ਵਿਕੀਸਰੋਤ pawikisource https://pa.wikisource.org/wiki/%E0%A8%AE%E0%A9%81%E0%A9%B1%E0%A8%96_%E0%A8%B8%E0%A8%AB%E0%A8%BC%E0%A8%BE MediaWiki 1.47.0-wmf.9 first-letter ਮੀਡੀਆ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਤਸਵੀਰ ਤਸਵੀਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਫਰਮਾ ਫਰਮਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮਦਦ ਮਦਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਲੇਖਕ ਲੇਖਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪੋਰਟਲ ਪੋਰਟਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਲਿਖਤ ਲਿਖਤ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਆਡੀਓਬੁਕ ਆਡੀਓਬੁਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਅਨੁਵਾਦ ਅਨੁਵਾਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪੰਨਾ ਪੰਨਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਇੰਡੈਕਸ ਇੰਡੈਕਸ ਗੱਲ-ਬਾਤ TimedText TimedText talk ਮੌਡਿਊਲ ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ Event Event talk 252 974 224176 114822 2026-07-02T14:26:51Z Satdeep Gill 13 224176 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item= |Title=ਸਚਾ ਰਾਹ |Language=pa |Volume= |Author= |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher=ਭਾਈ ਵਜੀਰ ਸਿੰਘ |Address=ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ |Year= |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=C |Transclusion=no |Validation_date= |Pages=<pagelist 1="ਕਵਰ" 2=2 /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= |tmplver= }} t2fmjvtxe1nm2j0u9tk2mi8nisycoop 250 19446 224196 50404 2026-07-03T05:48:04Z Parmjit kaur rao 477 224196 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" /> {{center|{{x-larger|( ੮੪ )}}}}</noinclude>________________ ਝੂਠ ਨਹੀਂ, ਠੀਕ ਹੈ ਨਿਸ਼ਚਯ ਹੀ ਇਹ ਭਯਾਨਕ ਸੁਪਨਾ ਹੈ ਤੁਹਾਡੇ ਮੂੰਹੋ ਨਕੇ, ਮੇਰੀ ਅਕਲ ਚੱਕੂ ਖਾ ਗਈ ਹੈ ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੁਫਨਿਆਂ ਦਾ ਕੁਝ ਇਤਬਾਰ ਭੀ ਨਹੀਂ ॥ ਪਵਨ-ਏਹ ਤਾਂ ਮੈਂ ਭੀ ਸਮਝਨਾਂ ਹਾਂ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਇਬਰ ਨਹੀਂ ਪਰ ਮਨ ਨੂੰ ਚੈਨ ਨਹੀਂ ਅਉਂਦਾ ਜਦ ਤਕ ਅਪਨੀ ਅੱਖੀ ਪ੍ਰਿਯਾ ਜੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ ਭਸੱਲੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਏਹ ਕਹਿਕੇ ਘੋੜ ਨੂੰ ਅੱਡੀ ਲਾਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਮੰਜ਼ਲਾਂ ਕਰਦ ਥੋੜੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਤਨਪੁਰ ਪਹੁੰਚੇ ਅਤੇ ਜਾਇਆਂ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇ ਮਹਲ ਨੂੰ ਗਿਆ ਤਾਂ ਅੱਗੇ ਓਥੇ ਜੰਦਰਾ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਡਿੱਠ ਤਾਂ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਖਿਆਲ ਆਇਆ ਕਿ ਬ ਲ ਹੋਨ ਕਰਕੇ ਮਾਤਾ ਨੇ ਓਸਨੂੰ ਇੱਕਲਿਆਂ ਛੱਡਨਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਸਮਝਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ਏਸ ਕਰਕੇ ਅਪਨੇ ਕੋਲ ਹੀ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਲੈ ਗਈ ਹੋਵੇਗੀ (ਕੁਝ ਸੋਚਕੇ) ਜਰ ਇਹੋ ਗੱਲ ਹੋਵੇਗੀ । ਭਲਾ ਚਿਰ ਪਿੱਛੋਂ ਓਸਨੂੰ ਇਹ ਦਿਨ ਨਸੀਬ ਹੋਇਆ ਸੀ ਏਥੇ ਕਿਸ ਤਰਾਂ ਰਹਨ ਦੇਦੇ ॥ ਇਹ ਕਿਹਾ ! ਅਰ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਔ"ਦਿਆਂਹੀ ਰਾਨੀ ਕਭੂਮ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਜੋ ਕਿਸੇ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਸਿਰ ਨੀਵੇਂ ਤੇ ਬੈਠੀ ਹੋਈ ਸੀ ਸਿਰ ਨਿਵਾਯਾ, ਲੋਂ ਓਹ ਕੁਝ ਝਝ ਕ ਗਈ ਪਰ ਫੇਰ ਪਵਨ ਜੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਬਗ . . . ਰਈ ਅਤੇ ਮੱਥੇ ਨੂੰ ਚੁੱਮਕੇ ਗਲ ਨਾਲ ਲਾਕੇ ਈ ਰ ਮ ਮਾ ਦਾ ਧਨਵਾਦ ਕਰਕੇ ਬੋਲੀ ! ਰਾ- ਪੁਭ ! ਫੇਰ ਵਿਜੋਗ ਨੇ ਰੱਬ ਜਾਨਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਾਡਾ ਹਾਲ ਕੀਤਾ ਹੈ fਨੇ ਰਾਝੀ ਭਰਾਈ ਖਿਆਲ ਰੀਆਈ ਗੱਲ ਅਤੇ ਤੇਰਾਈ ਫਕਰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ । ਧਨੰਭਾਗ ਹਨ ਜੋ ਅੱਜ ਵੈਨੂੰ ਛਿੱਠਾ ਹੈ ਹੁਨ ਦਿਲਦੇ ਫਿਕਰ ਸਬ ਦੂਰ ਹੋਏ, ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਏਨਾ ਚਿਰ ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹੇ ? : ਪਵਨ- ਮਾਂ ਜੀ ਕੀ ਦੱਸਾਂ ਜਦ ਖਰ ਅਤੇ ਦੂਖਣ ਨੂੰ ਛੁਡਾਕੇ ment Punjab - Panjab Di b rary<noinclude></noinclude> bfvmulosl2einos0xt7bue9kgy41crh 224197 224196 2026-07-03T05:49:47Z Parmjit kaur rao 477 224197 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" /> {{center|{{x-larger|( ੮੪ )}}}}</noinclude>________________ ਝੂਠ ਨਹੀਂ, ਠੀਕ ਹੈ ਨਿਸ਼ਚਯ ਹੀ ਇਹ ਭਯਾਨਕ ਸੁਪਨਾ ਹੈ ਤੁਹਾਡੇ ਮੂੰਹੋ ਸੁਨਕੇ, ਮੇਰੀ ਅਕਲ ਚੱਕ੍ਰ ਖਾ ਗਈ ਹੈ ਪਰ ਏਨ੍ਹਾਂ ਸੁਫਨਿਆਂ ਦਾ ਕੁਝ ਇਤਬਾਰ ਭੀ ਨਹੀਂ ॥ {{gap}}ਪਵਨ-ਏਹ ਤਾਂ ਮੈਂ ਭੀ ਸਮਝਨਾਂ ਹਾਂ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਇਬਰ ਨਹੀਂ ਪਰ ਮਨ ਨੂੰ ਚੈਨ ਨਹੀਂ ਅਉਂਦਾ ਜਦ ਤਕ ਅਪਨੀ ਅੱਖੀ ਪ੍ਰਿਯਾ ਜੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ ਭਸੱਲੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਏਹ ਕਹਿਕੇ ਘੋੜ ਨੂੰ ਅੱਡੀ ਲਾਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਮੰਜ਼ਲਾਂ ਕਰਦ ਥੋੜੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਤਨਪੁਰ ਪਹੁੰਚੇ ਅਤੇ ਜਾਇਆਂ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇ ਮਹਲ ਨੂੰ ਗਿਆ ਤਾਂ ਅੱਗੇ ਓਥੇ ਜੰਦਰਾ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਡਿੱਠ ਤਾਂ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਖਿਆਲ ਆਇਆ ਕਿ ਬ ਲ ਹੋਨ ਕਰਕੇ ਮਾਤਾ ਨੇ ਓਸਨੂੰ ਇੱਕਲਿਆਂ ਛੱਡਨਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਸਮਝਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ਏਸ ਕਰਕੇ ਅਪਨੇ ਕੋਲ ਹੀ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਲੈ ਗਈ ਹੋਵੇਗੀ (ਕੁਝ ਸੋਚਕੇ) ਜਰ ਇਹੋ ਗੱਲ ਹੋਵੇਗੀ । ਭਲਾ ਚਿਰ ਪਿੱਛੋਂ ਓਸਨੂੰ ਇਹ ਦਿਨ ਨਸੀਬ ਹੋਇਆ ਸੀ ਏਥੇ ਕਿਸ ਤਰਾਂ ਰਹਨ ਦੇਦੇ ॥ ਇਹ ਕਿਹਾ ! ਅਰ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਔ"ਦਿਆਂਹੀ ਰਾਨੀ ਕਭੂਮ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਜੋ ਕਿਸੇ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਸਿਰ ਨੀਵੇਂ ਤੇ ਬੈਠੀ ਹੋਈ ਸੀ ਸਿਰ ਨਿਵਾਯਾ, ਲੋਂ ਓਹ ਕੁਝ ਝਝ ਕ ਗਈ ਪਰ ਫੇਰ ਪਵਨ ਜੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਬਗ . . . ਰਈ ਅਤੇ ਮੱਥੇ ਨੂੰ ਚੁੱਮਕੇ ਗਲ ਨਾਲ ਲਾਕੇ ਈ ਰ ਮ ਮਾ ਦਾ ਧਨਵਾਦ ਕਰਕੇ ਬੋਲੀ ! ਰਾ- ਪੁਭ ! ਫੇਰ ਵਿਜੋਗ ਨੇ ਰੱਬ ਜਾਨਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਾਡਾ ਹਾਲ ਕੀਤਾ ਹੈ fਨੇ ਰਾਝੀ ਭਰਾਈ ਖਿਆਲ ਰੀਆਈ ਗੱਲ ਅਤੇ ਤੇਰਾਈ ਫਕਰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ । ਧਨੰਭਾਗ ਹਨ ਜੋ ਅੱਜ ਵੈਨੂੰ ਛਿੱਠਾ ਹੈ ਹੁਨ ਦਿਲਦੇ ਫਿਕਰ ਸਬ ਦੂਰ ਹੋਏ, ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਏਨਾ ਚਿਰ ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹੇ ? : ਪਵਨ- ਮਾਂ ਜੀ ਕੀ ਦੱਸਾਂ ਜਦ ਖਰ ਅਤੇ ਦੂਖਣ ਨੂੰ ਛੁਡਾਕੇ ment Punjab - Panjab Di b rary<noinclude></noinclude> qpirsbc6wmc1mysao8nh72xvd1rkbae 224198 224197 2026-07-03T05:51:22Z Parmjit kaur rao 477 224198 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" /> {{center|{{x-larger|( ੮੪ )}}}}</noinclude>________________ ਝੂਠ ਨਹੀਂ, ਠੀਕ ਹੈ ਨਿਸ਼ਚਯ ਹੀ ਇਹ ਭਯਾਨਕ ਸੁਪਨਾ ਹੈ ਤੁਹਾਡੇ ਮੂੰਹੋ ਸੁਨਕੇ, ਮੇਰੀ ਅਕਲ ਚੱਕ੍ਰ ਖਾ ਗਈ ਹੈ ਪਰ ਏਨ੍ਹਾਂ ਸੁਫਨਿਆਂ ਦਾ ਕੁਝ ਇਤਬਾਰ ਭੀ ਨਹੀਂ ॥ {{gap}}ਪਵਨ-ਏਹ ਤਾਂ ਮੈਂ ਭੀ ਸਮਝਨਾਂ ਹਾਂ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਇਤਬਾਰ ਨਹੀਂ ਪਰ ਮਨ ਨੂੰ ਚੈਨ ਨਹੀਂ ਅਉਂਦਾ ਜਦ ਤਕ ਅਪਨੀ ਅੱਖੀ ਪ੍ਰਿਯਾ ਜੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ ਤਸੱਲੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਏਹ ਕਹਿਕੇ ਘੋੜ ਨੂੰ ਅੱਡੀ ਲਾਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਮੰਜ਼ਲਾਂ ਕਰਦ ਥੋੜੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਤਨਪੁਰ ਪਹੁੰਚੇ ਅਤੇ ਜਾਇਆਂ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇ ਮਹਲ ਨੂੰ ਗਿਆ ਤਾਂ ਅੱਗੇ ਓਥੇ ਜੰਦਰਾ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਡਿੱਠ ਤਾਂ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਖਿਆਲ ਆਇਆ ਕਿ ਬ ਲ ਹੋਨ ਕਰਕੇ ਮਾਤਾ ਨੇ ਓਸਨੂੰ ਇੱਕਲਿਆਂ ਛੱਡਨਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਸਮਝਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ਏਸ ਕਰਕੇ ਅਪਨੇ ਕੋਲ ਹੀ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਲੈ ਗਈ ਹੋਵੇਗੀ (ਕੁਝ ਸੋਚਕੇ) ਜਰ ਇਹੋ ਗੱਲ ਹੋਵੇਗੀ । ਭਲਾ ਚਿਰ ਪਿੱਛੋਂ ਓਸਨੂੰ ਇਹ ਦਿਨ ਨਸੀਬ ਹੋਇਆ ਸੀ ਏਥੇ ਕਿਸ ਤਰਾਂ ਰਹਨ ਦੇਦੇ ॥ ਇਹ ਕਿਹਾ ! ਅਰ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਔ"ਦਿਆਂਹੀ ਰਾਨੀ ਕਭੂਮ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਜੋ ਕਿਸੇ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਸਿਰ ਨੀਵੇਂ ਤੇ ਬੈਠੀ ਹੋਈ ਸੀ ਸਿਰ ਨਿਵਾਯਾ, ਲੋਂ ਓਹ ਕੁਝ ਝਝ ਕ ਗਈ ਪਰ ਫੇਰ ਪਵਨ ਜੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਬਗ . . . ਰਈ ਅਤੇ ਮੱਥੇ ਨੂੰ ਚੁੱਮਕੇ ਗਲ ਨਾਲ ਲਾਕੇ ਈ ਰ ਮ ਮਾ ਦਾ ਧਨਵਾਦ ਕਰਕੇ ਬੋਲੀ ! ਰਾ- ਪੁਭ ! ਫੇਰ ਵਿਜੋਗ ਨੇ ਰੱਬ ਜਾਨਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਾਡਾ ਹਾਲ ਕੀਤਾ ਹੈ fਨੇ ਰਾਝੀ ਭਰਾਈ ਖਿਆਲ ਰੀਆਈ ਗੱਲ ਅਤੇ ਤੇਰਾਈ ਫਕਰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ । ਧਨੰਭਾਗ ਹਨ ਜੋ ਅੱਜ ਵੈਨੂੰ ਛਿੱਠਾ ਹੈ ਹੁਨ ਦਿਲਦੇ ਫਿਕਰ ਸਬ ਦੂਰ ਹੋਏ, ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਏਨਾ ਚਿਰ ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹੇ ? : ਪਵਨ- ਮਾਂ ਜੀ ਕੀ ਦੱਸਾਂ ਜਦ ਖਰ ਅਤੇ ਦੂਖਣ ਨੂੰ ਛੁਡਾਕੇ ment Punjab - Panjab Di b rary<noinclude></noinclude> 2bxfe7pt5bh46lh7qyu60kctfrb4c2z 224199 224198 2026-07-03T05:55:13Z Parmjit kaur rao 477 224199 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" /> {{center|{{x-larger|( ੮੪ )}}}}</noinclude>________________ ਝੂਠ ਨਹੀਂ, ਠੀਕ ਹੈ ਨਿਸ਼ਚਯ ਹੀ ਇਹ ਭਯਾਨਕ ਸੁਪਨਾ ਹੈ ਤੁਹਾਡੇ ਮੂੰਹੋ ਸੁਨਕੇ, ਮੇਰੀ ਅਕਲ ਚੱਕ੍ਰ ਖਾ ਗਈ ਹੈ ਪਰ ਏਨ੍ਹਾਂ ਸੁਫਨਿਆਂ ਦਾ ਕੁਝ ਇਤਬਾਰ ਭੀ ਨਹੀਂ ॥ {{gap}}ਪਵਨ-ਏਹ ਤਾਂ ਮੈਂ ਭੀ ਸਮਝਨਾਂ ਹਾਂ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਇਤਬਾਰ ਨਹੀਂ ਪਰ ਮਨ ਨੂੰ ਚੈਨ ਨਹੀਂ ਅਉਂਦਾ ਜਦ ਤਕ ਅਪਨੀ ਅੱਖੀ ਪ੍ਰਿਯਾ ਜੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ ਤਸੱਲੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ॥ {{gap}}ਏਹ ਕਹਿਕੇ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਅੱਡੀ ਲਾਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਮੰਜ਼ਲਾਂ ਕਰਦੇ ਥੋੜੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਤਨਪੁਰ ਪਹੁੰਚੇ ਅਤੇ ਜਾਦਿਆਂ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇ ਮਹਲ ਨੂੰ ਗਿਆ ਤਾਂ ਅੱਗੇ ਓਥੇ ਜੰਦਰਾ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਡਿੱਠਾ ਤਾਂ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਖਿਆਲ ਆਇਆ ਕਿ ਬਾਲ ਹੋਨ ਕਰਕੇ ਮਾਤਾ ਨੇ ਓਸਨੂੰ ਇੱਕਲਿਆਂ ਛੱਡਨਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਸਮਝਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ਏਸ ਕਰਕੇ ਅਪਨੇ ਕੋਲ ਹੀ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਲੈ ਗਈ ਹੋਵੇਗੀ (ਕੁਝ ਸੋਚਕੇ) ਜਰੂਰ ਇਹੋ ਗੱਲ ਹੋਵੇਗੀ । ਭਲਾ ਚਿਰ ਪਿੱਛੋਂ ਓਸਨੂੰ ਇਹ ਦਿਨ ਨਸੀਬ ਹੋਇਆ ਸੀ ਏਥੇ ਕਿਸ ਤਰਾਂ ਰਹਨ ਦੇਦੇ ॥ ਇਹ ਕਿਹਾ ! ਅਰ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਔ"ਦਿਆਂਹੀ ਰਾਨੀ ਕਭੂਮ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਜੋ ਕਿਸੇ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਸਿਰ ਨੀਵੇਂ ਤੇ ਬੈਠੀ ਹੋਈ ਸੀ ਸਿਰ ਨਿਵਾਯਾ, ਲੋਂ ਓਹ ਕੁਝ ਝਝ ਕ ਗਈ ਪਰ ਫੇਰ ਪਵਨ ਜੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਬਗ . . . ਰਈ ਅਤੇ ਮੱਥੇ ਨੂੰ ਚੁੱਮਕੇ ਗਲ ਨਾਲ ਲਾਕੇ ਈ ਰ ਮ ਮਾ ਦਾ ਧਨਵਾਦ ਕਰਕੇ ਬੋਲੀ ! ਰਾ- ਪੁਭ ! ਫੇਰ ਵਿਜੋਗ ਨੇ ਰੱਬ ਜਾਨਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਾਡਾ ਹਾਲ ਕੀਤਾ ਹੈ fਨੇ ਰਾਝੀ ਭਰਾਈ ਖਿਆਲ ਰੀਆਈ ਗੱਲ ਅਤੇ ਤੇਰਾਈ ਫਕਰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ । ਧਨੰਭਾਗ ਹਨ ਜੋ ਅੱਜ ਵੈਨੂੰ ਛਿੱਠਾ ਹੈ ਹੁਨ ਦਿਲਦੇ ਫਿਕਰ ਸਬ ਦੂਰ ਹੋਏ, ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਏਨਾ ਚਿਰ ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹੇ ? : ਪਵਨ- ਮਾਂ ਜੀ ਕੀ ਦੱਸਾਂ ਜਦ ਖਰ ਅਤੇ ਦੂਖਣ ਨੂੰ ਛੁਡਾਕੇ ment Punjab - Panjab Di b rary<noinclude></noinclude> nbaujy7kotah2qde7gx11ya8w3kkrw6 224200 224199 2026-07-03T05:56:32Z Parmjit kaur rao 477 224200 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" /> {{center|{{x-larger|( ੮੪ )}}}}</noinclude>________________ ਝੂਠ ਨਹੀਂ, ਠੀਕ ਹੈ ਨਿਸ਼ਚਯ ਹੀ ਇਹ ਭਯਾਨਕ ਸੁਪਨਾ ਹੈ ਤੁਹਾਡੇ ਮੂੰਹੋ ਸੁਨਕੇ, ਮੇਰੀ ਅਕਲ ਚੱਕ੍ਰ ਖਾ ਗਈ ਹੈ ਪਰ ਏਨ੍ਹਾਂ ਸੁਫਨਿਆਂ ਦਾ ਕੁਝ ਇਤਬਾਰ ਭੀ ਨਹੀਂ ॥ {{gap}}ਪਵਨ-ਏਹ ਤਾਂ ਮੈਂ ਭੀ ਸਮਝਨਾਂ ਹਾਂ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਇਤਬਾਰ ਨਹੀਂ ਪਰ ਮਨ ਨੂੰ ਚੈਨ ਨਹੀਂ ਅਉਂਦਾ ਜਦ ਤਕ ਅਪਨੀ ਅੱਖੀ ਪ੍ਰਿਯਾ ਜੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ ਤਸੱਲੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ॥ {{gap}}ਏਹ ਕਹਿਕੇ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਅੱਡੀ ਲਾਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਮੰਜ਼ਲਾਂ ਕਰਦੇ ਥੋੜੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਤਨਪੁਰ ਪਹੁੰਚੇ ਅਤੇ ਜਾਦਿਆਂ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇ ਮਹਲ ਨੂੰ ਗਿਆ ਤਾਂ ਅੱਗੇ ਓਥੇ ਜੰਦਰਾ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਡਿੱਠਾ ਤਾਂ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਖਿਆਲ ਆਇਆ ਕਿ ਬਾਲ ਹੋਨ ਕਰਕੇ ਮਾਤਾ ਨੇ ਓਸਨੂੰ ਇੱਕਲਿਆਂ ਛੱਡਨਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਸਮਝਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ਏਸ ਕਰਕੇ ਅਪਨੇ ਕੋਲ ਹੀ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਲੈ ਗਈ ਹੋਵੇਗੀ (ਕੁਝ ਸੋਚਕੇ) ਜਰੂਰ ਇਹੋ ਗੱਲ ਹੋਵੇਗੀ । ਭਲਾ ਚਿਰ ਪਿੱਛੋਂ ਓਸਨੂੰ ਇਹ ਦਿਨ ਨਸੀਬ ਹੋਇਆ ਸੀ ਏਥੇ ਕਿਸ ਤਰਾਂ ਰਹਨ ਦੇਦੇ ॥ ਇਹ ਕਿਹਾ ! ਅਰ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਔਦਿਆਂਹੀ ਰਾਨੀ ਕੇਤੂਮਤੀ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਜੋ ਕਿਸੇ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਸਿਰ ਨੀਵੇਂ ਕੀਤੇ ਬੈਠੀ ਹੋਈ ਸੀ ਸਿਰ ਨਿਵਾਯਾ, ਲੋਂ ਓਹ ਕੁਝ ਝਝ ਕ ਗਈ ਪਰ ਫੇਰ ਪਵਨ ਜੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਬਗ . . . ਰਈ ਅਤੇ ਮੱਥੇ ਨੂੰ ਚੁੱਮਕੇ ਗਲ ਨਾਲ ਲਾਕੇ ਈ ਰ ਮ ਮਾ ਦਾ ਧਨਵਾਦ ਕਰਕੇ ਬੋਲੀ ! ਰਾ- ਪੁਭ ! ਫੇਰ ਵਿਜੋਗ ਨੇ ਰੱਬ ਜਾਨਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਾਡਾ ਹਾਲ ਕੀਤਾ ਹੈ fਨੇ ਰਾਝੀ ਭਰਾਈ ਖਿਆਲ ਰੀਆਈ ਗੱਲ ਅਤੇ ਤੇਰਾਈ ਫਕਰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ । ਧਨੰਭਾਗ ਹਨ ਜੋ ਅੱਜ ਵੈਨੂੰ ਛਿੱਠਾ ਹੈ ਹੁਨ ਦਿਲਦੇ ਫਿਕਰ ਸਬ ਦੂਰ ਹੋਏ, ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਏਨਾ ਚਿਰ ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹੇ ? : ਪਵਨ- ਮਾਂ ਜੀ ਕੀ ਦੱਸਾਂ ਜਦ ਖਰ ਅਤੇ ਦੂਖਣ ਨੂੰ ਛੁਡਾਕੇ ment Punjab - Panjab Di b rary<noinclude></noinclude> k0mz2mwy4twvdgizmnqwefswbc4i1sc 224201 224200 2026-07-03T05:58:29Z Parmjit kaur rao 477 224201 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" /> {{center|{{x-larger|( ੮੪ )}}}}</noinclude>________________ ਝੂਠ ਨਹੀਂ, ਠੀਕ ਹੈ ਨਿਸ਼ਚਯ ਹੀ ਇਹ ਭਯਾਨਕ ਸੁਪਨਾ ਹੈ ਤੁਹਾਡੇ ਮੂੰਹੋ ਸੁਨਕੇ, ਮੇਰੀ ਅਕਲ ਚੱਕ੍ਰ ਖਾ ਗਈ ਹੈ ਪਰ ਏਨ੍ਹਾਂ ਸੁਫਨਿਆਂ ਦਾ ਕੁਝ ਇਤਬਾਰ ਭੀ ਨਹੀਂ ॥ {{gap}}ਪਵਨ-ਏਹ ਤਾਂ ਮੈਂ ਭੀ ਸਮਝਨਾਂ ਹਾਂ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਇਤਬਾਰ ਨਹੀਂ ਪਰ ਮਨ ਨੂੰ ਚੈਨ ਨਹੀਂ ਅਉਂਦਾ ਜਦ ਤਕ ਅਪਨੀ ਅੱਖੀ ਪ੍ਰਿਯਾ ਜੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ ਤਸੱਲੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ॥ {{gap}}ਏਹ ਕਹਿਕੇ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਅੱਡੀ ਲਾਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਮੰਜ਼ਲਾਂ ਕਰਦੇ ਥੋੜੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਤਨਪੁਰ ਪਹੁੰਚੇ ਅਤੇ ਜਾਦਿਆਂ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇ ਮਹਲ ਨੂੰ ਗਿਆ ਤਾਂ ਅੱਗੇ ਓਥੇ ਜੰਦਰਾ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਡਿੱਠਾ ਤਾਂ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਖਿਆਲ ਆਇਆ ਕਿ ਬਾਲ ਹੋਨ ਕਰਕੇ ਮਾਤਾ ਨੇ ਓਸਨੂੰ ਇੱਕਲਿਆਂ ਛੱਡਨਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਸਮਝਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ਏਸ ਕਰਕੇ ਅਪਨੇ ਕੋਲ ਹੀ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਲੈ ਗਈ ਹੋਵੇਗੀ (ਕੁਝ ਸੋਚਕੇ) ਜਰੂਰ ਇਹੋ ਗੱਲ ਹੋਵੇਗੀ । ਭਲਾ ਚਿਰ ਪਿੱਛੋਂ ਓਸਨੂੰ ਇਹ ਦਿਨ ਨਸੀਬ ਹੋਇਆ ਸੀ ਏਥੇ ਕਿਸ ਤਰਾਂ ਰਹਨ ਦੇਦੇ ॥ ਇਹ ਕਿਹਾ ! ਅਰ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਔਦਿਆਂਹੀ ਰਾਨੀ ਕੇਤੂਮਤੀ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਜੋ ਕਿਸੇ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਸਿਰ ਨੀਵੇਂ ਕੀਤੇ ਬੈਠੀ ਹੋਈ ਸੀ ਸਿਰ ਨਿਵਾਯਾ, ਪਹਿਲੋਂ ਓਹ ਕੁਝ ਝਿਝਕ ਗਈ ਪਰ ਫੇਰ ਪਵਨ ਜੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਬਾਗ ਬਾਗ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਮੱਥੇ ਨੂੰ ਚੁੱਮਕੇ ਗਲ ਨਾਲ ਲਾਕੇ ਈ ਰ ਮ ਮਾ ਦਾ ਧਨਵਾਦ ਕਰਕੇ ਬੋਲੀ ! ਰਾ- ਪੁਭ ! ਫੇਰ ਵਿਜੋਗ ਨੇ ਰੱਬ ਜਾਨਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਾਡਾ ਹਾਲ ਕੀਤਾ ਹੈ fਨੇ ਰਾਝੀ ਭਰਾਈ ਖਿਆਲ ਰੀਆਈ ਗੱਲ ਅਤੇ ਤੇਰਾਈ ਫਕਰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ । ਧਨੰਭਾਗ ਹਨ ਜੋ ਅੱਜ ਵੈਨੂੰ ਛਿੱਠਾ ਹੈ ਹੁਨ ਦਿਲਦੇ ਫਿਕਰ ਸਬ ਦੂਰ ਹੋਏ, ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਏਨਾ ਚਿਰ ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹੇ ? : ਪਵਨ- ਮਾਂ ਜੀ ਕੀ ਦੱਸਾਂ ਜਦ ਖਰ ਅਤੇ ਦੂਖਣ ਨੂੰ ਛੁਡਾਕੇ ment Punjab - Panjab Di b rary<noinclude></noinclude> mvypuic6wngmw41qhf5ndiqpzkpy4mn 224202 224201 2026-07-03T06:00:38Z Parmjit kaur rao 477 224202 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" /> {{center|{{x-larger|( ੮੪ )}}}}</noinclude>________________ ਝੂਠ ਨਹੀਂ, ਠੀਕ ਹੈ ਨਿਸ਼ਚਯ ਹੀ ਇਹ ਭਯਾਨਕ ਸੁਪਨਾ ਹੈ ਤੁਹਾਡੇ ਮੂੰਹੋ ਸੁਨਕੇ, ਮੇਰੀ ਅਕਲ ਚੱਕ੍ਰ ਖਾ ਗਈ ਹੈ ਪਰ ਏਨ੍ਹਾਂ ਸੁਫਨਿਆਂ ਦਾ ਕੁਝ ਇਤਬਾਰ ਭੀ ਨਹੀਂ ॥ {{gap}}ਪਵਨ-ਏਹ ਤਾਂ ਮੈਂ ਭੀ ਸਮਝਨਾਂ ਹਾਂ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਇਤਬਾਰ ਨਹੀਂ ਪਰ ਮਨ ਨੂੰ ਚੈਨ ਨਹੀਂ ਅਉਂਦਾ ਜਦ ਤਕ ਅਪਨੀ ਅੱਖੀ ਪ੍ਰਿਯਾ ਜੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ ਤਸੱਲੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ॥ {{gap}}ਏਹ ਕਹਿਕੇ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਅੱਡੀ ਲਾਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਮੰਜ਼ਲਾਂ ਕਰਦੇ ਥੋੜੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਤਨਪੁਰ ਪਹੁੰਚੇ ਅਤੇ ਜਾਦਿਆਂ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇ ਮਹਲ ਨੂੰ ਗਿਆ ਤਾਂ ਅੱਗੇ ਓਥੇ ਜੰਦਰਾ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਡਿੱਠਾ ਤਾਂ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਖਿਆਲ ਆਇਆ ਕਿ ਬਾਲ ਹੋਨ ਕਰਕੇ ਮਾਤਾ ਨੇ ਓਸਨੂੰ ਇੱਕਲਿਆਂ ਛੱਡਨਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਸਮਝਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ਏਸ ਕਰਕੇ ਅਪਨੇ ਕੋਲ ਹੀ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਲੈ ਗਈ ਹੋਵੇਗੀ (ਕੁਝ ਸੋਚਕੇ) ਜਰੂਰ ਇਹੋ ਗੱਲ ਹੋਵੇਗੀ । ਭਲਾ ਚਿਰ ਪਿੱਛੋਂ ਓਸਨੂੰ ਇਹ ਦਿਨ ਨਸੀਬ ਹੋਇਆ ਸੀ ਏਥੇ ਕਿਸ ਤਰਾਂ ਰਹਨ ਦੇਦੇ ॥ ਇਹ ਕਿਹਾ ! ਅਰ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਔਦਿਆਂਹੀ ਰਾਨੀ ਕੇਤੂਮਤੀ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਜੋ ਕਿਸੇ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਸਿਰ ਨੀਵੇਂ ਕੀਤੇ ਬੈਠੀ ਹੋਈ ਸੀ ਸਿਰ ਨਿਵਾਯਾ, ਪਹਿਲੋਂ ਓਹ ਕੁਝ ਝਿਝਕ ਗਈ ਪਰ ਫੇਰ ਪਵਨ ਜੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਬਾਗ ਬਾਗ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਮੱਥੇ ਨੂੰ ਚੁੱਮਕੇ ਗਲ ਨਾਲ ਲਾਕੇ ਈਸ੍ਵਰ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਧਨਵਾਦ ਕਰਕੇ ਬੋਲੀ ! ਰਾਨੀ- ਪੁਭ ! ਫੇਰ ਵਿਜੋਗ ਨੇ ਰੱਬ ਜਾਨਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਾਡਾ ਹਾਲ ਕੀਤਾ ਹੈ fਨੇ ਰਾਝੀ ਭਰਾਈ ਖਿਆਲ ਰੀਆਈ ਗੱਲ ਅਤੇ ਤੇਰਾਈ ਫਕਰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ । ਧਨੰਭਾਗ ਹਨ ਜੋ ਅੱਜ ਵੈਨੂੰ ਛਿੱਠਾ ਹੈ ਹੁਨ ਦਿਲਦੇ ਫਿਕਰ ਸਬ ਦੂਰ ਹੋਏ, ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਏਨਾ ਚਿਰ ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹੇ ? : ਪਵਨ- ਮਾਂ ਜੀ ਕੀ ਦੱਸਾਂ ਜਦ ਖਰ ਅਤੇ ਦੂਖਣ ਨੂੰ ਛੁਡਾਕੇ ment Punjab - Panjab Di b rary<noinclude></noinclude> 2ctxnya2fs4c1ad0gi43heyjlsc6aye 224203 224202 2026-07-03T06:01:50Z Parmjit kaur rao 477 224203 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" /> {{center|{{x-larger|( ੮੪ )}}}}</noinclude>________________ ਝੂਠ ਨਹੀਂ, ਠੀਕ ਹੈ ਨਿਸ਼ਚਯ ਹੀ ਇਹ ਭਯਾਨਕ ਸੁਪਨਾ ਹੈ ਤੁਹਾਡੇ ਮੂੰਹੋ ਸੁਨਕੇ, ਮੇਰੀ ਅਕਲ ਚੱਕ੍ਰ ਖਾ ਗਈ ਹੈ ਪਰ ਏਨ੍ਹਾਂ ਸੁਫਨਿਆਂ ਦਾ ਕੁਝ ਇਤਬਾਰ ਭੀ ਨਹੀਂ ॥ {{gap}}ਪਵਨ-ਏਹ ਤਾਂ ਮੈਂ ਭੀ ਸਮਝਨਾਂ ਹਾਂ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਇਤਬਾਰ ਨਹੀਂ ਪਰ ਮਨ ਨੂੰ ਚੈਨ ਨਹੀਂ ਅਉਂਦਾ ਜਦ ਤਕ ਅਪਨੀ ਅੱਖੀ ਪ੍ਰਿਯਾ ਜੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ ਤਸੱਲੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ॥ {{gap}}ਏਹ ਕਹਿਕੇ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਅੱਡੀ ਲਾਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਮੰਜ਼ਲਾਂ ਕਰਦੇ ਥੋੜੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਤਨਪੁਰ ਪਹੁੰਚੇ ਅਤੇ ਜਾਦਿਆਂ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇ ਮਹਲ ਨੂੰ ਗਿਆ ਤਾਂ ਅੱਗੇ ਓਥੇ ਜੰਦਰਾ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਡਿੱਠਾ ਤਾਂ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਖਿਆਲ ਆਇਆ ਕਿ ਬਾਲ ਹੋਨ ਕਰਕੇ ਮਾਤਾ ਨੇ ਓਸਨੂੰ ਇੱਕਲਿਆਂ ਛੱਡਨਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਸਮਝਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ਏਸ ਕਰਕੇ ਅਪਨੇ ਕੋਲ ਹੀ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਲੈ ਗਈ ਹੋਵੇਗੀ (ਕੁਝ ਸੋਚਕੇ) ਜਰੂਰ ਇਹੋ ਗੱਲ ਹੋਵੇਗੀ । ਭਲਾ ਚਿਰ ਪਿੱਛੋਂ ਓਸਨੂੰ ਇਹ ਦਿਨ ਨਸੀਬ ਹੋਇਆ ਸੀ ਏਥੇ ਕਿਸ ਤਰਾਂ ਰਹਨ ਦੇਦੇ ॥ ਇਹ ਕਿਹਾ ! ਅਰ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਔਦਿਆਂਹੀ ਰਾਨੀ ਕੇਤੂਮਤੀ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਜੋ ਕਿਸੇ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਸਿਰ ਨੀਵੇਂ ਕੀਤੇ ਬੈਠੀ ਹੋਈ ਸੀ ਸਿਰ ਨਿਵਾਯਾ, ਪਹਿਲੋਂ ਓਹ ਕੁਝ ਝਿਝਕ ਗਈ ਪਰ ਫੇਰ ਪਵਨ ਜੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਬਾਗ ਬਾਗ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਮੱਥੇ ਨੂੰ ਚੁੱਮਕੇ ਗਲ ਨਾਲ ਲਾਕੇ ਈਸ੍ਵਰ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਧਨਵਾਦ ਕਰਕੇ ਬੋਲੀ ! ਰਾਨੀ- ਪੁਤ੍ਰ ! ਤੇਰੇ ਵਿਜੋਗ ਨੇ ਰੱਬ ਜਾਨਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਾਡਾ ਹਾਲ ਕੀਤਾ ਹੈ ਦਿਨੇ ਰਾਤੀ ਭਰਾਈ ਖਿਆਲ ਰੀਆਈ ਗੱਲ ਅਤੇ ਤੇਰਾਈ ਫਕਰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ । ਧਨੰਭਾਗ ਹਨ ਜੋ ਅੱਜ ਵੈਨੂੰ ਛਿੱਠਾ ਹੈ ਹੁਨ ਦਿਲਦੇ ਫਿਕਰ ਸਬ ਦੂਰ ਹੋਏ, ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਏਨਾ ਚਿਰ ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹੇ ? : ਪਵਨ- ਮਾਂ ਜੀ ਕੀ ਦੱਸਾਂ ਜਦ ਖਰ ਅਤੇ ਦੂਖਣ ਨੂੰ ਛੁਡਾਕੇ ment Punjab - Panjab Di b rary<noinclude></noinclude> a1b49a464osq95xrs3l21y8jeacx9g2 224204 224203 2026-07-03T06:03:48Z Parmjit kaur rao 477 224204 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" /> {{center|{{x-larger|( ੮੪ )}}}}</noinclude>________________ ਝੂਠ ਨਹੀਂ, ਠੀਕ ਹੈ ਨਿਸ਼ਚਯ ਹੀ ਇਹ ਭਯਾਨਕ ਸੁਪਨਾ ਹੈ ਤੁਹਾਡੇ ਮੂੰਹੋ ਸੁਨਕੇ, ਮੇਰੀ ਅਕਲ ਚੱਕ੍ਰ ਖਾ ਗਈ ਹੈ ਪਰ ਏਨ੍ਹਾਂ ਸੁਫਨਿਆਂ ਦਾ ਕੁਝ ਇਤਬਾਰ ਭੀ ਨਹੀਂ ॥ {{gap}}ਪਵਨ-ਏਹ ਤਾਂ ਮੈਂ ਭੀ ਸਮਝਨਾਂ ਹਾਂ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਇਤਬਾਰ ਨਹੀਂ ਪਰ ਮਨ ਨੂੰ ਚੈਨ ਨਹੀਂ ਅਉਂਦਾ ਜਦ ਤਕ ਅਪਨੀ ਅੱਖੀ ਪ੍ਰਿਯਾ ਜੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ ਤਸੱਲੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ॥ {{gap}}ਏਹ ਕਹਿਕੇ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਅੱਡੀ ਲਾਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਮੰਜ਼ਲਾਂ ਕਰਦੇ ਥੋੜੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਤਨਪੁਰ ਪਹੁੰਚੇ ਅਤੇ ਜਾਦਿਆਂ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇ ਮਹਲ ਨੂੰ ਗਿਆ ਤਾਂ ਅੱਗੇ ਓਥੇ ਜੰਦਰਾ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਡਿੱਠਾ ਤਾਂ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਖਿਆਲ ਆਇਆ ਕਿ ਬਾਲ ਹੋਨ ਕਰਕੇ ਮਾਤਾ ਨੇ ਓਸਨੂੰ ਇੱਕਲਿਆਂ ਛੱਡਨਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਸਮਝਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ਏਸ ਕਰਕੇ ਅਪਨੇ ਕੋਲ ਹੀ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਲੈ ਗਈ ਹੋਵੇਗੀ (ਕੁਝ ਸੋਚਕੇ) ਜਰੂਰ ਇਹੋ ਗੱਲ ਹੋਵੇਗੀ । ਭਲਾ ਚਿਰ ਪਿੱਛੋਂ ਓਸਨੂੰ ਇਹ ਦਿਨ ਨਸੀਬ ਹੋਇਆ ਸੀ ਏਥੇ ਕਿਸ ਤਰਾਂ ਰਹਨ ਦੇਦੇ ॥ ਇਹ ਕਿਹਾ ! ਅਰ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਔਦਿਆਂਹੀ ਰਾਨੀ ਕੇਤੂਮਤੀ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਜੋ ਕਿਸੇ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਸਿਰ ਨੀਵੇਂ ਕੀਤੇ ਬੈਠੀ ਹੋਈ ਸੀ ਸਿਰ ਨਿਵਾਯਾ, ਪਹਿਲੋਂ ਓਹ ਕੁਝ ਝਿਝਕ ਗਈ ਪਰ ਫੇਰ ਪਵਨ ਜੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਬਾਗ ਬਾਗ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਮੱਥੇ ਨੂੰ ਚੁੱਮਕੇ ਗਲ ਨਾਲ ਲਾਕੇ ਈਸ੍ਵਰ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਧਨਵਾਦ ਕਰਕੇ ਬੋਲੀ ! ਰਾਨੀ- ਪੁਤ੍ਰ ! ਤੇਰੇ ਵਿਜੋਗ ਨੇ ਰੱਬ ਜਾਨਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਾਡਾ ਹਾਲ ਕੀਤਾ ਹੈ ਦਿਨੇ ਰਾਤੀ ਤੇਰਾਈ ਖਿਆਲ ਤੇਰੀਆਂਈ ਗੱਲਾਂ ਅਤੇ ਤੇਰਾਈ ਫਿਕਰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ । ਧਨੰਭਾਗ ਹਨ ਜੋ ਅੱਜ ਵੈਨੂੰ ਛਿੱਠਾ ਹੈ ਹੁਨ ਦਿਲਦੇ ਫਿਕਰ ਸਬ ਦੂਰ ਹੋਏ, ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਏਨਾ ਚਿਰ ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹੇ ? : ਪਵਨ- ਮਾਂ ਜੀ ਕੀ ਦੱਸਾਂ ਜਦ ਖਰ ਅਤੇ ਦੂਖਣ ਨੂੰ ਛੁਡਾਕੇ ment Punjab - Panjab Di b rary<noinclude></noinclude> ouuaoq53ib8iwvwff9prbhqu5qp2dey 224205 224204 2026-07-03T06:06:05Z Parmjit kaur rao 477 224205 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" /> {{center|{{x-larger|( ੮੪ )}}}}</noinclude>________________ ਝੂਠ ਨਹੀਂ, ਠੀਕ ਹੈ ਨਿਸ਼ਚਯ ਹੀ ਇਹ ਭਯਾਨਕ ਸੁਪਨਾ ਹੈ ਤੁਹਾਡੇ ਮੂੰਹੋ ਸੁਨਕੇ, ਮੇਰੀ ਅਕਲ ਚੱਕ੍ਰ ਖਾ ਗਈ ਹੈ ਪਰ ਏਨ੍ਹਾਂ ਸੁਫਨਿਆਂ ਦਾ ਕੁਝ ਇਤਬਾਰ ਭੀ ਨਹੀਂ ॥ {{gap}}ਪਵਨ-ਏਹ ਤਾਂ ਮੈਂ ਭੀ ਸਮਝਨਾਂ ਹਾਂ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਇਤਬਾਰ ਨਹੀਂ ਪਰ ਮਨ ਨੂੰ ਚੈਨ ਨਹੀਂ ਅਉਂਦਾ ਜਦ ਤਕ ਅਪਨੀ ਅੱਖੀ ਪ੍ਰਿਯਾ ਜੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ ਤਸੱਲੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ॥ {{gap}}ਏਹ ਕਹਿਕੇ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਅੱਡੀ ਲਾਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਮੰਜ਼ਲਾਂ ਕਰਦੇ ਥੋੜੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਤਨਪੁਰ ਪਹੁੰਚੇ ਅਤੇ ਜਾਦਿਆਂ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇ ਮਹਲ ਨੂੰ ਗਿਆ ਤਾਂ ਅੱਗੇ ਓਥੇ ਜੰਦਰਾ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਡਿੱਠਾ ਤਾਂ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਖਿਆਲ ਆਇਆ ਕਿ ਬਾਲ ਹੋਨ ਕਰਕੇ ਮਾਤਾ ਨੇ ਓਸਨੂੰ ਇੱਕਲਿਆਂ ਛੱਡਨਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਸਮਝਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ਏਸ ਕਰਕੇ ਅਪਨੇ ਕੋਲ ਹੀ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਲੈ ਗਈ ਹੋਵੇਗੀ (ਕੁਝ ਸੋਚਕੇ) ਜਰੂਰ ਇਹੋ ਗੱਲ ਹੋਵੇਗੀ । ਭਲਾ ਚਿਰ ਪਿੱਛੋਂ ਓਸਨੂੰ ਇਹ ਦਿਨ ਨਸੀਬ ਹੋਇਆ ਸੀ ਏਥੇ ਕਿਸ ਤਰਾਂ ਰਹਨ ਦੇਦੇ ॥ ਇਹ ਕਿਹਾ ! ਅਰ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਔਦਿਆਂਹੀ ਰਾਨੀ ਕੇਤੂਮਤੀ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਜੋ ਕਿਸੇ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਸਿਰ ਨੀਵੇਂ ਕੀਤੇ ਬੈਠੀ ਹੋਈ ਸੀ ਸਿਰ ਨਿਵਾਯਾ, ਪਹਿਲੋਂ ਓਹ ਕੁਝ ਝਿਝਕ ਗਈ ਪਰ ਫੇਰ ਪਵਨ ਜੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਬਾਗ ਬਾਗ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਮੱਥੇ ਨੂੰ ਚੁੱਮਕੇ ਗਲ ਨਾਲ ਲਾਕੇ ਈਸ੍ਵਰ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਧਨਵਾਦ ਕਰਕੇ ਬੋਲੀ ! ਰਾਨੀ- ਪੁਤ੍ਰ ! ਤੇਰੇ ਵਿਜੋਗ ਨੇ ਰੱਬ ਜਾਨਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਾਡਾ ਹਾਲ ਕੀਤਾ ਹੈ ਦਿਨੇ ਰਾਤੀ ਤੇਰਾਈ ਖਿਆਲ ਤੇਰੀਆਂਈ ਗੱਲਾਂ ਅਤੇ ਤੇਰਾਈ ਫਿਕਰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ । ਧਨੰਭਾਗ ਹਨ ਜੋ ਅੱਜ ਤੈਨੂੰ ਡਿੱਠਾ ਹੈ ਹੁਨ ਦਿਲਦੇ ਫਿਕਰ ਸਬ ਦੂਰ ਹੋਏ, ਕੀ! ਤੁਸੀਂ ਏਨਾ ਚਿਰ ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹੇ ? ਪਵਨ- ਮਾਂ ਜੀ ਕੀ ਦੱਸਾਂ ਜਦ ਖਰ ਅਤੇ ਦੂਖਣ ਨੂੰ ਛੁਡਾਕੇ ment Punjab - Panjab Di b rary<noinclude></noinclude> jhslkpvedim11r6e5ssazrg7x2epj97 224206 224205 2026-07-03T06:07:03Z Parmjit kaur rao 477 /* ਸੋਧਣਾ */ 224206 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Parmjit kaur rao" /> {{center|{{x-larger|( ੮੪ )}}}}</noinclude>________________ ਝੂਠ ਨਹੀਂ, ਠੀਕ ਹੈ ਨਿਸ਼ਚਯ ਹੀ ਇਹ ਭਯਾਨਕ ਸੁਪਨਾ ਹੈ ਤੁਹਾਡੇ ਮੂੰਹੋ ਸੁਨਕੇ, ਮੇਰੀ ਅਕਲ ਚੱਕ੍ਰ ਖਾ ਗਈ ਹੈ ਪਰ ਏਨ੍ਹਾਂ ਸੁਫਨਿਆਂ ਦਾ ਕੁਝ ਇਤਬਾਰ ਭੀ ਨਹੀਂ ॥ {{gap}}ਪਵਨ-ਏਹ ਤਾਂ ਮੈਂ ਭੀ ਸਮਝਨਾਂ ਹਾਂ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਇਤਬਾਰ ਨਹੀਂ ਪਰ ਮਨ ਨੂੰ ਚੈਨ ਨਹੀਂ ਅਉਂਦਾ ਜਦ ਤਕ ਅਪਨੀ ਅੱਖੀ ਪ੍ਰਿਯਾ ਜੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ ਤਸੱਲੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ॥ {{gap}}ਏਹ ਕਹਿਕੇ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਅੱਡੀ ਲਾਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਮੰਜ਼ਲਾਂ ਕਰਦੇ ਥੋੜੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਤਨਪੁਰ ਪਹੁੰਚੇ ਅਤੇ ਜਾਦਿਆਂ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇ ਮਹਲ ਨੂੰ ਗਿਆ ਤਾਂ ਅੱਗੇ ਓਥੇ ਜੰਦਰਾ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਡਿੱਠਾ ਤਾਂ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਖਿਆਲ ਆਇਆ ਕਿ ਬਾਲ ਹੋਨ ਕਰਕੇ ਮਾਤਾ ਨੇ ਓਸਨੂੰ ਇੱਕਲਿਆਂ ਛੱਡਨਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਸਮਝਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ਏਸ ਕਰਕੇ ਅਪਨੇ ਕੋਲ ਹੀ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਲੈ ਗਈ ਹੋਵੇਗੀ (ਕੁਝ ਸੋਚਕੇ) ਜਰੂਰ ਇਹੋ ਗੱਲ ਹੋਵੇਗੀ । ਭਲਾ ਚਿਰ ਪਿੱਛੋਂ ਓਸਨੂੰ ਇਹ ਦਿਨ ਨਸੀਬ ਹੋਇਆ ਸੀ ਏਥੇ ਕਿਸ ਤਰਾਂ ਰਹਨ ਦੇਦੇ ॥ {{gap}}ਇਹ ਕਿਹਾ ! ਅਰ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਔਦਿਆਂਹੀ ਰਾਨੀ ਕੇਤੂਮਤੀ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਜੋ ਕਿਸੇ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਸਿਰ ਨੀਵੇਂ ਕੀਤੇ ਬੈਠੀ ਹੋਈ ਸੀ ਸਿਰ ਨਿਵਾਯਾ, ਪਹਿਲੋਂ ਓਹ ਕੁਝ ਝਿਝਕ ਗਈ ਪਰ ਫੇਰ ਪਵਨ ਜੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਬਾਗ ਬਾਗ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਮੱਥੇ ਨੂੰ ਚੁੱਮਕੇ ਗਲ ਨਾਲ ਲਾਕੇ ਈਸ੍ਵਰ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਧਨਵਾਦ ਕਰਕੇ ਬੋਲੀ ! {{gap}}ਰਾਨੀ- ਪੁਤ੍ਰ ! ਤੇਰੇ ਵਿਜੋਗ ਨੇ ਰੱਬ ਜਾਨਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਾਡਾ ਹਾਲ ਕੀਤਾ ਹੈ ਦਿਨੇ ਰਾਤੀ ਤੇਰਾਈ ਖਿਆਲ ਤੇਰੀਆਂਈ ਗੱਲਾਂ ਅਤੇ ਤੇਰਾਈ ਫਿਕਰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ । ਧਨੰਭਾਗ ਹਨ ਜੋ ਅੱਜ ਤੈਨੂੰ ਡਿੱਠਾ ਹੈ ਹੁਨ ਦਿਲਦੇ ਫਿਕਰ ਸਬ ਦੂਰ ਹੋਏ, ਕੀ! ਤੁਸੀਂ ਏਨਾ ਚਿਰ ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹੇ ? ਪਵਨ- ਮਾਂ ਜੀ ਕੀ ਦੱਸਾਂ ਜਦ ਖਰ ਅਤੇ ਦੂਖਣ ਨੂੰ ਛੁਡਾਕੇ<noinclude></noinclude> anpb0nscec9v75putsvj447i4qr2al4 224207 224206 2026-07-03T06:07:34Z Parmjit kaur rao 477 224207 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Parmjit kaur rao" /> {{center|{{x-larger|( ੮੪ )}}}}</noinclude>________________ ਝੂਠ ਨਹੀਂ, ਠੀਕ ਹੈ ਨਿਸ਼ਚਯ ਹੀ ਇਹ ਭਯਾਨਕ ਸੁਪਨਾ ਹੈ ਤੁਹਾਡੇ ਮੂੰਹੋ ਸੁਨਕੇ, ਮੇਰੀ ਅਕਲ ਚੱਕ੍ਰ ਖਾ ਗਈ ਹੈ ਪਰ ਏਨ੍ਹਾਂ ਸੁਫਨਿਆਂ ਦਾ ਕੁਝ ਇਤਬਾਰ ਭੀ ਨਹੀਂ ॥ {{gap}}ਪਵਨ-ਏਹ ਤਾਂ ਮੈਂ ਭੀ ਸਮਝਨਾਂ ਹਾਂ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਇਤਬਾਰ ਨਹੀਂ ਪਰ ਮਨ ਨੂੰ ਚੈਨ ਨਹੀਂ ਅਉਂਦਾ ਜਦ ਤਕ ਅਪਨੀ ਅੱਖੀ ਪ੍ਰਿਯਾ ਜੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ ਤਸੱਲੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ॥ {{gap}}ਏਹ ਕਹਿਕੇ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਅੱਡੀ ਲਾਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਮੰਜ਼ਲਾਂ ਕਰਦੇ ਥੋੜੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਤਨਪੁਰ ਪਹੁੰਚੇ ਅਤੇ ਜਾਦਿਆਂ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇ ਮਹਲ ਨੂੰ ਗਿਆ ਤਾਂ ਅੱਗੇ ਓਥੇ ਜੰਦਰਾ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਡਿੱਠਾ ਤਾਂ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਖਿਆਲ ਆਇਆ ਕਿ ਬਾਲ ਹੋਨ ਕਰਕੇ ਮਾਤਾ ਨੇ ਓਸਨੂੰ ਇੱਕਲਿਆਂ ਛੱਡਨਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਸਮਝਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ਏਸ ਕਰਕੇ ਅਪਨੇ ਕੋਲ ਹੀ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਲੈ ਗਈ ਹੋਵੇਗੀ (ਕੁਝ ਸੋਚਕੇ) ਜਰੂਰ ਇਹੋ ਗੱਲ ਹੋਵੇਗੀ । ਭਲਾ ਚਿਰ ਪਿੱਛੋਂ ਓਸਨੂੰ ਇਹ ਦਿਨ ਨਸੀਬ ਹੋਇਆ ਸੀ ਏਥੇ ਕਿਸ ਤਰਾਂ ਰਹਨ ਦੇਦੇ ॥ {{gap}}ਇਹ ਕਿਹਾ ! ਅਰ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਔਦਿਆਂਹੀ ਰਾਨੀ ਕੇਤੂਮਤੀ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਜੋ ਕਿਸੇ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਸਿਰ ਨੀਵੇਂ ਕੀਤੇ ਬੈਠੀ ਹੋਈ ਸੀ ਸਿਰ ਨਿਵਾਯਾ, ਪਹਿਲੋਂ ਓਹ ਕੁਝ ਝਿਝਕ ਗਈ ਪਰ ਫੇਰ ਪਵਨ ਜੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਬਾਗ ਬਾਗ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਮੱਥੇ ਨੂੰ ਚੁੱਮਕੇ ਗਲ ਨਾਲ ਲਾਕੇ ਈਸ੍ਵਰ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਧਨਵਾਦ ਕਰਕੇ ਬੋਲੀ ! {{gap}}ਰਾਨੀ- ਪੁਤ੍ਰ ! ਤੇਰੇ ਵਿਜੋਗ ਨੇ ਰੱਬ ਜਾਨਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਾਡਾ ਹਾਲ ਕੀਤਾ ਹੈ ਦਿਨੇ ਰਾਤੀ ਤੇਰਾਈ ਖਿਆਲ ਤੇਰੀਆਂਈ ਗੱਲਾਂ ਅਤੇ ਤੇਰਾਈ ਫਿਕਰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ । ਧਨੰਭਾਗ ਹਨ ਜੋ ਅੱਜ ਤੈਨੂੰ ਡਿੱਠਾ ਹੈ ਹੁਨ ਦਿਲਦੇ ਫਿਕਰ ਸਬ ਦੂਰ ਹੋਏ, ਕੀ! ਤੁਸੀਂ ਏਨਾ ਚਿਰ ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹੇ ? {{gap}}ਪਵਨ- ਮਾਂ ਜੀ ਕੀ ਦੱਸਾਂ ਜਦ ਖਰ ਅਤੇ ਦੂਖਣ ਨੂੰ ਛੁਡਾਕੇ<noinclude></noinclude> 5s8wobxgj86ipyyjv2mm7r8aj20kzwj 250 19449 224208 50407 2026-07-03T06:09:26Z Parmjit kaur rao 477 224208 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" /></noinclude>________________ ( ੮੫ ) ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਆਏ ਤਾਂ ਭਲਾਂ ਨਾਲ ਝਗੜਾ ਹੋ ਪਿਆ ਓਥੋਂ ਖਲਾਸੀ ਹੋਈ ਤਾਂ ਹੋਰਨਾਂ ਬਖੇੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਿਆ ਇਸੇ ਹੇਰ ਫੇਰ ਵਿੱਚ ਡੂਢ ਵਰਹਾ ਬੀਤ ਗਿਆ ਹੈ ॥ {{gap}}ਪਾਠਕ ਗਣ ! ਜੇਕਰ ਪਵਨ ਅਪਨੀ ਮਾਤਾ ਦੀਆਂ ਗੱਲ ਦਾ ਸ਼ਤਾਬੀ ਸ਼ਤਾਬੀ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਸਦੀ ਸੂਰਤ ਅੰਜਨਾਂ ਵੱਲ ਹੀ ਲਗ ਰਹੀ ਹੈ ਬਉਰਾ ਏਧਰ ਓਧਰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ ਪਰ ਅੰਜਨਾਂ ਕੁ ਬਸੰਤ ਪਾਲਾ ਕਿਤੇ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਓਨਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖਕੇ ਡਾਢਾ ਬਚੈਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਪਰ ਮਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਥੋੜੇ ਚਿਰ ਪਿਛੋਂ ਰਾਨੀ ਉਠਕੇ ਦੂਜੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਗਈ ਤਾਂ ਏਸ ਵੇਲ ਨੂੰ ਦੁਰਲਭ ਜਾਨਕੇ ਹਿਲਨ ਤੋਂ ਪੁਛਿਆ ! ਪਵਨ-ਪਿਆਂ ਜੀ ਅਤੇ ਬਸੰਤ ਮਾਲਾ ਕਿੱਥੇ ਹਨ । ਸ਼ੇਰਾ ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਭੀ ਤਾਂ ਖਬਰ ਕਰ ਦੋ ॥ ਟਹਿਲਨ ਨੇ ਠੰਡਾ ਹਓਕਾ ਭਰ fਸਿਰ ਨੀਵਾਂ ਪਾਲਿਆ ਅਤੇ ਕੁਝ ਉੱਤਰ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ । ਪਵਨ-(ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਓਹਦੀ ਵੱਲ ਦੇਖਕੇ) ਕਿਉਂ ! ਸੁਖ ਤਾਂ ਹੈ । | ਹਿਲਨ-(ਸਹਿਮੀ ਹੋਈ) ਮਹਾਰਾਜ ਓਨਾਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਇੱਕ ਵਰਾ ਦਿਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਏਥੇ................ ਓਹੈ ! ਇਹ ਗੱਲ ਸਨਦਿਆਂ ਹੀ ਪਵਨ ਹਬੱਕਾ ਰਹ ਗਿਆ, ਦਿਲ ਧੜਕਨ ਲੱਗ fਪਿਆ, ਕਲੇਜਾ ਫੜਕ ਉਠਿਆ ਅਰ ਸਰੀਰ ਕੰਮ ਗਿਆ, ਅੱਖਾਂ ਟੈਹਲਨ ਵੱਲੋਂ ਵੇਖਦਿਆਂ ੨ ਬਕ ਗਈਆਂ, ਤੇ ਗਮ ਨਾਲ ਸ਼ਰ ਦਾ ਹੂ ਬਰਫ਼ ਵਾਂਗੁ ਜੰਮਗਿਆ, ਟੈਹਲਨ ਨੇ ਓਸਦੀ ਅਜੇਹੀ ਹਾਲਤ ਵੇਖਕੇ ਛੇਤੀ ਨਾਲ ਜਾਕੇ ਦਾਨੀ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਖਬਰ ਕੀਤੀ । | ਹਿਲਨ ਪਾਸੋ ੫ਵਨ ਦਾ ਹਾਲ ਸੁਨਕੇ ਰਾਨੀ ਨੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਖਿਆਲ ਕੀਤਾ ਕਿ ਪਵਨ ਇਸਦੀ ਗੱਲ ਸਮਝਿਆ ਨਹੀਂ Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library<noinclude></noinclude> qy0b81yg376jb85ulwo6r88acjbcqtk 250 21807 224189 52895 2026-07-03T02:58:13Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 224189 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੮੭੪}}</noinclude>ਮਤਿ ਏਹ॥੨॥੩॥ ਗੋਂਡ॥ ਮੋਹਿ ਲਾਗਤੀ ਤਾਲਾਬੇਲੀ॥ ਬਛਰੇ ਬਿਨੁ ਗਾਇ ਅਕੇਲੀ॥੧॥ ਪਾਨੀਆ ਬਿਨੁ ਮੀਨੁ ਤਲਫੈ॥ ਐਸੇ ਰਾਮ ਨਾਮਾ ਬਿਨੁ ਬਾਪੁਰੋ ਨਾਮਾ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਜੈਸੇ ਗਾਇ ਕਾ ਬਾਛਾ ਛੂਟਲਾ॥ ਥਨ ਚੋਖਤਾ ਮਾਖਨੁ ਘੁਟਲਾ॥੨॥ ਨਾਮਦੇਉ ਨਾਰਾਇਨੁ ਪਾਇਆ॥ ਗੁਰੁ ਭੇਟਤ ਅਲਖੁ ਲਖਾਇਆ॥੩॥ ਜੈਸੇ ਬਿਖੈ ਹੇਤ ਪਰ ਨਾਰੀ॥ ਐਸੇ ਨਾਮੇ ਪ੍ਰੀਤਿ ਮੁਰਾਰੀ॥੪॥ ਜੈਸੇ ਤਾਪਤੇ ਨਿਰਮਲ ਘਾਮਾ॥ ਤੈਸੇ ਰਾਮ ਨਾਮਾ ਬਿਨੁ ਬਾਪੁਰੋ ਨਾਮਾ॥੫॥੪॥ {{center|ਰਾਗੁ ਗੋਂਡ ਬਾਣੀ ਨਾਮਦੇਉ ਜੀਉ ਕੀ ਘਰੁ ੨ ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ॥}} ਹਰਿ ਹਰਿ ਕਰਤ ਮਿਟੇ ਸਭਿ ਭਰਮਾ॥ ਹਰਿ ਕੋ ਨਾਮੁ ਲੈ ਊਤਮ ਧਰਮਾ॥ ਹਰਿ ਹਰਿ ਕਰਤ ਜਾਤਿ ਕੁਲ ਹਰੀ॥ ਸੋ ਹਰਿ ਅੰਧੁਲੇ ਕੀ ਲਾਕਰੀ॥੧॥ ਹਰਏ ਨਮਸਤੇ ਹਰਏ ਨਮਹ॥ ਹਰਿ ਹਰਿ ਕਰਤ ਨਹੀ ਦੁਖੁ ਜਮਹ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਹਰਿ ਹਰਨਾਕਸ ਹਰੇ ਪਰਾਨ॥ ਅਜੈਮਲ ਕੀਓ ਬੈਕੁੰਠਹਿ ਥਾਨ॥ ਸੂਆ ਪੜਾਵਤ ਗਨਿਕਾ ਤਰੀ॥ ਸੋ ਹਰਿ ਨੈਨਹੁ ਕੀ ਪੂਤਰੀ॥੨॥ ਹਰਿ ਹਰਿ ਕਰਤ ਪੂਤਨਾ ਤਰੀ॥ ਬਾਲ ਘਾਤਨੀ ਕਪਟਹਿ ਭਰੀ॥ ਸਿਮਰਨ ਦ੍ਰੋਪਦ ਸੁਤ ਉਧਰੀ॥ ਗਊਤਮ ਸਤੀ ਸਿਲਾ ਨਿਸਤਰੀ॥੩॥ ਕੇਸੀ ਕੰਸ ਮਥਨੁ ਜਿਨਿ ਕੀਆ॥ ਜੀਅ ਦਾਨੁ ਕਾਲੀ ਕਉ ਦੀਆ॥ ਪ੍ਰਣਵੈ ਨਾਮਾ ਐਸੋ ਹਰੀ॥ ਜਾਸੁ ਜਪਤ ਭੈ ਅਪਦਾ ਟਰੀ॥੪॥੧॥੫॥ ਗੋਂਡ॥ ਭੈਰਉ ਭੂਤ ਸੀਤਲਾ ਧਾਵੈ॥ ਖਰ ਬਾਹਨੁ ਉਹੁ ਛਾਰੁ ਉਡਾਵੈ॥੧॥ ਹਉ ਤਉ ਏਕੁ ਰਮਈਆ ਲੈਹਉ॥ ਆਨ ਦੇਵ ਬਦਲਾਵਨਿ ਦੈਹਉ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਸਿਵ ਸਿਵ ਕਰਤੇ ਜੋ ਨਰੁ ਧਿਆਵੈ॥ ਬਰਦ ਚਢੇ ਡਉਰੂ ਢਮਕਾਵੈ॥੨॥ ਮਹਾ ਮਾਈ ਕੀ ਪੂਜਾ ਕਰੈ॥ ਨਰ ਸੈ ਨਾਰਿ ਹੋਇ ਅਉਤਰੈ॥੩॥ ਤੂ ਕਹੀਅਤ ਹੀ ਆਦਿ ਭਵਾਨੀ॥ ਮੁਕਤਿ ਕੀ ਬਰੀਆ ਕਹਾ ਛਪਾਨੀ॥੪॥ ਗੁਰਮਤਿ ਰਾਮ ਨਾਮ ਗਹੁ ਮੀਤਾ॥ ਪ੍ਰਣਵੈ ਨਾਮਾ ਇਉ ਕਹੈ ਗੀਤਾ॥੫॥੨॥੬॥ ਬਿਲਾਵਲੁ ਗੋਂਡ॥ ਆਜੁ ਨਾਮੇ ਬੀਠਲੁ ਦੇਖਿਆ ਮੂਰਖ ਕੋ ਸਮਝਾਊ ਰੇ॥ ਰਹਾਉ॥ ਪਾਂਡੇ ਤੁਮਰੀ ਗਾਇਤ੍ਰੀ ਲੋਧੇ ਕਾ ਖੇਤੁ ਖਾਤੀ ਥੀ॥ ਲੈ ਕਰਿ ਠੇਗਾ ਟਗਰੀ ਤੋਰੀ ਲਾਂਗਤ ਲਾਂਗਤ ਜਾਤੀ ਥੀ॥੧॥ ਪਾਂਡੇ ਤੁਮਰਾ ਮਹਾਦੇਉ ਧਉਲੇ ਬਲਦ ਚੜਿਆ ਆਵਤੁ ਦੇਖਿਆ ਥਾ॥ ਮੋਦੀ ਕੇ ਘਰ<noinclude></noinclude> 0vjxal4rzqu2rienpcur2zfgynd5ejt 250 21812 224193 52900 2026-07-03T03:12:43Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 224193 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੮੭੫}}</noinclude>ਖਾਣਾ ਪਾਕਾ ਵਾ ਕਾ ਲੜਕਾ ਮਾਰਿਆ ਥਾ॥੨॥ ਪਾਂਡੇ ਤੁਮਰਾ ਰਾਮਚੰਦੁ ਸੋ ਭੀ ਆਵਤੁ ਦੇਖਿਆ ਥਾ॥ ਰਾਵਨ ਸੇਤੀ ਸਰਬਰ ਹੋਈ ਘਰ ਕੀ ਜੋਇ ਗਵਾਈ ਥੀ॥੩॥ ਹਿੰਦੂ ਅੰਨ੍ਹਾ ਤੁਰਕੂ ਕਾਣਾ॥ ਦੁਹਾਂ ਤੇ ਗਿਆਨੀ ਸਿਆਣਾ॥ ਹਿੰਦੂ ਪੂਜੈ ਦੇਹੁਰਾ ਮੁਸਲਮਾਣੁ ਮਸੀਤਿ॥ ਨਾਮੇ ਸੋਈ ਸੇਵਿਆ ਜਹ ਦੇਹੁਰਾ ਨ ਮਸੀਤਿ॥੪॥੩॥੭॥ {{center|ਰਾਗੁ ਗੋਂਡ ਬਾਣੀ ਰਵਿਦਾਸ ਜੀਉ ਕੀ ਘਰੁ ੨ ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ॥}} ਮੁਕੰਦ ਮੁਕੰਦ ਜਪਹੁ ਸੰਸਾਰ॥ ਬਿਨੁ ਮੁਕੰਦ ਤਨੁ ਹੋਇ ਅਉਹਾਰ॥ ਸੋਈ ਮੁਕੰਦੁ ਮੁਕਤਿ ਕਾ ਦਾਤਾ॥ ਸੋਈ ਮੁਕੰਦੁ ਹਮਰਾ ਪਿਤਾ ਮਾਤਾ॥੧॥ ਜੀਵਤ ਮੁਕੰਦੇ ਮਰਤ ਮੁਕੰਦੇ॥ ਤਾ ਕੇ ਸੇਵਕ ਕਉ ਸਦਾ ਅਨੰਦੇ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਮੁਕੰਦ ਮੁਕੰਦ ਹਮਾਰੇ ਪ੍ਰਾਨੰ॥ ਜਪਿ ਮੁਕੰਦ ਮਸਤਕਿ ਨੀਸਾਨੰ॥ ਸੇਵ ਮੁਕੰਦ ਕਰੈ ਬੈਰਾਗੀ॥ ਸੋਈ ਮੁਕੰਦੁ ਦੁਰਬਲ ਧਨੁ ਲਾਧੀ॥੨॥ ਏਕੁ ਮੁਕੰਦੁ ਕਰੈ ਉਪਕਾਰੁ॥ ਹਮਰਾ ਕਹਾ ਕਰੈ ਸੰਸਾਰੁ॥ ਮੇਟੀ ਜਾਤਿ ਹੂਏ ਦਰਬਾਰਿ॥ ਤੁਹੀ ਮੁਕੰਦ ਜੋਗ ਜੁਗ ਤਾਰਿ॥੩॥ ਉਪਜਿਓ ਗਿਆਨੁ ਹੂਆ ਪਰਗਾਸ॥ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਲੀਨੇ ਕੀਟ ਦਾਸ॥ ਕਹੁ ਰਵਿਦਾਸ ਅਬ ਤ੍ਰਿਸਨਾ ਚੂਕੀ॥ ਜਪਿ ਮੁਕੰਦ ਸੇਵਾ ਤਾਹੂ ਕੀ॥੪॥੧॥ ਗੋਂਡ॥ ਜੇ ਓਹੁ ਅਠਸਠਿ ਤੀਰਥ ਨ੍ਹਾਵੈ॥ ਜੇ ਓਹੁ ਦੁਆਦਸ ਸਿਲਾ ਪੂਜਾਵੈ॥ ਜੇ ਓਹੁ ਕੂਪ ਤਟਾ ਦੇਵਾਵੈ॥ ਕਰੈ ਨਿੰਦ ਸਭ ਬਿਰਥਾ ਜਾਵੈ॥੧॥ ਸਾਧ ਕਾ ਨਿੰਦਕੁ ਕੈਸੇ ਤਰੈ॥ ਸਰਪਰ ਜਾਨਹੁ ਨਰਕ ਹੀ ਪਰੈ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਜੇ ਓਹੁ ਗ੍ਰਹਨ ਕਰੈ ਕੁਲਖੇਤਿ॥ ਅਰਪੈ ਨਾਰਿ ਸੀਗਾਰ ਸਮੇਤਿ॥ ਸਗਲੀ ਸਿੰਮ੍ਰਿਤਿ ਸ੍ਰਵਨੀ ਸੁਨੈ॥ ਕਰੈ ਨਿੰਦ ਕਵਨੈ ਨਹੀ ਗੁਨੈ॥੨॥ ਜੇ ਓਹੁ ਅਨਿਕ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਕਰਾਵੈ॥ ਭੂਮਿ ਦਾਨ ਸੋਭਾ ਮੰਡਪਿ ਪਾਵੈ॥ ਅਪਨਾ ਬਿਗਾਰਿ ਬਿਰਾਂਨਾ ਸਾਂਢੈ॥ ਕਰੈ ਨਿੰਦ ਬਹੁ ਜੋਨੀ ਹਾਂਢੈ॥੩॥ ਨਿੰਦਾ ਕਹਾ ਕਰਹੁ ਸੰਸਾਰਾ॥ ਨਿੰਦਕ ਕਾ ਪਰਗਟਿ ਪਾਹਾਰਾ॥ ਨਿੰਦਕੁ ਸੋਧਿ ਸਾਧਿ ਬੀਚਾਰਿਆ॥ ਕਹੁ ਰਵਿਦਾਸ ਪਾਪੀ ਨਰਕਿ ਸਿਧਾਰਿਆ॥੪॥੨॥੧੧॥੭॥੨॥੪੯॥ ਜੋੜੁ॥<noinclude></noinclude> gd22xybg47z8gfykdluplqfip408gqz 250 21817 224194 52905 2026-07-03T03:22:46Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 224194 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੮੭੬}}</noinclude>{{center|ਰਾਮਕਲੀ ਮਹਲਾ ੧ ਘਰੁ ੧ ਚਉਪਦੇ}} {{center|{{xx-larger|'''੧ਓ ਸਤਿ ਨਾਮੁ ਕਰਤਾ ਪੁਰਖੁ ਨਿਰਭਉ ਨਿਰਵੈਰੁ'''}}</br> {{xx-larger|'''ਅਕਾਲ ਮੂਰਤਿ ਅਜੂਨੀ ਸੈਭੰ ਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ॥'''}}}} ਕੋਈ ਪੜਤਾ ਸਹਸਾਕਿਰਤਾ ਕੋਈ ਪੜੈ ਪੁਰਾਨਾ॥ ਕੋਈ ਨਾਮੁ ਜਪੈ ਜਪਮਾਲੀ ਲਾਗੈ ਤਿਸੈ ਧਿਆਨਾ॥ ਅਬ ਹੀ ਕਬ ਹੀ ਕਿਛੂ ਨ ਜਾਨਾ ਤੇਰਾ ਏਕੋ ਨਾਮੁ ਪਛਾਨਾ॥੧॥ ਨ ਜਾਣਾ ਹਰੇ ਮੇਰੀ ਕਵਨ ਗਤੇ॥ ਹਮ ਮੂਰਖ ਅਗਿਆਨ ਸਰਨਿ ਪ੍ਰਭ ਤੇਰੀ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਰਾਖਹੁ ਮੇਰੀ ਲਾਜ ਪਤੇ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਕਬਹੂ ਜੀਅੜਾ ਊਭਿ ਚੜਤੁ ਹੈ ਕਬਹੂ ਜਾਇ ਪਇਆਲੇ॥ ਲੋਭੀ ਜੀਅੜਾ ਥਿਰੁ ਨ ਰਹਤੁ ਹੈ ਚਾਰੇ ਕੁੰਡਾ ਭਾਲੇ॥੨॥ ਮਰਣੁ ਲਿਖਾਇ ਮੰਡਲ ਮਹਿ ਆਏ ਜੀਵਣੁ ਸਾਜਹਿ ਮਾਈ॥ ਏਕਿ ਚਲੇ ਹਮ ਦੇਖਹ ਸੁਆਮੀ ਭਾਹਿ ਬਲੰਤੀ ਆਈ॥੩॥ ਨ ਕਿਸੀ ਕਾ ਮੀਤੁ ਨ ਕਿਸੀ ਕਾ ਭਾਈ ਨਾ ਕਿਸੈ ਬਾਪੁ ਨ ਮਾਈ॥ ਪ੍ਰਣਵਤਿ ਨਾਨਕ ਜੇ ਤੂ ਦੇਵਹਿ ਅੰਤੇ ਹੋਇ ਸਖਾਈ ॥੪॥੧॥ ਰਾਮਕਲੀ ਮਹਲਾ ੧॥ ਸਰਬ ਜੋਤਿ ਤੇਰੀ ਪਸਰ ਰਹੀ॥ ਜਹ ਜਹ ਦੇਖਾ ਤਹ ਨਰਹਰੀ॥੧॥ ਜੀਵਨ ਤਲਬ ਨਿਵਾਰਿ ਸੁਆਮੀ॥ ਅੰਧ ਕੂਪਿ ਮਾਇਆ ਮਨੁ ਗਾਡਿਆ ਕਿਉ ਕਰਿ ਉਤਰਉ ਪਾਰਿ ਸੁਆਮੀ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਜਹ ਭੀਤਰਿ ਘਟ ਭੀਤਰਿ ਬਸਿਆ ਬਾਹਰਿ ਕਾਹੇ ਨਾਹੀ॥ ਤਿਨ ਕੀ ਸਾਰ ਕਰੇ ਨਿਤ ਸਾਹਿਬੁ ਸਦਾ ਚਿੰਤ ਮਨ ਮਾਹੀ॥੨॥ ਆਪੇ ਨੇੜੈ ਆਪੇ ਦੂਰਿ॥ ਆਪੇ ਸਰਬ ਰਹਿਆ ਭਰਪੂਰਿ॥ ਸਤਗੁਰੁ ਮਿਲੈ<noinclude></noinclude> 5zurajyc35e2bk0966vzs3ktokni274 250 21822 224195 52910 2026-07-03T03:36:45Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 224195 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੮੭੭}}</noinclude>ਅੰਧੇਰਾ ਜਾਇ॥ ਜਹ ਦੇਖਾ ਤਹ ਰਹਿਆ ਸਮਾਇ॥੩॥ ਅੰਤਰਿ ਸਹਸਾ ਬਾਹਰਿ ਮਾਇਆ ਨੈਣੀ ਲਾਗਸਿ ਬਾਣੀ॥ ਪ੍ਰਣਵਤਿ ਨਾਨਕੁ ਦਾਸਨਿ ਦਾਸਾ ਪਰਤਾਪਹਿਗਾ ਪ੍ਰਾਣੀ॥੪॥੨॥ ਰਾਮਕਲੀ ਮਹਲਾ ੧॥ ਜਿਤੁ ਦਰਿ ਵਸਹਿ ਕਵਨੁ ਦਰੁ ਕਹੀਐ ਦਰਾ ਭੀਤਰਿ ਦਰੁ ਕਵਨੁ ਲਹੈ॥ ਜਿਸੁ ਦਰ ਕਾਰਣ ਫਿਰਾ ਉਦਾਸੀ ਸੋ ਦਰੁ ਕੋਈ ਆਇ ਕਹੈ॥੧॥ ਕਿਨ ਬਿਧਿ ਸਾਗਰੁ ਤਰੀਐ॥ ਜੀਵਤਿਆ ਨਹ ਮਰੀਐ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਦੁਖੁ ਦਰਵਾਜਾ ਰੋਹੁ ਰਖਵਾਲਾ ਆਸਾ ਅੰਦੇਸਾ ਦੁਇ ਪਟ ਜੜੇ॥ ਮਾਇਆ ਜਲੁ ਖਾਈ ਪਾਣੀ ਘਰੁ ਬਾਧਿਆ ਸਤ ਕੈ ਆਸਣਿ ਪੁਰਖੁ ਰਹੈ॥੨॥ ਕਿੰਤੇ ਨਾਮਾ ਅੰਤੁ ਨ ਜਾਣਿਆ ਤੁਮ ਸਰਿ ਨਾਹੀ ਅਵਰੁ ਹਰੇ॥ ਊਚਾ ਨਹੀ ਕਹਣਾ ਮਨ ਮਹਿ ਰਹਣਾ ਆਪੇ ਜਾਣੈ ਆਪਿ ਕਰੇ॥੩॥ ਜਬ ਆਸਾ ਅੰਦੇਸਾ ਤਬ ਹੀ ਕਿਉ ਕਰਿ ਏਕੁ ਕਹੈ॥ ਆਸਾ ਭੀਤਰਿ ਰਹੈ ਨਿਰਾਸਾ ਤਉ ਨਾਨਕ ਏਕੁ ਮਿਲੈ॥੪॥ ਇਨ ਬਿਧਿ ਸਾਗਰੁ ਤਰੀਐ॥ ਜੀਵਤਿਆ ਇਉ ਮਰੀਐ॥੧॥ ਰਹਾਉ ਦੂਜਾ॥੩॥ ਰਾਮਕਲੀ ਮਹਲਾ ੧॥ ਸੁਰਤਿ ਸਬਦੁ ਸਾਖੀ ਮੇਰੀ ਸਿੰਙੀ ਬਾਜੈ ਲੋਕੁ ਸੁਣੇ॥ ਪਤੁ ਝੋਲੀ ਮੰਗਣ ਕੈ ਤਾਈ ਭੀਖਿਆ ਨਾਮੁ ਪੜੇ॥੧॥ ਬਾਬਾ ਗੋਰਖੁ ਜਾਗੈ॥ ਗੋਰਖੁ ਸੋ ਜਿਨਿ ਗੋਇ ਉਠਾਲੀ ਕਰਤੇ ਬਾਰ ਨ ਲਾਗੈ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਪਾਣੀ ਪ੍ਰਾਣ ਪਵਣਿ ਬੰਧਿ ਰਾਖੇ ਚੰਦੁ ਸੂਰਜੁ ਮੁਖਿ ਦੀਏ॥ ਮਰਣ ਜੀਵਣ ਕਉ ਧਰਤੀ ਦੀਨੀ ਏਤੇ ਗੁਣ ਵਿਸਰੇ॥੨॥ ਸਿਧ ਸਾਧਿਕ ਅਰੁ ਜੋਗੀ ਜੰਗਮ ਪੀਰ ਪੁਰਸ ਬਹੁਤੇਰੇ॥ ਜੇ ਤਿਨ ਮਿਲਾ ਤ ਕੀਰਤਿ ਆਖਾ ਤਾ ਮਨੁ ਸੇਵ ਕਰੇ॥੩॥ ਕਾਗਦੁ ਲੂਣੁ ਰਹੈ ਘ੍ਰਿਤ ਸੰਗੇ ਪਾਣੀ ਕਮਲੁ ਰਹੈ॥ ਐਸੇ ਭਗਤ ਮਿਲਹਿ ਜਨ ਨਾਨਕ ਤਿਨ ਜਮੁ ਕਿਆ ਕਰੈ॥੪॥੪॥ ਰਾਮਕਲੀ ਮਹਲਾ ੧॥ ਸੁਣਿ ਮਾਛਿੰਦ੍ਰਾ ਨਾਨਕੁ ਬੋਲੈ॥ ਵਸਗਤਿ ਪੰਚ ਕਰੇ ਨਹ ਡੋਲੈ॥ ਐਸੀ ਜੁਗਤਿ ਜਗ ਕਉ ਪਾਲੇ॥ ਆਪਿ ਤਰੈ ਸਗਲੇ ਕੁਲ ਤਾਰੇ॥੧॥ ਸੋ ਅਉਧੂਤੁ ਐਸੀ ਮਤਿ ਪਾਵੈ॥ ਅਹਿਨਿਸਿ ਸੁੰਨਿ ਸਮਾਧਿ ਸਮਾਵੈ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਭਿਖਿਆ ਭਾਇ ਭਗਤਿ ਭੈ ਚਲੈ॥ ਹੋਵੈ ਸੁ ਤ੍ਰਿਪਤਿ ਸੰਤੋਖਿ ਅਮੁਲੈ॥ ਧਿਆਨ ਰੂਪਿ ਹੋਇ ਆਸਣੁ ਪਾਵੈ॥ ਸਚਿ ਨਾਮਿ ਤਾੜੀ ਚਿਤੁ ਲਾਵੈ॥੨॥ ਨਾਨਕੁ ਬੋਲੈ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਬਾਣੀ॥ ਸੁਣਿ ਮਾਛਿੰਦ੍ਰਾ ਅਉਧੂ ਨੀਸਾਣੀ॥ ਆਸਾ ਮਾਹਿ ਨਿਰਾਸੁ ਵਲਾਏ॥ ਨਿਹਚਉ ਨਾਨਕ ਕਰਤੇ ਪਾਏ॥੩॥ ਪ੍ਰਣਵਤਿ ਨਾਨਕੁ ਅਗਮੁ ਸੁਣਾਏ॥ ਗੁਰ ਚੇਲੇ ਕੀ ਸੰਧਿ ਮਿਲਾਏ॥ ਦੀਖਿਆ ਦਾਰੂ<noinclude></noinclude> aujlcgeqhv788ywk33taga0bqlk0wsk 250 45075 224166 118354 2026-07-02T13:30:16Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 224166 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|3em}}{{center|<poem>Folk Lore/Punjabi Folk/Folk Song Collection ISBN: 978-93-5068-956-1</poem>}} {{dhr|6em}}{{center|<poem>Mehak Punjab Di by Sukhdev Madpuri H.No.2, St.No.9, Smadhi Road Khanna, Distt. Ludhiana, Pin-141401 Mob. 94630-34472</poem>}} {{dhr|6em}}{{center|<poem>2014 Lokgeet Parkashan S.C.O. 26-27, Sector 34 A, Chandigarh-160022 India Ph. +91-172-5077427, 5077428 Printed & bound at Unistar Books Pvt. Ltd. 301, Industrial Area, Phase-9, S.A.S. Nagar, Mohali-Chandigarh (India) email: unistarbooks@gmail.com website: www.unistarbooks.com</poem>}} {{dhr|2em}}{{center|<poem>© 2014 Produced and bound in India</poem>}} {{dhr|2em}}{{center|<poem>All rights reserved This book is sold subject to the condition that it shall not by way of trade or otherwise be lent. resold, hired out, or othervise circulated without the publisher's prior written CONSEN in wry form of burding or cover other than that in which it is published and without a similar condition including this condition being imposed on the subsequent purchaser and without limiting the rights wider copyright reserved above, no part of this publication may be reprochuced, stored in or introduced to u retrieval system, or freuismitted in any form or by wy means(electronic, mechemicul photocopying, recording or otherwise), without the prior written permission of both the copyright owner and the trhove-mentioned publisher of this book.</poem>}}<noinclude></noinclude> l51uyk4g4ebe52tr54zwffhlaagjlhv 224167 224166 2026-07-02T13:31:05Z Harchand Bhinder 2624 224167 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|3em}}{{center|<poem>Folk Lore/Punjabi Folk/Folk Song Collection ISBN: 978-93-5068-956-1</poem>}} {{dhr|6em}}{{center|<poem>Mehak Punjab Di by Sukhdev Madpuri H.No.2, St.No.9, Smadhi Road Khanna, Distt. Ludhiana, Pin-141401 Mob. 94630-34472</poem>}} {{dhr|4em}}{{center|<poem>2014 Lokgeet Parkashan S.C.O. 26-27, Sector 34 A, Chandigarh-160022 India Ph. +91-172-5077427, 5077428 Printed & bound at Unistar Books Pvt. Ltd. 301, Industrial Area, Phase-9, S.A.S. Nagar, Mohali-Chandigarh (India) email: unistarbooks@gmail.com website: www.unistarbooks.com</poem>}} {{dhr|2em}}{{center|<poem>© 2014 Produced and bound in India</poem>}} {{dhr|2em}}{{center|<poem>All rights reserved This book is sold subject to the condition that it shall not by way of trade or otherwise be lent. resold, hired out, or othervise circulated without the publisher's prior written CONSEN in wry form of burding or cover other than that in which it is published and without a similar condition including this condition being imposed on the subsequent purchaser and without limiting the rights wider copyright reserved above, no part of this publication may be reprochuced, stored in or introduced to u retrieval system, or freuismitted in any form or by wy means(electronic, mechemicul photocopying, recording or otherwise), without the prior written permission of both the copyright owner and the trhove-mentioned publisher of this book.</poem>}}<noinclude></noinclude> a9pz6aqhq5nep2seje54qnb7rstqjkz 250 45877 224168 119612 2026-07-02T13:40:29Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 224168 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Block center|<poem>ਨੀਲ ਵਕੀਲ ਤੇ ਵਾੜ ਸਰਦਾਰ 392 ਕਪਾਹ ਫੁੱਟੀ ਜਿੱਥੇ ਸਾਰੀ ਓਥੇ ਲੁੱਟੀ 393 ਜੇ ਕੰਤਾ ਤੇਰੇ ਧਨ ਘਣਾ ਗਾੜੀ ਕਰਲੈ ਦੋ ਜੇ ਕੰਤਾ ਤੇਰੇ ਰਿਣ ਘਣਾ ਖੇਤ ਮੇਂ ਬਾੜੀ<ref>ਕਪਾਹ</ref> ਬੋ 394 ਕਮਾਦ ਚਲ਼ੇ ਕਪਾਹ ਮਲ੍ਹੇ 395 ਜੇ ਚਾਹੇ ਕਿਰਸਾਣ ਅਨਾਜ ਘਣਾ ਤੇ ਬੋ ਦੇ ਸੌਂ ਚਣਾ '''ਛੋਲੇ''' 396 ਜੱਟ ਕੀ ਜਾਣੇ ਰਾਹ ਮਾਂਹ ਕੀ ਜਾਣੇ ਘਾਹ ਚਣਾ ਕੀ ਜਾਣੇ ਵਾਹ 397 ਬੀਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬੀਜ ਚੰਗੇਰਾ ਚਾਵਲ ਕਣਕ ਚਣਕ<ref>ਛੋਲੇ</ref>ਅਛੇਰਾ 398 ਜੌਂ ਮਸ੍ਹਰ ਚਣਾ ਚੇਤ ਹੁੰਦਾ ਘਣਾ '''ਕਮਾਦ''' 399 ਇਖ ਬਿਨਾਂ ਕੈਸੀ ਖੇਤੀ ਜੈਸੇ ਜਮਨਾ ਕੀ ਰੇਤੀ </poem>}}<noinclude>{{center|219/ ਮਹਿਕ ਪੰਜਾਬ ਦੀ}}</noinclude> 6ol1nqqmneibxbhzfjodi34pdvfgxls 224169 224168 2026-07-02T13:42:12Z Harchand Bhinder 2624 224169 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Block center|<poem>ਨੀਲ ਵਕੀਲ ਤੇ ਵਾੜ ਸਰਦਾਰ {{gap}}392 ਕਪਾਹ ਫੁੱਟੀ ਜਿੱਥੇ ਸਾਰੀ ਓਥੇ ਲੁੱਟੀ {{gap}}393 ਜੇ ਕੰਤਾ ਤੇਰੇ ਧਨ ਘਣਾ ਗਾੜੀ ਕਰਲੈ ਦੋ ਜੇ ਕੰਤਾ ਤੇਰੇ ਰਿਣ ਘਣਾ ਖੇਤ ਮੇਂ ਬਾੜੀ<ref>ਕਪਾਹ</ref> ਬੋ {{gap}}394 ਕਮਾਦ ਚਲ਼ੇ ਕਪਾਹ ਮਲ੍ਹੇ {{gap}}395 ਜੇ ਚਾਹੇ ਕਿਰਸਾਣ ਅਨਾਜ ਘਣਾ ਤੇ ਬੋ ਦੇ ਸੌਂ ਚਣਾ {{gap}}'''ਛੋਲੇ''' {{gap}}396 ਜੱਟ ਕੀ ਜਾਣੇ ਰਾਹ ਮਾਂਹ ਕੀ ਜਾਣੇ ਘਾਹ ਚਣਾ ਕੀ ਜਾਣੇ ਵਾਹ {{gap}}397 ਬੀਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬੀਜ ਚੰਗੇਰਾ ਚਾਵਲ ਕਣਕ ਚਣਕ<ref>ਛੋਲੇ</ref>ਅਛੇਰਾ {{gap}}398 ਜੌਂ ਮਸ੍ਹਰ ਚਣਾ ਚੇਤ ਹੁੰਦਾ ਘਣਾ {{gap}}'''ਕਮਾਦ''' {{gap}}399 ਇਖ ਬਿਨਾਂ ਕੈਸੀ ਖੇਤੀ ਜੈਸੇ ਜਮਨਾ ਕੀ ਰੇਤੀ </poem>}}<noinclude>{{center|219/ ਮਹਿਕ ਪੰਜਾਬ ਦੀ}}</noinclude> 8x6mzrdh45nvu0x7retqzv06m73t6nc 250 69025 224178 204565 2026-07-02T15:14:27Z Kaur.gurmel 192 224178 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" /></noinclude>{{center|ੴ ਸਤਿਗੁਰਪ੍ਰਸਾਦਿ॥}} {{center|{{xx-larger|ਚੰਦ੍ਰਕਾਂਤਾ ਸੰਤਤਿ}} {{larger|ਭਾਗ ਵੀਹਵਾਂ}} {{x-larger|ਪਹਿਲਾ ਕਾਂਡ}}}} {{gap}}ਭੂਤਨਾਥ ਤੇ ਦੇਵੀ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਕਈਆਂ ਆਦਮੀਆਂ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਪਾਸਿਓਂ ਆ ਕੇ ਫੜ ਲੀਤਾ ਅਰ ਕਾਬੂ ਕਰ ਲਿਆ, ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਇਕ ਆਦਮੀ ਨੇ ਕਿਸੇ ਅਨੋਖੀ ਬੱਲੀ ਵਿਚ ਕੁਝ ਕਿਹਾ ਜਿਸਨੂੰ ਸੁਣਦਿਆਂ ਹੀ ਓਹ ਦੋਵੇਂ ਇਸਤੀਆਂ ਅਰਥਾਤ ਚੰਪਾ ਤੇ ਭੂਤ ਨਾਬ ਦੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਦੀ ਵੇ ਸੱਟ ਸੁੱਟ ਕੇ ਪਿਛਾਹਾਂ ਮੁੜ ਗਈਆਂ ਤੇ ਫੇਰ ਉੱਥੇ ਹਨੇਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਅਰ ਕੁਛ ਪਤਾ ਨ ਲੱਗ ਕਿ ਓਹ ਦੋਵੇਂ ਕਿੱਧਰ ਗਈਆਂ। ਹਾਂ ਭੂਤਨਾਬ ਤੇ ਦੇਵੀ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗ ਗਿਆ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਫੜਨ ਵਾਲੇ ਭੀ ਸਭ ਨਕਾਬਪੋਸ਼ ਹਨ, ਭੂਤਨਾਥ ਵਾਂਗ ਦੇਵੀ ਸਿੰਘ ਨੇ ਭੀ ਅਪਣੀ ਸੂਰਤ ਵਟਾਕੇ ਨਕਾਬ ਪਾਈ ਹੋਈ ਸੀ। {{gap}}ਭੂਤਨਾਬ ਤੇ ਦੇਵੀ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਫੜਕੇ ਕੱਠਿਆਂ ਕਰਨ ਦੇ ਪਿੱਛੋਂ ਓਹ ਲੋਕ ਵਿਚਲੇ ਬੰਗਲੇ ਵਲ ਤੁਰ ਪਏ। ਭਾਵੇਂ ਹਨੇਰੇ ਦੇ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਤੇ ਸੂਰਤ ਵਟਾਈ ਹੋਈ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਕ ਦੂਸਰੇ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨਾ ਔਖਾ ਸੀ ਪਰ ਅਨੁਮਾਨ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਇਕ ਦੁਸਰੇ ਨੂੰ ਪਛਾਣਕੇ ਸ਼ਰਮਿੰਦਗੀ ਨਾਲ ਤੁਰੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਜਦ ਬੰਗਲੇ ਦੇ<noinclude></noinclude> kvvw5b4xzf2pgd67c17cdgbd3x8827z 224179 224178 2026-07-02T15:15:21Z Kaur.gurmel 192 224179 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" /></noinclude>{{center|ੴ ਸਤਿਗੁਰਪ੍ਰਸਾਦਿ॥}}</br> {{center|{{xx-larger|ਚੰਦ੍ਰਕਾਂਤਾ ਸੰਤਤਿ}}</br> {{larger|ਭਾਗ ਵੀਹਵਾਂ}}</br> {{x-larger|ਪਹਿਲਾ ਕਾਂਡ}}}} {{gap}}ਭੂਤਨਾਥ ਤੇ ਦੇਵੀ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਕਈਆਂ ਆਦਮੀਆਂ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਪਾਸਿਓਂ ਆ ਕੇ ਫੜ ਲੀਤਾ ਅਰ ਕਾਬੂ ਕਰ ਲਿਆ, ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਇਕ ਆਦਮੀ ਨੇ ਕਿਸੇ ਅਨੋਖੀ ਬੱਲੀ ਵਿਚ ਕੁਝ ਕਿਹਾ ਜਿਸਨੂੰ ਸੁਣਦਿਆਂ ਹੀ ਓਹ ਦੋਵੇਂ ਇਸਤੀਆਂ ਅਰਥਾਤ ਚੰਪਾ ਤੇ ਭੂਤ ਨਾਬ ਦੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਦੀ ਵੇ ਸੱਟ ਸੁੱਟ ਕੇ ਪਿਛਾਹਾਂ ਮੁੜ ਗਈਆਂ ਤੇ ਫੇਰ ਉੱਥੇ ਹਨੇਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਅਰ ਕੁਛ ਪਤਾ ਨ ਲੱਗ ਕਿ ਓਹ ਦੋਵੇਂ ਕਿੱਧਰ ਗਈਆਂ। ਹਾਂ ਭੂਤਨਾਬ ਤੇ ਦੇਵੀ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗ ਗਿਆ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਫੜਨ ਵਾਲੇ ਭੀ ਸਭ ਨਕਾਬਪੋਸ਼ ਹਨ, ਭੂਤਨਾਥ ਵਾਂਗ ਦੇਵੀ ਸਿੰਘ ਨੇ ਭੀ ਅਪਣੀ ਸੂਰਤ ਵਟਾਕੇ ਨਕਾਬ ਪਾਈ ਹੋਈ ਸੀ। {{gap}}ਭੂਤਨਾਬ ਤੇ ਦੇਵੀ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਫੜਕੇ ਕੱਠਿਆਂ ਕਰਨ ਦੇ ਪਿੱਛੋਂ ਓਹ ਲੋਕ ਵਿਚਲੇ ਬੰਗਲੇ ਵਲ ਤੁਰ ਪਏ। ਭਾਵੇਂ ਹਨੇਰੇ ਦੇ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਤੇ ਸੂਰਤ ਵਟਾਈ ਹੋਈ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਕ ਦੂਸਰੇ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨਾ ਔਖਾ ਸੀ ਪਰ ਅਨੁਮਾਨ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਇਕ ਦੁਸਰੇ ਨੂੰ ਪਛਾਣਕੇ ਸ਼ਰਮਿੰਦਗੀ ਨਾਲ ਤੁਰੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਜਦ ਬੰਗਲੇ ਦੇ<noinclude></noinclude> 51nzyg0l02lcwz072s04b9azfjefpmm 224180 224179 2026-07-02T15:20:58Z Kaur.gurmel 192 224180 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" /></noinclude>{{center|ੴ ਸਤਿਗੁਰਪ੍ਰਸਾਦਿ॥}}</br> {{center|{{xx-larger|ਚੰਦ੍ਰਕਾਂਤਾ ਸੰਤਤਿ}}</br> {{larger|ਭਾਗ ਵੀਹਵਾਂ}}</br> {{x-larger|ਪਹਿਲਾ ਕਾਂਡ}}}} {{gap}}ਭੂਤਨਾਥ ਤੇ ਦੇਵੀ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਕਈਆਂ ਆਦਮੀਆਂ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਪਾਸਿਓਂ ਆ ਕੇ ਫੜ ਲੀਤਾ ਅਰ ਕਾਬੂ ਕਰ ਲਿਆ, ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਇਕ ਆਦਮੀ ਨੇ ਕਿਸੇ ਅਨੋਖੀ ਬੋੱਲੀ ਵਿਚ ਕੁਝ ਕਿਹਾ ਜਿਸਨੂੰ ਸੁਣਦਿਆਂ ਹੀ ਓਹ ਦੋਵੇਂ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਅਰਥਾਤ ਚੰਪਾ ਤੇ ਭੂਤ ਨਾਥ ਦੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਦੀਵੇ ਸੁੱਟ ਸੁੱਟ ਕੇ ਪਿਛਾਹਾਂ ਮੁੜ ਗਈਆਂ ਤੇ ਫੇਰ ਉੱਥੇ ਹਨੇਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਅਰ ਕੁਛ ਪਤਾ ਨ ਲੱਗ ਕਿ ਓਹ ਦੋਵੇਂ ਕਿੱਧਰ ਗਈਆਂ। ਹਾਂ ਭੂਤਨਾਬ ਤੇ ਦੇਵੀ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗ ਗਿਆ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਫੜਨ ਵਾਲੇ ਭੀ ਸਭ ਨਕਾਬਪੋਸ਼ ਹਨ, ਭੂਤਨਾਥ ਵਾਂਗ ਦੇਵੀ ਸਿੰਘ ਨੇ ਭੀ ਅਪਣੀ ਸੂਰਤ ਵਟਾਕੇ ਨਕਾਬ ਪਾਈ ਹੋਈ ਸੀ। {{gap}}ਭੂਤਨਾਬ ਤੇ ਦੇਵੀ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਫੜਕੇ ਕੱਠਿਆਂ ਕਰਨ ਦੇ ਪਿੱਛੋਂ ਓਹ ਲੋਕ ਵਿਚਲੇ ਬੰਗਲੇ ਵਲ ਤੁਰ ਪਏ। ਭਾਵੇਂ ਹਨੇਰੇ ਦੇ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਤੇ ਸੂਰਤ ਵਟਾਈ ਹੋਈ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਕ ਦੂਸਰੇ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨਾ ਔਖਾ ਸੀ ਪਰ ਅਨੁਮਾਨ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਇਕ ਦੁਸਰੇ ਨੂੰ ਪਛਾਣਕੇ ਸ਼ਰਮਿੰਦਗੀ ਨਾਲ ਤੁਰੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਜਦ ਬੰਗਲੇ ਦੇ<noinclude></noinclude> pp8kcqgeety4kno2g129ta1rcryngr9 224181 224180 2026-07-02T15:23:50Z Kaur.gurmel 192 /* ਸੋਧਣਾ */ 224181 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>{{center|ੴ ਸਤਿਗੁਰਪ੍ਰਸਾਦਿ॥}}</br> {{center|{{xx-larger|ਚੰਦ੍ਰਕਾਂਤਾ ਸੰਤਤਿ}}</br> {{larger|ਭਾਗ ਵੀਹਵਾਂ}}</br> {{x-larger|ਪਹਿਲਾ ਕਾਂਡ}}}} {{gap}}ਭੂਤਨਾਥ ਤੇ ਦੇਵੀ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਕਈਆਂ ਆਦਮੀਆਂ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਪਾਸਿਓਂ ਆ ਕੇ ਫੜ ਲੀਤਾ ਅਰ ਕਾਬੂ ਕਰ ਲਿਆ, ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਇਕ ਆਦਮੀ ਨੇ ਕਿਸੇ ਅਨੋਖੀ ਬੋੱਲੀ ਵਿਚ ਕੁਝ ਕਿਹਾ ਜਿਸਨੂੰ ਸੁਣਦਿਆਂ ਹੀ ਓਹ ਦੋਵੇਂ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਅਰਥਾਤ ਚੰਪਾ ਤੇ ਭੂਤ ਨਾਥ ਦੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਦੀਵੇ ਸੁੱਟ ਸੁੱਟ ਕੇ ਪਿਛਾਹਾਂ ਮੁੜ ਗਈਆਂ ਤੇ ਫੇਰ ਉੱਥੇ ਹਨੇਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਅਰ ਕੁਛ ਪਤਾ ਨ ਲੱਗਾ ਕਿ ਓਹ ਦੋਵੇਂ ਕਿੱਧਰ ਗਈਆਂ। ਹਾਂ ਭੂਤਨਾਬ ਤੇ ਦੇਵੀ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗ ਗਿਆ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਫੜਨ ਵਾਲੇ ਭੀ ਸਭ ਨਕਾਬਪੋਸ਼ ਹਨ, ਭੂਤਨਾਥ ਵਾਂਗ ਦੇਵੀ ਸਿੰਘ ਨੇ ਭੀ ਅਪਣੀ ਸੂਰਤ ਵਟਾਕੇ ਨਕਾਬ ਪਾਈ ਹੋਈ ਸੀ। {{gap}}ਭੂਤਨਾਬ ਤੇ ਦੇਵੀ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਫੜਕੇ ਕੱਠਿਆਂ ਕਰਨ ਦੇ ਪਿੱਛੋਂ ਓਹ ਲੋਕ ਵਿਚਲੇ ਬੰਗਲੇ ਵਲ ਤੁਰ ਪਏ। ਭਾਵੇਂ ਹਨੇਰੇ ਦੇ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਤੇ ਸੂਰਤ ਵਟਾਈ ਹੋਈ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਕ ਦੂਸਰੇ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨਾ ਔਖਾ ਸੀ ਪਰ ਅਨੁਮਾਨ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਇਕ ਦੂਸਰੇ ਨੂੰ ਪਛਾਣਕੇ ਸ਼ਰਮਿੰਦਗੀ ਨਾਲ ਤੁਰੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਜਦ ਬੰਗਲੇ ਦੇ<noinclude></noinclude> 950p6zeyijk29edydkxygpb8rvmxmhw 250 69026 224182 204566 2026-07-02T15:36:36Z Kaur.gurmel 192 224182 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" /></noinclude>{{rh|Left|Center|Right}}( 8 ) ਪਾਸ ਪਹੁੰਚੇ ਤਾਂ ਦਲਾਨ ਵਿਚ ਜਿੱਥੇ ਦੋ ਦੀਵੇ ਬਲ ਰਹੇ ਸਨ ਹੱਥ ਵਿਚ ਨੰਗੀਆਂ ਤਲਵਾਰਾਂ ਲਈ ਤਿੰਨਾਂ ਆਦ- ਮੀਆਂ ਨੂੰ ਪਹਿਰਾ ਦੇਂਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਓਥੇ ਪਹੁੰਚਣ ਤੇ ਸਾਡੇ ਏਯਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਫੜਨ ਵਾਲੇ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਅੱਠਾਂ ਤੋਂ ਵਧੀਕ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇਵੀ ਸਿੰਘ ਤੇ ਭੂਤਨਾਥ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਆਇਆ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ ਕਿ ਅਸੀਂ ਕੱਲ ਅੱਠਾਂ ਆਦਮੀਆਂ ਪਾਸੋਂ ਫੜੇ ਜਾਂਦੇ, ਤੇ ਜੇ ਅਸੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਤਾਂ ਏਨਾਂ ਪਾਸੋ ਆਪਣਾ ਆਪ ਬਚਾ ਸਕਦੇ ਸੀ। ਪਰ ਥੋੜੇ ਹੀ ਚਿਰ ਪਿੱਛੋਂ ਓਨਾਂ ਦੀ ਇਹ ਸੋਚ ਬਦਲ ਗਈ ਕਿਉਂਕਿ ਓਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਜੇ ਅਸੀਂ ਏਥੋਂ ਬਚਕੇ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਤਾਂ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ? ਇਕ ਤਾਂ ਨੱਸਕੇ ਚਲੇ ਜਾਣਾਂ ਔਖਾ ਸੀ ਦੂਸਰੇ ਕਿਸ ਕੰਮ ਲਈ ਅਸੀਂ ਆਏ ਹਾਂ ਓਹ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ,ਸੋ ਹੁਣ ਤਾਂ ਜੋ ਹੋਵੇਗਾ ਸੋ ਦੇਖਿਆ ਜਾਉ ? {{gap}}ਇਸ ਦਲਾਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਾਣ ਲਈ ਇਕ ਬੂਹਾ ਸੀ,ਜਿਸਦੇ ਅੱਗੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦਾ ਪੱਟ ਦਾ ਕੱਪੜਾ ਲਟਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਕੰਧਾਂ ਤੇ ਛੱਤ ਸਭ ਪੱਥਰ ਦੀ ਸੀ ਤੇ ਓਨਾਂ ਤੇ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਮੂਰਤਾਂ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ ਜੋ ਦੇਖਣ ਵਾਲੇ ਦਾ ਮਨ ਬਦੋ ਬਦੀ ਮੋਹ ਲੈਂਦੀਆਂ ਸਨ, ਪਰ ਏਸ ਵੇਲੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰੀਕ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਦੇਖਣਾ ਸਾਡੇ ਏਯਾਰਾਂ ਲਈ ਔਖਾ ਸੀ, ਇਸ ਵਾਸਤੇ ਅਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੂਰਾ ਹਾਲ ਨਹੀਂ ਲਿਖ ਸਕਦੇ। {{gap}}ਜੋ ਆਦਮੀ ਇਨਾਂ ਲਿਆਏ ਸਨ ਓਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋਹਾਂ ਏਯਾਰਾਂ ਨੂੰ ਫੜਕੇ ਇਕ ਆਦਮੀ ਪਰਵਾ Brins<noinclude></noinclude> srndmhghrkeah0y0hyw9pb4thkqd1pi 224183 224182 2026-07-02T15:40:01Z Kaur.gurmel 192 224183 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" /></noinclude>{{rh|Left|Center|Right}}( 8 ) ਪਾਸ ਪਹੁੰਚੇ ਤਾਂ ਦਲਾਨ ਵਿਚ ਜਿੱਥੇ ਦੋ ਦੀਵੇ ਬਲ ਰਹੇ ਸਨ ਹੱਥ ਵਿਚ ਨੰਗੀਆਂ ਤਲਵਾਰਾਂ ਲਈ ਤਿੰਨਾਂ ਆਦ- ਮੀਆਂ ਨੂੰ ਪਹਿਰਾ ਦੇਂਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਓਥੇ ਪਹੁੰਚਣ ਤੇ ਸਾਡੇ ਏਯਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਫੜਨ ਵਾਲੇ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਅੱਠਾਂ ਤੋਂ ਵਧੀਕ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇਵੀ ਸਿੰਘ ਤੇ ਭੂਤਨਾਥ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਆਇਆ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ ਕਿ ਅਸੀਂ ਕੱਲ ਅੱਠਾਂ ਆਦਮੀਆਂ ਪਾਸੋਂ ਫੜੇ ਜਾਂਦੇ, ਤੇ ਜੇ ਅਸੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਤਾਂ ਏਨਾਂ ਪਾਸੋ ਆਪਣਾ ਆਪ ਬਚਾ ਸਕਦੇ ਸੀ। ਪਰ ਥੋੜੇ ਹੀ ਚਿਰ ਪਿੱਛੋਂ ਓਨਾਂ ਦੀ ਇਹ ਸੋਚ ਬਦਲ ਗਈ ਕਿਉਂਕਿ ਓਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਜੇ ਅਸੀਂ ਏਥੋਂ ਬਚਕੇ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਤਾਂ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ? ਇਕ ਤਾਂ ਨੱਸਕੇ ਚਲੇ ਜਾਣਾਂ ਔਖਾ ਸੀ ਦੂਸਰੇ ਕਿਸ ਕੰਮ ਲਈ ਅਸੀਂ ਆਏ ਹਾਂ ਓਹ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ,ਸੋ ਹੁਣ ਤਾਂ ਜੋ ਹੋਵੇਗਾ ਸੋ ਦੇਖਿਆ ਜਾਉ ? {{gap}}ਇਸ ਦਲਾਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਾਣ ਲਈ ਇਕ ਬੂਹਾ ਸੀ,ਜਿਸਦੇ ਅੱਗੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦਾ ਪੱਟ ਦਾ ਕੱਪੜਾ ਲਟਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਕੰਧਾਂ ਤੇ ਛੱਤ ਸਭ ਪੱਥਰ ਦੀ ਸੀ ਤੇ ਓਨਾਂ ਤੇ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਮੂਰਤਾਂ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ ਜੋ ਦੇਖਣ ਵਾਲੇ ਦਾ ਮਨ ਬਦੋ ਬਦੀ ਮੋਹ ਲੈਂਦੀਆਂ ਸਨ, ਪਰ ਏਸ ਵੇਲੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰੀਕ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਦੇਖਣਾ ਸਾਡੇ ਏਯਾਰਾਂ ਲਈ ਔਖਾ ਸੀ, ਇਸ ਵਾਸਤੇ ਅਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੂਰਾ ਹਾਲ ਨਹੀਂ ਲਿਖ ਸਕਦੇ। {{gap}}ਜੋ ਆਦਮੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਏਯਾਰਾਂ ਨੂੰ ਫੜਕੇ ਲਿਆਏ ਸਨ ਓਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਕ ਆਦਮੀ ਪਰਦਾ<noinclude></noinclude> 549paqb4qlatn9znpecqo5bv0a7lgvq 250 71470 224164 215698 2026-07-02T12:34:36Z Amritpal Aman 2020 /* ਸੋਧਣਾ */ 224164 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Amritpal Aman" /></noinclude>{{center|'''{{larger|ਗੁਲਾਬ}}'''}} ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ: ਗੁਲਾਬ {{gap}}ਵੈਸੇ ਤਾਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਗੁਲਾਬ ਦੇ ਫੁੱਲ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਹੀ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਵੀ ਕੁਝ ਖਾਸ ਗੱਲਾਂ ਇੱਥੇ ਦੱਸਣੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ। ਏਸ਼ੀਆ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਅਤੇ ਥਾਈਲੈਂਡ ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਬੂਟਿਆਂ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਭੇਜਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਬੂਟੇ ਦਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸੀਰੀਆ, ਇਰਾਨ ਆਦਿ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਹੋਈ। ਗੁਲਾਬ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿੰਨਾਂ 'ਤੇ ਕਈ ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਖਿੜਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਬੂਟੇ ਦੀ ਉਚਾਈ 4-6 ਫੁੱਟ ਤੱਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਤਣੇ 'ਤੇ ਬੇਸ਼ੁਮਾਰ ਕੰਢੇ ਲੱਗੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੱਤੀਆਂ 5 ਆਪਸ ਵਿਚ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਵਧੇਰੇ ਮਾਤਰਾ ਵਿਚ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਗੁਲਾਬ, ਗੁਲਾਬੀ ਰੰਗ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਆਂਡਾਕਾਰ ਆਕਾਰ ਦਾ ਫਲ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਮਾਰਚ-ਅਪ੍ਰੈਲ ਵਿਚ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਬਹਾਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇੰਨਾਂ ਤੋਂ ਗੁਲਾਕੰਧ ਅਤੇ ਸੈਂਟ ਆਦਿ ਵੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵੱਖ ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਨਾਮ: ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ-ਤਰੂਨੀ, ਕਾਰਨਿਕਾ, ਚਾਰੂਕੇਸ਼ਰਾ। ਹਿੰਦੀ, ਮਰਾਠੀ, ਗੁਜਰਾਤੀ-ਗੁਲਾਬ। ਬੰਗਾਲੀ-ਗੋਲਾਪ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ-ਰੋਜ (Rose)। ਲੈਟਿਨ-ਰੋਜਾ ਸੇਂਟਿਫੋਲਿਆ (Rosa Centifolia)। ਗੁਣ: ਗੁਲਾਬ ਦਾ ਫੁੱਲ ਦੇਖਣ ਵਿਚ ਜਿੰਨਾਂ ਸੋਹਣਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਕਿੰਨੇ ਗੁਣਾਂ ਜਿਆਦਾ ਉਸ ਵਿਚ ਦਵਾਈਆਂ ਵਾਲੇ ਗੁਣ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਆਯੂਰਵੈਦਿਕ ਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਰਸ ਵਿਚ ਖੂਨ, ਕਛਾਯ ਅਤੇ ਮਧੁਰ, ਠੰਡਕ, ਲਘੂ, ਵਿਪਾਕ ਵਿਚ ਮਧੁਰ, ਵਾਤ-ਪਿੱਤ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਵਧੇਰੇ ਪਿਆਸ ਲੱਗਣ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ, ਜਲਨ, ਪਸੀਨੇ ਦੀ ਬਦਬੂ, ਰਸ ਅਤੇ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਪਾਚਨ ਵਿਚ ਹਲਕਾ, ਦਿਲ ਲਈ ਲਾਭਕਾਰੀ, ਪੋਸ਼ਟਿਕ, ਭੁੱਖ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਦਿਮਾਗੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। {{gap}}ਯੂਨਾਨੀ ਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਗੁਲਾਬ ਪਹਿਲੇ ਦਰਜੇ ਦਾ ਠੰਡਾ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਦਰਜੇ ਦਾ ਖੁਸ਼ਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਗਰਮੀ ਨਾਲ ਲੱਗਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੁਖਾਰ, ਸਿਰ ਦਰਦ, ਬੇਹੋਸ਼ੀ, ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਨ ਵਧ ਜਾਣਾ ਆਦਿ ਵਿਚ ਗੁਣਕਾਰੀ ਹੈ। ਤਾਜਾ ਫੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਖਾਣ ਨਾਲ ਜਿੱਥੇ ਟੱਟੀਆਂ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਉੱਥੇ ਸੁੱਕੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਖਾਣ ਨਾਲ ਕਬਜ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦਿਲ, ਫੇਫੜੇ, ਗੁਰਦੇ, ਗੁੱਦਾ, ਗੁਣਕਾਰੀ ਪੌਦੇ - 46<noinclude></noinclude> 17rzljfqf0hjwu89ns7gi2wn0ek8sd7 250 71471 224165 215699 2026-07-02T12:38:58Z Amritpal Aman 2020 /* ਸੋਧਣਾ */ 224165 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Amritpal Aman" /></noinclude>ਗਰਭ ਆਦਿ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਖਾਣ ਨਾਲ ਤਾਕਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਸ਼੍ਰਯ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਵਿਚ ਗੁਲਾਬ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਵਿਗਿਆਨਕ ਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਦੇ ਰਸਾਇਣਕ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨ 'ਤੇ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿਚ ਐਲੀਅਮ ਰੋਜੀ (Oleum Rosi) ਤੇਲ, ਗੈਲਿਕ ਅਤੇ ਟੈਨਿਕ ਐਸਿਡ, 100 ਗ੍ਰਾਮ ਫੁੱਲਾਂ ਵਿਚ 6000 ਮਿਲੀਗ੍ਰਾਮ ਵਿਟਾਮਿਨ 'ਸੀ' ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਵਿਟਾਮਿਨ 'ਸੀ' ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਛੂਤ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਨਜ਼ਲਾ, ਜੁਕਾਮ, ਠੰਡ ਆਦਿ ਨੂੰ ਦੂਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਰੂਸ ਵਿਚ ਤਾਂ ਕਈ-ਕਈ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੱਕ ਗੁਲਾਬਾਂ ਦੇ ਬਾਗ ਲਗਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਕਈਆਂ ਦਾ ਇਹ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਗੁਲਾਬ ਵਿਟਾਮਿਨ 'ਸੀ' ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਨੁਕਸਾਨ: ਕਾਮ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਤਾਜੇ ਗੁਲਾਬਾਂ ਦੀ ਵਧੇਰੇ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਜਿੰਨਾਂ ਦੇ ਪਿਸ਼ਾਬ ਵਾਲੇ ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੁਲਾਕੰਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਗੁਣਕਾਰੀ ਪੌਦੇ - 47<noinclude></noinclude> 79dmzoaidpl4mqpsfx2ujpqzz5n5cv4 250 71472 224209 215700 2026-07-03T09:44:53Z Amritpal Aman 2020 /* ਸੋਧਣਾ */ 224209 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Amritpal Aman" /></noinclude> {{center|'''{{larger|ਗੁੱਗੁਲ/ਗੂਗਲ}}'''}} ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ: {{gap}}ਗੂਗਲ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੀ ਮੁੱਖ ਦੇਸੀ ਦਵਾਈ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਬੂ ਪਹਾੜ ਤੇ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਗੂਗਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਦਰਖਤ 4 ਤੋਂ 12 ਫੁੱਟ ਤੱਕ ਉੱਚਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਕੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੀ ਛਿੱਲ ਵਿਚ ਹਰਾ ਪਨ, ਪੀਲੀ, ਚਮਕੀਲੀ ਤਹਿ ਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪੱਤੇ ਨਿੰਮ ਵਰਗੇ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ, ਚਮਕੀਲੇ ਅਤੇ ਚੀਕਨੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫੁੱਲ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੇ ਛੋਟੇ, ਪੰਜ-ਪੰਜ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫਲ ਬੇਰ ਵਰਗਾ ਲੰਬਾ, ਗੋਲ, ਤਿੰਨ ਧਾਰਾਂ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਤਣੇ ਅਤੇ ਟਾਹਣੀਆਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲਾ ਗੂੰਦ ਹੀ ਗੂਗਲ ਕਹਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਵੱਖ ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਨਾਮ: {{gap}}ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ-ਗੁਗੁਲ। ਹਿੰਦੀ-ਗੂਗਲ। ਮਰਾਠੀ-ਗੁਗੁਲ। ਗੁਜਰਾਤੀ-ਗੁਗਲ। ਬੰਗਾਲੀ-ਗਗੁਲ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ-ਇੰਡੀਅਨ ਬੇਦੇਲਿਯਮ (Indian Bedellium)। ਲੈਟਿਨ-ਕੋਮਿਫੋਰਾ ਮੁਕੁਲ (Comiphora Mukul)। ਗੁਣ: ਆਯੂਰਵੈਦਿਕ ਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਗੂਗਲ ਤੇਜ, ਵਾਤ ਕਫ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸੁਖਦਾਇਕ, ਵਿਪਾਕ ਵਿਚ ਕਟੁ, ਪਾਚਣਸ਼ੀਲ, ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ, ਪਾਂਡੂ, ਕਬਜ, ਬਵਾਸੀਰ ਆਦਿ ਵਿਚ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੈ। ਕਾਮ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾਉਣ ਦੇ ਗੁਣ ਕਾਰਨ ਇਹ ਨਪੁੰਸਕਤਾ ਵਿਚ ਵੀ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੈ। ਗਰਭ ਦੀ ਨਾੜੀਆਂ ਨੂੰ ਤਾਕਤ ਦੇਣ ਕਾਰਨ ਵੀ ਇਹ ਲਾਭਕਾਰੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਯੂਨਾਨੀ ਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਗੂਗਲ ਤੀਜੇ ਦਰਜੇ ਦਾ ਗਰਮ ਤਾਸੀਰ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੈਸ, ਸੋਜ, ਦਰਦ, ਪੁਰਾਣੀ ਖੰਘ, ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੀ ਸੋਜ, ਪੱਥਰੀ, ਬਵਾਸੀਰ, ਜ਼ਹਿਰਵਾਦ, ਦਮਾ, ਜਿਗਰ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਆਦਿ ਵਿਚ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਵਿਗਿਆਨਕ ਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਗੂਗਲ ਦਾ ਰਸਾਇਣਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨ 'ਤੇ ਇਹ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿਚ ਗੂੰਦ (Gum) 32 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ, ਖੁਸ਼ਬੂ ਵਾਲਾ ਤੇਲ 1.45 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ, ਗਿਲਯੋਰੇਜਿਨ, ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ, ਮੈਗਨੀਜ਼ੀਅਮ, ਲੋਹਾ, ਸਿਲਿਕਾ ਆਦਿ ਵਾਧੂ ਮਾਤਰਾ ਵਿਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਗੁਣਕਾਰੀ ਪੌਦੇ - 48<noinclude></noinclude> 89xaz6pekc7sbhvz9ohunfkhnvlboxw 250 71473 224210 215701 2026-07-03T09:51:16Z Amritpal Aman 2020 /* ਸੋਧਣਾ */ 224210 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Amritpal Aman" /></noinclude> ਇਹ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ ਖੂਨ ਦੇ ਚਿੱਟੇ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਗੁਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਗੰਡਮਾਲਾ ਬੀਮਾਰੀ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਖੂਨ ਵਿਚਲੇ ਚਿੱਟੇ ਕਣ ਸਾਡੀ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਵਾਲੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਨੁਕਸਾਨ: {{gap}}ਗੂਗਲ ਦੀ ਵਧੇਰੇ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰੀ, ਨਾਮਰਦੀ, ਟੱਟੀਆਂ ਆਦਿ ਲੱਗ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਖੂਨੀ ਬਵਾਸੀਰ, ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਛਾਲੇ, ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਜਲਨ, ਪਿੱਤ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਸਿਰ ਦਰਦ, ਹਾਥੀ ਪੈਰ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ ਹੋਣ 'ਤੇ ਗੂਗਲ ਅਤੇ ਗਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਘਿਓ ਦੇ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਵਰਤੋਂ ਵਿਚ ਲਿਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇਰ ਰਾਤ ਤੱਕ ਜਾਗਦੇ ਰਹਿਣ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੁਪਹਿਰ ਨੂੰ ਸੌਣ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਗੁਣਕਾਰੀ ਪੌਦੇ - 49<noinclude></noinclude> 9699y3xqbrvkbzu7pxegynuiem4xhbt 250 72987 224177 221338 2026-07-02T14:56:10Z Jalseerat Aman 2446 /* ਸੋਧਣਾ */ 224177 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Jalseerat Aman" /></noinclude> ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੀ। ਇਸ ਲਈ ਅੰਗਹੀਣ ਵਿਅਕਤੀ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਮਿਸਤਰੀਆਂ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਸਕੂਟਰਾਂ ਨੂੰ ਮੋਡੀਫਾਈ ਕਰਵਾ ਰਹੇ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਆਮ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਸਕੂਟਰ/ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ ਨਾਲੋਂ ਲਗਭਗ 15,000/- ਰੁਪਏ ਮਹਿੰਗਾ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਾਰ ਲਈ ਜੇਕਰ ਅੰਗਹੀਣ ਵਿਅਕਤੀ ਮੈਡੀਕਲ ਬੋਰਡ ਰਾਹੀਂ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਅਪਲਾਈ ਕਰਦਾ ਤਾਂ ਉਸ ਤੇ ਐਕਸਾਈਜ਼ ਡਿਊਟੀ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤਤਾ ਤੱਕ ਛੋਟ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਲੰਮੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਉਪਰੰਤ ਹੀ ਰਿਫੰਡ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। {{gap}}ਇਥੇ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਪੈਸ਼ਲ ਬਣਵਾ ਕੇ ਚਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਕੁਝ ਇਕ ਸਕੂਟਰਜ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਛਾਪਣੀਆਂ ਯੋਗ ਹੋਣਗੀਆਂ ਤਾਂ ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਅਤੇ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਵਾਧੂ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਖਰਚੇ ਬਾਰੇ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲੱਗ ਸਕੇ। Kinetic Honda Activa Hero Honda M/Cycle ਜਿਥੇ ਤੱਕ ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿਚ ਕੋਈ ਵੀ ਸੰਸਥਾ ਇਸ ਐਕਟ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਬਿਲਡਿੰਗ ਪਲਾਨ ਬਣਾਏਗੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬਿਲਡਿੰਗ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਉਪਰੰਤ ਹੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਬਿਲਡਿੰਗਾਂ ਨੂੰ ਵੀ 5 ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅੰਦਰ ਇਸ ਐਕਟ ਅਨੁਸਾਰ ਮੋਡੀਫਾਈ ਕਰਨ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਹਨ। ਪਰ ਅਸਲ ਵਿਚ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਿਹਾ। ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਬਿਲਡਿੰਗਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੀ ਛੱਡੇ, ਕਈ ਤਾਂ ਨਵੀਂਆਂ ਬਿਲਡਿੰਗ ਦੀ ਪਲਾਨ ਤਾਂ ਐਕਟ ਅਨੁਸਾਰ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ/ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਬਣਾ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਵੀ ਲੈ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰੰਤੂ ਅਸਲ ਵਿਚ ਇਸ ਦੀ ਪਾਲਣਾ<noinclude>{{rh||54}}</noinclude> i7ezzutwjw05aj00e41mvnsk44pvibb 252 73188 224162 224161 2026-07-02T11:59:27Z Kuldeepburjbhalaike 1640 Kuldeepburjbhalaike ਨੇ ਸਫ਼ਾ [[ਇੰਡੈਕਸ:ਗਜ਼ਨਾਮਾ.pdf]] ਨੂੰ [[ਇੰਡੈਕਸ:ਗ਼ੰਜਨਾਮਾ.pdf]] ’ਤੇ ਭੇਜਿਆ 224161 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item=Q140298622 |Title= |Language=pa |Volume= |Author= |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher= |Address= |Year= |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=C |Transclusion=no |Validation_date= |Pages=<pagelist 1="1" /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= |tmplver= }} icqof2a12i25jnlndgpmom7t2nli116 250 73241 224211 223474 2026-07-03T11:46:56Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 224211 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{rh|10. {{gap}}ਉਹੀ, ਪੰ. 105||}} {{rh|11.{{gap}}ਉਹੀ||}} {{rh|12.{{gap}}ਉਹੀ, ਪੰ. 88||}} {{rh|13.{{gap}}ਉਹੀ, ਪੰ. 109||}} {{rh|14.{{gap}}ਉਹੀ, ਪੰ. 131||}} {{rh|15.{{gap}}Four Existential Theologians (Nicolas Berdyaev) P. 119||}} {{rh|16.{{gap}}ਅਜੀਤ ਕੌਰ, ਖ਼ਾਨਾਬਦੋਸ਼, ਪੰ. 135||}} {{rh|17.{{gap}}ਉਹੀ, ਪੰ. 67||}} {{rh|18.{{gap}}ਉਹੀ, ਪੰ. 108||}} {{rh|19.{{gap}}ਉਹੀ, ਪੰ. 162||}} {{rh|20.{{gap}}ਉਹੀ, ਪੰ. 166||}} {{rh|21.{{gap}}Donald Palmer, Sartre, P. 82||}} {{rh|22.{{gap}}ਅਜੀਤ ਕੌਰ, ਉਹੀ, ਪੰ. 174||}} {{rh|23.{{gap}}ਉਹੀ, ਪੰ. 182||}} {{rh|24.{{gap}}ਉਹੀ||}} {{rh|25.{{gap}}ਉਹੀ||}} {{rh|26.{{gap}}ਉਹੀ, ਪੰ. 188||}} {{rh|27.{{gap}}ਉਹੀ, ਪੰ. 200||}} {{rh|28.{{gap}}ਉਹੀ, ਪੰ. 209||}} {{rh|29.{{gap}}ਉਹੀ, ਪੰ. 210||}} {{rh|30.{{gap}}ਉਹੀ, ਪੰ. 217||}} {{rh|31.{{gap}}ਉਹੀ, ਪੰ. 219||}} {{rh|32.{{gap}}ਉਹੀ, ਪੰ. 222||}} {{rh|33.{{gap}}ਉਹੀ, ਪੰ. 223||}} {{rh|34.{{gap}}The Tribune, dated 9.11.2013||}} {{rh|35.{{gap}} Www. Spark notes.Com/Lit/Second Sex/themes.htm/3/4||}} {{rh|36{{gap}}.En Wikipedia org/wiki/The Second Sex 4/11||}} {{rh|37.{{gap}}ਅਜੀਤ ਕੌਰ, ਉਹੀ, ਪੰ. 13||}} {{rh|38.{{gap}}ਉਹੀ, ਪੰ. 18||}} {{rh|39.{{gap}}ਉਹੀ, ਪੰ. 21||}} {{rh|40.{{gap}}ਉਹੀ, ਪੰ. 46||}}<noinclude>{{center|ਅਸਤਿਤਵਵਾਦੀ ਆਲੋਚਨਾ (ਸਿਧਾਂਤ ਅਤੇ ਵਿਹਾਰ) / 269}}</noinclude> 12dzs41rrdeucixkt5358x2swsfhxir 224212 224211 2026-07-03T11:47:45Z Harchand Bhinder 2624 224212 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{rh|10.{{gap}}ਉਹੀ, ਪੰ. 105||}} {{rh|11.{{gap}}ਉਹੀ||}} {{rh|12.{{gap}}ਉਹੀ, ਪੰ. 88||}} {{rh|13.{{gap}}ਉਹੀ, ਪੰ. 109||}} {{rh|14.{{gap}}ਉਹੀ, ਪੰ. 131||}} {{rh|15.{{gap}}Four Existential Theologians (Nicolas Berdyaev) P. 119||}} {{rh|16.{{gap}}ਅਜੀਤ ਕੌਰ, ਖ਼ਾਨਾਬਦੋਸ਼, ਪੰ. 135||}} {{rh|17.{{gap}}ਉਹੀ, ਪੰ. 67||}} {{rh|18.{{gap}}ਉਹੀ, ਪੰ. 108||}} {{rh|19.{{gap}}ਉਹੀ, ਪੰ. 162||}} {{rh|20.{{gap}}ਉਹੀ, ਪੰ. 166||}} {{rh|21.{{gap}}Donald Palmer, Sartre, P. 82||}} {{rh|22.{{gap}}ਅਜੀਤ ਕੌਰ, ਉਹੀ, ਪੰ. 174||}} {{rh|23.{{gap}}ਉਹੀ, ਪੰ. 182||}} {{rh|24.{{gap}}ਉਹੀ||}} {{rh|25.{{gap}}ਉਹੀ||}} {{rh|26.{{gap}}ਉਹੀ, ਪੰ. 188||}} {{rh|27.{{gap}}ਉਹੀ, ਪੰ. 200||}} {{rh|28.{{gap}}ਉਹੀ, ਪੰ. 209||}} {{rh|29.{{gap}}ਉਹੀ, ਪੰ. 210||}} {{rh|30.{{gap}}ਉਹੀ, ਪੰ. 217||}} {{rh|31.{{gap}}ਉਹੀ, ਪੰ. 219||}} {{rh|32.{{gap}}ਉਹੀ, ਪੰ. 222||}} {{rh|33.{{gap}}ਉਹੀ, ਪੰ. 223||}} {{rh|34.{{gap}}The Tribune, dated 9.11.2013||}} {{rh|35.{{gap}} Www. Spark notes.Com/Lit/Second Sex/themes.htm/3/4||}} {{rh|36.{{gap}}En Wikipedia org/wiki/The Second Sex 4/11||}} {{rh|37.{{gap}}ਅਜੀਤ ਕੌਰ, ਉਹੀ, ਪੰ. 13||}} {{rh|38.{{gap}}ਉਹੀ, ਪੰ. 18||}} {{rh|39.{{gap}}ਉਹੀ, ਪੰ. 21||}} {{rh|40.{{gap}}ਉਹੀ, ਪੰ. 46||}}<noinclude>{{center|ਅਸਤਿਤਵਵਾਦੀ ਆਲੋਚਨਾ (ਸਿਧਾਂਤ ਅਤੇ ਵਿਹਾਰ) / 269}}</noinclude> gv4m4f167g5xci8k3xpu4zn6ddhxynu 250 73250 224184 224119 2026-07-02T17:04:19Z Aman Arora PTL 1841 224184 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Aman Arora PTL" /></noinclude> {{gap}}ਦੀਵਾਨ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਰਹਿਤ ਮਿਰਯਾਦਾ ਵਾਲਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਹੀਂ ਸੀ ਛਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਪਰ ਹੁਣ ਸਿਖ ਦੇ ਖੂੰਨ ਦੇ ਛੱਟੇ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੰਤਰਆਤਮੇ ਸ਼ਹੀਦੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੀ ਉਹ ਚਾਸ਼ਨੀ ਚਾੜ੍ਹ ਦਿਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅੰਦਰ ਤੇ ਬਾਹਰ ਦੀ ਕਾਇਆਂ ਪਲਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਮਨੁਖ ਦਾ ਅਪਣਾ ਆਪਾ ਧਰਮ ਦੇ ਉੱਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਰਬ ਲੋਹੀ ਸੰਜੋਅ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਤਾਰੂ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸ਼ਹੀਦੀ ਸੰਨ ੧੭੪੩ ਦੇ ਵਿਚ ਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਗ੍ਵਰਨਰ ਅਜੇ ਜ਼ਕਰੀਆ ਖਾਂ ਹੀ ਸੀ ਤੇ ਸੂਬੇ ਦਾ ਵਜ਼ੀਰ ਆਜ਼ਮ ਦੀਵਾਨ ਲਖਪਤ ਰਾਇ ਸੀ। {{center|'''{{larger|ਜਸਪਤ ਰਾਇ, ਅਦੀਨਾ ਬੇਗ ਤੇ ਲਖਪਤ ਰਾਇ॥}}'''}} {{gap}}ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਰਾਜਸੀ ਮੰਡਲ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹੀਂ ਦਿਨੀਂ ਤਿੰਨ ਵਯਕਤੀਆਂ ਉੱਘੀਆਂ ਸਨ: ਦੀਵਾਨ ਜਸਪਤ ਰਾਇ,ਅਦੀਨਾ ਬੇਗ ਅਤੇ ਦੀਵਾਨ ਲਖਪਤ ਰਾਇ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਗ੍ਵਰਨਰ ਅਬਦੁਲ ਸਮੱਦਖਾਂ ਦੇ ਵਕਤ ਜਸਪਤ ਰਾਇ ਜਲੰਧਰ ਦੁਆਬੇ ਦਾ ਹਾਕਮ ਸੀ। ਜ਼ਕਰੀਆ ਖਾਂ ਨੇ ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਹਕੂਮਤ ਸਾਂਭੀ ਤਾਂ ਜਸਪਤ ਨੂੰ ਜਲੰਧਰੋਂ ਬਦਲਕੇ ਏਮਨਾਬਾਦ ਦੇ ਛੋਟੇ ਪਰਗਨੇ ਵਿਚ ਦੀਵਾਨ ਕਰ ਦਿਤਾ। {{gap}}ਆਦੀਨਾ ਬੇਗ* ਬੜਾ ਚਲਤਾ ਪੁਰਜ਼ਾ ਸੀ, ਇਹ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਦਾਉਪੇਚ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਇਸ ਨੇ ਬੇਹੱਦ ਤ੍ਰੱਕੀ ਕੀਤੀ। ਇਕ ਵੇਰ ਕਿਸੇ ਸਾਜ਼ਸ਼ ਦੇ ਕਾਰਣ ਫੜਿਆ ਗਿਆ। ਅਹਿਵਾਲਿ ਅਦੀਨਾ ਬੇਗ ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ:- "ਇਕ ਸਾਲ ਕੈਦ ਰਿਹਾ। ਫੇਰ ਲਾਲਾ ਭਵਾਨੀ ਦਾਸ ਨੇ'''' ਜ਼ਮਾਨਤ ਉੱਪਰ ਅਦੀਨਾ ਬੇਗ ਨੂੰ ਕੈਦ ਤੋਂ ਛੁਡਾਇਆ। ਅਦੀਨਾ ਬੇਗ ਰਿਹਾ ਹੋਕੇ ਬਿਨਾਂ ਇਤਲਾਹ ਦਿੱਤੇ ਦੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਨੱਸ ਗਿਆ। '''' ਭਵਾਨੀ ਦਾਸ ਨੇ ਚੂੰਕਿ ਅਦੀਨਾ ਬੇਗ ਵਾਲੀ ਰਕਮ ਅਦਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ ਦੇਗ ਵਿਚ ਬਿਠਾ ਕੇ ਗਰਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।ਭਾਵੇਂ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੜੀ ਤਕਲੀਫ ਹੋਈ, ਪਰ ਉਸਨੇ ਨਿਮਕ ਹਲਾਲੀ ਵਜੋਂ ਅਦੀਨਾ ਬੇਗ ਦੀ ਆਮਦਨੀ ਖਰਚ ਤੇ ਇਮਾਨਤ ਬਾਬਤ ਕੋਈ ਕਾਗਜ਼ ਪੇਸ਼ ਨਾ ਕੀਤਾ। '''' ਆਖਰ ਇਸ ਦੀ ਨਿਮਕ ਹਲਾਲੀ ਦੀ ਕਦਰ ਵਜੋਂ ਦੇਗ ਵਿਚੋਂ ਬਾਹਰ ਕਢਾਇਆ, ਇਲਾਜ ਕਰਾਇਆ ਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਿਸ ਕੰਮ ਤੇ ਚਾਹੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲਗਾ ਦਿਤਾ ਜਾਏਗਾ। ਲਾਲਾ ਭਵਾਨੀ ਦਾਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮਿਹਰ-ਬਾਨੀ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਕਰੋ'''' ਅਦੀਨਾ ਬੇਗ ਨੂੰ ਮੰਗਾ ਕੇ ਮੁਕਰਰ ਕਰੋ ਤਾਂ ਇਕ ਸਾਲ ਵਿਚ ਪੈਸੇ ਪੈਸੇ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਹਜ਼ੂਰ ਦੇ ਖਜ਼ਾਨੇ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਕਰਾਂਗਾ। ਨਵਾਬ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਸਦਵਾਉਣ ਲਈ ਤਸੱਲੀ ਦਾ ਪਰਵਾਨਾ ਭੇਜਿਆ। ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਅਦੀਨਾ ਬੇਗ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਇਆ ਖਿਲਅਤ ਦੇ ਕੇ ਮੁਲਕ ਤੇ ਮੁਕਰਰ ਕੀਤਾ।" ਜਦੋਂ ਜਸਪਤ ਰਾਇ ਦੀ ਬਦਲੀ ਏਮਨਾਬਾਦ ਹੋਈ ਤਾਂ ਅਦੀਨਾ ਬੇਗ ਜਲੰਧਰ ਦੁਆਬ ਦਾ ਹਾਕਮ ਮੁਕਰਰ ਹੋਇਆ। ਏਸ ਕਾਰਣ ਜਸਪਤ ਤੇ ਅਦੀਨਾ ਬੇਗ ਦੀ ਆਪਸ ਵਿਚ ਵਿਗੜੀ ਰਹੀ। ਜਸਪਤ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਲੁਕਵੀਂ ਕੁਛ ਮਦਦ ਤੇ ਉਕਸਾਹਟ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਉਹ ਜਲੰਧਰ ਦੁਆਬ ਵਿਚ ਗੜਬੜੀ ਪਾਈ ਰੱਖਣਾਂ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਹਾਕਮ ਨੂੰ ਇਹ ਪਤਾ ਲਗੇ ਕਿ ਅਦੀਨਾ *ਇਹ ਜ਼ਾਤ ਦਾ ਅਰਾਈਂ ਸ਼ਰਕ ਪੁਰ ਪੱਟੀ (ਲਾਹੌਰ) ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਇਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਚੰਨੂੰ ਸੀ। ਇਸਦੇ ਪਿਤਾ ਮਾਤਾ ਕੰਗਾਲ ਸਨ''''' ਆਦਮੀ ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਤੇ ਹਿਸਾਬ ਕਿਤਾਬ ਜਾਣਦਾ ਸੀ। [ਅਹਿਵਾਲਿ ਆਦੀਨਾ ਬੇਗ +Jaspat Rai, therefore instigated the Sikhs to create troubles in the Jullundur Doab in order to harass and exasperate Adeena Beg. [Transformation of Sikhism. P. 131. Digitized by Panjab Digital Library | www.panjabdigilib.org<noinclude></noinclude> mb7k6k3c2scv8monoegxu3skd6sey3d 224190 224184 2026-07-03T03:00:13Z Aman Arora PTL 1841 224190 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Aman Arora PTL" /></noinclude> {{gap}}ਦੀਵਾਨ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਰਹਿਤ ਮਿਰਯਾਦਾ ਵਾਲਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਹੀਂ ਸੀ ਛਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਪਰ ਹੁਣ ਸਿਖ ਦੇ ਖੂੰਨ ਦੇ ਛੱਟੇ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੰਤਰਆਤਮੇ ਸ਼ਹੀਦੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੀ ਉਹ ਚਾਸ਼ਨੀ ਚਾੜ੍ਹ ਦਿਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅੰਦਰ ਤੇ ਬਾਹਰ ਦੀ ਕਾਇਆਂ ਪਲਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਮਨੁਖ ਦਾ ਅਪਣਾ ਆਪਾ ਧਰਮ ਦੇ ਉੱਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਰਬ ਲੋਹੀ ਸੰਜੋਅ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਤਾਰੂ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸ਼ਹੀਦੀ ਸੰਨ ੧੭੪੩ ਦੇ ਵਿਚ ਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਗ੍ਵਰਨਰ ਅਜੇ ਜ਼ਕਰੀਆ ਖਾਂ ਹੀ ਸੀ ਤੇ ਸੂਬੇ ਦਾ ਵਜ਼ੀਰ ਆਜ਼ਮ ਦੀਵਾਨ ਲਖਪਤ ਰਾਇ ਸੀ। {{center|'''{{larger|ਜਸਪਤ ਰਾਇ, ਅਦੀਨਾ ਬੇਗ ਤੇ ਲਖਪਤ ਰਾਇ॥}}'''}} {{gap}}ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਰਾਜਸੀ ਮੰਡਲ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹੀਂ ਦਿਨੀਂ ਤਿੰਨ ਵਯਕਤੀਆਂ ਉੱਘੀਆਂ ਸਨ: ਦੀਵਾਨ ਜਸਪਤ ਰਾਇ,ਅਦੀਨਾ ਬੇਗ ਅਤੇ ਦੀਵਾਨ ਲਖਪਤ ਰਾਇ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਗ੍ਵਰਨਰ ਅਬਦੁਲ ਸਮੱਦਖਾਂ ਦੇ ਵਕਤ ਜਸਪਤ ਰਾਇ ਜਲੰਧਰ ਦੁਆਬੇ ਦਾ ਹਾਕਮ ਸੀ। ਜ਼ਕਰੀਆ ਖਾਂ ਨੇ ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਹਕੂਮਤ ਸਾਂਭੀ ਤਾਂ ਜਸਪਤ ਨੂੰ ਜਲੰਧਰੋਂ ਬਦਲਕੇ ਏਮਨਾਬਾਦ ਦੇ ਛੋਟੇ ਪਰਗਨੇ ਵਿਚ ਦੀਵਾਨ ਕਰ ਦਿਤਾ। {{gap}}ਆਦੀਨਾ ਬੇਗ* ਬੜਾ ਚਲਤਾ ਪੁਰਜ਼ਾ ਸੀ, ਇਹ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਦਾਉਪੇਚ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਇਸ ਨੇ ਬੇਹੱਦ ਤ੍ਰੱਕੀ ਕੀਤੀ। ਇਕ ਵੇਰ ਕਿਸੇ ਸਾਜ਼ਸ਼ ਦੇ ਕਾਰਣ ਫੜਿਆ ਗਿਆ। ਅਹਿਵਾਲਿ ਅਦੀਨਾ ਬੇਗ ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ:- "ਇਕ ਸਾਲ ਕੈਦ ਰਿਹਾ। ਫੇਰ ਲਾਲਾ ਭਵਾਨੀ ਦਾਸ ਨੇ '''' ਜ਼ਮਾਨਤ ਉੱਪਰ ਅਦੀਨਾ ਬੇਗ ਨੂੰ ਕੈਦ ਤੋਂ ਛੁਡਾਇਆ। ਅਦੀਨਾ ਬੇਗ ਰਿਹਾ ਹੋਕੇ ਬਿਨਾਂ ਇਤਲਾਹ ਦਿੱਤੇ ਦੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਨੱਸ ਗਿਆ। '''' ਭਵਾਨੀ ਦਾਸ ਨੇ ਚੂੰਕਿ ਅਦੀਨਾ ਬੇਗ ਵਾਲੀ ਰਕਮ ਅਦਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ ਦੇਗ ਵਿਚ ਬਿਠਾ ਕੇ ਗਰਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।ਭਾਵੇਂ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੜੀ ਤਕਲੀਫ ਹੋਈ, ਪਰ ਉਸਨੇ ਨਿਮਕ ਹਲਾਲੀ ਵਜੋਂ ਅਦੀਨਾ ਬੇਗ ਦੀ ਆਮਦਨੀ ਖਰਚ ਤੇ ਇਮਾਨਤ ਬਾਬਤ ਕੋਈ ਕਾਗਜ਼ ਪੇਸ਼ ਨਾ ਕੀਤਾ। '''' ਆਖਰ ਇਸ ਦੀ ਨਿਮਕ ਹਲਾਲੀ ਦੀ ਕਦਰ ਵਜੋਂ ਦੇਗ ਵਿਚੋਂ ਬਾਹਰ ਕਢਾਇਆ, ਇਲਾਜ ਕਰਾਇਆ ਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਿਸ ਕੰਮ ਤੇ ਚਾਹੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲਗਾ ਦਿਤਾ ਜਾਏਗਾ। ਲਾਲਾ ਭਵਾਨੀ ਦਾਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮਿਹਰ-ਬਾਨੀ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਕਰੋ '''' ਅਦੀਨਾ ਬੇਗ ਨੂੰ ਮੰਗਾ ਕੇ ਮੁਕਰਰ ਕਰੋ ਤਾਂ ਇਕ ਸਾਲ ਵਿਚ ਪੈਸੇ ਪੈਸੇ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਹਜ਼ੂਰ ਦੇ ਖਜ਼ਾਨੇ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਕਰਾਂਗਾ। ਨਵਾਬ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਸਦਵਾਉਣ ਲਈ ਤਸੱਲੀ ਦਾ ਪਰਵਾਨਾ ਭੇਜਿਆ। ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਅਦੀਨਾ ਬੇਗ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਇਆ ਖਿਲਅਤ ਦੇ ਕੇ ਮੁਲਕ ਤੇ ਮੁਕਰਰ ਕੀਤਾ।" ਜਦੋਂ ਜਸਪਤ ਰਾਇ ਦੀ ਬਦਲੀ ਏਮਨਾਬਾਦ ਹੋਈ ਤਾਂ ਅਦੀਨਾ ਬੇਗ ਜਲੰਧਰ ਦੁਆਬ ਦਾ ਹਾਕਮ ਮੁਕਰਰ ਹੋਇਆ। ਏਸ ਕਾਰਣ ਜਸਪਤ ਤੇ ਅਦੀਨਾ ਬੇਗ ਦੀ ਆਪਸ ਵਿਚ ਵਿਗੜੀ ਰਹੀ। ਜਸਪਤ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਲੁਕਵੀਂ ਕੁਛ ਮਦਦ ਤੇ ਉਕਸਾਹਟ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਉਹ ਜਲੰਧਰ ਦੁਆਬ ਵਿਚ ਗੜਬੜੀ ਪਾਈ ਰੱਖਣਾਂ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਹਾਕਮ ਨੂੰ ਇਹ ਪਤਾ ਲਗੇ ਕਿ ਅਦੀਨਾ *ਇਹ ਜ਼ਾਤ ਦਾ ਅਰਾਈਂ ਸ਼ਰਕ ਪੁਰ ਪੱਟੀ (ਲਾਹੌਰ) ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਇਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਚੰਨੂੰ ਸੀ। ਇਸਦੇ ਪਿਤਾ ਮਾਤਾ ਕੰਗਾਲ ਸਨ ''''' ਆਦਮੀ ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਤੇ ਹਿਸਾਬ ਕਿਤਾਬ ਜਾਣਦਾ ਸੀ। [ਅਹਿਵਾਲਿ ਆਦੀਨਾ ਬੇਗ +Jaspat Rai, therefore instigated the Sikhs to create troubles in the Jullundur Doab in order to harass and exasperate Adeena Beg. [Transformation of Sikhism. P. 131. Digitized by Panjab Digital Library | www.panjabdigilib.org<noinclude></noinclude> er1pa0d7a2f4pgi38tby6b55acdt0zl 224191 224190 2026-07-03T03:00:59Z Aman Arora PTL 1841 224191 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Aman Arora PTL" /></noinclude> {{gap}}ਦੀਵਾਨ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਰਹਿਤ ਮਿਰਯਾਦਾ ਵਾਲਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਹੀਂ ਸੀ ਛਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਪਰ ਹੁਣ ਸਿਖ ਦੇ ਖੂੰਨ ਦੇ ਛੱਟੇ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੰਤਰਆਤਮੇ ਸ਼ਹੀਦੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੀ ਉਹ ਚਾਸ਼ਨੀ ਚਾੜ੍ਹ ਦਿਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅੰਦਰ ਤੇ ਬਾਹਰ ਦੀ ਕਾਇਆਂ ਪਲਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਮਨੁਖ ਦਾ ਅਪਣਾ ਆਪਾ ਧਰਮ ਦੇ ਉੱਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਰਬ ਲੋਹੀ ਸੰਜੋਅ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਤਾਰੂ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸ਼ਹੀਦੀ ਸੰਨ ੧੭੪੩ ਦੇ ਵਿਚ ਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਗ੍ਵਰਨਰ ਅਜੇ ਜ਼ਕਰੀਆ ਖਾਂ ਹੀ ਸੀ ਤੇ ਸੂਬੇ ਦਾ ਵਜ਼ੀਰ ਆਜ਼ਮ ਦੀਵਾਨ ਲਖਪਤ ਰਾਇ ਸੀ। {{center|'''{{larger|ਜਸਪਤ ਰਾਇ, ਅਦੀਨਾ ਬੇਗ ਤੇ ਲਖਪਤ ਰਾਇ।}}'''}} {{gap}}ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਰਾਜਸੀ ਮੰਡਲ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹੀਂ ਦਿਨੀਂ ਤਿੰਨ ਵਯਕਤੀਆਂ ਉੱਘੀਆਂ ਸਨ: ਦੀਵਾਨ ਜਸਪਤ ਰਾਇ,ਅਦੀਨਾ ਬੇਗ ਅਤੇ ਦੀਵਾਨ ਲਖਪਤ ਰਾਇ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਗ੍ਵਰਨਰ ਅਬਦੁਲ ਸਮੱਦਖਾਂ ਦੇ ਵਕਤ ਜਸਪਤ ਰਾਇ ਜਲੰਧਰ ਦੁਆਬੇ ਦਾ ਹਾਕਮ ਸੀ। ਜ਼ਕਰੀਆ ਖਾਂ ਨੇ ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਹਕੂਮਤ ਸਾਂਭੀ ਤਾਂ ਜਸਪਤ ਨੂੰ ਜਲੰਧਰੋਂ ਬਦਲਕੇ ਏਮਨਾਬਾਦ ਦੇ ਛੋਟੇ ਪਰਗਨੇ ਵਿਚ ਦੀਵਾਨ ਕਰ ਦਿਤਾ। {{gap}}ਆਦੀਨਾ ਬੇਗ* ਬੜਾ ਚਲਤਾ ਪੁਰਜ਼ਾ ਸੀ, ਇਹ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਦਾਉਪੇਚ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਇਸ ਨੇ ਬੇਹੱਦ ਤ੍ਰੱਕੀ ਕੀਤੀ। ਇਕ ਵੇਰ ਕਿਸੇ ਸਾਜ਼ਸ਼ ਦੇ ਕਾਰਣ ਫੜਿਆ ਗਿਆ। ਅਹਿਵਾਲਿ ਅਦੀਨਾ ਬੇਗ ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ:- "ਇਕ ਸਾਲ ਕੈਦ ਰਿਹਾ। ਫੇਰ ਲਾਲਾ ਭਵਾਨੀ ਦਾਸ ਨੇ '''' ਜ਼ਮਾਨਤ ਉੱਪਰ ਅਦੀਨਾ ਬੇਗ ਨੂੰ ਕੈਦ ਤੋਂ ਛੁਡਾਇਆ। ਅਦੀਨਾ ਬੇਗ ਰਿਹਾ ਹੋਕੇ ਬਿਨਾਂ ਇਤਲਾਹ ਦਿੱਤੇ ਦੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਨੱਸ ਗਿਆ। '''' ਭਵਾਨੀ ਦਾਸ ਨੇ ਚੂੰਕਿ ਅਦੀਨਾ ਬੇਗ ਵਾਲੀ ਰਕਮ ਅਦਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ ਦੇਗ ਵਿਚ ਬਿਠਾ ਕੇ ਗਰਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।ਭਾਵੇਂ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੜੀ ਤਕਲੀਫ ਹੋਈ, ਪਰ ਉਸਨੇ ਨਿਮਕ ਹਲਾਲੀ ਵਜੋਂ ਅਦੀਨਾ ਬੇਗ ਦੀ ਆਮਦਨੀ ਖਰਚ ਤੇ ਇਮਾਨਤ ਬਾਬਤ ਕੋਈ ਕਾਗਜ਼ ਪੇਸ਼ ਨਾ ਕੀਤਾ। '''' ਆਖਰ ਇਸ ਦੀ ਨਿਮਕ ਹਲਾਲੀ ਦੀ ਕਦਰ ਵਜੋਂ ਦੇਗ ਵਿਚੋਂ ਬਾਹਰ ਕਢਾਇਆ, ਇਲਾਜ ਕਰਾਇਆ ਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਿਸ ਕੰਮ ਤੇ ਚਾਹੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲਗਾ ਦਿਤਾ ਜਾਏਗਾ। ਲਾਲਾ ਭਵਾਨੀ ਦਾਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮਿਹਰ-ਬਾਨੀ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਕਰੋ '''' ਅਦੀਨਾ ਬੇਗ ਨੂੰ ਮੰਗਾ ਕੇ ਮੁਕਰਰ ਕਰੋ ਤਾਂ ਇਕ ਸਾਲ ਵਿਚ ਪੈਸੇ ਪੈਸੇ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਹਜ਼ੂਰ ਦੇ ਖਜ਼ਾਨੇ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਕਰਾਂਗਾ। ਨਵਾਬ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਸਦਵਾਉਣ ਲਈ ਤਸੱਲੀ ਦਾ ਪਰਵਾਨਾ ਭੇਜਿਆ। ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਅਦੀਨਾ ਬੇਗ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਇਆ ਖਿਲਅਤ ਦੇ ਕੇ ਮੁਲਕ ਤੇ ਮੁਕਰਰ ਕੀਤਾ।" ਜਦੋਂ ਜਸਪਤ ਰਾਇ ਦੀ ਬਦਲੀ ਏਮਨਾਬਾਦ ਹੋਈ ਤਾਂ ਅਦੀਨਾ ਬੇਗ ਜਲੰਧਰ ਦੁਆਬ ਦਾ ਹਾਕਮ ਮੁਕਰਰ ਹੋਇਆ। ਏਸ ਕਾਰਣ ਜਸਪਤ ਤੇ ਅਦੀਨਾ ਬੇਗ ਦੀ ਆਪਸ ਵਿਚ ਵਿਗੜੀ ਰਹੀ। ਜਸਪਤ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਲੁਕਵੀਂ ਕੁਛ ਮਦਦ ਤੇ ਉਕਸਾਹਟ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਉਹ ਜਲੰਧਰ ਦੁਆਬ ਵਿਚ ਗੜਬੜੀ ਪਾਈ ਰੱਖਣਾਂ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਹਾਕਮ ਨੂੰ ਇਹ ਪਤਾ ਲਗੇ ਕਿ ਅਦੀਨਾ *ਇਹ ਜ਼ਾਤ ਦਾ ਅਰਾਈਂ ਸ਼ਰਕ ਪੁਰ ਪੱਟੀ (ਲਾਹੌਰ) ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਇਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਚੰਨੂੰ ਸੀ। ਇਸਦੇ ਪਿਤਾ ਮਾਤਾ ਕੰਗਾਲ ਸਨ ''''' ਆਦਮੀ ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਤੇ ਹਿਸਾਬ ਕਿਤਾਬ ਜਾਣਦਾ ਸੀ। [ਅਹਿਵਾਲਿ ਆਦੀਨਾ ਬੇਗ +Jaspat Rai, therefore instigated the Sikhs to create troubles in the Jullundur Doab in order to harass and exasperate Adeena Beg. [Transformation of Sikhism. P. 131. Digitized by Panjab Digital Library | www.panjabdigilib.org<noinclude></noinclude> 9t63z93logxc48ls520rj8hyluew7nl 250 73316 224174 224111 2026-07-02T14:14:03Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 224174 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|3em}}{{center|੧ਓ ਸ੍ਰੀ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਕੀ ਫਤਹ ।}} {{rh|੧੯੪੭ ਈ:|ਖੂਨੀ ਸਾਲ ਦੀਆਂ|੨੦੦੪ ਬਿਕ੍ਰਮੀ}} {{center|{{xxx-larger|☆ ਖੂਨੀ ਹੋਲੀਆਂ ☆}}}} {{center|―――――――――――}} {{center|<poem>ਦੋਹਰਾ-ਸ੍ਰੀ ਸਤਿਗੁਰ ਦਸਮੇਸ਼ ਜੀ, ਪੰਥ ਸਾਜਨੇਹਾਰੁ॥ {{gap}}ਬਿਘਨ ਦੂਰ ਸਭ ਹੀ ਕਰੋ, ਬਖਸ਼ੋ ਕਾਵ੍ਯ ਭੰਡਾਰ ॥੧॥ ਦੋਹਰਾ-ਪਿਥਮੈ ਖੰਡਾ ਸਾਜ ਕੈ, ਸਿਰਯੋ ਸਭ ਸੰਸਾਰ ॥ {{gap}}ਖਿਨ ਮੈਂ ਬਾਪ ਉਥਾਪਦਾ, ਡਾਢਾ ਪਰਵਦਗਾਰ ॥੨॥ ਦੋਹਰਾ-ਨਦਰ ਅਪੱਠੀ ਜੇ ਕਰੇ, ਸ਼ਾਹਾਂ, ਖਾਕ ਮਿਲਾਇ ॥ {{gap}}‘ਰੀਤੇ ਭਰੇ ਭਰੇ ਸਖਨਾਵੈ ਪਲ ਮੈ ਕਰ ਦਿਖਲਾਇ ॥੩॥ ਦੋਹਰਾ-ਹੇ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਮਾਲਕਾ ! ਤੇਰੇ ਖੇਲ ਅਪਾਰ ॥ {{gap}}ਜੀਵ ਤੁੱਛ ਬੁਧ ਕਿਮ ਲਖੇ, ਅੰਤ ਨ ਪਾਰਾਵਾਰ ॥੪॥ ਦੋਹਰਾ-ਖੈਰ ਮੰਗੇ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ, ਤੇਰੇ ਢਹਿ ਦਰਬਾਰ । {{gap}}ਅਬੀਆਂ ਨਬੀਆਂ ਸਭ ਹੀ, ਦੇਵੀਂ ਸਿਰ ਤੋਂ ਟਾਰ ॥੫॥</poem>}} {{center|<small>ਤੇਰੀ ਕੁਦਰਤ</small>}} {{Block center|<poem>ਕਾਦਰ ਵੇਖ ਕੇ ਕੁਦਰਤਾਂ ਤੇਰੀਆਂ ਨੂੰ ਬੜੇ ਬੜੇ ਦਾਨਾਅ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ ਅਕਲ ਕਿਸੇ ਦੀ ਕੰਮ ਨ ਕਰ ਸੱਕੀ ਅੰਤ ਸੋਚ ਸੋਚਾਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਏ ਕੋਈ ਪਾ ਨ ਸੱਯਾ ਪਾਰ ਤੇਰਾ ਚੱਕ ਖਾਇ ਚੱਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਦਵਾਨ ਹੋ ਗਏ ਜਿਨਾਂ ਹੱਥ ਪਾਏ ਤੇਰੇ ਸ਼ਾਨ ਅੰਦਰ ਖ਼ਤਮ ਕਾਰੂੰ ਫਰੌਨ, ਸ਼ੈਤਾਨ ਹੋ ਗਏ ਧੱਕਾ ਹੁਕਮ ਦਾ ਝੱਲਿਆ ਕਿਸੇ ਭੀ ਨ ਜ਼ੋਰ ਰਾਵਨ ਅਤੇ ਕੁੰਭਕਾਨ ਹੋ ਗਏ ਦੋਹੀ ਜਿਨਾਂ ਨੇ ਧਰਤ ਆਕਾਸ਼ ਫੇਰੀ ਆਖਰਕਾਰ ਓਹ ਭੀ ਬੇਨਿਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਏ ਦਾਰਾ ਰਿਹਾ ਨ ਰਿਹਾ ਸਿਕੰਦਆਜ਼ਮ ਜ਼ਾਲਮ ਜਾਬਰ ਬੜੇ ਸੁਲਤਾਨ ਹੋ ਗਏ ਜਿਹੜੇ ਧਰਤ ਆਕਾਸ਼ ਨ ਮੈਂਵਦੇ ਸਨ ਕਿਲਿਆਂਕੋਟਾਂ ਦੇ ਸਣੇਵੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ ਵੇਖ ਵੇਖ ਕੇ ਖੇਲ ਅਚਰਜ ਤੇਰੇ ਦੂਰ ਦਿਲਾਂ ਦੇ ਵਹਿਮ ਗੁਮਾਨ ਹੋ ਗਏ </poem>}}<noinclude></noinclude> jikuj4uz900ul7i7kq2312nv6zvnc66 252 73321 224163 2026-07-02T11:59:27Z Kuldeepburjbhalaike 1640 Kuldeepburjbhalaike ਨੇ ਸਫ਼ਾ [[ਇੰਡੈਕਸ:ਗਜ਼ਨਾਮਾ.pdf]] ਨੂੰ [[ਇੰਡੈਕਸ:ਗ਼ੰਜਨਾਮਾ.pdf]] ’ਤੇ ਭੇਜਿਆ 224163 proofread-index text/x-wiki #REDIRECT [[ਇੰਡੈਕਸ:ਗ਼ੰਜਨਾਮਾ.pdf]] dkra8twu1pgw0m6pm7m0b2f8nw3x9xm 250 73322 224170 2026-07-02T13:55:24Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 224170 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{left|{{c|ਕਵਰ}}}}</noinclude>{{Css image crop |Image = Khooni_Saal_Dian_Khooni_Holian.pdf |Page = 1 |bSize = 485 |cWidth = 450 |cHeight = 682 |oTop = 14 |oLeft = 0 |Location = center |Description = }}<noinclude></noinclude> 82jiyk9nw79e5ixsot4grnlegn8uh01 224171 224170 2026-07-02T13:55:48Z Harchand Bhinder 2624 224171 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{left|{{c|ਕਵਰ}}}}</noinclude>{{Css image crop |Image = Khooni_Saal_Dian_Khooni_Holian.pdf |Page = 1 |bSize = 485 |cWidth = 450 |cHeight = 782 |oTop = 14 |oLeft = 0 |Location = center |Description = }}<noinclude></noinclude> 36wzqhwra1mu3bqtt21mp98dn702wqc 224172 224171 2026-07-02T13:56:25Z Harchand Bhinder 2624 224172 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{left|{{c|ਕਵਰ}}}}</noinclude>{{Css image crop |Image = Khooni_Saal_Dian_Khooni_Holian.pdf |Page = 1 |bSize = 485 |cWidth = 450 |cHeight = 742 |oTop = 14 |oLeft = 0 |Location = center |Description = }}<noinclude></noinclude> tw6xpwx4sxhgbiev5avrfmpdzuco5qh 250 73323 224173 2026-07-02T13:57:09Z Harchand Bhinder 2624 /* ਲਿਖਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ */ 224173 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Harchand Bhinder" />{{left|{{c|-}}}}</noinclude><noinclude></noinclude> 11mifap5gf7jkdaqn1pwh6k0vzga3hs 250 73324 224175 2026-07-02T14:21:23Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 224175 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{rh|2|ਖੂਨੀ ਹੌਲੀਆਂ|}}</noinclude>{{Block center|<poem>ਤੇਰਾ ਆਸਰਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘਾ ਕਾਰਜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਭ ਆਸਾਨ ਹੋ ਗਏ {{center|<small>ਵਾਕ ਕਵੀ</small>}} ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਇਹ ਕਦੋਂ ਦੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟ ਰਚੀ ਕਈ ਬੁਰੇ ਭਲੇ ਸਮੇਂ ਆਂਵਦੇ ਰਹੇ ਕਈ ਵਾਰ ਪਰਲੋ ਰਚਨਾ ਹੋਈ ਮੁੜ ਮੁੜ ਜੁਗ ਪਲਟਦੇ ਤੇ ਪਲਟਾਂਵਦੇ ਰਹੇ ਬੜੇ ਬੜੇ ਹੋ ਹੋ ਕੇ ਗੁਜ਼ਰ ਗਏ ਜ਼ਬਰ ਜ਼ੋਰ ਤੇ ਕਹਿਰ ਵਰਤਾਂਵੰਦੇ ਰਹੇ ਕਈ ਵੱਸਦੀ ਪਰਜਾ ਉਜਾੜਦੇ ਰਹੇ ਕਈ ਉੱਜੜੇ ਦੇਸ ਵਸਾਂਵੰਦੇ ਰਹੇ ਕਈ ਰਹੇ ਕਰਤਾਰ ਦੇ ਭੈ ਅੰਦਰ ਕਈ ਆਪ ਹੀ ਰੱਬ ਅਖਵਾਂਵਦੇ ਰਹੇ ਕਈ ਪਰਜਾ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਰਹੇ ਕਰਦੇ ਕਈ ਪਰਜਾ ਤੇ ਛਰੀ ਚਲਾਂਵਦੇ ਰਹੇ ਕਈ ਤੋੜ ਗਏ ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹਾਂ ਤਾਈਂ ਕਈ ਧਰਮ ਦੀ ਰੀਤ ਸਿਖਾਂਵਦੇ ਰਹੇ ਕਈ ਨੇਕੀ ਵਿਚ ਉਮਰ ਬਤੀਤ ਕਰਗਏ ਕਈ ਬਦੀਆਂ ਆਣ ਕਮਾਂਵਦੇ ਰਹੇ ਕੌਣ ਅਤ ਪਾਵੇ ਸਮੇਂ ਗੁਜ਼ਰਿਆਂ ਦਾ ਸਮੇਂ ਕਈ ਕਈ ਰਗ ਵਿਖਾਂਵਦੇ ਰਹੇ ਅੰਤ ਗੁਜ਼ਰ ਗਏ ਸਭ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘਾ ਮੰਦੇ ਚੰਗੇ ਸਮੇਂ, ਸਦਾ ਆਂਵਦ ਰਹੇ {{center|<small>ਖੂੰਨੀ ਸਾਲ</small>}} ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਉੱਤੇ ਚੌਥਾ ਸਾਲ ਬਿਕ੍ਰਮ ਗੁਜ਼ਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਬਿਖੜੀ ਚਾਲ ਸਮਝੋ ਚਾਰ ਸੌ ਉਨਾਸੀਆ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਹੈ ਸੰਤਾਲੀਆ ਈਸਵੀ ਸਾਲ ਸਮਝ ਇਹ ਸਾਲ ਅਨੋਖਾ ਹੀ ਵਿਚ ਦੁਨੀਆਂ ਹੋਈ ਏਸ ਦੇ ਵਿਚ ਕਮਾਲ ਸਮਝੋ ਵੱਡੇ ਏਸ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਦੇਸ ਅੰਦਰ ਇਕ ਦਮ ਆ ਗਿਆ ਭੁਚਾਲ ਸਮਝੋ ਲੜ ਮੋਏ ਆਪੋ ਵਿਚ ਦੇਸ਼ ਵਾਸੀ ਹੋਇਆ ਕੋਈ ਨ ਜੰਗ ਜੱਦਾਲ ਸਮਝ ਇਕ ਦਮ ਗਿਲਾਨੀ ਦਾ ਜ਼ੋਰ ਵਧਿਆ ਹਿਰਦੀਂ ਵੱਸਿਆਕ੍ਰੋਧ ਚੰਡਾਲ ਸਮਝੋ ਖਾ ਗਏ ਪੜੌਸੀ ਪੜੋਸੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀਰ ਵੀਰਾਂ ਦੇ ਬਣ ਗਏ ਕਾਲ ਸਮਝੋ ਘਰ ਘਰ ਅੰਦਰ ਪਏ ਪਿੱਟਣੇ ਆ ਮੁਰਦੇ ਰਲੇ ਥਾਂ ਥਾਂ ਬੁਰੀ ਢਾਲ ਸਮਝੋ ਲੱਖਾਂ ਵੱਸਦੇ ਘਰ ਵੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਹਾਲ ਹਾਲ ਸਮਝੌ ਧੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਾਂ ਲਹਿ ਗਈਆਂ ਮੋਇ ਬੁੱਢੇ ਜਵਾਨ ਤੇ ਬਾਲ ਸਮਝੌ ਨ ਕੋਈ ਆਯਾ ਵੈਰੀ ਚੜ ਕਿਤੋਂ ਬਾਹਰ ਵਿਚੋਂ ਉੱਠੀ ਬਲਾ ਖਿਆਲ ਸਮਝ ਅੱਗ ਭੜਕ ਕੇ ਫੂਕਿਆ ਦੇਸ਼ ਸਾਰਾ ਕਿਸੇ ਚੰਦਰੇ ਨੇ ਦਿਤੀ ਬਾਲ ਸਮਝੋ ਅੱਗ ਘਰ ਨੂੰ ਲਾਈ ਚਰਾਗ਼ ਘਰ ਦੇ ਕੀਤਾ ਖਾਕ ਅਸਬਾਬ ਤੇ ਮਾਲ ਸਮਝੋ ਸੁੱਟੀ ਕਿਸੇ ਚੰਗਿਆੜੀ ਕਲੱਛਣੇ ਨੇ ਮੱਚੇ ਭਾਂਬੜ ਲਾਟਾਂ ਨਿਕਾਲ ਸਮਝੋ ਬੁਝੀ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਨ, ਗਈ ਵਧਦੀ ਹੀ ਕੀਤਾ ਸ਼ਾਹਾਂ ਨੂੰ ਫੂਕ ਕੰਗਾਲ ਸਮਝੋ </poem>}}<noinclude></noinclude> a5qlh9ast1hwsjfaf6rye5fgltj5j7u 250 73325 224185 2026-07-02T18:53:47Z Muskan1903 2644 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "{{rh||[ਬਾਲਕ ਪਾਲਟਾਂ]|੯}} ਇਹ ਤਰਕੀਬ ਹੈ :-<br> {{gap}}ਪਹਿਲੇ ਸਾਤੇਂ ਵਿਚ-ਹਰ ਵਾਰੀ ਗਊ ਦਾ ਦੁੱਧ ਅੱਧੀ ਛਟਾਂਕ, ਸਾਰੇ ਦਿਨ ਰਾਤ ਵਿਚ ਸਿਰਫ ਪੰਜ ਜਾਂ ਅੱਠ ਛਟਾਂਕ ਦੁੱਧ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।<br> {{gap}}ਫੇਰ ਪਹਿਲੇ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਛੋਕੜ ਤਕ-ਹ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 224185 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Muskan1903" /></noinclude>{{rh||[ਬਾਲਕ ਪਾਲਟਾਂ]|੯}} ਇਹ ਤਰਕੀਬ ਹੈ :-<br> {{gap}}ਪਹਿਲੇ ਸਾਤੇਂ ਵਿਚ-ਹਰ ਵਾਰੀ ਗਊ ਦਾ ਦੁੱਧ ਅੱਧੀ ਛਟਾਂਕ, ਸਾਰੇ ਦਿਨ ਰਾਤ ਵਿਚ ਸਿਰਫ ਪੰਜ ਜਾਂ ਅੱਠ ਛਟਾਂਕ ਦੁੱਧ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।<br> {{gap}}ਫੇਰ ਪਹਿਲੇ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਛੋਕੜ ਤਕ-ਹਰ ਵਾਰੀ ਇਕ ਛਟਾਂਕ ਲੋਕਾ ਦੁੱਧ,ਦਿਨ ਰਾਤ ਵਿਚ ੧੦ ਛਟਾਂਕ ਪੰਜਵੇਂ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅੰਤ ਤਕ-ਹਰ ਵਾਰੀ ਅੱਧ ਪਾ ਦੁੱਧ, ਦਿਨ ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਸਾਥ ੧੫ ਛਟਾਂਕ ਨੌਵੇਂ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅੰਤ ਤਕ-ਹਰ ਵਾਰੀ ਸਾਢੇ ਤਿੰਨ ਛਕ, ਦਿਨ ਰਾਤ ਵਿਚ ਸਵਾ ਜੋਰ । ਇਹ ਸਭ ਤਕੜੇ ਤੇ ਨਿਰੋਏ ਬਾਲਾਂ ਵਾਸਤੇ ਸਾਧਾ ਰਨ ਯਾਦਾ ਹੈ। ਵੇਲੇ ਸਿਰ ਦੁੱਧ ਪਿਲਾਣ ਤੋਂ ਕਈ ਲਾਭ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਬਾਲਕ ਦੀ ਆਦਤ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਹਾਜ਼ਮਾਂ ਖਰਾਬ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ,ਉਸਦੀ ਨੀਂਦ ਨਹੀਂ ਖਰਾਬ ਹੁੰਦੀ, ਭੁੱਖੇ ਰਹਿਣ ਜੀ ਬਹੁਤ ਦੁੱਧ ਪੀ ਜਾਣ ਦਾ ਡਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ, ਮਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਨਾ ਉਸਦੀ ਨੀਂਦ ਹੀ ਖਰਾਬ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਦੋਵੇਂ ਸੁਖੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਬਾਲਕ ਹਸਮੁਖ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਅਰੋਗ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ । ਮਾਂ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਾਲਕ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਪਿਲਾਕੇ ਜਿੱਥੋਂ ਤਕ ਹੋ ਸਕੇ ਆਪਣੇ ਬਣ ਚਰਰ ਧੀ ਸਿੱਟੇ ਬਾਲਕ ਲਈ ਕੱਪੜੇ ਅਸਾਂ ਸਿਰਫ ਇੰਨਾ ਦੱਸਣਾ ਬਾਕੀ ਹੈ ਨਰਮ ਅਤੇ ਅਰਾਮ ਯੋਗ ਚਾਹੀ ਦੇ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਉੱਤੇ ਦੱਸ ਚੁਕੇ ਹਾਂ। ਕਿ ਕੱਪੜੇ ਗਰਮ, ਹਨ, ਰੰਗਦਾਰ ਅਤੇ<noinclude></noinclude> soqsya5e8zx8q2tr8hap0j5vym2t0yy 224186 224185 2026-07-03T00:17:24Z Charan Gill 36 224186 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Muskan1903" />{{rh||[ਬਾਲਕ ਪਾਲਣਾਂ]|੯}}</noinclude> ਇਹ ਤਰਕੀਬ ਹੈ :-<br> {{gap}}ਪਹਿਲੇ ਸਾਤੇਂ ਵਿਚ-ਹਰ ਵਾਰੀ ਗਊ ਦਾ ਦੁੱਧ ਅੱਧੀ ਛਟਾਂਕ, ਸਾਰੇ ਦਿਨ ਰਾਤ ਵਿਚ ਸਿਰਫ ਪੰਜ ਜਾਂ ਅੱਠ ਛਟਾਂਕ ਦੁੱਧ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।<br> {{gap}}ਫੇਰ ਪਹਿਲੇ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਛੋਕੜ ਤਕ-ਹਰ ਵਾਰੀ ਇਕ ਛਟਾਂਕ ਲੋਕਾ ਦੁੱਧ,ਦਿਨ ਰਾਤ ਵਿਚ ੧੦ ਛਟਾਂਕ ਪੰਜਵੇਂ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅੰਤ ਤਕ-ਹਰ ਵਾਰੀ ਅੱਧ ਪਾ ਦੁੱਧ, ਦਿਨ ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਸਾਥ ੧੫ ਛਟਾਂਕ ਨੌਵੇਂ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅੰਤ ਤਕ-ਹਰ ਵਾਰੀ ਸਾਢੇ ਤਿੰਨ ਛਕ, ਦਿਨ ਰਾਤ ਵਿਚ ਸਵਾ ਜੋਰ । ਇਹ ਸਭ ਤਕੜੇ ਤੇ ਨਿਰੋਏ ਬਾਲਾਂ ਵਾਸਤੇ ਸਾਧਾ ਰਨ ਯਾਦਾ ਹੈ। ਵੇਲੇ ਸਿਰ ਦੁੱਧ ਪਿਲਾਣ ਤੋਂ ਕਈ ਲਾਭ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਬਾਲਕ ਦੀ ਆਦਤ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਹਾਜ਼ਮਾਂ ਖਰਾਬ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ,ਉਸਦੀ ਨੀਂਦ ਨਹੀਂ ਖਰਾਬ ਹੁੰਦੀ, ਭੁੱਖੇ ਰਹਿਣ ਜੀ ਬਹੁਤ ਦੁੱਧ ਪੀ ਜਾਣ ਦਾ ਡਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ, ਮਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਨਾ ਉਸਦੀ ਨੀਂਦ ਹੀ ਖਰਾਬ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਦੋਵੇਂ ਸੁਖੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਬਾਲਕ ਹਸਮੁਖ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਅਰੋਗ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ । ਮਾਂ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਾਲਕ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਪਿਲਾਕੇ ਜਿੱਥੋਂ ਤਕ ਹੋ ਸਕੇ ਆਪਣੇ ਬਣ ਚਰਰ ਧੀ ਸਿੱਟੇ ਬਾਲਕ ਲਈ ਕੱਪੜੇ ਅਸਾਂ ਸਿਰਫ ਇੰਨਾ ਦੱਸਣਾ ਬਾਕੀ ਹੈ ਨਰਮ ਅਤੇ ਅਰਾਮ ਯੋਗ ਚਾਹੀ ਦੇ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਉੱਤੇ ਦੱਸ ਚੁਕੇ ਹਾਂ। ਕਿ ਕੱਪੜੇ ਗਰਮ, ਹਨ, ਰੰਗਦਾਰ ਅਤੇ<noinclude></noinclude> nugyjnl5ah1dawf8milvmxkd35i8kle 224187 224186 2026-07-03T00:22:49Z Charan Gill 36 /* ਸੋਧਣਾ */ 224187 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Charan Gill" />{{rh||[ਬਾਲਕ ਪਾਲਣਾਂ]|੯}}</noinclude> ਇਹ ਤਰਕੀਬ ਹੈ :- {{gap}}ਪਹਿਲੇ ਸਾਤੇਂ ਵਿਚ-ਹਰ ਵਾਰੀ ਗਊ ਦਾ ਦੁੱਧ ਅੱਧੀ ਛਟਾਂਕ, ਸਾਰੇ ਦਿਨ ਰਾਤ ਵਿਚ ਸਿਰਫ ਪੰਜ ਜਾਂ ਅੱਠ ਛਟਾਂਕ ਦੁੱਧ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਫੇਰ ਪਹਿਲੇ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਛੋਕੜ ਤਕ-ਹਰ ਵਾਰੀ ਇਕ ਛਟਾਂਕ ਲੋਕਾ ਦੁੱਧ,ਦਿਨ ਰਾਤ ਵਿਚ ੧੦ ਛਟਾਂਕ {{gap}}ਪੰਜਵੇਂ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅੰਤ ਤਕ-ਹਰ ਵਾਰੀ ਅੱਧ ਪਾ ਦੁੱਧ, ਦਿਨ ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਸਾਥ ੧੫ ਛਟਾਂਕ {{gap}}ਨੌਵੇਂ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅੰਤ ਤਕ-ਹਰ ਵਾਰੀ ਸਾਢੇ ਤਿੰਨ ਛਕ, ਦਿਨ ਰਾਤ ਵਿਚ ਸਵਾ ਜੋਰ । {{gap}}ਇਹ ਸਭ ਤਕੜੇ ਤੇ ਨਿਰੋਏ ਬਾਲਾਂ ਵਾਸਤੇ ਸਾਧਾ ਰਨ ਮ੍ਰਯਾਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਵੇਲੇ ਸਿਰ ਦੁੱਧ ਪਿਲਾਣ ਤੋਂ ਕਈ ਲਾਭ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਬਾਲਕ ਦੀ ਆਦਤ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਹਾਜ਼ਮਾਂ ਖਰਾਬ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ,ਉਸਦੀ ਨੀਂਦ ਨਹੀਂ ਖਰਾਬ ਹੁੰਦੀ, ਭੁੱਖੇ ਰਹਿਣ ਜੀ ਬਹੁਤ ਦੁੱਧ ਪੀ ਜਾਣ ਦਾ ਡਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ, ਮਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਨਾ ਉਸਦੀ ਨੀਂਦ ਹੀ ਖਰਾਬ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਦੋਵੇਂ ਸੁਖੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਬਾਲਕ ਹਸਮੁਖ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਅਰੋਗ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ । {{gap}}ਮਾਂ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਾਲਕ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਪਿਲਾਕੇ ਜਿੱਥੋਂ ਤਕ ਹੋ ਸਕੇ ਆਪਣੇ ਥਣ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਜ਼ਰੂਰ ਧੋ ਸਿੱਟੇ। {{gap}}ਬਾਲਕ ਲਈ ਕੱਪੜੇ ਅਸੀਂ ਉੱਤੇ ਦੱਸ ਚੁਕੇ ਹਾਂ। ਸਿਰਫ ਇੰਨਾ ਦੱਸਣਾ ਬਾਕੀ ਹੈ ਕਿ ਕੱਪੜੇ ਗਰਮ, ਨਰਮ ਅਤੇ ਅਰਾਮ ਯੋਗ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਰੰਗਦਾਰ ਅਤੇ<noinclude></noinclude> ek9z3270djp09nol6yjoy7cay8qdiuj 224188 224187 2026-07-03T00:24:42Z Charan Gill 36 224188 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Charan Gill" />{{rh||[ਬਾਲਕ ਪਾਲਣਾਂ]|੯}}</noinclude> ਇਹ ਤਰਕੀਬ ਹੈ :- {{gap}}ਪਹਿਲੇ ਸਾਤੇ ਵਿਚ-ਹਰ ਵਾਰੀ ਗਊ ਦਾ ਦੁੱਧ ਅੱਧੀ ਛਟਾਂਕ, ਸਾਰੇ ਦਿਨ ਰਾਤ ਵਿਚ ਸਿਰਫ ਪੰਜ ਜਾਂ ਅੱਠ ਛਟਾਂਕ ਦੁੱਧ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਫੇਰ ਪਹਿਲੇ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਛੋਕੜ ਤਕ-ਹਰ ਵਾਰੀ ਇਕ ਛਟਾਂਕ ਲੋਕਾ ਦੁੱਧ,ਦਿਨ ਰਾਤ ਵਿਚ ੧੦ ਛਟਾਂਕ। {{gap}}ਪੰਜਵੇਂ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅੰਤ ਤਕ-ਹਰ ਵਾਰੀ ਅੱਧ ਪਾ ਦੁੱਧ, ਦਿਨ ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਸਾਥ ੧੫ ਛਟਾਂਕ। {{gap}}ਨੌਵੇਂ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅੰਤ ਤਕ-ਹਰ ਵਾਰੀ ਸਾਢੇ ਤਿੰਨ ਛਟਾਂਕ, ਦਿਨ ਰਾਤ ਵਿਚ ਸਵਾ ਸੇਰ। {{gap}}ਇਹ ਸਭ ਤਕੜੇ ਤੇ ਨਿਰੋਏ ਬਾਲਾਂ ਵਾਸਤੇ ਸਾਧਾਰਨ ਮ੍ਰਯਾਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਵੇਲੇ ਸਿਰ ਦੁੱਧ ਪਿਲਾਣ ਤੋਂ ਕਈ ਲਾਭ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਬਾਲਕ ਦੀ ਆਦਤ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਹਾਜ਼ਮਾਂ ਖਰਾਬ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ,ਉਸਦੀ ਨੀਂਦ ਨਹੀਂ ਖਰਾਬ ਹੁੰਦੀ, ਭੁੱਖੇ ਰਹਿਣ ਜੀ ਬਹੁਤ ਦੁੱਧ ਪੀ ਜਾਣ ਦਾ ਡਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ, ਮਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਨਾ ਉਸਦੀ ਨੀਂਦ ਹੀ ਖਰਾਬ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਦੋਵੇਂ ਸੁਖੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਬਾਲਕ ਹਸਮੁਖ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਅਰੋਗ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ । {{gap}}ਮਾਂ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਾਲਕ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਪਿਲਾਕੇ ਜਿੱਥੋਂ ਤਕ ਹੋ ਸਕੇ ਆਪਣੇ ਥਣ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਜ਼ਰੂਰ ਧੋ ਸਿੱਟੇ। {{gap}}ਬਾਲਕ ਲਈ ਕੱਪੜੇ ਅਸੀਂ ਉੱਤੇ ਦੱਸ ਚੁਕੇ ਹਾਂ। ਸਿਰਫ ਇੰਨਾ ਦੱਸਣਾ ਬਾਕੀ ਹੈ ਕਿ ਕੱਪੜੇ ਗਰਮ, ਨਰਮ ਅਤੇ ਅਰਾਮ ਯੋਗ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਰੰਗਦਾਰ ਅਤੇ<noinclude></noinclude> h8vfq2q0965g38migme1ozg937pjp9e 250 73326 224192 2026-07-03T03:10:50Z Aman Arora PTL 1841 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ " ਬੇਗ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਠੀਕ ਨਹੀਂ। ਆਦੀਨਾ ਬੇਗ ਨੇ ਵੀ ਏਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਕਈ ਜਸਪਤ ਰਾਇ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਵਾਈਆਂ। {{gap}}ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿਚ ਅਦੀਨਾ ਬੇਗ ਨੇ ਕਈ ਵੇਰ ਪਾਲਿਸੀ ਬਦਲੀ, ਕਦੇ ਨਰਮ, ਕਦੇ ਸਖਤ,..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 224192 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Aman Arora PTL" /></noinclude> ਬੇਗ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਠੀਕ ਨਹੀਂ। ਆਦੀਨਾ ਬੇਗ ਨੇ ਵੀ ਏਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਕਈ ਜਸਪਤ ਰਾਇ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਵਾਈਆਂ। {{gap}}ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿਚ ਅਦੀਨਾ ਬੇਗ ਨੇ ਕਈ ਵੇਰ ਪਾਲਿਸੀ ਬਦਲੀ, ਕਦੇ ਨਰਮ, ਕਦੇ ਸਖਤ, ਕਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾਉਣ ਦੀ, ਕਦੇ ਦਬਾਉਣ ਦੀ ਤੇ ਕਦੇ ਉਭਾਰਨ ਦੀ। ਉਹ ਹਰ ਵੇਰੀ ਮੌਕੇ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਕੇ ਹੇਠਲੀਆਂ ਉਤਲੀਆਂ ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਮਤਲਬ ਸਿੱਧ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਸੀ*। ਇਸ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਤੇ ਜਸਪਤ ਰਾਇ ਦੀ ਮਿਜ਼ਾਜ ਇਤਨੀ ਲਚਕਵੀਂ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਸਦੀਆਂ ਕੇਵਲ ਦੋ ਪਾਲਸੀਆਂ ਸਨ, ਇਕ ਤੇ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਜਲੰਧਰ ਦੁਆਬ ਵਿਚ ਸਿਖਾਂ ਨੂੰ ਉਕਸਾਉਣਾ ਅਤੇ ਏਸ ਗਲ ਲਈ ਚੋਰੀ ਮਦਦ ਕਰਨੀ। ਦੂਜੀ, ਅਪਣੇ(ਏਮਨਾਬਾਦ ਦੇ) ਇਲਾਕੇ ਵਿਚ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਦਬਾ ਕੇ ਰੱਖਣਾ। ਸਿਖ ਉਸਦੀ ਏਸ ਦੂਜੀ ਪਾਲਿਸੀ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦੇ ਸਨ। {{gap}}ਤੀਜਾ ਉੱਘਾ ਬੰਦਾ ਲਖਪਤ ਰਾਇ ਸੀ। ਇਹ ਲਾਹੌਰ ਦਰਬਾਰ ਦਾ ਦੀਵਾਨ ਸੀ ਤੇ ਜਸਪਤ ਰਾਇ ਦਾ ਭਰਾ ਸੀ, ਇਹ ਨਿਰਾ ਉਜੱਡ ਸੀ। ਇਸ ਦੀ ਤਬੀਅਤ ਸੁੱਕੀ ਲੱਕੜ ਵਾਕਣ ਆਕੜੀ ਹੋਈ ਸੀ ਤੇ ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਦੂਰ ਅੰਦੇਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। {{gap}}ਦੀਵਾਨ ਕੌੜਾ ਮਲ ਸਿੱਖਾਂ ਉਪਰ ਹੋ ਰਹੇ ਜ਼ੁਲਮ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲਖਪਤ ਦੇ ਸਿਰ ਸਮਝਦੇ ਸਨ। ਲਖਪਤ ਵਿਚ ਇਤਨੀ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਮੁਲਕ ਵਿਚ ਜ਼ੁਲਮ ਵਧਣ ਨਾਲ ਜਦ ਰਿਆਯਾ ਨੱਸਣ ਲਗੀ ਤਾਂ ਖੇਤਾਂ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕੌਣ ਕਰੇਗਾ। ਫੇਰ ਮਾਮਲੇ ਕਿਥੋਂ ਆਉਣਗੇ, ਫੌਜਾਂ ਲਈ ਤੇ ਅਹੁਦੇਦਾਰਾਂ ਲਈ ਤਨਖਾਹਾਂ ਕਿੱਥੋਂ ਉੱਘਰਨਗੀਆਂ,ਆਖਰ ਏਹੋ ਗੱਲ ਹੋਈ: ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਖਜ਼ਾਨਾ ਖਾਲੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਜ਼ਕਰੀਆ ਖਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਏਸ ਗੱਲ ਦੀ ਸਮਝ ਆ ਗਈ। ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਉਸਨੂੰ ਕਿਸ ਨੇ ਅਕਲ ਦਿੱਤੀ, ਉਸ ਨੇ ਲਖਪਤ ਰਾਇ ਨੂੰ ਕੈਦਖਾਨੇ ਪਾ ਦਿੱਤਾ। ਸਿਖਾਂ ਉਪਰ ਜੋ ਜ਼ੁਲਮ ਦਾ ਰਵੱਯਾ ਚਲ ਰਿਹਾ ਸੀ ਉਸ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਨਰਮੀ ਵਾਲੀ ਤਬਦੀਲੀ ਕੀਤੀ ਗਈ। {{gap}}ਦੀਵਾਨ ਕੌੜਾ ਮਲ ਇਨੀਂ ਦਿਨੀਂ ਲਾਹੌਰ ਹੀ ਸਨ। ਉਹ ਸਾਰੀ ਗਲ ਦੇਖ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਦੀਵਾਨ ਲਖਪਤ ਰਾਇ ਦੇ ਕੈਦ ਹੋਣੇ ਪਰ ਦਿਲੋਂ ਬੜੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ। ਹੁਣ ਮੌਕਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸਦੀ ਥਾਂ ਕੋਈ ਐਸਾ ਵਜ਼ੀਰ ਮੁਕਰਰ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਏ ਜਿਸ ਵਿਚ ਜ਼ੁਲਮ ਤੇ ਧੱਕੇ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਨੀਤੀ ਤੇ ਸ਼ੀਲਤਾ ਹੋਵੇ। ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਏਹ ਵਿਚਾਰ ਅਧੂਰੇ ਹੀ ਰਹੇ, ਲਖਪਤ ਰਾਇ ਦਾ ਭਰਾ ਜਸਪਤ ਰਾਇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਖਜ਼ਾਨੇ ਵਿਚ ਰੁਪਏ ਦਾਖਲ ਕਰ ਦਿਤੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਫੌਜਾਂ ਦੀਆਂ ਤਨਖਾਹਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਲਖਪਤ ਕੈਦੋਂ ਛੁੱਟ ਗਿਆ। ਯਾਹਯਾ ਖਾਂ। {{gap}}ਇਸ ਤੋਂ ਥੋੜੇ ਹੀ ਚਿਰ ਬਾਦ ਜ਼ਕਰੀਆ ਖਾਂ ਮਰ ਗਿਆ। ਜ਼ਕਰੀਆ ਖਾਂ ਦੇ ਪਿਛੋਂ ਉਸਦੇ ਦੋ ਲੜਕਿਆਂ ਵਿਚ ਝਗੜਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਹ ਝਗੜਾ ਕਾਫੀ ਦੇਰ ਤਕ ਚਲਦਾ ਰਿਹਾ। ਵਡਾ ਲੜਕਾ ਯਾਹਯਾ ਖਾਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਵਜ਼ੀਰ ਕਮਰੁੱਦੀਨ ਦਾ ਜੁਵਾਈ ਸੀ। ਕੁਛ ਹੇਠਲੀਆਂ ਉਪਰਲੀਆਂ ਹਿਕਮਤਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਲਾਹੌਰ ਦਾ ਨਾਇਬ ਹਾਕਮ ਮੁਕਰਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਛੋਟੇ ਲੜਕੇ ਸ਼ਾਹ ਨਵਾਜ਼ ਨੇ ਏਸ ਚਲਾਕੀ ਵਿਰੁੱਧ ਬੜੀ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਆਵਾਜ਼ ਉਠਾਈ ਤੇ ਅਪਣਾਂ ਹਿੱਸਾ ਮੰਗਣ ਲਈ ਬਜ਼ਿਦ ਹੋਇਆ। *ਅਦੀਨਾ ਬੇਗ ਬਾਬਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈਕਿ ਅਪਣਾ ਮਤਲਬ ਸਾਧਣ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਕਿਸਤਰ੍ਹਾਂ ਇਕ ਮੌਕੇ ਉਪਰ ਬਾਬੇ ਵਡਭਾਗ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਕਹਿ ਦਿਤਾ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਸਿਖ ਹਾਂ ਤੇ ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਗੁਰੂ ਹੈ: ਦੀਨਾ ਬੇਗ ਤਬ ਯੋ ਕਹਿ ਦੀਯੇ। ਮੈਂ ਅਬ ਤੁਮਰੋ ਸਿਖ ਹੈ ਰਹਯੋ। ਛੋਡਾ ਸਿਖ ਮੈਂ ਤੁਮਰੋ ਭਯੋ॥ ਜਿਮ ਚਾਹੋ ਤਿਮਹੀ ਰਖ ਲਯੋ। [ਰਤਨ ਸਿੰਘ ਭੰਗੂ, ਸਫਾ ੩੨੯ History of the Sikhs, H. R, Gupta. page 15, Deputy Governor and not Viceroy as his father was, ਸੰਨ ੧੭੪੫, ਜੁਲਾਈ Digitized by Panjab Digital Library / www.panjabdigilib.org<noinclude></noinclude> c7ueufn97b1t7sbunlg3ykfwyix1qr8