ ਵਿਚ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਓਹ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਨਾਲ ਏਥੇ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ? ਸਗੋਂ ਬਿਵਸ ਹੋਕੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਜਿਸ ਤਲਿਸਮ ਦਾ ਓਹ ਦਰੋਗਾ ਹੈ, ਓਹ ਇਸੇ ਮਕਾਨ ਵਿਚ ਹੈ। {{gap}}ਮਾਯਾ:-ਠੀਕ ਹੈ ਕੀ ਇਸ ਤਲਿਸਮ ਦਾ ਕੋਈ ਰਾਜਾ ਨਹੀਂ?<noinclude></noinclude> tma3nz0uzxggwbru2qdxzlcny7k0phr 217524 217523 2026-05-08T12:41:27Z Gurjit Chauhan 1821 217524 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gurjit Chauhan" />{{center|(੭੪)}}</noinclude> ਵਧੀਕ ਡਰੀ ਅਰ ਬੋਲੀ, ਕੀ ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਚਾਨਣੇ ਚ ਪਹੁੰਚਾਂਗੇ ਭੀ ਕਿ ਨਹੀਂ? ਕਿਤੇ ਕੋਈ ਜਨੌਰ ਹੀ ਨਾ ਆਣਕੇ ਪਾੜ ਖਾਵੇ? {{gap}}ਦਰੋਗਾ—ਹੈਂ ਤਲਿਸਮ ਦੀ ਰਾਣੀ ਹੋਕੇ ਅਜੇਹਾ ਛੋਟਾ ਦਿਲ ਏਹੋ ਹਿੰਮਤ ਹੈ? {{gap}}ਮਾਯਾ:—(ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਕੇ) ਮੈਂ ਡਰੀ ਨਹੀਂ ਪਰ ਭੁਖ ਤੇਹ ਨੇ ਬਿਆਕੁਲ ਕਰ ਦਿਤਾ ਹੈ। ਏਸ ਲਈ ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਸੁਰੰਗ ਮੁਕੇਗੀ ਕਿ ਨਹੀਂ? {{gap}}ਦਰੋਗਾ-ਘਬਰਾ ਨਾ ਹੁਣੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਅਜਿਹੇ ਮਨੋਹਰ ਤੇ ਰਮਨੀਕ ਅਸਥਾਨ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚਾਂਗੇ ਕਿ ਤੂੰ ਦੇਖਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। {{gap}}ਮਾਯਾ:-ਇੰਦਰ ਦੇਵ ਦੇ ਘਰ ਜਾਣ ਲਈ ਇਕ ਏਹੋ ਰਾਹ ਹੈ ਕਿ ਹੋਈ ਹੋਰ ਭੀ? {{gap}}ਦਰੋਗਾ-ਰਸਤਾ ਤਾਂ ਇਹੋ ਇਕੋ ਹੀ ਹੈ। {{gap}}ਮਾਇਆ-ਤਾਂ ਮਲੂਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੰਦਰ ਦੇਵ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰੀ ਹਨ ਜਿਨਾਂ ਤੋਂ ਡਰਵਾ ਏਥੇ ਲੁਕ ਬੈਠਾ ਹੈ। {{gap}}ਦਰੋਗਾ—(ਹੱਸ ਕੇ) ਨਹੀਂ ਨਹੀਂ ਅਜੇਹਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇੰਦਰ ਦੇਵ ਆਪਣੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਅੱਖ ਦੇ ਫੋਰ ਵਿਚ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਓਹ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਨਾਲ ਏਥੇ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ? ਸਗੋਂ ਬਿਵਸ ਹੋਕੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਜਿਸ ਤਲਿਸਮ ਦਾ ਓਹ ਦਰੋਗਾ ਹੈ, ਓਹ ਇਸੇ ਮਕਾਨ ਵਿਚ ਹੈ। {{gap}}ਮਾਯਾ:-ਠੀਕ ਹੈ ਕੀ ਇਸ ਤਲਿਸਮ ਦਾ ਕੋਈ ਰਾਜਾ ਨਹੀਂ?<noinclude></noinclude> ip2d3lulymlnnuzwkc5tswqt4n0z4in 250 71713 217525 216165 2026-05-08T12:47:40Z Gurjit Chauhan 1821 /* ਸੋਧਣਾ */ 217525 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gurjit Chauhan" />{{center|(੭੪)}}</noinclude> {{gap}}ਦਰੋਗਾ-ਨਹੀਂ, ਤਲਿਸਮ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੇ ਤਲਿਸਮ ਬਣਨ ਸਮੇਂ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰ ਦਿਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਬੰਧ ਵਿਚ ਜੋ ਕੋਈ ਹੋਵੇ ਓਹ ਤਲਿਸਮ ਦਾ ਰਾਜਾ ਨ ਬਣੇ ਸਗੋਂ ਦਰੋਗਾ ਹੀ ਬਣਿਆਂ ਰਹੇ। ਉਸੇ ਦੇ ਵੰਸ ਵਿਚੋਂ ਇਹ ਇੰਦਰ ਦੇਵ ਹੈ ਇਸਨੂੰ ਤਲਿਸਮ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨ ਦੇ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਵੀ ਅਧਿਕਾਰ ਤਲਿਸਮ ਤੇ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹਾਂ ਧਨ ਦੌਲਡ ਦਾ ਇਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਘਾਟਾ ਨਹੀਂ। {{gap}}ਮਾਯਾ:-ਜੇ ਓਹ ਪੁਰਾਣੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਤੋੜ ਕੇ ਤਲਿਸਮੀ ਚੀਜਾਂ ਆਪਣੇ ਅਧਿਕਾਰ ਵਿਚ ਕਰ ਲਵੇ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਕੌਣ ਰੋਕਦਾ ਹੈ? {{gap}}ਦਰੋਗਾ-ਰੋਕਣ ਵਾਲਾ ਤਾਂ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਪਰ ਓਹ ਤਲਿਸਮ ਦਾ ਕੁਛ ਭੇਦ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਜੋ ਇਹ ਤਲਿਸਮ ਐਤਨਾ ਗੁਪਤ ਕਿਉਂ ਬਨਾਇਆ ਗਿਆ। {{gap}}ਮਾਯਾ:-ਮੈਂ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਤਲਿਸਮ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਲਾਭ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੀ ਸੀ। {{gap}}ਦਰੋਗਾ-ਠੀਕ ਹੈ ਪਰ ਉਸ ਤਲਿਸਮ ਵਿਚ ਭੀ ਕਈ ਖਾਸ ੨ ਅਮੋਲਕ ਚੀਜ਼ਾਂ ਅਜੇਹੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਤਲਿਸਮ ਤੋੜਨ ਵਾਲੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ, ਹਛਾ ਠਹਿਰ ਜਾ, ਹੁਣ ਅਸੀ ਟਿਕਾਣੇ ਆ ਪਹੁੰਚੇ ਹਾਂ ਇਥੇ ਇਕ ਬੂਹਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਖੋਲਕੇ ਅਗੇ ਜਾਵਾਂਗੇ। {{gap}}ਦਰੋਗੇ ਈ ਗੱਲ ਸੁਣਕੇ ਮਾਇਆ ਰਾਣੀ ਠਹਿਰ ਗਈ ਪਰ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰਕੁਛ ਪਤਾ ਨ ਲਗਾ ਕਿ ਬਾਬਾ ਜੀ ਕੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਥੋੜੇ ਚਿਰ ਪਿਛੋਂ ਇਕ ਲੋਹੇ ਦਾ ਬੂਹਾ ਖੁਲਣ ਦੀ<noinclude></noinclude> 8q6m4a6h8zxcdmjgzwg0g7dp6gsrgp5 250 71714 217526 216166 2026-05-08T12:57:11Z Gurjit Chauhan 1821 /* ਸੋਧਣਾ */ 217526 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gurjit Chauhan" />{{center|(੭੬)}}</noinclude> ਆਵਾਜ ਆਈ, ਬਾਬਾ ਜੀ ਨੇ ਮਾਯਾਰਾਣੀ ਦਾ ਹਥ ਫੜਕੇ ਦੋ ਤਿੰਨ ਕਦਮ ਅਗੇ ਕਰ ਦਿਤਾ ਅਰ ਆਪ ਪਿਛੇ ਰਹਿਕੇ ਬਹਾ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਓਥੋਂ ਹੀ ਆਲੇ ਵਿਚੋਂ ਮੋਮ ਵਟੀ ਦਾ ਸਾਮਾਨ ਲੈਕੇ ਚਾਨਣਾ ਕੀਤਾ॥ {{gap}}ਬਹੁਤ ਚਿਰ ਤਕ ਹਨੇਰੇ ਵਿਚ ਰਹਿਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮਾਯਾਰਾਣੀ ਘਬਰਾ ਗਈ ਸੀ, ਹੁਣ ਚਾਨਣਾ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਜਾਨ ਵਿਚ ਜਾਨ ਆਈ. ਅਰ ਅਖਾਂ ਪਾੜ ੨ ਕੇ ਚੌਹੀਂ ਪਾਸੀਂ ਦੇਖਣ ਲਗੀ ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੁਛ ਨ ਦਿਸਿਆ ਕਿ ਜਿਧਰੋਂ ਆਏ ਹਾਂ ਓਧਰ ਲੋਹੇ ਦੀ ਕੰਧ ਹੈ ਤੇ ਇਹ ਸੁਰੰਗ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਹਥੀਂ ਪਹਾੜ ਕੱਟਕੇ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਪਰ ਇਹ ਸੁਰੰਗ ਓਥੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ਮੁਕ ਗਈ ਸੀ ਸਗੋਂ ਤਿੰਨ ਚਾਰ ਪੌੜੀਆਂ ਉਤਰਕੇ ਖਬੇ ਪਾਸੇ ਨੂੰ ਮੁੜ ਗਈ ਸੀ। ਮਾਯਾਰਾਣੀ ਨੇ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਚੌਹੀਂ ਪਾਸੀਂ ਦੇਖਕੇ ਬਾਬਾ ਜੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ:-ਇਹ ਲੋਹੇ ਦੀ ਕੰਧ ਜੋ ਸਾਹਮਣੇ ਦਿਸਦੀ ਹੈ ਜਰੂਰ ਦਰਵਾਜਾ ਹੈ ਪਰ ਬੂਹੇ ਦਾ ਕੋਈ ਚਿੰਨ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਤੁਸਾਂ ਇਸ ਕਿਸਤਰਾਂ ਖੋਲਿਆ ਤੇ ਬੰਦ ਕੀਤਾ ਸੀ? ਇਸਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿਚ ਦਰੋਗੇ ਨੇ ਕਿਹਾ:-ਇਸ ਬੂਹੇ ਦੇ ਖੋਲਣ ਤੇ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦਾ ਢੰਗ ਮੈਂ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇਵ ਦੀ ਆਗਿਆ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੱਸ ਸਕਦਾ, ਇਹ ਮੋਮ ਵਟੀ ਮੈਂ ਇਸ ਵਾਸਤੇ ਜਗਾਦੀ ਸੀ ਕਿ ਤੂੰ ਇਹ ਪੌੜੀ ਚੰਗੀ ਤਰਾਂ ਦੇਖ ਲਵੇਂ ਤਾਂ ਕਿ ਉਤਰਨ ਲੱਗਿਆ ਸੱਟ ਨ ਲਗੇ। ਇਹ ਕਹਿਕੇ ਦਰੋਗੇ ਨੇ ਮੌਮ ਵਟੀ ਬੁਝਾ ਦਿੱਤੀ ਅਰ ਓਥੇ ਹੀ ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਰਖ ਦਿਤੀ ਤੇ ਮਾਯਾਰਾਣੀ ਦਾ ਹਥ ਫੜਕੇ ਪੌੜੀਆ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਉਤਰਿਆ।<noinclude></noinclude> s0do2dg9c47qn6kba3o9vslqdvcyena 250 71715 217527 216167 2026-05-08T13:02:11Z Gurjit Chauhan 1821 /* ਸੋਧਣਾ */ 217527 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gurjit Chauhan" />{{center|(੭੭)}}</noinclude> ਮਾਯਾਰਾਣੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਦਾ ਉੱਤਰ ਨ ਮਿਲਨ ਦਾ ਬੜਾ ਕ੍ਰੋਧ ਸੀ, ਪਰ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦੀ ਸੀ ਇਸ ਵੇਲੇ ਹਰ ਤਰਾਂ ਦਰੋਗੇ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸੀ॥ {{gap}}ਪੌੜੀਆਂ ਉਤਰਦਿਆਂ ਹੀ ਥੋੜੀ ਦੂਰ ਤੇ ਚਾਨਣਾ ਦਿਸਿਆ ਅਜ ਮਲੂੰਮ ਹੋਇਆ ਕਿ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚਕੇ ਸੁਰੰਗ ਮੁਕ ਗਈ ਹੈ, ਅਸਚਰਜ, ਡਰ ਚਿੰਤਾ ਤੇ ਆਸਾ ਦੇ ਨਾਲ ਮਾਯਾਰਾਣੀ ਨੇ ਇਹ ਰਸਤਾ ਭੀ ਮੁਕਾਇਆ ਅਰ ਸੁਰੰਗ ਦੇ ਛੇਕੜਲੇ ਬੂਹੇ ਤੇ ਪੈਰ ਰਖਦਿਆਂ ਹੀ ਮਾਯਾਰਾਣੀ ਇਕ ਮਨੋਹਰ ਤੇ ਰਮਣੀਕ ਥਾਂ ਦੀ ਬਹਾਰ ਵੇਖਣ ਲਗ ਪਈ। {{gap}}ਇਸ ਵੇਲੇ ਮਾਯਾਰਾਣੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪਹਾੜੀ ਫੁਲ ਬੂਟਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਕੋਈ ਚਾਰਕੁ ਸੌ ਗਜ ਦਾ ਦਾ ਚੌਰਸ ਮੈਦਾਨ ਸੀ। ਇਹ ਮੈਦਾਨ ਚੌਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਢਾਲਵੀਂ ਤੇ ਹਰਿਆਉਲੀ ਪਹਾੜੀ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਸਾਹਮਣੇ ਪਾਸੇ ਦੀ ਪਹਾੜੀ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਸਾਫ ਬਲੌਰ ਵਰਗੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਸੋਤਾ ਡਿਗਕੇ ਹੋਰ ਭੀ ਆਨੰਦ ਦੇ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਅਨੇਕਾਂ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਜਨੌਰ ਮਿਠੀਆਂ 2 ਬੋਲੀਆਂ ਬੋਲ ਰਹੇ ਸਨ, ਸਾਫ ਤੇ ਸੁਥਰੀ ਪਰ ਜੰਗਲੀ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਸੁਗੰਧੀ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਪੌਣ ਦੇ ਬੁੱਲੇ ਆ ਰਹੇ ਸਨ, ਮਾਯਾਰਾਣੀ ਇਸ ਅਦਭੁਤ ਜਗਾ ਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਕੁਛ ਚਿਰ ਲਈ ਤਾਂ ਆਪਣਾ ਆਪ ਭੁਲ ਗਈ ਫੇਰ ਸਜੇ ਪਾਸੇ ਦੇ ਪਹਾੜੀ ਦੇ ਉੱਪਰਲੇ ਬੰਗਲੇ ਵਲ ਦੇਖਣਾ ਹੀ ਲਗੀ ਸੀ ਕਿ ਦਰੋਗੇ ਨੇ ਕਿਹਾ:- ਹੁਣ ਇੱਥੇ ਹੀ ਖੜੀ ਰਹੇਂਗੀ ਕਿ ਅਗੇ ਭੀ ਚਲਨਾ ਹੈ? {{gap}}ਇਹ ਕਹਿਕੇ ਦਰੋਗਾ ਪੌੜੀਆਂ ਉਤਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ<noinclude></noinclude> 10w5pmnvtau5awjrrzaob81ejsjokoo 250 71716 217528 216168 2026-05-08T13:10:13Z Gurjit Chauhan 1821 /* ਸੋਧਣਾ */ 217528 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gurjit Chauhan" />{{center|(੭੮)}}</noinclude> ਪਿਛੇ ੨ ਮਾਯਾਰਾਣੀ ਸੀ ਦੋਵੇਂ ਉਸ ਪਹਾੜ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਜਾ ਪਹੁੰਚੇ ਜਿਥੇ ਕਿ ਬੰਗਲਾ ਸੀ ਕਿ ਏਤਨੇ ਨੂੰ ਦੋ ਆਦਮੀ ਉਤੋਂ ਉਤਰ ਦੇ ਦਿਸੇ ਉਨਾਂ ਦੇ ਰੰਗ ਢੰਗ ਤੋਂ ਮਾਯਾਰਾਣੀ ਪਛਾਣ ਗਈ ਕਿ ਇਹ ਏਯਾਰ ਹਨ ਉਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਆਦਮੀਆਂ ਨੇ ਆਕੇ ਦਰੋਗੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਨਾਮ ਕੀਤਾ ਅਰ ਕਿਹਾ:- ਇੰਦ੍ਰ ਦੇਵ ਜੀ ਆਪ ਨੂੰ ਤਾਂ ਦੂਰੋਂ ਹੀ ਪਛਾਣ ਗਏ ਸਨ ਪਰ ਮਾਯਾਰਾਣੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਛਾਣ ਸਕੇ। {{gap}}ਮਾਯਾਰਾਣੀ ਇਹ ਜਾਣਕੇ ਬੜੀ ਹੀ ਹੈਰਾਨ ਹੋਈ ਕਿ ਏਥੋਂ ਦਾ ਹਰੇਕ ਆਦਮੀ ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਪਛਾਣਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਵਲੋਂ ਕੁਛ ਪੂਛਨ ਦਾ ਸਮਾ ਨ ਵੇਖਕੇ ਓਹ ਚੁਪ ਹੋ ਰਹੀ। ਬਾਬਾ ਜੀ ਨੇ ਉਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਏਯਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪੁਛਿਆ:- ਸੁਨਾਓ ਆਨੰਦ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇਵ ਜੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਨ? {{gap}}ਇਕ-ਜੀ ਹਾਂ ਸਭ ਤਰਾਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਨ, ਆਪਨੇ ਇਹ ਪੱਟੀ ਕਿਉਂ ਬੱਧੀ ਹੈ? {{gap}}ਦਰੋਗਾ-ਇਸਦਾ ਹਾਲ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇਵ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕਹਾਂਗਾ ਤੁਸਾਂ ਭੀ ਸੁਣ ਲੈਣਾ ਇਸ ਵੇਲੇ ਤਾਂ ਭੁਖ ਤ੍ਰੇਹ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਣ ਨਿਕਲ ਰਹੇ ਹਨ॥ {{gap}}ਇਹ ਚਾਰੇ ਜਣੇ ਪਹਾੜੀ ਦੇ ਉੱਪਰ ਚੜਨ ਲਗ ਪਏ ਭਾਵੇਂ ਪਹਾੜੀ ਬਹੁਤ ਉੱਚੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪਰ ਮਾਯਾਰਾਣੀ ਨੂੰ ਥਕੀ ਹੋਈ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਬਹੁਤ ਚਿਰ ਲਗਾ, ਉੱਪਰ ਚੜਕੇ ਮਾਯਾ-ਰਾਣੀ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਇਹ ਬੰਗਲਾ ਛੋਟਾ ਜੇਹਾ ਤੇ ਸਾਧਾਰਨ ਨਹੀਂ ਹੈ ਸਗੋਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਚੰਗਾ ਤੇ ਖੁਲੇ ਖੁਲੇ ਕਮਰਿਆਂ ਵਾਲਾ ਹੈ। {{gap}}ਇੰਦ੍ਰ ਦੇਵ ਅਗੁਵਾਨੀ ਲਈ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਆਇਆ<noinclude></noinclude> ss5kyqnpzxb2ti3k9vzhemxbbjg8ks0 250 71717 217529 216169 2026-05-08T13:17:08Z Gurjit Chauhan 1821 /* ਸੋਧਣਾ */ 217529 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gurjit Chauhan" />{{center|(੭੯)}}</noinclude> ਅਰ ਇਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਬੜੇ ਚਿਤ ਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਅੰਦਰ ਲੈ ਗਿਆ॥ {{gap}}ਇੰਦ੍ਰਦੇਵ—(ਦਰੋਗੇ ਨੂੰ) ਆਪਣੇ ਅਰੁ ਮਾਯਾਰਾਣੀ ਦੇ ਏਥੇ ਆਉਣ ਦਾ ਔਖ ਸਹਾਰਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਇਹ ਪੁਛਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸਾਂ ਨੱਕ ਤੇ ਪੱਟੀ ਕਿਉਂ ਬੱਧੀ ਹੈ? {{gap}}ਦਰੋਗਾ-ਆਪ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਹੋਕੇ ਮੈਂ ਜੋ ਕੁਛ ਦੁਖ ਉਠਾਏ ਹਨ ਇਹ ਉਨਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਤੱਖ ਪ੍ਰਮਾਣ ਹੈ ਮੈਂ ਕੁਛ ਚਿਰ ਥਕੇਵਾਂ ਲਾਹ ਕੇ ਆਪਣੀ ਦੁਖ ਕਥਾ ਸੁਣਾਵਾਂਗਾ ਹੁਣ ਤਾਂ ਭੁਖ ਤ੍ਰੇਹ ਨਾਲ ਮਨ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। {{gap}}ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇਵ ਦੇ ਆਦਮੀਆਂ ਨੇ ਝਟ ਪਟ ਇਨਾਂ ਦੇ ਭੋਜਨ ਅਰ ਆਰਾਮ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰ ਦਿਤਾ ਅਤੇ ਇਨਾਂ ਨੇ ਭੋਜਨ ਕਰਕੇ ਕਈ ਘੰਟੇ ਆਰਾਮ ਕੀਤਾ, ਸੰਧਯਾ ਵੇਲੇ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇਵ ਉਸ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਆਇਆ ਜਿਥੇ ਦਰੋਗੇ ਦਾ ਡੇਰਾ ਸੀ। ਇਹ ਕਮਰਾ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇਵ ਦੇ ਕਮਰੇ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਹੀ ਸੀ ਅਰ ਇਕ ਛੋਟਾ ਜੇਹਾ ਬੂਹਾ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਜਾਣ ਲਈ ਸੀ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਮਾਯਾ ਰਾਣੀ ਭੀ ਦਰੋਗੇ ਦੇ ਪਾਸ ਬੈਠੀ ਹੋਈ ਆਪਣਾ ਦੁਖੜਾ ਰੋ ਰਹੀ ਸੀ ਪਰ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇਵ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ ਹੀ ਚੁਪ ਹੋ ਗਈ ਅਰ ਬਾਬਾ ਜੀ ਨੇ ਬੜੀ ਖਾਤਰ ਨਾਲ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇਵ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਾਸ ਬੈਠਾਯਾ॥ {{gap}}ਇੰਦ੍ਰ ਦੇਵ-ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਸ ਸਮੇਂ ਆਪ ਆਪਣਾ ਪੂਰਾ ਹਾਲ ਸੁਣਾਵੋਗੇ ਜਿਸਦੇ ਸੁਣਨ ਲਈ ਮੇਰਾ ਮਨ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ॥ {{gap}}ਦਰੋਗਾ-ਮੈਂ ਤਾਂ ਆਪ ਹੀ ਇਹ ਗਲ ਸੁਣਾਉਣ ਲਈ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਸੀ ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਆਪ ਆ ਗਏ। ਇਹ ਕਹਿਕੇ<noinclude></noinclude> 03n3siy4mnq7mdm4cwwng2riusc3gw8 250 71720 217577 216172 2026-05-09T11:45:41Z Gurjit Chauhan 1821 /* ਸੋਧਣਾ */ 217577 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gurjit Chauhan" />{{center|(੮੦)}}</noinclude> ਦਰੋਗੇ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਾਰਾ ਹਾਲ ਅਰ ਮਾਯਾਰਾਣੀ ਦਾ ਹਾਲ ਜੋ ਅਸੀ ਪਿਛੇ ਲਿਖ ਆਏ ਹਾਂ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇਵ ਸੁਨਾਇਆ, ਇੰਦ੍ਰ ਦੇਵ ਚੁਪ ਚਾਪ ਸੁਣਦਾ ਰਿਹਾ ਪਰ ਜਦ ਨਾਗਰ ਦੇ ਹਥੀਂ ਬਾਬਾ ਜੀ ਦਾ ਨੱਕ ਵੱਢਣ ਦਾ ਹਾਲ ਸੁਣਿਆਂ ਤਾਂ ਓਸ ਨੂੰ ਬੜਾ ਕ੍ਰੋਧ ਆਇਆ ਓਸਦਾ ਮੂੰਹ ਲਾਲ ਹੋਗਿਆ ਬੁਲ ਫੁਰਕਣ ਲਗ ਪਏ ਤੇ ਓਹ ਕੁਛ ਕਹੇ ਸੁਣੇ ਦੇ ਬਿਨਾਂ ਹੀ ਉੱਠਕੇ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਹਾਲ ਦੇਖਕੇ ਮਾਯਾਰਾਣੀ ਨੂੰ ਬੜਾ ਅਚੰਭਾ ਹੋਇਆ ਅਰ ਉਸਨੇ ਦਰੋਗੇ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ:- ਇਹ ਆਪ ਦੀਆਂ ਗਲਾਂ ਦਾ ਉੱਤਰ ਦਿਤੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਉਂ ਉਠ ਗਏ ਹਨ? {{gap}}ਦਰੋਗਾ-ਮਲੂਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰਾ ਹਾਲ ਸੁਣਕੇ ਓਸ ਨੂੰ ਬੜਾ ਕ੍ਰੋਧ ਚੜ ਆਯਾ ਹੈ ਅਰ ਓਹ ਕੋਈ ਕਾਰਰਵਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਚਲਾ ਗਿਆ ਹੈ। {{gap}}ਮਾਯਾ-:ਓਹ ਨਾਗਰ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ? ਦਰੋਗਾ:-ਉਸਨੂੰ ਨਾਗਰ ਦਾ ਇਤਨਾ ਭੇਤ ਮੁਲੂਮ ਹੈ ਜਤਨਾ ਕਿ ਤੈਨੂੰ ਭੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ? {{gap}}ਮਾਯਾ:—ਓਹ ਕਿਸਤਰਾਂ? {{gap}}ਦਰੋਗਾ:- ਦੋਂ ਨਾਗਰ ਵੇਸ਼ਵਾ ਵਾਂਗ ਬਜਾਰ ਬੈਠਦੀ ਸੀ ਅਰ ਮੋਤੀ ਜਾਨ ਅਖਵਾਂਦੀ ਸੀ ਉਸ ਵੇਲੇ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇਵ ਭੀ ਕਦੀ ਕਦੀ ਭੇਸ ਬਦਲਕੇ ਉਸਦਾ ਗਾਉਣ ਸੁਣਨ, ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਰ ਓਹ ਉਸਦੀਆਂ ਹਰੇਕ ਗਲਾਂ ਦੀ ਖਬਰ ਰਖਦਾ ਸੀ ਪਰ ਬਹੁਤ ਦਿਨ ਤਕ ਮੇਲ ਮਿਲਾਪ ਹੋਣ ਤੇ ਭੀ ਨਾਗਰ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇਵ ਦਾ ਠੀਕ ੨ ਹਾਲ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਸਕੀ ਓਹ ਉਸ ਨੂੰ ਇਕ ਰੁਪਏ ਵਾਲਾ ਸਰਦਾਰ ਸਮਝਦੀ ਸੀ<noinclude></noinclude> jy398zleowu3nhqg2qwtf0sp9v8q8tw 250 71721 217578 216178 2026-05-09T11:51:23Z Gurjit Chauhan 1821 /* ਸੋਧਣਾ */ 217578 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gurjit Chauhan" />{{center|(੮੧)}}</noinclude> {{gap}}ਅਧੇ ਕੁ ਘੰਟੇ ਪਿਛੋਂ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇਵ ਦਾ ਆਦਮੀ ਆਇਆ ਅਰ ਬੋਲਿਆ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇਵ ਜੀ ਆਪ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ ਇਸ ਵਲੇ ਨਜਰ ਬਾਗ ਵਿਚ ਟਹਿਲ ਰਹੇ ਹਨ ਆਪ ਇਕੱਲੇ ਜਾਵੇ ਉਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਆਵੋ। {{gap}}ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇਵ ਮਾਯਾਰਾਣੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਭੇਜਕੇ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇਵ ਪਾਸ ਚਲਾ ਗਿਆ। {{gap}}ਇੰਦ੍ਰ ਦੇਵ-ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ! ਆਪਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਮੈਂ ਅ ਓਹ ਗੱਲ ਸੁਣੀ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਕਦੇ ਆਸ਼ਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। {{gap}}ਦਰੋਗਾ-ਬੇਸ਼ੱਕ ਨਾਗਰ ਦੀ ਸ਼ੈਤਾਨੀ ਸੁਣਕੇ ਆਪਦਾ ਮਨ ਬੜਾ ਦੁਖੀ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇਗਾ। {{gap}}ਇੰਦ੍ਰ ਦੇਵ-ਨਹੀਂ ਮੇਰਾ ਇਸ਼ਾਰਾ ਨਾਗਰ ਵਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਨਾਗਰ ਨੇ ਬਹੁਤ ਬੁਰ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਰ ਉਸਨੂੰ ਫੜਨ ਵਾਸਤੇ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਏਯਾਰ ਤੇ ਸਿਪਾਹੀ ਭੇਜ ਚੁਕਾ ਹਾਂ ਪਰ ਹੁਣ ਮੈਂ ਓਹਨਾਂ ਗੱਲਾਂ ਵਲ ਸੈਨਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਰਾਜਾ ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰਖਦੀਆਂ ਹਨ। ਮੈਨੂੰ ਕੁਛ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਰਾਜਾ ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ਜੀਊਂਦੇ ਹਨ ਅਰ ਕਦੇ ਸੁਪਨੇ ਵਿਚ ਭੀ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਆਸਕਦਾ ਸੀ ਕਿ ਮਾਯਾਰਾਣੀ ਵਾਸਤਵ ਵਿਚ ਰਾਜਾ ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ ਦੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਰ ਆਪਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਲਛਮੀ ਦੇਵੀ ਦੀ ਗੱਦੀ ਤੇ ਜਾ ਬੈਠੀ ਹੈ, ਓਹੋ ਹੋ ਦੁਨੀਆਂ ਭੀ ਕੇਹੀ ਅਨੋਖੀ ਚੀਜ ਹੈ ਅਰ ਇਸ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਭੀ ਅਨੋਖੇ ਬਾਨ੍ਹਣੂ ਬੰਨਦੇ ਹਨ। {{gap}}ਇੰਦ੍ਰ ਦੇਵ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣਕੇ ਦਰੋਗਾ ਤ੍ਰਬੁਕ ਉਠਿਆ<noinclude></noinclude> soxxxeyvlw4k4etse1oy1m92i3r715s 250 71882 217554 216546 2026-05-08T15:52:54Z Jalseerat Aman 2446 /* ਸੋਧਣਾ */ 217554 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Jalseerat Aman" /></noinclude> ੧੬. ਲਫਜ਼ਾਂ ਦਾ ਬਿਗਾੜ, ਪ੍ਰਸੰਗ ਜਾਂ ਛੰਦ ਦੀ ਮਜਬੂਰੀ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਲਿਖਾਰੀ ਦੀ ਗਲਤੀ ਕਰ ਕੇ ਨਹੀਂ, ਕਵੀ ਦੀ ਅੱਧ-ਪੜ੍ਹਤਾ ਕਰ ਕੇ ਹੈ-ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਮੈਨੂੰ ਇਉਂ ਹੀ ਲਗਦਾ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਇਸ ਖਿਆਲ ਨੂੰ ਇਕ ਹੋਰ ਪਾਸਿਉਂ ਭੀ ਪਰੋੜ੍ਹਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਭਾਵ ਉਸ ਦੇ ਵਰਤੇ ਛੰਦਾਂ ਦੀਆਂ ਢਿੱਲੀਆਂ ਚੂਲਾਂ ਤੋਂ। {{gap}}ਇਸ ਸੰਬੰਧ ਵਿਚ ਉਸ ਦੀ ਕਚਿਆਈ ਇਥੋਂ ਭੀ ਪਰਤੱਖ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣੇ ਵਲੋਂ ਲਿਖਣ ਤਾਂ ਉਹ ਵਾਰ ਬੈਠਾ ਹੈ ਪਰ ਜਦੋਂ ਭੀ ਲੜਾਈ ਭੜਾਈ ਜਾਂ ਜੰਗ ਦਾ ਮੌਕਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ-ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਮੌਕਾ ਵਾਰ ਲੇਖਕ ਨੂੰ ਰੱਬ ਦੇਵੇ-ਤਾਂ ਉਹ ਪੋਲੇ ਜਹੇ, ਉਸ ਦਾ ਐਵੇਂ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰ ਕੇ, ਅਗਲੀ ਗੱਲ ਛੋਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਾਰ ਦਾ ਨਿਰਭਰ ਸੁਧਾ ਜੰਗ ਤੇ ਸੀ ਪਰ ਇਹ ਰੰਗ ਦਰਸ਼ਨ ਨੇ ਨਾਮ-ਮਾਤਰ ਭੀ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ ਬੰਨ੍ਹਿਆ। ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਰੰਗ ਬੰਨ੍ਹਣ ਵਾਸਤੇ ਕੁਝ ਵਿਦਵਤਾ ਤੇ ਕੁਝ ਕਲਪਣਾ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ, ਪਰ ਦਰਸ਼ਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੁਣਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕਿਸੇ ਇਕ ਗੁਣ ਤੇ ਭੀ ਬਹੁਤ ਮਾਣ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਉਸ ਦੀ ਉੱਚੀ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਉਡਾਰੀ ਇਨਾਂ ਤੁਕਾਂ ਵਿਚ ਦਿਸਦੀ ਹੈ:- <poem>ਕਹੁ ਜੀ ਦਰਸ਼ਨ ਅੰਬਰ ਪਾਟਾ ਕਿਉਂਕਰ ਜਾਈ ਸੀਤਾ।... ਦਰਸ਼ਨ ਪਾੜ ਅਵੱਲਾ ਪਾਟਾ ਕਿਉਂਕਰ ਕੋਈ ਸੀਵੇ।... ਕਹੁ ਜੀ ਦਰਸ਼ਨ ਪਹੁਤੀ ਖਬਰ ਖਾਨ ਨੂੰ ਹੰਜੂ ਹਾਰ ਪਰੋਈ।...</poem> {{gap}}ਉਂਜ, ਸਰਦਾਰ ਜੀ, ਐਨ ਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕੋਈ ਉਚੀਆਂ ਉਡਾਰੀਆਂ ਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਕਵੀ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਵਾਰ ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਦਰਿਸ਼ਟੀ ਕੋਣ ਤੋਂ, ਹੁਣ ਵਾਂਗ, 'ਅਦੁਤੀ' ਨਾ ਕਹਿ ਸਕਦੇ। {{gap}}ਤੁਹਾਡਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਠੀਕ ਹੈ ਕਿ ਦਰਸ਼ਨ ਲਹਿੰਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਵਸਨੀਕ ਹੋਵੇਗਾ। ਬੋਲੀ ਤੋਂ ਉਹ ਝਨਾਉਂ ਪਾਰ ਦਾ ਜੰਮ-ਪਲ ਲਗਦਾ ਹੈ। 'ਤਾਂ ਵੱਧੋ ਨੇ ਪਰ੍ਹਾ, ਘੱਤੋ ਨੇ ਘੇਰਾ, ਨਸਿ ਨਾ ਕੋਈ ਜਾਏ', 'ਸਭਨਾ ਊਧੀ ਆਈ', 'ਜਾਇ ਸੱਡੀ Digitized by Panjab Digital Library | www.panjabdigilib.org<noinclude></noinclude> 39wen41rm4mlvd558c0i8n9gatlhppr 250 71883 217555 216547 2026-05-08T16:02:07Z Jalseerat Aman 2446 /* ਸੋਧਣਾ */ 217555 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Jalseerat Aman" /></noinclude> {{right|੧੭.}} ਲੁਕਾਈ', 'ਢਿਲ ਨਾ ਕਰਿਹੋ ਕਾਈ', 'ਕੁੜੇ ਬੋਲ ਅਲੈਂਦਾ', ਆਦਿ ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਬੋਲੀ ਦੀਆਂ ਮਿਸਾਲਾਂ ਹਨ। ਦਮੋਦਰ ਦੇ ਮੁਹਾਵਰੇ ਨਾਲ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਬੋਲੀ ਦੀ ਹੱਡ-ਚੰਮ ਦੀ ਸਾਂਝ ਪਛਾਨਣੀ ਔਖੀ ਨਹੀਂ। ਸ੍ਰੀ ਆਦਿ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਪਿ । ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਬੋਲੀ ਨੂੰ ਨਿਰੋਲ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣ ਦਿੱਤਈ ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਉੱਪਰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਉਹ ਮਿਲਗੋਭਾ ਬਣ ਗਰ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਮੁਹਾਵਰੇ ਦੀ ਪਛਾਣ ਸ਼ੱਕੀ ਨਹੀਂ ਬਣਦੀ। ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿਚ ਬੀਰ-ਰਸ ਭਰਨ ਲਈ ਝਨਾਉਂ ਪਾਰ ਦੀ ਬੋਲੀ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਣ ਦੀ ਕੋਈ ਰਿਵਾਇਤ ਨਹੀਂ। ਸੋ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਉਪਰੋਕਤ ਮਿਸਾਲਾਂ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਆਪਣੀ ਬੋਲੀ ਦੀ ਸਾਖ ਭਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਨਾਂ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਕਿਸੇ ਸਾਹਿੱਤਕ ਰੰਗ ਭਰਨ ਦੇ ਜਤਨ ਦੀ। {{gap}}ਮੇਰੇ ਵਾਸਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਇਸ ਕਰ ਕੇ ਖਾਸੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਤੋਂ ਅਠਾਰ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮੁਢਲੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਹੋਏ ਬੇ-ਵਿਚਾਰੇ ਤੇ ਅੰਨ੍ਹੇ ਰੱਲ-ਗਡ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। {{gap}}ਸਰਦਾਰ ਗੁਰਚਰਨ ਸ਼ਿੰਘ, ਐਮ. ਏ., ਪਟਿਆਲਾ, ਇਸ ਵਾਰ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਵਿਚ ੧੯ ਅਕਤੂਬਰ, ੧੯੫੦, ਦੇ ਆਪਣੇ ਨੋਟ ਵਿਚ ਲਿਖਦੇ ਹਨ:- {{gap}}ਇਸ ਵਾਰ ਵਿਚ ਦਮੋਦਰ ਦੀ 'ਹੀਰ' ਦੇ ਚਾਰ ਤੁਕੇ ਛੰਦ ਨੂੰ ਥੋੜੇ ਜਿਹੇ ਬਦਲਵੇਂ ਰੂਪ ਵਿਚ ਵਰਤਿਆ ਹੈ। ਚਵ੍ਹਾਂ ਤੁਕਾਂ ਦਾ ਤੁਕਾਂਤ-ਮੇਲ ਹੈ। ਹਰ ਛੰਦ ਦੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਤਿੰਨ ਸਤਰਾਂ ਤੋਲ ਵਿਚ ਬਰਾਬਰ ਅਤੇ ਦਮੋਦਰ ਦੀ 'ਹੀਰ' ਅਤੇ ਲੋਕ-ਗੀਤ ਗਿੱਧੇ ਦੀਆਂ ਤੁਕਾਂ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹਨ। ਚੌਥੀ ਅੰਤਲੀ ਸਤਰ ਵਿਚ ਕੁਝ ਮਾਤਰਾਂ ਵਧਾ ਕੇ ਤੋਲ ਲਮੇਰਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਏਸ ਅੰਤਲੀ ਤੁਕ ਵਿਚ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਦੋ ਵਿਸਰਾਮ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਵੀ ਨੇ ਇਸ ਚੌਥੀ ਤੁਕ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀਆਂ ਤਿੰਨਾਂ ਤੁਕਾਂ ਦਾ ਭਾਵ ਸਮੇਟਣ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉਤੇ ਆਪਣੀ ਅਲੋਚਨਾ ਦੇਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਹੈ। Digitized by Panjab Digital Library | www.panjabdigilib.org<noinclude></noinclude> 1j02xygv66gxbckj5cv49bc7mn8i1v4 250 71884 217556 216548 2026-05-08T16:10:31Z Jalseerat Aman 2446 /* ਸੋਧਣਾ */ 217556 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Jalseerat Aman" /></noinclude> ੧੮. {{gap}}ਬੋਲੀ ਦੀ ਪਰਧਾਨ ਸਿਫਤ ਤੇ ਲਿਖਤ ਸ਼ੈਲੀ ਕਾਰਣ, ਇਹ ਵਾਰ ਦਮੋਦਰੀ ਸਕੂਲ ਦੀ ਬਿਆਨੀਆ ਕਵਿਤਾ ਹੈ। ਪਰ ਪਰਤੀਤ ਐਸਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲਿਖਾਰੀ ਉਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸਿੱਖ ਸਾਹਿਤਕ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਕਾਫੀ ਅਸਰ ਪਿਆ ਹੈ। ਚੜ੍ਹਦੀ ਬੋਲੀ ਦਾ ਉਚਾਰਣ ਭੀ ਹੈ ਤੇ ਮੁਹਾਵਰਾ ਭੀ। ਇਸ ਲਈ ਬੋਲੀ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਸਥਾਨਕ ਰੰਗ ਦੀ ਧਾਰਨੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਂ ਹੀ ਇਸ ਦਾ ਕੋਈ ਇੱਕ ਸੱਚਾ ਹੈ। {{gap}}ਬਿਆਨ ਵਿਚ ਵਿਸਥਾਰ ਨਹੀਂ, ਸੰਜਮ ਹੈ। ਕਵੀ ਵਿਚ ਰੰਗ ਬੰਨ੍ਹ ਦੇਣ ਦੀ ਸੱਤਿਆ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਫਿਲਮਿਕ ਚੁਸਤੀ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਗੁਣ ਹੈ। ਬੀਰ ਰਸ, ਜੋ ਐਸੀ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਪਰਧਾਨ ਗੁਣ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਮਜ਼ੋਰ ਤੇ ਨਿਤਾਣਾ ਜਿਹਾ ਹੈ। {{gap}}ਸਮੁੱਚੇ ਤੌਰ ਤੇ 'ਦਰਸ਼ਨ' ਕਵੀ ਦਾ ਇਹ ਟੋਟਕਾ ਆਪਣੇ ਸਾਹਿੱਤਕ ਗੁਣ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਹੱਤਤਾ ਕਰਕੇ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਦੁਰਲੱਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। {{gap}}ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਦੋਹਾਂ ਵਿਦਵਾਨ ਸੱਜਣਾਂ, ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਪ੍ਰੀਤਮ ਸਿੰਘ ਤੇ ਸਰਦਾਰ ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ, ਦਾ ਧੰਨਵਾਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਅਖੀਰਲੇ ਪੜਚੋਲੀ ਨੋਟ ਲਿਖ ਕੇ 'ਦਰਸ਼ਨ' ਕਵੀ ਦੀ ਰਚੀ ਇਸ 'ਵਾਰ' ਨੂੰ ਸੰਪਾਦਨ ਕਰਨ ਵਿਚ ਮੇਰਾ ਹੱਥ ਵਟਾਇਆ ਹੈ। ਪਟਿਆਲਾ, ੨੯ ਨਵੰਬਰ, ੧੯੫੦ {{right|ਗੰਡਾ ਸਿੰਘ}} Digitized by Panjab Digital Library | www.panjabdigilib.org<noinclude></noinclude> 0vg6v6tlm4gwheaxf684mxddnq5fgm0 250 72198 217515 2026-05-08T12:02:46Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 217515 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|59||}}</noinclude>{{center|{{x-larger|ਗੰਗਾ ਜਲ ਦਾ ਚਮਤਕਾਰ}}}} {{gap}}ਮੇਰੀ ਜਨਮ-ਭੂਮੀ ਕੇਰਲਾ, ਸ਼੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਦੇ ਪੌਣ-ਪਾਣੀ, ਰੂਪ ਰੇਖਾ, ਜੀਵ ਜੰਤੂ, ਬਨਸਪਤੀ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਲੋਕ-ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਆਦਿ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨਾਲ ਕਾਫੀ ਮਿਲਦੀ ਜੁਲਦੀ ਹੈ। ਲੰਕਾ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਦੂ-ਟੂਣੇ ਅਤੇ ਸ਼ੈਤਾਨੀ ਨਾਚ ਅੱਜ ਵੀ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਹੈ। ਕੇਰਲਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅੱਜ ਤੋਂ ਲੱਗਭਗ 50 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ, ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਲੜਕਾ ਸਾਂ, ਜੇਕਰ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਭੈੜੀ ਘਟਨਾ ਵਾਪਰ ਜਾਂਦੀ ਤਾਂ ਜਾਦੂ ਟੂਣੇ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਣਾ ਇਕ ਆਮ ਜਿਹੀ ਗੱਲ ਸੀ। ਵਹਿਮਾਂ ਕਾਰਨ ਬਹੁਤੇ ਘਰਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਕਿਸੇ ਕਿਸਮ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਦਵਾਈ ਜਾਂ ‘ਤਵੀਤ’ ਕੋਲ ਰੱਖਦੇ ਸਨ, ਜਿਸਨੂੰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਨਈਅਰਾਂ ਲਈ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ਹਿਰ ਬਨਾਰਸ ਦੀ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਤੋਂ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਗੰਗਾ ਦਾ ਪਾਣੀ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਸੀਰੀਅਨ ਇਸਾਈਆਂ ਲਈ ਇਹ ਅਕਸਰ ਲੌਰਡਜ਼ ਦਾ ‘ਪਵਿੱਤਰ’ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਐਂਟੀਓਚ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇਲ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਲਈ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਉਹ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਜਿਹੜਾ ਹੱਜ ਤੇ ਗਏ ਯਾਤਰੀ ‘ਮੱਕਾ’ ਵਿੱਚ ‘ਪਵਿੱਤਰ’ ਕਾਬਾ ਦੇ ਪੱਥਰ ਨਾਲ ਬਰਤਨ ਛੁਹਾ ਕੇ ਲੈ ਆਉਂਦੇ ਸਨ। {{gap}}1921 ਤੋਂ 1924 ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਮੈਂ ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਭਰਾ ਯੇਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਡਾਕਟਰ ਬਹਿਨਾਨ ਟੀ. ਕਾਵੂਰ ਕਲਕੱਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਾਂ। ਕਲਕੱਤਾ ਸ਼ਹਿਰ ਮੇਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਤਿਰੂਵਾਲਾ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 1500 ਮੀਲ ਦੂਰ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਰੇਲ ਰਾਹੀਂ ਕਲਕੱਤਾ ਪਹੁੰਚਣ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 5 ਦਿਨ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। {{gap}}ਉੱਚ ਵਿੱਦਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਦੋ ਛੋਟੇ ਲੜਕਿਆਂ ਦਾ ਤਿਰੂਵਾਲਾ ਤੋਂ ਕਾਫੀ ਦੂਰ ਗੰਗਾ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਵਸੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਤੇ ਜਾਣਾ ਉਹਨਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਜਨਮ-ਭੂਮੀ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਕੋਈ ਆਮ ਘਟਨਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਲੰਬੇ ਫਾਸਲੇ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖਰਚ ਕਾਰਨ ਅਸੀ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਸਿਰਫ ਗਰਮੀ ਦੀਆਂ ਲੰਬੀਆਂ ਛੁੱਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਘਰ ਜਾਂਦੇ ਸਾਂ। {{gap}}ਛੁੱਟੀਆਂ ਤੋਂ ਬਾਦ ਸਾਡੀ ਕਲਕੱਤੇ ਲਈ ਵਿਦਾਇਗੀ ਰਸਮਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਸਾਡੇ ਵਿਦਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਡੇ ਗੁਆਢੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸਾਨੂੰ ਦਾਅਵਤਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਛੁੱਟੀਆਂ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਖਾਣੇ, ਜਾਤ-ਪਾਤ ਜਾਂ ਧਰਮ ਦਾ ਖਿਆਲ ਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਗੁਆਢੀਆਂ ਦੇ ਘਰ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਤਕਰੀਬਨ ਸਾਰੇ ਹੀ ਨਈਅਰ ਪਰਿਵਾਰ ਇਹ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਜਦੋਂ ਅਸੀ ਵਾਪਿਸ ਹੋਈਏ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਗੰਗਾ ਜਲ ਦੇ ਕੁਝ ਤੁਪਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਖਾਤਿਰ ਜਰੂਰ ਲੈ ਆਈਏ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਖਿਆਲ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪਵਿੱਤਰ ਇਨਸਾਨ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤ ਸਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਗੰਗਾ ਦੇ ‘ਪਵੱਤਰ ਜਲ' ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਸੀ ਸਖ਼ਤ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੀ ‘ਮੁਕਤੀ’ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈ ਸੀ। {{gap}}ਵਿਦਾਇਗੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਸਾਡੇ ਘਰ ਦੇ ਵਿਹੜੇ ਵਿੱਚ ਆਦਮੀ, ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਭੀੜ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਸਾਡੇ ਆਂਢ ਗੁਆਂਢ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਆਦਮੀ ਜਿਹਨਾਂ 'ਚੋਂ ਬਹੁਤ ਕਿਸਾਨ ਅਤੇ ਦਰਮਿਆਨੇ ਜਗੀਰਦਾਰ ਸਨ, ਉਸ ਦਿਨ ਸਾਨੂੰ ਅਲਵਿਦਾ ਕਹਿਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਤੇ ਨਾ ਜਾਂਦੇ। {{gap}}ਸਾਡੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਪਾਦਰੀ ਰੈਵ ਕੇ. ਪੀ. ਥਾਮਸ, ਜੋ ਕਿ ਮੇਰੇ ਚਾਚਾ ਦਾ ਲੜਕਾ ਹੈ, ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਦ ਸਾਡੇ ਮਾਤਾ ਜੀ ਦੇ ਕਹਿਣ ਅਨੁਸਾਰ ਅਸੀਂ ਬਜ਼ੁਰਗ ਆਦਮੀਆਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਕੋਲ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਂਦੇ। ਉਹ ਸਾਡੇ ਮੱਥਿਆਂ ਨੂੰ ਪਲੋਸਦੇ ਹੋਏ ਸਾਨੂੰ<noinclude></noinclude> i84wj5xmg46x065h6x6x5kpq9hb4bh4 250 72199 217516 2026-05-08T12:11:28Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 217516 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|60||}}</noinclude>ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੰਦੇ। ਅਜਿਹਾ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੰਝੂ ਵਹਿ ਤੁਰਦੇ। ਕਈ ਵਾਰ ਤਾਂ ਔਰਤਾਂ ਉੱਚੀ ਉੱਚੀ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੀਆਂ, ਜਿਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸਾਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅੱਥਰੂ ਆ ਜਾਂਦੇ ਸਚਮੁੱਚ ਹੀ ਇਹ ਇਕ ਦਿਲ-ਟੁੰਬਵੀਂ ਜੁਦਾਈ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਸਮੁੱਚਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸਾਡੇ ਦਿਲਾਂ ਤੇ ਸਾਰੀ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਰਹਿੰਦਾ। ਖੁਸ਼-ਕਿਸਮਤੀ ਨਾਲ ਕਲਕੱਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਤੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਰੌਣਕ ਅਤੇ ਹੋਸਟਲ ਦੀ ਵਧੀਆ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਅਤੇ ਗੁਆਂਢੀਆਂ ਦੀ ਯਾਦ ਭੁਲਾ ਦਿੰਦੀ। ਅਗਲੀਆਂ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਸਾਡੀ ਵਾਪਸੀ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਅਜਿਹੇ ਵਿਚਾਰ ਸਾਡੇ ਮਨਾਂ ਤੇ ਫਿਰ ਆ ਜਾਂਦੇ। {{gap}}ਗੰਗਾ ਨਦੀ ‘ਪਵਿੱਤਰ' ਕੈਲਾਸ਼ (ਹਿਮਾਲੀਆ) ਤੋਂ ਨਿੱਕਲ ਕੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੋਈ 1500 ਮੀਲ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਖਾੜੀ ਵਿੱਚ ਜਾ ਡਿੱਗਦੀ ਹੈ। ਗਰਮੀ ਦੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿਮਾਲਿਆ ਤੇ ਬਰਫ਼ ਪਿਘਲਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਹੜ੍ਹ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਕ ਤੇਜ਼ ਵਹਿਣ ਵਾਲਾ ਦਰਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਪਾਣੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗੰਧਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਲੰਬੀ ਠਹਿਰ ਦੌਰਾਨ ਮੈਂ ਇਸ ਦਰਿਆ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਵਾਰ ਹੀ ਨਹਾਤਾ ਹਾਂ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਇਕ ਦੁਖਦਾਈ ਤਜਰਬਾ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਮੇਰਾ ਇਹ ਇਸ਼ਨਾਨ ਗੰਗਾ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅਤੇ ਆਖਰੀ ਇਸ਼ਨਾਨ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਇੱਕ ਡੂੰਘਾ ਗੋਤਾ ਲਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਦ ਜਿਉਂ ਹੀ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚੋ ਬਾਹਰ ਕੱਢਿਆ ਤਾਂ ਇਕ ਸਫੈਦ ਅਤੇ ਪਤਲੀ ਜਿਹੀ ਚੀਜ਼ ਮੇਰੇ ਸਿਰ ਨਾਲ ਛੂਹ ਗਈ। ਇਹ ਕਿਸੇ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਮੱਛੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਖਾਧਾ ਗਿਆ ਹੱਥ ਸੀ, ਜਿਹੜਾ ਗਲ-ਸੜ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਗੱਲ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਬਿਮਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਕਈ ਦਿਨ ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਬਗੈਰ ਰਹਿਣਾ ਪਿਆ। {{gap}}ਭਾਵੇਂ ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਇਸ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਹੈ ਪਰੰਤੂ ਮੇਰੇ ਜਵਾਨੀ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਹਿੰਦੂਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪ੍ਰਥਾ ਆਮ ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਮੁਰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਯਕੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਵਿਛੜੀਆਂ ਰੂਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲੇਗੀ। ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਇਸ ਦਰਿਆ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਦੂਰੀ ਤੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਦਾਹ-ਸੰਸਕਾਰ ਤੋਂ ਬਾਦ ਮੁਰਦੇ ਦੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਤੇ ਰਾਖ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵਾਹ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਸਨ ਤੇ ਇਸ ਦਰਿਆ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕਾਂ ਗਲੀਆਂ-ਸੜੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਤੈਰਦੇ ਹੋਏ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਤੇ ਵਸੇ ਹੋਏ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਹੀ ਲਾਸ਼ਾਂ ਇਸ ਅਖੌਤੀ ਪਵਿੱਤਰ ਦਰਿਆ ਦੇ ਜਲ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਅਜੇ ਤੱਕ ਵੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੋਨੇ ਕੋਨੇ ਤੋਂ ਆ ਕੇ ਲੱਖਾਂ ਹੀ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਅਤੇ ਭਗਤ ਇਸ ਦੇ ਮੈਲੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਪੀ ਕੇ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਅਜਿਹੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਹੈ, ਜਿਹੜੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪਰ੍ਹੇ ਧੱਕ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਜ਼ਰਾ ਵੀ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੱਲ ਬਿਠਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਗੰਗਾ ਦਾ ਪਾਣੀ ਸ਼ੁੱਧ ਅਤੇ ‘ਪਵਿੱਤਰ’ ਹੈ। {{gap}}ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਦਰਿਆ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਦੇ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਤਜਰਬੇ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਕੇ ਮੈਂ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਲਿਆ ਕਿ ਆਪਣੇ ਚੰਗੇ ਗੁਆਂਢੀਆਂ ਲਈ ਇਸ ਪਾਣੀ ਦਾ ਇਕ ਤੁਪਕਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਲਿਜਾਵਾਂਗਾ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੇ ਬਹਿਨਾਨ ਨੇ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇੱਕ ਚੰਗੇ ਖੂਹ ਦਾ ਪਾਣੀ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਵੇ। {{gap}}ਉਹਨਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿਰੂਵਾਲਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜਲਾ ਸਟੇਸ਼ਨ ਕੋਟਾਰੱਕਾਰਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਅਸੀ<noinclude></noinclude> 68w8x39gsdb4raj1kwpgsfwu1vdt3wi 217517 217516 2026-05-08T12:12:02Z Harchand Bhinder 2624 217517 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|60||}}</noinclude>ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੰਦੇ। ਅਜਿਹਾ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੰਝੂ ਵਹਿ ਤੁਰਦੇ। ਕਈ ਵਾਰ ਤਾਂ ਔਰਤਾਂ ਉੱਚੀ ਉੱਚੀ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੀਆਂ, ਜਿਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸਾਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅੱਥਰੂ ਆ ਜਾਂਦੇ ਸਚਮੁੱਚ ਹੀ ਇਹ ਇਕ ਦਿਲ-ਟੁੰਬਵੀਂ ਜੁਦਾਈ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਸਮੁੱਚਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸਾਡੇ ਦਿਲਾਂ ਤੇ ਸਾਰੀ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਰਹਿੰਦਾ। ਖੁਸ਼-ਕਿਸਮਤੀ ਨਾਲ ਕਲਕੱਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਤੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਰੌਣਕ ਅਤੇ ਹੋਸਟਲ ਦੀ ਵਧੀਆ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਅਤੇ ਗੁਆਂਢੀਆਂ ਦੀ ਯਾਦ ਭੁਲਾ ਦਿੰਦੀ। ਅਗਲੀਆਂ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਸਾਡੀ ਵਾਪਸੀ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਅਜਿਹੇ ਵਿਚਾਰ ਸਾਡੇ ਮਨਾਂ ਤੇ ਫਿਰ ਆ ਜਾਂਦੇ। {{gap}}ਗੰਗਾ ਨਦੀ ‘ਪਵਿੱਤਰ' ਕੈਲਾਸ਼ (ਹਿਮਾਲੀਆ) ਤੋਂ ਨਿੱਕਲ ਕੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੋਈ 1500 ਮੀਲ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਖਾੜੀ ਵਿੱਚ ਜਾ ਡਿੱਗਦੀ ਹੈ। ਗਰਮੀ ਦੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿਮਾਲਿਆ ਤੇ ਬਰਫ਼ ਪਿਘਲਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਹੜ੍ਹ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਕ ਤੇਜ਼ ਵਹਿਣ ਵਾਲਾ ਦਰਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਪਾਣੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗੰਧਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਲੰਬੀ ਠਹਿਰ ਦੌਰਾਨ ਮੈਂ ਇਸ ਦਰਿਆ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਵਾਰ ਹੀ ਨਹਾਤਾ ਹਾਂ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਇਕ ਦੁਖਦਾਈ ਤਜਰਬਾ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਮੇਰਾ ਇਹ ਇਸ਼ਨਾਨ ਗੰਗਾ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅਤੇ ਆਖਰੀ ਇਸ਼ਨਾਨ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਇੱਕ ਡੂੰਘਾ ਗੋਤਾ ਲਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਦ ਜਿਉਂ ਹੀ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚੋ ਬਾਹਰ ਕੱਢਿਆ ਤਾਂ ਇਕ ਸਫੈਦ ਅਤੇ ਪਤਲੀ ਜਿਹੀ ਚੀਜ਼ ਮੇਰੇ ਸਿਰ ਨਾਲ ਛੂਹ ਗਈ। ਇਹ ਕਿਸੇ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਮੱਛੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਖਾਧਾ ਗਿਆ ਹੱਥ ਸੀ, ਜਿਹੜਾ ਗਲ-ਸੜ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਗੱਲ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਬਿਮਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਕਈ ਦਿਨ ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਬਗੈਰ ਰਹਿਣਾ ਪਿਆ। {{gap}}ਭਾਵੇਂ ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਇਸ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਹੈ ਪਰੰਤੂ ਮੇਰੇ ਜਵਾਨੀ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਹਿੰਦੂਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪ੍ਰਥਾ ਆਮ ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਮੁਰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਯਕੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਵਿਛੜੀਆਂ ਰੂਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲੇਗੀ। ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਇਸ ਦਰਿਆ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਦੂਰੀ ਤੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਦਾਹ-ਸੰਸਕਾਰ ਤੋਂ ਬਾਦ ਮੁਰਦੇ ਦੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਤੇ ਰਾਖ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵਾਹ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਸਨ ਤੇ ਇਸ ਦਰਿਆ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕਾਂ ਗਲੀਆਂ-ਸੜੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਤੈਰਦੇ ਹੋਏ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਤੇ ਵਸੇ ਹੋਏ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਹੀ ਲਾਸ਼ਾਂ ਇਸ ਅਖੌਤੀ ਪਵਿੱਤਰ ਦਰਿਆ ਦੇ ਜਲ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਅਜੇ ਤੱਕ ਵੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੋਨੇ ਕੋਨੇ ਤੋਂ ਆ ਕੇ ਲੱਖਾਂ ਹੀ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਅਤੇ ਭਗਤ ਇਸ ਦੇ ਮੈਲੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਪੀ ਕੇ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਅਜਿਹੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਹੈ, ਜਿਹੜੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪਰ੍ਹੇ ਧੱਕ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਜ਼ਰਾ ਵੀ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੱਲ ਬਿਠਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਗੰਗਾ ਦਾ ਪਾਣੀ ਸ਼ੁੱਧ ਅਤੇ ‘ਪਵਿੱਤਰ’ ਹੈ। {{gap}}ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਦਰਿਆ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਦੇ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਤਜਰਬੇ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਕੇ ਮੈਂ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਲਿਆ ਕਿ ਆਪਣੇ ਚੰਗੇ ਗੁਆਂਢੀਆਂ ਲਈ ਇਸ ਪਾਣੀ ਦਾ ਇਕ ਤੁਪਕਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਲਿਜਾਵਾਂਗਾ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੇ ਬਹਿਨਾਨ ਨੇ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇੱਕ ਚੰਗੇ ਖੂਹ ਦਾ ਪਾਣੀ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਵੇ। {{gap}}ਉਹਨਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿਰੂਵਾਲਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜਲਾ ਸਟੇਸ਼ਨ ਕੋਟਾਰੱਕਾਰਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਅਸੀ<noinclude></noinclude> nt2hglhj64t2kmpeqahbn0ua1oaux3e 250 72200 217518 2026-05-08T12:20:48Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 217518 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|61||}}</noinclude>ਕੋਟਾਰੱਕਾਰਾ ਦੇ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੇ ਉੱਤਰੇ ਤਾਂ ਉੱਥੋ ਦੇ ਮੁਸਾਫਰ ਘਰ ਵਿੱਚੋਂ ਅਸੀ ਪੰਪ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਦੋ ਬੋਤਲਾਂ ਭਰ ਲਈਆਂ। ਉਹਨਾਂ ਉੱਪਰ ਕਾਰਕ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫਿੱਟ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਮਾਨ ਨਾਲ ਹੀ ਰੱਖ ਲਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਬੋਤਲਾਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਅਸੀ ਗੰਗਾ ਜਲ ਕਹਿਣ ਲੱਗ ਪਏ। {{gap}}ਤਿਰੂਵਾਲਾ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ 36 ਮੀਲ ਦਾ ਰਸਤਾ ਅਸੀ ਬੱਸ ਰਾਹੀਂ ਤਹਿ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਅੱਡੋ-ਅੱਡ ਮਾਲਕਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿੰਨੀਆਂ ਹੀ ਬੱਸਾਂ ਇਸ ਰੂਟ ਤੇ ਚਲਦੀਆਂ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਬੱਸਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਕਾਫੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਬਾਜ਼ੀ ਅਤੇ ਖਹਿਬਾਜ਼ੀ ਸੀ। ਇਹ ਮੁਕਾਬਲੇ ਬਾਜ਼ੀ ਯਾਤਰੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵਰਦਾਨ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਬੱਸਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਵਧੀਆ ਸਲੂਕ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬੱਸਾਂ ਉਤੇ ਕੋਈ ਸਰਕਾਰੀ ਕੰਟਰੋਲ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੁੰਦਾ। ਇਸ ਲਈ ਬੱਸਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਅਤੇ ਬਗੈਰ ਕਿਸੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚਲੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ। ਜਿਹੜੇ ਰੂਟਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾਈਵਰ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਬੱਸਾਂ ਉਧਰ ਨੂੰ ਹੀ ਚੱਲ ਪੈਂਦੀਆਂ। ਜਿੱਥੇ ਯਾਤਰੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਉਥੇ ਹੀ ਰੁਕ ਜਾਂਦੀਆਂ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਮਾਲਕ ਚਾਹੁੰਦੇ ਇਹ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਕੈਂਸਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ। {{gap}}ਕਿਰਾਇਆ ਵਸੂਲਣ ਲਈ ਬੱਸਾਂ ਦੇ ਕੰਡਕਟਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਕੋਟਾਰੱਕਾਰਾ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦਾ ਸਮਾਨ ਆਪਣੀਆਂ ਬੱਸਾਂ ਦੇ ਉੱਪਰ ਰੱਖ ਦਿੰਦੇ। ਇਕ ਵਾਰ ਸਮਾਨ ਬੱਸ ਦੇ ਉਪਰ ਚੜ੍ਹ ਜਾਂਦਾ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਸਮਾਨ ਦੇ ਮਾਲਕ ਬੱਸ ਵਿੱਚ ਜਰੂਰ ਬੈਠਣਗੇ। {{gap}}ਕੰਡਕਟਰ ਅਤੇ ਕਲੀਨਰ ਜਦੋ ਸਾਡੇ ਸਮਾਨ ਨੂੰ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਅਤੇ ਕਾਹਲੀ ਨਾਲ ਸੁੱਟ ਰਹੇ ਸਨ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਸਾਡੇ ਸਮਾਨ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਰੱਖਣ ਤਾਂ ਕਿ ਗੰਗਾ-ਜਲ ਦੀਆਂ ਬੋਤਲਾਂ ਨਾ ਟੁੱਟ ਜਾਣ । ‘ਗੰਗਾ-ਜਲ’ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਉਹਨਾਂ ਕੰਡਕਟਰਾਂ ਅਤੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਕਰੰਟ ਵਰਗਾ ਅਸਰ ਹੋਇਆ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਬੜੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਬੋਤਲਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਿਆ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਡਰਾਇਵਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਖਾਸ ਸੀਟ ਤੇ ਬਿਠਾਇਆ। ਆਖਿਰਕਾਰ ਤਿਰੂਵਾਲਾ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਬੱਸ ਦਾ ਰੂਟ ਬਦਲਿਆ ਅਤੇ ਦੋ ਮੀਲ ਦਾ ਵਿੰਗ ਪਾ ਲਿਆ। ਅਖੀਰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਾਡਾ ਸਮਾਨ ਉਤਾਰ ਕੇ ਸਾਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਇੱਕ ਸ਼ੀਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਗੰਗਾ ਜਲ ਪਾ ਕੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕਿ ਡਰਾਈਵਰ, ਕਲੀਨਰ ਅਤੇ ਕੰਡਕਟਰ ਇਸ ਗੰਗਾ ਜਲ ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਲੈਣ। {{gap}}ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਬੋਤਲਾਂ ਆਪਣੀ ਈਸਾਈ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੰਦੇ ਸਾਂ ਅਤੇ ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਸਾਡੇ ਨਈਅਰ ਗੁਆਂਢੀਆਂ ਨੂੰ ਬੜੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਗੰਗਾ ਜਲ ਦੇ ਦਿਆ ਕਰਦੀ ਸੀ। 1942 ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਤੱਕ ਅਸੀ ਗੰਗਾ ਜਲ ਦੀ ਸੱਚੀ ਕਹਾਣੀ ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀ ਸੀ ਦੱਸੀ। ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਦਿਨ ਗੁਆਂਢੀ ਸਾਡੀ ਆਉ ਭਗਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਡੇ ਘਰ ਕੱਠੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਜਲ ਵਿੱਚੋਂ ਆਪਣਾ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਲੈਂਦੇ ਸਨ। {{gap}}ਅਗਲੀਆਂ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਇਹੀ ਸਾਜਿਸ਼ ਦੁਹਰਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਗਾਤਾਰ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਹਿੰਦੂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕੋਟਾਰੱਕਾਰਾ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਧੋਖਾ ਦੇਣਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ। ਹਰ ਛੁੱਟੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਅਸੀਂ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਦੇ ਚਮਤਕਾਰੀ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਦੇ। {{gap}}ਪੁਥਰ ਰਮਨ ਨਈਅਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ-“ਪਛਲੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਅਸੀ ਕੋਈ ਡਾਕਟਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਹੀ ਲਈ। ਪਿਛਲੇ ਅਪ੍ਰੈਲ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਪੇਚਸ਼ ਹੋ ਗਈ। ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਸ਼ਹਿਦ ਦੇ ਇੱਕ ਚਮਚੇ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਦੋ ਤੁਪਕੇ ਗੰਗਾ-ਜਲ ਦੇ ਪਾ ਕੇ ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਉਹ ਬਿਲਕੁਲ ਠੀਕ ਹੋ ਗਈ। ਤਿੰਨ ਘੰਟੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅੰਦਰ ਉਸਨੂੰ ਆਰਾਮ ਆ ਗਿਆ।”<noinclude></noinclude> 0fvlf0jtyg13pww8vmo3f8zhgw3uy1z 250 72201 217520 2026-05-08T12:28:57Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 217520 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|62||}}</noinclude>{{gap}}ਲਕਸ਼ਮੀ ਅੰਮਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ- “ਮੇਰੀ ਲੜਕੀ ਜਦੋਂ ਬੁਖਾਰ ਜਾਂ ਠੰਢ ਨਾਲ ਬਿਮਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਗੰਗਾ- ਜਲ ਦਾ ਇੱਕ ਤੁਪਕਾ ਉਸ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਠੀਕ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵੀ ਮੇਰੇ ਸਿਰ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਉੱਠਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮੱਥੇ ਤੇ ਥੋੜਾ ਜਿਹਾ ਗੰਗਾ-ਜਲ ਲਗਾ ਲੈਂਦੀ ਹਾਂ ਤੇ ਦਰਦ ਬਿਲਕੁਲ ਹਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਹੁੰਦਾ ਵੀ ਹੈ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਥੋੜਾ।” {{gap}}ਪਾਰਕੂਟੀ ਨਾਂ ਦੀ ਔਰਤ, ਜਿਸਨੂੰ ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਜਣੇਪਿਆਂ ਸਮੇਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਔਖ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਤੀਸਰੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਬੜੇ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਜਨਮ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਨੇ ਸਿਰਫ ਇਹੀ ਕੀਤਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਸਨੂੰ ਜਣਨ-ਪੀੜਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਗੰਗਾ-ਜਲ ਦੇ ਦੋ ਤੁਪਕੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਪਾ ਲਏ। {{gap}}ਨਰਾਇਣ ਕੁਰੱਪੂ ਨੇ ਗੰਗਾ-ਜਲ ਦੀ ਚਮਤਕਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਯੋਗੀ ਪੜਤਾਲ ਰਾਹੀਂ ਸਿੱਧ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਦੋ ਅੰਬਾਂ ਦੇ ਬੂਟੇ ਲਾਏ ਹੋਏ ਸਨ। ਦੋਵੇਂ ਇਕੋ ਕਿਸਮ, ਇਕੋ ਆਕਾਰ ਅਤੇ ਇਕੋ ਉਮਰ ਦੇ ਸਨ। ਖੁਸ਼ਕ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਬੂਟਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦਿੰਦਾ। ਇਕ ਵਾਰ ਉਸਨੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋ ਇਕ ਬੂਟੇ ਨੂੰ ਗੰਗਾ-ਜਲ ਦੇ ਕੁਝ ਤੁਪਕੇ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪਾਣੀ ਪਾ ਦਿੱਤਾ। ਜਦੋਂ ਫਲਾਂ ਦੀ ਰੁੱਤ ਆਈ ਤਾਂ ਉਹ ਦਰੱਖਤ ਤਾਂ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ, ਪਰੰਤੂ ਦੂਜੇ ਦਰੱਖਤ ਨੂੰ ਕੁਝ ਨਾ ਲੱਗਾ। {{gap}}ਚੰਕਰੋਥ ਪੱਚੂ ਪਿੱਲੇ ਨੇ ਖੂਹ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚਮਚਾ ਗੰਗਾ-ਜਲ ਦਾ ਪਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮੈਬਰਾਂ ਨੂੰ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਬਚਾ ਲਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਦ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਕਦੇ ਬੀਮਾਰ ਨਹੀ ਹੋਇਆ। {{gap}}ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਡੇ ਗੁਆਂਢੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਦੱਸੇ ਗਏ ਚਮਤਕਾਰਾਂ ਦੀਆ ਅਨੇਕਾਂ ਹੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਹਨ। ਹਰ ਵਾਰ ਸਾਡੇ ਗੁਆਂਢੀ ਸਾਨੂੰ ਹੋਰ ਗੰਗਾ-ਜਲ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੇ ਸਨ। {{left|'''ਵਿਆਖਿਆ'''}} {{gap}}ਗੰਗਾ-ਜਲ ਦੀਆਂ ਚਮਤਕਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ। ਹਰ ਮੁਲਕ ਅਤੇ ਹਰ ਤਬਕੇ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੇ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਵਸਤੂਆਂ, ਵਿਅਕਤੀਆਂ, ਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਚਮਤਕਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਹੋਣ ਦਾ ਝੂਠਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ਼ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਆਦਮੀ ਦੇ ਮਨ ਤੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਤੋਂ ਬਗੈਰ ਕੋਈ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ ਜਿਹੜਾ ਇਹਨਾਂ ਵਿਸਵਾਸ਼ਾਂ ਦੀ ਅਸਲੀ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਸਿੱਧ ਕਰ ਸਕੇ। ਜਦੋਂ ਮਾਨਸਿਕ ਸੁਝਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ, ਲਾਭਦਾਇਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਇਹਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਮਾਨਸਿਕ ਰੋਗਾਂ ਦੇ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕਾਂ ਮਾਨਸਿਕ ਰੋਗੀ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨਦਾਇਕ ਨਤੀਜਿਆਂ ਕਰਕੇ ਹੀ ਹਨ। ਜਿਹੜਾ ਆਦਮੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸੇ ਕਿਸਮ ਦੀ ਬੇ-ਅਦਬੀ ਦੇਖ ਕੇ ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਕਾਰ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਮਨੋ-ਵਿਗਿਆਨ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੀਆਂ ਮਾਨਸਿਕ ਉਲਝਣਾਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਲਾਈਲੱਗ ਜਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਦਿਲ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਾਨਸਿਕ ਰੋਗੀਆਂ ਤੋਂ ਜਿਹੜੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਇਲਾਜ ਲਈ ਆਏ ਸਨ, ਮੈਂ ਅੰਕੜੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਹਨ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਸਿੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰੋਗੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਉਥੇ ਹੀ ਵਧੇਰੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਭਰਮਾਂ ਅਤੇ ਵਹਿਮਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੱਧ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਔਰਤ ਰੋਗੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ, ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਧੇਰੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਲੜਕੀਆਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਵਿੱਦਿਆ ਦੇਣ ਨਾਲ ਅਤੇ ਪਰਦੇ ਜਾਂ ਬੁਰਕੇ ਦਾ ਰਿਵਾਜ ਹਟਾਉਣ ਨਾਲ ਔਰਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਮਾਨਸਿਕ ਬਿਮਾਰੀ ਘੱਟ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।<noinclude></noinclude> kc6qi0e182x5w5ne5wctlid0rewwf83 250 72202 217521 2026-05-08T12:35:57Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 217521 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|63||}}</noinclude>{{gap}}ਇੱਕ ਵਰਤਮਾਨ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਡਿਪਟੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਕੁਝ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਫਨਾ ਸੈਟਰਲ ਕਾਲਜ ਵਿਖੇ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਕਿ ਮੈਂ ਵੀ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸੀ। ਇਕ ਦਿਨ ਉਸ ਨੇ ਸਟਾਫ਼ ਦੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਪਏ ਘੜੇ ਵਿੱਚੋ ਪਾਣੀ ਪੀ ਲਿਆ। ਕੁਝ ਘੰਟੇ ਪਿੱਛੋਂ ਇਕ ਹੋਰ ਅਧਿਆਪਕ ਨੇ ਬਾਕੀ ਬਚਦਾ ਪਾਣੀ ਇਕ ਗਲਾਸ ਵਿੱਚ ਉਲਟਾ ਲਿਆ। ਉਸ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚੋਂ ਇਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਮਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੱਪ ਮਿਲਿਆ। ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਬੀਮਾਰ ਪੈ ਗਿਆ। ਉਸਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਉਲਟੀਆਂ ਆਉਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਫ਼ਿਕਰ ਲੱਗ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਅਸੀ ਉਸ ਨੂੰ ਯਕੀਨ ਦੁਆਇਆ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਤਾਂ ਪਾਣੀ ਉਸੇ ਮੇਜ਼ ਤੇ ਪਏ ਹੋਰ ਘੜੇ ਵਿੱਚੋ ਪੀਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸਦੀਆਂ ਉਲਟੀਆਂ ਹਟੀਆਂ। ਭਾਵੇਂ ਉਸਨੇ ਪਾਣੀ ਉਸੇ ਘੜੇ ਵਿੱਚੋ ਪੀਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਉਸਦੀਆਂ ਉਲਟੀਆਂ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੋ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਦ ਹਟੀਆਂ ਕਿ ਜਿਸ ਘੜੇ ‘ਚੋਂ ਉਸਨੇ ਪਾਣੀ ਪੀਤਾ ਸੀ ਉਹ ਤਾਂ ਹੋਰ ਸੀ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਸਾਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇ ਕੋਈ ਮਨੋ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਢੰਗ ਰਾਹੀਂ ਬੀਮਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਉਸਦਾ ਇਲਾਜ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ? ਫਿਰ ਵੀ ਇਹ ਦਲੀਲਬਾਜ਼ੀ ਕਰਨਾ ਕਿ ਉਸ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਇਲਾਜ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰਾਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਮਾਨਸਿਕ ਕਾਰਣਾਂ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ ਹੈ-ਵਾਹਿਆਤ ਹੈ। {{gap}}ਕੋਟਾਰੱਕਾਰਾ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨੇ ਸਾਡੇ ਗੁਆਢੀਆਂ ਤੇ ਕੋਈ ਚਮਤਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਸਾਡੇ ਗੁਆਂਢੀਆਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਸਾਧਾਰਨ ਆਦਮੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਗੰਗਾ-ਜਲ ਦੀਆਂ ਚਮਤਕਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਭਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਵੇਂ ਲਾਈਲੱਗ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ? ਤਰਕ ਅਤੇ ਅਸਲੀਅਤ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਨ ਕੇਵਲ ਆਪਣੇ ਅੰਧ-ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਮੇਚ ਬੈਠਦੇ ਭਾਵ-ਅਰਥ ਅਤੇ ਵਿਆਖਿਆਵਾਂ ਦੇਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। {{gap}}ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ, ਬਲੀ, ਧਾਰਮਿਕ ਯਾਤਰਾਵਾਂ, ਪ੍ਰਾਰਥਨਾਵਾਂ, ਭੇਟਾਂ, ਪੂਜਾ, ਕਸਮਾਂ, ਅਰਾਧਨਾ, ਗੰਗਾ- ਜਲ, ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ, ਬਪਤਿਸਮਾ (ਇਸਾਈਮਤ ਦਾ ਨਾਮ-ਕਰਨ ਸੰਸਕਾਰ), ਪਵਿੱਤਰ ਰਾਖ ਆਦਿ ਦੇ ਅਖੌਤੀ ਲਾਭਦਾਇਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹਨ ਸਿਰਫ ਇਹ ਅੰਤਰਮੁਖੀ ਅਨੁਭਵ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਪਿੱਛੇ ਕੋਈ ਬਾਹਰਮੁਖੀ ਸੱਚਾਈ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਰਾਪ, ਜਾਦੂ-ਟੂਣੇ, ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤ, ਜਨਮ-ਕੁੰਡਲੀਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ- ਅਸ਼ੁਭ ਆਦਿ ਗੱਲਾਂ ਸਿਰਫ ਲਾਈ-ਲੱਗ ਮੂਰਖਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। {{gap}}ਪੜ੍ਹਾਈ ਅਤੇ ਬੱਧੀ ਨੂੰ ਹੀ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਨਹੀਂ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਸੱਚਾਈ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕਿੰਨੇ ਹੀ ਪੜ੍ਹੇ ਲਿਖੇ ਅਤੇ ਉੱਚੇ ਅਹੁਦਿਆਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਲਾਈਲੱਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਜਾਦੂ ਟੂਣੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਸਿਰਫ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਜਿਹੜੇ ਤਰਕ ਨਾਲ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਇਹਨਾਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਅੰਧ-ਵਿਸ਼ਵਾਸੀ ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਅੰਨ੍ਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।<noinclude></noinclude> 73iwcttwj5xspxk8li6mtj74pe7q7yd 250 72203 217530 2026-05-08T13:25:31Z Sifatjot Kaur 2337 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਦਸਵੇਂ ਐਡੀਸ਼ਨ ਸਬੰਧੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਾਟਕਕਾਰ ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਭਾਅ ਜੀ ਦੇ ਵਿਚਾਰ :- ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਲਹਿਰ ਦੀ ਮੁਢਲੀ ਪੁਸਤਕ ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ' ਦਾ ਦਸਵਾਂ ਐਡੀਸ਼ਨ ਛਪਣਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੈ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੇ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217530 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sifatjot Kaur" /></noinclude>ਦਸਵੇਂ ਐਡੀਸ਼ਨ ਸਬੰਧੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਾਟਕਕਾਰ ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਭਾਅ ਜੀ ਦੇ ਵਿਚਾਰ :- ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਲਹਿਰ ਦੀ ਮੁਢਲੀ ਪੁਸਤਕ ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ' ਦਾ ਦਸਵਾਂ ਐਡੀਸ਼ਨ ਛਪਣਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੈ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਸਾਹਿਤ ਨਾਲ ਵੱਧ ਰਹੇ ਲਗਾਓ ਦਾ ਪੁਖਤਾ ਸਬੂਤ ਹੈ ਸਿਦਕਵਾਨ ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਕਾਮਿਆਂ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਨਾਲ ਹੁਣ ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਲਹਿਰ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਗਿਣਨਯੋਗ ਥਾਂ ਬਣਾ ਚੁੱਕੀ ਏ ਇਹ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਅਗਾਂਹਵਧੂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਮਾਜਿਕ ਬਰਾਬਰੀ ਲਈ ਚਲਾਏ/ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਅੰਗ ਹੈ । ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਤਰਕਸ਼ੀਲਤਾ _ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਕੇ ਅਮਰ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਦਾ ਨਵਾਂ ਨਰੋਆ ਸਮਾਜ ਸਿਰਜਣ ਲਈ ਅਜਿਹੀਆਂ ਲੋਕ-ਪੱਖੀ ਲਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣਾ ਹਰ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਮੁੱਢਲਾ ਫਰਜ ਹੈ । ਆਓ ਆਪਾਂ ਸਾਰੇ ਆਪਣੀ ਮੰਜਿਲ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਅਜਿਹੇ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੇ ਅੰਗ-ਸੰਗ ਬਣਾਈਏ । Published By TARAKSHEEL SOCIETY PUNJAB (REGD.) H.O. TARAKSHEEL BHAWAN, BARNALA 146 EEL SOCIETY<noinclude></noinclude> 8iesnyrzf7xang1inzf8mp9t119q8zq 250 72204 217531 2026-05-08T13:26:45Z Sifatjot Kaur 2337 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਈ ਲਾਇਨੇਲ ਦੀ ਅਚਾਨਕ ਮੌਤ ਲਤਾ ਵਾਸਤੇ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਘਾਟਾ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਦੁੱਖਦਾਈ ਘਟਨਾ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇਸ ਘਟਨਾ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਕੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਆਪ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217531 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sifatjot Kaur" /></noinclude>ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਈ ਲਾਇਨੇਲ ਦੀ ਅਚਾਨਕ ਮੌਤ ਲਤਾ ਵਾਸਤੇ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਘਾਟਾ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਦੁੱਖਦਾਈ ਘਟਨਾ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇਸ ਘਟਨਾ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਕੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਐਸ. ਐਸ. ਸੀ. ਦੇ ਅੰਤਮ ਇਮਤਿਹਾਨ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਜਿਸ ਦਿਨ ਦੀ ਉਹ ਇਮਤਿਹਾਨ ਤੋਂ ਵਿਹਲੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਲਾਇਨੇਲ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਨੇ ਉਸਦੇ ਅਰਧ ਸੁਚੇਤ ਮਨ ਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇੰਝ ਉਹ ਇੱਕ ਮਯੂਸ ਕੁੜੀ ਬਣ ਗਈ। ਜਿਹੜਾ ਨੌਜਵਾਨ ਲੜਕਾ ਰਾਤ ਨੂੰ ਉਸ ਕੋਲ ਆਉਂਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਲੜਾ ਦੇ ਲਾਇਨੇਲ ਬਾਰੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਭਰਮ ਹੀ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਲਾਡ ਕਰਨਾ, ਚੁੰਮਣਾ, ਬਲਾਤਕਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਯਤਨ, ਤੋਹਫੇ ਲਿਆਉਣਾ, ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਲਈ ਆਖਣਾ, ਬਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਚੁੱਕਣਾ ਆਦਿ ਸਭ ਲਤਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਸਨ। ਉਸਦੇ ਵਾਲ ਮੋਢਿਆਂ ਤੱਕ ਕੱਟ ਦੇਣਾ ਵੀ ਉਸਦੇ ਸੁਚੇਤ ਮਨ ਦੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਸਾਹਮਣੇ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਫੈਸ਼ਨੇਬਲ ਵਿਖਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੀ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਕੁਝ ਖਾਸ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਨੰਗਾ ਵਿਖਾਉਣ ਲਈ ਉਹ ਫਰਾਕਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟਦੀ ਤੇ ਪਾੜਦੀ ਸੀ। ਜਿਹੜੀ ਕਿ ਨੰਗੇਜਵਾਦ ਦੀ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਣ ਸੀ। ਸਰੀਰਿਕ ਕਸ਼ਟਾਂ ਰਾਹੀਂ ਕਾਮਤ੍ਰਿਪਤੀ (Masochism) ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਨਹੁੰਆਂ ਨਾਲ ਝਰੀਟਦੀ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਰਾਹੀਂ ਇੰਝ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰਕੇ ਉਹ ਅਜਿਹੇ ਦੁੱਖਾਂ ਵਿੱ ਅਨੰਦ ਮਾਣਦੀ ਸੀ। ਲੜਾਈ ਝਗੜੇ ਦੌਰਾਨ ਬੰਦੇ ਦਾ ਦਿਉ ਕੱਦ ਬੁੱਤ ਬਣ ਜਾਣਾ ਮੇਰੀ ਇਸ ਧਾਰਨਾ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲਤਾ ਇੱਕ ਮਜਬੂਤ ਡੀਲਡੌਲ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਏਸੇ ਵਾਸਤੇ ਮੈਂ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਲਤਾ ਲਈ ਖਿਡਾਰੀ ਮੁੰਡਾ, ਪਤੀ ਵਜੋਂ ਚੁਨਣ ਲਈ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਧਿਆਨ ਗੋਚਰੇ ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਪਰੋਕਤ ਲਿਖਤ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਸੱਚੀਆਂ ਹਨ। ਕੁੱਝ ਖਾਸ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਇਸ ਵਿਚਲੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਅਤੇ ਥਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਮਨਘੜਤ ਹਨ। 145<noinclude>{{center| 145 }}</noinclude> 56iy5nmb9fcl87iqf9w3us5rlncwwje 250 72205 217532 2026-05-08T13:28:10Z Sifatjot Kaur 2337 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਦਿੱਤਾ, “ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਭੁੱਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਕਿ ਲੜਾ ਆਪਣੇ ਬਾਰੇ ਲਿਖੀ ਗਈ ਇਹ ਲਿਖਤ ਖੁਦ ਵੀ ਪੜ੍ਹੇਗੀ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਪਵੇਗਾ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕੋਈ ਅਜਿਹੀ ਗੱਲ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਛਾਪਦੇ ਜਿਹੜੀ ਕਿ ਉ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217532 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sifatjot Kaur" /></noinclude>ਦਿੱਤਾ, “ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਭੁੱਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਕਿ ਲੜਾ ਆਪਣੇ ਬਾਰੇ ਲਿਖੀ ਗਈ ਇਹ ਲਿਖਤ ਖੁਦ ਵੀ ਪੜ੍ਹੇਗੀ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਪਵੇਗਾ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕੋਈ ਅਜਿਹੀ ਗੱਲ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਛਾਪਦੇ ਜਿਹੜੀ ਕਿ ਉਸਦੀ ਵਿਆਹੁਤਾ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੇ ਅਸਰ ਅੰਦਾਜ਼ ਹੋਵੇ। ਬੇਸ਼ੱਕ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਦੋ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਮੈਨੂੰ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਾਸਤੇ ਮਿਲ ਲਵੋ ਤਾਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਕੋਈ ਮੱਦਦ ਕਰ ਸਕਾਂ।” ਦੋ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਇੰਟਰਵਿਊ ਸਮੇਂ ਮੈਂ ਰਿਪੋਰਟਰ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ “ਕੱਲ੍ਹ ਮੈਂ ਲਤਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਮਝਦਾਰ ਪਤੀ ਨੂੰ ਮਿਲਕੇ ਸਾਰੀ ਗੱਲਬਾਤ ਦੱਸੀ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਇਹ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਦਿਮਾਗੀ ਖਰਾਬੀ ਬਾਰੇ ਤੁਹਾਡੇ ਅਖਬਾਰ ਵਿੱਚ ਛਪਿਆ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਤੁਹਾਡੇ ਪਾਠਕਾਂ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਸਿੱਧ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਖੁਦ ਹੀ ਸਿਆਣਪ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲਤਾ ਦੇ ਕੇਸ ਬਾਰੇ ਕੁੱਝ ਕੁ ਗੱਲਾਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਭਾਵੇਂ ਲਤਾ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਭੇਦ ਭਰੀਆਂ ਵਾਰਦਾਤਾਂ ਬਾਰੇ ਆਪਣੀ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ। ਜਿਹੜੇ ਸਬੂਤ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਿਆਂ ਮੈਂ ਇਸ ਨਤੀਜੇ ਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁੱਝ ਉਹ ਖੁਦ ਹੀ ਕਰਿਆ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਕਰਿਆ ਕਰਦੀ ਸੀ ਇਸ ਲਈ ਸਾਰੀਆਂ ਝਰੀਟਾਂ ਉਸਦੀ ਛਾਤੀ ਤੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਹੀ ਵੱਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਜੇ ਕੋਈ ਭੂਤ ਅਜਿਹਾ ਕਰਦਾ ਤਾਂ ਜਰੂਰ ਇੱਕ ਦੋ ਝਰੀਟਾਂ ਉਸਦੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਵੱਜੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ। ਉਸਦੀ ਉਪਰਲੀ ਦੰਦਬੀੜ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਵਿਰਲ ਉਸਦੀ ਸੱਜੀ ਬਾਂਹ ਤੇ ਦੰਦੀ ਵੱਢਣ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਫ ਵਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਅੰਗੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਮੋਰੀਆਂ ਵੀ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਹੀ ਸਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣਾ ਸੱਜਾ ਹੱਥ ਵਰਤਦੀ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੋ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਅਰਸੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇਹੋ ਹੀ ਸਮਝਦੀ ਰਹੀ ਕਿ ਇੱਕ ਭੂਤ ਹੀ ਇੰਝ ਕਰਦਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਉਸਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਸੀ। ਹੋਰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਾਂਗੂੰ ਉਹ ਵੀ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਭੂਤਾਂ-ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਦੀਆਂ ਅਰਥਹੀਣ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਦੀ ਹੋਈ ਵੱਡੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਹ ਕੋਈ ਖਾਸ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਿ ਆਪਣੇ ਅਰਧ ਸੁਚੇਤ ਮਨ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਕਾਰਨ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਆਦਿ ਭਰਮਾਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਜਾਣ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਦਿਮਾਗੀ (Schizophrenia) ਮਰੀਜ਼ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸੁਚੇਤ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਾਰਦਾਤਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਰ ਸਕਦੀ। ਮਯੂਸੀ ਹੁਣ ਸਵਾਲ ਇਹ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਮਾਨਸਿਕ ਰੋਗੀ (Schizophrenia) ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਬਣੀ। ਮੈਂ ਤਾਂ ਇਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਸਿਰਫ ਕਾਮੁਕ ਮਾਯੂਸੀ (Sex Frustration) ਕਾਰਨ ਹੀ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਭਰ ਜੋਬਨ ਮੁਟਿਆਰ ਕੁੜੀ ਸੀ, ਜਿਸਦੀਆਂ ਕਾਮੁਕ ਗਿਲਟੀਆਂ (Sex glands) ਲੋੜ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਸਨ। ਉਹ ਮਰਦਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਤੋਂ ਦੂਰ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਲੱਜਾਵਾਨ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪਲੀ ਸੀ। ਜੇ ਉਸਦੇ ਕੋਈ ਭਰਾ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਮਿਲਣ ਆਏ ਲੜਕਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਲਤਾ ਨੂੰ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਮੇਰੇ ਖਿਆਲ ਵਿੱਚ ਫੁੱਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ ਲਾਇਨੇਲ (Lionel) ਹੀ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਜਵਾਨ ਲੜਕਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਜੀਅ ਭਰਕੇ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਕਿ ਦੋਵੇਂ ਜਣੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਕਾਮ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਲਈ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਨੇ ਵੀ ਆਪਸੀ ਖਿੱਚ ਨੂੰ ਵਧਾਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਸੱਚਾਈ ਕਿ ਲਾਇਨੇਲ ਲਤਾ ਦੀ ਕਪਤਾਨ ਹੇਠ ਖੇਡੇ ਗਏ ਨੈੱਟਬਾਲ ਵੇਖਣ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਇਹ ਵੀ ਇੱਕ " ਸਬੂਤ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਲਤਾ ਨੂੰ ਖੇਡਦਾ ਵੇਖ ਕੇ ਅਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਸੀ। 144<noinclude>{{center| 144 }}</noinclude> mrhoijhvlupvom50onwc9qb1ukxxq75 250 72206 217533 2026-05-08T13:28:49Z Sifatjot Kaur 2337 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਲਤਾ ਤੋਂ ਰੁੱਖੀ ਜਿਹੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛੇ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਜਲਦੀ ਜਲਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਹੀ ਮੰਗੇ। ਇੱਕ ਘੰਟੇ ਦੇ ਸਵਾਲਾਂ ਜਵਾਬਾਂ ਦੇ ਸਿਲਸਿਲੇ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਹੋਰਨਾਂ ਗੱਲਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217533 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sifatjot Kaur" /></noinclude>ਲਤਾ ਤੋਂ ਰੁੱਖੀ ਜਿਹੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛੇ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਜਲਦੀ ਜਲਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਹੀ ਮੰਗੇ। ਇੱਕ ਘੰਟੇ ਦੇ ਸਵਾਲਾਂ ਜਵਾਬਾਂ ਦੇ ਸਿਲਸਿਲੇ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਹੋਰਨਾਂ ਗੱਲਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਮੈਨੂੰ ਲਤਾ ਤੋਂ ਹੇਠ ਲਿਖੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹਾਸਲ ਹੋਈ ਜਿਹੜੀ ਕਿ ਉਸਦੇ ਹੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। “ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਸੁੱਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹਾਂ ਤਾਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਲੜਕਾ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਲਾਡ ਅਤੇ ਚੁੰਮਣਾ ਕਾਰਨ ਜਾਗ ਪੈਂਦੀ ਹਾਂ। ਉਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਚਾਕਲੇਟ, ਮਠਿਆਈ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੁਗੰਧੀ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜਾਂ ਤੋਹਫੇ ਵਜੋਂ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਕੁੱਝ ਚਿਰ ਮਗਰੋਂ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਖੜੀ ਕਾਰ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਲਈ ਆਖਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਉਸ ਨਾਲ ਜਾਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹਾਂ ਤਾਂ ਉਹ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਝਗੜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਲੜਾਈ ਝਗੜੇ ਦੌਰਾਨ ਮੇਰੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਕਦੇ ਕਦੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਦੰਦੀਆਂ ਵੱਢਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਨਹੁੰ ਬਹੁਤ ਤਿੱਖੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਨਹੁੰਦਰਾਂ ਮਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵੀ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਕੱਪੜੇ ਪਾੜਨ ਤੋਂ ਰੋਕਦੀ ਹਾਂ ਤਾਂ ਉਹ ਕੱਪੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੋਰੀਆਂ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਝਗੜਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਦਿਓ ਕੱਦ ਵੱਡਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਚੁੱਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਮੁਕਤ ਹੋਣ ਲਈ ਜੋਰ ਲਾਉਂਦੀ ਹਾਂ ਤਾਂ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਫਰਸ਼ ਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਉਸਨੇ ਕੈਂਚੀ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਸਿਰ ਦੇ ਵਾਲ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ।” ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਲਤਾ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਕੀ ਉਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਉਸ ਵਰਗਾ ਨੌਜਵਾਨ ਲੜਕਾ ਵੇਖਿਆ ਹੈ? ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਹਾਂ, ਉਹ . ਸਕੂਲ ਦੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਦੇ ਕਪਤਾਨ ਲਾਇਨੇਲ (Lionel) ਵਰਗਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਸਕੂਲ ਆਉਂਦੀ ਜਾਂਦੀ ਉਸ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਬੇਚਾਰਾ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਕਾਰ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਇੰਨਾ ਚੰਗਾ ਲੜਕਾ ਸੀ ਕਿ ਜਦੋਂ ਕਿਤੇ ਸਾਡੀ ਨੈਟਬਾਲ ਦੀ ਟੀਮ ਕਿਧਰੇ ਬਾਹਰ ਮੈਚ ਖੇਡਣ ਜਾਂਦੀ ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਡੀ ਹੌਂਸਲਾ-ਅਫਜਾਈ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਉੱਥੇ ਜਰੂਰ ਪਹੁੰਚਦਾ।” ਜਦੋਂ ਲਤਾ ਨੇ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਆਖਿਆ ਤਾਂ ਮੈ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੰਝੂ ਵੇਖੋ। ਕੀ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ? ਸੰਮੋਹਕ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਲਤਾ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਵਾਰਦਾਤਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੱਪੜਿਆਂ ਨੂੰ ਕੱਟਣਾ ਅਤੇ ਪਾੜਨਾ, ਆਪਣੇ ਵਾਲ ਕੱਟਣੇ, ਕੱਪੜਿਆਂ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਾਉਣੀ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਤੇ ਨਹੁੰਦਰਾਂ ਮਾਰਨੀਆਂ ਅਤੇ ਦੰਦੀਆਂ ਵੱਢਣਾ ਆਦਿ ਬਾਰੇ ਮੰਨ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮੈਂ ਉਸ ਤੋਂ ਇਹ ਬਚਨ ਲਿਆ ਕਿ ਅਜਿਹੀਆਂ ਵਾਰਦਾਤਾਂ ਫਿਰ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗੀ। ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਘੰਟੇ ਦਸ ਮਿੰਟ ਬਾਅਦ ਲੜਾ ਦੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲੇ। ਅਸੀਂ ਰਾਣਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਲ ਦੁਪਹਿਰ ਦਾ ਭੋਜਨ ਕੀਤਾ ਜਦੋਂ ਕਿ ਰਾਣਾ ਸਿੰਘੇ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਸਾਡੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਖਾਣਾ ਖਾਂਦੇ ਸਮੇਂ ਮੈਂ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਲਤਾ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਅਤੇ ਲਤਾ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਯੋਗ ਨੌਜਵਾਨ ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਕਿਸੇ ਖਿਡਾਰੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਦੇਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ। ਅੱਜ ਲੜਾ ਆਪਣੇ ਦੋ ਬੱਚਿਆਂ, ਇੱਕ ਲੜਕਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਲੜਕੀ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਰਹਿ ਰਹੀ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਅਖਬਾਰੀ ਨੁਮਾਇੰਦੇ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਲਤਾ ਦੇ ਕੇਸ ਬਾਰੇ ਦੱਸਣ ਲਈ ਆਖਿਆ ਤਾਂ ਮੈਂ ਜਵਾਬ 143<noinclude>{{center| 143 }}</noinclude> h4hfqenh0myof2kdsfw4ia7p0lln8ex 250 72207 217534 2026-05-08T13:29:28Z Sifatjot Kaur 2337 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਸੀ। ਲਤਾ ਦੀ ਸੱਜੀ ਦੁੱਧੀ ਤੇ ਦੰਦੀ ਵੱਢਣ ਦੇ ਸਪਸ਼ਟ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਨ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਪੁਜਾਰੀ ਦਾ ਸੁਆਗਤ ਕਰਨ ਲਈ ਖੂਬ ਤਿਆਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਅਗਲੀ ਸਵੇਰ ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਏਸੇ ਮੌਕੇ ਲਈ ਸਿਲਵਾਈ ਗਈ ਨਵੀਂ ਫਰਾਕ ਲਤਾ ਨੂੰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217534 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sifatjot Kaur" /></noinclude>ਸੀ। ਲਤਾ ਦੀ ਸੱਜੀ ਦੁੱਧੀ ਤੇ ਦੰਦੀ ਵੱਢਣ ਦੇ ਸਪਸ਼ਟ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਨ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਪੁਜਾਰੀ ਦਾ ਸੁਆਗਤ ਕਰਨ ਲਈ ਖੂਬ ਤਿਆਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਅਗਲੀ ਸਵੇਰ ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਏਸੇ ਮੌਕੇ ਲਈ ਸਿਲਵਾਈ ਗਈ ਨਵੀਂ ਫਰਾਕ ਲਤਾ ਨੂੰ ਪਹਿਨਾਈ ਗਈ। ਪੁਜਾਰੀ ਪਰੇਰਾ ਦੇ ਨਾਲ ਦਸ ਵਜੇ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਕਾਫੀ ਦੇਰ ਮੰਤਰਾਂ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਨ ਅਤੇ ਟੂਣਾ ਆਦਿ ਕਰਨ ਉਪਰੰਤ ਪੁਜਾਰੀ ਨੇ ਲਤਾ ਦੇ ਸੱਜੇ ਗਿੱਟੇ ਅਤੇ ਗਲ ਵਿੱਚ ਮੰਤਰ ਵਾਲੇ ਧਾਗੇ ਬੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤੇ। ਲਤਾ ਦੀ ਬਾਂਹ ਤੇ “ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਤੇਲ' ਆਖੇ ਜਾਂਦੇ ਤੇਲ ਦੇ ਤੁਪਕੇ ਪਾ ਕੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਇੱਕ ਤਵੀਤ ਵੀ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਗਿਆ। ਪੁਜਾਰੀ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਫੀਸ ਅਤੇ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਮੰਤਰ ਵਾਲੇ ਧਾਗੇ ਅਤੇ ਤਵੀਤ ਬੰਨ੍ਹ ਲੈਣ ਤੋਂ ਦੋ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਤੱਕ ਲਤਾ ਨੂੰ ਕੋਈ ਤਕਲੀਫ ਨਾ ਹੋਈ।ਪ੍ਰੰਤੂ ਤੀਜੀ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਬਹੁਤੀ ਪ੍ਰਬਲਤਾ ਨਾਲ ਹੋਣ ਲੱਗੀ ਸੀ। ਮੋਰਾਡੂਵਾ ਵਾਸੀ ਪਰੇਰਾ ਨੇ ਰਾਣਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਮੇਰਾ ਥਾਂ ਟਿਕਣਾ ਦੱਸ ਕੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਬਣਾ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਆਖਿਆ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਰਾਣਾ ਸਿੰਘੇ ਮੈਨੂੰ ਮੇਰੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ਗਾਹ ਤੇ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਮੈਨੂੰ ਲਤਾ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਤਕਲੀਫ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੀ ਹਿਸਟਰੀ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਪੂਰਵਕ ਦੱਸਿਆ। ਮੈਂ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਇੱਕ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ 11 ਵਜੇ ਪਾਦੂਕਾ [Padukka] ਵਿਖੇ ਰਾਣਾ ਸਿੰਘੇ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਘਰੇ ਲਤਾ ਨਿਵਾਸ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ। ਲੋਕਾਚਾਰ ਉੱਤੇ ਬਿਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮਾਂ ਬਰਬਾਦ ਕੀਤੇ ਸਾਨੂੰ ਲੜਾ ਦੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਬੈਠਣ ਵਾਸਤੇ ਕੁਰਸੀਆਂ ਦੇ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਲਤਾ ਆਪਣੇ ਬਿਸਤਰੇ ਵਿੱਚ ਬੈਠੀ ਸੀ। ਲਤਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਬਾਕੀ ਸਭ ਨੂੰ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਚਲੇ ਜਾਣ ਲਈ ਆਖਿਆ ਗਿਆ। ਪੁਜਾਰੀ ਦੇ ਆਉਣ ਦੇ ਮੌਕੇ ਤੇ ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਸਿਲਵਾਈ ਗਈ ਫ਼ਰਾਕ ਲਤਾ ਨੇ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ ਸੀ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਲਤਾ ਨੂੰ ਕੁੱਝ ਪਾਟੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਫ਼ਰਾਕਾਂ ਵਿਖਾਉਣ ਲਈ ਆਖਿਆ। ਲਤਾ ਨੇ ਅਲਮਾਰੀ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢਕੇ ਉਸ ਮਹਰੇ ਢੇਰ ਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਪੰਦਰਾਂ ਸੀ। ਉਹ ਸਭ ਬਹੁਤ ਬੁਰੀ ਤਰਾਂ ਪਾੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਪੰਜ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸਾੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਕਰੀਬ ਗਿਆਰਾਂ ਦੇ ਟਾਕੀਆਂ ਲੱਗੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਮੋਰੀਆਂ ਫਰਾਕਾਂ ਦੇ ਅਗਲੇ ਪਾਸੇ ਹੀ ਸਨ। ਦੋ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਪੇਟ ਭਰ ਨਾ ਖਾਣ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗੀ ਪੀੜਾ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਲਤਾ ਦੀ ਸਿਹਤ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਠੀਕ ਲਗਦੀ ਸੀ।ਉਹ ਖੂਬਸੂਰਤ, ਗੋਰੇ ਰੰਗੀ, ਘੁੰਘਰਾਲੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਵਾਲ ਹੁਣ ਭੂਤ ਨੇ ਮੋਢਿਆਂ ਤੱਕ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਹੱਸਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸਦੀਆਂ ਦੋਵੇਂ ਗੱਲ੍ਹਾਂ 'ਚ ਟੋਏ ਪੈ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਉਸਦੀ ਮੁਸਕਰਾਹਟ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਮੂਹਰਲੇ ਦੰਦਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਵਿਰਲ ਦਿਸਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੀ ਸੀ। ਭਾਵੇਂ ਉਹ 16 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਵੀ ਉਸਦਾ ਸਰੀਰ ਅਠਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਵਰਗਾ ਸੀ। ਮੇਰੇ ਬੇਨਤੀ ਕਰਨ ਤੇ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਲਤਾ ਨੂੰ ਗੁਪਤ ਤੌਰ ਤੇ ਵੇਖਿਆ। ਉਸਦੀ ਛਾਤੀ ਤੇ ਪੰਜ ਝਰੀਟਾਂ ਸਨ ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਸਨ। ਬਗਲ ਤੋਂ ਕਰੀਬ ਚਾਰ ਇੰਚ ਹੇਠ ਨੂੰ ਦੁੱਧੀ ਤੇ ਦੰਦੀ ਵੱਢਣ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਾਫ ਵਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਦੰਦਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਦੇ ਉੱਪਰਲੀ ਕਤਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਲੇ ਜਿਹੇ ਵਿਰਲ ਸਾਫ ਵਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਸੀ। ਰਾਤਾਂ ਨੂੰ ਨੌਜਵਾਨ ਆਉਣ ਦਾ ਭਰਮ ਮੈਂ ਲਤਾ ਨੂੰ ਬਿਸਤਰੇ ਤੇ ਸਿੱਧੀ ਲੇਟਣ ਲਈ ਆਖਿਆ ਅਤੇ ਪੂਰਨ ਆਰਾਮ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ। ਮੈਂ 142<noinclude>{{center| 142 }}</noinclude> kulf2cmngn3verxf78eafu6p51v1zuh 250 72208 217535 2026-05-08T13:30:20Z Sifatjot Kaur 2337 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਫਿਰਨ ਲੱਗੀ। ਕੈਦਣ ਆਪਣੀ ਪੁਸ਼ਾਕ ਦੀ ਹਾਲਤ ਕਾਰਨ ਲਗਾਤਾਰ ਆਪਣੇ ਬੰਦ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੈਦਣ ਵਾਂਗੂੰ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਵੀ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਸਿਰਫ ਟੱਟੀ ਜਾਣ ਲੱਗੀ ਹ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217535 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sifatjot Kaur" /></noinclude>ਫਿਰਨ ਲੱਗੀ। ਕੈਦਣ ਆਪਣੀ ਪੁਸ਼ਾਕ ਦੀ ਹਾਲਤ ਕਾਰਨ ਲਗਾਤਾਰ ਆਪਣੇ ਬੰਦ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੈਦਣ ਵਾਂਗੂੰ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਵੀ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਸਿਰਫ ਟੱਟੀ ਜਾਣ ਲੱਗੀ ਹੀ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਦੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਨਹਾਉਣ ਦੀ ਆਦਤ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਪਾਟੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਪੁਸ਼ਾਕਾਂ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਕਰਨੀ ਵੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਕਈ-ਕਈ ਟਾਕੀਆਂ ਲੱਗ ਚੁੱਕੀਆਂ ਸਨ। ਮਾਂ ਨੇ ਕੈਂਚੀਆਂ, ਚਾਕੂ, ਬਲੇਡ ਅਤੇ ਤੀਲਾਂ ਦੀਆਂ ਡੱਬੀਆਂ ਲਤਾ ਦੇ ਕਮਰੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰੱਖ ਲਈਆਂ ਸਨ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਤੇ ਰਾਣਾ ਸਿੰਘੇ ਨੇ ਇੱਕ ਲਾਈਟ ਰੀਡਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਮਸ਼ਵਰਾ ਕੀਤਾ। ਲਾਇਟ ਰੀਡਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਲੜਾ ਦੇ ਮਰ ਚੁੱਕੇ ਮਾਮੇ ਦੀ ਆਤਮਾ ਉਸ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹੋ ਰੂਹ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਕਰਨ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਸੀ। ਰਾਣਾ ਸਿੰਘੇ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਉਸ ਸੁਝਾਅ ਦਾ ਪੁਰਜ਼ੋਰ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦਾ ਕੋਈ ਭਰਾ ਮਰਿਆ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਨਾਲ ਹੀ ਨਫਰਤ ਸੀ ਕਿ ਉਸਦਾ ਆਪਣਾ ਭਰਾ ਹੀ ਆਪਣੀ ਭਾਣਜੀ ਨਾਲ ਪਰੇਮ ਕਰੇ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਲਤਾ ਇਹੋ ਹੀ ਆਖਿਆ ਕਰਦੀ ਸੀ ਕਿ ਰਾਤ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਉਸਦੀ ਪੁਸ਼ਾਕ ਪਾਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਉਹ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੀ। ਪ੍ਰੰਤੂ ਹੁਣ ਉਸਨੇ ਇਹ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਕਿ ਰਾਤ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰੂਹ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਨਾਲ ਝਗੜਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਫਰਾਕਾਂ ਨੂੰ ਪਾੜਦੀ ਹੈ, ਕੱਟ ਦਿੰਦੀ ਅਤੇ ਸਾੜ੍ਹ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਸਵੇਰ ਉਹ ਸੁੱਤੀ ਪਈ ਜਾਗੀ ਅਤੇ ਉੱਚੀ ਉੱਚੀ ਚੀਕਾਂ ਮਾਰਨ ਲੱਗੀ। ਦੋਵੇਂ ਮਾਂ ਬਾਪ ਜਦੋਂ ਲਤਾ ਦੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਵੜੇ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਲਤਾ ਦੇ ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਗੁੱਛਾ ਕੱਟਿਆ ਹੋਇਆ ਬਿਸਤਰੇ ਅਤੇ ਫਰਸ਼ ਤੇ ਖਿੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ। ਅਜਿਹਾ ਭਿਅੰਕਰ ਨਜ਼ਾਰਾ ਵੇਖ ਕੇ ਰਾਣਾ ਸਿੰਘੇ ਦੀ ਪਤਨੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਨਾ ਰੱਖ ਸਕੀ ਅਤੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਰੋਣ ਲੱਗੀ। ਲਤਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਰਾਤੀਂ ਰੂਹ ਦੋ ਵਾਰੀ ਆਈ ਸੀ। ਪਹਿਲੀ ਵਾਰੀ ਉਸਨੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਰੀਰ ਤੇ ਘਰੂੰਡ ਮਾਰੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਦੰਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਸਨ। ਦੂਜੀ ਵਾਰੀ ਭੂਤ ਨੇ ਉਸਦੇ ਵਾਲ ਕੱਟਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਸਨ। ਜੰਤਰ-ਮੰਤਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ ਕਿਉਂਕਿ ਹਾਲਤ ਵਿਗੜਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਰਾਣਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਲੇ ਸਟੈਨਲੇ ਪਰੇਰਾ ਨੂੰ ਮੋਰਾਵਾ ਦੇ ਪਤੇ ਤੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਪਿਲੀਅੰਦਾਲਾ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੁਜਾਰੀ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤ ਕੱਢਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਆਵੇ। ਪਰੇਰਾ ਦੇ ਪੁਜਾਰੀ ਨਾਲ ਆਉਣ ਤੇ ਲਤਾ ਦੇ ਪਹਿਨਣ ਵਾਸਤੇ ਰਾਣਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਫਰਾਕ ਸਿਲਵਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਪੁਜਾਰੀ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਆਵੇਗਾ ਤਾਂ ਰਾਣਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਲਤਾ ਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਨਹਿਲਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਲਤਾ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਸਨੂੰ ਗੁਸਲਖਾਨੇ ਵਿੱਚ ਲਿਜਾ ਕੇ ਪੁਰਾਣੀ ਪਾਟੀ ਹੋਈ ਫਰਾਕ ਲਾਹ ਦੇਣ ਲਈ ਮਨਾ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਲਤਾ ਦੀ ਮਾਂ ਉਸਦੀ ਛਾਤੀ ਅਤੇ ਪੱਟਾਂ ਤੇ ਪਈਆਂ ਲਾਲ ਝਰੀਟਾਂ ਵੇਖਕੇ ਰੋਣਾ ਕਾਬੂ ਨਾ ਕਰ ਸਕੀ। ਉਹਨਾਂ ਕਈ ਝਰੀਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਖੂਨ ਸੁੱਕਿਆ ਪਿਆ<noinclude>{{center| 141 }}</noinclude> 7hqdpmvb2o9pi4wozia27cyuzsr5jfj 250 72209 217536 2026-05-08T13:30:54Z Sifatjot Kaur 2337 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਉਲਟ ਸੀ। ਲਤਾ ਦੇ ਬਦਲੇ ਸੁਭਾਅ ਬਾਰੇ ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਚਿੰਤਤ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਰੂਪਾਂਤਰਣ ਰਾਣਾ ਸਿੰਘ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਲਤਾ ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਚਾਰ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਹਰ ਸਵੇਰੇ ਨਵੀਂ ਫਰਾਕ ਪਾਉਂਦੀ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217536 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sifatjot Kaur" /></noinclude>ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਉਲਟ ਸੀ। ਲਤਾ ਦੇ ਬਦਲੇ ਸੁਭਾਅ ਬਾਰੇ ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਚਿੰਤਤ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਰੂਪਾਂਤਰਣ ਰਾਣਾ ਸਿੰਘ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਲਤਾ ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਚਾਰ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਹਰ ਸਵੇਰੇ ਨਵੀਂ ਫਰਾਕ ਪਾਉਂਦੀ ਸੀ। ਪੰਜਵੀ ਸਵੇਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਫਰਾਕ ਬਦਲ ਰਹੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਫਰਾਕ ਬਦਲਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਪੁੱਛਿਆ। ਲਤਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜਿਹੜੀ ਫਰਾਕ ਉਸਨੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ ਸੀ ਉਹ ਰਾਤ ਨੂੰ ਫਟ ਗਈ ਸੀ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਵੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਫਰਾਕ ਪਾ ਰਹੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਫਰਾਕ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਹੜੀ ਉਸ ਨੇ ਲਾਹੀ ਸੀ ਤਾਂ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਉਹ ਫਰਾਕ ਦੋ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਪਾਟੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਕੱਪੜੇ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਅਲਮਾਰੀ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਹਫਤਿਆਂ ਦੇ ਵਿੱਚ-ਵਿੱਚ ਲਤਾ ਨੇ ਸਾਰੀਆਂ ਫਰਾਕਾਂ ਮੁਕਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸਨ। ਜਿਹੜੀਆਂ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਪਹਿਨੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਉਹ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਪਾਟੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਪੁਸ਼ਾਕਾਂ ਕਸੂਤੇ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਪਾਟੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਇਸ ਲਈ ਲਤਾ ਉਹਨਾ ਨੂੰ ਦਿਨੇ ਪਹਿਨਣਾ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਰਦੀ। ਜਦੋਂ ਹਰ ਰੋਜ ਕੱਪੜੇ ਪਾਟਣ ਬਾਰੇ ਮਾਂ ਬਾਪ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਤਾਂ ਲਤਾ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਸਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਣਾ ਸਿੰਘੇ ਇਸ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਰਦਾ ਕਿ ਉਸਦੀ ਖੂਬਸੂਰਤ ਧੀ ਨੂੰ ਕੋਈ ਪਾਟੀਆਂ ਫਰਾਕਾਂ ਪਹਿਨੇ ਵੇਖੇ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਵਾਸਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਨਵੀਆਂ ਫਰਾਕਾਂ ਬਣਾ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਉਹਨਾਂ ਫਰਾਕਾਂ ਦਾ ਵੀ ਉਹੀ ਹਸ਼ਰ ਹੋਇਆ। ਰਾਣਾ ਸਿੰਘ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦਾ ਸਬਰ ਖਤਮ ਹੋਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਲਤਾ ਨੂੰ ਬੁਰਾ ਭਲਾ ਆਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਤਾਂ ਟਿਕਾ ਕੇ ਉਸਦੀ ਗੱਲ੍ਹ ਤੇ ਚਪੇੜ੍ਹ ਵੀ ਮਾਰੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਮਾਮਲਾ ਵਿਗੜ ਗਿਆ ਅਤੇ ਗੱਲ ਹੋਰ ਦੀ ਹੋਰ ਹੀ ਬਣ ਗਈ। ਅਗਲੀ ਸਵੇਰ ਲੜਾ ਆਪਣੀ ਫਰਾਕ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਵੱਡੀਆਂ ਮੋਰੀਆਂ ਨਾਲ ਨੀਂਦ ਤੋਂ ਜਾਗੀ।ਇੰਝ ਜਾਪਦਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਮੋਰੀਆਂ ਕੈਂਚੀ ਨਾਲ ਕੱਟੀਆਂ ਸਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਮੋਰੀਆਂ ਵੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਕਸੂਤੇ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਸਨ ਜਿਹੜੇ ਕਿ ਅਕਸਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਢਕੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਿਉਂਕਿ ਅਲਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਫਰਾਕਾਂ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਇਸ ਲਈ ਲੜਾ ਨੇ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਪਾਟੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਫਰਾਕਾਂ ਨੂੰ ਟਾਕੀਆਂ ਲਾ ਕੇ ਪਹਿਨਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਭੂਤ ਹੁਣ ਰਾਣਾ ਸਿੰਘੇ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਇਹ ਸ਼ੱਕ ਹੋਇਆ ਕਿ ਇਹ ਕਿਸੇ ਦੁਸ਼ਟ ਆਤਮਾ ਦਾ ਕੰਮ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਗੀਨੋਤਾ ਦੇ ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤ ਕੱਢਣ ਵਾਲੇ ਸਿਆਣੇ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਸਿਆਣਾ ਪੰਜ ਹੋਰਾਂ ਆਦਮੀਆਂ ਨਾਲ ਘਰ ਆਇਆ ਅਤੇ ਕੁਝ ਪੂਜਾ ਪਾਠ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਮੰਤਰ ਆਦਿ ਪੜ੍ਹੇ। ਉਹਨਾਂ ਘਰ ਦੇ ਚਾਰੇ ਖੂੰਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਚਿੱਟੇ ਪੱਥਰ ਦੱਬੇ। 200 ਰੁਪਏ ਦੀ ਆਪਣੀ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਫੀਸ ਲੈ ਕੇ ਉਹ ਵਾਪਿਸ ਚਲੇ ਗਏ। ਦੁੱਖ ਘਟਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਜਾਦੂ ਦਾ ਉਲਟਾ ਹੀ ਅਸਰ ਹੋਇਆ ਉਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਮੋਰੀਆਂ ਕੈਂਚੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਅੱਗ ਦੇ ਅੰਗੁਆਰਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋਣ ਲੱਗੀਆਂ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਲਤਾ ਦੀਆਂ ਫਰਾਕਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਸਿਰਫ ਰਾਤ ਨੂੰ ਹੀ ਹੋਇਆ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਫਰਾਕਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਜਿਹੜੀਆਂ ਉਸ ਨੇ ਪਹਿਨੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਪ੍ਰੰਤੂ ਹੁਣ ਅੱਗ ਨਾਲ ਮੋਰੀਆਂ ਉਹਨਾਂ ਪੁਸ਼ਾਕਾਂ ਤੇ ਵੀ ਹੋਣ ਲੱਗੀਆਂ ਜਿਹੜੀਆਂ ਖੂੰਟੀਆਂ ਤੇ ਜਾਂ ਟੰਗਣੀਆਂ ਤੇ ਟੰਗੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆ ਸਨ। ਦੂਜੇ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅਖੀਰ ਤੱਕ ਲਤਾ ਦਿਨ ਰਾਤ ਲੀਰਾਂ ਪਹਿਨੇ 140<noinclude>{{center|140 }}</noinclude> tv6z6gnfckdijn88y8z6k0o856dkbot 250 72210 217537 2026-05-08T13:31:26Z Sifatjot Kaur 2337 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਲਤਾ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਰਹੱਸਮਈ ਪ੍ਰੇਮੀ ਉਸ ਐਤਵਾਰ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਪਾਡੂਕਾ ਵਿਖੇ ਰਾਣਾ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖੁਸ਼ ਮਾਤਾਪਿਤਾ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਪੁੱਤਰੀ ਲਤਾ ਦੀਆਂ ਦੋ ਅਖਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤਸਵੀਰਾਂ ਛਪੀਆਂ ਸਨ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217537 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sifatjot Kaur" /></noinclude>ਲਤਾ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਰਹੱਸਮਈ ਪ੍ਰੇਮੀ ਉਸ ਐਤਵਾਰ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਪਾਡੂਕਾ ਵਿਖੇ ਰਾਣਾ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖੁਸ਼ ਮਾਤਾਪਿਤਾ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਪੁੱਤਰੀ ਲਤਾ ਦੀਆਂ ਦੋ ਅਖਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤਸਵੀਰਾਂ ਛਪੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਇਹ ਵੀ ਵਰਨਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਕਪਤਾਨੀ ਕਰਕੇ ਕੋਲੰਬੋ ਦੇ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਦੀ ਤਕੜੀ ਟੀਮ ਵਿਰੁੱਧ ਕਿਵੇਂ ਨੈੱਟਬਾਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਕੂਲ ਦੀ ਟੀਮ ਨੂੰ ਜਿਤਾਇਆ ਸੀ। ਐਤਵਾਰ ਅਖਬਾਰ ਦੇ ਇੱਕ ਨੁਮਾਇੰਦੇ ਨੇ ਖੇਡ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ ਲਿਖਿਆ ਸੀ, ਲੰਬੀ ਅਤੇ ਖੂਬਸੂਰਤ ਲਤਾ ਹਰ ਇੱਕ ਦਾ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਦੀ ਸੀ। ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅਖੀਰ ਤੱਕ ਸਾਰੀ ਖੇਡ ਸਿਰਫ ਲਤਾ ਅਤੇ ਗੇਂਦ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸੀ। ਲਤਾ ਬਾਰੇ ਇਹ ਨਹੀਂ ਸੀ ਆਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਖਿਡਾਰਨ ਅਤੇ ਕਮਜੋਰ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਸਕੂਲ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਇਨਾਮ ਵੰਡ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਐਸ. ਐਸ. ਸੀ. ਜਮਾਤ ਦੇ ਸਾਰੇ ਇਨਾਮ ਜਿੱਤ ਲਏ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਸਰਬਪੱਖੀ ਨਿਪੁੰਨਤਾ ਦਾ ਦਿਲਕਸ਼ ਇਨਾਮ ਵੀ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਸੀ। ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਆਦਰਸ਼ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਵਜੋਂ ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਨਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਕੂਲ ' ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਲੜਕੀ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਦੂਜੀਆਂ ਵਿਦਿਆਰਥਣਾਂ ਬਹੁਤ ਸਤਿਕਾਰ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ। ਨਜ਼ਦੀਕ ਵਾਲੇ ਲੜਕਿਆਂ ਦੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲਤਾ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ 16ਵੇਂ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੀ ਰਾਣੀ ਵਰਗੀ ਜਾਪਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਹਿਲੀ ਪੱਚਰੀ ਕੁੜੀ ਵਜੋਂ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਦੇ ਉਸਦੀ ਲੜਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਕਾਰਨ ਲਤਾ ਦੇ ਸਕੂਲ ਨੂੰ ਕਾਫੀ ਵਿੱਤੀ ਲਾਭ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਲਤਾ ਦੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਮਨ-ਪ੍ਰਚਾਵੇ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੀਆਂ ਟਿਕਟਾਂ ਲੜਕਿਆਂ ਦੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਧੜਾਧੜ ਵਿਕੀਆਂ ਸਨ। ਉਸ ਸਕੂਲ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਲੜਕੇ ਲਤਾ ਨੂੰ ਸਟੇਜ ਤੇ ਗਾਉਂਦਾ ਸੁਣ ਕੇ ਜਾਂ ਨੱਚਦਾ ਵੇਖ ਕੇ ਇਹ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਟਿਕਟ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵਸੂਲ ਪਾ ਲਈ ਸੀ। ਲਤਾ ਪਿਤਾ ਦੀ ਲਾਡਲੀ ਸੀ ਘਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪਿਤਾ ਦੀ ਲਾਡਲੀ ਧੀ ਸੀ। ਭਾਵੇਂ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਮਹਿਕਮੇ ਵਿੱਚ ਕਲਰਕ ਵਜੋਂ ਨੌਕਰੀ ਕਰਦੇ ਰਾਣਾ ਸਿੰਘੇ ਦੀ ਆਮਦਨੀ ਕੋਈ ਬਹੁਤੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਤਾਂ ਵੀ ਉਹ ਲਤਾ ਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਦਿਲ ਨਾਲ ਖਰਚ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਦੋਵੇਂ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਆਪਣੀ ਖੂਬਸੂਰਤ ਅਤੇ ਚੁਸਤ ਧੀ ਨੂੰ ਚੰਗੀ, ਭਾਵੇਂ ਕੀਮਤੀ ਨਹੀਂ, ਪੁਸ਼ਾਕ ਵਿੱਚ ਵੇਖਕੇ ਫ਼ਖਰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਰਾਣਾ ਸਿੰਘੇ ਦੀਆਂ 12 ਅਤੇ 10 ਸਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਦੋ ਹੋਰ ਵੀ ਧੀਆਂ ਸਨ। ਉਸ ਦੇ ਕੋਈ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਲਤਾ ਦਾ ‘ਬੁਰਾ ਸਮਾਂ’ ਉਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਜਦ ਉਸਨੇ ਸਕੂਲ ਦਾ ਆਖਰੀ ਇਮਤਿਹਾਨ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੈਰ ਧਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਣਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਦਿਲੋਂ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਸ੍ਰੀਮਤੀ ਰਾਣਾ ਸਿੰਘੇ ਨੇ ਲਤਾ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਉੱਤੇ ਉਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਹੀ ਉਦਾਸੀ ਦੀ ਪਰਛਾਈਂ ਦੇਖ ਲਈ ਸੀ ਜਿਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਉਸ ਦੇ ਇਮਤਿਹਾਨ ਖਤਮ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਸਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਚੋਂ ਦਿਲਚਸਪੀ ਹੀ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ ਜਾਪਦੀ ਸੀ। ਹੁਣ ਉਸਦਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਚੀਜ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਨਾ ਰੱਖਣਾ ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸਰਗਰਮ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 139<noinclude>{{center| 139 }}</noinclude> obvno6h4ttgvrm6lc1oj6bu5lbd6lkd 250 72211 217538 2026-05-08T13:32:17Z Sifatjot Kaur 2337 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਆਖਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਮੈਨੂੰ ਭਰੋਸਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਆਪਣੇ ਵੱਲੋਂ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਹੋਰਨਾਂ ਜੀਆਂ ਨੂੰ ਨਾ ਦੱਸਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨੇੜੇ ਆਉਣ ਲਈ ਆਖਿਆ ਅਤੇ ਛੋਟਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217538 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sifatjot Kaur" /></noinclude>ਆਖਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਮੈਨੂੰ ਭਰੋਸਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਆਪਣੇ ਵੱਲੋਂ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਹੋਰਨਾਂ ਜੀਆਂ ਨੂੰ ਨਾ ਦੱਸਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨੇੜੇ ਆਉਣ ਲਈ ਆਖਿਆ ਅਤੇ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੱਤਾ। ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰੇਤ ਵੱਲੋਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਤੰਗ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਕੇਸ ਨੂੰ ਸਹੀ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਹੱਲ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ, ਹੋਰਨਾਂ ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤ ਕੱਢਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਾਂਗੂੰ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਬਹੁਤ ਅਫਸੋਸ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਭਰੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਗਰੀਬ ਕਿਸਾਨ ਨੂੰ ਚੌਂਕੀਆਂ ਆਦਿ डे ਭੂਤ ਕਢਵਾਉਣ ਲਈ 1500 ਰੁਪਏਖਰਚ ਕਰਨੇ ਪਏ। ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਦੋਲਿਸ ਸਿੰਘੇ ਨੇ ਇਸ ਮੱਦਦ ਲਈ ਸਾਡਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕੀਤਾ। ਪੋਦੀ ਅੱਹਾਮੀ ਵੱਲੋਂ ਚਾਹ ਪਾਣੀ ਪਿਲਾਏ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੀੜ ਵਿੱਚੋਂ ਦੀ ਅਸੀਂ ਨਿੱਘੀ ਵਿਦਾਇਗੀ ਲਈ। ਪ੍ਰੇਤ ਫਿਰ ਆ ਗਿਆ ਚਾਰ ਦਿਨਾਂ ਮਗਰੋਂ ਰੈਤੀਆਲਾ ਤੋਂ ਬੰਦਿਆਂ ਦੀ ਭਰੀ ਕਾਰ ਮੇਰੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ਗਾਹ ਤੇ ਆ ਪਹੁੰਚੀ। ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਮਾਂ ਮਿੱਸੀ ਨੋਨਾ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਵਾਲਾਂ ਸਮੇਤ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਤੋੜਦੀ ਮੇਰੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦੀ ਗਈ।ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੀ ਵੱਡੀ ਧੀ ਮਾਈਨੋਨਾ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਦੋਲਿਸ ਸਿੰਘ ਨੇ ਘੁੱਟ ਕੇ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਮਿੱਸੀਨੋਨਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕੁਰਸੀ ਤੇ ਬਿਠਾਇਆ ਗਿਆ। ਸਰੀਰਕ ਤੋੜ ਮਰੋੜ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਹੁੰਦੀ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਚਾਰ ਚੁਫੇਰੇ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗਾ ਅਤੇ ਅਖੀਰ ਨੂੰ ਉਹ ਡਰਾਉਣੀ ਚੀਕ ਮਾਰ ਕੇ ਡਿੱਗ ਪਈ। ਦੋਲਿਸ ਸਿੰਘੇ ਨੇ ਆਖਿਆ ਜਨਾਬ, ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰੇਤ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਹਰਕਤਾਂ ਤਾਂ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸਨ। ਪ੍ਰੰਤੂ ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰੇਤ ਘਰੇ ਹੀ ਰਹਿਣ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਬੀਤੀ ਰਾਤ ਉਹ ਪ੍ਰੇਤ ਸਾਡੀ ਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ।” ਹੁਣ ਮੈਂ ਮਾਈਨੋਨਾ ਨੂੰ ਵੱਖਰੇ ਸੱਦ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੇਰੇ ਵਾਅਦਾ ਤੋੜਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਤਾਂ ਹੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਿਛਲੇ ਚਾਰ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰ ਰਹੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਦੱਸੀ ਜਾਵੇ। ਮਾਈਨੋਨਾ ਨੇ ਚੁਪਚਾਪ ਮਨਜੂਰੀ ਪ੍ਰਗਟਾਈ। ਜਦੋਂ ਮਿੱਸੀਨੋਨਾ ਨੂੰ ਸੁਰਤ ਆਈ ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਅਤੇ ਦੋਲਿਸ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਿਉਂ 16 ਸਾਲਾਂ ਮਾਈਨੋਨਾ ਪਾਗਲ ਬਣ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਰੱਖਣ ਲਈ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮਿੱਸੀਨੋਨਾ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਸਮੇਤ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਵਾਪਸ ਚਲੀ ਗਈ। ਛਾਣ ਬੀਣ ਮਿੱਸੀਨੋਨਾ ਹਿਸਟੋਰੀਆ ਦੀ ਮਰੀਜ਼ ਬਣ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਭੂਤ ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਵਹਿਮਾਂਭਰਮਾਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਭੁਲੇਖਿਆਂ ਕਾਰਨ ਇੰਝ ਹਰਕਤਾਂ ਕਰਨੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸਨ। ਪੇਂਡੂ ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤ ਕੱਢਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਾਗੂੰ ਜਿਹੜੇ ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤ ਨੂੰ ਘਰੋਂ ਕੱਢ ਕੇ ਕਿਸੇ ਦਰੱਖਤ ਤੇ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਸਨ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਇੱਜੜ ਵਿੱਚ ਵਾੜ ਦਿੰਦੇ ਸਨ, ਮੈਂ ਪ੍ਰੇਤ ਨੂੰ ਘਰੋਂ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕੱਢਿਆ, ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਉਸ ਦੀਆਂ ਹਰਕਤਾਂ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸਨ। ਇਹ ਮਿੱਸੀਨੋਨਾ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਛੁਪਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਕੋਈ ਅਚੰਭਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਹੀ ਕਲਪਨਾ ਸਦਕਾ ਪ੍ਰੇਤ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। 138<noinclude>{{center| 138 }}</noinclude> rf7wsaphl2vahfu6u3co67fge3rtuen 250 72212 217539 2026-05-08T13:32:44Z Sifatjot Kaur 2337 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਮੈਂ 3 ਵਜੇ ਸ਼ਾਮੀਂ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ, ਦੋ ਅਖਬਾਰ ਨਵੀਸਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਫੋਟੋ-ਗ੍ਰਾਫਰ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਰੈਤੀਆਲਾ ਪਹੁੰਚਿਆ | ਪ੍ਰੇਤ ਵਾਲੇ ਘਰ ਆਂਢ-ਗੁਆਂਢ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਤੋਂ ਉਤਸੁਕ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਭੀੜ ਲੱਗੀ ਰਹਿੰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217539 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sifatjot Kaur" /></noinclude>ਮੈਂ 3 ਵਜੇ ਸ਼ਾਮੀਂ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ, ਦੋ ਅਖਬਾਰ ਨਵੀਸਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਫੋਟੋ-ਗ੍ਰਾਫਰ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਰੈਤੀਆਲਾ ਪਹੁੰਚਿਆ | ਪ੍ਰੇਤ ਵਾਲੇ ਘਰ ਆਂਢ-ਗੁਆਂਢ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਤੋਂ ਉਤਸੁਕ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਭੀੜ ਲੱਗੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਵੀ ਕੋਈ 300 ਦੇ ਕਰੀਬ ਲੋਕ ਉੱਥੇ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬਾਗ ਵਿੱਚੋ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਕਿ ਸਿਰਫ ਘਰ ਦੇ ਜੀਅ ਹੀ ਅੰਦਰ ਰਹਿਣ। ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਹਿਯੋਗ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਸ਼ੋਰ ਸ਼ਰਾਬੇ ਦੇ ਪੜਤਾਲ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਮੈਨੂੰ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮੈਂ ਇੱਕ ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਪੁੱਛ-ਗਿੱਛ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਖੋਪੇ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਹੇਠ ਇੱਕ ਸ਼ਾਂਤ ਥਾਂ ਇਸ ਕੰਮ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਪੁੱਛ-ਗਿੱਛ ਲਈ ਸੱਦਿਆ ਗਿਆ। ਕੁੱਲ ਮਿਲਾਕੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਪੰਜ ਜੀਆਂ ਤੋਂ ਪੁੱਛ-ਗਿੱਛ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਲਿਖਦੀ ਗਈ। ਪੁੱਛ-ਗਿੱਛ ਤੋਂ ਪਰਿਵਾਰਿਕ ਹਿਸਟਰੀ ਘਰੇਲੂ ਤਕਲੀਫਾਂ (ਦੁੱਖ) ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਦੋਖੀ, ਨਿੱਜੀ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਜਿਹੜੀਆਂ ਕਿ ਕੇਸ ਸਬੰਧੀ ਜਰੂਰੀ ਸਨ। ਮੈਂ ਇਸ ਗੱਲ ਤੇ ਜੋਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਸਿਰਫ ਉਹੀ ਗੱਲ ਦੱਸੀ ਜਾਵੇ, ਜਿਹੜੀ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਕੱਲੇ ਤੌਰ ਤੇ ਆਪ ਵੇਖੀ ਹੋਵੇ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਘਰ ਦੇ ਜੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕੁਝ ਗੈਬੀ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵੇਖਣ ਬਾਰੇ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਸਨ, ਪਰ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੀ ਕੋਈ ਅਜਿਹੀ ਗੈਬੀ ਘਟਨਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਵੇਖੀ ਜਿਵੇਂ ਖਿੱਲਾਂ ਦਾ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਉੱਡ ਜਾਣਾ, ਰਿੱਝੇ ਹੋਏ ਚਾਵਲਾਂ ਦਾ ਅਣਦਿੱਖ ਮੂੰਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਣਾ, ਪ੍ਰੀਤ ਵੱਲੋਂ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤਰੇ, ਜੌਂ ਅਤੇ ਸਿਗਰਟਾਂ ਭੇਟ ਕਰਨੀਆਂ, ਗੁਆਂਢੀਆਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਫਰਨੀਚਰ ਦਾ ਆਉਣਾ ਆਦਿ। ਪ੍ਰੇਮ ਪੱਤਰਾਂ ਬਾਰੇ ਜਿੱਥੋਂ ਤੱਕ ਪ੍ਰੇਤ ਦੇ ਖਤ ਲਿਖਣ ਦਾ ਸਬੰਧ ਸੀ ਮੈਂ ਇਹ ਬਹੁਤ ਸਪੱਸ਼ਟ ਸਬੂਤ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਕੰਮ ਘਰ ਦੇ ਉਸ ਜੀਅ ਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਸੀ। ਘਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜੀਆਂ ਨੂੰ ਕਾਗਜ਼ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਤੇ ਲਿਖਣ ਲਈ ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਬਿਲਕੁਲ ਹੀ ਅਨਪੜ੍ਹ ਸੀ ਦੀ ਹੱਥ ਲਿਖਤ ਪ੍ਰੇਤ ਦੇ ਖਤਾਂ ਵਾਲੀ ਲਿਖਤ ਨਾਲ ਹੂ-ਬ-ਹੂ ਮਿਲ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਦਿਮਾਗੀ ਤੌਰ ਤੇ ਅਸੰਤੁਲਿਤ ਵਿਅਕਤੀ ਵੱਲੋਂ ਸਿੰਹਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਯਤਨ ਸੀ। ਜੀਨੋਗਲਾਸੀ (Xenoglossy) ਜਾਂ ਗਲਾਸੋਲੈਲੀਆ (Glossolalia) ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਦਿਮਾਗੀ ਥਿੜਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦਿਮਾਗੀ ਤੌਰ ਤੇ ਅਸੰਤੁਲਿਤ ਵਿਅਕਤੀ ਉਹ ਭਾਸ਼ਾ ਲਿਖਣ, ਪੜਨ ਜਾਂ ਬੋਲਣ ਦੇ ਯਤਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਕਿ ਉਹ ਜਾਣਦਾ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਅਜਿਹੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਜਾਂ ਅਪ੍ਰਚਲਿਤ ਭਾਸ਼ਾ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ ਹੁੰਦੀ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਅਰਥ ਨਹੀਂ ਕੱਢੇ ਜਾ ਸਕਦੇ, ਹਾਲਾਂ ਕਿ ਕਈ ਵਾਰੀ ਉਸ ਲਿਖਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕਾ ਦੁੱਕਾ ਅਸਲੀ ਸ਼ਬਦ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਪ੍ਰੇਮ ਪੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਮਾਗੀ ਤੌਰ ਤੇ ਅਸੰਤੁਲਿਤ ਵਿਅਕਤੀ ਵੱਲੋਂ ਸਿੰਨਹਾਲੀ ਬੋਲੀ ਦੇ ਦੋ ਸ਼ਬਦ ਲਿਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੋਈ ਅਰਥ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕੱਢੇ ਜਾ ਸਕਦੇ। ਪੁੱਛ-ਗਿੱਛ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਸਬੰਧਿਤ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਹਰਕਤਾਂ ਮੁੜ ਨਾ ਕਰਨ ਲਈ 137<noinclude>{{center| 137 }}</noinclude> 57r3fo3fwrd9o70r8ktqj961z06i6es 250 72213 217540 2026-05-08T13:33:20Z Sifatjot Kaur 2337 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਲਿਆ ਕੇ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸਨ ਪਰ ਉਸ ਕੁੜੀ ਨੇ ਇਹ ਦਵਾਈਆਂ ਵਰਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਪ੍ਰੇਤ ਅਕਸਰ ਪਰੇਮ ਪੱਤਰ ਲਿਖਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਮਾਈਨੋਨਾ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਕਦੀ ਕਦੀ ਇਹ ਪੱਤਰ, ਪਰੇਤ ਰਾਹੀਂ ਮਾਈਨੋਨਾ ਦੇ ਸਿਰਹਾਣੇ ਹੇਠ ਰੱਖ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217540 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sifatjot Kaur" /></noinclude>ਲਿਆ ਕੇ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸਨ ਪਰ ਉਸ ਕੁੜੀ ਨੇ ਇਹ ਦਵਾਈਆਂ ਵਰਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਪ੍ਰੇਤ ਅਕਸਰ ਪਰੇਮ ਪੱਤਰ ਲਿਖਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਮਾਈਨੋਨਾ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਕਦੀ ਕਦੀ ਇਹ ਪੱਤਰ, ਪਰੇਤ ਰਾਹੀਂ ਮਾਈਨੋਨਾ ਦੇ ਸਿਰਹਾਣੇ ਹੇਠ ਰੱਖ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਬਲਾਊਜ਼ ਵਿੱਚ ਟੰਗ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਸਾਰੇ ਖਤ ਇਕਹਿਰੀ ਲਾਈਨਦਾਰ ਕਾਪੀ ਵਿੱਚੋਂ ਕਾਗਜ਼ ਪਾੜ੍ਹਕੇ ਲਿਖੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਭਾਵੇਂ ਖਤਾਂ ਦੇ ਅੱਖਰ ਸਿੰਹਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਰਗੇ ਹੀ ਸਨ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਨਾ ਤਾਂ ਸਮਝ ਆਉਂਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਪੜ੍ਹੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਂਗੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵੀ ਬਣਾਈਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਇੱਕ ਖਤ ਅਖਬਾਰੀ ਨੁਮਾਇੰਦੇ ਉੱਤੇ ਵੀ ਸੁੱਟਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਖਬਾਰੀ ਨੁਮਾਇੰਦੇ ਨੇ ਪਾਊਡਰ ਦਾ ਡੱਬਾ ਇੱਕ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚੋਂ ਦੂਜੇ ਕਮਰੇ ਤੱਕ ਉੱਡਦਾ ਵੀ ਵੇਖਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਖੰਡ ਵਾਲੀ ਬੋਤਲ ਫਰਸ਼ ਤੇ ਡਿੱਗਦੀ ਵੇਖੀ ਸੀ। ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਪ੍ਰੀਤ ਨੇ ਖੋਪਾ ਛਿੱਲਣ ਵਾਲਾ ਛੁਰਾ ਉਸ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਠੀਕ ਨਾ ਲੱਗਿਆ। ਉਹ ਛੁਰਾ ਬਾਰੀ ਦੀਆਂ ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਸੀਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਜ ਕੇ ਫਰਸ਼ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ ਸੀ। ਪ੍ਰੇਤ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਬੈਗ ਵਿੱਚੋਂ ਕਈ ਫਲੈਸ਼ ਬਲਬ ਵੀ ਚੋਰੀ ਕਰ ਲਏ ਸਨ। ਪ੍ਰੇਤ ਰਾਤ ਕੀ ਕਰਦਾ ਸੀ ਕਈ ਵਾਰੀ ਪ੍ਰੇਤ ਘਰ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਰਸੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਫਰਨੀਚਰ ਬਾਹਰ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਅਤੇ ਕਦੇ ਕਦੇ ਦੂਜੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਈ ਚੀਜਾਂ ਚੁੱਕ ਕੇ ਲੈ ਆਉਂਦਾ ਸੀ। ਰਾਤ ਨੂੰ ਘਰ ਦੇ ਬਸ਼ਿੰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਬਿਸਤਰਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਧੂਹ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਰਾਤੀਂ ਇੱਕ ਪ੍ਰੇਤ ਮਾਂ ਨੂੰ ਵਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਬਾਹਰ ਬੁਲਾਇਆ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਵਿਹੜੇ ਬਾਹਰ ਵਿੱਚ ਆਈ ਤਾਂ ਪ੍ਰੇਤ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਿਆ। ਕਦੇ ਕਦੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਸੌਂ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ ਤਾਂ ਤਲਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਚਾਕੂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗਰਦਨ ਤੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ। ਭੂਤ ਪ੍ਰੇਤ ਕੱਢਣ ਵਾਲੇ ਇਸ ਪ੍ਰੇਤ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਹੀ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਸਕੇ ਸਨ। ਚੌਥੇ ਦਿਨ ਇਹ ਪ੍ਰੇਤ ਫਿਰ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਹਰਕਤਾਂ ਚਾਲੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸਨ। ਇਲਾਜ ਕਰਨ ਲਈ ਰਜਾਮੰਦ ਹੋਣਾ ਅਖਬਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਤ ਵਾਲੇ ਘਰ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਪੜ੍ਹਕੇ ਮੈਂ ਸਬੰਧਿਤ ਅਖਬਾਰੀ ਨੁਮਾਇੰਦੇ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਸਵੈ ਇੱਛਾ ਪੂਰਵਕ ਇਸ ਕੇਸ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਕਰਨ ਲਈ ਖਾਹਿਸ਼ ਜ਼ਾਹਿਰ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਕਿ ਇਹ ਸਾਬਤ ਕਰ ਸਕਾਂ ਕਿ ਇਹ ਹਰਕਤਾਂ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰੇਤ ਦੀਆਂ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਸਗੋਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕਿਸੇ ਦਿਮਾਗੀ ਮਰੀਜ਼ (ਪਾਗਲ) ਦੀਆਂ ਸਨ। ਮੈਂ ਪੜਤਾਲ ਦੀ ਤਾਰੀਖ ਗੁਪਤ ਰੱਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪ੍ਰਗਟਾਈ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਉਤਸੁਕ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸਾਂ। ਪੰਜ ਜੂਨ ਨੂੰ ਮੈਂ ਕੋਲੰਬੋ ਤੋਂ 33 ਮੀਲ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਤਹਿ ਕਰਕੇ ਇਸ ਪ੍ਰੇਤ ਵਾਲੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚਿਆ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਘੰਟੇ ਪੜਤਾਲ ਕੀਤੀ। ਪੜਤਾਲ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਮੈਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਇੱਕਠੀ ਹੋਈ ਭੀੜ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਹਰਕਤਾਂ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਘਰ ਦੇ ਜੀਅ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ ਅਤੇ ਉਸ ਮੈਂਬਰ ਨੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਹਰਕਤਾਂ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਨਾ ਦੁਹਰਾਉਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ। ਇੱਕ ਭੇਦ ਮੈਂ ਕੁਝ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਨਾਮ ਗੁਪਤ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹਿਆ। ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਨਾਲ ਹੱਲ ਕੀਤੇ ਅਣਗਿਣਤ ਅਜਿਹੇ ਕੇਸਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਅਤੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੇਸ ਸੀ। 136<noinclude>{{center|136}}</noinclude> l6p286kljhhilgcjxteifj2q8qfy0h4 250 72214 217541 2026-05-08T13:34:09Z Sifatjot Kaur 2337 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰੇਤ ਪਹਿਲੀ ਜੂਨ, 1962 ਨੂੰ ਮੈਂ ਅਖਬਾਰ ਵਿੱਚ ਗੁਲਾਬ-ਸਿੰਨਹਾਲਾ ਥਾਣੇ ਦੇ ਹਲਕੇ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ ਰੈਤੀਆਲਾ ਦੇ ਇੱਕ ਘਰ ਬਾਰੇ ਕਹਾਣੀ ਪੜ੍ਹੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਤ ਆਉਂਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਬੁਰੀ ਆਤਮਾ, ਨੇਮਬੱਧੀ ਇ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217541 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sifatjot Kaur" /></noinclude>ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰੇਤ ਪਹਿਲੀ ਜੂਨ, 1962 ਨੂੰ ਮੈਂ ਅਖਬਾਰ ਵਿੱਚ ਗੁਲਾਬ-ਸਿੰਨਹਾਲਾ ਥਾਣੇ ਦੇ ਹਲਕੇ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ ਰੈਤੀਆਲਾ ਦੇ ਇੱਕ ਘਰ ਬਾਰੇ ਕਹਾਣੀ ਪੜ੍ਹੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਤ ਆਉਂਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਬੁਰੀ ਆਤਮਾ, ਨੇਮਬੱਧੀ ਇੱਕ ਕੁਆਰੀ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਖਤ ਲਿਖਿਆ ਕਰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਰਕਤਾਂ ਲਈ ਵੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਸੀ। 31 ਮਈ, 1962 ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਅਖਬਾਰ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦੇ ਨੇ ਇਸ ਘਰ ਦਾ ਫੇਰਾ ਪਾਇਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਉੱਤੇ ਖੋਪਾ ਪਾੜਨ ਵਾਲਾ ਛੁਰਾ ਸੁੱਟਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਪਿੱਠ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕ ਮਚਕੋੜਿਆ ਹੋਇਆ ਖਤ ਵੀ ਸੁੱਟਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਭੂਤਾਂ-ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਕੱਢਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪਿਛਲੇ ਚਾਰ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਭਜਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਕਈ ਅਸਫਲ ਯਤਨ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਘਰ ਦੇ ਜੀਅ ਲਗਾਤਾਰ ਡਰ ਅਤੇ ਸਹਿਮ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਗੁਜ਼ਾਰਦੇ ਸਨ, ਕਿਉਂਦਖ਼ ਅਕਸਰ ਇਹ ਆਤਮਾ ਮਾਰ ਪਿਟਾਈ ਤੇ ਉਤਾਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। 62 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਬੁੱਢਾ ਕਿਸਾਨ ਦੇਲਗਾਹਾਗੇ ਪੋਦੀ ਅੱਪੂਹਾਮੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਮਿੱਸੀ ਨੋਨਾ ਇਸ ਘਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਦੋ ਧੀਆਂ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਪ੍ਰੇਤ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਅਤੇ ਹਰਕਤਾਂ ਬਾਰੇ ਉਸ ਸਾਲ ਜਨਵਰੀ ਵਿੱਚ ਉਦੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਅਲਮਾਰੀ ਦੇ ਖਾਨੇ ਵਿੱਚੋਂ ਪੈਸੇ ਗੁੰਮ ਹੋ ਗਏ। ਸ਼ਰਾਰਤ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਪਲਾਇਨ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਹਰਕਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੁੰਦਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਭੂਤ ਨੇ ਪੱਥਰ ਮਾਰਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਉਹ ਮੇਜ਼ ਕੁਰਸੀਆਂ ਖਿੰਡਾ-ਪੁੰਡਾ ਦਿੰਦਾ, ਬਰਤਨ ਫਰਸ਼ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੰਦਾ ਅਤੇ ਕੰਧਾਂ ਉੱਤੇ ਤਸਵੀਰਾਂ ਬਣਾ ਦਿੰਦਾ। ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਚਾਵਲਾਂ ਦਾ ਰਾਸ਼ਨ ਕਾਰਡ ਪਾੜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਟੱਬਰ ਆਪਣਾ ਹਫ਼ਤਾਵਾਰ ਰਾਸ਼ਨ ਵੀ ਨਾ ਲੈ ਸਕਿਆ। ਜਦੋਂ ਮੁਲਕ ਵਿੱਚ ਸੁੱਕੀ ਮੱਛੀ ਦੀ ਕਿੱਲਤ ਸੀ, ਤਾਂ ਪ੍ਰੇਤ ਇਸ ਘਰੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆਂ ਮੱਛੀਆਂ ਲਿਆ ਕੇ ਦਿੰਦਾ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੀ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਸਵਾਦ ਵੇਖਣ ਦਾ ਹੌਂਸਲਾ ਨਾ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ ਖਾਣਾ ਪੱਕ ਜਾਂਦਾ ਤਾਂ ਪ੍ਰੇਤ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਜੀ ਭਰ ਕੇ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦਾ ਸੀ। ਪੋਦੀ ਅੱਹਾਮੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੀ ਸੀ ਕਿ ਉਸਨੇ ਕਈ ਵਾਰੀ ਅਣਦਿੱਖ ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਪਲੇਟ ਵਿੱਚ ਚਾਵਲ ਪਾਉਂਦੇ ਵੇਖਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਕਈ ਵਾਰੀ ਪਲੇਟ ਵਿੱਚੋਂ ਅਣਦਿੱਖ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਵੀ ਵੇਖੇ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਸਵੇਰੇ ਖਿੱਲਾਂ ਭੁੰਨੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ ਤਾਂ ਕੜਾਹੀ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਖਿੱਲ ਉੱਡੀ ਅਤੇ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਡਿੱਗੀ। ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਘਰ ਦੇ ਬਸ਼ਿੰਦਿਆਂ ਨੇ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਰਜਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਖਿੱਲਾਂ ਛੁਪਾਈਆਂ ਹੋਈਆ ਵੀ ਵੇਖੀਆਂ ਸਨ। ਘਰ ਆਏ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪਰੇਤ ਸੰਤਰੇ, ਜੌਂ ਅਤੇ ਸਿਗਰਟਾਂ ਭੇਂਟ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਸਾਫ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਬੋਤਲਾਂ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਅੱਗੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਜਾਂ ਫਰਸ਼ ਤੇ ਰੋੜ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ, ਪਰ ਕੋਈ ਵੀ ਬੰਦਾ ਅਜਿਹਾ ਕਰਦਾ ਵਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਸੀ ਦਿੰਦਾ। ਪਰੇਮ ਪੱਤਰ ਪ੍ਰੇਤ ਪੋਦੀ ਅੱਹਾਮੀ ਦੀ ਵੱਡੀ ਕੁਆਰੀ 16 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਲੜਕੀ ਮਾਈਨੋਨਾ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਬਿਮਾਰ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਤਾਂ ਇਸ ਪ੍ਰੇਤ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਦੇਸੀ ਦਵਾਈਆਂ 135<noinclude>{{center| 135 }}</noinclude> ql8qamlws871tyiabhsbunxpo7jd6ra 250 72215 217542 2026-05-08T13:34:56Z Sifatjot Kaur 2337 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਨਾ ਸਮਝੀਆਂ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਰਕਤਾਂ ਨੂੰ, ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ, ਅਕਸਰ ਕਿਸੇ ਭੂਤ ਪ੍ਰੇਤ ਦੀ ਕਰਨੀ ਮੰਨ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਜਿਹਾ ਭੂਤ ਪ੍ਰੇਤ ਅਕਸਰ ਅਸਲੀਅਤ ਵਿੱਚ ਕਿ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217542 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sifatjot Kaur" /></noinclude>ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਨਾ ਸਮਝੀਆਂ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਰਕਤਾਂ ਨੂੰ, ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ, ਅਕਸਰ ਕਿਸੇ ਭੂਤ ਪ੍ਰੇਤ ਦੀ ਕਰਨੀ ਮੰਨ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਜਿਹਾ ਭੂਤ ਪ੍ਰੇਤ ਅਕਸਰ ਅਸਲੀਅਤ ਵਿੱਚ ਕਿੱਧਰੇ ਹੁੰਦਾ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਘਬਰਾਏ ਹੋਏ ਅਤੇ ਉਤੇਜਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਨੂੰ ਕੋਈ ਅਹਿਮੀਅਤ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਅੱਜ ਮੇਰੀ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਜਾਂਚ ਪੜਤਾਲ ਦੌਰਾਨ ਨਾ ਤਾਂ ਅਰਨ ਸਿੰਘੇ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਪੋਦੀ ਹੈਮੀ ਨੇ ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੀ ਗੈਰ- ਕੁਦਰਤੀ ਘਟਨਾ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਸਤੂਆਂ ਦਾ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਉੱਡਣਾ, ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਹੱਥ, ਅਦਿੱਖ ਮੂੰਹ, ਪਰੇਮਾਵਾਥੀ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਭੂਤ ਆਦਿ।”<noinclude>{{center| 134 }}</noinclude> f6e3s9533qq31yd8admhve4zk5b8q8o 217548 217542 2026-05-08T13:47:25Z Sifatjot Kaur 2337 /* ਸੋਧਣਾ */ 217548 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sifatjot Kaur" /></noinclude>ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਨਾ ਸਮਝੀਆਂ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਰਕਤਾਂ ਨੂੰ, ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ, ਅਕਸਰ ਕਿਸੇ ਭੂਤ ਪ੍ਰੇਤ ਦੀ ਕਰਨੀ ਮੰਨ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਜਿਹਾ ਭੂਤ ਪ੍ਰੇਤ ਅਕਸਰ ਅਸਲੀਅਤ ਵਿੱਚ ਕਿੱਧਰੇ ਹੁੰਦਾ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਘਬਰਾਏ ਹੋਏ ਅਤੇ ਉਤੇਜਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਨੂੰ ਕੋਈ ਅਹਿਮੀਅਤ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ। {{center|ਅੱਜ ਮੇਰੀ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਜਾਂਚ ਪੜਤਾਲ ਦੌਰਾਨ ਨਾ ਤਾਂ ਅਰਨ ਸਿੰਘੇ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਪੋਦੀ ਹੈਮੀ ਨੇਕਿਸੇ ਅਜਿਹੀ ਗੈਰ-ਕੁਦਰਤੀ ਘਟਨਾ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਸਤੂਆਂ ਦਾ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਉੱਡਣਾ, ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਹੱਥ, ਅਦਿੱਖ ਮੂੰਹ, ਪਰੇਮਾਵਾਥੀ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਭੂਤ ਆਦਿ।” }}<noinclude>{{center| 134 }}</noinclude> n46jvv7dgwotp9az9lqmvuua0lm4vji 217549 217548 2026-05-08T13:48:04Z Sifatjot Kaur 2337 217549 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sifatjot Kaur" /></noinclude>ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਨਾ ਸਮਝੀਆਂ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਰਕਤਾਂ ਨੂੰ, ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ, ਅਕਸਰ ਕਿਸੇ ਭੂਤ ਪ੍ਰੇਤ ਦੀ ਕਰਨੀ ਮੰਨ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਜਿਹਾ ਭੂਤ ਪ੍ਰੇਤ ਅਕਸਰ ਅਸਲੀਅਤ ਵਿੱਚ ਕਿੱਧਰੇ ਹੁੰਦਾ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਘਬਰਾਏ ਹੋਏ ਅਤੇ ਉਤੇਜਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਨੂੰ ਕੋਈ ਅਹਿਮੀਅਤ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ। {{center|ਅੱਜ ਮੇਰੀ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਜਾਂਚ ਪੜਤਾਲ ਦੌਰਾਨ ਨਾ ਤਾਂ ਅਰਨ ਸਿੰਘੇ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਪੋਦੀ ਹੈਮੀ ਨੇਕਿਸੇ ਅਜਿਹੀ ਗੈਰ-ਕੁਦਰਤੀ ਘਟਨਾ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਸਤੂਆਂ ਦਾ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਉੱਡਣਾ, ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਹੱਥ, ਅਦਿੱਖ ਮੂੰਹ, ਪਰੇਮਾਵਾਥੀ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਭੂਤ ਆਦਿ।” }}<noinclude>{{center| 134 }}</noinclude> lgx3jpogfuydd8qia3rnp1ecpme1qhk 217550 217549 2026-05-08T13:48:27Z Sifatjot Kaur 2337 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ 217550 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sifatjot Kaur" /></noinclude>ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਨਾ ਸਮਝੀਆਂ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਰਕਤਾਂ ਨੂੰ, ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ, ਅਕਸਰ ਕਿਸੇ ਭੂਤ ਪ੍ਰੇਤ ਦੀ ਕਰਨੀ ਮੰਨ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਜਿਹਾ ਭੂਤ ਪ੍ਰੇਤ ਅਕਸਰ ਅਸਲੀਅਤ ਵਿੱਚ ਕਿੱਧਰੇ ਹੁੰਦਾ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਘਬਰਾਏ ਹੋਏ ਅਤੇ ਉਤੇਜਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਨੂੰ ਕੋਈ ਅਹਿਮੀਅਤ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ। {{center|ਅੱਜ ਮੇਰੀ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਜਾਂਚ ਪੜਤਾਲ ਦੌਰਾਨ ਨਾ ਤਾਂ ਅਰਨ ਸਿੰਘੇ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਪੋਦੀ ਹੈਮੀ ਨੇਕਿਸੇ ਅਜਿਹੀ ਗੈਰ-ਕੁਦਰਤੀ ਘਟਨਾ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਸਤੂਆਂ ਦਾ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਉੱਡਣਾ, ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਹੱਥ, ਅਦਿੱਖ ਮੂੰਹ, ਪਰੇਮਾਵਾਥੀ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਭੂਤ ਆਦਿ।” }}<noinclude>{{center| 134 }}</noinclude> jm88zr23opb3m7g5r5dh9mk078bq5t6 250 72216 217543 2026-05-08T13:35:58Z Sifatjot Kaur 2337 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਵੱਲੋਂ ਭਰਵੇਂ ਸੁਆਗਤ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਪਏ। ਮਿਸਟਰ ਗੁਣਾਸ਼ੇਖਰ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਖਾਸ ਬੇਨਤੀ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਅਸੀਂ ਉਸ ਦੀ ਮਾਈਗੋਡਾ ਮਹਾਂਵਿਦਿਆਲੇ ਵਿਖੇ ਕੋਠੀ ਵਿੱਚ ਕੁੱਝ ਮਿੰਟਾਂ ਲਈ ਰੁਕ ਗਏ। ਵਿ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217543 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sifatjot Kaur" /></noinclude>ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਵੱਲੋਂ ਭਰਵੇਂ ਸੁਆਗਤ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਪਏ। ਮਿਸਟਰ ਗੁਣਾਸ਼ੇਖਰ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਖਾਸ ਬੇਨਤੀ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਅਸੀਂ ਉਸ ਦੀ ਮਾਈਗੋਡਾ ਮਹਾਂਵਿਦਿਆਲੇ ਵਿਖੇ ਕੋਠੀ ਵਿੱਚ ਕੁੱਝ ਮਿੰਟਾਂ ਲਈ ਰੁਕ ਗਏ। ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਗੁਣਾਸ਼ੇਖਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਵੱਲੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਚਾਹ ਪੀਂਦੇ ਸਮੇਂ, ਮੈਂ ਟੋਲੀ ਦੇ ਦੂਜੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪਰੇਮਾਵਾਬੀ ਇੰਝ ਕਿਵੇਂ ਪਾਗਲ ਭੂਤ ਬਣ ਗਈ ਸੀ। “ਇਹ ਜਾਣ ਲੈਣਾ ਕਿ ਜਿਹੜੇ ਮਾਂ ਬਾਪ ਨੂੰ ਉਹ ਇੰਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀ ਸੀ ਉਸਦੇ ਮਾਂ ਬਾਪ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਪਰੇਮਾਵਾਥੀ ਦੀ ਉਮਰ ਦੀ ਲੜਕੀ ਵਾਸਤੇ ਇੱਕ ਦਿਮਾਗੀ ਸਦਮਾ ਸੀ। ਜਵਾਨੀ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਲੜਕੀ ਲਈ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਘਾਟ ਦਾ ਮਾਨਸਿਕ ਦੁੱਖ, ਜਵਾਨ ਲੜਕੀ ਦੇ ਆਪਣੇ ਕਾਮੁਕ ਪਰੇਮੀ ਦੀ ਘਾਟ ਜਿੰਨਾ ਹੀ ਡੂੰਘਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮਾਨਸਿਕ ਦੁੱਖ ਵਿਗਾੜ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਪਾਗਲ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਸ਼ਾਇਦ ਅਰਨ ਸਿੰਘੇ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਇਸ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਆਂਢੀਆਂ ਗੁਆਢੀਆਂ ਤੋਂ ਇਕਾਂਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਕਰਕੇ ਪਾਲਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਇਸਨੂੰ ਇਸਦੇ ਅਸਲੀ ਮਾਂ ਬਾਪ ਬਾਰੇ ਨਾ ਦੱਸ ਦੇਣ। ਇਸ ਇਕਾਂਤ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬਨਾਵਟੀ ਅੰਤਰਮੁਖੀ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਪਰੇਮਾਵਾਥੀ ਆਪਣੇ ਸਕੂਲ ਦੀਆਂ ਹੋਰਨਾਂ ਕੁੜੀਆਂ ਵਾਂਗੂੰ ਲੱਗਣ ਲਈ ਆਪਣੀ ਅਚੇਤ ਇੱਛਾ ਪੂਰਤੀ ਵਾਸਤੇ ਖੁਦ ਹੀ ਆਪਣੇ ਵਾਲ ਕੱਟਿਆ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਭਾਵੇਂ ਉਸਦੀ ਸਰੀਰਕ ਉਮਰ 12 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ ਪਰ ਉਹ ਦਿਮਾਗੀ ਤੌਰ ਤੇ 6 ਜਾਂ 7 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੀ ਹੀ ਸੀ। ਛੇ ਸੱਤ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਦੀਆਂ ਹੋਰਨਾਂ ਕੁੜੀਆਂ ਵਾਂਗੂੰ ਉਹ ਵੀ ਗੁੱਡੀਆਂ ਨਾਲ ਖੇਡਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਇੰਝ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਰਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾੜੀਆਂ ਪਾੜਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਤੋਂ ਗੁੱਡੀਆਂ ਬਣਾਉਂਦੀ ਸੀ। ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਪੱਛੜਿਆਪਨ ਉਸਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਬੁੱਧੀ ਕਾਰਨ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਵੱਲੋਂ ਜਦੋਂ ਉਹ ਅਜੇ ਬੱਚੇਦਾਨੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸੀ ਗਰਭਪਾਤ ਕਰਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਤੋਂ ਮੈਂ ਇਹ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪੰਦਰਾਂ ਦਿਨ ਉਸ ਵੱਲ ਕੋਈ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਸੀ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਅਣਚਾਹੇ ਬੱਚੇ ਵਾਂਗ ਧਿਰਕਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਪੱਛੜਿਆ ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਉਸਦੀਆਂ ਬੱਚਿਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਉਸਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਮੁੱਢਲੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਖੁਰਾਕ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ ਹੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਹੁਣ ਉਹ ਕਿਸ ਹੱਦ ਤੱਕ ਆਮ ਵਰਗੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਅਰਨ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਹੁਸ਼ਿਆਰੀ ਅਤੇ ਸਮਝਦਾਰੀ ਵਾਲੇ ਵਤੀਰੇ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਯਕੀਨ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਡਰ ਅਤੇ ਘਬਰਾਹਟ ਨਾਲ ਮਾਪਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਦੱਸੀਆਂ ਗਈਆਂ ਨਾ ਮੰਨਣਯੋਗ ਕਲਪਿਤ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁਣਦੇ ਰਹੇ ਹੋਵੋਗੇ ਜੋ ਕੁੱਝ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਕੋਈ ਅਹਿਮੀਅਤ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ। ਮੈਂ ਜਿੱਥੇ ਕਿਤੇ ਵੀ ਜਾਂਚ ਪੜਤਾਲ ਲਈ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਨਾ ਮੰਨਣਯੋਗ ਕਲਪਿਤ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਕਸਰ ਸੁਣਨੀਆਂ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਘਰ ਦੇ ਮੈਂਬਰ, ਜਿਹੜੇ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਘਰ ਭੂਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਕਸਰ ਡਰ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਹੇਠ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਸਵੈਧੋਖੇ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ 133<noinclude>{{center| 133}}</noinclude> rgvy2q9utuhkt9qs8jrw275hdpskiur 250 72217 217544 2026-05-08T13:37:03Z Sifatjot Kaur 2337 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪੋਦੀ ਹੈਮੀ ਬਾਂਝ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪਰੇਮਾਵਾਥੀ ਨੂੰ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਅਜੇ 15 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਸੀ, ਗੋਦ ਲੈ ਲਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੁੜੀ ਦੇ ਅਸਲੀ ਪਿਓ ਦਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਅਸਲੀ ਮਾਂ ਨਹੀਂ ਸੀ ਚਾਹੁੰਦੀ ਕਿ ਇਹ ਜਿੰਦਾ ਰਹ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217544 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sifatjot Kaur" /></noinclude>ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪੋਦੀ ਹੈਮੀ ਬਾਂਝ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪਰੇਮਾਵਾਥੀ ਨੂੰ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਅਜੇ 15 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਸੀ, ਗੋਦ ਲੈ ਲਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੁੜੀ ਦੇ ਅਸਲੀ ਪਿਓ ਦਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਅਸਲੀ ਮਾਂ ਨਹੀਂ ਸੀ ਚਾਹੁੰਦੀ ਕਿ ਇਹ ਜਿੰਦਾ ਰਹੇ। ਹੁਣ ਪਰੇਮਾਵਾਥੀ ਦੀ ਉਮਰ 12 ਸਾਲ ਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਪਿੱਛੇ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਉਸਦੀ ਉਮਰ 12 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਅਜੇ ਤੀਜੀ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੈ। ਆਵਦੇ ਹਮ ਉਮਰਾਂ ਵਰਗੀ ਉਸਦੀ ਸਿਹਤ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਅਜੇ ਉਹ ਜਵਾਨ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਪਰੇਮਾਵਾਥੀ ਦੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਗੁਆਂਢ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸਹੇਲੀਆਂ ਜਾਂ ਦੋਸਤ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਉਹ ਦੂਜੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਬੱਚੇ, ਪੋਦੀ ਹੈਮੀ ਅਨੁਸਾਰ ਜਿਹੜੇ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਲੇ ਗਏ ਹਨ, ਇਸ ਘਰੇ ਨਹੀਂ ਵੜਨ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਤਾਂ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਬੱਚੀ ਵਿਗੜ ਨਾ ਜਾਵੇ।” ਪਰੇਮਾਵਾਥੀ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਇਹ ਨਹੀਂ ਸੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਗੋਦ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਬੱਚੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਪਾਲਿਆ ਪੋਸਿਆ ਸੀ। ਕੋਈ ਅੱਠ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਉਹ ਸਕੂਲੋਂ ਰੋਂਦੀ ਹੋਈ ਘਰੇ ਵਾਪਸ ਆਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਸਦੇ ਹਮਜਮਾਤੀ ਉਸਨੂੰ ਇਹ ਆਖਕੇ ਚਿੜਾਉਂਦੇ ਸਨ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਗੋਦ ਲਈ ਬੱਚੀ ਹੈ। ਪ੍ਰੰਤੂ ਅਰਨ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਪੋਦੀ ਹੈਮੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਚੁੱਪ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਕੁੜੀਆਂ ਝੂਠ ਬੋਲਦੀਆਂ ਸਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਕੂਲ ਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਚਿੜਾਉਂਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ, ਉਸਨੇ ਸਕੂਲ ਨੂੰ ਨਫ਼ਰਤ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ ਜਾਣੋਂ ਨਾਂਹ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਪਰੇਮਾਵਾਥੀ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਪਰੇਮਾਵਾਥੀ ਤੋਂ ਪੁੱਛ ਗਿੱਛ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਮੈਂ ਇੱਕ ਬਿਲਕੁੱਲ ਵੱਖਰਾ ਹੀ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ। ਮੈਂ ਉਸ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਨਰਮ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਭਰੇ ਲਹਿਜੇ ਵਿੱਚ ਚੇਹਰੇ ਤੇ ਮੁਸਕਰਾਹਟ ਲਿਆਕੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ। ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਮੇਰੇ ਨੱਕ ਤੇ ਵੇਖਣ ਲਈ ਆਖਿਆ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਤੇ ਮੈਂ, ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਗੁਣਾਸ਼ੇਖਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਬਾਕੀ ਸਭ ਨੂੰ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਲਈ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ। ਕਰੀਬ ਤੀਹ ਮਿੰਟਾਂ ਮਗਰੋਂ ਪਰੇਮਾਵਾਥੀ ਨੂੰ ਵੀ ਬਾਹਰ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਫ਼ੇਰ ਅੰਦਰ ਬੁਲਾ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਦਸ ਮਿੰਟਾਂ ਬਾਅਦ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਬਾਹਰ ਆ ਗਏ। ਮੈਂ ਵਿਹੜੇ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿੱਕਲ ਕੇ ਬਗੀਚੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਭੀੜ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਮੈਂ ਆਖਿਆ, “ਅੱਜ ਤੋਂ ਇਸ ਘਰੇ ਕੋਈ ਕਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਅਰਨ ਸਿੰਘੇ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਭੂਤ ਪ੍ਰੇਤ ਕੱਢਣ ਵਾਲੇ ਸਿਆਣਿਆਂ ਤੇ ਖਰਚ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ, ਉਸ ਭੂਤ ਨੂੰ ਘਰੋਂ ਭਜਾਉਣ ਲਈ, ਜਿਹੜਾ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕਿਧਰੇ ਹੈ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਜਿਹੜੀਆਂ ਵਾਰਦਾਤਾਂ ਇਸ ਘਰੇ ਹੋਈਆ ਹਨ, ਉਹ ਦਿਮਾਗੀ ਤੌਰ ਤੇ ਬਿਮਾਰ ਘਰ ਦੇ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਦੀਆਂ ਹਰਕਤਾਂ ਸਨ। ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਨਾ ਕਰਨ ਦਾ ਮੈਨੂੰ ਵਾਅਦਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਜੇ ਦੁਬਾਰਾ ਤਕਲੀਫ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਇਲਾਜ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਮਾਨਸਿਕ ਚਿਕਿਤਸਾ ਦੇ ਮਾਹਰ ਪਾਸੋਂ ਠੀਕ ਕਰਵਾਉਣਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚੌਂਕੀਆਂ ਲਗਵਾਉਣਾ ਨਹੀਂ। ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਦਿ ਕਾਲ ਸਮੇਂ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗੀ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ‘ਬੁਰੀਆਂ ਰੂਹਾਂ’ ਦੀ ਜਕੜ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਇਲਾਜ ਜਾਦੂ-ਟੂਣੇ ਸਨ। ਅੱਜ ਸਿਰਫ ਉਹੀ ਵਿਅਕਤੀ ਜਿਹਨਾਂ ਦੇ ਦਿਮਾਗ ਅਜੇ ਵੀ ਆਦਿ ਕਾਲ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਹੀ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਏ ਹਨ, ਅਜਿਹੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਜਾਦੂ-ਟੂਣੇ ਕਰਨਗੇ।” 132<noinclude>{{center| 132}}</noinclude> 135161i91heh2zb9y3qa2ovhgr9tfxh 250 72218 217545 2026-05-08T13:38:02Z Sifatjot Kaur 2337 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਘਰੇਲੂ ਵਸਤੂਆਂ “ਮੇਰੀਆਂ ਕਈ ਸਾੜੀਆਂ ਅਤੇ ਪਰੇਮਾਵਾਥੀ ਦੀਆਂ ਕਈ ਫਰਾਕਾਂ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਅਲਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਜਿੰਦਾ ਲਾਕੇ ਬੰਦ ਕੀਤੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਭੂਤ ਨੇ ਪਾੜ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸਨ," ਪੈਂਦੀ ਹੈਮੀ ਦੱਸਦੀ ਗਈ, “ਭੂਤ ਮੇਰੀਆਂ ਸਾੜ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217545 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sifatjot Kaur" /></noinclude>ਘਰੇਲੂ ਵਸਤੂਆਂ “ਮੇਰੀਆਂ ਕਈ ਸਾੜੀਆਂ ਅਤੇ ਪਰੇਮਾਵਾਥੀ ਦੀਆਂ ਕਈ ਫਰਾਕਾਂ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਅਲਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਜਿੰਦਾ ਲਾਕੇ ਬੰਦ ਕੀਤੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਭੂਤ ਨੇ ਪਾੜ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸਨ," ਪੈਂਦੀ ਹੈਮੀ ਦੱਸਦੀ ਗਈ, “ਭੂਤ ਮੇਰੀਆਂ ਸਾੜੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਲੀਰਾਂ ਪਾੜਕੇ ਗੁੱਡੀਆਂ ਬਣਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਲੀਰਾਂ ਜਾਕਟਾਂ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਲਾਲ ਮਿਰਚਾਂ, ਲੂਣ ਅਤੇ ਚੂਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਨਾਰੀਅਲ ਫਰਸ਼ ਤੇ ਖਿਲਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਈ ਵਾਰੀ ਸਾਨੂੰ ਭੁੱਖੇ ਹੀ ਸੌਂ ਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਬਲਦੇ ਹੋਏ ਚੌਲਾਂ ਦੇ ਬਰਤਨ ਵਿੱਚ ਰੇਤ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਹੱਥਾਂ (ਸਿਰਫ ਪੰਜੇ ਹੀ) ਨੇ ਪਰੇਮਾਵਾਥੀ ਕੋਲੋਂ ਚੌਲਾਂ ਦੀ ਪਲੇਟ ਖੋ ਲਈ ਸੀ। ਜਿਹੜੇ ਕੱਪੜੇ ਅਲਮਾਰੀ ਵਿੱਚੋ ਗੁਆਚੇ ਸਨ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਛੱਤ ਤੋਂ ਮਿਲ ਗਏ ਸਨ। ਭੂਤ ਇਹ ਹਦਾਇਤਾਂ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਪੱਤਰ ਵੀ ਸੁੱਟ ਦਿੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਗੁੱਡੀਆਂ ਕਿਵੇਂ ਸੰਭਾਲੀਆਂ ਜਾਣ। ਜਦੋਂ ਪਰੇਮਾਵਾਥੀ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਮਾਮੇ ਰਾਣਾ ਸਿੰਘ ਦਾ ਘਰੇ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਭੂਤ ਵੀ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਉੱਥੇ ਸੀ ਤਾਂ ਰਾਣਾ ਸਿੰਘੇ ਦੇ ਮੇਜ ਤੇ ਭੂਤ ਨੇ ਧਮਕੀ ਭਰਿਆ ਖਤ ਸੁੱਟਿਆ ਕਿ ਜੇ ਪਰੇਮਾਵਾਥੀ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਨਾ ਭੇਜਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਟਾਈਮ ਪੀਸ ਤੋੜ ਦੇਵੇਗਾ| ਕੰਧ ਅਤੇ ਪਲੰਘ ਵਿਚਕਾਰ ਦੇ ਕੇ ਭੂਤ ਨੇ ਰਾਣਾ ਸਿੰਘੇ ਦੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਦੁੱਧ ਵਾਲੀ ਸ਼ੀਸ਼ੀ ਭੰਨ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਰਬੜ ਦੇ ਜੰਮ ਰਹੇ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਰਬੜ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੇ ਬੀਜ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਾਂ ਬਾਹਰ ਲੋਕ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਤਾਂ ਭੂਤ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪੱਥਰ ਮਾਰਦਾ ਸੀ। ਕਈ ਵਾਰ ਜਾਣ ਪਛਾਣ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਬਾਰੇ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਲਿਖੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ।” ਜਾਂਚ ਪੜਤਾਲ ਘਰ ਅੰਦਰ ਦਾਖਲ ਹੋ ਰਹੀ ਏਨੀ ਵੱਡੀ ਭੀੜ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਰੱਖਣਾ ਔਖਾ ਕੰਮ ਸੀ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਉਸ ਭੂਤ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਸਨ, ਜਿਹੜਾ ਮੈਂ ਫੜਨਾ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਈ ਇਹ ਸੋਚਦੇ ਹੋਣਗੇ ਕਿ ਮੈਂ ਘਰ ਵਿੱਚੋਂ ਭੂਤ ਨੂੰ ਗਲੋਂ ਫੜੀ ਬਾਹਰ ਆਵਾਂਗਾ। ਜਿੰਨੀ ਦੇਰ ਤੱਕ ਭੀੜ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਜਾਂਚ ਪੜਤਾਲ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਸੀ ਮੈਂ ਅੰਦਰਲੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਬੈਠਕੇ ਆਪਣੀ ਜਾਂਚ ਪੜਤਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਮੈਂ ਉਸ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਸਿਰਫ ਤਿੰਨ ਜਣੇ ਹੋਰ ਰਹਿਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਤਿਲਕਰਤਨੇ ਸਟੈਨੋ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਅਤੇ ਮਾਈਗੋਡਾ ਮਹਾਂਵਿਦਿਆਲੇ ਦਾ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਮਿਸਟਰ ਗੁਣਾਸ਼ੇਖਰ ਦੋ ਭਾਸ਼ੀਏ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ। ਘਰ ਦੇ ਤਿੰਨ ਮੈਂਬਰ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਮੇਰੇ ਵੱਲੋ ਪੁੱਛ ਪੜਤਾਲ ਲਈ ਸੱਦੇ ਗਏ। ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਜਣੇ ਤੋਂ ਪੁੱਛ ਗਿੱਛ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਦੂਜੇ ਦੋ ਬਾਹਰਲੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਮੈਂ ਇਸ ਗੱਲ ਤੇ ਵੀ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਸਿਰਫ ਉਹ ਹੀ ਗੱਲ ਕਰਨ, ਜਿਹੜੀ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਖੁਦ ਵੇਖੀ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਚੀਜ਼ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਨਾ ਕਰਨ, ਜਿਹੜੀ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਸੁਣੀ ਹੋਵੇ। ਮੈਂ ਅਰਨ ਸਿੰਘ ਤੋ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ ਪਰੇਮਾਵਾਥੀ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਪੜਤਾਲ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਜਾਂਚ ਪੜਤਾਲ ਦੌਰਾਨ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਤੱਥ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ। ਸਬੂਤ ਅਰਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਉਮਰ 62 ਸਾਲ ਅਤੇ ਪੋਦੀ ਹੈਮੀ ਦੀ 54 ਸਾਲ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ 1948<noinclude>{{center|131 }}</noinclude> lmnjtjd2uosv3txdofdq8s3z6cco6mv 250 72219 217546 2026-05-08T13:38:33Z Sifatjot Kaur 2337 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਅਰਨ ਸਿੰਘੇ ਦਾ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਅਤੇ ਨਵਾਂ ਘਰ ਰਬੜ ਦੇ ਦਰੱਖ਼ਤਾਂ ਦੇ ਪਲਾਟ ਦੇ ਵਿੱਚਕਾਰ ਸਥਿੱਤ ਸੀ। ਘਰੇ ਵੜਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਿਹੜੀ ਚੀਜ਼ ਅਸੀਂ ਵੇਖੀ, ਉਹ ਸੀ ਸਾਹਮਣੀ ਕੰਧ ਉੱਤੇ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਅੱਖਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੰਨਹਾਲੀ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217546 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sifatjot Kaur" /></noinclude>ਅਰਨ ਸਿੰਘੇ ਦਾ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਅਤੇ ਨਵਾਂ ਘਰ ਰਬੜ ਦੇ ਦਰੱਖ਼ਤਾਂ ਦੇ ਪਲਾਟ ਦੇ ਵਿੱਚਕਾਰ ਸਥਿੱਤ ਸੀ। ਘਰੇ ਵੜਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਿਹੜੀ ਚੀਜ਼ ਅਸੀਂ ਵੇਖੀ, ਉਹ ਸੀ ਸਾਹਮਣੀ ਕੰਧ ਉੱਤੇ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਅੱਖਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੰਨਹਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ‘ਇਸ ਘਰੇ ਭੂਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਅਰਨ ਸਿੰਘੇ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, “ਇਹ ਭੂਤ ਨੇ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਲਿਖਿਆ ਸੀ, ਘਰ ਅੰਦਰ ਕੰਧਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਲਿਖਤਾਂ ਹਨ।” ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਅੰਦਰ ਲੈ ਗਿਆ। ਅਸੀਂ ਵੱਡੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਜਾ ਵੜੇ। ਕੋਲੇ ਨਾਲ ਕਮਰੇ ਦੀਆਂ ਚਾਰੇ ਕੰਧਾਂ ਲਿਖਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਪਈਆਂ ਸਨ, ਪਰ ਕਿਧਰੇ ਅੰਗਰੇਜੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਵੀ ਝਰੀਟੇ ਪਏ ਸਨ। ਅੰਗਰੇਜੀ ਦੇ ਕਈ ਸ਼ਬਦ ਪੁੱਠੇ ਲਿਖੇ ਸਨ ਅਤੇ ਕਈ ਉਲਟੇ ਲਿਖੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਕਿ ਭੂਤ ਇੱਕ ਬਦੇਸ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰੰਤੂ ਉਹ ਸਿਰਫ ਨਕਲ ਕਰਨ ਦੇ ਯਤਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਕਈ ਥਾਈਂ ਲਿਖਤਾਂ ਸਿੰਨਹਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੂਜੀ ਦੇ ਉੱਪਰ ਲਿਖੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਪੜ੍ਹੀਆਂ ਨਹੀਂ ਸਨ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ। ਸ਼ੋਰ ਸ਼ਰਾਬਾ ਕਰਨ ਵਲਾ ਭੂਤ ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਇਹ ਭੇਦ ਭਰੀਆਂ ਵਾਰਦਾਤਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਲੈਕੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕੀ ਕੁੱਝ ਵਾਪਰਿਆ ਸੀ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਮੈਨੂੰ ਅਰਨ ਸਿੰਘੇ ਅਤੇ ਪੋਦੀ ਹੈਮੀ ਨੇ ਇੱਕਠੇ ਹੀ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਦੱਸਣਾ ਆਰੰਭ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। “ਇਹ ਸਭ ਕੁੱਝ ਅੱਠ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਪਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ" ਅਰਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਕਮਰੇ ਦੀ ਛੱਤ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਰੇਤ ਡਿੱਗੀ। ਕੁੱਝ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਪੱਥਰ ਡਿੱਗਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ। ਕਈ ਪੱਥਰਾਂ ਦਾ ਸਾਈਜ਼ ਅੱਧੀ ਇੱਟ ਜਿੰਨਾ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਕੱਪ, ਪਲੇਟਾਂ ਅਤੇ ਪਿਆਲੀਆਂ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਉੱਡਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈਆਂ। ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਅਲਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਜਿੰਦਾ ਲਾ ਕੇ ਰੱਖੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਤਾਂ ਵੀ ਉਹ ਬਾਹਰ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਦੀਆਂ। ਭੂਤ ਨੇ ਪੰਦਰਾਂ ਕੱਪ ਪਿਆਲੀਆਂ ਤੋੜ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਕਈ ਬਰਤਨ ਬਾਹਰ ਸੁੱਟੇ ਜਾਂਦੇ ਵੇਖੇ ਹਨ। ਉਦੋਂ ਵੀ ਜਦੋਂ ਰਸੋਈ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ | ਭੂਤ ਉੱਥੇ ਹੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਥੇ ਸਾਡੀ ਧੀ ਪਰੇਮਾਵਾਥੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰੀ ਤੇਲ ਵਾਲੇ ਦੀਵਿਆਂ ਦੀਆਂ ਲਾਟਾਂ ਅਦਿੱਖ ਮੂੰਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਬੁਝਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਾਰੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਅਤੇ ਬਾਰੀਆਂ ਬੰਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਕਿ ਇੰਝ ਹਵਾ ਨਾਲ ਹੀ ਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੋਵੇ। ਅਸੀਂ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਹਰ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਿਆਣੇ ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤ ਕੱਢਣ ਵਾਲੇ ਲੈ ਕੇ ਆਂਦੇ ਹਨ। ਭਾਵੇਂ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਟੋਲੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੰਜ ਵਾਰ ਘਰੇ ਚੌਂਕੀ ਲਾਈ ਗਈ ਸੀ, ਪਰ ਕਸ਼ਟ ਉਸੇ ਤਰਾਂ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਪੰਜਵੀਂ ਚੌਂਕੀ ਲਵਾਈ ਨੂੰ ਅਜੇ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਹੀ ਹੋਏ ਹਨ। ਭੂਤ ਨੇ ਪੰਜ ਵਾਰੀ ਪਰੇਮਾਵਾਥੀ ਦੇ ਵਾਲ ਕੱਟੇ ਹਨ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਪੋਦੀ ਹੈਮੀ ਨੇ ਇੱਕ ਸੰਦੂਕ ਖੋਲਿਆ ਅਤੇ ਕਾਗਜ ਦਾ ਇੱਕ ਡੱਬਾ ਲਿਆਂਦਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਲੰਬਾ ਲੱਛਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਕਦੇ ਪਰੇਮਾਵਾਥੀ ਦੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਸ਼ਿੰਗਾਰਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਕਾਫੀ ਲੰਬਾ ਅਤੇ ਭਾਰਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪੂਰੇ ਸਾਈਜ਼ ਦਾ ਵਿੱਗ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ। “ਭੂਤ ਨੇ ਵਾਲ ਕੱਟਣ ਲਈ ਰਸੋਈ ਵਾਲਾ ਚਾਕੂ ਵਰਤਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਵਾਲ ਕੱਟਣ ਦਾ ਉਦੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਭੂਤ ' ਹੱਥੋਂ ਇਹ ਚਾਕੂ ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਲੱਛੇ ਸਮੇਤ ਫਰਸ਼ ਤੇ ਡਿੱਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਵਾਪਰਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਉੱਚੀ-ਉੱਚੀ ਰੋਈ। ਜਦੋਂ ਅਸੀ ਉਸਦੀ ਮੱਦਦ ਲਈ ਭੱਜੇ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਵੀ ਫਰਸ਼ ਤੇ ਚਾਕੂ ਅਤੇ ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਲੱਛਾ ਦੋਵੇਂ ਡਿੱਗੇ ਪਏ ਵੇਖੇ। 130<noinclude>{{center|130 }}</noinclude> q9nrnyzfr372a5en75n6gsh38ui8pst 250 72220 217547 2026-05-08T13:39:17Z Sifatjot Kaur 2337 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਭੂਤ ਕਾਲ ਦਾ ਭੂਤ ਅਰਨ ਸਿੰਘੇ ਦਾ ਘਰ ਇੱਕ ਪਾਗਲਖਾਨਾ ਸੀ। ਪਿੱਛਲੇ ਅੱਠ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਬੁਰੀ ਰੂਹ ਨੇ ਅਰਨ ਸਿੰਘੇ, ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਪੋਦੀ ਹੈਮੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇਕਲੌਤੀ ਪੁੱਤਰੀ ਪਰੇਮਾਵਾਥੀ ਦਾ ਜਿਉਣਾ ਦੁੱਭਰ ਕਰ ਰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217547 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sifatjot Kaur" /></noinclude>ਭੂਤ ਕਾਲ ਦਾ ਭੂਤ ਅਰਨ ਸਿੰਘੇ ਦਾ ਘਰ ਇੱਕ ਪਾਗਲਖਾਨਾ ਸੀ। ਪਿੱਛਲੇ ਅੱਠ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਬੁਰੀ ਰੂਹ ਨੇ ਅਰਨ ਸਿੰਘੇ, ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਪੋਦੀ ਹੈਮੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇਕਲੌਤੀ ਪੁੱਤਰੀ ਪਰੇਮਾਵਾਥੀ ਦਾ ਜਿਉਣਾ ਦੁੱਭਰ ਕਰ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਪੰਜ ਵਾਰ ਚੌਂਕੀਆਂ ਲਗਵਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਇਹ ਰੂਹ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਘਰ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਸੀ ਨਿੱਕਲੀ। ਰੇਤ ਅਤੇ ਪੱਥਰ ਹਰ ਥਾਂ ਤੇ ਸੁੱਟੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਭਾਂਡੇ, ਕੜਾਹੀਆਂ, ਕੱਪ, ਪਲੇਟਾਂ ਅਤੇ ਗਲਾਸ ਫਰਸ਼ ਤੇ ਸੁੱਟਕੇ ਤੋੜ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਤੇਲ ਦੇ ਦੀਵਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਵੀ, ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਨੇੜੇ ਤੇੜੇ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੁੰਦਾ, ਲਾਟਾਂ ਉੱਭਰ ਪੈਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਅਦਿੱਖ ਹੱਥਾਂ ਨੇ ਪੁੱਤਰੀ ਦੇ ਸਿਰ ਤੋਂ ਵਾਲ ਕੱਟ ਲਏ ਸਨ। ਰੂਹ ਵੱਲੋਂ ਲਿਖੇ ਗਏ ਪੱਤਰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿੱਧਰ ਦੀ ਘਰੇ ਆ ਡਿੱਗਦੇ ਸਨ। ਵਸਤੂਆਂ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਦੀ ਉਡਦੀਆਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਅਲਮਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਕੱਪੜੇ ਕੈਂਚੀ ਨਾਲ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਭੇਦ ਭਰੀਆਂ ਅਜੀਬ ਜਿਹੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਕੰਧਾਂ ਤੇ ਲਿਖੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਉੱਬਲਦੇ ਚੌਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਰੇਤ ਪਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਅਰਨ ਸਿੰਘੇ ਦੇ ਘਰੋਂ ਭੂਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਖਾਤਰ ਮੇਰੀ ਮੱਦਦ ਲੈਣ ਲਈ ਕੋਸਗਾਮਾ ਨਿਵਾਸੀ ਡੀ. ਵਾਈ. ਰਾਣਾ ਸਿੰਘੇ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਪੀਲ ਦੇ ਜੁਆਬ 'ਚ 25 ਨਵੰਬਰ 1963 ਦਿਨ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਪੱਤਰ ਪ੍ਰੇਰਕਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਟੋਲੀ ਨੇ ਕੋਲੰਬੋ ਤੋਂ ਕੂਚ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਮਾਈਗੋਡਾ ਮਹਾਂਵਿਦਿਆਲੇ ਦੇ ਕੋਲ ਅਰਨ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ਪਾਨਾਲੂਵਾ [Panaluwa] ਦਾ ਰਸਤਾ ਪੁੱਛਣ ਲਈ ਰੁਕੇ।ਸਕੂਲ ਦੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਮਿਸਟਰ ਪੀ. ਐਸ. ਗੁਣਾ ਸ਼ੇਖਰ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਇੱਕ ਦੋਸਤ ਮਿਸਟਰ ਪੀ. ਵੀਰਾ ਸਿੰਘੇ ਭੂਤ ਵਾਲੇ ਘਰ ਤੱਕ ਸਾਨੂੰ ਕਾਰ ਵਿੱਚ ਲਿਜਾਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ। ਅਸੀਂ ਮਾਈਗੋਡਾ ਜੰਕਸ਼ਨ ਕੋਲੋਂ ਉੱਚੀ ਸੜਕ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਉੱਤਰੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਚਾਹ ਦੁੱਧ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਸਾਹਮਣੇ ਪਾਨਾਲੂਵਾ ਰੋਡ ਦੇ ਤੀਜੇ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਕੋਲ ਰੁਕ ਗਏ। ਜਿਹੜੇ ਪੇਂਡੂ ਲੋਕ ਉੱਥੇ ਇੱਕਠੇ ਹੋ ਗਏ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਅਰੁਨ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਚਾਵਲ ਅਤੇ ਰਬੜ ਦੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਦੀ ਅੱਧਾ ਮੀਲ ਤੁਰਕੇ ਜਾਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਜਿਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਅਰੁਨ ਸਿੰਘੇ ਦੇ ਘਰ ਪਾਗਲ ਕਰ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਾਰਦਾਤਾਂ ਦੇ ਚਰਚੇ ਗੁਆਂਢੀ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ ਸਨ, ਇਸ ਚਾਹ ਦੁੱਧ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਵਾਲੇ ਦਾ ਕੰਮ ਚੰਗਾ ਵੱਧ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਉਥੋਂ ਦੀ ਮਰਦ, ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਭੂਤ ਵਾਲੇ ਘਰ ਜਾ ਕੇ ਆਪਣੀ ਉਤਸੁਕਤਾ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਲੰਘਦੇ ਰਹਿੰਦੇ। ਇਸ ਚਾਹ ਦੁੱਧ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਤੇ ਉਹ ਦਮ ਲੈ ਲੈਂਦੇ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਪਾਨਾਲੂਵਾ ਰੋਡ ਤੇ ਕਾਰ ਵਿੱਚ ਜਾ ਰਹੇ ਸਾਂ, ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲਿਆ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਅਖਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਾਰ ਮੇਰੀ ਤਸਵੀਰ ਵੇਖੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਥੋੜੇ ਜਿਹੇ ਮਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਅੱਗੇ ਜਾਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੀ ਸਾਂ ਤਾਂ ਇੱਕ ਖਾਸੀ ਵੱਡੀ ਭੀੜ ਸਾਡੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਜੁੜ ਗਈ ਸੀ। ਸਾਡੀ ਟੋਲੀ ਗੁਣਾਸ਼ੇਖਰ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਭੀੜ ਸਮੇਤ ਇੱਕ ਲਾਈਨ ਵਿੱਚ ਮਾਰਚ ਕਰਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਮਾਰਚ ਕਰਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਾਂ ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਅਚਾਨਕ ਚੀਕ ਨੇ ਭੀੜ ਚੌਂਕਾ ਦਿੱਤਾ। ਦੋ ਪੇਂਡੂ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਦੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਤੇ ਚਿੰਬੜੀਆਂ ਜੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲਾਹੁਣ ਵਿੱਚ ਮੱਦਦ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਹੱਸ ਰਹੀ ਸਨ। ਅਸੀਂ ਅਰਨ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰੇ 3-30 ਵਜੇ ਸ਼ਾਮੀਂ ਪਹੁੰਚੇ। ਭੂਤ ਵਾਲਾ ਘਰ 129<noinclude>{{center| 129 }}</noinclude> rl7p4tmnh4gh59z3roqn9ecojowdh09 250 72221 217551 2026-05-08T13:49:10Z Sifatjot Kaur 2337 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਪ੍ਰੇਤ ਸਰਵ ਵਿਆਪਕ ਅਤੇ ਸਰਵ ਗਿਆਤਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਆਪਣੇ ਦੋਸ਼ ਬਾਰੇ ਅਰਧ ਸੁਚੇਤ ਅਹਿਸਾਸ ਅਤੇ ਸੋਮਪਾਲ ਦੇ ਭੂਤ ' ਬਾਰੇ ਕਾਲਪਨਿਕ ਡਰ ਕਾਰਨ ਹੀ ਉਸਦੀ ਇਹ ਹਾਲਤ ਹੋ ਗਈ। ਜੇ ਤੁਸੀ ਉਸਨੂੰ ਸਮਝਾ ਦੇਵੋ ਭੂਤ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਨਹ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217551 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sifatjot Kaur" /></noinclude>ਪ੍ਰੇਤ ਸਰਵ ਵਿਆਪਕ ਅਤੇ ਸਰਵ ਗਿਆਤਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਆਪਣੇ ਦੋਸ਼ ਬਾਰੇ ਅਰਧ ਸੁਚੇਤ ਅਹਿਸਾਸ ਅਤੇ ਸੋਮਪਾਲ ਦੇ ਭੂਤ ' ਬਾਰੇ ਕਾਲਪਨਿਕ ਡਰ ਕਾਰਨ ਹੀ ਉਸਦੀ ਇਹ ਹਾਲਤ ਹੋ ਗਈ। ਜੇ ਤੁਸੀ ਉਸਨੂੰ ਸਮਝਾ ਦੇਵੋ ਭੂਤ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਉਹ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।” ਮੈਂ ਅੱਹਾਮੀ ਨੂੰ ਜਿੱਥੋਂ ਤੱਕ ਹੋ ਸਕੇ, ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਨੂੰ ਇਕੱਲੀ ਛੱਡਣ ਲਈ ਨਸੀਹਤ ਕੀਤੀ। ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਦਿਮਾਗੀ ਤੌਰ ਤੇ ਅਸੰਤੁਲਨ ਲੋਕ ਅਜਿਹਾ ਵਤੀਰਾ ਉਸ ਸਮੇਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਜਾਂ ਸੁਣਨ ਵਾਲਾ ਨਜ਼ਦੀਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪੀਆਦਾਸ ਅਤੇ ਅੱਹਾਮੀ ਚਲੇ ਗਏ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਰਜਾਮੰਦ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਤਿੰਨ ਹਫਤਿਆਂ ਮਗਰੋਂ ਪੀਆਦਾਸ ਨਾਲ ਮੈਂ ਅੱਹਾਮੀ ਦੇ ਘਰੇ ਗਿਆ। ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਦੋ ਹਫਤੇ ਹੋਏ ਲੀਲਾਵਾਬੀ ਠੀਕ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਪੁਨਰ ਜੀਵਨ ਮੈਂ ਜਨਵਰੀ 1947 ਵਿੱਚ ਰਿਚਮੰਡ ਕਾਲਜ ਗਾਲੇ ਤੋਂ ਵਿਦਾਇਗੀ ਲੈ ਕੇ ਸੇਂਟ ਥਾਮਸ ਮਾਉਂਟ ਕਾਲਜ ਲੀਵੀਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਸਾਲ ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਪੀਆਦਾਸ ਦਾ ਇੱਕ ਖਤ ਮਿਲਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਕਿ ਸੋਮਪਾਲ ਜਿਊਂਦਾ ਘਰੇ ਪਰਤ ਆਇਆ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਦੁਸ਼ਮਣਾ ਨੇ ਜੰਗੀ ਕੈਦੀ ਬਣਾ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਯੁੱਧ ਸੰਧੀ ਹੋ ਗਈ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਹੋਰ ਦੋ ਸਾਥੀ ਕੈਦੀਆਂ ਸਮੇਤ ਲੰਕਾ ਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਿਹੜੀ ਟੈਲੀਗਰਾਮ (ਤਾਰ) ਪੰਜ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਸੀ, ਉਹ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਗਲਤੀ ਕਾਰਨ ਸੀ। ਕਿਉਂਕਿ ਸੋਮਪਾਲ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨਾਲ ਇੱਕ ਮੁੱਠਭੇੜ ਪਿੱਛੋਂ ਗੁੰਮ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਸਮਝ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਮਰ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਖਤ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਟਿੱਪਣੀ ਲਿਖੀ, “ਹੁਣ ਇਹ ਵੀ ਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ ਜਿਉਂਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਭੂਤ ਵੀ ਚਿੰਬੜ ਜਾਣ।” 128<noinclude>{{center| }}</noinclude> ioycakwiqzbrty10sjl0sevq8by3bht 250 72222 217552 2026-05-08T13:50:11Z Sifatjot Kaur 2337 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦਾ ਧਾਰਮਿਕ ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਅੰਤਮ ਸੰਸਕਾਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਦੋ ਹਫ਼ਤੇ ਮਗਰੋਂ ਤੱਕ ਲੀਲਾਵਾਬੀ ਠੀਕ ਰਹੀ, ਪਰ ਜਿਉਂ ਉਸਨੇ ਸੀਤਾਫਲ ਤੋਂ ਬਣਾਈ ਕੜ੍ਹੀ ਖਾ ਲਈ, ਉਸਨੂੰ ਫੇਰ ਦੌਰੇ ਪੈਣੇ ਸ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217552 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sifatjot Kaur" /></noinclude>ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦਾ ਧਾਰਮਿਕ ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਅੰਤਮ ਸੰਸਕਾਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਦੋ ਹਫ਼ਤੇ ਮਗਰੋਂ ਤੱਕ ਲੀਲਾਵਾਬੀ ਠੀਕ ਰਹੀ, ਪਰ ਜਿਉਂ ਉਸਨੇ ਸੀਤਾਫਲ ਤੋਂ ਬਣਾਈ ਕੜ੍ਹੀ ਖਾ ਲਈ, ਉਸਨੂੰ ਫੇਰ ਦੌਰੇ ਪੈਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਪਾਗਲਪਣ (ਗਲਾਸੋਲੇਲੀਆ) ਮੈਂ ਗਾਲੇ ਵਿਖੇ ਰਿਚਮੰਡ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਸਾਂ। ਅੱਪੂਹਾਮੀ ਦਾ ਨੌਕਰੀਦਾਤਾ ਪੀਆਦਾਸ ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਦੋਸਤ ਸਮੇਤ ਅੱਧੂਹਾਮੀ ਦੇ, ਮੇਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲੈਣ ਲਈ ਮੇਰੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ਗਾਹ, ਜਿਹੜੀ ਕਿ ਗਾਲੇ ਫੋਰਟ ਚੰਦੇ ਸਟਰੀਟ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਆ ਪਹੁੰਚੇ ਜੋ ਕੁੱਝ ਵਾਪਰਿਆ ਸੀ, ਅੱਹਾਮੀ ਨੇ ਸਾਰਾ ਕੁੱਝ ਵਿਸਥਾਰ ਪੂਰਵਕ " ਦੱਸਿਆ ਅਤੇ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਲਿਖੀ ਗਿਆ। ਸਭ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣ ਲੈਣ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ, ਮੈਂ ਪੀਆਦਾ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, “ਮੇਰੀ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਜਾਣ ਦੀ ਕੋਈ ਜਰੂਰਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਨੂੰ ਸੋਮਪਾਲ ਦਾ ਭੂਤ ਤੰਗ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਇਹ ਕਹਿਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕਿ ਉਸ ਵਿੱਚ ਸੋਮਪਾਲ ਦੀ ਰੂਹ ਵੱਸ ਗਈ ਹੈ, ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਹੋਰ ਵੀ ਠੀਕ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਸਿਰਫ ਸੋਮਪਾਲ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ ਉਸਦੇ ਵਹਿਮ ਹੀ ਹਨ, ਜਿਹੜੇ ਕਿ ਉਸਦੀ ਦੋਸ਼ੀ ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਅੰਧ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਾਰਨ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਆਧਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਮਰੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਭੂਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਉਂਦੇ ਲੋਕ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅਸਰ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਲੋਗ ਗਲਾਸੋਲੇਲੀਆ ਨਾਂ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕ ਬਿਮਾਰੀ ਕਾਰਣ ਪਾਗਲਪਣ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਕੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਤੀਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਦੀ ਰੂਹ ਵਾਸ ਕਰਦੀ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਲੋਕ ਉਹਨਾਂ ਮਰੇ ਹੋਏ ਜਾਂ ਮਰ ਚੁੱਕੇ ਸਮਝ ਲਏ ਗਏ ਬੰਦਿਆਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ, ਬੋਲ, ਅਵਾਜ਼ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਚਾਲ ਢਾਲ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਦਿਮਾਗੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਇਹ ਅਸਾਧਾਰਨ ਹਰਕਤਾਂ ਅਕਸਰ ਗਲਤ ਤੌਰ ਤੇ ਬੁਰੀਆਂ ਜਾਂ ਚੰਗੀਆਂ ਰੂਹਾਂ ਦੇ ਅਸਰ, ਪੁਨਰ ਜਨਮ ਜਾਂ ਜਾਦੂ ਦੇ ਅਸਰ ਵਜੋਂ ਮੰਨ ਲਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਰਾਥਾਈਰੋਇਡ ਦੀ ਘਾਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਾਗਲਪਣ ਦਾ ਦੌਰਾ ਛੇਤੀ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਅਜੀਬੋ-ਗਰੀਬ ਵਤੀਰਾ, ਭੂਤ ਕੱਢਣ ਲਈ ਲਾਈ ਗਈ ਚੌਂਕੀ ਜਾਂ ਬਲੀ ਦੇਣ ਲਈ ਕੀਤੇ ਇਕੱਠਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿਥੇ ਭਗਤ “ਆਵਾਜ਼ਾਂ” ਬੋਲਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ,, ਮੈਂ ਕਈ ਵਾਰੀ ਵੇਖਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਦਿਮਾਗੀ ਪਾਗਲਪਣ ਬਾਰੇ ਅਗਿਆਨਤਾ ਕਾਰਨ, ਕਈ ਟੂਣਾ-ਟਾਮਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਕਈ ਪੁਜਾਰੀ ਅਜੇ ਵੀ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਜਿਊਂਦੇ ਬੰਦਿਆਂ ਤੇ ਅਸਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੀਨੋਤਾ ਤੋਂ ਭੂਤ ਕੱਢਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੇ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਇਹ ਜਰੂਰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰ ਲਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਉਸਨੇ ਸੋਮਪਾਲ ਦੇ ਭੂਤ ਨੂੰ ਸੀਤਾਫਲ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਵਿੱਚ ਵਾੜ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਪਰੰਤੂ ਉਸ ਵੱਲੋ ਇਹ ਆਖਣਾ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਦਰੱਖਤ ਦੀ ਟਾਹਣੀ ਹਿੱਲਦੀ ਵੇਖੀ ਹੈ, ਇਹ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਝੂਠ ਸੀ। ਨਾ ਹੀ ਉਹ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਹੋਰ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਟਾਹਣੀ ਹਿੱਲਦੀ ਵੇਖ ਸਕਦਾ ਸੀ।” ਇਸ ਪਾਗਲਪਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਸੀ? “ਹੋਰਨਾਂ ਪੀਆਦਾਸ ਨੇ ਲੀਲਾਵਾਬੀ ਦੇ ਇੰਝ ਕਰਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਜਾਨਣੇ ਚਾਹੇ। ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, ਪੇਂਡੂਆਂ ਵਾਂਗ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਵੀ ਇਹਨਾਂ ਅੰਧ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਜੰਮੀ ਪਲੀ ਸੀ ਕਿ ਭੂਤ ਪਰੇਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰਥ ਨਾਲ ਨਜਾਇਜ਼ ਸਬੰਧਾਂ ਬਾਰੇ ਅਤੇ ਹਰਾਮੀ ਬੱਚੇ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਬਾਰੇ ਦੋਸ਼ੀ ਅਹਿਸਾਸ ਮੌਜੂਦ ਸੀ। ਉਹ ਜਿਉਂਦੇ ਸੋਮਪਾਲ ਨਾਲੋਂ ਉਸਦੇ ਭੂਤ ਤੋਂ ਵੱਧ ਡਰਦੀ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦਾ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਸੀ ਕਿ 'ਭੂਤ 127<noinclude>{{center|127 }}</noinclude> hlo4fld1ev7102mfnroy6n571qpyiof 250 72223 217553 2026-05-08T13:50:57Z Sifatjot Kaur 2337 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਦੇ ਬਾਅਦ ਲੀਲਾਵਾਬੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈ ਅਤੇ ਕਰੀਬ ਪੰਦਰਾਂ ਮਿੰਟ ਬੇਹਰਕਤ ਲਿਟੀ ਰਹੀ। ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਉੱਥੇ ਇੱਕਠੇ ਹੋ ਗਏ ਸਨ, ਸਭ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਇਹ ਸੋਮਪਾਲ ਦੀ ਰੂਹ ਸੀ, ਜਿਹੜੀ ਲੀਲਾਵਾਬ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217553 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sifatjot Kaur" /></noinclude>ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਦੇ ਬਾਅਦ ਲੀਲਾਵਾਬੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈ ਅਤੇ ਕਰੀਬ ਪੰਦਰਾਂ ਮਿੰਟ ਬੇਹਰਕਤ ਲਿਟੀ ਰਹੀ। ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਉੱਥੇ ਇੱਕਠੇ ਹੋ ਗਏ ਸਨ, ਸਭ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਇਹ ਸੋਮਪਾਲ ਦੀ ਰੂਹ ਸੀ, ਜਿਹੜੀ ਲੀਲਾਵਾਬੀ ਵਿੱਚ ਵੜੀ ਹੋਈ ਸੀ ਉਹ ਰੂਹ ਸੋਮਪਾਲ ਵਾਂਗ ਬੋਲਦੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਅਤੇ ਬੋਲੀ ਵੀ ਸੋਮਪਾਲ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਜੁਲਦੀ ਸੀ। ਪਰਿਵਾਰਕ ਦੋਸਤ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਦੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਬਚਾਉ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾਤੁਰ ਸਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਜਦੋਂ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਪਾਗਲਪਨ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਅੱਹਾਮੀ ਨੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਦੇ ਘਰ ਭੇਜਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ, ਪਰੰਤੂ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਨਾ ਮੰਨੀ। ਉਹ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਇਹ ਸਿਰਫ ਉਸ ਸਮੇਂ ਹੀ ਹੁੰਦਾ, ਜਦੋਂ ਸੋਮਪਾਲ ਦੀ ਰੂਹ ਉਸ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਤਾਂ ਉਹ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਨਫ਼ਰਤ ਕਰਦੀ ਅਤੇ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਖਾਣੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਦੌਰੇ ਪੈਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ। ਪਾਗਲਪਣ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਉਹ ਫੌਜੀਆਂ ਵਾਂਗੂ ਲੈਫਟ ਰਾਈਟ ਕਰਦੀ ਘਰ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਗੇੜੇ ਕੱਢਦੀ ਫਿਰਦੀ। ਕਈ ਵਾਰੀ ਉਹ ਸਾਰਥ ਨੂੰ ਜਾਨੋਂ ਮਾਰ ਦੇਣ ਦੀਆਂ ਧਮਕੀਆਂ ਵੀ ਦਿੰਦੀ ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਉੱਥੇ ਨੇੜੇ ਤੇੜੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੁੰਦਾ। ਦਿਨ ਸਮੇਂ ਜਦੋਂ ਅੱਹਾਮੀ ਘਰੋਂ ਬਾਹਰ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਠੀਕ-ਠਾਕ ਰਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਅਰਾਮ ਨਾਲ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਉਸ ਕੋਲ ਬਿਨਾਂ ਖਤਰੇ ਛੱਡਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਰਾਤ ਨੂੰ ਬੱਚਾ ਅੱਹਾਮੀ ਨਾਲ ਸੌਂਦਾ ਸੀ। ਭੂਤ ਕਢਵਾਉਣਾ ਕੁੱਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਅੱਹਾਮੀ ਨੇ ਘਰੋਂ ਚੌਂਕੀ ਲਗਵਾਕੇ ਸੋਮਪਾਲ ਦਾ ਭੂਤ ਕਢਵਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਭੂਤ ਕੱਢਣ ਵਾਲੇ ਸਿਆਣੇ ਗਿਨਤੋਤਾ ਤੋਂ ਲਿਆਂਦੇ ਗਏ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਪੱਧਰ ਤੇ ਚੌਂਕੀ ਭਰੀ ਗਈ। ਇਸ ਰਸਮ ਦੌਰਾਨ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਦੇ ਕਰੀਬ ਛੇ ਸਿਆਣਿਆਂ ਦੇ ਢੋਲਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਸਿਆਣਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨੱਚਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਢੋਲਾਂ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਅਤੇ ਨਾਚ ਅਚਾਨਕ ਰੁੱਕ ਗਏ। ਭੂਤਾਂ ਕੱਢਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੇ ਜਾਦੂ ਦੇ ਡੰਡੇ ਨਾਲ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਦਾ ਮੱਥਾ ਛੂਹਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਕਈ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛੇ, ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਨੇ ਟੁੱਟੇ ਫੁੱਟੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤੇ। ਨੇ “ਮੈਂ ਸੋਮਪਾਲ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ ਰਾਹੀਂ ਗਾਲੇ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਸਾਰਥ ਨੇ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਧੋਖਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਕਿ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਉਸਦਾ ਬੱਚਾ ਰੱਖੇ। ਮੈਂ ਬੱਚੇ ਅਤੇ ਸਾਰਥ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੇ ਸੀਤਾਫਲ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਦੀ ਟਾਹਣੀ ਹਿਲਾਵਾਂਗਾ | ਇਸ ਮਸਤੀ ਭਰੇ ਨਾਚ ਅਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਮਗਰੋਂ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਡਿੱਗ ਪਈ। ਦੋ ਮੁਰਗਿਆਂ ਦੀ ਬਲੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੋਮਪਾਲ ਦੀ ਰੂਹ ਨੇ ਇੱਛਾ ਜਾਹਿਰ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਲੀਲਾਵਾਬੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈ ਸੀ, ਭੂਤਾਂ ਕੱਢਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਮੁਖੀ ਪਿੱਪਲ ਦੇ ਦਰੱਖ਼ਤ ਹੇਠ ਗਿਆ ਤਾਂ ਕਿ ਤਸੱਲੀ ਕਰ ਸਕੇ ਕਿ ਸੋਮਪਾਲ ਦੀ ਰੂਹ ਭੂਤ ਉਸ ਦਰੱਖ਼ਤ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਲੋਕ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਲੱਗ ਗਏ। ਉਹਨਾਂ ਦਰੱਖ਼ਤ ਵੱਲ ਵੇਖਕੇ ਉੱਚੀ ਦੇ ਕੇ ਭੂਤ ਨੂੰ ਸਬੂਤ ਵਜੋਂ ਦਰੱਖ਼ਤ ਦੀ ਟਾਹਣੀ ਹਿਲਾਉਣ ਲਈ ਆਖਿਆ। ਮੁਖੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਸੀ ਕਿ ਇੱਕ ਟਾਹਣੀ ਹਿੱਲੀ ਸੀ ਭਾਵੇਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਉਹ ਟਾਹਣੀ ਹਿਲਦੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਵਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਸਵੇਰ ਦੇ ਇੱਕ ਵਜੇ ਦਾ ਸਮਾਂ ਸੀ। ਭੂਤਾਂ ਕੱਢਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਦਾ ਇਹ ਦ੍ਰਿੜ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਸੀ ਕਿ ਸੋਮਪਾਲ ਦਾ ਭਟਕਦਾ ਹੋਇਆ ਭੂਤ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਅੱਕਮੀਮਾਨਾ ਆਇਆ ਸੀ 126<noinclude>{{center| 126}}</noinclude> cp29uzf462rrm3wou1jsynm6ov2gvtn 250 72224 217557 2026-05-08T22:35:10Z Charan Gill 36 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "{{center|{{larger|'''ਪਹਿਲਾਂ ਝਾਕੀ'''}}}} ਸਮਾਂ:-ਦਿਨ ਦੇ ਦਸ ਵਜੇ ਤੋਂ ੧੨ ਵਜੇ ਤਕ ਥਾਂ:—ਰਾਏਕਿਆਂ ਦੀ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਬੰਬੂ ਦਾ ਕਿਰਾਏ ਪੁਰ ਦਿੱਤਾ ਘਰ। {{gap}}(ਮਿਹਰ ਦੇਵੀ ਉਸਤਾਨੀ ਤੇ ਨਿੱਮੀ ਸਕੂਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੇਸ਼ਰੀ ਅੱਜ ਬਹੁਤ ਦ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217557 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Charan Gill" /></noinclude>{{center|{{larger|'''ਪਹਿਲਾਂ ਝਾਕੀ'''}}}} ਸਮਾਂ:-ਦਿਨ ਦੇ ਦਸ ਵਜੇ ਤੋਂ ੧੨ ਵਜੇ ਤਕ ਥਾਂ:—ਰਾਏਕਿਆਂ ਦੀ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਬੰਬੂ ਦਾ ਕਿਰਾਏ ਪੁਰ ਦਿੱਤਾ ਘਰ। {{gap}}(ਮਿਹਰ ਦੇਵੀ ਉਸਤਾਨੀ ਤੇ ਨਿੱਮੀ ਸਕੂਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੇਸ਼ਰੀ ਅੱਜ ਬਹੁਤ ਦਰਦਾਂ ਉੱਠਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸਕੂਲੇ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਿਰਾਏ ਪਰ ਦਿਤੇ ਘਰ, ਜੋ ਉਸਤਾਨੀ ਦੇ ਪਾਸ ਹੈ, ਦਾ ਅੰਦਰਲਾ ਕੁੰਡਾ ਨਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਰਦਾਂ ਉੱਠਣ - ਕਾਰਨ ਏਧਰ ਓਧਰ ਫਿਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਤੇ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਘਰ ਦੀ ਛੱਤ ਉਤੇ ਫੜੋ, ਜਾਣ ਬੁੱਝ 4 ਇੰਝ ਚੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਮਾਨੋਂ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੁੱਖ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣੋਂ ਰੋਕ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਕੇਸਰੀ ਆਪਣੀ ਕੀਤੀ ਦੋ ਫਲ ਨੂੰ, ਅਪਣੇ ਜਿਗਰੇ ਨੂੰ ਕਰਵਾ ਕਰਕ, ਆਪ ਭੁਗਤਣ ਦੀ ਦਲੇਰੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਪੂਰੇ ਸਾਢੇ ਦਸ 1 ਵਜੇ ਦਿਨ ਦੇ ੧੮ ਅਕਤੂਬਰ ਆਪ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਕੁੜੀ ਰਾਵਿੰਦਰ ਨੂੰ ਕੇਸਰੀ ਨੇ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਸਹਾਇਤਾ<noinclude></noinclude> 1z4yvttlvet64x5foezr9lpy17i4fe0 250 72225 217561 2026-05-09T03:57:20Z Taranpreet Goswami 2106 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਹੋਡੀ ਦਾ ਮੌਜਾਂ ਮਾਣ ਵਾਪਸ ਜਾਣਾ। ਰਾਜਾ ਰਸਾਲੂ ਦਾ ਆਉਂਣਾ ਤੇ ਅਪਣੀ ਰਾਣੀ ਤੇ ਸ਼ਕ ਕਰਨਾ। ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਤੋਤੇ ਨੂੰ ਮੁੜ ਹੋਡੀ ਬੁਲਾਣ ਲਈ ਘਲਣਾ ਤੇ ਕੋਕਿਲਾਂ ਦੀ ਮੁੰਦਰੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਦੇਣੀ। ਹੋਡੀ ਦਾ ਆਉਂਣਾ। ਤੇ ਰਸਾਲ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217561 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" />{{rh||135}}</noinclude>ਹੋਡੀ ਦਾ ਮੌਜਾਂ ਮਾਣ ਵਾਪਸ ਜਾਣਾ। ਰਾਜਾ ਰਸਾਲੂ ਦਾ ਆਉਂਣਾ ਤੇ ਅਪਣੀ ਰਾਣੀ ਤੇ ਸ਼ਕ ਕਰਨਾ। ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਤੋਤੇ ਨੂੰ ਮੁੜ ਹੋਡੀ ਬੁਲਾਣ ਲਈ ਘਲਣਾ ਤੇ ਕੋਕਿਲਾਂ ਦੀ ਮੁੰਦਰੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਦੇਣੀ। ਹੋਡੀ ਦਾ ਆਉਂਣਾ। ਤੇ ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਹਿਲ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਈ ਲਲਕਾਰਿਆ ਕਿ ਆ ਲੜ। ਅੰਤ ਹੋਡੀ ਦਾ ਮਾਰਿਆ ਜਾਣਾ। ਉਸਦੇ ਕਲੇਜੇ ਦੇ ਕਬਾਬ ਬਣਾ ਕੇ ਕਿਲਾਂ ਨੂੰ ਖੁਆਣੇ। ਕੋਕਿਲਾਂ ਨੇ ਆਖਣਾ ਕਿ ਅਜ ਸ਼ਿਕਾਰ ਬੜਾ ਸੁਆਦ ਏ ਤੇ ਰਸਾਲੂ ਦਾ ਤਾਨ੍ਹਾ ਮਾਰਨਾਂ ਕਿ ਯਾਰਾਂ ਦਾ ਮਾਸ ਸੁਆਦ ਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਰਾਣੀ ਸੁਣ ਕੇ ਖਾਣਾ ਛਡ ਦੇਣਾਂ ਤੇ ਫੇਰ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਫਸੀਲ ਤੋਂ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਮਰ ਜਾਣਾ। ਇਹ ਉਹੀ ਕਹਾਣੀ ਜੋ ਪਹਿਲੇ ਦਿਤੀ, ਕੁਝ ਥੋਹੜਾ ਈ ਹੋਰ ਫੋਰ ਵੇਰਵੇ ਵਿਚ ਹੈ। ਜਿਸ ਦਾ ਅਸਲ ਵਾਰਤਾ ਨਾਲ ਘਟ ਸਬੰਧ ਹੈ। ੧੨. ਰਾਜਾ ਰਸਾਲੂ ਦਾ ਅੰਤ ਜਦ ਰਾਣੀ ਛਾਲ ਮਾਰ ਦਿਤੀ ਤਾਂ ਰਸਾਲੂ ਨੂੰ ਬੜਾ ਅਫ਼ਸੋਸ ਹੋਇਆ। ਦੌੜ ਕੇ ਹੇਠਾਂ ਉਤਰਿਆ, ਤਾਂ ਕੀ ਵੇਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹੱਡੀ ਦੀ ਲੋਥ ਦੇ ਨਾਲ ਈ ਕੋਕਿਲਾਂ ਦੀ ਲੋਥ ਪਈ ਹੈ। ਕੋਕਿਲਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਬੜਾ ਗ਼ਮ। ਕਿਥੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਪਾਲੀ ਤੇ ਚਾਹ ਨਾਲ ਰਾਣੀ ਬਣਾਈ। ਪਹਿਲੀ ਪਿਆਰ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿਚ ਈ ਭਾਂਜ ਹੋਈ, ਆਪੇ ਪਾਈ, ਆਪੇ ਗਵਾਈ। ਬੜਾ ਵਿਯੋਗ, ਮੁਰਦੇ ਦੇ ਗਲ ਲਗ ਕੇ ਗੁੰਨਾ, ਲੋਬ ਚੁਕਕੇ ਮਹਿਲ ਵਿਚ ਲਿਆਇਆ, ਪਲੰਘ ਤੇ ਲਿਟਾਈ, ਪਰ ਕਿਸ ਕੰਮ, ਪਹਿਲੇ ਸਲਾਹ ਕੀਤੀ ਕਿ ਸਾੜ ਦਿਆਂ, ਫੇਰ ਸੋਚਿਆ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਗਾ। ਹੁਣ ਇਸ ਕਰਕੇ ਦੋਹਾਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦਰਿਆ ਵਿਚ ਰੋੜ੍ਹਨ ਦੀ ਪੱਕੀ ਸਲਾਹ ਕੀਤੀ। ਨੋਟ—ਰਸਾਲੂ ਨੂੰ ਡਰ ਕਿਸ ਗਲ ਦਾ ਸੀ? ਬੜਾ ਬਹਾਦਰ ਸੀ। ਇਕੱਲੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿਚ ਵਸਦਾ ਸੀ। ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਨ ਜਾਂ ਬਨਾਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਰਸਾਲੂ ਨੂੰ ਇਕ ਆਮ ਕਾਤਲ ਬਣਾਕੇ ਉਸ ਦੀ ਬਹਾਦਰੀ ਦੀ ਨਿਰਾਦਰੀ ਕੀਤੀ। ਇਹੀ ਈ ਨਹੀਂ ਅਗੇ ਚਲ ਕੇ ਜੋ ਅੰਤ ਦਸਦਾ ਏ ਉਹ ਬੜਾ ਈ ਅਨਹੋਣਾ ਏ। ਗਲ ਕੀ ਜੋ ਵਾਰਤਾ ਜਾਂ ਪ੍ਰਸੰਗ ਸਵਿਨਰਟਨ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਰਸਾਲੂ ਦੀ ਬੜੀ ਾਈ ਹੇਠੀ ਕਰਾਂਦਾ ਏ। ਕਾਰਨ ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਕਿ ਰਸਾਲੂ ਇਕ ਹੀਰੋ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੁਸਲਮਾਨ ਮਰਾਸੀਆਂ ਨੇ ਨੀਵਾਂ ਕਰਕੇ ਵਿਖਾਇਆ। ਇਹ ਖਿਆਲ ਈ ਹੈ। ਸਰ ਰਿਚਰਡ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਰਸਾਲੂ ਦੀ ਸੋਭਾ ਵਧਾਉਂਦੇ ਤੇ ਸਵਿਨਰਟਨ ਦੇ ਘਟਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਕੋਈ ਪਹਿਰ ਡੇਢ ਪਹਿਰ ਰਾਤ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਰਸਾਲੂ ਦੋਵੇਂ ਲੋਥਾਂ ਲੈ ਕੇ ਦਰਿਆ ਤੇ ਪੂਜਾ, ਤੇ ਦੋਵੇਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁਟ ਕੇ ਆਪ ਇਕ ਉਹਲੇ ਖਲੋ ਗਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ<noinclude></noinclude> nopgvb331h6xw0s75xso3xtvv8iot0t 250 72226 217562 2026-05-09T03:57:58Z Taranpreet Goswami 2106 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਇਕ ਧੋਬੀ ਤੇ ਧੋਬਣ ਕਪੜੇ ਧੋਣ ਜਾਂਦੇ।ਕੰਢੇ ਤੇ ਪੁੱਜ ਕੇ ਧੋਬੀ ਤੇ ਧੋਬਣ ਗਲਾਂ ਕਰਨ ਲਗੇ ਕਿ ਅਜ ਹਨੇਰਾ ਹੈ। ਆਓ ਅਸੀਂ ਪਹਿਰ ਰਾਤ ਗੱਲਾਂ ਕਰਕੇ ਗੁਜ਼ਾਰ ਲਵੀਏ। ਤਦ ਧੋਬੀ ਕਿਹਾ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਹਡ ਬੀਤੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217562 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" />{{rh||136}}</noinclude>ਇਕ ਧੋਬੀ ਤੇ ਧੋਬਣ ਕਪੜੇ ਧੋਣ ਜਾਂਦੇ।ਕੰਢੇ ਤੇ ਪੁੱਜ ਕੇ ਧੋਬੀ ਤੇ ਧੋਬਣ ਗਲਾਂ ਕਰਨ ਲਗੇ ਕਿ ਅਜ ਹਨੇਰਾ ਹੈ। ਆਓ ਅਸੀਂ ਪਹਿਰ ਰਾਤ ਗੱਲਾਂ ਕਰਕੇ ਗੁਜ਼ਾਰ ਲਵੀਏ। ਤਦ ਧੋਬੀ ਕਿਹਾ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਹਡ ਬੀਤੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਸੁਣ:ਤੇਰੇ ਵਿਆਹੁਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਮੇਰੀ ਇਕ ਵਹੁਟੀ ਸੀ, ਉਹ ਪੰਜ ਵੇਲੇ ਨਮਾਜ਼ ਗੁਜ਼ਾਰਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਉਹ ਰੋਜ਼ ਘੰਟਾ ਦੋ ਘੰਟੇ ਗੁੰਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਕ ਪਿਆ। ਇਕ ਰਾਤ ਮੈਂ ਉਸਦੇ ਪਿਛੇ ਗਿਆ। ਫੁਰਦੀ ਟੁਰਦੀ ਉਹ ਇਕ ਫ਼ਕੀਰ ਦੀ ਕਬਰ ਤੇ ਗਈ ਤੇ ਉਥੇ ਦੁਆ ਮੰਗੀਓੜੂ, ਹੇ ਸਾਈਂ ਜੀ! ਮੇਰੇ ਖਾਂਵਦ ਨੂੰ ਅੰਨ੍ਹਾ ਕਰ ਦਿਓ। ਮੈਂ ਸੁਣਕੇ ਪਿਛੋਂ ਮੁੜ ਆਇਆ। ਜੀ ਵਿਚ ਹੈਰਾਨ ਕਿ ਜਿਸ ਵਹੁਟੀ ਨੂੰ ਇਡਾ ਪਾਰਸਾ ਤੇ ਨੋਕ ਸਮਝਦਾ ਸਾਂ, ਉਹੀ ਸ਼ੈਤਾਨ ਦੀ ਨਾਨੀ ਨਿਕਲੀ। ਇਕ ਰਾਤ ਮੈਂ ਕਬਰ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਲੁਕ ਰਿਹਾ, ਜਦ ਉਸ ਦੁਆ ਮੰਗੀ ਤਾਂ ਮੈਂ ਬੋਲੀ ਵਟਾ ਕੇ ਬੋਲਿਆ, ਜਾ ਬੀਬੀ ਤੇਰੀ ਦੁਆ ਕਬੂਲ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਖਾਵਿੰਦ ਨੂੰ ਖ਼ੂਬ ਖਵਾ ਪਿਲਾ ਤੇ ਪਿੰਡੇ ਤੇ ਮਾਲਜ਼ ਕੀਤਾ ਕਰ। ਫੇਰ ਉਹ ਅੰਨ੍ਹਾ ਹੋ ਜਾਏਗਾ। ਮੈਂ ਵਹੁਟੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਘਰ ਮੁੜ ਆਇਆ। ਫੇਰ ਵਹੁਟੀ ਭਾਗਵਾਨ ਆਈ। ਦੂਸਰੇ ਦਿਨ ਈ ਮੈਨੂੰ ਆਖਣ ਲਗੀ ਲਿਆਉ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਾਲਸ਼ ਕਰ ਦਿਆਂ। ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਵਾਹ ਵਾਹ ਮਾਲਸ਼ ਕਰਦੀ ੨ ਆਖਣ ਲਗੀ ਤੁਸੀਂ ਤੇ ਬੜੇ ਲਿੱਸੇ ਹੋ, ਕੁਝ ਖੁਰਾਕ ਚੰਗੀ ਖਾਇਆ ਕਰੋ। ਮੈਂ ਕਿਹਾ, ਭਾਗਵਾਨੇ, ਤੂੰ ਬਣਾਏ ਤਾਂ ਮੈਂ ਖਾਵਾਂ। ਮੁਕਦੀ ਗਲ ਕੀ ਉਸੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਮੈਨੂੰ ਹਲਵਾ, ਪੁਲਾਓ, ਕੋਰਮਾ, ਜ਼ਰਦਾ ਪ੍ਰਾਉਂਠੇ ਮਿਲਨ ਲਗ ਪਏ। ਮੈਂ ਵੀ ਦਿਨੋ ਦਿਨ ਆਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਕਿ ਮੇਰੀ ਨਜ਼ਰ ਘਟ ਹੁੰਦੀ ਜਾਂਦੀ ਏ 1 ਵਹੁਟੀ ਦਿਲ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ ਹੋਵੇ। ਕੁਝ ਚਿਰ ਪਿਛੋਂ ਮੈਂ ਆਖਿਆ ਮੈਨੂੰ ਉਕਾ ਈ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦਾ, ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਵਹੁਟੀ ਬੜੀ ਖੁਸ਼ ਹੋਈ। ਮੈਨੂੰ ਅਜ਼ਮਾਨ ਲਗੀ ਇਕ ਦਿਨ ਉਸ ਨੇ ਜੌਂ ਸੁਕਣੇ ਪਾਏ ਸਨ, ਮੈਨੂੰ ਆਖਿਉਸੂ ਕਿ ਧਿਆਨ ਰਖੀਂ। ਮੈਂ ਕਹਿਆ, ਮੈਨੂੰ ਦਿਸਦਾ ਨਹੀਂ, ਹਾਂ, ਜੇ ਜੌਆਂ ਵਾਲੀ ਸਫ਼ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਸੁਕਣੇ ਪਾ ਜਾਵੇਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਲਾਠੀ ਠਕੋਰਦਾ ਰਵਾਂਗਾ, ਤੇ ਡੰਗਰ ਢੋਰ ਤੋਂ ਬਚਾਈ ਰਖਾਂਗਾ। ਉਹ ਸਫ਼ ਨੇੜੇ ਕਰਕੇ ਚਲੀ ਗਈ। ਜਦ ਮੁੜਕੇ ਆਈ ਤਾਂ ਬਿਨਾਂ ਬੁਲਾਏ ਉਹ ਜੌਂ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨ ਲਗੀ ਮੈਂ ਵੀ ਤਾਝਦਾ ਸਾਂ, ਚੁਕ ਕੇ ਲਾਠੀ ਉਸ ਦੇ ਲੱਕ ਵਿਚ ਮਾਰੀ। ਲਗੀ ਚਊਂ ਚਊਂ ਕਰਨ।ਮੈਂ ਕਹਿਆ, ਬੋਲ ਕੇ ਦਸ ਦੇਣਾ ਸਾਈਂ, ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਦੀਹਦਾ ਥੋੜ੍ਹਾ ਏ। ਉਤੋਂ ਤੇ ਪੀੜ ਨਾਲ ਕੁੜ੍ਹੇ ਪਰ ਜੀ ਵਿਚ ਖੁਸ਼, ਕਿ ਖਸਮ ਹੁਣ ਸਚ ਮੁੱਚ ਅੰਨ੍ਹਾਂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ ਤੇ ਉਹ ਆਪ ਯਾਰ ਦੇ ਘਰ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਉਸਦਾ ਯਾਰ ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਘਰ ਆਉਣ ਲਗ ਪਿਆ। ਮੈਂ ਜਾਣਕੇ ਸਿਰ ਨਹੀਂ ਸਾ ਹੁੰਦਾ। ਇਕ ਦਿਨ ਮੈਂ ਬੂਹੇ ਵਿਚ ਬੈਠਾ ਸਾਂ, ਵਹੁਟੀ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਜੁੱਤੀ ਖੌਸੇੜਾ ਹੋਣ ਲਗ ਪਈ। ਆਖੇ, ਖਸਮਾਂ ਖਾਣਾਂ ਨਾਂ ਕਿਧਰੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਜਾਂਦਾ ਮਰਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਹੱਡਾਂ ਦਾ<noinclude></noinclude> r73alwvuuq686v2z76sdxb5c7k4ds2v 250 72227 217563 2026-05-09T03:58:26Z Taranpreet Goswami 2106 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਖਾਊ ਏਥੇ ਬੈਠਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਵੀ ਖੂਬ ਸੁਣਾਈਆਂ। ਆਖਰ ਮੈਂ ਇਕ ਪਾਸੇ ਹਟ ਗਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਯਾਰ ਅਜੇ ਮੇਰੀ ਕੋਠੜੀ ਵਿਚ ਬੈਠਾ ਸੀ, ਮੈਂ ਵੀ ਖੜਾਕ ਸੁਣਕੇ ਅੰਦਰ ਗਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਯਾਰ ਨੂੰ ਫੂੜੀ ਪਿਛੇ ਲੁਕਾ ਦਿਤਾ। ਮੈਂ ਡੰਗੋ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217563 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" />{{rh||137}}</noinclude>ਖਾਊ ਏਥੇ ਬੈਠਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਵੀ ਖੂਬ ਸੁਣਾਈਆਂ। ਆਖਰ ਮੈਂ ਇਕ ਪਾਸੇ ਹਟ ਗਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਯਾਰ ਅਜੇ ਮੇਰੀ ਕੋਠੜੀ ਵਿਚ ਬੈਠਾ ਸੀ, ਮੈਂ ਵੀ ਖੜਾਕ ਸੁਣਕੇ ਅੰਦਰ ਗਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਯਾਰ ਨੂੰ ਫੂੜੀ ਪਿਛੇ ਲੁਕਾ ਦਿਤਾ। ਮੈਂ ਡੰਗੋਰੀ ਫੜ ਕੇ ਮੁੜ ਆਇਆ, ਤੇ ਤਵੇਲਿਉਂ ਇਕ ਰੱਸਾ ਪੱਕਾ ਲੰਮਾਂ ਲੈ ਆਇਆ।ਤੇ ਡੰਗੋਰੀ ਨਾਲ ਲਭਦਾ ਕੋਠੜੀ ਵਿਚ ਆ ਵੜਿਆ। ਵਹੁਟੀ ਕਹਿਆ, ਇਸ ਰੱਸੇ ਨੂੰ ਕੀ ਕਰਨਾ ਜੋ, ਮੈਂ ਜਾ ਕੇ ਉਸ ਲਪੇਟੀ ਹੋਈ ਸਫ਼ ਨੂੰ—ਜਿਸ ਵਿਚ ਵਹੁਟੀ ਦਾ ਯਾਰ ਲੁਕਿਆ ਸੀ— ਜਵਾ ਜਾ ਪਾਇਆ ਤੇ ਦੋਵੇਂ ਸਿਰਿਆਂ ਤੋਂ ਪੱਕੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਨ੍ਹ ਦਿਤੀ ਲੱਕ ਵਿਚ ਰੱਸਾ ਪਾ ਕੇ ਪਿੱਠ ਪਿਛੇ ਪਾਕੇ ਟੁਰ ਪਿਆ। ਵਹੁਟੀ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿਥੇ ਚਲੇ ਹੋ? ਮੈਂ ਕਹਿਆ ਹੱਜ ਕਰਨ, ਵਹੁਟੀ ਨੇ ਬਥੇਰੀਆਂ ਮਿੰਨਤਾਂ ਕੀਤੀਆਂ, ਪਰ ਮੈਂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿਚ ਛੇਤੀ ਆ ਗਿਆ। ਵਹੁਟੀ ਠਹਿਰ ਗਈ। ਮੈਂ ਦੋ ਤਿੰਨ ਕੋਹ ਨਿਕਲ ਆਇਆ, ਰਾਹ ਵਿਚ ਲਗਾ ਫੂਹੜੀ ਵਿਚ ਬੱਧਾ ਹੋਇਆ ਮਨੁਖ ਹਿੱਲਨ, ਮੈਂ ਕਹਿਆ ਭਾਈ ਹਿੱਲ ਨਾ, ਅਗੇ ਪਿੰਡ ਚਲ ਕੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਿੱਲ ਲਵੀਂ। ਜਦ ਪਿੰਡ ਪਹੁੰਚਿਆ ਤਾਂ ਅਗੇ ਜਾਕੇ ਇਕ ਜੱਟੀ ਦੇ ਤੰਦੂਰ ਤੇ ਗਿਆ। ਜੱਟੀ ਅਗੇ ਕਣਕ ਦੀਆਂ ਰੋਟੀਆਂ ਪਕਾਉਂਦੀ ਸੀ। ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਭਾਰ ਓਥੇ ਰਖ ਕੇ ਖੜੋ ਗਿਆ। ਜੱਟੀ ਨੇ ਕਣਕ ਦੀਆਂ ਰੋਟੀਆਂ, ਘਿਉ ਖੰਡ ਨਾਲ ਪ੍ਰੀਹ ਕੇ ਅੰਦਰ ਬੁਖਾਰੀ ਵਿਚ ਬੈਠੇ ਯਾਰ ਨੂੰ ਜਾ ਕੇ ਖਵਾਈਆਂ। ਮੈਂ ਕੌਤਕ ਵੇਖਦਾ ਰਿਹਾ, ਬਾਹਰ ਆਈ ਤਾਂ ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਭਾਗਵਾਨੇ! ਫਕੀਰਾਂ ਨੂੰ ਰੋਟੀ ਪਕਾ ਦੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਲਗੀ ਜਵਾਂ ਦੀ ਰੋਟੀ ਪਕਾਣ। ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਫਕੀਰ ਜਵਾਂ ਦੀ ਰੋਟੀ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦੇ, ਕਣਕ ਦੀ ਦੇਹ। ਉਹ ਲੜਨ ਲਗੀ, ਮੈਂ ਵੀ ਤਿਆਰ, ਏਨੇ ਨੂੰ ਉਸ ਦਾ ਖਸਮ ਅੰਦਰੋਂ ਆ ਗਿਆ ਤੇ ਆਖਣ ਲੱਗਾ: ਭਾਈ ਫ਼ਕੀਰਾ! ਕੀ ਤੇਰੇ ਸੰਘੋਂ ਜਵਾਂ ਟੀ ਰੋਟੀ ਨਹੀਂ ਲੰਘਦੀ, ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਖਾਂਦੇ ਹਾਂ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਵਖਰਾ ਅੰਨ ਕਿਥੋਂ ਲਿਆਵਾਂ? ਮੈਂ ਕਿਹਾ, ਚੌਧਰੀ ਸੱਚ ਏ, ਪਰ ਤੇਰੀ ਵਹੁਟੀ ਨੇ ਹੁਣੇ ਕਣਕ ਦੇ ਪ੍ਰਾਉਂਠੇ ਤੇ ਖੰਡ ਅੰਦਰ ਬੁਖਾਰੀ ਵਿਚ ਬੈਠੇ ਮਨੁਖ ਨੂੰ ਦਿਤੇ ਨੇ। ਜੱਟੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਇਹ ਖਸਮਾਂ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਫਕੀਰ ਐਵੇਂ ਭੌਂਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਖਸਮ ਨੂੰ ਸ਼ਕ ਪਿਆ, ਅੰਦਰ ਗਿਆ ਤਾਂ ਸੱਚ ਮੁੱਚ ਇਕ ਹੱਟਾ ਕੱਟਾ ਜੁਆਨ ਰੋਟੀ ਖਾਂਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਬਾਹੋਂ ਫੜਕੇ ਬਾਹਰ ਧਰੂਹ ਲਿਆਇਆ ਤੇ ਲੱਗਾ ਟੋਕੇ ਨਾਲ ਮਾਰਨ। ਮੈਂ ਕਿਹਾ, ਚੌਧਰੀ ਜਾਣ ਦੇਹ, ਵੇਖ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਕੀ ਗੁਜ਼ਰੀ, ਤੇ ਮੈਂ ਫੂਹੜੀ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਆਪਣੇ ਜ਼ੋਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿਤਾ। ਮੈਂ ਕਿਹਾ, ਇਹ ਘਰ ਘਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਰੰਨਾਂ ਚੰਚਲਹਾਰੀਆਂ, ਮਰਦਾਂ ਨੂੰ ਛਲਦੀਆਂ ਨੇ। ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਹੋਇ ਗਰੀਬ, ਵੇਖ ਰਾਜਾ ਰਸਾਲੂ ਵੀ ਐਨਾ ਬਹਾਦਰ ਤੇ ਰਾਜਾ ਹੋਕੇ ਆਪਣੇ ਮਹਿਲਾਂ ਵਿਚ ਸਾਡੇ ਵਾਂਗੂੰ ਈ ਰੰਨਾਂ ਦੇ ਝੂਠਣੇ ਝੂਰਦਾ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਸਬਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਏ, ਤਾਂ ਅਸਾਂ ਦੋਵੇਂ ਮਰਦ ਛਡ ਦਿਤੇ ਤੇ ਘਰੀਂ ਮੁੜੇ। ਰਾਜਾ ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਇਹ ਸੁਣ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਕੇ ਸ਼ਕਲ ਵਖਾਲੀ ਤੇ ਧੋਬੀ ਨੂੰ<noinclude></noinclude> h9jl1zx0dfe1h8afxmqw4i1cdirkv6m 250 72228 217564 2026-05-09T03:59:10Z Taranpreet Goswami 2106 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਆਖਿਆ, ਮੈਂ ਰਸਾਲੂ ਹਾਂ। ਜੋ ਮੰਗਣਾ ਈ ਮੰਗ, ਪਰ ਇਹ ਦਸ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਕਿਥੋਂ ਪਤਾ ਲਗਾ ਕਿ ਮੇਰੇ ਮਹਿਲਾਂ ਵਿਚ ਇਹ ਖਰਾਬੀ ਹੁੰਦੀ ਏ। ਧੋਬੀ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਮਹਾਰਾਜ, ਰੰਨਾਂ ਬੜੀਆਂ ਸੂਹੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਨੇ। ਉਹ ਤੇ ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਦ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217564 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" />{{rh||138}}</noinclude>ਆਖਿਆ, ਮੈਂ ਰਸਾਲੂ ਹਾਂ। ਜੋ ਮੰਗਣਾ ਈ ਮੰਗ, ਪਰ ਇਹ ਦਸ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਕਿਥੋਂ ਪਤਾ ਲਗਾ ਕਿ ਮੇਰੇ ਮਹਿਲਾਂ ਵਿਚ ਇਹ ਖਰਾਬੀ ਹੁੰਦੀ ਏ। ਧੋਬੀ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਮਹਾਰਾਜ, ਰੰਨਾਂ ਬੜੀਆਂ ਸੂਹੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਨੇ। ਉਹ ਤੇ ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੀਆਂ ਨੇ। ਰਾਜਾ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ ਤੇ ਧੋਬੀ ਨੂੰ ਆਖਿਓ ਸੂ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਆਕੇ ਮਿਲਦਾ ਰਿਹਾ ਕਰ। ਦਿਨੋਂ ਦਿਨ ਰਾਜੇ ਨੇ ਫਿਕਰ ਤੇ ਅਫ਼ਸੋਸ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਛੱਡ ਦਿਤਾ। ਕਿਲਾ ਢਹਿੰਦਾ ਢਹਿਣ ਲਗਾ। ਸਾਰੇ ਸਪਾਹੀ ਪਹਿਰੇਦਾਰ ਪਰ੍ਹੇ ਪਰ੍ਹੇ ਘੱਲ ਦਿਤਿਓਸੂ, ਆਪ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਰੋਂਦਾ ਈ ਰਵੇ। ਕਦੀ ਧੋਬੀ ਧੋਬਣ ਆਕੇ ਦੇਸ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦਸ ਜਾਣ, ਜਾਂ ਤੋਤਾ ਖਬਰਾਂ ਲਿਆ ਦੇਵੇ। ਏਧਰ ਇਹ ਤੇ ਓਧਰ ਹੋਡੀ ਦੇ ਨਗਰ ਵਿਚ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਰੌਲਾ ਪੈ ਗਿਆ, ਉਸ ਦੀ ਕੋਕਿਲਾਂ ਨਾਲ ਦੋਸਤੀ ਦੀਆਂ ਵੀ ਖਬਰਾਂ ਪੁਜ ਗਈਆਂ। ਇਹ ਵੀ ਪਤਾ ਲਗਾ ਕਿ ਉਹ ਅਟਕੋਂ ਪਾਰ ਰਸਾਲੂ ਦੇ ਰਾਜ ਵਲ ਗਿਆ ਸੀ। ਮੁੜ ਨਹੀਂ ਆਇਆ। ਫੇਰ ਕੀ ਸੀ, ਰੋਡੀ ਦੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨੇ ਸਲਾਹ ਕੀਤੀ ਕਿ ਜਾਂ ਤੇ ਹੌਡੀ ਖੇੜੀ ਮੂਰਤੀ ਦੇ ਕਿਲੇ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਹੈ, ਜਾਂ ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਮਾਰ ਦਿਤਾ ਹੈ, ਸੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਾਈ ਬੰਦ ਤੇ ਫੌਜ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਤੇ ਖੇੜੀ ਮੂਰਤੀ ਤੇ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਜਦ ਦਰਿਆਉ ਪਾਰ ਹੋਕੇ ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਪਹਾੜੀ ਵਲ ਫੌਜ ਦਾ ਮੂੰਹ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਜੀਭੋ ਜੀਭ ਖਬਰਾਂ ਉਡ ਗਈਆਂ। ਧੋਬੀ ਨੇ ਆਕੇ ਰਸਾਲੂ ਨੂੰ ਖਬਰ ਕੀਤੀ। ਰਸਾਲੂ ਦੇ ਹੋਸ਼ ਉਡ ਗਏ। ਪਾਸ ਫੌਜ ਨਹੀਂ, ਕਿਲਾ ਢਠਾ ਹੋਇਆ, ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੀ ਕਰੇ? ਅੰਤ ਉਸਨੇ ਆਦਮੀ ਫੌਜ ਇਕੱਠੀ ਕਰਨ ਲਈ ਘਲੇ। ਅਤੇ ਕਿਲੇ ਦੀਆਂ ਦੀਵਾਰਾਂ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਅਜੇ ਮੁਰੰਮਤ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੋਈ ਤੇ ਥੋੜੇ ਹੀ ਆਦਮੀ ਮਦਦ ਲਈ ਅੰਦਰ ਆਏ ਸਨ, ਕਿ ਹੋਡੀ ਦੀ ਫੌਜ ਨੇ ਘੇਰਾ ਘਤ ਦਿਤਾ। ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਪਿਛੋਂ ਰਸਾਲੂ ਤੰਗ ਆ ਗਿਆ, ਅੰਦਰ ਬੈਠੇ ਮਰ ਜਾਣ ਨਾਲੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਕੇ ਹਥ ਵਿਖਾ ਕੇ ਮਰਨਾ ਚੰਗਾ ਜਾਤਾ। ਬਸ ਕੋਕਿਲਾਂ ਦੇ ਮਹਲ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਾ ਦਿਤੀ ਤੇ ਆਪ ਤੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਤਲਵਾਰਾਂ ਧੂਹਕੇ ਕਿਲਿਓਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਆਏ। *ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਹੋਡੀ ਦੀ ਫੌਜ ਦੇ ਮਾਰ ਮਾਰ ਸਥਿਰ ਲਾਹ ਦਿਤੇ, ਪਰ ਅੰਤ ਇਹ ਸਨ ਥੋੜੇ ਤੇ ਉਹ ਢੇਰ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਰਾਜਾ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਕੇ ਢਹਿ ਪਿਆ। ਇਕ ਨੌ ਗਜ਼ੇ ਤੀਰ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਜਾਨ ਕਬਜ਼ ਕਰ ਲਈ। ਜਦ ਲੜਾਈ ਮੁਕੀ ਤਾਂ ਹੋਡੀ ਦੇ ਭਰਾ ਰਸਾਲੂ ਦਾ ਸਿਰ ਵਢਕੇ ਆਪਣੇ ਦੇਸ ਨੂੰ ਲੈ *ਜਦ ਰਸਾਲੂ ਬਾਗ਼ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਿਆ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਓਸ ਅੰਬ ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਪਈ, ਜਿਹੜਾ ਕੋਕਿਲਾਂ ਦੇ ਆਉਣ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਬੀਜਿਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਰੋ ਕੇ ਬੋਲਿਆ:ਅੰਬਾ ਵੇ ਫਲ ਲਦਿਆ, ਫਲੀਂ ਨਾ ਮੂਲੋਂ ਫੇਰ। ਰਾਣੀ ਕੋਕਿਲਾਂ ਮਰ ਗਈ, ਉਸ ਥਾਂ ਕੋਲੇ ਢੇਰ<noinclude></noinclude> gmvgviqai5jqoudci8tcxjglkgkba52 250 72229 217565 2026-05-09T03:59:46Z Taranpreet Goswami 2106 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਆਏ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਸਾਲੂ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋਇਆ। ਨੋਟ —(੧) ਸਵਿਨਰਟਨ ਲਿਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਈ ਆਖਦੇ ਨੇ ਰਸਾਲੂ ਮੋਇਆ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਉਹ ਦਰਿਆ ਅਟਕ ਵਿਚ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਗੁੰਮ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਰ ਫੇਰ ਇਕ ਵਾਰੀ, Arthur (ਆਰਥਰ) ਵਾਂਗੂ ਮੁੜਕੇ ਆਵੇਗਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217565 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" />{{rh||139}}</noinclude>ਆਏ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਸਾਲੂ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋਇਆ। ਨੋਟ —(੧) ਸਵਿਨਰਟਨ ਲਿਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਈ ਆਖਦੇ ਨੇ ਰਸਾਲੂ ਮੋਇਆ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਉਹ ਦਰਿਆ ਅਟਕ ਵਿਚ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਗੁੰਮ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਰ ਫੇਰ ਇਕ ਵਾਰੀ, Arthur (ਆਰਥਰ) ਵਾਂਗੂ ਮੁੜਕੇ ਆਵੇਗਾ। ਨੋਟ —(੨) ਜਿੰਨੀ ਕਵਿਤਾ ਇਸ ਵਾਰਤਾ ਵਿਚ ਦਿਤੀ ਹੈ, ਉਹ ਕਰਤਾ ਦੀ ਰਚੀ ਹੈ। ਸਵਿਨਰਟਨ ਦੀ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਉਲਥਾ ਹੈ।<noinclude></noinclude> pvcjc7i9kbj4z6fzlwbubrqu0xqdqct 250 72230 217566 2026-05-09T04:00:13Z Taranpreet Goswami 2106 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਭਾਗ ਤੀਜਾ ਰਸਾਲੂ ਦੇ ਗੀਤ ਤੇ ਵਾਰਾਂ ਰਸਾਲੂ ਦੇ ਗੀਤ ਤੇ ਵਾਰਾਂ ਪੰਜਾਬ ਤੇ ਹਿੰਦ ਪੱਛਮੀ, ਪੂਰਬੀ ਤੇ ਰਾਜਪੂਤਾਨੇ ਵਿਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ। ਏਸੇ ਕਰਕੇ ਕਈ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲੀ ਵਿਚ ਹਨ ਤੇ ਕਈ ਹਿੰਦੀ ਤੇ ਬਾਗੜੀ ਵਿਚ, ਅਸੀਂ ਕੁਝ ਵੰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217566 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" />{{rh||140}}</noinclude>ਭਾਗ ਤੀਜਾ ਰਸਾਲੂ ਦੇ ਗੀਤ ਤੇ ਵਾਰਾਂ ਰਸਾਲੂ ਦੇ ਗੀਤ ਤੇ ਵਾਰਾਂ ਪੰਜਾਬ ਤੇ ਹਿੰਦ ਪੱਛਮੀ, ਪੂਰਬੀ ਤੇ ਰਾਜਪੂਤਾਨੇ ਵਿਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ। ਏਸੇ ਕਰਕੇ ਕਈ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲੀ ਵਿਚ ਹਨ ਤੇ ਕਈ ਹਿੰਦੀ ਤੇ ਬਾਗੜੀ ਵਿਚ, ਅਸੀਂ ਕੁਝ ਵੰਨਗੀਆਂ ਹੇਠ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ:— ਸੁਖ ਗਾਉਣ ਰਾਜਾ ਰਸਾਲੂ ਸੁਖ ਡਾਲੀਆਂ, ਤਰਸੇਗਾ ਤੇਰਾ ਤੇ ਸਾਡਾ ਜੀ, ਰਾਜਾ ਜੀ। ਚੋ ਪਈ, ਰਸੀਆ ਦੂਰ। ਖਾਰੀਆਂ, ਅੰਬ ਅੰਬ ਪੱਕੇ, ਰਸ ਚੂਪਣ ਵਾਲਾ ਭਰ ਜੋਬਨ ਦੀਆਂ ਹੋਕਾ ਸ਼ਹਿਰ ਬਾਜ਼ਾਰ I ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੱਲੇ ਮੁੱਲ ਹੈ, ਵੇ ਰਾਜਾ ਜੀ, ਆਉ ਚੁਕਾਵੇ ਸਾਡਾ ਭਾਉ, ਰਾਜਾ ਜੀ 1 ਰਾਜਾ ਰਾਣੀ ਜਿੱਦ ਪਏ, ਅਸਾਂ ਜੰਗਲ ਜਾਣਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਰਾਜਾ ਜੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਤੀਰ ਮਾਰਿਆ ਰਾਣੀ ਨੇ, ਵੇ ਰਾਜਿਆ, ਹੀਰੇ ਹਰਨ ਨੂੰ ਲਾਈ ਸੁ ਲੀਕ, ਰਾਜਾ ਜੀ। ਰੰਨਾਂ ਦਾ ਮਾਰਿਆ ਮਿਰਗ, ਨੀ ਰਾਣੀਏਂ, ਮਰਦਾਂ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਹਰਾਮ, ਨੀ ਰਾਣੀਏਂ। *ਹਿਰਨੀਆਂ ਮਾਰਨ ਬੋਲੀਆਂ, ਵੇ ਹੀਰਿਆ, *ਇਸ ਗੀਤ ਵਿਚ ਕੁਝ ਸਮਾਚਾਰ ਛੱਡਿਆ ਹੈ, ਰਾਣੀ ਕੋਕਿਲਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੇਸਾਂ ਦੀ ਸੁਗੰਧੀ ਨਾਲ ਮਿਰਗ ਵਾਹਿਆ ਸੀ ਤੇ ਰਸਾਲੂ ਨੇ ਕੰਨ ਤੇ ਪੂਛਲ ਵੱਢ ਕੇ ਛਡ ਦਿਤਾ ਸੀ। ਤਦੋਂ ਹੀਰੋ ਨੇ ਰਾਜੇ ਕੋਲੋਂ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਤੇ ਲਕ ਬੱਧਾ ਸੀ।<noinclude></noinclude> bfcuoz8o2vbb71a8jeh9jw7t43dzqnv 250 72231 217567 2026-05-09T04:00:48Z Taranpreet Goswami 2106 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਆਇਆ ਕੰਨ ਤੇ ਪੂਛਲ ਵਢਾ, ਹੀਰਿਆ ਰਾਜਾ ਜੀ ਸਾਢੇ ਤਿੰਨ ਸੌ ਹਰਨੀਆਂ, ਵੇ ਰਾਜਿਆ, ਹੀਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਰਦਾਰ, ਰਾਜਾ ਜੀ 1 ਤਾਂ ਜਾਂਦਾ ਹੀਰਾ ਬੋਲਦਾ, ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਹੀਰਾ ਤੇ ਹਰਨ ਤਦ ਅਖੀਂ, ਵੇ ਰਾਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਤੇਰੇ ਮਹਿਲਾਂ ਨ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217567 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" />{{rh||141}}</noinclude>ਆਇਆ ਕੰਨ ਤੇ ਪੂਛਲ ਵਢਾ, ਹੀਰਿਆ ਰਾਜਾ ਜੀ ਸਾਢੇ ਤਿੰਨ ਸੌ ਹਰਨੀਆਂ, ਵੇ ਰਾਜਿਆ, ਹੀਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਰਦਾਰ, ਰਾਜਾ ਜੀ 1 ਤਾਂ ਜਾਂਦਾ ਹੀਰਾ ਬੋਲਦਾ, ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਹੀਰਾ ਤੇ ਹਰਨ ਤਦ ਅਖੀਂ, ਵੇ ਰਾਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਤੇਰੇ ਮਹਿਲਾਂ ਨੂੰ ਲਾਂਵਾਂਗਾ ਚੋਰ, ਰਾਜਾ ਜੀ ਰਾਜਾ ਹੋਡੀ ਚੋਰੀ ਚੋਰੀ ਆ ਗਿਆ, ਰਾਣੀ ਕੋਕਲਾਂ ਕੋਲ:ਰਾਣੀ—ਮਹਿਲੀਂ ਥੱਲੇ ਫਰੰਦਿਆ ਸਾਧ ਹੈ ਕਿ ਚੋਰ? ਰਾਜਾ - ਚੋਰਾਂ ਦੇ ਮੈਲੇ ਕਪੜੇ, ਨੀ ਰਾਣੀਏ, ਸਾਧਾਂ ਦੀ ਚਿੱਟੀ ਪੌਸ਼ਾਕ, ਰਾਣੀ ਜੀ। ਰਾਣੀ—ਅੰਦਰ ਅੰਦਰ ਪੌੜੀਆਂ ਵੇ ਰਾਜਿਆ, ਪੈਰ ਧਰ ਧਰ ਆ, ਰਾਜਾ ਜੀ I ਨੀ ਰਾਣੀਏ, ਜਾਂ, ਰਾਣੀ ਜੀ ਰਾਜਾ— ਧੌਲਰ ਤੇਰਾ ਕਚ ਦਾ, ਠਕ ਕਰਕੇ ਟੁਟ ਰਾਣੀ-ਧੌਲਰ ਮੇਰਾ ਕੱਚ ਦਾ ਵੇ ਰਾਜਿਆ; ਤੂੰ ਘੋੜੇ ਸਣੇ ਚੜ੍ਹ ਆ, ਰਾਜਾ ਜੀ। ਰਾਜਾ—ਪਹਿਲੀ ਪੌੜੀ ਚੜ੍ਹਦਾ, ਨੀ ਰਾਣੀਏ, ਮੇਰਾ ਘੋੜਾ ਗਿਆ ਸਰਕਾ, ਰਾਣੀ—ਕੰਨਾਂ ਦੀਆਂ ਵੇਚਾਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਵੇ ਰਾਜਾ, ਰਾਣੀ ਜੀ। ਤੇਰਾ ਘੋੜਾ ਲਾਂ ਗੀ ਛੁੜਾ, ਰਾਜਾ ਜੀ। ਰਾਜਾ— ਵਾਲੀਆਂ ਉੜਕ ਚਾਲੀਆਂ ਦੀਆਂ, ਨੀ ਰਾਣੀਏ, ਮੇਰਾ ਘੋੜਾ ਤਾਂ ਡੇਢ ਹਜ਼ਾਰ, ਰਾਣੀ ਜੀ ਰਾਣੀ—ਮੈਨਾ ਤੇ ਤੋਤਾ ਲੜ ਪਏ, ਵੇ ਰਾਜਿਆ, ਮੈਨਾ ਨੇ ਖੋਲ੍ਹੀਆਂ ਪਟੀਆਂ ਵੇ ਰਾਜਿਆ, ਤੋਤੇ ਨੇ ਚੰਨਣ ਹਾਰ, ਰਜਾ ਜੀ। ਕੁਟ ਕੁਟ ਪਾਵਾਂ ਚੂਰੀਆਂ, ਵੇ ਤੋਤਿਆ। ਤੇਰੀ ਨਿਮਕ ਹਰਾਮੀ ਦੀ ਜ਼ਾਤ, ਤੋਤਾ ਜੀ। [ਤੋਤੇ ਨੇ ਰਾਜੇ ਰਸਾਲੂ ਨੂੰ ਖਬਰ ਜਾ ਕੀਤੀ ਹੈ:ਤੋਤੇ ਨੇ ਜਾ ਪੁਕਾਰਿਆ, ਵੇ ਰਾਜਿਆ। ਤੇਰੇ ਮਹਿਲਾਂ ਨੂੰ ਲਗ ਗਏ ਚੋਰ, ਰਾਜਾ ਜੀ। —ਅੱਠ ਤੋਤੇ ਸ਼ਾਰਕਾਂ ਰਾਜਾ— ਤੋਤਿਆ,<noinclude></noinclude> 3edhq6hirxu7lsfgkilriyxpxfvddqw 250 72232 217568 2026-05-09T04:01:31Z Taranpreet Goswami 2106 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਮੇਰਾ ਬਾਰੀ ਏਨਿਆਂ ਬਾਰੀ ਵਿਚ ਬੈਠਾ ਮੋਰ ਪਹਿਰਿਆਂ ਬੈਠਿਆਂ, ਕਿਸ ਬਿਧ ਮਹਿਲ ਨੂੰ ਲੱਗੇ ਚੋਰ? ਤੋਤਾ-ਰਾਜਾ ਤਾਂ ਹੋਡੀ ਚੜ੍ਹ ਪਿਆ, ਰਾਜਿਆ, ਆਣ ਲੱਥੋ ਬਾਗਾਂ ਹੇਠ, ਰਾਜਾ ਜੀ। ਰਾਜਾ ਰਸਾਲੂ ਘਰ ਆਉਂਦਾ ਪੁਛਦਾ ਹੈ: ਹੈ, ਤੇ ਰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217568 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" />{{rh||142}}</noinclude>ਮੇਰਾ ਬਾਰੀ ਏਨਿਆਂ ਬਾਰੀ ਵਿਚ ਬੈਠਾ ਮੋਰ ਪਹਿਰਿਆਂ ਬੈਠਿਆਂ, ਕਿਸ ਬਿਧ ਮਹਿਲ ਨੂੰ ਲੱਗੇ ਚੋਰ? ਤੋਤਾ-ਰਾਜਾ ਤਾਂ ਹੋਡੀ ਚੜ੍ਹ ਪਿਆ, ਰਾਜਿਆ, ਆਣ ਲੱਥੋ ਬਾਗਾਂ ਹੇਠ, ਰਾਜਾ ਜੀ। ਰਾਜਾ ਰਸਾਲੂ ਘਰ ਆਉਂਦਾ ਪੁਛਦਾ ਹੈ: ਹੈ, ਤੇ ਰਾਣੀ ਕੋਕਿਲਾਂ ਰਾਜਾ—ਕਿਨ ਮੇਰਾ ਖੂਹਾ ਗੇੜਿਆ, ਨੀ ਰਾਣੀਏ, ਮੇਰੇ ਖੂਹ ਦੀ ਗਿੱਲੀ ਨਿਸਾਰ, ਰਾਣੀ ਜੀ। ਰਾਣੀ—ਤੇਹ ਮਹੰਦੀ ਗੋੜਿਆ, ਵੇ ਰਾਜਿਆ, ਤੇਰੇ ਖੂਹੇ ਦੀ ਗਿਲੜੀ ਨਿਸਾਰ, ਰਾਜਾ ਜੀ; ਰਾਜਾ—ਕਿਨ ਮੇਰੀ ਚੂਪੀ ਅੰਬਲੀ, ਨੀ ਰਾਣੀਏ, ਸੱਜਰੇ ਪਏ ਚੁਪਾਕ, ਰਾਣੀ ਜੀ। ਰਾਣੀ—ਮਾਲਨ ਢੋਇਆ ਆਂਦਾ, ਵੇ ਰਾਜਿਆ, ਖਿਲਰ ਪਏ ਨੀ ਚੌਪਾਕ, ਵੇ ਰਾਜਿਆ। ਰਾਜਾ—ਕੌਣ ਮੇਰੀ ਚੌਕੀ ਨਾਇਆ, ਨੀ ਰਾਣੀਏ, ਦੂਰ ਗਿਆ ਛਣਕਾਰ, ਰਾਣੀ ਰਾਣੀ—ਤਾਂ ਮਹੁੰਦੀ ਮੈਂ ਨ੍ਹਾਤੀ ਹਾਂ, ਵੇ ਰਾਜਿਆ, ਦੂਰ ਗਿਆ ਛਣਕਾਰ ਰਾਜਾ ਜੀ। ਰਾਜਾ-ਕੌਣ ਮੇਰੇ ਪਲੰਗ ਲੇਟਿਆ, ਨੀ ਰਾਣੀਏ, ਮੇਰੇ ਪਲੰਘ ਦੀ ਢਿੱਲੀ ਨਵਾਰ, ਰਾਣੀ ਜੀ। ਰਾਣੀ—ਸੂਲ ਮਹੰਦੀ (ਲੇਟੀ ਹਾਂ, ਵੇ ਰਾਜਿਆ, ਤੇਰੇ ਪਲੰਘ ਦੀ ਦਿੱਲੀ ਨਵਾਰ, ਰਾਜਾ ਜੀ! [ਦਿਲ ਵਿਚ] ਜੀ ਭੰਵਰ ਕਾਲੀ ਡਾਲੀਆਂ ਵੇ ਰਾਜਿਆ, ਮੈਂਬਰ ਬਰ ਕਿਉਂ ਕੰਬੋ। ਵੇਲਾਂ ਚਾਰੇ ਪੱਟੀਆਂ, ਹੁਣ ਮੌਤੋਂ ਕਿਉਂ ਡਰੇਂ, ਵੇ ਰਾਜਾ। ਦੇਂਦਾ ਤਾਹਨੇ ਵੇ ਰਾਜਿਆ ਬੈਠਾ ਖਲਿਆਂ ਨੂੰ ਤਾਹਨੇ ਨਾ ਮਾਰ, ਵੇ ਰਾਜਾ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ • ਸਾਰ • ਸਾਨੂੰ, ਵੇ ਰਾਜਿਆ, ਸਾਡਾ ਮਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਰਾਜਾ ਜੀ।<noinclude></noinclude> 6ufwuavpogi2l3seowwndu793sf9vhg