ਵਿਕੀਸਰੋਤ pawikisource https://pa.wikisource.org/wiki/%E0%A8%AE%E0%A9%81%E0%A9%B1%E0%A8%96_%E0%A8%B8%E0%A8%AB%E0%A8%BC%E0%A8%BE MediaWiki 1.47.0-wmf.8 first-letter ਮੀਡੀਆ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਤਸਵੀਰ ਤਸਵੀਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਫਰਮਾ ਫਰਮਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮਦਦ ਮਦਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਲੇਖਕ ਲੇਖਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪੋਰਟਲ ਪੋਰਟਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਲਿਖਤ ਲਿਖਤ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਆਡੀਓਬੁਕ ਆਡੀਓਬੁਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਅਨੁਵਾਦ ਅਨੁਵਾਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪੰਨਾ ਪੰਨਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਇੰਡੈਕਸ ਇੰਡੈਕਸ ਗੱਲ-ਬਾਤ TimedText TimedText talk ਮੌਡਿਊਲ ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ Event Event talk 250 994 223716 66366 2026-06-30T07:06:47Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223716 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh||3|}}</noinclude> ਸ: ਠਾਕਰ ਸਿੰਘ ਸੰਧਾਵਾਲੀਏ ਨੇ ੧੮੭੩ ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਪੜੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਇੱਕਤ੍ਰਤਾ ਸੱਦੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਾਬਾ ਖੇਮ ਸਿੰਘ, ਗਿਆਨੀ ਹਜ਼ਾਰਾ ਸਿੰਘ, ਗਿਆਨੀ ਗਿਆਨ ਸਿੰਘ, ਗਿਆਨੀ ਸਰਦੂਲ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਕਪੂਰਬਲੇ ਦੇ ਕੰਵਰ ਬਿਕ੍ਰਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਸਿੰਘ ਸਭਾ ਕਾਇਮ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਿੰਘ ਸਭਾ ੧੮੭੯ ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਬਣੀ। {{gap}}ਸਿੰਘ ਸਭਾ ਲਹਿਰ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ੧੮੮੨ ਦੀ ਸਾਲ ਬੜੀ ਮਹੱਤਤਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਕਿ ਇਸ ਸਾਲ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ, ਪੇਸ਼ਾਵਰ, ਬੰਨੂ, ਕੋਹਾਟ, ਐਬਟਾਬਾਦ, ਜਿਹਲਮ, ਕੋਇਟਾ, ਮੁਲਤਾਨ, ਲਇਲਪੁਰ ਗੁਜਰਾਂਵਾਲਾ, ਜਲੰਧਰ, ਲੁਧਿਆਣਾ, ਪਟਿਆਲਾ, ਅੰਬਾਲਾਂ, ਜੀਦ ਅਤੇ ਫਰੀਦਕੋਟ ਵਿੱਚ ਸਿੰਘ ਸਭਾਵਾਂ ਬਣੀਆਂ । ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੇ ਸਿੱਖ ਵੀ ਪਿੱਛੇ ਨਾ ਰਹੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਗਰਾ ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੰਘ ਸਭਾਵਾਂ ਕਾਇਮ ਕੀਤੀਆਂ । ਕਲਕੱਤੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਿੰਘ ਸਭਾ ਬਣ ਗਈ । {{gap}}ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਸਿੰਘ ਸਭਾ ਦਾ ਉਲੇਖ ਅਰੰਭਦੇ ਹਾਂ । ਇਹ ਸਭਾ, ਜਿਵੇਂ ਉੱਤੇ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ੧੮੮੨ ਵਿੱਚ ਬਣੀ । ਉਸ ਵੇਲੇ ਸਭਾ ਦੀਆਂ ਇੱਕਤ੍ਰਤਾਵਾਂ, ਦੀਵਾਨ ਅਤੇ ਸਮਾਗਮ ਨਾਰਦਾਣਾ ਦੇ ਲਾਗੇ ਇਕ ਇਮਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਸਨ । ਸਭਾ ਦੇ ਮਨੋਰਥ ਅਤੇ ਕਾਰਜ-ਕਰਮ ਏਨੇ ਖਿੱਚ ਭਰੇ ਅਤੇ ਲਾਭਦਾਇਕ ਸਨ ਕਿ ਸੰਗਤਾਂ ਬੜੀ ਭਾਰੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇਣ ਲਗੀਆਂ । ਏਥੇ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਇਕੱਠਾਂ ਲਈ ਕਾਫੀ ਥਾਂ ਨਹੀ<noinclude></noinclude> ox7ye90vwqsm114o1ittbcageyugk4i 250 1202 223714 66374 2026-06-30T07:06:03Z Harchand Bhinder 2624 /* ਗਲਤੀਆਂ ਲਾਈਆਂ */ 223714 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /> {{rh||6 |}}</noinclude> ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੇ ਰਾਤ ਦਿਨ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਕਾਨਫ੍ਰੰਸ ਵਿੱਚ ਬ ਹਰੋਂ ਆਏ ਸੱਜਣਾਂਂ ਦੀ ਬੜੇ ਪ੍ਰੇਮ ਭਾਵ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਾਨਫ੍ਰੰੰਸ ਦੇ ਲੰਮੇ ਕਾਰਜ ਕਰਮ ਨੂੰ ਬੜੇ ਸੁਚੱਜੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸੰਪੂਰਨ ਕੀਤਾ। {{gap}}ਇਸ ਕਾਨਫ੍ਰੰਸ ਤੋਂ ਬਚੀ ਹੋਈ ਰਕਮ, ਸ੍ਰੀ ਹਜ਼ੂਰ ਮਹਾਰਾਜਾ ਭੂਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਅਤੇ ਸ੍ਰ: ਨਰਨਾਰਾਇਣ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਦਾਨ ਨਾਲ ਸਭਾ ਨੇ ਭੁਪਿੰਦਰਾ ਨਰ ਨਾਰਾਇਣ ਖਾਲਸਾ ਪਾਲਿਟੈਕਨਿਕ, ਰਾਜਿੰਦ੍ਰਾ ਦੇਵਾ ਯਤੀਮ ਖਾਨਾ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਵਿੱਚ ਖੋਲ੍ਹਿਆ। {{gap}}ਆਦਮ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸਭਾ ਆਪਣੇ ਰਾਗੀ ਜਥੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਘੱਲਦੀ ਰਹੀ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾ ਦੇ ਧਰਮ ਅਤੇ ਬੋਲੀ ਦਾ ਠੀਕ ਇੰਦਰਾਜ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਦਸਦੇ ਰਹੇ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਿੱਖੀ ਪ੍ਰਚਾਰ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਰਿਹਾ । {{gap}}੧੯੪੭ ਵਿਚ ਪੱਛਮੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਆਏ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀਆ ਨੂੰ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਹਿਬ ਨੇ ਜੀ ਆਇਆਂ ਆਖਿਆ । ਉਨ੍ਹਾ ਲਈ ਪਟਿਆਲਾ ਵਿਚ ਦੋ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਕੈਂਪ ਖ੍ਹੋਲ੍ਹੇ ਗਏ-ਇਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਸੀ ਦੂਖ ਨਿਵਾਰਨ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਡੇਰਾ ਬਾਬਾ ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਵਿਚ । ਇਸ ਸਭਾ ਨੇ ਵੀ ਇਕ ਕੈਂਪ ਆਪਣੇ ਇਹਾਤੇ ਵਿਚ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਅਤੇ ੫੦੦ ਸ਼ਰਾਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਵਿਚ ਠਹਿਰਾਇਆ । ਸਭਾ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀਆਂ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਕੱਪੜੇ ਆਦਿ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ । ਜਦ ਤੀਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਕਾਨ ਨਾ ਮਿਲੇ, ਇਹ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਸਭਾ ਵਿਚ ਹੀ ਰਹੇ । {{gap}}ਪਟਿਆਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਕੁੜੀਆਂ ਦਾ ਕੇਵਲ ਇਕ ਹੀ ਸਕੂਲ ਸੀ ।<noinclude><references/></noinclude> 6r2rsb2par0veu6hju23hozg791tv5e 250 1236 223713 66376 2026-06-30T07:05:49Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223713 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh||7|}}</noinclude> ਉਥੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਦਾਖਲਾ ਮਿਲਦਾ ਸੀ । ਇਸ ਔਕੜ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਇਸ ਸਭਾ ਨੇ ੭੯੪੮ ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਦ੍ਰਾ ਕੰਨਿਆ ਮਹਾ ਵਿਦਿਆਲਾ ਨਾਮਕ ਇਕ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਖੋਲ੍ਹਿਆ। ਇਹ ਵਿਦਿਆਲਾ ਬੜੀ ਤਰੱਕੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਇਹ ਵਿਦਿਆਲਾ ਸਾਰੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। {{Gap}}ਮੁੰਡੇ ਅਤੇ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਉਚੇਰੀ ਸਿਖਿਆ ਦੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੇਣ ਲਈ ਇਸ ਸਭਾ ਨੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਦੁਖ ਨਿਵਾਰਣ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ੭੯੬੭ ਵਿੱਚ ਡਿਗਰੀ ਕਾਲਜ ਖੋਲ੍ਹਿਆ। ਦੋ ਸਾਲ ਉਪਰੰਤ ਆਧਿਆਪਕਾਂ,ਕਲਰਕਾਂ ਅਤੇ ਕਾਰਖਾਨਿਆਂ ਦੇ ਕਾਰਿੰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿਖਿਆ ਦੇਣ ਲਈ ਸੰਝ ਵੇਲੇ ਬੀ.ਏ.ਤੀਕ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਹੀ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ੧੯੬੭ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਐਮ.ਏ.ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵੀ ਆਰੰਭ ਹੋ ਗਈ। {{Gap}} ਇਹ ਸਭਾ ਲੋੜਵੰਦੇ ਅਤੇ ਹੋਣਹਾਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਇਕ ਸਹਾਇਤਾ ਵੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਸਭਾ ਦੀ ਇਸ ਉਪਕਾਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਵਿਦਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਪਦਵੀਆਂ ਉੱਤੇ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋਏ। {{Gap}}ਸਭ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਦੀਵਾਨ ਸਜਦੇ ਹਨ। ਗੁਰਪੁਰਬ ਬੜੀ ਸਜ ਧਜ ਨਾਲ ਮਨਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਭਾ ਦੇ ਆਪਣੇ ਦੋ ਰਾਗੀ ਜਥੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਭਾ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮ ਵੇਲੇ ਨੂੰ ਕੀਰਤਨ ਕਰਦੇ ਹਨ । ਧਾਰਮਕ ਪ੍ਰਚਾਰ ਲਈ ਦੂਰ ਦੁਰਾਡੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਲੰਗਰ ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ ਸਿੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣੀ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੱਕੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੰਗਰ ਸ੍ਰੀ ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲੰਗਰ ਚਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗੁਰਪੁਰਬਾਂ ਉੱਤੇ ਤਾਂ ਅਤੁਟ ਲੰਗਰ ਵਰਤਦਾ ਹੈ। {{Gap}}ਇਹ ਲੇਖ ਅਧੂਰਾ ਹੀ ਰਵੇਗਾ,ਜੇਕਰ ਸਿੰਘ ਸਭਾ ਲਹਿਰ ਦੇ ਸਭੀਆਂ ਦੇ ਪੂਰਨਿਆਂ ਤੇ ਚਲੰਦੇ।<noinclude><references/></noinclude> lgz7oitm6mdpi1v3a41veknjrc4r0ai 250 1239 223715 66372 2026-06-30T07:06:16Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223715 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh||5|}}</noinclude> ਸਰਦਾਰ ਭਗਵਾਨ ਸਿੰਘ, ਵਜ਼ੀਰ ਬਚਿਤ੍ਰ ਸਿੰਘ ਹਰੀਕਾ,ਸ੍ਰ:ਗਿਆਨ ਸਿੰਘ ਰਾੜਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸ੍ਰ:ਕਾਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ,ਸ੍ਰ:ਭਰਪੂਰ ਸਿੰਘ ਧਾਲੀਵਾਲ ਅਤੇ ਸ੍ਰ:ਗੁਰਬਖਸ਼ੀਸ਼ ਸਿੰਘ ਕਰਮ ਗੜ੍ਹੀਆ ਨਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਵਰਨਣ ਯੋਗ ਹਨ। ਹੁਣ ਇਹ ਸਭਾ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਜੀ ਗਾਰਡੀਅਨ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਦੇ ਹੇਠ ਪੰਥ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਇੱਹ ਗੱਲ ਬੜੀ ਮਾਨ ਵਾਲੀ ਹੈ ਕਿ ਪਟਿਆਲਾ ਰਿਆਸਤ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਗੁਰੂਦੁਆਰੇ ਇਸ ਸਭਾ ਤੋਂ ਅਗਵਾਈ ਅਤੇ ਸਲਾਹ ਮਸ਼ਵਰਾ ਲੈਂਦੇ ਰਹੇ। {{Gap}}ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਉਨਤੀ ਸਭਾ ਦੇ ਵੱਡੇ ਮਨੋਰਥਾਂ ਵਿਚੋਂ ਹੈ। ਲਗਭਗ ੭੦ ਸਾਲ ਹੋਏ ਮਹਿੰਦਰਾ ਕਾਲਜ, ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਨੇ ਥਾਂ ਦੀ ਤੰਗੀ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਆਪਣੇ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਚਲਦੀਆਂ ਬੁਧੀਮਾਨ ,ਵਿਦ੍ਵਾਨ ਅਤੇ ਗਿਆਨੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ। ਸਭਾ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਬੜਾ ਦੁਖ ਹੋਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਇਹ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਤੋੜੀਆਂ ਨਾ ਜਾਣ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਸਭਾ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਹਾਜ਼ਰ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕਰਕੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਇਥੋ ਘੱਲ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਜੋ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ੫੦ ਸਾਲ ਚਲਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ। ਸਭਾ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ। {{Gap}}ਇਸ ਸਭਾ ਨੇ ੧੯੨੪ ਪੰਦਰ੍ਹਵੀਂ ਸਿੱਖ ਵਿਦਿਅਕ ਕਾਨਫ੍ਰੰਸ ਸੱਦੀ। ਸਰ ਸੁੰਦਰ ਸਿੰਘ ਮਜੀਠੀਏ ਨੇ ਇਸ ਕਾਨਫ੍ਰੰਸ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਮਹਾਨ ਕਾਰਜ ਨੂੰ ਸਿਰੇ ਚਾੜ੍ਹਨ ਲਈ ਸਭਾ ਦੇ<noinclude><references/></noinclude> hff41mh8n60t57rjk4nemzr2n79vxc7 250 6424 223712 137825 2026-06-30T07:05:23Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223712 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude> {{dhr|15em}} {{rule}} {{center|ਫਰੰਟੀਅਰ ਪ੍ਰਿੰਟਿੰਗ ਪ੍ਰੈਸ ਪਟਿਆਲਾ।}} {{rule}} {{dhr|15em}}<noinclude></noinclude> fg08x9gny19n8zexwa2auiqmgyxgf3s 250 7674 223787 35555 2026-06-30T07:30:05Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223787 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude> ਤੇੇੇੇ ਓਸਦੀ ਯੋਗ ਤੌਰ ਨਾਲ ਕਦਰ ਕਰਨ, ਵਿਆਹ ਦੇ ਅਸਲੀ ਭਾਵ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਤੇ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਤੇ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਦਾ ਵਰਤਾਓ ਰੱਖਣ ਤਾਂ ਏਹ ਭਾਰ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਹੌਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਬਿਨਸਨ ਹਾਰ ਸਰੀਰ ਏਸ ਚਾਰ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਓਹ ਅਨੰਦ ਤੇ ਮੌਜ ਮਾਣ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਦੀ ਖਾਹਸ਼ ਹਰ ਇਕ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਲੱਗੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ । {{gap}}ਪਵਿਤ੍ਰ੍ ਨਿਰੋਲ ਤੇ ਅੱਤ ਬੇਗਰਜ਼ ਖਾਹਸ਼ਾਂ ਓਸ ਤਾਕਤ ਦੀ ਬਦੌਲਤ ਜੋ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਸੁਹਾਉਣਾ, ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਤਾਜ਼ਾ ਆਚਰਣ, ਨੂੰ ਪਵਿਤਰ ਤੇ ਖਿਆਲਾਂ ਨੂੰ ਉਚਿਆਂ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਫੁੱਲਦੀਆਂ ਫਲਦੀਆਂ ਹਨ । ਆਦਮੀ ਦੀਆਂ ਮਨੁੱਖਪੁਣੇ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਮੁਕੰਮਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਤੇ ਪਰਤਾਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਗੱਲ ਕੀ ਇਹ ਓਹ ਚੀਜ਼ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਦੀਆਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਵਧਣ ਫੁੱਲਣ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਤੇ ਓਸਦੀਆਂ ਤਾਕਤਾਂ ਦੇ ਇਕੱਠੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਮਹਾਨ ਕੰਮ ਸਿਰੇ ਚੜਦੇ ਹਨ । {{gap}}'ਪ੍ਰੇਮ’ ਦੇ ਪਰਸਪਰ ਅਸੂਲ ਉਤੇ ਗ੍ਰਹਿਸਤ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਿਸਤੀਆਂ ਦੀ ਨੀਂਹ ਬੜੀ ਦਿ੍ੜਤਾ ਤੇ ਨਿਸਚੇ ਨਾਲ ਰੱਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਓਸ ਗੁਪਤ* {{rule}} {{*}}ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬੱਚੇ ਜੰਮਣਾ ਤੇ ਨਸਲ ਦਾ ਵਧਣਾ 'ਖੁਰਾਕ' ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ । ਜੋ ਚੀਜ਼ਾਂ ਅਸੀਂ ਖਾਂਦੇ ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸ਼ਰੀਰਦੀ ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਹਜ਼ਮ ਹੋਕੇ ਬਾਕੀ<noinclude>{{rh||-੫-}}</noinclude> ed8tj107dcjnu7ss8ng1ctj4m107ryl 250 7764 223788 35637 2026-06-30T07:30:23Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223788 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude> ਕੁਦਰਤੀ ਨਿਯਮ ਦੇ ਅਧੀਨ-ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨੇ ਜੀਵ ਜਾਤੀ ਨੂੰ ਅਟੱਲ ਰੱਖਣ ਵਾਸਤੇ ਰਚਿਆ ਹੋਯਾ ਹੈ-ਮੁਹੱਬਤ ਦੀ ਪਾਲਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ । ਕੁੱਲ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਖੰਡ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਹੀ ਸਿਰ 'ਤੇ ਕਾਇਮ ਹਨ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਮੁਹੱਬਤ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਨਹੀਂ, ਪ੍ਰੇਮ ਤੇ ਮੁਹੱਬਤ ਦੀ ਉਪਮਾ ਤੇ ਉਸਤਤ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀਆਂ ਤਮਾਮ ਚੀਜ਼ਾਂ ਇਕ ਦੂਜੀ ਨਾਲ{{nop}} {{rule}} {{gap}} ਖੁਰਾਕ ਜੋ ਬਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਓਹ ਨਵੇਂ ਅੰਗ ਬਨਾਉਣ ਅਰਥਾਤ ਬੱਚਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਖਾਹਸ਼ ਨੂੰ ਉਭਾਰਦੀ ਹੈ, ਅਰਥਾਤ ਕਾਮ ਚੇਸ਼ਟਾ ਤੇ ਗ੍ਰਹਿਸਤ ਭੋਗ ਕਰਨ ਦੀ ਖਾਹਸ਼ ਨੂੰ ਜੋਸ਼ ਵਿਚ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਤਮਾਮ ਜਾਨਦਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਏਹੋ ਨਿਯਮ ਵਰਤਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦ ਦੇ ਛੋਟੇ ਛੋਟੇ ਆਂਡੇ ਆਪੋ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਮਾਦਾ ਦਾ ਆਂਡਾ ਨਰ ਦੇ ਆਂਡੇ ਦੀ ਗਿੱਲ ਨੂੰ ਹਜ਼ਮ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਕਾਰਵਾਈ ਨਾਲ ਇਕ ਨਵਾਂ ਵਜੂਦ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਨੀਵੇਂ ਦਰਜੇ ਦੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਰ ਤੇ ਮਾਦਾ ਦਾ ਮਸਾਲਾ ਇੱਕੋ ਜਗਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਚ ਦਰਜੇ ਦੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਿਚ ਨਰ ਤੇ ਮਾਦਾ ਦੇ ਅੰਗ ਵੱਖੋ ਵੱਖ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪੈਦਾਇਸ਼ ਦਾ ਇਹ ਇਕ ਸਿੱਧਾ ਸਾਧਾ ਨਿਯਮ ਹੈ, ਅਰਥਾਤ ਓਹ ਨਿੱਕੇ ਨਿੱਕੇ ਬੱਚੇ ਜੋ ਬਿਨਾਂ ਖੁਰਦਬੀਨ ਦੇ ਨਜ਼ਰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ, ਓਹਨਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਜੰਮਨ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਇਕ ਕਲਾ ਵਾਂਗੂ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਕਿ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਭੋਗ ਬਲਾਸ ਦਾ ਕੋਈ ਆਨੰਦ ਪ੍ਰਤੀਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਪਰ ਵਡੇ ਵਡੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਦਸ਼ਾ ਏਸ ਤੋਂ ਉਲਟ ਹੈ, ਓਹਨਾਂ{{nop}}<noinclude>{{rh||-੬-|}}</noinclude> ollrywf1l6zqpkcl38ihv49ziq9jq94 250 7767 223789 35639 2026-06-30T07:30:35Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223789 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude> ਮੇਲ ਜੋਲ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ, ਖੇਤੀਆਂ ਦੀ ਹਰਿਆਉਲ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ, ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਸੁਰੀਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਤੇ ਓਹ ਬੇਸ਼ੁਮਾਰ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਜੋ ਰਾਤ ਵੇਲੇ ਚੁਪ ਚਾਂ ਦੀ ਮੋਹਰ ਨੂੰ ਤੋੜਦੀਆਂ ਹਨ, ਏਹ ਸਭ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਹੀ ਚਮਤਕਾਰ ਹਨ ! ਮੁਹੱਬਤ ਆਪਣੇ ਆਤਮਕ ਗੁਣਾਂ ਦੇ 'ਲਿਹਾਜ਼ ਨਾਲ 'ਪ੍ਰੇਮੀ' ਨੂੰ ਅਕਲਮੰਦ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਇਕ ਪਾਸੇ ਤਾਂ ਓਹ ਓਸ ਨੂੰ{{nop}} {{rule}} {{gap}}ਦੇ ਅੰਦਰਕਾਮ ਭੋਗ ਵਾਸਤੇ ਇਕ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਜੋਸ਼ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਆਹ, ਸ਼ਾਦੀਆਂ, ਗ੍ਰਹਿਸਤ ਤੇ ਭਾਈਚਾਰਕ ਨਿਯਮ ਸਭ ਏਸੇ ਉੱਤੇ ਹੀ ਨਿਰਭਰ ਹਨ, ਬਲ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ਕਤੀ ਏਸ ਜੋਸ਼ ਅਤੇ ਇਸ਼ਕ ਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਜ਼ੋਰ ਦਾ ਟਾਕਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ, ਏਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਤਮਾਮ ਅੰਦਰਲੇ ਤੇ ਬਾਹਰਲੇ ਜੋਸ਼ ਭੜਕ ਉਠਦੇ ਹਨ ਤੇ ਅਕਲ ਮਾਰੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਏਸੇ ਜੋਸ਼ ਤੇ ਵੇਗ ਉਤੇ ਹੀ ਕੋਮਲ ਉਮਰ ਅਰਥਾਤ ਕਵਿਤਾ ਚਿੱਤ੍ਰਕਾਰੀ ਤੇ ਰਾਗ ਆਦਿਕ ਕਾਇਮ ਹਨ, ਏਹ ਇਸ਼ਕ, ਮੁਹੱਬਤ ਤੇ ਕਾਮ ਇਕ ਕੁਦਰਤੀ ਜੋਸ਼ ਹੈ ਜੋ ਆਦਮੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨੇ ਸ਼ਾਮਲ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਏਹੋ ਪ੍ਰੇਮ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰਕ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਹੈ । ਜੇ ਸਾਰੇ ਜਾਨਦਾਰ ਏਸ ਜੋਸ਼ ਤੋਂ ਸੱਖਨੇ ਹੁੰਦੇ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਫੁੱਲ ਦੇ ਅੰਦਰ 'ਗੁਬਾਰ ਤਲਾ' (ਜੋ ਫੁਲਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੀਰਜ ਦੀ ਥਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਓਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਨਸਲ ਵਧਦੀ ਹੈ) ਨਾ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ? ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਜਾਨਦਾਰ ਦਾ ਵਜੂਦ ਬਾਕੀ ਨਾ ਰਹਿੰਦਾ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਬਿਰਛ ਬੂਟੇ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲੱਭਦਾ !{{nop}}<noinclude>{{rh||-੭-}}</noinclude> 2y22tt506x5x4104uggbq686q00a1ph 250 7769 223790 35641 2026-06-30T07:30:47Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223790 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude> ਆਤਮ ਵਿੱਦਯਾ ਦੀ ਸੰਥਾ ਦੇਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਆਦਮੀ ਪੁਣੇ ਦੇ ਗੁਣ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ । ਗੱਲ ਕੀ 'ਪ੍ਰੇਮ' ਆਪਣੇ ਦੋ ਰੰਗੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਨਾਲ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਆਨੰਦਿਤ ਕਰਦਾ ਤੇ ਓਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਅਤਿ ਸੁਆਦਲਾ ਬਣਾ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਮਾਲ ਦੇ ਸਿਖਰ ਤੇ ਪੁਚਾਉਂਦਾ ਹੈ । {{gap}} ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ 'ਪਰੇਮ' ਸੋਨੇ ਦੀ ਕੁੰਜੀ ਹੈ, ਜੋ ਦੌਲਤ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਦੀ ਹੈ । ਨਿਰਸੰਦੇਸ ਏਹ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹੌਸਲੇ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਸੋਚ ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਤ੍ਰੱਕੀ ਦੇਦਾ ਹੈ, ਨਿਰਸ੍ਵਾਰਥ ਖਾਹਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਤਾਕਤ ਬਖਸ਼ਦਾ ਹੈ ਤੇ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਿਯਮ ਦੇ ਅੰਦਰ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਦਿਲ ਤੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿਚ ਸੋਹਣੀਆਂ ਤਜਵੀਜ਼ਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੀਵਨ ਦੇ ਫੁੱਲ ਨੂੰ ਤਰਾਵਤ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਤਮਾਮ , ਕਮਜ਼ੋਰੀਆਂ ਉਤੇ ਫਤੇ ਦੁਆਉਂਦਾ ਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਅਚਾਰੀ ਅਰ ਭਲਾਮਾਣਸ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੀਵਨ ਦੇ ਮਨਤਵਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਮਰ ਦੀਆਂ ਮੰਜ਼ਲਾਂ ਦਾ ਕਠਨ ਤੇ ਬਿਖੜਾ ਰਾਹ ਸੁਖੱਲਾ ਕਰ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਕਰੂਪ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸੁੰਦਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਗੱਲ ਕੀ 'ਪਰੇਮ' ਇਕ ਅਜੇਹਾ ਕਲਪ ਬ੍ਰਿੱਛ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖ ਤੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਮਨ ਭਾਉਂਦੀਆਂ ਮੁਰਾਦਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ । {{gap}}'ਪੇਮ' ਜੇ ਕਰ ਸੱਚ ਤੇ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਤਾਂ ਓਹ ਅਜੇਹੇ ਪਿਆਰੇ ਤ੍ਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦੇ ਆਦਮੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਖਿਆਲ, ਇੱਕ ਸੁਭਾਵ, ਇੱਕ ਧਰਮ ਤੇ ਇੱਕ ਨਿਸਚੇ ਦੇ ਕਰਕੇ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਤਿ ਆਨੰਦ ਬਖਸ਼ਦਾ ਹੈ ਕਿ ਓਹ ਕਦੀ ਤੰਗ<noinclude>{{rh||-੮-}}</noinclude> lyuv2kynd465e3war8iy0k0yynkt9pc 250 7938 223792 35642 2026-06-30T07:30:59Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223792 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude> ਦਿਲ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਸਗੋਂ ਦਿਨੋ ਦਿਨ ਓਹਨਾਂ ਦੇ ਇਤਫ਼ਾਕ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋ ਕੇ ਓਹਨਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸ੍ਵਛ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ।{{nop}} {{gap}}ਜੇ ਆਪੋ ਵਿਚ ਪਰੇਮ ਤੇ ਪਿਆਰ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਹਰੇਕ ਆਦਮੀ ਬੜੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਇਕ ਦੂਸਰੇ ਦੇ ਕੰਮ ਆਵੇ ਤੇ ਬੁਰਾ ਨਾ ਮੰਨੇ। ਚੂੰਕਿ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਕਮਾਲ ਦਾ ਚਾਹਵਾਨ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਤੇ ਕਮਾਲ ਕਿਸੇ ਦੀ ਮਦਦ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸੰਭਵ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਮਦਦ ਮੇਲ ਜੋਲ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ, ਏਸ ਵਾਸਤੇ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਰਲਨ ਮਿਲਨ ਦੀ ਚਾਹ ਹੁੰਦੀ ਹੈ । ਜੇ ਕਰ ਤਾਂ ਏਹ ਰਲਨਾ ਮਿਲਨਾ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਨਾਲ ਹੋਵੇ ਤਦ ਤਾਂ 'ਮੁਹੱਬਤ' ਹੈ ਤੇ ਜੇ ਬਦੋਬਦੀ ਤੇ ਬੱਧਾ ਚੱਟੀ ਵਾਂਗ ਹੋਵੇ ਤਾਂ "ਅਦਾਲਤ" ਹੈ ।ਸੋ ਸਾਬਤ ਹੋਯਾ ਕਿ ਅਸਲੀ ਮੇਲ ਜੋਲ 'ਮੁਹੱਬਤ' ਨਾਲ ਤੇ ਨਕਲੀ ਤੇ ਬਨਉਟੀ 'ਮੇਲ' ਅਦਾਲਤ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਏਸ ਵਾਸਤੇ 'ਅਦਾਲਤ' ਦਾ ਦਰਜਾ 'ਮੁਹੱਬਤ' ਨਾਲੋਂ ਕਈ ਗੁਣਾਂ ਘੱਟ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪਰਬੰਧ ਵਿਚ 'ਅਦਾਲਤ' ਦੀ ਤਾਕਤ ਓਸੇ ਵੇਲੇ ਵਰਤਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ 'ਮੁਹਬਤ' ਨਾ ਹੋਵੇ । ਅਦਾਲਤ ਆਖਦੇ ਹਨ 'ਇਨਸਾਫ਼' ਨੂੰ ਤੇ ਇਨਸਾਫ਼ ਦਾ ਭਾਵ ਹੈ ਨਿਸਫ ਨਿਸਫ ਅਰਥਾਤ ਅੱਧੋ ਅੱਧ ਭਾਵ ਹੱਕੋ ਹੱਕ ਵੰਡ ਦੇਣਾ, ਅਤੇ ਇਹ ਵੀ ਸਾਫ਼ ਹੈ ਕਿ ਅੱਧੋ ਅੱਧ ਕਰਨ ਨਾਲ ਇੱਕ ਦੇ ਦੋ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਮੁਹੱਬਤ ਨਾਲ ਦੋ ਤੋਂ ਇੱਕ ਹੋ ਜਾਈਦਾ ਹੈ, ਸੋ ਦੋ ਦਾ ਇਕ ਹੋ ਜਾਣਾ ਇੱਕ ਦੇ ਦੋ ਹੋ ਜਾਣ ਨਾਲੋਂ ਕਈ ਗੁਣਾ ਚੰਗਾ ਹੈ।{{nop}}<noinclude>{{rh||-੯-}}</noinclude> bp99zp8tmc03zg087lm6hgi88au8qqz 250 7986 223793 35645 2026-06-30T07:31:12Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223793 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude> {{gap}}'ਮੁਹਬਤ' ਇੱਕ ਅਜੇਹੀ ਚੀਜ਼ ਹੈ ਕਿ ਏਸਦੇ ਬਿਨਾਂ ਜੀਵਨ ਦਾ ਸੁਖ ਸੰਭਵ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੀ ਮੁਹੱਬਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ । ਜੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀਆਂ ਸਭ ਚੰਗੀਆਂ ਚੰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੇ ਸਾਰਾ ਮਾਲ ਮੱਤਾ ਇੱਕੋ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਅੰਦਰ ਪਰੇਮ ਦੀ ਕਣੀ ਦਾ ਅਭਾਵ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਓਹ ਸਾਰੀ ਮਾਯਾ ਤੇ ਦੌਲਤ ਓਸਦੀ ਜਾਨ ਵਾਸਤੇ ਭਾਰੂ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਓਹ ਏਨੀ ਭਾਰੀ ਲੱਛਮੀ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹੋਯਾ ਵੀ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਿੱਤ੍ਰ ਤੇ ਸਾਥੀ ਦਾ ਮੁਥਾਜ ਰਹੇਗਾ । ਇੱਕ ਸਿਆਣੇ ਦਾ ਕਥਨ ਹੈ ਕਿ ਬੁਧੀਵਾਨ ਆਦਮੀ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਮ ਦਾ ਮੁੱਲ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਖ਼ਜ਼ਾਨਿਆਂ, ਸੱਤਾਂ ਵਲੈਤਾਂ ਦੀਆਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀਆਂ ਤੇ ਈਸ਼ਵਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਵਿਚ ਜਿੰਨੀਆਂ ਵੀ ਆਨੰਦ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹਨ ਓਹ ਸਾਰੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਏਸ ਵਾਸਤੇ ਵਧੀਕ ਤੇ ਵਧਕੇ ਹੈ ਕਿ ਦੁੱਖ ਦੇ ਵੇਲੇ ਓਹਨਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ਅਤੇ ਕੇਵਲ ਸੱਚੀ ਮੁਹੱਬਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਿੱਤ੍ਰ ਹੀ ਅਜੇਹਾ ਹੈ ਜੋ ਓਸ ਵੇਲੇ ਸਹੈਤਾ ਦੇਂਦਾ ਤੇ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤ੍ਰ ਦੀ ਬਿਪਤਾ ਵੇਲੇ ਦਿਲ ਜਾਨ ਨਾਲ ਯਤਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰੇਮ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਉਹ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਓਹ ਹੈ ਜੋ ਚਿਰਸਥਾਈ ਹੋਵੇ, ਅਰਥਾਤ ਜੋ ਪਰੇਮ ਚਿਰਾਕਾ ਪਵੇ ਤੇ ਚਿਰਾਕਾ ਹੀ ਟੁਟੇ, ਓਹ ਲਾਭ ਤੇ ਨਫ਼ੇ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਾਸਤੇ ਪਰੇਮ ਅਜੇਹਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜੋ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਵਧੇ ਤੇ ਟੁੱਟਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਹੁਤ ਦੇਰ ਲਾਵੇ । ਇਸਤ੍ਰੀ ਤੇ ਪਤੀ ਦਾ ਪਰੇਮ ਕਿਸੇ ਨਫੇ ਯਾ ਕਾਮਾਨੰਦ ਦੇ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਸਗੋਂ<noinclude>{{rh||-੧੦-}}</noinclude> n3hdfif7ffeq6ltvjz5y9til43jhv4l 250 7988 223794 35646 2026-06-30T07:31:23Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223794 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude> ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਤੇ ਸ੍ਵਾਰਥ ਰਹਿਤ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਜੇਹਾ ਪਰੇਮ ਉਲਾਂਭੇ ਤੇ ਗਿਲੇ ਤੋਂ ਵੀ ਖਾਲੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਏਹੋ ਪਰੇਮ ਹੈ ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਰੇਮਾਂ ਨਾਲੋਂ ਪੱਕਾ ਤੇ ਅਟੁੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ,ਕਿਉਕਿ ਏਸਦਾ ਆਸਰਾ ਕਿਸੇ ਗਰਜ਼ ਯਾ ਵਾਸ਼ਨਾਂ ਤੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਜਿਸਦੇ ਟੁਟ ਜਾਣ ਨਾਲ ਇਹ ਵੀ ਟੁੱਟ ਜਾਵੇ । ਜਦ ਤਕ ਆਚਾਰਣ ਤੇ ਇਖਲਾਕ ਸੁਧ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਦ ਤਕ ਹਿਰਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਅਤੇ ਜਦ ਤਕ ਦਿਲ ਸ੍ਵਛ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਦ ਤਕ 'ਪਰੇਮ' ਉੱਚ ਦਰਜੇ ਤੇ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦਾ, ਏਸ ਵਾਸਤੇ ਸਾਬਤ ਹੋਯਾ ਕਿ ਸੱਚਾ ਪਰੇਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਅਚਾਰ ਵਿਹਾਰ ਦਾ ਸ੍ਵਛ ਤੇ ਸੁਚਾ ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ! {{Block center|<poem><big>'''ਪ੍ਰੇਮ ਕਰੇ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ !'''</big> ਪਰੇਮ ਕਰੋ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ । 'ਪਰੇਮ ਅਹੋ ਵਡਮੁਲਾ ਲਾਲ ।</poem>}} {{Right|{{Block center|<poem>ਪਾਰਸ ਦਾ ਲੋਹੇ ਨੂੰ ਛੋਹਣਾ, ਲੋਹੇ ਦਾ ਛੁਹ ਸੋਨਾ ਹੋਣਾਂ । ਏਹ ਕੋਈ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ, ਧਾਤੂ ਕੀਤੀ, ਧਾਤੂ ਤਾਈ । ਸੱਚਾ ਪਾਰਸ ਓਹੀ ਕਹਾਵੇ, ਕੰਚਨ 'ਜੀਵਨ' ਤਬਾਂ ਬਣਾਵੇ</poem>}}|3em}} {{Left|{{Block center|<poem> ਪਲਟੇ ਜੀਵਨ, ਹੋਇ ਨਿਹਾਲ । ਪਰੇਮ ਕਰੋ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ । </poem>}}|3em}} {{Right|{{Block center|<poem>ਦੁਨੀਆਂ ਹੈ ਦੁੱਖਾਂ ਦੀ ਖਾਨ, ਕੋਈ ਨਾਂ ਸੁਖੀਆ ਵਿੱਚ ਜਹਾਨ ।</poem>}}|3em}}<noinclude>{{rh||-੧੧-}}</noinclude> ay1zk00pnk3wojabaplwnsnie5m5if4 250 8047 223795 35648 2026-06-30T07:31:36Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223795 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude> {{Block center|<poem>ਸਾਰੇ ਰੋਂਦੇ ਤੇ ਕੁਰਲਾਂਦੇ, ਖਿਝ ਖਿਝ ਕੇ ਹਨ ਉਮਰ ਲੰਘਾਂਦੇ । ਪਰ ਜੇ ਦੁਖ ਏਹ ਕੱਟਣੇ ਚਾਹੋ, 'ਪਰੇਮ' ਤਈਂ ਦਿਲ ਵਿਚ ਵਸਾਓ |</poem>}} {{left|{{Block center|<poem>ਪਰੇਮ ਦਏ ਸਾਰੇ ਦੁਖ ਟਾਲ, ਪਰੇਮ ਕਰੋ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ।</poem>}}|3em}} {{Block center|<poem>ਜਿਕੁਰ ਸੇਮੇ ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ, ਦੇਣ ਵਗਾ ਨਦੀਆਂ ਤੇ ਨਾਲੇ ॥ ਤਿੱਕੁਰ ਮਿੱਠਤ, ਪਰੇਮ ਪਿਆਰ, ਨੇਕ-ਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਤੇ ਸ਼ੁਧਾਚਾਰ । ਆਤਮ ਨਦੀਆਂ ਤਈਂ ਵਗਾਵਨ, ਓਹ ਨਦੀਆਂ ਦਿਲ ਠੰਢਕ ਪਾਵਨ ।</poem>}} {{left|{{Block center|<poem>ਰਹੇ ਸ਼ਾਂਤ ਚਿਤ, ਅਨੰਦ ਨਾਲ । ਪਰੇਮ ਕਰੋ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ! </poem>}}|3em}} {{Block center|<poem>ਐਪਰ ਆਕੜ ਤੇ ਹੰਕਾਰ, ਇਕ ਦੂਜੇ ਸੰਗ ਖਾਣੀ ਖਾਰ । ਆਪਸ ਦੇ ਵਿਚ ਵੈਰ ਵਧਾਂਦੇ, ਸੁਖ ਗੁਆਂਦੇ, ਦੁਖ ਪੁਚਾਂਦੇ । ਭਲਿਆਂ ਦੀ ਹੈ ਏਹੋ ਕਾਰ, ਕਰਨਾ ਸਭ ਦੇ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ॥</poem>}} {{left|{{Block center|<poem>ਹਰ ਦਮ ਰੱਖੋ ਏਹੋ ਚਾਲ | ਪਰੇਮ ਕਰੋ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ।</poem>}}|3em}} {{Block center|<poem>ਦੁਨੀਆਂ ਜੀਵਨ ਹੈ ਦਿਨ ਚਾਰ, ਕੀ ਲੈਣਾ ਕਰਕੇ ਹੰਕਾਰ ?</poem>}}<noinclude>{{center|-੧੨-}}</noinclude> 0zdebwco1joroefm45bav40rz6k47r5 250 8903 223798 35653 2026-06-30T07:32:12Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223798 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude> ਜੇਹੇ ਅਵੱਸ਼ਕ ਹਨ । ਮਰਦ ਆਪਣੀ ਜਗ੍ਹਾ ਚੰਗਾ ਹੈ ਤੇ ਔਰਤ ਆਪਣੀ ਥਾਂ । ਇੱਕ ਨੂੰ ਦੁਸਰੇ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ, ਦੋਵੇਂ ਮਾਨੋ ਇੱਕੋ ਸਰੀਰ ਦੇ ਦੋ ਇੱਕੋ ਜੇਹੇ ਅੰਗ ਹਨ, ਦੋਵੇ ਇਕੋ ਦਾਇਰੇ ਦੇ ਦੋ ਅੱਧ ਹਨ ਤੇ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਮਿਲਾਪ ਅਧੂਰੇ ਨੂੰ ਮੁਕੰਮਲ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਅੱਧ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਸੁਭਾਵ ਜੋ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਹਨ, ਏਸ ਤੋਂ ਸਿਰਜਨਹਾਰ ਦੀ ਵੱਡੀ ਸਿਆਣਪ ਤੇ ਹਿਕਮਤ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ । ਕਈ ਗੱਲਾਂ ਵਿਚ ਪੁਰਸ਼ ਤੀਵੀ ਨਾਲੋਂ ਹੀਣਾ ਤੇ ਕਈ ਗੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਤੀਵੀਂ ਮਰਦ ਨਾਲੋਂ ਨੀਵੀਂ ਹੈ । ਪਰ ਜਦ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਮਾਨੋ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਪਰਸਪਰ ਘਾਟੇ ਪੂਰੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ । ਇਸਤਰੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਬਨਾਵਟ ਤਾਂ ਬਿਲਕੁਲ ਵੈਸੀ ਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੁਦਰਤ ਦਾ ਮਨਸ਼ਾ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਰਾ ਹੋ ਸਕੇ, ਪਰ ਓਸਦੀ ਸ਼ਕਲ, ਚਿੰਨਾਂ ਚੱਕਰਾਂ ਤੇ ਰਗਾਂ ਪੱਠਿਆਂ ਦੀ ਕੋਮਲਤਾ ਤੇ ਨਿਰਬਲਤਾ ਏਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸਾਬਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਅਪੂਰਣ ਤੇ ਮਰਦ ਦੀ ਮੁਥਾਜ ਹੈ । ਏਹ ਵੀ ਕਰਤੇ ਦੀ ਕੁਦਰਤ ਦਾ ਚਮਤਕਾਰ ਹੈ ਕਿ ਓਸਨੇ ਮਰਦ ਨੂੰ ਅਜੇਹਾ ਹੈ ਬਣਾਯਾ ਹੈ ਕਿ ਓਹ ਔਰਤ ਦਾ ਰਖਯਕ ਤੇ ਸਹਾਇਕ ਹੋਵੇ । ਮਰਦ ਦਾ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਚੇਹਰਾ ਤੇ ਬਲਵਾਨ ਅੰਗ ਏਸ ਗਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੁਦਰਤ ਦਾ ਮਨਸ਼ਾ ਏਸ ਪਾਸੋਂ ਕੋਈ ਖਾਸ ਕੰਮ ਕਰਾਉਣ ਦਾ ਹੈ । ਪੁਰਸ਼ ਤੇ ਇਸਤ੍ਰੀ ਦੇ ਸਰੀਰਕ ਅੰਗਾਂ ਵਾਂਗੂੰ ਓਹਨਾਂ ਦੀ ਅਕਲ ਤੇ ਬੁਧੀ ਦੇ ਅੰਗ ਵੀ ਏਸਤਰ੍ਹਾਂ ਇਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਸਹਾਇਕ ਤੇ ਮੱਦਦ ਗਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ । ਕਿਸੇ ਗੱਲ ਦਾ ਕੋਈ ਫੈਸਲਾ ਕਰਨ ਤੇ<noinclude>{{rh||-੧੫-}}</noinclude> 12iytv6uik9gpb0ly25a2xem6s185y0 250 8911 223799 35654 2026-06-30T07:32:25Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223799 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude> ਕਿਸੇ ਨਤੀਜੇ ਉਤੇ ਪਹੁਚਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਰਦ ਓਸ ਉਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰਾਂ ਸੋਚ ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਤਰੀ ਕਿਸੇ ਗੱਲ ਦੀ ਸਚਿਆਈ ਨੂੰ ਝਟ ਪਟ ਬਿਨਾਂ ਵਿਚਾਰੇ ਹੀ ਕਬੂਲ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ । ਪੁਰਸ਼ ਰਾਵਾਂ ਸੋਚਦਾ ਹੈ, ਇਸਤਰੀ ਮਨਸੂਬੇ, ਮਰਦ ਵਿਚ ਬਹਾਦਰੀ ਤੇ ਔਰਤ ਵਿਚ ਹੁਸ਼ਿਆਰੀ, ਮਰਦ ਵਿੱਚ ਹੌਂਸਲਾ ਤੇ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਅਰ ਇਸਤਰੀ ਵਿੱਚ ਏਹਤੀਆਤ ਤੇ ਪਕਿਆਈ, ਮਰਦ ਵਿੱਚ ਅਕਲ ਤੇ ਔਰਤ ਵਿੱਚ ਉਮੈਦ, ਆਦਮੀ ਮਨੁਖ ਪੁਣੇ ਦਾ ਦਿਮਾਗ ਹੈ ਤੇ ਤੀਵੀਂ ਓਸਦਾ ਦਿਲ, ਆਦਮੀ ਤਾਕਤ ਹੈ ਤੇ ਔਰਤ ਸੁੰਦਰਤਾ, ਮਰਦ ਅਕਲ ਦੇ ਮਗਰ ਚਲਦਾ ਹੈ ਤੇ ਔਰਤ ਓਹਨਾਂ ਜਜ਼ਬਿਆਂ ਦੀ ਤਾਲੀਮ ਦੇਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਆਦਤ ਨੂੰ ਪਕਿਆਈ ਦੇਂਦੇ ਹਨ। ਮਰਦ ਸਾਨੂੰ ਜਿਸ ਗਲ ਉਤੇ ਨਿਸਚਾ ਰੱਖਣ ਦੀ ਸਿਖਯਾ ਦੇਂਦਾ ਹੈ , ਔਰਤ ਸਾਨੂੰ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਪਰੇਮ ਕਰਨਾ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ।{{nop}} {{gap}}ਲੌਂਗਫੈਲੋ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ "ਜਿਸਤਰਾਂ ਕਮਾਨ ਵਿਚ ਚਿੱਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਹੁਟੀ ਤੇ ਗਭਰੂ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾਤ ਹੈ, ਕਮਾਨ ਨੂੰ ਮੋੜਨ ਯਾ ਚਲਾਉਣਾ ਚਿਲੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਅਸੰਭਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।" ਮਰਦ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦਿਮਾਗੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧੇਰੇ ਹੈ ਤਾਂ ਔਰਤ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦਿਲੀ ਜਜ਼ਬਾਤ ਬਹੁਤੇ ਹਨ ।ਮਰਦ ਅਕਲਮੰਦ, ਦੁਰੰਦੇਸ਼ ਤੇ ਮੁਦੱਬਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਔਰਤ ਤਰਸਵਾਨ ਹੈ, ਮੁਹਬਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਸ਼ਰਮਾਕਲ, ਲਾਜਵੰਤੀ, ਹਮਦਰਦ ਤੇ ਫੌਰਨ ਅਸਰ ਮੰਨ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ । ਤੀਵੀਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦਿਮਾਗੀ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਪੂਰਣਤਾ ਵਾਸਤੇ ਆਦਮੀ ਪਾਸੋਂ ਅਕਲਮੰਦੀ, ਦੂਰੰਦੇਸ਼ੀ{{nop}}<noinclude>{{rh||-੧੬-}}</noinclude> bdp6cpsn9xgp8auiveb4uwvqp4os8lk 250 8973 223800 35655 2026-06-30T07:32:35Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223800 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude> ਹਿੰਮਤ, ਤਕਦੀਰ, ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਤੇ ਸੱਭਯਤਾ ਲੈਣੀ ਪੈਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਰਦ ਨੂੰ ਔਰਤ ਪਾਸੋਂ ਰੱਬ ਦਾ ਭੌ, ਉਪਕਾਰ, ਹਮਦਰਦੀ, ਸੀਲਤਾ, ਸੰਤੋਖ, ਨਿਰਸ੍ਵਾਰਥਤਾ, ਸ਼ਰਮ, ਈਮਾਨਦਾਰੀ, 'ਪਰੇਮ ਤੇ ਪਵਿਤਰਤਾ ਸਿਖ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪੂਰਣ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਮੁਸਲਮਾਨ ਜੋ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਰਬ ਨੇ ਮਾਈ ਹਵਾ ਨੂੰ ਬਾਬਾ ਆਦਮ ਦੀ ਪੱਸਲੀ ਵਿਚੋਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ, ਸੂਖਛਮ ਇਸ਼ਾਰਾ ਏਸ ਗੱਲ ਵਲ ਹੈ ਕਿ ਤੀਵੀਂ ਤੇ ਮਰਦ ਦੋਵੇਂ ਮਿਲ ਕੇ ਹੀ ਇਕ ਪੂਰਣ ਇਨਸਾਨ ਬਣਦੇ ਹਨ । ਪੂਰਾ ਇਨਸਾਨ ਏਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਜੇ ਏਸ ਗੂੜ ਭਾਵ ਨੂੰ ਲੋਕ ਸਮਝਣ ਤੇ ਏਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲੈਣ ਤਾਂ ਓਹ ਤਮਾਮ ਗਲਤ ਫਹਿਮੀਆ ਤੇ ਲੜਾਈਆਂ ਜੋ ਵਿਆਹ ਦੇ ਪਛੋਂ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਪੈਦਾ ਹੋ ਕੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਕੌੜਾ ਬਣਾ ਦੇਂਦੀਆਂ ਹਨ ਉਕੀਆਂ ਹੀ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਣ । ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਤੀਵੀਂ ਦਾ ਸੁਭਾ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪਸੰਦ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਕੇਵਲ ਮਨੁਖ ਦੇ ਰੋਅਬ ਦਾਅਬ ਨਾਲ ਹੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੂੰਜੀ ਨਹੀਂ ਬਣਦੀ ਸਗੋਂ ਆਪਣੇ ਪਵਿਤਰਤਾ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦਾ ਜੀਵਨ ਚਿਰਕਾਲ ਤਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਭਰਿਆ ਬੀਤੇ । ਮਰਦ ਦੇ ਵਿਚ ਜੋ ਇਖਲਾਕੀ ਐਬਾਂ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤੇ ਔਰਤ ਦੇ ਵਿਚ ਜੋ ਇਖਲਾਕੀ ਐਬਾਂ ਨੂੰ ਮਰਦ ਦੀ ਤਬੀਅਤ ਦਰੁਸਤ ਕਰ ਦੇਂਦੀ ਹੈ । {{gap}}ਵਹੁਟੀ ਗਭਰੂ ਦੇ ਪਰੇਮ ਭਰੇ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦਾ ਨਮੂਨਾ ਜੇ ਦੇਖਣਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਬੁਢੇ ਠੇਰੇ ਤੇ ਹੰਢੇ ਗੰਢੇ ਜੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖੋ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ੩੦-੪੦ ਵਰਹੇ ਪਰਸਪਰ ਪਰੇਮ ਵਿਚ<noinclude>{{rh||-੧੭-}}</noinclude> pvvp2l0mabcqj5qjiy1oqhxoee3bf4w 250 8975 223801 35656 2026-06-30T07:32:45Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223801 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude> ਬਿਤਾਏ ਹੋਣ । ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ ਸਮਾਂ ਬੀਤਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਰਹਿਣਾ, ਬਹਿਣਾ, ਖਾਣਾ, ਪੀਣਾ, ਬੋਲਣਾ, ਚਲਣਾ ਬਿਲਕੁਲ ਇਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਐਨ ਅਨੁਸਾਰ ਹੁੰਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਖਿਆਲ ਕਰਮ ਤੇ ਗੁਣ ਇਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਨਾਲ ਇਕੋ ਜਹੇ ਅਜੇਹੇ ਰਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਾਨੋ ਕੁਦਰਤ ਨੇ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਸੁਭਾਵ ਨੂੰ ਇਕੋ ਸਚੇ ਵਿਚ ਢਾਲਿਆ ਹੈ, ਏਸਦਾ ਵਡਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਇਕ ਘਰ ਵਿਚ ਉਮਰਾਂ ਬਿਤਾਈ ਹੈ, ਇਕੋ ਜੇਹੇ ਪੌਣ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਗੁਜ਼ਾਰਿਆ ਹੈ, ਇਕੋ ਜੇਹੀ ਖੁਰਾਕ ਖਾਧੀ ਹੈ, ਇਕ ਦੂਜੇ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਪਰਮਸੰਨਤਾ ਵਿਚ ਹਿਸਾ ਲਿਆ ਹੈ, ਇਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਦੁਖ ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਵਿਚ ਹਿਸਾ ਵੰਡਾਯਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਕ ਦੂਜੇ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਇਕੋ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਸੋਹਬਤ ਨੇ ਦਹਾ ਉਤੇ ਅਸਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਏਸ ਤਰਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਮਜ਼ੋਰੀਆਂ ਦਰੁਸਤ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਨੁਕਸ ਦੂਰ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਘਾਟੇਪੂਰੇ ਹੋ ਕੇ ਸ਼ੁਭ ਗੁਣਾਂ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਘਰ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ । {{c|<big><big><big>ਪਤੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਘਰ ਸੰਬੰਧੀ ਸਿਖਯਾ</big></big></big>}} {{gap}}ਏਹ ਤਾਂ ਹਰ ਕੋਈ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੇ ਮਰਦ ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਦੇ ਕਾਮਯਾਬ ਤੇ ਮਨ ਭਾਉਦੇ ਪਤੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਵਿਆਹ ਦੇ ਵੇਲੇ ਜੇ ਲਾੜੇ ਨੂੰ ਏਹ ਆਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਕ ਮਨ ਭਾਉਂਦੀ ਵਹੁਟੀ ਦਾ ਗਭਰੂ ਬਣੇਗਾ ਤਾਂ ਲਾੜੀ ਦਾ ਵੀ ਇਹ ਇਕੋ ਜਿੰਨਾ ਹਕ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦਾ ਪਤੀ ਵੀ ਉਸਦੀ ਮਨ ਮਰਜੀ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਅੰਦਰ ਉਹ ਗੁਣ ਮੌਜੂਦ ਹੋਣ ਜੋ ਪਤੀ ਬਨਣ<noinclude>{{rh||-੧੮-}}</noinclude> 0awgf4kwi4vjpyixqy7dq5rm8oy2a1f 250 8992 223802 35657 2026-06-30T07:32:59Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223802 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude> ਵਾਸਤੇ ਅਵੱਸ਼ਕ ਹਨ । ਜੋ ਨੌਜਵਾਨ ਵਿਆਹ ਕਰਾਉਣ ਦੇ ਉਮੈਦਵਾਰ ਹਨ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣੇ ਇਰਾਦੇ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਅਕਲ ਦੀ ਤੱਕੜੀ ਵਿੱਚ ਤੋਲਣ ਤੇ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਵੱਲ ਝਾਤੀ ਮਾਰਨ ਅਤੇ ਦੇਖਣ ਕਿ ਓਹਨਾਂ ਦਾ ਹਿਰਦਾ ਗੰਦਗੀ ਤੇ ਮੈਲ ਦਾ ਭਰਿਆ ਹੋਯਾ ਹੈ ਯਾਂ ਸ਼ੁੱਧ, ਨਿਰਮਲ, ਸ੍ਵੱਛ ਪਵਿੱਤ੍ਰ ਤੇ ਸੱਚੇ ਅਰ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਪ੍ਰੇਮ ਦਾ ਘਰ ਹੈ ? ਕੀ ਓਸਦੇ ਅੰਦਰ ਸਿਰਫ ਕਾਮ-ਵਾਸ਼ਨਾ ਦਾ ਸੀ ਜ਼ੋਰ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਵਧ ਰਿਹਾ ? ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੀ ਇਰਾਦਾ-ਸ਼ਕਤੀ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਹੈ ਯਾ ਤੁਸੀਂ ਨਿਰਬਲ ਹਿਰਦੇ ਵਾਲੇ ਤੇ ਡਰਾਕਲ ਹੋ ? ਤੁਹਾਡੇ ਅੰਦਰ ਮਨੁੱਖ ਆਦਤਾਂ ਤੇ ਸਿਫਤਾਂ ਹਨ ਯਾ ਹੈਵਾਨੀ ? ਆਪਣੀ ਵਹੁਟੀ ਦੀ ਚੋਣ ਵਾਸਤੇ ਤੁਸੀਂ ਕੁਝ ਪ੍ਰੀਖਯਾ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ ਯਾ ਕੇਵਲ-ਕਾਮ ਮਸਤੀ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਅੰਨੇ ਵਾਹ ਗ੍ਰਹਿਸਤ ਦੇ ਖੂਹ ਵਿੱਚ ਛਾਲ ਮਾਰਨੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ? ਏਹਨਾਂ ਗੱਲਾਂ ਉੱਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਕੇ ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਉਤੇ ਨਿਸਚਾ ਨਾ ਬੱਝੇ ਤਾਂ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਛੇਤੀ ਨਾ ਕਰੋ, ਸਗੋਂ ਢਿੱਲ ਪਾਓ ਤੇ ਅਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨੇਕ ਸ਼ੁੱਧ ਤੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦਾ ਪਾਲਨਹਾਰਾ ਬਣਾਓ, ਆਪਣੇ ਸੁਧਾਰ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰੋ, ਅਰਥਾਤ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸ਼ੁਭ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਓਹਨਾਂ ਦੀ ਰੀਸ ਕਰੋ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਔਗਣਾਂ ਦੇ ਭੈੜੇ ਫਲਾਂ ਵੱਲ ਦੇਖ਼ਕੇ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੋ । ਏਥੋਂ ਤਕ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਸੁਭਾ ਵਿਚੋਂ ਸਾਰੀਆਂ ਮੰਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਣ, ਸ਼ੁਭ ਗੁਣ ਵਧਣ ਤੇ ਚੰਗੀਆਂ ਵਾਦੀਆਂ ਪੱਕੀਆਂ ਹੋ ਜਾਣ । ਤੁਹਾਡਾ ਗਯਾਨ ਪੂਰਣ ਤੋਂ ਰਾਇ ਸਿਆਣੀ ਹੋ ਜਾਵੇ । ਜੇ ਤੁਹਾਡਾ<noinclude>{{rh||-੧੯-}}</noinclude> 58vylumtv9nx1jwq3x73vo5xyndzy01 250 8996 223803 35658 2026-06-30T07:33:13Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223803 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude> ਮਨ ਜ਼ੋਰਾਵਰ ਹੈ ਤੇ ਓਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਾੜੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਵੱਲ ਪ੍ਰੇਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਹੌਸਲਾ ਨਾ ਹਾਰੋ, ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਤਾ ਸਹਿਤ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਜੰਗ ਕਰੋ । ਵਰਜ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਨ ਤੇ ਤਕੜੇ ਬਣਾਓ, ਪਰਹੇਜ਼ਗਾਰੀ ਦੇ ਡੰਡੇ ਨਾਲ ਖੋਟੇ ਮਨ ਦਾ ਸਿਰ ਫੇਹ ਸੁੱਟੋ, ਅਤੇ ਬਲਵਾਨ ਆਤਮਕ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਓਸਨੂੰ ਨੀਵਾ ਕਰ ਲਓ ਤੇ ਓਸਦੇ ਉਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਜਾਓ :- {{Block center|<poem>ਜੋ ਮਾਰੇ ਨਫ਼ਸ ਕੋ ਔਰ ਕਰ ਲੇ ਅਪਨੇ ਗੁੱਸੇ ਕੋ ਜ਼ੋਰ ਬਨਾਏ ਸਾਂਪ ਕੋ ਕੋੜਾ ਵੋਹ ਸ਼ੇਰ ਪਰ ਚੜ ਕਰ ।</poem>}} {{gap}}ਗੱਲ ਕੀ ਆਪਣੇ ਖਿਆਲਾਂ ਨੂੰ ਉਚੇ, ਸੰਕਲਪਾਂ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਕਰਕੇ ਗ੍ਰਹਿਸਤ ਦੇ ਕੂਚੇ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਜੇਹੀ ਲੜਕੀ ਨਾਲ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਹਾਣ ਦੀ ਤ ਮਾਨਸਿਕ ਅਰ ਇਖਲਾਕ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗੀ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਉਚਾਣ ਯਾ ਨਿਵਾਣ ਤੁਹਾਡੇ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਨਾ ਹੋਵੇ ਬੜੇ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਭਾਈਵਾਲੀ ਪਾ ਲਓ ਤਾਕਿ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਖੁਸ਼ੀ, ਆਨੰਦ, ਬਰਕਤ, ਇੱਜ਼ਤ,ਦੌਲਤ ਤੇ ਹਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਬਰਕਤਾਂ ਤੇ ਨਿਆਮਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ ! {{gap}}ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਅਵਲ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਲੜਕੇ ਯਾ ਲੜਕੀ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਜੋੜਾ ਆਪ ਚੁਣਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ, ਸਗੋਂ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਦਿਲ ਚਾਹੇ ਲੜਕੀਆਂ ਤੇ ਲੜਕਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਵਾਸਤੇ ਬੰਨ੍ਹ ਦੇਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸਦਾ ਫਲ ਏਹ ਹੈ ਕਿ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਤਲਾਕ ਦੀ ਰਸਮ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਅਕਸਰ ਪਤੀ ਪਤਨੀ ਤਲਾਕ ਲੈਕੇ ਵੱਖੋ<noinclude>{{rh||-੨੦-}}</noinclude> jn10hay14zs1w81isxgt1gdbc7nyget 250 8999 223804 35659 2026-06-30T07:33:28Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223804 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude> ਵੱਖਰੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਆਪਣਾ ਜੋੜ ਮਿਲਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਹਿੰਦੁਆਂ ਵਿੱਚ ਤਿਲਾਕ ਵੀ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਅਨੇਕਾਂ ਜੋੜਿਆਂ ਦਾ ਗ੍ਰਹਿਸਤ ਜੀਵਨ ਨਰਕ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਵਧੀਕ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਬਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਪਰ ਜੋ ਨੌਜਵਾਨ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਵਿਆਹ ਦੀ ਆਪ ਤਜਵੀਜ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਯਤਨ ਯਾ ਸੁਤੰਤ੍ਰਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਵੀ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਯਾ ਕੁਦਰਤ ਵੱਲੋਂ ਹੀ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਓਹ ਵੀ ਨਾ ਤਜਰਬਾਕਾਰੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸਖਤ ਧੋਖੇ ਖਾ ਬੈਠਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਗਟ ਰੂਪ ਤੇ ਸੋਹਣੀ ਸੁੰਦਰ ਸ਼ਕਲ ਵੇਖ ਕੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵੇਖਣ ਦੀ ਰਤਾਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ । ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਏਸ ਗਲ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਲੜਕੀ ਨਾਲ ਉਹ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਚਾਹਹੁੰਦੇ ਹਨ ਯਾ ਜਿਸ ਲੜਕੀ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮੰਗਣਾ ਕਰ ਦਿਤਾ ਹੈ ਤੇ ਵਿਆਹ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੈ ਉਸਦੇ ਪੂਰੇ ਪੂਰੇ ਹਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਲੂਮ ਕਰਨ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰਨ, ਹਰ ਲੜਕੀ ਤੇ ਲੜਕੇ ਦਾ ਏਹ ਹਕ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਉਸ ਨੂੰ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਦੇ ਸੁਖਾਂ ਤੇ ਦੁਖਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ਰੀਕ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਓਸ ਦੀ ਬਾਬਤ ਕੁਲ ਜਰੂਰੀ ਹਾਲ ਦੱਸ ਦੇਣ । ਨੌਜਵਾਨ ਲੜਕੇ ਨੂੰ ਅਪਣੀ ਮੰਗੇਤਰ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਔਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਹੋਣ ਵਾਸਤੇ ਏਹਨਾਂ ਗੱਲਾ ਦਾ ਮਲੂਮ ਕਰਨਾ ਵੱਡਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ:-<noinclude>{{rh||-੨੧-}}</noinclude> 844zvj53jlssteqqme827jzep1vejtz 250 9125 223805 35660 2026-06-30T07:33:39Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223805 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude> <big>(੧) ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਘਰ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੈਸੀ ਹੈ ?</big> <big>(੨) ਉਸਦਾ ਸਲੂਕ ਆਪਣੇ ਭੈਣ ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਹੈ ?</big> <big>(੩) ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਗੁਣ ਔਗੁਣ ਕੈਸੇ ਹਨ ?</big> <big>(੪) ਕੀ ਓਹ ਵੱਡਿਆਂ ਦਾ ਅਦਬ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਜਜ਼ਬਾਤ ਦਾ ਲਿਹਾਜ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ ?</big> <big>(੫) ਕੀ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਸਹੇਲੀਆਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਤੇ ਕ੍ਰਿਪਾਲਤਾ ਦਾ ਸਲੂਕ ਰੱਖਦੀ ਹੈ ?</big> <big>(੬) ਕੀ ਓਹ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਦੀ ਨਿਸਚੇਵਾਨ ਹੈ ?</big> <big>(੭) ਉਸਦਾ ਸੁਭਾ ਕਰੜਾ ਤੇ ਤਿੱਖਾ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ?</big> <big>(੮) ਓਹ ਬੇਤਰਸ ਤੇ ਹੰਕਾਰਨ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ?</big> <big>(੯) ਉਹ ਸਾਦੇ ਸੁਭਾ ਵਾਲੀ ਹੈ ਯਾ ਟੀਪ ਟਾਪ ਨੂੰ ਚਾਹੁੰਨ ਵਾਲੀ ?</big> <big>(੧੦) ਕੀ ਉਸ ਦੇ ਖਿਆਲਾਤ ਪਵਿਤ੍ਰ ਤੇ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਵਾਲੇ ਹਨ ?</big> <big>(੧੧) ਓਹ ਸਦਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਤੇ ਖਿੜੀ ਹੋਈ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਯਾ ਚਿੰਤਾਵਾਨ ਤੇ ਰੋਂਦੁ ?</big> <big>(੧੨) ਉਸਦੇ ਕਪੜੇ ਲੀੜੇ ਸਾਫ਼ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਓਹ ਗੰਦੀ ਤੇ ਬੇਪਰਵਾਹ ਹੈ ?</big> <big>(੧੩) ਕੀ ਉਹ ਸੁੰਦਰ, ਅਰੋਗ, ਚੰਗੇ ਘਰਾਣੇ ਦੀ, ਪੜੀ ਲਿਖੀ ਤੇ ਨੇਕ ਹੈ ?</big> <big>{{gap}} ਏਹ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਐਸੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਦ ਦਾ ਸੁਖ ਯਾ ਦੁਖ ਨਿਰਭਰ ਹੈ । ਵਿਆਹ ਵਿਚ ਹਿਕਮਤ</big><noinclude>{{rh||-੨੨-}}</noinclude> aascg9yes89mspgugza4lfnyr8xj7us 250 9333 223806 35661 2026-06-30T07:33:50Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223806 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude> ਦੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਦੋ ਵੱਖੋ ਵੱਖ ਮਿਜ਼ਾਜ਼ਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨਾ ਜਿਹਾ ਕਿ ਬਲਗ਼ਮੀ ਤੇ ਸੁਫਰਾਵੀ ਯਾ ਦਮਵੀ ਦਾ ਸੌਦਾਵੀ ਮਿਜ਼ਾਜ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਨਾ ਸ੍ਰੀਰਕ ਅਰੋਗਤਾ ਤੇ ਨਸਲ' ਦੇ ਵਾਧੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਪਰਕਾਰ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਨਾਲ ਜੋ ਔਲਾਦ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇਗੀ ਓਹ ਤਕੜੀ, ਅਰੋਗ ਤੇ ਬਲਵਾਨ ਹੋਵੇਗੀ । ਅਜੇਹੇ ਵਖੋ ਵੱਖ ਸੁਭਾਵਾਂ ਦੇ ਮਿਲਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਦਾ ਸੁਭਾਵ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਮੇਲ ਦਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਜੋ ਸੰਤਾਨ ਹੋਵੇਗੀ ਓਹ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰੋਗਾਂ ਤੋਂ ਬਚੀ ਰਹੇਗੀ । {{gap}}ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਏਸ ਗਲ ਦਾ ਜਾਨਣਾ ਵੀ ਇਕ ਵਡੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਗੱਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਦੋਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਰੋਗੀ ਯਾ ਬੀਮਾਰ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ ? ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਤਾਂ ਅਕਸਰ ਧਨ, ਦੌਲਤ ਤੇ ਖਾਨਦਾਨ ਨੂੰ ਹੀ ਦੇਖਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਗਲਾਂ ਉਤੇ ਗੌਰ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਓਹਨਾਂ ਵਲ ਧਿਆਨ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ । ਲੜਕੇ ਅਤੇ ਲੜਕੀ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਸਰੀਰ ਤੇ ਦਿਮਾਗੀ ਤੌਰ ਪਰ ਅਰੋਗ ਤੇ ਤਕੜੇ ਹੋਣਾ ਵੱਡਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ । ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਕੋਈ ਖਾਨਦਾਨੀ ਯਾ ਪੁਰਾਣਾ ਰੋਗ ਹੋਵੇ ਯਾ ਅੰਗ ਹੀਣ ਹੋਣ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਰੋਗਤਾ ਦੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਆਹ ਕਰਨਾ ਮਨ੍ਹੇ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਓਹਨਾ ਦੀ ਬਿਪਤਾ ਨੂੰ ਝੱਲਣ ਵਾਲੇ ਕੇਵਲ ਓਹ ਵਹੁਟੀ ਗਭਰੂ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੋਣਗੇ, ਸਗੋਂ ਓਹਨਾ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਓਹਨਾਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਸੰਤਾਨ ਵੀ ਨਰਕ ਵਰਗੇ ਦੁਖ ਭੋਗਨ ਤੇ ਤਬਾਹ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇਗੀ । {{gap}} ਕਿਸੇ ਵਿਭਚਾਰਣ ਨੂੰ ਹਰਗਿਜ਼ ਆਪਣੀ ਵਹੁਟੀ ਨਾ<noinclude>{{rh||-੨੩-}}</noinclude> id23k25u9vyybq1xysqwj8rbbxeyykl 250 9338 223807 35662 2026-06-30T07:34:00Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223807 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude> ਬਣਾਉ । ਏਸ ਮਾਮਲੇ ਦੇ ਕਸ਼ਟ ਪਰਗਟ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਇਕ ਵੱਖਰੀ ਵੱਡੀ ਕਿਤਾਬ ਲਿਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ । ਪਰ ਸੌ ਗਲਾਂ ਦੀ ਇਕ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਗੰਢ ਵਿਚ ਘੁਟ ਕੇ ਬੰਨ ਲਓ ਕ ਬਦਚਲਣ ਤੀਵੀਂ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਨਾ ਤਾਂ ਕਿਤੇ ਰਿਹਾ ਉਸਦੀ ਸ਼ਕਲ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਵੀ ਮਹਾਂ ਪਾਪ ਸਮਝੋ ! {{ gap}}ਕੁੜਮਾਈ ਹੋ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਦ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਛੇਤੀ ਨਾ ਕਰੋ, ਕਈ ਨੌਜਵਾਨ ਵਿਆਹ ਦੇ ਚਾਉ ਵਿੱਚ ਅੰਨੇ ਹੋ ਕੇ ਝੱਟ ਪੱਟ ਵਹੁਟੀ ਨੂੰ ਘਰ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹਾਲਾਂ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਵੇਲੇ ਤਕ ਸਬਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਦ ਤਕ ਕਿ ਅਰੰਭਕ ਜੋਸ਼ ਦਾ ਪੜਦਾ (ਜੋ ਅਕਲ ਨੂੰ ਅੰਨਿਆਂ ਕਰ ਦੇਂਦਾ ਹੈ) ਪਰ੍ਹੇ ਨ ਹਟ ਜਾਵੇ । ਓਸਦੇ ਬਾਦ ਸੋਚ ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ ਏਸ ਗੱਲ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸਨੂੰ ਮੇਰੀ ਵਹੁਟੀ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਤਜਵੀਜ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਕੀ ਓਹ ਯੋਗ ਵਹੁਟੀ ਬਣ ਸਕੇਗੀ ? {{gap}}ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਵਹੁਟੀ, ਨੇਕ, ਪਤਿੱਬ੍ਰਤਾ, ਪਵਿਤ੍ਰ, ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਪਰੇਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਖੁਦ ਨੇਕ, ਪਵਿਤ੍ਰ, ਇਸਤ੍ਰੀ ਬ੍ਰਤੀ ਤੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਬਣੋ । ਜੇ ਕੋਈ ਆਦਮੀ ਇਹ ਚਾਹੇ ਕਿ ਇਸਤਰੀ ਓਸਦੇ ਘਰ ਨੂੰ ਸੋਹਣ, ਮਨਮੋਹਣਾਂ ਤੇ ਆਨੰਦ ਭਵਨ ਬਣਾਏ, ਸ੍ਵਰਗ ਬਣਾਏ ਅਤੇ ਜਿਸਤਰਾਂ ਬਿਰਛਾਂ ਵਿਚ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਸੁੰਦਰਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸਤ੍ਰੀ ਘਰ ਵਿਚ ਸੁੁੁੁਗੰਧੀ ਫੈਲਾ ਕੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਨੂੰ ਵਧਾਵੇ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਏਹਨਾਂ ਗੱਲਾਂ ਦੇ ਪਰਬੰਧ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਦਿਲ ਜਾਨ ਨਾਲ ਸਹੈਤਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇਂ<noinclude>{{rh||-੨੪-}}</noinclude> lsbu2d20grpdo0pmpb04da89afr7va3 250 9344 223808 35663 2026-06-30T07:34:26Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223808 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude> ਅੰਦਰ ਪ੍ਰੇਮ, ਹਮਦਰਦੀ ਤੇ ਨਿਸ਼ਕਾਮਤਾਂ ਦੇ ਗੁਣ ਪੈਦਾ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ । {{gap}}ਏਹੋ ਜੇਹੇ ਗ੍ਰਹਿਸਥੀ ਘਰ ਬੇਸ਼ੁਮਾਰ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਕੋਹਾਂ ਦੂਰ ਨਸਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਓਹ ਹਰ ਵੇਲੇ ਦੁਖ. ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਗ੍ਰਸਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸਦਾ ਕਾਰਨ ਕੇਵਲ ਏਹ ਹੈ ਕਿ ਓਹਨਾਂ ਘਰਾਂ ਦੇ ਆਦਮੀ ਸੁਖ-ਜਿਉੜੇ ਤੇ ਅਪਸ੍ਵਾਰਥੀ ਹਨ । ਪਤਨੀ ਦੀ ਅਰੋਗਤਾ ਤ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਦੇ ਵਾਸਤੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਖਿਆਲ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਅਰਾਮ ਤੇ ਦਿਲ ਪਰਚਾਵੇ ਦੇ ਕਾਫੀ ਸਮਿਆਨ ਪਾਪਤ ਹੋ ਸੱਕਣ, ਕਿਉਕਿ ਓਸਦੀ ਕੈਦੀਆਂ ਵਾਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਏਸ ਗੱਲ ਦੀ ਡਾਢੀ ਲੋੜ ਹੈ । {{gap}} ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਅਰਧੰਗੀ ਸੁਚੱਜੀ ਤੇ ਗੁਣਵੰਤੀ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਅੰਦਰ ਏਹ ਸ਼ੁਭ ਗੁਣ ਘਰ ਕਰ ਜਾਣ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਨਾਲ ਪਯਾਰ ਕਰੋ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਯਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਨੇ ਧਨ, ਮਨ ਤੇ ਤਨ ਵਿਚ ਸ਼ਰੀਕ ਕਰੋ । {{gap}} ਪਰੇਮ ਦਾ ਮੁਲ 'ਪਰੇਮ' ਹੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਵਹੁਟੀ ਖਿੜੇ ਮੱਤੇ ਤੇ ਪ੍ਰਸਨ ਚਿੱਤ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੀ ਹਮਦਰਦ ਤੇ ਦੁਖ ਸੁਖ ਵੰਡਾਉਣ ਵਾਲੀ ਬਣੇ ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਹੱਕ ਰੱਖਦੀ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਡਾ ਜੀਵਨ ਵੀ ਉਸਦੇ ਸੁਖ ਤੇ ਅਰਾਮ ਵਾਸਤੇ ਵਕਫ ਹੋ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਵੈਸਾ ਹੀ ਪਰੇਮ, ਪਯਾਰ ਤੇ ਹਮਦਰਦੀ ਭਰਿਆ ਸਲੂਕ ਕਰੋ । {{gap}}ਜਿਸ ਜਗਾ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਹੈ ਕਿ ਮੁਹੱਬਤ<noinclude>{{rh||-੨੫-}}</noinclude> 8awiowov3010z1o9dkah3fyfi3x7qh1 250 9449 223809 35664 2026-06-30T07:34:35Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223809 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude> ਦੀ ਹਕੂਮਤ ਹੋਵੇ, ਉਥੇ ਜੇਕਰ ਮਨੁਖੀ ਜਜ਼ਬਾਤ ਹਾਕਮ ਬਣ ਜਾਣ ਤਾਂ ਬੇਇੰਤਜਾਮੀ ਤੇ ਗੜਬੜ ਮਚਣੀ ਅਵੱਸ਼ਕ ਹੈ! ਓਥੇ fਬਨਾਂ ਨਿਰਾਸਤਾਂ ਤੇ ਤਬਾਹੀ ਦੇ ਹੋਰ ਕੁਝ ਹੱਥ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗਾ । {{gap}}ਕਈ ਖਾਵੰਦ ਆਪਣੀ ਵਜ਼ੂਲ ਖਰਚੀ, ਨਸ਼ੇਬਾਜ਼ੀ, ਚਿੜ ਚਿੜੇ ਸੁਭਾਵ, ਬਦ ਇੰਤਜਾਮੀ ਤੇ ਬੇ ਦੀਨੀ ਦੇ ਔਗਣਾਂ ਨਾਲ ਅੱਤ ਨੇਕ ਵਹੁਟੀ ਨੂੰ ਵੀ ਭੇੜੀ ਵਹੁਟੀ, ਬੇਸਬਰ ਘਰ ਵਾਲੀ ਤੇ ਚੰਦਰੀ ਮਾਂ ਬਣਾ ਦੇਂਦੇ ਹਨ, ਹਾਲਾਂ ਕਿ ਜੇ ਉਹ ਰਤਾ ਵੀ ਅਕਲ ਤੋਂ ਕੰਮ ਲੈਂਦੇ ਤਾਂ ਓਹਨਾਂ ਦੇ ਘਰ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਦੇ ਵੀ ਨਾ ਵਿਗੜਦਾ, ਮੇਲ ਮਿਲਾਪ ਤੇ ਪਯਾਰ ਵੱਡੀ ਚੀਜ਼ ਹੈ । ਇਕ ਇਕੱਲੇ ਆਦਮੀ ਪਾਸੋਂ ਏਹ ਅਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ ਓਹ ਕਿਸੇ ਬ੍ਰਾਦਰੀ ਯਾ ਕੌਮ ਵਿਚ ਤ੍ਰੱਕੀ ਦੀ ਰੂਹ ਫੂਕ ਸਕੇ । ਏਹ ਕੇਵਲ ਮਿਲਾਪ ਤੇ ਇਤਫ਼ਾਕ ਹੀ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਔਕੜਾਂ ਹੱਲ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ । ਇਹ ਸੱਭਯਤਾ ਤੇ ਰਾਜ ਪਰਬੰਧ ਸਭ ਮਿਲਾਪ ਦਾ ਹੀ ਨਤੀਜਾ ਹਨ, ਕੁੱਲ ਸੰਸਾਰਕ ਉੱਨਤੀਆਂ ਦਾ ਭੇਦ 'ਮਿਲਾਪ' ਦੇ ਅੰਦਰ ਲੁਕਿਆ ਹੋਯਾ ਹੈ । ਥੋੜੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਬਹੁਤਾ ਲਾਭ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਏਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਬਹੁਤੇ ਆਦਮੀ ਰਲ ਮਿਲਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨ । ਪਤੀ ਦਾ ਫਰਜ਼ ਹੈ ਕਿ ਘਰੋਗੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਪਤਨੀ ਦਾ ਹਥ ਵਟਾਏ । ਏਹ ਤਾਂ ਵੱਡੀ ਸਰਮ ਦੀ ਨੇ ਦੀ ਗਲ ਹੈ ਕਿ ਗ੍ਰਹਸਤ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦੇ ਜੰਗ ਵਿਚ ਨਿਰਬਲ ਤੀਵੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਲਿਆਂ ਹੀ ਛੱਡਿਆ ਜਾਏ ! ਜਾਹਨ ਸਟਾਰਟ ਦਾ ਕਥਨ ਹੈ ਕਿ "ਤਮਾਮ ਫਾਇਦੇ ਜੋ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਬਿਪਤਾ ਦੇ ਟਾਕਰੇ ਤੇ ਹਾਸਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਓਹ ਕੇਵਲ<noinclude>{{rh||-੨੬-}}</noinclude> owzmjnwxa7iwl78wfg2dckdlse17f7i 250 9454 223810 35665 2026-06-30T07:34:44Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223810 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude> ਮਿਲਵੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦਾ ਇਕ ਚਮਤਕਾਰ ਹਨ । ਕੌਮਾਂ ਦੀ ਮਿਲਵੀਂ ਸ਼ਕਤੀ ਜੋ ਮਹਾਨ ਨਤੀਜੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਓਹ ਇਕੱਲੇ ਇਕੱਲੇ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣੇ ਉਕੇ ਹੀ ਅਸੰਭਵ ਹਨ ।" {{gap}}ਆਲ ਤੇ ਔਲਾਦ ਸੰਬੰਧੀ ਜੋ ਕਰਜ਼ ਤੁਹਾਡੇ ਜੁੰਮੇ ਹਨ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਚਿਆਈ ਤੇ ਈਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਪੂਰੇ ਕਰੋ,ਇਸ ਪਰ ਵੀ ਜੇ ਗ੍ਰਹਿਸਤ ਦੀਆ ਆਨੰਦ ਭਰੀਆਂ ਬਰਕਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਾ ਹੋਣ ਤਾਂ ਏਸ ਦੀ ਜ਼ੁੰਮੇਵਾਰੀ ਤੁਹਾਡੇ ਸਿਰ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ । {{gap}}ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜੇ ਪਰੇਮ ਦੀ ਖਿਚ ਵੈਸੀ ਹੀ ਤੇਜ਼ ਹੁੰਦੀ ਜੈਸੀ ਕਿ ਮਰਦਾਂ ਵਿਚ ਹੈ ਤਾਂ ਮਰਦ ਹਦੋਂ ਵਧ ਕਾਮੀ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਤੇ ਏਸ ਨਾਲ ਸੰਤਾਨ ਉਤਪਤੀ ਵਿਚ ਬੜਾ ਹੀ ਘਾਟਾ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ! ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨੇ ਇਸਤ੍ਰਰੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜ਼ਬਤ ਸਬਰ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਗੁਣ ਪੈਦਾ ਕਰਕੇ ਮਰਦ ਦੀ ਰਖਯਾ ਤੇ ਸੰਤਾਨ ਦੀਆਂ ਬੇਅੰਤ ਬਰਕਤਾਂ ਦਾ ਭੇਦ ਓਸਦੇ ਅੰਦਰ ਗੁਪਤ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਹੈ । ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਵਿਚ ਗ੍ਰਹਿ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦੀ ਮੁਹੱਬਤ ਮਰਦ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਹੁੰਦੀ । ਜੇ ਮਰਦ ਵੀ ਏਸ ਮੁਹੱਬਤ ਦਾ ਗੁਰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਪੈਦਾ ਕਰ ਲੈਣ ਤਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਖਿਆਲ ਸੁਭਾਵ ਇਕੋ ਜਹੇ ਹੋ ਜਾਣਗੇ ਅਤੇ ਏਹ ਨਿਆਮਤ ਦੋਹ ਦੇ ਆਨੰਦ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੋਵੇਗੀ । ਜੇ ਪਤੀ ਤੇ ਪਤਨੀ ਘਰੋਹ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਇਕੋ ਜਹੀ ਦਿਲ-ਚਸਪੀ ਲੈਣ, ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਤੇ ਓਹਨਾਂ ਦੀ ਆਪੋ ਵਿੱਚ ਹਮਦਰਦੀ ਤੇ ਇੱਕ-ਦਿਲ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਏਸਦਾ ਨਤੀਜਾ ਕਿਹਾ ਸੋਹਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਏਸ ਨਾਲ ਪਰਸਪਰ ਘ੍ਰਿਣਾ, ਬੇ-ਇਤਫਾਕੀ ਤੇ ਘਰੋਗੀ<noinclude>{{rh||-੨੭-}}</noinclude> tf5bh1fjciorhxeuvnd6cn6euecxdcm 250 9488 223812 35667 2026-06-30T07:35:15Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223812 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude> ਪਰੇਮਣ ਤੇ ਆਸ਼ਕ ਬਣਾ ਲਿਆ ਸੀ । ਓਸਦੀ ਗਰਮੀ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡੀ ਨਰਮੀ ਦਾ ਪਾਣੀ ਅੱਖ ਦੇ ਫੋਰ ਵਿਚ ਬਿਲਕੁਲ ਬੁਝਾ ਦੇਵੇਗਾ । {{gap}}ਅਕਸਰ ਕਰਕੇ ਐਸਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਵੇਲੇ ਜਿੰਨੇ ਪਯਾਰ ਦਾ ਜੋਸ਼ ਉਮਡਦਾ ਹੈ ਓਹ ਹੋਲੀ ਹੋਲੀ ਬੇ ਮਲੂਮਾਂ ਹੀ ਘਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਖਾਹਸ਼ਾਂ ਮੱਠੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਮੈਦਾਂ ਨਿੰਮੀਆਂ ਪੈ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਮੁਹੱਬਤ ਯਾ ਲਾਲਸਾ ਦੀ ਥਾਂ ਇਕ ਪਰਕਾਰ ਦੀ ਘ੍ਰਿਣਾ ਤੇ ਰੱਜਿਹਾਣ ਜੇਹੀ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ । ਏਸਦੇ ਅਸਲੀ ਕਾਰਨ ਮਲੂਮ ਕਰਨ ਦੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਚਾਹ ਹੈ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਾਹਰਲੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਤੇ ਸਰੀਰਕ ਹੁਸਨ ਅਰਥਾਤ ਸੂਰਤ ਦਾ ਸੋਹਣੀ ਹੋਣਾ ਕੇਵਲ ਇਕ ਖਿਆਲੀ ਚੀਜ਼ ਹੈ । ਇੱਕ ਨੀਯਤ ਸਮੇਂ ਦੇ ਬਾਦ ਓਸਦੀ ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ ਦਾ ਸਮਾਂ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਾਸਤੇ ਅਰੰਭਕ ਜੋਸ਼ ਤੇ ਕਾਮਨਾ ਦੇ ਢਿੱਲੇ ਹੋ ਜਾਣ ਅਰ ਓਸ ਸੁੰਦ੍ਰਤਾ ਦੀ ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ ਬੀਤ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਦ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਅਜੇਹੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਜੋ 'ਸੁੰਦਰਤਾ' ਤੋਂ ਵਧੀਕ ਪੱਕੀ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਹੁਸਨ ਦੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਦ ਵੀ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਪੱਕੀ ਤੇ ਪੀਚਵੀਂ ਗੰਢ ਨਾਲ ਬੰਨੀ ਰੱਖੇ, ਓਹ ਚੀਜ਼ ਕੀ ਹੈ ? ਉਹ ਕੋਈ ਐਸੀ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਜੋ ਅਲੱਭ ਹੋਵੇ ! ਓਹ ਅਮੁੱਲੀ ਚੀਜ਼ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੁੰਦਰਤਾ, ਮਾਨਸਿਕ, ਗੁਣ, ਚੱਜ, ਸਦਾਚਾਰ ਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਹੈ:- {{Block center|<poem>" ਜੋਬਨ ਜਾਂਦੇ ਨਾ ਡਰਾਂ ਜੇ ਸਹੁ ਪ੍ਰੀਤ ਨ ਜਾਇ ।" ਚੂੰਕਿ ਗ੍ਰਹਿਸਤ-ਵਿਆਹ ਇੱਕ ਆਤਮਕ ਸੰਬੰਧ ਹੈ,</poem>}}<noinclude>{{rh||-੨੯-}}</noinclude> lfwf3n2jvnfb8czgb6xobfg0fhjn8dn 250 9719 223813 35669 2026-06-30T07:35:26Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223813 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude> ਏਸ ਵਾਸਤੇ ਏਸ ਸੰਬੰਧ ਨੂੰ ਵਧੀਕ ਤੋਂ ਵਧੀਕ ਪੱਕਾ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਸਾਨੂੰ ਏਸੇ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸਮਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮਿਲਾਪ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ ਅਰ ਨਿੱਤਤਾਈ ਵਾਸਤੇ ਮਰਦ ਨੂੰ ਇਸਤ੍ਰੀ ਦੇ *ਆਤਮਕ ਤੇ ਸਰੀਰਕ ਦੋਹਾਂ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਆਸ਼ਕ ਬਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮੁਹੱਬਤ ਕੇਵਲ ਸਰੀਰਕ ਸੁਆਦ ਤੇ ਕਾਮਵਾਸ਼ਨਾ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਓਹ ਕਦੇ ਪੱਕੀ ਤੇ ਸੱਚੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਤਜਰਬੇ ਨਾਲ ਹਰੇਕ ਆਦਮੀ ਏਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਮਲੂਮ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਭਾਵੇਂ ਕਿੱਡੀ ਹੀ ਸੁਆਦੀ ਤੇ ਪਯਾਰੀ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਜਦ ਵਾਰ ਵਾਰ ਓਸਦਾ ਸੁਆਦ ਚੱਖਿਆ ਜਾਏ ਤਾਂ ਉਸ ਸੁਆਦ ਵੱਲੋਂ ਆਦਮੀ ਦਾ ਦਿਲ ਭਰ ਕੇ ਮੁੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਤਮਕ ਆਨੰਦਾਂ ਦਾ ਇਹ ਹਾਲ ਨਹੀਂ । ਆਤਮਕ ਆਨੰਦ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਗੁਣ ਰਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਰੀਰਕ ਐਸ਼ ਤੇ ਆਨੰਦ ਓਸਦੇ ਸਾਮਣੇ ਤੁਛ ਹਨ । ਜਿਨਾਂ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦਾ ਆਪੇ ਵਿੱਚ ਆਤਮਕ ਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੰਬੰਧ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰੇਮ, ਕਿਸੇ ਸਰੀਰਕ ਸੁਆਦ ਉਤੇ ਨਿਰਭਰ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਓਹਨਾਂ {{rule}} {{gap}}*ਆਤਮਕ ਗੁਣ-ਚੰਗੀਆਂ ਵਾਦੀਆਂ, ਨੇਕ ਚਲਨੀ, ਸੀਲ ਸੁਭਾਉ, ਹਾਰਦਿਕ ਪਵਿੱਤ੍ਰਤਾ, ਨਿਸ਼ਕਪਟਤਾ, ਕੋਮਲ ਮਿਜ਼ਾਜੀ, ਸੱਚ, , ਗ੍ਰਹਿ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦੀ ਲਿਆਕਤ, ਸੱਚ-ਪ੍ਰੇਮ, ਸੁਚੱਜ, ਸੰਤਾਨ ਦੀ ਯਥਾ ਯੋਗ ਪਾਲਣਾ ਆਦਿਕ । {{gap}}ਸਰੀਰਕ ਗੁਣ-ਸਰੀਰਕ ਸੁੰਦਰਤਾ, ਚੇਹਰੇ ਦੀ ਸਫਾਈ, ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਮਨਮੋਹਨਤਾ, ਕੱਦ ਸੋਹਣਾ, ਵਾਲ ਲੰਮੇਂ ਅੰਗ ਸੁਡੌਲ ਆਦਿਕ ।<noinclude>{{rh||-੩੦-}}</noinclude> hktmetgmnf2i9h0d33sxnpnjvrmcxwc 250 9723 223814 35671 2026-06-30T07:35:36Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223814 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude> ਦੀਆਂ ਰੂਹਾਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੀ ਰੂਹ ਵਿੱਚ ਗੱਡੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪੋ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਵੇਲੇ ਹਰ ਵਾਰੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਨਵਾਂ ਤੇ ਅਕੱਥਨੀਯ ਅਨੰਦ ਅਨੁਭਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਓਹਨਾਂ ਦੀ ਹਰ ਮੁਲਾਕਾਤ ਨਵੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਭਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਓਹਨਾਂ ਦਾ ਹੋਰ ਨਵਾਂ ਜਜ਼ਬਾ ਓਹਨਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਉੱਤੇ ਨਵੀਂ ਰੌਸ਼ਨੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰੇਮ ਤੇ ਪਯਾਰ ਦਿਨੋਂ ਦਿਨ ਵਧਦਾ ਹੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । {{c|-0-}} <big><big><big>{{c|ਗ੍ਰਹਿਸਤ}}</big></big></big> {{gap}}ਦੁਨੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕੁੱਲ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਵਿਆਹ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹਨ, ਪਰ ਅਜੇਹੇ ਆਦਮੀ ਵੀ ਬਤੇਰੇ ਹਨ ਜੋ ਗ੍ਰਹਿਸਤ ਨੂੰ ਜੰਜਾਲ ਦਸਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਥੋੜੇ ਹੀ ਚਿਰ ਬਾਦ ਆਖਣ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਸਾਂ ਬਹੁਤ ਗਲਤੀ ਕੀਤੀ । ਪਤੀ ਤੇ ਪਤਨੀ ਦਾ ਜੋੜ ਮਿਲਨਾ ਹਰਗਿਜ਼ ਗਲਤੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਜੋ ਲੋਕ ਏਸ ਪਵਿੱਤ੍ਰ ਤੇ ਈਸ਼੍ਵਰੀ ਸੰਬੰਧ ਨੂੰ ਗਲਤੀ ਦਸਦੇ ਹਨ ਉਹ ਖੁਦ ਸਖਤ ਭੁੱਲ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਉਹ ਏਸ ਰੱਬੀ ਦਾਤ ਦੀ ਕਦਰ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ। {{gap}}ਗੱਲ ਏਹ ਹੈ ਕਿ ਏਹੋ ਜੇਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਅਜੇਹੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਖਯਾਲ ਇਸਤ੍ਰੀ ਜਾਤੀ ਬਾਬਤ ਬੜੇ ਨੀਵੇਂ ਤੇ ਘ੍ਰਿਣਾ ਭਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਖਿਆਲ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕੇਵਲ ਕਾਮ-ਭੋਗ ਦਾ ਸੁਖਾਲਾ ਢੰਗ ਹੈ । ਉਹ ਸਮਝਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਰਦਾਂ ਬੇਲਗਾਮ ਕਾਮ-ਵਾਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਦਾ<noinclude>{{rh||-੩੧-}}</noinclude> b080gqe01nx1k17c6b5pbiy7kpsedsq 250 10776 223796 35651 2026-06-30T07:31:51Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223796 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude> {{Block center|<poem>ਮੌਤ ਆਉਦਿਆਂ ਦੇਰ ਨ ਲਾਵੇ, ਧੌਣ ਤੋੜਕੇ ਗਾਂਹ ਚਲਾਵੇ । ਕੀ ਕਰਸੀ ਤਦ ਫੋਕਾ ਮਾਨ ? ਜਿਸ ਲਈ ਜੀਵਨ ਕਰੋ ਵਰਾਨ ।</poem>}} {{left|{{Block center|<poem>ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਯਾਦ ਰਖ ਕੇ ਕਾਲ, ਪਰੇਮ ਕਰੋ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ।</poem>}}|4em}} {{Block center|<poem>ਸਮਾਂ ਦੌੜਦਾਂ, ਉਡਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਕਰ ਲੋ ਕੁਝ ਜੇ ਦਿਲ ਹੈ ਚਾਂਹਦਾ । ਪਿਛੇ ਰਹਿ ਜਾਣਾ ਹੈ ਨਾਮ, ਭਲੇ ਬੁਰੇ ਜੋ ਹੋਸਨ ਕਾਮ । ਇਸ ਲਈ ਸਭ ਸਿਓਂ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰੀਤ, ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਬਣਾ ਲਓ ਮੀਤ ।</poem>}} {{left|{{Block center|<poem>ਯਾਦ ਕਰਨ ਸਭ ਆਦਰ ਨਾਲ, ਪਰੇਮ ਕਰੋ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ।</poem>}}|4em}} {{Block center|<poem>ਜੇ ਚਾਹੋ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਨ, ਜੇ ਚਾਹੋ ਸੁਖ ਵਿਚ ਜਹਾਨ | ਜੇ ਚਾਹੋ ਅਪਣੀ ਕੱਲਯਾਨ, ਜੇ ਕਰ ਚਾਹੋ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ । ਜੇ ਚਾਹੋ ਦਿਲ ਹੋਵੇ ਸ਼ਾਂਤ, ਜੇ ਚਾਹੋ ਸੁਖ ਹੋ ਹਰ ਭਾਂਤ ॥</poem>}} {{left|{{Block center|<poem>ਜੇ ਚਾਹੋ ਰੱਬ ਹੋਇ ਦਿਆਲ, ਪਰੇਮ ਕਰੋ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ॥</poem>}}|4em}} {{Block center|<poem>ਸੁਖ ਭਾਲਣ ਨਾ ਬਨ ਵਿਚ ਜਾਓ, ਧਨ ਦੌਲਤ ਦੇ ਢੇਰ ਨਾ ਲਾਓ ।</poem>}}<noinclude>{{rh||-੧੩-}}</noinclude> na5jtiwhm3v0z0h7yvrugxvhglanycc 250 10780 223797 35652 2026-06-30T07:32:03Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223797 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude> {{Block center|<poem>ਕੀ ਹੋਇਆ ਜੇ ਫੌਜਾਂ ਪਾਸ ? ਮਹਿਲ, ਮਾੜੀਆਂ, ਘੋੜੇ, ਦਾਸ । ਫਿਰ ਵੀ ਰਹਿੰਦੀ 'ਸੁਖ' ਦੀ ਥੋੜ, ਸੱਚੇ ਸੁੱਖ ਦੀ ਜੇ ਹੈ ਲੋੜ ।</poem>}} {{left|{{Block center|<poem>ਕਰੋ ਮੂਲ ਨ ਕਿਧਰੇ ਭਾਲ, ਪਰੇਮ ਕਰੋ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ।</poem>}}|6em}} {{Block center|<poem>"ਆਪਸ ਕਉ , ਜੋ ਜਾਣੇ ਨੀਚਾ, ਸੋਊ ਗਨੀਐ ਸਭ ਤੇ ਊਚਾ।" "ਆਪਸ ਕਉ ਜੋ ਭਲਾ ਕਹਾਵੇ, ਤਿਸੈ ਭਲਾਈ ਨਿਕਟਿ ਨ ਆਵੈ |" ਏਹ ਸਤਿਗੁਰ ਦਾ ਹੈ ਫੁਰਮਾਨ, ਪ੍ਰੇਮ ਅਹੇ ਸੁੱਖਾਂ ਦੀ ਖਾਨ ।</poem>}} {{left|{{Block center|<poem>'ਪ੍ਰੇਮ' ਅਤੇ ਵਡਮੁੱਲਾ ਲਾਲ, ਪ੍ਰੇਮ ਕਰੋ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ।</poem>}}|6em}} {{dhr|3em}} {{rule|10em}} {{dhr|3em}} {{center|{{xx-larger|ਇਸਤ੍ਰੀ ਤੇ ਪੁਰਸ਼ ਦਾ ਫਰਕ !}}}} {{gap}}ਏਸ ਗੱਲ ਦਾ ਨੀਯਤ ਕਰਨਾ ਵਿਅਰਥ ਤੇ ਨਿਸਫਲ ਹੈ ਕਿ ਪੁਰਸ਼ ਤੇ ਇਸਤ੍ਰੀ ਵਿਚ ਕੌਣ ਉੱਚਾ ਤੇ ਕੌਣ ਨੀਵਾਂ ਹੈ, ਦੋਵੇਂ ਧਿਰਾਂ ਆਪਣੇ ਅਸਲੀ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲੋਂ ਵਡਿਆਈ ਹਾਸਲ ਨਹੀਂ ਹੈ । ਇਸਤ੍ਰੀ ਤੇ ਪੁਰਸ਼ ਆਪੋ ਆਪਣੇ ਖਾਸ ਖਾਸ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਬ੍ਰਬਰ ਤੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਵਾਸਤੇ ਇੱਕੋ{{nop}}<noinclude>{{rh||-੧੪-}}</noinclude> 0tc8aur6ocerxqwrnvjcsh2j9pux6mu 250 10792 223815 35672 2026-06-30T07:35:47Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223815 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude> ਇਕ ਕੁਦਰਤੀ ਸਾਧਨ ਇਸਤ੍ਰੀ ਹੈ । ਉਹ ਸਮਝਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵਿਆਹ ਕਰਾਉਣ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ ਤੇ ਆਨੰਦ ਮਾਣਨ ਦੀ ਆਗਯਾ ਮਿਲ ਗਈ ਹੈ, ਅਜੇਹੇ ਢੀਠ ਲੋਕ ਜੋ ਗਲੀਆਂ ਕੁਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅੱਖਾਂ ਟੱਡੀ ਫਿਰਨ ਤੋਂ ਝੱਕਦੇ ਨਾ ਹੋਣ, ਜੋ ਸਤਵੰਤੀਆਂ ਤੀਵੀਆਂ ਦੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰਨ ਦੀ ਖਾਹਸ਼ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਡਾਕੂ ਤੇ ਘਰ ਵਾਲੀਆਂ ਦੇ ਪਵਿੱਤ੍ਰ ਜਤ ਪਤ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਵਾਲੇ ਹੋਣ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਆਦਰਸ਼ ਏਸੇ ਅਸੂਲ ਨੂੰ ਬਣਾਯਾ ਹੋਵੇ ਕਿ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਏ ਸਤ ਧਰਮ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਬੇਹਯਾਈ ਨਾਲ ਦਾਗ ਲਾ ਦੇਣ ਉਹ ਏਸ ਗੱਲ ਦੀ ਅਕਲ ਹੀ ਨਹੀਂ ਰਖਦੇ ਕਿ ਪਤੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਪਵਿੱਤ੍ਰ ਸੰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਸਕਣ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਸਮਝੋ ਕਿ ਅਜੇਹੇ ਆਦਮੀ ਮਨੁੱਖ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਅਜੇਹੇ ਪਤਿਤ ਲੋਕ ਸਭਯਤਾ ਤੇ ਇਖ਼ਲਾਕ ਤੋਂ ਸੱਖਣੇ ਤੇ ਦੂਰ ਹਨ।{{nop}} {{gap}}ਕੋਈ ਆਦਮੀ ਕਿੱਡਾ ਹੀ ਧਨਵਾਨ ਹੋਵੇ ਤੇ ਉਸਦੀ ਪੁਸ਼ਾਕ ਕੈਸੀ ਹੀ ਵਧੀਆ ਹੋਵੇ ਜੇ ਉਸਦੇ ਖਯਾਲ ਤੀਵੀਆਂ ਦੀ ਬਾਬਤ ਅਜੇਹੇ ਨੀਵੇਂ ਹੋਣ ਤਾਂ ਉਹ ਹਰਗਿਜ਼ ਕਿਸੇ ਤੀਵੀਂ ਦਾ ਪਤੀ ਬਣਨ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਆਦਮੀ ਆਪਣੇ ਨੀਚ ਖਯਾਲਾਂ ਨਾਲ ਨਾ ਕੇਵਲ ਆਪਣੇ ਵਡੇਰਿਆਂ ਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੀ ਸਗੋਂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੀ ਵੀ ਬੇਅਦਬੀ ਕਰਦਾ ਹੈ । ਜੇ ਕੋਈ ਵਹੁਟੀ ਦੇ ਅਰਥ 'ਤਾਬਯਦਾਰ' ਸਮਝਦਾ ਹੈ ਤੇ ਤਾਬੇਦਾਰੀ ਤੋਂ ਉਸਦਾ ਭਾਵ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਓਸ ਉਤੇ ਸਖ਼ਤੀ ਤੇ ਜ਼ੁਲਮ ਦੀ ਹਕੂਮਤ ਕਰੇ ਤਾਂ ਏਸ ਲਫਜ਼ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਦਫਤਰ ਤੋਂ ਮਿਟਾ ਹੀ ਦੇਣਾ ਠੀਕ ਹੈ ।{{nop}} {{gap}}ਅੱਯਾਸ਼-ਵਿਭਚਾਰੀ ਆਦਮੀ ਗ੍ਰਹਿਸਤ ਦੀਆ{{nop}}<noinclude>{{rh||-੩੨-}}</noinclude> kllfsqsy7ajoq85tep7x4prhgfs9yef 250 10793 223816 35673 2026-06-30T07:35:58Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223816 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude> ਬਰਕਤਾਂ ਤੋਂ ਲਾਭ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦਾ, ਏਹ ਨਿਆਨਤਾਂ ਕੇਵਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਾਸਤੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹਿਰਦਾ ਪਵਿਤਰ ਤੋਂ ਨਿਯਮ ਸ੍ਵਛ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਆਪਣੇ ਜਜ਼ਬਾਤ ਨੂੰ ਅਕਲ ਤੇ ਇਖਲਾਕ ਦੇ ਅਧੀਨ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਹਨ । ਸਾਡਾ ਆਦਰਸ਼ ਏਹ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਏਸ ਅੱਤ ਪਵਿਤਰ ਸਬੰਧ ਨੂੰ ਬੇ ਸ਼ਰਮੀ ਤੇ ਬੇਇਜ਼ਤ ਦੀ ਹਕੂਮਤ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਦੁਆਈਏਂ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਜਗ੍ਹਾ 'ਪ੍ਰੇਮ' ਦਾ ਸਿਕਾ ਜੋ ਅਤਿ ਇੱਜ਼ਤ ਭਰਿਆ ਤੇ ਪਯਾਰਾ ਹੈ ਪ੍ਰਚਲਤ ਕਰੀਏ ।{{nop}} {{gap}}ਜੋ ਆਦਮੀ ਵਹੁਟੀ ਦੇ ਨਾਲ ! ਆਪਣੇ ਸੰਬੰਧ ਨੂੰ ਸੱਚਾ ਤੇ ਉਮਰ ਪਰਯੰਤ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਤੇ ਓਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸੱਚੀ ਸ਼ੁਭ ਚਿੰਤਕ ਤੇ ਮਿੱਤਰ ਸਮਝਦਾ ਹੈ ਓਹ ਸਾਰਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਚੰਗਾ ਪਤੀ ਹੈ, ਓਹ ਆਪਣੇ ਫਰਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਲਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਪਰ ਜੋ ਆਦਮੀ ਇੱਕ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਦੂਜੀ ਤੇ ਦੂਜੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਤੀਜੀ ਅਰ ਏਸੇ ਤਰਾਂ ਕਈ ਵਹੁਟੀਆਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਜੋੜਨ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ਰਮ ਤੇ ਅਪਮਾਨ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ ਤਾਂ ਚੂਕਿ ਓਹ ਖੁਦ ਇਕ ਇਸਤਰੀ ਨਾਲ ਵਫਾਦਾਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ ਏਸ ਵਾਸਤੇ ਕੋਈ ਇਸਤਰੀ ਵੀ ਓਸਦੇ ਨਾਲ ਵਫਾਦਾਰੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ, ਸੋ ਅਜੇਹੇ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਏਹ ਕਹਿਣ ਦਾ ਕੋਈ ਹੱਕ ਨਹੀਂ ਕਿ ਵਿਆਹ ਕਰਨਾ ਗ਼ਲਤੀ ਹੈ ।{{nop}} {{gap}}ਇਕ ਹੋਰ ਭਾਂਤ ਦੇ ਆਦਮੀ ਹਨ ਜੋ ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਲਾਟਰੀ ਨਾਲ ਤਸ਼ਬੀਹ ਦੇਂਦੇ ਹਨ, ਜੇ ਅਸੀ ਅਕਲ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਉਤੇ ਪੱਟੀਆਂ ਬਨ ਲਈਏ, ਅਤੇ ਸੋਚ ਵਿਚਾਰ ਸਿਆਨਪ ਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਦਰਯਾ ਬੁਰਦ ਕਰ ਦੇਈਏ, ਜੇ ਅਸੀਂ ਬਿਨਾਂ ਸਚ ਸਮਝ ਦੇ ਵਹੁਟੀ ਗਭਰੂ ਬਣ{{nop}}<noinclude>{{rh||-੩੩-}}</noinclude> e29ke0h2wroxh2z6htx8obtlt55co6x 250 10796 223817 35675 2026-06-30T07:36:23Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223817 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude> ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਕਿ ਓਹਨਾਂ ਦਾ ਬਣਨ ਵਾਲਾ, ਪਤੀ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ? ਸੜੀਅਲ ਸੁਭਾ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ? ਮੂਰਖ ਅਨਪੜ੍ਹ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ? ਮਖੱਟੂ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ? ਵਿਭਚਾਰ ਤੇ ਦੁਰਾਚਾਰੀ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਰੋਗੀ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ? ਜੂਏ ਬਾਜ ਐਬੀ ਤੇ ਸ਼ਰਾਬੀ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ?{{nop}} {{gap}}ਅਤੇ ਲੜਕਿਆਂ ਨੂੰ ਅੰਦਰੂਨੀ ਹੁਸਨ ਦੇ ਪਛਾਣੁ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤਾਕਿ ਓਹ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਬਾਹਰਲੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੇ ਢਲ ਜਾਣ ਪਰ ਓਸਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਓਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰ ਸਕਣ:-{{nop}} {{Block center|<poem>ਸੀਰਤ ਕਾ ਬਨ ਗੁਲਾਮ ਤੂ ਸੂਰਤ ਹੂਈ ਤੋ ਕਿਆ ? ਸੁਰਖੋ ਸਫੇਦ ਮੱਟੀ ਕੀ ਮੂਰਤ ਹੂਈ ਤੋ ਕਿਆ ?</poem>}} {{gap}}ਏਸਤਰਾਂ ਏਹ ਦੋਵੇਂ ਪਤੀ ਪਤਨੀ ਸੱਚ ਤੇ ਨਿਆਉਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਆਗੂ ਤੇ ਨੇਕੀ ਤੇ ਪਰੇਮ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਆਦਰਸ਼ ਬਣਾ ਲੈਣ ਤਾਂ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਗੁਪਤ ਪੜਦੇ ਵਿਚ ਜੋ ਵੱਡੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਕਾਮਯਾਬੀਆਂ ਲੁਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ ਓਹ ਸਭ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਪਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਣਗੀਆਂ।{{nop}} {{gap}}ਯੋਗ ਉਮਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਵਾਰੇ ਰਹਿਣਾ ਈਸ਼ਵਰੀ ਮਨਸ਼ਾ ਦੇ ਵਿਰੁਧ ਹੈ, ਮਨੁੱਖ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਹੀ ਇਕੱਲਾ ਤੇ ਇਕਾਂਤ ਦੀ ਜਿੰਦਗੀ ਨਹੀਂ ਬਿਤਾ ਸਕਦਾ ਅਤੇ ਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਕੇ, ਜਥਾ, ਘਰ ਯਾ ਘਰਾਣਾ ਬਨਾਉਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੈ ਅਤੇ ਓਹ ਜਥਾ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਚਾ ਤੇ ਦਿਲੀ ਪਰੇਮ ਹੋਵੇ ਇਸਤਰੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਬਣਨਾ ਅਸੰਭਵ ਹੈ ਤੇ ਇਸਤ੍ਰੀ ਵਿਆਹ ਦੀ ਰਾਹੀਂ ਪਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਏਸ ਵਾਸਤੇ ਵਿਆਹ ਜਾਂ ਗ੍ਰਹਿਸਤ ਮਨੁਖ ਪੁਣੇ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਡਾ ਅੰਗ ਹੈ।{{nop}}<noinclude>{{rh||-੩੫-}}</noinclude> 2ucedwuuf0ypmubrrpu1tvl2zfis17a 250 10798 223818 35676 2026-06-30T07:36:36Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223818 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude> {{gap}}ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਪਰ ਚੂੰਕਿ ਹਰ ਪਰਕਾਰ ਦਾ ਅਰਾਮ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਾਸਤੇ ਏਸ ਨਾਲ ਆਦਮੀ ਦੀ ਆਰਬਲਾ ਵਿਚ ਤ੍ਰਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਬੇਅੰਤ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੇ ਬਦਕਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਏਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਰੀਰਕ ਤੇ ਦਿਮਾਗੀ ਤਾਕਤਾਂ ਨੂੰ ਅਟੱਲ ਰਖਣ ਵਾਸਤੇ ਵੀ ਵਿਆਹ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ । ਮਰਦ ਦਾ ਸਚ ਮੁਚ ਮਰਦ ਹੋਣਾ ਤੇ ਇਸਤਰੀ ਦਾ ਨਿਰਸੰਦੇਹ ਇਸਤਰੀ ਹੋਣਾ ਕੇਵਲ ਗਰਹਿਸਤ ਤੋਂ ਹੀ ਪਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਗ੍ਰਹਿਸਤ ਸ਼ੁਭ ਗੁਣਾਂ ਤੇ ਨੇਕ ਆਚਰਣਾ ਦੀ ਪਰਾਪਤੀ ਤੇ ਸਥਿਰਤਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਏਸੇ ਦੀ ਤੁਫੈਲ ਨਸਲਾਂ ਵਧਦੀਆਂ ਹਨ, ਦੇਸ਼ ਪਿਆਰ, ਕੌਮੀ ਇਤਫਾਕ ਤੇ ਤੇਜ ਪਰਤਾਪ ਦੀ ਕੁੰਜੀ ਕੇਵਲ ਗ੍ਰਹਿਸਤ ਹੀ ਹੈ । ਸੱਤਯ ਯਾ ਅਸਭਯ ਸਾਰੀਆਂ ਹੀ ਕੌਮਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਤੋਂ ਗ੍ਰਹਿਸਤ ਦਾ ਪੁਰਾਤਨ ਹੋਣਾ ਸਾਬਤ ਹੈ, ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਵੀ ਵਿਆਹ ਹਰ ਸਮੇਂ ਤੇ ਹਰ ਕੌਮ ਵਿਚ ਉਪਮਾ ਯੋਗ ਤੇ ਕਵਾਰਾ ਰਹਿਣਾ ਘ੍ਰਿਣਾ ਜੋਗ ਗਿਣਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਗ੍ਰਹਿਸਤ ਜੀਵਨ ਦਾਤਾ ਤੇ ਕਵਾਰਾ ਰਹਿਣਾ ਮੌਤ ਦਾ ਰਸਤਾ ਹੈ । ਕੌਮਾਂ ਦੀ ਉੱਚੀ ਸੱਭਯਤਾ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਏਹੋ ਮਿਥੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਵਿਆਹਾਂ ਦਾ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਦਬ ਤੇ ਲਿਹਾਜ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਯਾ ਨਹੀਂ ? ਅਤੇ ਏਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਕੌਮ ਦੀ ਤਬਾਹੀ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਸਮਝਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਓਸ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ ਵਿਆਹ ਦੇ ਬੰਧਨ ਉੱਡ ਜਾਣ ।{{gap}} {{gap}}ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਕੌਮਾਂ ਬਨੀ ਇਸਰਾਈਲਆਦਕ ਤੇ ਬਾਬਲ, ਮਿਸਰ, ਯੂਨਾਨ ਤੇ ਰੋਮ ਦੇ ਪੁਰਾਤਨ ਵਸਨੀਕ{{nop}}<noinclude>{{rh||-੩੬-}}</noinclude> qgmpiao87hlq625yi2bjagpi81e0y6n 250 19437 223709 50395 2026-06-30T06:49:19Z Parmjit kaur rao 477 223709 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{center|{{x-larger|(੮੧)}}}}</noinclude>________________ ਮੈਨੂੰ ਕਲੰਕ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਓਹ ਝੂਠੀ ਹੈ। | ਇਹ ਕਿਹਾ ਅਰ ਠੰਡਾ ਸਾਹ ਭਰਕੇ ਚੁੱਪ ਕਰ ਗਈ, ਬਸੰਤ ਮ ਲਾ ਕੁਝ ਕਹਨਹੀ ਲਗੀ ਸੀ ਕਿ ਹਨੇਰੀ ਦਾ ਇਕ ਬੁਲਾ ਆਇਆ ਅਤੇ ਕੇ੩ ੨ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਆਈ ਤੇ ਕਿਸੇ ਬੜੀ ਭਾਰੀ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਟੋਏ ਵਿੱਚ ਡਿਗਨਦਾ ਖੜ ਕਾਰ ਆਇਆ ਬਸੰਤ ਪਾਲਾ ਨੇ ਸਮਝਿਆ ਕਿ ਸ਼ੇਰ ਕੁਦਿਆ ਹੈ ਇਹ ਸੋਚਕੇ ਓਹ ਤਾਂ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਚਮੜ ਗਈ, ਤੇ ਬੜੀ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਓਧਰ ਵੇਖਣ ਲਗੀ ਜਦ ਬਿਜਲੀ ਨੇ ਲਿਸ਼ਕਾਰਾ ਮਾਰਿਆ ਤਾਂ ਓਸ ਢੋਗੀ ਹੋਈ ਚੀਜ਼ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖਿਆ ਤਾਂ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਬੋਲ ਉਠੀ ਅੰਜਨਾਂ ! ਵੇਖ ਉਸ ਸਚੇ : ਕਰਤਾਰ ਪੂਰਣ ਹਮ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਕੁਦਰਤ ਨਿਰਾਲੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਸ਼ੇਰ ਸਮਝਿਆ ਸੀ ਓਹਥਾਂ ਰੁੱਖਦਾ ਦਾਹਨ ਹੈ ॥ | ਇਹ ਕਿਹਾ ਅਰ ਅੰਜਨਾਂ ਦਾ ਹੱਥ ਪਕੜਕੇ ਓਸੇ ਟਾਹਨ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਦੋਵੇਂ ਉਪਰ ਆਂਗਈਆਂ ਅਤੇ ਆਕੇ ਪਰਮਾਤਮਾਂ ਦਾ ਧੰਨ ਵਾਦ ਕੀਤਾ ਆਹਾ ! ਹੁਨਤਾਂ ਬਦਲਭੀ ਪਾਦਨ ਲਗ ਗਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਚਾਨਨਭੀ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਹਟਾਈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਅੱਗੇ ਨੂੰ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਥੋੜੀ ਜੇਹੀ ਦੂਰ ਹੀ ਗਈਆਂ ਹੋਨਗੀਆਂ ਕਿ ਇੱਕ ਨੇੜੇਈ ਦੀਵਾ ਬਲਦਾ ਜਾਪਿਆ ਜਿਸਨੂੰ ਵੇਖਕੇ ਓਸੇ ਪਾਸੇ ਭੁਰ ਪਈਆਂ ਅਤੇ ਹੁਨ ਦੇਖੋ ਕੇਡੀ ਸ਼ਤਾਥੀ ਸ਼ਤਾਬੀ ਪੈਰ ਚੁੱਕੀ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਬਾਰਵਾਂ ਅਧਯਾਯ ॥ ਆਹ ! ਏਹ ਕੀ ਮਾਮਲਾ ਹੈ ॥ ਮਨਾਥ ਨਾਮੇ ਟਾਪੂ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਹੁਨੇ ਇੱਕ ਜਹਾਜ਼ ਕੇ ਠਹਿਰਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਿਪਾਹੀ ਫ਼ੌਜੀ ਬਰਦੀ ਪਹਿਨੇ ਉਭਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਓਹਸ਼ਰਮਾ ਜਾਨ ਜੋ ਸਬਤੋਂ ਪਹਲੇ ਬੜੀ Original with: Language Department Punjab Dighized by: Panjab Digital Library<noinclude></noinclude> ezh17c9k2xf0loi5cti9mua4oa6brly 223710 223709 2026-06-30T07:00:01Z Parmjit kaur rao 477 223710 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{center|{{x-larger|(੮੧)}}}}</noinclude>________________ ਮੈਨੂੰ ਕਲੰਕ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਓਹ ਝੂਠੀ ਹੈ {{gap}}ਇਹ ਕਿਹਾ ਅਰ ਠੰਡਾ ਸਾਹ ਭਰਕੇ ਚੁੱਪ ਕਰ ਗਈ, ਬਸੰਤ ਮਾਲਾ ਕੁਝ ਕਹਨ ਹੀ ਲਗੀ ਸੀ ਕਿ ਹਨੇਰੀ ਦਾ ਇਕ ਬੁਲਾ ਆਇਆ ਅਤੇ ਕੜ ੨ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਆਈ ਤੇ ਕਿਸੇ ਬੜੀ ਭਾਰੀ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਟੋਏ ਵਿੱਚ ਡਿਗਨਦਾ ਖੜਕਾਰ ਆਇਆ ਬਸੰਤ ਲਾ ਨੇ ਸਮਝਿਆ ਕਿ ਸ਼ੇਰ ਕੁਦਿਆ ਹੈ ਇਹ ਸੋਚਕੇ ਓਹ ਤਾਂ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਚਮੜ ਗਈ, ਤੇ ਬੜੀ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਓਧਰ ਵੇਖਣ ਲਗੀ ਜਦ ਬਿਜਲੀ ਨੇ ਲਿਸ਼ਕਾਰਾ ਮਾਰਿਆ ਤਾਂ ਓਸ ਢੋਗੀ ਹੋਈ ਚੀਜ਼ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖਿਆ ਤਾਂ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਬੋਲ ਉਠੀ ਅੰਜਨਾਂ ! ਵੇਖ ਉਸ ਸਚੇ : ਕਰਤਾਰ ਪੂਰਣ ਹਮ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਕੁਦਰਤ ਨਿਰਾਲੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਸ਼ੇਰ ਸਮਝਿਆ ਸੀ ਓਹਥਾਂ ਰੁੱਖਦਾ ਦਾਹਨ ਹੈ ॥ | ਇਹ ਕਿਹਾ ਅਰ ਅੰਜਨਾਂ ਦਾ ਹੱਥ ਪਕੜਕੇ ਓਸੇ ਟਾਹਨ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਦੋਵੇਂ ਉਪਰ ਆਂਗਈਆਂ ਅਤੇ ਆਕੇ ਪਰਮਾਤਮਾਂ ਦਾ ਧੰਨ ਵਾਦ ਕੀਤਾ ਆਹਾ ! ਹੁਨਤਾਂ ਬਦਲਭੀ ਪਾਦਨ ਲਗ ਗਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਚਾਨਨਭੀ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਹਟਾਈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਅੱਗੇ ਨੂੰ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਥੋੜੀ ਜੇਹੀ ਦੂਰ ਹੀ ਗਈਆਂ ਹੋਨਗੀਆਂ ਕਿ ਇੱਕ ਨੇੜੇਈ ਦੀਵਾ ਬਲਦਾ ਜਾਪਿਆ ਜਿਸਨੂੰ ਵੇਖਕੇ ਓਸੇ ਪਾਸੇ ਭੁਰ ਪਈਆਂ ਅਤੇ ਹੁਨ ਦੇਖੋ ਕੇਡੀ ਸ਼ਤਾਥੀ ਸ਼ਤਾਬੀ ਪੈਰ ਚੁੱਕੀ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਬਾਰਵਾਂ ਅਧਯਾਯ ॥ ਆਹ ! ਏਹ ਕੀ ਮਾਮਲਾ ਹੈ ॥ ਮਨਾਥ ਨਾਮੇ ਟਾਪੂ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਹੁਨੇ ਇੱਕ ਜਹਾਜ਼ ਕੇ ਠਹਿਰਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਿਪਾਹੀ ਫ਼ੌਜੀ ਬਰਦੀ ਪਹਿਨੇ ਉਭਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਓਹਸ਼ਰਮਾ ਜਾਨ ਜੋ ਸਬਤੋਂ ਪਹਲੇ ਬੜੀ Original with: Language Department Punjab Dighized by: Panjab Digital Library<noinclude></noinclude> 0yhkoabh49ann11uet42gt9nnrzjhkx 223711 223710 2026-06-30T07:04:18Z Parmjit kaur rao 477 223711 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{center|{{x-larger|(੮੧)}}}}</noinclude>________________ ਮੈਨੂੰ ਕਲੰਕ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਓਹ ਝੂਠੀ ਹੈ {{gap}}ਇਹ ਕਿਹਾ ਅਰ ਠੰਡਾ ਸਾਹ ਭਰਕੇ ਚੁੱਪ ਕਰ ਗਈ, ਬਸੰਤ ਮਾਲਾ ਕੁਝ ਕਹਨ ਹੀ ਲਗੀ ਸੀ ਕਿ ਹਨੇਰੀ ਦਾ ਇਕ ਬੁਲਾ ਆਇਆ ਅਤੇ ਕੜ ੨ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਆਈ ਤੇ ਕਿਸੇ ਬੜੀ ਭਾਰੀ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਟੋਏ ਵਿੱਚ ਡਿਗਨਦਾ ਖੜਕਾਰ ਆਇਆ ਬਸੰਤ ਮਾਲਾ ਨੇ ਸਮਝਿਆ ਕਿ ਸ਼ੇਰ ਕੁਦਿਆ ਹੈ ਇਹ ਸੋਚਕੇ ਓਹ ਤਾਂ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਚਮੜ ਗਈ, ਤੇ ਬੜੀ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਓਧਰ ਵੇਖਣ ਲਗੀ ਜਦ ਬਿਜਲੀ ਨੇ ਲਿਸ਼ਕਾਰਾ ਮਾਰਿਆ ਤਾਂ ਓਸ ਡਿਗੀ ਹੋਈ ਚੀਜ਼ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖਿਆ ਤਾਂ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਬੋਲ ਉੱਠੀ ਅੰਜਨਾਂ ! ਵੇਖ ਉਸ ਸਚੇ ਕਰਤਾਰ ਪੂਰਣ ਬ੍ਰਹਮ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਕੁਦਰਤ ਨਿਰਾਲੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਸ਼ੇਰ ਸਮਝਿਆ ਸੀ ਓਹਤਾਂ ਰੁੱਖਦਾ ਦਾਹਨ ਹੈ ॥ | ਇਹ ਕਿਹਾ ਅਰ ਅੰਜਨਾਂ ਦਾ ਹੱਥ ਪਕੜਕੇ ਓਸੇ ਟਾਹਨ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਦੋਵੇਂ ਉਪਰ ਆਂਗਈਆਂ ਅਤੇ ਆਕੇ ਪਰਮਾਤਮਾਂ ਦਾ ਧੰਨ ਵਾਦ ਕੀਤਾ ਆਹਾ ! ਹੁਨਤਾਂ ਬਦਲਭੀ ਪਾਦਨ ਲਗ ਗਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਚਾਨਨਭੀ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਹਟਾਈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਅੱਗੇ ਨੂੰ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਥੋੜੀ ਜੇਹੀ ਦੂਰ ਹੀ ਗਈਆਂ ਹੋਨਗੀਆਂ ਕਿ ਇੱਕ ਨੇੜੇਈ ਦੀਵਾ ਬਲਦਾ ਜਾਪਿਆ ਜਿਸਨੂੰ ਵੇਖਕੇ ਓਸੇ ਪਾਸੇ ਭੁਰ ਪਈਆਂ ਅਤੇ ਹੁਨ ਦੇਖੋ ਕੇਡੀ ਸ਼ਤਾਥੀ ਸ਼ਤਾਬੀ ਪੈਰ ਚੁੱਕੀ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਬਾਰਵਾਂ ਅਧਯਾਯ ॥ ਆਹ ! ਏਹ ਕੀ ਮਾਮਲਾ ਹੈ ॥ ਮਨਾਥ ਨਾਮੇ ਟਾਪੂ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਹੁਨੇ ਇੱਕ ਜਹਾਜ਼ ਕੇ ਠਹਿਰਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਿਪਾਹੀ ਫ਼ੌਜੀ ਬਰਦੀ ਪਹਿਨੇ ਉਭਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਓਹਸ਼ਰਮਾ ਜਾਨ ਜੋ ਸਬਤੋਂ ਪਹਲੇ ਬੜੀ Original with: Language Department Punjab Dighized by: Panjab Digital Library<noinclude></noinclude> jho4yyj9dvulgbrdv3dj2jrso82fj2o 223717 223711 2026-06-30T07:07:45Z Parmjit kaur rao 477 223717 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{center|{{x-larger|(੮੧)}}}}</noinclude>________________ ਮੈਨੂੰ ਕਲੰਕ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਓਹ ਝੂਠੀ ਹੈ॥ {{gap}}ਇਹ ਕਿਹਾ ਅਰ ਠੰਡਾ ਸਾਹ ਭਰਕੇ ਚੁੱਪ ਕਰ ਗਈ, ਬਸੰਤ ਮਾਲਾ ਕੁਝ ਕਹਨ ਹੀ ਲਗੀ ਸੀ ਕਿ ਹਨੇਰੀ ਦਾ ਇਕ ਬੁਲਾ ਆਇਆ ਅਤੇ ਕੜ ੨ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਆਈ ਤੇ ਕਿਸੇ ਬੜੀ ਭਾਰੀ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਟੋਏ ਵਿੱਚ ਡਿਗਨਦਾ ਖੜਕਾਰ ਆਇਆ ਬਸੰਤ ਮਾਲਾ ਨੇ ਸਮਝਿਆ ਕਿ ਸ਼ੇਰ ਕੁਦਿਆ ਹੈ ਇਹ ਸੋਚਕੇ ਓਹ ਤਾਂ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਚਮੜ ਗਈ, ਤੇ ਬੜੀ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਓਧਰ ਵੇਖਣ ਲਗੀ ਜਦ ਬਿਜਲੀ ਨੇ ਲਿਸ਼ਕਾਰਾ ਮਾਰਿਆ ਤਾਂ ਓਸ ਡਿਗੀ ਹੋਈ ਚੀਜ਼ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖਿਆ ਤਾਂ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਬੋਲ ਉੱਠੀ ਅੰਜਨਾਂ ! ਵੇਖ ਉਸ ਸਚੇ ਕਰਤਾਰ ਪੂਰਣ ਬ੍ਰਹਮ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਕੁਦਰਤ ਨਿਰਾਲੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਸ਼ੇਰ ਸਮਝਿਆ ਸੀ ਓਹਤਾਂ ਰੁੱਖਦਾ ਟਾਹਨ ਹੈ ॥ {{gap}}ਇਹ ਕਿਹਾ ਅਰ ਅੰਜਨਾਂ ਦਾ ਹੱਥ ਪਕੜਕੇ ਓਸੇ ਟਾਹਨ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਦੋਵੇਂ ਉਪਰ ਆਂਗਈਆਂ ਅਤੇ ਆਕੇ ਪਰਮਾਤਮਾਂ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕੀਤਾ ਆਹਾ ! ਹੁਨਤਾਂ ਬਦਲਭੀ ਪਾਟਨ ਲਗ ਗਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਚਾਨਨਭੀ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਹਟਾਈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਅੱਗੇ ਨੂੰ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਥੋੜੀ ਜੇਹੀ ਦੂਰ ਹੀ ਗਈਆਂ ਹੋਨਗੀਆਂ ਕਿ ਇੱਕ ਨੇੜੇਈ ਦੀਵਾ ਬਲਦਾ ਜਾਪਿਆ ਜਿਸਨੂੰ ਵੇਖਕੇ ਓਸੇ ਪਾਸੇ ਭੁਰ ਪਈਆਂ ਅਤੇ ਹੁਨ ਦੇਖੋ ਕੇਡੀ ਸ਼ਤਾਥੀ ਸ਼ਤਾਬੀ ਪੈਰ ਚੁੱਕੀ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਬਾਰਵਾਂ ਅਧਯਾਯ ॥ ਆਹ ! ਏਹ ਕੀ ਮਾਮਲਾ ਹੈ ॥ ਮਨਾਥ ਨਾਮੇ ਟਾਪੂ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਹੁਨੇ ਇੱਕ ਜਹਾਜ਼ ਕੇ ਠਹਿਰਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਿਪਾਹੀ ਫ਼ੌਜੀ ਬਰਦੀ ਪਹਿਨੇ ਉਭਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਓਹਸ਼ਰਮਾ ਜਾਨ ਜੋ ਸਬਤੋਂ ਪਹਲੇ ਬੜੀ Original with: Language Department Punjab Dighized by: Panjab Digital Library<noinclude></noinclude> mt7fusd4t82yjrgkjd3uc3366ldshzc 223718 223717 2026-06-30T07:09:30Z Parmjit kaur rao 477 223718 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{center|{{x-larger|(੮੧)}}}}</noinclude>________________ ਮੈਨੂੰ ਕਲੰਕ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਓਹ ਝੂਠੀ ਹੈ॥ {{gap}}ਇਹ ਕਿਹਾ ਅਰ ਠੰਡਾ ਸਾਹ ਭਰਕੇ ਚੁੱਪ ਕਰ ਗਈ, ਬਸੰਤ ਮਾਲਾ ਕੁਝ ਕਹਨ ਹੀ ਲਗੀ ਸੀ ਕਿ ਹਨੇਰੀ ਦਾ ਇਕ ਬੁਲਾ ਆਇਆ ਅਤੇ ਕੜ ੨ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਆਈ ਤੇ ਕਿਸੇ ਬੜੀ ਭਾਰੀ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਟੋਏ ਵਿੱਚ ਡਿਗਨਦਾ ਖੜਕਾਰ ਆਇਆ ਬਸੰਤ ਮਾਲਾ ਨੇ ਸਮਝਿਆ ਕਿ ਸ਼ੇਰ ਕੁਦਿਆ ਹੈ ਇਹ ਸੋਚਕੇ ਓਹ ਤਾਂ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਚਮੜ ਗਈ, ਤੇ ਬੜੀ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਓਧਰ ਵੇਖਣ ਲਗੀ ਜਦ ਬਿਜਲੀ ਨੇ ਲਿਸ਼ਕਾਰਾ ਮਾਰਿਆ ਤਾਂ ਓਸ ਡਿਗੀ ਹੋਈ ਚੀਜ਼ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖਿਆ ਤਾਂ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਬੋਲ ਉੱਠੀ ਅੰਜਨਾਂ ! ਵੇਖ ਉਸ ਸਚੇ ਕਰਤਾਰ ਪੂਰਣ ਬ੍ਰਹਮ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਕੁਦਰਤ ਨਿਰਾਲੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਸ਼ੇਰ ਸਮਝਿਆ ਸੀ ਓਹਤਾਂ ਰੁੱਖਦਾ ਟਾਹਨ ਹੈ ॥ {{gap}}ਇਹ ਕਿਹਾ ਅਰ ਅੰਜਨਾਂ ਦਾ ਹੱਥ ਪਕੜਕੇ ਓਸੇ ਟਾਹਨ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਦੋਵੇਂ ਉਪਰ ਆਂਗਈਆਂ ਅਤੇ ਆਕੇ ਪਰਮਾਤਮਾਂ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕੀਤਾ ਆਹਾ ! ਹੁਨਤਾਂ ਬਦਲਭੀ ਪਾਟਨ ਲਗ ਗਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਚਾਨਨਭੀ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਹਟਾਈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਅੱਗੇ ਨੂੰ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਥੋੜੀ ਜੇਹੀ ਦੂਰ ਹੀ ਗਈਆਂ ਹੋਨਗੀਆਂ ਕਿ ਇੱਕ ਨੇੜੇਈ ਦੀਵਾ ਬਲਦਾ ਜਾਪਿਆ ਜਿਸਨੂੰ ਵੇਖਕੇ ਓਸੇ ਪਾਸੇ ਤੁਰ ਪਈਆਂ ਅਤੇ ਹੁਨ ਦੇਖੋ ਕੇਡੀ ਸ਼ਤਾਥੀ ਸ਼ਤਾਬੀ ਪੈਰ ਚੁੱਕੀ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ॥ {{center|{{xx-larger|ਬਾਰਵਾਂ ਅਧਯਾਯ ॥}}}} ਆਹ ! ਏਹ ਕੀ ਮਾਮਲਾ ਹੈ ॥ ਮਨਾਥ ਨਾਮੇ ਟਾਪੂ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਹੁਨੇ ਇੱਕ ਜਹਾਜ਼ ਕੇ ਠਹਿਰਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਿਪਾਹੀ ਫ਼ੌਜੀ ਬਰਦੀ ਪਹਿਨੇ ਉਭਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਓਹਸ਼ਰਮਾ ਜਾਨ ਜੋ ਸਬਤੋਂ ਪਹਲੇ ਬੜੀ Original with: Language Department Punjab Dighized by: Panjab Digital Library<noinclude></noinclude> dtw8mj7otylvfnmuzb5i7te4om8b218 223719 223718 2026-06-30T07:11:04Z Parmjit kaur rao 477 223719 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{center|{{x-larger|(੮੧)}}}}</noinclude>________________ ਮੈਨੂੰ ਕਲੰਕ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਓਹ ਝੂਠੀ ਹੈ॥ {{gap}}ਇਹ ਕਿਹਾ ਅਰ ਠੰਡਾ ਸਾਹ ਭਰਕੇ ਚੁੱਪ ਕਰ ਗਈ, ਬਸੰਤ ਮਾਲਾ ਕੁਝ ਕਹਨ ਹੀ ਲਗੀ ਸੀ ਕਿ ਹਨੇਰੀ ਦਾ ਇਕ ਬੁਲਾ ਆਇਆ ਅਤੇ ਕੜ ੨ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਆਈ ਤੇ ਕਿਸੇ ਬੜੀ ਭਾਰੀ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਟੋਏ ਵਿੱਚ ਡਿਗਨਦਾ ਖੜਕਾਰ ਆਇਆ ਬਸੰਤ ਮਾਲਾ ਨੇ ਸਮਝਿਆ ਕਿ ਸ਼ੇਰ ਕੁਦਿਆ ਹੈ ਇਹ ਸੋਚਕੇ ਓਹ ਤਾਂ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਚਮੜ ਗਈ, ਤੇ ਬੜੀ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਓਧਰ ਵੇਖਣ ਲਗੀ ਜਦ ਬਿਜਲੀ ਨੇ ਲਿਸ਼ਕਾਰਾ ਮਾਰਿਆ ਤਾਂ ਓਸ ਡਿਗੀ ਹੋਈ ਚੀਜ਼ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖਿਆ ਤਾਂ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਬੋਲ ਉੱਠੀ ਅੰਜਨਾਂ ! ਵੇਖ ਉਸ ਸਚੇ ਕਰਤਾਰ ਪੂਰਣ ਬ੍ਰਹਮ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਕੁਦਰਤ ਨਿਰਾਲੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਸ਼ੇਰ ਸਮਝਿਆ ਸੀ ਓਹਤਾਂ ਰੁੱਖਦਾ ਟਾਹਨ ਹੈ ॥ {{gap}}ਇਹ ਕਿਹਾ ਅਰ ਅੰਜਨਾਂ ਦਾ ਹੱਥ ਪਕੜਕੇ ਓਸੇ ਟਾਹਨ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਦੋਵੇਂ ਉਪਰ ਆਂਗਈਆਂ ਅਤੇ ਆਕੇ ਪਰਮਾਤਮਾਂ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕੀਤਾ ਆਹਾ ! ਹੁਨਤਾਂ ਬਦਲਭੀ ਪਾਟਨ ਲਗ ਗਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਚਾਨਨਭੀ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਹਟਾਈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਅੱਗੇ ਨੂੰ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਥੋੜੀ ਜੇਹੀ ਦੂਰ ਹੀ ਗਈਆਂ ਹੋਨਗੀਆਂ ਕਿ ਇੱਕ ਨੇੜੇਈ ਦੀਵਾ ਬਲਦਾ ਜਾਪਿਆ ਜਿਸਨੂੰ ਵੇਖਕੇ ਓਸੇ ਪਾਸੇ ਤੁਰ ਪਈਆਂ ਅਤੇ ਹੁਨ ਦੇਖੋ ਕੇਡੀ ਸ਼ਤਾਥੀ ਸ਼ਤਾਬੀ ਪੈਰ ਚੁੱਕੀ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ॥ {{center|{{xx-larger|ਬਾਰਵਾਂ ਅਧਯਾਯ ॥}}}} {{center|{{xx-larger|ਆਹ ! ਏਹ ਕੀ ਮਾਮਲਾ ਹੈ ॥}}}} ਮਨਾਥ ਨਾਮੇ ਟਾਪੂ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਹੁਨੇ ਇੱਕ ਜਹਾਜ਼ ਕੇ ਠਹਿਰਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਿਪਾਹੀ ਫ਼ੌਜੀ ਬਰਦੀ ਪਹਿਨੇ ਉਭਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਓਹਸ਼ਰਮਾ ਜਾਨ ਜੋ ਸਬਤੋਂ ਪਹਲੇ ਬੜੀ Original with: Language Department Punjab Dighized by: Panjab Digital Library<noinclude></noinclude> eagcv3q5qj4hestvmrz3t9t4drg5j4i 223727 223719 2026-06-30T07:12:53Z Parmjit kaur rao 477 223727 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{center|{{x-larger|(੮੧)}}}}</noinclude>________________ ਮੈਨੂੰ ਕਲੰਕ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਓਹ ਝੂਠੀ ਹੈ॥ {{gap}}ਇਹ ਕਿਹਾ ਅਰ ਠੰਡਾ ਸਾਹ ਭਰਕੇ ਚੁੱਪ ਕਰ ਗਈ, ਬਸੰਤ ਮਾਲਾ ਕੁਝ ਕਹਨ ਹੀ ਲਗੀ ਸੀ ਕਿ ਹਨੇਰੀ ਦਾ ਇਕ ਬੁਲਾ ਆਇਆ ਅਤੇ ਕੜ ੨ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਆਈ ਤੇ ਕਿਸੇ ਬੜੀ ਭਾਰੀ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਟੋਏ ਵਿੱਚ ਡਿਗਨਦਾ ਖੜਕਾਰ ਆਇਆ ਬਸੰਤ ਮਾਲਾ ਨੇ ਸਮਝਿਆ ਕਿ ਸ਼ੇਰ ਕੁਦਿਆ ਹੈ ਇਹ ਸੋਚਕੇ ਓਹ ਤਾਂ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਚਮੜ ਗਈ, ਤੇ ਬੜੀ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਓਧਰ ਵੇਖਣ ਲਗੀ ਜਦ ਬਿਜਲੀ ਨੇ ਲਿਸ਼ਕਾਰਾ ਮਾਰਿਆ ਤਾਂ ਓਸ ਡਿਗੀ ਹੋਈ ਚੀਜ਼ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖਿਆ ਤਾਂ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਬੋਲ ਉੱਠੀ ਅੰਜਨਾਂ ! ਵੇਖ ਉਸ ਸਚੇ ਕਰਤਾਰ ਪੂਰਣ ਬ੍ਰਹਮ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਕੁਦਰਤ ਨਿਰਾਲੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਸ਼ੇਰ ਸਮਝਿਆ ਸੀ ਓਹਤਾਂ ਰੁੱਖਦਾ ਟਾਹਨ ਹੈ ॥ {{gap}}ਇਹ ਕਿਹਾ ਅਰ ਅੰਜਨਾਂ ਦਾ ਹੱਥ ਪਕੜਕੇ ਓਸੇ ਟਾਹਨ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਦੋਵੇਂ ਉਪਰ ਆਂਗਈਆਂ ਅਤੇ ਆਕੇ ਪਰਮਾਤਮਾਂ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕੀਤਾ ਆਹਾ ! ਹੁਨਤਾਂ ਬਦਲਭੀ ਪਾਟਨ ਲਗ ਗਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਚਾਨਨਭੀ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਹਟਾਈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਅੱਗੇ ਨੂੰ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਥੋੜੀ ਜੇਹੀ ਦੂਰ ਹੀ ਗਈਆਂ ਹੋਨਗੀਆਂ ਕਿ ਇੱਕ ਨੇੜੇਈ ਦੀਵਾ ਬਲਦਾ ਜਾਪਿਆ ਜਿਸਨੂੰ ਵੇਖਕੇ ਓਸੇ ਪਾਸੇ ਤੁਰ ਪਈਆਂ ਅਤੇ ਹੁਨ ਦੇਖੋ ਕੇਡੀ ਸ਼ਤਾਥੀ ਸ਼ਤਾਬੀ ਪੈਰ ਚੁੱਕੀ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ॥ {{center|{{xx-larger|ਬਾਰਵਾਂ ਅਧਯਾਯ ॥}}}} {{center|{{xx-larger|ਆਹ ! ਏਹ ਕੀ ਮਾਮਲਾ ਹੈ ॥}}}} ਰਾਮਨਾਥ ਨਾਮੇ ਟਾਪੂ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਹੁਨੇ ਇੱਕ ਜਹਾਜ਼ ਆਕੇ ਠਹਿਰਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਿਪਾਹੀ ਫ਼ੌਜੀ ਬਰਦੀ ਪਹਿਨੇ ਉਤਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਓਹਸ਼ਰਮਾ ਜਾਨ ਜੋ ਸਬਤੋਂ ਪਹਲੇ ਬੜੀ Original with: Language Department Punjab Dighized by: Panjab Digital Library<noinclude></noinclude> rpwzxxxtqisdeu4hc9fupi1t5iufa6a 223740 223727 2026-06-30T07:16:10Z Parmjit kaur rao 477 223740 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{center|{{x-larger|(੮੧)}}}}</noinclude>________________ ਮੈਨੂੰ ਕਲੰਕ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਓਹ ਝੂਠੀ ਹੈ॥ {{gap}}ਇਹ ਕਿਹਾ ਅਰ ਠੰਡਾ ਸਾਹ ਭਰਕੇ ਚੁੱਪ ਕਰ ਗਈ, ਬਸੰਤ ਮਾਲਾ ਕੁਝ ਕਹਨ ਹੀ ਲਗੀ ਸੀ ਕਿ ਹਨੇਰੀ ਦਾ ਇਕ ਬੁਲਾ ਆਇਆ ਅਤੇ ਕੜ ੨ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਆਈ ਤੇ ਕਿਸੇ ਬੜੀ ਭਾਰੀ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਟੋਏ ਵਿੱਚ ਡਿਗਨਦਾ ਖੜਕਾਰ ਆਇਆ ਬਸੰਤ ਮਾਲਾ ਨੇ ਸਮਝਿਆ ਕਿ ਸ਼ੇਰ ਕੁਦਿਆ ਹੈ ਇਹ ਸੋਚਕੇ ਓਹ ਤਾਂ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਚਮੜ ਗਈ, ਤੇ ਬੜੀ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਓਧਰ ਵੇਖਣ ਲਗੀ ਜਦ ਬਿਜਲੀ ਨੇ ਲਿਸ਼ਕਾਰਾ ਮਾਰਿਆ ਤਾਂ ਓਸ ਡਿਗੀ ਹੋਈ ਚੀਜ਼ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖਿਆ ਤਾਂ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਬੋਲ ਉੱਠੀ ਅੰਜਨਾਂ ! ਵੇਖ ਉਸ ਸਚੇ ਕਰਤਾਰ ਪੂਰਣ ਬ੍ਰਹਮ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਕੁਦਰਤ ਨਿਰਾਲੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਸ਼ੇਰ ਸਮਝਿਆ ਸੀ ਓਹਤਾਂ ਰੁੱਖਦਾ ਟਾਹਨ ਹੈ ॥ {{gap}}ਇਹ ਕਿਹਾ ਅਰ ਅੰਜਨਾਂ ਦਾ ਹੱਥ ਪਕੜਕੇ ਓਸੇ ਟਾਹਨ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਦੋਵੇਂ ਉਪਰ ਆਂਗਈਆਂ ਅਤੇ ਆਕੇ ਪਰਮਾਤਮਾਂ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕੀਤਾ ਆਹਾ ! ਹੁਨਤਾਂ ਬਦਲਭੀ ਪਾਟਨ ਲਗ ਗਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਚਾਨਨਭੀ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਹਟਾਈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਅੱਗੇ ਨੂੰ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਥੋੜੀ ਜੇਹੀ ਦੂਰ ਹੀ ਗਈਆਂ ਹੋਨਗੀਆਂ ਕਿ ਇੱਕ ਨੇੜੇਈ ਦੀਵਾ ਬਲਦਾ ਜਾਪਿਆ ਜਿਸਨੂੰ ਵੇਖਕੇ ਓਸੇ ਪਾਸੇ ਤੁਰ ਪਈਆਂ ਅਤੇ ਹੁਨ ਦੇਖੋ ਕੇਡੀ ਸ਼ਤਾਥੀ ਸ਼ਤਾਬੀ ਪੈਰ ਚੁੱਕੀ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ॥ {{center|{{xx-larger|ਬਾਰਵਾਂ ਅਧਯਾਯ ॥}}}} {{center|{{xx-larger|ਆਹ ! ਏਹ ਕੀ ਮਾਮਲਾ ਹੈ ॥}}}} {{gap}}ਰਾਮਨਾਥ ਨਾਮੇ ਟਾਪੂ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਹੁਨੇ ਇੱਕ ਜਹਾਜ਼ ਆਕੇ ਠਹਿਰਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਿਪਾਹੀ ਫ਼ੌਜੀ ਬਰਦੀ ਪਹਿਨੇ ਉਤਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਓਹਸੂਰਮਾ ਜਵਾਨ ਜੋ ਸਬਤੋਂ ਪਹਲੇ ਬੜੀ Original with: Language Department Punjab Dighized by: Panjab Digital Library<noinclude></noinclude> 0844ys7r4n0rmabc0twktxnfim7oh4d 223742 223740 2026-06-30T07:16:43Z Parmjit kaur rao 477 /* ਸੋਧਣਾ */ 223742 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Parmjit kaur rao" />{{center|{{x-larger|(੮੧)}}}}</noinclude>________________ ਮੈਨੂੰ ਕਲੰਕ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਓਹ ਝੂਠੀ ਹੈ॥ {{gap}}ਇਹ ਕਿਹਾ ਅਰ ਠੰਡਾ ਸਾਹ ਭਰਕੇ ਚੁੱਪ ਕਰ ਗਈ, ਬਸੰਤ ਮਾਲਾ ਕੁਝ ਕਹਨ ਹੀ ਲਗੀ ਸੀ ਕਿ ਹਨੇਰੀ ਦਾ ਇਕ ਬੁਲਾ ਆਇਆ ਅਤੇ ਕੜ ੨ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਆਈ ਤੇ ਕਿਸੇ ਬੜੀ ਭਾਰੀ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਟੋਏ ਵਿੱਚ ਡਿਗਨਦਾ ਖੜਕਾਰ ਆਇਆ ਬਸੰਤ ਮਾਲਾ ਨੇ ਸਮਝਿਆ ਕਿ ਸ਼ੇਰ ਕੁਦਿਆ ਹੈ ਇਹ ਸੋਚਕੇ ਓਹ ਤਾਂ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਚਮੜ ਗਈ, ਤੇ ਬੜੀ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਓਧਰ ਵੇਖਣ ਲਗੀ ਜਦ ਬਿਜਲੀ ਨੇ ਲਿਸ਼ਕਾਰਾ ਮਾਰਿਆ ਤਾਂ ਓਸ ਡਿਗੀ ਹੋਈ ਚੀਜ਼ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖਿਆ ਤਾਂ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਬੋਲ ਉੱਠੀ ਅੰਜਨਾਂ ! ਵੇਖ ਉਸ ਸਚੇ ਕਰਤਾਰ ਪੂਰਣ ਬ੍ਰਹਮ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਕੁਦਰਤ ਨਿਰਾਲੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਸ਼ੇਰ ਸਮਝਿਆ ਸੀ ਓਹਤਾਂ ਰੁੱਖਦਾ ਟਾਹਨ ਹੈ ॥ {{gap}}ਇਹ ਕਿਹਾ ਅਰ ਅੰਜਨਾਂ ਦਾ ਹੱਥ ਪਕੜਕੇ ਓਸੇ ਟਾਹਨ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਦੋਵੇਂ ਉਪਰ ਆਂਗਈਆਂ ਅਤੇ ਆਕੇ ਪਰਮਾਤਮਾਂ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕੀਤਾ ਆਹਾ ! ਹੁਨਤਾਂ ਬਦਲਭੀ ਪਾਟਨ ਲਗ ਗਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਚਾਨਨਭੀ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਹਟਾਈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਅੱਗੇ ਨੂੰ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਥੋੜੀ ਜੇਹੀ ਦੂਰ ਹੀ ਗਈਆਂ ਹੋਨਗੀਆਂ ਕਿ ਇੱਕ ਨੇੜੇਈ ਦੀਵਾ ਬਲਦਾ ਜਾਪਿਆ ਜਿਸਨੂੰ ਵੇਖਕੇ ਓਸੇ ਪਾਸੇ ਤੁਰ ਪਈਆਂ ਅਤੇ ਹੁਨ ਦੇਖੋ ਕੇਡੀ ਸ਼ਤਾਥੀ ਸ਼ਤਾਬੀ ਪੈਰ ਚੁੱਕੀ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ॥ {{center|{{xx-larger|ਬਾਰਵਾਂ ਅਧਯਾਯ ॥}}}} {{center|{{xx-larger|ਆਹ ! ਏਹ ਕੀ ਮਾਮਲਾ ਹੈ ॥}}}} {{gap}}ਰਾਮਨਾਥ ਨਾਮੇ ਟਾਪੂ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਹੁਨੇ ਇੱਕ ਜਹਾਜ਼ ਆਕੇ ਠਹਿਰਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਿਪਾਹੀ ਫ਼ੌਜੀ ਬਰਦੀ ਪਹਿਨੇ ਉਤਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਓਹਸੂਰਮਾ ਜਵਾਨ ਜੋ ਸਬਤੋਂ ਪਹਲੇ ਬੜੀ Original with: Language Department Punjab Dighized by: Panjab Digital Library<noinclude></noinclude> sipkf5zx06ywbusz97ub8eefdvdml7j 250 19440 223750 50398 2026-06-30T07:18:18Z Parmjit kaur rao 477 223750 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{center|{{x-larger|(੮੨)}}}}</noinclude>________________ ਸਜ ਧਜ ਅਰ ਟੀਪਟਾਪੇ ਨਾਲ ਉਭਰਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਜਿਹੜਾ ਰੱਬ ਵਿੱਚ ਸੋਟੀ ਕੁਆਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਹੁਨ ਜਹਾਜ ਵੱਲੋਂ ਵਖ ਹੈ, ਮਾਨੋ ਇਨਾਂ ਸਬਨਾਂ ਨੂੰ ਉਡੀਕ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਸ ਦੇ ਰਾਜਸੀ ਕਪੜਿਆਂ ਅਤੇ ਅਮੀਰੀ ਟੂਰਤ ਅਰ ਟੋਬਦਾਬ ਤੇ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕੌਈ ਜ਼ਰੂਰ ਰਾਜਪੂਤੁ ਹੈ, ਜਦ ਸਬੋ ਓ ਰ ਚੁਕੇ ਤਾਂ ਓਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਅਫਸਰ ਨੂੰ ਸਦਕੇ ਉਸ ਖੂਬ :ਰਤ ਜਵਾਨਨੇ ਆਖਆਂ : .. ਦੇਖੋ ! ਅਸੀ ਮੰਤੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਚਲਨੇ ਹਾਂ ਤੁਸੀਂ ਫੌਜ ਨੂੰ ਖਬਰਦਾਰੀ ਨਾਲ ਲੈਕੇ ਸ਼ਲੋ ਮੰਜ਼ਿਲ ਆਉਨਾti 'ਏਹ ਕਹਕੇ ਘੋੜੇ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਬੈਠਾ ਅਤੇ ਚ ੩ਦਿਆਂ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਖੁਬ ਸਰਪੱਟ ਦੁਇਆ ਅਤੇ ਹੁਛ ਦੂਰ ਜਾਕੇ ਖਬਰ ਨਹੀਂ ਕਿਸ ਸੋਚ ਵਿਚ ਪੈਗਆ ਹੈ ਜੋ ਲਗਾਮ ਨੂੰ ਭੀ ਏਡ ਜੋਰ ਨਾਲ ਦਿੱਚ ਲਯਾ ਹੈ ਕਿ ਘੋੜੇ ਦਾ ਯੌਨ ਦੁਹਰੀ ਹੁੰਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਦੋਕੇ ਹੀ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਇਸ ਦਾ ਘੋੜਾ ਤੇਜ਼ ਚਲਨਾ ਚਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਸਵਾਰ ਓਸਨੂੰ ਅਗੇ ਵਧਨ ਹ ਨਹੀਂ ਦੇਂਦਾ ਅਤੇ ਸਿਰ ਨੀਵਾਂ ਕੇ ਮਨਹੀ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕਹਿੰਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਾਏ ਅੱਜਰਾਤੀ ਆ ਭੈੜਾ ਸੁਫਨਾ ਡਿੱਠਾ ਹੈ ਈਸ਼ਰ ਕਰੇ ! ਕਿ ਇਹ ਗੱਲ ਝੂ 51 ਹੋਵੇ, ਓਸ ਪਾਣ ਪਿਆਂ ਨੂੰ ਦੋ ਮੈਂ ਅਜੇ ਚੰਗੀ ਭਵਾਂ ਡਿੱਠਾ ਭੀ ਨਹੀਂ (ਆਪੇਈ) ਕਿਤੇ ਓਹ ਰ ਲ ਤਾਂ ਸਚੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਜਿਸ੩ ਓਹ ਡਰਦੀ ਸੀ ? ਨਹੀਂ ਨਹੀਂ ! ਮੈਂ #ਮਝ ਨ ਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਮੈਂ ਟੁਰਨ ਲੱd ਸਾਂ ਤਾਂ ਓਸਨੇ ਆfਖਿਆ ਸੀ ? ਮੈਂਨੂੰ ਪੈਰ ਭਾਰੇ ਹੋਨ ਦੀ ਅਸ਼ਾ ਹੈ ਖਬਰੇ ਓਸੇ ਕਰਕੇ ਕੁਝ ਤਕਲੀਫ਼ ਹੋਈ ਹੋਵੇ, ( ਘੋੜ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ ਕੁਝਚਿਰ ਸੋਚਨ ਤੋਂ ਪਿਛੇ ) ਹਾਂ ਠੀਕ ਹੈ ਇਹੋ ਹੀ ਗੱਲ ਹੋਵੇਗੀ ਸਭਕ ਵਾਲੀ ਭੂਮੀ ਨੂੰ ਏ ਸਵਾਲ ਅਕਸਰ ਕਹਿ ਕੇ ਬੜਾ ਕਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਮੇਸ਼ਰ ਸੁਖ ਹੈ ਖ (ਫੇਰ ਕੁਝ ਸੋਚਕੇ ) ਹੈ' ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਤਾਂ ਢਵ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਪਿਯ ਜੀ ਦੀ ਗੱਲ ਠੀਕ ਨਿਕਲੀ ਅਰ ਈਸ਼ਰ , ਕਰੇ ਕਿ ਉਹ ਓਹ ਵਿਚਾਰ ਠੀਕ ਹੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇਸ ਵੇਲ ਓਹ ਬਾਲ ਭੀ ਅੱਠਾਂ ਨਵ Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library<noinclude></noinclude> 65aeh7asm8npj951hrhx08pc866q4dq 223791 223750 2026-06-30T07:30:55Z Parmjit kaur rao 477 223791 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{center|{{x-larger|(੮੨)}}}}</noinclude>________________ ਸਜ ਧਜ ਅਰ ਟੀਪਟਾਪੇ ਨਾਲ ਉਤਰਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਜਿਹੜਾ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਸੋਟੀ ਭਆਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਹੁਨ ਜਹਾਜ ਵੱਲੋਂ ਵਖ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਮਾਨੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਬਨਾਂ ਨੂੰ ਉਡੀਕ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਸ ਦੇ ਰਾਜਸੀ ਕਪੜਿਆਂ ਅਤੇ ਅਮੀਰੀ ਸੂਰਤ ਅਰ ਟੋਬਦਾਬ ਤੇ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕੌਈ ਜ਼ਰੂਰ ਰਾਜਪੂਤੁ ਹੈ, ਜਦ ਸਬੋ ਓ ਰ ਚੁਕੇ ਤਾਂ ਓਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਅਫਸਰ ਨੂੰ ਸਦਕੇ ਉਸ ਖੂਬ :ਰਤ ਜਵਾਨਨੇ ਆਖਆਂ : .. ਦੇਖੋ ! ਅਸੀ ਮੰਤੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਚਲਨੇ ਹਾਂ ਤੁਸੀਂ ਫੌਜ ਨੂੰ ਖਬਰਦਾਰੀ ਨਾਲ ਲੈਕੇ ਸ਼ਲੋ ਮੰਜ਼ਿਲ ਆਉਨਾti 'ਏਹ ਕਹਕੇ ਘੋੜੇ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਬੈਠਾ ਅਤੇ ਚ ੩ਦਿਆਂ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਖੁਬ ਸਰਪੱਟ ਦੁਇਆ ਅਤੇ ਹੁਛ ਦੂਰ ਜਾਕੇ ਖਬਰ ਨਹੀਂ ਕਿਸ ਸੋਚ ਵਿਚ ਪੈਗਆ ਹੈ ਜੋ ਲਗਾਮ ਨੂੰ ਭੀ ਏਡ ਜੋਰ ਨਾਲ ਦਿੱਚ ਲਯਾ ਹੈ ਕਿ ਘੋੜੇ ਦਾ ਯੌਨ ਦੁਹਰੀ ਹੁੰਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਦੋਕੇ ਹੀ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਇਸ ਦਾ ਘੋੜਾ ਤੇਜ਼ ਚਲਨਾ ਚਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਸਵਾਰ ਓਸਨੂੰ ਅਗੇ ਵਧਨ ਹ ਨਹੀਂ ਦੇਂਦਾ ਅਤੇ ਸਿਰ ਨੀਵਾਂ ਕੇ ਮਨਹੀ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕਹਿੰਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਾਏ ਅੱਜਰਾਤੀ ਆ ਭੈੜਾ ਸੁਫਨਾ ਡਿੱਠਾ ਹੈ ਈਸ਼ਰ ਕਰੇ ! ਕਿ ਇਹ ਗੱਲ ਝੂ 51 ਹੋਵੇ, ਓਸ ਪਾਣ ਪਿਆਂ ਨੂੰ ਦੋ ਮੈਂ ਅਜੇ ਚੰਗੀ ਭਵਾਂ ਡਿੱਠਾ ਭੀ ਨਹੀਂ (ਆਪੇਈ) ਕਿਤੇ ਓਹ ਰ ਲ ਤਾਂ ਸਚੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਜਿਸ੩ ਓਹ ਡਰਦੀ ਸੀ ? ਨਹੀਂ ਨਹੀਂ ! ਮੈਂ #ਮਝ ਨ ਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਮੈਂ ਟੁਰਨ ਲੱd ਸਾਂ ਤਾਂ ਓਸਨੇ ਆfਖਿਆ ਸੀ ? ਮੈਂਨੂੰ ਪੈਰ ਭਾਰੇ ਹੋਨ ਦੀ ਅਸ਼ਾ ਹੈ ਖਬਰੇ ਓਸੇ ਕਰਕੇ ਕੁਝ ਤਕਲੀਫ਼ ਹੋਈ ਹੋਵੇ, ( ਘੋੜ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ ਕੁਝਚਿਰ ਸੋਚਨ ਤੋਂ ਪਿਛੇ ) ਹਾਂ ਠੀਕ ਹੈ ਇਹੋ ਹੀ ਗੱਲ ਹੋਵੇਗੀ ਸਭਕ ਵਾਲੀ ਭੂਮੀ ਨੂੰ ਏ ਸਵਾਲ ਅਕਸਰ ਕਹਿ ਕੇ ਬੜਾ ਕਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਮੇਸ਼ਰ ਸੁਖ ਹੈ ਖ (ਫੇਰ ਕੁਝ ਸੋਚਕੇ ) ਹੈ' ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਤਾਂ ਢਵ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਪਿਯ ਜੀ ਦੀ ਗੱਲ ਠੀਕ ਨਿਕਲੀ ਅਰ ਈਸ਼ਰ , ਕਰੇ ਕਿ ਉਹ ਓਹ ਵਿਚਾਰ ਠੀਕ ਹੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇਸ ਵੇਲ ਓਹ ਬਾਲ ਭੀ ਅੱਠਾਂ ਨਵ Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library<noinclude></noinclude> ba2h54wbs7esqmjascickjxladhjkbn 223811 223791 2026-06-30T07:35:14Z Parmjit kaur rao 477 223811 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{center|{{x-larger|(੮੨)}}}}</noinclude>________________ ਸਜ ਧਜ ਅਰ ਟੀਪਟਾਪ ਨਾਲ ਉਤਰਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਜਿਹੜਾ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਸੋਟੀ ਭਆਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਹੁਨ ਜਹਾਜ ਵੱਲੋਂ ਵਖ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਮਾਨੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਬਨਾਂ ਨੂੰ ਉਡੀਕ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਸ ਦੇ ਰਾਜਸੀ ਕਪੜਿਆਂ ਅਤੇ ਅਮੀਰੀ ਸੂਰਤ ਅਰ ਰੋਬਦਾਬ ਤੇ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕੌਈ ਜ਼ਰੂਰ ਰਾਜਪੂਤੁ ਹੈ, ਜਦ ਸਬੋ ਓਤਰ ਚੁਕੇ ਤਾਂ ਓਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਅਫਸਰ ਨੂੰ ਸਦਕੇ ਉਸ ਖੂਬਸੂਰਤ ਜਵਾਨ ਨੇ ਆਖਿਆ ਦੇਖੋ ! ਅਸੀ ਮੰਤ੍ਰੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਚਲਨੇ ਹਾਂ ਤੁਸਾਂ ਫੌਜ ਨੂੰ ਖਬਰਦਾਰੀ ਨਾਲ ਲੈਕੇ ਮੰਜ਼ਲੋ ਮੰਜ਼ਲ ਆਉਨਾ 'ਏਹ ਕਹਕੇ ਘੋੜੇ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਬੈਠਾ ਅਤੇ ਚ ੩ਦਿਆਂ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਖੁਬ ਸਰਪੱਟ ਦੁਇਆ ਅਤੇ ਹੁਛ ਦੂਰ ਜਾਕੇ ਖਬਰ ਨਹੀਂ ਕਿਸ ਸੋਚ ਵਿਚ ਪੈਗਆ ਹੈ ਜੋ ਲਗਾਮ ਨੂੰ ਭੀ ਏਡ ਜੋਰ ਨਾਲ ਦਿੱਚ ਲਯਾ ਹੈ ਕਿ ਘੋੜੇ ਦਾ ਯੌਨ ਦੁਹਰੀ ਹੁੰਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਦੋਕੇ ਹੀ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਇਸ ਦਾ ਘੋੜਾ ਤੇਜ਼ ਚਲਨਾ ਚਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਸਵਾਰ ਓਸਨੂੰ ਅਗੇ ਵਧਨ ਹ ਨਹੀਂ ਦੇਂਦਾ ਅਤੇ ਸਿਰ ਨੀਵਾਂ ਕੇ ਮਨਹੀ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕਹਿੰਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਾਏ ਅੱਜਰਾਤੀ ਆ ਭੈੜਾ ਸੁਫਨਾ ਡਿੱਠਾ ਹੈ ਈਸ਼ਰ ਕਰੇ ! ਕਿ ਇਹ ਗੱਲ ਝੂ 51 ਹੋਵੇ, ਓਸ ਪਾਣ ਪਿਆਂ ਨੂੰ ਦੋ ਮੈਂ ਅਜੇ ਚੰਗੀ ਭਵਾਂ ਡਿੱਠਾ ਭੀ ਨਹੀਂ (ਆਪੇਈ) ਕਿਤੇ ਓਹ ਰ ਲ ਤਾਂ ਸਚੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਜਿਸ੩ ਓਹ ਡਰਦੀ ਸੀ ? ਨਹੀਂ ਨਹੀਂ ! ਮੈਂ #ਮਝ ਨ ਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਮੈਂ ਟੁਰਨ ਲੱd ਸਾਂ ਤਾਂ ਓਸਨੇ ਆfਖਿਆ ਸੀ ? ਮੈਂਨੂੰ ਪੈਰ ਭਾਰੇ ਹੋਨ ਦੀ ਅਸ਼ਾ ਹੈ ਖਬਰੇ ਓਸੇ ਕਰਕੇ ਕੁਝ ਤਕਲੀਫ਼ ਹੋਈ ਹੋਵੇ, ( ਘੋੜ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ ਕੁਝਚਿਰ ਸੋਚਨ ਤੋਂ ਪਿਛੇ ) ਹਾਂ ਠੀਕ ਹੈ ਇਹੋ ਹੀ ਗੱਲ ਹੋਵੇਗੀ ਸਭਕ ਵਾਲੀ ਭੂਮੀ ਨੂੰ ਏ ਸਵਾਲ ਅਕਸਰ ਕਹਿ ਕੇ ਬੜਾ ਕਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਮੇਸ਼ਰ ਸੁਖ ਹੈ ਖ (ਫੇਰ ਕੁਝ ਸੋਚਕੇ ) ਹੈ' ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਤਾਂ ਢਵ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਪਿਯ ਜੀ ਦੀ ਗੱਲ ਠੀਕ ਨਿਕਲੀ ਅਰ ਈਸ਼ਰ , ਕਰੇ ਕਿ ਉਹ ਓਹ ਵਿਚਾਰ ਠੀਕ ਹੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇਸ ਵੇਲ ਓਹ ਬਾਲ ਭੀ ਅੱਠਾਂ ਨਵ Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library<noinclude></noinclude> 8h3r0wr2uvsu8902un5a7r9sxwysn5c 223819 223811 2026-06-30T07:38:24Z Parmjit kaur rao 477 223819 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{center|{{x-larger|(੮੨)}}}}</noinclude>________________ ਸਜ ਧਜ ਅਰ ਟੀਪਟਾਪ ਨਾਲ ਉਤਰਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਜਿਹੜਾ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਸੋਟੀ ਭਆਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਹੁਨ ਜਹਾਜ ਵੱਲੋਂ ਵਖ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਮਾਨੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਬਨਾਂ ਨੂੰ ਉਡੀਕ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਸ ਦੇ ਰਾਜਸੀ ਕਪੜਿਆਂ ਅਤੇ ਅਮੀਰੀ ਸੂਰਤ ਅਰ ਰੋਬਦਾਬ ਤੇ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕੌਈ ਜ਼ਰੂਰ ਰਾਜਪੂਤੁ ਹੈ, ਜਦ ਸਬੋ ਓਤਰ ਚੁਕੇ ਤਾਂ ਓਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਅਫਸਰ ਨੂੰ ਸਦਕੇ ਉਸ ਖੂਬਸੂਰਤ ਜਵਾਨ ਨੇ ਆਖਿਆ ਦੇਖੋ ! ਅਸੀ ਮੰਤ੍ਰੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਚਲਨੇ ਹਾਂ ਤੁਸਾਂ ਫੌਜ ਨੂੰ ਖਬਰਦਾਰੀ ਨਾਲ ਲੈਕੇ ਮੰਜ਼ਲੋ ਮੰਜ਼ਲ ਆਉਨਾ {{gap}}ਏਹ ਕਹਕੇ ਘੋੜੇ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਬੈਠਾ ਅਤੇ ਚੜਦਿਆਂ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਖੂਬ ਸਿਰਪੱਟ ਦੁੜਾਇਆ ਅਤੇ ਕੁਛ ਦੂਰ ਜਾਕੇ ਖਬਰ ਨਹੀਂ ਕਿਸ ਸੋਚ ਵਿਚ ਪੈਗਆ ਹੈ ਜੋ ਲਗਾਮ ਨੂੰ ਭੀ ਏਡ ਜੋਰ ਨਾਲ ਦਿੱਚ ਲਯਾ ਹੈ ਕਿ ਘੋੜੇ ਦਾ ਯੌਨ ਦੁਹਰੀ ਹੁੰਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਦੋਕੇ ਹੀ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਇਸ ਦਾ ਘੋੜਾ ਤੇਜ਼ ਚਲਨਾ ਚਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਸਵਾਰ ਓਸਨੂੰ ਅਗੇ ਵਧਨ ਹ ਨਹੀਂ ਦੇਂਦਾ ਅਤੇ ਸਿਰ ਨੀਵਾਂ ਕੇ ਮਨਹੀ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕਹਿੰਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਾਏ ਅੱਜਰਾਤੀ ਆ ਭੈੜਾ ਸੁਫਨਾ ਡਿੱਠਾ ਹੈ ਈਸ਼ਰ ਕਰੇ ! ਕਿ ਇਹ ਗੱਲ ਝੂ 51 ਹੋਵੇ, ਓਸ ਪਾਣ ਪਿਆਂ ਨੂੰ ਦੋ ਮੈਂ ਅਜੇ ਚੰਗੀ ਭਵਾਂ ਡਿੱਠਾ ਭੀ ਨਹੀਂ (ਆਪੇਈ) ਕਿਤੇ ਓਹ ਰ ਲ ਤਾਂ ਸਚੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਜਿਸ੩ ਓਹ ਡਰਦੀ ਸੀ ? ਨਹੀਂ ਨਹੀਂ ! ਮੈਂ #ਮਝ ਨ ਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਮੈਂ ਟੁਰਨ ਲੱd ਸਾਂ ਤਾਂ ਓਸਨੇ ਆfਖਿਆ ਸੀ ? ਮੈਂਨੂੰ ਪੈਰ ਭਾਰੇ ਹੋਨ ਦੀ ਅਸ਼ਾ ਹੈ ਖਬਰੇ ਓਸੇ ਕਰਕੇ ਕੁਝ ਤਕਲੀਫ਼ ਹੋਈ ਹੋਵੇ, ( ਘੋੜ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ ਕੁਝਚਿਰ ਸੋਚਨ ਤੋਂ ਪਿਛੇ ) ਹਾਂ ਠੀਕ ਹੈ ਇਹੋ ਹੀ ਗੱਲ ਹੋਵੇਗੀ ਸਭਕ ਵਾਲੀ ਭੂਮੀ ਨੂੰ ਏ ਸਵਾਲ ਅਕਸਰ ਕਹਿ ਕੇ ਬੜਾ ਕਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਮੇਸ਼ਰ ਸੁਖ ਹੈ ਖ (ਫੇਰ ਕੁਝ ਸੋਚਕੇ ) ਹੈ' ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਤਾਂ ਢਵ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਪਿਯ ਜੀ ਦੀ ਗੱਲ ਠੀਕ ਨਿਕਲੀ ਅਰ ਈਸ਼ਰ , ਕਰੇ ਕਿ ਉਹ ਓਹ ਵਿਚਾਰ ਠੀਕ ਹੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇਸ ਵੇਲ ਓਹ ਬਾਲ ਭੀ ਅੱਠਾਂ ਨਵ Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library<noinclude></noinclude> 7kqybrepa8ssdu9spvj5yrac8h6yem7 223832 223819 2026-06-30T07:43:19Z Parmjit kaur rao 477 223832 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{center|{{x-larger|(੮੨)}}}}</noinclude>________________ ਸਜ ਧਜ ਅਰ ਟੀਪਟਾਪ ਨਾਲ ਉਤਰਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਜਿਹੜਾ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਸੋਟੀ ਭਆਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਹੁਨ ਜਹਾਜ ਵੱਲੋਂ ਵਖ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਮਾਨੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਬਨਾਂ ਨੂੰ ਉਡੀਕ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਸ ਦੇ ਰਾਜਸੀ ਕਪੜਿਆਂ ਅਤੇ ਅਮੀਰੀ ਸੂਰਤ ਅਰ ਰੋਬਦਾਬ ਤੇ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕੌਈ ਜ਼ਰੂਰ ਰਾਜਪੂਤੁ ਹੈ, ਜਦ ਸਬੋ ਓਤਰ ਚੁਕੇ ਤਾਂ ਓਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਅਫਸਰ ਨੂੰ ਸਦਕੇ ਉਸ ਖੂਬਸੂਰਤ ਜਵਾਨ ਨੇ ਆਖਿਆ ਦੇਖੋ ! ਅਸੀ ਮੰਤ੍ਰੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਚਲਨੇ ਹਾਂ ਤੁਸਾਂ ਫੌਜ ਨੂੰ ਖਬਰਦਾਰੀ ਨਾਲ ਲੈਕੇ ਮੰਜ਼ਲੋ ਮੰਜ਼ਲ ਆਉਨਾ {{gap}}ਏਹ ਕਹਕੇ ਘੋੜੇ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਬੈਠਾ ਅਤੇ ਚੜਦਿਆਂ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਖੂਬ ਸਿਰਪੱਟ ਦੁੜਾਇਆ ਅਤੇ ਕੁਛ ਦੂਰ ਜਾਕੇ ਖਬਰ ਨਹੀਂ ਕਿਸ ਸੋਚ ਵਿਚ ਪੈਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਲਗਾਮ ਨੂੰ ਭੀ ਏਡ ਜੋਰ ਨਾਲ ਖਿੱਚ ਲਿਯਾ ਹੈ ਕਿ ਘੋੜੇ ਦੀ ਧੋਨ ਦੁਹਰੀ ਹੁੰਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਰੋਕੇ ਹੀ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਇਸ ਦਾ ਘੋੜਾ ਤੇਜ਼ ਚਲਨਾ ਚਾਂਹਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਸਵਾਰ ਓਸਨੂੰ ਅਗੇ ਵਧਨ ਹੀ ਨਹੀਂ ਦੇਂਦਾ ਅਤੇ ਸਿਰ ਨੀਵਾਂ ਕੇ ਮਨਹੀ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕਹਿੰਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਾਏ ਅੱਜਰਾਤੀ ਆ ਭੈੜਾ ਸੁਫਨਾ ਡਿੱਠਾ ਹੈ ਈਸ਼ਰ ਕਰੇ ! ਕਿ ਇਹ ਗੱਲ ਝੂ 51 ਹੋਵੇ, ਓਸ ਪਾਣ ਪਿਆਂ ਨੂੰ ਦੋ ਮੈਂ ਅਜੇ ਚੰਗੀ ਭਵਾਂ ਡਿੱਠਾ ਭੀ ਨਹੀਂ (ਆਪੇਈ) ਕਿਤੇ ਓਹ ਰ ਲ ਤਾਂ ਸਚੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਜਿਸ੩ ਓਹ ਡਰਦੀ ਸੀ ? ਨਹੀਂ ਨਹੀਂ ! ਮੈਂ #ਮਝ ਨ ਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਮੈਂ ਟੁਰਨ ਲੱd ਸਾਂ ਤਾਂ ਓਸਨੇ ਆfਖਿਆ ਸੀ ? ਮੈਂਨੂੰ ਪੈਰ ਭਾਰੇ ਹੋਨ ਦੀ ਅਸ਼ਾ ਹੈ ਖਬਰੇ ਓਸੇ ਕਰਕੇ ਕੁਝ ਤਕਲੀਫ਼ ਹੋਈ ਹੋਵੇ, ( ਘੋੜ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ ਕੁਝਚਿਰ ਸੋਚਨ ਤੋਂ ਪਿਛੇ ) ਹਾਂ ਠੀਕ ਹੈ ਇਹੋ ਹੀ ਗੱਲ ਹੋਵੇਗੀ ਸਭਕ ਵਾਲੀ ਭੂਮੀ ਨੂੰ ਏ ਸਵਾਲ ਅਕਸਰ ਕਹਿ ਕੇ ਬੜਾ ਕਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਮੇਸ਼ਰ ਸੁਖ ਹੈ ਖ (ਫੇਰ ਕੁਝ ਸੋਚਕੇ ) ਹੈ' ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਤਾਂ ਢਵ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਪਿਯ ਜੀ ਦੀ ਗੱਲ ਠੀਕ ਨਿਕਲੀ ਅਰ ਈਸ਼ਰ , ਕਰੇ ਕਿ ਉਹ ਓਹ ਵਿਚਾਰ ਠੀਕ ਹੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇਸ ਵੇਲ ਓਹ ਬਾਲ ਭੀ ਅੱਠਾਂ ਨਵ Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library<noinclude></noinclude> fpjb8asqs95w2hcdv4t0hgoyimg845n 223833 223832 2026-06-30T07:48:07Z Parmjit kaur rao 477 223833 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{center|{{x-larger|(੮੨)}}}}</noinclude>________________ ਸਜ ਧਜ ਅਰ ਟੀਪਟਾਪ ਨਾਲ ਉਤਰਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਜਿਹੜਾ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਸੋਟੀ ਭਆਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਹੁਨ ਜਹਾਜ ਵੱਲੋਂ ਵਖ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਮਾਨੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਬਨਾਂ ਨੂੰ ਉਡੀਕ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਸ ਦੇ ਰਾਜਸੀ ਕਪੜਿਆਂ ਅਤੇ ਅਮੀਰੀ ਸੂਰਤ ਅਰ ਰੋਬਦਾਬ ਤੇ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕੌਈ ਜ਼ਰੂਰ ਰਾਜਪੂਤੁ ਹੈ, ਜਦ ਸਬੋ ਓਤਰ ਚੁਕੇ ਤਾਂ ਓਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਅਫਸਰ ਨੂੰ ਸਦਕੇ ਉਸ ਖੂਬਸੂਰਤ ਜਵਾਨ ਨੇ ਆਖਿਆ ਦੇਖੋ ! ਅਸੀ ਮੰਤ੍ਰੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਚਲਨੇ ਹਾਂ ਤੁਸਾਂ ਫੌਜ ਨੂੰ ਖਬਰਦਾਰੀ ਨਾਲ ਲੈਕੇ ਮੰਜ਼ਲੋ ਮੰਜ਼ਲ ਆਉਨਾ {{gap}}ਏਹ ਕਹਕੇ ਘੋੜੇ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਬੈਠਾ ਅਤੇ ਚੜਦਿਆਂ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਖੂਬ ਸਿਰਪੱਟ ਦੁੜਾਇਆ ਅਤੇ ਕੁਛ ਦੂਰ ਜਾਕੇ ਖਬਰ ਨਹੀਂ ਕਿਸ ਸੋਚ ਵਿਚ ਪੈਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਲਗਾਮ ਨੂੰ ਭੀ ਏਡ ਜੋਰ ਨਾਲ ਖਿੱਚ ਲਿਯਾ ਹੈ ਕਿ ਘੋੜੇ ਦੀ ਧੋਨ ਦੁਹਰੀ ਹੁੰਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਰੋਕੇ ਹੀ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਇਸ ਦਾ ਘੋੜਾ ਤੇਜ਼ ਚਲਨਾ ਚਾਂਹਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਸਵਾਰ ਓਸਨੂੰ ਅਗੇ ਵਧਨ ਹੀ ਨਹੀਂ ਦੇਂਦਾ ਅਤੇ ਸਿਰ ਨੀਵਾਂ ਪਾਕੇ ਮਨਹੀ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕਹਿੰਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਾਏ ਅੱਜਰਾਤੀ ਕਿਆ ਭੈੜਾ ਸੁਫਨਾ ਡਿੱਠਾ ਹੈ ਈਸ੍ਵਰ ਕਰੇ ! ਕਿ ਇਹ ਗੱਲ ਝੂਠੀ ਹੋਵੇ, ਓਸ ਪ੍ਰਾਣ ਪਿਆਂਰੀ ਨੂੰ ਤੇ ਮੈਂ ਅਜੇ ਚੰਗੀ ਭਵਾਂ ਡਿੱਠਾ ਭੀ ਨਹੀਂ (ਆਪੇਈ) ਕਿਤੇ ਓਹ ਰ ਲ ਤਾਂ ਸਚੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਜਿਸ੩ ਓਹ ਡਰਦੀ ਸੀ ? ਨਹੀਂ ਨਹੀਂ ! ਮੈਂ #ਮਝ ਨ ਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਮੈਂ ਟੁਰਨ ਲੱd ਸਾਂ ਤਾਂ ਓਸਨੇ ਆfਖਿਆ ਸੀ ? ਮੈਂਨੂੰ ਪੈਰ ਭਾਰੇ ਹੋਨ ਦੀ ਅਸ਼ਾ ਹੈ ਖਬਰੇ ਓਸੇ ਕਰਕੇ ਕੁਝ ਤਕਲੀਫ਼ ਹੋਈ ਹੋਵੇ, ( ਘੋੜ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ ਕੁਝਚਿਰ ਸੋਚਨ ਤੋਂ ਪਿਛੇ ) ਹਾਂ ਠੀਕ ਹੈ ਇਹੋ ਹੀ ਗੱਲ ਹੋਵੇਗੀ ਸਭਕ ਵਾਲੀ ਭੂਮੀ ਨੂੰ ਏ ਸਵਾਲ ਅਕਸਰ ਕਹਿ ਕੇ ਬੜਾ ਕਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਮੇਸ਼ਰ ਸੁਖ ਹੈ ਖ (ਫੇਰ ਕੁਝ ਸੋਚਕੇ ) ਹੈ' ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਤਾਂ ਢਵ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਪਿਯ ਜੀ ਦੀ ਗੱਲ ਠੀਕ ਨਿਕਲੀ ਅਰ ਈਸ਼ਰ , ਕਰੇ ਕਿ ਉਹ ਓਹ ਵਿਚਾਰ ਠੀਕ ਹੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇਸ ਵੇਲ ਓਹ ਬਾਲ ਭੀ ਅੱਠਾਂ ਨਵ Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library<noinclude></noinclude> tb861fmrldxiw2n9519dyzj4p4nghol 223834 223833 2026-06-30T07:53:07Z Parmjit kaur rao 477 223834 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{center|{{x-larger|(੮੨)}}}}</noinclude>________________ ਸਜ ਧਜ ਅਰ ਟੀਪਟਾਪ ਨਾਲ ਉਤਰਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਜਿਹੜਾ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਸੋਟੀ ਭਆਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਹੁਨ ਜਹਾਜ ਵੱਲੋਂ ਵਖ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਮਾਨੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਬਨਾਂ ਨੂੰ ਉਡੀਕ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਸ ਦੇ ਰਾਜਸੀ ਕਪੜਿਆਂ ਅਤੇ ਅਮੀਰੀ ਸੂਰਤ ਅਰ ਰੋਬਦਾਬ ਤੇ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕੌਈ ਜ਼ਰੂਰ ਰਾਜਪੂਤੁ ਹੈ, ਜਦ ਸਬੋ ਓਤਰ ਚੁਕੇ ਤਾਂ ਓਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਅਫਸਰ ਨੂੰ ਸਦਕੇ ਉਸ ਖੂਬਸੂਰਤ ਜਵਾਨ ਨੇ ਆਖਿਆ ਦੇਖੋ ! ਅਸੀ ਮੰਤ੍ਰੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਚਲਨੇ ਹਾਂ ਤੁਸਾਂ ਫੌਜ ਨੂੰ ਖਬਰਦਾਰੀ ਨਾਲ ਲੈਕੇ ਮੰਜ਼ਲੋ ਮੰਜ਼ਲ ਆਉਨਾ {{gap}}ਏਹ ਕਹਕੇ ਘੋੜੇ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਬੈਠਾ ਅਤੇ ਚੜਦਿਆਂ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਖੂਬ ਸਿਰਪੱਟ ਦੁੜਾਇਆ ਅਤੇ ਕੁਛ ਦੂਰ ਜਾਕੇ ਖਬਰ ਨਹੀਂ ਕਿਸ ਸੋਚ ਵਿਚ ਪੈਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਲਗਾਮ ਨੂੰ ਭੀ ਏਡ ਜੋਰ ਨਾਲ ਖਿੱਚ ਲਿਯਾ ਹੈ ਕਿ ਘੋੜੇ ਦੀ ਧੋਨ ਦੁਹਰੀ ਹੁੰਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਰੋਕੇ ਹੀ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਇਸ ਦਾ ਘੋੜਾ ਤੇਜ਼ ਚਲਨਾ ਚਾਂਹਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਸਵਾਰ ਓਸਨੂੰ ਅਗੇ ਵਧਨ ਹੀ ਨਹੀਂ ਦੇਂਦਾ ਅਤੇ ਸਿਰ ਨੀਵਾਂ ਪਾਕੇ ਮਨਹੀ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕਹਿੰਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਾਏ ਅੱਜਰਾਤੀ ਕਿਆ ਭੈੜਾ ਸੁਫਨਾ ਡਿੱਠਾ ਹੈ ਈਸ੍ਵਰ ਕਰੇ ! ਕਿ ਇਹ ਗੱਲ ਝੂਠੀ ਹੋਵੇ, ਓਸ ਪ੍ਰਾਣ ਪਿਆਂਰੀ ਨੂੰ ਤੇ ਮੈਂ ਅਜੇ ਚੰਗੀ ਭਵਾਂ ਡਿੱਠਾ ਭੀ ਨਹੀਂ (ਆਪੇਈ) ਕਿਤੇ ਓਹ ਗਲ ਤਾਂ ਸਚੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਜਿਸਤੋਂ ਓਹ ਡਰਦੀ ਸੀ ? ਨਹੀਂ ਨਹੀਂ ! ਮੈਂ ਸਮਝ ਲਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਮੈਂ ਟੁਰਨ ਲੱਗੀ ਸਾਂ ਤਾਂ ਓਸਨੇ ਆਖਿਆ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂਨੂੰ ਪੈਰ ਭਾਰੇ ਹੋਨ ਦੀ ਆਸ਼ਾ ਹੈ ਖਬਰੇ ਓਸੇ ਕਰਕੇ ਕੁਝ ਤਕਲੀਫ਼ ਹੋਈ ਹੋਵੇ, ( ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ ਕੁਝਚਿਰ ਸੋਚਨ ਤੋਂ ਪਿਛੇ ) ਹਾਂ ਠੀਕ ਹੈ ਇਹੋ ਹੀ ਗੱਲ ਹੋਵੇਗੀ ਸਭਕ ਵਾਲੀ ਭੂਮੀ ਨੂੰ ਏ ਸਵਾਲ ਅਕਸਰ ਕਹਿ ਕੇ ਬੜਾ ਕਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਮੇਸ਼ਰ ਸੁਖ ਹੈ ਖ (ਫੇਰ ਕੁਝ ਸੋਚਕੇ ) ਹੈ' ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਤਾਂ ਢਵ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਪਿਯ ਜੀ ਦੀ ਗੱਲ ਠੀਕ ਨਿਕਲੀ ਅਰ ਈਸ਼ਰ , ਕਰੇ ਕਿ ਉਹ ਓਹ ਵਿਚਾਰ ਠੀਕ ਹੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇਸ ਵੇਲ ਓਹ ਬਾਲ ਭੀ ਅੱਠਾਂ ਨਵ Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library<noinclude></noinclude> cxnc9fsyqgbvxbkjfghrf3wsax7oesr 223835 223834 2026-06-30T07:54:12Z Parmjit kaur rao 477 223835 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{center|{{x-larger|(੮੨)}}}}</noinclude>________________ ਸਜ ਧਜ ਅਰ ਟੀਪਟਾਪ ਨਾਲ ਉਤਰਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਜਿਹੜਾ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਸੋਟੀ ਭਆਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਹੁਨ ਜਹਾਜ ਵੱਲੋਂ ਵਖ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਮਾਨੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਬਨਾਂ ਨੂੰ ਉਡੀਕ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਸ ਦੇ ਰਾਜਸੀ ਕਪੜਿਆਂ ਅਤੇ ਅਮੀਰੀ ਸੂਰਤ ਅਰ ਰੋਬਦਾਬ ਤੇ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕੌਈ ਜ਼ਰੂਰ ਰਾਜਪੂਤੁ ਹੈ, ਜਦ ਸਬੋ ਓਤਰ ਚੁਕੇ ਤਾਂ ਓਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਅਫਸਰ ਨੂੰ ਸਦਕੇ ਉਸ ਖੂਬਸੂਰਤ ਜਵਾਨ ਨੇ ਆਖਿਆ ਦੇਖੋ ! ਅਸੀ ਮੰਤ੍ਰੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਚਲਨੇ ਹਾਂ ਤੁਸਾਂ ਫੌਜ ਨੂੰ ਖਬਰਦਾਰੀ ਨਾਲ ਲੈਕੇ ਮੰਜ਼ਲੋ ਮੰਜ਼ਲ ਆਉਨਾ {{gap}}ਏਹ ਕਹਕੇ ਘੋੜੇ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਬੈਠਾ ਅਤੇ ਚੜਦਿਆਂ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਖੂਬ ਸਿਰਪੱਟ ਦੁੜਾਇਆ ਅਤੇ ਕੁਛ ਦੂਰ ਜਾਕੇ ਖਬਰ ਨਹੀਂ ਕਿਸ ਸੋਚ ਵਿਚ ਪੈਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਲਗਾਮ ਨੂੰ ਭੀ ਏਡ ਜੋਰ ਨਾਲ ਖਿੱਚ ਲਿਯਾ ਹੈ ਕਿ ਘੋੜੇ ਦੀ ਧੋਨ ਦੁਹਰੀ ਹੁੰਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਰੋਕੇ ਹੀ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਇਸ ਦਾ ਘੋੜਾ ਤੇਜ਼ ਚਲਨਾ ਚਾਂਹਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਸਵਾਰ ਓਸਨੂੰ ਅਗੇ ਵਧਨ ਹੀ ਨਹੀਂ ਦੇਂਦਾ ਅਤੇ ਸਿਰ ਨੀਵਾਂ ਪਾਕੇ ਮਨਹੀ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕਹਿੰਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਾਏ ਅੱਜਰਾਤੀ ਕਿਆ ਭੈੜਾ ਸੁਫਨਾ ਡਿੱਠਾ ਹੈ ਈਸ੍ਵਰ ਕਰੇ ! ਕਿ ਇਹ ਗੱਲ ਝੂਠੀ ਹੋਵੇ, ਓਸ ਪ੍ਰਾਣ ਪਿਆਂਰੀ ਨੂੰ ਤੇ ਮੈਂ ਅਜੇ ਚੰਗੀ ਭਵਾਂ ਡਿੱਠਾ ਭੀ ਨਹੀਂ (ਆਪੇਈ) ਕਿਤੇ ਓਹ ਗਲ ਤਾਂ ਸਚੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਜਿਸਤੋਂ ਓਹ ਡਰਦੀ ਸੀ ? ਨਹੀਂ ਨਹੀਂ ! ਮੈਂ ਸਮਝ ਲਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਮੈਂ ਟੁਰਨ ਲੱਗੀ ਸਾਂ ਤਾਂ ਓਸਨੇ ਆਖਿਆ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂਨੂੰ ਪੈਰ ਭਾਰੇ ਹੋਨ ਦੀ ਆਸ਼ਾ ਹੈ ਖਬਰੇ ਓਸੇ ਕਰਕੇ ਕੁਝ ਤਕਲੀਫ਼ ਹੋਈ ਹੋਵੇ, ( ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ ਕੁਝਚਿਰ ਸੋਚਨ ਤੋਂ ਪਿਛੇ ) ਹਾਂ ਠੀਕ ਹੈ ਇਹੋ ਹੀ ਗੱਲ ਹੋਵੇਗੀ ਸੂਤਕ ਵਾਲੀ ਤੀਮੀ ਨੂੰ ਏ ਸਵਾਲ ਅਕਸਰ ਕਹਿ ਕੇ ਬੜਾ ਕਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਮੇਸ਼ਰ ਸੁਖ ਹੈ ਖ (ਫੇਰ ਕੁਝ ਸੋਚਕੇ ) ਹੈ' ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਤਾਂ ਢਵ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਪਿਯ ਜੀ ਦੀ ਗੱਲ ਠੀਕ ਨਿਕਲੀ ਅਰ ਈਸ਼ਰ , ਕਰੇ ਕਿ ਉਹ ਓਹ ਵਿਚਾਰ ਠੀਕ ਹੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇਸ ਵੇਲ ਓਹ ਬਾਲ ਭੀ ਅੱਠਾਂ ਨਵ Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library<noinclude></noinclude> 47lewofzbduujqlz106kvrrpgx9xw59 223836 223835 2026-06-30T07:59:26Z Parmjit kaur rao 477 223836 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{center|{{x-larger|(੮੨)}}}}</noinclude>________________ ਸਜ ਧਜ ਅਰ ਟੀਪਟਾਪ ਨਾਲ ਉਤਰਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਜਿਹੜਾ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਸੋਟੀ ਭਆਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਹੁਨ ਜਹਾਜ ਵੱਲੋਂ ਵਖ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਮਾਨੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਬਨਾਂ ਨੂੰ ਉਡੀਕ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਸ ਦੇ ਰਾਜਸੀ ਕਪੜਿਆਂ ਅਤੇ ਅਮੀਰੀ ਸੂਰਤ ਅਰ ਰੋਬਦਾਬ ਤੇ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕੌਈ ਜ਼ਰੂਰ ਰਾਜਪੂਤੁ ਹੈ, ਜਦ ਸਬੋ ਓਤਰ ਚੁਕੇ ਤਾਂ ਓਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਅਫਸਰ ਨੂੰ ਸਦਕੇ ਉਸ ਖੂਬਸੂਰਤ ਜਵਾਨ ਨੇ ਆਖਿਆ ਦੇਖੋ ! ਅਸੀ ਮੰਤ੍ਰੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਚਲਨੇ ਹਾਂ ਤੁਸਾਂ ਫੌਜ ਨੂੰ ਖਬਰਦਾਰੀ ਨਾਲ ਲੈਕੇ ਮੰਜ਼ਲੋ ਮੰਜ਼ਲ ਆਉਨਾ {{gap}}ਏਹ ਕਹਕੇ ਘੋੜੇ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਬੈਠਾ ਅਤੇ ਚੜਦਿਆਂ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਖੂਬ ਸਿਰਪੱਟ ਦੁੜਾਇਆ ਅਤੇ ਕੁਛ ਦੂਰ ਜਾਕੇ ਖਬਰ ਨਹੀਂ ਕਿਸ ਸੋਚ ਵਿਚ ਪੈਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਲਗਾਮ ਨੂੰ ਭੀ ਏਡ ਜੋਰ ਨਾਲ ਖਿੱਚ ਲਿਯਾ ਹੈ ਕਿ ਘੋੜੇ ਦੀ ਧੋਨ ਦੁਹਰੀ ਹੁੰਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਰੋਕੇ ਹੀ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਇਸ ਦਾ ਘੋੜਾ ਤੇਜ਼ ਚਲਨਾ ਚਾਂਹਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਸਵਾਰ ਓਸਨੂੰ ਅਗੇ ਵਧਨ ਹੀ ਨਹੀਂ ਦੇਂਦਾ ਅਤੇ ਸਿਰ ਨੀਵਾਂ ਪਾਕੇ ਮਨਹੀ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕਹਿੰਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਾਏ ਅੱਜਰਾਤੀ ਕਿਆ ਭੈੜਾ ਸੁਫਨਾ ਡਿੱਠਾ ਹੈ ਈਸ੍ਵਰ ਕਰੇ ! ਕਿ ਇਹ ਗੱਲ ਝੂਠੀ ਹੋਵੇ, ਓਸ ਪ੍ਰਾਣ ਪਿਆਂਰੀ ਨੂੰ ਤੇ ਮੈਂ ਅਜੇ ਚੰਗੀ ਭਵਾਂ ਡਿੱਠਾ ਭੀ ਨਹੀਂ (ਆਪੇਈ) ਕਿਤੇ ਓਹ ਗਲ ਤਾਂ ਸਚੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਜਿਸਤੋਂ ਓਹ ਡਰਦੀ ਸੀ ? ਨਹੀਂ ਨਹੀਂ ! ਮੈਂ ਸਮਝ ਲਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਮੈਂ ਟੁਰਨ ਲੱਗੀ ਸਾਂ ਤਾਂ ਓਸਨੇ ਆਖਿਆ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂਨੂੰ ਪੈਰ ਭਾਰੇ ਹੋਨ ਦੀ ਆਸ਼ਾ ਹੈ ਖਬਰੇ ਓਸੇ ਕਰਕੇ ਕੁਝ ਤਕਲੀਫ਼ ਹੋਈ ਹੋਵੇ, ( ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ ਕੁਝਚਿਰ ਸੋਚਨ ਤੋਂ ਪਿਛੇ ) ਹਾਂ ਠੀਕ ਹੈ ਇਹੋ ਹੀ ਗੱਲ ਹੋਵੇਗੀ ਸੂਤਕ ਵਾਲੀ ਤੀਮੀ ਨੂੰ ਏਸ ਵੇਲੇ ਅਕਸਰ ਕਰਕੇ ਬੜਾ ਕਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰਮੇਸ੍ਵਰ ਸੁਖ ਹੀ ਰਖੇ (ਫੇਰ ਕੁਝ ਸੋਚਕੇ ) ਹੈ' ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਤਾਂ ਢਵ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਪਿਯ ਜੀ ਦੀ ਗੱਲ ਠੀਕ ਨਿਕਲੀ ਅਰ ਈਸ਼ਰ , ਕਰੇ ਕਿ ਉਹ ਓਹ ਵਿਚਾਰ ਠੀਕ ਹੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇਸ ਵੇਲ ਓਹ ਬਾਲ ਭੀ ਅੱਠਾਂ ਨਵ Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library<noinclude></noinclude> 3a7yuy2ohi8ph6gtnxszupia0pjswmx 223837 223836 2026-06-30T08:03:54Z Parmjit kaur rao 477 223837 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{center|{{x-larger|(੮੨)}}}}</noinclude>________________ ਸਜ ਧਜ ਅਰ ਟੀਪਟਾਪ ਨਾਲ ਉਤਰਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਜਿਹੜਾ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਸੋਟੀ ਭਆਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਹੁਨ ਜਹਾਜ ਵੱਲੋਂ ਵਖ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਮਾਨੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਬਨਾਂ ਨੂੰ ਉਡੀਕ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਸ ਦੇ ਰਾਜਸੀ ਕਪੜਿਆਂ ਅਤੇ ਅਮੀਰੀ ਸੂਰਤ ਅਰ ਰੋਬਦਾਬ ਤੇ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕੌਈ ਜ਼ਰੂਰ ਰਾਜਪੂਤੁ ਹੈ, ਜਦ ਸਬੋ ਓਤਰ ਚੁਕੇ ਤਾਂ ਓਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਅਫਸਰ ਨੂੰ ਸਦਕੇ ਉਸ ਖੂਬਸੂਰਤ ਜਵਾਨ ਨੇ ਆਖਿਆ ਦੇਖੋ ! ਅਸੀ ਮੰਤ੍ਰੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਚਲਨੇ ਹਾਂ ਤੁਸਾਂ ਫੌਜ ਨੂੰ ਖਬਰਦਾਰੀ ਨਾਲ ਲੈਕੇ ਮੰਜ਼ਲੋ ਮੰਜ਼ਲ ਆਉਨਾ {{gap}}ਏਹ ਕਹਕੇ ਘੋੜੇ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਬੈਠਾ ਅਤੇ ਚੜਦਿਆਂ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਖੂਬ ਸਿਰਪੱਟ ਦੁੜਾਇਆ ਅਤੇ ਕੁਛ ਦੂਰ ਜਾਕੇ ਖਬਰ ਨਹੀਂ ਕਿਸ ਸੋਚ ਵਿਚ ਪੈਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਲਗਾਮ ਨੂੰ ਭੀ ਏਡ ਜੋਰ ਨਾਲ ਖਿੱਚ ਲਿਯਾ ਹੈ ਕਿ ਘੋੜੇ ਦੀ ਧੋਨ ਦੁਹਰੀ ਹੁੰਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਰੋਕੇ ਹੀ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਇਸ ਦਾ ਘੋੜਾ ਤੇਜ਼ ਚਲਨਾ ਚਾਂਹਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਸਵਾਰ ਓਸਨੂੰ ਅਗੇ ਵਧਨ ਹੀ ਨਹੀਂ ਦੇਂਦਾ ਅਤੇ ਸਿਰ ਨੀਵਾਂ ਪਾਕੇ ਮਨਹੀ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕਹਿੰਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਾਏ ਅੱਜਰਾਤੀ ਕਿਆ ਭੈੜਾ ਸੁਫਨਾ ਡਿੱਠਾ ਹੈ ਈਸ੍ਵਰ ਕਰੇ ! ਕਿ ਇਹ ਗੱਲ ਝੂਠੀ ਹੋਵੇ, ਓਸ ਪ੍ਰਾਣ ਪਿਆਂਰੀ ਨੂੰ ਤੇ ਮੈਂ ਅਜੇ ਚੰਗੀ ਭਵਾਂ ਡਿੱਠਾ ਭੀ ਨਹੀਂ (ਆਪੇਈ) ਕਿਤੇ ਓਹ ਗਲ ਤਾਂ ਸਚੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਜਿਸਤੋਂ ਓਹ ਡਰਦੀ ਸੀ ? ਨਹੀਂ ਨਹੀਂ ! ਮੈਂ ਸਮਝ ਲਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਮੈਂ ਟੁਰਨ ਲੱਗੀ ਸਾਂ ਤਾਂ ਓਸਨੇ ਆਖਿਆ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂਨੂੰ ਪੈਰ ਭਾਰੇ ਹੋਨ ਦੀ ਆਸ਼ਾ ਹੈ ਖਬਰੇ ਓਸੇ ਕਰਕੇ ਕੁਝ ਤਕਲੀਫ਼ ਹੋਈ ਹੋਵੇ, ( ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ ਕੁਝਚਿਰ ਸੋਚਨ ਤੋਂ ਪਿਛੇ ) ਹਾਂ ਠੀਕ ਹੈ ਇਹੋ ਹੀ ਗੱਲ ਹੋਵੇਗੀ ਸੂਤਕ ਵਾਲੀ ਤੀਮੀ ਨੂੰ ਏਸ ਵੇਲੇ ਅਕਸਰ ਕਰਕੇ ਬੜਾ ਕਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰਮੇਸ੍ਵਰ ਸੁਖ ਹੀ ਰਖੇ (ਫੇਰ ਕੁਝ ਸੋਚਕੇ ) ਹੈ' ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਤਾਂ ਡੇਢ ਵਰ੍ਹਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਜੇ ਪ੍ਰਿਯ ਜੀ ਦੀ ਗੱਲ ਠੀਕ ਨਿਕਲੀ ਅਰ ਈਸ਼੍ਵਰ ਕਰੇ ਕਿ ਉਹ ਓਹ ਵਿਚਾਰ ਠੀਕ ਹੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇਸ ਵੇਲ ਓਹ ਬਾਲ ਭੀ ਅੱਠਾਂ ਨਵ Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library<noinclude></noinclude> dyzpzlmd5w65c34m0v3qog9kugykkmu 223838 223837 2026-06-30T08:08:56Z Parmjit kaur rao 477 /* ਸੋਧਣਾ */ 223838 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Parmjit kaur rao" />{{center|{{x-larger|(੮੨)}}}}</noinclude>________________ ਸਜ ਧਜ ਅਰ ਟੀਪਟਾਪ ਨਾਲ ਉਤਰਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਜਿਹੜਾ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਸੋਟੀ ਭਆਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਹੁਨ ਜਹਾਜ ਵੱਲੋਂ ਵਖ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਮਾਨੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਬਨਾਂ ਨੂੰ ਉਡੀਕ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਸ ਦੇ ਰਾਜਸੀ ਕਪੜਿਆਂ ਅਤੇ ਅਮੀਰੀ ਸੂਰਤ ਅਰ ਰੋਬਦਾਬ ਤੇ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕੌਈ ਜ਼ਰੂਰ ਰਾਜਪੂਤੁ ਹੈ, ਜਦ ਸਬੋ ਓਤਰ ਚੁਕੇ ਤਾਂ ਓਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਅਫਸਰ ਨੂੰ ਸਦਕੇ ਉਸ ਖੂਬਸੂਰਤ ਜਵਾਨ ਨੇ ਆਖਿਆ {{gap}}ਦੇਖੋ ! ਅਸੀ ਮੰਤ੍ਰੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਚਲਨੇ ਹਾਂ ਤੁਸਾਂ ਫੌਜ ਨੂੰ ਖਬਰਦਾਰੀ ਨਾਲ ਲੈਕੇ ਮੰਜ਼ਲੋ ਮੰਜ਼ਲ ਆਉਨਾ {{gap}}ਏਹ ਕਹਕੇ ਘੋੜੇ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਬੈਠਾ ਅਤੇ ਚੜਦਿਆਂ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਖੂਬ ਸਿਰਪੱਟ ਦੁੜਾਇਆ ਅਤੇ ਕੁਛ ਦੂਰ ਜਾਕੇ ਖਬਰ ਨਹੀਂ ਕਿਸ ਸੋਚ ਵਿਚ ਪੈਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਲਗਾਮ ਨੂੰ ਭੀ ਏਡ ਜੋਰ ਨਾਲ ਖਿੱਚ ਲਿਯਾ ਹੈ ਕਿ ਘੋੜੇ ਦੀ ਧੋਨ ਦੁਹਰੀ ਹੁੰਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਰੋਕੇ ਹੀ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਇਸ ਦਾ ਘੋੜਾ ਤੇਜ਼ ਚਲਨਾ ਚਾਂਹਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਸਵਾਰ ਓਸਨੂੰ ਅਗੇ ਵਧਨ ਹੀ ਨਹੀਂ ਦੇਂਦਾ ਅਤੇ ਸਿਰ ਨੀਵਾਂ ਪਾਕੇ ਮਨਹੀ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕਹਿੰਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਾਏ ਅੱਜਰਾਤੀ ਕਿਆ ਭੈੜਾ ਸੁਫਨਾ ਡਿੱਠਾ ਹੈ ਈਸ੍ਵਰ ਕਰੇ ! ਕਿ ਇਹ ਗੱਲ ਝੂਠੀ ਹੋਵੇ, ਓਸ ਪ੍ਰਾਣ ਪਿਆਂਰੀ ਨੂੰ ਤੇ ਮੈਂ ਅਜੇ ਚੰਗੀ ਭਵਾਂ ਡਿੱਠਾ ਭੀ ਨਹੀਂ (ਆਪੇਈ) ਕਿਤੇ ਓਹ ਗਲ ਤਾਂ ਸਚੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਜਿਸਤੋਂ ਓਹ ਡਰਦੀ ਸੀ ? ਨਹੀਂ ਨਹੀਂ ! ਮੈਂ ਸਮਝ ਲਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਮੈਂ ਟੁਰਨ ਲੱਗੀ ਸਾਂ ਤਾਂ ਓਸਨੇ ਆਖਿਆ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂਨੂੰ ਪੈਰ ਭਾਰੇ ਹੋਨ ਦੀ ਆਸ਼ਾ ਹੈ ਖਬਰੇ ਓਸੇ ਕਰਕੇ ਕੁਝ ਤਕਲੀਫ਼ ਹੋਈ ਹੋਵੇ, ( ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ ਕੁਝਚਿਰ ਸੋਚਨ ਤੋਂ ਪਿਛੇ ) ਹਾਂ ਠੀਕ ਹੈ ਇਹੋ ਹੀ ਗੱਲ ਹੋਵੇਗੀ ਸੂਤਕ ਵਾਲੀ ਤੀਮੀ ਨੂੰ ਏਸ ਵੇਲੇ ਅਕਸਰ ਕਰਕੇ ਬੜਾ ਕਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰਮੇਸ੍ਵਰ ਸੁਖ ਹੀ ਰਖੇ (ਫੇਰ ਕੁਝ ਸੋਚਕੇ ) ਹੈ' ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਤਾਂ ਡੇਢ ਵਰ੍ਹਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਜੇ ਪ੍ਰਿਯ ਜੀ ਦੀ ਗੱਲ ਠੀਕ ਨਿਕਲੀ ਅਰ ਈਸ਼੍ਵਰ ਕਰੇ ਕਿ ਓਹਦਾ ਓਹ ਵਿਚਾਰ ਠੀਕ ਹੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇਸ ਵੇਲ ਓਹ ਬਾਲ ਭੀ ਅੱਠਾਂ ਨਵਾਂ Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library<noinclude></noinclude> hnxpswkalo4w5h98qdc5ifwpxwo0pdx 250 21742 223657 52830 2026-06-29T12:38:36Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 223657 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੮੬੧}}</noinclude>ਘਟੈ ਨ ਕਿਸੈ ਕੀ ਘਟਾਈ ਇਕੁ ਤਿਲੁ ਤਿਲੁ ਤਿਲਨਾ॥੩॥ ਜਿਸ ਤੇ ਸੁਖ ਪਾਵਹਿ ਮਨ ਮੇਰੇ ਸੋ ਸਦਾ ਧਿਆਇ ਨਿਤ ਕਰ ਜੁਰਨਾ॥ ਜਨ ਨਾਨਕ ਕਉ ਹਰਿ ਦਾਨੁ ਇਕੁ ਦੀਜੈ ਨਿਤ ਬਸਹਿ ਰਿਦੈ ਹਰੀ ਮੋਹਿ ਚਰਨਾ॥ ੪॥੩॥ ਗੋਂਡ ਮਹਲਾ ੪॥ ਜਿਤਨੇ ਸਾਹ ਪਾਤਿਸਾਹ ਉਮਰਾਵ ਸਿਕਦਾਰ ਚਉਧਰੀ ਸਭਿ ਮਿਥਿਆ ਝੂਠੁ ਭਾਉ ਦੂਜਾ ਜਾਣੁ॥ ਹਰਿ ਅਬਿਨਾਸੀ ਸਦਾ ਥਿਰੁ ਨਿਹਚਲੁ ਤਿਸੁ ਮੇਰੇ ਮਨ ਭਜੁ ਪਰਵਾਣੁ॥੧॥ ਮੇਰੇ ਮਨ ਨਾਮੁ ਪਰ ਹਰੀ ਭਜੁ ਸਦਾ ਦੀਬਾਣੁ॥ ਜੋ ਹਰਿ ਮਹਲੁ ਪਾਵੈ ਗੁਰ ਬਚਨੀ ਤਿਸੁ ਜੇਵਡੁ ਅਵਰੁ ਨਾਹੀ ਕਿਸੈ ਦਾ ਤਾਣੁ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਜਿਤਨੇ ਧਨਵੰਤ ਕੁਲਵੰਤ ਮਿਲਖਵੰਤ ਦੀਸਹਿ ਮਨ ਮੇਰੇ ਸਭਿ ਬਿਨਸਿ ਜਾਹਿ ਜਿਉ ਰੰਗੁ ਕਸੁੰਭ ਕਚਾਣੁ॥ ਹਰਿ ਸਤਿ ਨਿਰੰਜਨੁ ਸਦਾ ਸੇਵਿ ਮਨ ਮੇਰੇ ਜਿਤੁ ਹਰਿ ਦਰਗਹ ਪਾਵਹਿ ਤੂ ਮਾਣੁ॥੨॥ ਬ੍ਰਾਹਮਣੁ ਖਤ੍ਰੀ ਸੂਦ ਵੈਸ ਚਾਰਿ ਵਰਨ ਚਾਰਿ ਆਸ੍ਰਮ ਹਹਿ ਜੋ ਹਰਿ ਧਿਆਵੈ ਸੋ ਪਰਧਾਨੁ॥ ਜਿਉ ਚੰਦਨ ਨਿਕਟਿ ਵਸੈ ਹਿਰਡੁ ਬਪੁੜਾ ਤਿਉ ਸਤਸੰਗਤਿ ਮਿਲਿ ਪਤਿਤ ਪਰਵਾਣੁ॥੩॥ ਓਹੁ ਸਭ ਤੇ ਊਚਾ ਸਭ ਤੇ ਸੂਚਾ ਜਾ ਕੈ ਹਿਰਦੈ ਵਸਿਆ ਭਗਵਾਨੁ॥ ਜਨ ਨਾਨਕੁ ਤਿਸ ਕੇ ਚਰਨ ਪਖਾਲੈ ਜੋ ਹਰਿ ਜਨੁ ਨੀਚੁ ਜਾਤਿ ਸੇਵਕਾਣੁ॥੪॥੪॥ ਗੋਂਡ ਮਹਲਾ ੪॥ ਹਰਿ ਅੰਤਰਜਾਮੀ ਸਭਤੈ ਵਰਤੈ ਜੇਹਾ ਹਰਿ ਕਰਾਏ ਤੇਹਾ ਕੋ ਕਰਈਐ॥ ਸੋ ਐਸਾ ਹਰਿ ਸੇਵਿ ਸਦਾ ਮਨ ਮੇਰੇ ਜੋ ਤੁਧਨੋ ਸਭ ਦੂ ਰਖਿ ਲਈਐ॥੧॥ ਮੇਰੇ ਮਨ ਹਰਿ ਜਪਿ ਹਰਿ ਨਿਤ ਪੜਈਐ॥ ਹਰਿ ਬਿਨੁ ਕੋ ਮਾਰਿ ਜੀਵਾਲਿ ਨ ਸਾਕੈ ਤਾ ਮੇਰੇ ਮਨ ਕਾਇਤੁ ਕੜਈਐ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਹਰਿ ਪਰਪੰਚੁ ਕੀਆ ਸਭੁ ਕਰਤੈ ਵਿਚਿ ਆਪੇ ਆਪਣੀ ਜੋਤਿ ਧਰਈਐ॥ ਹਰਿ ਏਕੋ ਬੋਲੈ ਹਰਿ ਏਕੁ ਬੁਲਾਏ ਗੁਰਿ ਪੂਰੈ ਹਰਿ ਏਕੁ ਦਿਖਈਐ॥੨॥ ਹਰਿ ਅੰਤਰਿ ਨਾਲੇ ਬਾਹਰਿ ਨਾਲੇ ਕਹੁ ਤਿਸੁ ਪਾਸਹੁ ਮਨ ਕਿਆ ਚੋਰਈਐ॥ ਨਿਹਕਪਟ ਸੇਵਾ ਕੀਜੈ ਹਰਿ ਕੇਰੀ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਮਨ ਸਰਬ ਸੁਖ ਪਈਐ॥੩॥ ਜਿਸ ਦੈ ਵਸਿ ਸਭੁ ਕਿਛੁ ਸੋ ਸਭ ਦੂ ਵਡਾ ਸੋ ਮੇਰੇ ਮਨ ਸਦਾ ਧਿਆਈਐ॥ ਜਨ ਨਾਨਕ ਸੋ ਹਰਿ ਨਾਲਿ ਹੈ ਤੇਰੈ ਹਰਿ ਸਦਾ ਧਿਆਇ ਤੂ ਤੁਧੁ ਲਏ ਛਡਈਐ॥੪॥੫॥ ਗੋਂਡ ਮਹਲਾ ੪॥ ਹਰਿ ਦਰਸਨ ਕਉ ਮੇਰਾ ਮਨੁ ਬਹੁ ਤਪਤੈ ਜਿਉ ਤ੍ਰਿਖਾਵੰਤੁ ਬਿਨੁ ਨੀਰ॥੧॥ ਮੇਰੈ ਮਨਿ ਪ੍ਰੇਮੁ ਲਗੋ ਹਰਿ ਤੀਰ॥ ਹਮਰੀ ਬੇਦਨ ਹਰਿ ਪ੍ਰਭੁ ਜਾਨੈ ਮੇਰੇ ਮਨ ਅੰਤਰ ਕੀ ਪੀਰ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਮੇਰੇ ਹਰਿ ਪ੍ਰੀਤਮ<noinclude></noinclude> lmf64afncok4lpoii0u8amv5bwl4b5k 250 21747 223656 52835 2026-06-29T12:26:06Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 223656 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੮੬੨}}</noinclude>ਕੀ ਕੋਈ ਬਾਤ ਸੁਨਾਵੈ ਸੋ ਭਾਈ ਸੋ ਮੇਰਾ ਬੀਰ॥੨॥ ਮਿਲੁ ਮਿਲੁ ਸਖੀ ਗੁਣ ਕਹੁ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਭ ਕੇ ਲੇ ਸਤਿਗੁਰ ਕੀ ਮਤਿ ਧੀਰ॥੩॥ ਜਨ ਨਾਨਕ ਕੀ ਹਰਿ ਆਸ ਪੁਜਾਵਹੁ ਹਰਿ ਦਰਸਨਿ ਸਾਂਤਿ ਸਰੀਰ॥੪॥੬॥ ਛਕਾ ੧॥ {{center|ਰਾਗੁ ਗੋਂਡ ਮਹਲਾ ੫ ਚਉਪਦੇ ਘਰੁ ੧ ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ॥}} ਸਭੁ ਕਰਤਾ ਸਭੁ ਭੁਗਤਾ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਸੁਨਤੋ ਕਰਤਾ ਪੇਖਤ ਕਰਤਾ॥ ਅਦ੍ਰਿਸਟੋ ਕਰਤਾ ਦ੍ਰਿਸਟੋ ਕਰਤਾ॥ ਓਪਤਿ ਕਰਤਾ ਪਰਲਉ ਕਰਤਾ॥ ਬਿਆਪਤ ਕਰਤਾ ਅਲਿਪਤੋ ਕਰਤਾ॥੧॥ ਬਕਤੋ ਕਰਤਾ ਬੂਝਤ ਕਰਤਾ॥ ਆਵਤੁ ਕਰਤਾ ਜਾਤੁ ਭੀ ਕਰਤਾ॥ ਨਿਰਗੁਨ ਕਰਤਾ ਸਰਗੁਨ ਕਰਤਾ॥ ਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ਨਾਨਕ ਸਮਦ੍ਰਿਸਟਾ॥੨॥੧॥ ਗੋਂਡ ਮਹਲਾ ੫॥ ਫਾਕਿਓ ਮੀਨ ਕਪਿਕ ਕੀ ਨਿਆਈ ਤੂ ਉਰਝਿ ਰਹਿਓ ਕੁਸੰਭਾਇਲੇ॥ ਪਗ ਧਾਰਹਿ ਸਾਸੁ ਲੇਖੈ ਲੈ ਤਉ ਉਧਰਹਿ ਹਰਿ ਗੁਣ ਗਾਇਲੇ॥੧॥ ਮਨ ਸਮਝੁ ਛੋਡਿ ਆਵਾਇਲੇ॥ ਅਪਨੇ ਰਹਨ ਕਉ ਠਉਰੁ ਨ ਪਾਵਹਿ ਕਾਏ ਪਰ ਕੈ ਜਾਇਲੇ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਜਿਉ ਮੈਗਲੁ ਇੰਦ੍ਰੀ ਰਸਿ ਪ੍ਰੇਰਿਓ ਤੂ ਲਾਗਿ ਪਰਿਓ ਕੁਟੰਬਾਇਲੇ॥ ਜਿਉ ਪੰਖੀ ਇਕਤ੍ਰ ਹੋਇ ਫਿਰਿ ਬਿਛੁਰੈ ਥਿਰੁ ਸੰਗਤਿ ਹਰਿ ਹਰਿ ਧਿਆਇਲੇ ॥੨॥ ਜੈਸੇ ਮੀਨੁ ਰਸਨ ਸਾਦਿ ਬਿਨਸਿਓ ਓਹੁ ਮੂਠੋ ਮੂੜ ਲੋਭਾਇਲੇ॥ ਤੂ ਹੋਆ ਪੰਚ ਵਾਸਿ ਵੈਰੀ ਕੈ ਛੂਟਹਿ ਪਰੁ ਸਰਨਾਇਲੇ॥੩॥ ਹੋਹੁ ਕ੍ਰਿਪਾਲ ਦੀਨ ਦੁਖ ਭੰਜਨ ਸਭਿ ਤੁਮ੍ਹਰੇ ਜੀਅ ਜੰਤਾਇਲੇ॥ ਪਾਵਉ ਦਾਨੁ ਸਦਾ ਦਰਸੁ ਪੇਖਾ ਮਿਲੁ ਨਾਨਕ ਦਾਸ ਦਸਾਇਲੇ॥੪॥੨॥ {{center|ਰਾਗੁ ਗੋਂਡ ਮਹਲਾ ੫ ਚਉਪਦੇ ਘਰੁ ੨ ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ॥}} ਜੀਅ ਪ੍ਰਾਨ ਕੀਏ ਜਿਨਿ ਸਾਜਿ॥ ਮਾਟੀ ਮਹਿ ਜੋਤਿ ਰਖੀ ਨਿਵਾਜਿ॥ ਬਰਤਨ ਕਉ ਸਭੁ ਕਿਛੁ ਭੋਜਨ ਭੋਗਾਇ॥ ਸੋ ਪ੍ਰਭੁ ਤਜਿ ਮੂੜੇ ਕਤ ਜਾਇ॥੧॥ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਕੀ ਲਾਗਉ ਸੇਵ॥ ਗੁਰ ਤੇ ਸੁਝੈ ਨਿਰੰਜਨ ਦੇਵ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਜਿਨਿ ਕੀਏ ਰੰਗ ਅਨਿਕ ਪਰਕਾਰ॥ ਓਪਤਿ ਪਰਲਉ ਨਿਮਖ ਮਝਾਰ॥ ਜਾ ਕੀ ਗਤਿ ਮਿਤਿ ਕਹੀ ਨ ਜਾਇ॥ ਸੋ ਪ੍ਰਭੁ ਮਨ ਮੇਰੇ ਸਦਾ ਧਿਆਇ॥੨॥ ਆਇ ਨ ਜਾਵੈ ਨਿਹਚਲੁ ਧਨੀ॥ ਬੇਅੰਤ ਗੁਨਾ ਤਾ ਕੇ ਕੇਤਕ<noinclude></noinclude> mz8ztu01bl7sdmess54lotq1fkj0nm3 250 21752 223661 52840 2026-06-29T13:16:40Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 223661 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੮੬੩}}</noinclude>ਗਨੀ॥ ਲਾਲ ਨਾਮ ਜਾ ਕੈ ਭਰੇ ਭੰਡਾਰ॥ ਸਗਲ ਘਟਾ ਦੇਵੈ ਆਧਾਰ॥੩॥ ਸਤਿ ਪੁਰਖੁ ਜਾ ਕੋ ਹੈ ਨਾਉ॥ ਮਿਟਹਿ ਕੋਟਿ ਅਘ ਨਿਮਖ ਜਸੁ ਗਾਉ॥ ਬਾਲ ਸਖਾਈ ਭਗਤਨ ਕੋ ਮੀਤ॥ ਪ੍ਰਾਨ ਅਧਾਰ ਨਾਨਕ ਹਿਤ ਚੀਤ॥੪॥੧॥੩॥ ਗੋਂਡ ਮਹਲਾ ੫॥ ਨਾਮ ਸੰਗਿ ਕੀਨੋ ਬਿਉਹਾਰੁ॥ ਨਾਮੋੁ ਹੀ ਇਸੁ ਮਨ ਕਾ ਅਧਾਰੁ॥ ਨਾਮੋ ਹੀ ਚਿਤਿ ਕੀਨੀ ਓਟ॥ ਨਾਮੁ ਜਪਤ ਮਿਟਹਿ ਪਾਪ ਕੋਟਿ॥੧॥ ਰਾਸਿ ਦੀਈ ਹਰਿ ਏਕੋ ਨਾਮੁ॥ ਮਨ ਕਾ ਇਸਟੁ ਗੁਰ ਸੰਗਿ ਧਿਆਨੁ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਨਾਮੁ ਹਮਾਰੇ ਜੀਅ ਕੀ ਰਾਸਿ॥ ਨਾਮੋ ਸੰਗੀ ਜਤ ਕਤ ਜਾਤ॥ ਨਾਮੋ ਹੀ ਮਨਿ ਲਾਗਾ ਮੀਠਾ॥ ਜਲਿ ਥਲਿ ਸਭ ਮਹਿ ਨਾਮੋ ਡੀਠਾ॥੨॥ ਨਾਮੇ ਦਰਗਹ ਮੁਖ ਉਜਲੇ॥ ਨਾਮੇ ਸਗਲੇ ਕੁਲ ਉਧਰੇ॥ ਨਾਮਿ ਹਮਾਰੇ ਕਾਰਜ ਸੀਧ॥ ਨਾਮ ਸੰਗਿ ਇਹੁ ਮਨੂਆ ਗੀਧ॥੩॥ ਨਾਮੇ ਹੀ ਹਮ ਨਿਰਭਉ ਭਏ॥ ਨਾਮੇ ਆਵਨ ਜਾਵਨ ਰਹੇ॥ ਗੁਰਿ ਪੂਰੈ ਮੇਲੇ ਗੁਣਤਾਸ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਸੁਖਿ ਸਹਜਿ ਨਿਵਾਸੁ॥੪॥੨॥੪॥ ਗੋਂਡ ਮਹਲਾ ੫॥ ਨਿਮਾਣੇ ਕਉ ਜੋ ਦੇਤੋ ਮਾਨੁ॥ ਸਗਲ ਭੂਖੇ ਕਉ ਕਰਤਾ ਦਾਨੁ॥ ਗਰਭ ਘੋਰ ਮਹਿ ਰਾਖਨਹਾਰੁ॥ ਤਿਸੁ ਠਾਕੁਰ ਕਉ ਸਦਾ ਨਮਸਕਾਰੁ॥੧॥ ਐਸੋ ਪ੍ਰਭੁ ਮਨ ਮਾਹਿ ਧਿਆਇ॥ ਘਟਿ ਅਵਘਟਿ ਜਤ ਕਤਹਿ ਸਹਾਇ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਰੰਕੁ ਰਾਉ ਜਾ ਕੈ ਏਕ ਸਮਾਨਿ॥ ਕੀਟ ਹਸਤਿ ਸਗਲ ਪੂਰਾਨ॥ ਬੀਓ ਪੂਛਿ ਨ ਮਸਲਤਿ ਧਰੈ॥ ਜੋ ਕਿਛੁ ਕਰੈ ਸੁ ਆਪਹਿ ਕਰੈ॥੨॥ ਜਾ ਕਾ ਅੰਤੁ ਨ ਜਾਨਸਿ ਕੋਇ॥ ਆਪੇ ਆਪਿ ਨਿਰੰਜਨੁ ਸੋਇ॥ ਆਪਿ ਅਕਾਰੁ ਆਪਿ ਨਿਰੰਕਾਰੁ॥ ਘਟ ਘਟ ਘਟਿ ਸਭ ਘਟ ਆਧਾਰੁ॥੩॥ ਨਾਮ ਰੰਗਿ ਭਗਤ ਭਏ ਲਾਲ॥ ਜਸੁ ਕਰਤੇ ਸੰਤ ਸਦਾ ਨਿਹਾਲ॥ ਨਾਮ ਰੰਗਿ ਜਨ ਰਹੇ ਅਘਾਇ॥ ਨਾਨਕ ਤਿਨ ਜਨ ਲਾਗੈ ਪਾਇ॥੪॥੩॥੫॥ ਗੋਂਡ ਮਹਲਾ ੫॥ ਜਾ ਕੈ ਸੰਗਿ ਇਹੁ ਮਨੁ ਨਿਰਮਲੁ॥ ਜਾ ਕੈ ਸੰਗਿ ਹਰਿ ਹਰਿ ਸਿਮਰਨੁ॥ ਜਾ ਕੈ ਸੰਗਿ ਕਿਲਬਿਖ ਹੋਹਿ ਨਾਸ॥ ਜਾ ਕੈ ਸੰਗਿ ਰਿਦੈ ਪਰਗਾਸ॥੧॥ ਸੇ ਸੰਤਨ ਹਰਿ ਕੇ ਮੇਰੇ ਮੀਤ॥ ਕੇਵਲ ਨਾਮੁ ਗਾਈਐ ਜਾ ਕੈ ਨੀਤ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਜਾ ਕੈ ਮੰਤ੍ਰਿ ਹਰਿ ਹਰਿ ਮਨਿ ਵਸੈ॥ ਜਾ ਕੈ ਉਪਦੇਸਿ ਭਰਮੁ ਭਉ ਨਸੈ॥ ਜਾ ਕੈ ਕੀਰਤਿ ਨਿਰਮਲ ਸਾਰ॥ ਜਾ ਕੀ ਰੇਨੁ ਬਾਂਛੈ ਸੰਸਾਰ॥੨॥ ਕੋਟਿ ਪਤਿਤ ਜਾ ਕੈ ਸੰਗਿ ਉਧਾਰ॥ ਏਕੁ ਨਿਰੰਕਾਰੁ ਜਾ ਕੈ ਨਾਮ ਅਧਾਰ॥ ਸਰਬ ਜੀਆਂ ਕਾ ਜਾਨੈ ਭੇਉ॥ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਿਧਾਨ ਨਿਰੰਜਨ ਦੇਉ॥੩॥ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਜਬ ਭਏ ਕ੍ਰਿਪਾਲ॥ ਤਬ ਭੇਟੇ<noinclude></noinclude> g1wj3xq29h7ui8u5h34y7a8m7imonk8 250 21757 223839 52845 2026-06-30T09:33:27Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 223839 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੮੬੪}}</noinclude>ਗੁਰ ਸਾਧ ਦਇਆਲ॥ ਦਿਨੁ ਰੈਣਿ ਨਾਨਕੁ ਨਾਮੁ ਧਿਆਏ॥ ਸੂਖ ਸਹਜ ਆਨੰਦ ਹਰਿ ਨਾਏ॥੪॥੪॥੬॥ ਗੋਂਡ ਮਹਲਾ ੫॥ ਗੁਰ ਕੀ ਮੂਰਤਿ ਮਨ ਮਹਿ ਧਿਆਨੁ॥ ਗੁਰ ਕੈ ਸਬਦਿ ਮੰਤ੍ਰ ਮਨੁ ਮਾਨ॥ ਗੁਰ ਕੇ ਚਰਨ ਰਿਦੈ ਲੈ ਧਾਰਉ॥ ਗੁਰੁ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮੁ ਸਦਾ ਨਮਸਕਾਰਉ॥੧॥ ਮਤ ਕੋ ਭਰਮਿ ਭੁਲੈ ਸੰਸਾਰਿ॥ ਗੁਰ ਬਿਨੁ ਕੋਇ ਨ ਉਤਰਸਿ ਪਾਰਿ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਭੂਲੇ ਕਉ ਗੁਰਿ ਮਾਰਗਿ ਪਾਇਆ॥ ਅਵਰ ਤਿਆਗਿ ਹਰਿ ਭਗਤੀ ਲਾਇਆ॥ ਜਨਮ ਮਰਨ ਕੀ ਤ੍ਰਾਸ ਮਿਟਾਈ॥ ਗੁਰ ਪੂਰੇ ਕੀ ਬੇਅੰਤ ਵਡਾਈ॥੨॥ ਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ਊਰਧ ਕਮਲ ਬਿਗਾਸ॥ ਅੰਧਕਾਰ ਮਹਿ ਭਇਆ ਪ੍ਰਗਾਸ॥ ਜਿਨਿ ਕੀਆ ਸੋ ਗੁਰ ਤੇ ਜਾਨਿਆ॥ ਗੁਰ ਕਿਰਪਾ ਤੇ ਮੁਗਧ ਮਨੁ ਮਾਨਿਆ॥੩॥ ਗੁਰੁ ਕਰਤਾ ਗੁਰੁ ਕਰਣੈ ਜੋਗੁ॥ ਗੁਰੁ ਪਰਮੇਸਰੁ ਹੈ ਭੀ ਹੋਗੁ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਪ੍ਰਭਿ ਇਹੈ ਜਨਾਈ॥ ਬਿਨੁ ਗੁਰ ਮੁਕਤਿ ਨ ਪਾਈਐ ਭਾਈ॥੪॥੫॥੭॥ ਗੋਂਡ ਮਹਲਾ ੫॥ ਗੁਰੂ ਗੁਰੂ ਗੁਰੁ ਕਰਿ ਮਨ ਮੋਰ॥ ਗੁਰੂ ਬਿਨਾ ਮੈ ਨਾਹੀ ਹੋਰ॥ ਗੁਰ ਕੀ ਟੇਕ ਰਹਹੁ ਦਿਨੁ ਰਾਤਿ॥ ਜਾ ਕੀ ਕੋਇ ਨ ਮੇਟੈ ਦਾਤਿ॥੧॥ ਗੁਰੁ ਪਰਮੇਸਰੁ ਏਕੋ ਜਾਣੁ॥ ਜੋ ਤਿਸੁ ਭਾਵੈ ਸੋ ਪਰਵਾਣੁ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਗੁਰ ਚਰਣੀ ਜਾ ਕਾ ਮਨੁ ਲਾਗੈ॥ ਦੂਖੁ ਦਰਦੁ ਭ੍ਰਮੁ ਤਾ ਕਾ ਭਾਗੈ॥ ਗੁਰ ਕੀ ਸੇਵਾ ਪਾਏ ਮਾਨੁ॥ ਗੁਰ ਊਪਰਿ ਸਦਾ ਕੁਰਬਾਨੁ॥੨॥ ਗੁਰ ਕਾ ਦਰਸਨੁ ਦੇਖਿ ਨਿਹਾਲ॥ ਗੁਰ ਕੇ ਸੇਵਕ ਕੀ ਪੂਰਨ ਘਾਲ॥ ਗੁਰ ਕੇ ਸੇਵਕ ਕਉ ਦੁਖੁ ਨ ਬਿਆਪੈ॥ ਗੁਰ ਕਾ ਸੇਵਕੁ ਦਹ ਦਿਸਿ ਜਾਪੈ॥੩॥ ਗੁਰ ਕੀ ਮਹਿਮਾ ਕਥਨੁ ਨ ਜਾਇ॥ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮੁ ਗੁਰੁ ਰਹਿਆ ਸਮਾਇ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਜਾ ਕੇ ਪੂਰੇ ਭਾਗ॥ ਗੁਰ ਚਰਣੀ ਤਾ ਕਾ ਮਨੁ ਲਾਗ॥੪॥੬॥੮॥ ਗੋਂਡ ਮਹਲਾ ੫॥ ਗੁਰੁ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਗੁਰੁ ਗੋਬਿੰਦੁ॥ ਗੁਰੁ ਮੇਰਾ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮੁ ਗੁਰੁ ਭਗਵੰਤੁ॥ ਗੁਰੁ ਮੇਰਾ ਦੇਉ ਅਲਖ ਅਭੇਉ॥ ਸਰਬ ਪੂਜ ਚਰਨ ਗੁਰ ਸੇਉ॥੧॥ ਗੁਰ ਬਿਨੁ ਅਵਰੁ ਨਾਹੀ ਮੈ ਥਾਉ॥ ਅਨਦਿਨੁ ਜਪਉ ਗੁਰੂ ਗੁਰ ਨਾਉ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਗੁਰੁ ਮੇਰਾ ਗਿਆਨੁ ਗੁਰੁ ਰਿਦੈ ਧਿਆਨੁ॥ ਗੁਰੁ ਗੋਪਾਲੁ ਪੁਰਖੁ ਭਗਵਾਨੁ॥ ਗੁਰ ਕੀ ਸਰਣਿ ਰਹਉ ਕਰ ਜੋਰਿ॥ ਗੁਰੂ ਬਿਨਾ ਮੈ ਨਾਹੀ ਹੋਰੁ॥੨॥ ਗੁਰੁ ਬੋਹਿਥੁ ਤਾਰੇ ਭਵ ਪਾਰਿ॥ ਗੁਰ ਸੇਵਾ ਜਮ ਤੇ ਛੁਟਕਾਰਿ॥ ਅੰਧਕਾਰ ਮਹਿ ਗੁਰ ਮੰਤ੍ਰ ਉਜਾਰਾ॥ ਗੁਰ ਕੈ ਸੰਗਿ ਸਗਲ ਨਿਸਤਾਰਾ॥੩॥ ਗੁਰੁ ਪੂਰਾ ਪਾਈਐ ਵਡਭਾਗੀ॥ ਗੁਰ ਕੀ ਸੇਵਾ ਦੂਖੁ ਨ ਲਾਗੀ॥ ਗੁਰ ਕਾ ਸਬਦੁ ਨ ਮੇਟੈ ਕੋਇ॥ ਗੁਰੁ<noinclude></noinclude> awgxt688u9tg1n3coc9m04mjgb22311 250 21762 223840 52850 2026-06-30T09:50:25Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 223840 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੮੬੫}}</noinclude>ਨਾਨਕੁ ਨਾਨਕੁ ਹਰਿ ਸੋਇ॥੪॥੭੯॥ ਗੋਂਡ ਮਹਲਾ ੫॥ ਰਾਮ ਰਾਮ ਸੰਗ ਕਰਿ ਬਿਉਹਾਰ॥ ਰਾਮ ਰਾਮ ਰਾਮ ਪ੍ਰਾਨ ਅਧਾਰ॥ ਰਾਮ ਰਾਮ ਰਾਮ ਕੀਰਤਨੁ ਗਾਇ॥ ਰਮਤ ਰਾਮੁ ਸਭ ਰਹਿਓ ਸਮਾਇ॥੧॥ ਸੰਤ ਜਨਾ ਮਿਲਿ ਬੋਲਹੁ ਰਾਮ॥ ਸਭ ਤੇ ਨਿਰਮਲ ਪੂਰਨ ਕਾਮ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਰਾਮ ਰਾਮ ਧਨੁ ਸੰਚਿ ਭੰਡਾਰ॥ ਰਾਮ ਰਾਮ ਰਾਮ ਕਰਿ ਆਹਾਰ॥ ਰਾਮ ਰਾਮ ਵੀਸਰਿ ਨਹੀ ਜਾਇ॥ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਗੁਰਿ ਦੀਆ ਬਤਾਇ॥੨॥ ਰਾਮ ਰਾਮ ਰਾਮ ਸਦਾ ਸਹਾਇ॥ ਰਾਮ ਰਾਮ ਰਾਮ ਲਿਵ ਲਾਇ॥ ਰਾਮ ਰਾਮ ਜਪਿ ਨਿਰਮਲ ਭਏ॥ ਜਨਮ ਜਨਮ ਕੇ ਕਿਲਬਿਖ ਗਏ॥੩॥ ਰਮਤ ਰਾਮ ਜਨਮ ਮਰਣੁ ਨਿਵਾਰੈ॥ ਉਚਰਤ ਰਾਮ ਭੈ ਪਾਰਿ ਉਤਾਰੈ॥ ਸਭ ਤੇ ਊਚ ਰਾਮ ਪਰਗਾਸ॥ ਨਿਸਿ ਬਾਸੁਰ ਜਪਿ ਨਾਨਕ ਦਾਸ॥੪॥੮॥੧੦॥ ਗੋਂਡ ਮਹਲਾ ੫॥ ਉਨ ਕਉ ਖਸਮਿ ਕੀਨੀ ਠਾਕਹਾਰੇ॥ ਦਾਸ ਸੰਗ ਤੇ ਮਾਰਿ ਬਿਦਾਰੇ॥ ਗੋਬਿੰਦ ਭਗਤ ਕਾ ਮਹਲੁ ਨ ਪਾਇਆ॥ ਰਾਮ ਜਨਾ ਮਿਲਿ ਮੰਗਲੁ ਗਾਇਆ॥੧॥ ਸਗਲ ਸ੍ਰਿਸਟਿ ਕੇ ਪੰਚ ਸਿਕਦਾਰ॥ ਰਾਮ ਭਗਤ ਕੇ ਪਾਨੀਹਾਰ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਜਗਤ ਪਾਸ ਤੇ ਲੇਤੇ ਦਾਨੁ॥ ਗੋਬਿੰਦ ਭਗਤ ਕਉ ਕਰਹਿ ਸਲਾਮੁ॥ ਲੁਟਿ ਲੇਹਿ ਸਾਕਤ ਪਤਿ ਖੋਵਹਿ॥ ਸਾਧ ਜਨਾ ਪਗ ਮਲਿ ਮਲਿ ਧੋਵਹਿ ॥੨॥ ਪੰਚ ਪੂਤ ਜਣੇ ਇਕ ਮਾਇ॥ ਉਤਭੁਜ ਖੇਲੁ ਕਰਿ ਜਗਤ ਵਿਆਇ॥ ਤੀਨਿ ਗੁਣਾ ਕੈ ਸੰਗਿ ਰਚਿ ਰਸੇ॥ ਇਨ ਕਉ ਛੋਡਿ ਊਪਰਿ ਜਨ ਬਸੇ॥੩॥ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਜਨ ਲੀਏ ਛਡਾਇ॥ ਜਿਸ ਕੇ ਸੇ ਤਿਨਿ ਰਖੇ ਹਟਾਇ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਭਗਤਿ ਪ੍ਰਭ ਸਾਰੁ॥ ਬਿਨੁ ਭਗਤੀ ਸਭ ਹੋਇ ਖੁਆਰੁ॥੪॥੯॥੧੧॥ ਗੋਂਡ ਮਹਲਾ ੫॥ ਕਲਿ ਕਲੇਸ ਮਿਟੇ ਹਰਿ ਨਾਇ॥ ਦੁਖ ਬਿਨਸੇ ਸੁਖ ਕੀਨੋ ਠਾਉ॥ ਜਪਿ ਜਪਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮੁ ਅਘਾਏ॥ ਸੰਤ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ਸਗਲ ਫਲ ਪਾਏ॥੧॥ ਰਾਮ ਜਪਤ ਜਨ ਪਾਰਿ ਪਰੇ॥ ਜਨਮ ਜਨਮ ਕੇ ਪਾਪ ਹਰੇ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਗੁਰ ਕੇ ਚਰਨ ਰਿਦੈ ਉਰਿ ਧਾਰੇ॥ ਅਗਨਿ ਸਾਗਰ ਤੇ ਉਤਰੇ ਪਾਰੇ॥ ਜਨਮ ਮਰਣ ਸਭ ਮਿਟੀ ਉਪਾਧਿ॥ ਪ੍ਰਭ ਸਿਉ ਲਾਗੀ ਸਹਜਿ ਸਮਾਧਿ॥੨॥ ਥਾਨ ਥਨੰਤਰਿ ਏਕੋ ਸੁਆਮੀ॥ ਸਗਲ ਘਟਾ ਕਾ ਅੰਤਰਜਾਮੀ॥ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਜਾ ਕਉ ਮਤਿ ਦੇਇ॥ ਆਠ ਪਹਰ ਪ੍ਰਭ ਕਾ ਨਾਉ ਲੇਇ॥੩॥ ਜਾ ਕੈ ਅੰਤਰਿ ਵਸੈ ਪ੍ਰਭੁ ਆਪਿ॥ ਤਾ ਕੈ ਹਿਰਦੈ ਹੋਇ ਪ੍ਰਗਾਸੁ॥ ਭਗਤਿ ਭਾਇ ਹਰਿ ਕੀਰਤਨੁ ਕਰੀਐ॥ ਜਪਿ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮੁ ਨਾਨਕ ਨਿਸਤਰੀਐ॥੪॥੧੦॥੧੨॥ ਗੋਂਡ<noinclude></noinclude> 9snlimtl5vjintvq91pxzdrrvefyam7 250 21767 223841 52855 2026-06-30T10:02:58Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 223841 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੮੬੬}}</noinclude>ਮਹਲਾ ੫॥ ਗੁਰ ਕੇ ਚਰਨ ਕਮਲ ਨਮਸਕਾਰਿ॥ ਕਾਮੁ ਕ੍ਰੋਧੁ ਇਸੁ ਤਨ ਤੇ ਮਾਰਿ॥ ਹੋਇ ਰਹੀਐ ਸਗਲ ਕੀ ਰੀਨਾ॥ ਘਟਿ ਘਟਿ ਰਮਈਆ ਸਭ ਮਹਿ ਚੀਨਾ॥੧॥ ਇਨ ਬਿਧਿ ਰਮਹੁ ਗੋਪਾਲ ਗੋਬਿੰਦੁ॥ ਤਨੁ ਧਨੁ ਪ੍ਰਭ ਕਾ ਪ੍ਰਭ ਕੀ ਜਿੰਦੁ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਆਠ ਪਹਰ ਹਰਿ ਕੇ ਗੁਣ ਗਾਉ॥ ਜੀਅ ਪ੍ਰਾਨ ਕੋ ਇਹੈ ਸੁਆਉ॥ ਤਜਿ ਅਭਿਮਾਨੁ ਜਾਨੁ ਪ੍ਰਭੁ ਸੰਗਿ॥ ਸਾਧ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ਹਰਿ ਸਿਉ ਮਨੁ ਰੰਗਿ॥੨॥ ਜਿਨਿ ਤੂੰ ਕੀਆ ਤਿਸ ਕਉ ਜਾਨੁ॥ ਆਗੈ ਦਰਗਹ ਪਾਵੈ ਮਾਨੁ॥ ਮਨੁ ਤਨੁ ਨਿਰਮਲ ਹੋਇ ਨਿਹਾਲੁ॥ ਰਸਨਾ ਨਾਮੁ ਜਪਤ ਗੋਪਾਲ॥੩॥ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਮੇਰੇ ਦੀਨ ਦਇਆਲਾ॥ ਸਾਧੂ ਕੀ ਮਨੁ ਮੰਗੈ ਰਵਾਲਾ॥ ਹੋਹੁ ਦਇਆਲ ਦੇਹੁ ਪ੍ਰਭੁ ਦਾਨੁ॥ ਨਾਨਕੁ ਜਪਿ ਜੀਵੈ ਪ੍ਰਭ ਨਾਮੁ॥੪॥੧੧॥੧੩॥ ਗੋਂਡ ਮਹਲਾ ੫॥ ਧੂਪ ਦੀਪ ਸੇਵਾ ਗੋਪਾਲ॥ ਅਨਿਕ ਬਾਰ ਬੰਦਨ ਕਰਤਾਰ॥ ਪ੍ਰਭ ਕੀ ਸਰਣਿ ਗਹੀ ਸਭ ਤਿਆਗਿ॥ ਗੁਰ ਸੁਪ੍ਰਸੰਨ ਭਏ ਵਡ ਭਾਗਿ॥੧॥ ਆਠ ਪਹਰ ਗਾਈਐ ਗੋਬਿੰਦੁ॥ ਤਨੁ ਧਨੁ ਪ੍ਰਭ ਕਾ ਪ੍ਰਭ ਕੀ ਜਿੰਦੁ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਹਰਿ ਗੁਣ ਰਮਤ ਭਏ ਆਨੰਦ॥ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਪੂਰਨ ਬਖਸੰਦ॥ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਜਨ ਸੇਵਾ ਲਾਏ॥ ਜਨਮ ਮਰਣ ਦੁਖ ਮੇਟਿ ਮਿਲਾਏ॥੨॥ ਕਰਮ ਧਰਮ ਇਹੁ ਤਤੁ ਗਿਆਨੁ॥ ਸਾਧਸੰਗਿ ਜਪੀਐ ਹਰਿ ਨਾਮੁ॥ ਸਾਗਰ ਤਰਿ ਬੋਹਿਥ ਪ੍ਰਭ ਚਰਣ॥ ਅੰਤਰਜਾਮੀ ਪ੍ਰਭ ਕਾਰਣ ਕਰਣ॥੩॥ ਰਾਖਿ ਲੀਏ ਅਪਨੀ ਕਿਰਪਾ ਧਾਰਿ॥ ਪੰਚ ਦੂਤ ਭਾਗੇ ਬਿਕਰਾਲ॥ ਜੂਐ ਜਨਮੁ ਨ ਕਬਹੂ ਹਾਰਿ॥ ਨਾਨਕ ਕਾ ਅੰਗੁ ਕੀਆ ਕਰਤਾਰਿ ॥੪॥੧੨॥੧੪॥ ਗੋਂਡ ਮਹਲਾ ੫॥ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਸੁਖ ਅਨਦ ਕਰੇਇ॥ ਬਾਲਕ ਰਾਖਿ ਲੀਏ ਗੁਰਦੇਵਿ॥ ਪ੍ਰਭ ਕਿਰਪਾਲ ਦਇਆਲ ਗੋਬਿੰਦ॥ ਜੀਅ ਜੰਤ ਸਗਲੇ ਬਖਸਿੰਦ॥੧॥ ਤੇਰੀ ਸਰਣਿ ਪ੍ਰਭ ਦੀਨ ਦਇਆਲ॥ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਜਪਿ ਸਦਾ ਨਿਹਾਲ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਪ੍ਰਭ ਦਇਆਲ ਦੂਸਰ ਕੋਈ ਨਾਹੀ॥ ਘਟ ਘਟ ਅੰਤਰਿ ਸਰਬ ਸਮਾਹੀ॥ ਅਪਨੇ ਦਾਸ ਕਾ ਹਲਤੁ ਪਲਤੁ ਸਵਾਰੈ॥ ਪਤਿਤ ਪਾਵਨ ਪ੍ਰਭ ਬਿਰਦੁ ਤੁਮ੍ਹਾਰੈ॥੨॥ ਅਉਖਧ ਕੋਟਿ ਸਿਮਰਿ ਗੋਬਿੰਦ॥ ਤੰਤੁ ਮੰਤੁ ਭਜੀਐ ਭਗਵੰਤ॥ ਰੋਗ ਸੋਗ ਮਿਟੇ ਪ੍ਰਭ ਧਿਆਏ॥ ਮਨ ਬਾਂਛਤ ਪੂਰਨ ਫਲ ਪਾਏ॥੩॥ ਕਰਨ ਕਾਰਨ ਸਮਰਥ ਦਇਆਰ॥ ਸਰਬ ਨਿਧਾਨ ਮਹਾ ਬੀਚਾਰ॥ ਨਾਨਕ ਬਖਸਿ ਲੀਏ ਪ੍ਰਭਿ ਆਪਿ॥ ਸਦਾ ਸਦਾ ਏਕੋ ਹਰਿ ਜਾਪਿ॥੪॥੧੩॥੧੫॥ ਗੋਂਡ ਮਹਲਾ ੫॥ ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਜਪਹੁ ਮੇਰੇ<noinclude></noinclude> j8us6qfcxw8jbj2tn5k2jd3cv3x2y9y 250 21772 223842 52860 2026-06-30T10:15:50Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 223842 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੮੬੭}}</noinclude>ਮੀਤ॥ ਨਿਰਮਲ ਹੋਇ ਤੁਮ੍ਹਾਰਾ ਚੀਤ॥ ਮਨ ਤਨ ਕੀ ਸਭ ਮਿਟੈ ਬਲਾਇ॥ ਦੂਖੁ ਅੰਧੇਰਾ ਸਗਲਾ ਜਾਇ॥੧॥ ਹਰਿ ਗੁਣ ਗਾਵਤ ਤਰੀਐ ਸੰਸਾਰੁ॥ ਵਡ ਭਾਗੀ ਪਾਈਐ ਪੁਰਖੁ ਅਪਾਰੁ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਜੋ ਜਨੁ ਕਰੈ ਕੀਰਤਨੁ ਗੋਪਾਲ॥ ਤਿਸ ਕਉ ਪੋਹਿ ਨ ਸਕੈ ਜਮਕਾਲੁ॥ ਜਗ ਮਹਿ ਆਇਆ ਸੋ ਪਰਵਾਣੁ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਅਪਨਾ ਖਸਮੁ ਪਛਾਣੁ॥੨॥ ਹਰਿ ਗੁਣ ਗਾਵੈ ਸੰਤ ਪ੍ਰਸਾਦਿ॥ ਕਾਮ ਕ੍ਰੋਧ ਮਿਟਹਿ ਉਨਮਾਦ॥ ਸਦਾ ਹਜੂਰਿ ਜਾਣੁ ਭਗਵੰਤ॥ ਪੂਰੇ ਗੁਰ ਕਾ ਪੂਰਨ ਮੰਤ॥੩॥ ਹਰਿ ਧਨੁ ਖਾਟਿ ਕੀਏ ਭੰਡਾਰ॥ ਮਿਲਿ ਸਤਿਗੁਰ ਸਭਿ ਕਾਜ ਸਵਾਰ॥ ਹਰਿ ਕੇ ਨਾਮ ਰੰਗ ਸੰਗਿ ਜਾਗਾ॥ ਹਰਿ ਚਰਣੀ ਨਾਨਕ ਮਨੁ ਲਾਗਾ॥੪॥੧੪॥੧੬॥ ਗੋਂਡ ਮਹਲਾ ੫॥ ਭਵ ਸਾਗਰ ਬੋਹਿਥ ਹਰਿ ਚਰਣ॥ ਸਿਮਰਤ ਨਾਮੁ ਨਾਹੀ ਫਿਰਿ ਮਰਣ॥ ਹਰਿ ਗੁਣ ਰਮਤ ਨਾਹੀ ਜਮ ਪੰਥ॥ ਮਹਾ ਬੀਚਾਰ ਪੰਚ ਦੂਤਹ ਮੰਥ॥੧॥ ਤਉ ਸਰਣਾਈ ਪੂਰਨ ਨਾਥ॥ ਜੰਤ ਅਪਨੇ ਕਉ ਦੀਜਹਿ ਹਾਥ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਸਿਮ੍ਰਿਤਿ ਸਾਸਤ੍ਰ ਬੇਦ ਪੁਰਾਣ॥ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਕਾ ਕਰਹਿ ਵਖਿਆਣ॥ ਜੋਗੀ ਜਤੀ ਬੈਸਨੋ ਰਾਮਦਾਸ॥ ਮਿਤਿ ਨਾਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਅਬਿਨਾਸ॥੨॥ ਕਰਣ ਪਲਾਹ ਕਰਹਿ ਸਿਵ ਦੇਵ॥ ਤਿਲੁ ਨਹੀ ਬੂਝਹਿ ਅਲਖ ਅਭੇਵ॥ ਪ੍ਰੇਮ ਭਗਤਿ ਜਿਸੁ ਆਪੇ ਦੇਇ॥ ਜਗ ਮਹਿ ਵਿਰਲੇ ਕੇਈ ਕੇਇ॥੩॥ ਮੋਹਿ ਨਿਰਗੁਣ ਗੁਣੁ ਕਿਛਹੂ ਨਾਹਿ॥ ਸਰਬ ਨਿਧਾਨ ਤੇਰੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਮਾਹਿ॥ ਨਾਨਕੁ ਦੀਨੁ ਜਾਚੈ ਤੇਰੀ ਸੇਵ॥ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਦੀਜੈ ਗੁਰਦੇਵ॥੪॥੧੫॥੧੭॥ ਗੋਂਡ ਮਹਲਾ ੫॥ ਸੰਤ ਕਾ ਲੀਆ ਧਰਤਿ ਬਿਦਾਰਉ॥ ਸੰਤ ਕਾ ਨਿੰਦਕੁ ਅਕਾਸ ਤੇ ਟਾਰਉ॥ ਸੰਤ ਕਉ ਰਾਖਉ ਅਪਨੇ ਜੀਅ ਨਾਲਿ॥ ਸੰਤ ਉਧਾਰਉ ਤਤਖਿਣ ਤਾਲਿ॥੧॥ ਸੋਈ ਸੰਤੁ ਜਿ ਭਾਵੈ ਰਾਮ॥ ਸੰਤ ਗੋਬਿੰਦ ਕੇ ਏਕੈ ਕਾਮ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਸੰਤ ਕੈ ਊਪਰਿ ਦੇਇ ਪ੍ਰਭੁ ਹਾਥ॥ ਸੰਤ ਕੈ ਸੰਗਿ ਬਸੈ ਦਿਨੁ ਰਾਤਿ॥ ਸਾਸਿ ਸਾਸਿ ਸੰਤਹ ਪ੍ਰਤਿਪਾਲਿ॥ ਸੰਤ ਕਾ ਦੋਖੀ ਰਾਜ ਤੇ ਟਾਲਿ॥੨॥ ਸੰਤ ਕੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਹੁ ਨ ਕੋਇ॥ ਜੋ ਨਿੰਦੈ ਤਿਸ ਕਾ ਪਤਨੁ ਹੋਇ॥ ਜਿਸ ਕਉ ਰਾਖੈ ਸਿਰਜਨਹਾਰੁ॥ ਝਖ ਮਾਰਉ ਸਗਲ ਸੰਸਾਰੁ॥੩॥ ਪ੍ਰਭ ਅਪਨੇ ਕਾ ਭਇਆ ਬਿਸਾਸੁ॥ ਜੀਉ ਪਿੰਡੁ ਸਭੁ ਤਿਸ ਕੀ ਰਾਸਿ॥ ਨਾਨਕ ਕਉ ਉਪਜੀ ਪਰਤੀਤਿ॥ ਮਨਮੁਖ ਹਾਰ ਗੁਰਮੁਖ ਸਦ ਜੀਤਿ॥੪॥੧੬॥੧੮॥ ਗੋਂਡ ਮਹਲਾ ੫॥ ਨਾਮੁ ਨਿਰੰਜਨੁ ਨੀਰਿ ਨਰਾਇਣ॥ ਰਸਨਾ ਸਿਮਰਤ ਪਾਪ ਬਿਲਾਇਣ<noinclude></noinclude> qic5lycwnj0sn7a1nh1hm62t1grsy5y 250 22827 223663 223601 2026-06-29T13:30:55Z Rajdeep ghuman 714 /* ਤਸਦੀਕ */ 223663 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Rajdeep ghuman" /></noinclude>{{Block center|<poem>ਜਿਉਂ ਮੀਂਡ ਥਰਕੇ ਖਿਚਿਆਂ {{gap}}ਖਿਚ ਖਾਂ ਮੈਂ ਰੂਹ ਜੋ ਕੰਬੀ,{{bar|1}} ਹੁਸਨਾਂ ਦੇ ਰੰਗ ਲਹਿਰੇ {{gap}}ਰਸਝੂੰਮ ਇਕ ਝੁਮਾਈ, ਪੰਛੀ ਉਡਾਰ<ref>ਉੱਡਰ ਨੂੰ ਤ੍ਯਾਰ ਪੰਛੀ</ref> ਵਾਂਙੂ, {{gap}}ਆਪੇ ਦੇ ਖੰਭ ਫੜਕੇ, ਇਕ ਸ੍ਰੂਰ ਸਿਰ ਨੂੰ ਆਯਾ {{gap}}ਇਕ ਤਾਰ ਸਿਰ ਝੁਮਾਈ! ਪੁਛਿਆ ਅਸਾਂ, "ਹੇ ਸੁਹਣੀ! {{gap}}ਤੂੰ ਆਪ ਸੁੰਦਰਤਾ ਹੈਂ, "ਹੀਰੇ ਜੁਵਾਹਰ ਵਾਂਙੂ {{gap}}ਟਿਕਦੀ ਹੈਂ ਕਿਉਂ ਤੂੰ ਨਾਹੀਂ? "ਪਰਬਤ ਖੜੇ ਸੁਹਾਵੇ {{gap}}ਝੀਲਾਂ ਤੇ ਬਨ ਸਮੁੰਦਰ, "ਕਾਇਮ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੋਭਾ {{gap}}ਦਾਇਮ<ref>ਸਦਾ।</ref> ਰਹੇ ਹੈ ਛਾਈ!" ਬੋਲੀ ਓ ਥਰਥਰਾਂਦੀ {{gap}}ਲਰਜ਼ੇ ਵਜੂਦ<ref>ਕਾਂਬਾ ਹੀ ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਹੋਵੇ।</ref> ਵਾਲੀ:{{bar|1}}</poem>}}{{nop}}<noinclude>{{rule}} {{c|{{bar|1}}੪੦{{bar|1}}}}</noinclude> r5c56cl2j0ks2zbyuc7k5dykczjsiw7 250 22830 223664 57158 2026-06-29T13:50:46Z Rajdeep ghuman 714 /* ਤਸਦੀਕ */ 223664 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Rajdeep ghuman" /></noinclude>{{Block center|<poem>"ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਕੂੰਦ ਦਸ ਤੂੰ {{gap}}ਟਿਕਦੀ ਕਿਵੇਂ ਟਿਕਾਈ? "ਲਸ ਦੇਕੇ ਕਿਰਨ ਸੂਰਜ {{gap}}ਲਰਜ਼ੇ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਜਾਵੇ, "ਸੁਰ ਰਾਗ ਦੀ ਥਰਾਂਦੀ {{gap}}ਕਿਸ ਨੇ ਹੈ ਬੰਨ੍ਹ ਬਹਾਈ? "ਉਲਕਾ<ref>ਅਕਾਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਟੁਟਦੇ ਤੇ ਚਮਕਾਰ ਦੇਂਦੇ ਤਾਰੇ।</ref> ਅਕਾਸ਼ ਲਿਸ਼ਕੇ {{gap}}ਚਮਕਾਰ ਮਾਰ ਖਿਸਕੇ, "ਜੁੱਸਾ ਧਨੁਖ ਅਕਾਸ਼ੀ<ref>ਅਕਾਸ਼ੀ ਪੀਂਘ</ref> {{gap}}ਕਿਸ ਨੇ ਟਿਕਾ ਲਿਆ ਈ? "ਚੰਦੋਂ ਰਿਸ਼ਮ ਜੁ ਤਿਲਕੇ, {{gap}}ਤਾਰ੍ਯੋਂ ਜੁ ਡਲ੍ਹਕ ਪਲਮੇਂ "ਦੇਕੇ ਮਟੱਕਾ ਖਿਸਕੇ, {{gap}}ਟਿਕਦੀ ਨਜ਼ਰ ਨ ਆਈ। "ਚਾਤ੍ਰਿਕ ਦੀ ਪ੍ਯਾਰ ਚਿਤਵਨ, {{gap}}ਕੋਇਲ ਦੀ ਕੂਕ ਕੁਹਣੀ<ref>ਕਲੇਜਾ ਕੁਹ ਸੁਟਣ ਵਾਲੀ।</ref>, "ਗਮਕਾਰ<ref>ਸੰਗੀਤਕ ਥਰਰਾਟ</ref> ਦੇ ਨਸਾਵੇ,{{bar|1}} </poem>}}{{nop}}<noinclude>{{rule}} {{c|{{bar|1}}੪੧{{bar|1}}}}</noinclude> lo3qxl89fbi2jfjw2216wl2to3cbz1i 250 22833 223665 57159 2026-06-29T14:00:18Z Rajdeep ghuman 714 /* ਤਸਦੀਕ */ 223665 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Rajdeep ghuman" /></noinclude>{{Block center|<poem>{{gap}}ਕਾਬੂ ਕਦੋਂ ਹੈ ਆਈ? "ਲਰਜ਼ਾ ਵਤਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ {{gap}}ਲਰਜ਼ਾ ਵਜ਼ੂਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ "ਚੱਕਰ ਅਨੰਤ ਅਟਿਕਵੇਂ {{gap}}ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਾਲ ਪਾਈ, "ਵਿੱਥਾਂ ਅਮਿਣਵੀਆਂ ਵਿਚ, {{gap}}ਸਿਰ ਚੀਰਦੇ ਥਰਾਂਦੇ "ਜਾਂਦੇ ਅਨੰਤ ਚਾਲੀਂ, {{gap}}ਚਮਕਾਂ ਦੇ ਹਨ ਓ ਸਾਈਂ। "ਚਮਕਾਰ ਰੰਗ ਦੇਣਾ, {{gap}}ਰਸ ਝੂੰਮ ਵਿਚ ਝੁਮਾਣਾ, "ਇਕ 'ਜਿੰਦ-ਛੋਹ' ਲਾਣੀ:{{bar|1}} {{gap}}ਅਟਕਣ ਨਹੀਂ ਕਿਥਾਈਂ। "ਲਰਜ਼ਾ ਵਤਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ, {{gap}}ਲਰਜ਼ਾ ਵਜੂਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ "ਰੇਖ਼ਾ ਅਨੰਤ ਅਟਿਕਵੀਂ {{gap}}ਲਰਜ਼ੇ ਦੇ ਮੱਥੇ ਪਾਈ!" </poem>}}{{nop}}<noinclude>{{c|{{bar|1}}੪੨{{bar|1}}}}</noinclude> hzcfusetbcp4j1enqhc4k0cg03wtzq9 250 22836 223668 57160 2026-06-29T14:45:16Z Rajdeep ghuman 714 /* ਤਸਦੀਕ */ 223668 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Rajdeep ghuman" /></noinclude>{{Block center|<poem>{{center|{{xx-larger|'''ਛੁਹ ਗ਼ੈਰੀ।'''}}}} "ਗ਼ੈਰ ਹੱਥ ਨੇ ਕਿਉਂ ਇਹ ਸਿਹਰਾ {{gap}}ਹਾਇ, ਆਣ ਮਿਰੇ ਗਲ ਪਾਇਆ? 'ਛੁਹ ਗ਼ੈਰੀ' ਜਿਉਂ ਵਿਸ ਫਨੀਅਰ ਦੀ, {{gap}}ਇਸ ਅੱਗ ਭਬੂਕਾ ਲਾਇਆ। ਕਰਮੋ ਵੇ! ਇਹ ਤੋੜਾਂ ਸਿਹਰਾ {{gap}}ਅਤੇ ਭੱਠੀ ਦੇ ਵਿਚ ਫੂਕਾਂ, ਛੁਹ ਉਤਰੇ ਮਨ ਠਉਰੇ ਆਵੇ: {{gap}}ਰਹੇ ਸੱਜਣ ਨੈਣ ਸਮਾਇਆ! {{center|{{xx-larger|'''ਕੋਈ ਹਰਿਆ ਬੂਟ ਰਹਿਓ ਰੀ।'''}}}} ਮੀਂਹ ਪੈ ਹਟਿਆਂ ਤਾਰ ਨਾਲ ਇਕ {{gap}}ਤੁਪਕਾ ਸੀ ਲਟਕੰਦਾ, ਡਿਗਦਾ ਜਾਪੇ, ਪਰ ਨਾਂ ਡਿੱਗੇ:{{bar|1}} {{gap}}ਪੁਛਿਆਂ ਰੋਇ ਸੁਣੰਦਾ:{{bar|1}} "ਅਰਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਲੱਖਾਂ ਹੀ ਸਾਥੀ {{gap}}ਕੱਠੇ ਹੋ ਸਾਂ ਆਏ, ਕਿਤ ਵਲ ਲੋਪ ਯਾਰ ਓ ਹੋਏ? {{gap}}ਮੈਂ ਲਾ ਨੀਝ ਤਕੰਦਾ।"</poem>}}{{nop}}<noinclude>{{c|{{bar|1}}੪੩{{bar|1}}}}</noinclude> 3oq7t3u8b7l4btc1axw8zht0dvbni9z 250 22839 223669 57161 2026-06-29T14:56:33Z Rajdeep ghuman 714 /* ਤਸਦੀਕ */ 223669 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Rajdeep ghuman" /></noinclude>{{center|{{xx-larger|'''ਫੁੱਲ ਤੇ ਯੋਗੀ।'''}}}} {{Block center|<poem>ਖਿੜੇ ਫੁਲ ਨੂੰ ਧ੍ਯਾਨੀ ਸੀ ਇਕ {{gap}}ਧਯਾਨ ਨਾਲ ਪ੍ਯਾ ਭਰਦਾ, ਅਸਾਂ ਪੁੱਛਿਆ, "ਜੁੜੇ ਮਨਾਂ! ਤੂੰ, {{gap}}ਕਿਉਂ ਪ੍ਯਾ ਇਸਤੇ ਮਰਦਾ?" ਕਹਿਣ ਲਗਾ: "ਮੈਂ ਸੁਣਨੀਆਂ ਚਾਹਾਂ {{gap}}ਇਸ ਦੇ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ, "ਇਸ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਜੀਭ ਲਾਣ ਦਾ {{gap}}ਜਤਨ ਪਿਆ ਹਾਂ ਕਰਦਾ।" ਯੋਗੀ ਧ੍ਯਾਨ ਧਰੇਂਦਾ ਹੁੱਟਾ {{gap}}ਪਰ ਫੁਲ ਜੀਭ ਨ ਪਾਈ, 'ਜੀਭ-ਚੁੱਪ' ਤਾਂ ਬੋਲ ਰਹੀ ਸੀ {{gap}}ਜੋਗੀ ਨੂੰ ਨ ਦਿਸਾਈ। ਕੂਕ ਕੂਕ ਸੁਹਣਾ ਪ੍ਯਾ ਆਖੇ: {{gap}}"ਤਨ ਮਨ ਮੇਰਾ ਖੇੜਾ, "ਖਿੜਨ ਖਿੜਾਵਨ ਬਾਝੋਂ ਸਾਨੂੰ, {{gap}}ਹੋਰ ਸੁਰਤ ਨਹਿਂ ਕਾਈ।" </poem>}}{{nop}}<noinclude>{{c|{{bar|1}}੪੪{{bar|1}}}}</noinclude> 2zwe5xngl4hdgd7ebyd8sggrvetmbow 250 22842 223670 147047 2026-06-29T16:00:28Z Rajdeep ghuman 714 223670 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>{{c|{{xx-larger|'''ਕੰਡੇ।'''}}}} {{Block center|<poem>ਫੁਲ ਗੁਲਾਬ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਪੁਛਿਆ: ="ਅਵੇ ਕੋਮਲਤਾ ਦੇ ਸਾਈਂ! "ਇਸ ਸੁਣੱਪ, ਇਸ ਸੁਹਲ ਸੁਹਜ ਨੂੰ =ਹੈ ਕਿਉਂ ਕੰਡਿਆਂ ਬਜ ਲਾਈ?" ਮਸਤ ਅਲਸਤੀ ਸੁਰ ਵਿਚ ਸੁਹਣੇ =ਹਸ ਕਿਹਾ: “ਖਬਰ ਨਹੀਂ ਮੈਨੂੰ "{{bar|1}}ਤੋੜ ਨਹੀਂ-ਦੀ ਫੱਟੀ ਭਾਵੇਂ =ਮਿਰੇ ਮੌਲਾ ਨੇ ਲਿਖ ਲਾਈ"। ਸ਼ਿਕਾਰਾ<ref>ਛੋਟੀ ਸੈਰ ਵਾਲੀ ਕਿਸ਼ਤੀ ਨੂੰ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿਚ ਸ਼ਿਕਾਰਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।</ref> ਨੂੰਅਸੀਂ ਸ਼ਿਕਾਰੇ ਹੋ ਗਏ ਤੇਰੇ (ਪਰ) ਬਿਨ ਚ ਪੇ ਬਿਨ ਹਾਥੀ ਕੋਈ ਠਉਰ ਨ ਥਿੱਤਾ, ਸਾਡਾ 'ਮੈਂ' ਤੋਂ ਮੇਂ' ਗਈ ਵਾਦੀ, ਵੇਗ ਵਾਉ ਦੇ ਲਈ ਫਿਰ ਰਹੇ ਏਧਰ, ਓਧਰ ਗੱਭੇ ਸੀ ਨਗਰ ਦੇ ਲਾਗੇ ਦੀ ਕਾਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ । ਮਲਾਹ । ਸਾਫ ਪਾਣੀ ਵਾਲੀ ਝੀਲ । </poem>}}<noinclude>{{c|{{bar|1}}੪੫{{bar|1}}}}</noinclude> jiugerd4oz8rfz9qbijee0a9m6vne7e 250 34027 223674 223596 2026-06-29T16:39:31Z Aman Arora PTL 1841 223674 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Harkawal Benipal" />ਭਾਰਤ ਕਾ ਗੀਤ{{Block center/s}}<poem></noinclude> {{Float right|ਹੀਰਾ ਕੁਦ ਦਾਮੋਦਰ ਕੋਸੀ, ਭਾਖੜਾ ਨੰਗਲ ਕੀ ਸੈਰਾਬੀ।}} ਐਸੀ ਔਰ ਭੀ ਜਗਹ ਕਈ ਹੈਂ, ਜਹਾਂ ਵਸਤੂਏਂ ਬਨੇ ਨਹੀ ਹੈਂ। {{right|ਮਾਲੂਮਾਤ ਨਈ ਈਜਾਦੇਂ, 1ਖੋਜੇਂ ਨਈ ਨਈ ਬੁਨਿਆਦੇਂ।}} ਅਨੁਭਵ ਔਰ ਪ੍ਰਯੋਗ ਨਿਰਾਲੇ, ਨਏ ਸੋ ਨਏ ਕਾਮ ਕੇ ਆਲੇ। {{right|ਟੈਂਕ ਜੀਪ ਟ੍ਰਕ ਮੋਟਰਕਾਰੇਂ, ਕ੍ਰੇਨੋਂ ਇੰਜਨੋਂ ਕੀ ਭਰਮਾਰੇਂ।}} ਜਲ ਜਹਾਜ਼ ਨਵ ਉੜਨ ਖਟੋਲੇ, 2ਆਬਦੋਜ਼ ਜਾਦੂ ਕੇ ਗੋਲੇ। {{right|3ਲੋਕੋਮੋਟਿਵ 4ਵੈਪਨ ਕੈਰੀਅਰਜ਼, 5ਟ੍ਰੇਕਟਰਜ਼ 6ਕਾਮੇਟਸ 7ਫਰਟਿਲਾਈਜ਼ਰਜ਼।}} ਸਰ ਸਾਮਾਨ ਆਲ੍ਹਾ ਸੇ ਆਲਾ, ਧੜਾ ਧੜ ਅਬ ਹੋ ਰਹੇ ਹੈਂ ਪੈਦਾ। {{right|ਭਾਰਤ ਕਾ ਭੰਡਾਰ ਭਰੇ ਹੈ, ਸਭ ਦੁਨੀਆਂ ਕੋ ਦਿਆ ਕਰ ਹੈ।}} 1. ਅਨੁਸੰਧਾਨ 2. Submarine 3. Locomotive. 4. Weapon carriers 5. Tractors 6. Comets 7. Fertilizers. ੭੦<noinclude></poem>{{Block center/e}}</noinclude> iax2wgdeqkop20xlrq2rlab1lxe0exh 250 36171 223826 167703 2026-06-30T07:41:15Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223826 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Block center|<poem>ਰਾਹ ਵਿਚ ਨਦੀਆਂ— ਆਸਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਤੇਜ਼ ਰੁੜ੍ਹਦੀਆਂ ਜਾਣ। ਰਾਹ ਵਿਚ ਪੰਛੀ— ਚਾਵਾਂ ਭਰੇ ਖਲੇਰਨ ਖੰਭ, ਗਾਂਦੇ ਮਿੱਠੇ ਗੀਤ। ਰਾਹ ਵਿਚ ਬ੍ਰਿਛ— ਪਾਣੀਆਂ ਧੋਤੇ, ਹਰੇ ਭਰੇ ਗੁੱਟ, ਮਸਤੀ ਵਿਚ ਝੂਮਨ। ਰਾਹ ਵਿਚ ਬਦਲੀਆਂ— ਧੂਆਂ ਬਨ ਬਨ ਉੱਡਦੀਆਂ ਜਾਣ ਮਾਹੀ ਅਪਨੇ ਦੇ ਦੇਸ। ਦਿਲ ਵਿਚ ਆਸਾਂ ਦਿਲ ਵਿਚ ਗੀਤ ਦਿਲ ਵਿਚ ਮਸਤੀ ਦਿਲ ਵਿਚ ਉਡਾਰੀ ਸਾਰੇ ਤਾਰ ਛਿੜੇ ਹੋਏ ਦਿਲ ਦੇ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਰੋਕ ਲਾਂ ਤੇ ਰੁਕ ਜਾਂ ਆਪ? ਕੀ ਮਕ ਜਾਂ ਆਪ? . </poem>}}<noinclude>{{center|੯੫}}</noinclude> 5a1nejt22ctncr5o6e4oypq3lozu1yb 250 40966 223720 99824 2026-06-30T07:11:05Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223720 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh|੧੪੪|ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਪੱਛਮ|}}</noinclude>{{gap}}ਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਥੋੜੇ ਪੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਪਾਠਕ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਇਹ ਸ਼ੰਕਾ ਫੁਰੇ ਤੇ ਝਟ ਪਟ ਉਹ ਕਹਿ ਉਠੇ ਕਿ "ਲਓ ਜੀ, ਹੁਣ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਭੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਗੈਜੁਏਟ ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ! ਜੇਕਰ ਇਹ ਗਲ ਸਚੀ ਹੈ ਤਾਂ ਫੇਰ ਅਨਪੜ੍ਹਾਂ ਤੇ ਬੀ. ਏ. ਤੋਂ ਘਟ ਪੜ੍ਹੇ ਹੋਇਆਂ ਦੇ ਵਿਆਹਾਂ ਨੂੰ ਕੀ ਕਹਾਂਗੇ?"। ਅਜੇਹੇ ਸਜਣਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿਚ ਅਸੀਂ ਬੇਨਤੀ ਕਰਾਂਗੇ ਕਿ ਸਾਡੀ ਵਿਚਾਰ {{xx-larger|ਆਦਰਸ਼ਕ ਵਿਆਹ}} ਸੰਬੰਧੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਕੇਵਲ ਵਿਆਹ ਸੰਬੰਧੀ ਨਹੀਂ। ਅਨਪੜ੍ਹ ਤੇ ਥੋੜੇ ਪੜ੍ਹੇ ਜੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਭੀ ਤਾਂ ਵਿਆਹ ਹੀ ਕਹਾਂਗੇ ਪ੍ਰੰਤੁ ਉਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ {{xx-larger|ਆਦਰਸ਼ਕ ਵਿਆਹ}} ਨਹੀਂ ਕਹਿ ਸਕਦੇ। ਜੇਕਰ ਇਸ ਗਲ ਵਿਚ ਝੂਠ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਅਜ਼ਮਾ ਕੇ ਦੇਖ ਲਵੋ। ਜੋ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਗੰਭੀਰਤਾ, ਪ੍ਰਸਪਰ ਸਤਿਕਾਰ ਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੂਰੇ ਪੜ੍ਹੇ ਲਿਖੇ ਜਾਂ ਅਨਪੜ੍ਹ ਜੋੜਿਆਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਦੇਖਣ ਦਾ ਅਵਸਰ ਮਿਲੇ ਗਾ ਉਹ ਥੋੜੇ ਪੜ੍ਹੇ ਜਾਂ ਅਨਪੜ੍ਹ ਜੋੜਿਆਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਦੇਖਣਾ ਨਸੀਬ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਤਾਂ ਤੇ {{xx-larger|ਆਦਰਸ਼ਕ ਵਿਆਹ}} ਲਈ ਪੂਰਣ ਵਿਦਿਯਾ ਹੋਣੀ ਇਕ ਅਤਿ ਲੋੜੀਂਦਾ ਗੁਣ ਹੈ। {{gap}}{{xx-larger|ਚੰਗਾ ਘਰਾਣਾ}}:{{bar|3}}ਅਸਾਡੇ ਪੇਂਡੂ ਇਲਾਕੇ ਵਿਚ ਇਹ ਕਹਾਵਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ ਕਿ "ਬਲਦ ਲਈਏ ਲਾਣੇ ਦਾ ਤੇ ਧੀ ਲਈਏ ਘਰਾਣੇ ਦੀ"। ਇਸ ਕਹਾਵਤ ਵਿਚ ਬਹੁਤ<noinclude></noinclude> ji5v2gqe7fohzm8l2d3cqyexkifr1lx 250 40968 223721 99826 2026-06-30T07:11:29Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223721 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh||ਵਿਆਹ|੧੪੫}}</noinclude>ਕੁਝ ਸਚਾਈ ਹੈ। ਆਦਰਸ਼ਕ ਵਿਆਹ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਜੋੜੀ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਸਾਥੀ ਚੰਗੇ ਘਰਾਣਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਹੋਣ। ਸਿਆਣਿਆਂ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ "ਥੰਦੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਦੀ ਥੰਦਿਆਈ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ"। ਭਾਵੇਂ ਕਾਂਗਿਆਰੀ ਵਿਚੇ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਅਜੇਹੀਆਂ ਇੱਕੜ ਦੁੱਕੜ ਹਾਲਤਾਂ ਵਲ ਖਿਆਲ ਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਅਸੀਂ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਇਹ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਚੰਗੇ, ਸੁਚੇ ਅਤੇ ਸਚੇ ਘਰਾਣਿਆਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਚੰਗੇ ਹੀ ਹੋਣਗੇ। ਜਿਸ ਤਰਾਂ ਖਰਬੂਜ਼ੇ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਖਰਬੂਜ਼ਾ ਰੰਗ ਪਕੜਦਾ ਹੈ ਉਸੇ ਤਰਾਂ ਬਾਲ ਭੀ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਤੇ ਆਪ ਤੋਂ ਵਡਿਆਂ ਵਲ ਤਕ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੂਰਨਿਆਂ ਤੇ ਹੀ ਚਲਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਬਚਪਨ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਅਤੇ ਜਵਾਨੀ ਦੇ ਸੁਭਾਵ ਪੂਰਣ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣ ਵੇਲੇ ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦੇ ਘਰਾਣਿਆਂ ਦਾ ਖਾਸ ਖਿਆਲ ਰਖਿਆ ਜਾਵੇ। {{gap}}{{xx-larger|ਦੇਹ ਅਰੋਗਤਾ}}:{{bar|3}}ਇਹ ਗਲ ਸਾਨੂੰ ਬੜੇ ਅਫਸੋਸ ਨਾਲ ਕਹਿਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਅਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਵਿਆਹ ਸਮੇਂ ਲੜਕੇ ਤੇ ਲੜਕੀ ਦੀ ਦੇਹ ਅਰੋਗਤਾ ਸੰਬੰਧੀ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਕੋਈ ਖਾਸ ਪੜਚੋਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਇਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਅਨਗਹਿਲੀ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਫੇਰ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਭੋਗਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਆਮ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿਚ ਤਾਂ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਪੜਚੋਲ ਸੰਗ ਸੰਗਾਈ<noinclude></noinclude> bjir3j4m6tlfvbzmt0j5879pznbqs5l 250 40969 223722 99829 2026-06-30T07:11:45Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223722 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh|੧੪੬ |ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਪੱਛਮ|}}</noinclude>ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਯਾ ਕਦੀ ਇਹ ਭੀ ਖਿਆਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜੇਹਾ ਕਰਨ ਵਿਚ ਦੂਸਰੇ ਖਾਨਦਾਨ ਤੇ ਉਸਦੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਹੱਤਕ ਹੈ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਕਈ ਵਾਰੀ ਇਹ ਭੀ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲਾਲਚ ਦੇ ਵਸ ਪੈਕੇ ਜਾਣ ਬੁਝਕੇ ਆਪਣੇ ਸੁਨੱਖੇ ਤੇ ਦੇਹ ਅਰੋਗ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਇਕ ਕੋਝੇ ਤੇ ਦਾਇਮੀ-ਰੋਗੀ ਨਾਲ ਨਰੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਖਿਆਲ ਵਿਚ ਇਹ ਇਕ ਮਹਾਂ ਬੱਜਰ ਪਾਪ ਹੈ। ਜੋ ਕਿ ਕੋਈ ਆਦਮੀ ਇਸ ਦੁਨੀਆਂ ਤੇ ਕਮਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਧਨ, ਮਾਲ ਜਾਂ ਜਾਇਦਾਦ ਦਾ-ਅਸੀਂ ਕਹਾਂਗੇ ਕਿ ਕਾਰੂੰ ਦੇ ਚਾਲੀ ਗੰਜਾਂ ਦਾ ਭੀ-ਇਕ ਤੁਛ ਲਾਲਚ ਜੀਵਨਕਣੀ ਦੇ ਇਕ ਰੰਚਕ ਮਾਤ੍ਰ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਤੁਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਕੀ ਕੰਮ ਹਨ ਉਹ ਮਹਿਲ ਤੇ ਮਾੜੀਆਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦੇ ਮੂਹੋਂ ਹਰ ਵੇਲੇ ਹਾਏ! ਹਾਏ! ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਆਉਂਦੀ ਹੈ? ਸਾੜ ਸੁਟੀਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਚੰਬੇ, ਕਲੀਆਂ ਤੇ ਗੁਲਾਬ ਅਤੇ ਨਾਨਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਫਲ ਤੇ ਮੇਵੇ ਵਾਲੇ ਬਾਗਾਂ ਨੂੰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਆਪਣਾ ਦਿਲ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮ੍ਰਥਾ ਨਹੀਂ ਰਖਦਾ! ਚੋਰ ਪੈਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਘੋੜੇ ਹਾਥੀਆਂ ਤੇ ਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਦੜ ਦੜਾਉਂਦਾ ਆ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਸਵਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ! {{gap}}ਆਦਰਸ਼ਕ ਵਿਆਹ ਲਈ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਬਣਨ ਵਾਲੀ ਜੋੜੀ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰਾਂ ਪੜਚੋਲਿਆ ਜਾਵੇ। ਹਾਂ! ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੇਹ ਅਰੋਗਤਾ ਸੰਬੰਧੀ ਖੂਬ ਠੋਕ ਵਜਾ ਕੇ ਡਾਕਟਰੀ ਕਰਵਾਈ ਜਾਵੇ ਭਾਵੇਂ ਸਿਵਲ ਸਰਜਨ<noinclude></noinclude> sbdf173wfozxijb1mfx25dzoqi8yjx4 250 40970 223723 99832 2026-06-30T07:12:05Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223723 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh||ਵਿਆਹ |੧੪੭}}</noinclude>ਦੀ ਸੋਲਾਂ ਰੂਪੈ ਫੀਸ ਕਿਉਂ ਨ ਭਰਨੀ ਪਵੇ। ਅਜੇਹਾ ਕਰਨ ਵਿਚ ਨਾ ਕਿਸੇ ਦੀ ਨਿਰਾਦਰੀ ਹੈ ਤੇ ਨ ਹਤਕ। ਸਗਵਾਂ ਦੋਹਾਂ ਧਿਰਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਅਚਨਚੇਤ ਖਤਰਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਦਾ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਸਮਝਦਾਰ ਪੁਰਸ਼ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ। {{gap}}ਡਾਕਟਰੀ ਕਰਵਾਉਣ ਤੇ ਜੇਕਰ ਪਤਾ ਲਗੇ ਕਿ ਮੁੰਡੇ ਜਾਂ ਕੁੜੀ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸਾਧਾਰਣ ਨੁਕਸ ਹੈ ਤਾਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਕਿ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਵਿਚ ਕੋਈ ਖਾਸ ਊਣਤਾਈ ਹੈ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕੋਈ ਖਤਰਨਾਕ ਬੀਮਾਰੀ ਲਗੀ ਹੋਈ ਹੈ ਤਾਂ ਅਜੇਹਾ ਰੋਗ ਸਹੇੜਨੋਂ ਹਰ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਸੰਕੋਚ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਲੋੜ ਇਸ ਗਲ ਦੀ ਹੈ ਕਿ ਵਿਆਹ ਸਮੇਂ ਦੇਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਸਾਥੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪੂਰੇ ਤੌਰ ਤੇ ਅਰੋਗ ਹੋਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਤੇ ਉਹ ਵਿਆਹਤ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਭਲੀ ਪ੍ਰਕਾਰ ਬਸਰ ਕਰ ਸਕਣ। {{gap}}{{xx-larger|ਪ੍ਰਸਪਰ ਵਾਕਫੀਅਤ}}:-ਪੱਛਮੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਗਲ ਬੜੀ ਅਨਹੋਣੀ ਅਤੇ ਅਸਹਿ ਜਾਪਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੇ ਮੁਲਕ ਵਿਚ ਅਨਜਾਣ ਮੁੰਡੇ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਮਸਲੇ ਤੇ ਜਦ ਕਦੀ ਬਹਿਸ ਹੋਈ ਤਾਂ ਅਮ੍ਰੀਕਨ ਮੁੰਡੇ ਕੁੜੀਆਂ ਕਿਸ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਇਹ ਪੁਛਦੇ ਸਨ ਕਿ "ਕੀ ਇਹ ਸਚ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ<noinclude></noinclude> grd5dkb83g47648jg13jte0a7x8nlhn 250 40985 223724 99860 2026-06-30T07:12:25Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223724 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh|੧੪੮|ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਪੱਛਮ |}}</noinclude>ਮੁਲਕ ਵਿਚ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲੇ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਕ ਦੂਸਰੇ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਭੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ?" ਮੈਂ ਇਹ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸਾਡੇ ਵਿਆਹ ਵਿਚ ਸਚ ਮੁਚ ਹੀ ਇਹ ਇਕ ਭਾਰੀ ਊਣਤਾਈ ਹੈ। ਕਿਡਾ ਅਨ੍ਹੇਰ ਹੈ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਸਾਥੀਆਂ ਨੇ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਮੋਢੇ ਨਾਲ ਮੋਢਾ ਡਾਹ ਕੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਤੀਤ ਕਰਨੀ ਹੈ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉੱਕਾ ਹੀ ਕੋਈ ਵਾਕਫੀਅਤ ਨ ਹੋਵੇ! {{gap}}ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਮੁੰਡਿਆਂ ਵਲੋਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪੜ੍ਹੇ ਲਿਖੇ ਮੁੰਡਿਆਂ ਵਲੋਂ, ਇਹ ਇਛਿਆ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣੀ ਅਰੰਭ ਹੋਈ ਹੈ ਕਿ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਸਾਥਣ ਨੂੰ ਦੇਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪੁਰਾਣੇ ਖਿਆਲਾਂ ਦੇ ਆਦਮੀ ਇਸ ਛੋਟੀ ਜਹੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਰਾਈ ਦਾ ਪਹਾੜ ਬਣਾ ਕੇ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬੇਬਸੀ ਨਾਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ:-"ਬਸ, ਬਈ! ਕਲਜੁਗ ਆ ਗਿਆ! ਮੁੰਡੇ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ!! ਦਸੋ, ਭਲੇ ਖਾਨਦਾਨਾਂ ਦੀ ਭਲਿਆਈ ਕਿਥੇ ਰਹੀ!!!"। {{gap}}ਸਾਡੀਆਂ ਲੜਕੀਆਂ ਨੇ ਹਾਲਾਂ ਇਹ ਖਾਹਸ਼ ਦਬਾ ਕੇ ਰਖੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਉਹ ਭੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨਗੀਆਂ। ਬਸ, ਫੇਰ ਤੇ ਸਾਡੇ ਪੁਰਾਣੇ ਖਿਆਲੀਆਂ ਦੇ ਭਾ ਦੀ ਹੇਠਲੀ ਉਤੇ ਆ ਜਾਵੇਗੀ। {{gap}}ਅਸਲ ਗਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਆਦਰਸ਼ਕ ਵਿਆਹ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੋਰ ਝਾਤੀਆਂ ਨਾਲ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ। ਕੀ ਹੋਇਆ ਜੇਕਰ ਲੜਕੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਹੇਲੀ ਦੇ ਪਿਛੋ<noinclude></noinclude> 8olnthatfhhl1cgq2cjqqxwqre1yfu4 250 40986 223725 99861 2026-06-30T07:12:36Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223725 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh||ਵਿਆਹ|੧੪੯}}</noinclude>ਹੀ ਦੂਰੋਂ ਖੜੇ ਲੜਕੇ ਨੂੰ ਜਾਂ ਲੜਕੇ ਨੇ ਇਧਰ ਉਧਰ ਜਾਂਦਿਆਂ ਲੜਕੀ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰੋਂ ਕਢ ਲਿਆ? ਇਸ ਵਿਚ ਕੀ ਸੌਰ ਗਿਆ? ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੀ ਇਕ ਦੂਸਰੇ ਦੀ ਬਾਬਤ ਮਾਲੂਮ ਕਰ ਲਿਆ? ਕੁਝ ਭੀ ਨਹੀਂ। ਤਾਂ ਤੇ ਲੋੜ ਹੈ ਕਿ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲੜਕੇ ਤੇ ਲੜਕੀ ਦੀ ਆਪਸ ਵਿਚ ਪੂਰੀ ਪੂਰੀ ਵਾਕਫੀਅਤ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਾਕਫੀਅਤ ਲਈ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਯੋਗ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪੜ੍ਹੇ ਲਿਖੇ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਕਿਸੇ ਦੀ ਮਾਮੂਲੀ ਝੇਪ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕਦੇ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਲੜਕਾ ਜਾਂ ਲੜਕੀ ਕੋਈ ਖੰਡ ਦੀ ਰਿਉੜੀ ਹੈ ਜੋ ਦੂਸਰਾ ਚੁਕ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਪਾ ਲਵੇਗਾ। ਸਗਵਾਂ ਬਿਲਕੁਲ ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਇਸ ਵਾਕਫੀਅਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮੇ, ਵਿਚ ਇਕ ਦੁਸਰੇ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਖੂਬੀਆਂ ਜਾਂ ਬੁਰਾਈਆਂ ਚੰਗੇ ਮੰਦੇ ਖਿਆਲਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦਾ ਪੂਰਾ ਪੂਰਾ ਇਮਤਹਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। {{gap}}{{xx-larger|ਸੰਮਿਲਤ ਸੁਭਾਵ-}}ਆਦਰਸ਼ਕ ਵਿਆਹ ਲਈ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਸੁਭਾਵ ਇਕ ਦੂਸਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਹੋਣ। ਇਹ ਕਦਾਚਿਤ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਕਿ ਇਕ ਤਾਂ ਹੋਵੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਤੇ ਗੰਭੀਰਤਾ ਦਾ ਪੁੰਜ ਤੇ ਦੁਸਰਾ ਹੋਵੇ ਚਿੜਚੜਾ ਤੇ ਸੜੀਅਲ ਮਿਜ਼ਾਜ। ਜੋੜੀ ਬਨਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੇ ਸੁਭਾਵਾਂ ਵਿਚ ਬਹੁਤਾ ਫਰਕ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ<noinclude></noinclude> j3z7v4rz7pbmfe4ef0rgvqukwhs6es6 250 40987 223726 99865 2026-06-30T07:12:49Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223726 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh|੧੫੦|ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਪੱਛਮ|}}</noinclude>ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਸਾਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਟੀ ਵਿਚ ਰੁਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਬੰਧ ਵਿਚ ਮੈਨੂੰ ਇਕ ਵਾਰ ਸ਼ਿਮਲੇ ਵਿਚ ਦੇਖੀ ਹੋਈ ਹਾਲਤ ਯਾਦ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਕ ਸੜਕ ਉਤੇ ਟੁਰੇ ਪਏ ਜਾਂਦੇ ਸਾਂ ਕਿ ਹੇਠਲੇ ਬੰਗਲੇ ਵਿਚੋਂ ਯਕਾ ਯਕ ਮੈਂ ਮੈਂ, ਤੂੰ ਤੂੰ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਆਈ। ਕੁਝ ਅਗੇ ਹੋਏ ਤਾਂ ਸੜਕ ਉਤੇ ਖਲੋਤੇ ਕਈ ਆਦਮੀ ਹੇਠਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਾਂ ਕਰੀ ਇਸ ਕੋਠੀ ਵਲ ਤਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਹ ਦੇਖਕੇ ਅਸੀਂ ਭੀ ਉਥੇ ਖਲੋ ਗਏ। ਖਲੋ ਕੇ ਕੀ ਦੇਖਿਆ ਤੇ ਸੁਣਿਆ? ਇਕ ਸੂਟਡ ਬੂਟਡ ਨੌਜਵਾਨ ਹਥ ਵਿਚ ਹੈਟ ਫੜੀ ਹੋਈ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵਿਚ ਖਲੋਤਾ ਹੈ ਤੇ ਧੀਮੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ, "ਮੈਂ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ ਤੁਸੀਂ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਅੰਦਰ ਬੈਠ ਜਾਓ। ਮੈਂ ਦਫਤ੍ਰੋਂ ਹੋ ਆਵਾਂ ਫੇਰ ਸਭ ਕੁਝ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।" ਉਧਰ ਅੰਦਰੋਂ ਕੜਕਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਉਤ੍ਰ ਆਇਆ, "ਤੂੰ ਜ਼ਰਾ ਬੂਹਿਓਂ ਬਾਹਰ ਤਾਂ ਹੋ; ਸਭ ਕੁਝ ਪਤਾ ਲਗ ਜਾਵੇਗਾ। ਮੈਂ ਅਗ ਲਾਉਂਦੀ ਹਾਂ ਤੇਰੀਆਂ ਤਸੱਲੀਆਂ ਨੂੰ ਤੇ ਸਾੜਦੀ ਹਾਂ ਤੇਰੇ ਵਾਇਦੇ। ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਕਿ ਅਜੇਹੇ ਘਰ ਵਿਚ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਰਬਾਦ ਕਰਾਂ। ਬਸ, ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਬਸ ਹੀ ਹੋ ਗਈ। ਤੂੰ ਚਲ ਦਫਤ੍ਰ ਨੂੰ ਤੇ ਮੇਰਾ ਰਬ ਵਾਲੀ"। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਸੁਣਕੇ ਬੜੀ ਹੈਰਾਨੀ ਹੋਈ। ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਸੇ ਸਿੱਟੇ ਤੇ ਪੁੱਜੇ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਦੁਖੜੇ ਅਮਿਲਤ ਸੁਭਾਵਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੀ ਹਨ। {{gap}}ਤਾਂ ਤੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਆਦਰਸ਼ਕ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਸਰ<noinclude></noinclude> q60xfzq51qmf5atkmh4bhoafdrugkzq 250 40988 223728 99868 2026-06-30T07:13:16Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223728 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh||ਵਿਆਹ|૧૫૧}}</noinclude>ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਕੱਠੀ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਜੋੜੀ ਨੂੰ ਇਕ ਦੂਸਰੇ ਦੇ ਸੁਭਾਵ ਤੋਂ ਚੰਗੀ ਤਰਾਂ ਵਾਕਫ ਹੋ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਇਕ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰਾਂ ਛਾਨ ਬੀਨ ਕਰ ਲੈਂਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਕਿ ਦੁਸਰੀ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਸੁਭਾਵ ਸਭ ਤਰਾਂ ਉਸਦੇ ਅਨਕੂਲ ਹੈ। ਗਰਮ ਤੇ ਨਰਮ ਸੁਭਾਵਾਂ ਦੇ ਮੇਲ ਹੋਣੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਮਾਮੂਲੀ ਜਹੀ ਊਣਤਾਈ ਦੇ ਕਾਰਣ ਹੋਰ ਸਭ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਜੀਵਨ ਸੂਲਾਂ ਦੀ ਸੇਜ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। {{gap}}{{xxx-larger|ਸਮਾਨ ਰਚੀਆਂ}}- ਆਦਰਸ਼ਕ ਵਿਆਹ ਲਈ ਜਿਥੇ ਸਮਾਨ ਸੁਭਾਵ ਗੱਡੀ ਦੇ ਪਹੀਆਂ ਦਾ ਕੰਮ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਸਮਾਨ ਰੁਚੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਹੀਆਂ ਨੂੰ ਚੋਪੜ ਕੇ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਤੇਲ ਦਾ ਕੰਮ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੀਆਂ ਆਸ਼ਾਵਾਂ, ਸੱਧਰਾਂ ਅਤੇ ਰੀਝਾਂ ਸਭ ਸਮਾਨ ਹੋਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ। ਐਸਾ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਕਿ ਲੜਕੀ ਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਤਾਂ ਹੋਵੇ ਕੋਮਲ ਉਨਰ, ਰਾਗ, ਗਾਉਣ ਤੇ ਹੋਰ ਅਜੇਹੀਆਂ ਸੂਖਮ ਰੁਚੀਆਂ ਵਲ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਾਦੀ ਹੋ ਜਾਵੇ ਜੰਗਲਾਤ ਦੇ ਮਹਿਕਮੇ ਦੇ ਅਫਸਰ ਨਾਲ ਜਿਥੇ ਸਾਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਵਤੀਤ ਕਰਨੀ ਪਵੇ, ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਇਸ ਤਰਾਂ ਉਸ ਲੜਕੇ ਦੀ ਸ਼ਾਦੀ ਜਿਸ ਦੀ ਰੁਚੀ ਫਲਸਫਾਨਾ ਮਸਲਿਆਂ ਦੀ ਵਿਚਾਰ ਵਲ ਲਗੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਜੇਹੀ ਲੜਕੀ ਨਾਲ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਜੋ ਹਰ ਸਮੇਂ ਜਿਸਮਾਨੀ ਆਰਾਇਸ਼ ਵਿਚ<noinclude></noinclude> jm3hnrccatadkv0ecpn9ktenm45aml1 250 40990 223729 99870 2026-06-30T07:13:40Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223729 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh|૧૫ર|ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਪੱਛਮ|}}</noinclude>ਤੇ ਨੱਚ ਟੱਪ ਕੇ ਦਿਨ ਗੁਜ਼ਾਰਨੇ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੋਵੇ। ਦੋਹਾਂ ਸਾਥੀਆਂ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਰੁਚੀਆਂ ਇਕੋ ਜਹੀਆਂ ਹੋਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਕਿ ਇਕ ਦੂਸਰੇ ਦਾ ਹਮਦਰਦ ਤੇ ਮਦਦਗਾਰ ਬਣ ਸਕੇ। ਜੇਕਰ ਅਜੇਹਾ ਜੋੜ ਨ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਗ੍ਰਿਹਸਤ ਦੀ ਗੱਡੀ ਚਲਣੀ ਔਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਗੱਡੀ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸੁਧ ਚਲ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਇਕ ਬਲਦ ਤਾਂ ਪੂਰਬ ਵਲ ਨੂੰ ਖਿੱਚਦਾ ਹੋਵੇ ਤੇ ਦੂਸਰਾ ਤਾਣ ਲਾਵੇ ਪੱਛਮ ਵਲ ਨੂੰ। {{gap}}{{xx-larger|ਉਚਾ ਆਚਰਣ}}-ਮਨੁੱਖਾ ਜੀਵਨ ਤਦ ਹੀ ਸਤਿਕਾਰ ਯੋਗ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੇਕਰ ਬੰਦੇ ਦਾ ਆਚਰਣ ਉਚ ਦਰਜੇ ਦਾ ਹੋਵੇ, ਖਾਸ ਕਰ ਕੇ ਆਦਰਸ਼ਕ ਵਿਆਹ ਦੀ ਤਾਂ ਉੱਚਾ ਆਚਰਣ ਉਹ ਪੱਕੀ ਨੀਂਹ ਹੈ ਜਿਸ ਤੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮਕਾਨ ਤੇ ਮਕਾਨਾਂ ਤੇ ਚੁਬਾਰੇ ਪੈਣੇ ਹਨ। ਤਾਂ ਤੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਆਦਰਸ਼ਕ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦਾ ਆਚਰਣ ਬਹੁਤ ਉੱਚੇ ਦਰਜੇ ਦਾ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਤੁਛ ਗਿਰਾਵਟਾਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਦੀ ਭੀ ਨ ਬਣ ਸਕਣ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੇ ਪੂਰਾ ਕਾਬੂ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਦਿਲਾਂ ਦੀਆਂ ਵਾਗਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਥ ਵਿਚ ਹੋਣ ਤਾਂ ਕਿ ਜਿਸ ਪਾਸੇ ਮਰਜ਼ੀ ਹੈ ਉਹ ਦਿਲ ਨੂੰ ਮੋੜੀ ਫਿਰਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਹਰ ਇਕ ਛਾਤੀ ਤੇ ਹੱਥ ਰਖਕੇ ਮਾਣ ਨਾਲ ਇਹ ਕਹਿ ਸਕੇ ਕਿ "I am master of myself and the captain of my soul" ( ਮੈਂ ਆਪਣੇ<noinclude></noinclude> rg591e89q39e5jd46h2tim2plweyemp 250 40992 223730 99874 2026-06-30T07:13:53Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223730 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh||ਵਿਆਹ|੧੫੩}}</noinclude>ਆਪ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਰੂਹ ਰੂਪੀ ਕਿਸ਼ਤੀ ਦਾ ਸਲਾਹ ਹਾਂ)। ਅਜੇਹੇ ਉਚੇ ਆਚਰਣ ਵਾਲੀਆਂ ਜੋੜੀਆਂ ਜਗ ਵਿਚ ਜਸ ਖਟਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ, ਘਰ ਸ੍ਵਰਗ ਦਾ ਨਜ਼ਾਰਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਚੋਬਦਾਰੀ ਦੇਵਤੇ ਪਏ ਕਰਦੇ ਹਨ। {{gap}}ਇਨਸਾਨੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਚ ਉੱਚੇ ਆਚਰਣ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਉਸ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਕਹਾਵਤ ਤੋਂ ਭਲੀ ਪ੍ਰਕਾਰ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ "ਜੇਕਰ ਆਦਮੀ ਦੀ ਦੌਲਤ ਖੁਸ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਸਮਝੋ ਕ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਵਿਗੜਿਆ; ਜੇਕਰ ਸੇਹਤ ਖੋਈ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਮੰਨੋ ਕਿ ਕੁਝ ਘਾਟਾ ਪੈ ਗਿਆ ਹੈ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਜੇਕਰ ਆਦਮੀ ਚਾਲਚਲਨ ਖੋ ਬੈਠੇ ਤਾਂ ਸਮਝੋ ਕਿ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਦੇ ਬੈਠਾ"। ਸੋ, ਇਸ ਉਚ ਆਚਰਣ ਜੇਹੀ ਅਮੋਲਕ ਵਸਤੂ ਨੂੰ ਹੱਥੋਂ ਕਦਾਚਿਤ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਅਤੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਆਦਰਸ਼ਕ ਵਿਆਹ ਦਾ ਤਾਂ ਇਹ ਇਕ ਅਤਿ ਜ਼ਰੂਰੀ ਅੰਗ ਹੈ। {{gap}}{{xx-larger|ਪ੍ਰਸਪਰ ਪ੍ਰੇਮ:-}}ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਭਾਵੇਂ ਇਨਸਾਨੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਹਰ ਇਕ ਪਹਿਲੂ ਪ੍ਰੇਮ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਬੜਾ ਸੱਖਣਾ ਜਿਹਾ ਜਾਪਦਾ ਹੈ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਵਿਆਹ, ਅਤੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਇਕ ਆਦਰਸ਼ਕ ਵਿਆਹ, ਤਾਂ ਪ੍ਰੇਮ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੁਝ ਅਰਥ ਹੀ ਨਹੀਂ ਰਖਦਾ। ਆਦਰਸ਼ਕ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲੀ ਜੋੜੀ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਪਰ ਪ੍ਰੇਮ ਕੁੱਟ ਕੁੱਟ ਕੇ<noinclude></noinclude> 32g9wydf43iepwulx7pe4vqx9tf7guh 250 41002 223731 99884 2026-06-30T07:14:05Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223731 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh|੧੫੪|ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਪੱਛਮ|}}</noinclude>ਭਰਿਆ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਮਾਨੋ ਇਉਂ ਜਾਪੇ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਹੀ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਪ੍ਰੰਤੂ ਇਹ ਪ੍ਰੇਮ ਕੀ ਹੋਵੇ? {{gap}}ਪ੍ਰਸਪਰ ਪ੍ਰੇਮ ਇਕ ਦੂਸਰੇ ਦੀ ਜਸਮਾਨੀ ਬਨਾਵਟ, ਰੰਗ ਰੂਪ ਜਾਂ ਓਪਰੀ ਓਪਰੀ ਚੋਪੜਾ ਚਾਪੜੀ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਬਲਕਿ ਇਸ ਸਚੇ ਤੇ ਸੁਚੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਨੀਂਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਦੀਵੀ ਗੁਣਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਵਿਤ੍ਰ ਸੱਧਰਾਂ ਤੇ ਆਸ਼ਨਾਵਾਂ ਤੇ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਜੋ ਮਨੁਖਾ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਵਿਤ੍ਰ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਮਿਟੀ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਪੇਮ ਬੂਟਾ ਕਦੀ ਮੁਰਝਾਵੇਗਾ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ ਵਿਆਹਤ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਰੂਪੀ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਸੇਂਚਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਇਹ ਦਿਨੋਂ ਦਿਨ ਵਧੇਗਾ, ਫੁਲੇਗਾ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਤ, ਭਿੰਨੇ ਫਲ ਲਗ ਕੇ ਫਲੇਗਾ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਜੇਕਰ ਇਹ ਪ੍ਰੇਮ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੰਗ, ਨਕਸ਼ਾਂ ਦੀ ਨੁਹਾਰ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਤੇ ਹੀ ਨਿਰਭਰ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਸਦਾ ਸਾਥ ਨਹੀਂ ਦੇਵੇਗਾ, ਥੋੜੇ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਇਹ ਪ੍ਰੇਮ ਬੂਟਾ ਮੁਰਝਾ ਜਾਵੇਗਾ ਤੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਰਕ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਇਕ ਬੇ ਸੁਆਦੀ ਤੇ ਡਰਾਉਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਣ ਜਾਵੇਗੀ। {{gap}}ਅਸੀਂ ਇਸ ਗਲ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਉਣਾ ਉਚਿਤ ਸਮਝਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਆਦਰਸ਼ਕ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਇਹ ਮੁਢਲਾ ਫਰਜ਼ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਕ ਦੂਸਰੇ ਨੂੰ, ਅਰਥਾਤ ਇਕ ਦੂਸਰੇ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਔਗਣਾਂ ਨੂੰ, ਠੋਕ ਵਜਾ ਕੇ ਤੇ<noinclude></noinclude> q7lgsbd085modb8axcm3tfvd1eeec43 250 41003 223732 99889 2026-06-30T07:14:20Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223732 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh||ਵਿਆਹ|૧પપ}}</noinclude>ਨਿਰਪੱਖ ਹੋ ਕੇ ਪੜਚੋਲਣ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਹੋਂਦ ਤੇ ਪ੍ਰਸਪਰ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰਖਣ ਕਿਉਂਕਿ ਅਜੇਹਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਇਨਸਾਨੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਇਨਸਾਨੀ ਮਿਆਰ ਤੇ ਬਸਰ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇਗੀ। ਕਵੀ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਚਨਾਂ ਵਿਚ ਕਿ "ਸੀਰਤ ਕੇ ਹਮ ਗੁਲਾਮ ਹੈਂ ਸੁਰਤ ਹੂਈ ਤੋ ਕਿਆ, ਸੁਰਖ ਓ ਸਫੈਦ ਮਿਟੀ ਕੀ ਮੂਰਤ ਹੁਈ ਤੋ ਕਿਆ", ਸਚਾਈ ਕੁੱਟ ਕੁੱਟ ਕੇ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ। {{gap}}{{xx-larger|ਲਾਲਚ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ-}}ਇਹ ਗਲ ਕਹਿਣ ਦੀ ਉਕਾ ਹੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਜਾਪਦੀ ਕਿ ਆਦਰਸ਼ਕ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਭੀ ਲਾਲਚ ਦੀ ਕਣੀ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਧਨ, ਮਾਲ, ਦੌਲਤ ਜਾਂ ਜ਼ਮੀਨ, ਮਕਾਨਾਂ ਆਦਿ ਦੇ ਲਾਲਚ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਕਰਵਾਇਆ ਵਿਆਹ ਆਦਰਸ਼ਕ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਕਹਾ ਸਕਦਾ ਅਤੇ ਨਾਂ ਹੀ ਅਜੇਹੇ ਵਿਆਹ ਵਿਚ ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜੋ ਆਦਰਸ਼ਕ ਵਿਆਹ ਵਿਚ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਆਦਮੀ ਦੀ ਤਬੀਅਤ ਹੀ ਲਾਲਚੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਇਹੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਲਾਲਚ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਸੰਬੰਧੀ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਬਹੁਤੇ ਸ਼ੁਭ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਸਾਥੀ ਢੂੰਡਿਆਂ ਜਾਵੇ। ਦੁਨਿਆਵੀ ਲਾਲਚਾਂ ਦੇ ਫੰਦੇ ਵਿਚ ਫਸਕੇ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਨੂੰ ਕੰਡਿਆਂ ਤੇ ਕਦਾਚਿਤ ਨਹੀਂ ਪਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। {{gap}}ਮੁਕਦੀ ਗਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਦੁਨਿਆਵੀ ਲਾਲਚ<noinclude></noinclude> d3r9bxh5xnvtpd20b0qhip4uue1kodt 250 41008 223733 99893 2026-06-30T07:14:33Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223733 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh|੧੫੬|ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਪੱਛਮ|}}</noinclude>ਅਤੇ ਆਦਰਸ਼ਕ ਵਿਆਹ ਦੋ ਮੁਤਜ਼ਾਦ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹਨ। ਜਿਥੇ ਲਾਲਚ ਹੈ ਉਥੇ ਆਦਰਸ਼ਕ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਅਤੇ ਜਿਥੇ ਆਦਰਸ਼ਕ ਵਿਆਹ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਉਥੇ ਲਾਲਚ ਦੀ ਬੂ ਤਕ ਭੀ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕਦੀ। {{gap}}{{xx-larger|ਆਰਥਕ ਸ੍ਵਤੰਤ੍ਰਤਾ:-}}ਆਦਰਸ਼ਕ ਵਿਆਹ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਜੋੜੀ ਆਰਥਕ ਤੌਰ ਤੇ ਬਿਲਕੁਲ ਸ੍ਹਵਤੰਤ੍ਰ ਹੋਵੇ। ਇਸਦਾ ਭਾਵ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਲੜਕੇ ਲਈ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉਤਨੀ ਦੇਰ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣ ਦਾ ਖਿਆਲ ਤਕ ਭੀ ਨ ਕਰੇ ਜਦ ਤਕ ਉਹ ਆਪਣੀ ਕਮਾਈ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਆਮਦਨ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਸਾਥਣ ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਬਚਿਆ ਨੂੰ ਘਟ ਤੋਂ ਘਟ ਸਭਯ-ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀਆਂ ਮੁਢਲੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰੀਅਤ ਪ੍ਰਪਤ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦਾ। ਉਸ ਵਿਆਹੁਤ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਚ ਕੋਈ ਮੌਜ ਨਹੀਂ ਜਿਥੇ ਹਰ ਇਕ ਪੈਸਾ ਖਰਚਣ ਲਈ ਪਿਤਾ ਜੀ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਂ ਹੀ ਕਿਸੇ ਹੋਣਹਾਰ ਸਪੁਤ੍ਰ ਦਾ ਇਹ ਧਰਮ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਤੇ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਅਯੋਗ ਬੋਝ ਬਣੇ। {{gap}}ਇਸ ਸੰਬੰਧ ਵਿਚ ਇਕ ਦਿਲਚਸਪ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਵਰਤਮਾਨ ਜਹੇ ਬੇਕਾਰੀ ਦੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਵਿਚ ਕੀ ਇਹ ਉਚਿਤ ਨਹੀਂ ਕਿ ਜੇਕਰ ਲੜਕਾ ਆਪ ਬੇਕਾਰੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਕੁਝ ਦੇਰ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀ ਪੂਰੀ ਆਮਦਨ ਨਹੀਂ<noinclude></noinclude> cpeaaujyxbwrqgj2gbhnhnv1i1nqrxq 250 41014 223734 99899 2026-06-30T07:14:50Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223734 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh||ਵਿਆਹ|੧੫੭}}</noinclude>ਕਮਾ ਸਕਦਾ ਅਤੇ ਲੜਕੀ ਟ੍ਰੇਂਡ ਗ੍ਰੈਜੁਏਟ, ਡਾਕਟਰ ਜਾਂ ਨਰਸ ਹੋਣ ਦੀ ਹੈਸੀਅਤ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਬਣਨ ਵਾਲੀ ਛੋਟੀ ਜਹੀ ਟੱਬਰੀ ਦੇ ਘਾਟੇ ਨੂੰ ਕਮਾਈ ਕਰ ਕੇ ਪੂਰਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਦੋਵੇਂ, ਹੋਰ ਸਭ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਨਿਪੰਨ, ਸਾਥੀ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲੈਣ? ਪੱਛਮੀ ਦੇਸਾਂ ਵਿਚ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਅਜੇਹਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਦੇਸ ਵਿਚ ਭੀ ਟਾਂਵੀਆਂ ਟਾਂਵੀਆਂ ਮਸਾਲਾਂ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਮਿਲ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਜੇਹਾ ਕਰਨ ਵਿਚ ਕੋਈ ਨੁਕਸ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਨਾਂ ਹੀ ਕੋਈ ਐਬ ਹੈ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਇਹ ਮੰਨਣਾ ਪਵੇਗਾ ਕਿ ਅਜੇਹੀ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਆਦਮੀ ਦਾ ਉਹ ਸ੍ਵੈ ਮਾਨ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਜਿਸ ਦਾ ਕਿ ਉਹ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੈ। {{gap}}ਸੋ, ਇਹ ਹਨ ਗੁਣ ਜੋ ਆਦਰਸ਼ਕ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਗਲ ਵਖਰੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਘਸਵੱਟੀ ਦੀ ਪਰਖ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਡੇ ਮੁਲਕ ਵਿਚ ਕਿਤਨੇ ਆਦਰਸ਼ਕ ਵਿਆਹ ਮਿਲਣਗੇ? ਅਸੀਂ ਮੰਨਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਬਹੁਤ ਥੋੜੇ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਅਜੇਹੇ ਵਿਆਹਾਂ ਦੀ ਬਹੁਲਤਾ ਨ ਹੋਣੀ ਇਸ ਗਲ ਦਾ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਅਸਲੀ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਤੋਂ ਗਿਰ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ । "ਜਗ ਮਹਿ ਉਤਮ ਕਾਢੀਏ, ਵਿਰਲੇ ਕੇਈ ਕੇ"। ਸਾਡਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਜ਼ਰੂਰ ਉੱਚਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤੇ ਅਪੜਨ ਲਈ ਹਰ ਇਕ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਪੂਰਾ ਤਾਣ ਲਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ । ਹਰ ਇਕ ਸਭਯ ਮਾਪੇ ਦਾ ਇਹ ਮੁਢਲਾ<noinclude></noinclude> al3x9z64ol5pa2w7ilozcuhaep57ykh 250 41019 223735 99914 2026-06-30T07:15:05Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223735 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh|੧੫੮|ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਪੱਛਮ|}}</noinclude>ਫਰਜ਼ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਬੱਚੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਲਾਇਕ ਬਨਾਉਣ ਕਿ ਉਹ ਆਦਰਸ਼ਕ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੋ ਜਾਣ। {{gap}}ਇਸ ਕਾਂਡ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਸੀਂ ਇਕ ਦੋ ਹੋਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਸੰਬੰਧੀ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ। ਉਹ ਇਹ ਹਨ:-ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣ ਵਿਚ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਸਲਾਹ; ਵਿਆਹ ਦੀ ਰਸਮ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ। ਇਹ ਕਾਂਡ ਅਗੇ ਹੀ ਲੋੜ ਤੋਂ ਬਹੁਤਾ ਲੰਬਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਾਮਲਿਆਂ ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਬਹੁਤ ਸੰਖੇਪ ਤੌਰ ਤੇ ਹੀ ਕਰਾਂਗੇ। {{gap}}ਪਹਿਲੀ ਗਲ ਸੰਬੰਧੀ ਕੇਵਲ ਇਤਨਾ ਕਹਿਣਾ ਕਾਫੀ ਹੈ ਕਿ ਯੋਗ ਇਹੀ ਹੈ ਕਿ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣ ਵਿਚ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਈ ਜਾਵੇ; ਸਲਾਹ ਹੀ ਨ ਲਈ ਜਾਵੇ ਬਲਕਿ ਇਸ ਸਲਾਹ ਨੂੰ ਵਾਹ ਲਗਦੀ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਜਾਵੇ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮਾਪੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਕਰ ਕੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਲਿਆ ਹੈ, ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲੋੜੀਂਦੇ ਹੁਨਰ ਸਿਖਾਏ ਹਨ ਇਸ ਅਹਿਮ ਮਾਮਲੇ ਸੰਬੰਧੀ ਸਲਾਹ ਦੇਣ ਲਗਿਆਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਭਵਿੱਖਤ ਸੁਖ ਤੇ ਆਰਾਮ ਨੂੰ ਕਦੀ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਓਹਲੇ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਬਿਲਕੁਲ ਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ ਨਾ ਤਜ਼ਰਬਾਕਾਰੀ ਤੇ ਜੁਵਾ ਅਵਸਥਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਬੱਚੇ ਕਈ ਗਲਾਂ ਵਿਚ ਕੋਤਾਹੀ ਕਰ ਜਾਣ ਜਾਂ ਧੋਖਾ ਖਾ ਜਾਣ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇਖੀ ਹੋਈ ਹੈ,<noinclude></noinclude> 1w6rmg6eknq2sj1kutphw9icgmt22n5 250 41020 223736 99915 2026-06-30T07:15:20Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223736 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh||ਵਿਆਹ|੧੫੯}}</noinclude>ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਪਾਪੜ ਵੇਲੇ ਹਨ, ਕਈ ਔਕੜਾਂ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਈ ਟੋਇਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾ ਭੀ ਕੀਤਾ ਤੇ ਕਦੀਆਂ ਵਿਚ ਬਚਾ ਕਰਦੇ ਕਰਦੇ ਗਿਰ ਭੀ ਗਏ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਸ ਅਣਮੁੱਲ ਤਜਰਬੇ ਤੋਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਲਾਭ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰੰਤੂ ਅਸੀਂ ਇਹ ਚਿਤਾਵਨੀ ਕਰਵਾਏ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦੇ ਕਿ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣ ਜਾਂ ਨਾ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਅਖੀਰੀ ਜ਼ੁਮੇਵਾਰੀ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਹੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਸਿੱਟਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਵਿਆਹ ਵਿਚ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਫਰਜ਼ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਤਜਰਬੇ ਤੋਂ ਲਾਭ ਉਠਾਉਣ; ਪ੍ਰੰਤੂ ਜੇਕਰ ਚਾਰੇ ਬੰਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਅਨਕੂਲ ਅਤੇ ਯੋਗ ਨ ਜਾਪੇ ਤਾਂ ਇਸ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਜ਼ੁਮੇਵਾਰੀ ਤੇ ਛਾਲ ਮਾਰ ਦੇਣ। {{gap}}ਵਿਆਹ ਦੀ ਰਸਮ ਜਿਥੋਂ ਤਕ ਹੋ ਸਕੇ ਸਾਦਾ ਤੋਂ ਸਾਦਾ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਕਿ ਇਹ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਮੌਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਇਸ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਕੋਈ ਹੱਦ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਖੁਸ਼ੀ ਭੀ ਮਨਾਈ ਜਾਵੇ ਪਰ ਇਸ ਤੇ ਖਰਚ ਇਤਨਾ ਨ ਹੋਵੇ ਜੋ ਭਵਿੱਖਤ ਕਰਜ਼ੇ ਦੀ ਨੀਂਹ ਬੰਨ੍ਹ ਦੇਵੇ। {{gap}}ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਇਸ ਸਵਾਲ ਵਲ ਆਉਂਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਕੀ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਇਕ ਲੜਕਾ ਜਾਂ ਹਰ<noinclude></noinclude> 7n3o8umdbwv22fsnnjv72bebb2agi7s 250 41022 223737 99918 2026-06-30T07:15:38Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223737 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh|੧੬੦|ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਪੱਛਮ|}}</noinclude>ਇਕ ਲੜਕੀ ਵਿਆਹ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰਾਵੇ? ਇਸ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਦਾ ਸਾਧਾਰਣ ਉਤ੍ਰ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਗਲ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਿ ਲੜਕੇ ਜਾਂ ਲੜਕੀ ਨੇ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਹਥ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮਾਪਿਆਂ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦਾ ਇਹ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣ ਜਾਂ ਨ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰਨ। ਮਾਪਿਆਂ ਦਾ ਫਰਜ਼ ਕੇਵਲ ਬਚਿਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਿਤਪਾਲ ਕਰਨੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦਿਆ ਦੇਣ ਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਤੋਂ ਉਪ੍ਰੰਤ ਬਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰਣ ਆਜ਼ਾਦੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਤਰਾਂ ਉਹ ਚਾਹੁਣ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਵਤੀਤ ਕਰਨ। {{gap}}ਪੱਛਮੀਂ ਦੇਸਾਂ ਵਿਚ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਆਦਮੀ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਏ ਹੁੰਦੇ ਅਤੇ ਨਾਂਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਅਮ੍ਰੀਕਾ ਵਿਚ ਕਈ ਅਜੇਹੇ ਆਦਮੀ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇਖੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਇਸ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਹ ਵਿਆਹਤ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀਆਂ ਜੁਮੇਵਾਰੀਆਂ ਨਹੀਂ ਸੰਭਾਲ ਸਕਦੇ ਸਨ, ਬਲਕਿ ਕੇਵਲ ਇਸ ਲਈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿਚ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਕਿ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਕੇ ਬੱਚੇ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਹੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਪੁਰਸ਼ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮੁਖ ਤੇ ਵਡਾ ਧਰਮ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਭੀ<noinclude></noinclude> 18h7whgqbd0qf18o8o1w1p6qwdng1u9 250 41023 223738 99920 2026-06-30T07:15:51Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223738 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh||ਵਿਆਹ|੧੬੧}}</noinclude>ਵਤੀਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਵੈਸੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਰਦ ਔਰਤਾਂ ਵਿਚ ਮੈਂ ਅਜੇਹੇ ਦੇਖੇ ਹਨ ਜੋ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਨ, ਡਾਕਟਰ ਸਨ, ਵਕੀਲ ਸਨ ਜਾਂ ਜੱਜ ਸਨ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨ ਗ੍ਹਹਿਸਤੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਕਾਫੀ ਸੀ, ਪ੍ਰੰਤੁ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਏ ਸਨ ਅਤੇ ਇਹ ਕੇਵਲ ਉਪ੍ਰੋਕਤ ਕਾਰਨ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ। {{gap}}ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਖਿਆਲ ਹੈ ਕਿ ਪੱਛਮ ਵਿਚ ਇਸਤ੍ਰੀ-ਪੁਰਸ਼ ਦੇ ਤੁਅੱਲਕਾਤ ਕਾਫੀ ਢਿੱਲੇ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਹ ਲੋਕ ਸ਼ਾਦੀ ਦੇ ਇਤਨੇ ਚਾਹਵਾਨ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼ਾਦੀ ਕਰਵਾਉਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਭੀ ਕਾਮ-ਚੇਸ਼ਟਾ ਪੂਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਇਸ ਗਲ ਵਿਚ ਕਾਫੀ ਸਚਾਈ ਹੈ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਇਹ ਗਲ ਸੌ ਫੀ ਸਦੀ ਠੀਕ ਨਹੀਂ। ਪੱਛਮ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਮਰਦ ਔਰਤਾਂ ਆਚਰਣ ਤੋਂ ਗਿਰੇ ਹੋਏ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਖਾਸ ਕਰ ਕੇ ਇਹ ਗਲ ਦਾਹਵੇ ਨਾਲ ਕਹੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਇਸਤ੍ਰੀ ਜਾਂ ਪੁਰਸ਼ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਬਹੁਤੀ ਗਿਣਤੀ ਸਚੇ ਤੇ ਸੁਚਿਆਂ ਦੀ ਹੈ। {{gap}}ਅਸਾਡੇ ਦੇਸ ਵਿਚ ਭੀ ਕਈ ਮਿਸਾਲਾਂ ਅਜੇਹੇ ਆਦਮੀ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਮਿਲ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਔਲਾਦ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਥਾਂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਰਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀਆਂ ਆਮ ਜਨਤਾ ਦੇ ਲਾਭ ਲਈ ਵਿਤਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਤਾਂ ਤੇ ਜੇਕਰ ਅਜੇਹੀਆਂ ਪਵਿਤ੍ਰ ਰੂਹਾਂ ਸਾਡੇ ਵਿਚ<noinclude></noinclude> du15yumbbqojw684044txt5v77l4ktp 250 41024 223739 99922 2026-06-30T07:16:07Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223739 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh|੧੬੨|ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਪੱਛਮ |}}</noinclude>ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਜੋ ਦੀਨ ਦੁਨੀਆਂ ਤੋਂ ਸਚੇ ਤੇ ਨਿਸਕਾਮ ਰਹਿਕੇ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਵਤੀਤ ਕਰਨ ਦੀ ਆਸ਼ ਰਖਦੇ ਹੋਣ ਤਾਂ ਅਸਾਡੇ ਧੰਨ ਭਾਗ! {{rule|4em}}<noinclude></noinclude> gojxtz9hy8kbht0os1qxx0w2ir0cw9f 250 41025 223741 99925 2026-06-30T07:16:23Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223741 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{xxx-larger|{{center|ਕਾਂਡ ਛੇਵਾਂ}}}} {{xx-larger|{{center|ਘਰੋਗੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ}}}} {{gap}}ਇਨਸਾਨੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਚ ਘਰੋਗੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਪਹਿਲੂ ਸਭ ਤੋਂ ਲੋੜੀਂਦਾ, ਜ਼ਰੂਰੀ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤ੍ਰ ਪਹਿਲੂ ਹੈ। ਸਿਖ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਨੇ ਗ੍ਰਿਹਸਤ ਆਸ਼ਰਮ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿਤ੍ਰ ਧਰਮ ਫਰਮਾਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਇਥੋਂ ਤਕ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਸਾਧਨ ਮੰਨਿਆ ਹੈ 'ਨਾਨਕ ਸਤਿਗੁਰ ਭੇਟਿਐ ਪੂਰੀ ਹੋਵੈ ਜੁਗਤਿ। ਹਸੰਦਿਆਂ, ਖੇਲੰਦਿਆਂ, ਪੈਨੰਦਿਆਂ, ਖਾਵੰਦਿਆਂ, ਵਿਚੇ ਹੋਵੈ ਮੁਕਤਿ"। {{gap}}ਗ੍ਰਿਹਸਤ ਜਹੇ ਪਵਿੱਤ੍ਰ, ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਘਰੋਗੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਖਾਸ ਥਾਂ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਜੇਕਰ ਜਗਿਆਸੂ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਘਰੋਗੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸਭ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਨਿਪੁੰਨ ਤੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਟ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਗ੍ਰਿਹਸਤ ਮਾਰਗ ਵਿਚ ਚਲਦਿਆਂ ਕੋਈ ਖਾਸ ਔਕੜ ਪੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ਅਤੇ ਇਹ ਮਾਰਗ ਸਚ ਮੁਚ ਹੀ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਖੱਲਾ ਸਾਧਨ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਘਰੋਗੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਇਸ ਲਈ ਭੀ ਬਹੁਤੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸਦੇ ਵਾਯੂ ਮੰਡਲ ਦਾ ਅਸਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਹੋਰ ਪਹਿਲੂਆਂ ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, "ਘਰ ਸਖ ਵਸਿਆ ਬਾਹਰ ਸੁਖ ਪਾਇਆ", ਜੇਕਰ ਘਰ ਵਿਚ ਸੁਖ ਤੇ ਆਰਾਮ ਹੈ ਤਾਂ ਬਾਹਰੋਂ ਭੀ ਇਸੇ<noinclude></noinclude> k5n3tcznrdrtnlsdjf7nkuz2gu189wf 250 41026 223743 99931 2026-06-30T07:16:45Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223743 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh|੧੬੪|ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਪੱਛਮ|}}</noinclude>ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਨਿਆਮਤਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਘਰ ਵਿਚ ਬਖੇੜੇ, ਈਰਖਾ ਤੇ ਦੇਤ ਰਹਿਣ ਤਾਂ ਬਾਹਰੋਂ ਭਾਵੇਂ ਕਿਤਨੇ ਸੁਖ ਪਏ ਮਿਲਣ ਆਦਮੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੋਂਦ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਘਰੇਲੂ ਦੁਖਾਂ ਦੀ ਭਾਂਬੜ ਵਤ ਮਚਦੀ ਅੱਗ ਵਿਚ ਸੁਕੀ ਤੀਲੀ ਵਾਂਗ ਜਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। {{gap}}ਘਰੋਗੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਵਾਯੂ ਮੰਡਲ ਦਾ ਅਸਰ ਬੱਚਿਆਂ ਤੇ ਪੈਣੋਂ ਕਿਸੇ ਸੂਰਤ ਹਟ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਤਾਂ ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਨਸਲ ਦਾ ਚੰਗਾ ਜਾਂ ਬੁਰਾ ਹੋਣਾ ਸਾਡੀ ਵਰਤਮਾਨ ਘਰੋਗੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ। ਇਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸਾਡੀ ਘਰੋਗੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਅਸਰ ਭਾਵੇਂ ਅਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਤਨਾ ਭੀ ਲੁਕਾ ਕੇ ਰਖਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰੀਏ, ਸਾਡੇ ਗਵਾਂਢੀਆਂ ਤੇ ਭੀ ਜ਼ਰੂਰ ਪਵੇਗਾ। {{gap}}ਸਮੁਚੇ ਤੌਰ ਤੇ ਘਰੋਗੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਚੰਗਾ ਜਾਂ ਬੁਰਾ ਹੋਣਾ ਇਸਤ੍ਰੀ-ਪੁਰਸ਼ਦਾ ਯੋਗ ਜਾਂ ਅਯੋਗ ਜੋੜ ਹੋਣ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ। ਆਦਰਸ਼ਕ ਵਿਆਹ ਦੁਆਰਾ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਜੋੜੀਆਂ ਦੀ ਘਰੋਗੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸਦਾ ਹੀ ਸੁਰਗ ਦਾ ਨਮੂਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਦੁਖ, ਔਕੜ ਜਾਂ ਊਣਤਾਈ ਸੁਪਨੇ ਮਾਤ੍ਰ ਭੀ ਪ੍ਰਤੀਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਕਿਉਂਕਿ ਅਜੇਹੀਆਂ ਜੋੜੀਆਂ ਨੇ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਦੇ ਪਵਿੱਤ੍ਰ ਉਪਦੇਸ਼ "ਧਨ ਪਿਰ ਇਹ ਨ ਆਖੀਅਨ, ਬਹਿਨ ਇਕਠੇ ਹੋਇ; ਏਕ ਜੋਤਿ, ਦੁਇ ਮੂਰਤੀ, ਧਨ ਪਰ ਕਹੀਐ ਸੋਇ” ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰਾਂ ਦੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਇਹ<noinclude></noinclude> jqqu7tgc8onblqu8jzhw0awzkmn6mhl 250 41027 223744 99935 2026-06-30T07:16:56Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223744 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh||ਘਰੋਗੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ|੧੬੫}}</noinclude>ਜੋੜੀਆਂ ਚੰਗੀਆਂ ਨਹੀਂ ਬਣੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਘਰੋਗੀ ਜੀਵਨ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਦੁਖੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। {{xxx-larger|{{center|੧-ਟੱਬਰਦਾਰੀ }}}} {{gap}}ਟੱਬਰਦਾਰੀ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿਚ ਪੂਰਬੀ ਜਾਂ ਪੱਛਮੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਆਦਰਸ਼ਕ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਹੀਂ ਕਹੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਕਿਉਂਕਿ ਸਮੁਚੇ ਤੌਰ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਵਿਚ ਕਾਫੀ ਊਣਤਾਈਆਂ ਹਨ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਨੂੰ ਆਦਰਸ਼ਕ ਟੱਬਰਦਾਰੀ ਪੂਰਬ ਜਾਂ ਪੱਛਮ ਵਿਚ ਬਿਲਕੁਲ ਹੀ ਨਹੀਂ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਬਲਕਿ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਜੇਹੇ ਟੱਬਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੁਸਰੇ ਟੱਬਰਾਂ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤ ਘਟ ਹੈ। ਆਦਰਸ਼ਕ ਟੱਬਰਦਾਰੀ ਦਾ ਵਾਸਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਇਸਤ੍ਰੀ-ਭਰਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਸਪਰ ਸੰਬੰਧ ਘਿਉ ਖਿਚੜੀ ਵਾਂਗ ਹੋਣ। ਇਸਤ੍ਰੀ-ਭਰਤਾ ਦਾ ਇਕ ਦੂਸਰੇ ਨਾਲ ਅਸਲੀ ਅਰਥਾਂ ਵਿਚ ਅਭੇਦ ਹੋਣਾ ਆਦਰਸ਼ਕ ਟੱਬਰਦਾਰੀ ਦਾ ਭੇਦ ਹੈ। ਪ੍ਰੰਤੂ ਇਹ ਗਲ ਅਫਸੋਸ ਨਾਲ ਕਹਿਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਵਾਏ ਹਥਾਂ ਦੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਤੇ ਗਿਣਨ ਜੋਗੀਆਂ ਮਿਸਾਲਾਂ ਦੇ ਇਸਤ੍ਰੀ ਪੁਰਸ਼ ਦੀ ਇਹ ਅਭੇਦਤਾ ਪੱਛਮ ਜਾਂ ਪੂਰਬ ਵਿਚ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ। {{gap}}ਪੱਛਮ ਵਿਚ ਭਾਵੇਂ ਓਪਰੀ ਓਪਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹਰ ਇਕ ਘਰ ਵਿਚ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਅਸਲੀ ਖੁਸ਼ੀ ਕੇਵਲ ਵਿਰਲੇ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਰਲੇ ਘਰਾਂ<noinclude></noinclude> 88rgr9hv4ywl389me268wz2ix2trm9k 250 41064 223745 99985 2026-06-30T07:17:21Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223745 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh|੧੬੬|ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਪੱਛਮ|}}</noinclude>ਵਿਚ ਤੁਸੀਂ ਦੇਖੋਗੇ ਕਿ ਵੈਸੇ ਭਾਵੇਂ ਆਰਥਕ ਨੁਕਤਾ ਨਿਗਾਹ ਤੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਕੋਈ ਖਾਸ ਚੰਗੀ ਨ ਹੋਵੇ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਇਸਤ੍ਰੀ ਮਰਦ ਦੇ ਪ੍ਰਸਪਰ ਸਚੇ, ਸੁਚੇ ਤੇ ਚੰਗੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਆਈ ਅਭੇਦਤਾ ਇਕ ਦੂਸਰੇ ਦੇ ਦੁਖਾਂ ਤਕਲੀਫਾਂ ਜਾਂ ਔਕੜਾਂ ਦੀ ਦਵਾਈ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨੇ ਮਾਇਆ ਦੇ ਭੀ ਖੁਲੇ ਗਫੇ ਬਖਸ਼ ਛਡੇ ਹਨ ਤਾਂ ਸੋਨੇ ਤੇ ਸੁਹਾਗਾ ਹੈ, ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹਰ ਪਹਿਲੂ ਤੋਂ ਸ਼ਾਂਤ ਪੂਰਬਕ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਕਿਸੇ ਗਲ ਦੀ ਪ੍ਰਵਾਹ ਜੁ ਨ ਹੋਈ। ਤੰਗਦਸਤੀ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਭੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਦੁੱਭਰ ਨਹੀਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ। ਇਸਤ੍ਰੀ ਮਰਦ, ਅਤੇ ਮਰਦ ਇਸਤ੍ਰੀ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਇਕ ਦੂਸਰੇ ਨੂੰ ਕੋਸਣ ਦੀ ਥਾਂ ਇਕ ਦੂਸਰੇ ਦੀਆਂ ਔਕੜਾਂ ਆਪਣੀਆਂ ਔਕੜਾਂ ਸਮਝਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਸਹਾਇਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕ੍ਰੋਧ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਤੋਂ ਅਨਜਾਣ ਹੈ ਅਤੇ ਕੌੜਾ ਬਚਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਸਨਾ ਨੇ ਬੋਲਣਾ ਨਹੀਂ ਸਿਖਿਆ। ਬਸ ਹਰ ਗਲ ਵਿਚ ਮਿਠਾਸ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਹੈ, ਦੁਖ ਵਾਲੀ ਗਲ ਤੇ ਝਟ ਪਟ ਪਰਦਾ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਕੁਝ ਪਤੀ ਬਾਹਰੋਂ ਕਮਾ ਕੇ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ ਸੁਪਤਨੀ ਉਸ ਨੂੰ ਵਰਤਣ ਵਿਚ ਦੁਗਣਾ ਕਰਕੇ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਾਲਕ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿਚ "ਰਾਜ਼ੀ ਬਰ ਰਜ਼ਾ" ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਅਤਟ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਮਾਣਦੇ ਹਨ। ਕਵੀ ਦੇ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਬਚਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਘਰਾਂ ਤੇ ਇੰਨ ਬਿੰਨ ਘਟਦੇ ਹਨ:- ਅਮੀਰੀ ਮਾਲ ਓ ਦੌਲਤ ਮੈਂ, ਸਮਝਨਾ ਕਮ ਨਿਗਾਹੀ ਹੈ।<noinclude></noinclude> 4j3ouflx73hs6uvag51i5bp4kgiuq9d 250 41065 223746 99987 2026-06-30T07:17:32Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223746 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh||ਘਰੋਗੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ |੧੬੭}}</noinclude><poem>ਜਹਾਂ ਮਿਲ ਕਰ ਰਹੇਂ ਦੋ ਦਿਲ, ਵਹੀਂ ਪਰ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਹੈ। ਅਮੀਰੋਂ ਕੇ ਮਹਿਲੋਂ ਸੇ ਬੜ੍ਹਕੇ, ਟੂਟੇ ਘਰ ਕਾ ਕੋਨਾ ਹੈ। ਖੁਸ਼ੀ ਕੀ ਸ਼ੈ ਮੁਹੱਬਤ ਹੈ, ਨ ਚਾਂਦੀ ਹੈ, ਨ ਸੋਨਾ ਹੈ।</poem> {{gap}}ਘਰ ਵਿਚ ਕੋਈ ਭੀ ਔਕੜ ਆਵੇ ਹਰ ਇਕ ਨੂੰ ਇਹੀ ਖਿਆਲ ਹੈ ਕਿ ਇਸਦਾ ਪਤਾ ਦੂਸਰੇ ਸਾਥੀ ਨੂੰ ਨ ਲਗੇ, ਉਸਦੇ ਬਿਨਾ ਪਤੇ ਹੀ ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਨਿਪਟਾ ਲਵਾਂ। ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਹਰ ਇਕ ਨੂੰ ਸਦਾ ਇਹੀ ਖਿਆਲ ਹੈ ਕਿ ਜਿਥੋਂ ਤਕ ਹੋ ਸਕੇ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਾਂ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਦਾ ਹੀ ਖੁਸ਼ ਦੇਖਾਂ। ਜੇਕਰ ਸੁਪਤਨੀ ਦੇ ਚੇਹਰੇ ਤੇ ਕੁਝ ਉਦਾਸੀ ਛਾਈ ਹੋਈ ਜਾਪਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਪਤੀ ਨੂੰ ਝਟ ਖਿਆਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਫਤੇ ਭਰ ਤੋਂ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਜਿੰਦ ਜਾਨ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਸਿਨੇਮਾ, ਥੀਏਟਰ ਜਾਂ ਨਾਚ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਲੈ ਗਿਆ, ਇਸੇ ਲਈ ਇਹ ਉਦਾਸ ਹੈ। ਬਸ ਝਟ ਪਟ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਪਾਸੇ ਦੇ ਤਿਆਰੇ ਵੱਜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਦਾਸੀ ਨੂੰ ਕਾਫੂਰ ਬਣਾ ਕੇ ਉਡਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਜੇਕਰ ਕੰਮ ਤੋਂ ਥਕ ਕੇ ਚੂਰ ਹੋਕੇ ਆਇਆ ਪਤੀ ਕੁਝ ਉਦਾਸ ਦਿਸਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸੁਪਤਨੀ ਝਟ ਤਾੜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਐਸੀਅਤਾਂ ਹਸਾਉਣੀਆਂ ਗਲਾਂ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਦਿਲ ਪਰਚਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਦਾਸੀ ਮਿੰਟਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਕ ਮਾਮੂਲੀ ਜਹੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨੂੰ ਕਈ ਗੁਣਾ ਕਰਕੇ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੁਖ ਵਿਚ ਸੁਖ ਮਨਾਕੇ ਟੱਬਰਦਾਰੀ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਜ਼ੁਮੇਵਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਬੜੀ ਸਹਿਨ ਸੀਲਤਾ ਅਤੇ<noinclude></noinclude> cf6ym8d7t8ntoyaxh151bujyrva9fmi 250 41066 223747 99988 2026-06-30T07:17:45Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223747 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh|੧੬੮|ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਪੱਛਮ |}}</noinclude>ਸੰਜਮ ਨਾਲ ਨਿਪਟਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਅਜੇਹੇ ਵਿਰਲੇ ਘਰਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਪੱਛਮੀ ਮੁਲਕਾਂ ਦੇ ਆਮ ਘਰਾਂ ਦੀ ਟੱਬਰਦਾਰੀ ਕੋਈ ਖਾਸ ਸੁਆਦਲੀ ਨਹੀਂ। ਘਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਬੇਸ਼ਕ ਇਸਤ੍ਰੀ ਪੁਰਸ਼ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਇਹ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਇਕ ਦੂਸਰੇ ਨਾਲ ਘਿਉ ਖਿਚੜੀ ਤੇ ਇਕ ਦੂਸਰੇ ਤੇ ਬੜੇ ਖੁਸ਼ ਹਨ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਪਤਾ ਹੀ ਤਦ ਲਗਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਮਿਸਜ਼ ਸਮਿਥ ਹੋਰੀਂ ਜੱਜ ਪਾਸ ਮਿਸਟਰ ਸਮਿਥ ਨੂੰ ਤਲਾਕ ਦੇਣ ਲਈ ਦਰਖਾਸਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਮਿਸਟਰ ਸਮਿਥ ਆਪਣੀ ਮਿਸਜ਼ ਤੋਂ ਤੰਗ ਆ ਕੇ ਇਹ ਪੈਂਤੜਾ ਅਖਤਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤੇ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਉੱਕਾ ਹੀ ਨਸੀਬ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਇਸਤ੍ਰੀ ਸਦਾ ਆਪਣੇ ਹੀ ਹਾਰ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਹੀ ਸਹੂਲੀਅਤਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਵਾਹ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਰਦ ਇਸ ਫਿਕਰ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸ ਤਰਾਂ ਕਮਾਈ ਕਰ ਕੇ ਉਹ ਇਸਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਤਕ ਖਾਣ, ਪੀਣ ਤੇ ਹੰਢਾਉਣ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਮਿਲਦਾ ਗਿਆ ਤੇ ਹਫ਼ਤੇਵਾਰ ਸਿਨੇਮਾਂ ਤੇ ਨਾਚ ਘਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸੈਰਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਮੀਆਂ ਬੀਵੀ ਦੀ ਚੰਗੀ ਨਿਭ ਗਈ; ਅਤੇ ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਊਣਤਾਈ ਵਾਪਰਨ ਲਗੀ ਤੜੱਕ ਤਲਾਕ ਤਕ ਨੌਬਤ ਪੁਜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫੇਰ ਇਹ ਖਿਆਲ ਉੱਕਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਨਿੱਕੇ ਨਿੱਕੇ ਬੱਚੇ ਹਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੀ ਹਾਲ ਹੋਉ! ਉਹ ਜਾਨਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਿਉ, ਮੇਮ ਸਾਹਿਬ ਕੋਈ ਹੋਰ ਠਿਕਾਣੇ<noinclude></noinclude> oon2jjgzs5wozibgc4jebn6hm5vquu4 250 41067 223748 99990 2026-06-30T07:18:01Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223748 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh||ਘਰੋਗੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ|੧੬੯}}</noinclude>ਢੂਡਣਗੇ ਜਿਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਰਾਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਸਕਣ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਤਲਾਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਬਹੁਤੀ ਹੈ। {{gap}}Happy homes (ਖੁਸ਼ੀ ਭਰੇ ਘਰਾਂ) ਦਾ ਕਾਇਮ ਕਰਨਾ ਪੱਛਮੀ ਮੁਲਕਾਂ ਦੇ ਸਮਾਜਕ ਨੀਤੀਵੇਤਾਵਾਂ ਲਈ ਇਕ ਬੜਾ ਭਾਰਾ ਅਤੇ ਅਹਿਮ ਸਵਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ਤੇ ਲੈਕਚਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਖਬਾਰਾਂ ਵਿਚ ਲੇਖ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬੇਗਿਣਤ ਪੁਸਤਕਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇਹ ਯਤਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੀ ਘਰੋਗੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਸਥਿਰ (Stable) ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਪ੍ਰੰਤੁ ਘਰੋਗੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਉਤਨੀ ਦੇਰ ਸਥਿਰ ਹੋਣੀ ਅਸੰਭਵ ਹੈ ਜਦ ਤਕ ਇਸ ਦੀ ਨੀਂਹ ਪੱਕੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ, ਜਿਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਘਰੋਗੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਮੁਢਲੇ ਅਸੂਲਾਂ (Basic values of domestic life) ਨੂੰ ਬਦਲਨਾ ਪਵੇਗਾ। {{gap}}ਪੱਛਮ ਵਿਚ ਘਰੋਗੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਬੇ ਰਸ ਹੋਣ ਦਾ ਅਸਲ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਮੁਢ ਉੱਚੇ ਅਸੂਲਾਂ ਤੇ ਨਹੀਂ ਰਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੁੰਦਾ। ਜਵਾਨੀ ਦੀ ਤਰੰਗ ਵਿਚ ਲੜਕੇ ਲੜਕੀਆਂ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣ ਲਗੇ ਇਕ ਦੂਸਰੇ ਦੀ ਪੂਰੀ ਪੂਰੀ ਪੜਚੋਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਉਪਰਲੀ ਉਪਰਲੀ ਮਿਠਾਸ ਅਤੇ ਮੁਸਕ੍ਰਾਹਟ ਤੇ ਲੈ ਹੋ ਕੇ ਇਕ ਦੂਸਰੇ ਨੂੰ ਦਿਲ ਦੇ ਬੈਠਦੇ ਹਨ। ਵਿਆਹਤ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਚ ਇਹ ਓਪਰੀ ਓਪਰੀ ਚੋਪੜਾ ਚਾਪੜੀ<noinclude></noinclude> meolzfc1skwm97rgkoqvpssjsfo936d 250 41068 223749 99991 2026-06-30T07:18:16Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223749 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh|੧੭੦|ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਪੱਛਮ|}}</noinclude>ਬਹੁਤੀ ਦੇਰ ਗੁਝੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦੀ। ਅਸਲੀਅਤ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣ ਲਗਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਮਲੂਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਆਹ ਸਮੇਂ ਦਾ ਪ੍ਰੇਮ ਐਵੇਂ ਝੂਠਾ ਪ੍ਰੇਮ ਹੀ ਸੀ। ਤਾਂਤੇ ਲੋੜ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਟੱਬਰਦਾਰੀ ਦੀ ਨਿਉਂ ਜਿਸਮਾਨੀ ਸਿਫਤਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਇਖਲਾਕੀ ਸਿਫਤਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਰਖੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਕਿ ਇਕ ਵਾਰ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮ ਗੰਢ ਬਝੀ ਹੋਈ ਦਿਨੋਂ ਦਿਨ ਪੀਡੀ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਚਲੀ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਅਖੀਰੀ ਸੁਆਸਾਂ ਤਕ ਨ ਖੁਲ੍ਹੇ। {{gap}}ਅਸਾਡੇ ਆਪਣੇ ਦੇਸ ਵਿਚ ਭੀ ਟੱਬਰਦਾਰੀ ਕੋਈ ਇਤਨੀ ਰਸਦਾਇਕ ਨਹੀਂ, ਜਿਤਨੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਅਸਲੀਅਤ ਦੀ ਘਸਵਟੀ ਤੇ ਪਰਖਿਆਂ ਪਤਾ ਲਗੇਗਾ ਕਿ ਖੁਸ਼ੀ ਭਰੇ ਘਰਾਂ ( Happy homes) ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਸਾਡੇ ਮੁਲਕ ਵਿਚ ਪੱਛਮੀ ਮੁਲਕਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਤੇ ਭੀ ਬਹੁਤ ਥੋੜ੍ਹੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਪਾਸੇ ਰਖਕੇ ਬਾਕੀ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਟੱਬਰਦਾਰੀ ਨਰਕ ਦਾ ਨਮੂਨਾ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਪੱਛਮੀ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਘਟ ਤੋਂ ਘਟ ਓਪਰੀ ਓਪਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਜ਼ਰੂਰ ਹੈ, ਸਾਡੇ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਉਹ ਭੀ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਪ੍ਰਸਪਰ ਨਾਚਾਕੀਆਂ, ਔਕੜਾਂ ਜਾਂ ਤਕਲੀਫਾਂ ਨੂੰ ਦੂਸਰਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਪ੍ਰਗਟ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਦਿੰਦੇ ਅਸੀਂ ਨਿਕੀਆਂ ਨਿੱਕੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਤੇ ਅੱਗ ਬਗੋਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਘਰ ਵਿਚ ਉਹ ਤੁਫਾਨ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਸਾਰੀ ਗਲੀ, ਵਿਚ ਰੌਲਾ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਹਿਨ-ਸੀਲਤਾ, ਤਹੱਮਲ ਜਾਂ ਨਰਮੀ ਕਿਸੇ ਪਾਸਿਓਂ ਭੀ ਨਹੀਂ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ।<noinclude></noinclude> mir6uxkbju4infwh6tkct1bxj2xsysb 250 41069 223751 99992 2026-06-30T07:18:35Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223751 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh||ਘਰੋਗੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ|੧੭੧}}</noinclude>ਜੇਕਰ ਸੁਆਣੀ ਤੋਂ ਕੋਈ ਮਾਮੂਲੀ ਭੁਲ ਹੋ ਗਈ ਜਾਂ ਕੋਈ ਮਾਮੂਲੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਗਿਆ ਤਾਂ ਘਰ ਦਾ ਸਰਦਾਰ ਉਸਦੀ ਖਲੜੀ ਲਾਹੁਣ ਤਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਸਰਦਾਰ ਹੋਰਾਂ ਵਲੋਂ ਕੋਈ ਅਜੇਹੀ ਹਰਕਤ ਹੋ ਗਈ ਤਾਂ ਢਿਲ ਸੁਆਣੀ ਭੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ। ਉਹ ਇੱਕੀ ਦੀ ਇਕੱਤੀ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਿੰਟਾਂ ਵਿਚ ਉਸ ਦੇ ਦਾਦੇ ਬਾਬੇ ਪੁਣ ਸੁਟਦੀ ਹੈ। {{gap}} ਇਹ ਗੱਲ ਮੰਨਣੀ ਪਵੇਗੀ ਕਿ ਅਸਾਡੇ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਵਿਰਤ ਹੋਈ ਬੇਰਸੀ ਦੀ ਬਹੁਤੀ ਜ਼ੁਮੇਵਾਰੀ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਹੈ। ਅਸਾਡੀਆਂ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਵਿਚ ਸਹਿਨ-ਸੀਲਤਾ ਦਾ ਮਾਦਾ ਬਹੁਤ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੈ। ਛੋਟੀ ਛੋਟੀ ਗੱਲ ਤੇ ਇਹ ਆਪੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਘਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜੀਆਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੁੱਭਰ ਬਣਾ ਦੇਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਗੱਲ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਅਤੇ ਸਮਝਕੇ ਬੋਲਣ ਦੀ ਇਹ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀਆਂ ਅਤੇ ਦੂਰਅੰਦੇਸ਼ੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਿੱਖੀ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਦਿਲ ਵਿਚ ਆਈ ਮੂੰਹ ਪਾੜਕੇ ਕਹਿ ਛਡੀ; ਦੁਸਰੇ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਖਿਆਲ ਤਕ ਨਹੀਂ। ਘਰ ਵਿਚ ਲੂਣ ਮਿਰਚ ਨ ਹੋਣ ਤੇ ਘਰ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਹਾਲਾਂ ਕਿ ਦੁਕਾਨੋਂ ਇਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਲਿਆਉਣੀਆਂ ਸੁਆਣੀ ਦਾ ਹੀ ਫਰਜ਼ ਹੈ ਤੇ ਪੇਂਡੂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਉਧਾਰ ਤੇ ਮਿਲ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਨਹੀਂ, ਆਪਣੀ ਆਦਤ ਪੂਰੀ ਕਰਨੀ ਹੋਈ; ਹਰ ਇਕ<noinclude></noinclude> hrrrzc42ahz28w56cql0m19jqyvqngo 250 41070 223752 99994 2026-06-30T07:18:55Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223752 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh|੧੭੨ |ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਪੱਛਮ |}}</noinclude>ਨਿਕੀ ਜੇਹੀ ਲੋੜ ਦੇ ਪੂਰਾ ਨ ਹੋਣ ਜਾਂ ਮਾਮੂਲੀ ਜਹੀ ਔਕੜ ਪੇਸ਼ ਹੋਣ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਆਪਣਾ ਫਰਜ਼ ਸਮਝਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਘਰ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਪਤਾ ਲਗੇ ਕਿ ਸੁਆਣੀ ਕਿਤਨੀ ਔਖੀ ਹੈ। ਅਜੇਹੀ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਟੱਬਰਦਾਰੀ ਨੂੰ ਰਸ ਭਿੰਨੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਨਾਉਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੀ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਅਸੰਭਵ ਹੈ। {{gap}}ਸ਼ੁਕਰ ਹੈ ਕਿ ਪੜ੍ਹੇ ਲਿਖੇ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਉਪ੍ਰੋਕਤ ਊਣਤਾਈਆਂ ਦੂਰ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਅਜੇਹੇ ਘਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦਿਨੋ ਦਿਨ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ ਭਾਵੇਂ ਵਾਧੇ ਦੀ ਰਫਤਾਰ ਸਾਰੀ ਅਬਾਦੀ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਤੇ ਬਹੁਤ ਧੀਮੀ ਹੈ। ਅਜੇਹੇ ਘਰਾਣਿਆਂ ਵਿਚ ਸਹਿਨ ਸੀਲਤਾ, ਦੀਰਘ ਵਿਚਾਰ, ਦੂਰਅੰਦੇਸ਼ੀ, ਪ੍ਰਸਪਰ ਸਨਮਾਨ, ਸਤਿਕਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੈ ਅਤੇ ਟੱਬਰਦਾਰੀ ਦੇ ਮਾਮੂਲੀ ਝਮੇਲਿਆਂ ਨੂੰ ਰਾਈ ਦੇ ਪਹਾੜ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਲਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਇਸ ਲਈ ਅਜੇਹੇ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਟੱਬਰਦਾਰੀ ਇਤਨੀ ਦੁਖਦਾਇਕ ਨਹੀਂ, ਜਿਤਨੀ ਅਨਪੜ੍ਹ ਤੇ ਪੇਂਡੂ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਹੈ। {{gap}}ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੇ ਬਿਨਾਂ ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦੇ ਕਿ ਸਾਡੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਵਿਚ ਪੱਛਮੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦਾ ਮਾਦਾ ਬਹੁਤ ਹੈ। ਪਤੀ ਜਾਂ ਘਰ ਦੇ ਸੁਖ ਦੀ ਖਾਤਰ ਜੋ ਕੁਰਬਾਨੀ ਸਾਡੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਪੱਛਮੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਸੁਪਨੇ ਵਿਚ ਭੀ ਖਿਆਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ। ਪ੍ਰੰਤੂ ਜੇਕਰ ਇਕ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦੇ ਜਜ਼ਬੇ<noinclude></noinclude> e53tcujow0ou8i6bxmm6q8skxta28sk 250 41072 223753 99995 2026-06-30T07:19:17Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223753 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh||ਘਰੋਗੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ |੧੭੩}}</noinclude>ਦੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਭੀ ਸਾਡੀ ਟੱਬਰਦਾਰੀ ਰਸਦਾਇਕ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਕਾਰਨ ਕੇਵਲ ਸਾਡੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਦਾ ਵਿਦਿਆਹੀਨ ਹੋਣਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦਿਆ ਦਿਤੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅਯੋਗ, ਮਾਰਨ ਖੰਡੀਆਂ ਤੇ ਚੰਡਿਕਾ ਰਚੀਆਂ ਨੂੰ ਯੋਗ, ਸੰਮਿਲਤ ਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਪੂਰਬਕ ਰੁਚੀਆਂ ਵਿਚ ਤਬਦੀਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਡੀ ਘਰੋਗੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਇਕ ਆਦਰਸ਼ਕ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। {{gap}}ਤਾਂਤੇ ਆਦਰਸ਼ਕ ਟੱਬਰਦਾਰੀ ਨੂੰ ਹੋਂਦ ਵਿਚ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਲੋੜ ਹੈ ਵਿਦਿਯਾ ਦੀ-ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਇਸਤ੍ਰੀ ਵਿਦਿਯਾ ਦੀ, ਭਾਵੇਂ ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਆਦਮੀ ਦੀ ਵਿਦਿਯਕ ਦਸ਼ਾ ਹੁਣ ਨਾਲੋਂ ਉਨਤੀ ਨ ਕਰੇ। ਇਥੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਵਿਦਿਯਾ ਦੀ ਹੋਂਦ ਨਾਲ ਆਦਰਸ਼ਕ ਟੱਬਰਦਾਰੀ ਦਾ ਮੂੰਹ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਪੱਛਮ ਵਿਚ ਅਜੇਹਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ, ਉਥੇ ਤਾਂ ਤਕਰੀਬਨ ਸਾਰੇ ਹੀ ਪੜ੍ਹੇ ਲਿਖੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਚ ਹੈ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਟੱਬਰਦਾਰੀ ਨੂੰ ਬੇਰਸੀ ਬਨਾਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਅਸੀਂ ਪਿਛੇ ਦਸ ਆਏ ਹਾਂ-ਸਚੇ ਤੇ ਸੁਚੇ ਪ੍ਰੇਮ ਅਥਵਾ ਆਦਰਸ਼ਿਕ ਵਿਆਹ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ। ਟੱਬਰਦਾਰੀ ਨੂੰ ਆਦਰਸ਼ਕ ਬਨਾਉਣ ਲਈ ਇਕ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ-ਉਹ ਹੈ ਪਤਿਬ੍ਰਤਾ ਤੇ ਇਸਤ੍ਰੀ ਬ੍ਰਤਾ। ਟੱਬਰਦਾਰੀ ਦੇ ਆਮ ਬਖੇੜਿਆਂ ਦਾ ਕਾਰਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪੱਛਮ ਵਿਚ ਅਤੇ ਕਾਫੀ ਹੱਦ ਤਕ ਪੂਰਬ ਵਿਚ ਭੀ, ਇਸਤ੍ਰੀ-ਪਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸਪਰ ਸੰਬੰਧ ਦਾ ਢਿਲੇ<noinclude></noinclude> a209kouammz4z8o9sjkomx86rqbvn8a 250 41073 223754 99997 2026-06-30T07:19:29Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223754 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh|੧੭੪|ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਪੱਛਮ|}}</noinclude>ਹੋਣਾ ਹੈ। ਸਾਇੰਸ ਦੀ ਉਨਤੀ ਤੇ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪੱਛਮ ਵਿਚ, ਸਮਾਜਕ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਖਲਾਕੀ ਕੀਮਤ ( Moral values) ਵਿਚ ਫਰਕ ਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਪਤਿਬ੍ਰਤਾ ਤੇ ਇਸਤ੍ਰੀਬ੍ਰਤਾ ਦੇ ਪੁਰਾਤਨ ਅਸੂਲਾਂ ਦੀ ਗੌਰਵਤਾ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਧੱਕਾ ਵੱਜਾ ਹੈ। ਤਾਂਤੇ ਲੋੜ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਵਿਤ੍ਰ ਅਸੂਲਾਂ ਦੀ ਅਸਲੀਅਤ ਨੂੰ ਮੁੜ ਨਵੇਂ ਸਿਰਿਓਂ ਸੁਰਜੀਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। {{gap}}ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਆਮ ਖਿਆਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਪਤਿਬ੍ਰਤ ਕੇਵਲ ਇਸਤ੍ਰੀ ਲਈ ਹੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਦਮੀ ਲਈ ਇਸਤ੍ਰੀਬ੍ਰਤ ਦਾ ਕੋਈ ਖਾਸ ਬੰਧਨ ਨਹੀਂ। ਪ੍ਰੰਤੂ ਇਹ ਨੁਕਤਾ ਨਿਗ੍ਹਾ ਗਲਤੀ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਸੀ। ਇਸੇ ਲਈ ਵਰਤਮਾਨ ਸਮਾਜਕ ਨੀਤੀਵੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਖਿਆਲ ਅਨੁਸਾਰ ਪਤਿਬ੍ਰਤਾ ਅਤੇ ਇਸਤ੍ਰੀਬ੍ਰਤਾ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਇਕੋ ਜਹੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਬੰਧ ਵਿਚ ਸਿਖ ਸਤਿਗੁਰੁ ਸਾਹਿਬਾਂ ਨੇ ਜਿਥੇ ਇਸਤ੍ਰੀ ਲਈ ਸੂਚਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ' ਮਨਮੁਖ ਮੈਲੀ ਕਾਮਣੀ, ਕੁਲਖਣੀ ਕੁਨਾਰਿ। ਪਿਰ ਛੋਡਿਆ ਘਰ ਆਪਣਾ ਪਰ ਪਰਖੇ ਨਾਲ ਪਿਆਰ" ਉਥੇ ਭਗਤ ਨਾਮ ਦੇਵ ਜੀ ਆਦਮੀ ਪ੍ਰਤੀ ਤਾੜਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ "ਘਰ ਕੀ ਨਾਰ ਤਿਆਗੇ ਅੰਧਾ। ਪਰ ਨਾਰੀ ਸਿਉ ਘਾਲੈ ਧੰਧਾ।" ਅਤੇ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ ਹੈ ਕਿ "ਏਕਾ ਨਾਰੀ ਜਤੀ ਹੋਇ, ਪਰ ਨਾਰੀ ਧੀ ਭੈਣ ਵਖਾਣੈ। ਹਉ ਤਿਸ ਘੋਲ ਘੁਮਾਇਆ ਪਰ ਨਾਰੀ ਦੇ ਨੇੜ ਨ ਜਾਵੈ।"<noinclude></noinclude> g7zp94t90cwrwhef0f9btvmgyztxiyg 250 41074 223755 99999 2026-06-30T07:19:38Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223755 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh||ਘਰੋਗੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ|੧੭੫}}</noinclude>ਮੁਕਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਲੰਗੋਟੀ ਦੀ ਪਵਿੱਤ੍ਰਤਾ ਦੀ ਦੋਹਾਂ ਧਿਰਾਂ ਨੂੰ ਇਕੋ ਜਹੀ ਲੋੜ ਹੈ ਅਤੇ ਜਦ ਤਕ ਇਹ ਸ਼ਭ ਗੁਣ ਸਾਡੇ ਘਰਾਂ ਦਾ ਗਹਿਣਾ ਨਹੀਂ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਘਰੋਗੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਆਦਰਸ਼ਕ ਬਣਨਾ ਅਸੰਭਵ ਹੈ। {{gap}}ਤਾਂਤੇ ਵਿਦਿਯਾ, ਸਚਾ ਤੇ ਸਚਾ ਪ੍ਰਸਪਰ ਪ੍ਰੇਮ ਅਤੇ ਇਸਤ੍ਰੀ ਤੇ ਪਤਿਬ੍ਰਤ ਆਦਰਸ਼ਕ ਟੱਬਰਦਾਰੀ ਦੇ ਤਿੰਨ ਬੜੇ ਥੰਮ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਸਾਡੀ ਘਰੋਗੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਕਾਇਆਂ ਪਲਟ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਹਰ ਇਕ ਇਸਤ੍ਰੀ ਮਰਦ ਦਾ ਇਹ ਪਰਮ ਧਰਮ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਆਪ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਬਚਿਆਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਵਾਵੇ ਤਾਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਨਸਲਾਂ ਭੀ ਸੁਖ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਭਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਸਰ ਕਰਨ। {{xx-larger|{{center|੨-ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਵਰਿਸ਼ }}}} {{gap}}ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਵਰਿਸ਼ ਪੱਛਮੀ ਮੁਲਕਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਸਾਡੇ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਬੱਚੇ ਦੀ ਪੈਦਾਇਸ਼ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਆਪਾ ਸੰਭਾਲਣ ਤਕ ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਵਰਿਸ਼ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਮਾਂ ਦੇ ਸਪੁਰਦ ਹੈ, ਜੇਕਰ ਮਾਂ ਨ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਬੱਚੇ ਦੀ ਪ੍ਰਿਤਪਾਲਨਾ ਨ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਪਬਲਕ ਨਰਸਰੀ ਵਿਚ ਬੱਚੇ ਦੀ ਪ੍ਰਵਰਿਸ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਖਰਚ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਮਾਪੇ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਗਰੀਬੀ ਜਾਂ ਬੇਬਸੀ ਦੀਆਂ ਹਾਲਤਾਂ<noinclude></noinclude> 7285gmbtfr4yuwcfz9mo9cute820ak6 250 41080 223756 100005 2026-06-30T07:19:51Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223756 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh|੧੭੬|ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਪੱਛਮ |}}</noinclude>ਵਿਚ ਅਜੇਹਾ ਖਰਚ ਸ੍ਰਕਾਰੋਂ ਭੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਇਸ ਸਬੰਧ ਵਿਚ ਖਾਸ ਦੇਖਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅਖੀਰ ਤਕ ਬੱਚੇ ਦੀ ਪ੍ਰਵਰਿਸ਼, ਘਰ ਵਿਚ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਰਸਰੀ ਵਿਚ, ਬੜੇ ਸਾਇੰਟੀਫਿਕ ਤ੍ਰੀਕੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਕਪੜੇ ਸਾਦਾ ਸਾਫ, ਉਸ ਨੂੰ ਦੁਧ ਉਸ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਮੁਤਾਬਿਕ ਵੇਲੇ ਸਿਰ, ਭਾਵੇਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਹਰ ਦੋ ਤਿੰਨ ਘੰਟੇ ਮਗਰੋਂ ਜਾਗਣਾ ਪਵੇ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਨੀਂਦਰ ਆਦਿ ਦਾ ਪੂਰਾ ਪੁਰਾ ਖਿਆਲ ਰਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੰਮਦੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਤੋਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਹਰ ਰੋਜ਼, ਹਫਤੇ ਡੇਢ ਹਫਤੇ ਮਗਰੋਂ ਅਤੇ ਫੇਰ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਉਸ ਦਾ ਵਜ਼ਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਜਿਸਮਾਨੀ ਪ੍ਰਫੁਲਤਾ ਦਾ ਬਾਕਾਇਦਾ ਚਾਰਟ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਵੈਸੇ ਤਾਂ ਭਾਵੇਂ ਪੱਛਮੀ ਮਾਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਪ੍ਰਵਰਿਸ਼ ਕਰਨ ਵਿਚ ਕੋਈ ਕਸਰ ਬਾਕੀ ਨਹੀਂ ਛਡਦੀ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਇਹ ਆਪਣੀ ਖੂਬਸੂਰਤੀ ਨੂੰ ਇਸ ਤੋਂ ਕੁਰਬਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਬਾਵਜੂਦ ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੀ ਇਸ ਰਾਏ ਦੇ ਕਿ ਘਟੋ ਘਟ ਪਹਿਲੇ ਛੇ ਸੱਤ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿਚ ਬੱਚੇ ਲਈ ਮਾਂ ਦਾ ਦੁਧ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਖੁਰਾਕ ਹੈ, ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਪੱਛਮੀ ਮਾਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਓਪਰੇ ਦੁਧ ਤੇ ਪਾਲਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਆਦਤ ਸਾਡੇ ਮੁਲਕ ਵਿਚ ਭੀ ਪੜ੍ਹੇ ਲਿਖੇ ਟਾਵੇਂ ਟਾਵੇਂ ਘਰੀਂ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਡਰ ਹੈ ਕਿ<noinclude></noinclude> lv80hzuz457efywtr7cnwpxjxemxhyx 250 41081 223757 100006 2026-06-30T07:20:31Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223757 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh||ਘਰੋਗੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ|੧੭੭}}</noinclude>ਪੱਛਮ ਵਾਂਗ ਕਿਤੇ ਇਹ ਆਮ ਪ੍ਰਚਲਤ ਹੀ ਨ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਬੱਚੇ ਦੀ ਪੂਰੀ ਪ੍ਰਫੁਲਤਾ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਜਦ ਤਕ ਉਹ ਗਊ ਆਦਿ ਦਾ ਤਾਜ਼ਾ ਦੁਧ ਹਜ਼ਮ ਕਰਨ ਯੋਗ ਨ ਹੋ ਜਾਵੇ ਉਸਨੂੰ ਮਾਂ ਦਾ ਦੁਧ ਮਿਲੇ। ਅਜੇਹਾ ਨ ਹੋਣ ਤੇ ਬੱਚਾ ਜਿਸਮਾਨੀ ਤੌਰ ਤੇ ਪੂਰੀ ਪ੍ਰਫੁਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। {{gap}}ਪੱਛਮੀ ਮਾਂ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਸਲਾਉਣ ਦੀ ਆਦਤ ਭੀ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੀ। ਉਸਦਾ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਪੰਘੂੜੇ ਵੱਤ ਬਿਸਤ੍ਰਾ ਵਖਰਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪੰਘੂੜੇ ਦੀ ਸਫਾਈ ਦੇਖਣ ਯੋਗ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਕਦੀ ਭੀ ਮਲੀਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਵਕਤ ਸਿਰ ਟੱਟੀ ਪਿਸਾਬ ਮਾਂ ਆਪ ਹੀ ਖਿਆਲ ਨਾਲ ਕਰਵਾ ਦੇਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬਿਸਤ੍ਰੇ ਤੇ ਟੱਟੀ ਪਿਸ਼ਾਬ ਕਰਨ ਦੀ ਆਦਤ ਹੀ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੀ। ਜੇਕਰ ਕਦੀ ਭੁਲ ਭੁਲੇਖੇ ਉਹ ਕਰ ਭੀ ਬੈਠੇ ਤਾਂ ਇਕ ਦਮ ਸਾਫ ਕਰ ਦਿਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਮਲੀਨ ਜਾਂ ਗਿੱਲੇ ਥਾਂ ਹਰਗਿਜ਼ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਸਾਡੀਆਂ ਸੁਆਣੀਆਂ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸੁਟ ਛਡਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਤਾਂ ਇਤਨੀ ਗਹਿਰੀ ਨੀਦਰ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਬੱਚਾ ਕਰਵਟ ਹੇਠ ਆਕੇ ਲਿਤਾੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਪਿਸ਼ਾਬ ਜਾਂ ਟੱਟੀ ਦਾ ਕੋਈ ਖਾਸ ਖਿਆਲ ਨਹੀਂ। ਘਰ ਵਿਚੋਂ ਸੜੇ ਹੋਏ ਕਪੜੇ ਦੀ ਟਾਕੀ ਲੈਕੇ ਪੋਤੜਾ ਉਸਦੇ ਉਦਾਲੇ ਵਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਬਸ ਉਹ ਵਿਚਾਰਾ<noinclude></noinclude> 60sday65bf4smh7e14m3n1i9ya3hx2k 250 41082 223758 100008 2026-06-30T07:20:43Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223758 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh|੧੭੮|ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਪੱਛਮ|}}</noinclude>ਉਸੇ ਵਿਚ ਟੱਟੀ ਕਰੇ ਤੇ ਉਸੇ ਵਿਚ ਪਿਸ਼ਾਬ! ਸੋ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੁਲੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਵਿਚ ਬੱਚੇ ਦੀ ਟੱਟੀ ਪਿਸ਼ਾਬ ਦਾ ਗੰਦ ਬਿਸਤ੍ਰੇ ਦੇ ਕਪੜਿਆਂ ਨੂੰ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਮੰਜੇ ਦੇ ਵਾਣ ਨੂੰ ਭੀ ਸਾੜ ਬਟਦਾ ਹੈ। ਬੱਚੇ ਤੇ ਮਾਂ ਦੇ ਕਪੜਿਆਂ, ਬਿਸਤ੍ਰੇ ਅਤੇ ਮੰਜੇ ਵਿਚੋਂ ਉਹ ਬਦਬੂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਕਿਸੇ ਸਫਾਈ ਪਸੰਦ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਪਾਸ ਨਹੀਂ ਬੈਠਣ ਦਿੰਦੀ। ਅਜੇਹੀ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਪਲੇ ਬਚਿਆਂ ਦੀ ਸੇਹਤ ਜਾਂ ਦਿਮਾਗ਼ ਜੋ ਹੋਵੇਗਾ ਉਸ ਦਾ ਅਸੀਂ ਆਪ ਹੀ ਅਨੁਮਾਨ ਲਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। {{gap}}ਜਦ ਬੱਚਾ ਕੁਝ ਵਡਾ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਜਾਂ ਘਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਖੇਡਣ ਲਗਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਪੱਛਮੀ ਮਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵੰਨ ਸੁਵੰਨੇ ਖਿਲਾਉਣੇ ਲਿਆ ਦੇਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਹਰ ਇਕ ਚਾਲ ਨੂੰ ਬੜੇ ਗਹੁ ਨਾਲ ਦੇਖਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਭੈੜੀ ਵਾਦੀ ਪੈਣ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਅਕਲ ਦੇ ਤਾਣ ਰੋਕਦੀ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ ਕਿ ਜ਼ਰਾ ਕ ਬੱਚੇ ਨੇ ਕਿਸੇ ਗਲ ਦੀ ਅੜੀ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਫਾੜ ਕਰਦੀ ਐਸੀ ਚੁਪੇੜ ਵੱਜੀ ਜਿਸਦੀਆਂ ਚਾਰੇ ਉਂਗਲੀਆਂ ਉਸ ਮਸੂਮ ਦੇ ਚੇਹਰੇ ਤੇ ਕਾਫੀ ਦੇਰ ਤਕ ਖੜੀਆਂ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਜਾਂ ਬਾਪ ਦੇ ਪਸੂ ਪੁਣੇ ਦਾ ਸਬੂਤ ਦੇਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਦੀਆਂ ਅੰਦਰਲੀਆਂ ਰੁਚੀਆਂ ਨੂੰ ਉਥੇ ਹੀ ਦਬਾਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਕੇ ਉਸਦੀ ਜਿਸਮਾਨੀ, ਇਖਲਾਕੀ ਤੇ ਦਿਮਾਗੀ ਪ੍ਰਫਲਤਾ ਨੂੰ ਢਾਹ ਲਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪ੍ਰੰਤੂ ਪੱਛਮੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸਮਝ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਕੋਮਲ ਫੁੱਲ ਨੂੰ ਝਿੜਕਣਾ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਨਾਲ ਗੁਸੇ ਨਹੀਂ<noinclude></noinclude> raxumzmmh24oyav508inhtq7k19fssm 250 41083 223759 100009 2026-06-30T07:20:53Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223759 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh||ਘਰੋਗੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ |੧੭੯}}</noinclude>ਹੋਣਾ ਤੇ ਮਾਰ ਕੁਟਾਈ ਤਾਂ ਭਲਾ ਕੀ ਕਰਨੀ ਹੋਈ। ਅੜੀ ਪੈਣ ਤੇ ਉਹ ਝਟ ਪਟ ਬੱਚੇ ਦਾ ਖਿਆਲ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਪਾਸੇ ਲੈ ਜਾਵੇਗੀ; ਉਸਨੂੰ ਅਜੇਹੀ ਚੀਜ਼ ਦੇਵੇਗੀ ਜਾਂ (ਉਸ ਨਾਲ ਅਜੇਹੀ ਗਲ ਕਰੇਗੀ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਿਛਲੀ ਗਲ ਹੀ ਭੁਲ ਜਾਵੇਗੀ ਤੇ ਦੋ ਮਿੰਟ ਵਿਚ ਉਹ ਹਸੂੰ ਹਸੂੰ ਕਰਦਾ, ਖੇਲਦਾ ਟਪਦਾ, ਮਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਦੌੜ ਜਾਵੇਗਾ। {{gap}}ਥੋੜਾ ਹੋਰ ਵਡਾ ਹੋਣ ਤੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਅਰੰਭ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਹੀ ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਅਧਿਆਪਕਾ ਹੈ। ਬੱਚੇ ਦੀ ਮੁਢਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੱਛਮੀ ਮਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਘਰ ਹੀ ਕਰਵਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਜਦ ਬੱਚਾ ਸਕੂਲ ਜਾਣ ਜੋਗਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਕੂਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਘਰੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਸੱਖਣਾਂ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ। ਜੋ ਕੁਝ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹਨ ਉਹ ਉਸਨੇ ਪਹਿਲੋਂ ਹੀ ਪੜ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਇਤਨਾ ਡਰਾਉਣਾ ਮਾਲੂਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਜਿਤਨਾ ਸਾਡੇ ਬਚਿਆਂ ਨੂੰ। {{gap}}ਸਕੂਲ ਜਾਣਾ ਅਰੰਭ ਕਰਨ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਬੱਚੇ ਆਪ ਹੀ ਦਿਨੋ ਦਿਨ ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਹੁੰਦੇ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਕਿਰਿਆ ਆਪ ਸੋਧ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਸਤਾਰਾਂ ਅਠਾਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਬੱਚੇ ਇਹ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਲਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹੁਣ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਤੇ ਬੋਝ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਆਪਣੀ ਗੁਜ਼ਰਾਨ ਆਪ ਕਰਨ ਦਾ ਵਸੀਲਾ ਢੂੰਡ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਵੈਸੇ ਭਾਵੇਂ ਵਿਆਹ ਹੋਣ ਤਕ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ<noinclude></noinclude> ouivyg16y54f71b9cf2llwnyhtxnf5c 250 41084 223760 146816 2026-06-30T07:21:09Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223760 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{rh|੧੭੮|ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਪੱਛਮ|}} ਉਸੇ ਵਿਚ ਟੱਟੀ ਕਰੇ ਤੇ ਉਸੇ ਵਿਚ ਪਿਸ਼ਾਬ! ਸੋ, ਇਨਾਂ ਖਲੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਵਿਚ ਬੱਚੇ ਦੀ ਟੱਟੀ ਪਿਸ਼ਾਬ ਦਾ ਗੰਦ ਬਿਸਤੇ ਦੇ ਕਪੜਿਆਂ ਨੂੰ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਮੰਜੇ ਦੇ ਵਾਣ ਨੂੰ ਭੀ ਜਾੜ ਸੁਟਦਾ ਹੈ। ਬੱਚੇ ਤੇ ਮਾਂ ਦੇ ਕਪੜਿਆਂ, ਬਿਸਤੇ ਅਤੇ ਮੰਜੇ ਵਿਚੋਂ ਉਹ ਬਦਬੂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਕਿਸੇ ਸਫਾਈ ਪਸੰਦ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਪਾਸ ਨਹੀਂ ਬੈਠਣ ਦਿੰਦੀ। ਅਜੇਹੀ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਪਲੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸੇਹਤ ਜਾਂ ਦਿਮਾਗ਼ ਜੋ ਹੋਵੇਗਾ ਉਸ ਦਾ ਅਸੀਂ ਆਪ ਹੀ ਅਨੁਮਾਨ ਲਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। {{gap}}ਜਦ ਬੱਚਾ ਕੁਝ ਵਡਾ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਜਾਂ ਘਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਖੇਡਣ ਲਗਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਪੱਛਮੀ ਮਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵੰਨ ਸਵੰਨੇ ਖਿਲਾਉਣੇ ਲਿਆ ਦੇਂਦੀ ਹੈ।ਉਸਦੀ ਹਰ ਇਕ ਚਾਲ ਨੂੰ ਬੜੇ ਗਹੁ ਨਾਲ ਦੇਖਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਭੈੜੀ ਵਾਦੀ ਪੈਣ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਅਕਲ ਦੇ ਤਾਣ ਰੋਕਦੀ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ ਕਿ ਜ਼ਰਾ ਕ ਬੱਚੇ ਨੇ ਕਿਸੇ ਗਲ ਦੀ ਅੜੀ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਫਾੜ ਕਰਦੀ ਐਸੀ ਚਪੇੜ ਵੱਜੀ ਜਿਸਦੀਆਂ ਚਾਰੇ ਉਂਗਲੀਆਂ ਉਸ ਮਸੁਮ ਦੇ ਚੇਹਰੇ ਤੇ ਕਾਫੀ ਦੇਰ ਤਕ ਖੜੀਆਂ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਜਾਂ ਬਾਪ ਦੇ ਪਸੁ ਪਣ ਦਾ ਸਬੂਤ ਦੇਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਦੀਆਂ ਅੰਦਰਲੀਆਂ ਰਚੀਆਂ ਨੂੰ ਉਥੇ ਹੀ ਦਬਾਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਕੇ ਉਸਦੀ ਜਿਸਮਾਨੀ, ਇਖਲਾਕੀ ਤੇ ਦਿਮਾਗੀ ਪ੍ਰਫੁਲਤਾ ਨੂੰ ਢਾਹ ਲਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੰਤੂ ਪੱਛਮੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸਮਝ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਕੋਮਲ ਫੁੱਲ ਨੂੰ ਝਿੜਕਣਾ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਨਾਲ ਗਲੇ ਨਹੀਂ<noinclude></noinclude> dc0l75ee9dud0rqp2tfkhjz1chwkrf5 250 41089 223762 100030 2026-06-30T07:21:31Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223762 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh|੧੮੦|ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਪੱਛਮ|}}</noinclude>ਨਾਲ ਰਹਿਣ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਆਰਥਕ ਤੌਰ ਤੇ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉਤੇ ਬੋਝ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। {{gap}}ਸਾਡੇ ਮੁਲਕ ਵਿਚ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਵਰਿਸ਼ ਬੜੇ ਕੋਝੇ ਤ੍ਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤ੍ਰੀਕੇ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਦੀ ਅਤੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ਤੇ ਵਿਸਥਾਰ ਪੂਰਬਕ ਬੋਧ ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਸਟਰ ਸੁਜਾਨ ਸਿੰਘ, ਖ਼ਾਲਸਾ ਕਾਲਜ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੀ ਰਚਿਤ ਪੁਸਤਕ "ਜਣਨੀ" ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸੰਖੇਪ ਤੌਰ ਤੇ ਇਹ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਿੰਦੀ ਮਾਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਵਰਿਸ਼ ਸਬੰਧੀ ਆਮ ਵਾਕਫੀਅਤ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਸਫਾਈ ਤੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਦਾ ਖਾਸ ਖਿਆਲ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕੁਦਰਤੀ ਰੁਚੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਫੁਲਤ ਹੋਣ ਵਾਸਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਪੂਰਾ ਅਵਸਰ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। {{xx-larger|{{center|੩-ਘਰ ਦੀ ਸਫਾਈ}}}} {{gap}}ਪੱਛਮੀ ਮੁਲਕਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਦੀ ਸਫਾਈ ਸਾਡੇ ਲਈ ਇਕ ਅਤਿ ਸਿਖਿਆ ਦਾਇਕ ਚੀਜ਼ ਹੈ। ਇਥੇ ਇਹ ਦਸਣਾ ਭੀ ਯੋਗ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਪੱਛਮੀ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਸਫਾਈ ਦੀ ਸਾਰੀ ਜ਼ੁਮੇਵਾਰੀ ਸੁਆਣੀ ਦੇ ਸਿਰ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਦੇਖਣ ਵਿਚ ਤਾਂ ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਨਾਜ਼ਕ ਜੇਹੀਆਂ ਮੇਮਾਂ ਜਾਪਦੀਆਂ ਹਨ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਇਹ ਬਹੁਤ ਕਾਠੀਆਂ ਹਨ। ਘਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਦੀ ਜ਼ੁਮੇਵਾਰੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਆਪ ਚਾਈ ਹੋਈ ਹੈ। ਖਾਸ ਸਾਹੂਕਾਰ ਘਰਾਣਿਆਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ<noinclude></noinclude> be03znn6ecc76kbo47vo7sugrapl795 250 41091 223763 100031 2026-06-30T07:21:41Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223763 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh||ਘਰੋਗੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ |੧੮੧}}</noinclude>ਆਮ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਕੋਈ ਨੌਕਰ ਨਹੀਂ। ਸਵੇਰੇ ਉਠਣ ਸਾਰ ਸੁਆਣੀ ਆਪ ਹੀ ਸਾਰੇ ਘਰ ਵਿਚ ਝਾੜੂ ਦੇਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਇਕ ਕਮਰੇ ਦੀ ਯਥਾ ਯੋਗ ਸਫਾਈ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸਉਣ ਵਾਲੇ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਬਿਸਤ੍ਰੇ ਬਣਾਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਚਿਟਾਈਆਂ ਵਿਛਾ ਦੇਂਦੀ ਹੈ, ਬਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਰੋਸ਼ਨ-ਦਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ ਕਰਕੇ ਖੋਲ ਦੇਂਦੀ ਹੈ ਤਾਕਿ ਦਿਨ ਨੂੰ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਧੁਪ ਤੇ ਹਵਾ ਦੀ ਖੁਲੀ ਆਵਾਜਾਈ ਰਹੇ। ਕਪੜੇ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਬਾਹਰ ਪਈਆਂ ਸਭ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਵਾਲਾ ਮੇਜ਼, ਕੁਰਸੀਆਂ, ਅਲਮਾਰੀ, ਜੁੱਤੀਆਂ ਰਖਣ ਵਾਲਾ ਬਕਸ, ਆਦਿ ਸਭ ਤੇ ਹਥ ਫੇਰ ਦੇਂਦੀ ਹੈ। ਬੈਠਣ ਵਾਲੀ ਬੈਠਕ ਦੀ ਸਾਰੀ ਸਜਾਵਟ ਤੇ ਉਸਦਾ ਹਥ ਫਿਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਇਕ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਆਪੋ ਆਪਣੇ ਥਾਂ ਸੁਆਰਕੇ ਰਖ ਦੇਂਦੀ ਹੈ। ਰਸੋਈ ਦੀ ਆਮ ਸਫਾਈ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਫਰਸ਼ ਨੂੰ ਸਾਬਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਧੋਇਆ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਬਾਹਰਲੇ ਬੂਹੇ ਅਗੇ ਦਾ ਥਾਂ ਭੀ ਇਸੇ ਤਰਾਂ ਸਾਫ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਕੁੜਾ ਕਰਕਟ ਜੋ ਘਰ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ ਬਾਹਰ ਇਕ ਟੋਕਰੀ ਜਾਂ ਚੋਲ ਵਿਚ ਰਖ ਦਿਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਜਾਂ ਪਿੰਡ ਦੀ ਗੱਡੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਚੁਕ ਕੇ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ | ਘਰ ਦੇ ਵਖੋ ਵਖ ਕਮਰਿਆਂ ਵਿਚ ਇਕ ਦੋ ਟੋਕਰੀਆਂ ਰੱਖੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਦਿਨ ਵੇਲੇ ਕੋਈ ਫਾਲਤੂ ਚੀਜ਼, ਰੱਦੀ ਕਾਗਜ਼, ਆਦਿ ਸੁਟੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹਰ ਸਵੇਰ ਇਹ ਖਾਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।<noinclude></noinclude> nkjihcm5lbt6icyncafx1qz1commqoz 250 41092 223764 100043 2026-06-30T07:21:55Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223764 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh|੧੮੨|ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਪੱਛਮ|}}</noinclude>ਸੁਆਣੀ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਫੁਲਾਂ ਦੀ ਬੜੀ ਚਾਹਵਾਨ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦਾ ਹੀ ਬਗੀਚਾ ਹੈ ਤਾਂ ਮਾਲੀ ਸਵੇਰ ਸਾਰ ਕਈ ਗੁਲਦਸਤੇ ਤਾਜ਼ਾ ਫੁਲਾਂ ਦੇ ਬਣਾ ਕੇ ਇਸਦੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਬੈਠਕ ਤੇ ਹੋਰ ਕਮਰਿਆਂ ਵਿਚ ਵਖੋ ਵਖ ਥਾਈਂ ਰਖ ਦੇਂਦੀ ਹੈ। ਦਸਾਂ ਮਿੰਟਾਂ ਵਿਚ ਘਰ ਫੁਲਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਨਾਲ ਮਹਿਕ ਉਠਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਘਰ ਦਾ ਬਗੀਚਾ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਦੋ ਤਿੰਨ ਰਲਦਸਤੇ ਬਜ਼ਾਰੋਂ ਮੁਲ ਲੈ ਕੇ ਭੀ ਸੁਆਣੀ ਆਪਣੇ ਘਰ ਨੂੰ ਸਜਾਵੇਗੀ। ਪੱਛਮੀ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿਚ ਫੁਲਾਂ ਦੇ ਗੁਲਦਸਤਿਆਂ ਤੋਂ ਕੋਈ ਨਕਰਮਣ ਘਰ ਹੀ ਵਾਂਝਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੋਵੇਗਾ। {{gap}}ਰਸੋਈ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਘਰ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਹਿਸੇ ਵਿਚ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਰਸੋਈ ਦਾ ਕੰਮ ਕਾਰ ਕਰਦਿਆਂ ਚੂੰਕਿ ਉਥੇ ਭਾਜੀਆਂ ਵਗੈਰਾ ਦੇ ਛਿੱਲੜ, ਖਾਲੀ ਡਬੀਆਂ, ਕਾਗਜ਼ ਦੇ ਲਫਾਫੇ ਆਦਿ ਕਈ ਕੁਝ ਖਿਲਰ ਜਾਣ ਦਾ ਡਰ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਅਜੇਹੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਰਸੋਈ ਵਿਚ ਇਕ ਬਾਲਟੀ ਜਾਂ ਕਨਸਤਰ ਜਿਹਾ ਰਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਗਾਰਬੇਜ ਬਕਟ ਜਾਂ ਕੈਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਇਹ ਭਰ ਗਈ ਤਾਂ ਘਰ ਦੇ ਪਿਛਵਾੜੇ ਪਏ ਵਡੇ ਢੋਲ ਵਿਚ ਪਾ ਦਿਤੀ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਰਸੋਈ ਵਿਚ ਗੰਦ ਪੈਣੋ ਬਚਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਇਕ ਖਾਣੇ ਮਗਰੋਂ ਰਸੋਈ ਨੂੰ ਧੋਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੰਦਾ ਪਾਣੀ ਇਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਨਲਕੇ ਦੀ<noinclude></noinclude> oo0dgxja38lgezkrkoektjtivw6wrse 250 41093 223765 100045 2026-06-30T07:22:08Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223765 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh||ਘਰੋਗੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ|੧੮੩}}</noinclude>ਰਾਹ ਗਲੀ ਦੇ ਵਡੇ ਨਲਕੇ ਵਿਚ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਗਲੀ ਦਾ ਨਲਕਾ ਹੋਰਨਾਂ ਗਲੀਆਂ ਦੇ ਨਲਕਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੋਇਆ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਗੰਦੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰੋਂ ਬਾਹਰ ਕਢ ਮਾਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਘਰਾਂ ਦੇ ਆਸ ਪਾਸ ਚਿੱਕੜ ਕਦੇ ਦੇਖਣ ਵਿਚ ਭੀ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। {{gap}}ਪੱਛਮੀ ਲੋਕ ਭਾਵੇਂ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਤੇ ਭਾਵੇਂ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿਚ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਕਾਨਾਂ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਰਖਦੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਆਪ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿਚ ਤਾਂ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਪਸ਼ੂ ਰਖੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ ਕਿਉਂਕਿ ਦੁਧ ਘਿਓ ਆਦਿ ਬਾਹਰੋਂ ਡੇਅਰੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿਥੇ ਪਸ਼ੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਲਈ ਆਦਮੀਆਂ ਦੇ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਮਕਾਨ ਤੋਂ ਦੂਰ ਮਕਾਨ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਘਰਾਂ ਦੇ ਨੇੜ ਤੇੜ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦਾ ਗੰਦ ਮੰਦ ਭੀ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ। {{gap}}ਘਰਾਂ ਵਿਚ, ਗਲੀਆਂ ਵਿਚ ਤੇ ਹੋਰ ਆਸ ਪਾਸ ਸਾਰੇ ਹੀ ਅੱਤਿ ਦੀ ਸਫਾਈ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਥੋਂ ਤਕ ਕਿ ਕੂੜਾ ਕਰਕਟ ਤਾਂ ਇਕ ਪਾਸੇ ਰਿਹਾ ਵਾਧੂ ਘਾਟੂ ਕਾਗਜ਼ ਤਕ ਭੀ ਗਲੀਆਂ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਸੁਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਅਤੇ ਨਾਂ ਹੀ ਕੋਈ ਵਾਹੀਯਤ ਥੁੱਕਦਾ ਹੈ। ਅਜੇਹੀ ਸਫਾਈ ਦੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਘਟ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। {{gap}}ਇਸ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਸਾਡੇ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਹਾਲਤ ਦਾ ਸਾਨੂੰ ਸਭ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਆਦਮੀਆਂ ਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਵਖੋ ਵਖਰੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਲਈ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ<noinclude></noinclude> r6jnf1u334jgzbv2iegq4c3831m84b1 250 41094 223766 100046 2026-06-30T07:22:24Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223766 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh|੧੮੪|ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਪੱਛਮ|}}</noinclude>ਕੋਈ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਜਿਥੇ ਆਪ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ ਉਥੇ ਨਾਲ ਹੀ ਪਸ਼ੂ ਘਸੋੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਕਈ ਪੇਂਡੂ ਆਦਮੀਆਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿਚ ਉਤਨੀ ਦੇਰ ਚੰਗੀ ਨੀਂਦਰ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੀ ਜਦ ਤਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੰਜਾ ਮਾਲ ਵਾਲੇ ਥਾਂ ਨ ਡਾਹਿਆ ਜਾਵੇ। ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, 'ਇਥੇ ਨਿਘਾਸ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਨੀਂਦ ਚੰਗੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।" ਘਰਾਂ ਦੀ ਆਮ ਸਫਾਈ ਦਾ ਬਹੁਤ ਬੁਰਾ ਹਾਲ ਹੈ। ਸਵੇਰ ਵੇਲੇ ਇਕ ਵਾਰ ਮਾੜੀ ਮੋਟੀ ਸਫਾਈ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਭੀ ਕੇਵਲ ਘਰ ਦੀ ਚਾਰ ਦੀਵਾਰੀ ਦੀ, ਪ੍ਰੰਤੁ ਉਸ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਜੋ ਕੁਝ ਜਿਸ ਕਿਸੇ ਦਾ ਜੀ ਆਇਆ ਜਿਥੇ ਮਰਜ਼ੀ ਆਈ ਸੁਟ ਛਡਿਆ। {{gap}}ਸ਼ਹਿਰੀ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਤਾਂ ਪੇਂਡੂ ਘਰਾਂ ਨਾਲੋਂ ਭੀ ਸਫਾਈ ਦਾ ਦਵਾਲਾ ਨਿਕਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਘਰੋਂ ਜੋ ਕੁਝ ਨਿਕਲਿਆ ਦਰੋਂ ਬਾਹਰ ਗਲੀ ਵਿਚ ਸੁਟ ਮਾਰਿਆ ਜੋ ਆਉਂਦੇ ਜਾਂਦੇ ਰਾਹੀਆਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿਚ ਵੱਜ ਕੇ ਸਾਰੀ ਗਲੀ ਦਾ ਗਹਿਣਾ ਬਣਦਾ ਰਹੇ। ਭਾਵੇਂ ਮਿਉਸਪੈਲਟੀਆਂ ਵਲੋਂ ਦੋ ਵੇਲੇ ਗਲੀਆਂ ਦੀ ਸਫਾਈ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੈ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਫੇਰ ਭੀ ਗਲੀਆਂ ਵਿਚ ਸਫਾਈ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦੀ। ਕਿਧਰੇ ਕੇਲੇ ਦੀਆਂ ਛਿੱਲਾਂ ਪਈਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਤਿਲਕ ਤਿਲਕ ਕੇ ਕਈਆਂ ਦੀਆਂ ਟੰਗਾਂ ਬਾਹਾਂ ਟੁੱਟਦੀਆਂ ਹਨ, ਕਿਧਰੇ ਸੰਗਤ੍ਰੇ, ਤੇ ਮਾਲਟੇ ਦੇ ਛਿੱਲੜ ਸੁੱਟੇ ਪਏ ਹਨ। ਛਾਬੜੀ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਗੋਲ ਗੱਪੇ, ਆਲੂ ਛੋਲੇ, ਜਾਂ ਕਚਾਲੂ ਖਾ ਕੇ ਡੂਨਿਆਂ ਦੇ ਡੂਨੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀਆਂ<noinclude></noinclude> 1589oj99cvkc7sb2al7b2k9h10qnimp 250 41095 223767 100048 2026-06-30T07:22:35Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223767 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh||ਘਰੋਗੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ |੧੮੫}}</noinclude>ਗਲੀਆਂ ਵਿਚ ਸੁਟੇ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਪਾਨ ਖਾਣ ਦੇ ਸ਼ੌਕੀਨ ਗਲੀਆਂ ਦੇ ਫਰਸ਼ ਤੇ ਮੁਫਤ ਵਿਚ ਹੀ ਲਾਲ ਪਲਸਤਰ ਕਰੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਆਮ ਲੋਕੀ ਭੀ ਥੁਕਣ ਆਦਿ ਦਾ ਕੋਈ ਸੰਕੋਚ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਇਥੋਂ ਤਕ ਕਿ ਖਈ ਰੋਗ ਦੇ ਰੋਗੀ ਭੀ ਗਲੀ ਵਿਚ ਖੰਘਾਰ ਸੁਟਣੋਂ ਨਹੀਂ ਰੁਕਦੇ। {{gap}}ਅਜੇਹੀਆਂ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿਚ ਸਾਡੇ ਘਰ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਿਉਂ ਨਾ ਬਣੇ ਰਹਿਣ। ਪਿੰਡਾਂ ਦੀਆਂ ਰੂੜੀਆਂ, ਟੋਭੇ ਤੇ ਗਲੀਆਂ ਵਿਚਲੇ ਚਾਹਲੇ ਸਭ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਮੱਛਰਾਂ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੇ ਹਨ ਜੋ ਇਨਸਾਨੀ ਸੇਹਤ ਦੇ ਜਾਨੀ ਦੁਸ਼ਮਨ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਰਾਂ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੀ ਗੰਦੀ ਫ਼ਜ਼ਾ ਅਜੇਹੇ ਮੱਛਰਾਂ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਤੇ ਪਾਲਦੀ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੇ ਦੇਸ ਵਿਚ ਪੱਛਮੀ ਮੁਲਕਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਬਹੁਤੀਆਂ ਪਈਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਹਰ ਸਾਲ ਲੱਖਾਂ ਰੱਬ ਦੇ ਜੀਵ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭੇਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਤਾਂ ਤੇ ਲੋੜ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸਫਾਈ ਦੀ ਸਚਾਈ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰੀਏ ਤੇ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ, ਪਿੰਡਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਨੂੰ ਸਦਾ ਸਾਫ ਰਖਣ ਦੇ ਯਤਨ ਕਰੀਏ। ਜਿਥੋਂ ਤਕ ਹੋ ਸਕੇ ਸਰਕਾਰੀ ਮੱਦਦ ਭੀ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤਦ ਹੀ ਅਸੀਂ ਇਸ ਨਰਕ ਘੋਰ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਸਰਕਾਰੀ ਮਹਿਕਮਿਆਂ ਨੂੰ ਭੀ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਾਗਜ਼ੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਦੀ ਥਾਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਇਸ ਸੰਬੰਧ ਵਿਚ ਜ਼ਰੂਰ, ਕੋਈ ਨਿੱਗਰ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਕਰਨ।<noinclude></noinclude> 1uqjfeccjnnz65fzbi5e9v8lqx54shd 250 41096 223768 100051 2026-06-30T07:22:47Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223768 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{xxx-larger|{{center|ਕਾਂਡ ਸੱਤਵਾਂ }}}} {{center|{{xx-larger|ਸਮਾਜਕ ਜ਼ਿੰਦਗੀ }}}} {{gap}}ਪਿਛਲੇ ਕਾਂਡ ਵਿਚ ਅਸੀਂ ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵਿਚ ਆਮ-ਪ੍ਰਵਿਰਤ ਘਰੋਗੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰ ਚੁਕੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਕਾਂਡ ਵਿਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਮਾਜਕ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਾਂਗੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਮਨੁਖਾ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਸਮਾਜਕ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਪਹਿਲੂ ਭੀ ਖਾਸ ਅਹਿਮੀਅਤ ਰਖਦਾ ਹੈ। ਆਦਮੀ ਦੀ ਸਮੁਚੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਜਾਂ ਬੁਰਾ ਬਨਾਉਣਾ ਅਤੇ ਉੱਚਾ ਲੈ ਜਾਣਾਂ ਜਾਂ ਥਲੇ ਸੁਟ ਦੇਣਾ ਸਮਾਜ ਤੇ ਹੀ ਨਿਰਭਰ ਹੈ। ਚੰਗੇ ਸਮਾਜਕ ਰਿਵਾਜ, ਉਤਮ ਸਮਾਜਕ ਰਵਾਇਤਾਂ ਤੇ ਪਵਿਤ੍ਰ ਸਮਾਜਕ ਆਦਰਸ਼ ਆਦਮੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਉਚੇਰਾ ਕਰਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਦੇਵਤਾ ਰੂਪ ਬਣਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ ਇਸਨੂੰ ਰਾਕਸ਼ ਬਣਾ ਦੇਂਦੀ ਹੈ। ਤਾਂ ਤੇ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨਾ ਸਾਡੇ ਲਈ ਲਾਭਵੰਦਾ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ। {{xx-larger|{{center|੧-ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੀ ਸਮਾਜਕ ਵੰਡ}}}} {{gap}}ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵਿਚ ਸੁਸਾਇਟੀ ਭਿੰਨ ਭਿੰਨ ਭਾਗਾਂ ਵਿਚ ਵੰਡੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਮੁਲਕ ਵਿਚ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੀ ਇਹ ਵੰਡ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚਲੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸਾਂ ਵਿਚ ਇਹ ਵੰਡ ਸਮੇਂ ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ ਬਦਲਦੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਦੇਸਾਂ ਵਿਚ ਅਜੇਹੀ<noinclude></noinclude> lebi5tem2d1bws6wgaolz3aaeuyb50f 250 41097 223769 100052 2026-06-30T07:23:00Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223769 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh||ਸਮਾਜਕ ਜ਼ਿੰਦਗੀ |੧੮੭}}</noinclude>ਵੰਡ ਦਾ ਮੁਖ-ਮੰਤਵ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਆਰਥਕ ਯੋਗਤਾ(Economic efficiency) ਹੀ ਰਿਹਾ ਹੈ। {{gap}}ਸਾਡੇ ਮੁਲਕ ਵਿਚ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਵੰਡ ਇਸੇ ਅਸੂਲ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋਈ। ਉਹ ਆਦਮੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਦਿਮਾਗੀ ਸ਼ਕਤੀ ਬਹੁਤੀ ਸੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਖਵਾਉਣ ਲਗੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਫਰਜ਼ ਆਮ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਵਿਦਿਯਾ ਦੇਣਾ ਤੇ ਆਪ ਵਿਦਿਯਾ ਵਿਚਾਰਨੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਣ ਲਗਿਆ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਆਦਮੀਆਂ ਵਿਚ ਬਾਹੂ-ਬਲ ਦੀ ਅਧਿਕਤਾ ਸੀ ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ਤ੍ਰੀ ਕਹਿਣ ਲਗੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜ਼ੁਮੇ ਮੁਲਕ ਦਾ ਅੰਦਰੂਨੀ ਅਮਨ ਤੇ ਬਾਹਰਲੇ ਸ਼ਤਰੂਆਂ ਤੋਂ ਰਾਖੀ ਕਰਨਾ ਹੋਇਆ। ਸਾਧਾਰਣ ਆਦਮੀਆਂ ਨੂੰ ਵੈਸ਼ ਕਹਿਣ ਲਗੇ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਮ ਕੰਮ ਖੇਤੀ ਵਾੜੀ ਕਰਨਾ ਤੇ ਵਿਪਾਰ ਵਿਚ ਲਗਣਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ। ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਰਹਿੰਦੇ ਆਦਮੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦਿਮਾਗੀ ਪ੍ਰਫੁਲਤਾ ਬਹੁਤ ਨੀਵੇਂ ਦਰਜੇ ਦੀ ਸੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੂਦਰ ਕਹਿਣ ਲਗੇ ਅਤੇ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੀ ਆਮ ਸੇਵਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਿਸੇ ਆਈ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸਾਰੀ ਸੁਸਾਇਟੀ ਚਾਰ ਵਖੋ ਵਖ ਵਰਣਾਂ ਵਿਚ ਵੰਡੀ ਗਈ ਅਤੇ ਹਰ ਇਕ ਵਰਣ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਕੰਮ ਸੌਂਪਿਆ ਗਿਆ ਜਿਸ ਦੇ ਕਿ ਉਹ ਲਾਇਕ ਸਨ। {{gap}} ਪ੍ਰੰਤੂ ਸੁਸਾਾਇਟੀ ਦੀ ਇਹ ਆਦਰਸ਼ਕ ਵੰਡ ਬਹੁਤੀ ਦੇਰ ਨ ਰਹਿ ਸਕੀ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਗੇੜ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਦਿਨੋਂ ਦਿਨ ਕਰੜਾ ਕਰ ਦਿਤਾ, ਇਤਨਾ ਕਰੜਾ ਕਿ ਜਿਸ ਦੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ<noinclude></noinclude> 2l0ccqc0i4vt5p3azgf0th0t563exqk 250 41098 223770 100059 2026-06-30T07:23:19Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223770 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh|੧੮੮|ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਪੱਛਮ|}}</noinclude>ਲਚਕ ਬਿਲਕੁਲ ਮਰ ਗਈ ਅਤੇ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਵਖੋ ਵਖ ਵਰਣਾਂ ਵਿਚ ਵੰਡ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਦੇ ਥਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਨਮ-ਸ੍ਰੈਣੀ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਹੋਣ ਲਗੀ, ਤਾਂ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਪੁਤ੍ਰ ਭਾਵੇਂ ਉਸ ਵਿਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਕੋਈ ਗੁਣ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੀ ਕਹਾਉਣ ਲਗਾ ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਦਾ ਪੁਤ੍ਰ ਭਾਵੇਂ ਕਿਤਨਾਂ ਭੀ ਗੁਣਵਾਨ ਹੋਵੇ ਸ਼ੂਦਰ ਹੀ ਰਹਿਣ ਲਗਾ। ਸਨੇ ਸਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਰਣਾਂ ਥੀਂ ਬੇਗਿਣਤ ਜਾਤਾਂ ਬਣ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਜਾਤੀਆਂ, ਲੁਹਾਰ, ਤਰਖਾਣ, ਸੁਨਾਰ, ਨਾਈ, ਛੀਂਬੇ, ਘੁਮਿਆਰ, ਚੁਮਾਰ, ਚੂਹੜੇ, ਗੁੱਜਰ, ਜੱਟ, ਖਤ੍ਰੀ, ਰੋੜੇ, ਰਾਜਪੂਤ ਆਦਿ ਹੋਂਦ ਵਿਚ ਆਈਆਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਜਾਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਹਰ ਇਕ ਜਾਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਸਪਰ ਸਮਾਜਕ ਦਾਇਰਾ ਦੁਸਰਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਵਖਰਾ ਹੀ ਹੈ। ਕਈਆਂ ਜਾਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਹੋਰ ਸ਼ਾਖਾਂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਿੱਤੇ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹਨ, ਯਥ ਘੁਮਿਆਰਾਂ ਵਿਚ ਇਕ ਉਹ ਘੁਮਿਆਰ ਜੋ ਮਿਟੀ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦਸਰੇ ਉਹ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤੀ ਵਾੜੀ ਦਾ ਕੰਮ ਸਾਂਭ ਲਿਆ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੱਟ ਘੁਮਿਆਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰੀਆਂ ਦੂਸਰੇ (ਅਸਲੀ) ਘਮਿਆਰਾਂ ਦੇ ਘਰੀਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ, ਵਾਹ ਲਗਦੀ ਇਹ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰੀਆਂ ਆਪਸ ਵਿਚ ਹੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਰਾਂ ਨਾਈਆਂ ਵਿਚੋਂ ਕਈ ਜ਼ਿਮੀਦਾਰ ਬਣ ਰਹੇ ਹਨ। ਆਪਣਾ ਜੱਦੀ ਕਿੱਤਾ ਛਡਕੇ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਵਾਹੀ<noinclude></noinclude> gb2e8c4msod3wox02v3b216gzprihjw 250 41100 223771 100063 2026-06-30T07:23:49Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223771 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh||ਸਮਾਜਕ ਜ਼ਿੰਦਗੀ |੧੮੯}}</noinclude>ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕਈ ਤੇ ਵਡੇ ਵਡੇ ਸਰਦਾਰ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਦਰਜ਼ੀ ਦਾ ਲੜਕਾ ਉਚ ਵਿਦਯਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਕਿੱਤੇ ਨੂੰ ਛਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਚੀ ਸ੍ਰੈਣੀ ਵਿਚ ਰਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਜਾਤੀਆਂ ਦੀ ਉਧੇੜ ਬੁਣਤ ਪ੍ਰਚਲਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। {{gap}}ਭਾਵੇਂ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿਦਿਯਕ, ਸਮਾਜਕ ਤੇ ਆਰਥਕ ਅਦਲਾ ਬਦਲੀਆਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਜ਼ਾਤ ਪਾਤ ਦੇ ਬੰਧਨ ਕੁਝ ਢਿੱਲੇ ਪੈ ਰਹੇ ਹਨ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਅਜੇ ਭੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਠਨਤਾਈ ਬਹੁਤ ਹੈ। ਸਾਰੀ ਸੁਸਾਇਟੀ ਬੇਗਿਣਤ ਜਾਤਾਂ ਵਿਚ ਵੰਡੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਇਕ ਜਾਤੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਆਪਣੀ ਜਾਤੀ ਨਾਲ ਹੀ ਹਮਦਰਦੀ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੀ ਸਮੁਚੀ ਹਮਦਰਦੀ ਨੂੰ ਬੇਸ਼ੁਮਾਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸਮਾਜੁਕ ਤੌਰ ਤੇ ਕੋਈ ਨਿੱਗਰ ਕੰਮ ਸਾਰੀ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੀ ਉਨਤੀ ਲਈ ਆਮ ਜਨਤਾ ਦੀ ਹਮਦਰਦੀ ਤੇ ਸਹਾਰੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਹਰ ਇਕ ਜਾਤੀ ਆਪੋ ਆਪਣੇ ਦਾਇਰੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜੋ ਕੁਝ ਭੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਉੱਨਤ ਕਰਨ ਲਈ ਹੰਭਲਾ ਮਾਰਦੀ ਹੈ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਅਜੇਹੇ ਹੰਭਲੇ ਕਈ ਵਾਰ ਕਿਸੇ ਦੂਜੀ ਜਾਤੀ ਜਾਂ ਉਸੇ ਜਾਤੀ ਦੇ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਹਿੱਸੇ ਲਈ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਸਮੁਚੇ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਉਚੇਰਾ ਲੈਜਾਣ ਦੇ ਇਹ ਵਖੋ ਵਖਰੇ ਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਆਪਸ ਵਿਚ ਭਿੜਨ ਵਾਲੇ ਯਤਨ ਸਫਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਇਸ ਸੰਬੰਧ ਵਿਚ ਖਾਸ<noinclude></noinclude> 026xz2hsu7ink1dawbng0w9ti0azspg 250 41121 223772 100066 2026-06-30T07:24:00Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223772 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh|੧੯੦|ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਪੱਛਮ|}}</noinclude>ਕਰਕੇ ਅਖੌਤੀ ਅਛੂਤਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਬਹੁਤ ਦਰਦਨਾਕ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਛੂਤਾਂ ਵਿਚ ਭੀ ਵਖੋ ਵਖ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਖੋ ਵਖ ਦਰਜੇ ਹਨ। ਉੱਤ੍ਰੀ ਹਿੰਦਸਤਾਨ ਵਿਚ ਇਕ ਅਛੂਤ ਉਹ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਛੋਹ ਨਾਲ ਉੱਚੀ ਜਾਤੀ ਦਾ ਆਦਮੀ ਪਲੀਤ ਹੋਇਆ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਦੁਸਰੇ ਉਹ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕਰ ਕੇ ਹੀ ਆਦਮੀ ਭਿੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸੱਤ ਕਰੋੜ ਰੱਬ ਦੇ ਬੰਦਿਆਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਾਡੇ ਵਾਂਗ ਇਸੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਇਥੇ ਹੀ ਪਲੇ ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸਾਡੇ ਵਾਂਗ ਇਥੇ ਹੀ ਢੇਰੀ ਹੋ ਜਾਣਾ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਦੁਰਕਾਰ ਛਡਿਆ ਹੈ। ਕੀ ਇਹ ਹਨੇਰ ਨਹੀਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਵਸੋਂ ਦੇ ਪੰਜਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਦਾ ਆਦਮੀ ਕਹਾਉਣ ਦਾ ਹੱਕ ਮਾਰੀ ਬੈਠੇ ਹਾਂ, ਜੋ ਹੱਕ ਕਿ ਸਿਰਜਨਹਾਰ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਖਸ਼ਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਤਾਂ ਅਜੇਹ ਕੋਈ ਭਿੰਨ ਭੇਤ ਨਹੀਂ; ਉਥੋਂ ਤਾਂ ਸਭ ਸਮਾਨ ਵਾਟ ਹੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਤਰਾਂ ਸ੍ਰੀ ਕਬੀਰ ਜੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੋਂ ਪੁਛ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ "ਜੇ ਤੂੰ ਬਰਾਹਮਣ ਬਰਾਹਮਣੀ ਜਾਇਆ ਤੌ ਆਣ ਵਾਟ ਕਾਹੇ ਨਹੀਂ ਆਇਆ?"। ਭਾਵੇਂ ਸਾਡੇ ਧਾਰਮਕ ਆਗੂਆਂ ਨੇ "ਏਕ ਪਿਤਾ ਏਕਸ ਕੇ ਹਮ ਬਾਰਕ' ਤੇ "ਮਾਟੀ ਏਕ ਅਨੇਕ ਭਾਂਤ ਕਰ ਸਾਜੀ ਸਿਰਜਣ ਹਾਰੇ" ਆਦਿ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇ ਦੇ ਕੇ ਸਾਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਦੀ ਕੋਈ ਕਸਰ ਨਹੀਂ ਛਡੀ ਪ੍ਰੰਤੂ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਕ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ। ਸਮ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਇਸ ਮਹਾਂ ਭੂਲ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ<noinclude></noinclude> cn8vpr9uwfz2k2s1d5qgkaie6l47dms 250 41122 223773 100072 2026-06-30T07:24:13Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223773 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh||ਸਮਾਜਕ ਜ਼ਿੰਦਗੀ |੧੯੧}}</noinclude>ਕਰੀਏ ਤੇ ਇਸ ਤੇ ਪਸਚਾਤਾਪ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਇਸ ਨੂੰ ਸੋਧ ਕੇ ਸਤਿਗੁਰੂ ਦੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੀਏ। {{gap}}ਸਾਡੀ ਸੁਸਾਇਟੀ ਵਿਚ ਜਾਤ ਪਾਤ ਦੁਆਰਾ ਪਈਆਂ ਵੰਡੀਆਂ ਹੁਣ ਤਕ ਸਾਡੀ ਸਮੁਚੀ ਉਨੱਤੀ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿਚ ਰੋੜਾ ਬਣੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਇਕ ਦੂਸਰੇ ਨਾਲ ਭਾਈ ਭਾਈ ਵਾਂਗ ਰਲਕੇ ਨਹੀਂ ਬੈਠ ਸਕੇ, ਮੁਲਕ ਦੀ ਆਰਥਕ ਪ੍ਰਫੁਲਤਾ ਵਿਚ ਅਸੀਂ ਉਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਮਿਲਵਰਤਣ ( Co-operation) ਨਹੀਂ ਦਿਖਾ ਸਕੇ ਜਿਸ ਦੀ ਇਸ ਲਈ ਲੋੜ ਸੀ, ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਸਾਡੀ ਰਾਜਸੀ ਉਨਤੀ ਲਈ ਭੀ ਇਹ ਹਾਨੀ ਕਾਰਕ ਸਾਬਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਪਿਛਲੀ ਸਦੀ ਦੇ ਅਧ ਤੋਂ ਅਰੰਭ ਹੋਈ ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਵਸੀਲਿਆਂ ਵਿਚ ਹੋਈ ਉਨਤੀ, ਨਵੇਂ ਤ੍ਰੀਕੇ ਤੇ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਫੈਕਟਰੀਆਂ, ਹਸਪਤਾਲ, ਸਕੂਲਾਂ ਤੇ ਕਾਲਜਾਂ ਆਦਿ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਜਾਤੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਖੜੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਦੀਆਂ ਨੀਹਾਂ ਨੂੰ ਕਾਫੀ ਪੋਲਾ ਕਰ ਦਿਤਾ ਹੈ। ਪ੍ਰੰਤੂ ਫੇਰ ਭੀ ਦੇਸ਼ ਉੱਨਤੀ, ਦੇਸ਼ ਪਿਆਰ ਤੇ ਦੇਸ਼ ਦਰਦ ਦੀ ਕਣੀ ਰਖਣ ਵਾਲੇ ਹਰ ਇਕ ਸਜਣ ਦਾ ਫਰਜ਼ ਹੈ ਕਿ ਸੁਸਾਇਟੀ ਨੂੰ ਇਸ ਭੈੜੀ ਬੀਮਾਰੀ ਤੋਂ ਬਚਾਵੇ। ਜਾਤ ਪਾਤ ਦਾ ਭੇਦ ਮਿਟਾਉਣ ਨਾਲ ਹੀ ਸਾਡੀ ਆਰਥਕ, ਸਮਾਜਕ, ਰਾਜਸੀ ਤੇ ਧਾਰਮਕ ਉਨਤੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਇਸ ਕਲੰਕ ਤੋਂ ਬਚ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਅੰਮਾਂ ਜਾਏ ਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਆਦਮੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦੇ।<noinclude></noinclude> jpuermblf58tv5guxwtti0b40ff7ovl 250 41126 223774 100078 2026-06-30T07:24:26Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223774 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh|੧੯੨|ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਪੱਛਮ|}}</noinclude>{{gap}}ਮਜ਼ਹਬ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਭੀ ਸਾਡੀ ਸੁਸਾਇਟੀ ਕਈ ਹਿਸਿਆਂ ਵਿਚ ਵੰਡੀ ਹੋਈ ਹੈ।ਹਿੰਦੂ, ਮੁਸਲਮਾਨ, ਬੋਧੀ, ਈਸਾਈ, ਸਿਖ, ਪਾਰਸੀ, ਆਦਿ ਅਨੇਕ ਮਤਾਂ ਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਭੁਮੀ ਤੇ ਨਿਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਹਰ ਇਕ ਦੇ ਫੇਰ ਵਖੋ ਵਖ ਫਿਰਕੇ ਹਨ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਮਜ਼ਹਬ ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਭੀ ਸਾਡੀ ਸੁਸਾਇਟੀ ਬੇਗਿਣਤ ਫਿਰਕਿਆਂ ਵਿਚ ਵੰਡੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਆਮ ਵਿਦਿਯਾ ਨ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਕ ਦੂਸਰੇ ਮਤਾਂ ਵਿਚ ਬੜਾ ਫਰਕ ਜਾਪਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਸਮੁਚੀ ਉੱਨਤੀ ਲਈ ਇਕੱਠਾ ਉੱਦਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਇਸ ਸੰਬੰਧ ਵਿਚ ਪਿਛਲੇ ਦਿਨਾਂ ਦੀਆਂ ਮਿਸਟਰ ਜਿਨਾਹ, ਮਹਾਸ਼ਾ ਸਾਵਰਕਰ, ਡਾਕਟਰ ਅੰਬੇਦਕਾਰ, ਮਾਸਟਰ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ, ਆਦਿ ਦੀਆਂ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਸਾਨੂੰ ਸਭਨਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰਾਂ ਯਾਦ ਹਨ। {{gap}}ਪੱਛਮੀ ਸੁਸਾਇਟੀ ਭੀ ਕਈ ਤ੍ਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਵੰਡੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਇਤਨੀ ਦੁਖਦਾਇਕ ਨਹੀਂ ਜਿਤਨੀ ਸਾਡੀ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੀ ਵੰਡ ਦੁਖਦਾਇਕ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਸਮੇਂ ਦੀ ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਹੁੰਦੀ ਚਲੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਜਦ ਕਿ ਉਥੋਂ ਦੇ ਆਮ ਲੋਕੀ ਖੇਤੀ ਵਾੜੀ ਤੇ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਕਰਦੇ ਸਨ ਤਾਂ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੇ ਵੱਡੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿਚ ਵੰਡੀ ਹੋਈ ਸੀ-ਇਕ ਜਾਗੀਰਦਾਰ ਵੱਡੇ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਤੇ ਦੂਸਰੇ ਮੁਜ਼ਾਰੇ ਅਥਵਾਂ ਰਾਹਕ, ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਵਾਹੁਣ ਵਾਲੇ। ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਪਾ ਕੇ ਜਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਵਿਪਾਰਕ ਮੰਡਲ ਵਿਚ ਉੱਨਤੀ<noinclude></noinclude> 96ge5rttgd6qccsg5trjglbwu6qxfo7 250 41127 223775 100119 2026-06-30T07:24:39Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223775 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh||ਸਮਾਜਕ ਜ਼ਿੰਦਗੀ |੧੯੩}}</noinclude>ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਤੀਸਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਸੌਦਾਗਰਾਂ ਦੀ ਬਣ ਗਈ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਗੇੜ ਨਾਲ ਜਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਦਸਤਕਾਰੀ ਵਿਚ ਉੱਨਤੀ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਦਸਤਕਾਰੀ ਵਿਚ ਪੈਸਾ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਧਨਾਡ ( Industral Capitalist) ਅਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਿਰਤੀ, Industrial workers) ਹੋਰ ਦੋ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਵਧਦੀਆਂ ਗਈਆਂ ਤਿਉਂ ਤਿਉਂ ਪੱਛਮੀ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੀ ਵੰਡ ਵਖੋ ਵਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿਚ ਹੁੰਦੀ ਗਈ। {{gap}}ਵਰਤਮਾਨ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਪੱਛਮੀ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੀ ਵੰਡ ਵਖੋ ਵਖ ਤ੍ਰੀਕਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ:- {{gap}}ਆਰਥਕ ਵੰਡ ਦੋ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿਚ ਹੈ-ਇਕ ਧਨਾਡ ਤੇ ਦੂਸਰੀ ਕਿਰਤੀ ਜਮਾਤ। ਧਨਾਡਾਂ ਵਿਚ ਦਸਤਕਾਰੀ ਤੇ ਵਿਪਾਰ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਧਨੀ ਲੋਕ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਿਰਤੀਆਂ ਵਿਚ ਹਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ। {{gap}}ਆਰਥਕ ਤੇ ਸਮਾਜਕ ਅਧਾਰ ਤੇ ਮਿਲਵੀਂ ਵੰਡ ਤਿੰਨਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿਚ ਹੈ:-ਅਮੀਰ ਆਦਮੀ, ਦਰਮਿਆਨੇ ਦਰਜੇ ਦੇ ਅਤੇ ਗਰੀਬ ਪੁਰਸ਼। {{gap}}ਮਜ਼ਹਬ ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਈਸਾਈ ਮਤ ਦੇ ਦੋ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਫਿਰਕੇ ਹਨ-ਪ੍ਰਾਟੈਸਟੈਂਟ ਅਤੇ ਕੈਥੋਲਿਕ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਫੇਰ ਕਈ ਛੋਟੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਹਨ। {{gap}}ਸਾਡੇ ਲਈ ਗਹੁ ਨਾਲ ਦੇਖਣ ਵਾਲੀ ਗਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪੱਛਮੀ ਸੁਸਾਇਟੀ ਵਿਚ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਨਾਮ-<noinclude></noinclude> 0w60lbwvqtsopdv7q3csgfvqkt4l3pn 250 41143 223776 100122 2026-06-30T07:24:52Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223776 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh|੧੯੪|ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਪੱਛਮ|}}</noinclude>ਧ੍ਰੀਕ ਵੰਡੀਆਂ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਭੀ ਉਥੇ ਸਾਡੇ ਵਾਂਗ ਵਿਤਕਰੇ ਨਹੀਂ ਪਏ ਹੋਏ। ਖਾਸ ਉੱਚੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਨੂੰ ਛਡ ਕੇ ਜਿਸ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਪੰਜ ਫ਼ੀ ਸਦੀ ਤੋਂ ਬਹੁਤੀ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਜੋ ਖਾਸ ਕਰ ਕੇ ਆਪਣੇ ਦਾਇਰੇ ਵਿਚ ਹੀ ਮਹਿਦੂਦ ਰਹਿਣਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਬਾਕੀ ਸਾਰੀ ਸੁਸਾਇਟੀ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਭਿੰਨ ਭੇਦ ਨਹੀਂ। ਹਰ ਇਕ ਆਦਮੀ ਆਪੋ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਪ੍ਰੰਤੂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਿੱਤਿਆਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਕਿਸੇ ਦਾ ਇਕ ਦੂਸਰੇ ਨਾਲ ਕੋਈ ਵਿਤਕਰਾ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਨਾਂ ਹੀ ਕਿਸੇ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਇਸ ਲਈ ਕਿਸੇ ਸਮਾਜਕ ਜਾਂ ਰਾਜਸੀ ਕੰਮ ਵਿਚ ਰੁਕਾਵਟ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਇਕ ਬੂਟ ਗੰਢਣ ਜਾਂ ਬਨਾਉਣ ਵਾਲਾ ਆਦਮੀ ਜੱਜ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਂ ਹੀ ਇਕ ਮਾਮੂਲੀ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਨੂੰ ਇਸ ਹੁਦੇ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦਿਨ ਵੇਲੇ ਹਰ ਇਕ ਆਦਮੀ ਆਪੋ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਵਿਚ ਲਗਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਤ੍ਰਕਾਲਾਂ ਪਈਆਂ ਤੋਂ ਜਦ ਸਭ ਸੈਰ ਲਈ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਇਕ ਦੁਸਰੇ ਵਿਚ ਕੋਈ ਭਿੰਨ ਭੇਦ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। {{gap}}ਸਾਡੇ ਵਾਂਗ ਨ ਤੇ ਹਰ ਇਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦਾ ਖਾਣਾ ਪੀਣਾ ਵਖਰਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਂ ਹੀ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰੀਆਂ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿਚ ਮਹਿਦੂਦ ਹਨ। ਸਭ ਇਕ ਦੂਸਰੇ ਨਾਲ ਰਲ ਮਿਲ ਕੇ ਖਾਂਦੇ ਪੀਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣ ਵਿਚ ਕੋਈ ਲਕੀਰਾਂ ਨਹੀਂ ਕਢੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿਚਕਾਰ ਹੀ ਲੜਕੇ ਜਾਂ ਲੜਕੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ<noinclude></noinclude> fyflrvpjmahp5fql1uittsxum4s8kpo 250 41144 223777 100125 2026-06-30T07:25:03Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223777 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh||ਸਮਾਜਕ ਜ਼ਿੰਦਗੀ |੧੯੫}}</noinclude>ਨੂੰ ਢੂੰਡਣਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਨ ਮਿਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਜੋ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਵਿਚ ਪੂਰਾ ਉਤ੍ਰ ਆਇਆ ਉਸੇ ਨਾਲ ਸ਼ਾਦੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਸੁਸਾਇਟੀ ਵਲੋਂ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਕੋਈ ਢੁਚਰ ਨਹੀਂ ਡਾਹੀ ਜਾਵੇਗੀ, ਨਾਂ ਹੀ ਕੋਈ ਅੱਖਾਂ ਪਾੜ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਲ ਦੇਖੇਗਾ ਅਤੇ ਨਾਂ ਹੀ ਕੋਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਮੇਹਣਾ ਦੇਵੇਗਾ। {{gap}}ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੀ ਸਮੁਚੀ ਬੇਹਤਰੀ ਲਈ ਜੋ ਕੁਝ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਹਰ ਇਕ ਆਦਮੀ ਕਰਨਾ ਆਪਣਾ ਫਰਜ਼ ਸਮਝਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਰਲਕੇ ਮਿਲਵਰਤਣ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਸ ਪਾਸੇ ਦਿਲ ਕਰੇ ਸੁਸਾਇਟੀ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਿਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਮੰਦਵਾੜੇ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਜਦ ਉਹ ਕੰਮ ਤੋਂ ਹਟਾਏ ਜਾਣ ਸ੍ਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਪਜੀਵਕਾ ਲਈ ਸਹਾਇਤਾ ਮਿਲਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਰਲਕੇ ਸਭ ਨੇ ਹੰਭਲਾ ਮਾਰਿਆ ਤੇ ਗ੍ਵਰਨਮੈਂਟ ਤੋਂ ਇਹ ਗਲ ਮਨਾ ਲਈ ਕਿ ਕੋਈ ਕਿਰਤੀ ਭੁਖ ਦੇ ਦੁਖੋਂ ਨਹੀਂ ਮਰੇਗਾ। ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਂ ਕੰਮ ਮਿਲੇਗਾ ਜਾਂ ਰੋਟੀ ਜਾਂ ਗੁਜ਼ਾਰੇ ਜੋਗੇ ਪੈਸੇ। ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਸਭਨਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਯਕੀਨ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਬਿਰਧ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ ਜਦ ਆਦਮੀ ਕੰਮ ਕਰਨੋ ਰਹਿ ਜਾਵੇ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਵਰਿਸ਼ ਗ੍ਵਰਨਮੈਂਟ ਵਲੋਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਫੇਰ ਸਭ ਨੇ ਰਲਕੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸ੍ਰਕਾਰ ਪਾਸੋਂ ਬਿਰਧਾਂ ਲਈ ਪੈਨਸ਼ਨ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨ ਪਾਸ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਜੋ ਕੰਮ ਭੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦਾ<noinclude></noinclude> idbslttu45ak4oi9esvvsvx5rgggr2h 250 41146 223778 100128 2026-06-30T07:25:14Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223778 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh|੧੯੬|ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਪੱਛਮ|}}</noinclude>ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਸਭ ਦੀ ਮਿਲਵੀਂ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਸਿਰੇ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਰਲਕੇ ਬੈਠਣਾ, ਪ੍ਰਸਪਰ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਹਮਦਰਦੀ, ਆਪਸ ਵਿਚ ਇਕੱਠਾ ਖਾਣਾ ਪੀਣਾ, ਦੁਨਿਆਵੀ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਸੰਬੰਧੀ ਕੋਈ ਭਿੰਨ ਭੇਦ ਨ ਸਮਝਣਾ, ਅਤੇ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੀ ਸਮੁਚੀ ਉਨਤੀ ਲਈ ਸਭ ਨੇ ਇਕੱਤ੍ਰ ਹੋ ਕੇ ਇਕੱਠਾ ਕੰਮ ਕਰਨਾ, ਇਹ ਹਨ ਪੱਛਮੀ ਸਸਾਇਟੀ ਦੇ ਗੁਣ ਜੋ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੋਂਦ ਵਿਚ ਸਾਡੀ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੀ ਕਾਇਆਂ ਪਲਟ ਸਕਦੀ ਹੈ। {{xx-larger|{{center|੨-ਇਕਹਿਰੇ ਤੇ ਇਕੱਠੇ ਟੱਬਰ}}}} {{gap}}ਇਕ ਹੋਰ ਗਲ ਜਿਸ ਵਿਚ ਪੱਛਮੀ ਸੁਸਾਇਟੀ ਸਾਡੇ ਨਾਲੋਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਰਖਦੀ ਹੈ ਉਹ ਹੈ ਟੱਬਰਾਂ ਦੀ ਬਣਤਰ। ਜਿਸ ਤਰਾਂ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਸਾਡੇ ਦੇਸ ਵਿਚ ਇਕੱਠੇ ਟੱਬਰ ਹਨ, ਅਰਥਾਤ ਦੋ ਯਾ ਤਿੰਨ ਪੁਸ਼ਤਾਂ ਤਕ ਇਕਠੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਤੇ ਨ ਕੇਵਲ ਆਦਮੀ ਦੇ ਬਿਰਧ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ, ਬਲਕਿ ਸਾਰੇ ਭਾਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਟੱਬਰ, ਬਾਲ ਬੱਚੇ ਆਦਿ ਤੇ ਆਪਣੇ ਬਾਲ ਬੱਚੇ ਸਭ ਇਕੇ ਟੱਬਰ ਵਿਚ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਇਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਪੱਛਮ ਵਿਚ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਇਕਹਿਰੇ ਟੱਬਰ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਇਕਹਿਰੇ ਟੱਬਰ ਦਾ ਮੁਢ ਲੜਕੇ ਦੀ ਸ਼ਾਦੀ ਹੋਣ ਤੇ ਬੱਝ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿਚ ਕੇਵਲ ਆਦਮੀ, ਉਸਦੀ ਸੁਪਤਨੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਨ ਤੇ ਬਢੇ ਮਾਈ ਬਾਪ ਵਾਸਤੇ ਇਸ<noinclude></noinclude> m27b5e8qyjk5faqy6uv9p8u7arabn3m 250 41148 223779 100130 2026-06-30T07:25:38Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223779 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh||ਸਮਾਜਕ ਜ਼ਿੰਦਗੀ |੧੯੭}}</noinclude>ਟੱਬਰ ਵਿਚ ਗੁੰਜਾਇਸ਼ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਂ ਹੀ ਭਰਾਵਾਂ ਜਾਂ ਭਰਾਵਾਂ ਦੇ ਬਾਲ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ। {{gap}}ਪੱਛਮੀ ਦੇਸਾਂ ਦੇ ਇਕਹਿਰੇ ਟੱਬਰ ਸਾਡੇ ਮੁਲਕ ਦੇ ਇਕੱਠੇ ਟੱਬਰਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਨਾਲ ਲਾਭਵੰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਡਾ ਲਾਭ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਲੜਕੇ ਇਤਨੀ ਕਾਹਲੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਜਿਤਨੀ ਸਾਡੇ ਮੁਲਕ ਵਿਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਵਿਆਹ ਪੂਰੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਅਤੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਭੀ ਤਦ ਜੇਕਰ ਲੜਕਾ ਇਹ ਸਮਝਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਕਮਾਈ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਟੱਬਰ ਦੀ ਯੋਗ ਪ੍ਰਿਤਪਾਲ ਕਰ ਸਕੇਗਾ ਤਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਸੁਸਾਇਟੀ ਨੂੰ ਚੰਗੇ ਬੱਚੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਰਿਸ਼ਟ ਪੁਸ਼ਟ ਅਤੇ ਦੀਰਘ ਆਯੂ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵਿਆਹੇ ਹੋਏ ਲੜਕੇ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਤੇ ਭਾਰ ਨਹੀਂ ਬਣਦੇ ਅਤੇ ਨਾਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਕਿਸੇ ਦਾ ਬੋਝ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਹਰ ਇਕ ਆਪੋ ਆਪਣੀ ਉਪਜੀਵਕਾ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸਹਾਰੇ ਦੇ ਕਰਨ ਦਾ ਜ਼ੁਮੇਵਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮੁਲਕ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਸਮੁਚੇ ਤੌਰ ਤੇ ਇਤਨੀ ਛੇਤੀ ਨਹੀਂ ਵਧਦੀ ਜਿਤਨੀ ਛੇਤੀ ਸਾਡੇ ਮੁਲਕ ਵਿਚ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਹਿਸਾਬ ਲਾਣ ਤੇ ਪਤਾ ਚਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਸਾਡੇ ਮੁਲਕ ਵਿਚ ਪੈਦਾਇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਬਹੁਤ ਵਧੇਰੇ ਹੈ। ਟੱਬਰਾਂ ਦੇ ਜੀਆਂ ਦੀ ਔਸਤ ਭੀ ਸਾਡੇ ਮੁਲਕ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਲਕਾਂ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤੀ ਹੈ। ਇਕ ਟਬਰੀ ਦੇ ਥੋੜੇ ਜੀ ਅਤੇ ਆਰਥਕ ਯੋਗਤਾ ਸਾਡੇ<noinclude></noinclude> dpcj43crbgdc1attq8a1mjrkpvhmu48 250 41149 223780 100133 2026-06-30T07:25:50Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223780 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh|੧੮੮|ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਪੱਛਮ |}}</noinclude>ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤੀ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਹ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਵਰਿਸ਼ ਬਹੁਤ ਚੰਗੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਲਈ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸਾਂ ਵਿਚ ਆਦਮੀ ਦੀ ਔਸਤ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸਾਡੇ ਨਾਲੋਂ ਦੁਗਣੀ ਹੈ। {{gap}}ਸਾਡੇ ਮੁਲਕ ਵਿਚ ਪ੍ਰਵਿਰਤ ਇਕੱਠੇ ਟੱਬਰਾਂ ਦੇ ਭਾਵੇਂ ਕੁਝ ਫਾਇਦੇ ਭੀ ਹਨ ਪ੍ਰੰਤੂ ਇਹ ਫਾਇਦੇ ਨੁਕਸਾਨਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਬਹੁਤ ਥੋੜੇ ਤੇ ਘਟੀਆ ਦਰਜੇ ਦੇ ਹਨ। ਇਕੱਠੇ ਟੱਬਰ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਕ ਤਾਂ ਇਹ ਲਾਭ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਇਕ ਨੂੰ ਰੁਖੀ ਮਿਸੀ ਰੋਟੀ ਮਿਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਕੋਈ ਭੁਖਾ ਨਹੀਂ ਮਰਦਾ। ਪ੍ਰੰਤੁ ਚੂੰਕਿ ਹਰ ਇਕ ਨੂੰ ਰੁਖੀ ਸੁਕੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਟੱਬਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜੀ ਪੂਰੀ ਤਨ-ਦਿਹੀ ਤੇ ਦਿਲ-ਦਿਹੀ ਨਾਲ ਜਾਨ ਤੋੜ ਕੇ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਖਿਆਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਭ ਕੁਝ ਸਾਂਝੇ ਖਾਤੇ ਵਿਚ ਹੀ ਜਾਣਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਲਈ ਨਖਟੂਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਾਫੀ ਹੈ, ਜੋ ਇਧਰ ਉਧਰ ਫਿਰ ਟੁਰ ਕੇ ਦਿਨ ਗੁਜ਼ਾਰ ਛਡਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਰੋਟੀ ਖਾਣ ਵੇਲੇ ਘਰ ਦਰਸ਼ਨ ਆ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਤਾਂ ਤੇ ਸਮੁਚੇ ਤੌਰ ਤੇ ਅਸੀਂ ਆਰਥਕ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਉਹ ਉਨਤੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਜੋ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸਾਂ ਵਿਚ ਸੰਭਵ ਹੈ। {{gap}}ਇਕੱਠੇ ਟੱਬਰਾਂ ਦਾ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰ ਲਾਭ ਹੈ ਕਿ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਕਾਰ ਵਿਹਾਰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਟੱਬਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿਚ ਕਿਰਤ ਦੀ ਵੰਡ (Division of labour)ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ-ਦੋ ਭਰਾ ਹਲਵਾਈ ਦਾ ਕੰਮ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ,<noinclude></noinclude> o6b9tozls6xm2cx1o8j7y8pzx0iikhg 250 41152 223781 100137 2026-06-30T07:26:06Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223781 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh||ਸਮਾਜਕ ਜ਼ਿੰਦਗੀ |੧੯੯}}</noinclude>ਤੀਸਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ ਦੇਸ ਕਮਾਉਣ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਚੌਥਾ ਫੌਜ ਵਿਚ ਭਰਤੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪੰਜਵਾਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਕੇ ਡਾਕਟਰ, ਵਕੀਲ, ਜੱਜ ਆਦਿ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਇਕੱਠ ਨਾਲ ਖਾਨਦਾਨ ਦੀ ਭੱਲ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਤੇ ਉਹ ਦੁਨਿਆਵੀ ਆਮ ਔਕੜਾਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਪ੍ਰੰਤੁ ਇਹ ਤਦ ਹੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੇਕਰ ਟੱਬਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜੀਆਂ ਵਿਚ ਮਿਲਵਰਤਣ, ਈਮਾਨਦਾਰੀ, ਪ੍ਰਸਪਰ ਪਿਆਰ ਤੇ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦੀ ਸਪਿਰਟ ਹੋਵੇ। {{gap}}ਸਮੁਚੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜੇਕਰ ਦੇਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਕੱਠੇ ਟੱਬਰਾਂ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਫਾਇਦਿਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਬਹੁਤੇ ਹਨ। ਬਚਪਨ ਦੀ ਸ਼ਾਦੀ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਵੀਆਂ ਬਣੀਆਂ ਜੋੜੀਆਂ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਚਿਆਂ ਦਾ ਭਾਰ ਸਾਰੇ ਟੱਬਰ ਦੀ ਪੈਦਾਇਸ਼ ਤੇ, ਕਚੀ ਉਮਰ ਦੀ ਸ਼ਾਦੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤੇ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਬਚਿਆਂ ਦੀ ਪੈਦਾਇਸ਼, ਇਸ ਲਈ ਪੈਦਾਇਸ਼ਾਂ ਤੇ ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਬਹੁਤੀ, ਔਸਤ ਉਮਰ ਘਟ, (ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਦੀ ਭਰਮਾਰ, ਯੋਗ ਪ੍ਰਵਰਿਸ਼ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ) ਆਦਿ ਅਜੇਹੀਆਂ ਊਣਤਾਈਆਂ ਹਨ ਜੋ ਸੁਸਾਇਟੀ ਨੂੰ ਦਿਨੋਂ ਦਿਨ ਅਵੁਨਤੀ ਵਲ ਲੈ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। {{gap}}ਪ੍ਰੰਤੂ ਹੁਣ ਵਰਤਮਾਨ ਜ਼ਮਾਨੇ ਦੀਆਂ ਕਈ ਹੇਰਾ ਫੇਰੀਆਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸਾਡੇ ਮੁਲਕ ਵਿਚ ਭੀ ਆਮ ਰੁਚੀ ਇਕਹਿਰੇ ਟੱਬਰਾਂ ਵਲ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਟੱਬਰ ਵਿਚੋਂ ਬਾਹਰ ਪ੍ਰਦੇਸ ਗਿਆ ਹੋਇਆ ਭਰਾ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਤੇ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਦੀ ਸਾਰੀ ਕਮਾਈ ਘਰ ਬੈਠੇ ਤੇ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਰੋਟੀ<noinclude></noinclude> exeemoo0fdmvrnq4tymrbzr5o9rmeyb 250 41153 223782 100139 2026-06-30T07:26:19Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223782 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh|੨੦੦|ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਪੱਛਮ|}}</noinclude>ਖਾਂਦੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਵੰਡਣ ਲਈ ਘਟ ਹੀ ਤਿਆਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਂ ਹੀ ਮੇਹਨਤ ਮੁਸ਼ੱਕਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਭਰਾ ਵੇਹਲੜ ਭਰਾ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਕਮਾਈ ਦਾ ਹਿਸਾ ਵੰਡਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬਾਹਰਲੇ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿਚ ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਕਾਰਨ ਤੇ ਪੱਛਮੀ ਵਿਦਿਯਾ ਦੇ ਪ੍ਰਚਲਤ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਪੱਛਮੀ ਖਿਆਲਾਂ ਦਾ ਸਾਡੇ ਦੇਸ ਵਿਚ ਆਮ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਹੁਣ ਰੁਖ਼ ਇਸ ਪਾਸੇ ਵਲ ਹੈ ਕਿ ਇਕੱਠੇ ਟੱਬਰਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਇਕਹਿਰੇ ਟੱਬਰ ਹੀ ਚੰਗੇ ਹਨ। {{xx-larger|{{center|੩-ਸਮਾਜਕ ਸੰਪਰਦਾਵਾਂ }}}} {{gap}}ਹਰ ਇਕ ਮੁਲਕ ਵਿਚ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੇ ਵਖੋ ਵਖ ਮੰਤਵਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧ ਕਰਨ ਲਈ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਸੰਪਰਦਾਵਾਂ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਆਪੋ ਆਪਣੇ ਦਾਇਰਿਆਂ ਅੰਦਰ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਨਿਭਾਉਂਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਮਾਜ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਅਜੇਹੀਆਂ ਸੰਪਰਦਾਵਾਂ ਸੰਬੰਧੀ ਵਿਸਥਾਰ ਪੂਰਬਕ ਵਿਚਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਜੇਹਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕ ਵਖਰੀ ਪੁਸਤਕ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। {{gap}}ਪੱਛਮੀ ਮੁਲਕਾਂ ਦੀ ਉੱਨਤੀ ਦਾ ਇਕ ਖਾਸ ਭੇਦ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਹਰ ਇਕ ਪਹਿਲੂ ਵਿਚ ਉਹ ਤ੍ਰੀਕੇ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਚਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹਰ ਇਕ ਕੰਮ ਸਾਇੰਟਿਫਿਕ ਤ੍ਰੀਕੇ ਤੇ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਕੋਈ ਪਾਸ<noinclude></noinclude> d4ilyk50tx4sd2qogta6l720auwzilr 250 41155 223783 100142 2026-06-30T07:26:33Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223783 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh||ਸਮਾਜਕ ਜ਼ਿੰਦਗੀ |੨੦੧}}</noinclude>ਲੈ ਲਵੋ ਤਾਂ ਦੇਖਣ ਵਿਚ ਆਵੇਗਾ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਵਾਗ ਡੋਰ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਸੰਪਰਦਾ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਂ ਸਾਰੇ ਮੁਲਕ ਵਿਚ ਫੈਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਇਸ ਦਾ ਕੰਮ ਇਕ ਸਾਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕਿਰਤੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਕਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਵਾਸਤੇ ਕਿਰਤੀ ਸਭਾਵਾਂ (ਟ੍ਰੇਡ ਯੂਨੀਅਨਜ਼) ਬਣਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਵਿਪਾਰੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਅਤੇ ਦਸਤਕਾਰੀ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ। ਪ੍ਰਸਪਰ ਮੇਲ ਮਿਲਾਪ ਲਈ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਸੋਸ਼ਲ ਕਲੱਬਾਂ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਫੀਸ ਭਰ ਕੇ ਹਰ ਇਕ ਆਦਮੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਲਾਭਉਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਧਾਰਮਕ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਭੀ ਬਹੁਤ ਸੁਸਾਇਟੀਆਂ ਹਨ। ਹਰ ਇਕ ਫਿਰਕੇ ਦੀ ਵਖਰੀ ਸੁਸਾਇਟੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਇਕ ਸ਼ਹਿਰ ਜਾਂ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਇਸ ਦੀ ਸ਼ਾਖ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਕੰਮ ਚਲਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਆਦਮੀਆਂ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਵਖੋ ਵਖ ਸੁਸਾਇਟੀਆਂ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਹਰ ਇਕ ਵਿਤ ਅਨੁਸਾਰ ਵਧ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਚੰਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਧਰਮ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਹੋ ਸਕੇ। ਕਈ ਸਭਾਵਾਂ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਗੁਪਤ ਰਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਖਾਸ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਬਣਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਤਰਾਂ ਅਮ੍ਰੀਕਾ ਦੀ ਸੁਸਇਟੀ ਕਲੂ ਕਲਕਸ ਕਲੈਨ ਹੈ। ਇਸ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦਾ ਮੰਤਵ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੀਗਰਾਂ (ਅਫਰੀਕਨ<noinclude></noinclude> 5rxbg39efr0f2m5ws20dbupevrb21f5 250 41157 223784 100145 2026-06-30T07:26:52Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223784 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh|੨੦੨|ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਪੱਛਮ|}}</noinclude>ਹਬਸ਼ੀਆਂ) ਨੂੰ ਦੰਡ ਦੇਣਾ ਹੈ ਜੋ ਅਮ੍ਰੀਕਨ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਉਪੱਦ੍ਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਸੁਸਾਇਟੀਆਂ ਅਮੀਰ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਸਪਰ ਦਿਲ ਪ੍ਰਚਾਵੇ ਤੇ ਆਪਣੀ ਅਮੀਰੀ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਬਨਾਉਣ ਲਈ ਬਣਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਤਰਾਂ ਰੋਟਰੀ ਕਲੱਬਾਂ ਤੇ ਐਲਕਸ ਕਲੱਬਾਂ। ਇਕ ਸੁਸਾਇਟੀ ਹੈ ਫਰੀਮੇਸਨਾਂ ਦੀ ਜਿਸ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਬਣਨਾ ਹਰ ਇਕ ਆਦਮੀ ਆਪਣੀ ਖੁਸ਼ ਕਿਸਮਤੀ ਸਮਝਦਾ ਹੈ। ਨਵੇਂ ਮੈਂਬਰ ਬੜੀ ਡੂੰਘੀ ਖੋਜ ਪੜਤਾਲ ਅਤੇ ਬੜੀ ਮੁਸ਼ਲਕ ਨਾਲ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਜਦ ਇਕ ਵਾਰ ਕੋਈ ਮੈਂਬਰ ਬਣ ਗਿਆ ਉਸ ਨੂੰ ਉਹ ਆਪਣਾ ਬਣਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸੁਸਾਇਟੀ ਵਿਚ ਇਹ ਵਾਧਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਇਸ ਦੇ ਕਿਸੇ ਮੈਂਬਰ ਨੂੰ ਕੋਈ ਜ਼ਰੂਰਤ ਜਾਂ ਕੋਈ ਤਕਲੀਫ ਹੋਵੇ ਉਹ ਕਿਸੇ ਭੀ ਮੈਂਬਰ ਪਾਸ ਚਲਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਪੂਰੀ ਪੂਰੀ ਸਚੇ ਦਿਲ ਨਾਲ ਮਦਦ ਹੋਵੇਗੀ। ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਯਾ ਨਹੀਂ, ਕੇਵਲ ਇਤਨੀ ਤਸੱਲੀ ਹਰ ਇਕ ਕੁਰਬਾਨੀ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਫੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਘਰ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਆਦਮੀ ਸਾਡੀ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਅਨਜਾਣ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸਚਾ ਦਿਵਾਉਣ ਲਈ ਹਰ ਇਕ ਮੈਂਬਰ ਪਾਸ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦਾ ਟਿਕਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਦਿਖਾ ਕੇ ਆਦਮੀ ਹਰ ਇਕ ਮੈਂਬਰ ਪਾਸ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਇਸ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਬੜੇ ਬੜੇ ਧਨਾਢ ਆਦਮੀ ਹੀ ਹਨ।<noinclude></noinclude> 6q0pqzpsab8el5lgf5zdsa1z9xodk3b 250 41162 223785 100148 2026-06-30T07:27:01Z Harchand Bhinder 2624 /* ਗਲਤੀਆਂ ਲਾਈਆਂ */ 223785 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{rh||ਸਮਾਜਕ ਜ਼ਿੰਦਗੀ |੨੦੩}}</noinclude>{{gap}}ਭਾਵੇਂ ਇਸ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦਾ ਮੁਢ ਤਾਂ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਬੱਝਾ ਹੈ, ਹੁਣ ਇਸ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਂ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿਚ ਪਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਵਿਚ ਭੀ ਇਸ ਦੀ ਸ਼ਾਖ ਹੈ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਧਨਾਢ ਆਦਮੀ ਇਸਦੇ ਮੈਂਬਰ ਹਨ। {{gap}}ਪੱਛਮੀ ਦੇਸਾਂ ਦੀਆਂ ਸਮਾਜਕ ਸੰਪਰਦਾਵਾਂ ਵਿਚ ਦੇਖਣ ਵਾਲੀ ਖਾਸ ਗਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਇਕ ਮੈਂਬਰ ਆਪਣੀ ਜ਼ੁਮੇਵਾਰੀ ਪੂਰੇ ਤੌਰ ਨਾਲ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਵੇਲੇ ਸਿਰ ਸਭ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦਾ ਚੰਦਾ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਕਾਰਜ ਲਈ ਸਪੈਸ਼ਲ ਉਗਰਾਹੀ ਲਗੇ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਇਨਕਾਰ ਨਹੀਂ, ਲੀਡਰ ਦੀ ਹਰ ਇਕ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਹੁਕਮ ਅਲਾਹੀ ਹੁਕਮ ਦੀ ਸਮਾਨਤਾ ਰਖਦਾ ਹੈ। ਲੀਡਰ ਭੀ ਨਿਸਕਾਮ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਵਾਰਥ ਨੂੰ ਪਰੇ ਸੁਟ ਕੇ ਸਚੇ ਦਿਲੋਂ ਪਰਉਪਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਹੈ। {{gap}}ਉਪ੍ਰੋਕਤ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਸੁਸਾਇਟੀਆਂ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਇਸ ਵਿਚ ਭੀ ਬਹੁਤ ਹਨ, ਕਿਰਤੀ ਸਭਾਵਾਂ, ਕਿਸਾਨ ਸਭਾਵਾਂ, ਅਛੂਤ ਸਭਾਵਾਂ, ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਕੋਆਪਰੇਟਿਵ ਸੁਸਾਇਟੀਆਂ, ਮਜ਼ਹਬੀ ਅੰਜਮਨਾਂ ਜਾਂ ਧਾਰਮਕ ਸਭਾਵਾਂ, ਰਾਜਸੀ ਸਭਾਵਾਂ, ਆਦਿ। ਗਿਣਤੀ ਕਰਨ ਲਈ ਤਾਂ ਸਮਾਜਕ ਸਭਾਵਾਂ ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਹਨ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਤ੍ਰੀਕੇ ਉਤਨੇ ਯੋਗਤਾ ਭਰੇ ਨਹੀਂ ਜਿਤਨੇ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸਾਂ ਦੀਆਂ ਸਭਾਵਾਂ ਦੇ ਹਨ। ਸਾਡੀਆਂ<noinclude></noinclude> b4u7btfromal7z66jrcnga3q4yi4p0n 250 41164 223786 100154 2026-06-30T07:27:17Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223786 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh|੨੦੪|ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਪੱਛਮ|}}</noinclude>ਸਭਾ ਤੇ ਸੁਸਾਇਟੀਆਂ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਆਪਣੀ ਜ਼ੁਮੇਵਾਰੀ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰਾਂ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਭਾਵੇਂ ਕਿਤਨਾ ਭੀ ਥੋੜੇ ਤੋਂ ਥੋੜਾ ਚੰਦਾ ਹੋਵੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਚੰਦੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਸਭਾ ਦਾ ਕੰਮ ਚਲਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਸਾਰੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦਾ ਚੰਦਾ ਆਉਣਾ ਅਸੰਭਵ ਹੈ। ਕਈ ਮੈਬਰਾਂ ਤੋਂ ਚੰਦਾ ਵਸੂਲ ਕਰਨ ਲਈ ਚੰਦੇ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤਾ ਡਾਕ ਖਰਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੇਤਾਵਨੀ ਪੱਤਰ ਭੇਜਣ ਤੇ ਲਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਸਭਾ ਸੁਸਾਇਟੀਆਂ ਦਾ ਇਹ ਹਾਲ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਮਾਲੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੂਹੇ ਰਵਾਨ, ਬੜੇ ਥੋੜੇ ਆਦਮੀ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਅਜੇਹੀਆਂ ਸੁਸਾਇਟੀਆਂ ਦਾ ਅੰਤ ਇਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਥੋੜੇ ਜਿਹੇ ਆਦਮੀਆਂ ਦਾ ਹੀ ਜੱਫਾ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਤਰਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਹੋਵੇ ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਚੋਧਰ-ਪੁਣੇ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ ਭੀ ਸਾਡੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਬਹੁਤੀ ਹੈ। ਕਈ ਲੋਕ ਅਜੇਹੇ ਹਨ ਜੋ ਲੀਡਰੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਮਿਲਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਆਪਣੀ ਹਤਕ ਸਮਝਦੇ ਹਨ। ਸੁਆਦਲੀ ਗਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਆਪੇ-ਬਣੇ ਲੀਡਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਬੇਸ਼ੁਮਾਰ ਹੈ। ਇੱਟ ਚੁਕਿਆਂ ਲੀਡਰ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ! ਇਸ ਬੇਥਵੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੇ ਵਿਚ ਲੀਡਰ ਲੋੜ ਤੋਂ ਬਹੁਤੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰ ਅਧਿਕ ਥੋੜੇ ਡਸਿਪਲਨ ਦਾ ਮਾਦਾ ਹੀ ਸਾਡੇ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਬਸ ਹੈਂਕੜ ਨਾਲ ਭਰੇ<noinclude></noinclude> rf48dy6w7lgpjex97wjbp96mt2rd4ez 250 53327 223706 172173 2026-06-30T06:17:12Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223706 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh||ਪਹਿਲਾ ਤੰਤ੍ਰ|੫੩}}</noinclude>ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਅਕਲ ਦੇਖ, ਐਉਂ ਆਖਕੇ ਰਥਕਾਰ ਨੇ ਹੌਲੀ ਜੇਹੀ ਲੱਕੜ ਦਾ ਇੱਕ ਅਜੇਹਾ ਗਰੁੜ ਬਨਾਯਾ ਜੋ ਕਲਾ ਦੇ ਦਬਾਇਆ ਉੱਡ ਜਾਵੇ ਫੇਰ ਸੰਖ ਚਕ੍ਰ ਗਦਾ ਪਦਮ ਕੌਸਤਕ ਮਣਿ ਅਤੇ ਹੱਥ ਬਣਾ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਰੂਪ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਕਲਾ ਦੇ ਚੜ੍ਹਾ ਲਹਾ ਨੂੰ ਸਮਝਾਕੇ, ਬੋਲਿਆਂ ਹੇ ਮਿਤ੍ਰ! ਅੱਜ ਅੱਧੀ ਰਾਤੀਂ ਉਸਦੇ ਮਹਿਲਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜੋ ਸਤ ਮੰਜਲ ਦਾ ਹੈ ਚਲਿਆ ਜਾਹ ਓਹ ਤੈਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਰੂਪ ਸਮਝੇਗੀ ਤੂੰ ਉਸ ਮੁਗਧਾ ਨੂੰ ਝੂਠੀਆਂ ਝੂਠੀਆਂ ਬਾਤਾਂ ਨਾਲ ਅਜੇਹਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰੀਂ ਜੋ ਓਹ ਤੈਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਜਾਣ ਕੇ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਅਨੰਦ ਕਰੇ,ਕੌਲਕ ਬੜਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਕੇ ਓਹ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਉਸ ਰਾਜ ਕੰਨ੍ਯਾ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾਕੇ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਪਿਆਰੀ! ਜਾਗਦੀ ਹੈਂ ਯਾ ਨਹੀਂ, ਦੇਖ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਲਛਮੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਸਮੁਦ੍ਰ ਵਿਚੋਂ ਆਯਾ ਹਾਂ ਇਸ ਲਈ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਅਨੰਦ ਕਰ॥ ਰਾਜ ਕੰਨ੍ਯਾਂ ਬੀ ਉਸਨੂੰ ਚਤੁਰ ਭੁਜ ਗਰੁੜ ਤੇ ਚੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਸੱਚ ਮੁਚ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਰੂਪ ਦੇਖ ਬੜੀ ਅਚੰਭਾ ਹੋਈ ਅਤੇ ਬੋਲੀ ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ! ਮੈਂ ਅਪਵਿਤ੍ਰ ਮਲਮੂਤ੍ਰ ਦੀ ਦੇਹ ਵਾਲੀ ਆਪ ਪਵਿਤ੍ਰ ਤ੍ਰਿਲੋਕੀਨਾਥ! ਭਲਾ ਏਹ ਬਾਤ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਯੋਗ ਹੈ? ਕੌਲਕ ਬੋਲਿਆ ਹਾਂ ਏਹ ਬਾਤ ਠੀਕ ਹੈ ਪਰ ਤੂੰ ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਪਿਆਰੀ ਰਾਧਕਾਂ ਦਾ ਅਵਤਾਰ ਹੈ ਇਸਲਈ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਯਾ ਹਾਂ ਓਹ ਬੋਲੀ ਜੇਕਰ ਇਹ ਬਾਤ ਸੱਚ ਹੈ ਤਾਂ ਆਪ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਆਖੋ ਅਤੇ ਓਹ ਆਪਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਬਿਚਾਰੇ ਦੇ ਦੇਵੇਗਾ ਕੌਲਕ ਬੋਲਿਆ ਮੈਂ ਤਾਂ ਮਨੁਖਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਨ ਬੀ ਨਹੀਂ ਦੇਂਦਾ ਬੋਲਣਾ ਤਾਂ ਇਕ ਪਾਸੇ ਰਿਹਾ, ਹੁਣ ਤੂੰ ਗੰਧਰਬ ਬ੍ਯਾਹ ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਆਪ ਮੈਨੂੰ ਦੇਹ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਸ੍ਰਾਪ ਦੇੇਕੇ ਤੇਰੀ ਕੁਲ ਨੂੰ ਭਸਮ ਕਰਾਂਗਾ। ਇਹ ਬਾਤ ਸੁਨਕੇ ਓਹ ਰਾਜ ਕੰਨ੍ਯਾਂ ਕੰਬ ਉੱਠੀ ਤਦ ਕੌਲਕ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਪਕੜਕੇ ਸਿਹਜਾ ਤੇ ਲੈਆਂਦਾ ਅਤੇ ਕੋਕ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਦੀ ਰੀਤਿ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰ ਥੋੜੀ ਰਾਤ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਆ ਗਿਆ, ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕਰਦਿਆਂ ਕਈ ਦਿਨ ਬੀਤ ਗਏ ਇੱਕ ਦਿਨ ਮਹਿਲਾਂ ਦੇ ਰਾਖਿਆਂ ਨੇ ਜੋ ਉਸ ਕੰਨ੍ਯਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਹੋਠਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਤੋਂ ਜਾਣਿਆਂ ਜੋ ਇਹ ਕਿਸੇ ਪੁਰਖ ਕਰਕੇ ਭੋਗੀ ਗਈ ਹੈ ਤਦ ਆਪਸ ਵਿਖੇ ਆਖਨ<noinclude></noinclude> ap77l7rd5qmivm3pxwy09yqfmpcnkes 250 53328 223707 209367 2026-06-30T06:17:21Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223707 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh|੫੪|ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}}</noinclude>ਲੱਗੇ ਬੜੇ ਅਸਚਰਜ ਦੀ ਬਾਤ ਹੈ ਜੋ ਅਜੇਹੀ ਰਾਖੀ ਦੇ ਵਿੱਚ ਬੀ ਏਹ ਗਲ ਹੈ ਤਦ ਸਾਰੇ*<ref>* ਰਾਣੀ ਦੇ ਰਾਖੇ ਸੁਰਖ ਨੂੰ ਕੰਚੁਕੀ ਕੀ ਆਖਦੇ ਹਨ॥</ref>ਕੰਚੁਕੀ ਰਾਜਾ ਪਾਸ ਜਾਕੇ ਬੋਲੇ ਹੇ ਪ੍ਰਭੋ! ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਸੱਕਦੇ ਪਰ ਕੰਨ੍ਯਾਂ ਦੇ ਮਹਿਲਾਂ ਵਿਖੇ ਕੋਈ ਪੁਰਖ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਰਾਜਾ ਇਸ ਬਾਤਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਕੇ ਬੜਾ ਚਿੰਤਾਵਾਨ ਹੋਕੇ ਆਖਨ ਲੱਗਾ॥ ਚੌਪਈ॥ ਜਨਮਤ ਲੜਕੀ ਚਿੰਤਾ ਹੋਇ। ਕਾਂਕੋ ਦੀਜੇ ਕੁਲਧਨਜੋਇ ਦੀਏ ਨ ਜਾਨੇ ਸੁਖ ਹਵੈ ਖੇਦ। ਦੁਖਦਾਈ ਪੁਤ੍ਰੀ ਬਿਨ ਭੇਦ॥੨੨੩ ਨਾਰੀ ਨਦੀ ਤੁੱਲ ਹੈਂ ਦੋਊ। ਤਟ ਅਰ ਕੁਲ ਦੋਨੋਂ ਸਮ ਜੋਊ! ਨਦੀ ਕਰੇ ਤਟ ਜਲ ਸੇ ਨਾਸਨਾਰੀ ਦੋਸ ਉਸਯ ਕੁਲ ਤ੍ਰਾਸ।। ੨੨੩।। ਛੰਦ॥ ਜਨਮਤ ਕੰਨ੍ਯਾਂ ਕੋ ਪਿਖਮਾਤਾ ਹੋਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਅਨਿਕ ਸੁਖ ਪਾਤ ਜਿਮ ਜਿਮ ਬਢੇ ਬੰਧੁਜਨ ਸਗਰੇ ਰਹੇ ਸ਼ੋਕ ਮੇਂ ਬਿਨ ਅਰ ਰਾਤ॥ ਬ੍ਯਾਹ ਭਇਓ ਤੌ ਭੀ ਦੁਖ ਸਬਕੋ ਕਿਆ ਜਾਨੇ ਸੁਖ ਹੋਇ ਕਿ ਨਾਂਹ ਤੀਨੋਂ ਕਾਲ ਵਿਖੇ ਦੁਖਦਾਈ ਵਿਪਦਾ ਕੇ ਸਮ ਪੁਤ੍ਰੀ ਆਂਹਿ॥ ੨੨੫॥ {{gap}}ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸੋਚਕੇ ਆਪਣੀ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਇਕੰਤ ਵਿਖੇ ਬੋਲਿਆ ਹੈ ਭਦ੍ਰੇ! ਤੁੰ ਮਲੂਮ ਕਰ ਜੋ ਇਹ ਕੰਚੁਕੀ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿਆ ਕਿਸੇ ਦੀ ਮੌਤ ਆਈ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ? ਰਾਣੀ ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨ ਜੋ ਕੰਨ੍ਯਾਂ ਦੇ ਮਹਿਲੀਂ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸ ਪੁਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਮਾਨੁਖ ਦੀ ਭੋਗੀ ਹੋਈ ਪਛਾਣ ਕੇ ਬੋਲੀ ਹੇ ਕੁਲਨੂੰ ਕਲੰਕ ਲਾਣਵਾਲੀਏ! ਕਿਉਂ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਗੁਵਾਯਾ ਹਈ,ਅਤੇ ਕਿਸਦੀ ਮੌਤ ਆਈ ਹੈ ਜੋ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ? ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨ ਲਜਿਤ ਹੋ ਕੇ ਲੜਕੀ ਬੋਲੀ। ਹੇ ਮਾਤਾ!ਸਾਖਯਾਤ ਨਾਰਾਯਣ ਗਰੁੜ ਤੇ ਚੜ੍ਹਕੇ ਮੇਰੇ ਪਾਸ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੇਕਰ ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀਤ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਅੱਜ ਅਧੀ ਰਾਤ ਦੇ ਵੇਲੇ ਲੁਕ ਕੇ ਉਸ ਲਛਮੀ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨੇਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਦੇਖ ਲੈ, ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਓਹ ਬੜੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਰਾਜਾ ਪਾਸ ਜਾ ਬੋਲੀ ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ! ਆਪ ਨੂੰ ਬਧਾਈ ਹੋਵੇ ਜੋ ਆਪਦੀ ਪੁਤ੍ਰੀ ਪਾਸ ਨਾਰਾਯਣ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਅੱਜ ਅਧੀ ਰਾਤ ਦੇ ਵੇਲੇ ਝਰੋਖੇ ਵਿਚੋਂ ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਉਸਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਆਪਣਾ ਜਨਮ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕਰੀਏ॥ {{gap}}ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨ ਰਾਜਾ ਬੜਾ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਯਾ ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ<noinclude>{{rule}}</noinclude> sittsrdh3iqr4ip0p3srh7kt1fo83ur 250 53329 223708 209369 2026-06-30T06:17:33Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223708 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh||ਪਹਿਲਾ ਤੰਤ੍ਰ|੫੫}}</noinclude>ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਰਾਣੀ ਝਰੋਖੇ ਵਿਖੇ ਲੁਕਕੇ ਕੀ ਦੇਖਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਦੇ ਵੇਲੈ ਗਰੁੜ ਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ ਹੋਯਾ ਸੰਖ ਚਕ੍ਰ ਗਦਾ ਪਦਮ ਧਾਰਿਆ ਹੋਯਾ ਨਾਰਾਇਣ ਅਕਾਸੋਂ ਉਤਰ ਕੇ ਆਯਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਦੇਖ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਤਾਰਥ ਮੰਨ ਕੇ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਰਾਣੀ! ਸਾਡੇ ਜੇਹਾ ਹੋਰ ਭਾਗਵਾਨ ਕੌਣ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੁਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਆਪ ਨਾਰਾਯਣ ਨੇ ਅੰਗੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਹੁਣ ਜਵਾਈ ਦੇ ਆਸਰੇ ਸਾਰੀ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਦਾ ਅਕੰਟਕ ਰਾਜ ਕਰਾਂਗੇ ਇਹ ਬਾਤ ਸੋਚ ਰਾਜਾ ਨੇ ਸਬਨਾਂ ਰਾਜਿਆਂ ਨਾਲ ਅਹਦਨਾਮੇ ਤੋੜ ਦਿੱਤੇ॥ ਤਦ ਰਾਜੇ ਇਕਠੇ ਹੋਕੇ ਉਸ ਉਪਰ ਚੜ੍ਹ ਆਏ॥ ਤਦ ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੁਤ੍ਰੀ ਦੀ ਜਬਾਨੀ ਨਾਰਾਯਣ ਨੂੰ ਆਖਯਾ ਕਿ ਮਹਾਰਾਜ ਆਪਦੇ ਜਵਾਈ ਹੋਯਾਂ ਬੀ ਇਹ ਰਾਜੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕਰਨ ਆਏ ਹਨ, ਏਹ ਬਾਤ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਇਸ ਲਈ ਆਪ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰੋ, ਕੌਲਕ ਬੋਲਿਆ ਹੈ। ਪਿਆਰੀ! ਏਹ ਕਿਆ ਚੀਜ਼ ਹਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਇੱਕ ਛਿਨ ਵਿਖੇ ਮਾਰ ਸਿਟਾਂਗਾ॥ ਜਦ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਸਾਰਾ ਦੇਸ ਲੈ ਲਿਆ ਅਤੇ ਸਿਰਫ ਕਿਲਾ ਹੀ ਬਾਕੀ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਤਦ ਫੇਰ ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੁਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਹੇ ਪੁਤ੍ਰੀ ਤੂੰ! ਆਪਣੇ ਪਤਿ ਨੂੰ ਕਹੁ ਜੋ ਕਲ ਤਾਂ ਕਿਲਾ ਭੀ ਖੋਹ ਲੈਨਗੇ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਪਾਸ ਜਖੀਰਾ ਬੀ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਯੋਧਾ ਬੀ ਲੜਨ ਜੋਗੇ ਨਹੀਂ ਹਨ ਜੋ ਆਪਦੀ ਇਛਿਆ ਹੈ ਸੋ ਕਰੋ। ਤਦ ਕੌਲਕ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਜੇ ਕਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਕਾਨ ਖੋਹਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਭੀ ਮੇਲ ਜਾਂਦਾ ਰਹੇਗਾ ਹੱਛਾ ਜੋ ਹੋਵੇ ਸੋ ਹੋਵੇ ਪਰ ਮੈਂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਸਮੇਤ ਗਰੜ ਤੇ ਚੜ੍ਹਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਆਪ ਦਿਖਾਂਦਾ ਹਾਂ ਮਤ ਕਿਧਰੇ ਏਹ ਮੈਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਨਸ ਜਾਣ॥ ਇਸ ਪੁਰ ਕਿਹਾ ਬੀ ਹੈ:- ਦੋਹਰਾ॥ ਹੋਇ ਸਰਪ ਜੋ ਜ਼ਹਿਰ ਬਿਨ ਤੌ ਭੀ ਦੇਤ ਫੁੰਕਾਰ।</br> {{gap}} ਸੁਨ ਫੁੰਕਾਰਾ ਤਾਸਕਾ ਡਰਤ ਸਬੀ ਨਰ ਨਾਰ॥੨੨੬॥ ਹੋਰ ਜੇਕਰ ਮਕਾਨ ਦੇ ਲਈ ਮੇਰੀ ਮ੍ਰਿਤੂ ਭੀ ਹੋ ਗਈ ਤਦ ਬੀ ਚੰਗਾ ਹੋਊ, ਇਸ ਪਰ ਕਿਹਾ ਹੈ:- ਦੋਹਰਾ।। ਗੋ ਬਾਹਨ ਅਰ ਸ੍ਵਾਮਿ ਨਿਜ ਅਵਰ ਨਾਰ ਕੇ ਹੇਤ॥</br> {{gap}}ਪ੍ਰਾਨ ਤਜੇ ਸੋ ਨਰ ਸਦਾ ਸ੍ਵਰਗ ਬਿਖੇ ਸੁਖ ਲੇਤ॥੨੨੭<noinclude></noinclude> 25x1mqebg2qotxpjci94nu1304imi30 250 54812 223761 146817 2026-06-30T07:21:19Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223761 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{rh||ਘਰੋਗੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ|੧੭੯}} ਹੋਣਾ ਤੇ ਮਾਰ ਕੁਟਾਈ ਤਾਂ ਭਲਾ ਕੀ ਕਰਨੀ ਹੋਈ । ਅੜੀ ਪੈਣ ਤੇ ਉਹ ਝਟ ਪਟ ਬੱਚੇ ਦਾ ਖਿਆਲ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਪਾਸੇ ਲੈ ਜਾਵੇਗੀ; ਉਸਨੂੰ ਅਜੇਹੀ ਚੀਜ਼ ਦੇਵੇਗੀ ਜਾਂ ਉਸ ਨਾਲ ਅਜੇਹੀ ਗਲ ਕਰੇਗੀ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਿਛਲੀ ਗਲ ਹੀ ਭੁਲ ਜਾਵੇਗੀ ਤੇ ਦੋ ਮਿੰਟ ਵਿਚ ਉਹ ਹਸੂੰ ਹਸੂੰ ਕਰਦਾ, ਖੇਲਦਾ ਟਪਦਾ, ਮਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਦੌੜ ਜਾਵੇਗਾ। {{gap}}ਥੋੜਾ ਹੋਰ ਵਡਾ ਹੋਣ ਤੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਅਰੰਭ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਹੀ ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਅਧਿ- ਆਪਕਾ ਹੈ । ਬੱਚੇ ਦੀ ਮੁਢਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੱਛਮੀ ਮਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਘਰ ਹੀ ਕਰਵਾਉਂਦੀ ਹੈ । ਜਦ ਬੱਚਾ ਸਕੂਲ ਜਾਣ ਜੋਗਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਕੂਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਘਰੋਂ ਬਿਲ- ਕੁਲ ਸੱਖਣਾਂ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ। ਜੋ ਕੁਝ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹਨ ਉਹ ਉਸਨੇ ਪਹਿਲੋਂ ਹੀ ਪੜ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਇਤਨਾ ਡਰਾਉਣਾ ਮਾਲੂਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਜਿਤਨਾ ਸਾਡੇ ਬਚਿਆਂ ਨੂੰ । {{gap}}ਸਕੂਲ ਜਾਣਾ ਅਰੰਭ ਕਰਨ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਬੱਚੇ ਆਪ ਹੀ ਦਿਨੋ ਦਿਨ ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਹੁੰਦੇ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਕਿਰਿਆ ਆਪ ਸੋਧ ਲੈਂਦੇ ਹਨ । ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਸਤਾਰਾਂ ਅਠਾਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਬੱਚੇ ਇਹ ਮਹਿ- ਕਰਨ ਲਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹੁਣ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਤੇ ਬੋਝ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਆਪਣੀ ਗੁਜ਼ਰਾਨ ਆਪ ਕਰਨ ਦਾ ਵਸੀਲਾ ਢੂੰਡ ਲੈਂਦੇ ਹਨ । ਵੈਸੇ ਭਾਵੇਂ ਵਿਆਹ ਹੋਣ ਤਕ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ<noinclude></noinclude> 9pqm8v44ay6snrtuqk1celvodv84jmv 252 56908 223694 155043 2026-06-30T03:53:16Z Tamanpreet Kaur 606 223694 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item= |Title=ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ |Language=pa |Volume= |Author=ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਸੇਖਾ |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher=ਪੀਪਲਜ਼ ਫੋਰਮ |Address=ਬਰਗਾੜੀ, ਪੰਜਾਬ |Year=2012 |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=C |Transclusion=no |Validation_date= |Pages=<pagelist 1="ਟਾਈਟਲ" 2="-" 3="ਟਾਈਟਲ" 4="ਕੋਲੋਫੋਨ" 5="ਸਮਰਪਣ" 6="ਤਤਕਰਾ" 7to8="ਕੁਝ ਸ਼ਬਦ" 9="9"/> |Volumes= |Remarks={{ਪੰਨਾ:ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ.pdf/6}} |Width= |Header= |Footer= |tmplver= }} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਾਰਤਕ]] emumhrwhcbdn5fyg0g3rq61of43mman 250 56913 223847 155049 2026-06-30T11:48:44Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 223847 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|{{xx-larger|ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ Texinama}}}} {{center|(ਵਾਰਤਕ) (Fiction)}} {{rh||ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਸੇਖਾ|Harpreet Singh Sekha}} {{rh||ਸਰੀ, ਕੈਨੇਡਾ|14913-83AAVE}} {{rh||Ph. 604-599-4986|surrey, BC, V3S 7S2}} {{rh|||CANADA}} {{rh|||hsekha@hotmail.com}} {{center|ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ : 2012}} {{center|ਦੂਜੀ ਵਾਰ : 2017}} {{center|ਟਾਈਟਲ : ਹੈਰੀ ਖੀਪਲ}} {{center|ਮੁੱਲ : 100/- (ਸੌ ਰੁਪਏ)}} {{Css image crop |Image = ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ.pdf |Page = 4 |bSize = 548 |cWidth = 110 |cHeight = 86 |oTop = 457 |oLeft = 233 |Location = center |Description = }} {{center|<poem>ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ : Publication : ਪੀਪਲਜ਼ ਫੋਰਮ (ਰਜਿ:) ਬਰਗਾੜੀ, ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ - 151 208 98729 89313,98767 10809 www.peoplesforumpunjab.com www.peoplesforumpunjab.com People's Forum Bargari, Faridkot-151208 01635-244053 9872989313 ਪੀਪਲਜ਼ ਫ਼ੋਰਮ (ਰਜਿ.) ਸਿਹਤ, ਸਿੱਖਿਆ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਤੀ ਸੰਵਾਦ ਰਚਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰਤੀਬੱਧ ਸਮਾਜ-ਸੇਵੀ ਸੰਸਥਾ ਹੈ।ਇਸ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਪੁਸਤਕਾਂ, ਪੋਸਟਰ, ਕੈਲੰਡਰ ਅਤੇ ਸੀ. ਡੀਜ਼ ਨੌਜਵਾਨ ਵਰਗ ਅੰਦਰ ਚੇਤਨਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਹਿੱਤ ਹੈ। Printed & Bound at: Aarna Printing Solutions, Patiala Ph. 9914840666 </poem>}}<noinclude></noinclude> h42poqqzf0yu4tlab1rf52vyyqd68nb 223848 223847 2026-06-30T11:50:11Z Harchand Bhinder 2624 223848 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|{{xx-larger|ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ Texinama}}}} {{center|(ਵਾਰਤਕ) (Fiction)}} {{rh||ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਸੇਖਾ|Harpreet Singh Sekha}} {{rh||ਸਰੀ, ਕੈਨੇਡਾ|14913-83AAVE}} {{rh||Ph. 604-599-4986|surrey, BC, V3S 7S2}} {{rh|||{{left|CANADA}}}} {{rh|||hsekha@hotmail.com}} {{center|ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ : 2012}} {{center|ਦੂਜੀ ਵਾਰ : 2017}} {{center|ਟਾਈਟਲ : ਹੈਰੀ ਖੀਪਲ}} {{center|ਮੁੱਲ : 100/- (ਸੌ ਰੁਪਏ)}} {{Css image crop |Image = ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ.pdf |Page = 4 |bSize = 548 |cWidth = 110 |cHeight = 86 |oTop = 457 |oLeft = 233 |Location = center |Description = }} {{center|<poem>ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ : Publication : ਪੀਪਲਜ਼ ਫੋਰਮ (ਰਜਿ:) ਬਰਗਾੜੀ, ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ - 151 208 98729 89313,98767 10809 www.peoplesforumpunjab.com www.peoplesforumpunjab.com People's Forum Bargari, Faridkot-151208 01635-244053 9872989313 ਪੀਪਲਜ਼ ਫ਼ੋਰਮ (ਰਜਿ.) ਸਿਹਤ, ਸਿੱਖਿਆ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਤੀ ਸੰਵਾਦ ਰਚਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰਤੀਬੱਧ ਸਮਾਜ-ਸੇਵੀ ਸੰਸਥਾ ਹੈ।ਇਸ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਪੁਸਤਕਾਂ, ਪੋਸਟਰ, ਕੈਲੰਡਰ ਅਤੇ ਸੀ. ਡੀਜ਼ ਨੌਜਵਾਨ ਵਰਗ ਅੰਦਰ ਚੇਤਨਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਹਿੱਤ ਹੈ। Printed & Bound at: Aarna Printing Solutions, Patiala Ph. 9914840666 </poem>}}<noinclude></noinclude> tk2pkjgjrm1d8mbt3o6gmmm8zakfw3v 223849 223848 2026-06-30T11:52:36Z Harchand Bhinder 2624 223849 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|{{xx-larger|ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ Texinama}}}} {{center|(ਵਾਰਤਕ) (Fiction)}} {{dhr|3em}} {{rh||ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਸੇਖਾ|Harpreet Singh Sekha}} {{rh||ਸਰੀ, ਕੈਨੇਡਾ{{gap}}|14913-83AAVE}} {{rh||Ph. 604-599-4986|surrey, BC, V3S 7S2}} {{rh|||{{gap}}CANADA}} {{rh|||hsekha@hotmail.com}} {{center|ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ : 2012}} {{center|ਦੂਜੀ ਵਾਰ : 2017}} {{center|ਟਾਈਟਲ : ਹੈਰੀ ਖੀਪਲ}} {{center|ਮੁੱਲ : 100/- (ਸੌ ਰੁਪਏ)}} {{Css image crop |Image = ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ.pdf |Page = 4 |bSize = 548 |cWidth = 110 |cHeight = 86 |oTop = 457 |oLeft = 233 |Location = center |Description = }} {{center|<poem>ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ : Publication : ਪੀਪਲਜ਼ ਫੋਰਮ (ਰਜਿ:) ਬਰਗਾੜੀ, ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ - 151 208 98729 89313,98767 10809 www.peoplesforumpunjab.com www.peoplesforumpunjab.com People's Forum Bargari, Faridkot-151208 01635-244053 9872989313 ਪੀਪਲਜ਼ ਫ਼ੋਰਮ (ਰਜਿ.) ਸਿਹਤ, ਸਿੱਖਿਆ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਤੀ ਸੰਵਾਦ ਰਚਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰਤੀਬੱਧ ਸਮਾਜ-ਸੇਵੀ ਸੰਸਥਾ ਹੈ।ਇਸ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਪੁਸਤਕਾਂ, ਪੋਸਟਰ, ਕੈਲੰਡਰ ਅਤੇ ਸੀ. ਡੀਜ਼ ਨੌਜਵਾਨ ਵਰਗ ਅੰਦਰ ਚੇਤਨਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਹਿੱਤ ਹੈ। Printed & Bound at: Aarna Printing Solutions, Patiala Ph. 9914840666 </poem>}}<noinclude></noinclude> d2r69dg4wjd47e9khhsfz6vuney09uq 250 56915 223691 223647 2026-06-30T03:48:34Z Tamanpreet Kaur 606 223691 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>{{dhr|3}} {{c|{{x-larger|ਤਤਕਰਾ}} }} {{dhr|3}} <center> {| [[ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ/ਕੁਝ ਸ਼ਬਦ|ਕੁਝ ਸ਼ਬਦ]] || 7 |- [[ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ/ਧੌਲਾ ਸਾਹਿਬ|ਧੌਲਾ ਸਾਹਿਬ]] || 9 |- [[ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ/ਨਵਾਂ ਜਨਮ|ਨਵਾਂ ਜਨਮ]] || 13 |- [[ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ/ਬਦਲਦੇ ਰੌਂ|ਬਦਲਦੇ ਰੌਂ]] || 16 |- [[ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ/ਸ਼ੀਸ਼ਾ|ਸ਼ੀਸ਼ਾ]] || 18 |- [[ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ/ਘਾਟੇ ਵਾਲਾ ਸੌਦਾ|ਘਾਟੇ ਵਾਲਾ ਸੌਦਾ]] || 21 |- [[ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ/ਪੇਸ਼ਾ|ਪੇਸ਼ਾ]] || 24 |- [[ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ/ਸ਼ਰਾਫਤ ਕਿ ਡਰ|ਸ਼ਰਾਫਤ ਕਿ ਡਰ]] || 27 |- [[ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ/ਆਪਣੀ ਪੀੜ|ਆਪਣੀ ਪੀੜ]] || 30 |- [[ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ/ਲੌਦਾ|ਲੌਦਾ]] || 36 |- [[ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ/ਨਵਾਂ ਸਾਲ|ਨਵਾਂ ਸਾਲ]] || 41 |- [[ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ/ਟਿੱਪ|ਟਿੱਪ]] || 45 |- [[ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ/ਸਿਆਸੀ ਸਵਾਰੀ|ਸਿਆਸੀ ਸਵਾਰੀ]] || 49 |- [[ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ/ਗਰੀਡੀ ਡੌਗ|ਗਰੀਡੀ ਡੌਗ]] || 52 |- [[ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ/ਇੱਕ ਬੇਰੰਗ-ਰਸ ਸ਼ਿਫਟ|ਇੱਕ ਬੇਰੰਗ-ਰਸ ਸ਼ਿਫਟ]] || 56 |- [[ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ/ਦੁਖੀ ਡਰਾਈਵਰ|ਦੁਖੀ ਡਰਾਈਵਰ]] || 67 |- [[ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ/ਜੈਰੀ ਸਹੋਤਾ|ਜੈਰੀ ਸਹੋਤਾ]] || 70 |- [[ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ/ਇਕਬਾਲ ਸਿੰਘ ਅਟਵਾਲ|ਇਕਬਾਲ ਸਿੰਘ ਅਟਵਾਲ]] || 74 |- [[ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ/ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ|ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ]] || 78 |- [[ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ/ਹੰਕਾਰ ਸਿੰਘ|ਹੰਕਾਰ ਸਿੰਘ]] || 83 |- [[ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ/ਟੈਕਸੀ ਸਨਅਤ|ਟੈਕਸੀ ਸਨਅਤ]] || 86 |- [[ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ/ਹਵਾ ਆਉਣ ਦੇ|ਹਵਾ ਆਉਣ ਦੇ]] || 93 |- [[ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ/ਵੈਨਕੂਵਰ ਦੀ ਟੈਕਸੀ|ਵੈਨਕੂਵਰ ਦੀ ਟੈਕਸੀ]] || 95 |} </center> {{nop}}<noinclude></noinclude> 2ung9rj517ggyqbukq77fxg4dtmcj9x 223692 223691 2026-06-30T03:50:26Z Tamanpreet Kaur 606 223692 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>{{dhr|3}} {{c|{{x-larger|ਤਤਕਰਾ}} }} {{dhr|3}} <center> {| | [[ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ/ਕੁਝ ਸ਼ਬਦ|ਕੁਝ ਸ਼ਬਦ]] || 7 |- | [[ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ/ਧੌਲਾ ਸਾਹਿਬ|ਧੌਲਾ ਸਾਹਿਬ]] || 9 |- | [[ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ/ਨਵਾਂ ਜਨਮ|ਨਵਾਂ ਜਨਮ]] || 13 |- | [[ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ/ਬਦਲਦੇ ਰੌਂ|ਬਦਲਦੇ ਰੌਂ]] || 16 |- | [[ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ/ਸ਼ੀਸ਼ਾ|ਸ਼ੀਸ਼ਾ]] || 18 |- | [[ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ/ਘਾਟੇ ਵਾਲਾ ਸੌਦਾ|ਘਾਟੇ ਵਾਲਾ ਸੌਦਾ]] || 21 |- | [[ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ/ਪੇਸ਼ਾ|ਪੇਸ਼ਾ]] || 24 |- | [[ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ/ਸ਼ਰਾਫਤ ਕਿ ਡਰ|ਸ਼ਰਾਫਤ ਕਿ ਡਰ]] || 27 |- | [[ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ/ਆਪਣੀ ਪੀੜ|ਆਪਣੀ ਪੀੜ]] || 30 |- | [[ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ/ਲੌਦਾ|ਲੌਦਾ]] || 36 |- | [[ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ/ਨਵਾਂ ਸਾਲ|ਨਵਾਂ ਸਾਲ]] || 41 |- | [[ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ/ਟਿੱਪ|ਟਿੱਪ]] || 45 |- | [[ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ/ਸਿਆਸੀ ਸਵਾਰੀ|ਸਿਆਸੀ ਸਵਾਰੀ]] || 49 |- | [[ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ/ਗਰੀਡੀ ਡੌਗ|ਗਰੀਡੀ ਡੌਗ]] || 52 |- | [[ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ/ਇੱਕ ਬੇਰੰਗ-ਰਸ ਸ਼ਿਫਟ|ਇੱਕ ਬੇਰੰਗ-ਰਸ ਸ਼ਿਫਟ]] || 56 |- | [[ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ/ਦੁਖੀ ਡਰਾਈਵਰ|ਦੁਖੀ ਡਰਾਈਵਰ]] || 67 |- | [[ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ/ਜੈਰੀ ਸਹੋਤਾ|ਜੈਰੀ ਸਹੋਤਾ]] || 70 |- | [[ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ/ਇਕਬਾਲ ਸਿੰਘ ਅਟਵਾਲ|ਇਕਬਾਲ ਸਿੰਘ ਅਟਵਾਲ]] || 74 |- | [[ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ/ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ|ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ]] || 78 |- | [[ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ/ਹੰਕਾਰ ਸਿੰਘ|ਹੰਕਾਰ ਸਿੰਘ]] || 83 |- | [[ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ/ਟੈਕਸੀ ਸਨਅਤ|ਟੈਕਸੀ ਸਨਅਤ]] || 86 |- | [[ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ/ਹਵਾ ਆਉਣ ਦੇ|ਹਵਾ ਆਉਣ ਦੇ]] || 93 |- | [[ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ/ਵੈਨਕੂਵਰ ਦੀ ਟੈਕਸੀ|ਵੈਨਕੂਵਰ ਦੀ ਟੈਕਸੀ]] || 95 |} </center> {{nop}}<noinclude></noinclude> jyqmieh4s4sb83qynqw9bg1o313bp9l 223693 223692 2026-06-30T03:50:40Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਸੋਧਣਾ */ 223693 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>{{dhr|3}} {{c|{{x-larger|ਤਤਕਰਾ}} }} {{dhr|3}} <center> {| | [[ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ/ਕੁਝ ਸ਼ਬਦ|ਕੁਝ ਸ਼ਬਦ]] || 7 |- | [[ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ/ਧੌਲਾ ਸਾਹਿਬ|ਧੌਲਾ ਸਾਹਿਬ]] || 9 |- | [[ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ/ਨਵਾਂ ਜਨਮ|ਨਵਾਂ ਜਨਮ]] || 13 |- | [[ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ/ਬਦਲਦੇ ਰੌਂ|ਬਦਲਦੇ ਰੌਂ]] || 16 |- | [[ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ/ਸ਼ੀਸ਼ਾ|ਸ਼ੀਸ਼ਾ]] || 18 |- | [[ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ/ਘਾਟੇ ਵਾਲਾ ਸੌਦਾ|ਘਾਟੇ ਵਾਲਾ ਸੌਦਾ]] || 21 |- | [[ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ/ਪੇਸ਼ਾ|ਪੇਸ਼ਾ]] || 24 |- | [[ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ/ਸ਼ਰਾਫਤ ਕਿ ਡਰ|ਸ਼ਰਾਫਤ ਕਿ ਡਰ]] || 27 |- | [[ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ/ਆਪਣੀ ਪੀੜ|ਆਪਣੀ ਪੀੜ]] || 30 |- | [[ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ/ਲੌਦਾ|ਲੌਦਾ]] || 36 |- | [[ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ/ਨਵਾਂ ਸਾਲ|ਨਵਾਂ ਸਾਲ]] || 41 |- | [[ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ/ਟਿੱਪ|ਟਿੱਪ]] || 45 |- | [[ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ/ਸਿਆਸੀ ਸਵਾਰੀ|ਸਿਆਸੀ ਸਵਾਰੀ]] || 49 |- | [[ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ/ਗਰੀਡੀ ਡੌਗ|ਗਰੀਡੀ ਡੌਗ]] || 52 |- | [[ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ/ਇੱਕ ਬੇਰੰਗ-ਰਸ ਸ਼ਿਫਟ|ਇੱਕ ਬੇਰੰਗ-ਰਸ ਸ਼ਿਫਟ]] || 56 |- | [[ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ/ਦੁਖੀ ਡਰਾਈਵਰ|ਦੁਖੀ ਡਰਾਈਵਰ]] || 67 |- | [[ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ/ਜੈਰੀ ਸਹੋਤਾ|ਜੈਰੀ ਸਹੋਤਾ]] || 70 |- | [[ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ/ਇਕਬਾਲ ਸਿੰਘ ਅਟਵਾਲ|ਇਕਬਾਲ ਸਿੰਘ ਅਟਵਾਲ]] || 74 |- | [[ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ/ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ|ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ]] || 78 |- | [[ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ/ਹੰਕਾਰ ਸਿੰਘ|ਹੰਕਾਰ ਸਿੰਘ]] || 83 |- | [[ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ/ਟੈਕਸੀ ਸਨਅਤ|ਟੈਕਸੀ ਸਨਅਤ]] || 86 |- | [[ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ/ਹਵਾ ਆਉਣ ਦੇ|ਹਵਾ ਆਉਣ ਦੇ]] || 93 |- | [[ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ/ਵੈਨਕੂਵਰ ਦੀ ਟੈਕਸੀ|ਵੈਨਕੂਵਰ ਦੀ ਟੈਕਸੀ]] || 95 |} </center> {{nop}}<noinclude></noinclude> 5x22z93jv6hmw250zf3o7jeb1sm0w2y 250 59719 223829 165323 2026-06-30T07:41:52Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223829 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Block center|<poem>ਦੂਜਾ ਖ਼ਿਆਲ ਇਹ— ਕਰਮ ਪ੍ਰਤਿਕਰਮ ਕਿਸੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ। ਕੋਸ਼ਸ਼ਾਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਹੋਣੀ ਵੀ ਲਾਚਾਰ। ਦੋਂਵੇਂ ਖ਼ਿਆਲ ਮੁੱਖ ਨੇ। ਸੋਚਾਂ ਨੇ ਦਰਦ ਬਣ ਗਈਆਂ ਮਾਨੁਖਤਾ ਕਿਉਂ ਪੀੜ ਪੀੜ ਏ? ਘਰ ਨਹੀਂ ਰੋਟੀ ਨਹੀਂ ਕਪੜਾ ਨਹੀਂ ਸੁੱਖਾਂ ਦੀ ਆਸ ਕਰਦਿਆਂ, ਦੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਦੁੱਖ ਨੇ। ਕਿਓਂ? ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਇਹ ਲੇਖ— ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤਿ ਕਰਮ। ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲਕੀਰਾਂ-: ਹੋਣੀ ਦੀਆਂ ਤ੍ਰੋੜਾਂ।</poem>}}<noinclude>{{center|੯੮}}</noinclude> tlqif5gf6bozn78tl7yrxozxwsge6uw 250 62311 223820 183402 2026-06-30T07:39:50Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223820 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude> {{Block center|<poem>ਯਾਦ ਔਂਦੇ ਨੇ ਰਹਿ ਰਹਿ ਕੇ; ਕਦੀ ਓਹ ਦਿਨ ਤੇ ਕਦੀ ਓਹ ਰਾਤ। ਜਦ ਇਕ ਔਣ ਵੇਲੇ ਤੇ ਫੇਰ ਇਕ ਜਾਣ ਵੇਲੇ, ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਖਾਂ ਨੇ ਪਾਈ ਸੀ ਝਾਤ। ਓਏ ਅੱਜ ਤੂੰ ਕਿੱਥੇ ਗਿਉਂ? ਸਤ ਸਮੁੰਦਰੋਂ ਪਾਰ। ਜਿੱਥੇ ਮੇਰੇ ਹਾਲ ਦੀ ਤੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਾਰ। ਅੜਿਆ! ਆ ਦੂਰ ਕਰ ਦੇ ਇਸ ਇਕੱਲ ਨੂੰ। ਮੇਰੀ ਦੁਨੀਆ ਅੰਦਰ ਅੱਜ ਕਾਸ਼ ਕਿ ਤੂੰ........ </poem>}}<noinclude>{{center|੮੯}}</noinclude> 4imydbnb3wna3dqwkdq43dmjgqmg0q9 250 62312 223821 183788 2026-06-30T07:40:03Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223821 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude> {{gap}}ਡੇਰਾਦੂਨ ਤੋਂ ਰਾਤੀ ਮਸੂਰੀ ਦੀਆਂ ਬੱਤੀਆਂ ਵੇਖ ਕੇ ਲਿਖੀ ਹੋਈ ਇਕ ਚੀਜ਼। ਉੱਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ—ਚਾਨਣ। ਥੱਲੇ ਪਹਾੜ ਦੀਆਂ ਬੱਤੀਆਂ—ਉੱਥੇ ਵੀ ਚਾਨਣ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਦੁਨੀਆਂ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਨੂਰੋ ਨੂਰ ਉਜਾਲੀਆਂ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਤੇ ਮੇਰੀ ਦੁਨੀਆਂ—ਹਨੇਰੀ ਤੇ ਬੇਨੂਰ—ਮੇਰੇ ਚਾਨਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾ। ਕਿੱਨੀ ਰੁਆ ਦੇਨ ਵਾਲੀ ਟੱਕਰ ਹੈ। ਵਿਛੜੇ ਦੇ ਹੰਝੂ ਹਨ ਕਿ ਸਫਿਆਂ ਤੇ ਡਿੱਗ ਕੇ ਅੱਖਰ ਬਣ ਗਏ ਹਨ। ਯਾਦਾਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਉੱਘੜ ਉੱਘੜ ਦਿਸ ਰਹੀਆਂ ਦੋ ਚੀਜ਼ਾਂ—ਇਕ ਝਾਤ ਓਹ ਜਦ ਕੋਈ ਮਿਲਿਆ ਸੀ ਇਹ ਝਾਤ ਸੀ ਚਾਹ-ਭਰੀ, ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਦੀ। ਦੂਜੀ ਝਾਤ ਓਹ ਜਦ ਕੋਈ ਮਿਲ ਕੇ ਫੇਰ ਵਿਛੁੜ ਚੱਲਿਆ ਸੀ—ਇਹ ਝਾਤ ਮਜਬੂਰੀ ਦੀ ਸੀ, ਹਸਰਤ-ਭਰੀ, ਜੁਦਾਈ ਦੇ ਅਸਰ ਹੇਠ ਦੁਖਾਵੀਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ 'ਦੋ ਨੈਣਾਂ' ਦੀ ਝਾਕੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਕ ਹੋਰ ਸਮੱਸਿਆ ਹਰਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ-ਚਾਹਤ ਦੋਪਾਸੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਦੂਰੀ ਦਾ ਕੀ ਸਵਾਲ? ਮੇਰੇ ਹਾਲ ਦੀ ਸਾਰ ਕਿਓਂ ਨਹੀਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ, ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਕਿਧਰੇ ਸਤ ਸਮੁੰਦਰੋਂ ਪਾਰ ਹੀ ਕਿਓਂ ਨਾ ਹੋਵੇ? ਏਹ ਸੋਚਦਾ ਹੈ ਮਨ-ਬੇਕਰਾਰ ਮਨ, ਤੇ ਤਰਲੇ ਪਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਾਸ਼ ਮੇਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਅੰਦਰ ਅੱਜ ਤੂੰ.........ਹੋਵੇਂ।<noinclude>{{center|੯੦}}</noinclude> gcdr25rj4y6d6g0pni1oazacot3v3fq 250 62313 223822 183640 2026-06-30T07:40:17Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223822 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|{{larger|'''ਜਾਗ੍ਰਤ'''}}}} {{Block center|<poem> ਅਣਖੀ ਕੌਮ ਹੈ ਸਿੱਖ, ਅਣਖ ਨਾ ਛਡਦੀ ਜਾਵੇ। ਬੀਰ ਬਹਾਦਰ ਬਨੇ, ਨਿੱਤਰੇ–ਰਣ ਵਿੱਚ ਆਵੇ। ਬਦੀ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰੇ, ਨੇਕੀ ਦੀ ਲੌ ਜਗਾਵੇ। ਉਪਦੇਸ਼ ਆਪ ਸੁਣੇ, ਭੁੱਲਿਆਂ ਨੂੰ ਰਾਹ ਪਾਵੇ। ਉੱਠੇ ਫੇਰ ਕੋਈ ਤੇ ਇਕ ਬਨਾਵੇ ਸਾਨੂੰ। ਬੰਦੇ ਬਹਾਦਰ ਵਾਂਗ, ਮਰਨਾ ਜਣਾਵੇ ਸਾਨੂੰ। ਸਾਡੇ ਹੀ ਵਿੱਚੋਂ ਸਨ ਓਹ ਖੱਲਾਂ ਲੁਹਾਣ ਵਾਲੇ। ਤਲੀ ਤੇ ਸੀਸ ਧਰ ਕੇ ਵੀ, ਕੌਲ ਕਮਾਣ ਵਾਲੇ। ਹੁਕਮ ਦੇ ਬੰਦੋ ਪੱਕੇ, ਬੰਦ ਬੰਦ ਕਟਾਣ ਵਾਲੇ। ਧਰਮ ਦੀ ਆਣ ਖ਼ਾਤਰ, ਜਾਨਾਂ ਗਵਾਣ ਵਾਲੇ। ਡਰਨ ਨਾ ਰਾਜਿਆਂ ਤੋਂ, ਫੂਲਾ ਸਿੰਘ ਦਲੇਰ ਵਰਗੇ। ਧਰਮੀ ਤੇ ਬੱਲ ਵਾਲੇ, ਜਿਓਂ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਸ਼ੇਰ ਵਰਗੇ। ਆਓ ਕੁਰਬਾਨੀ ਕਰੋ, ਆਪਾ ਵਿਖਾਓ ਨਾਂਹ। ਏਧਰ ਜਾਂ ਓਧਰ ਹੋ ਕੇ, ਫੁੱਟ ਹੋਰ ਪਾਓ ਨਾਂਹ। ਰੱਲ ਬਿਠਾਓ ਸਗੋਂ, ਰੋਕ ਕੋਈ ਪਾਓ ਨਾਂਹ। ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਰਾਜ਼ੀ, ਖਿਚੜੀ ਪਕਾਓ ਨਾਂਹ। ਫਰਕ ਮਿਟਾ ਕੇ ਸਾਰੇ, ਫੁੱਟ ਦਾ ਰੋਗ ਲ੍ਹਾਓ। ਆਓ, ਕੁਝ ਸਿਆਣੇ ਬਣੋ, ਬੀਤੀ ਤੇ ਭੋਗ ਪਾਓ। </poem>}}<noinclude>{{center|੯੧}}</noinclude> aucavcqj3b7epnl87shk66n9qe8tp9b 250 62314 223823 184060 2026-06-30T07:40:39Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223823 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Block center|<poem>ਸੋਚ ਜੇ ਆਵੇ ਕਦੀ ਤੇ ਮਨ ਦੀ ਸਫਾਈ ਕਰੀਏ। ਮਨ ਵਿੱਚ ਰੋਗ ਲੱਗੈ, ਮਨ ਦੀ ਦਵਾਈ ਕਰੀਏ। ਜਿੱਥੋਂ ਤਕ ਵਾਹ ਚੱਲੇ, ਜੱਗ ਵਿਚ ਭਲਾਈ ਕਰੀਏ। ਚਾਰ ਦਿਨ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਅਸੀ ਨੇਕ ਕਮਾਈ ਕਰੀਏ। ਅਪਨਾ ਜੇ ਮਨ ਠੀਕ ਹੋਵੇ,ਸਭ ਵਿਚ ਚੰਗਿਆਈ ਦਿੱਸੇ। ਦੂਈ ਜੇ ਮਿੱਟ ਜਾਏਂ ਕਿਤੇ, ਵੈਰੀ ਵੀ ਭਾਈ ਦਿੱਸੇ। ਆਓ ਫੇਰ ਕੱਠੇ ਹੋਵੋ, ਫਰਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਖ਼ਾਤਰ। ਬੀਤਿਆਂ ਸਭ ਕੁਝ ਭੁਲਾ, ‘ਹੁਣ’ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਖ਼ਾਤਰ। ਬਰਸੀਆਂ ਐਵੇਂ ਨੇ ਸਭ, ਕੇਵਲ ਮਨਾਵਨ ਖ਼ਾਤਰ। ਸਮਝਨਾਂ ਅਸੀ ਨਹੀਂ ਜੇ, ਅਪਨੀ ਚਲਾਵਨ ਖ਼ਾਤਰ। ਹਾਲੀ ਵੀ ਵਕਤ ਹੈ, ਉੱਠੋ ਸੰਭਾਲੋ ਵੀਰੋ! ਗੱਲਾਂ ਵਿਚ ਐਂਵੇਂ ਸਮਾਂ, ਹੋਰ ਨਾਂ ਟਾਲੋ, ਵੀਰੋ!</poem>}} {{dhr|9em}}<noinclude>{{center|੯੨}}</noinclude> 789midceix39cz7d2iatydmshtxuj25 250 62315 223824 184067 2026-06-30T07:40:52Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223824 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude> {{dhr|3em}} {{gap}}ਸਿਖ ਕੌਮ ਅਣਖ ਵਾਲੀ ਕੌਮ ਹੈ। ਇਹ ਬੀਰਾਂ ਤੇ ਬਹਾਦਰਾਂ ਦੀ ਪੰਚਾਇਤ ਨੀਵੇਂ ਨੀਵੇਂ ਕਿਉਂ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ? ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕੋਈ ਉੱਚਾ ਤੇ ਸੁੱਚਾ ਫੇਰ ਸਾਨੂੰ ਇਕ ਬਨਾਂਦਾ ਤੇ ਸਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਫੁੱਟ ਦਾ ਰੋਗ ਦੂਰ ਕਰਦਾ? ਇਹ ਖ਼ਿਆਲ ਇਕ ਵੇਰ ਅਕਾਲੀ ਫੂਲਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਸਮਾਧ ਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਭੇਟਾ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਅਕਾਲੀ ਜੀ ਦੀ ਬਰਸੀ ਸੀ ਤੇ ਸਮਾਧ ਅਸਥਾਨ ਤੇ ਹੋਏ ਕਵੀ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਮਨ ਇਸਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਤਰਾਂ ਵਿਚ, ਸਿੱਖ ਇਤਹਾਸ ਦੇ ਕਾਰਨਾਮੇ ਯਾਦ ਕਰਨ ਲੱਗਾ। ਮੇਰੇ ਜਜ਼ਬੇ ਨੂੰ ਸੱਟ ਲੱਗੀ ਤੇ ਮੈਂ ਵੰਗਾਰਨਾ ਚਾਹਿਆ ਅਪਨੀ ਸੁੱਤੀ ਹੋਈ ਕੌਮ ਨੂੰ—ਜਾਗ੍ਰਤ ਲਈ। {{center|{{xx-larger|**}}}}<noinclude>{{center|੯੩}}</noinclude> 0r22b3wpaz39w0j59dnzt00iu1oepij 250 62316 223825 183400 2026-06-30T07:41:04Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223825 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|{{larger|'''ਅੱਗ ਤੇ ਪਾਣੀ'''}}}} {{Block center|<poem>ਕਣੀਆਂ ਆਈਆਂ- ਛੱਮ ਛੱਮ ਆਈਆਂ, ਨੱਚ ਨੱਚ ਕਰਨ ਅਲਾਪ। ਸੜਕਾਂ ਤਪੀਆਂ- ਸੜ ਸੜ ਤਪੀਆਂ, ਸੀਨਿਓਂ ਉੱਠੀ ਭਾਪ। ਵੇਖੋ ਤਮਾਸ਼ਾ! ਅੱਗ ਤੇ ਪਾਣੀ ਕਠੇ ਦੋਵੇਂ ਰੋਕ ਖਲੋਤੇ ਰਸਤਾ ਮੇਰਾ। ਪਰ ਮੇਰੀ ਨੀਝ− ਕਿਤੇ ਦੂਰ ਦੂਰ, ਇਕ ਉੱਜੜੇ; ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਕਿਧਰੇ ਇਕ ਪਿੱਪਲ ਤੇ ਉਸਦੀ ਛਾਵੇਂ ਇਕ ਕੁਟੀਯਾ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਗ ਰਹੀ ਦੈਵੀ ਜੋਤ ਕੋਈ।</poem>}}<noinclude>{{center|੯੪}}</noinclude> 7qcnxxrn27debuyjhhll4vzx0afkwkj 250 62317 223827 184068 2026-06-30T07:41:26Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223827 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{gap}}ਬਰਸਾਤ ਦੀ ਇਕ ਹੋਰ ਝਾਕੀ। ਦੁਪਹਿਰ ਦਾ ਸਮਾਂ ਜਦ ਬਲਾ ਦੀ ਗਰਮੀ ਸੀ ਤੇ ਸੜਕਾਂ ਤੱਪ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਕੁਛ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਕਣੀਆਂ ਆਈਆਂ, ਛੱਮ ਛੱਮ ਆਈਆਂ, ਨੱਚਦੀਆਂ ਅਲਾਪ ਕਰਦੀਆਂ। ਕਣ ਮਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਿਸੇ ਸੁਰੀਲੇ ਗਲੇ ਦੇ ਅਲਾਪ ਵਾਂਗ ਮਧੁਰ ਮਧੁਰ ਲੱਗੀ। ਸੜਕਾਂ ਤੇ ਪੈਂਦਿਆਂ ਹੀ ਭੜਾਸ ਨਿਕਲਣ ਲਗ ਪਈ ਮਾਣੋ ਧੂਏਂ ਉੱਡਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ; ਐਓਂ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੋਵੇ ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਦੇ ਦੁੱਖ ਉਸ ਦੇ ਸੀਨੇ ਵਿਚੋਂ ਭਾਪ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਬਾਹਰ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। {{gap}}ਅੱਗ ਤੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਕੋਈ ਮੇਲ ਨਹੀਂ ਪਰ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਦੇ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਔਕੜ ਬਣਨ ਲਈ ਬਿਲਕੁਲ ਅਜੋੜ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੀ ਕੱਠੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਮੇਰੀ ਮਿਲਾਪ-ਚਾਹ ਨੂੰ ਇਸਤਰ੍ਹਾਂ ਭਾਸਿਆ ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੋਵੇਂ ਮੇਰਾ ਰਸਤਾ ਰੋਕ ਖਲੋਤੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਨ ਤੋਂ ਰੋਕਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਮੇਰੀ ਨੀਝ ਕਿਤੇ ਦੂਰ ਸੀ ਤੇ ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਮੰਜ਼ਲ ਦੇ ਗਿਰਦ ਗਿਰਦ ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਫਿਰਦੀਆਂ ਸਨ। {{gap}}ਰਸਤੇ ਦੇ ਨਜ਼ਾਰੇ ਇਕ ਪਾਸੇ, ਪ੍ਰੀਯ-ਮਿਲਣ ਦੀ ਤਾਂਘ-ਭਰੇ ਅਤੇ ਰਸਤੇ ਦੀਆਂ ਔਕੜਾਂ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਜਬਰ ਕਰਦੀਆਂ, ਵਿਛੋੜਾ ਪਾਂਦੀਆਂ–ਅਜੀਬ ਮੁਸੀਬਤ ਸੀ। ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਦੇ ਤਾਰ ਸਾਰੇ ਛਿੜੇ ਹੋਏ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆਸਾਂ, ਗੀਤ, ਮਸਤੀ ਤੇ ਉਡਾਰੀ। ਬਾਰਸ਼ ਯਤਨ ਕਰੋ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਰੋਕ ਲਵੋ ਪਰ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਰੁਕਾਂ? ਕਿਵੇਂ? {{center|{{xx-larger|*}}}}<noinclude>{{center|੯੬}}</noinclude> pwkp2lg6o0q28zwdahk60sdvulieu3n 250 62318 223828 183260 2026-06-30T07:41:40Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223828 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|{{larger|'''ਮਾਨੁਖਤਾ ਕਿਓਂ ਪੀੜ ਪੀੜ ਏ?'''}}}} {{Block center|<poem>ਕੋਈ ਮੱਥੇ ਦੇ ਲੇਖ, ਗੁਪਤ ਜਹੇ; ਕੋਈ ਹੱਥ ਦੀ ਲਕੀਰ, ਅਦਿਸ ਜਹੀ; ਕਿਓਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਸਾਜ਼ ਨੂੰ ਮੀਟ ਰੱਖੇ ਮੁੱਠ ਵਿੱਚ। ਤਾਰ ਕੋਈ ਤੜਪੇ ਸਹੀ; ਆਵਾਜ਼ ਦਾ ਗਲਾ ਘੁੱਟ ਕੇ, ਲੇਖਾਂ ਦਾ ਚੱਕਰ ਸੁੱਟ ਦੇਵੇ, ਤੋੜ ਕੇ- ਕਿਸੇ ਗੁੱਠ ਵਿੱਚ। ਕਿਉਂ? ਇਕ ਖ਼ਿਆਲ ਇਹ- ਮੱਥੇ ਦੇ ਲੇਖ ਅੱਟਲ। ਕੋਸ਼ਸ਼ਾਂ ਬੇਲਾਭ ਨੇ ਹੋਣੀ ਸਦਾ ਪ੍ਰਬੱਲ।</poem>}}<noinclude>{{center|੯੭}}</noinclude> a4xkgrx4o3dsb0x758odjidkik1inji 250 62319 223830 183259 2026-06-30T07:42:13Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223830 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{gap}}ਮੱਥੇ ਦੇ ਲੇਖ ਨੇ, ਇਸਦੇ ਨਹੀਂ-ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੈ? ਜਿਵੇਂ ਅਸੀ ਉਤਰਾਈ ਤੇ, ਬਿਨਾਂ ਮਦਦ ਤੋਂ, ਸੌਖੇ ਹੀ ਰਿੜ ਪੈਂਦੇ ਹਾਂ ਜਿਵੇਂ ਲੇਖ ਵੀ ਸ਼ਾਇਦ ਆਪ ਤੋਂ ਆਪ ਇਨਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਨੀਯਤ ਰਾਹਾਂ ਤੇ ਟੋਰੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫੇਰ ਏਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੱਥ ਦੀਆਂ ਲਕੀਰਾਂ ਨੇ। ਕੋਈ ਦਿਲ ਦੀ ਲਕੀਰ ਹੈ, ਕੋਈ ਦਿਮਾਗ਼ ਦੀ,ਕੋਈ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਤੇ ਕੋਈ ਸ਼ਾਇਦ ਕਿਸਮਤ ਦੀ। ਪਤਾ ਨਹੀਂ,ਜੀਵਨ ਕਿੰਨਾ ਕੁ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਹੈ? ਜੀਵਨ ਬਣਦਿਆਂ ਤੇ ਮੌਲਦਿਆਂ ਇਹ ਲਕੀਰਾਂ ਉੱਘੜਦੀਆਂ ਔਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਕੀਰਾਂ ਉੱਤੇ, ਪੱਕੀਆਂ ਪਗਡੰਡੀਆਂ ਵਾਂਗ, ਇਨਸਾਨੀ ਜੀਵਨ ਚਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ? ਇਹ ਸਵਾਲ ਬਹਿਸ ਤਲਬ ਹਨ। ਹਾਂ ਇਕ ਗੱਲ ਜ਼ਰੂਰ ਵੇਖਣ ਵਿਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਓਹ ਇਹ ਕਿ ਜ਼ਰਾ ਕੋਈ ਇਨਸਾਨ ਉਤਾਂਹ ਉੱਠਨ ਲੱਗੇ, ਕਈ ਔਕੜਾਂ ਤੇ ਬੰਦਸ਼ਾਂ ਉਸਨੂੰ ਰੋਕ ਪਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅੱਗੇ ਵਧਨ ਤੋਂ। ਇਹ ਕਿਓਂ? ਕੀ ਹੋਣੀ ਕੋਸ਼ਸ਼ਾਂ ਤੇ ਹਾਵੀ ਹੈ ਜਾਂ ਕੋਸ਼ਸ਼ਾਂ ਹੋਣੀ ਤੇ? ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੋਚਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਸਿੱਟਾਂ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲਦਾ। ਹਰ ਕੋਈ ਸੁਖ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਚੰਗੇ ਦੀ ਆਸ ਕਰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਉਸ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਦੁਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕਿਸੇ ਨਾਂ ਕਿਸੇ ਸ਼ਕਲ ਵਿਚ। ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਰ ਥਾਂ ਭੁਖ ਨੰਗ ਹੈ; ਆਪਣੇ ਮੁਲਕ ਦਾ ਤਾਂ ਖ਼ੈਰ ਕਹਿਣਾ ਹੀ ਕੀ; ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ, ਨਿਰੋਲ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ, ਤੇ ਵੀ ਲੱਤਾਂ ਵਜਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਇਨਸਾਨ ਹਾਂ ਤੇ ਇਨਸਾਨ ਬਣ ਕੇ ਜੀਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਪਰ ਜੀਵਨ ਹੈਵਾਨਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਬੁਰਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਪੁਛਦਾਂ ਹਾਂ—ਕਿਓਂ? ਏਸਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਓਂ ਹੈ? {{center|•}}<noinclude>{{center|੯੯}}</noinclude> 214iegurh3inkexx14vglfwrdeitipn 250 62320 223831 183256 2026-06-30T07:42:25Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223831 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|{{larger|'''ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਪਰਦੇਸ ਦੀ'''}}}} {{Block center|<poem>ਬੇਵਸੇ ਖ਼ਿਆਲਾਂ ਦਾ ਜ਼ੋਰ। ਬੇਵਸੇ ਸਤਰਾਂ ਦੀ ਤੋਰ। ਬੇਵਸੇ ਜਜ਼ਬੇ ਦੀ ਲਹਿਰ ਕਿੱਧਰ ਤੋਂ ਕਿੱਧਰ ਲੈ ਗਈ। ਬੇਵਸੇ ਪਿਆਰ ਦੇ ਕਿੱਸੇ ਨੂੰ ਕਿਓਂ ਓਹ ਕਹਿ ਗਈ। ਬੇਵਸੇ ਮੇਰੇ ਸਾਮ੍ਹਣੇ ਦਿੱਸਿਆ ਕੋਈ ਸਾਇਆ ਕਿਓਂ? ਬੇਵਸੇ ਮੇਰੇ ਬੁੱਲਾਂ ਤੇ ਨਾਂ ਓਸੇ ਦਾ ਆਇਆ ਕਿਓਂ? ਮੈ ਵਿਛੋੜਾ ਜਰਦਾ ਜਰਦਾ। ਅਪਨੇ ਹਾਲ ਵਿਚ, ਜੀਊਂਦਾ ਮਰਦਾ। </poem>}}<noinclude>{{center|੧੦੦}}</noinclude> 0h1moebxl3ln8586kdjmrzwm2zaqkgo 250 62730 223703 180770 2026-06-30T06:14:19Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223703 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{|{{ts|w100}} | ੧ || ਸੰਗਤ || ੫ |- | ੨ || ਕੀਰਤਨ || ੧੫ |- | ੩ || ਸਿਮਰਨ || ੨੯ |- | ੪ || ਪ੍ਰੇਮਾ ਭਗਤੀ || ੪੮ |- | ੫ || ਭਾਣਾ || ੬੮ |- | ੬ || ਪਛਤਾਵਾ || ੮੩ |- | ੭ || ਸੇਵਾ || ੯੭ |- | ੮ || ਕਿਰਤ || ੧੧੩ |- | ੯ || ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ || ੧੨੭ |- | ੧੦ ||ਇਕ ਜੋਤ || ੧੪੧ |- | ੧੧ || ਰਹਿਤ ਦਾਤਾ || ੧੫੨ |- | ੧੨ || ਰਹਿਤ ਦੀ ਲੋੜ || ੧੫੬ |- | ੧੩ || ਰਹਿਤ ਕੀ ਹੈ || ੧੬੨ |- | ੧੪ || ਗੁਰੂ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਰਹਿਤ || ੧੬੯ |- | ੧੫ || ਰਾਜ ਕਰੇਗਾ ਖਾਲਸਾ || ੧੭੩ |}<noinclude></noinclude> 6z0wh54blmc3pik90b3oha0ckve74w5 250 62792 223704 176519 2026-06-30T06:15:21Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223704 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਇਹ ਆਰਤੀ ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ ਗਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਪੁਰੀ ਦੇ ਪੁਜਾਰੀ ਸੱਚੇ ਜਗਨ ਨਾਥ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਚੇਰੇ ਰਸ ਵਿਚ ਉੱਡਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ। {{gap}}ਬਾਬਾ ਜੀ ਨੇ ਕੀਰਤਨ ਦਾ ਇਹ ਪ੍ਰਵਾਹ ਕੇਵਲ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵ-ਅਸਥਾਨਾਂ 'ਤੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ਚਲਾਇਆ, ਸਗੋਂ ਮੁਸਲਮਾਨ ਫ਼ਕੀਰਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਰਸਕ ਹਿਰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸ ਦੀ ੧ਧੂ ਪਾਈ। ਆਪ ਈਰਾਕ (ਅਰਬ) ਦੇ ਦੌਰੇ ਵਿਚ ਵੀ ਮਰਦਾਨੇ ਨੂੰ ਨਾਲ ਹੀ ਲੈ ਗਏ ਤੇ ਕੀਰਤਨ ਜਾਰੀ ਰਖਿਆ। {{lm|13%|'''ਫਿਰਿ ਬਾਬਾ ਗਇਆ ਬਗ਼ਦਾਦਿ ਨੋ,'''</br> '''ਬਾਹਰਿ ਜਾਇ ਕੀਆ ਅਸਥਾਨਾ।'''</br> '''ਇਕ ਬਾਬਾ ਅਕਾਲ ਰੂਪੁ,'''</br> '''ਦੂਜਾ ਰਬਾਬੀ ਮਰਦਾਨਾ।'''}} {{right|{{smaller|(ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ, ਵਾਰ ੧, ਪਉੜੀ ੩੫)}}}} {{gap}}ਕੀਰਤਨ ਦੀ ਕਦਰ ਸਤਿਗੁਰੂ ਕਿਤਨੀ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਸਾਖੀ ਵਿਚ ਆਇਆ ਹੈ ਕਿ ਸਫ਼ਰ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜਦ ਮਰਦਾਨੇ ਨੂੰ ਚਸ਼ਮੇ, ਖੂਹ, ਬਉਲੀ ਤੇ ਨਦੀ ਆਉਣ 'ਤੇ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਲਈ ਕਹਿੰਦੇ ਤਾਂ ਉਹ ਕਈ ਵੇਰ ਪਿਆਸ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਪੀਣੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦੇਂਦਾ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਪਾਣੀ ਦੂਰ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਤਾਂ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਤੇ ਹਠ ਕਰਦਾ। ਇਹੋ ਵਰਤਾਰਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦੇ ਦੇ ਮੁਤੱਲਕ ਵਰਤਦਾ। ਓੜਕ ਇਕ ਦਿਨ ਭੁੱਖ ਤੋਂ ਲਾਚਾਰ ਹੋ, ਬਾਬਾ ਜੀ ਦਾ ਸਾਥ ਛੱਡ ਵਤਨ ਨੂੰ ਮੁੜ ਪਿਆ। ਜਦ ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਆਦਮਖ਼ੋਰ ਕੌਡੇ ਨੇ ਪਕੜ ਲਿਆ ਤੇ ਬਾਬਾ ਜੀ ਪਤਾ ਲੱਗਣ 'ਤੇ ਇਸ ਦੀ ਮਦਦ ਨੂੰ ਤੁਰੇ ਤਾਂ ਬਾਲੇ ਨੇ ਰੋਕ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਬਾਬਾ ਜੀ, ਛੱਡੋ ਉਸਦਾ ਖਹਿੜਾ, ਉਹ ਕਦਮ ਕਦਮ 'ਤੇ ਨਖਰੇ ਕਰਦਾ ਸੀ।" ਤਾਂ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਫੁਰਮਾਇਆ, "ਨਹੀਂ, ਇਕ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਉਸ ਦੀ ਬਾਂਹ ਫੜ ਚੁਕੇ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਦੀ ਲਾਜ ਨਿਭਾਉਣੀ ਹੈ ਤੇ ਦੂਜਾ ਸਾਨੂੰ ਉਹਦੇ ਗੋਚਰਾ ਕੰਮ ਹੈ, ਉਹ ਨਿਤ ਰਬਾਬ ਵਜਾ ਸਾਨੂੰ ਰੀਝਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। {{lm|13%|'''ਬਾਲਾ ਭੁਜਾ ਗਹੇ ਕੀ ਲਾਜਾ,'''</br> '''ਪੁੰਨ ਆਪਨਾ ਉਸ ਸੰਗ ਹੈ ਕਾਜਾ।'''</br> '''ਨਿਤਾ ਪ੍ਰਤੀ ਰਬਾਬ ਬਜਾਵੇ,'''</br> '''ਕਰ ਸੰਗੀਤ ਵੋਹ ਮੋਹਿ ਰੀਝਾਵੇ।'''}} {{smaller|{{right|(ਗੁਰ ਪ: ਸੂਰਜ)}}}} {{gap}}ਸਿਰਫ਼ ਪਹਿਲੀ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਨੇ ਹੀ ਕੀਰਤਨ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਅਪਣਾਇਆ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਮਰਯਾਦਾ ਦਸਾਂ ਹੀ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੇ ਪੰਥ ਪ੍ਰਬਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅੱਜ ਤਕ ਸਿਖ ਸੰਗਤਾਂ ਵਿਚ ਚਲੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਸਿਖ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਬਣਤਰ ਵੀ ਆਪਣੀ ਹੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿਚ, ਸ਼ੁਧ ਸੰਕੀਰਣ ਭੇਦਾਂ ਕਰਕੇ, ਕਈ ਰਾਗ ਰਾਗਣੀਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਕਲਪੇ ਹਨ। ਪਰ ਮੁਖ ਭੇਦ ਤਿੰਨ ਹਨ: ਔੜਵ, ਖਾੜਵ ਤੇ ਸੰਪੂਰਨ। ਇਹ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪੰਜ, ਛੇ ਤੇ ਸੱਤ ਸੁਰਾਂ ਦੇ ਰਾਗ {{rule|25%|align=left}} {{reflist}} ੧. ਪੀਰ ਸੁਲਤਾਨ ਨੂੰ ਬਾਬੇ ਜੀ ਦੀ ਆਮਦ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਜਿਸ ਮੁਰੀਦ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਲਗੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਲੰਗਰ ਲਈ ਲਕੜੀਆਂ ਚੁਣਨ ਗਿਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਬਾਬੇ ਜੀ ਦਾ ਕੀਰਤਨ ਹੀ ਸੁਣਿਆ ਸੀ।<noinclude>{{rh||੨੪|}}</noinclude> kn9tfj4s1xjivkvaq0g8ijzr2dagb7t 250 62805 223705 176926 2026-06-30T06:16:20Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223705 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਹੈ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਹੀ ਬਿਰਖਾਂ 'ਤੇ ਬੈਠੇ ਪੰਛੀ ਮਧੁਰ ਗਾਇਨ ਆਰੰਭ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਬੁਲਬੁਲਾਂ ਦੇ ਮਸਤ ਰਾਗ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਕਲੀਆਂ ਆਪਣੇ ਸੀਨੇ ਪਾੜ ਦੇਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਸੁਬ੍ਹਾ ਦੀ ਪੌਣ ਖ਼ੁਸ਼ਬੂਆਂ ਦੇ ਬੁਕ ਭਰ-ਭਰ ਚੌਤਰਫੀਂ ਲੁਟਾ ਦੇਂਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਦੀਆਂ ਮਹਿਕਾਂ ਤੋਂ ਮਸਤ ਹੋਇਆ ਜ਼ੱਰਰਾ ਜ਼ੱਰਰਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਦਾ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ: {{lm|13%|'''ਉਸ਼ੇਰ ਦਾ ਤਾਰਾ ਚੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂ ਅੰਬਰ ਤੇ ਲਾਲੀ ਫੁਟੀ ਏ।'''</br> '''ਜਾਂ ਨੀਂਦਰ ਆਲਸ ਸੁਸਤੀ ਦੀ, ਜਗ ਛਾਈ ਜਾਲੀ ਟੁੱਟੀ ਏ।'''</br> '''ਕੋਇਲ ਨੇ ਕੂ ਕੂ ਲਾਈ ਏ, ਬੁਲਬੁਲ ਮਿਚ ਬੈਨੀ ਜੁਟੀ ਏ।'''</br> '''ਬਸ ਨਗ਼ਮਾ ਇਹੀ ਅਲਾਵਣ ਨੂੰ, ਚਿੜੀਆਂ ਕਾਂਵਾਂ ਚੁੰਜ ਪੁਟੀ ਏ।'''</br> '''ਕਰਤਾਰ ਤੂੰਹੀ, ਕਰਤਾਰ ਤੂੰਹੀ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਤੂੰਹੀ।'''</br> '''ਬੁਲਬੁਲ ਨੇ ਮਸਤੀ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਕੋਈ ਗੀਤ ਅਜਿਹਾ ਗਾਇਆ ਏ।'''</br> '''ਗੁੰਚੇ ਨੇ ਸੁਣਦੇ ਸਾਰ ਜਿਹਦੇ, ਸੀਨਾ ਹੀ ਚੁਕ ਪੜਾਇਆ ਏ।'''</br> '''ਬੁੱਲਿਆਂ ਨੇ ਭਰ ਭਰ ਬੁਕ ਜਿਥੋਂ, ਖ਼ੁਸ਼ਬੂ ਦਾ ਧਨ ਲੁਟਵਾਇਆ ਏ।'''</br> '''ਮਹਿਕਾਂ ਦੇ ਸੰਗ ਮਸਤਾਨੇ ਹੋ, ਵਣ ਤ੍ਰਿਣ ਨੇ ਆਪ ਸੁਣਾਇਆ ਏ।'''</br> '''ਕਰਤਾਰ ਤੂੰਹੀ, ਕਰਤਾਰ ਤੂੰਹੀ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਤੂੰਹੀ।'''}} {{right|{{smaller|(ਕਰਤਾ)}}}} {{gap}}ਇਸ ਸੁਭਾਗ ਸਮੇਂ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਨੇ ਸਿਮਰਨ ਵਿਚ ਜੁੜ ਜਾਣ ਲਈ ਜਗਿਆਸੂਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਆ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਖ਼ਿਆਲ ਹੈ ਕਿ ਸੁਬ੍ਹਾ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪਹਿਰ ਵਿਚ ਸੁਰਤਿਆਂ ਵਿਚ ਚਾਉ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਔਰ ਹੈ ਭੀ ਸੱਚ। ਪ੍ਰਭਾਤ ਸਮੇਂ ਸੂਰਜ ਦੇ ਉਦੈ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਹੀ ਸਮਸਤ ਜਗਤ-ਜੀਵਨ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਜਾਗ ਉਠਦਾ ਹੈ, ਕਲੀਆਂ ਵਿਚ ਖੇੜੇ, ਫਲਾਂ ਵਿਚ ਰਸ, ਹਵਾ ਵਿਚ ਹਰਕਤ, ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਰਾਗਣੀਆਂ ਛਿੜ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ: {{lm|13%|'''ਚਉਥੈ ਪਹਿਰ ਸਬਾਹ ਕੇ ਸੁਰਤਿਆ ਉਪਜੇਆ ਚਾਉ॥'''}} {{smaller|{{right|(ਵਾਰ ਮਾਝ ਮ: ੨, ਪੰਨਾ ੧੪੬)}}}} ਅਜੇਹੇ ਸੁਹਾਵਣੇ ਸਮੇਂ ਸੁਤਰਾਵਨ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਚਾਉ ਵਿਚ ਆਉਣਾ ਇਕ ਸੁਭਾਵਕ ਗੱਲ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਗਹੀਣ ਹੀ ਸੁਸਤੀ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਪਸ਼ੂ-ਪੰਛੀ ਤੋਂ ਭੀ ਥੱਲੇ ਗਿਰੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ। ਗੁਰਬਾਣੀ ਵਿਚ ਆਇਆ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਵੀ ਵਣ ਤ੍ਰਿਣ ਦੀ ਜ਼ਬਾਨੀ ਜੋ ਨੇਤਿ ਨੇਤਿ ਕਰ ਕੇ ਗਾ ਰਹੇ ਹਨ; ਪਰਮਾਨੰਦ ਦਾ ਜਸ ਨਹੀਂ ਸੁਣਦੇ, ਉਹ ਪਸ਼ੂ-ਪੰਛੀ ਤੇ ਤ੍ਰਿਗਦ ਜੋਨ ਤੋਂ ਵੀ ਮੰਦੇ ਹਨ: {{lm|13%|'''ਜੋ ਨ ਸੁਨਹਿ ਜਸੁ ਪਰਮਾਨੰਦਾ॥'''</br> '''ਪਸੁ ਪੰਖੀ ਤ੍ਰਿਗਦ ਜੋਨਿ ਤੇ ਮੰਦਾ॥'''}} {{smaller|{{right|(ਗਉੜੀ ਮ: ੨, ਪੰਨਾ ੧੪੬)}}}} ਸਾਅਦੀ ਸ਼ਿਰਾਜ਼ੀ ਦਾ ਕੌਲ ਹੈ ਕਿ ਜਦ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਖੇੜੇ ਸਮੇਂ ਬੁਲਬੁਲਾਂ ਭੀ ਗੀਤ ਗਾਉਣ ਲਗ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਤੂੰ ਭੀ ਸਭ ਮਖ਼ਲੂਕ ਤੋਂ ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਮਨੁੱਖ ਗੀਤ<noinclude>{{rh||੩੭|}}</noinclude> 7n4necdmtz9r1hb1sigvrnyf3yposk2 250 62928 223702 180192 2026-06-30T06:13:47Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 223702 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude><poem>{{lm|13%|'''ਚਾਰਿ ਬਰਨ ਚਉਹਾ ਕੇ ਮਰਦਨ ਖਟੁ ਦਰਸਨ ਕਰ ਤਲੀ ਰੇ॥''' '''ਸੁੰਦਰ ਸੁਘਰ ਸਰੂਪ ਸਿਆਨੇ ਪੰਚਹੁ ਹੀ ਮੋਹਿ ਛਲੀ ਰੇ ॥੧॥''' '''ਜਿਨਿ ਮਿਲਿ ਮਾਰੇ ਪੰਚ ਸੂਰ ਬੀਰ ਐਸੋ ਕਉਨੁ ਬਲੀ ਰੇ॥''' '''ਜਿਨਿ ਪੰਚ ਮਾਰਿ ਬਿਦਾਰਿ ਗੁਦਾਰਿ ਸੋ ਪੂਰਾ ਇਹ ਕਲੀ ਰੇ॥੧॥ਰਹਾਉ॥''' '''ਵਡੀ ਕੋਮ ਵਸਿ ਭਾਗਹਿ ਨਾਹੀ ਮੁਹਕਮ ਫਉਜ ਹਠਲੀ ਰੇ॥''' '''ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਤਿਨਿ ਜਨਿ ਨਿਰਦਲਿਆ ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਕੈ ਝਲੀ ਰੇ॥੨॥੩॥'''}}</poem> {{right|{{smaller|(ਆਸਾ ਮਹਲਾ ੫, ਪੰਨਾ ੪੦੪)}}}} {{gap}}ਇਸ ਮੋਹਕਮ ਤੇ ਹਠਲੀ ਫ਼ੌਜ ਕੋਲੋਂ ਬਚਣਾ ਜਿਤਨਾ ਕਠਨ ਹੈ, ਉਤਨਾ ਹੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਵੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਜੋ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਰਾਸ ਪੂੰਜੀ ਦੁੱਖ ਹੈ। ਜਿਥੇ ਵੀ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਰਾਜ ਹੋਵੇਗਾ, ਦੁੱਖ ਦਾ ਸਿੱਕਾ ਚਲੇਗਾ ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਤੇ ਰਸ-ਸੁਆਦ ਕੂਚ ਕਰ ਜਾਣਗੇ। ਜਿਥੇ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਡੇਰੇ ਜੰਮੇ, ਉਥੇ ਹੀ ਇਹ ਵਰਤਾਰਾ ਵਰਤਿਆ। ਬਾਣੀ ਵਿਚ ਆਇਆ ਹੈ: {{lm|13%|'''ਇਨ ਪੰਚਨ ਮੇਰੋ ਮਨੁ ਜੁ ਬਿਗਾਰਿਓ॥''' '''ਪਲੁ ਪਲੁ ਹਰਿ ਜੀ ਤੇ ਅੰਤਰੁ ਪਾਰਿਓ॥''' '''ਜਤ ਦੇਖਉ ਤਤ ਦੁਖ ਕੀ ਰਾਸੀ॥''' '''ਅਜੌਂ ਨ ਪਤਹਾਇ ਨਿਗਮ ਭਏ ਸਾਖੀ॥'''</br> '''ਗੋਤਮ ਨਾਰਿ ਉਮਾਪਤਿ ਸ੍ਵਾਮੀ॥'''</br> '''ਸੀਸੁ ਧਰਨਿ ਸਹਸ ਭਗ ਗਾਮੀ॥'''</br> '''ਇਨ ਦੂਤਨ ਖਲੁ ਬਧੁ ਕਰਿ ਮਾਰਿਓ॥'''</br> '''ਬਡੋ ਨਿਲਾਜੁ ਅਜਹੂ ਨਹੀ ਹਾਰਿਓ॥'''}} {{right|{{smaller|(ਜੈਤਸਰੀ ਰਵਿਦਾਸ, ਪੰਨਾ ੭੧੦)}}}} {{gap}}ਕਿਆ ਸੋਹਣਾ ਉਦਾਹਰਣ ਹੈ। ਕਹਾਵਤ ਹੈ ਕਿ ਫਲਾਣਾ ਚਲਾਕ ਆਦਮੀ ਇਕ ਪੱਥਰ ਨਾਲ ਦੋ ਸ਼ਿਕਾਰ ਮਾਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਏਥੇ ਛਲੀ ਵਿਕਾਰ ਨੇ ਇਕ ਚੋਟ ਨਾਲ ਕਿਤਨਿਆਂ ਨੂੰ ਦਾਗ਼ੀ ਕੀਤਾ। ਕੁੱਕੜ ਦੀ ਬੇਇਤਬਾਰੀ, ਚੰਦਰਮਾ ਦੇ ਨੂਰੀ ਬਦਨ 'ਤੇ ਕਾਲਾ ਦਾਗ਼, ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਸਹਸ ਭਗ ਦਾ ਕਲੰਕ, ਅਹੱਲਿਆ ਨੂੰ ਪੱਥਰ ਤੇ ਉਸਦੀ ਮੁਨਿਆਦ ਗੁਜ਼ਾਰਨ ਲਈ ਯੁਗਾਂ ਦਾ ਪਲਟਾ ਅਤੇ ਨਿਸਤਾਰੇ ਦੇ ਬਹਾਨੇ ਰਾਮ ਜੀ ਦਾ ਬਣਵਾਸ। ਗੱਲ ਕੀ, ਵਿਕਾਰ ਦੀ ਇਕ ਲਹਿਰ ਨੇ ਬੇਅੰਤ ਲੰਬੀ ਗੀਤਾ ਪਸਾਰ ਦਿਤੀ। ਭਾਵੇਂ ਕਿੱਸਾ ਪੁਰਾਣਕ ਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਸਿਖਿਆ ਸੋਹਣੀ ਦੇਂਦਾ ਹੈ। ਵਾਜਦ ਅਲੀ<ref name=“ਹੁਕਮਰਾਨ”>ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਬੜੇ ਅੱਯਾਸ਼ ਹੁਕਮਰਾਨ ਸਨ ਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਬੜੇ ਭਿਆਨਕ ਹੋਏ ਹਨ।</ref> ਸ਼ਾਹ ਲਖਨਊ ਵਾਲੇ ਤੇ ਰੋਮ ਦੇ ਨੀਰੋ<ref name=“ਹੁਕਮਰਾਨ”/> (Nero) ਦੇ ਜੀਵਨ ਸਾਕੇ ਮਨੁੱਖ ਜਾਤੀ ਨੂੰ ਵਿਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦਾ ਕਿਤਨਾ ਜ਼ੋਰ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਦੇਂਦੇ ਹਨ। {{gap}}ਹੁਣ ਸੋਚਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਵਿਕਾਰ ਹੈ ਕੀ ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਢ ਕਿਵੇਂ ਅਰੰਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਧਾਰਮਕ ਪੁਸਤਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਕਰਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਜਾਂ ਸ਼ਕਤੀ ਕਲਪ ਕਰ ਲਈ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਤੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਔਝੜ 'ਚ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਾਰਸੀਆਂ ਦਾ ਅਹਿਰਮਨ, ਸਾਮੀ (Semitic) {{rule|25%|align=left}} {{reflist}}<noinclude>{{rh||੧੫੭|}}</noinclude> t2rjfqdhbsh00x64amhvmaquh6r3utq 4 65444 223843 223421 2026-06-30T10:28:32Z Amrit Sufi 2326 /* ਵਿਕੀਕਾਨਫਰੰਸ ਭਾਰਤ 2026: ਸਵੈ-ਨਿਧੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਲਈ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀਆਂ */ ਨਵਾਂ ਭਾਗ 223843 wikitext text/x-wiki {{ਸੱਥ/ਹੈੱਡਰ}} __NEWSECTIONLINK__ <!-- Interwiki links --> [[mul:Scriptorium]] <!-- Interwiki links --> == Universal Code of Conduct annual review: proposed changes are available for comment == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> My apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}. I am writing to you to let you know that [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|proposed changes]] to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct (UCoC) Enforcement Guidelines]] and [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter]] are open for review. '''[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|You can provide feedback on suggested changes]]''' through the [[d:Q614092|end of day]] on Tuesday, 18 March 2025. This is the second step in the annual review process, the final step will be community voting on the proposed changes. [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find relevant links about the process on the UCoC annual review page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] 00:21, 8 ਮਾਰਚ 2025 (IST) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28307738 --> == Final proposed modifications to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter now posted == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> The proposed modifications to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines]] and the U4C Charter [[m:Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Proposed_Changes|are now on Meta-wiki for community notice]] in advance of the voting period. This final draft was developed from the previous two rounds of community review. Community members will be able to vote on these modifications starting on 17 April 2025. The vote will close on 1 May 2025, and results will be announced no later than 12 May 2025. The U4C election period, starting with a call for candidates, will open immediately following the announcement of the review results. More information will be posted on [[m:Special:MyLanguage//Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election|the wiki page for the election]] soon. Please be advised that this process will require more messages to be sent here over the next two months. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community so they can participate as well. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 07:35, 4 ਅਪਰੈਲ 2025 (IST) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28469465 --> == Invitation for the next South Asia Open Community Call (SAOCC) with a focus on WMF's Annual Plans (27th April, 2025) == Dear All, The [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call (SAOCC)]] is a monthly call where South Asian communities come together to participate, share community activities, receive important updates and ask questions in the moderated discussions. The next SAOCC is scheduled for 27th April, 6:00 PM-7:00 PM (1230-1330 UTC) and will have a section with representatives from WMF who will be sharing more about their [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Global Trends|Annual Plans]] for the next year, in addition to Open Community Updates. We request you all to please attend the call and you can find the joining details [https://meta.wikimedia.org/wiki/South_Asia_Open_Community_Call#27_April_2025 here]. Thank you! [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 13:55, 14 ਅਪਰੈਲ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=28543211 --> == Vote now on the revised UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines ("UCoC EG") and the UCoC's Coordinating Committee Charter is open now through the end of 1 May (UTC) ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Voter_information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review of the EG and Charter was planned and implemented by the U4C. Further information will be provided in the coming months about the review of the UCoC itself. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community so they can participate as well. In cooperation with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 06:05, 17 ਅਪਰੈਲ 2025 (IST) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28469465 --> == <span lang="en" dir="ltr">Vote on proposed modifications to the UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter closes on 1 May 2025 at 23:59 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025/Voter information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community in your language, as appropriate, so they can participate as well. In cooperation with the U4C -- <section end="announcement-content" /> </div> <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 09:11, 29 ਅਪਰੈਲ 2025 (IST)</div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 --> == <span lang="en" dir="ltr">Call for Candidates for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> The results of voting on the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter is [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025#Results|available on Meta-wiki]]. You may now [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025/Candidates|submit your candidacy to serve on the U4C]] through 29 May 2025 at 12:00 UTC. Information about [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|eligibility, process, and the timeline are on Meta-wiki]]. Voting on candidates will open on 1 June 2025 and run for two weeks, closing on 15 June 2025 at 12:00 UTC. If you have any questions, you can ask on [[m:Talk:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|the discussion page for the election]]. -- in cooperation with the U4C, </div><section end="announcement-content" /> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|ਗੱਲ-ਬਾਤ]])</bdi> 03:38, 16 ਮਈ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 --> == RfC ongoing regarding Abstract Wikipedia (and your project) == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''(Apologies for posting in English, if this is not your first language)'' Hello all! We opened a discussion on Meta about a very delicate issue for the development of [[:m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia|Abstract Wikipedia]]: where to store the abstract content that will be developed through functions from Wikifunctions and data from Wikidata. Since some of the hypothesis involve your project, we wanted to hear your thoughts too. We want to make the decision process clear: we do not yet know which option we want to use, which is why we are consulting here. We will take the arguments from the Wikimedia communities into account, and we want to consult with the different communities and hear arguments that will help us with the decision. The decision will be made and communicated after the consultation period by the Foundation. You can read the various hypothesis and have your say at [[:m:Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content|Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content]]. Thank you in advance! -- [[User:Sannita (WMF)|Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 20:57, 22 ਮਈ 2025 (IST) </div> <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=28768453 --> == <span lang="en" dir="ltr">Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 Selection & Call for Questions</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Dear all, This year, the term of 2 (two) Community- and Affiliate-selected Trustees on the Wikimedia Foundation Board of Trustees will come to an end [1]. The Board invites the whole movement to participate in this year’s selection process and vote to fill those seats. The Elections Committee will oversee this process with support from Foundation staff [2]. The Governance Committee, composed of trustees who are not candidates in the 2025 community-and-affiliate-selected trustee selection process (Raju Narisetti, Shani Evenstein Sigalov, Lorenzo Losa, Kathy Collins, Victoria Doronina and Esra’a Al Shafei) [3], is tasked with providing Board oversight for the 2025 trustee selection process and for keeping the Board informed. More details on the roles of the Elections Committee, Board, and staff are here [4]. Here are the key planned dates: * May 22 – June 5: Announcement (this communication) and call for questions period [6] * June 17 – July 1, 2025: Call for candidates * July 2025: If needed, affiliates vote to shortlist candidates if more than 10 apply [5] * August 2025: Campaign period * August – September 2025: Two-week community voting period * October – November 2025: Background check of selected candidates * Board’s Meeting in December 2025: New trustees seated Learn more about the 2025 selection process - including the detailed timeline, the candidacy process, the campaign rules, and the voter eligibility criteria - on this Meta-wiki page [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025|[link]]]. '''Call for Questions''' In each selection process, the community has the opportunity to submit questions for the Board of Trustees candidates to answer. The Election Committee selects questions from the list developed by the community for the candidates to answer. Candidates must answer all the required questions in the application in order to be eligible; otherwise their application will be disqualified. This year, the Election Committee will select 5 questions for the candidates to answer. The selected questions may be a combination of what’s been submitted from the community, if they’re alike or related. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates|[link]]] '''Election Volunteers''' Another way to be involved with the 2025 selection process is to be an Election Volunteer. Election Volunteers are a bridge between the Elections Committee and their respective community. They help ensure their community is represented and mobilize them to vote. Learn more about the program and how to join on this Meta-wiki page [[m:Wikimedia_Foundation_elections/2025/Election_volunteers|[link].]] Thank you! [1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Results [2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Committee:Elections_Committee_Charter [3] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Resolution:Committee_Membership,_December_2024 [4] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections_committee/Roles [5] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/FAQ [6] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates Best regards, Victoria Doronina Board Liaison to the Elections Committee Governance Committee<section end="announcement-content" /> </div> [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 08:38, 28 ਮਈ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 --> == Update from A2K team: May 2025 == Hello everyone, We’re happy to share that the ''Access to Knowledge'' (A2K) program has now formally become part of the '''Raj Reddy Centre for Technology and Society''' at '''IIIT-Hyderabad'''. Going forward, our work will continue under the name [[:m:IIITH-OKI|Open Knowledge Initiatives]]. The new team includes most members from the former A2K team, along with colleagues from IIIT-H already involved in Wikimedia and Open Knowledge work. Through this integration, our commitment to partnering with Indic Wikimedia communities, the GLAM sector, and broader open knowledge networks remains strong and ongoing. Learn more at our Team’s page on Meta-Wiki. We’ll also be hosting an open session during the upcoming [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call]] on 6 - 7 pm, and we look forward to connecting with you there. Thanks for your continued support! Thank you Pavan Santhosh, On behalf of the Open Knowledge Initiatives Team. <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=28543211 --> == 📣 Announcing the South Asia Newsletter – Get Involved! 🌏 == <div lang="en" dir="ltr"> ''{{int:please-translate}}'' Hello Wikimedians of South Asia! 👋 We’re excited to launch the planning phase for the '''South Asia Newsletter''' – a bi-monthly, community-driven publication that brings news, updates, and original stories from across our vibrant region, to one page! We’re looking for passionate contributors to join us in shaping this initiative: * Editors/Reviewers – Craft and curate impactful content * Technical Contributors – Build and maintain templates, modules, and other magic on meta. * Community Representatives – Represent your Wikimedia Affiliate or community If you're excited to contribute and help build a strong regional voice, we’d love to have you on board! 👉 Express your interest though [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfhk4NIe3YwbX88SG5hJzcF3GjEeh5B1dMgKE3JGSFZ1vtrZw/viewform this link]. Please share this with your community members.. Let’s build this together! 💬 This message was sent with [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) by [[m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[m:User_talk:Gnoeee|talk]]) at 21:12, 6 ਜੂਨ 2025 (IST) </div> <!-- Message sent by User:Gnoeee@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/South_Asia_Village_Pumps&oldid=25720607 --> == Vote now in the 2025 U4C Election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}} Eligible voters are asked to participate in the 2025 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2025|2025 Election information page]]. The vote closes on 17 June 2025 at [https://zonestamp.toolforge.org/1750161600 12:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 1 July 2025. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 04:31, 14 ਜੂਨ 2025 (IST) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28848819 --> == <span lang="en" dir="ltr">Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 - Call for Candidates</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''<div class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</div> Hello all, The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|call for candidates for the 2025 Wikimedia Foundation Board of Trustees selection is now open]] from June 17, 2025 – July 2, 2025 at 11:59 UTC [1]. The Board of Trustees oversees the Wikimedia Foundation's work, and each Trustee serves a three-year term [2]. This is a volunteer position. This year, the Wikimedia community will vote in late August through September 2025 to fill two (2) seats on the Foundation Board. Could you – or someone you know – be a good fit to join the Wikimedia Foundation's Board of Trustees? [3] Learn more about what it takes to stand for these leadership positions and how to submit your candidacy on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidate application|this Meta-wiki page]] or encourage someone else to run in this year's election. Best regards, Abhishek Suryawanshi<br /> Chair of the Elections Committee On behalf of the Elections Committee and Governance Committee [1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Call_for_candidates [2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Legal:Bylaws#(B)_Term. [3] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Resources_for_candidates<section end="announcement-content" /> </div> [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 23:14, 17 ਜੂਨ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28866958 --> == <span lang="en" dir="ltr">Sister Projects Task Force reviews Wikispore and Wikinews</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="message"/> Dear Wikimedia Community, The [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee|Community Affairs Committee (CAC)]] of the Wikimedia Foundation Board of Trustees assigned [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Sister Projects Task Force|the Sister Projects Task Force (SPTF)]] to update and implement a procedure for assessing the lifecycle of Sister Projects – wiki [[m:Wikimedia projects|projects supported by Wikimedia Foundation (WMF)]]. A vision of relevant, accessible, and impactful free knowledge has always guided the Wikimedia Movement. As the ecosystem of Wikimedia projects continues to evolve, it is crucial that we periodically review existing projects to ensure they still align with our goals and community capacity. Despite their noble intent, some projects may no longer effectively serve their original purpose. '''Reviewing such projects is not about giving up – it's about responsible stewardship of shared resources'''. Volunteer time, staff support, infrastructure, and community attention are finite, and the non-technical costs tend to grow significantly as our ecosystem has entered a different age of the internet than the one we were founded in. Supporting inactive projects or projects that didn't meet our ambitions can unintentionally divert these resources from areas with more potential impact. Moreover, maintaining projects that no longer reflect the quality and reliability of the Wikimedia name stands for, involves a reputational risk. An abandoned or less reliable project affects trust in the Wikimedia movement. Lastly, '''failing to sunset or reimagine projects that are no longer working can make it much harder to start new ones'''. When the community feels bound to every past decision – no matter how outdated – we risk stagnation. A healthy ecosystem must allow for evolution, adaptation, and, when necessary, letting go. If we create the expectation that every project must exist indefinitely, we limit our ability to experiment and innovate. Because of this, SPTF reviewed two requests concerning the lifecycle of the Sister Projects to work through and demonstrate the review process. We chose Wikispore as a case study for a possible new Sister Project opening and Wikinews as a case study for a review of an existing project. Preliminary findings were discussed with the CAC, and a community consultation on both proposals was recommended. === Wikispore === The [[m:Wikispore|application to consider Wikispore]] was submitted in 2019. SPTF decided to review this request in more depth because rather than being concentrated on a specific topic, as most of the proposals for the new Sister Projects are, Wikispore has the potential to nurture multiple start-up Sister Projects. After careful consideration, the SPTF has decided '''not to recommend''' Wikispore as a Wikimedia Sister Project. Considering the current activity level, the current arrangement allows '''better flexibility''' and experimentation while WMF provides core infrastructural support. We acknowledge the initiative's potential and seek community input on what would constitute a sufficient level of activity and engagement to reconsider its status in the future. As part of the process, we shared the decision with the Wikispore community and invited one of its leaders, Pharos, to an SPTF meeting. Currently, we especially invite feedback on measurable criteria indicating the project's readiness, such as contributor numbers, content volume, and sustained community support. This would clarify the criteria sufficient for opening a new Sister Project, including possible future Wikispore re-application. However, the numbers will always be a guide because any number can be gamed. === Wikinews === We chose to review Wikinews among existing Sister Projects because it is the one for which we have observed the highest level of concern in multiple ways. Since the SPTF was convened in 2023, its members have asked for the community's opinions during conferences and community calls about Sister Projects that did not fulfil their promise in the Wikimedia movement.[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:WCNA_2024._Sister_Projects_-_opening%3F_closing%3F_merging%3F_splitting%3F.pdf <nowiki>[1]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Community_Affairs_Committee/Sister_Projects_Task_Force#Wikimania_2023_session_%22Sister_Projects:_past,_present_and_the_glorious_future%22 <nowiki>[2]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F <nowiki>[3]</nowiki>] Wikinews was the leading candidate for an evaluation because people from multiple language communities proposed it. Additionally, by most measures, it is the least active Sister Project, with the greatest drop in activity over the years. While the Language Committee routinely opens and closes language versions of the Sister Projects in small languages, there has never been a valid proposal to close Wikipedia in major languages or any project in English. This is not true for Wikinews, where there was a proposal to close English Wikinews, which gained some traction but did not result in any action[https://meta.wikimedia.org/wiki/Proposals_for_closing_projects/Closure_of_English_Wikinews <nowiki>[4]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F <nowiki>[5]</nowiki>, see section 5] as well as a draft proposal to close all languages of Wikinews[https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Proposals_for_closing_projects/Archive_2#Close_Wikinews_completely,_all_languages? <nowiki>[6]</nowiki>]. [[:c:File:Sister Projects Taskforce Wikinews review 2024.pdf|Initial metrics]] compiled by WMF staff also support the community's concerns about Wikinews. Based on this report, SPTF recommends a community reevaluation of Wikinews. We conclude that its current structure and activity levels are the lowest among the existing sister projects. SPTF also recommends pausing the opening of new language editions while the consultation runs. SPTF brings this analysis to a discussion and welcomes discussions of alternative outcomes, including potential restructuring efforts or integration with other Wikimedia initiatives. '''Options''' mentioned so far (which might be applied to just low-activity languages or all languages) include but are not limited to: *Restructure how Wikinews works and is linked to other current events efforts on the projects, *Merge the content of Wikinews into the relevant language Wikipedias, possibly in a new namespace, *Merge content into compatibly licensed external projects, *Archive Wikinews projects. Your insights and perspectives are invaluable in shaping the future of these projects. We encourage all interested community members to share their thoughts on the relevant discussion pages or through other designated feedback channels. === Feedback and next steps === We'd be grateful if you want to take part in a conversation on the future of these projects and the review process. We are setting up two different project pages: [[m:Public consultation about Wikispore|Public consultation about Wikispore]] and [[m:Public consultation about Wikinews|Public consultation about Wikinews]]. Please participate between 27 June 2025 and 27 July 2025, after which we will summarize the discussion to move forward. You can write in your own language. I will also host a community conversation 16th July Wednesday 11.00 UTC and 17th July Thursday 17.00 UTC (call links to follow shortly) and will be around at Wikimania for more discussions. <section end="message"/> </div> -- [[User:Victoria|Victoria]] on behalf of the Sister Project Task Force, 02:27, 28 ਜੂਨ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Sister_project_MassMassage_on_behalf_of_Victoria/Target_list&oldid=28911188 --> == <span lang="en" dir="ltr"> Upcoming Deployment of the CampaignEvents Extension</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="message"/> Hello everyone, ''(Apologies for posting in English if English is not your first language. Please help translate to your language.)'' The Campaigns Product Team is planning a global deployment of the '''[[:mw:Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]]''' to all Wikisource, including this Wikisource, during the '''week of August 25th'''. This extension is designed to help organizers plan and manage events, WikiProjects, and other on-wiki collaborations - and to make these efforts more discoverable. The three main features of this extension are: * '''[[:m:Event_Center/Registration|Event Registration]]''': A simple way to sign up for events on the wiki. * '''[[:m:CampaignEvents/Collaboration_list|Collaboration List]]''': A global list of events and a local list of WikiProjects, accessible at '''[[:m:Special:AllEvents|Special:AllEvents]]'''. * '''[[:m:Campaigns/Foundation_Product_Team/Invitation_list|Invitation Lists]]''': A tool to help organizers find editors who might want to join, based on their past contributions. '''Note''': The extension comes with a new user right called '''"Event Organizer"''', which will be managed by administrators on this Wikisource. Organizer tools like Event Registration and Invitation Lists will only work if someone is granted this right. The Collaboration List is available to everyone immediately after deployment. The extension is already live on several wikis, including '''all Wikipedia, Meta, Wikidata''', and more ( [[m:CampaignEvents/Deployment_status#Current_Deployment_Status_for_CampaignEvents_extension| See the full deployment list]]) If you have any questions, concerns, or feedback, please feel free to share them on the [[m:Talk:CampaignEvents| extension talkpage]]. We’d love to hear from you before the rollout. Thank you! <section end="message"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Udehb-WMF|Udehb-WMF]] ([[User talk:Udehb-WMF|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 21:10, 31 ਜੁਲਾਈ 2025 (IST)</bdi> <!-- Message sent by User:Udehb-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Udehb-WMF/sandbox/MM_target_Wikisource&oldid=29066664 --> == Call for Expression of Interest – Advanced Train the Trainer 2025 (ATTT) == ''Sorry for writing in English. Please feel free to translate it into your language.'' The [[:m:IIITH-OKI|Open Knowledge Initiatives]] (OKI) team at IIIT-Hyderabad is organising [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025|Advanced Train the Trainer (ATTT) 2025]], tentatively in the second week of October 2025 at IIIT-Hyderabad. The program is for experienced Wikimedians who have attended TTT earlier and wish to deepen their leadership, thematic expertise, and practical skills. It will run in parallel [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Tracks|tracks]]: * ''' Evaluation, Impact, and Data Storytelling''' – Measure, analyse, and communicate the impact of Wikimedia initiatives. * '''Project Design Challenge''' – Develop a 3-month project with mentoring and planning tools. Info about the event: * Deadline: 20 August 2025 * Apply here: [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Expression of Interest|Expression of Interest form]] If you cannot apply directly on Meta, email your proposal (following the Meta template) with a valid reason to nitesh@research.iiit.ac.in. — Open Knowledge Initiatives Team, IIIT-Hyderabad [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 23:30, 14 ਅਗਸਤ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=29127818 --> == Expression of Interest Extended: Advanced Train the Trainer 2025 == Dear all, We are pleased to inform you that the deadline to submit your Expression of Interest has been extended until '''26 August'''. The [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025|Advanced Train the Trainer]] (ATTT) 2025 will be held on '''10, 11, and 12 October 2025 at IIIT-Hyderabad'''. ATTT is designed for experienced Wikimedians who have or have not previously participated in Train the Trainer, but wish to develop further their leadership, thematic expertise, and practical application skills. The training will run in two thematic tracks: * '''Evaluation, Impact, and Data Storytelling''' – Learn to measure, analyse, and narrate the impact of Wikimedia initiatives through hands-on labs and peer feedback. * '''Project Design: From Learning to Action''' – Work on a 3-month project with mentoring and planning tools, turning learning into impactful, context-driven initiatives. ** Apply here: [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Expression of Interest|Expression of Interest form]] ** Deadline to apply (extended): 26 August 2025 ** Event Dates: 10-12 October 2025 We will share further updates with you soon. ''Note: If you are unsure about which track to choose, please still submit your application by answering the questions thoroughly. Our team will review it and assign you to the most suitable track. If you are not comfortable applying directly on Meta, you may send your proposal (using the Meta template and with a valid reason) to nitesh@research.iiit.ac.in. If selected, the OKI team will publish it on Meta on your behalf.'' We look forward to receiving your applications and working together to shape impactful Wikimedia leadership! Regards, Open Knowledge Initiatives Team IIIT-Hyderabad [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 20:12, 20 ਅਗਸਤ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=29127818 --> == ਅਡਵਾਂਸ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ == ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਜੀ, ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਉੱਤੇ ਚੱਲ ਰਹੀ ਪਰੂਫ਼ਰੀਡਾਥਾਨ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰਾਂ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇਣ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ। ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਉੱਤੇ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨਿਪੁੰਨਤਾ ਲਿਆਉਣ ਲਈ '''ਅਡਵਾਂਸ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ''' ਰੱਖੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ 30 ਅਤੇ 31 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਪਟਿਆਲੇ ਵਿਖੇ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ ਲਈ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSceqx9siKzAKpYe7VIvgrQLz-M8zFgW9fQsnh24X5OIfjhZlQ/viewform?usp=header ਇੱਥੇ ਦਿੱਤੇ ਗੂਗਲ ਫਾਰਮ] ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਗਟਾ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਧੰਨਵਾਦ। -- [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Kuldeep (Punjabi Wikimedians)|Kuldeep (Punjabi Wikimedians)]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Kuldeep (Punjabi Wikimedians)|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 11:21, 21 ਅਗਸਤ 2025 (IST) :ਇਸਦਾ ਫਾਰਮ ਭਰਨ ਦੀ ਆਖ਼ਰੀ ਮਿਤੀ 24 ਅਗਸਤ ਹੈ ਜੀ। -- [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Kuldeep (Punjabi Wikimedians)|Kuldeep (Punjabi Wikimedians)]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Kuldeep (Punjabi Wikimedians)|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 16:14, 22 ਅਗਸਤ 2025 (IST) == Final Call: Apply for Advanced Train the Trainer 2025 by Today == Dear all, This is a kind reminder that today is the '''last day''' to submit your '''Expression of Interest for Advanced Train the Trainer 2025'''. If you are interested, we warmly encourage you to complete your application at the earliest using the link below: [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Expression of Interest|Here]] ''Please note that we will not be able to accommodate requests for reopening the form after the deadline. Once submissions close, our team will begin the review process.'' We look forward to your participation and thank you for your continued interest in strengthening leadership within our communities. Regards, IIITH-OKI [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 14:05, 26 ਅਗਸਤ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=29127818 --> == <span lang="en" dir="ltr">Temporary accounts will be rolled out soon</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="body"/> Hello, we are the Wikimedia Foundation [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity|Product Safety and Integrity]] team. We would like to announce that '''we plan to enable [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] for this wiki in the week of September 1'''. Temporary accounts are successfully live on 30 wikis, including many large ones like German, Japanese, and French. The change they bring is especially relevant to logged-out editors, who this feature is designed to protect. But it is also relevant to community members like mentors, patrollers, and admins – anyone who reverts edits, blocks users, or otherwise interacts with logged-out editors as part of keeping the wikis safe and accurate. '''Why we are building temporary accounts''' Our wikis should be safer to edit by default for logged-out editors. Temporary accounts allow people to continue editing the wikis without creating an account, while avoiding publicly tying their edits to their IP address. We believe this is in the best interest of our logged-out editors, who make valuable contributions to the wikis and who may later create accounts and grow our community of editors, admins, and other roles. Even though the wikis do warn logged-out editors that their IP address will be associated with their edit, many people may not understand what an IP address is, or that it could be used to connect them to other information about them in ways they might not expect. Additionally, our moderation software and tools rely too heavily on network origin (IP addresses) to identify users and patterns of activity, especially as IP addresses themselves are becoming less stable as identifiers. Temporary accounts allow for more precise interactions with logged-out editors, including more precise blocks, and can help limit how often we unintentionally end up blocking good-faith users who use the same IP addresses as bad-faith users. '''How temporary accounts work''' [[File:Temporary account banner and empty talk page.png|thumb]] Any time a logged-out user publishes an edit on this wiki, a cookie will be set in this user's browser, and a temporary account tied with this cookie will be automatically created. This account's name will follow the pattern: <code dir=ltr>~2025-12345-67</code> (a tilde, current year, a number). On pages like Recent Changes or page history, this name will be displayed. The cookie will expire 90 days after its creation. As long as it exists, all edits made from this device will be attributed to this temporary account. It will be the same account even if the IP address changes, unless the user clears their cookies or uses a different device or web browser. A record of the IP address used at the time of each edit will be stored for 90 days after the edit. However, only some logged-in users will be able to see it. '''What does this mean for different groups of users?''' '''For logged-out editors''' * This increases privacy: currently, if you do not use a registered account to edit, then everybody can see the IP address for the edits you made, even after 90 days. That will no longer be possible on this wiki. * If you use a temporary account to edit from different locations in the last 90 days (for example at home and at a coffee shop), the edit history and the IP addresses for all those locations will now be recorded together, for the same temporary account. Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the relevant requirements]] will be able to view this data. If this creates any personal security concerns for you, please contact talktohumanrights at wikimedia.org for advice. '''For community members interacting with logged-out editors''' * A temporary account is uniquely linked to a device. In comparison, an IP address can be shared with different devices and people (for example, different people at school or at work might have the same IP address). * Compared to the current situation, it will be safer to assume that a temporary user's talk page belongs to only one person, and messages left there will be read by them. As you can see in the screenshot, temporary account users will receive notifications. It will also be possible to thank them for their edits, ping them in discussions, and invite them to get more involved in the community. '''For users who use IP address data to moderate and maintain the wiki''' * '''For patrollers''' who track persistent abusers, investigate violations of policies, etc.: Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the requirements]] will be able to reveal temporary users' IP addresses and all contributions made by temporary accounts from a specific IP address or range ([[Special:IPContributions]]). They will also have access to useful information about the IP addresses thanks to the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/IP Info|IP Info]] feature. Many other pieces of software have been built or adjusted to work with temporary accounts, including AbuseFilter, global blocks, Global User Contributions, and more. (For information for volunteer developers on how to update the code of your tools – see the last part of the message.) * '''For admins blocking logged-out editors''': ** It will be possible to block many abusers by just blocking their temporary accounts. A blocked person won't be able to create new temporary accounts quickly if the admin selects the [[mw:Special:MyLanguage/Autoblock|autoblock]] option. ** It will still be possible to block an IP address or IP range. * Temporary accounts will not be retroactively applied to contributions made before the deployment. On Special:Contributions, you will be able to see existing IP user contributions, but not new contributions made by temporary accounts on that IP address. Instead, you should use Special:IPContributions for this. '''Our requests for you, and next steps''' * If you know of any tools, bots, gadgets etc. using data about IP addresses or being available for logged-out users, you may want to test if they work on [[testwiki:Main_Page|testwiki]] or [[test2wiki:Main_Page|test2wiki]]. If you are a volunteer developer, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|read our documentation for developers]], and in particular, the section on [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers#How should I update my code?|how your code might need to be updated]]. * If you want to test the temporary account experience, for example just to check what it feels like, go to testwiki or test2wiki and edit without logging in. * Tell us if you know of any difficulties that need to be addressed. We will try to help, and if we are not able, we will consider the available options. * Look at our [[m:Meta:Babel#Temporary_Accounts:_access_to_IP_addresses_and_next_steps|previous message]] about requirements for users without extended rights who may need access to IP addresses. To learn more about the project, check out [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/FAQ|our FAQ]] – you will find many useful answers there. You may also [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|look at the updates]] (we have just posted one) and [[mw:Newsletter:Product Safety and Integrity|subscribe to our new newsletter]]. If you'd like to talk to me (Szymon) off-wiki, you will find me on Discord and Telegram. Thank you!<section end="body" /> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:user:NKohli (WMF)|NKohli (WMF)]], [[m:user:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]]</bdi> 03:06, 27 ਅਗਸਤ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Quiddity_(WMF)/sandbox6&oldid=29181713 --> == <span lang="en" dir="ltr">Have your say: vote for the 2025 Board of Trustees</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Hello all, The voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|2025 Board of Trustees election]] is now open. Candidates are running for two (2) seats on the Board. To check your voter eligibility, please visit the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Voter eligibility guidelines|voter eligibility page]]. Learn more about them by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidates|reading their application statements and watch their candidacy videos]]. When you are ready, go to the [[m:Special:SecurePoll/vote/405|SecurePoll voting page to vote]]. '''The vote is open from October 8 at 00:00 UTC to October 22 at 23:59 UTC.''' Best regards, Abhishek Suryawanshi<br />Chair, Elections Committee<section end="announcement-content" /> </div> [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 10:19, 9 ਅਕਤੂਬਰ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29360896 --> == <span lang="en" dir="ltr">Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="function1"/> {{int:Hello}}. Please help pick a name for the new Abstract Wikipedia wiki project. This project will be a wiki that will enable users to combine functions from [[:f:|Wikifunctions]] and data from Wikidata in order to generate natural language sentences in any supported languages. These sentences can then be used by any Wikipedia (or elsewhere). There will be two rounds of voting, each followed by legal review of candidates, with votes beginning on 20 October and 17 November 2025. Our goal is to have a final project name selected on mid-December 2025. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki. {{Int:Feedback-thanks-title}} <section end="function1"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 17:13, 20 ਅਕਤੂਬਰ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29432175 --> == <span lang="en" dir="ltr">Seeking volunteers to join several of the movement’s committees</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Each year, typically from October through December, several of the movement’s committees seek new volunteers. Read more about the committees on their Meta-wiki pages: * [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee|Affiliations Committee (AffCom)]] * [[m:Special:MyLanguage/Ombuds commission|Ombuds commission (OC)]] * [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Community Resilience and Sustainability/Trust and Safety/Case Review Committee|Case Review Committee (CRC)]] Applications for the committees open on October 30, 2025. Applications for the Affiliations Committee, Ombuds commission and the Case Review Committee close on December 11, 2025. Learn how to apply by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Committee appointments|visiting the appointment page on Meta-wiki]]. Post to the talk page or email cst[[File:At sign.svg|16x16px|link=|(_AT_)]]wikimedia.org with any questions you may have. For the Committee Support team, <section end="announcement-content" /> </div> -[[m:User:MKaur (WMF)| MKaur (WMF)]] 19:43, 30 ਅਕਤੂਬਰ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:MKaur (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29517125 --> == <span lang="en" dir="ltr">Reminder: Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="function2"/> {{int:Hello}}. Reminder: Please help to choose name for the new Abstract Wikipedia wiki project. The finalist vote starts today. The finalists for the name are: <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Abstract Wikipedia, Multilingual Wikipedia, Wikiabstracts, Wikigenerator, Proto-Wiki</span>. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki. {{Int:Feedback-thanks-title}} <section end="function2"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 19:53, 20 ਨਵੰਬਰ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29583860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> 02:32, 20 ਜਨਵਰੀ 2026 (IST) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == ਵਿਕੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਇੰਡੀਆ 2026 ਲਈ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ == ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਜੀ, ਵਿਕੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਇੰਡੀਆ 2026 ਲਈ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਕਾਨਫਰੰਸ 4 ਸਤੰਬਰ ਤੋਂ 6 ਸਤੰਬਰ 2026 ਤੱਕ ਕੋਚੀ (ਭਾਰਤ) ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗੀ। ਵਿਕੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਇੰਡੀਆ ਸਮੁੱਚੇ ਭਾਰਤ, ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿਕੀਮੀਡੀਅਨ, ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਅਤੇ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੰਚ 'ਤੇ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਮੰਚ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਅਸੀਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਜੁੜਦੇ ਹਾਂ, ਨਵਾਂ ਸਿੱਖਦੇ ਹਾਂ, ਆਪਣੇ ਤਜ਼ਰਬੇ ਸਾਂਝੇ ਕਰਕੇ, ਮੁਫ਼ਤ ਗਿਆਨ ਦੀ ਲਹਿਰ (free knowledge movement) ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਹੋ ਜਾਂ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਲਈ ਅਪਲਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅੱਗੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। 🙂 ਅਪਲਾਈ ਕਰਨ ਦੀ ਆਖਰੀ ਮਿਤੀ: 15 ਅਪ੍ਰੈਲ 2026, ਰਾਤ 11:59 ਵਜੇ ਤੱਕ (IST) ਅਰਜ਼ੀ ਦਾ ਲਿੰਕ (Application link): https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdA3rR9xX_k31dzJrjM5MTDNYNUIRcAB45S4TflsYCbGJNrzg/viewform ਵਧੇਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ (More information): [[metawiki:WikiConference_India_2026/Scholarship|WCI 2026 Scholarship metawiki]] ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਇਸ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਦੇ ਹੋਰ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਸਾਂਝਾ ਕਰੋ। ਧੰਨਵਾਦ, ਵਿਕੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਇੰਡੀਆ 2026 ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ -[[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Gnoeee|Gnoeee]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Gnoeee|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 19:41, 4 ਅਪਰੈਲ 2026 (IST) == Invitation to join South Asian Community and the Annual Planning Discussions with WMF == "Kindly feel free to translate this text into your own language." Dear Community member, We would like to invite you all to the April edition of the South Asia Open Community Call that will focus on a discussion with the leadership of the Wikimedia Foundation on their [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|Annual Plan (2026-2027)]]. The [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan|Foundation’s Annual Plan]] is a high-level roadmap for what the organisation aims to achieve in the coming year. It includes not only the foundation’s Goals, Progress, and plan but also a summary of Global Trends that impact the present and future of our movement. This is the right time for the South Asia community to participate and share their thoughts on the Wikimedia Foundation’s annual plan, helping shape it together. Share your hopes, concerns, bold ideas, and specific requests to contribute to the Foundation’s planning. Hence, the next [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call]] will be hosted on the following dates/times. Please mark the same in your calendar and sign up [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]. * Platform: Google Meet * Date: 17th April, 2026 * Time: 1930-2045 IST (1400-1515 UTC) * Registration Link: [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]] Note: Only those who have registered will receive the joining link. Look forward to seeing you on the call, Best, [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 00:11, 6 ਅਪਰੈਲ 2026 (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=29127818 --> == Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026 - Call for Applications == The [[m:Indic MediaWiki Developers User Group|Indic MediaWiki Developers User Group]] is pleased to announce the upcoming [[m:Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026|Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026]], scheduled to take place in Hyderabad from 26 - 28 June 2026 (with 25 June as Day 0), in collaboration with the [[m:IIITH-OKI|IIITH-OKI]] and [https://www.osdg.in/ OSDG] club at [[w: International Institute of Information Technology, Hyderabad|International Institute of Information Technology, Hyderabad]]. Wikimedia hackathons are spaces for developers, designers, content editors, and other community stakeholders to collaborate on building technical solutions that help improve tools, workflows, and overall user experience across Wikimedia projects. '''The hackathon is intended for:''' * Technical contributors active in the Wikimedia technical ecosystem, including developers, maintainers (admins/interface admins), translators, designers, researchers, documentation writers, etc. * Content contributors having an in-depth understanding of technical issues in their home Wikimedia projects like Wikipedia, Wikisource, Wiktionary, etc. * Contributors from other FOSS communities or those who have participated in Wikimedia events in the past and would like to begin contributing to Wikimedia technical spaces. Participants may work on curated hackathon tasks and are also encouraged to propose their own ideas, supported by a clear problem statement and a proposed approach. To encourage participation and support promising contributions, scholarships will be provided to support participants’ related expenses. '''Apply here:''' * Scholarship application form (Deadline: 2 May 2026): [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSej8JvGsvQ7mYmkXdUDriMrKNPajCqH4e3clEct_GnmA1HZ3g/viewform Google form] '''More information:''' We encourage interested contributors to apply and participate. Further updates, including program details and venue, will be shared on the Meta page. * Meta page: [[m:Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026|Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026]] If you have any questions, concerns, or need support with the application, please reach out via the Meta-Wiki talk page or email at {{nospam|contact|indicmediawikidev.org}}. Best Regards, On behalf of Indic Mediawiki Developers User Group == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 06:28, 26 ਅਪਰੈਲ 2026 (IST) </bdi> <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == Call for Applications: TTT 2026 (Deadline Extended to 20 May) == ''<small>Apologies for writing in English. Please feel free to translate this into your language.</small>'' Hello everyone, We hope you are doing well. We would like to share that applications for the [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026|Train the Trainer (TTT) 2026]] program are currently open. TTT is a capacity-building initiative aimed at supporting Wikimedians in developing training, facilitation, and leadership skills. We are happy to inform you that the scholarship application deadline has been [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026/Scholarship|extended until 20 May 2026]]. We are still receiving applications and encourage interested community members, especially emerging leaders, to [https://docs.google.com/forms/d/17eq6lJNCTVBoKRqz5IdSCiYWv-eHBrYRnx1wXfncwLI/viewform?edit_requested=true&pli=1 apply]. We also request your support in sharing this opportunity within your communities and networks, so that it can reach a wider and more diverse group of participants. Thank you for your continued support. '''OKI (IIIT-H)''' [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 18:32, 17 ਮਈ 2026 (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=30361720 --> == <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 22:45, 27 ਮਈ 2026 (IST) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == ਪਾਠਕਾਂ, ਲੇਖਕਾਂ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਲਾਇਬ੍ਰਰੇਰੀਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ == ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ, ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਲਈ ਕਾਪੀਰਾਈਟ ਫ੍ਰੀ ਟੈਕਸਟ ਅਤੇ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਲਈ ਪਾਠਕ, ਸੰਪਾਦਕ ਲੱਭਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ '''ਪਾਠਕਾਂ, ਲੇਖਕਾਂ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਲਾਇਬ੍ਰਰੇਰੀਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ''' ਦਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਉਲੀਕਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਪਾਠਕਾਂ ਅਤੇ ਲੇਖਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਕਿਉਂਕਿ ਪਾਠਕਾਂ ਕੋਲ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਨਿੱਜੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਵੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਸਾਹਿਤਕ ਪੁਸਤਕਾਂ ਮਿਲ ਸਕਣਗੀਆਂ। ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਦੁਰਲਭ ਪੁਸਤਕਾਂ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਹੜੀਆਂ ਕਾਪੀਰਾਈਟ ਫ੍ਰੀ ਹੋਣ, ਉਹਨਾਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਨੂੰ ਕਾਮਨਜ਼ ਉੱਤੇ ਅਪਲੋਡ ਕਰਕੇ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਲਈ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਦੂਜਾ, ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਡਿਜੀਟਲ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਵਿਕੀਸਰੋਤ, ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹੋਰ ਪਾਠਕਾਂ, ਲੇਖਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਾ ਸਕੇਗਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਨਵੇਂ ਪਾਠਕ, ਸੰਪਾਦਕ ਵੀ ਮਿਲ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ, ਪਿੰਡਾਂ, ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਥਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਫੋਟੋਆਂ ਲੈ ਕੇ ਸੰਬੰਧਤ ਪੰਨਿਆਂ ਉੱਤੇ ਲਾਈਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਿੰਡਾਂ, ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰਮਾਣਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਦਾ ਸਾਰਾ ਰਿਕਾਰਡ ਇਸ ਦੇ ਮੈਟਾ ਪੰਨੇ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਦੀ ਸਮਾਂ ਸੀਮਾ 31 ਮਈ ਤੋਂ 30 ਸਤੰਬਰ 2026 ਰੱਖੀ ਗਈ ਹੈ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਅਤੇ ਸੁਝਾਅ ਦੇਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧੰਨਵਾਦ ਜੀ। [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Mulkh Singh|Mulkh Singh]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Mulkh Singh|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 15:18, 31 ਮਈ 2026 (IST) === Meta Page Link === https://meta.wikimedia.org/wiki/Survey_and_Collection_of_Public_Domain_Texts_for_Punjabi_Wikisource === ਭਾਗ ਲੈਣ ਵਾਲੇ === 1. [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Mulkh Singh|Mulkh Singh]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Mulkh Singh|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) === ਟਿੱਪਣੀ === # {{ss}} ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਇਸ ਕਦਮ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਜੀ। ਸਾਨੂੰ ਇੱਕ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਨਾਲ਼ ਆਪਣੇ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਵੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟਾਂ ਨੂੰ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਬੰਧੀ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਦੱਸਣਾ। ਧੰਨਵਾਦ। -- '''[[user:kuldeepburjbhalaike|<i style="color:#FF4500; font-family:sylfaen">KuldeepBurjBhalaike</i>]]''' <sup style="color:#FF4500; font-family:georgia">([[User_talk:Kuldeepburjbhalaike|Talk]])</sup> 08:12, 1 ਜੂਨ 2026 (IST) == RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons == <bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|ਗੱਲ-ਬਾਤ]])</bdi> 22:42, 23 ਜੂਨ 2026 (IST) <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="Message"/> '''Legal & Safety Contacts''' Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]]. <section end="Message"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 19:01, 25 ਜੂਨ 2026 (IST) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 --> == ਵਿਕੀਕਾਨਫਰੰਸ ਭਾਰਤ 2026: ਸਵੈ-ਨਿਧੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਲਈ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀਆਂ == ਵਿਕੀਕਾਨਫਰੰਸ ਭਾਰਤ 2026: ਸਵੈ-ਨਿਧੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਲਈ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਪਿਆਰੇ ਭਾਈਚਾਰਕ ਸਦੱਸ, ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸਦੇ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਵਿਕੀਕਾਨਫਰੰਸ ਭਾਰਤ 2026 ਲਈ ਸਵੈ-ਨਿਧੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਲਈ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀਆਂ[1] ਹੁਣ ਖੁੱਲ੍ਹ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਵਿਕੀਕਾਨਫਰੰਸ ਭਾਰਤ 2026 4 ਤੋਂ 6 ਸਤੰਬਰ 2026 ਤੱਕ ਕੋਚੀ, ਕੇਰਲਾ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਨਫ਼ਰੰਸ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਵਿਕੀਮੀਡੀਅਨਾਂ, ਭਾਈਚਾਰਕ ਲੀਡਰਾਂ, ਡਿਵੈਲਪਰਾਂ, ਖੋਜਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਤਸੁਕ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਇੱਕ ਜਗ੍ਹਾ ਉੱਤੇ ਮਿਲਕੇ ਮਿਲਵਰਤਨ, ਮਿਲਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਅਨੁਭਵ ਸਾਂਝੇ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਮੰਚ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗੀ। ਵਿਕੀਕਾਨਫਰੰਸ ਭਾਰਤ 2026 ਦਾ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ਾ “Reimagining the Knowledge Commons: Community Leadership in an Evolving Wikimedia Ecosystem” ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਨਾਲ਼ ਤਕਨੀਕੀ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਏਆਈ ਦਾ ਉਭਾਰ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਸਿਰਜਣ ਦੇ ਨਵੇਂ ਮਾਡਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਕਾਨਫਰੰਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਭਾਈਚਾਰਕ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ, ਗਿਆਨ ਸਮਾਨਤਾ, ਖੇਤਰੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ, ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਗਿਆਨ, ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਬਾਰੇ ਗੱਲਬਾਤ ਲਈ ਜਗ੍ਹਾ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ। ਸਵੈ-ਨਿਧੀ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਵੈ-ਨਿਧੀ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਹੁਣ ਪ੍ਰੀਟਿਕਸ 'ਤੇ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਵੇਰਵੇ ਅਤੇ ਯੋਗਤਾ [2] : ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਮੈਟਾ ਸਫ਼ਾ ਲਿੰਕ ਰਜਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਫਾਰਮ [3] : https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਆਖ਼ਰੀ ਮਿਤੀ : ਜੁਲਾਈ 15, 2026 ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਹੁਣ ਈਵੈਂਟਯੇ 'ਤੇ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਂ, ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰੇ, ਪੈਨਲਾਂ, ਇੰਟਰਐਕਟਿਵ ਸੈਸ਼ਨਾਂ, ਲਾਈਟਨਿੰਗ ਵਾਰਤਾਵਾਂ, ਅਤੇ ਪੋਸਟਰ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਭਾਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਯੋਗਦਾਨੀ ਹੋ ਜਾਂ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਭਾਈਚਾਰਕ ਮੈਂਬਰ ਹੋ, ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚਾਰ, ਅਨੁਭਵ, ਅਤੇ ਸਿੱਖਣ ਕਾਨਫਰੰਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਆਕਾਰ ਦੇਣ ਅਤੇ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਵੇਰਵੇ ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ [4] : [ਮੈਟਾ-ਵਿਕੀ ਸਫ਼ੇ ਦਾ ਲਿੰਕ] ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਦੀ ਆਖਰੀ ਮਿਤੀ: [ਜੁਲਾਈ 15, 2026] ਵਿਕੀਕਾਨਫਰੰਸ ਭਾਰਤ 2026 ਬਾਰੇ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਦੇ ਵੇਰਵਿਆਂ, ਸਮਾਂ-ਸੀਮਾਵਾਂ, ਕਾਨਫਰੰਸ ਅੱਪਡੇਟ, ਅਤੇ ਸਬਮਿਸ਼ਨ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਘੋਸ਼ਣਾ ਨੂੰ ਵੇਖੋ: ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਘੋਸ਼ਣਾ [5]: [Blog Post Link] ਅਸੀਂ ਭਾਈਚਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਰਜਿਸਟਰ ਕਰਨ, ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇਸ ਘੋਸ਼ਣਾ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨੈੱਟਵਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਸਤਿਕਾਰ ਸਹਿਤ, ਵਿਕੀਕਾਨਫਰੰਸ ਭਾਰਤ 2026 ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਟੀਮ [1] https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026 [2] https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Registration [3] https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/ [4] https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions [5] https://diff.wikimedia.org/2026/06/26/shape-the-future-call-for-submissions-open-for-wikiconference-india-2026/ ਕੋਈ ਸੁਆਲ ਹੈ: connect@wikiconference.in ਉੱਤੇ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ। ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਇਸ ਘੋਸ਼ਣਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਨੈੱਟਵਰਕਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕਰੋ। [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Amrit Sufi|Amrit Sufi]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Amrit Sufi|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 15:58, 30 ਜੂਨ 2026 (IST) a0wmgmopl64e6c5w4neke63utt6rotq 252 68785 223690 203682 2026-06-30T03:20:21Z Taranpreet Goswami 2106 223690 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item= |Title= |Language=pa |Volume= |Author= |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher= |Address= |Year= |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=djvu |Image=1 |Progress=C |Transclusion=no |Validation_date= |Pages=<pagelist 2="3" 3="4" 1="ਕਵਰ" 96to97="-" 98="97" 110="107" 108to109="-" /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= |tmplver= }} id6aj76gcq2jd745c9m25kju0z0qaxs 250 69821 223655 209921 2026-06-29T12:18:39Z Gurjit Chauhan 1821 223655 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Dillu 001" />{{center|(੯੬)}}</noinclude> ਤਿਕਾਲਾਂ ਪੈਂਦਿਆਂ ਨੂੰ ਚੁਨਾਰ ਪਹੁੰਚੀ ਦਿਲ ਵਿਚ ਇਹ ਪ੍ਰਣ ਕੀਤੀ ਕਿ ਜਿੰਨਾਂ ਚਿਰ ਤੇਜ ਸਿੰਘ ਦਾ ਪਤਾ ਨਾ ਲਗੇਗਾ ਓਨਾਂ ਚਿਰ ਰੋ ਪਾਣੀ ਨਾ ਖਾਂਵਾਂਗੀ ਚੁਨਾਰ ਪਹੁੰਚਕੇ ਭੀ ਅਰਾਮ ਨਾਂ ਕੀਤਾ ਅਰ ਐਧਰ ਓਧਰ ਢੂੰਡਨ ਲਗ ਪਈ ਅਚਾਨਕ ਓਸਨੂੰ ਇਕ ਚਲਾਕੀ ਮੁੜੀ ਅਰਥਾਤ ਓਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸੁਰਤ ਪੰਨਾ ਲਾਲ ਵਰਗੀ ਬਨਾਈ ਅਰ ਘਸੀਟਾ ਸਿੰਘ ਏਯਾਰ ਦੇ ਘੜ ਪਹੁੰਚੀ {{gap}}ਅਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲਿਖ ਆਏ ਹਾਂ ਕਿ ਛੇ ਯਾਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਚਾਰ ਬਿਜੈ ਗੜ ਗਏ ਸਨ ਅਰ ਘਸੀਟਾ ਸਿੰਘ ਤੇ ਚੂਨੀ ਲਾਲ ਚੁਨਾਰ ਵਿਚ ਹੀ ਰਹੇ ਸਨ, ਘਸੀਟਾ ਸਿੰਘ ਪੰਨਾਲਾਲ ਨੂੰ ਵੇਖਕੇ ਉਠ ਖਲੋਤਾ ਅਰ ਰਾਮ ਰਵਾਯਾ ਕਰਨ ਦੇ ਪੂਛਿਆ ਸੁਣਾਓ ਜੀ ਪੰਨਾ ਲਾਲ ਐਤਕੀ ਕਿਸਨੂੰ ਲਿਆਏ ਹੋ? {{gap}}ਪੰਨਾ- ਐਤਕੀ ਲਿਆਯਾ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ। ਸਿਰਫ਼ ਇਹ ਪਛ ਆਯਾ ਕਿ ਨਾਜ਼ਮ ਏਥੇ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਆਯਾ? ਕਿਉਂਕਿ ਦੋ ਦਿਨ ਤੋਂ ਓਸਦਾ ਕੋਈ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ। {{gap}}ਘਸੀਟ– ਨਹੀ ਏਥੇ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਅਯਾ। {{gap}}ਪੰਨਾ-ਫੇਰ ਓਸਨੂੰ ਫੜਿਆ ਕਿਸਨੇ? ਓਥੇ ਤਾਂ ਹੁਣ ਕੋਈ ਏਯਾਰ ਨਹੀਂ। {{gap}}ਘਸੀਟ-ਮੈਂ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਹਿ ਸਕਦਾ ਏਯਾਰ ਨਹੀਂ ਸਿਰਫ ਇਕ ਤੇਜ : ਸਿੰਘ ਦਾ ਨਾਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ ਸੋ ਕੈਦ ਹੋ ਹੀ ਗਿਆ ਹੈ ਅਰ ਐਸ ਵਲੇ ਕਿਲੇ ਹੋਦਾ ਹੋਉ। {{gap}}ਪਨਾ-ਕੁਛ ਕੋਈ ਹਰਜ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਲਗ ਹੀ ਜਾਵੇਗਾ ਹੁਣ ਮੈਂ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ ਠਹਿਰ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।<noinclude></noinclude> 16bvwcu0zs5o7sf8t5p6udszr4796mb 250 69822 223654 209925 2026-06-29T12:00:25Z Gurjit Chauhan 1821 223654 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Dillu 001" />{{center|(੯੭)}}</noinclude> ਏਹ ਕਹਿਕੇ ਨਕਲੀ ਪੰਨਾ ਲਾਲ ਓਥੋਂ ਤੁਰ ਪਿਆ॥ {{gap}}ਹੁਣ ਚਪਲਾ ਦੇ ਜੀ ਨੂੰ ਸੋਤੋਖ ਹੋਇਆ ਏਹ ਸੋਚਕੇ ਤੇਜ ਸਿੰਘ ਦਾ ਪਤਾ ਤਾਂ ਲਗ ਹੀ ਗਿਆ ਹੈ ਅਰ ਏਥੇ ਹੀ ਹੈ ਕੋਈ ਹਰਜ ਨਹੀਂ ਜਿਸ ਤਰਾਂ ਹੋ ਸਕੇਗਾ ਛੁਡਾ ਲਵਾਂਗੀ। ਏਹ ਏਹ ਸੋਚ ਕੇ ਮੈਦਾਨ ਗਈ ਅਰ ਰੰਗਾ ਕਿਨਾਰੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਆਪਣੇ ਬਟੂਏ ਵਿਚੋਂ ਕੁਝ ਕਢਕੇ ਖਾਧਾ ਅਰ ਗੰਗਾ ਜਲ ਪੀਕ ਨਿਸਚਿੰਤ ਹੋਗਈ। ਅਰ ਆਪਣੀ ਸੂਰਤ ਇਕ ਗਾਉਣ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਜੇਹੀ ਬਨਾਈ। ਚਪਲਾ ਨੂੰ ਸੋਹਣੀ ਬਣਨ ਦੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਓਹ ਆਪ ਹਜਾਰਾਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਤੋਂ ਚੰਗੀ ਸੀ, ਪਰ ਏਸ ਗਲ ਕਰਕੇ ਕਿ ਮਤਾਂ ਕੋਈ ਪਛਾਣ ਲਵੇ, ਓਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸੂਰਤ ਬਦਲ ਉਂਨੀ ਪਈ। ਜਦ ਹੋਰ ਤਰਾਂ ਲੈਸ ਗਈ ਤਾਂ ਇਕ ਬੰਸਰੀ ਹਬ ਵਿਚ ਲੈਕੇ ਰਾਜ ਮਹਲ ਦੇ ਪਿਛਵਾੜੇ ਵਲ ਜਾਕੇ ਇਕ ਸਾਫ ਥਾਂ ਦੇਖਕੇ ਬੈਠ ਗਈ ਅਰ ਚੜੀ ਅਵਾਜ ਵਿਚ ਬਿਹਾਗ ਗਾਉਨ ਲਗ ਪਈ। ਇਕ ਵਾਰੀ ਗਾਉਂਕੇ ਫੇਰ ਓਸੇ ਗੀਤ ਨੂੰ ਬੰਸਰੀ ਵਿਚ ਵਜਾਯਾ॥ {{gap}}ਰਾਤ ਅਧੀ ਤੋਂ ਵਧੀਕ ਬੀਤ ਚੁਕੀ ਸੀ, ਮਹਾਰਾਜ ਸ਼ਿਵਦਤ ਮਹਲ ਦੇ ਉਪਰ ਮਹਾਰਾਣੀ ਨਾਲ ਮਿਠੀਆਂ ੨ ਗਲਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਅਚਾਨਕ ਗਾਉਣ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਓਨਾਂ ਦੇ ਕੰਨਾ ਵਿਚ ਪਈ, ਆਵਾਜ਼ ਮਹਾਰਾਣੀ ਨੇ ਭੀ ਸੁਣੀ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਗਲਾਂ ਕਰਨੀਆਂ ਛਡ ਦਿਤੀਆਂ ਅਰ ਕੰਨ ਲਾਕ ਸੁਣਨ ਲਗ ਪਏ ਥੋੜੇ ਚਿਰ ਪਿਛੋ ਬੰਸਰੀ ਦੀ ਅਵਾਜ ਆਉਣ ਲਗ ਪਏ ਜਿਸਦਾ ਬੋਲ ਸਾਫ ਮਲੂਮ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਮਹਾਰਾਜ ਦਾ ਦਿਲ ਬੇਚੈਨ ਹੋਗਿਆ ਝਟ ਲੋਡ ਨੂ ਬੁਲਾਕੇ ਹੁਕਮ ਦਿਤਾ ਕਿ ਕਰੋ ਕਿ ਜਿਸਦੇ ਗਾਉਣ ਦੀ ਅਵਾਜ ਆਉਂਦੀ ਹੈ<noinclude></noinclude> 7amuhtczm92wxxsecw24gp5xdamnqpr 250 71467 223673 223574 2026-06-29T16:28:15Z Amritpal Aman 2020 /* ਸੋਧਣਾ */ 223673 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Amritpal Aman" /></noinclude>{{center|''' {{larger|ਖੰਜੂਰ}}'''}} ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ: ਮਿਸਰ, ਇਰਾਕ, ਸਪੇਨ, ਇਟਲੀ, ਚੀਨ, ਅਮਰੀਕਾ, ਅਲਜੀਰੀਆ ਅਤੇ ਅਰਬ ਵਿਚ ਖੰਜੂਰ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬ, ਸਿੰਧ ਵਿਚ ਇਸ ਦੀ ਖੇਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਖੰਜੂਰ ਦਾ ਦਰਖਤ ਨਾਰੀਅਲ ਜਾਂ ਤਾੜ ਦੇ ਦਰਖਤ ਵਰਗਾ 30 ਤੋਂ 50 ਫੁੱਟ ਉੱਚਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਤਣਾ ਠੋਸ ਲੱਕੜੀ ਦਾ ਨਾ ਹੋ ਕੇ ਤੰਤੂਆਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪੱਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਤਣਾ ਮਿੱਟੀ ਰੰਗਾ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਕੁ ਫੁੱਟ ਚੌੜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪੱਤੇ 10-15 ਫੁੱਟ ਲੰਬੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫੁੱਲ ਖੁਸ਼ਬੂ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫਲ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਗੁੱਦੇ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬੀਜ ਕਰੜਾ, ਲੰਬਾ, ਦੋਨਾਂ ਸਿਰਿਆਂ ਤੋਂ ਗੋਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਖੰਜੂਰ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਇੱਕ ਆਮ ਖੰਜੂਰ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਪਿੰਡ ਖੰਜੂਰ। ਪਿੰਡ ਖੰਜੂਰ ਦਾ ਫਲ ਜਿਆਦਾ ਮਾਂਸਲ ਅਤੇ ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਫਲ ਸੁੱਕਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ੁਆਰਾ ਕਹਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਖੰਜੂਰ ਇਕ ਫਲ ਹੀ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਮੇਵਾ ਵੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ 'ਗਰੀਬਾਂ ਦਾ ਪਾਕ' ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਹੋਰ ਮੇਵਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਹ ਬਹੁਤ ਸਸਤਾ ਅਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਖੰਜੂਰ ਦੇ ਦਰਖਤ ਦੇ ਤਾਜੇ ਰਸ ਨੂੰ ਨੀਰਾ ਅਤੇ ਬੇਹੇ ਨੀਰਾ ਨੂੰ ਤਾੜੀ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵੱਖ ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਨਾਮ: ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ- ਖਜੂਰ। ਹਿੰਦੀ-ਖਜੂਰ, ਸ਼ੁਆਰਾ, ਪਿੰਡ ਖਜੂਰ। ਮਰਾਠੀ-ਖਾਰਿਕ। ਗੁਜਰਾਤੀ- ਖਾਰੇਕ। ਬੰਗਾਲੀ-ਖੇਜੂਰ। ਅੰਗਰੇਜੀ-ਡੇਟ (ਣਵਕ)। ਲੈਟਿਨ-ਵਿਨਿਕਸ ਡੇਕਟੀਲੀਫੇਰਾ (Phoenix Dactylifera), ਫਿਨਿਕਸ ਸਿਲਵੇਸਿਟ੍ਰਸ (Phoenix Sylvestris)। ਗੁਣ: ਆਯੂਰਵੇਦ ਮੱਤ ਅਨੁਸਰ ਖੰਜੂਰ ਇਕ ਸਵਾਦੀ, ਪੋਸ਼ਟਿਕ, ਮਧੁਰ, ਠੰਡਾ, ਗੁਰ, ਵਾਤ, ਪਿੱਤ ਅਤੇ ਕਫ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਦਿਲ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਖੂਨ ਦੀ ਪਿੱਤ ਅਤੇ ਫੇਫੜਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾਫ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਹ ਨਾੜੀਆਂ ਨੂੰ ਮਜਬੂਤ ਕਰਦਾ, ਦਿਮਾਗੀ ਕਮਜੋਰੀ ਦੂਰ ਕਰਦਾ, ਦਮਾ, ਖੰਘ, ਬੁਖਾਰ ਅਤੇ ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਵਿਚ ਗੁਣਕਾਰੀ ਹੈ। ਯੂਨਾਨੀ ਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਥਕਾਵਟ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਮੋਟਾ ਬਨਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਧਾਤੂ ਪੋਸ਼ਕ, ਕਟਿਸ਼ੂਲ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਵਿਗਿਆਨਕ ਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਦੇ ਰਸਾਇਣਕ ਤੱਤਾਂ 'ਤੇ ਖੋਜ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿਚ ਗੁਲੂਕੋਜ਼ 67.3 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ, ਪ੍ਰੋਟੀਨ-5.0 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ, ਵਸਾ-2.0 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ, ਗਣਿਜ ਪਦਾਰਥ-1.3 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਅਤੇ ਵਾਧੂ ਮਾਤਰਾ ਵਿਚ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ, ਲੋਹਾ, ਫਾਸਫੋਰਸ, ਵਿਟਾਮਿਨ-ਏ, ਬੀ ਅਤੇ ਸੀ ਵੀ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਾਣੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ 21.1 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੱਕੇ ਹੋਏ ਖੰਜੂਰ ਵਿਚ ਗੁਲੂਕੋਜ਼ ਦੀ ਮਾਤਰਾ 85 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੱਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਤੀ 100 ਗ੍ਰਾਮ ਖੰਜੂਰ ਤੋਂ 283 ਕੈਲੋਰੀ ਊਰਜਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਗੁਣਕਾਰੀ ਪੌਦੇ - 43<noinclude></noinclude> 21cna12qusf5xrhphnnd930bi2pgolk 252 72070 223845 219248 2026-06-30T11:17:58Z Harchand Bhinder 2624 223845 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item=Q139596151 |Title= |Language=pa |Volume= |Author= |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher= |Address= |Year= |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=X |Transclusion=no |Validation_date= |Pages=<pagelist 1="ਕਵਰ" 2="-" 3="ਟਾਈਟਲ" 4="ਕੋਲੋਫੋਨ" 5="ਕੁਝ ਸ਼ਬਦ " 6="ਤਤਕਰਾ" 7="7" 146="ਕਵਰ" /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= |tmplver= }} 8w43i9xh1f0hqdzcewj9xaep2n9psi5 223846 223845 2026-06-30T11:20:31Z Harchand Bhinder 2624 223846 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item=Q139596151 |Title= |Language=pa |Volume= |Author= |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher= |Address= |Year= |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=V |Transclusion=no |Validation_date= |Pages=<pagelist 1="ਕਵਰ" 2="-" 3="ਟਾਈਟਲ" 4="ਕੋਲੋਫੋਨ" 5="ਕੁਝ ਸ਼ਬਦ " 6="ਤਤਕਰਾ" 7="7" 146="ਕਵਰ" /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= |tmplver= }} aqwd816s1o2g2ez0rihpdc2x0q5qwgh 250 72093 223844 217994 2026-06-30T11:10:25Z Harchand Bhinder 2624 223844 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|{{x-larger|ਤਤਕਰਾ}}}} {{rh|ਭੂਮਿਕਾ||07}} {{rh|ਜਾਣ ਪਹਿਚਾਣ||09}} {{rh|1. ਉਹ ਚਣੌਤੀਆਂ||12}} {{rh|2. ਭਾਰਤ ਦੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼||14}} {{rh|3. ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ ਤੇ ਸੱਤਿਆ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ||24}} {{rh|4. ਪਰਮਾਤਮਾ ਬਾਰੇ ਧਾਰਨਾ||28}} {{rh|5. ਕੀ ਮੌਤ ਬਾਅਦ ਵੀ ਜਿੰਦਗੀ ਹੈ?||32}} {{rh|6. ਜੋਤਿਸ਼ ਵਿਗਿਆਨ||38}} {{rh|7. ਭਰਮ-ਭੁਲੇਖੇ||43}} {{rh|8. ਸਮਾਧੀ ਰਾਹੀਂ ਬੋਧ||50}} {{rh|9. ਗੰਗਾ ਜਲ ਦਾ ਚਮਤਕਾਰ||55}} {{rh|10. ਮਨ ਦੀ ਗੱਲ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੀ ਘੋੜੀ||59}} {{rh|11. ਬਾਈਬਲ ਇੱਕ ਖਤਰਨਾਕ ਇਖਲਾਕੀ ਮਾਰਗ ਦਰਸ਼ਕ ਹੈ||64}} {{rh|12. ਓਲੂਮਾਦੂ ਦਾ ਲਾਟਾਂ ਵਾਲਾ ਜੰਗਲ||68}} {{rh|13. ਆਤਮਾ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ||77}} {{rh|14. ਮੰਦਾਏਤੀਵੂ ਦੀ ਚੁੜੇਲ||81}} {{rh|15. ਜਾਦੂ ਤੇ ਜਾਦੂ ਰੋਕੂ||85}} {{rh|16. ਬਿਨਾਂ ਸੰਭੋਗ ਦੇ ਗਰਭ||91}} {{rh|17. ਪੁੱਤ ਤੇ ਮਾਂ||96}} {{rh|18. ਕ੍ਰੋਧੀ ਪੁੱਤ||103}} {{rh|19. ਗੁਆਚੀ ਕੁੜੀ ਲੱਭਣ ਵਾਲਾ ਲਾਈਟ ਰੀਡਰ||109}} {{rh|20. ਭੂਤ||118}} {{rh|21. ਜਿਉਂਦਿਆਂ ਦਾ ਭੂਤ||122}} {{rh|22. ਭੂਤ ਕਾਲੀਨ ਭੂਤ||128}} {{rh|23. ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰੇਤ||134}} {{rh|24. ਲਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਰਹੱਸਮਈ ਪ੍ਰੇਮੀ||138}}<noinclude> {{c|6||}}</noinclude> ss6n9apbohv5e6uulbmr14v6y6jyv4x 250 72675 223658 223349 2026-06-29T12:42:58Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 223658 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{center|( ੨ )}}</noinclude>{{rh|੨੦ ਲੋਭ .... | .... |....੪੬-੪੯}} {{rh|੨੧ਵਿਦ੍ਯਾ ਦੀ ਵਡਿਆਈ||....੪੨-੪੪}} {{rh|੨੨ ਪੋਥੀ....|....|....੪੫-੪੬}} {{rh|੨੩ ਸਾਡੇ ਦੇਸਦੈ ਦਰਿਯਾ ਕਿੱਥੋਂ ਆਉਂਦੇ||}} {{rh|{{gap}}ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਵਗਦੇ ਹਨ|....|੪੬-੪੯}} {{rh|੨੪ ਸੱਚ ਬੋਲਣਾ|....|....੪੯-੫੧}} {{rh|੨੫ ਚੂਹੇ....|....|....੫੧-੫੪}} {{rh|੨੬ ਚੂਹੇ ਅਤੇ ਤੇਲ ਦੀ ਬੋਤਲ ਦੀ|....|}} {{rh|{{gap}}ਕਹਾਣੀ|....|....੫੪-੫੫}} {{rh|੨੭ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪੰਜ ਦਰਿਯਾ ਤੇ ਸਿੰਧ||....੫੬-੫੮}} {{rh|੨੮ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਕੰਮ....||....੫੮-੬੦}} {{rh|੨੯ ਚੰਗੀ ਕੁੜੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ||....੬੦-੬੩}} {{rh|੩੦ ਕੁੱਤਾ....|....|....੬੩-੬੫}} {{rh|੩੧ ਕੁੱਤੇ ਮਾਲਕ ਪਿੱਛੇ ਜਾਨ ਦਿੱਤੀ||....੬੫-੬੬}} {{rh|੩੨ ਸਿੰਧ ( ਅਟਕ ਦਰਿਯਾ )||...੬੭−੬੮}} {{rh|੩੩ ਤੋਤਾ....|....|....੬੯-੭੦}} {{rh|੩੪ ਤੋਤੇ ਦੀ ਕਹਾਣੀ|....|....੭੦-੭੨}} {{rh|੩੫ ਗੱਲਾਂ ਕੱਥਾਂ|....|....੭੨-੭੪}} {{rh|੩੬ ਰੋਟੀ (ਪਾਠ ੩)|....|....੭੪-੭੭}} {{rh|੩੭ ਗੀਤ....|....|....੭੭-੭੮}} {{rh|੩੮ ਜਿਹਲਮ|....|....੭੮-੮੦}} {{rh|੩੯ ਦੋ ਭਾਂਡੇ|....|....੮੦-੮੧}} {{rh|੪੦ ਕੁਸੰਗਤ|....|....੮੧-੮੩}}<noinclude></noinclude> 7gy1on1th513tcrh2mjahbuzsm0mu4q 223659 223658 2026-06-29T12:43:49Z Harchand Bhinder 2624 223659 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{center|( ੨ )}}</noinclude>{{rh|੨੦ ਲੋਭ .... | .... |....੪੬-੪੯}} {{rh|੨੧ ਵਿਦ੍ਯਾ ਦੀ ਵਡਿਆਈ||....੪੨-੪੪}} {{rh|੨੨ ਪੋਥੀ....|....|....੪੫-੪੬}} {{rh|੨੩ ਸਾਡੇ ਦੇਸਦੈ ਦਰਿਯਾ ਕਿੱਥੋਂ ਆਉਂਦੇ||}} {{rh|{{gap}}ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਵਗਦੇ ਹਨ|....|੪੬-੪੯}} {{rh|੨੪ ਸੱਚ ਬੋਲਣਾ|....|....੪੯-੫੧}} {{rh|੨੫ ਚੂਹੇ....|....|....੫੧-੫੪}} {{rh|੨੬ ਚੂਹੇ ਅਤੇ ਤੇਲ ਦੀ ਬੋਤਲ ਦੀ|....|}} {{rh|{{gap}} ਕਹਾਣੀ|....|....੫੪-੫੫}} {{rh|੨੭ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪੰਜ ਦਰਿਯਾ ਤੇ ਸਿੰਧ||....੫੬-੫੮}} {{rh|੨੮ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਕੰਮ....||....੫੮-੬੦}} {{rh|੨੯ ਚੰਗੀ ਕੁੜੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ||....੬੦-੬੩}} {{rh|੩੦ ਕੁੱਤਾ....|....|....੬੩-੬੫}} {{rh|੩੧ ਕੁੱਤੇ ਮਾਲਕ ਪਿੱਛੇ ਜਾਨ ਦਿੱਤੀ||....੬੫-੬੬}} {{rh|੩੨ ਸਿੰਧ ( ਅਟਕ ਦਰਿਯਾ )||...੬੭−੬੮}} {{rh|੩੩ ਤੋਤਾ....|....|....੬੯-੭੦}} {{rh|੩੪ ਤੋਤੇ ਦੀ ਕਹਾਣੀ|....|....੭੦-੭੨}} {{rh|੩੫ ਗੱਲਾਂ ਕੱਥਾਂ|....|....੭੨-੭੪}} {{rh|੩੬ ਰੋਟੀ (ਪਾਠ ੩)|....|....੭੪-੭੭}} {{rh|੩੭ ਗੀਤ....|....|....੭੭-੭੮}} {{rh|੩੮ ਜਿਹਲਮ|....|....੭੮-੮੦}} {{rh|੩੯ ਦੋ ਭਾਂਡੇ|....|....੮੦-੮੧}} {{rh|੪੦ ਕੁਸੰਗਤ|....|....੮੧-੮੩}}<noinclude></noinclude> 7kpe5f723nbpkv6i02ba3asuwbvd24m 250 72676 223660 219861 2026-06-29T12:49:20Z Harchand Bhinder 2624 223660 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Harchand Bhinder" />{{center|(੩)}}</noinclude>{{rh|੪੧ ਨਹਿਰਾਂ||੮੩-੮੫}} {{rh|੪੨ ਚੂਹਿਆਂ ਦਾ ਇਕੱਠ||੮੫-੮੬}} {{rh|੪੩ ਤੜਕੇ ਜਾਗਣ ਦੇ ਗੁਣ||੮੬-੮੭}} {{rh|੪੪ ਪ੍ਰਭਾਤ ਦੀ ਵਾ ਭੱਖਣੀ||੮੯-੯੨}} {{rh|੪੫ ਹਿਮਾਲਾ||}} {{rh|੪੬ ਸੁਦਾਗਰ ਅਤੇ ਬਾਂਦਰ||}} {{rh|੪੮ ਠੰਢੀਆਂ ਥਾਵਾਂ||}} {{rh|||}} .... .... ੬੨-੯੩ ੯੪-੯੫ ੪੭ ਭਲਾ ਕਰਨਾ ਤੇ ਕੀਤੇ ਨੂੰ ਜਾਨਣਾ ੪੯ ਰਿੱਛ ਅਤੇ ਦੋ ਮਿੱਤ੍ਰ ੫੦ ਆਪਣਾ ਮਤਲਬ ਕੱਢਣਾ ੫੧ ਕਣਕ ... ੬੬-੯੮ ੬੯-੧੦੦ • ੧੦੦-੧੦੨ .... १०२ – १०३ ... ੧੦੩–੧੦੫ ੫੨ ਲੂਣ ਦਾ ਪਹਾੜ • ੫੩ ਸੂਰਜ ਦੀ ਅਤੇ ਵਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ... **** ੫੪ ਆਲਸ ੫੫ ਪੱਥਰ ਦਾ ਕੋਲਾ .... ੫੬ ਜਿਮੀਦਾਰ ਅਤੇ ਕੂੰਜ ੫੭ ਘਰ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ.... ੫੮ ਅਸ਼ਨਾਨ ( ਪਾਠ ੧ ) ੫੯ ਲਹੌਰ ( ਪਾਠ ੧) ੬੦ ਰੋਟੀ ( ਪਾਠ ੪) ੬੧ ਮਕਈ .... ੧੦੬–੧੦੬ ... ੧੦੭-੧੦੮ .... ੧੦੯-੧੧੦ .... 990-999 .... ੧੧੧-੧੧੩ .... ੧੧੩–੧੧੪ .... ੧੧੫–੧੧੮ .... ੧੧੮-੧੨ .... १२१–१२३ ੬੨ ਨਵਾਂ ਲਹੌਰ ( ਪਾਠ ੨ ) --- ੧੨੩–੧੨੫ ੬੩ ਉੱਦਮ .... .... ੧੨੫-੧੨੭<noinclude></noinclude> mnb9aoh76x9g8gxmtlt0mb5lfreijhm 223662 223660 2026-06-29T13:28:38Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 223662 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{center|(੩)}}</noinclude>{{rh|੪੧ ਨਹਿਰਾਂ|....|....੮੩-੮੫}} {{rh|੪੨ ਚੂਹਿਆਂ ਦਾ ਇਕੱਠ|....|....੮੫-੮੬}} {{rh|੪੩ ਤੜਕੇ ਜਾਗਣ ਦੇ ਗੁਣ||....੮੬-੮੭}} {{rh|੪੪ ਪ੍ਰਭਾਤ ਦੀ ਵਾ ਭੱਖਣੀ||....੮੮-੮੯}} {{rh|੪੫ ਹਿਮਾਲਾ|....|....੮੯-੯੨}} {{rh|੪੬ ਸੁਦਾਗਰ ਅਤੇ ਬਾਂਦਰ||....੯੨-੯੩}} {{rh|੪੭ ਭਲਾ ਕਰਨਾ ਤੇ ਕੀਤੇ ਨੂੰ ਜਾਨਣਾ||....੯੪-੯੫}} {{rh|੪੮ ਠੰਢੀਆਂ ਥਾਵਾਂ|....|....੯੬-੯੮}} {{rh|੪੯ ਰਿੱਛ ਅਤੇ ਦੋ ਮਿੱਤ੍ਰ|....|....੯੯-੧੦੦}} {{rh|੫੦ ਆਪਣਾ ਮਤਲਬ ਕੱਢਣਾ||....੧੦੦-੧੦੨}} {{rh|੫੧ ਕਣਕ|....|....੧੦੨ – ੧੦੩}} {{rh|੫੨ ਲੂਣ ਦਾ ਪਹਾੜ|....|....੧੦੩–੧੦੫}} {{rh|੫੩ ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਵਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ||....੧੦੬–੧੦੬}} {{rh|੫੪ ਆਲਸ|....|....੧੦੭-੧੦੮}} {{rh|੫੫ ਪੱਥਰ ਦਾ ਕੋਲਾ ||....੧੦੯-੧੧੦}} {{rh|੫੬ ਜਿਮੀਦਾਰ ਅਤੇ ਕੂੰਜ||....੧੧੦-੧੧੧}} {{rh|੫੭ ਘਰ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ||....੧੧੧-੧੧੩}} {{rh|੫੮ ਅਸ਼ਨਾਨ (ਪਾਠ ੧)||....੧੧੩–੧੧੪}} {{rh|੫੯ ਲਹੌਰ (ਪਾਠ ੧)||....੧੧੫–੧੧੮}} {{rh|੬੦ ਰੋਟੀ (ਪਾਠ ੪)||....੧੧੮-੧੨੧}} {{rh|੬੧ ਮਕਈ|....|....੧੨੧-੧੨੩}} {{rh|੬੨ ਨਵਾਂ ਲਹੌਰ (ਪਾਠ ੨)||....੧੨੩–੧੨੫}} {{rh|੬੩ ਉੱਦਮ|....|....੧੨੫-੧੨੭}}<noinclude></noinclude> ic63x7o96sto79crv4wuu5n9rfum9th 250 72983 223671 223588 2026-06-29T16:15:36Z Jalseerat Aman 2446 /* ਸੋਧਣਾ */ 223671 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Jalseerat Aman" /></noinclude>ਕਦੇ ਵੀ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਤੇ ਲੀਕ ਮਾਰਨ, ਕਰਜ਼ਾ ਮੁਆਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਖੁਦਕਸ਼ੀਆਂ ਕਰਕੇ ਕਰਜ਼ੇ ਮੁਆਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਖੁਦਕਸ਼ੀ ਲਈ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਦੇਣ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਲਈ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਦੀ ਮੰਗ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ। ਇਹ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਅੰਗਹੀਣ ਵਿਅਕਤੀ ਰਾਜਨੀਤਕ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਅਸਮਰੱਥ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਅੰਗਹੀਣ ਮੁਕਾਬਲੇ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਨੌਕਰੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਣ ਲਈ ਸਵੈ-ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਨੂੰ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਬਿਨਾਂ ਵਿਆਜ਼ ਕਰਜ਼ਾ ਤਾਂ ਦੇਣਾ ਬਣਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਜਿਥੇ ਤੱਕ ਇਸ ਐਕਟ ਵਿਚ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਲਈ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਪਾਲਿਸੀ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਅੰਗਹੀਣ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਤੇ ਪੱਖਪਾਤ ਨਾ ਕਰਨ ਦਾ ਸਬੰਧ ਹੈ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰਾਂ ਭਾਵੇਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਪਾਲਿਸੀਆਂ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਆਪ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਚਹੇਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕਰਕੇ ਨੇੜੇ ਦਾ ਸਟੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਦੁਰਾਡੇ ਦੇ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਤੇ ਬਦਲੀਆਂ ਕਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਲਿਖਤੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰਨ, ਅਖਬਾਰਾਂ ਜਾਂ ਮੀਡੀਆ ਵਿਚ ਮਸਲੇ ਨੂੰ ਚੁੱਕੇ ਜਾਣ ਤੇ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਬਦਲਾ ਲਊ ਨੀਤੀਆਂ ਅਪਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਸਬੰਧੀ ਵੀ ਪੱਖਪਾਤ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਜਿਥੇ ਤੱਕ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਕਮਿਸ਼ਨਰ, ਪਰਸਨਜ਼ ਵਿਦ ਡਿਸਏਬਿਲਟੀ ਅਤੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਨਿਵਾਰਨ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਨ ਦਾ ਸਵਾਲ ਹੈ, ਸਰਕਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਨੂੰ ਨਿਯੁਕਤ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਦਾ ਚਾਰਜ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਅਕਸਰ 'ਡੰਮੀ' ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸੰਜੀਦਗੀ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਜਿਥੇ ਤੱਕ ਅਧਿਆਇ ਪੰਜ ਦਾ ਸਵਾਲ ਹੈ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਕੁਝ ਕੁ ਸਕੀਮਾਂ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਚਲਾਈਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਦੇਖਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਲਈ ਬਣਾਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਕੀਮ ਤੇ ਸਾਲਾਨਾ ਆਮਦਨ ਦੀ ਹੱਦ ਨਹੀਂ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਹੂਲਤਾਂ, ਸਕੀਮਾਂ ਅੰਗਹੀਣਤਾ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਝੱਲੇ ਜਾਂਦੇ ਦੁਖ, ਤਕਲੀਫਾਂ<noinclude>{{rh||50}}</noinclude> gsa1krdtwc2ng8zx3ue2rvzfiql8u6p 250 72984 223672 221333 2026-06-29T16:20:08Z Jalseerat Aman 2446 /* ਸੋਧਣਾ */ 223672 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Jalseerat Aman" /></noinclude>ਕਰਕੇ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਗਰੀਬ ਅਮੀਰ ਲਈ ਬਰਾਬਰ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬਾਕੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਕਿ ਕੋਈ ਖਾਸ ਵਰਗ ਰਾਖਵਾਂਕਰਨ ਜਾਂ ਹੋਰ ਸਕੀਮਾਂ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਲੈ ਕੇ ਕਰੀਮੀ ਲੇਅਰ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਕੀਮਾਂ ਦੇ ਲਾਭ ਨਹੀਂ ਮਿਲਣੇ ਚਾਹੀਦੇ, ਜਾਂ ਇੰਜ ਕਹਿ ਲਈਏ ਕਿ ਜੇ ਕਿਸੇ ਅੰਗਹੀਣ ਕੋਲ ਆਮਦਨ ਦੇ ਜਿਆਦਾ ਵਸੀਲੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹ ਤੰਦਰੁਸਤ ਵਿਅਕਤੀ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ ਵਿਚਰ ਸਕਦਾ ਭਾਵ ਤੰਦਰੁਸਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ, ਉਹ ਤਾਂ ਮੈਡੀਕਲ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਮੁਤਾਬਕ ਪੱਕੇ ਤੌਰ ਤੇ ਅੰਗਹੀਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਜਿਥੇ ਤੱਕ ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿਚ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਲਈ ਵੱਖਰੀਆਂ ਬੀਮਾ ਸਕੀਮਾਂ ਅਤੇ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿਚ ਪਹਿਲਤਾ ਤੇ ਇਲਾਜ ਕਰਨ ਦਾ ਸਵਾਲ ਹੈ ਇਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਵੀ ਕੰਮ ਸਰਕਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ। ਸਗੋਂ ਸਾਲ 2009 ਵਿਚ ਨਿਊ ਇੰਡੀਆ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ ਕੰਪਨੀ ਵੱਲੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਸਮੂਹ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਗਰੁੱਪ ਦੁਰਘਟਨਾ ਬੀਮਾ ਯੋਜਨਾ ਲਈ ਅੰਗਹੀਣ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਅਯੋਗ ਕਰਾਰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਸਮੂਹ ਅੰਗਹੀਣ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਨ ਤੇ ਹੀ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸਰਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਦੀ ਸੋਚ ਦਾ ਪਤਾ ਚਲਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਅਧਿਆਇ ਛੇਵੇਂ ਅਨੁਸਾਰ 6 ਤੋਂ 18 ਸਾਲ ਤੱਕ ਦੀ ਉਮਰ ਤੱਕ ਦੇ ਅੰਗਹੀਣ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਮੁਫ਼ਤ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਵ ਸਿੱਖਿਆ ਅਭਿਆਨ ਤਹਿਤ ਅੰਗਹੀਣ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਕਾਫੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਮਿਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਸੰਬੰਧੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਪੈਂਫਲਿਟ ਅਤੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਵੀ ਕਾਫੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿਚ ਵੰਡੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਤੇ ਅਮਲ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ, ਕੇਵਲ ਕਾਗਜ਼ੀ ਕਾਰਵਾਈ ਵਧੇਰੇ ਹੈ। ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਕੂਲ ਵੀ ਖੋਲ੍ਹੇ ਗਏ ਹਨ ਪਰੰਤੂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ। ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਅਨੁਸਾਰ ਉੱਚ ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿਚ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਲਈ 5% ਸੀਟਾਂ ਰਿਜ਼ਰਵ ਹੋਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ 3% ਵੀ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਜੇ ਤੱਕ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਅੰਗਹੀਣਾਂ<noinclude>{{rh||51</noinclude> 6092y6m7b7z326pfyy17x3tdjs2q4cd 250 73272 223666 2026-06-29T14:04:09Z Kaur.gurmel 192 /* ਸੋਧਣਾ */ 223666 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>ਕਾਮਦੇਵ ਜੀ ਸਭ ਰਮਾ ਕੇਸਾ ਰਹੈ॥ ਬਹੁਰਿ ਕੈਸੇ ਹੈ ਕਾਮਦੇਵ ਜੀ ਬਡੇ ਘਰੌਂ ਮੈ ਬਾਸ ਜਿਨ ਕਾ॥ ਬਹੁਰਿ ਕੈਸੇ ਹੈ ਕਾਮਦੇਵ ਜੀ ਬਡੇ ਧਨਵਾਨ ਜਿਸ ਕੋ ਸੇਵ ਤੇ ਹੈਂ॥ ਬਹੁਰਿ ਕੈਸੇ ਹੈ ਕਾਮਦੇਵ ਜੀ ਰਖੀਸਰ ਮੁਨੀਸਰ ਤਪੀਸਰ ਜਿਸ ਤੋ ਪੜੇ ਡਰਤੇ ਹੈਂ॥ ਬਹੁੜਿ ਕੈਸੇ ਹੈਂ ਕਾਮਦੇਵ ਜੀ ਦੇਵਤੇ ਜਿਨ ਕੌ ਅਪਛਰਾ ਸਹਿਤ ਸੇਵਦੇ ਹੈਂ ॥ ਬਹੁਰਿ ਕੈਸੇ ਹੈ ਕਾਮਦੇਵ ਜੀ ਜੋ ਗਰਬ ਕੇ ਭੰਜਨ ਹਾਰੇ ਹੈ॥ ਬਹੁੜਿ ਕੈਸੇ ਹੋ ਕਾਮਦੇਵ ਜੀ ਰਸੀਏ ਜੋ ਮਨੁਖ ਹੈ ਤਿਨ ਕੌ ਸੁਖ ਦੇਣੇ ਹਾਰੇ ਹੈ॥ ਬਹੁਰਿ ਕੈ<noinclude></noinclude> gz3rhy4q02n1tz04tkueh1p1afh1wkl 223667 223666 2026-06-29T14:04:34Z Kaur.gurmel 192 223667 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude><poem>ਕਾਮਦੇਵ ਜੀ ਸਭ ਰਮਾ ਕੇਸਾ ਰਹੈ॥ ਬਹੁਰਿ ਕੈਸੇ ਹੈ ਕਾਮਦੇਵ ਜੀ ਬਡੇ ਘਰੌਂ ਮੈ ਬਾਸ ਜਿਨ ਕਾ॥ ਬਹੁਰਿ ਕੈਸੇ ਹੈ ਕਾਮਦੇਵ ਜੀ ਬਡੇ ਧਨਵਾਨ ਜਿਸ ਕੋ ਸੇਵ ਤੇ ਹੈਂ॥ ਬਹੁਰਿ ਕੈਸੇ ਹੈ ਕਾਮਦੇਵ ਜੀ ਰਖੀਸਰ ਮੁਨੀਸਰ ਤਪੀਸਰ ਜਿਸ ਤੋ ਪੜੇ ਡਰਤੇ ਹੈਂ॥ ਬਹੁੜਿ ਕੈਸੇ ਹੈਂ ਕਾਮਦੇਵ ਜੀ ਦੇਵਤੇ ਜਿਨ ਕੌ ਅਪਛਰਾ ਸਹਿਤ ਸੇਵਦੇ ਹੈਂ ॥ ਬਹੁਰਿ ਕੈਸੇ ਹੈ ਕਾਮਦੇਵ ਜੀ ਜੋ ਗਰਬ ਕੇ ਭੰਜਨ ਹਾਰੇ ਹੈ॥ ਬਹੁੜਿ ਕੈਸੇ ਹੋ ਕਾਮਦੇਵ ਜੀ ਰਸੀਏ ਜੋ ਮਨੁਖ ਹੈ ਤਿਨ ਕੌ ਸੁਖ ਦੇਣੇ ਹਾਰੇ ਹੈ॥ ਬਹੁਰਿ ਕੈ </poem><noinclude></noinclude> fbaypdsru9hy48zdkm0rftplhoc16sh 250 73273 223675 2026-06-29T21:10:35Z Dr. Pawantibba 1797 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "483 [[16] ਪੰਜਾਬ 7] '['[।7] ਰਾਜਸਥਾਨ 10 ॥[॥[18] ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ p31] ” ['[19.] “ਉੱਤਰਾਖੰਡ 3] [2੦] ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ 16 OP lererererereneee wl 2PY[[21] ਨਾਗਾਲੈਡ 1 2[['[22) ਰਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਧ ਇ[2੩] ਮਲੀਪੁਰ 4 1['24 1 ਤ੍ਰਖੁਰਾ h ਗ'[25) ਸੇਯਾਲਯ " %% ਪੰਜਾਬ ਪੁਨਰਗਠਨ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 223675 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Dr. Pawantibba" />{{rh||483}}</noinclude>483 [[16] ਪੰਜਾਬ 7] '['[।7] ਰਾਜਸਥਾਨ 10 ॥[॥[18] ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ p31] ” ['[19.] “ਉੱਤਰਾਖੰਡ 3] [2੦] ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ 16 OP lererererereneee wl 2PY[[21] ਨਾਗਾਲੈਡ 1 2[['[22) ਰਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਧ ਇ[2੩] ਮਲੀਪੁਰ 4 1['[[24 1 ਤ੍ਰਖੁਰਾ h ਗ'[25) ਸੇਯਾਲਯ " %% ਪੰਜਾਬ ਪੁਨਰਗਠਨ ਐਕਟ, 1966 (1966 ਦਾ 31) ਦੀ ਧਾਰਾ 9 ਦੁਆਰਾ (1.11.1966 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ) ਅੰਕਾਂ “।1” ਦੀ ਥਾਵੇ ਰੱਖੇ। # ਉੱਭਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਪੁਨਰਗਠਨ ਐਕਟ, 2000 (2000 ਦਾ 29) ਦੀ ਧਾਰਾ 7 ਦੁਆਰਾ (9.11.2000 ਤੋਂ) “34” ਦੀ ਥਾਵੇਂ ਰੱਖੇ । # ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਪੁਨਰਗਠਨ ਐਕਟ, 2000 (2000 ਦਾ 29) ਦੀ ਧਾਰਾ 7 ਦੁਆਰਾ (9.11.2000 ਤੋਂ) % ਊੱਤਰਾਂਚਲ (ਨਾਂ ਪਰਿਵਰਤਨ) ਐਕਟ, 2006 (2006 ਦਾ 52) ਦੀ ਧਾਰਾ 4 ਦੁਆਰਾ (1.1.2007 ਤੋਂ) “ਉੱਤਰਾਂਚਲ” ਦੀ 'ਥਾਵੇਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। % ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੈਰ ਪੂਨਰਗਠਨ ਐਕਟ, 2019 (2019 ਦੇ 34) ਦੀ ਧਾਰਾ 8 ਦੁਆਰਾ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਐਂਟਰੀ 21 (31.10.2019 ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਖਤਮ ਕੀਤੀ ਗਈ # ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਪੁਨਰਗਠਨ ਐਕਟ, 2019 (2019 ਦੇ 34) ਦੀ ਧਾਰਾ 8 ਦੁਆਰਾ ਇੰਦਰਾਜ 22 ਤੋਂ 31 ਨੂੰ 21 ਤੋਂ 30 ਵਜੋਂ ਮੁੜ-ਹਿੰਦਸੇ ਗਏ । ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਰਾਜ ਐਕਟ, 1962 (1962 ਦਾ 27) ਧਾਰਾ 6 ਦੁਆਰਾ (1.12.1963 ਤੋਂ ) ਅੰਤਰਸਥਾਪਤ । % ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਐਕਟ, 197੦ (197੦ ਦਾ 53) ਧਾਰਾ 5 ਦੁਆਰਾ (25.1.197। ਤੋਂ ) ਅੰਤਰਸਥਾਪਤ । 483<noinclude>{{rh||483}}</noinclude> 3tc2715ytem60uasj3cv3vwf0oesae1 250 73274 223676 2026-06-29T21:12:14Z Dr. Pawantibba 1797 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "484 *[[[26] ਸਿੱਕਮ ui P27 ਮੋਜ਼ੋਰਮ 1 &[੬[%[28] ਅਰਛਾਂਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ 1] 29) ਦਿੱਲੀ 3 [80] ““ਖੁਛੁਚੇਰੀ 1 [੩1 ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ 4 S[2aal] % ਸੰਵਿਧਾਨ (ਛੱਤੀਵੀਂ ਸੋਧ) ਐਕਟ, 1975 ਧਾਰਾ 4 ਦੁਆਰਾ (26.4.197ਤ ਤੋਂ) ਅੰਤਰਸਥਾਪਤ । # ਮਜੋਰਮ ਰਾਜ ਐਕਟ, 1986 (1986..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 223676 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Dr. Pawantibba" />{{rh||484}}</noinclude>484 *[[[26] ਸਿੱਕਮ ui P27 ਮੋਜ਼ੋਰਮ 1 &[੬[%[28] ਅਰਛਾਂਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ 1] 29) ਦਿੱਲੀ 3 [80] ““ਖੁਛੁਚੇਰੀ 1 [੩1 ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ 4 S[2aal] % ਸੰਵਿਧਾਨ (ਛੱਤੀਵੀਂ ਸੋਧ) ਐਕਟ, 1975 ਧਾਰਾ 4 ਦੁਆਰਾ (26.4.197ਤ ਤੋਂ) ਅੰਤਰਸਥਾਪਤ । # ਮਜੋਰਮ ਰਾਜ ਐਕਟ, 1986 (1986 ਦਾ 34) ਦੀ ਧਾਰਾ 5 ਦੁਆਰਾ (20.02.1987) ਤੋਂ ਅੰਤਰਸਥਾਪਤ । # ਅਰੁਏਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਐਕਟ, 1986 (1986 ਦਾ 69) ਦੀ ਧਾਰਾ 5 ਦੁਆਰਾ (20.02.1987 ਤੋਂ) ਅੰਤਰਸਥਾਪਤ । % ਪਾਂਡੀਚੋਰੀ (ਨਾਂ ਪਰਿਵਰਤਨ) ਐਕਟ, 2006 (2006 ਦਾ 4) ਦੀ ਧਾਰਾ 6 ਦੁਆਰਾ (1.10.2006 ਤੋਂ) “ਪਾਂਡੀਚੇਰੀ” ਦੀ ਥਾਵੇਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। % ਜੰਮੂ ਅੜੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਪੁਨਰਗਠਨ ਐਕਟ, 2019 (2019 ਦੇ 34) ਦੀ ਧਾਰਾ ੪ ਦੁਆਰਾ (31.10.2019 ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵੀ) ਅੰਤਰਸਥਾਪਤ [ % ਗੋਆ, ਦਮਨ ਅਤੇ ਦੀਵ ਪੁਨਰਗਠਨ ਐਕਟ, 1987 (1987 ਦਾ 18) ਦੀ ਧਾਰਾ 6 ਦੁਆਰਾ (30.05.1987 ਤੋਂ) “232” ਦੀ ਥਾਵੇਂ ਰੱਖੇ ਗਏ । 484<noinclude>{{rh||484}}</noinclude> hezi58lxa032fxae40srgdtvf5kem3l 250 73275 223677 2026-06-29T21:12:55Z Dr. Pawantibba 1797 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "485 ਪੰਜਵੀਂ ਅਨੁਸੂਚੀ [ਅਨੁਛੇਦ 244(1)] ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਖੇਤਰਾਂ ਅਤੇ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਕਬੀਲਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਕੰਟਰੋਲ ਬਾਬਤ ਉਪਬੰਧ ਭਾਗ ਉ ਆਮ 1 ਅਰਥ ਨਿਰਣਾ - ਇਸ ਅਨੁਸੂਚੀ ਵਿੱਚ, ਜੇਕਰ ਪ੍ਰਸੰਗ ਹੋਰਵੇਂ ਨਾ ਲੋੜੇ, “ਰਾਜ”..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 223677 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Dr. Pawantibba" />{{rh||485}}</noinclude>485 ਪੰਜਵੀਂ ਅਨੁਸੂਚੀ [ਅਨੁਛੇਦ 244(1)] ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਖੇਤਰਾਂ ਅਤੇ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਕਬੀਲਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਕੰਟਰੋਲ ਬਾਬਤ ਉਪਬੰਧ ਭਾਗ ਉ ਆਮ 1 ਅਰਥ ਨਿਰਣਾ - ਇਸ ਅਨੁਸੂਚੀ ਵਿੱਚ, ਜੇਕਰ ਪ੍ਰਸੰਗ ਹੋਰਵੇਂ ਨਾ ਲੋੜੇ, “ਰਾਜ” '੪੪xਪਦ ਦੇ ਅੰਤਰਗਤ “ਆਸਾਮ `['[ਮੇਘਾਲਿਆ, ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਅਤੇ ਮੰਜ਼ੋਰਮ]] ਰਾਜ ਨਹੀਂ ਹੈ । 2. ਅਣੁਸੂਚਿਤ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਰਾਜ ਦੀ ਕਾਰਜਪਾਲਕ ਸ਼ਕਤੀ - ਇਸ ਅਨੁਸੂਚੀ ਦੇ ਉਪਬੰਧਾਂ ਦੇ ਡਾਬ, ਕਿਸੇ ਰਾਜ ਦੀ ਕਾਰਜਪਾਲਕ ਸ਼ਕਤੀ ਉਸ ਵਿਚਲੇ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਖੇਤਰਾਂ ਤਕ ਵਿਸਤਰਿਤ ਹੈ । 3. ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਬਾਬਤ ਰਾਜਪਾਲ “4੪੪4 ਦੁਆਰਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੂੰ ਰਿਪੋਟ - ਰਰੇਕ ਰਾਜ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਖੇਤਰ ਹਨ, ਦਾ ਰਾਜਪਾਲ “੪੪੪੪ ਹਰ ਸਾਲ ਜਾਂ ਜਦ ਵੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੋੜੇ ਉਸ ਰਾਜ ਵਿਚਲੇ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਬਾਬਤ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੂੰ ਚਿਖੋਟ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਸੰਘ ਦੀ ਕਾਰਜਪਾਲਕ ਸ਼ਕਤੀ ਉਸ ਰਾਜ ਨੂੰ ਉਕਤ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਬਾਬਤ ਨਿਦੇਸ਼ ਦੇਏ ਤਕ ਵਿਸਤਰਿਤ ਚੋਵੇਗੀ । 1 ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਅੱਖਰ “ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਪਹਿਲੀ ਅਨੁਸੂਚੀ ਦੇ ਭਾਗ ਉ ਜਾਂ ਭਾਗ ਅ ਵਿੱਚ ਉਲਿਖਤ ਰਾਜ ਪਰ” ਇਸ ਸੰਵਿਧਾਨ (ਸਤਵੀਂ ਸੋਧ) ਐਕਟ, 1956, ਧਾਰਾ 29 ਅਤੇ ਅਨੁਸੂਚੀ ਦੁਆਰਾ ਲੋਖ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ । ਪੁਰਬ -ਉੱਤਰ ਏਰੀਆਜ (ਰੀਆਰਗੇਨਾਈਜੇਸ਼ਨ) ਐਕਟ, ।97।, 197। (1971 ਦਾ 81) ਦੀ ਧਾਰਾ 7। ਦੁਆਰਾ “ਅਸਾਮ ਰਾਜ” ਦੀ ਥਾਵੇਂ ਰਖ਼ਿਆ ਗਿਆ । 3 ਸੰਵਿਧਾਨ (ਉਨੰਜਵੀਂ ਸੋਧ) ਐਕਟ, 1984 ਦੀ ਧਾਰਾ 3 ਦੁਆਰਾ (14.1985 ਤੋਂ) “ਅਤੇ ਮੇਖਾਲਿਆ” ਦੀ ਥਾਵੇਂ ਰੱਖੇ । 4 ਮੰਜੋਰਮ ਰਾਜ ਐਕਟ, 1986 (1986 ਦਾ 34) ਦੀ ਧਾਰਾ 39 ਦੁਆਰਾ (20.02.1987 ਤੋਂ) “ਮੇਘਾਲਿਆ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ' ਦੀ ਥਾਵੇਂ ਰੱਖੇ। % ਸ਼ਬਦ “ਜਾਂ ਰਾਜਪ੍ਰਮੁੱਖ” ਸੰਵਿਧਾਨ (ਸੱਤਵੀਂ ਸੋਧ) ਐਕਟ, 1956 ਦੀ ਧਾਰਾ 29 ਅਤੇ ਅਨੁਸੂਚੀ ਦੁਆਰਾ ਲੋਪ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ । 485<noinclude>{{rh||485}}</noinclude> 72xttusbnz2uis1f5r0bczv4ozuaml8 250 73276 223678 2026-06-29T21:13:09Z Dr. Pawantibba 1797 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "486 ਭਾਗਅ ਅਣੁਸੂਚਿਤ ਖੇਤਰਾਂ ਅਤੇ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਕਬੀਲਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਕੰਟਰੋਲ 4, ਕਬੀਲਾ ਸਲਾਹਕਾਰ ਪਰਿਸ਼ਦ. (1) ਹਰੇਕ ਉਸ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਖੇਤਰ ਹਨ ਅਤੇ ਜੋ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਦੇਸ਼ ਦ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 223678 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Dr. Pawantibba" />{{rh||486}}</noinclude>486 ਭਾਗਅ ਅਣੁਸੂਚਿਤ ਖੇਤਰਾਂ ਅਤੇ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਕਬੀਲਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਕੰਟਰੋਲ 4, ਕਬੀਲਾ ਸਲਾਹਕਾਰ ਪਰਿਸ਼ਦ. (1) ਹਰੇਕ ਉਸ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਖੇਤਰ ਹਨ ਅਤੇ ਜੋ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਦੇਸ਼ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਕਬੀਲੇ ਹਨ ਪਰ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਖੇਤਰ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਇੱਕ ਕਬੀਲਾ ਸਲਾਰਕਾਰ ਪਰਿਸ਼ਦ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ਜੋ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵੀਹ ਮੈਂਬਰਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲ ਦੇ ਬਏਗੀ, ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ , ਜਿੱਥੇ ਤਕ ਹੋ ਸਕੇ, ਤਿੰਨ-ਚੌਥਾਈ ਦੇ ਨੇੜੇ ਉਸ ਰਾਜ ਦੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚਲੇ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਕਬਿਲੀਆਂ ਤੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਹੋਏਗੇ । ਪਰੰਤੂ ਜੇ ਉਸ ਰਾਜ ਦੀ ਵਿਧਾਨ-ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਕਬੀਲਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਾਂ ਦੀ ਗਿਏਤੀ ਕਬੀਲਾ ਸਲਾਰਕਾਰ ਪਰਿਸ਼ਦ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਾਂ ਦੁਆਰਾ ਭਰੀਆਂ ਜਾਏ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਦੀ ਗਿਟਤੀ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਬਾਕੀ ਥਾਵਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਬੀਲਿਆਂ ਦੇ ਹੋਰ ਬੰਦਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਭਰੀਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ । (2) ਕਬੀਲਾ ਸਲਾਹਕਾਰ ਪਰਿਸ਼ਦ ਦਾ ਕਰਤੱਵ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਰਾਜ ਵਿਚਲੇ ਅਨੁਸੂਚਿ ਕਬੀਲਿਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਅਤੇ ਉੱਨਤੀ ਸੰਬੰਧੀ ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਤੇ ਸਲਾਹ ਦੇਵੇ ਜਿਹੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਜਪਾਲ $੪੪੩੩ ਦੁਆਰਾ ਸੈਪੇ ਜਾਟ | (3) ਰਾਜਪਾਲ ੧੪੧੪? (ਉ) ਪਰਿਸ਼ਦ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਗਿਛਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਅਤੇ ਪਰਿਸ਼ਦ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਦੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਅਫਸਰਾਂ ਅਤੇ ਸੇਵਕਾਂ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਦੀ ਵਿਧੀ ; (ਅ) ਉਸ ਦੀਆਂ ਇਕੱਤਰਤਾਵਾਂ ਦਾ ਸੰਚਾਲਏ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਆਮ ਜ਼ਾਬਤਾ ; ਅਤੇ (ਏ) ਸਭ ਹੋਰ ਅਨੁਸੰਗਕ ਮਾਮਲੇ, ਮੁਕੱਰਰ ਕਰਨ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਨਿਯਮਨ ਕਰਨ ਲਈ, ਜਿਹੀ ਕਿ ਸੂਰਤ ਹੋਵੇ, ਨਿਯਮ ਬਟਾ ਸਕੇਗਾ € ਸ਼ਬਦ “ਜਾਂ ਰਾਜਪ੍ਰਮੁੱਖ ਜਿਹੀ ਕਿ ਸੂਰਤ ਹੋਵੇ” ਸੰਵਿਧਾਨ (ਸੱਤਵੀਂ ਸੋਧ) ਐਕਟ, 1956 ਧਾਰਾ 29 ਅਤੇ ਅਨੁਸੂਚੀ ਦੁਆਰਾ ਲੋਪ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ । 7 ਸ਼ਬਦ “ਜਾਂ ਰਾਜਪ੍ਰਮੁੱਖ” ਉਪਰੋਕਤ ਦੀ ਧਾਰਾ 29 ਅਤੇ ਅਨੁਸੂਚੀ ਦੁਆਰਾ ਲੇਪ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ । 486<noinclude>{{rh||486}}</noinclude> gtkui3aya3vdg1hglb9ipz96z7i0aq5 250 73277 223679 2026-06-29T21:13:35Z Dr. Pawantibba 1797 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "487 5. ਅਣੁਸੂਚਿਤ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਾਨੂੰਨ - (1) ਇਸ ਸੰਵਿਧਾਨ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਗੱਲ ਦੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਵੀ, ਰਾਜਪਾਲ “੧੪੪੪ ਲੋਕ ਅਧਿਸੂਚਨਾ ਦੁਆਰਾ ਨਿਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਕੇਗਾ ਕਿ ਸੰਸਦ ਦਾ ਜਾਂ ਉਸ ਰਾਜ ਦੇ ਵਿਧਾਨ- ਮੰਡਲ ਦਾ ਕ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 223679 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Dr. Pawantibba" />{{rh||487}}</noinclude>487 5. ਅਣੁਸੂਚਿਤ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਾਨੂੰਨ - (1) ਇਸ ਸੰਵਿਧਾਨ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਗੱਲ ਦੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਵੀ, ਰਾਜਪਾਲ “੧੪੪੪ ਲੋਕ ਅਧਿਸੂਚਨਾ ਦੁਆਰਾ ਨਿਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਕੇਗਾ ਕਿ ਸੰਸਦ ਦਾ ਜਾਂ ਉਸ ਰਾਜ ਦੇ ਵਿਧਾਨ- ਮੰਡਲ ਦਾ ਕੋਈ ਖ਼ਾਸ ਐਕਟ, ਉਸ ਰਾਜ ਵਿਚਲੇ ਕਿਸੇ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਖੇਤਰ ਜਾਂ ਉਸ ਦੇ ਕਿਸੇ ਭਾਗ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ ਜਾਂ ਰਾਜ ਵਿਚਲੇ ਕਿਸੇ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਖੇਤਰ ਜਾਂ ਉਸ ਦੇ ਕਿਸੇ ਭਾਗ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਅਪਵਾਦਾਂ ਅਤੇ ਰੂਪਭੇਦਾਂ ਦੇ ਤਾਬੇ ਹੋਵੇਗਾ ਜਿਹੇ ਉਹ ਅਧਿਸੂਚਨਾ ਵਿੱਚ ਉਲਿਖਤ ਕਰੇ ਅਤੇ ਇਸ ਉਪ-ਪੈਰੇ ਦੇ ਅਧੀਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਕੋਈ ਨਿਦੇਸ਼ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕੇਗਾ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਅਤੀਤ-ਦਰਸ਼ੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੋਵੇ । (2) ਰਾਜਪਾਲ “੪੪੪੪ ਕਿਸੇ ਰਾਜ ਵਿਚਲੇ ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੇ ਖੇਤਰ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਸ਼ਾਸਨ ਹੈ ਵਿਨਿਯਮ ਬਾ ਸਕੇਗਾ ਜੋ ਤਤਸਮੈਂ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਖੇਤਰ ਚੋਵੇ । ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਪੂਰਵਗਾਮੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਵਿਆਪਕਤਾ ਤੇ ਪ੍ਰਤਿਕੂਲ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਏ ਬਿਨਾਂ ਅਜਿਹੇ ਵਿਨਿਯਮ- (ਉ) ਅਜਿਹੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚਲੇ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਕਬੀਲਿਆਂ ਦੇ ਬੰਦਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਜਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਭੋਂ ਦੇ ਇੰਤਕਾਲ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਕਰ ਸਕਏਕੇ ਜਾਂ ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਾ ਸਕਏਗੇ ; (ਅ) ਅਜਿਹੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚਲੇ, ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਕਬੀਲਿਆਂ ਦੇ ਬੰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਤੋਂ ਦੀ ਅਲਾਟਮੈਂਟ ਦਾ ਵਿਨਿਯਮਨ ਕਰ ਸਕਏਗੇ; (੪) ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੁਆਰਾ, ਜੋ ਅਜਿਹੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਕਬੀਲਿਆਂ ਦੇ ਬੰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਧਨ ਉਧਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਸਾਹੂਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਵਿਨਿਯਮਨ ਕਰ ਸਕਣਗੇ । (3) ਅਜਿਹੀ ਕੋਈ ਵਿਨਿਯਮ ਬਣਾਉ ਵਿੱਚ ਜਿਹੇ ਦਾ ਇਸ ਪੈਰੇ ਦੇ ਉਪ-ਪੈਰਾ (2) ਵਿੱਚ ਰਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਰਾਜਪਾਲ “#੪੪੪ ਸੰਸਦ ਦੇ ਜਾਂ ਉਸ ਰਾਜ ਦੇ ਵਿਧਾਨ-ਮੰਡਲ ਦੇ ਕਿਸੇ ਐਕਟ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਮੌਜੂਦਾ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਜੋ ਪੁੱਛ-ਅਧੀਨ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਤਤਸਮੇਂ ਲਾਗੂ ਹੋਵੇ ਨਿਰਸਤ ਕਰ ਸਕੇਗਾ ਜਾਂ ਸੋਧ ਸਕੇਗਾ । (4) ਇਸ ਪੈਰੇ ਦੇ ਅਧੀਨ ਬਏਾਏ ਗਏ ਸਭ ਵਿਨਿਯਮ ਤਤਕਾਲ ਰਾਸ਼ ਪਤੀ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀ ਜਾਏਗੇ ਅਤੇ ਜਦ ਤਕ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਨੁਮਤੀ ਨ ਦੇ ਦੇਵੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ । 487<noinclude>{{rh||487}}</noinclude> olm234c6m1jl0vvdtw9p4j5gzhatdym 250 73278 223680 2026-06-29T21:13:49Z Dr. Pawantibba 1797 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "488 (5) ਉਸ ਪੈਰੇ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕੋਈ ਵਿਨਿਯਮ ਨਹੀਂ ਬਟਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ ਜੇਕਰ ਉਹ ਵਿਨਿਯਮ ਬਟਾਉ ਰਾਜਪਾਲ “੪੪੪੪ ਨੇ, ਉਸ ਰਾਜ ਲਈ ਕਬੀਲਾ-ਸਲਾਹਕਾਰ ਪਰਿਸ਼ਦ ਹੋਏ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿੱਚ, ਅਜਿਰੀ ਪਰਿਸ਼ਦ ਨਾਲ ਮਸ਼ਵਰਾ ਨ ਕਰ ਲਿਆ ਹੋਵੇ ।..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 223680 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Dr. Pawantibba" />{{rh||488}}</noinclude>488 (5) ਉਸ ਪੈਰੇ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕੋਈ ਵਿਨਿਯਮ ਨਹੀਂ ਬਟਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ ਜੇਕਰ ਉਹ ਵਿਨਿਯਮ ਬਟਾਉ ਰਾਜਪਾਲ “੪੪੪੪ ਨੇ, ਉਸ ਰਾਜ ਲਈ ਕਬੀਲਾ-ਸਲਾਹਕਾਰ ਪਰਿਸ਼ਦ ਹੋਏ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿੱਚ, ਅਜਿਰੀ ਪਰਿਸ਼ਦ ਨਾਲ ਮਸ਼ਵਰਾ ਨ ਕਰ ਲਿਆ ਹੋਵੇ । ਭਾਗਏ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਖੇਤਰ 6. ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਖੇਤਰ.(1) ਇਸ ਸੰਵਿਧਾਨ ਵਿੱਚ, ਪਦ “ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਖੇਤਰ” ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਅਜਿਹੇ ਖੇਤਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ `ਚੁਕਮ ਦੁਆਰਾ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਖੇਤਰ ਹੋਣਾ ਐਲਾਨ ਕਰੇ । (2) ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਹੁਕਮ ਦੁਆਰਾ "-- (ਉ) ਨਿਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਕੇਗਾ ਕਿ ਕੋਈ ਸਾਰਾ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਖੇਤਰ ਜਾਂ ਉਸ ਦਾ ਕੋਈ ਉਲਿਖਤ ਭਾਗ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਖੇਤਰ ਜਾਂ ਅਜਿਹੇ ਖੇਤਰ ਦਾ ਭਾਗ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ ; [86] ਕਿਸੇ ਰਾਜ ਦੇ ਕਿਸੇ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਉਸ ਰਾਜ ਦੇ ਰਾਜਪਾਲ ਨਾਲ ਮਸ਼ਵਰਾ ਕਰਨ ਦੇ ਪਿੱਛੋਂ ਵਧਾ ਸਕੇਗਾ] (ਅ) ਕਿਸੇ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਪਰ ਕੇਵਲ ਹੱਦਾਂ ਦੀ ਦਰੁੱਸਤੀ ਦੁਆਰਾ ਹੀ, ਬਦਲ ਸਕੇਗਾ ; (ਏ) ਕਿਸੇ ਰਾਜ ਦੀਆਂ ਟਦਾਂ ਦੇ ਕਿਸੇ ਬਦਲ ਤੇ ਜਾਂ ਸੰਘ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਨਵੇਂ ਰਾਜ ਦੇ ਦਾਖਲੇ ਤੋ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਨਵੇਂ ਰਾਜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਤੇ, ਅਜਿਹੇ ਕਿਸੇ ਰਾਜਖੇਤਰ ਦਾ ਜੋ $ ਸ਼ਬਦ “ਜਾਂ ਰਾਜਪ੍ਰਮੁੱਖ` ਸੰਵਿਧਾਨ (ਸੱਤਵੀਂ ਸੋਧ) ਐਕਟ, 1956,ਧਾਰਾ 29 ਅਤੇ ਅਨੁਸੂਚੀ ਦੁਆਰਾ ਲੋਪ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ । ? ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਖੇਤਰ (ਭਾਗ ਉ ਰਾਜ) ਹੁਕਮ, 195੦ ਨੰ. (ਸੀ ਓ 9), ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਖੇਤਰ ( ਭਾਗ ਅ ਰਾਜ) ਹੁਕਮ 1950 ਨੰ. (ਸੈਂ ਓ 26), ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਖੋਤਰ (ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼) ਹੁਕਮ, 1975 ਨ. (ਸੀ.ਓ. 102) ਅਤੇ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਖੇਤਰ (ਬਿਹਾਰ, ਗੁਜਰਾਤ, ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਉਤੀਸਾ ਰਾਜ) ਹੁਕਮ 1977 ਨੰ. (ਸੀ ਉ109) ਵੇਖੋ । %੦ ਮਦਰਾਸ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਖੇਤਰ ( ਸਮਾਪਤੀ ) ਹੁਕਮ 1950 (ਸੀ ਓ 30) ਅਤੇ ਔਆਂਧਰ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਖੇਤਰ (ਸਮਾਪਤੀ) ਹੁਕਮ 1955 ਨੰ. (ਸੀ ਓ 50) ਵੇਖੋ। # ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਪੰਜਵੀਂ ਸੋਧ ਐਕਟ, 1976 (1976 ਦਾ 10)) ਦੀ ਧਾਰਾ 2 ਦੁਆਰਾ ਅੰਤਰਸਥਾਪਤ । 488<noinclude>{{rh||488}}</noinclude> f4q6k1ho89ojon5di89csgyfeeugf1j 250 73279 223681 2026-06-29T21:14:07Z Dr. Pawantibba 1797 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "489 ਪਰਿਲਾਂ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨ ਹੋਵੇ, ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਖੇਤਰ ਜਾਂ ਉਸ ਦਾ ਭਾਗ ਹੋਟਾ ਐਲਾਨ ਸਕੇਗਾ ; %[(ਸ) ਕਿਸੇ ਰਾਜ ਜਾਂ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪੈਰੇ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕੀਤੀ ਗਏ ਚੁਕਮ ਜਾਂ ਰੁਕਮਾਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਸਕ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 223681 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Dr. Pawantibba" />{{rh||489}}</noinclude>489 ਪਰਿਲਾਂ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨ ਹੋਵੇ, ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਖੇਤਰ ਜਾਂ ਉਸ ਦਾ ਭਾਗ ਹੋਟਾ ਐਲਾਨ ਸਕੇਗਾ ; %[(ਸ) ਕਿਸੇ ਰਾਜ ਜਾਂ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪੈਰੇ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕੀਤੀ ਗਏ ਚੁਕਮ ਜਾਂ ਰੁਕਮਾਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਸਕੇਗਾ ਅਤੇ ਸੰਬੰਧਤ ਰਾਜ ਦੇ ਰਾਜਪਾਲ ਨਾਲ ਮਸ਼ਵਰਾ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਖੇਤਰ ਹੋਟਗੇ, ਮੁੜ ਪਰਿਭਾਸ਼ਤ ਕਰਨ ਦੇ ਲਈ ਹੁਕਮ ਕਰ ਸਕੇਗਾ ।] ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਕਿਸੇ ਹੁਕਮ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਅਨੁਸੰਗਕ ਅਤੇ ਪਰਿਟਾਮਕ ਉਪਬੰਧ ਚੋ ਸਕਏਗੇ ਜਿਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਅਤੇ ਉਚਿਤ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੋਏ, ਪਰ ਉਪਰੋਕਤ ਤਰ੍ਹਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਇਸ ਪੈਰੇ ਦੇ ਉਪ ਪੈਰਾ (1) ਦੇ ਅਧੀਨ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹੁਕਮ, ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਉਤਰਵਰਤੀ ਹੁਕਮ ਦੁਆਰਾ ਅਦਲ ਬਦਲ ਨਰੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ । ਭਾਗ ਸ ਅਨੁਸੂਚੀ ਦੀ ਸੋਧ 7. ਅਣੁਸੂਝੀ ਦੀ ਸੋਧ- (1) ਸੰਸਦ ਸਮੇਂ ਸਮੇਂ ਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੁਆਰਾ ਵਾਧੇ, ਅਦਲ ਬਦਲ ਜਾਂ ਨਿਰਸਨ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਅਨੁਸੂਚੀ ਦੇ ਉਪਬੰਧਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕਿਸੇ ਦੀ ਸੋਧ ਕਰ ਸਕੇਗੀ ਅਤੇ ਜਦ ਅਨੁਸੂਚੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਧੀ ਜਾਵੇ, ਇਸ ਸੰਵਿਧਾਨ ਵਿੱਚ ਇਸ ਮਨੁਸੂਚੀ ਦੇ ਪ੍ਰਤਿ ਕਿਸੇ ਹਵਾਲੇ ਦਾ ਇਹ ਅਰਥ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਧੀ ਅਜਿਹੀ ਅਨੁਸੂਚੀ ਦੇ ਪ੍ਰਤਿ ਹਵਾਲਾ ਹੋਵੇ । (2) ' ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਕਾਨੂੰਨ, ਜਿਹੇ ਦਾ ਇਸ ਪੈਰੇ ਦੇ ਉਪ-ਪੈਰਾ (1) ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਨੁਛੇਦ 368 ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਜਨਾਂ ਲਈ ਇਸ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਸੋਧ ਨਹੀਂ ਸਮਝਿਆ ਜਾਵੇਗਾ । 2 ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਪੰਜਵੀ ਅਨੁਸੂਚੀ (ਸੋਧ) ਐਕਟ, 1976 (1976 ਦਾ 10)) ਦੀ ਧਾਰਾ 2 ਦੁਆਰਾ ਅੰਤਰਸਥਾਪਤ । 489<noinclude>{{rh||489}}</noinclude> 6knidfu47fvvmeg5i41jnmb6u3xd0z4 250 73280 223682 2026-06-29T21:14:20Z Dr. Pawantibba 1797 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "490 ਛੇਵੀਂ ਅਨੁਸੂਚੀ [ਮਨ੍ਛੇਦ 24੫(2) ਅਤੇ 275(1)] [ਔਆਸਾਮ, ਮੇਘਾਲਯ, ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਅਤੇ ਮੀਜ਼ੋਰਮ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਸੰਘਰਾਜ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ] ਦੇ ਕਬਾਇਲੀ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਬਾਬਤ ਉਪਬੰਧ । 4. ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਾਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਅਤੇ ਖ਼ੁਦਮ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 223682 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Dr. Pawantibba" />{{rh||490}}</noinclude>490 ਛੇਵੀਂ ਅਨੁਸੂਚੀ [ਮਨ੍ਛੇਦ 24੫(2) ਅਤੇ 275(1)] [ਔਆਸਾਮ, ਮੇਘਾਲਯ, ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਅਤੇ ਮੀਜ਼ੋਰਮ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਸੰਘਰਾਜ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ] ਦੇ ਕਬਾਇਲੀ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਬਾਬਤ ਉਪਬੰਧ । 4. ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਾਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਅਤੇ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਾਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼-(।) ਇਸ ਪੈਰੇ ਦੇ ਉਪਬੰਧਾਂ ਦੇ ਤਾਬੇ, ਇਸ ਅਣੁਸੂਚੀ ਦੇ ਪੈਰਾ 2੦ ਨਾਲ ਲੱਗੀ ਸਾਰਈ `[4(ਦੇ ਭਾਗ । , ਅਤੇ ਭਾਗ ।| ਅਤੇ ਭਾਗ || ਉ] ਦੀ ਹਰੇਕ ਮੱਦ ਦੇ ਅਤੇ ਭਾਗ 11] ਦੇ ਕਬਾਇਲੀ ਖੇਤਰਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਾਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੋਵੇਗਾ । (2) _ ਜੇ ਕਿਸੇ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਾਰ ਜਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਵੱਖ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਕਬੀਲੇ ਹੋਏ ਤਾਂ ਰਾਜਪਾਲ ਲੋਕ- ਅਧਿਸੂਚਨਾ ਦੁਆਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਸਾਏ ਖੇਤਰ ਜਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਾਰ ਪ੍ਰਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਸਕੇਗਾ । 8) ਰਾਜਪਾਲ, ਲੋਕ ਅਧਿਸੂਚਨਾ ਦੁਆਰਾ,-- (ਉ) ਉਕਤ ਸਾਰਈ ਦੇ [ਕਿਸੇ ਭਾਗ] ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰ ਸਕੇਗਾ , (ਅ) ਉਕਤ ਸਾਰਈ ਦੇ ਹੈ[ਕਿਸੇ ਭਾਗ] ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਖੇਤ ਰਜ ਕਰ ਸਕੇਗਾ , (ਏ) ਕੋਈ ਠਵਾਂ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਾਰ ਜਿਲ੍ਹਾ ਸਿਰਜ ਸਕੇਗਾ, (ਸ) ਕਿਸੇ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਾਰ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਖੇਤਰ ਵਧਾ ਸਕੇਗਾ, (ਰ) ਕਿਸੇ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਾਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਖੇਤਰ ਘਟਾ ਸਕੇਗਾ, (ਕ) ਦੋ ਜਾਂ ਵਧੇਰੇ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਾਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਾਗਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਦੇ ਇੱਕ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਾਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਣਾ ਸਕੇਗਾ , 1 ਮਿਜ਼ੋਰਮ ਰਾਜ ਐਕਟ, 1986 (1986 ਦਾ 34) ਦੀ ਧਾਰਾ 3੦ ਦੁਆਰਾ (20.2197 ਤੋਂ) ਕੁਝ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਪ੍ਰਤਿਸਥਾਪਤ । ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਛੇਵੀਂ ਅਨੁਸੂਚੀ (ਸੋਧ) ਐਕਟ, 2003 (2003 ਦਾ 44) ਦੀ ਧਾਰਾ 2 ਦੁਆਰਾ ਅਸਾਮ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਦੇ ਲਈ ਪੈਰ੍ਹਾ । ਵਿੱਚ ਉਪ-ਪੈਰ੍ਹਾ (2) ਦੇ ਪਿੱਛੋਂ ਹੇਠ-ਲਿਖਿਆ ਪਰੰਤੁਕ ਅੰਤਰ-ਸਥਾਪਤ ਕਰ ਕੇ ਸੋਧ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਅਰਥਾਤ : “ਪਰੰਤੂ ਇਸ ਉਪ ਪੈਰ੍ਾ ਦੀ ਕੋਈ ਗੱਲ ਬੇਡੇਲੈਡ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਖੇਤਤ ਜਿ੍ਹੇ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੋਡਗੇ” । ਉੱਤਰ ਪੂਰਵੀ ਖੇਤਰ (ਪੁਨਰਗਠਨ) ਐਕਟ, 1971 (1971 ਦਾ 81) ਦੀ ਯਾਰਾ 7। (੫) ਅਤੇ ਅੱਠਵੀਂ ਅਨੁਸੂਚੀ ਦੁਆਰਾ (24.1.1972 ਤੋਂ) ਭਾਗ ਉ ਦੀ ਥਾਵੇਂ ਅੰਤਰਸਥਾਪਤ । ਸੰਵਿਧਾਨ (ਉਨੰਜਵੀਂ ਸੋਧ) ਐਕਟ, 1984 ਦੀ ਧਾਰਾ 4 ਦੁਆਰਾ (14.1985 ਤੋਂ) “ਭਾਗ । ਅਤੇ ਭਾਗ 2 ਦੀ ਥਾਵੇਂ ਅੰਤਰਸਥਾਪਤ । 490<noinclude>{{rh||490}}</noinclude> ptljqperdbiq82dnqqvvt7079cgleoz 250 73281 223683 2026-06-29T21:14:44Z Dr. Pawantibba 1797 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "491 [(ਕਕ) ਕਿਸੇ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਾਰ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਨਾਂ ਬਦਲ ਸਕੇਗਾ,] (ਖ) _ ਕਿਸੇ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਾਰ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਪਰਿਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰ ਸਕੇਗਾ : ਪਰੰਤੂ ਰਾਜਪਾਲ ਇਸ ਉਪ-ਮੈਰੇ ਦੇ ਖੰਡ (ਏ), (ਸ), () ਅਤੇ (ਕ) ਦੇ ਅਧੀਨ ਕੋਈ ਹੁਕਮ ਇਸ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 223683 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Dr. Pawantibba" />{{rh||491}}</noinclude>491 [(ਕਕ) ਕਿਸੇ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਾਰ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਨਾਂ ਬਦਲ ਸਕੇਗਾ,] (ਖ) _ ਕਿਸੇ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਾਰ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਪਰਿਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰ ਸਕੇਗਾ : ਪਰੰਤੂ ਰਾਜਪਾਲ ਇਸ ਉਪ-ਮੈਰੇ ਦੇ ਖੰਡ (ਏ), (ਸ), () ਅਤੇ (ਕ) ਦੇ ਅਧੀਨ ਕੋਈ ਹੁਕਮ ਇਸ ਅਨੁਸੂਚੀ ਦੇ ਪੈਰਾ 1 ਦੇ ਉਪ-ਪੈਰਾ (1) ਦੇ ਅਧੀਨ ਨਿਯੁਕਤ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਰਿਪੋਟ ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਪਿਛੋਂ ਦੇ ਸਿਵਾਏ ਨਹੀਂ ਦੇਵੇਗਾ । $ [ਪਰੰਤੂ ਇਹ ਹੋਰ ਕਿ ਇਸ ਉਪਬੰਧ ਦੇ ਅਧੀਨ ਰਾਜਪਾਲ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੇ ਕਿਸੇ ਹੁਕਮ ਵਿੱਚ ਅਜਿਰਾ ਅਨੁਸੰਗਕ ਅਤੇ ਪਰਿਟਾਮਕ ਉਖਬੰਧ (ਪੈਰਾ 2੦ ਅਤੇ ਉਕਤ ਸਾਰਈ ਦੇ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਮੱਦ ਦੀ ਕੋਈ ਸੋਧ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਕੇ) ਦਰਜ ਹੋ ਸਕਣਗੇ ਜਿਹੇ ਰਾਜਪਾਲ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦੇ ਉਖਬੱਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਬਟਾਉਟ ਲਈ ਜਰੂਰੀ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੋਏ 1] 72. ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪਰਿਸ਼ਦ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਕ ਪਰਿਸ਼ਦਾਂ ਦਾ ਗਠਨ.-[(1)] ਹਰੇਕ ਖੁਦ ਮੁਖਤਾਰ ਜਿਲ੍ਹੇ ੀ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ 3੦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲਕੇ ਬਈ ਇੱਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪਰਿਸ਼ਦ ਹੋਵੇਗੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ 4 % ਅਸਾਮ ਪੁਨਰਗਠਨ (ਮੇਘਾਲਯ) ਐਕਟ, 1969 (1969 ਦਾ 55) ਦੀ ਧਾਰਾ 74 ਅਤੇ ਚੌਥੀ ਅਨੁਸੂਚੀ ਦੁਆਰਾ (2.4.1970 ਤੋਂ) ਅੰਤਰਸਥਾਪਤ । “ਉੱਤਰ ਪੂਰਵੀ ਖੇਤਰ (ਪੁਨਰਗਠਨ) ਐਕਟ, ।97। (1971 ਦਾ 81) ਦੀ ਧਾਰਾ 7।(੫) ਅਤੇ ਅੱਠਵੀਂ ਅਨੁਸੂਚੀ ਦੁਆਰਾ (21.1.1972 ਤੋਂ) ਭਾਗ ਉ ਦੀ ਥਾਵੇਂ ਅੰਤਰਸਥਾਪਤ । ? ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ (ਛੇਵੀਂ ਅਨੁਸੂਚੀ) (ਸੋਧ) ਐਕਟ, 2003 (2003 ਦਾ 44) ਦੀ ਧਾਰਾ 2 ਦੁਆਰਾ ਆਸਾਮ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਹੋਏ ਦੇ ਲਈ ਪੈਰ੍ਹਾ 2 ਵਿੱਚ ਉਪ-ਪੈਰਾ (।) ਦੇ ਪਿੱਛੋਂ ਹੇਠ ਲਿਖਿਆ ਪਰੰਤੁਕ ਅੰਤਰ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਅਰਥਾਤ:- “ਪਰੰਤੂ ਇਹ ਕਿ ਬੋਡੋਲੈਡ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਕ ਪਰਿਸ਼ਦ ਛਿਆਲੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੈਬਰਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲ ਕੇ ਬਡੇਗੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਚਾਲੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਬਾਲਗ ਵੋਟ ਅਧਿਕਾਰ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਚੋਣ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਤੀਹ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਕਬੀਲਿਆਂ ਦੇ ਲਈ, ਪੰਜ ਗੈਰ ਕਬੀਲੇ ਫਿਰਕਿਆਂ ਦੇ ਲਈ, ਪੰਜ ਸਾਰੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੇ ਲਈ ਰਾਖਵੇਂ ਹੋਡਗੇ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਛੇ ਰਾਜਪਾਲ ਦੁਆਰਾ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤੇ ਜਾਏਗੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਧਿਕਾਰ ਜਿਸ ਦੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਮੱਤ ਦੇਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਵੀ ਹੈ, ਉਹੀ ਹੋਣਗੇ ਜੋ ਹੋਰ ਮੈਂਬਰ ਦੇ ਹਨ, ਬੋਡੋਲੈਂਡ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਕ ਖੇਡਰ ਜਿਨ੍ਹੋ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਫਿਰਕਿਆਂ ਵਿਚੋ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਨੀਂ ਹੈ, ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਦੋ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਹੋਏਗੀਆਂ 7 ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਛੇਵੀਂ ਅਨੁਸੂਚੀ (ਸੋਧ) ਐਕਟ, 1995 (1995 ਦਾ 42) ਦੀ ਧਾਰਾ 2 ਦੁਆਰਾ ਅਸਾਮ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਦੇ ਲਈ ੈਰ੍ਹਾ 2 ਵਿੱਚ ਉਪ ਪੈਰਾ (3) ਦੇ ਪਿੱਛੋਂ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਪਰੰਤੁਕ ਅੰਤਰ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਰਥਾਤ:- ਪਰੰਤੂ ਉੱਤਰੀ ਕਛਾਰ ਪਹਾੜੀ ਵਿੱਚ ਗਠਤ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪਰਿਸ਼ਦ, ਉੱਤਰੀ ਕਛਾਰ ਪਹਾੜੀ ਖੁਦ ਮੁਖਤਿਆਰ ਪਰਿਸ਼ਦ ਕਹਿਲਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਕਾਰਬੀ ਅਲਾਂਗ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਲਈ ਗਠਤ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪਰਿਸ਼ਦ, ਕਾਰਬੀ ਅਲਾਂਗ ਖ਼ੁਦ ਮੁਖ਼ਤਿਆਰ ਪਰਿਸ਼ਦ ਕਰਿਲਾਵੇਗੀ ।” ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਛੇਵੀਂ ਅਨੁਸੂਚੀ (ਸੋਧ) ਐਕਟ, 2003 (2003 ਦਾ 44) ਦੀ ਧਾਰਾ 2 ਦੁਆਰਾ ਅਸਾਮ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਹੋਏ ਦੇ ਲਈ ੈਰ੍ਹਾ 2 ਦੇ ਉਪ ਪੈਰ੍ਹਾ (3) ਵਿੱਚ ਪਰੰਤੁਕ ਦੇ ਪਿੱਛੋਂ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਪਰੰਤੁਕ ਅੰਤਰਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਅਰਥਾਤ:- 491<noinclude>{{rh||491}}</noinclude> qm6yi36d622xmy2ajtqt9qtl76c4etf 250 73282 223684 2026-06-29T21:15:03Z Dr. Pawantibba 1797 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "492 ਵਿਅਕਤੀ ਰਾਜਪਾਲ ਦੁਆਰਾ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤੇ ਜਾਏਗੇ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਬਾਲਗ ਵੋਟ-ਅਧਿਕਾਰ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਚੁਏ ਜਾਏਗੇ 1] (2) ਇਸ ਅਟੁਸੂਚੀ ਦੇ ਪੈਰਾ 1 ਦੇ ਉਪ-ਪੈਰਾ (2) ਦੇ ਅਧੀਨ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਾਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਜੋਂ ਗਠਤ ਰਰਿਕ ਖੇਤਰ ਲਈ ਇ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 223684 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Dr. Pawantibba" />{{rh||492}}</noinclude>492 ਵਿਅਕਤੀ ਰਾਜਪਾਲ ਦੁਆਰਾ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤੇ ਜਾਏਗੇ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਬਾਲਗ ਵੋਟ-ਅਧਿਕਾਰ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਚੁਏ ਜਾਏਗੇ 1] (2) ਇਸ ਅਟੁਸੂਚੀ ਦੇ ਪੈਰਾ 1 ਦੇ ਉਪ-ਪੈਰਾ (2) ਦੇ ਅਧੀਨ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਾਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਜੋਂ ਗਠਤ ਰਰਿਕ ਖੇਤਰ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਕ ਪਰਿਸ਼ਦ ਹੋਵੇਗੀ । (3) ਰਰੇਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪਰਿਸ਼ਦ ਅਤੇ ਰਰੇਕ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਕ ਪਰਿਸ਼ਦ ਕ੍ਰਮਵਾਰ “4(ਜਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਨਾਂ) ਦੀ ਜਿਲ੍ਹਾ ਪਰਿਸ਼ਦ” ਅਤੇ “ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਨਾਂ) ਦੀ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਕ ਪਰਿਸ਼ਦ” ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਨਿਗਮ-ਬੈਡੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਉਸ ਦਾ ਸਦੀਵੀ ਉੱਤਰ-ਅਕਿਕਾਰ ਚੇਵੇਗਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਇੱਕ, ਸਾਂਝੀ ਮੁਹਰ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਉਕਤ ਨਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਦਾ ਕਰੇਗੀ ਜਾਂ ਉਸ ਤੇ ਦਾਵਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ । (4) ਇਸ ਅਨੁਸੂਚੀ ਦੇ ਉਪਬੰਧਾਂ ਦੇ ਤਾਬੇ, ਕਿਸੇ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਾਰ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ, ਉੱਥੋਂ ਤੱਕ ਅਜਿਹੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪਰਿਸ਼ਦ ਵਿੱਚ ਨਿਹਿਤ ਹੋਵੇਗਾ ਜਿੱਥੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਅਜਿਹੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਅੰਦਰਲੀ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਕ ਪਰਿਸ਼ਦ ਵਿੱਚ ਇਸ ਅਨੁਸੂਚੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਨਿਹਿਤ ਨ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਾਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਅਜਿਹੇ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਕ ਪਰਿਸ਼ਦ ਵਿੱਚ ਨਿਹਿਤ ਹੋਵੇਗਾ । (5) _ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਕ ਪਰਿਸ਼ਦਾਂ ਕਿਸੇ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਾਰ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਕ ਪਰਿਸ਼ਦ ਦੀ ਸੱਤਾ ਦੇ ਅਧੀਨ ਖੇਤਰਾਂ ਬਾਰੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪਰਿਸ਼ਦ ਦੀਆਂ ਇਸ ਅਨੁਸੂਚੀ ਦੁਆਰਾ ਅਜਿਹੇ ਖੇਤਰਾਂ ਬਾਰੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ $ ਕੇਵਲ ਅਜਿਰੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਚੋਏਗੀਆਂ ਜੇ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਕ ਪਰਿਸ਼ਦ ਉਸ ਨੂੰ ਸੌੱਪੇ। (6) ਰਾਜਪਾਲ, ਸੰਬੰਧਤ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਾਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਜਾਂ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਅੰਦਰ ਮੌਜੂਦ ਕਬਾਇਲੀ ਪਰਿਸ਼ਦਾਂ ਜਾਂ ਚੋਰ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਕਬਾਇਲੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੇ ਮਸ਼ਵਰੇ ਨਾਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪਰਿਸ਼ਦਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਕ ਪਰਿਸ਼ਦਾਂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਗਠ: ਹੈ ਨਿਯਮ ਬਏਵੈਗਾ, ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਹੇਠ-ਲਿਖੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਲਈ ਉਪਬੰਧ ਹੋਏਗੇ -- (ਉ) ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪਰਿਸ਼ਦਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਕ ਪਰਿਸ਼ਦਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਥਾਵਾਂ ਦਾ ਟਿੱਕਏ; (ਅ) ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਰਿਸ਼ਦਾਂ ਲਈ ਦੋਏਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਲਈ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਕ ਚੋਏ-ਹਲਕਿਆਂ ਦੀ ਰੱਦਬੰਦੀ; ਪਰੰਤੂ ਇਹ ਹੋਰ ਕਿ ਬੋਡੋਲੈਂਡ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਿਕ ਖੇਤਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਲਈ ਗਠਿਤ ਜਿਲ੍ਹਾ ਪਰਿਸ਼ਦ ਬੇਡੋਲੈਂਡ ਪ੍ਰਾਦੇਸ਼ਿਕ ਕਹਲਾਵੇਗੀ । $ ਆਸਾਮ ਪੁਨਰਗਠਨ (ਮੇਖਾਲਯ) ਐਕਟ, 1969 (1969 ਦਾ 55) ਧਾਰਾ 74 ਅਤੇ ਚੌਥੀ ਅਨੁਸੂਚੀ ਦੁਆਰਾ (2.4.1970 ਤੋਂ) ਉਪ-ਮੈਰਾ (1) ਦੀ ਥਾਵੇਂ ਪ੍ਰਤਿਸਥਾਪਤ । 492<noinclude>{{rh||492}}</noinclude> p36xgndqisdpr4pul5889gqjswgliri 250 73283 223685 2026-06-29T21:15:22Z Dr. Pawantibba 1797 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "493 (ਏ) ਅਜਿਰੀਆਂ ਚੋਏਾਂ ਵਿੱਚ ਵੋਟ ਦੇਏ ਲਈ ਕਾਬਲੀਅਤਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਚੋਏਕਾਰ ਸੂਚੀਆਂ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ; (ਸ) ਅਜਿਰੀਆਂ ਚੋਏਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜਿਰੀਆਂ ਪਰਿਸ਼ਦਾਂ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਚੁਏ ਜਾ ੈ ਕਾਬਲੀਅਤਾਂ ; (ਚ) “ੈਪ੍ਰਦੇਸ਼ਕ ਪਰਿਸਦਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 223685 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Dr. Pawantibba" />{{rh||493}}</noinclude>493 (ਏ) ਅਜਿਰੀਆਂ ਚੋਏਾਂ ਵਿੱਚ ਵੋਟ ਦੇਏ ਲਈ ਕਾਬਲੀਅਤਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਚੋਏਕਾਰ ਸੂਚੀਆਂ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ; (ਸ) ਅਜਿਰੀਆਂ ਚੋਏਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜਿਰੀਆਂ ਪਰਿਸ਼ਦਾਂ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਚੁਏ ਜਾ ੈ ਕਾਬਲੀਅਤਾਂ ; (ਚ) “ੈਪ੍ਰਦੇਸ਼ਕ ਪਰਿਸਦਾਂ] ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਦੀ ਅਉਧ ; (ਕ) ਅਜਿਹੀਆਂ ਪਰਿਸ਼ਦਾਂ ਲਈ ਚੋਟਾਂ ਜਾਂ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ ਸੰਬੰਧੀ ਜਾਂ ਦੇ ਮੁਤੱਲਕ ਕੋਈ ਹੋਰ ਮਾਮਲਾ ; (ਖ) ਜਿਲ੍ਹਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਕ ਪਰਿਸ਼ਦਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਾਬਤਾ ਅਤੇ ਕਾਰਜ-ਸੰਚਾਲ '([ਕਿਸੇ ਖਾਲੀ ਥਾਂ ਦੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਵੀ ਕਾਰਜ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦੇ] ; (ਗ) _ ਜਿਲ੍ਹਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਕ ਪਰਿਸ਼ਦਾਂ ਦੇ ਅਫਸਰਾਂ ਅਤੇ ਅਮਲੇ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ । '[6ਉ) ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪਰਿਸ਼ਦ ਦੇ ਚੁਏ ਮੈਂਬਰ ਪਰਿਸ਼ਦ ਦੀਆਂ ਆਮ ਦੇਏਾਂ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ ਪਰਿਸ਼ਦ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਇਕੱਤਰਤਾ ਦੇ ਲਈ ਨਿਯਤ ਤਰੀਕ ਤੋਂ ਪੰਜ ਸਾਲ ਦੀ ਅਉਧ ਲਈ ਅਹੁਦਾ ਧਾਰਨ ਕਰਨਗੇ, ਜੈਕਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪਰਿਸ਼ਦ ਪੈਰਾ 16 ਦੇ ਅਧੀਨ ਪਰਿਲਾਂ ਹੀ ਤੋੜ ਨ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਨਾਮਜ਼ਦ ਮੈਂਬਰ ਰਾਜਪਾਲ ਦੀ ਪਰੰਤੂ ਜਦ ਸੰਕਟ ਦੀ ਘੋਸ਼ਟਾ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਦੋਵੇ ਜਾਂ ਅਜਿਹੇ ਹਾਲਾਤ ਮੌਜੂਦ ਹੋਏ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਚੋਟਾਂ ਕਰਾਉਏਾ ਰਾਜਪਾਲ ਦੀ ਚਾਏ ਵਿੱਚ ਅਮਲਯੋਗ ਨ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਪੰਜ ਸਾਲ ਦੀ ਉਕਤ ਮੁੱਦਤ ਰਾਜਪਾਲ ਦੁਆਰਾ, ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੋਂ ਨ ਵੱਧ ਦੀ ਮੁੱਦਤ ਲਈ ਅਤੇ ਅਜਿਹੀ ਸੂਰਤ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਸੰਕਟ ਦੀ ਘੋਸ਼ਟਾ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਘੋਸ਼ਛਾ ਦੇ ਅਮਲ ਦਾ ਅੰਤ ਚੇ ਜਾਏ ਪਿੱਛੋਂ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਮੁੱਦਤ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨ ਹੋਏ ਵਾਲੀ ਮੁੱਦਤ ਲਈ, ਵਧਾਈ ਜਾ ਸਕੇਗੀ ਪਰੰਤੂ ਇਹ ਹੋਰ ਕਿ ਇਤਫਾਕੀਆ ਖ਼ਾਲੀ ਥਾਂ ਨੂੰ ਭਰਨ ਲਈ ਚੁਇਆ ਮੈਂਬਰ ਉਸ ਮੈਂਬਰ ਦੇ ਅੁਦੇ ਦੀ ਬਾਕੀ ਅਉਧ ਪਰਯੰਤ ਅਹੁਦਾ ਧਾਰਨ ਕਰੇਗਾ ਜਿਸ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਉਹ ਆਇਆ ।] (7) ਪਏ ਪਰਿਲੇ ਗਠਨ ਪਿੱਛੋਂ ਜਿਲ੍ਹਾ, ਜਾਂ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਕ ਪਰਿਸ਼ਦ ਇਸ ਪੈਰੇ ਦੇ ਉਪ-ਪਾਰਾ (6) ? ਆਸਾਮ ਪੁਨਰਗਠਨ (ਮੇਘਾਲਯ) ਐਕਟ, 1969 (1969 ਦਾ 55) ਧਾਰਾ 74 ਅਤੇ ਚੌਥੀ ਅਨੁਸੂਚੀ ਦੁਆਰਾ “ਅਜਿਹੀਆਂ” ਦੀ ਥਾਵੇਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। %' ਉਪਰੋਕਤ ਦੀ ਧਾਰਾ 74 ਅਤੇ ਚੌਥੀ ਅਨੁਸੂਚੀ ਦੁਆਰਾ (2.4.1970 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ) ਅੰਤਰਸਥਾਪਤ । 493<noinclude>{{rh||493}}</noinclude> b5naoqk99qb9teo3dyt6n25cteby4k3 250 73284 223686 2026-06-29T21:15:38Z Dr. Pawantibba 1797 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "494 ਵਿੱਚ ਉਲਿਖਤ ਮਾਮਲਿਆਂ ਬਾਬਤ [ਰਾਜਪਾਲ ਦੀ ਪਰਵਾਨਗੀ ਨਾਲ] ਨਿਯਮ ਬਏਾ ਸਕੇਗੀ, ਅਤੇ ''[ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਰਵਾਨਗੀ ਨਾਲ]-- (ਉ) ਅਧੀਨ ਸਥਾਨਕ ਪਰਿਸ਼ਦਾਂ ਜਾਂ ਬੋਰਡਾਂ ਦੀ ਬਏਤਰ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜ਼ਾਬਤੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 223686 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Dr. Pawantibba" />{{rh||494}}</noinclude>494 ਵਿੱਚ ਉਲਿਖਤ ਮਾਮਲਿਆਂ ਬਾਬਤ [ਰਾਜਪਾਲ ਦੀ ਪਰਵਾਨਗੀ ਨਾਲ] ਨਿਯਮ ਬਏਾ ਸਕੇਗੀ, ਅਤੇ ''[ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਰਵਾਨਗੀ ਨਾਲ]-- (ਉ) ਅਧੀਨ ਸਥਾਨਕ ਪਰਿਸ਼ਦਾਂ ਜਾਂ ਬੋਰਡਾਂ ਦੀ ਬਏਤਰ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜ਼ਾਬਤੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਰਜ ਦੇ ਸੰਚਾਲਏ ਦਾ; ਅਤੇ (ਅ) ਜਿਲ੍ਹੇ ਜਾਂ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਜਿਹੀ ਕਿ ਸੂਰਤ ਹੋਵੇ, ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਕਾਰਜ ਦੇ ਨੇਪਰੇ ਚਾੜ੍ਹਨ ਸਬੰਧੀ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਸਭ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦਾ, ਵਿਨਿਯਮਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨਿਯਮ ਵੀ ਬਣਾ ਸਕੇਗੀ ਪਰੰਤੂ ਜਦ ਤੱਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਜਾਂ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਕ ਪਰਿਸ਼ਦ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਉਪ-ਖੈਰਾ ਦੇ ਅਧੀਨ ਨਿਯਮ ਨਹੀਂ ਬਏਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਰੇਕ ਅਜਿਹੀ ਪਰਿਸ਼ਦ ਲਈ ਚੋਣਾਂ, ਉਸ ਦੇ ਅਫਸਰਾਂ ਅਤੇ ਅਮਲੇ, ਅਤੇ ਜ਼ਾਬਤੇ ਅਤੇ ਕਾਰਜ ਦੇ ਸੰਚਾਲਏ ਬਾਰੇ ਰਾਜਪਾਲ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਪੈਰੇ ਦੇ ਉਪ-ਪੈਰਾ (6) ਦੇ ਅਧੀਨ ਬਟਾਏ ਗਏ ਨਿਯਮ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਹੋਏਗੇ। 12* * * * * #3. ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪਰਿਸ਼ਦਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਕ ਪਰਿਸ਼ਦਾਂ ਦੀਆਂ ਕਾਨੂੰਨ ਬਡਾਉਡ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ - (1) ਕਿਸੇ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਾਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਕ ਪਰਿਸ਼ਦ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅੰਦਰ ਸਤ ਖੇਤਰਾਂ ਬਾਰੇ ਅਤੇ ਕਿਸੇ " ਆਸਾਮ ਪੁਨਰਗਠਨ (ਮੇਪਾਲਯ) ਐੈਕਟ, 1969 (1969 ਦਾ 55) ਦੀ ਧਾਰਾ 74 ਅਤੇ ਚੌਥੀ ਅਨੁਸੂਚੀ ਦੁਆਰਾ (2 4.1970 ਤੋਂ) ਅੰਤਰਸਥਾਪਤ । #2 ਆਸਾਮ ਪੁਨਰਗਠਨ (ਮੋਘਾਲਯ) ਐਕਟ, 1969 (1969 ਦਾ 55), ਧਾਰਾ 74 ਘਤੇ ਚੌਥੀ ਅਨੁਸੂਚੀ ਦੁਆਰਾ (2.4.1970 ਤੋਂ) ਦੂਸਰੇ ਪਰੰਤੁਕ ਦਾ ਲੋਪ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ । [ਸਵਿਧਾਨ ਦੀ ਛੇਵੀਂ ਅਨੁਸੂਚੀ (ਸੋਧ) ਐਕਟ, 2003 (2003 ਦਾ ੪4) ਦੀ ਧਾਰਾ 2 ਦੁਆਰਾ ਪੈਰ੍ਹਾ 2 ਅਸਾਮ ਰਾਜ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਰਨ ਵਿੱਚ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਪ-ਮੈਰਾ (3) ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕੇ, ਅਰਥਾਤ:- (੩) ਪੈਰ੍ਹਾ 3 ਉ ਦੇ ਉਪ-ਪੈਰਾ (2) ਜਾਂ ਪੈਰ੍ਹਾ 3ਅ ਦੇ ਉਪ ਪੈਰ੍ਹਾ (2) ਵਿੱਚ ਜਿਵੇਂ ਹੋਰਵੇਂ ਉਪਬੰਧਤ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਸਿਵਾਏ ਇਸ ਪੈਰਾ ਜਾਂ ਪੈਰ੍ਹਾ 36 ਦੇ ਉਪ-ਪੈਰ੍ਹਾ (1) ਦੇ ਅਧੀਨ ਬਛਾਏ ਗਏ ਸਾਰੇ ਕਾਨੂੰਨ ਰਾਜਪਾਲ ਦੇ ਅੱਗੇ ਤੁਰੰਤ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ ਅਤੇ ਜਦ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਨੁਮਤੀ ਨਹੀਂ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਦ ਤੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋਛਗੇ ।” ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਛੇਵੀਂ ਅਨੁਸੂਚੀ (ਸੋਧ) ਐੈਕਟ, 1995 (1995 ਦਾ 42) ਦੀ ਧਾਰਾ 2 ਦੁਆਰਾ ਅਸਾਮ ਤਾਜ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਹੋਏ ਦੇ ਲਈ ਪੈਰਾ 3 ਦੇ ਪਿੱਛੋਂ ਹੇਠ-ਲਿਖਿਆ ਅੰਤਰ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਰਥਾਤ :- “3 ਉ. ਉੱਤਰੀ ਕਛਾਰ ਪਹਾੜੀ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰ ਪਰਿਸ਼ਦ ਅਤੇ ਕਾਰਬੀ ਅਲਾਂਗ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰ ਪਰਿਸ਼ਦ ਦੀ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਅਤਿਰਿਕਤ' ਸ਼ਕਤੀਆਂ :- 494<noinclude>{{rh||494}}</noinclude> s0aphqbhvjv6jrwblpcobrvel0rnp4j 250 73285 223687 2026-06-29T23:39:49Z Kaur.gurmel 192 /* ਸੋਧਣਾ */ 223687 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>ਸੇਹੈ ਕਾਮਦੇਵ ਜੀ ਬਹੁਤ ਅਨੰਦ ਕਰਕੈ ਜਿਨ ਕੀ ਸੇਵਾ ਕੀਜੈ ॥ ਬਹੁਰਿ ਕੈਸੇ ਹੈ ਕਾਮਦੇਵ ਜੀ ਹਿਤ ਕੇ ਬਢਾਵਣਹਾਰੇ ਹੈ॥ ਬਹੁਰਿ ਕੈਸੇ ਹੈ ਕਾਮਦੇਵ ਜੀ ਜਿਨ ਕੀ ਧੁਜਾ ਬਿਖੇ ਮਕਰ ਹੈ॥ ਬਹੁਰਿ ਕੈਸੇ ਹੈ ਕਾਮਦੇਵ ਜੀ ਬਹੁਤਾ ਕਾਮੀ ਜਿਨ ਕੀ ਸੇਵਾ ਕਰਤੇ ਹੈਂ॥ ਸਰਬ ਸੁਖੋ ਕਾ ਸੁਖੁ ਕਾ ਸੁਖੁ ਹੈ॥ ਬਹੁਰਿ ਕੈਸੇ ਹੈ ਕਾਮਦੇਵ ਜੀ ਸਰਬ ਸੀਗਾਰ ਜਿਨ ਕੋ ਸੋਭਤੇ ਹੈ॥ ਬਹੁਰਿ ਕੈਸੇ ਹੈ ਕਾਮਦੇਵ ਜੀ ਜਿਸ ਕੇ ਆਨੰਦ ਕਰ ਤ੍ਰਿਪਤਿ ਕੋਊਨ ਹੀ ਹੋਤਾ॥ ਬਹੁਰਿ ਕੈਸੇ ਹੈ ਕਾਮਦੇ<noinclude></noinclude> 6a130u2tzgeyhsql9dk43kvm46sllxv 223688 223687 2026-06-29T23:40:40Z Kaur.gurmel 192 223688 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude><poem>ਸੇਹੈ ਕਾਮਦੇਵ ਜੀ ਬਹੁਤ ਅਨੰਦ ਕਰਕੈ ਜਿਨ ਕੀ ਸੇਵਾ ਕੀਜੈ ॥ ਬਹੁਰਿ ਕੈਸੇ ਹੈ ਕਾਮਦੇਵ ਜੀ ਹਿਤ ਕੇ ਬਢਾਵਣਹਾਰੇ ਹੈ॥ ਬਹੁਰਿ ਕੈਸੇ ਹੈ ਕਾਮਦੇਵ ਜੀ ਜਿਨ ਕੀ ਧੁਜਾ ਬਿਖੇ ਮਕਰ ਹੈ॥ ਬਹੁਰਿ ਕੈਸੇ ਹੈ ਕਾਮਦੇਵ ਜੀ ਬਹੁਤਾ ਕਾਮੀ ਜਿਨ ਕੀ ਸੇਵਾ ਕਰਤੇ ਹੈਂ॥ ਸਰਬ ਸੁਖੋ ਕਾ ਸੁਖੁ ਕਾ ਸੁਖੁ ਹੈ॥ ਬਹੁਰਿ ਕੈਸੇ ਹੈ ਕਾਮਦੇਵ ਜੀ ਸਰਬ ਸੀਗਾਰ ਜਿਨ ਕੋ ਸੋਭਤੇ ਹੈ॥ ਬਹੁਰਿ ਕੈਸੇ ਹੈ ਕਾਮਦੇਵ ਜੀ ਜਿਸ ਕੇ ਆਨੰਦ ਕਰ ਤ੍ਰਿਪਤਿ ਕੋਊਨ ਹੀ ਹੋਤਾ॥ ਬਹੁਰਿ ਕੈਸੇ ਹੈ ਕਾਮਦੇ</poem><noinclude></noinclude> m5biwwrqd6dov9n9wkvxksxozuiqv6h 250 73286 223689 2026-06-30T00:35:25Z ~2026-37377-10 2701 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "495 (1) ਪੈਰ੍ਹਾ 3 ਦੇ ਉਪਬੰਧਾਂ ਤੇ ਪ੍ਰਤਿਕੂਲ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਏ ਬਿਨਾਂ, ਉੱਤਰੀ ਕਛਾਰ ਪਹਾੜੀ ਖੁਦਮੁਖ਼ਤਿਆਰ ਪਰਿਸ਼ਦ ਅਤੇ ਕਾਰਬੀ ਅਲਾਂਗ ਖੁਦਮੁਖ਼ਤਿਆਰ ਪਰਿਸ਼ਦ ਨੂੰ, ਸੰਬੰਧਤ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਨਿਮਨਲਿਖਿਤ ਦੀ ਬਾਬ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 223689 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="2401:4900:813A:A7CE:7F3F:226B:2D33:37AB" />{{rh||495}}</noinclude>495 (1) ਪੈਰ੍ਹਾ 3 ਦੇ ਉਪਬੰਧਾਂ ਤੇ ਪ੍ਰਤਿਕੂਲ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਏ ਬਿਨਾਂ, ਉੱਤਰੀ ਕਛਾਰ ਪਹਾੜੀ ਖੁਦਮੁਖ਼ਤਿਆਰ ਪਰਿਸ਼ਦ ਅਤੇ ਕਾਰਬੀ ਅਲਾਂਗ ਖੁਦਮੁਖ਼ਤਿਆਰ ਪਰਿਸ਼ਦ ਨੂੰ, ਸੰਬੰਧਤ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਨਿਮਨਲਿਖਿਤ ਦੀ ਬਾਬਤ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਅਰਥਾਤ :- (ੳ) ਸੱਤਵੀਂ ਅਨੁਸੂਚੀ ਦੀ ਸੂਚੀ 1 ਦੀ ਇੰਦਰਾਜ 7 ਅਤੇ ਇੰਦਰਜ 52 ਦੇ ਉਪਬੰਧਾਂ ਦੇ ਤਾਬੇ, ਉਦਯੋਗ ; (ਅ) ਸੰਚਾਰ, ਅਰਥਾਤ ਸੜਕਾਂ, ਪੁਲ, ਫੇਰੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੰਚਾਰ ਸਾਧਨ, ਜੋ ਸੱਤਵੀਂ ਅਨੁਸੂਚੀ ਦੀ ਸੂਚੀ 1 ਵਿੱਚ ਉਲਿਖਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ, ਰਾਜਮਾਰਗ, ਅੰਤਰਦੇਸੀ ਜਲ ਮਾਰਗ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਸੱਤਵੀਂ ਅਨੁਸੂਚੀ ਦੀ ਸੂਚੀ ਅਤੇ ਸੂਚੀ 3 ਦੇ ਉਪਬੰਧਾਂ ਦੇ ਤਾਬੇ, ਅੰਤਰਦੇਸੀ ਜਲ ਮਾਰਗਾਂ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਯਾਤਾਯਾਤ, ਜੰਤਰ ਨੋਦਤ ਯਾਨਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਯਾਨ, (ੲ) ਪਸ਼ੂਧਨ ਦਾ ਪਰਿਰੱਖਣ, ਹਿਫ਼ਾਜ਼ਤ ਅਤੇ ਸੁਧਾਰ ਅਤੇ ਜੀਵ ਜੰਤੂਆਂ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਨਿਵਾਰਣ, ਪਸ਼ੂ ਚਕਿਤਸਾ ਸਿਖਲਾਈ ਅਤੇ ਵਿਹਾਰ ਕਾਂਜੀ ਹਾਊਸ ਹੈ ; (ਸ) ਮੁੱਢਲੀ ਅਤੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ; of aw (ਹ) ਖੇਤੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਖੋਜ, ਨਾਸ਼ਕਜੀਵਾਂ ਤੋਂ ਹਿਫ਼ਾਜ਼ਤ ਅਤੇ ਪੌਦਿਆਂ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਨਿਵਾਰਣ (ਕ) ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ : (ਖ) ਸੱਤਵੀਂ ਅਨੁਸੂਚੀ ਦੀ ਸੂਚੀ 1 ਦੇ ਇੰਦਰਜ 56 ਤੇ ਉਪਬੰਧਾਂ ਦੇ ਤਾਬੇ, ਜਲ ਅਰਥਾਤ ਜਲ ਪੂਰਤੀ, ਸਿੰਜਾਈ ਅਤੇ ਨਹਿਰਾਂ, ਜਲ ਨਿਕਾਸੀ ਅਤੇ 'ਬੰਨ੍ਹ, ਜਲ ਭੰਡਾਰਣ ਅਤੇ ਜਲ ਸ਼ਕਤੀ ਪਣ ਬਿਜਲੀ ; (JT) ਜਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਬੀਮਾ ; ਨਿਯੋਜਨ ਅਤੇ ਬੇਕਾਰੀ ; (ਘ) ਗ੍ਰਾਮਾਂ, ਧਾਨ ਦੇ ਖੇਤਾਂ, ਬਜਾਰਾਂ, ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਆਦਿ ਦੀ ਹਿਫ਼ਾਜ਼ਤ ਦੇ ਲਈ ਹੜ੍ਹ ਕੰਟਰੋਲ ਸਕੀਮਾਂ (ਜੋ ਤਕਨੀਕੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦੀਆਂ ਨਾ ਹੋਣ) (ਙ) ਨਾਟਸ਼ਾਲਾ ਅਤੇ ਨਾਟ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ; ਸੱਤਵੀਂ ਅਨੁਸੂਚੀ ਦੀ ਸੂਚੀ 1 ਦੇ ਇੰਦਰਾਜ 60 ਦੇ ਉਪਬੰਧਾਂ ਦੇ ਤਾਬੇ ਸਿਨੇਮਾ, ਖੇਲ-ਕੁੱਦ, ਮਨੋਰੰਜਨ ਅਤੇ ਦਿਲਪਰਚਾਵਾ ; (ਚ) ਪਬਲਿਕ ਹੈਲਥ ਅਤੇ ਸੱਵਛਤਾ, ਹਸਪਤਾਲ ਅਤੇ ਡਿਸਪੈਂਸਰੀਆਂ ; (ਛ) ਲਘੂ ਸਿੰਜਾਈ ; (ਜ) ਖਾਧ ਪਦਾਰਥ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਚਾਰੇ, ਕੱਚੀ ਕਪਾਹ ਅਤੇ ਕੱਚੇ ਜੂਟ ਦਾ ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਵਣਜ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ, ਸਪਲਾਈ ਪੂਰਤੀ ਅਤੇ ਵੰਡ ; 495<noinclude>{{rh||495}}</noinclude> eaf8vd9f8b31qf8jh2r3wh7vwdp8oyh 0 73287 223695 2026-06-30T03:56:54Z Tamanpreet Kaur 606 "{{header | title = [[../]] | author = ਰਾਜਪਾਲ ਸਿੰਘ | translator = | section = ਕੁਝ ਸ਼ਬਦ | previous = [[../]] | next = [[../ਧੌਲਾ ਸਾਹਿਬ|ਧੌਲਾ ਸਾਹਿਬ]] | notes = }} <pages index="ਗ਼ੁਲਬੀਨ - ਦ ਕਲਾਈਡੋਸਕੋਪ.pdf" from=7 to=8/>" ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 223695 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../]] | author = ਰਾਜਪਾਲ ਸਿੰਘ | translator = | section = ਕੁਝ ਸ਼ਬਦ | previous = [[../]] | next = [[../ਧੌਲਾ ਸਾਹਿਬ|ਧੌਲਾ ਸਾਹਿਬ]] | notes = }} <pages index="ਗ਼ੁਲਬੀਨ - ਦ ਕਲਾਈਡੋਸਕੋਪ.pdf" from=7 to=8/> lsr8zb81q2a0lm9k7ckv4v0pzr7m3z7 223696 223695 2026-06-30T03:57:45Z Tamanpreet Kaur 606 223696 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../]] | author = ਰਾਜਪਾਲ ਸਿੰਘ | translator = | section = ਕੁਝ ਸ਼ਬਦ | previous = [[../]] | next = [[../ਧੌਲਾ ਸਾਹਿਬ|ਧੌਲਾ ਸਾਹਿਬ]] | notes = }} <pages index="ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ.pdf" from=7 to=8/> 25x6eh6qpt0zl9utxggccyt1khjxb5e 223699 223696 2026-06-30T04:05:25Z Tamanpreet Kaur 606 223699 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../]] | author = ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਸੇਖਾ | translator = | section = ਕੁਝ ਸ਼ਬਦ | previous = [[../]] | next = [[../ਧੌਲਾ ਸਾਹਿਬ|ਧੌਲਾ ਸਾਹਿਬ]] | notes = }} <pages index="ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ.pdf" from=7 to=8/> q84n3vghwe6z6gvjtirybq7dk75ufue 0 73288 223697 2026-06-30T04:00:00Z Tamanpreet Kaur 606 "{{header | title = [[../]] | author = ਰਾਜਪਾਲ ਸਿੰਘ | translator = | section = ਧੌਲਾ ਸਾਹਿਬ | previous = [[../ਕੁਝ ਸ਼ਬਦ|ਕੁਝ ਸ਼ਬਦ]] | next = [[../ਨਵਾਂ ਜਨਮ|ਨਵਾਂ ਜਨਮ]] | notes = }} <pages index="ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ.pdf" from=9 to=12/>" ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 223697 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../]] | author = ਰਾਜਪਾਲ ਸਿੰਘ | translator = | section = ਧੌਲਾ ਸਾਹਿਬ | previous = [[../ਕੁਝ ਸ਼ਬਦ|ਕੁਝ ਸ਼ਬਦ]] | next = [[../ਨਵਾਂ ਜਨਮ|ਨਵਾਂ ਜਨਮ]] | notes = }} <pages index="ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ.pdf" from=9 to=12/> mervikdsl0h5ah5uri90cvkwivzf8nl 223700 223697 2026-06-30T04:05:40Z Tamanpreet Kaur 606 223700 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../]] | author = ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਸੇਖਾ | translator = | section = ਧੌਲਾ ਸਾਹਿਬ | previous = [[../ਕੁਝ ਸ਼ਬਦ|ਕੁਝ ਸ਼ਬਦ]] | next = [[../ਨਵਾਂ ਜਨਮ|ਨਵਾਂ ਜਨਮ]] | notes = }} <pages index="ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ.pdf" from=9 to=12/> khy3gqmjpvbdxc5kwx90jf69hnrw9jg 0 73289 223698 2026-06-30T04:04:28Z Tamanpreet Kaur 606 "{{header | title = [[../]] | author = ਰਾਜਪਾਲ ਸਿੰਘ | translator = | section = ਨਵਾਂ ਜਨਮ | previous = [[../ਧੌਲਾ ਸਾਹਿਬ|ਧੌਲਾ ਸਾਹਿਬ]] | next = [[../ਬਦਲਦੇ ਰੌਂ|ਬਦਲਦੇ ਰੌਂ]] | notes = }} <pages index="ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ.pdf" from=13 to=15/>" ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 223698 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../]] | author = ਰਾਜਪਾਲ ਸਿੰਘ | translator = | section = ਨਵਾਂ ਜਨਮ | previous = [[../ਧੌਲਾ ਸਾਹਿਬ|ਧੌਲਾ ਸਾਹਿਬ]] | next = [[../ਬਦਲਦੇ ਰੌਂ|ਬਦਲਦੇ ਰੌਂ]] | notes = }} <pages index="ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ.pdf" from=13 to=15/> k9th5q5szi53qgwrlnylx61jwf0o1za 223701 223698 2026-06-30T04:05:55Z Tamanpreet Kaur 606 223701 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../]] | author = ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਸੇਖਾ | translator = | section = ਨਵਾਂ ਜਨਮ | previous = [[../ਧੌਲਾ ਸਾਹਿਬ|ਧੌਲਾ ਸਾਹਿਬ]] | next = [[../ਬਦਲਦੇ ਰੌਂ|ਬਦਲਦੇ ਰੌਂ]] | notes = }} <pages index="ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ.pdf" from=13 to=15/> lm1drs8j2jgbtuml252dviwbo1g6jtr