ਵਿਕੀਸਰੋਤ pawikisource https://pa.wikisource.org/wiki/%E0%A8%AE%E0%A9%81%E0%A9%B1%E0%A8%96_%E0%A8%B8%E0%A8%AB%E0%A8%BC%E0%A8%BE MediaWiki 1.47.0-wmf.9 first-letter ਮੀਡੀਆ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਤਸਵੀਰ ਤਸਵੀਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਫਰਮਾ ਫਰਮਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮਦਦ ਮਦਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਲੇਖਕ ਲੇਖਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪੋਰਟਲ ਪੋਰਟਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਲਿਖਤ ਲਿਖਤ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਆਡੀਓਬੁਕ ਆਡੀਓਬੁਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਅਨੁਵਾਦ ਅਨੁਵਾਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪੰਨਾ ਪੰਨਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਇੰਡੈਕਸ ਇੰਡੈਕਸ ਗੱਲ-ਬਾਤ TimedText TimedText talk ਮੌਡਿਊਲ ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ Event Event talk 250 19443 224120 50401 2026-07-01T17:56:45Z Parmjit kaur rao 477 224120 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{center|{{x-larger|( ੮੩ )}}}}</noinclude>________________ ( 3 ) ਮਹੀਨਿਆਂ ਦਾ ਹੋਵੇਗਾ ( ਥੋੜਾ ਚਿਰ ਚੁਪ ਕਰਕੇ ) **ਓ!ਇਹ ਕੀ ਮਾਮਲਾ ਹੈ ਕੁਝ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਏਹ ਕਹਕੇ ਅਤੇ ਹਾਉਕਾ ਭਰਕੇ ਕੁਝ ਸੋਚਦਾ ਹੋਇਆ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਰੋਕ ਹੋਲੀ ਹੋਲੀ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ॥ ਪਾਠਕ ਗਣ ! ਤੁਸੀ ਸਮਝ ਤਾਂ ਗਏ ਹੋਵੋਗੇ ਕਿ ਇਹ ਨ ਪਵਨ ਹੀਰੇ ਜੇਡਾ ਲੰਕਾ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ਇਸਦੀ ਏਹਦਸ਼ਾ ਵੇਖ ਕੇ ਮੰਤੀ ਡਾਢਾ ਹੈਰ ਨ ਹੋਕੇ ਬੋਲਿਆ ॥ ਮੰਤੀ-ਮਹਾਰਾਜ ਅਜੇਹਾ ਨੇੜਾ ਔਖਾ ਮਾਮਲਾ ਖ਼ਿਆਲ ਵਿੱਚ ਅ ਇਆ ਜਿਸਨੇ ਚਲਦਿਆਂ ਦੀ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱ ਹੈ। ਜੋ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਦੇ ਕੇ ਸੋਚਨਾ fuਆ ! ਕੀ ਤੁਖ ਤੇ ਹੈ ॥ : ਪਵਨ-ਕੀ ਦੱਸਾਂ ਬਤੇਰਾ ਸੋਚਨਾ ਹਾਂ ਪਰ ਕੋਰਮ ਦੀ ਰੇਖ ਵਾਂਗੁ ਕੁਝ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਕਿ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਏਹ ਕੀ ਗੱਲ ਹੈ ॥ ਮੰਤੀ-ਜੇ ਉਸ ਗੱਲ ਦੇ ਦੱਸਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਹਰਜ ਨ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਦਾਸ ਨੂੰ ਭੀ ਇਸ ਗਲ ਤੋਂ ਵਿਦੱਤ ਕਰੋ ॥ ਪਵਨ-ਓਹੋ ? ਕੀ ਦੱਸਾਂ ਓਹ ਨਜ਼ਾਰਾ ਜੋੜਾ ਕੱਲ ਰਾਤ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਡਿੱਠਾ ਹੈ ਦਸfcਆਂ ਮੇਰਾ ਕਲੇਜ ਮੁੰਹ ਨੂੰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਮੰਤੀ ! ਕੱਲ ਸੂਪਨ ਵਿਚ ਕੀ ਦੇਖਨਾ ਹਾਂ ਕਿ ਅਜਨਾਂ ਦੇ ਡਾਡੀ ਬੇਚੈਨ ਹੋਕੇ ਹੱਥ ਪੈਰ ਸੱਟਕੇ ਭੋਏ' ਤੇ ਈ ਹੋਈ, ਠੀ ਅਤੇ ਰੋਰੋ ਕੇ ਏਹ ਕਹ ਰਹੀ ਹੈ ਤੇ ਪਾਨਬ ਤੇਰੀ ਦਾਸੀ ਹੁਨ ਕੋਈ ਘੜੀ ਦੀ ਹੀ ਪਹਨੀ ਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਰਕੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇਓ ਜਿਸਤੋਂ ਇਹ ਹਿਰਸ ਨ ਰਹੇ ਕਿ ਅੰਤ ਸਮੇਂ ਭੀ ਤੁਹਾਡਾ ਦਰਸ਼ਨ ਨ ਹੋਇਆ ਓਹੇ ! ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਤੋਂ ਏਹ ਸਨ ਡਿੱਠਾ ਹੈ ਓਸੇ ਵੇਲੇ ਤੋਂ ਜਲ ਬਿਨਾ ਮਛਲੀ ਵਾਂਗਰ ਮੈਂ ਚੜਫ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਅਉਦਾ ਕਿ ਕੀ ਗੱਲ ਹੈ ॥ | ਮੰਤ੍ਰੀ-(ਪਵਨ ਵਲਦੇਖਕੇ) ! ਆਪਦਾਚਿੰਝ ਵਾਂਨ ਹੀਨਾ ਕੈਬੂ' Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library<noinclude></noinclude> fn73b8sxwje5cfkzyxcgznguzey6ey7 224121 224120 2026-07-01T17:59:56Z Parmjit kaur rao 477 224121 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{center|{{x-larger|( ੮੩ )}}}}</noinclude>________________ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦਾ ਹੋਵੇਗਾ ( ਥੋੜਾ ਚਿਰ ਚੁਪ ਕਰਕੇ )"ਓਹੋ!ਇਹ ਕੀ ਮਾਮਲਾ ਹੈ ਕੁਝ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ" ਏਹ ਕਹਕੇ ਅਤੇ ਹਾਉਕਾ ਭਰਕੇ ਕੁਝ ਸੋਚਦਾ ਹੋਇਆ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਰੋਕ ਹੋਲੀ ਹੋਲੀ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ॥ {{gap}}ਪਾਠਕ ਗਣ ! ਤੁਸੀ ਸਮਝ ਤਾਂ ਗਏ ਹੋਵੋਗੇ ਕਿ ਇਹ ਨ ਪਵਨ ਹੀਰੇ ਜੇਡਾ ਲੰਕਾ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ਇਸਦੀ ਏਹਦਸ਼ਾ ਵੇਖ ਕੇ ਮੰਤੀ ਡਾਢਾ ਹੈਰ ਨ ਹੋਕੇ ਬੋਲਿਆ ॥ ਮੰਤੀ-ਮਹਾਰਾਜ ਅਜੇਹਾ ਨੇੜਾ ਔਖਾ ਮਾਮਲਾ ਖ਼ਿਆਲ ਵਿੱਚ ਅ ਇਆ ਜਿਸਨੇ ਚਲਦਿਆਂ ਦੀ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱ ਹੈ। ਜੋ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਦੇ ਕੇ ਸੋਚਨਾ fuਆ ! ਕੀ ਤੁਖ ਤੇ ਹੈ ॥ : ਪਵਨ-ਕੀ ਦੱਸਾਂ ਬਤੇਰਾ ਸੋਚਨਾ ਹਾਂ ਪਰ ਕੋਰਮ ਦੀ ਰੇਖ ਵਾਂਗੁ ਕੁਝ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਕਿ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਏਹ ਕੀ ਗੱਲ ਹੈ ॥ ਮੰਤੀ-ਜੇ ਉਸ ਗੱਲ ਦੇ ਦੱਸਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਹਰਜ ਨ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਦਾਸ ਨੂੰ ਭੀ ਇਸ ਗਲ ਤੋਂ ਵਿਦੱਤ ਕਰੋ ॥ ਪਵਨ-ਓਹੋ ? ਕੀ ਦੱਸਾਂ ਓਹ ਨਜ਼ਾਰਾ ਜੋੜਾ ਕੱਲ ਰਾਤ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਡਿੱਠਾ ਹੈ ਦਸfcਆਂ ਮੇਰਾ ਕਲੇਜ ਮੁੰਹ ਨੂੰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਮੰਤੀ ! ਕੱਲ ਸੂਪਨ ਵਿਚ ਕੀ ਦੇਖਨਾ ਹਾਂ ਕਿ ਅਜਨਾਂ ਦੇ ਡਾਡੀ ਬੇਚੈਨ ਹੋਕੇ ਹੱਥ ਪੈਰ ਸੱਟਕੇ ਭੋਏ' ਤੇ ਈ ਹੋਈ, ਠੀ ਅਤੇ ਰੋਰੋ ਕੇ ਏਹ ਕਹ ਰਹੀ ਹੈ ਤੇ ਪਾਨਬ ਤੇਰੀ ਦਾਸੀ ਹੁਨ ਕੋਈ ਘੜੀ ਦੀ ਹੀ ਪਹਨੀ ਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਰਕੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇਓ ਜਿਸਤੋਂ ਇਹ ਹਿਰਸ ਨ ਰਹੇ ਕਿ ਅੰਤ ਸਮੇਂ ਭੀ ਤੁਹਾਡਾ ਦਰਸ਼ਨ ਨ ਹੋਇਆ ਓਹੇ ! ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਤੋਂ ਏਹ ਸਨ ਡਿੱਠਾ ਹੈ ਓਸੇ ਵੇਲੇ ਤੋਂ ਜਲ ਬਿਨਾ ਮਛਲੀ ਵਾਂਗਰ ਮੈਂ ਚੜਫ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਅਉਦਾ ਕਿ ਕੀ ਗੱਲ ਹੈ ॥ | ਮੰਤ੍ਰੀ-(ਪਵਨ ਵਲਦੇਖਕੇ) ! ਆਪਦਾਚਿੰਝ ਵਾਂਨ ਹੀਨਾ ਕੈਬੂ' Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library<noinclude></noinclude> oh7juht5qdjnddzhazgz23j4z1hfpat 224122 224121 2026-07-01T18:21:14Z Parmjit kaur rao 477 224122 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{center|{{x-larger|( ੮੩ )}}}}</noinclude>________________ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦਾ ਹੋਵੇਗਾ ( ਥੋੜਾ ਚਿਰ ਚੁਪ ਕਰਕੇ )"ਓਹੋ!ਇਹ ਕੀ ਮਾਮਲਾ ਹੈ ਕੁਝ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ" ਏਹ ਕਹਕੇ ਅਤੇ ਹਾਉਕਾ ਭਰਕੇ ਕੁਝ ਸੋਚਦਾ ਹੋਇਆ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਰੋਕ ਹੋਲੀ ਹੋਲੀ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ॥ {{gap}}ਪਾਠਕ ਗਣ ! ਤੁਸੀ ਸਮਝ ਤਾਂ ਗਏ ਹੋਵੋਗੇ ਕਿ ਇਹ ਜਵਾਨ ਪਵਨ ਹੀ ਹੈ ਜੇੜ੍ਹਾ ਲੰਕਾ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ਇਸਦੀ ਏਹਦਸ਼ਾ ਵੇਖ ਕੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ਡਾਢਾ ਹੈਰ ਨ ਹੋਕੇ ਬੋਲਿਆ ॥ ਮੰਤੀ-ਮਹਾਰਾਜ ਅਜੇਹਾ ਨੇੜਾ ਔਖਾ ਮਾਮਲਾ ਖ਼ਿਆਲ ਵਿੱਚ ਅ ਇਆ ਜਿਸਨੇ ਚਲਦਿਆਂ ਦੀ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱ ਹੈ। ਜੋ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਦੇ ਕੇ ਸੋਚਨਾ fuਆ ! ਕੀ ਤੁਖ ਤੇ ਹੈ ॥ : ਪਵਨ-ਕੀ ਦੱਸਾਂ ਬਤੇਰਾ ਸੋਚਨਾ ਹਾਂ ਪਰ ਕੋਰਮ ਦੀ ਰੇਖ ਵਾਂਗੁ ਕੁਝ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਕਿ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਏਹ ਕੀ ਗੱਲ ਹੈ ॥ ਮੰਤੀ-ਜੇ ਉਸ ਗੱਲ ਦੇ ਦੱਸਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਹਰਜ ਨ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਦਾਸ ਨੂੰ ਭੀ ਇਸ ਗਲ ਤੋਂ ਵਿਦੱਤ ਕਰੋ ॥ ਪਵਨ-ਓਹੋ ? ਕੀ ਦੱਸਾਂ ਓਹ ਨਜ਼ਾਰਾ ਜੋੜਾ ਕੱਲ ਰਾਤ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਡਿੱਠਾ ਹੈ ਦਸfcਆਂ ਮੇਰਾ ਕਲੇਜ ਮੁੰਹ ਨੂੰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਮੰਤੀ ! ਕੱਲ ਸੂਪਨ ਵਿਚ ਕੀ ਦੇਖਨਾ ਹਾਂ ਕਿ ਅਜਨਾਂ ਦੇ ਡਾਡੀ ਬੇਚੈਨ ਹੋਕੇ ਹੱਥ ਪੈਰ ਸੱਟਕੇ ਭੋਏ' ਤੇ ਈ ਹੋਈ, ਠੀ ਅਤੇ ਰੋਰੋ ਕੇ ਏਹ ਕਹ ਰਹੀ ਹੈ ਤੇ ਪਾਨਬ ਤੇਰੀ ਦਾਸੀ ਹੁਨ ਕੋਈ ਘੜੀ ਦੀ ਹੀ ਪਹਨੀ ਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਰਕੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇਓ ਜਿਸਤੋਂ ਇਹ ਹਿਰਸ ਨ ਰਹੇ ਕਿ ਅੰਤ ਸਮੇਂ ਭੀ ਤੁਹਾਡਾ ਦਰਸ਼ਨ ਨ ਹੋਇਆ ਓਹੇ ! ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਤੋਂ ਏਹ ਸਨ ਡਿੱਠਾ ਹੈ ਓਸੇ ਵੇਲੇ ਤੋਂ ਜਲ ਬਿਨਾ ਮਛਲੀ ਵਾਂਗਰ ਮੈਂ ਚੜਫ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਅਉਦਾ ਕਿ ਕੀ ਗੱਲ ਹੈ ॥ | ਮੰਤ੍ਰੀ-(ਪਵਨ ਵਲਦੇਖਕੇ) ! ਆਪਦਾਚਿੰਝ ਵਾਂਨ ਹੀਨਾ ਕੈਬੂ' Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library<noinclude></noinclude> qj2yyyoqmem9kwsh8o7w5evoe1my9ur 224123 224122 2026-07-01T18:24:13Z Parmjit kaur rao 477 224123 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{center|{{x-larger|( ੮੩ )}}}}</noinclude>________________ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦਾ ਹੋਵੇਗਾ ( ਥੋੜਾ ਚਿਰ ਚੁਪ ਕਰਕੇ )"ਓਹੋ!ਇਹ ਕੀ ਮਾਮਲਾ ਹੈ ਕੁਝ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ" ਏਹ ਕਹਕੇ ਅਤੇ ਹਾਉਕਾ ਭਰਕੇ ਕੁਝ ਸੋਚਦਾ ਹੋਇਆ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਰੋਕ ਹੋਲੀ ਹੋਲੀ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ॥ {{gap}}ਪਾਠਕ ਗਣ ! ਤੁਸੀ ਸਮਝ ਤਾਂ ਗਏ ਹੋਵੋਗੇ ਕਿ ਇਹ ਜਵਾਨ ਪਵਨ ਹੀ ਹੈ ਜੇੜ੍ਹਾ ਲੰਕਾ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ਇਸਦੀ ਏਹਦਸ਼ਾ ਵੇਖ ਕੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ਡਾਢਾ ਹੈਰਾਨ ਹੋਕੇ ਬੋਲਿਆ ॥ {{gap}}ਮੰਤ੍ਰੀ-ਮਹਾਰਾਜ ਅਜੇਹਾ ਕੇੜਾ ਔਖਾ ਮਾਮਲਾ ਖ਼ਿਆਲ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਜਿਸਨੇ ਚਲਦਿਆਂ ਏਡੀ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਜੋ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਦੇ ਕੇ ਸੋਚਨਾ fuਆ ! ਕੀ ਤੁਖ ਤੇ ਹੈ ॥ : ਪਵਨ-ਕੀ ਦੱਸਾਂ ਬਤੇਰਾ ਸੋਚਨਾ ਹਾਂ ਪਰ ਕੋਰਮ ਦੀ ਰੇਖ ਵਾਂਗੁ ਕੁਝ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਕਿ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਏਹ ਕੀ ਗੱਲ ਹੈ ॥ ਮੰਤੀ-ਜੇ ਉਸ ਗੱਲ ਦੇ ਦੱਸਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਹਰਜ ਨ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਦਾਸ ਨੂੰ ਭੀ ਇਸ ਗਲ ਤੋਂ ਵਿਦੱਤ ਕਰੋ ॥ ਪਵਨ-ਓਹੋ ? ਕੀ ਦੱਸਾਂ ਓਹ ਨਜ਼ਾਰਾ ਜੋੜਾ ਕੱਲ ਰਾਤ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਡਿੱਠਾ ਹੈ ਦਸfcਆਂ ਮੇਰਾ ਕਲੇਜ ਮੁੰਹ ਨੂੰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਮੰਤੀ ! ਕੱਲ ਸੂਪਨ ਵਿਚ ਕੀ ਦੇਖਨਾ ਹਾਂ ਕਿ ਅਜਨਾਂ ਦੇ ਡਾਡੀ ਬੇਚੈਨ ਹੋਕੇ ਹੱਥ ਪੈਰ ਸੱਟਕੇ ਭੋਏ' ਤੇ ਈ ਹੋਈ, ਠੀ ਅਤੇ ਰੋਰੋ ਕੇ ਏਹ ਕਹ ਰਹੀ ਹੈ ਤੇ ਪਾਨਬ ਤੇਰੀ ਦਾਸੀ ਹੁਨ ਕੋਈ ਘੜੀ ਦੀ ਹੀ ਪਹਨੀ ਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਰਕੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇਓ ਜਿਸਤੋਂ ਇਹ ਹਿਰਸ ਨ ਰਹੇ ਕਿ ਅੰਤ ਸਮੇਂ ਭੀ ਤੁਹਾਡਾ ਦਰਸ਼ਨ ਨ ਹੋਇਆ ਓਹੇ ! ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਤੋਂ ਏਹ ਸਨ ਡਿੱਠਾ ਹੈ ਓਸੇ ਵੇਲੇ ਤੋਂ ਜਲ ਬਿਨਾ ਮਛਲੀ ਵਾਂਗਰ ਮੈਂ ਚੜਫ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਅਉਦਾ ਕਿ ਕੀ ਗੱਲ ਹੈ ॥ | ਮੰਤ੍ਰੀ-(ਪਵਨ ਵਲਦੇਖਕੇ) ! ਆਪਦਾਚਿੰਝ ਵਾਂਨ ਹੀਨਾ ਕੈਬੂ' Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library<noinclude></noinclude> 7mzbak74i2sgckvwi6fo6ewlgxta4qa 224124 224123 2026-07-01T18:27:04Z Parmjit kaur rao 477 224124 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{center|{{x-larger|( ੮੩ )}}}}</noinclude>________________ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦਾ ਹੋਵੇਗਾ ( ਥੋੜਾ ਚਿਰ ਚੁਪ ਕਰਕੇ )"ਓਹੋ!ਇਹ ਕੀ ਮਾਮਲਾ ਹੈ ਕੁਝ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ" ਏਹ ਕਹਕੇ ਅਤੇ ਹਾਉਕਾ ਭਰਕੇ ਕੁਝ ਸੋਚਦਾ ਹੋਇਆ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਰੋਕ ਹੋਲੀ ਹੋਲੀ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ॥ {{gap}}ਪਾਠਕ ਗਣ ! ਤੁਸੀ ਸਮਝ ਤਾਂ ਗਏ ਹੋਵੋਗੇ ਕਿ ਇਹ ਜਵਾਨ ਪਵਨ ਹੀ ਹੈ ਜੇੜ੍ਹਾ ਲੰਕਾ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ਇਸਦੀ ਏਹਦਸ਼ਾ ਵੇਖ ਕੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ਡਾਢਾ ਹੈਰਾਨ ਹੋਕੇ ਬੋਲਿਆ ॥ {{gap}}ਮੰਤ੍ਰੀ-ਮਹਾਰਾਜ ਅਜੇਹਾ ਕੇੜਾ ਔਖਾ ਮਾਮਲਾ ਖ਼ਿਆਲ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਜਿਸਨੇ ਚਲਦਿਆਂ ਏਡੀ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਜੋ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ ਸੋਚਨਾ ਪਿਆ ! ਕੀ ਸੁਖ ਤੇ ਹੈ ॥ {{gap}}ਪਵਨ-ਕੀ ਦੱਸਾਂ ਬਤੇਰਾ ਸੋਚਨਾ ਹਾਂ ਪਰ ਕਰਮ ਦੀ ਰੇਖ ਵਾਂਗੂ ਕੁਝ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਕਿ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਏਹ ਕੀ ਗੱਲ ਹੈ ॥ ਮੰਤੀ-ਜੇ ਉਸ ਗੱਲ ਦੇ ਦੱਸਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਹਰਜ ਨ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਦਾਸ ਨੂੰ ਭੀ ਇਸ ਗਲ ਤੋਂ ਵਿਦੱਤ ਕਰੋ ॥ ਪਵਨ-ਓਹੋ ? ਕੀ ਦੱਸਾਂ ਓਹ ਨਜ਼ਾਰਾ ਜੋੜਾ ਕੱਲ ਰਾਤ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਡਿੱਠਾ ਹੈ ਦਸfcਆਂ ਮੇਰਾ ਕਲੇਜ ਮੁੰਹ ਨੂੰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਮੰਤੀ ! ਕੱਲ ਸੂਪਨ ਵਿਚ ਕੀ ਦੇਖਨਾ ਹਾਂ ਕਿ ਅਜਨਾਂ ਦੇ ਡਾਡੀ ਬੇਚੈਨ ਹੋਕੇ ਹੱਥ ਪੈਰ ਸੱਟਕੇ ਭੋਏ' ਤੇ ਈ ਹੋਈ, ਠੀ ਅਤੇ ਰੋਰੋ ਕੇ ਏਹ ਕਹ ਰਹੀ ਹੈ ਤੇ ਪਾਨਬ ਤੇਰੀ ਦਾਸੀ ਹੁਨ ਕੋਈ ਘੜੀ ਦੀ ਹੀ ਪਹਨੀ ਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਰਕੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇਓ ਜਿਸਤੋਂ ਇਹ ਹਿਰਸ ਨ ਰਹੇ ਕਿ ਅੰਤ ਸਮੇਂ ਭੀ ਤੁਹਾਡਾ ਦਰਸ਼ਨ ਨ ਹੋਇਆ ਓਹੇ ! ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਤੋਂ ਏਹ ਸਨ ਡਿੱਠਾ ਹੈ ਓਸੇ ਵੇਲੇ ਤੋਂ ਜਲ ਬਿਨਾ ਮਛਲੀ ਵਾਂਗਰ ਮੈਂ ਚੜਫ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਅਉਦਾ ਕਿ ਕੀ ਗੱਲ ਹੈ ॥ | ਮੰਤ੍ਰੀ-(ਪਵਨ ਵਲਦੇਖਕੇ) ! ਆਪਦਾਚਿੰਝ ਵਾਂਨ ਹੀਨਾ ਕੈਬੂ' Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library<noinclude></noinclude> ercglrps7ledtcnsonuo4er6xvcyjsv 224125 224124 2026-07-01T18:30:10Z Parmjit kaur rao 477 224125 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{center|{{x-larger|( ੮੩ )}}}}</noinclude>________________ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦਾ ਹੋਵੇਗਾ ( ਥੋੜਾ ਚਿਰ ਚੁਪ ਕਰਕੇ )"ਓਹੋ!ਇਹ ਕੀ ਮਾਮਲਾ ਹੈ ਕੁਝ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ" ਏਹ ਕਹਕੇ ਅਤੇ ਹਾਉਕਾ ਭਰਕੇ ਕੁਝ ਸੋਚਦਾ ਹੋਇਆ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਰੋਕ ਹੋਲੀ ਹੋਲੀ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ॥ {{gap}}ਪਾਠਕ ਗਣ ! ਤੁਸੀ ਸਮਝ ਤਾਂ ਗਏ ਹੋਵੋਗੇ ਕਿ ਇਹ ਜਵਾਨ ਪਵਨ ਹੀ ਹੈ ਜੇੜ੍ਹਾ ਲੰਕਾ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ਇਸਦੀ ਏਹਦਸ਼ਾ ਵੇਖ ਕੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ਡਾਢਾ ਹੈਰਾਨ ਹੋਕੇ ਬੋਲਿਆ ॥ {{gap}}ਮੰਤ੍ਰੀ-ਮਹਾਰਾਜ ਅਜੇਹਾ ਕੇੜਾ ਔਖਾ ਮਾਮਲਾ ਖ਼ਿਆਲ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਜਿਸਨੇ ਚਲਦਿਆਂ ਏਡੀ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਜੋ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ ਸੋਚਨਾ ਪਿਆ ! ਕੀ ਸੁਖ ਤੇ ਹੈ ॥ {{gap}}ਪਵਨ-ਕੀ ਦੱਸਾਂ ਬਤੇਰਾ ਸੋਚਨਾ ਹਾਂ ਪਰ ਕਰਮ ਦੀ ਰੇਖ ਵਾਂਗੂ ਕੁਝ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਕਿ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਏਹ ਕੀ ਗੱਲ ਹੈ ॥ {{gap}}ਮੰਤੀ-ਜੇ ਉਸ ਗੱਲ ਦੇ ਦੱਸਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਹਰਜ ਨ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਦਾਸ ਨੂੰ ਭੀ ਇਸ ਗਲ ਤੋਂ ਵਿਦੱਤ ਕਰੋ ॥ {{gap}}ਪਵਨ-ਓਹੋ ! ਕੀ ਦੱਸਾਂ ਓਹ ਨਜ਼ਾਰਾ ਜੇੜ੍ਹਾ ਕੱਲ ਰਾਤ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਡਿੱਠਾ ਹੈ ਦਸਦਿਆਂ ਮੇਰਾ ਕਲੇਜਾ ਮੁੰਹ ਨੂੰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਮੰਤ੍ਰੀ ! ਕੱਲ ਸੂਪਨ ਵਿਚ ਕੀ ਦੇਖਨਾ ਹਾਂ ਕਿ ਅਜਨਾਂ ਦੇ ਡਾਡੀ ਬੇਚੈਨ ਹੋਕੇ ਹੱਥ ਪੈਰ ਸੱਟਕੇ ਭੋਏ' ਤੇ ਈ ਹੋਈ, ਠੀ ਅਤੇ ਰੋਰੋ ਕੇ ਏਹ ਕਹ ਰਹੀ ਹੈ ਤੇ ਪਾਨਬ ਤੇਰੀ ਦਾਸੀ ਹੁਨ ਕੋਈ ਘੜੀ ਦੀ ਹੀ ਪਹਨੀ ਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਰਕੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇਓ ਜਿਸਤੋਂ ਇਹ ਹਿਰਸ ਨ ਰਹੇ ਕਿ ਅੰਤ ਸਮੇਂ ਭੀ ਤੁਹਾਡਾ ਦਰਸ਼ਨ ਨ ਹੋਇਆ ਓਹੇ ! ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਤੋਂ ਏਹ ਸਨ ਡਿੱਠਾ ਹੈ ਓਸੇ ਵੇਲੇ ਤੋਂ ਜਲ ਬਿਨਾ ਮਛਲੀ ਵਾਂਗਰ ਮੈਂ ਚੜਫ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਅਉਦਾ ਕਿ ਕੀ ਗੱਲ ਹੈ ॥ | ਮੰਤ੍ਰੀ-(ਪਵਨ ਵਲਦੇਖਕੇ) ! ਆਪਦਾਚਿੰਝ ਵਾਂਨ ਹੀਨਾ ਕੈਬੂ' Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library<noinclude></noinclude> 1bx3z20y8n819lhfkhld1hr1879l8sm 224126 224125 2026-07-01T18:32:07Z Parmjit kaur rao 477 224126 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{center|{{x-larger|( ੮੩ )}}}}</noinclude>________________ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦਾ ਹੋਵੇਗਾ ( ਥੋੜਾ ਚਿਰ ਚੁਪ ਕਰਕੇ )"ਓਹੋ!ਇਹ ਕੀ ਮਾਮਲਾ ਹੈ ਕੁਝ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ" ਏਹ ਕਹਕੇ ਅਤੇ ਹਾਉਕਾ ਭਰਕੇ ਕੁਝ ਸੋਚਦਾ ਹੋਇਆ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਰੋਕ ਹੋਲੀ ਹੋਲੀ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ॥ {{gap}}ਪਾਠਕ ਗਣ ! ਤੁਸੀ ਸਮਝ ਤਾਂ ਗਏ ਹੋਵੋਗੇ ਕਿ ਇਹ ਜਵਾਨ ਪਵਨ ਹੀ ਹੈ ਜੇੜ੍ਹਾ ਲੰਕਾ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ਇਸਦੀ ਏਹਦਸ਼ਾ ਵੇਖ ਕੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ਡਾਢਾ ਹੈਰਾਨ ਹੋਕੇ ਬੋਲਿਆ ॥ {{gap}}ਮੰਤ੍ਰੀ-ਮਹਾਰਾਜ ਅਜੇਹਾ ਕੇੜਾ ਔਖਾ ਮਾਮਲਾ ਖ਼ਿਆਲ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਜਿਸਨੇ ਚਲਦਿਆਂ ਏਡੀ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਜੋ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ ਸੋਚਨਾ ਪਿਆ ! ਕੀ ਸੁਖ ਤੇ ਹੈ ॥ {{gap}}ਪਵਨ-ਕੀ ਦੱਸਾਂ ਬਤੇਰਾ ਸੋਚਨਾ ਹਾਂ ਪਰ ਕਰਮ ਦੀ ਰੇਖ ਵਾਂਗੂ ਕੁਝ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਕਿ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਏਹ ਕੀ ਗੱਲ ਹੈ ॥ {{gap}}ਮੰਤੀ-ਜੇ ਉਸ ਗੱਲ ਦੇ ਦੱਸਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਹਰਜ ਨ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਦਾਸ ਨੂੰ ਭੀ ਇਸ ਗਲ ਤੋਂ ਵਿਦੱਤ ਕਰੋ ॥ {{gap}}ਪਵਨ-ਓਹੋ ! ਕੀ ਦੱਸਾਂ ਓਹ ਨਜ਼ਾਰਾ ਜੇੜ੍ਹਾ ਕੱਲ ਰਾਤ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਡਿੱਠਾ ਹੈ ਦਸਦਿਆਂ ਮੇਰਾ ਕਲੇਜਾ ਮੁੰਹ ਨੂੰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਮੰਤ੍ਰੀ ! ਕੱਲ ਸੂਪਨ ਵਿਚ ਕੀ ਦੇਖਨਾ ਹਾਂ ਕਿ ਅਜਨਾਂ ਦੇਵੀ ਡਾਡੀ ਬੇਚੈਨ ਹੋਕੇ ਹੱਥ ਪੈਰ ਸੱਟਕੇ ਭੋਏ' ਤੇ ਪਈ ਹੋਈ, ਡਿੱਠੀ ਅਤੇ ਰੋਰੋ ਕੇ ਏਹ ਕਹ ਰਹੀ ਹੈ "ਪਾਨਬ ਤੇਰੀ ਦਾਸੀ ਹੁਨ ਕੋਈ ਘੜੀ ਦੀ ਹੀ ਪਹਨੀ ਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਰਕੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇਓ ਜਿਸਤੋਂ ਇਹ ਹਿਰਸ ਨ ਰਹੇ ਕਿ ਅੰਤ ਸਮੇਂ ਭੀ ਤੁਹਾਡਾ ਦਰਸ਼ਨ ਨ ਹੋਇਆ ਓਹੇ ! ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਤੋਂ ਏਹ ਸਨ ਡਿੱਠਾ ਹੈ ਓਸੇ ਵੇਲੇ ਤੋਂ ਜਲ ਬਿਨਾ ਮਛਲੀ ਵਾਂਗਰ ਮੈਂ ਚੜਫ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਅਉਦਾ ਕਿ ਕੀ ਗੱਲ ਹੈ ॥ | ਮੰਤ੍ਰੀ-(ਪਵਨ ਵਲਦੇਖਕੇ) ! ਆਪਦਾਚਿੰਝ ਵਾਂਨ ਹੀਨਾ ਕੈਬੂ' Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library<noinclude></noinclude> pvjpxtxfdki4fdszsf52i6is5vy11mb 224127 224126 2026-07-01T18:34:21Z Parmjit kaur rao 477 224127 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{center|{{x-larger|( ੮੩ )}}}}</noinclude>________________ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦਾ ਹੋਵੇਗਾ ( ਥੋੜਾ ਚਿਰ ਚੁਪ ਕਰਕੇ )"ਓਹੋ!ਇਹ ਕੀ ਮਾਮਲਾ ਹੈ ਕੁਝ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ" ਏਹ ਕਹਕੇ ਅਤੇ ਹਾਉਕਾ ਭਰਕੇ ਕੁਝ ਸੋਚਦਾ ਹੋਇਆ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਰੋਕ ਹੋਲੀ ਹੋਲੀ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ॥ {{gap}}ਪਾਠਕ ਗਣ ! ਤੁਸੀ ਸਮਝ ਤਾਂ ਗਏ ਹੋਵੋਗੇ ਕਿ ਇਹ ਜਵਾਨ ਪਵਨ ਹੀ ਹੈ ਜੇੜ੍ਹਾ ਲੰਕਾ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ਇਸਦੀ ਏਹਦਸ਼ਾ ਵੇਖ ਕੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ਡਾਢਾ ਹੈਰਾਨ ਹੋਕੇ ਬੋਲਿਆ ॥ {{gap}}ਮੰਤ੍ਰੀ-ਮਹਾਰਾਜ ਅਜੇਹਾ ਕੇੜਾ ਔਖਾ ਮਾਮਲਾ ਖ਼ਿਆਲ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਜਿਸਨੇ ਚਲਦਿਆਂ ਏਡੀ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਜੋ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ ਸੋਚਨਾ ਪਿਆ ! ਕੀ ਸੁਖ ਤੇ ਹੈ ॥ {{gap}}ਪਵਨ-ਕੀ ਦੱਸਾਂ ਬਤੇਰਾ ਸੋਚਨਾ ਹਾਂ ਪਰ ਕਰਮ ਦੀ ਰੇਖ ਵਾਂਗੂ ਕੁਝ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਕਿ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਏਹ ਕੀ ਗੱਲ ਹੈ ॥ {{gap}}ਮੰਤੀ-ਜੇ ਉਸ ਗੱਲ ਦੇ ਦੱਸਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਹਰਜ ਨ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਦਾਸ ਨੂੰ ਭੀ ਇਸ ਗਲ ਤੋਂ ਵਿਦੱਤ ਕਰੋ ॥ {{gap}}ਪਵਨ-ਓਹੋ ! ਕੀ ਦੱਸਾਂ ਓਹ ਨਜ਼ਾਰਾ ਜੇੜ੍ਹਾ ਕੱਲ ਰਾਤ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਡਿੱਠਾ ਹੈ ਦਸਦਿਆਂ ਮੇਰਾ ਕਲੇਜਾ ਮੁੰਹ ਨੂੰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਮੰਤ੍ਰੀ ! ਕੱਲ ਸੂਪਨ ਵਿਚ ਕੀ ਦੇਖਨਾ ਹਾਂ ਕਿ ਅਜਨਾਂ ਦੇਵੀ ਡਾਡੀ ਬੇਚੈਨ ਹੋਕੇ ਹੱਥ ਪੈਰ ਸੱਟਕੇ ਭੋਏ' ਤੇ ਪਈ ਹੋਈ, ਡਿੱਠੀ ਅਤੇ ਰੋਰੋ ਕੇ ਏਹ ਕਹ ਰਹੀ ਹੈ "ਪ੍ਰਾਨਨਾਥ ਤੇਰੀ ਦਾਸੀ ਹੁਨ ਕੋਈ ਘੜੀ ਦੀ ਹੀ ਪਰੋਹਨੀ ਹੈ ਕਿ ਕਰਕੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇਓ ਜਿਸਤੋਂ ਇਹ ਹਿਰਸ ਨ ਰਹੇ ਕਿ ਅੰਤ ਸਮੇਂ ਭੀ ਤੁਹਾਡਾ ਦਰਸ਼ਨ ਨ ਹੋਇਆ ਓਹੇ ! ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਤੋਂ ਏਹ ਸਨ ਡਿੱਠਾ ਹੈ ਓਸੇ ਵੇਲੇ ਤੋਂ ਜਲ ਬਿਨਾ ਮਛਲੀ ਵਾਂਗਰ ਮੈਂ ਚੜਫ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਅਉਦਾ ਕਿ ਕੀ ਗੱਲ ਹੈ ॥ | ਮੰਤ੍ਰੀ-(ਪਵਨ ਵਲਦੇਖਕੇ) ! ਆਪਦਾਚਿੰਝ ਵਾਂਨ ਹੀਨਾ ਕੈਬੂ' Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library<noinclude></noinclude> okz6fdaeep8922eh6z1j6da41uxtn16 224128 224127 2026-07-01T18:36:54Z Parmjit kaur rao 477 224128 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{center|{{x-larger|( ੮੩ )}}}}</noinclude>________________ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦਾ ਹੋਵੇਗਾ ( ਥੋੜਾ ਚਿਰ ਚੁਪ ਕਰਕੇ )"ਓਹੋ!ਇਹ ਕੀ ਮਾਮਲਾ ਹੈ ਕੁਝ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ" ਏਹ ਕਹਕੇ ਅਤੇ ਹਾਉਕਾ ਭਰਕੇ ਕੁਝ ਸੋਚਦਾ ਹੋਇਆ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਰੋਕ ਹੋਲੀ ਹੋਲੀ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ॥ {{gap}}ਪਾਠਕ ਗਣ ! ਤੁਸੀ ਸਮਝ ਤਾਂ ਗਏ ਹੋਵੋਗੇ ਕਿ ਇਹ ਜਵਾਨ ਪਵਨ ਹੀ ਹੈ ਜੇੜ੍ਹਾ ਲੰਕਾ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ਇਸਦੀ ਏਹਦਸ਼ਾ ਵੇਖ ਕੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ਡਾਢਾ ਹੈਰਾਨ ਹੋਕੇ ਬੋਲਿਆ ॥ {{gap}}ਮੰਤ੍ਰੀ-ਮਹਾਰਾਜ ਅਜੇਹਾ ਕੇੜਾ ਔਖਾ ਮਾਮਲਾ ਖ਼ਿਆਲ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਜਿਸਨੇ ਚਲਦਿਆਂ ਏਡੀ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਜੋ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ ਸੋਚਨਾ ਪਿਆ ! ਕੀ ਸੁਖ ਤੇ ਹੈ ॥ {{gap}}ਪਵਨ-ਕੀ ਦੱਸਾਂ ਬਤੇਰਾ ਸੋਚਨਾ ਹਾਂ ਪਰ ਕਰਮ ਦੀ ਰੇਖ ਵਾਂਗੂ ਕੁਝ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਕਿ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਏਹ ਕੀ ਗੱਲ ਹੈ ॥ {{gap}}ਮੰਤੀ-ਜੇ ਉਸ ਗੱਲ ਦੇ ਦੱਸਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਹਰਜ ਨ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਦਾਸ ਨੂੰ ਭੀ ਇਸ ਗਲ ਤੋਂ ਵਿਦੱਤ ਕਰੋ ॥ {{gap}}ਪਵਨ-ਓਹੋ ! ਕੀ ਦੱਸਾਂ ਓਹ ਨਜ਼ਾਰਾ ਜੇੜ੍ਹਾ ਕੱਲ ਰਾਤ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਡਿੱਠਾ ਹੈ ਦਸਦਿਆਂ ਮੇਰਾ ਕਲੇਜਾ ਮੁੰਹ ਨੂੰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਮੰਤ੍ਰੀ ! ਕੱਲ ਸੂਪਨ ਵਿਚ ਕੀ ਦੇਖਨਾ ਹਾਂ ਕਿ ਅਜਨਾਂ ਦੇਵੀ ਡਾਡੀ ਬੇਚੈਨ ਹੋਕੇ ਹੱਥ ਪੈਰ ਸੱਟਕੇ ਭੋਏ' ਤੇ ਪਈ ਹੋਈ, ਡਿੱਠੀ ਅਤੇ ਰੋਰੋ ਕੇ ਏਹ ਕਹ ਰਹੀ ਹੈ "ਪ੍ਰਾਨਨਾਥ ਤੇਰੀ ਦਾਸੀ ਹੁਨ ਕੋਈ ਘੜੀ ਦੀ ਹੀ ਪਰੋਹਨੀ ਹੈ ਹੁਨ ਤਾਂ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਕੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇਓ ਜਿਸਤੋਂ ਇਹ ਹਿਰਸ ਨ ਰਹੇ ਕਿ ਅੰਤ ਸਮੇਂ ਭੀ ਤੁਹਾਡਾ ਦਰਸ਼ਨ ਨ ਹੋਇਆ" ਓਹੋ ! ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਤੋਂ ਏਹ ਸੁਪਨਾ ਡਿੱਠਾ ਹੈ ਓਸੇ ਵੇਲੇ ਤੋਂ ਜਲ ਬਿਨਾ ਮਛਲੀ ਵਾਂਗਰ ਮੈਂ ਚੜਫ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਅਉਦਾ ਕਿ ਕੀ ਗੱਲ ਹੈ ॥ | ਮੰਤ੍ਰੀ-(ਪਵਨ ਵਲਦੇਖਕੇ) ! ਆਪਦਾਚਿੰਝ ਵਾਂਨ ਹੀਨਾ ਕੈਬੂ' Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library<noinclude></noinclude> 0j0dbdaz94199vx3mizshztfl0j62sy 224129 224128 2026-07-01T18:38:46Z Parmjit kaur rao 477 /* ਸੋਧਣਾ */ 224129 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Parmjit kaur rao" />{{center|{{x-larger|( ੮੩ )}}}}</noinclude>________________ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦਾ ਹੋਵੇਗਾ ( ਥੋੜਾ ਚਿਰ ਚੁਪ ਕਰਕੇ )"ਓਹੋ!ਇਹ ਕੀ ਮਾਮਲਾ ਹੈ ਕੁਝ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ" ਏਹ ਕਹਕੇ ਅਤੇ ਹਾਉਕਾ ਭਰਕੇ ਕੁਝ ਸੋਚਦਾ ਹੋਇਆ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਰੋਕ ਹੋਲੀ ਹੋਲੀ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ॥ {{gap}}ਪਾਠਕ ਗਣ ! ਤੁਸੀ ਸਮਝ ਤਾਂ ਗਏ ਹੋਵੋਗੇ ਕਿ ਇਹ ਜਵਾਨ ਪਵਨ ਹੀ ਹੈ ਜੇੜ੍ਹਾ ਲੰਕਾ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ਇਸਦੀ ਏਹਦਸ਼ਾ ਵੇਖ ਕੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ਡਾਢਾ ਹੈਰਾਨ ਹੋਕੇ ਬੋਲਿਆ ॥ {{gap}}ਮੰਤ੍ਰੀ-ਮਹਾਰਾਜ ਅਜੇਹਾ ਕੇੜਾ ਔਖਾ ਮਾਮਲਾ ਖ਼ਿਆਲ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਜਿਸਨੇ ਚਲਦਿਆਂ ਏਡੀ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਜੋ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ ਸੋਚਨਾ ਪਿਆ ! ਕੀ ਸੁਖ ਤੇ ਹੈ ॥ {{gap}}ਪਵਨ-ਕੀ ਦੱਸਾਂ ਬਤੇਰਾ ਸੋਚਨਾ ਹਾਂ ਪਰ ਕਰਮ ਦੀ ਰੇਖ ਵਾਂਗੂ ਕੁਝ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਕਿ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਏਹ ਕੀ ਗੱਲ ਹੈ ॥ {{gap}}ਮੰਤੀ-ਜੇ ਉਸ ਗੱਲ ਦੇ ਦੱਸਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਹਰਜ ਨ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਦਾਸ ਨੂੰ ਭੀ ਇਸ ਗਲ ਤੋਂ ਵਿਦੱਤ ਕਰੋ ॥ {{gap}}ਪਵਨ-ਓਹੋ ! ਕੀ ਦੱਸਾਂ ਓਹ ਨਜ਼ਾਰਾ ਜੇੜ੍ਹਾ ਕੱਲ ਰਾਤ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਡਿੱਠਾ ਹੈ ਦਸਦਿਆਂ ਮੇਰਾ ਕਲੇਜਾ ਮੁੰਹ ਨੂੰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਮੰਤ੍ਰੀ ! ਕੱਲ ਸੂਪਨ ਵਿਚ ਕੀ ਦੇਖਨਾ ਹਾਂ ਕਿ ਅਜਨਾਂ ਦੇਵੀ ਡਾਡੀ ਬੇਚੈਨ ਹੋਕੇ ਹੱਥ ਪੈਰ ਸੱਟਕੇ ਭੋਏ' ਤੇ ਪਈ ਹੋਈ, ਡਿੱਠੀ ਅਤੇ ਰੋਰੋ ਕੇ ਏਹ ਕਹ ਰਹੀ ਹੈ "ਪ੍ਰਾਨਨਾਥ ਤੇਰੀ ਦਾਸੀ ਹੁਨ ਕੋਈ ਘੜੀ ਦੀ ਹੀ ਪਰੋਹਨੀ ਹੈ ਹੁਨ ਤਾਂ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਕੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇਓ ਜਿਸਤੋਂ ਇਹ ਹਿਰਸ ਨ ਰਹੇ ਕਿ ਅੰਤ ਸਮੇਂ ਭੀ ਤੁਹਾਡਾ ਦਰਸ਼ਨ ਨ ਹੋਇਆ" ਓਹੋ ! ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਤੋਂ ਏਹ ਸੁਪਨਾ ਡਿੱਠਾ ਹੈ ਓਸੇ ਵੇਲੇ ਤੋਂ ਜਲ ਬਿਨਾ ਮਛਲੀ ਵਾਂਗਰ ਮੈਂ ਤੜਫ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਅਉਦਾ ਕਿ ਕੀ ਗੱਲ ਹੈ ॥ {{gap}}ਮੰਤ੍ਰੀ-(ਪਵਨ ਵਲਦੇਖਕੇ) ! ਆਪਦਾਚਿੰਤਾ ਵਾਂਨ ਹੋਨਾ ਕੋਈ Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library<noinclude></noinclude> szdi632mzb584ixdi1qgcrzqv5216iy 250 21787 224107 52875 2026-07-01T12:03:06Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 224107 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੮੭੦}}</noinclude>{{center|ਰਾਗੁ ਗੋਂਡ ਬਾਣੀ ਭਗਤਾ ਕੀ॥ ਕਬੀਰ ਜੀ ਘਰੁ ੧ ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ॥}} ਸੰਤੁ ਮਿਲੈ ਕਿਛੁ ਸੁਨੀਐ ਕਹੀਐ॥ ਮਿਲੈ ਅਸੰਤੁ ਮਸਟਿ ਕਰਿ ਰਹੀਐ॥੧॥ ਬਾਬਾ ਬੋਲਨਾ ਕਿਆ ਕਹੀਐ॥ ਜੈਸੇ ਰਾਮ ਨਾਮ ਰਵਿ ਰਹੀਐ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਸੰਤਨ ਸਿਉ ਬੋਲੇ ਉਪਕਾਰੀ॥ ਮੂਰਖ ਸਿਉ ਬੋਲੇ ਝਖ ਮਾਰੀ॥੨॥ ਬੋਲਤ ਬੋਲਤ ਬਢਹਿ ਬਿਕਾਰਾ॥ ਬਿਨੁ ਬੋਲੇ ਕਿਆ ਕਰਹਿ ਬੀਚਾਰਾ॥੩॥ ਕਹੁ ਕਬੀਰ ਛੂਛਾ ਘਟੁ ਬੋਲੈ॥ ਭਰਿਆ ਹੋਇ ਸੁ ਕਬਹੁ ਨ ਡੋਲੈ॥੪॥੧॥ ਗੋਂਡ॥ ਨਰੂ ਮਰੈ ਨਰੁ ਕਾਮਿ ਨ ਆਵੈ॥ ਪਸੂ ਮਰੈ ਦਸ ਕਾਜ ਸਵਾਰੈ ॥੧॥ ਅਪਨੇ ਕਰਮ ਕੀ ਗਤਿ ਮੈ ਕਿਆ ਜਾਨਉ॥ ਮੈ ਕਿਆ ਜਾਨਉ ਬਾਬਾ ਰੇ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਹਾਡ ਜਲੇ ਜੈਸੇ ਲਕਰੀ ਕਾ ਤੂਲਾ॥ ਕੇਸ ਜਲੇ ਜੈਸੇ ਘਾਸ ਕਾ ਪੂਲਾ॥੨॥ ਕਹੁ ਕਬੀਰ ਤਬ ਹੀ ਨਰੁ ਜਾਗੈ॥ ਜਮ ਕਾ ਡੰਡੁ ਮੂੰਡ ਮਹਿ ਲਾਗੈ॥੩॥੨॥ ਗੋਂਡ॥ ਆਕਾਸਿ ਗਗਨੁ ਪਾਤਾਲਿ ਗਗਨੁ ਹੈ ਚਹੁ ਦਿਸਿ ਗਗਨੁ ਰਹਾਇਲੇ॥ ਆਨਦ ਮੂਲੁ ਸਦਾ ਪੁਰਖੋਤਮੁ ਘਟੁ ਬਿਨਸੈ ਗੁਗਨੁ ਨ ਜਾਇਲੇ॥੧॥ ਮੋਹਿ ਬੈਰਾਗੁ ਭਇਓ॥ ਇਹੁ ਜੀਉ ਆਇ ਕਹਾ ਗਇਓ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਪੰਚ ਤਤੁ ਮਿਲਿ ਕਾਇਆ ਕੀਨ੍ਹੀ ਤਤੁ ਕਹਾ ਤੇ ਕੀਨੁ ਰੇ॥ ਕਰਮ ਬਧ ਤੁਮ ਜੀਉ ਕਹਤ ਹੌ ਕਰਮਹਿ ਕਿਨਿ ਜੀਉ ਦੀਨੁ ਰੇ॥੨॥ ਹਰਿ ਮਹਿ ਤਨੁ ਹੈ ਤਨ ਮਹਿ ਹਰਿ ਹੈ ਸਰਬ ਨਿਰੰਤਰਿ ਸੋਇ ਰੇ॥ ਕਹਿ ਕਬੀਰ ਰਾਮ ਨਾਮੁ ਨ ਛੋਡਉ ਸਹਜੇ ਹੋਇ ਸੁ ਹੋਇ ਰੇ॥੩॥੩॥ {{center|ਰਾਗੁ ਗੋਂਡ ਬਾਣੀ ਕਬੀਰ ਜੀਉ ਕੀ ਘਰੁ ੨ ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ॥}} ਭੁਜਾ ਬਾਂਧਿ ਭਿਲਾ ਕਰਿ ਡਾਰਿਓ॥ ਹਸਤੀ ਕ੍ਰੋਪਿ ਮੂੰਡ ਮਹਿ ਮਾਰਿਓ॥ ਹਸਤਿ ਭਾਗਿ ਕੈ ਚੀਸਾ ਮਾਰੈ॥ ਇਆ ਮੂਰਤਿ ਕੈ ਹਉ ਬਲਿਹਾਰੈ॥੧॥ ਆਹਿ ਮੇਰੇ ਠਾਕੁਰ ਤੁਮਰਾ ਜੋਰੁ॥ ਕਾਜੀ ਬਕਿਬੋ ਹਸਤੀ ਤੋਰੁ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਰੇ ਮਹਾਵਤ ਤੁਝੁ ਡਾਰਉ ਕਾਟਿ॥ ਇਸਹਿ ਤੁਰਾਵਹੁ ਘਾਲਹੁ ਸਾਟਿ॥ ਹਸਤਿ ਨ ਤੋਰੈ ਧਰੈ ਧਿਆਨੁ॥ ਵਾ ਕੈ ਰਿਦੈ ਬਸੈ ਭਗਵਾਨੁ॥੨॥ ਕਿਆ ਅਪਰਾਧੁ ਸੰਤ ਹੈ ਕੀਨ੍ਹਾ॥ ਬਾਂਧਿ ਪੋਟ ਕੁੰਚਰ ਕਉ ਦੀਨ੍ਹਾ॥ ਕੁੰਚਰੁ ਪੋਟ ਲੈ ਲੈ ਨਮਸਕਾਰੈ॥ ਬੂਝੀ ਨਹੀ ਕਾਜੀ ਅੰਧਿਆਰੈ॥੩॥ ਤੀਨਿ ਬਾਰ ਪਤੀਆ ਭਰਿ ਲੀਨਾ॥<noinclude></noinclude> k7d27hos2wlnl4fydf94sk0j4gce8pq 250 21792 224109 52880 2026-07-01T12:22:53Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 224109 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੮੬੭}}</noinclude>ਮਨ ਕਠੋਰੁ ਅਜਹੂ ਨ ਪਤੀਨਾ॥ ਕਹਿ ਕਬੀਰ ਹਮਰਾ ਗੋਬਿੰਦੁ॥ ਚਉਥੇ ਪਦ ਮਹਿ ਜਨ ਕੀ ਜਿੰਦੁ॥੪॥੧॥੪॥ ਗੋਂਡ॥ ਨਾ ਇਹੁ ਮਾਨਸੁ ਨਾ ਇਹੁ ਦੇਉ॥ ਨਾ ਇਹੁ ਜਤੀ ਕਹਾਵੈ ਸੇਉ॥ ਨਾ ਇਹੁ ਜੋਗੀ ਨਾ ਅਵਧੂਤਾ॥ ਨਾ ਇਸੁ ਮਾਇ ਨ ਕਾਹੂ ਪੂਤਾ॥੧॥ ਇਆ ਮੰਦਰ ਮਹਿ ਕੌਨ ਬਸਾਈ॥ ਤਾ ਕਾ ਅੰਤੁ ਨ ਕੋਊ ਪਾਈ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਨਾ ਇਹੁ ਗਿਰਹੀ ਨਾ ਓਦਾਸੀ॥ਨਾ ਇਹੁ ਰਾਜ ਨ ਭੀਖ ਮੰਗਾਸੀ॥ ਨਾ ਇਸੁ ਪਿੰਡੁ ਨ ਰਕਤੂ ਰਾਤੀ॥ ਨਾ ਇਹੁ ਬ੍ਰਹਮਨੁ ਨਾ ਇਹੁ ਖਾਤੀ॥੨॥ ਨਾ ਇਹੁ ਤਪਾ ਕਹਾਵੈ ਸੇਖੁ॥ ਨਾ ਇਹੁ ਜੀਵੈ ਨ ਮਰਤਾ ਦੇਖੁ॥ ਇਸੁ ਮਰਤੇ ਕਉ ਜੇ ਕੋਊ ਰੋਵੈ॥ ਜੋ ਰੋਵੈ ਸੋਈ ਪਤਿ ਖੋਵੈ॥੩॥ ਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ਮੈ ਡਗਰੋ ਪਾਇਆ॥ ਜੀਵਨ ਮਰਨੁ ਦੋਊ ਮਿਟਵਾਇਆ॥ ਕਹੁ ਕਬੀਰ ਇਹੁ ਰਾਮ ਕੀ ਅੰਸੁ॥ ਜਸੁ ਕਾਗਦ ਪਰ ਮਿਟੈ ਨ ਮੰਸੁ॥੪॥੨॥੫॥ ਗੋਂਡ॥ ਤੂਟੇ ਤਾਰੇ ਨਿਖੁਟੀ ਪਾਨਿ॥ ਦੁਆਰ ਊਪਰਿ ਝਿਲਕਾਵਹਿ ਕਾਨ॥ ਕੂਚ ਬਿਚਾਰੇ ਫੂਏ ਫਾਲ॥ ਇਆ ਮੁੰਡੀਆ ਸਿਰਿ ਚਢਿਬੋ ਕਾਲ॥੧॥ ਇਹੁ ਮੁੰਡੀਆ ਸਗਲੋ ਦ੍ਰਬੁ ਖੋਈ॥ ਆਵਤ ਜਾਤ ਨਾਕ ਸਰ ਹੋਈ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਤੁਰੀ ਨਾਰਿ ਕੀ ਛੋਡੀ ਬਾਤਾ॥ ਰਾਮ ਨਾਮ ਵਾ ਕਾ ਮਨੁ ਰਾਤਾ॥ ਲਰਿਕੀ ਲਰਿਕਨ ਖੈਬੋ ਨਾਹਿ॥ ਮੁੰਡੀਆ ਅਨਦਿਨੁ ਧਾਪੇ ਜਾਹਿ॥੨॥ ਇਕ ਦੁਇ ਮੰਦਰਿ ਇਕ ਦੁਇ ਬਾਟ॥ ਹਮ ਕਉ ਸਾਥਰੁ ਉਨ ਕਉ ਖਾਟ॥ ਮੂਡ ਪਲੋਸਿ ਕਮਰ ਬਧਿ ਪੋਥੀ॥ ਹਮ ਕਉ ਚਾਬਨੁ ਉਨ ਕਉ ਰੋਟੀ॥੩॥ ਮੁੰਡੀਆ ਮੁੰਡੀਆ ਹੂਏ ਏਕ॥ ਏ ਮੁੰਡੀਆ ਬੂਡਤ ਕੀ ਟੇਕ॥ ਸੁਨਿ ਅੰਧਲੀ ਲੋਈ ਬੇਪੀਰਿ॥ ਇਨ੍ਹ ਮੁੰਡੀਅਨ ਭਜਿ ਸਰਨਿ ਕਬੀਰ॥੪॥੩॥੬॥ ਗੋਂਡ॥ ਖਸਮੁ ਮਰੈ ਤਉ ਨਾਰਿ ਨ ਰੋਵੈ॥ ਉਸੁ ਰਖਵਾਰਾ ਅਉਰੋ ਹੋਵੈ॥ ਰਖਵਾਰੇ ਕਾ ਹੋਇ ਬਿਨਾਸ॥ ਆਗੈ ਨਰਕੁ ਈਹਾ ਭੋਗ ਬਿਲਾਸ॥੧॥ ਏਕ ਸੁਹਾਗਨਿ ਜਗਤ ਪਿਆਰੀ॥ ਸਗਲੇ ਜੀਅ ਜੰਤ ਕੀ ਨਾਰੀ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਸੋਹਾਗਨਿ ਗਲਿ ਸੋਹੈ ਹਾਰੁ॥ ਸੰਤ ਕਉ ਬਿਖੁ ਬਿਗਸੈ ਸੰਸਾਰੁ॥ ਕਰਿ ਸੀਗਾਰੁ ਬਹੈ ਪਖਿਆਰੀ॥ ਸੰਤ ਕੀ ਠਿਠਕੀ ਫਿਰੈ ਬਿਚਾਰੀ॥੨॥ ਸੰਤ ਭਾਗਿ ਓਹ ਪਾਛੈ ਪਰੈ॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਮਾਰਹੁ ਡਰੈ॥ ਸਾਕਤ ਕੀ ਓਹ ਪਿੰਡ ਪਰਾਇਣਿ॥ ਹਮ ਕਉ ਦ੍ਰਿਸਟਿ ਪਰੈ ਤ੍ਰਖਿ ਡਾਇਣ॥੩॥ ਹਮ ਤਿਸ ਕਾ ਬਹੁ ਜਾਨਿਆ ਭੇਉ॥ ਜਬ ਹੂਏ ਕ੍ਰਿਪਾਲ ਮਿਲੇ ਗੁਰਦੇਉ॥ ਕਹੁ ਕਬੀਰ ਅਬ ਬਾਹਰਿ ਪਰੀ॥ ਸੰਸਾਰੈ ਕੈ ਅੰਚਲਿ ਲਰੀ॥੪॥੪॥੭॥<noinclude></noinclude> keofjqcbypu0cdgntif70cy4pch6l08 250 21797 224110 52885 2026-07-01T12:34:12Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 224110 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੮੭੨}}</noinclude>ਗੋਂਡ॥ ਗ੍ਰਿਹਿ ਸੋਭਾ ਜਾ ਕੈ ਰੇ ਨਾਹਿ॥ ਆਵਤ ਪਹੀਆ ਖੂਧੇ ਜਾਹਿ॥ ਵਾ ਕੈ ਅੰਤਰਿ ਨਹੀ ਸੰਤੋਖੁ॥ ਬਿਨੁ ਸੋਹਾਗਨਿ ਲਾਗੈ ਦੋਖੁ॥੧॥ ਧਨੁ ਸੋਹਾਗਨਿ ਮਹਾ ਪਵੀਤ॥ ਤਪੇ ਤਪੀਸਰ ਡੋਲੇ ਚੀਤ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਸੋਹਾਗਨਿ ਕਿਰਪਨ ਕੀ ਪੂਤੀ॥ ਸੇਵਕ ਤਜਿ ਜਗਤ ਸਿਉ ਸੂਤੀ॥ ਸਾਧੂ ਕੈ ਠਾਢੀ ਦਰਬਾਰਿ॥ ਸਰਨਿ ਤੇਰੀ ਮੋ ਕਉ ਨਿਸਤਾਰਿ॥੨॥ ਸੋਹਾਗਨਿ ਹੈ ਅਤਿ ਸੁੰਦਰੀ॥ ਪਗ ਨੇਵਰ ਛਨਕ ਛਨਹਰੀ॥ ਜਉ ਲਗੁ ਪ੍ਰਾਨ ਤਊ ਲਗੁ ਸੰਗੇ॥ ਨਾਹਿ ਤ ਚਲੀ ਬੇਗਿ ਉਠਿ ਨੰਗੇ॥੩॥ ਸੋਹਾਗਨਿ ਭਵਨ ਤ੍ਰੈ ਲੀਆ॥ ਦਸ ਅਠ ਪੁਰਾਣ ਤੀਰਥ ਰਸ ਕੀਆ॥ ਬ੍ਰਹਮਾ ਬਿਸਨੁ ਮਹੇਸਰ ਬੇਧੇ॥ ਬਡੇ ਭੂਪਤਿ ਰਾਜੇ ਹੈ ਛੇਧੇ॥੪॥ ਸੋਹਾਗਨਿ ਉਰਵਾਰਿ ਨ ਪਾਰਿ॥ ਪਾਂਚ ਨਾਰਦ ਕੈ ਸੰਗਿ ਬਿਧਵਾਰਿ॥ ਪਾਂਚ ਨਾਰਦ ਕੇ ਮਿਟਵੇ ਫੂਟੇ॥ ਕਹੁ ਕਬੀਰ ਗੁਰ ਕਿਰਪਾ ਛੂਟੇ॥੫॥੫॥੮॥ ਗੋਂਡ॥ ਜੈਸੇ ਮੰਦਰ ਮਹਿ ਬਲਹਰ ਨਾ ਠਾਹਰੈ॥ ਨਾਮ ਬਿਨਾ ਕੈਸੇ ਪਾਰਿ ਉਤਰੈ॥ ਕੁੰਭ ਬਿਨਾ ਜਲੁ ਨਾ ਟੀਕਾਵੈ॥ ਸਾਧੂ ਬਿਨੁ ਐਸੇ ਅਬਗਤੁ ਜਾਵੈ॥੧॥ ਜਾਰਉ ਤਿਸੈ ਜੁ ਰਾਮੁ ਨ ਚੇਤੈ॥ ਤਨ ਮਨ ਰਮਤ ਰਹੈ ਮਹਿ ਖੇਤੈ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਜੈਸੇ ਹਲਹਰ ਬਿਨਾ ਜਿਮੀ ਨਹੀ ਬੋਈਐ॥ ਸੂਤ ਬਿਨਾ ਕੈਸੇ ਮਣੀ ਪਰੋਈਐ॥ ਘੁੰਡੀ ਬਿਨੁ ਕਿਆ ਗੰਠਿ ਚੜ੍ਹਾਈਐ॥ ਸਾਧੂ ਬਿਨੁ ਤੈਸੇ ਅਬਗਤੁ ਜਾਈਐ॥੨॥ ਜੈਸੇ ਮਾਤ ਪਿਤਾ ਬਿਨੁ ਬਾਲੁ ਨ ਹੋਈ॥ ਬਿੰਬ ਬਿਨਾ ਕੈਸੇ ਕਪਰੇ ਧੋਈ॥ ਘੋਰ ਬਿਨਾ ਕੈਸੇ ਅਸਵਾਰ॥ ਸਾਧੂ ਬਿਨੁ ਨਾਹੀ ਦਰਵਾਰ॥੩॥ ਜੈਸੇ ਬਾਜੇ ਬਿਨੁ ਨਹੀ ਲੀਜੈ ਫੇਰੀ॥ ਖਸਮਿ ਦੁਹਾਗਨਿ ਤਜਿ ਅਉਹੇਰੀ॥ ਕਹੈ ਕਬੀਰੁ ਏਕੈ ਕਰਿ ਕਰਨਾ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਹੋਇ ਬਹੁਰਿ ਨਹੀ ਮਰਨਾ॥੪॥੬॥੯॥ ਗੋਂਡ॥ ਕੂਟਨੁ ਸੋਇ ਜੁ ਮਨ ਕਉ ਕੂਟੈ॥ ਮਨ ਕੂਟੈ ਤਉ ਜਮ ਤੇ ਛੂਟੈ॥ ਕੁਟਿ ਕੁਟਿ ਮਨੁ ਕਸਵਟੀ ਲਾਵੈ॥ ਸੋ ਕੂਟਨੁ ਮੁਕਤਿ ਬਹੁ ਪਾਵੈ॥੧॥ ਕੂਟਨੁ ਕਿਸੈ ਕਹਹੁ ਸੰਸਾਰ॥ ਸਗਲ ਬੋਲਨ ਕੇ ਮਾਹਿ ਬੀਚਾਰ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਨਾਚਨੁ ਸੋਇ ਜੁ ਮਨ ਸਿਉ ਨਾਚੈ॥ ਝੂਠਿ ਨ ਪਤੀਐ ਪਰਚੈ ਸਾਚੈ॥ ਇਸੁ ਮਨ ਆਗੇ ਪੂਰੈ ਤਾਲ॥ ਇਸੁ ਨਾਚਨ ਕੇ ਮਨ ਰਖਵਾਲ॥੨॥ ਬਜਾਰੀ ਸੋ ਜੁ ਬਜਾਰਹਿ ਸੋਧੈ॥ ਪਾਂਚ ਪਲੀਤਹ ਕਉ ਪਰਬੋਧੈ॥ ਨਉ ਨਾਇਕ ਕੀ ਭਗਤਿ ਪਛਾਨੈ॥ ਸੋ ਬਾਜਾਰੀ ਹਮ ਗੁਰ ਮਾਨੇ॥੩॥ ਤਸਕਰੁ ਸੋਇ ਜਿ ਤਾਤਿ ਨ ਕਰੈ॥ ਇੰਦ੍ਰੀ ਕੈ ਜਤਨਿ ਨਾਮੁ ਉਚਰੈ॥ ਕਹੁ ਕਬੀਰ ਹਮ ਐਸੇ ਲਖਨ॥ ਧੰਨੁ ਗੁਰਦੇਵ ਅਤਿ<noinclude></noinclude> erfre0d5bulrnztgbiwi7yumynb17z0 250 21802 224113 52890 2026-07-01T12:47:49Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 224113 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੮੭੩}}</noinclude>ਰੂਪ ਬਿਚਖਨ॥੪॥੭॥੧੦॥ ਗੋਂਡ॥ ਧੰਨੁ ਗੁਪਾਲ ਧੰਨੁ ਗੁਰਦੇਵ॥ ਧੰਨੁ ਅਨਾਦਿ ਭੂਖੇ ਕਵਲੁ ਟਹਕੇਵ॥ ਧਨੁ ਓਇ ਸੰਤ ਜਿਨ ਐਸੀ ਜਾਨੀ॥ ਤਿਨ ਕਉ ਮਿਲਿਬੋ ਸਾਰਿੰਗਪਾਨੀ॥੧॥ ਆਦਿ ਪੁਰਖ ਤੇ ਹੋਇ ਅਨਾਦਿ॥ ਜਪੀਐ ਨਾਮੁ ਅੰਨ ਕੈ ਸਾਦਿ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਜਪੀਐ ਨਾਮੁ ਜਪੀਐ ਅੰਨੁ॥ ਅੰਭੈ ਕੈ ਸੰਗਿ ਨੀਕਾ ਵੰਨੁ॥ ਅੰਨੈ ਬਾਹਰ ਜੋ ਨਰ ਹੋਵਹਿ॥ ਤੀਨਿ ਭਵਨ ਮਹਿ ਅਪਨੀ ਖੋਵਹਿ॥੨॥ ਛੋਡਹਿ ਅੰਨੁ ਕਰਹਿ ਪਾਖੰਡ॥ ਨਾ ਸੋਹਾਗਨਿ ਨਾ ਓਹਿ ਰੰਡ॥ ਜਗ ਮਹਿ ਬਕਤੇ ਦੂਧਾਧਾਰੀ॥ ਗੁਪਤੀ ਖਾਵਹਿ ਵਟਿਕਾ ਸਾਰੀ॥੩॥ ਅੰਨੈ ਬਿਨਾ ਨ ਹੋਇ ਸੁਕਾਲੁ॥ ਤਜਿਐ ਅੰਨਿ ਨ ਮਿਲੈ ਗੁਪਾਲੁ॥ ਕਹੁ ਕਬੀਰ ਹਮ ਐਸੇ ਜਾਨਿਆ॥ ਧੰਨੁ ਅਨਾਦਿ ਠਾਕੁਰ ਮਨੁ ਮਾਨਿਆ॥੪॥੮॥੧੧॥ {{center|ਰਾਗੁ ਗੋਂਡ ਬਾਣੀ ਨਾਮਦੇਉ ਜੀ ਕੀ ਘਰੁ ੧ ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ॥}} ਅਸੁਮੇਧ ਜਗਨੇ॥ ਤੁਲਾ ਪੁਰਖ ਦਾਨੇ॥ ਪ੍ਰਾਗ ਇਸਨਾਨੇ॥੧॥ ਤਉ ਨ ਪੂਜਹਿ ਹਰਿ ਕੀਰਤਿ ਨਾਮਾ॥ ਅਪੁਨੇ ਰਾਮਹਿ ਭਜੁ ਰੇ ਮਨ ਆਲਸੀਆ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਗਇਆ ਪਿੰਡੁ ਭਰਤਾ॥ ਬਨਾਰਸਿ ਅਸਿ ਬਸਤਾ॥ ਮੁਖਿ ਬੇਦ ਚਤੁਰ ਪੜਤਾ॥੨॥ ਸਗਲ ਧਰਮ ਅਛਿਤਾ॥ ਗੁਰ ਗਿਆਨ ਇੰਦ੍ਰੀ ਦ੍ਰਿੜਤਾ॥ ਖਟੁ ਕਰਮ ਸਹਿਤ ਰਹਤਾ॥੩॥ ਸਿਵਾ ਸਕਤਿ ਸੰਬਾਦੰ॥ ਮਨ ਛੋਡਿ ਛੋਡਿ ਸਗਲ ਭੇਦੰ॥ ਸਿਮਰਿ ਸਿਮਰਿ ਗੋਬਿੰਦੰ॥ ਭਜੁ ਨਾਮਾ ਤਰਸਿ ਭਵ ਸਿੰਧੰ॥੪॥੧॥ ਗੋਂਡ॥ ਨਾਦ ਭ੍ਰਮੇ ਜੈਸੇ ਮਿਰਗਾਏ॥ ਪ੍ਰਾਨ ਤਜੇ ਵਾ ਕੋ ਧਿਆਨੁ ਨ ਜਾਏ॥੧॥ ਐਸੇ ਰਾਮਾ ਐਸੇ ਹੇਰਉ॥ ਰਾਮੁ ਛੋਡਿ ਚਿਤੁ ਅਨਤ ਨ ਫੇਰਉ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਜਿਉ ਮੀਨਾ ਹੇਰੈ ਪਸੂਆਰਾ॥ ਸੋਨਾ ਗਢਤੇ ਹਿਰੈ ਸੁਨਾਰਾ॥੨॥ ਜਿਉ ਬਿਖਈ ਹੇਰੈ ਪਰ ਨਾਰੀ॥ ਕਉਡਾ ਡਾਰਤ ਹਿਰੈ ਜੁਆਰੀ॥੩॥ ਜਹ ਜਹ ਦੇਖਉ ਤਹ ਤਹ ਰਾਮਾ॥ ਹਰਿ ਕੇ ਚਰਨ ਨਿਤ ਧਿਆਵੈ ਨਾਮਾ॥੪॥੨॥ ਗੋਂਡ॥ ਮੋ ਕਉ ਤਾਰਿ ਲੇ ਰਾਮਾ ਤਾਰਿ ਲੇ॥ ਮੈ ਅਜਾਨੁ ਜਨੁ ਤਰਿਬੇ ਨ ਜਾਨਉ ਬਾਪ ਬੀਠੁਲਾ ਬਾਹ ਦੇ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਨਰ ਤੇ ਸੁਰ ਹੋਇ ਜਾਤ ਨਿਮਖ ਮੈ ਸਤਿਗੁਰ ਬੁਧਿ ਸਿਖਲਾਈ॥ ਨਰ ਤੇ ਉਪਜਿ ਸੁਰਗ ਕਉ ਜੀਤਿਓ ਸੋ ਅਵਖਧ ਮੈ ਪਾਈ॥੧॥ ਜਹਾ ਜਹਾ ਧੂਅ ਨਾਰਦੁ ਟੇਕੇ ਨੈਕੁ ਟਿਕਾਵਹੁ ਮੋਹਿ॥ ਤੇਰੇ ਨਾਮ ਅਵਿਲੰਬਿ ਬਹੁਤੁ ਜਨ ਉਧਰੇ ਨਾਮੇ ਕੀ ਨਿਜ<noinclude></noinclude> eh9r38l6yo5qh9ilvg7vg9qdhzmipsm 250 27220 224112 64741 2026-07-01T12:44:03Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 224112 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Block center|<poem> ਨ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਹਮ ਸਫਰ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ .. ਆਪਣੇ ਝਰੋਖੇ ਚੋਂ ਦਿਸਦੀ ਅਸਲੀਅਤ ਉਤੇ ਝਾਤੀ ਪੁਆਣ ਦਾ ਬੜਾ ਕਾਮਯਾਬ ਯਤਨ ਕੀਤਾ ਹੈ । ੧-੪-੦ {{gap}}੧੨, ਮਨੋਹਰ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ-.....ਮਨੁਖੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਸਹੀ ਤੇ ਸਚਾ ਸਿਕਾ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਹੈ । ਇਸ ਦੀ ਕੀਮਤ ਸਭ ਥਾਂ ਪਕੀ ਤੇ ਅਡੋਲ ਹੈ। ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਸ਼ਫ਼ਾਰਸ਼ ਹੈ-ਇਸ ਤੋਂ ਕੋਈ ਇਨਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ । ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਹਮਾਇਤੀ ਜਾਂ ਜ਼ਾਮਨ ਦੇ ਜਾਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ- (ਪਰਵੇਸ਼ ਚੋਂ) ੧-੪-o {{gap}}੧੩. ਕੁਦਰਤੀ ਮਜ਼ਬ-ਮਜ਼ ਬ ਨਹੀਂ ਸਿਖਾਤਾ ਆਪਸ ਮੈਂ ਬੈਰ ਰਖਨਾ ਅਨੁਸਾਰ ਲੇਖਕ ਨੇ ਰਬੀ ਧਰਮ ਪੁਰ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਦਸੇ ਹਨ ।੧-0-0. {{gap}}੧੪. ਸੁਪਨੇ - ਆਲਿਵ ਸ਼ਰੀਰ ਦੇ ਖਾਬਾਂ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਅਨੁਵਾਦ ਹੈ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਚ ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਏਡੀ ਮਕਬੂਲ ਹੋਈ ਹੈ। ਕਿ ੧੯੨੯ ਤਕ ਇਸ ਦੀਆਂ ੨੬ ਐਡੀਸ਼ਨਾਂ ਛਪ ਚੁੱਕੀਆਂ ਸਨ। ਯੂਰਪ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਜ਼ਬਾਨਾਂ ਵਿਚ ਤਰਜਮੇ ਹੋਕੇ ਲੱਖਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਵਿਕ ਚੁਕੀ ਹੈ । ਮੁਲ ੧-੪-੦ ਉਰਦੂ ਆਲਿਵ ਸ਼ਰੀਰ ਦੇ ਖਾਬ ੧-੪-0 {{gap}}੧੫, ਫ਼ੈਸਲੇ ਦੀ ਘੜੀ-ਵਾ........ਭਾਵੇਂ ਸਾਚਾ ਅਕਾਸ਼ ਜੰਗ ਦੇ ਧੰਏਂ ਨਾਲ ਕਾਲਾ ਹੈ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਬਰਬਾਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਬੇਬਸ ਖਲੋਤੇ ਮਨੁਖ ਦੀ ਟਿਕਟਿਕੀ ਕਿਸੇ ਲਿਸ਼ਕਾਰੇ ਨੂੰ ਢੰਡ ਰਹੀ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਜੰਗ ਰਹਿਤ ਸਿਤਾਰੇ ਨੂੰ । {{gap}}ਇਹ ਲੇਖ ਉਸ ਸਿਤਾਰੇ ਦੀਆਂ ਮੱਤਲਾਸ਼ੀ ਅਖੀਆਂ ਦੇ ਇਕ ਜੋੜੇ ਦੀ ਆਸ ਭਰੀ ਨੀਝ ਹੈ..ਮਲ-੧੧-0 {{gap}}੧੬. ਪੰਤ ਮਾਰਗ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਵਿਚ ਰਬ, ਦੁਨੀਆਂ, ਮਨੁੱਖ ਮੌਤ, ਮਜ਼ਬ, ਸਿਮਰਨ, ਪਾਬਲਾ, ਵਰਸ਼ ਆਦਿ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਤੋਂ ਬੜੀ ਵਾਕਫ਼ੀ ਭਰੀ ਬਹਿਸ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ । ਸਣੇ ਜਲਦ ਮੁਲ ੦-੮-0 ਉਰਦੂ ੧-੪-੦ ਹਿੰਦੀ ੦-੧੨-੦ {{center|{{x-larger|ਸ: ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਨਾਵਲਿਸਟ}}}} {{gap}}੧੭. ਧੁੰਧਲੇ ਪਰਛਾਵੇਂ-ਜਿਸ ਦੀ ਹਰ ਸਤਰ ਤੋਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਹਿੰਦੇ</poem>}}<noinclude>{{rh||-੩-|}}</noinclude> mrcujr6fvrze9ubq0c0z0fedtjq4gr1 2 32508 224144 223597 2026-07-02T07:22:28Z ListeriaBot 947 Wikidata list updated [V2] 224144 wikitext text/x-wiki {{Wikidata list|sparql= SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q5 . # all humans [] schema:about ?item; schema:isPartOf <https://pa.wikisource.org/>; schema:name ?ws . # who have author pages in P Wikisource } |columns=item:Wikidata item,label:name,p21,p18}} {| class='wikitable sortable' ! Wikidata item ! name ! ਲਿੰਗ ! ਤਸਵੀਰ |- | [[:d:Q123847379|Q123847379]] | [[ਲੇਖਕ:ਫ਼ਰਦ ਫ਼ਕੀਰ|ਫਰਦ ਫ਼ਕੀਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q124145821|Q124145821]] | [[ਲੇਖਕ:ਸੁਖਪਾਲ ਸਿੰਘ ਬਠਿੰਡਾ|ਸੁਖਪਾਲ ਸਿੰਘ ਬਠਿੰਡਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q12706|Q12706]] | [[ਲੇਖਕ:ਮੈਕਸਿਮ ਗੋਰਕੀ|ਮੈਕਸਿਮ ਗੋਰਕੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Maxim Gorky LOC Restored edit1.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q128792617|Q128792617]] | [[ਲੇਖਕ:ਸਤਦੀਪ ਗਿੱਲ|ਸਤਦੀਪ ਗਿੱਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Gill, Satdeep Jan 2020.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q13139853|Q13139853]] | [[ਲੇਖਕ:ਮੌਲਾ ਬਖ਼ਸ਼ ਕੁਸ਼ਤਾ|ਮੌਲਾ ਬਖ਼ਸ਼ ਕੁਸ਼ਤਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q132131245|Q132131245]] | [[ਲੇਖਕ:ਪਰਮਜੀਤ ਮਾਨ|ਪਰਮਜੀਤ ਮਾਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q111991252|Q111991252]] | [[ਲੇਖਕ:ਰਿਸ਼ੀ ਹਿਰਦੇਪਾਲ|ਰਿਸ਼ੀ ਹਿਰਦੇਪਾਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q112029965|Q112029965]] | [[ਲੇਖਕ:ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਕਾਲੇਕੇ|ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਕਾਲੇਕੇ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q112031529|Q112031529]] | [[ਲੇਖਕ:ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ 'ਹਰਲਾਜ'|ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ 'ਹਰਲਾਜ']] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Harnam singh harlaaj.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q112072863|Q112072863]] | [[ਲੇਖਕ:ਡਾ. ਦੇਵੀ ਦਾਸ ਜੀ 'ਹਿੰਦੀ'|ਦੇਵੀ ਦਾਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q112727019|Q112727019]] | [[ਲੇਖਕ:ਬਾਵਾ ਬਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ|ਬਾਵਾ ਬਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q113726602|Q113726602]] | [[ਲੇਖਕ:ਰਘਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬੀਰ|ਰਘਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬੀਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q132130150|Q132130150]] | [[ਲੇਖਕ:ਭਾਈ ਇੰਦਰ ਸਿੰਘ|ਭਾਈ ਇੰਦਰ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q132130017|Q132130017]] | [[ਲੇਖਕ:ਲਾਲਾ ਬਿਹਾਰੀਲਾਲ|ਲਾਲਾ ਬਿਹਾਰੀਲਾਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q134004281|Q134004281]] | [[ਲੇਖਕ:ਤਰਸੇਮ ਬਸ਼ਰ|ਤਰਸੇਮ ਬਸ਼ਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q134867400|Q134867400]] | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਕੌਰ|ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਕੌਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | |- | [[:d:Q134870191|Q134870191]] | [[ਲੇਖਕ:ਸੰਤ ਸਿੰਘ 'ਅਮਰ'|ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਅਮਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q140303|Q140303]] | [[ਲੇਖਕ:ਧਨੀ ਰਾਮ ਚਾਤ੍ਰਿਕ|ਧਨੀ ਰਾਮ ਚਾਤ੍ਰਿਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Dhani Ram Chatrik.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q1403|Q1403]] | [[ਲੇਖਕ:ਲੁਇਗੀ ਪਿਰਾਂਡੇਲੋ|ਲੁਈਗੀ ਪਿਰਾਂਦੋਲੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Luigi Pirandello 1932.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q1001|Q1001]] | [[ਲੇਖਕ:ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ|ਮੋਹਨਦਾਸ ਕਰਮਚੰਦ ਗਾਂਧੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Mahatma-Gandhi, studio, 1931.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q107013029|Q107013029]] | [[ਲੇਖਕ:ਇਕਬਾਲ ਸਿੰਘ|ਇਕਬਾਲ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q107000|Q107000]] | [[ਲੇਖਕ:ਮਿਰਜ਼ਾ ਗ਼ਾਲਿਬ|ਮਿਰਜ਼ਾ ਗ਼ਾਲਿਬ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Mirza Ghalib photograph 3.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q156501|Q156501]] | [[ਲੇਖਕ:ਸਆਦਤ ਹਸਨ ਮੰਟੋ|ਸਆਦਤ ਹਸਨ ਮੰਟੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Saadat Hasan Manto.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q16867|Q16867]] | [[ਲੇਖਕ:ਐਡਗਰ ਐਲਨ ਪੋ|ਐਡਗਰ ਐਲਨ ਪੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Edgar Allan Poe, circa 1849, restored, squared off.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q172788|Q172788]] | [[ਲੇਖਕ:ਓ ਹੈਨਰੀ|ਓ ਹੈਨਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:William Sydney Porter by doubleday.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q174152|Q174152]] | [[ਲੇਖਕ:ਪ੍ਰੇਮਚੰਦ|ਪ੍ਰੇਮਚੰਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Prem chand.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q18031683|Q18031683]] | [[ਲੇਖਕ:ਈਸ਼ਵਰ ਚੰਦਰ ਨੰਦਾ|ਈਸ਼ਵਰ ਚੰਦਰ ਨੰਦਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:IC (Ishwar Chander) Nanda in 1950s.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q192302|Q192302]] | [[ਲੇਖਕ:ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ|ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Bhai Gurdas scribing Adi Granth.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q2019145|Q2019145]] | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ|ਗੁਰੂ ਤੇਗ਼ ਬਹਾਦਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Guru teg bahadur.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q20605168|Q20605168]] | [[ਲੇਖਕ:ਅਮਰਜੀਤ ਚੰਦਨ|ਅਮਰਜੀਤ ਚੰਦਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Amarjit Chandan.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q20605976|Q20605976]] | [[ਲੇਖਕ:ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਆਰਿਫ਼|ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਆਰਿਫ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q20609264|Q20609264]] | [[ਲੇਖਕ:ਗ਼ੁਲਾਮ ਰਸੂਲ ਆਲਮਪੁਰੀ|ਗ਼ੁਲਾਮ ਰਸੂਲ ਆਲਮਪੁਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q20606660|Q20606660]] | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ ਫ਼ਰੈਂਕ|ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ ਫ਼ਰੈਂਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Gurbax Singh Frank at Amritsar in 2018 02.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q20606675|Q20606675]] | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰਭਜਨ ਗਿੱਲ|ਗੁਰਭਜਨ ਗਿੱਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Gurbhajan GIll Portrait.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q20606826|Q20606826]] | [[ਲੇਖਕ:ਚਰਨ ਸਿੰਘ ਸ਼ਹੀਦ|ਚਰਨ ਸਿੰਘ ਸ਼ਹੀਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q20607074|Q20607074]] | [[ਲੇਖਕ:ਜਨਮੇਜਾ ਸਿੰਘ ਜੋਹਲ|ਜਨਮੇਜਾ ਸਿੰਘ ਜੌਹਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Janmeja Singh Johl.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q20608152|Q20608152]] | [[ਲੇਖਕ:ਨਜਾਬਤ|ਨਜਾਬਤ]] | | |- | [[:d:Q20606273|Q20606273]] | [[ਲੇਖਕ:ਪੀਰ ਗ਼ੁਲਾਮ ਜੀਲਾਨੀ|ਗ਼ੁਲਾਮ ਜੀਲਾਨੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q20608659|Q20608659]] | [[ਲੇਖਕ:ਫ਼ਿਰੋਜ਼ ਦੀਨ ਸ਼ਰਫ਼|ਫ਼ਿਰੋਜ਼ ਦੀਨ ਸ਼ਰਫ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q20608768|Q20608768]] | [[ਲੇਖਕ:ਬਲਰਾਮ|ਬਲਰਾਮ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Balram Playwright.JPG|center|128px]] |- | [[:d:Q20608841|Q20608841]] | [[ਲੇਖਕ:ਬਾਵਾ ਬੁੱਧ ਸਿੰਘ|ਬਾਵਾ ਬੁੱਧ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q20608916|Q20608916]] | [[ਲੇਖਕ:ਭਗਵੰਤ ਰਸੂਲਪੁਰੀ|ਭਗਵੰਤ ਰਸੂਲਪੁਰੀ]] | | |- | [[:d:Q20609258|Q20609258]] | [[ਲੇਖਕ:ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਵੈਦ|ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਵੈਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Bhai mohan singh vaid.png|center|128px]] |- | [[:d:Q20609760|Q20609760]] | [[ਲੇਖਕ:ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ|ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Sukhdev Madpuri.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q20609773|Q20609773]] | [[ਲੇਖਕ:ਸੁਖਪਾਲ|ਸੁਖਪਾਲਵੀਰ ਸਿੰਘ ਹਸਰਤ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q20609798|Q20609798]] | [[ਲੇਖਕ:ਸੁਖਵੰਤ ਹੁੰਦਲ|ਸੁਖਵੰਤ ਹੁੰਦਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q20610051|Q20610051]] | [[ਲੇਖਕ:ਹਰਦਿਲਬਾਗ਼ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ|ਹਰਦਿਲਬਾਗ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q20610081|Q20610081]] | [[ਲੇਖਕ:ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਨਰੂਲਾ|ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਨਰੂਲਾ]] | | |- | [[:d:Q20610183|Q20610183]] | [[ਲੇਖਕ:ਹਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰੂਪ|ਹਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰੂਪ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q230476|Q230476]] | [[ਲੇਖਕ:ਕੇਟ ਸ਼ੋਪਨ|ਕੇਟ ਸ਼ੋਪਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Kate Chopin.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q23114|Q23114]] | [[ਲੇਖਕ:ਲੂ ਸ਼ੁਨ|ਲੂ ਸ਼ੁਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:LuXun1930.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q23434|Q23434]] | [[ਲੇਖਕ:ਅਰਨੈਸਟ ਹੈਮਿੰਗਵੇ|ਅਰਨੈਸਟ ਹੈਮਿੰਗਵੇ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:ErnestHemingway.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q270632|Q270632]] | [[ਲੇਖਕ:ਕੈਥਰੀਨ ਮੈਂਸਫੀਲਡ|ਕੈਥਰੀਨ ਮੈਂਸਫੀਲਡ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Katherine Mansfield (no signature).jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q27950153|Q27950153]] | [[ਲੇਖਕ:ਚਰਨ ਪੁਆਧੀ|ਚਰਨ ਪੁਆਧੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Charan Puadhi Koharwala Punjabi Poet 33.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q30875|Q30875]] | [[ਲੇਖਕ:ਔਸਕਰ ਵਾਈਲਡ|ਔਸਕਰ ਵਾਈਲਡ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Oscar Wilde by Napoleon Sarony. Three-quarter-length photograph, seated.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q311526|Q311526]] | [[ਲੇਖਕ:ਸਾਕੀ|ਸਾਕੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Hector Hugh Munro.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q312551|Q312551]] | [[ਲੇਖਕ:ਭਗਤ ਕਬੀਰ|ਭਗਤ ਕਬੀਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Kabir.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q312967|Q312967]] | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ|ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Guru Gobind Singh.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q31787730|Q31787730]] | [[ਲੇਖਕ:ਅਮਾਮ ਬਖ਼ਸ਼|ਅਮਾਮ ਬਖ਼ਸ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q31789116|Q31789116]] | [[ਲੇਖਕ:ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ|ਬਲਵੀਰ ਸਿੰਘ]] | | |- | [[:d:Q3244622|Q3244622]] | [[ਲੇਖਕ:ਬਾਬਾ ਸ਼ੇਖ ਫਰੀਦ|ਬਾਬਾ ਫਰੀਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Detail of Baba Farid from a Guler painting showing an imaginary meeting of Sufi saints.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q335353|Q335353]] | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਜੀ|ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Guru Ram Das.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q3351571|Q3351571]] | [[ਲੇਖਕ:ਬੁੱਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ|ਬੁੱਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q34787|Q34787]] | [[ਲੇਖਕ:ਫਰੈਡਰਿਕ ਏਂਗਲਜ਼|ਫਰੈਡਰਿਕ ਏਂਗਲਜ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Friedrich Engels portrait (cropped).jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q35900|Q35900]] | [[ਲੇਖਕ:ਉਮਰ ਖ਼ਯਾਮ|ਉਮਰ ਖ਼ਯਾਮ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Omar Khayyam2.JPG|center|128px]] |- | [[:d:Q3631340|Q3631340]] | [[ਲੇਖਕ:ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ|ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Vir Singh 1972 stamp of India.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q3631344|Q3631344]] | [[ਲੇਖਕ:ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ|ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Portrait of the Punjabi poet Waris Shah (Lahore, ca.1859).jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q369920|Q369920]] | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ|ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Guru Arjan.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q370204|Q370204]] | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ|ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Guru Angad.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q377881|Q377881]] | [[ਲੇਖਕ:ਬੰਕਿਮਚੰਦਰ ਚੱਟੋਪਾਧਿਆਏ|ਬੰਕਿਮਚੰਦਰ ਚੱਟੋਪਾਧਿਆਏ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Bankimchandra Chattapadhay.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q377808|Q377808]] | [[ਲੇਖਕ:ਭਗਤ ਸਿੰਘ|ਭਗਤ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Bhagat Singh 1929.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q380728|Q380728]] | [[ਲੇਖਕ:ਫਿਓਦਰ ਸੋਲੋਗਬ|ਫਿਓਦਰ ਸੋਲੋਗਬ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Sologub-1909.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q3811239|Q3811239]] | [[ਲੇਖਕ:ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ|ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Teja Singh LCCN2014680975 (cropped).jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q3812755|Q3812755]] | [[ਲੇਖਕ:ਰਾਮ ਸਰੂਪ ਅਣਖੀ|ਰਾਮ ਸਰੂਪ ਅਣਖੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q404622|Q404622]] | [[ਲੇਖਕ:ਸ਼ਰਤਚੰਦਰ|ਸਰਤ ਚੰਦਰ ਚਟੋਪਾਧਿਆਏ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Sarat Chandra Chattopadhyay portrait.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q42831|Q42831]] | [[ਲੇਖਕ:ਇਵਾਨ ਤੁਰਗਨੇਵ|ਇਵਾਨ ਤੁਰਗਨੇਵ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Turgenev by Repin.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q43423|Q43423]] | [[ਲੇਖਕ:ਈਸਪ|ਈਸਪ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Aesop pushkin01.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q454703|Q454703]] | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰੂ ਅਮਰ ਦਾਸ ਜੀ|ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Amardas-Goindwal.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q45765|Q45765]] | [[ਲੇਖਕ:ਜੈਕ ਲੰਡਨ|ਜੈਕ ਲੰਡਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Jack London young.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q4724829|Q4724829]] | [[ਲੇਖਕ:ਅਲੀ ਹੈਦਰ ਮੁਲਤਾਨੀ|ਅਲੀ ਹੈਦਰ ਮੁਲਤਾਨੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q47737|Q47737]] | [[ਲੇਖਕ:ਖ਼ਲੀਲ ਜਿਬਰਾਨ|ਖ਼ਲੀਲ ਜਿਬਰਾਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Kahlil Gibran 1913.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q48545174|Q48545174]] | [[ਲੇਖਕ:ਫ੍ਰੈਂਕ ਲੁਗਾਰਡ ਬ੍ਰੇਨ|ਫ੍ਰੈਂਕ ਲੁਗਾਰਡ ਬ੍ਰੇਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q488539|Q488539]] | [[ਲੇਖਕ:ਸੁਲਤਾਨ ਬਾਹੂ|ਸੁਲਤਾਨ ਬਾਹੂ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q535|Q535]] | [[ਲੇਖਕ:ਵਿਕਟਰ ਹਿਊਗੋ|ਵਿਕਟਰ ਹਿਊਗੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Victor Hugo by Étienne Carjat 1876 - full.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q5673|Q5673]] | [[ਲੇਖਕ:ਹਾਂਸ ਕ੍ਰਿਸਚਨ ਆਂਡਰਸਨ|ਹਾਂਸ ਕ੍ਰਿਸਚੀਅਨ ਐਂਡਰਸਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Hans Christian Andersen by Thora Hallager 1869.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q5678981|Q5678981]] | [[ਲੇਖਕ:ਹਾਸ਼ਮ ਸ਼ਾਹ|ਹਾਸ਼ਮ ਸ਼ਾਹ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q5685|Q5685]] | [[ਲੇਖਕ:ਐਂਤਨ ਚੈਖਵ|ਐਂਤਨ ਚੈਖਵ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Anton Chekhov with bow-tie sepia image.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q584501|Q584501]] | [[ਲੇਖਕ:ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦ|ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:ShahMuhammad.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q60803|Q60803]] | [[ਲੇਖਕ:ਖ਼ਵਾਜਾ ਗ਼ੁਲਾਮ ਫ਼ਰੀਦ|ਖਵਾਜਾ ਗ਼ੁਲਾਮ ਫ਼ਰੀਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q61119073|Q61119073]] | [[ਲੇਖਕ:ਹਦਾਇਤੁੱਲਾ|ਹਦਾਇਤੁੱਲਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q6347061|Q6347061]] | [[ਲੇਖਕ:ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ|ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Photograph of Kahn Singh of Nabha.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q6368245|Q6368245]] | [[ਲੇਖਕ:ਕਰਮ ਸਿੰਘ|ਕਰਮ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Portrait photograph of Karam Singh, a Sikh historian, ca.1900–30.png|center|128px]] |- | [[:d:Q65396609|Q65396609]] | [[ਲੇਖਕ:ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਗੰਗਾ ਸਿੰਘ|ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਗੰਗਾ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q6792411|Q6792411]] | [[ਲੇਖਕ:ਸਾਈਂ ਮੌਲਾ ਸ਼ਾਹ|ਮੌਲਾ ਸ਼ਾਹ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Sain Maula Shah.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q692|Q692]] | [[ਲੇਖਕ:ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ|ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Shakespeare.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q7200|Q7200]] | [[ਲੇਖਕ:ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਪੁਸ਼ਕਿਨ|ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਪੁਸ਼ਕਿਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Kiprensky Pushkin.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q7241|Q7241]] | [[ਲੇਖਕ:ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ|ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Rabindranath Tagore in 1909.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q7243|Q7243]] | [[ਲੇਖਕ:ਲਿਉ ਤਾਲਸਤਾਏ|ਲਿਉ ਤਾਲਸਤਾਏ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:L.N.Tolstoy Prokudin-Gorsky.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q7245|Q7245]] | [[ਲੇਖਕ:ਮਾਰਕ ਟਵੇਨ|ਮਾਰਕ ਟਵੇਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:MarkTwain.LOC.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q7260822|Q7260822]] | [[ਲੇਖਕ:ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ|ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Pooran Singh.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q7265733|Q7265733]] | [[ਲੇਖਕ:ਕਾਦਰਯਾਰ|ਕਾਦਰਯਾਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q732446|Q732446]] | [[ਲੇਖਕ:ਸਚਲ ਸਰਮਸਤ|ਸਚਲ ਸਰਮਸਤ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Hazrat Sachal Sarmast.JPG|center|128px]] |- | [[:d:Q81059995|Q81059995]] | [[ਲੇਖਕ:ਪੰਡਤ ਨਰੈਣ ਸਿੰਘ|ਪੰਡਤ ਨਰੈਣ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q81265976|Q81265976]] | [[ਲੇਖਕ:ਬਰਕਤ ਸਿੰਘ ਅਨੰਦ|ਬਰਕਤ ਸਿੰਘ ਅਨੰਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q81576|Q81576]] | [[ਲੇਖਕ:ਰਸ਼ੀਦ ਜਹਾਂ|ਰਸ਼ੀਦ ਜਹਾਂ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | |- | [[:d:Q83322|Q83322]] | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ|ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Mural painting of Guru Nanak from Gurdwara Baba Atal Rai.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q87346367|Q87346367]] | [[ਲੇਖਕ:ਬਾਬੂ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ|ਬਾਬੂ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q87408047|Q87408047]] | [[ਲੇਖਕ:ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸਾਹਣੀ|ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸਾਹਣੀ]] | | |- | [[:d:Q87408093|Q87408093]] | [[ਲੇਖਕ:ਬਲਬੀਰ ਢਿੱਲੋਂ|ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q87408045|Q87408045]] | [[ਲੇਖਕ:ਬਲਵੰਤ ਚੌਹਾਨ|ਬਲਵੰਤ ਚੌਹਾਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q905|Q905]] | [[ਲੇਖਕ:ਫ਼ਰਾਂਜ਼ ਕਾਫ਼ਕਾ|ਫ਼ਰਾਂਜ਼ ਕਾਫ਼ਕਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Franz Kafka, 1923.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q9061|Q9061]] | [[ਲੇਖਕ:ਕਾਰਲ ਮਾਰਕਸ|ਕਾਰਲ ਮਾਰਕਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Karl Marx 001 restored.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q930489|Q930489]] | [[ਲੇਖਕ:ਯੋਸ਼ੀਕੀ ਹਯਾਮਾ|ਯੋਸ਼ੀਕੀ ਹਯਾਮਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Yoshiki Hayama.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q9327|Q9327]] | [[ਲੇਖਕ:ਮੋਪਾਸਾਂ|ਮੋਪਾਂਸਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Maupassant par Nadar.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q96141534|Q96141534]] | [[ਲੇਖਕ:ਪਿਆਰਾ ਸਿੰਘ ਭੌਰ|ਪਿਆਰਾ ਸਿੰਘ ਭੌਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q20607826|Q20607826]] | [[ਲੇਖਕ:ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ|ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਕਾਮਿਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Tara Singh Kamil.png|center|128px]] |- | [[:d:Q136099836|Q136099836]] | [[ਲੇਖਕ:ਜਿਤੇਸ਼ ਤਾਂਗੜੀ|ਜਿਤੇਸ਼ ਤਾਂਗੜੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q136100973|Q136100973]] | [[ਲੇਖਕ:ਭਾਈ ਹਰਿੰਦਰ|ਭਾਈ ਹਰਿੰਦਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q136436115|Q136436115]] | [[ਲੇਖਕ:ਨਿਰਮਲ ਬਰਾੜ|ਨਿਰਮਲ ਬਰਾੜ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q130564248|Q130564248]] | [[ਲੇਖਕ:ਲਾਹੌਰਾ ਸਿੰਘ ਮੁਸੱਵਰ|ਲਾਹੌਰਾ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q139817324|Q139817324]] | [[ਲੇਖਕ:ਲੱਖ ਸ਼ਾਹ|ਲੱਖ ਸ਼ਾਹ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q4900761|Q4900761]] | [[ਲੇਖਕ:ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ|ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:A painting of Guru Gobind Singh and the court poet Bhai Nand Lal Goya.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q5284740|Q5284740]] | [[ਲੇਖਕ:ਡਾਕਟਰ ਦੀਵਾਨ ਸਿੰਘ ਕਾਲੇਪਾਣੀ|ਡਾ. ਦੀਵਾਨ ਸਿੰਘ ਕਾਲੇਪਾਣੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Diwan singh kalpeni.png|center|128px]] |} {{Wikidata list end}} ompnrg3rbkkrsecefp8f5otj8iip5t7 250 34516 224157 183033 2026-07-02T08:01:53Z Harchand Bhinder 2624 224157 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Rajdeep ghuman" /></noinclude>{{dhr|8em}}{{xx-larger|{{center|ਖਿਮਾਂ}}}} {{Block center|<poem>ਛਪਣ ਵਿਚ ਜਿਥੇ ਕਿਤੇ ਉਕਾਈਆਂ ਰਹਿ ਗਈਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਕਿਤੇ ਅੱਖਰ ਟੁੱਟ ਗਏ ਹਨ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰੀਤ ਸੈਨਿਕ ਪ੍ਰੈਸ ਖਿਮਾਂ ਦਾ ਜਾਚਕ ਹੈ। {{gap}}ਸੋਧੇ ਹੋਏ ਅੱਖਰ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਅਖ਼ੀਰ ਤੇ ਦੇ ਦਿਤੇ ਗਏ ਹਨ।</poem>}}<noinclude></noinclude> lo9u70ogxqgf4yz7zemsfzeh8uz0ljt 250 47372 224136 122525 2026-07-02T01:06:58Z Harchand Bhinder 2624 224136 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajdeep ghuman" /></noinclude> {{center|===ਤਤਕਰਾ===}} ਨੰਗੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਸਨਮੁੱਖ -ਜਸਵੰਤ ਜ਼ਫ਼ਰ ਕਵਿਤਾ ਵਹਿਣ ਨਿਰੰਤਰ ਲੋਰੀ ਧਰਤੀ ਨਾਦ ਅਲਵਿਦਾ ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਕਪਿਲ ਵਸਤੂ ਉਦਾਸ ਹੈ ਜਿੰਨਾਂ ਕੁ ਬਾਕੀ ਬਚਿਆ ਹਾਂ ਲਫ਼ਜ਼ਾਂ ਦੇ ਘੋੜੇ ਇਸ ਰੁੱਖ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਬਰਾਬਰ ਤੁਰਦਿਆਂ ਹਰੇ ਕਚੂਰ ਪੱਤੇ ਪੱਥਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਬਹੁਤ ਉਦਾਸ ਸੀ ਰਾਤ ਭਟਕਣ ਨਹੀਂ, ਸਫ਼ਰ ਹੈ ਸ਼ੋਰ ਦਾ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹੇ ਵਿਗਿਆਨੀ ਰੰਗ ਹੀ ਤਾਂ ਬੋਲਦੇ ਨੇ ਚੀਸ ਪ੍ਰਾਹੁਣੀ ਸੁਪਨੇ ਦਾ ਰੰਗ ਤੇਤੀ ਕਰੋੜ ਦੇਵਤੇ<noinclude></noinclude> bfr9ncsv8yw2g5k4un9l3pajntolwlv 224137 224136 2026-07-02T01:29:58Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 224137 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude> {{center|{{x-larger|ਤਤਕਰਾ}}}} {{rh|ਨੰਗੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਸਨਮੁਖ|-ਜਸਵੰਤ ਜ਼ਫ਼ਰ|09}} {{center|– – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – }} {{rh|ਕਵਿਤਾ ਵਹਿਣ ਨਿਰੰਤਰ||-----{{gap}}13}} {{rh|ਲੋਰੀ||-----{{gap}}17}} {{rh|ਧਰਤੀ ਨਾਦ||-----{{gap}}19}} {{rh|ਅਲਵਿਦਾ ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ||-----{{gap}}21}} {{rh|ਕਪਿਲ ਵਸਤੂ ਉਦਾਸ ਹੈ||-----{{gap}}24}} {{rh|ਜਿੰਨਾਂ ਕੁ ਬਾਕੀ ਬਚਿਆ ਹਾਂ||-----{{gap}}26}} {{rh|ਲਫ਼ਜ਼ਾਂ ਦੇ ਘੋੜੇ||-----{{gap}}27}} {{rh|ਇਸ ਰੁੱਖ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ||-----{{gap}}29}} {{rh|ਬਰਾਬਰ ਤੁਰਦਿਆਂ||-----{{gap}}31}} {{rh|ਹਰੇ ਕਚੂਰ ਪੱਤੇ||-----{{gap}}32}} {{rh|ਪੱਥਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ||-----{{gap}}33}} {{rh|ਬਹੁਤ ਉਦਾਸ ਸੀ ਰਾਤ||-----{{gap}}34}} {{rh|ਭਟਕਣ ਨਹੀਂ, ਸਫ਼ਰ ਹੈ||-----{{gap}}35}} {{rh|ਸ਼ੋਰ ਦਾ ਖ਼ਿਲਾਫ਼||-----{{gap}}36}} {{rh|ਹੇ ਵਿਗਿਆਨੀ||-----{{gap}}37}} {{rh|ਰੰਗ ਹੀ ਤਾਂ ਬੋਲਦੇ ਨੇ||-----{{gap}}40}} {{rh|ਚੀਸ ਪ੍ਰਾਹੁਣੀ||-----{{gap}}44}} {{rh|ਸੁਪਨੇ ਦਾ ਰੰਗ||-----{{gap}}48}} {{rh|ਤੇਤੀ ਕਰੋੜ ਦੇਵਤੇ||-----{{gap}}50}}<noinclude></noinclude> bjovx2mda4at7kbe5b0mgmhtvl91iyl 224138 224137 2026-07-02T01:34:17Z Harchand Bhinder 2624 224138 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude> {{center|{{x-larger|ਤਤਕਰਾ}}}} {{rh|ਨੰਗੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਸਨਮੁਖ|-ਜਸਵੰਤ ਜ਼ਫ਼ਰ|09}} {{center|– – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – }} {{rh|ਕਵਿਤਾ ਵਹਿਣ ਨਿਰੰਤਰ||13}} {{rh|ਲੋਰੀ||17}} {{rh|ਧਰਤੀ ਨਾਦ||19}} {{rh|ਅਲਵਿਦਾ ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ||21}} {{rh|ਕਪਿਲ ਵਸਤੂ ਉਦਾਸ ਹੈ||24}} {{rh|ਜਿੰਨਾਂ ਕੁ ਬਾਕੀ ਬਚਿਆ ਹਾਂ||26}} {{rh|ਲਫ਼ਜ਼ਾਂ ਦੇ ਘੋੜੇ||27}} {{rh|ਇਸ ਰੁੱਖ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ||29}} {{rh|ਬਰਾਬਰ ਤੁਰਦਿਆਂ||31}} {{rh|ਹਰੇ ਕਚੂਰ ਪੱਤੇ||32}} {{rh|ਪੱਥਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ||33}} {{rh|ਬਹੁਤ ਉਦਾਸ ਸੀ ਰਾਤ||34}} {{rh|ਭਟਕਣ ਨਹੀਂ, ਸਫ਼ਰ ਹੈ||35}} {{rh|ਸ਼ੋਰ ਦਾ ਖ਼ਿਲਾਫ਼||36}} {{rh|ਹੇ ਵਿਗਿਆਨੀ||37}} {{rh|ਰੰਗ ਹੀ ਤਾਂ ਬੋਲਦੇ ਨੇ||40}} {{rh|ਚੀਸ ਪ੍ਰਾਹੁਣੀ||44}} {{rh|ਸੁਪਨੇ ਦਾ ਰੰਗ||48}} {{rh|ਤੇਤੀ ਕਰੋੜ ਦੇਵਤੇ||50}}<noinclude></noinclude> flpiubx9dhb9jlymaikyajq4mzf0pyy 224139 224138 2026-07-02T01:34:49Z Harchand Bhinder 2624 224139 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude> {{center|{{x-larger|ਤਤਕਰਾ}}}} {{rh|ਨੰਗੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਸਨਮੁਖ|-''ਜਸਵੰਤ ਜ਼ਫ਼ਰ''|09}} {{center|– – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – }} {{rh|ਕਵਿਤਾ ਵਹਿਣ ਨਿਰੰਤਰ||13}} {{rh|ਲੋਰੀ||17}} {{rh|ਧਰਤੀ ਨਾਦ||19}} {{rh|ਅਲਵਿਦਾ ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ||21}} {{rh|ਕਪਿਲ ਵਸਤੂ ਉਦਾਸ ਹੈ||24}} {{rh|ਜਿੰਨਾਂ ਕੁ ਬਾਕੀ ਬਚਿਆ ਹਾਂ||26}} {{rh|ਲਫ਼ਜ਼ਾਂ ਦੇ ਘੋੜੇ||27}} {{rh|ਇਸ ਰੁੱਖ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ||29}} {{rh|ਬਰਾਬਰ ਤੁਰਦਿਆਂ||31}} {{rh|ਹਰੇ ਕਚੂਰ ਪੱਤੇ||32}} {{rh|ਪੱਥਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ||33}} {{rh|ਬਹੁਤ ਉਦਾਸ ਸੀ ਰਾਤ||34}} {{rh|ਭਟਕਣ ਨਹੀਂ, ਸਫ਼ਰ ਹੈ||35}} {{rh|ਸ਼ੋਰ ਦਾ ਖ਼ਿਲਾਫ਼||36}} {{rh|ਹੇ ਵਿਗਿਆਨੀ||37}} {{rh|ਰੰਗ ਹੀ ਤਾਂ ਬੋਲਦੇ ਨੇ||40}} {{rh|ਚੀਸ ਪ੍ਰਾਹੁਣੀ||44}} {{rh|ਸੁਪਨੇ ਦਾ ਰੰਗ||48}} {{rh|ਤੇਤੀ ਕਰੋੜ ਦੇਵਤੇ||50}}<noinclude></noinclude> gx9f1ul60j90hl1ec1vtmqwkj318yib 224141 224139 2026-07-02T07:06:47Z Harchand Bhinder 2624 224141 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|3em}} {{center|{{x-larger|ਤਤਕਰਾ}}}} {{rh|ਨੰਗੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਸਨਮੁਖ|-''ਜਸਵੰਤ ਜ਼ਫ਼ਰ''|......... {{gap}}09}} {{center|– – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – –}} {{rh|ਕਵਿਤਾ ਵਹਿਣ ਨਿਰੰਤਰ||......... {{gap}}13}} {{rh|ਲੋਰੀ||......... {{gap}}17}} {{rh|ਧਰਤੀ ਨਾਦ||......... {{gap}}19}} {{rh|ਅਲਵਿਦਾ ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ||......... {{gap}}21}} {{rh|ਕਪਿਲ ਵਸਤੂ ਉਦਾਸ ਹੈ||......... {{gap}}24}} {{rh|ਜਿੰਨਾਂ ਕੁ ਬਾਕੀ ਬਚਿਆ ਹਾਂ||......... {{gap}}26}} {{rh|ਲਫ਼ਜ਼ਾਂ ਦੇ ਘੋੜੇ||......... {{gap}}27}} {{rh|ਇਸ ਰੁੱਖ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ||......... {{gap}}29}} {{rh|ਬਰਾਬਰ ਤੁਰਦਿਆਂ||......... {{gap}}31}} {{rh|ਹਰੇ ਕਚੂਰ ਪੱਤੇ||......... {{gap}}32}} {{rh|ਪੱਥਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ||......... {{gap}}33}} {{rh|ਬਹੁਤ ਉਦਾਸ ਸੀ ਰਾਤ||......... {{gap}}34}} {{rh|ਭਟਕਣ ਨਹੀਂ, ਸਫ਼ਰ ਹੈ||......... {{gap}}35}} {{rh|ਸ਼ੋਰ ਦਾ ਖ਼ਿਲਾਫ਼||......... {{gap}}36}} {{rh|ਹੇ ਵਿਗਿਆਨੀ||37}} {{rh|ਰੰਗ ਹੀ ਤਾਂ ਬੋਲਦੇ ਨੇ||......... {{gap}}40}} {{rh|ਚੀਸ ਪ੍ਰਾਹੁਣੀ||......... {{gap}}44}} {{rh|ਸੁਪਨੇ ਦਾ ਰੰਗ||......... {{gap}}48}} {{rh|ਤੇਤੀ ਕਰੋੜ ਦੇਵਤੇ||......... {{gap}}50}}<noinclude></noinclude> obi6fcbmq1ro67y9it5yuav13yt0sqf 224142 224141 2026-07-02T07:07:35Z Harchand Bhinder 2624 224142 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|3em}} {{center|{{x-larger|ਤਤਕਰਾ}}}} {{rh|ਨੰਗੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਸਨਮੁਖ|-''ਜਸਵੰਤ ਜ਼ਫ਼ਰ''|......... {{gap}}09}} {{center|– – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – –}} {{rh|ਕਵਿਤਾ ਵਹਿਣ ਨਿਰੰਤਰ||......... {{gap}}13}} {{rh|ਲੋਰੀ||......... {{gap}}17}} {{rh|ਧਰਤੀ ਨਾਦ||......... {{gap}}19}} {{rh|ਅਲਵਿਦਾ ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ||......... {{gap}}21}} {{rh|ਕਪਿਲ ਵਸਤੂ ਉਦਾਸ ਹੈ||......... {{gap}}24}} {{rh|ਜਿੰਨਾਂ ਕੁ ਬਾਕੀ ਬਚਿਆ ਹਾਂ||......... {{gap}}26}} {{rh|ਲਫ਼ਜ਼ਾਂ ਦੇ ਘੋੜੇ||......... {{gap}}27}} {{rh|ਇਸ ਰੁੱਖ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ||......... {{gap}}29}} {{rh|ਬਰਾਬਰ ਤੁਰਦਿਆਂ||......... {{gap}}31}} {{rh|ਹਰੇ ਕਚੂਰ ਪੱਤੇ||......... {{gap}}32}} {{rh|ਪੱਥਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ||......... {{gap}}33}} {{rh|ਬਹੁਤ ਉਦਾਸ ਸੀ ਰਾਤ||......... {{gap}}34}} {{rh|ਭਟਕਣ ਨਹੀਂ, ਸਫ਼ਰ ਹੈ||......... {{gap}}35}} {{rh|ਸ਼ੋਰ ਦਾ ਖ਼ਿਲਾਫ਼||......... {{gap}}36}} {{rh|ਹੇ ਵਿਗਿਆਨੀ||37}} {{rh|ਰੰਗ ਹੀ ਤਾਂ ਬੋਲਦੇ ਨੇ||......... {{gap}}40}} {{rh|ਚੀਸ ਪ੍ਰਾਹੁਣੀ||......... {{gap}}44}} {{rh|ਸੁਪਨੇ ਦਾ ਰੰਗ||......... {{gap}}48}} {{rh|ਤੇਤੀ ਕਰੋੜ ਦੇਵਤੇ||......... {{gap}}50}}<noinclude></noinclude> g8oim4qketszkumoria7cv3ajqi45t7 224143 224142 2026-07-02T07:08:06Z Harchand Bhinder 2624 224143 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|3em}} {{center|{{x-larger|ਤਤਕਰਾ}}}} {{rh|ਨੰਗੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਸਨਮੁਖ|-''ਜਸਵੰਤ ਜ਼ਫ਼ਰ''|......... {{gap}}09}} {{center|– – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – –}} {{rh|ਕਵਿਤਾ ਵਹਿਣ ਨਿਰੰਤਰ||......... {{gap}}13}} {{rh|ਲੋਰੀ||......... {{gap}}17}} {{rh|ਧਰਤੀ ਨਾਦ||......... {{gap}}19}} {{rh|ਅਲਵਿਦਾ ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ||......... {{gap}}21}} {{rh|ਕਪਿਲ ਵਸਤੂ ਉਦਾਸ ਹੈ||......... {{gap}}24}} {{rh|ਜਿੰਨਾਂ ਕੁ ਬਾਕੀ ਬਚਿਆ ਹਾਂ||......... {{gap}}26}} {{rh|ਲਫ਼ਜ਼ਾਂ ਦੇ ਘੋੜੇ||......... {{gap}}27}} {{rh|ਇਸ ਰੁੱਖ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ||......... {{gap}}29}} {{rh|ਬਰਾਬਰ ਤੁਰਦਿਆਂ||......... {{gap}}31}} {{rh|ਹਰੇ ਕਚੂਰ ਪੱਤੇ||......... {{gap}}32}} {{rh|ਪੱਥਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ||......... {{gap}}33}} {{rh|ਬਹੁਤ ਉਦਾਸ ਸੀ ਰਾਤ||......... {{gap}}34}} {{rh|ਭਟਕਣ ਨਹੀਂ, ਸਫ਼ਰ ਹੈ||......... {{gap}}35}} {{rh|ਸ਼ੋਰ ਦਾ ਖ਼ਿਲਾਫ਼||......... {{gap}}36}} {{rh|ਹੇ ਵਿਗਿਆਨੀ||37}} {{rh|ਰੰਗ ਹੀ ਤਾਂ ਬੋਲਦੇ ਨੇ||......... {{gap}}40}} {{rh|ਚੀਸ ਪ੍ਰਾਹੁਣੀ||......... {{gap}}44}} {{rh|ਸੁਪਨੇ ਦਾ ਰੰਗ||......... {{gap}}48}} {{rh|ਤੇਤੀ ਕਰੋੜ ਦੇਵਤੇ||......... {{gap}}50}}<noinclude></noinclude> fuisb3jimlsz24atlk8k1mj2k09f8gt 250 56912 224131 218789 2026-07-02T00:59:01Z Harchand Bhinder 2624 224131 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|{{xx-larger|ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ}}}} {{center|'''(ਵਾਰਤਕ)'''}}{{dhr|9em}} {{center|{{x-larger|ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਸੇਖਾ}}}}{{dhr|9em}} {{center|RARGARI PUNJAB}} {{center|NGO Esld. 2000}} {{center|{{xx-larger|ਪੀਪਲਜ਼ ਫ਼ੋਰਮ}}}} {{center|'''ਬਰਗਾੜੀ, ਪੰਜਾਬ'''}} {{center|www.peoplesforumpunjab.com}}<noinclude></noinclude> llr4ih2ahh14zs6y2bsieiak8n5bifz 224132 224131 2026-07-02T00:59:25Z Harchand Bhinder 2624 224132 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|3em}}{{center|{{xx-larger|ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ}}}} {{center|'''(ਵਾਰਤਕ)'''}}{{dhr|9em}} {{center|{{x-larger|ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਸੇਖਾ}}}}{{dhr|9em}} {{center|RARGARI PUNJAB}} {{center|NGO Esld. 2000}} {{center|{{xx-larger|ਪੀਪਲਜ਼ ਫ਼ੋਰਮ}}}} {{center|'''ਬਰਗਾੜੀ, ਪੰਜਾਬ'''}} {{center|www.peoplesforumpunjab.com}}<noinclude></noinclude> rul6zikzr7id2in49psut9wig7k30qx 224133 224132 2026-07-02T01:00:26Z Harchand Bhinder 2624 224133 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|3em}}{{center|{{xx-larger|ਟੈਕਸੀਨਾਮਾ}}}} {{center|'''(ਵਾਰਤਕ)'''}}{{dhr|9em}} {{center|{{x-larger|ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਸੇਖਾ}}}}{{dhr|9em}} {{center|{{xx-larger|ਪੀਪਲਜ਼ ਫ਼ੋਰਮ}}}} {{center|'''ਬਰਗਾੜੀ, ਪੰਜਾਬ'''}} {{center|www.peoplesforumpunjab.com}}<noinclude></noinclude> tb8jj9qyk2min648isr6g814nzjjle7 250 56914 224134 162243 2026-07-02T01:01:32Z Harchand Bhinder 2624 224134 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Paramjit sohal" /></noinclude>{{dhr|13em}} {{center|{{center|}} ===== ਸਮਰਪਣ ===== }} {{center|ਭੱਜੀ ਬਾਂਹ, ਗੋਲਡੀ ਦੇ ਨਾਮ}}<noinclude></noinclude> k2hvl5cluxcxpn8oa2s710fbr64p223 224135 224134 2026-07-02T01:01:54Z Harchand Bhinder 2624 224135 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Paramjit sohal" /></noinclude>{{dhr|12em}} {{center|{{center|}} ===== ਸਮਰਪਣ ===== }} {{center|ਭੱਜੀ ਬਾਂਹ, ਗੋਲਡੀ ਦੇ ਨਾਮ}}<noinclude></noinclude> ddh112ey0i6ezy37plhoyt1iwtkj35g 250 59722 224145 184974 2026-07-02T07:27:39Z Harchand Bhinder 2624 224145 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Rajji patran" /></noinclude>{{xxxx-larger|{{center|ਤਤਕਰਾ}}}} {{rh|੧)ਪਿਆਰ ਦੇ ਵਿਚ ਪਿਆਰ||੨੮}} {{rh|੨)ਜੈ ਹਿੰਦ ਦੀ||੩੦}} {{rh|੩)ਦੂਰ ਦੂਰ||੩੬}} {{rh|੪)ਦਿਲ ਫੀਤਾ ਫੀਤਾ||}} {{rh|{{gap}}ਦਿਲ ਤਾਰ ਤਾਰ||੩੮}} {{rh|੫)ਕੋਈ ਮਿੱਠੀ ਯਾਦ||੪੨}} {{rh|੬)ਮਜ਼ਦੂਰ ਦਾ ਬੱਚਾ||੪੬}} {{rh|੭)ਇਨਕਲਾਬ ਜ਼ਿੰਦਾ ਬਾਦ||੪੯}} {{rh|੮)ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਸਫ਼ਰ||੫੨}} {{rh|੯)ਮਿੱਟੀ-ਰੁਲਦੇ ਮੋਤੀ||੫੪}} {{rh|੧੦)ਪੁਨਰ-ਮਿਲਨ||੫੭}} {{rh|੧੧)ਪੈਰਾਂ ਵਿਚ||੬੦}} {{rh|੧੨)ਪਿਆਰ ਕਿ ਪਾਪ||੬੪}} {{rh|੧੩)ਰੱਬੀ ਹੋਂਦ||੬੭}} {{rh|੧੪)ਇਹ ਸਤਰਾਂ .........||}} {{rh|{{gap}}ਇਹ ਅੱਖਰ.........||੭੦}} {{rh|੧੫)ਗ਼ਰੀਬਾਂ ਨੂੰ||੭੩}} {{rh|੧੬)ਕੀ ਇਹ ਸੁਪਨਾ ਸੀ?||੮੧}} {{rh|੧੭)ਕਵਿਤਾ||੮੬}} {{rh|੧੮)ਅਜ ਕਾਸ਼ ਕਿ ਤੂੰ...||੮੮}} {{rh|੧੯)ਜਾਗ੍ਰਤ||੯੧}} {{rh|ਅੱਗ ਤੇ ਪਾਣੀ||੯੪}}<noinclude>{{center|੫}}</noinclude> 0xzawvjb68rfjd043j2d4wkhpq4ugkz 224146 224145 2026-07-02T07:28:31Z Harchand Bhinder 2624 224146 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Rajji patran" /></noinclude>{{xxxx-larger|{{center|ਤਤਕਰਾ}}}} {{rh|੧)ਪਿਆਰ ਦੇ ਵਿਚ ਪਿਆਰ||੨੮}} {{rh|੨)ਜੈ ਹਿੰਦ ਦੀ||੩੦}} {{rh|੩)ਦੂਰ ਦੂਰ||੩੬}} {{rh|੪)ਦਿਲ ਫੀਤਾ ਫੀਤਾ||}} {{rh|{{gap}}ਦਿਲ ਤਾਰ ਤਾਰ||੩੮}} {{rh|੫)ਕੋਈ ਮਿੱਠੀ ਯਾਦ||੪੨}} {{rh|੬)ਮਜ਼ਦੂਰ ਦਾ ਬੱਚਾ||੪੬}} {{rh|੭)ਇਨਕਲਾਬ ਜ਼ਿੰਦਾ ਬਾਦ||੪੯}} {{rh|੮)ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਸਫ਼ਰ||੫੨}} {{rh|੯)ਮਿੱਟੀ-ਰੁਲਦੇ ਮੋਤੀ||੫੪}} {{rh|੧੦)ਪੁਨਰ-ਮਿਲਨ||੫੭}} {{rh|੧੧)ਪੈਰਾਂ ਵਿਚ||੬੦}} {{rh|੧੨)ਪਿਆਰ ਕਿ ਪਾਪ||੬੪}} {{rh|੧੩)ਰੱਬੀ ਹੋਂਦ||੬੭}} {{rh|੧੪)ਇਹ ਸਤਰਾਂ .........||}} {{rh|{{gap}}ਇਹ ਅੱਖਰ.........||੭੦}} {{rh|੧੫)ਗ਼ਰੀਬਾਂ ਨੂੰ||੭੩}} {{rh|੧੬)ਕੀ ਇਹ ਸੁਪਨਾ ਸੀ?||੮੧}} {{rh|੧੭)ਕਵਿਤਾ||੮੬}} {{rh|੧੮)ਅਜ ਕਾਸ਼ ਕਿ ਤੂੰ.........||੮੮}} {{rh|੧੯)ਜਾਗ੍ਰਤ||੯੧}} {{rh|ਅੱਗ ਤੇ ਪਾਣੀ||੯੪}}<noinclude>{{center|੫}}</noinclude> d0buocku0l9dhh70ntmvukv88bmbwrp 224153 224146 2026-07-02T07:46:13Z Harchand Bhinder 2624 224153 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Rajji patran" /></noinclude>{{xxxx-larger|{{center|ਤਤਕਰਾ}}}} {{rh|੧) ਪਿਆਰ ਦੇ ਵਿਚ ਪਿਆਰ||੨੮}} {{rh|੨) ਜੈ ਹਿੰਦ ਦੀ||੩੦}} {{rh|੩) ਦੂਰ ਦੂਰ||੩੬}} {{rh|੪) ਦਿਲ ਫੀਤਾ ਫੀਤਾ||}} {{rh|{{gap}} ਦਿਲ ਤਾਰ ਤਾਰ||੩੮}} {{rh|੫) ਕੋਈ ਮਿੱਠੀ ਯਾਦ||੪੨}} {{rh|੬) ਮਜ਼ਦੂਰ ਦਾ ਬੱਚਾ||੪੬}} {{rh|੭) ਇਨਕਲਾਬ ਜ਼ਿੰਦਾ ਬਾਦ||੪੯}} {{rh|੮) ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਸਫ਼ਰ||੫੨}} {{rh|੯) ਮਿੱਟੀ-ਰੁਲਦੇ ਮੋਤੀ||੫੪}} {{rh|੧੦) ਪੁਨਰ-ਮਿਲਨ||੫੭}} {{rh|੧੧) ਪੈਰਾਂ ਵਿਚ||੬੦}} {{rh|੧੨) ਪਿਆਰ ਕਿ ਪਾਪ||੬੪}} {{rh|੧੩) ਰੱਬੀ ਹੋਂਦ||੬੭}} {{rh|੧੪) ਇਹ ਸਤਰਾਂ .........||}} {{rh|{{gap}} ਇਹ ਅੱਖਰ.........||੭੦}} {{rh|੧੫) ਗ਼ਰੀਬਾਂ ਨੂੰ||੭੩}} {{rh|੧੬) ਕੀ ਇਹ ਸੁਪਨਾ ਸੀ?||੮੧}} {{rh|੧੭) ਕਵਿਤਾ||੮੬}} {{rh|੧੮) ਅਜ ਕਾਸ਼ ਕਿ ਤੂੰ.........||੮੮}} {{rh|੧੯) ਜਾਗ੍ਰਤ||੯੧}} {{rh| ਅੱਗ ਤੇ ਪਾਣੀ||੯੪}}<noinclude>{{center|੫}}</noinclude> 1xthf2j749lv4biw4otqhxqqgi9aqfn 224154 224153 2026-07-02T07:47:15Z Harchand Bhinder 2624 224154 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Rajji patran" /></noinclude>{{xxxx-larger|{{center|ਤਤਕਰਾ}}}} {{rh|੧) ਪਿਆਰ ਦੇ ਵਿਚ ਪਿਆਰ||੨੮}} {{rh|੨) ਜੈ ਹਿੰਦ ਦੀ||੩੦}} {{rh|੩) ਦੂਰ ਦੂਰ||੩੬}} {{rh|੪) ਦਿਲ ਫੀਤਾ ਫੀਤਾ||}} {{rh|{{gap}} ਦਿਲ ਤਾਰ ਤਾਰ||੩੮}} {{rh|੫) ਕੋਈ ਮਿੱਠੀ ਯਾਦ||੪੨}} {{rh|੬) ਮਜ਼ਦੂਰ ਦਾ ਬੱਚਾ||੪੬}} {{rh|੭) ਇਨਕਲਾਬ ਜ਼ਿੰਦਾ ਬਾਦ||੪੯}} {{rh|੮) ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਸਫ਼ਰ||੫੨}} {{rh|੯) ਮਿੱਟੀ-ਰੁਲਦੇ ਮੋਤੀ||੫੪}} {{rh|੧੦) ਪੁਨਰ-ਮਿਲਨ||੫੭}} {{rh|੧੧) ਪੈਰਾਂ ਵਿਚ||੬੦}} {{rh|੧੨) ਪਿਆਰ ਕਿ ਪਾਪ||੬੪}} {{rh|੧੩) ਰੱਬੀ ਹੋਂਦ||੬੭}} {{rh|੧੪) ਇਹ ਸਤਰਾਂ .........||}} {{rh|{{gap}} ਇਹ ਅੱਖਰ.........||੭੦}} {{rh|੧੫) ਗ਼ਰੀਬਾਂ ਨੂੰ||੭੩}} {{rh|੧੬) ਕੀ ਇਹ ਸੁਪਨਾ ਸੀ?||੮੧}} {{rh|੧੭) ਕਵਿਤਾ||੮੬}} {{rh|੧੮) ਅਜ ਕਾਸ਼ ਕਿ ਤੂੰ.........||੮੮}} {{rh|੧੯) ਜਾਗ੍ਰਤ||੯੧}} {{rh|੨੦) ਅੱਗ ਤੇ ਪਾਣੀ||੯੪}}<noinclude>{{center|੫}}</noinclude> sh6kba16j499oi0bhyw3xbtnijpio2l 250 59723 224155 184977 2026-07-02T08:00:41Z Harchand Bhinder 2624 224155 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Rajji patran" /></noinclude>{{rh|੪੩) ਓ ਮੇਰੇ ਰੂਪ-ਅਰੂਪ!||੧੭੧}} {{rh|੪੪) ਹਾਏ ਗ਼ਰੀਬੀ||੧੭੫}} {{rh|੪੫) ਉਹ ਦਿਨ||੧੭੭}} {{rh|੪੬) ਬੇਜ਼ਰ ||੧੭੯}} {{rh|੪੭) ਇਹ ਓਹ ਪਿਆਰ ਨਹੀਂ||੧੮੧}} {{rh|੪੮) ਖ਼ਾਨਾ ਬਦੋਸ਼||੧੮੪}} {{rh|੪੯) ਇਕ ਮੰਜ਼ਲ ਮੌਤ||}} {{rh|{{gap}} ਇਕ ਮੰਜ਼ਲ ਪਿਆਰ||੧੮੭}} {{rh|੫੦) ਸੀਮਾਂ ਪਾਰ ||੧੯੨}} {{rh|੫੧) ਮੇਰੇ ਹੰਝੂਓ! ||੧੯੫}} {{rh|੫੨) ਸ਼ਾਇਰ||੧੯੯}} {{rh|੫੩) ਪ੍ਰੀਤ ਕੀ ਰੀਤ||२०२}} {{rh|੫੪) ਸੁਆਹ||२०੪}} {{rh|੫੫) ਮਿਲਾਪ-ਬੋਲ||२०੬}} {{rh|੫੬) ਅੱਜ ਖ਼ੂਨੋ ਖ਼ੂਨ ਪੰਜਾਬ ||੨੦੮}} {{rh|੫੭) ਅੱਖਾਂ ਨੂਟ ਕੇ||੨੧੫}} {{rh|੫੮) ਸੋਚਾਂ ਨੇ ਕਿਉਂ?||੨੧੯}} {{rh|੫੯) ਉਹ ਗ਼ੁਜ਼ਰੇ ਜ਼ਮਾਨੇ||੨੨੧}} {{rh|੬੦) ਪਿਕਨਿਕ||੨੨੩}} {{rh|੬੧) ਚੰਗਾ ਬੁਰਾ||੨੨੫}} {{rh|੬੨) ਅਸੀਂ ਅੰਨੇ!||੨੨੭}} {{rh|੬੩) ਇਕ ਵਾਰ ||੨੨੯}} {{rh|੬੪)ਮਹਾਂ ਪਾਪ||੨੩੩}} {{center|{{xx-larger|*}}}}<noinclude>{{center|੭}}</noinclude> aln8zsji1bedunhdatrqyo9hfgl14gt 224156 224155 2026-07-02T08:01:23Z Harchand Bhinder 2624 224156 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Rajji patran" /></noinclude>{{rh|੪੩) ਓ ਮੇਰੇ ਰੂਪ-ਅਰੂਪ !||੧੭੧}} {{rh|੪੪) ਹਾਏ ਗ਼ਰੀਬੀ||੧੭੫}} {{rh|੪੫) ਉਹ ਦਿਨ||੧੭੭}} {{rh|੪੬) ਬੇਜ਼ਰ ||੧੭੯}} {{rh|੪੭) ਇਹ ਓਹ ਪਿਆਰ ਨਹੀਂ||੧੮੧}} {{rh|੪੮) ਖ਼ਾਨਾ ਬਦੋਸ਼||੧੮੪}} {{rh|੪੯) ਇਕ ਮੰਜ਼ਲ ਮੌਤ||}} {{rh|{{gap}} ਇਕ ਮੰਜ਼ਲ ਪਿਆਰ||੧੮੭}} {{rh|੫੦) ਸੀਮਾਂ ਪਾਰ ||੧੯੨}} {{rh|੫੧) ਮੇਰੇ ਹੰਝੂਓ ! ||੧੯੫}} {{rh|੫੨) ਸ਼ਾਇਰ||੧੯੯}} {{rh|੫੩) ਪ੍ਰੀਤ ਕੀ ਰੀਤ||२०२}} {{rh|੫੪) ਸੁਆਹ||२०੪}} {{rh|੫੫) ਮਿਲਾਪ-ਬੋਲ||२०੬}} {{rh|੫੬) ਅੱਜ ਖ਼ੂਨੋ ਖ਼ੂਨ ਪੰਜਾਬ ||੨੦੮}} {{rh|੫੭) ਅੱਖਾਂ ਨੂਟ ਕੇ||੨੧੫}} {{rh|੫੮) ਸੋਚਾਂ ਨੇ ਕਿਉਂ ?||੨੧੯}} {{rh|੫੯) ਉਹ ਗ਼ੁਜ਼ਰੇ ਜ਼ਮਾਨੇ||੨੨੧}} {{rh|੬੦) ਪਿਕਨਿਕ||੨੨੩}} {{rh|੬੧) ਚੰਗਾ ਬੁਰਾ||੨੨੫}} {{rh|੬੨) ਅਸੀਂ ਅੰਨੇ !||੨੨੭}} {{rh|੬੩) ਇਕ ਵਾਰ ||੨੨੯}} {{rh|੬੪)ਮਹਾਂ ਪਾਪ||੨੩੩}} {{center|{{xx-larger|*}}}}<noinclude>{{center|੭}}</noinclude> 11kf6cg7a22mf1ba26v7hssek1pa23m 250 59724 224150 184975 2026-07-02T07:43:21Z Harchand Bhinder 2624 224150 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Rajji patran" /></noinclude>{{rh|੨੧)ਮਾਨੁਖਤਾ ਕਿਉਂ ਪੀੜ ਪੀੜ ਏ!||੯੭}} {{rh|੨੨)ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਪਰਦੇਸ ਦੀ||੧੦੦}} {{rh|੨੩)ਦੁਹਾਈ||੧०੬}} {{rh|੨੪)ਆਵੋ.........||੧੦੯}} {{rh|੨੫)ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ||੧੧੧}} {{rh|੨੬)ਕਿਵੇਂ ਮੌਲਦੀ ਹਸਤੀ ਮੇਰੀ? ||੧੧੩}} {{rh|੨੭)ਗ਼ਰੀਬ ਵਿਚਾਰੇ! ||੧੧੫}} {{rh|੨੮)ਚਾਹਨਾਂ||੧੧੭}} {{rh|੨੯)ਭੁੱਲੇ ਮੁਸਾਫਰ!||੧੨੩}} {{rh|੩੦)ਮਹਿਰਮ ਓ!||੧੨੯}} {{rh|੩੧)ਅਜ ਦੀ ਰਾਤ ਕਿਵੇਂ?||੧੩੨}} {{rh|੩੨)ਨਵੀਂ ਦੁਨੀਆਂ ||੧੩੫}} {{rh|੩੩)ਜੀਵਨ||੧੩੮}} {{rh|੩੪)ਮੇਰੇ ਦੇਵਤਾ!||੧੪੦}} {{rh|੩੫)ਬੇਮਿਸਾਲ ਗੁਰੂ||੧੪੨}} {{rh|੩੬)ਫੁੱਲਾਂ ਸਾਹਵੇਂ ||੧੪੫}} {{rh|੩੭)੧੫ ਅਗਸਤ ੧੯੪੮||੧੪੯}} {{rh|੩੮)ਪੀਆ ਪਿਆਰੇ||੧੫੩}} {{rh|੩੯)ਹੇ ਮੇਰੇ ਉਹ!||੧੫੭}} {{rh|੪੦)ਰੱਸਾ ਕਸ਼ੀ||੧੬੦}} {{rh|੪੧)ਰਾਹੀ||੧੬੨}} {{rh|੪੨)ਆ ਗਿਆ||}} {{rh|{{gap}}ਮੀਂਹ||}} {{rh|{{gap}}ਆ ਗਿਆ ||੧੬੭}}<noinclude>{{center|੬}}</noinclude> atu0y73e91utbwlk9hlmhawkmf2i7gr 224151 224150 2026-07-02T07:44:38Z Harchand Bhinder 2624 224151 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Rajji patran" /></noinclude>{{rh|੨੧) ਮਾਨੁਖਤਾ ਕਿਉਂ ਪੀੜ ਪੀੜ ਏ!||੯੭}} {{rh|੨੨) ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਪਰਦੇਸ ਦੀ||੧੦੦}} {{rh|੨੩) ਦੁਹਾਈ||੧०੬}} {{rh|੨੪) ਆਵੋ.........||੧੦੯}} {{rh|੨੫) ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ||੧੧੧}} {{rh|੨੬) ਕਿਵੇਂ ਮੌਲਦੀ ਹਸਤੀ ਮੇਰੀ? ||੧੧੩}} {{rh|੨੭) ਗ਼ਰੀਬ ਵਿਚਾਰੇ! ||੧੧੫}} {{rh|੨੮) ਚਾਹਨਾਂ||੧੧੭}} {{rh|੨੯) ਭੁੱਲੇ ਮੁਸਾਫਰ!||੧੨੩}} {{rh|੩੦) ਮਹਿਰਮ ਓ!||੧੨੯}} {{rh|੩੧) ਅਜ ਦੀ ਰਾਤ ਕਿਵੇਂ?||੧੩੨}} {{rh|੩੨) ਨਵੀਂ ਦੁਨੀਆਂ ||੧੩੫}} {{rh|੩੩) ਜੀਵਨ||੧੩੮}} {{rh|੩੪) ਮੇਰੇ ਦੇਵਤਾ!||੧੪੦}} {{rh|੩੫) ਬੇਮਿਸਾਲ ਗੁਰੂ||੧੪੨}} {{rh|੩੬) ਫੁੱਲਾਂ ਸਾਹਵੇਂ ||੧੪੫}} {{rh|੩੭) ੧੫ ਅਗਸਤ ੧੯੪੮||੧੪੯}} {{rh|੩੮) ਪੀਆ ਪਿਆਰੇ||੧੫੩}} {{rh|੩੯) ਹੇ ਮੇਰੇ ਉਹ!||੧੫੭}} {{rh|੪੦) ਰੱਸਾ ਕਸ਼ੀ||੧੬੦}} {{rh|੪੧) ਰਾਹੀ||੧੬੨}} {{rh|੪੨) ਆ ਗਿਆ||}} {{rh|{{gap}} ਮੀਂਹ||}} {{rh|{{gap}} ਆ ਗਿਆ ||੧੬੭}}<noinclude>{{center|੬}}</noinclude> qq97rqdey70snrj9mwmvt1qz10vvazx 224158 224151 2026-07-02T08:02:48Z Harchand Bhinder 2624 224158 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Rajji patran" /></noinclude>{{rh|੨੧) ਮਾਨੁਖਤਾ ਕਿਉਂ ਪੀੜ ਪੀੜ ਏ !||੯੭}} {{rh|੨੨) ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਪਰਦੇਸ ਦੀ||੧੦੦}} {{rh|੨੩) ਦੁਹਾਈ||੧०੬}} {{rh|੨੪) ਆਵੋ.........||੧੦੯}} {{rh|੨੫) ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ||੧੧੧}} {{rh|੨੬) ਕਿਵੇਂ ਮੌਲਦੀ ਹਸਤੀ ਮੇਰੀ ? ||੧੧੩}} {{rh|੨੭) ਗ਼ਰੀਬ ਵਿਚਾਰੇ ! ||੧੧੫}} {{rh|੨੮) ਚਾਹਨਾਂ||੧੧੭}} {{rh|੨੯) ਭੁੱਲੇ ਮੁਸਾਫਰ !||੧੨੩}} {{rh|੩੦) ਮਹਿਰਮ ਓ !||੧੨੯}} {{rh|੩੧) ਅਜ ਦੀ ਰਾਤ ਕਿਵੇਂ ?||੧੩੨}} {{rh|੩੨) ਨਵੀਂ ਦੁਨੀਆਂ ||੧੩੫}} {{rh|੩੩) ਜੀਵਨ||੧੩੮}} {{rh|੩੪) ਮੇਰੇ ਦੇਵਤਾ !||੧੪੦}} {{rh|੩੫) ਬੇਮਿਸਾਲ ਗੁਰੂ||੧੪੨}} {{rh|੩੬) ਫੁੱਲਾਂ ਸਾਹਵੇਂ ||੧੪੫}} {{rh|੩੭) ੧੫ ਅਗਸਤ ੧੯੪੮||੧੪੯}} {{rh|੩੮) ਪੀਆ ਪਿਆਰੇ||੧੫੩}} {{rh|੩੯) ਹੇ ਮੇਰੇ ਉਹ !||੧੫੭}} {{rh|੪੦) ਰੱਸਾ ਕਸ਼ੀ||੧੬੦}} {{rh|੪੧) ਰਾਹੀ||੧੬੨}} {{rh|੪੨) ਆ ਗਿਆ||}} {{rh|{{gap}} ਮੀਂਹ||}} {{rh|{{gap}} ਆ ਗਿਆ ||੧੬੭}}<noinclude>{{center|੬}}</noinclude> rjg212wvnabhcvaz30i6gzvc114da2h 252 65729 224115 220570 2026-07-01T13:55:58Z Satdeep Gill 13 224115 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item= |Title=ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਕੋਸ਼ |Language=pa |Volume= |Author=ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher= |Address= |Year= |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=C |Transclusion=no |Validation_date= |Pages=<pagelist 1to2="-" 3="ਕਵਰ" 4="ਭੂਮਿਕਾ" 5="ਅ " 6="ੲ" 7="ਭੂਮਿਕਾ " 8="ਹ " 9="ਕ " 10="ਖ " 11="ਗ " 12="ਘ " 13="ਙ" 14="ਚ" 15="ਛ" 16="ਜ" 17="ਝ" 18="ਞ" 19="ਟ" 20="ਠ" 21="ਡ" 22="ਢ" 23="ਣ" 24="ਤ " 25="ਥ" 26="ਦ" 27="ਧ " 28="ਨ" 29="ਪ" 30="ਫ" 31="ਬ " 32="ਭ" 33="ਮ" 34="ਓ" 35="ਅ" 36="ੲ" 37="ਸ" 38="ਹ" 39="ਕ" 40="1" 557="-" 558="518" 1240="ਕੋਲੋਫੋਨ" /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= |tmplver= }} o6cdrnjv715mab1aj0g8dklevn5cewb 252 72968 224147 221660 2026-07-02T07:39:11Z Taranpreet Goswami 2106 224147 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item=Q140198275 |Title= |Language=pa |Volume= |Author= |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher= |Address= |Year= |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=C |Transclusion=no |Validation_date= |Pages=<pagelist 1="ਕਵਰ" 2="-" 3="1" 156="ਕੋਲੋਫੋਨ" 157="-" 158="ਕੋਲੋਫੋਨ" /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header={{right|{{c|{{{pagenum}}}}}}} |Footer= |tmplver= }} 2h2ht91nodaovk3jcmoto7eaz4f93dz 224148 224147 2026-07-02T07:40:17Z Taranpreet Goswami 2106 224148 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item=Q140198275 |Title= |Language=pa |Volume= |Author= |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher= |Address= |Year= |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=C |Transclusion=no |Validation_date= |Pages=<pagelist 1="ਕਵਰ" 2="-" 3="1" 156="ਕੋਲੋਫੋਨ" 157="-" 158="ਕੋਲੋਫੋਨ" /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header={{left|{{pagenum}}}} |Footer= |tmplver= }} 5h8ld9opwo5bwtzpcvvvb5ofnuxpw4q 224149 224148 2026-07-02T07:41:28Z Taranpreet Goswami 2106 224149 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item=Q140198275 |Title= |Language=pa |Volume= |Author= |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher= |Address= |Year= |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=C |Transclusion=no |Validation_date= |Pages=<pagelist 1="ਕਵਰ" 2="-" 3="1" 156="ਕੋਲੋਫੋਨ" 157="-" 158="ਕੋਲੋਫੋਨ" /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header={{left|{{c|{{{pagenum}}}}}}} |Footer= |tmplver= }} r97enzrfarymw6g71jb1kmdw3c58amk 250 72986 224116 221336 2026-07-01T14:28:17Z Jalseerat Aman 2446 224116 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" /></noinclude> ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਹਰੇਕ ਪਾਰਕਿੰਗ ਦੇ ਨਾਲ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਦੇ ਵਹੀਕਲਜ਼ ਲਈ ਵੱਖਰੀ ਪਾਰਕਿੰਗ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਵੈਸੇ ਤਾਂ ਉਸ ਪਾਰਕਿੰਗ ਵਿਚ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣਾ ਵਹੀਕਲ ਖੜਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਪਰ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਗ਼ੈਰ-ਅੰਗਹੀਣ ਵਿਅਕਤੀ ਉਸ ਪਾਰਕਿੰਗ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਵਹੀਕਲ ਖੜਾ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਪੁਲਿਸ ਤੁਰੰਤ ਉਸ ਵਹੀਕਲ ਨੂੰ ਟੋਅ ਕਰਕੇ ਥਾਣੇ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸੰਬੰਧਤ ਵਹੀਕਲ ਜ਼ਬਤ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੰਬੰਧਤ ਵਿਅਕਤੀ ਭਾਰੀ ਜੁਰਮਾਨੇ ਉਪਰੰਤ ਹੀ ਸੂਝਵਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਅਪਰਾਧ ਲਈ ਸਜ਼ਾ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸਟੱਡੀ ਵੀਜ਼ੇ ਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਗਿਆ ਬੇਟਾ ਵੀ ਦੱਸਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਅੰਗਹੀਣ ਸੜਕ ਪਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦੀ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਇਕਦਮ ਜਾਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਤਦ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਚਲਦੀ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਅੰਗਹੀਣ ਵਿਅਕਤੀ ਸੜਕ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਲੈਂਦਾ। ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪਾਰਕਿੰਗ ਦੀ ਤਾਂ ਗੱਲ ਹੀ ਛੱਡੋ, ਆਮ ਪਾਰਕਿੰਗ ਵਿਚ ਅੰਗਹੀਣ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਵਹੀਕਲ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰਨ ਵਿਚ ਕਾਫੀ ਦਿੱਕਤ ਪੇਸ਼ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਅੰਗਹੀਣ ਦਾ ਵਹੀਕਲ ਪਾਰਕਿੰਗ ਵਿਚ ਮੁਫ਼ਤ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰਨ ਸੰਬੰਧੀ ਨਿਯਮ ਹਨ ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਰਕਿੰਗ ਦੀ ਪਰਚੀ ਕੱਟਣ ਵਾਲੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਨਾਲ ਬਹਿਸ ਅਤੇ ਲੜਾਈ-ਝਗੜਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਦੇ ਵਹੀਕਲਜ਼ ਲਈ ਪਾਰਕਿੰਗ ਮੁਫ਼ਤ ਹੈ, ਕਿਉਂ ਜੋ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵੱਲੋਂ ਅਜਿਹੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੁਹੱਈਆ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਈ ਜਾਂਦੀ। ਕਈ ਵਾਰ ਤਾਂ ਸੰਬੰਧਤ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਵੱਲੋਂ ਧੱਕੇ ਨਾਲ ਅੰਗਹੀਣ ਦੇ ਵਹੀਕਲਜ਼ ਦੀ ਪਾਰਕਿੰਗ ਪਰਚੀ ਵੀ ਕੱਟ ਕੇ ਫੀਸ ਚਾਰਜ ਕਰ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਫੀਸ ਚਾਰਜ ਨਾ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਸੰਬੰਧਤ ਅੰਗਹੀਣ ਨੂੰ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ “ਠੀਕ ਹੈ ! ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰ ਦਿਓ, ਸਾਡੀ ਕੋਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ । ਇਸੇ ਅਧਿਆਇ ਵਿਚ ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਸਾਧਨਾਂ ਨੂੰ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਦੀ ਸੁਵਿਧਾ ਅਨੁਸਾਰ ਢਾਲਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕਿਫ਼ਾਇਤੀ ਰੇਟਾਂ ਤੇ ਦੇਣ ਦਾ ਪ੍ਰਾਵਧਾਨ ਹੈ। ਇਸ ਬਾਰੇ ਵੀ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਅਜੇ ਤੱਕ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਦੀ ਸੁਵਿਧਾ ਮੁਤਾਬਕ ਸਕੂਟਰ ਤਾਂ ਕੋਈ ਕੰਪਨੀ 53<noinclude>{{rh||53}}</noinclude> rjhsg45w4hktmga2mykbllnasyjpcfz 224117 224116 2026-07-01T14:32:17Z Jalseerat Aman 2446 /* ਸੋਧਣਾ */ 224117 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Jalseerat Aman" /></noinclude> ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਹਰੇਕ ਪਾਰਕਿੰਗ ਦੇ ਨਾਲ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਦੇ ਵਹੀਕਲਜ਼ ਲਈ ਵੱਖਰੀ ਪਾਰਕਿੰਗ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਵੈਸੇ ਤਾਂ ਉਸ ਪਾਰਕਿੰਗ ਵਿਚ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣਾ ਵਹੀਕਲ ਖੜਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਪਰ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਗੈਰ-ਅੰਗਹੀਣ ਵਿਅਕਤੀ ਉਸ ਪਾਰਕਿੰਗ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਵਹੀਕਲ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਪੁਲਿਸ ਤੁਰੰਤ ਉਸ ਵਹੀਕਲ ਨੂੰ ਟੋਅ ਕਰਕੇ ਥਾਣੇ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸੰਬੰਧਤ ਵਹੀਕਲ ਜ਼ਬਤ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੰਬੰਧਤ ਵਿਅਕਤੀ ਭਾਰੀ ਜੁਰਮਾਨੇ ਉਪਰੰਤ ਹੀ ਛੁਡਵਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਅਪਰਾਧ ਲਈ ਸਜ਼ਾ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸਟੱਡੀ ਵੀਜ਼ੇ ਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਗਿਆ ਬੇਟਾ ਵੀ ਦੱਸਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਅੰਗਹੀਣ ਸੜਕ ਪਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦੀ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਇਕਦਮ ਜਾਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਤਦ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਚਲਦੀ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਅੰਗਹੀਣ ਵਿਅਕਤੀ ਸੜਕ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਲੈਂਦਾ। {{gap}}ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪਾਰਕਿੰਗ ਦੀ ਤਾਂ ਗੱਲ ਹੀ ਛੱਡੋ, ਆਮ ਪਾਰਕਿੰਗ ਵਿਚ ਅੰਗਹੀਣ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਵਹੀਕਲ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰਨ ਵਿਚ ਕਾਫੀ ਦਿੱਕਤ ਪੇਸ਼ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਅੰਗਹੀਣ ਦਾ ਵਹੀਕਲ ਪਾਰਕਿੰਗ ਵਿਚ ਮੁਫ਼ਤ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰਨ ਸੰਬੰਧੀ ਨਿਯਮ ਹਨ ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਰਕਿੰਗ ਦੀ ਪਰਚੀ ਕੱਟਣ ਵਾਲੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਨਾਲ ਬਹਿਸ ਅਤੇ ਲੜਾਈ-ਝਗੜਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਦੇ ਵਹੀਕਲਜ਼ ਲਈ ਪਾਰਕਿੰਗ ਮੁਫ਼ਤ ਹੈ, ਕਿਉਂ ਜੋ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵੱਲੋਂ ਅਜਿਹੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੁਹੱਈਆ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਈ ਜਾਂਦੀ। ਕਈ ਵਾਰ ਤਾਂ ਸੰਬੰਧਤ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਵੱਲੋਂ ਧੱਕੇ ਨਾਲ ਅੰਗਹੀਣ ਦੇ ਵਹੀਕਲਜ਼ ਦੀ ਪਾਰਕਿੰਗ ਪਰਚੀ ਵੀ ਕੱਟ ਕੇ ਫੀਸ ਚਾਰਜ ਕਰ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਫੀਸ ਚਾਰਜ ਨਾ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਸੰਬੰਧਤ ਅੰਗਹੀਣ ਨੂੰ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ "ਠੀਕ ਹੈ ! ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰ ਦਿਓ, ਸਾਡੀ ਕੋਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ।" {{gap}}ਇਸੇ ਅਧਿਆਇ ਵਿਚ ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਸਾਧਨਾਂ ਨੂੰ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਦੀ ਸੁਵਿਧਾ ਅਨੁਸਾਰ ਢਾਲਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕਿਫ਼ਾਇਤੀ ਰੇਟਾਂ ਤੇ ਦੇਣ ਦਾ ਪ੍ਰਾਵਧਾਨ ਹੈ। ਇਸ ਬਾਰੇ ਵੀ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਅਜੇ ਤੱਕ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਦੀ ਸੁਵਿਧਾ ਮੁਤਾਬਕ ਸਕੂਟਰ ਤਾਂ ਕੋਈ ਕੰਪਨੀ<noinclude>{{rh||53}}</noinclude> 2gqemtblt7cxab1l1bafpl23z848arx 252 73178 224159 222906 2026-07-02T11:51:53Z Kuldeepburjbhalaike 1640 224159 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item=Q140301491 |Title= |Language=pa |Volume= |Author= |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher= |Address= |Year= |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=C |Transclusion=no |Validation_date= |Pages=<pagelist 1="ਕਵਰ" 2="ਕੋਲੋਫੋਨ" 3="ਸਮਰਪਣ" 4="preface" 5="ਮੁਖਬੰਧ " 6="ਬੇਨਤੀ" 7="ਗ" 8="ਘ" 8to9="ਙ" 10to11="ਤਤਕਰਾ" 12="1" 79to80="-" 81="68" 87to88="-" 89="74" 93to94="-" 95="78" 227to228="-" 229="210" 339to340="-" 341="320" 361="ਕੋਲੋਫੋਨ" /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= |tmplver= }} c5fehcu0hgt7k9xq0dkf6myqwnzxdfm 224160 224159 2026-07-02T11:53:03Z Kuldeepburjbhalaike 1640 224160 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item=Q140301491 |Title= |Language=pa |Volume= |Author= |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher= |Address= |Year= |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=C |Transclusion=no |Validation_date= |Pages=<pagelist 1="ਕਵਰ" 2="ਕੋਲੋਫੋਨ" 3="ਸਮਰਪਣ" 4="preface" 5="ਮੁਖਬੰਧ " 6="ਬੇਨਤੀ" 7="ਗ" 8="ਘ" 8to9="ਙ" 10to11="ਤਤਕਰਾ" 12="1" 79to80="-" 81="68" 87to88="-" 89="74" 93to94="-" 95="78" 227to228="-" 229="210" 339to340="-" 341="320" 361="ਕੋਲੋਫੋਨ" /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header={{rh||{{{pagenum}}}}} |Footer= |tmplver= }} 1os4nil5o0h2pkouxfhnq3lz07v2a8e 252 73188 224161 223093 2026-07-02T11:54:39Z Kuldeepburjbhalaike 1640 224161 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item=Q140298622 |Title= |Language=pa |Volume= |Author= |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher= |Address= |Year= |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=C |Transclusion=no |Validation_date= |Pages=<pagelist 1="1" /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= |tmplver= }} icqof2a12i25jnlndgpmom7t2nli116 250 73250 224118 223894 2026-07-01T15:58:35Z Aman Arora PTL 1841 224118 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Aman Arora PTL" /></noinclude> {{gap}}ਦੀਵਾਨ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਰਹਿਤ ਮਿਰਯਾਦਾ ਵਾਲਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਹੀਂ ਸੀ ਛਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਪਰ ਹੁਣ ਸਿਖ ਦੇ ਖੂੰਨ ਦੇ ਛੱਟੇ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੰਤਰਆਤਮੇ ਸ਼ਹੀਦੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੀ ਉਹ ਚਾਸ਼ਨੀ ਚਾੜ੍ਹ ਦਿਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅੰਦਰ ਤੇ ਬਾਹਰ ਦੀ ਕਾਇਆਂ ਪਲਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਮਨੁਖ ਦਾ ਅਪਣਾ ਆਪਾ ਧਰਮ ਦੇ ਉੱਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਰਬ ਲੋਹੀ ਸੰਜੋਅ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਤਾਰੂ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸ਼ਹੀਦੀ ਸੰਨ ੧੭੪੩ ਦੇ ਵਿਚ ਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਗ੍ਵਰਨਰ ਅਜੇ ਜ਼ਕਰੀਆ ਖਾਂ ਹੀ ਸੀ ਤੇ ਸੂਬੇ ਦਾ ਵਜ਼ੀਰ ਆਜ਼ਮ ਦੀਵਾਨ ਲਖਪਤ ਰਾਇ ਸੀ। {{center|'''{{larger|ਜਸਪਤ ਰਾਇ, ਅਦੀਨਾ ਬੇਗ ਤੇ ਲਖਪਤ ਰਾਇ ॥}}'''}} {{gap}}ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਰਾਜਸੀ ਮੰਡਲ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹੀਂ ਦਿਨੀਂ ਤਿੰਨ ਵਯਕਤੀਆਂ ਉੱਘੀਆਂ ਸਨ: ਦੀਵਾਨ ਜਸਪਤ ਰਾਇ,ਅਦੀਨਾ ਬੇਗ ਅਤੇ ਦੀਵਾਨ ਲਖਪਤ ਰਾਇ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਗ੍ਵਰਨਰ ਅਬਦੁਲ ਸਮੱਦਖਾਂ ਦੇ ਵਕਤ ਜਸਪਤ ਰਾਇ ਜਲੰਧਰ ਦੁਆਬੇ ਦਾ ਹਾਕਮ ਸੀ। ਜ਼ਕਰੀਆ ਖਾਂ ਨੇ ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਹਕੂਮਤ ਸਾਂਭੀ ਤਾਂ ਜਸਪਤ ਨੂੰ ਜਲੰਧਰੋਂ ਬਦਲਕੇ ਏਮਨਾਬਾਦ ਦੇ ਛੋਟੇ ਪਰਗਨੇ ਵਿਚ ਦੀਵਾਨ ਕਰ ਦਿਤਾ। ਆਦੀਨਾ ਬੇਗ* ਬੜਾ ਚਲਤਾ ਪੁਰਜ਼ਾ ਸੀ, ਇਹ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਦਾਉਪੇਚ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਇਸ ਨੇ ਬੇਹੱਦ ਤੱਕੀ ਕੀਤੀ । ਇਕ ਵੇਰ ਕਿਸੇ ਸਾਜ਼ਸ਼ ਦੇ ਕਾਰਣ ਫੜਿਆ ਗਿਆ। ਅਹਿਵਾਲਿ ਅਦੀਨਾ ਬੇਗ ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ “ਇਕ ਸਾਲ ਕੈਦ ਰਿਹਾ।ਫੇਰ ਲਾਲਾ ਭਵਾਨੀ ਦਾਸ ''''ਜ਼ਮਾਨਤ ਉੱਪਰ ਅਦੀਨਾ ਬੇਗ ਨੂੰ ਕੈਦ ਤੋਂ ਛੁਡਾਇਆ । ਅਦੀਨਾ ਬੇਗ ਰਿਹਾ ਹੋਕੇ ਬਿਨਾਂ ਇਤਲਾਹ ਦਿੱਤੇ ਦੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਨੱਸ ਗਿਆ ।*****ਭਵਾਨੀ ਦਾਸ ਨੇ ਚੂੰਕਿ ਅਦੀਨਾ ਬੇਗ ਵਾਲੀ ਰਕਮ ਅਦਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ ਦੇਗ ਵਿਚ ਬਿਠਾ ਕੇ ਗਰਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।ਭਾਵੇਂ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੜੀ ਤਕਲੀਫ ਹੋਈ, ਪਰ ਉਸਨੇ ਨਿਮਕ ਹਲਾਲੀ ਵਜੋਂ ਅਦੀਨਾ ਬੇਗ ਦੀ ਆਮਦਨੀ ਖਰਚ ਤੇ ਇਮਾਨਤ ਬਾਬਤ ਕੋਈ ਕਾਗਜ਼ ਪੇਸ਼ ਨਾ ਕੀਤਾ ।*****ਆਖਰ ਇਸ ਦੀ ਨਿਮਕ ਹਲਾਲੀ ਦੀ ਕਦਰ ਵਜੋਂ ਦੇਗ ਵਿਚੋਂ ਬਾਹਰ ਕਢਾਇਆ, ਇਲਾਜ ਕਰਾਇਆ ਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਿਸ ਕੰਮ ਤੇ ਚਾਹੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲਗਾ ਦਿਤਾ ਜਾਏਗਾ । ਲਾਲਾ ਭਵਾਨੀ ਦਾਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮਿਹਰ- ਬਾਨੀ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਕਰੋ***** ਅਦੀਨਾ ਬੇਗ ਨੂੰ ਮੰਗਾ ਕੇ ਮੁਕਰਰ ਕਰੋ ਤਾਂ ਇਕ ਸਾਲ ਵਿਚ ਪੈਸੇ ਪੈਸੇ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਹਜ਼ੂਰ ਦੇ ਖਜ਼ਾਨੇ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਕਰਾਂਗਾ । ਨਵਾਬ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਸਦਵਾਉਣ ਲਈ ਤਸੱਲੀ ਦਾ ਪਰਵਾਨਾ ਭੇਜਿਆ। ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਸਨ ਅਦੀਨਾ ਬੇਗ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਇਆ ਖਿਲਅਤ ਦੇ ਕੇ ਮੁਲਕ ਤੇ ਮੁਕਰਰ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ ਜਸਪਤ ਰਾਇ ਦੀ ਬਦਲੀ ਏਮਨਾਬਾਦ ਹੋਈ ਤਾਂ ਅਦੀਨਾ ਬੇਗ ਜਲੰਧਰ ਦੁਆਬ ਦਾ ਹਾਕਮ ਮੁਕਰਰ ਹੋਇਆ। ਏਸ ਕਾਰਣ ਜਸਪਤ ਤੇ ਅਦੀਨਾ ਬੇਗ ਦੀ ਆਪਸ ਵਿਚ ਵਿਗੜੀ ਰਹੀ। ਜਸਪਤ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਲੁਕਵੀਂ ਕੁਛ ਮਦਦ ਤੇ ਉਕਸਾਹਟ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਉਹ ਜਲੰਧਰ ਦੁਆਬ ਵਿਚ ਗੜਬੜੀ ਪਾਈ ਰੱਖ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਹਾਕਮ ਨੂੰ ਇਹ ਪਤਾ ਲਗੇ ਕਿ ਅਦੀਨਾ * ਇਹ ਜ਼ਾਤ ਦਾ ਅਰਾਈਂ ਸ਼ਰਕ ਪੁਰ ਪੱਟੀ (ਲਾਹੌਰ) ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਸੀ,ਇਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਚੰਨੂੰ ਸੀ । ਇਸਦੇ ਪਿਤਾ ਮਾਤਾ ਕੰਗਾਲ ਸਨ 'ਆਦਮੀ ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਤੇ ਹਿਸਾਬ ਕਿਤਾਬ ਜਾਣਦਾ ਸੀ। [ਅਹਿਵਾਲਿ ਆਦੀਨਾ ਬੇਗ +Jaspat Rai, therefore instigated the Sikhs to create troubles in the Jullundur Doab in order to harass and exasperate Adeena Beg. [Transforma!ion of Sikhism. P. 131, Digitized by Panjab Digital Library / www.panjabdigilib.org<noinclude></noinclude> 2jsnsoaz47jp925mjh4inf6jr59dmzj 224119 224118 2026-07-01T16:04:17Z Aman Arora PTL 1841 224119 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Aman Arora PTL" /></noinclude> {{gap}}ਦੀਵਾਨ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਰਹਿਤ ਮਿਰਯਾਦਾ ਵਾਲਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਹੀਂ ਸੀ ਛਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਪਰ ਹੁਣ ਸਿਖ ਦੇ ਖੂੰਨ ਦੇ ਛੱਟੇ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੰਤਰਆਤਮੇ ਸ਼ਹੀਦੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੀ ਉਹ ਚਾਸ਼ਨੀ ਚਾੜ੍ਹ ਦਿਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅੰਦਰ ਤੇ ਬਾਹਰ ਦੀ ਕਾਇਆਂ ਪਲਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਮਨੁਖ ਦਾ ਅਪਣਾ ਆਪਾ ਧਰਮ ਦੇ ਉੱਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਰਬ ਲੋਹੀ ਸੰਜੋਅ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਤਾਰੂ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸ਼ਹੀਦੀ ਸੰਨ ੧੭੪੩ ਦੇ ਵਿਚ ਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਗ੍ਵਰਨਰ ਅਜੇ ਜ਼ਕਰੀਆ ਖਾਂ ਹੀ ਸੀ ਤੇ ਸੂਬੇ ਦਾ ਵਜ਼ੀਰ ਆਜ਼ਮ ਦੀਵਾਨ ਲਖਪਤ ਰਾਇ ਸੀ। {{center|'''{{larger|ਜਸਪਤ ਰਾਇ, ਅਦੀਨਾ ਬੇਗ ਤੇ ਲਖਪਤ ਰਾਇ॥}}'''}} {{gap}}ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਰਾਜਸੀ ਮੰਡਲ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹੀਂ ਦਿਨੀਂ ਤਿੰਨ ਵਯਕਤੀਆਂ ਉੱਘੀਆਂ ਸਨ: ਦੀਵਾਨ ਜਸਪਤ ਰਾਇ,ਅਦੀਨਾ ਬੇਗ ਅਤੇ ਦੀਵਾਨ ਲਖਪਤ ਰਾਇ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਗ੍ਵਰਨਰ ਅਬਦੁਲ ਸਮੱਦਖਾਂ ਦੇ ਵਕਤ ਜਸਪਤ ਰਾਇ ਜਲੰਧਰ ਦੁਆਬੇ ਦਾ ਹਾਕਮ ਸੀ। ਜ਼ਕਰੀਆ ਖਾਂ ਨੇ ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਹਕੂਮਤ ਸਾਂਭੀ ਤਾਂ ਜਸਪਤ ਨੂੰ ਜਲੰਧਰੋਂ ਬਦਲਕੇ ਏਮਨਾਬਾਦ ਦੇ ਛੋਟੇ ਪਰਗਨੇ ਵਿਚ ਦੀਵਾਨ ਕਰ ਦਿਤਾ। {{gap}}ਆਦੀਨਾ ਬੇਗ* ਬੜਾ ਚਲਤਾ ਪੁਰਜ਼ਾ ਸੀ, ਇਹ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਦਾਉਪੇਚ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਇਸ ਨੇ ਬੇਹੱਦ ਤ੍ਰੱਕੀ ਕੀਤੀ। ਇਕ ਵੇਰ ਕਿਸੇ ਸਾਜ਼ਸ਼ ਦੇ ਕਾਰਣ ਫੜਿਆ ਗਿਆ। ਅਹਿਵਾਲਿ ਅਦੀਨਾ ਬੇਗ ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ:- "ਇਕ ਸਾਲ ਕੈਦ ਰਿਹਾ। ਫੇਰ ਲਾਲਾ ਭਵਾਨੀ ਦਾਸ ਨੇ''''ਜ਼ਮਾਨਤ ਉੱਪਰ ਅਦੀਨਾ ਬੇਗ ਨੂੰ ਕੈਦ ਤੋਂ ਛੁਡਾਇਆ। ਅਦੀਨਾ ਬੇਗ ਰਿਹਾ ਹੋਕੇ ਬਿਨਾਂ ਇਤਲਾਹ ਦਿੱਤੇ ਦੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਨੱਸ ਗਿਆ। ''''ਭਵਾਨੀ ਦਾਸ ਨੇ ਚੂੰਕਿ ਅਦੀਨਾ ਬੇਗ ਵਾਲੀ ਰਕਮ ਅਦਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ ਦੇਗ ਵਿਚ ਬਿਠਾ ਕੇ ਗਰਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।ਭਾਵੇਂ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੜੀ ਤਕਲੀਫ ਹੋਈ, ਪਰ ਉਸਨੇ ਨਿਮਕ ਹਲਾਲੀ ਵਜੋਂ ਅਦੀਨਾ ਬੇਗ ਦੀ ਆਮਦਨੀ ਖਰਚ ਤੇ ਇਮਾਨਤ ਬਾਬਤ ਕੋਈ ਕਾਗਜ਼ ਪੇਸ਼ ਨਾ ਕੀਤਾ। ''''ਆਖਰ ਇਸ ਦੀ ਨਿਮਕ ਹਲਾਲੀ ਦੀ ਕਦਰ ਵਜੋਂ ਦੇਗ ਵਿਚੋਂ ਬਾਹਰ ਕਢਾਇਆ, ਇਲਾਜ ਕਰਾਇਆ ਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਿਸ ਕੰਮ ਤੇ ਚਾਹੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲਗਾ ਦਿਤਾ ਜਾਏਗਾ। ਲਾਲਾ ਭਵਾਨੀ ਦਾਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮਿਹਰ-ਬਾਨੀ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਕਰੋ''''ਅਦੀਨਾ ਬੇਗ ਨੂੰ ਮੰਗਾ ਕੇ ਮੁਕਰਰ ਕਰੋ ਤਾਂ ਇਕ ਸਾਲ ਵਿਚ ਪੈਸੇ ਪੈਸੇ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਹਜ਼ੂਰ ਦੇ ਖਜ਼ਾਨੇ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਕਰਾਂਗਾ। ਨਵਾਬ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਸਦਵਾਉਣ ਲਈ ਤਸੱਲੀ ਦਾ ਪਰਵਾਨਾ ਭੇਜਿਆ। ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਅਦੀਨਾ ਬੇਗ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਇਆ ਖਿਲਅਤ ਦੇ ਕੇ ਮੁਲਕ ਤੇ ਮੁਕਰਰ ਕੀਤਾ।" ਜਦੋਂ ਜਸਪਤ ਰਾਇ ਦੀ ਬਦਲੀ ਏਮਨਾਬਾਦ ਹੋਈ ਤਾਂ ਅਦੀਨਾ ਬੇਗ ਜਲੰਧਰ ਦੁਆਬ ਦਾ ਹਾਕਮ ਮੁਕਰਰ ਹੋਇਆ। ਏਸ ਕਾਰਣ ਜਸਪਤ ਤੇ ਅਦੀਨਾ ਬੇਗ ਦੀ ਆਪਸ ਵਿਚ ਵਿਗੜੀ ਰਹੀ। ਜਸਪਤ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਲੁਕਵੀਂ ਕੁਛ ਮਦਦ ਤੇ ਉਕਸਾਹਟ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਉਹ ਜਲੰਧਰ ਦੁਆਬ ਵਿਚ ਗੜਬੜੀ ਪਾਈ ਰੱਖਣਾਂ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਹਾਕਮ ਨੂੰ ਇਹ ਪਤਾ ਲਗੇ ਕਿ ਅਦੀਨਾ * ਇਹ ਜ਼ਾਤ ਦਾ ਅਰਾਈਂ ਸ਼ਰਕ ਪੁਰ ਪੱਟੀ (ਲਾਹੌਰ) ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਸੀ,ਇਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਚੰਨੂੰ ਸੀ। ਇਸਦੇ ਪਿਤਾ ਮਾਤਾ ਕੰਗਾਲ ਸਨ 'ਆਦਮੀ ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਤੇ ਹਿਸਾਬ ਕਿਤਾਬ ਜਾਣਦਾ ਸੀ। [ਅਹਿਵਾਲਿ ਆਦੀਨਾ ਬੇਗ +Jaspat Rai, therefore instigated the Sikhs to create troubles in the Jullundur Doab in order to harass and exasperate Adeena Beg. [Transforma!ion of Sikhism. P. 131,<noinclude></noinclude> 29wncf7171zgzy32fqf7hh8zfuigjei 250 73315 224108 2026-07-01T12:22:28Z Kaur.gurmel 192 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "(੨) ਪਿੰਨ ਗਲੋਲਾ = ਮੰਗ ਪਿੰਨ ਦੀ ਰੋਟੀ। ਜੋ ਪੁਰਸ਼ ਆਪ ਹੋਰਨਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਨਿਰਬਾਹ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ ਤੇ ਉਸ ਪਾਸੋਂ ਕੋਈ ਦੂਸਰਾ ਆਦਮੀ ਵਡਾ ਕੰਮ ਕਰਾਉਣ ਦੀ ਆਸ ਰੱਖੇ,ਤਾਂ ਇਹ ਅਖਾਣਬੋਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। (੫) ਉਹ ਕੇਹੜੀ ਗਲੀਜਿ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 224108 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>(੨) ਪਿੰਨ ਗਲੋਲਾ = ਮੰਗ ਪਿੰਨ ਦੀ ਰੋਟੀ। ਜੋ ਪੁਰਸ਼ ਆਪ ਹੋਰਨਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਨਿਰਬਾਹ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ ਤੇ ਉਸ ਪਾਸੋਂ ਕੋਈ ਦੂਸਰਾ ਆਦਮੀ ਵਡਾ ਕੰਮ ਕਰਾਉਣ ਦੀ ਆਸ ਰੱਖੇ,ਤਾਂ ਇਹ ਅਖਾਣਬੋਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। (੫) ਉਹ ਕੇਹੜੀ ਗਲੀਜਿਥੇ ਭਾਗੋਨਹੀਂਖਲੀ। ਜੋ ਬੰਦਾ ਹਰ ਥਾਂ ਤੇ ਜਾ ਪੈਂਚ ਬਣੇ, ਉਸ ਬਾਬਤ ਇਹ ਅਖਾਣ ਵਰਤਦੇ ਹਨ। (੬) ਉਹ ਦਿਨ ਡੁੱਬਾ ਜਦੋਂ ਘੋੜੀਚੜ੍ਹਿਆਕੁੱਬਾ। ਕੋਈ ਆਦਮੀ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਆਸ ਕਰੇ, ਕਿ ਉਹ ਫਲਾਣਾ ਕੰਮ ਕਰ ਲਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਦੂਸਰਾ ਆਦਮੀ, ਜੋ ਉਸ ।ਕਰ ਤੋਂ ਉਲਟ ਰਾਇ ਰਖਦਾ ਹੋਵੇ ਇਹ ਅਖਾਣ ਬੋਲਦਾ ਹੈ। (੭) ਉਹ ਫਿਰੇ ਨੱਥ ਘੜਾਉਣ ਨੂੰ, ਉਹ ਫਿਰੇ ਨੱਕ ਵਢਾਉਣ ਨੂੰ। ਜਦ ਕੋਈ ਆਦਮੀ ਕਿਸੇ ਉੱਪਰ ਵੱਡੀ ਆਸ ਬੰਨ੍ਹੀ ਬੈਠਾ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਉਹ ਉਲਟਾ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਦਿੱਸੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਅਖਾਣ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। (੬) ਉਹ ਭੁੱਲਾਨ ਜਾਣੀਏਂ,ਜੌਮੁੜ ਘਰ ਆਵੇ। ਜਦ ਇਹ ਦੱਸਣਾ ਹੋਵੇ ਕਿ ਜੇ ਅਜੇ ਭੀ ਕੋਈ ਸਮਝ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕੀ ਵਿਗੜਿਆ ਹੈ, ਤਦ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ:- ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ:-He is not lost that comes at last.<noinclude></noinclude> o9lccymdts5w26u17bjq7r0py3wc6wg 250 73316 224111 2026-07-01T12:36:10Z Kaur.gurmel 192 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "੧੯੪੭ ਈ: * ੧ਓ ਸੀ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਕੀ ਫਤਹ । ਖੂਨੀ ਸਾਲ ਦੀਆਂ ਹੋਲੀਆਂ ☆ ਖੂਨੀ } ੨੦੦੪ ਬਿਕ੍ਰਮੀ * ਦੋਹਰਾ-ਸ੍ਰੀ ਸਤਿਗੁਰ ਦਸਮੇਸ਼ ਜੀ, ਪੰਥ ਸਾਜਨੇਹਾਰੁ॥ ਬਿਘਨ ਦੂਰ ਸਭ ਹੀ ਕਰੋ, ਬਖਸ਼ੋ ਕਾਵ੍ਯ ਭੰਡਾਰ ॥੧॥ ਦੋਹਰਾ-ਪਿਥਮੈ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 224111 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>੧੯੪੭ ਈ: * ੧ਓ ਸੀ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਕੀ ਫਤਹ । ਖੂਨੀ ਸਾਲ ਦੀਆਂ ਹੋਲੀਆਂ ☆ ਖੂਨੀ } ੨੦੦੪ ਬਿਕ੍ਰਮੀ * ਦੋਹਰਾ-ਸ੍ਰੀ ਸਤਿਗੁਰ ਦਸਮੇਸ਼ ਜੀ, ਪੰਥ ਸਾਜਨੇਹਾਰੁ॥ ਬਿਘਨ ਦੂਰ ਸਭ ਹੀ ਕਰੋ, ਬਖਸ਼ੋ ਕਾਵ੍ਯ ਭੰਡਾਰ ॥੧॥ ਦੋਹਰਾ-ਪਿਥਮੈ ਖੰਡਾ ਸਾਜ ਕੈ, ਸਿਰਯੋ ਸਭ ਸੰਸਾਰ ॥ ਖਿਨ ਮੈਂ ਬਾਪ ਉਥਾਪਦਾ, ਡਾਢਾ ਪਰਵਦਗਾਰ ॥੨॥ ਦੋਹਰਾ-ਨਦਰ ਅਪੱਠੀ ਜੇ ਕਰੇ, ਸ਼ਾਹਾਂ, ਖਾਕ ਮਿਲਾਇ ॥ ‘ਰੀਤੇਭਰੇ ਭਰੇ ਸਖਨਾਵੈ ਪਲ ਮੈ ਕਰ ਦਿਖਲਾਇ ॥੩॥ ਦੋਹਰਾ-ਹੇ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਮਾਲਕਾ ! ਤੇਰੇ ਖੇਲ ਅਪਾਰ ॥ ਜੀਵ ਤੁੱਛ ਬੁਧ ਕਿਮ ਲਖੇ, ਅੰਤ ਨ ਪਾਰਾਵਾਰ ॥੪॥ ਦੋਹਰਾ-ਖੈਰ ਮੰਗੇ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ, ਤੇਰੇ ਢਹਿ ਦਰਬਾਰ । ਅਬੀਆਂ ਨਬੀਆਂ ਸਭ ਹੀ, ਦੇਵੀਂ ਸਿਰ ਤੋਂ ਟਾਰ ॥੫॥ ਤੇਰੀ ਕੁਦਰਤ ਕਾਦਰ ਵੇਖ ਕੇ ਕੁਦਰਤਾਂ ਤੇਰੀਆਂ ਨੂੰ ਬੜੇ ਬੜੇ ਦਾਨਾਅ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ ਅਕਲ ਕਿਸੇ ਦੀ ਕੰਮ ਨ ਕਰ ਸੱਕੀ ਅੰਤ ਸੋਚ ਸੋਚਾਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਏ ਕੋਈ ਪਾ ਨ ਸੱਯਾ ਪਾਰ ਤੇਰਾ ਚੱਕ ਖਾਇ ਚੱਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਦਵਾਨ ਹੋ ਗਏ ਜਿਨਾਂ ਹੱਥ ਪਾਏ ਤੇਰੇ ਸ਼ਾਨ ਅੰਦਰ ਖ਼ਤਮ ਕਾਰੂੰ ਫਰੌਨ, ਸ਼ੈਤਾਨ ਹੋ ਗਏ ਧੱਕਾ ਹੁਕਮ ਦਾ ਝੱਲਿਆ ਕਿਸੇ ਭੀ ਨ ਜ਼ੋਰ ਰਾਵਨ ਅਤੇ ਕੁੰਭਕਾਨ ਹੋ ਗਏ ਦੋਹੀ ਜਿਨਾਂ ਨੇ ਧਰਤ ਆਕਾਸ਼ ਫੇਰੀ ਆਖਰਕਾਰ ਓਹ ਭੀ ਬੇਨਿਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਏ ਦਾਰਾ ਰਿਹਾ ਨ ਰਿਹਾ ਸਿਕੰਦਆਜ਼ਮ ਜ਼ਾਲਮ ਜਾਬਰ ਬੜੇ ਸੁਲਤਾਨ ਹੋ ਗਏ ਜਿਹੜੇ ਧਰਤ ਆਕਾਸ਼ ਨ ਮੈਂਵਦੇ ਸਨ ਕਿਲਿਆਂਕੋਟਾਂ ਦੇ ਸਣੇਵੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ ਵੇਖ ਵੇਖ ਕੇ ਖੇਲ ਅਚਰਜ ਤੇਰੇ ਦੂਰ ਦਿਲਾਂ ਦੇ ਵਹਿਮ ਗੁਮਾਨ ਹੋ ਗਏ Digitized by Panjab Digital Library | www.panjabdigilib.org<noinclude></noinclude> 6klko4xk7oop100c0g7v8jzz9qp00k2 250 73317 224114 2026-07-01T13:11:21Z Kaur.gurmel 192 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਇੰਨਭਜ਼ਮਸਾਈਂ॥ ਰੱਖੇਨਾਲਖਿਆਰਦੇ ਨਫ਼ਰਸਾਵੇ ਜਿਵੇ ਅਲੀ ਅਜ਼ੀਜ਼ ਇਮਾਮ ਸਾਈ'।ਦੂਖੀਦੇਖਨ'ਸੱਕਦਪਕਿਸੇ ਤਾਈਂਰ$ਖ਼ਬਰਸਾਰੀ £ਬਾਸਾਮ ਸਾਈਂ।ਮਹਿਲੀਂਗੋਲੀਆਂ ਬਦੀਆਂਬੇਗਮਾਂ ਸਨ ਜਿਨਾਂ ਦੂਸਰ' ਮਰਵਹਰਾਮ ਸਾਈ' ਪਕੇ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 224114 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>ਇੰਨਭਜ਼ਮਸਾਈਂ॥ ਰੱਖੇਨਾਲਖਿਆਰਦੇ ਨਫ਼ਰਸਾਵੇ ਜਿਵੇ ਅਲੀ ਅਜ਼ੀਜ਼ ਇਮਾਮ ਸਾਈ'।ਦੂਖੀਦੇਖਨ'ਸੱਕਦਪਕਿਸੇ ਤਾਈਂਰ$ਖ਼ਬਰਸਾਰੀ £ਬਾਸਾਮ ਸਾਈਂ।ਮਹਿਲੀਂਗੋਲੀਆਂ ਬਦੀਆਂਬੇਗਮਾਂ ਸਨ ਜਿਨਾਂ ਦੂਸਰ' ਮਰਵਹਰਾਮ ਸਾਈ' ਪਕੇਕਿਲੋਇਮਾਰਤੀ ਸਿਫ਼ਤਲਾਇਕਇੱਟਨਜ਼ਰਨਾਆਂਵਦੀ ਬ਼ਾਮ ਸਾਈਂ ॥ ਰੋਰ ਯਾਰ ਤੇਠੱਗ ਨਾਕੋਈ ਦਿਸੋਜੁਲਮਜ਼ੋਰ ਹੋਗਿਆ ਨੀਲਾਮਸਾਈਂ।ਕਰੇ ਨਿਆਉ'ਨਥ।ਉੱ 'ਸੁਨਾਵਨੇ ਦੀਜਿਵੇਂ ਜਨਕ”ਭਰਬਰੀ ਰਾਮਸਾਈਂ॥ਵਿਨੇਡਖ਼ਰਭੇਰਡ ਵ ਨੂੰਸਹਿਰ ਅੰਦਰ ਪਹਿਨਗੋਦਕੀ ਸੁਨੰਕਲਾਮਸਾਈਂ॥੫ਈ __ ਅਵਲਦੀ ਧੂੰਮਸੈਸਾਰਸਾਰੇਸੇਰਹਰਨਨੂੰਕਰਨਸਲਾਮਸਈੀ ੍ ॥ਕੋਈ ਪੀਏ ਸਰਬ ਨਾ ਕਰੇ ਚੁਜ਼ਲੀਨਹੀ' 'ਸੀਜੂਏਜ਼ਨਹ ਹਵਾਨਾਮ ਸਾਈਂ ॥ ਸਵਾਐਸ ਅਰਾਮ ਨ: ਜਮ ਕੋਈ ਇੱਕ `_ਬਾੜ ਐਲਾਦ ਦਿਲ ਸਾਮਸਾਈਂ॥ਧਨਮਾਲਜ਼ਵਾਲਹੈਬਾਲ _ ਬਾਬੇ ਜਿਵੇਂ ਲੂਨਦੇਬਬ ਤੁਅਮ ਸਾਈਂ॥ਬਿਨਂ ਪੁੰਤਰੱਅੰਧ _ ਅੰਧਾਰ ਘਰ ਮੈਂ ਜਿਵੇਂ ਬਾਝ ਦੀਵੇਕੰਮ ਖ਼ਮ ਸਾਈਂ॥ਕਰੇ [ ਦੁਆਇ ਖੁਵਾਇ ਥੀ' ਅੰਸ ਬਦਲੋਜਿਵੇਂਰਾਤਵਿਨੇ ਆਦਮ __ ਜਖ਼ਸਾਈਂ।ਬੂਹੇ ਰੇਬਦੇ ਖਕਾ ਫਕਰਹੋਵੇ ਮੰਗਸੈਰ ਲਈ ਗਬ ਜਮ ਸਾਈਂ ॥ ਤੇਰੀਆਸਨਿਰਸਿਅਬੰਦਿਅੱਨੂੰਡੇਰੇ ਦੁਆਰ ਖੜਾ ਖ਼ਸੋ ਆਮ ਸਾਈ' ॥ਤੇਰੇਬਬਨਾਆਸਰਾਹੋਰ ਕੋਈਕੁਲ ਖ਼ਲਕ ਸਾਈ' ਤੇਰੀ ਸਾਮ ਸਾਈਂ।ਕਿਸੂਨਸਿੰਘ ਬੇਟੀ ਘਰ ਬਾਪ ”ਮੀਇੱਕਗਿਰੀ ਜਿਉਂਵਿਚਬਾਦਮਸ ਛਾਂ<noinclude></noinclude> nvnysmr2bz1t5e9dweun5c520hinhoq 250 73318 224130 2026-07-02T00:29:39Z ~2026-37453-50 2703 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਖੂਨੀ ਹੋਲੀਆਂ 3 ਸ਼ਹਿਰ ਵਸਦੇ ਹੋਇ ਉਜਾੜ ਬਹੁਤੇ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਪੈ ਗਿਆ ਕਾਲ ਸਮਝੋ ਸਾਰੇ ਵਣਜ ਵਪਾਰ ਹੋ ਬੰਦ ਗਏ ਦਿੱਸੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਹੜਤਾਲ ਸਮਝੋ ਰੇਲਾਂ ਬੰਦ ਹੋਈਆਂ, ਮਿੱਲਾਂ, ਕਾਰਖਾਨੇ, ਮਾਰਕੀਟਾਂ ਤੇ ਮੰਡੀਆਂ ਨਾਲ ਸਮਝ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 224130 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="~2026-37453-50" /></noinclude>ਖੂਨੀ ਹੋਲੀਆਂ 3 ਸ਼ਹਿਰ ਵਸਦੇ ਹੋਇ ਉਜਾੜ ਬਹੁਤੇ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਪੈ ਗਿਆ ਕਾਲ ਸਮਝੋ ਸਾਰੇ ਵਣਜ ਵਪਾਰ ਹੋ ਬੰਦ ਗਏ ਦਿੱਸੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਹੜਤਾਲ ਸਮਝੋ ਰੇਲਾਂ ਬੰਦ ਹੋਈਆਂ, ਮਿੱਲਾਂ, ਕਾਰਖਾਨੇ, ਮਾਰਕੀਟਾਂ ਤੇ ਮੰਡੀਆਂ ਨਾਲ ਸਮਝੋ ਆਬਾਦੀਆਂ ਥਾਂ ਬਰਬਾਦੀਆਂ ਹੋ ਦੁਨੀਆਂ ਦਿੱਸੇ ਫਿਰਦੀ ਮੰਦੇ ਹਾਲ ਸਮਝੋ ਹੋਈ ਖੰਡ ਅਸਚਰਜ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘਾ ਵਰਤੀ ਦੇਸ ਦੇ ਵਿਚ ਕੁਚਾਲ ਸਮਝੋ ਹੈਰਾਨਗੀ ਬਾਦਸ਼ਾਹਾਂ ਦੀ ਹੋਈ ਲੜਾਈ ਨਾਹੀਂ ਆਮੋ ਸਾਮਣੇ ਟਾਕਰਾ ਪਿਆ ਕੋਈ ਨ ਮੂੰਹ ਦਲਾਂ ਦਾ ਹੋਇਆ ਮੁਕਾਬਲਾ ਨ ਤੇਗਾਂ ਸੁਤਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਡਿਹਾ ਕੋਈ ਨ ਲੱਖਾਂ ਜਿੰਦਾਂ ਦਾ ਹੋ ਨੁਕਸਾਨ ਗਿਆ ਸੁਖੀ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਰਿਹਾ ਕੋਈ ਨ ਹੋ ਅਰਬਾਂ ਤੋੜਾਂ ਨੁਕਸਾਨ ਗਏ ਬਾਹਰੋਂ ਲਸ਼ਕਰ ਲੁਟੇਰਾ ਆ ਪਿਆ ਕੋਈ ਨ ਖੂਨ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਰੰਗੀ ਗਈ ਸਾਰੀ ਖਾਲੀਰਿਹਾ ਹੋਇ ਪਿੰਡਅਜਿਹਾ ਕੋਈ ਨ ਭਾਰਾਵਰਤਿਆਕਹਿਰ ਕਰਤਾਰਸਿੰਘਾ ਆਇਆਕਿਤੋਂਭੀਸੁਖਸੁਨੇਹਾ ਕੋਈ ਨ ਦੁਨੀਆਂ ਪਛੇਗੀ ? ^ ਸਮੇਂ ਬੀਤਿਆਂ ਪੁੱਛੇਗੀਫੇਰਦੁਨੀਆਂ ਇਹਕਹਿਰ ਕੁਹਾੜਾਚਲਾਇਆ ਕਿਸਨੇ ਸਖੀ ਵਸਦਿਆਂ ਨਾਲ ਹਮਸਾਇਆਂ ਦੇ ਭਾਰੇ ਵੈਰੀ ਬਣਾ ਲੜਾਇਆ ਕਿਸਨੇ ਲੋਕ ਵੱਸਦੇ ਸਨ ਕਠੇ ਸਦੀਆਂ ਦੇ ਇਕ ਦਮ ਵਿਰੋਧ ਵਧਾਇਆ ਕਿਸਨੇ ਮੁਸਲਮਾਨ, ਹਿੰਦੂ, ਸਿੱਖ ਰਹੇ ਕੱਠੇ ਝਗੜਾ ਮਜ਼੍ਹਬੀ ਇਹ ਉਠਾਇਆ ਕਿਸਨੇ ਸਾਡੇ ਵਿਚੋਂ ਹੀ ਸਨ ਮੁਸਲਮਾਨ ਬਣੇ ਮਾਸ ਨੌਹਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਕਰਾਇਆ ਕਿਸਨੇ ਸੁਖੀ ਵੱਸਦਾ ਦੇਸ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਭਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦੇ ਵਿਚ ਫਸਾਇਆ ਕਿਸਨੇ ਏਸ ਦਾ ਉੱਤਰ ! ਵਾਕ ਕਵੀ ਇਹ ਭਾਰਤ ਵਰਸ਼ ਜੋ ਦੇਸ਼ ਭਾਰਾ ਵਿਚ ਹੱਥ ਫਿਰੰਗੀ ਦੇ ਆ ਗਿਆ ਸੀ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਲਿਆ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਸਾਰਾ ਢਾਲਾਂ ਚੱਲਕੇ ਦੇਸ ਦਬਾ ਗਿਆ ਸੀ ਫੱਟ ਪਾਵੋ ਤੇ ਦੇਸ਼ ਤੇ ਰਾਜ ਕਰੋ ਓਹਦਾ ਮੰਤਰ ਚੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ ਸੀ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਦਬਾ ਰਿਆਸਤਾਂ ਸਭ ਪੰਜਾਬ ਵੱਲ ਨਿਗ੍ਹਾ ਜਮਾ ਗਿਆ ਸੀ ਹੈਸੀਰਾਜ ਮਹਾਰਾਜੇਰਣਜੀਤਸਿੰਘ ਦਾ ਓਹਦੇਪਾਸੋਂ ਕੁਝ ਡਰਡਰਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਾਬੂ ਕਰਨਾ ਸਿੱਧਾ ਪੰਜਾਬ ਤਾਈਂ ਬੜਾ ਔਖਾ ਹੈ ਗ਼ਮ ਓਹ ਖਾ ਗਿਆ ਸੀ ਨਾਲ ਸ਼ੇਰਿ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਦੋਸਤੀ ਗੰਢ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਰਸੂਖ ਵਧਾ ਗਿਆ ਸੀ ਪੈਰ ਧਰਣ ਨੂੰ ਕਈ ਟਿਕਾਣੇ ਬਣਗਏ ਦਰਬਾਰੀਆਂ ਤਾਈਂ ਫਸਾ ਲਿਆ ਸੀ Digitized by Panjab Digital Library | www.panjabdigilib.org<noinclude></noinclude> gg4c17ob7n7mv4h44wikr17aekuneuo 250 73319 224140 2026-07-02T07:03:40Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 224140 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|3em}} {{rh|ਉੱਡੇ ਪਿਆ ਜਹਾਜ਼||......... {{gap}}54}} {{rh|ਜੜ੍ਹਾਂ||......... {{gap}}55}} {{rh|ਫ਼ਰਕ||......... {{gap}}56}} {{rh|ਬੱਤੀ ਦੀ ਥਾਂ ਆਂਦਰ ਬਲਦੀ||......... {{gap}}58}} {{rh|ਚੱਲ ਬੁੱਲ੍ਹਿਆ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਚੱਲੀਏ||......... {{gap}}60}} {{rh|ਵਰਜਿਤ ਰਾਹਾਂ `ਤੇ||......... {{gap}}61}} {{rh|ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਬੱਚੇ ਨਹੀਂ ਹੋ||......... {{gap}}62}} {{rh|ਬਘਿਆੜਾਂ ਨੂੰ ਕਹੋ||......... {{gap}}63}} {{rh|ਅੱਜ ਦੀ ਰਾਤ||......... {{gap}}64}} {{rh|ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਨੰਗਾ ਕਰੋ||......... {{gap}}67}} {{rh|ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਬੋਲਦਾ ਹੈ||......... {{gap}}69}} {{rh|ਪਾਣੀ ਕਰੇ ਕਲੋਲ||......... {{gap}}75}} {{rh|ਦੇਹ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ 'ਵਾਜ਼ ਨੀ ਮਾਏ||......... {{gap}}76}} {{rh|ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਦਿੱਲੀਏ||......... {{gap}}79}} {{rh|ਮੈਂ ਤਾਰੇ ਵੇਖਣੇ ਨੇ||......... {{gap}}81}} {{rh|ਇਕ ਅੱਖ ਰੋਂਦੀ ਦੂਜੀ ਹੱਸਦੀ||......... {{gap}}84}} {{rh|ਅੱਜ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਹੋਈ||......... {{gap}}85}} {{rh|ਬਾਪੂ ਤੇਰੇ ਦੇਸ ਵਿਚ||......... {{gap}}87}} {{rh|ਸਾਡੇ ਲਈ ਜੰਗ ਹੋਈ ਤਿਆਰ ਵੇ ਹਾਂ||......... {{gap}}90}} {{rh|16 ਲਘੂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ||......... {{gap}}93}} {{rh|ਬਦਲੋਟੀਆਂ (ਰੁਬਾਈਆਂ)||......... {{gap}}100}} {{rh|ਨੌਂ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ||......... {{gap}}106}}<noinclude></noinclude> r3s0ytqixb00ycrb9r8igktkepl0nxq 250 73320 224152 2026-07-02T07:44:48Z Taranpreet Goswami 2106 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "g ਖੂਨੀ ਹੋਲ ਆਂ ਮਹਾਰਾਜੇ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਨ ਪੇਸ਼ ਗਈ ਝੱਟ ਖਚਰਾ ਬਣ ਲੰਘਾ ਅੱਖਾਂ ਮੀਟੀਆਂ ਸ਼ੇਰਿ ਪੰਜਾਬ ਸੋਨੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਜਾਲ ਵਿਛਾ ਭਾਰੇ ਦਰਬਾਰੀਆਂ ਤਾਈਂ ਨੇ ਜਾਂ ਜਾਲ ਫੇਰ ਫਿਰੰਗੀ ਫੈਲਾ ਗਿਆ ਸੀ ਲਿਆ ਸੀ ਫਸਾ ਲਿਆ ਸੀ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 224152 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" />{{left|{{c|4}}}}</noinclude>g ਖੂਨੀ ਹੋਲ ਆਂ ਮਹਾਰਾਜੇ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਨ ਪੇਸ਼ ਗਈ ਝੱਟ ਖਚਰਾ ਬਣ ਲੰਘਾ ਅੱਖਾਂ ਮੀਟੀਆਂ ਸ਼ੇਰਿ ਪੰਜਾਬ ਸੋਨੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਜਾਲ ਵਿਛਾ ਭਾਰੇ ਦਰਬਾਰੀਆਂ ਤਾਈਂ ਨੇ ਜਾਂ ਜਾਲ ਫੇਰ ਫਿਰੰਗੀ ਫੈਲਾ ਗਿਆ ਸੀ ਲਿਆ ਸੀ ਫਸਾ ਲਿਆ ਸੀ ਆਪੋ ਵਿਚ ਲੜਾ ਮਰਵਾ ਬਹੁਤੇ ਸਿੰਘਾਂ ਤਾਈਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਾ ਲਿਆ ਸੀ ਲਾਲ ਸਿਹੁੰ ਗੁਲਾਬ ਸਿਹੁੰ ਤੇਜਾ ਸਿਹੁੰ ਨੂੰ ਹੱਥ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਚੜਾ ਲਿਆ ਸੀ ਮਦਦ ਏਹਨਾਂ ਗੱਦਾਰਾਂ ਤੋ ਲੈ ਭਾਰੀ ਫੌਜ ਖਾਲਸਾ ਤਾਈਂ ਹਿਰਾ ਗਿਆ ਸੀ ਆ ਲਾਹੌਰ ਵਿਚ ਕਦਮ ਜਮਾ ਲਏ ਤੇਜ ਸਿੰਘਾਂ ਦਾ ਛਿਪ ਛਪਾ ਗਿਆ ਸੀ * ਸ਼ੇਰਸਿੰਘ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿਚ ਹਾਰ ਗਿਆ ਥੰਮਸਿੰਘਾਂ ਦਾ ਡਿੱਗਡਿਗਾ ਗਿਆ ਸੀ ਮਹਾਰਾਣੀ ਨੂੰ ਦੇਸ ਨਿਕਾਲਾ ਦੇਕੇ ਦਗ਼ਾ ਨਾਲ ਦਲੀਪ ਕਮਾ ਲਿਆ ਸੀ *ਅਹਿਦਨਾਮਾ ਕਰਓਹਨੂੰਵਲੈਤ ਲੈਗਏ ਕਬਜ਼ੇਵਿਚਪੰਜਾਬ ਕਰਾ ਲਿਆ ਸੀ ਸਾਰਾ ਹਿੰਦ ਪੰਜਾਬ ਭੀ ਦੱਬ ਬੈਠਾ ਭਾਰਥ ਵਰਸ਼ ਗੁਲਾਮ ਬਨਾ ਲਿਆ ਸੀ ਗੁਣਾਂ ਔਗੁਣਾਂ ਸਣੇ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘਾ ਡੰਕਾ ਖੂਬ ਅੰਗੇਜ਼ ਵਜਾ ਲਿਆ ਸੀ ਸਮਾ ਉਲਟ ਗਿਆ ਵੱਧ ਸਦੀ ਤੋਂ ਰਾਜ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ ਕੀਤਾ ਸਮੇ ਆਪਣਾ ਰੰਗ ਵਟਾਇਆ ਜੀ ਦੁਨੀਆਂ ਸਾਰੀ ਨੂੰ ਜਾਗ੍ਰਿਤ ਆਇ ਗਈ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਢੋਲ ਵਜਾਇਆ ਜੀ ਸ਼ਖਸੀ ਰਾਜ ਗਏ ਲੋਕ ਰਾਜ ਹੋਵੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨੇ ਰੰਗ ਦਿਖਾਇਆ ਜੀ ਹਿੰਦ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਜੱਗ ਵਲੋਂ ਦਿਲੀਂ ਚਾਉ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਆਇਆ ਜੀ ਸੀ ਗੋਖਲੇ ਤੇ ਸੀ ਤਿਲਕ ਜੈਸੇ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਏ ਦੇਸ਼ ਜਗਾਇਆ ਜੀ ਮੁੱਢ ਬੱਝ ਗਿਆ ਤਦੋਂ ਕਾਂਗਸ ਦਾ ਜ਼ੋਰ ਲਾਜਪਤ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲਾਇਆ ਜੀ ਸਿੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਉੱਠੇ ਬਾਬੇ ਰਾਮ ਸਿੰਘ ਜਹੇ ਅੰਗੇਜ਼ ਨੂੰ ਕੱਢਣਾ ਚਾਹਿਆ ਜੀ ਸਮੇਂ ਪੈਦਾ ਅਕਾਲੀ ਫਿਰ ਕਰ ਲੀਡਰ ਚੱਲਾ ਲਹਿਰਅਕਾਲੀ ਚਲਾਇਆ ਜੀ ਜਿਨਾਂ ਨਾਨਕ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਦੇ ਮੁੜ ਹੁਕਮਾਂ ਤਾਈਂ ਦੁਹਰਾਇਆ ਜੀ ਵਧਿਆ ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਦਾ ਪਰਤਾਪ ਭਾਰਾ ਓਸ ਡੰਕਾ ਆਜ਼ਾਦੀ ਵਜਾਇਆ ਜੀ ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਦਾ ਘੜ ਹਥਿਆਰ ਸੋਹਣਾ ਦੇਸ ਵਾਸੀਆਂ ਹੱਥ ਫੜਾਇਆ ਜੀ ਕਾਰਗਰ ਹੱਥਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ ਡਾਢਾ ਜਿਨੂੰ ਵੇਖ ਅੰਗੇਜ਼ ਘਬਰਾਇਆ ਜੀ ਓਸ ਕਾਬੂ ਕੀਤੇ ਝੋਲੀ ਚੁਕ ਬਹੁਤੇ ਸੰਗਲ ਲੋਭ ਦਾ ਗਲਾਂ ਵਿਚ ਪਾਇਆ ਜੀ ਅਟਾਰੀ ਵਾਲਾ ਮਹਾਰਾਣੀ ਜਿੰਦ ਕੌਰਾਂ ਦੇਖੋ ਦਾਸ ਦਾ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਮਹਾਰਾਜੇ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਦਾ ਅਖੀਰਲਾ ਹਾਲ ਲੜੀ ਨੰਬਰ ੧੭ Digitized by Panjab Digital Library | www.panjabdigilib.org<noinclude></noinclude> lmlzswjl1ykgplendi7cghuf336wu33