ਪੰਨਾ:ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਹਨੂਮਾਨ ਜੀ ਦਾ ਜੀਵਨ ਚਰਿਤ੍ਰ.pdf/93

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="pa">
  <siteinfo>
    <sitename>ਵਿਕੀਸਰੋਤ</sitename>
    <dbname>pawikisource</dbname>
    <base>https://pa.wikisource.org/wiki/%E0%A8%AE%E0%A9%81%E0%A9%B1%E0%A8%96_%E0%A8%B8%E0%A8%AB%E0%A8%BC%E0%A8%BE</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.10</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">ਮੀਡੀਆ</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">ਖ਼ਾਸ</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">ਵਰਤੋਂਕਾਰ</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">ਵਿਕੀਸਰੋਤ</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">ਤਸਵੀਰ</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">ਤਸਵੀਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">ਫਰਮਾ</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">ਫਰਮਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">ਮਦਦ</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">ਮਦਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">ਸ਼੍ਰੇਣੀ</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">ਲੇਖਕ</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">ਲੇਖਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="106" case="first-letter">ਪੋਰਟਲ</namespace>
      <namespace key="107" case="first-letter">ਪੋਰਟਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="108" case="first-letter">ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ</namespace>
      <namespace key="109" case="first-letter">ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="110" case="first-letter">ਲਿਖਤ</namespace>
      <namespace key="111" case="first-letter">ਲਿਖਤ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="112" case="first-letter">ਆਡੀਓਬੁਕ</namespace>
      <namespace key="113" case="first-letter">ਆਡੀਓਬੁਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="114" case="first-letter">ਅਨੁਵਾਦ</namespace>
      <namespace key="115" case="first-letter">ਅਨੁਵਾਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="250" case="first-letter">ਪੰਨਾ</namespace>
      <namespace key="251" case="first-letter">ਪੰਨਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="252" case="first-letter">ਇੰਡੈਕਸ</namespace>
      <namespace key="253" case="first-letter">ਇੰਡੈਕਸ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">ਮੌਡਿਊਲ</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਹਨੂਮਾਨ ਜੀ ਦਾ ਜੀਵਨ ਚਰਿਤ੍ਰ.pdf/93</title>
    <ns>250</ns>
    <id>19455</id>
    <revision>
      <id>224972</id>
      <parentid>50413</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T16:58:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Parmjit kaur rao</username>
        <id>477</id>
      </contributor>
      <origin>224972</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1984" sha1="3tnfnnchjjfkw3ahyn7w0nin4xm174n" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Karamjit Singh Gathwala&quot; /&gt;{{center|{{x-larger|(੮੭)}}}}&lt;/noinclude&gt;﻿________________


ਆਹ । ਝੂਠਾ ਦਿਆ ਕਲੰਕ ਉਸ ਨਹੀਂ ਸਾਚ ॥ ਰਤੀ ਏਕ, ਦੁਖਦਾ ਕਰਾਨ ਤੂੰ ਭਯੇ ਈਸ਼ਰ ਰਾਖੇ ਟੇਕ ॥ ਤੀਨ ਦਿਵਸ ਤਕਮੈਂ ਰਹਾ,ਕਹਿਤੀ ਰਹੀ ਹੱਥ ਜੋੜ, ਮਾਤ ਪਿਤਾ ਸੇ ਤੁਮ ਮਿਲੋ ਸ਼ੰਕਾ ਕਰੇ ਨ ਔਰ ॥ ਸਮਾਂ ਮਿਲਾ ਨਾ ਕੁਝ ਮੁਝੇ ਗਿਆ ਯੁਧ ਤਤਕਾਲ, ਨਿਸਚੈ ਕਾਰਨ ਆਪਕੇ ਕਰ ਰੁਸ਼ਨ ਦਿਆ ਨਿਕਾਲ । ਹੁਆ ਨਿਸ਼ਫਲ ਮੇਰਾ ਸਬ ਜਤਨ ਧੁਲ ਮਿਲਾਇਆ ਨਾਮ, ਦੁਖ ਦਿਆ ਉਸੇ ਅਤਿਘਨਾਂ ਆਪ ਹੂਈ ਬਦਨਾਮ | ਹਾਏ ਡਰਤੀ ਥੀ ਜਿਸ ਬਾਤ ਸੇ ਵਹੀ ਬਨਾ ਸੰਜੋਗ, ਰਾਯੇ ਮਹੇਂਦਰ ਕੀ ਸੁਤਾ ਤੁਝੇ ਮਿਲਾ ਦੁਖ ਆਯੋਗ ॥
ਓਹ ! ਮੈਂ ਕੀ ਕੀ ਸੋਚਦਾ ਸਾਂ, ਅਰ ਕੀ ਕੀ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ
।
ਗੱਲਾਂ ਸਨ, ਪਰ ਅੱਜ ਸਥੋਂ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਰਲ ਗਈਆਂ (ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਵੇਖਕੇ) ਹਾਏ ! ਓਹ ਭੋਲੀ ਭਾਲੀ ਪਰਮ ਪਿਆਰੀ ਸੰਦੀ ਹੁਨ ਕਦੇ ਦਿਸੇਗ, ? ਓਸ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਵਿਚਾਰੀ ਨੂੰ ਜੋ ਬਿਪਤਾ ਝਲਨੀ ਪਈ ਸਬੈ ਮੇਰੇ ਪਿਛੇ (ਮਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵੱਖਕ) ਆਹ ! ਮਾਂ ਤੂੰ ਭੀ ਹੈ ਪੱਥਰ ਦਿਲ ਹੈ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਕੀ ਕੁਰਸ ਨਾ ਆਯਾ ? ਇਹ ਕਿਹਾ
ਤੇ ਡਾ ਹਾਉਕਾ ਭਰਿਆਂ ਨੇ ਮੁੱਤੀ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਓਥੇ ਅੰਜਨਾਂ ਦੀ ਚੂੰਢ ਵਿੱਚ ਤੁਰ ਪਿਆ |
Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3tnfnnchjjfkw3ahyn7w0nin4xm174n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>224973</id>
      <parentid>224972</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T17:01:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Parmjit kaur rao</username>
        <id>477</id>
      </contributor>
      <origin>224973</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1978" sha1="g0q6k292n2ljrlrwv0k371xn3fu6ce9" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Karamjit Singh Gathwala&quot; /&gt;{{center|{{x-larger|(੮੭)}}}}&lt;/noinclude&gt;﻿________________
ਆਹ । ਝੂਠਾ ਦਿਆ ਕਲੰਕ ਉਸ ਨਹੀਂ ਸਾਚ ਰਤੀ ਏਕ, ਦੁਖਦਾ ਕਰਾਨ ਤੂੰ ਭਯੀ ਈਸ਼ਰ ਰਾਖੇ ਟੇਕ । ਤੀਨ ਦਿਵਸ ਤਕਮੈਂ ਰਹਾ,ਕਹਿਤੀ ਰਹੀ ਹੱਥ ਜੋੜ, ਮਾਤ ਪਿਤਾ ਸੇ ਤੁਮ ਮਿਲੋ ਸ਼ੰਕਾ ਕਰੇ ਨ ਔਰ ॥ ਸਮਾਂ ਮਿਲਾ ਨਾ ਕੁਝ ਮੁਝੇ ਗਿਆ ਯੁਧ ਤਤਕਾਲ, ਨਿਸਚੈ ਕਾਰਨ ਆਪਕੇ ਕਰ ਭੂਸ਼ਨ ਦਿਆ ਨਿਕਾਲ । ਹੁਆ ਨਿਸ਼ਫਲ ਮੇਰਾ ਸਬ ਜਤਨ ਧੁਲ ਮਿਲਾਇਆ ਨਾਮ, ਦੁਖ ਦਿਆ ਉਸੇ ਅਤਿਘਨਾਂ ਆਪ ਹੂਈ ਬਦਨਾਮ | ਹਾਏ ਡਰਤੀ ਥੀ ਜਿਸ ਬਾਤ ਸੇ ਵਹੀ ਬਨਾ ਸੰਜੋਗ, ਰਾਯੇ ਮਹੇਂਦਰ ਕੀ ਸੁਤਾ ਤੁਝੇ ਮਿਲਾ ਦੁਖ ਆਯੋਗ ॥
ਓਹ ! ਮੈਂ ਕੀ ਕੀ ਸੋਚਦਾ ਸਾਂ, ਅਰ ਕੀ ਕੀ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ
।
ਗੱਲਾਂ ਸਨ, ਪਰ ਅੱਜ ਸਥੋਂ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਰਲ ਗਈਆਂ (ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਵੇਖਕੇ) ਹਾਏ ! ਓਹ ਭੋਲੀ ਭਾਲੀ ਪਰਮ ਪਿਆਰੀ ਸੰਦੀ ਹੁਨ ਕਦੇ ਦਿਸੇਗ, ? ਓਸ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਵਿਚਾਰੀ ਨੂੰ ਜੋ ਬਿਪਤਾ ਝਲਨੀ ਪਈ ਸਬੈ ਮੇਰੇ ਪਿਛੇ (ਮਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵੱਖਕ) ਆਹ ! ਮਾਂ ਤੂੰ ਭੀ ਹੈ ਪੱਥਰ ਦਿਲ ਹੈ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਕੀ ਕੁਰਸ ਨਾ ਆਯਾ ? ਇਹ ਕਿਹਾ
ਤੇ ਡਾ ਹਾਉਕਾ ਭਰਿਆਂ ਨੇ ਮੁੱਤੀ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਓਥੇ ਅੰਜਨਾਂ ਦੀ ਚੂੰਢ ਵਿੱਚ ਤੁਰ ਪਿਆ |
Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>g0q6k292n2ljrlrwv0k371xn3fu6ce9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>224974</id>
      <parentid>224973</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T17:04:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Parmjit kaur rao</username>
        <id>477</id>
      </contributor>
      <origin>224974</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1996" sha1="a64i76x5d3b306y84v4vd2qbgcycsjt" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Karamjit Singh Gathwala&quot; /&gt;{{center|{{x-larger|(੮੭)}}}}&lt;/noinclude&gt;﻿________________

{{xx-larger|ਆਹ । ਝੂਠਾ ਦਿਆ ਕਲੰਕ ਉਸ ਨਹੀਂ ਸਾਚ ਰਤੀ ਏਕ, ਦੁਖਦਾ ਕਰਾਨ ਤੂੰ ਭਯੀ ਈਸ਼ਰ ਰਾਖੇ ਟੇਕ । ਤੀਨ ਦਿਵਸ ਤਕਮੈਂ ਰਹਾ,ਕਹਿਤੀ ਰਹੀ ਹੱਥ ਜੋੜ, ਮਾਤ ਪਿਤਾ ਸੇ ਤੁਮ ਮਿਲੋ ਸ਼ੰਕਾ ਕਰੇ ਨ ਔਰ ॥ ਸਮਾਂ ਮਿਲਾ ਨਾ ਕੁਝ ਮੁਝੇ ਗਿਆ ਯੁਧ ਤਤਕਾਲ, ਨਿਸਚੈ ਕਾਰਨ ਆਪਕੇ ਕਰ ਭੂਸ਼ਨ ਦਿਆ ਨਿਕਾਲ । ਹੂਆ ਨਿਸ਼ਫਲ ਮੇਰਾ ਸਬ ਜਤਨ ਧੂਲ ਮਿਲਾਇਆ ਨਾਮ, ਦੁਖ ਦਿਆ ਉਸੇ ਅਤਿਘਨਾਂ ਆਪ ਹੂਈ ਬਦਨਾਮ । ਹਾਏ ਡਰਤੀ ਥੀ ਜਿਸ ਬਾਤ ਸੇ ਵਹੀ ਬਨਾ ਸੰਜੋਗ, ਰਾਯੇ ਮਹੇਂਦਰ ਕੀ ਸੁਤਾ ਤੁਝੇ ਮਿਲਾ ਦੁਖ ਆਯੋਗ ॥}}

ਓਹ ! ਮੈਂ ਕੀ ਕੀ ਸੋਚਦਾ ਸਾਂ, ਅਰ ਕੀ ਕੀ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ
।
ਗੱਲਾਂ ਸਨ, ਪਰ ਅੱਜ ਸਥੋਂ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਰਲ ਗਈਆਂ (ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਵੇਖਕੇ) ਹਾਏ ! ਓਹ ਭੋਲੀ ਭਾਲੀ ਪਰਮ ਪਿਆਰੀ ਸੰਦੀ ਹੁਨ ਕਦੇ ਦਿਸੇਗ, ? ਓਸ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਵਿਚਾਰੀ ਨੂੰ ਜੋ ਬਿਪਤਾ ਝਲਨੀ ਪਈ ਸਬੈ ਮੇਰੇ ਪਿਛੇ (ਮਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵੱਖਕ) ਆਹ ! ਮਾਂ ਤੂੰ ਭੀ ਹੈ ਪੱਥਰ ਦਿਲ ਹੈ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਕੀ ਕੁਰਸ ਨਾ ਆਯਾ ? ਇਹ ਕਿਹਾ
ਤੇ ਡਾ ਹਾਉਕਾ ਭਰਿਆਂ ਨੇ ਮੁੱਤੀ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਓਥੇ ਅੰਜਨਾਂ ਦੀ ਚੂੰਢ ਵਿੱਚ ਤੁਰ ਪਿਆ |
Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>a64i76x5d3b306y84v4vd2qbgcycsjt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>224975</id>
      <parentid>224974</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T17:07:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Parmjit kaur rao</username>
        <id>477</id>
      </contributor>
      <origin>224975</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2012" sha1="owmz8c6bgbyg9d8sc2rqzjetkar373w" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Karamjit Singh Gathwala&quot; /&gt;{{center|{{x-larger|(੮੭)}}}}&lt;/noinclude&gt;﻿________________

{{xx-larger|ਆਹ । ਝੂਠਾ ਦਿਆ ਕਲੰਕ ਉਸ ਨਹੀਂ ਸਾਚ ਰਤੀ ਏਕ, ਦੁਖਦਾ ਕਰਾਨ ਤੂੰ ਭਯੀ ਈਸ਼ਰ ਰਾਖੇ ਟੇਕ । ਤੀਨ ਦਿਵਸ ਤਕਮੈਂ ਰਹਾ,ਕਹਿਤੀ ਰਹੀ ਹੱਥ ਜੋੜ, ਮਾਤ ਪਿਤਾ ਸੇ ਤੁਮ ਮਿਲੋ ਸ਼ੰਕਾ ਕਰੇ ਨ ਔਰ ॥ ਸਮਾਂ ਮਿਲਾ ਨਾ ਕੁਝ ਮੁਝੇ ਗਿਆ ਯੁਧ ਤਤਕਾਲ, ਨਿਸਚੈ ਕਾਰਨ ਆਪਕੇ ਕਰ ਭੂਸ਼ਨ ਦਿਆ ਨਿਕਾਲ । ਹੂਆ ਨਿਸ਼ਫਲ ਮੇਰਾ ਸਬ ਜਤਨ ਧੂਲ ਮਿਲਾਇਆ ਨਾਮ, ਦੁਖ ਦਿਆ ਉਸੇ ਅਤਿਘਨਾਂ ਆਪ ਹੂਈ ਬਦਨਾਮ । ਹਾਏ ਡਰਤੀ ਥੀ ਜਿਸ ਬਾਤ ਸੇ ਵਹੀ ਬਨਾ ਸੰਜੋਗ, ਰਾਯੇ ਮਹੇਂਦਰ ਕੀ ਸੁਤਾ ਤੁਝੇ ਮਿਲਾ ਦੁਖ ਆਯੋਗ ॥}}

{{gap}}ਓਹ ! ਮੈਂ ਕੀ ਕੀ ਸੋਚਦਾ ਸਾਂ, ਅਰ ਕੀ ਕੀ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ
।
ਗੱਲਾਂ ਸਨ, ਪਰ ਅੱਜ ਸਥੋਂ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਰਲ ਗਈਆਂ (ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਵੇਖਕੇ) ਹਾਏ ! ਓਹ ਭੋਲੀ ਭਾਲੀ ਪਰਮ ਪਿਆਰੀ ਸੁੰਦ੍ਰੀ ਹੁਨ ਕਦੇ ਦਿਸੇਗ, ? ਓਸ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਵਿਚਾਰੀ ਨੂੰ ਜੋ ਬਿਪਤਾ ਝਲਨੀ ਪਈ ਸਬੈ ਮੇਰੇ ਪਿਛੇ (ਮਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵੱਖਕ) ਆਹ ! ਮਾਂ ਤੂੰ ਭੀ ਹੈ ਪੱਥਰ ਦਿਲ ਹੈ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਕੀ ਕੁਰਸ ਨਾ ਆਯਾ ? ਇਹ ਕਿਹਾ
ਤੇ ਡਾ ਹਾਉਕਾ ਭਰਿਆਂ ਨੇ ਮੁੱਤੀ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਓਥੇ ਅੰਜਨਾਂ ਦੀ ਚੂੰਢ ਵਿੱਚ ਤੁਰ ਪਿਆ |
Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>owmz8c6bgbyg9d8sc2rqzjetkar373w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>224976</id>
      <parentid>224975</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T17:09:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Parmjit kaur rao</username>
        <id>477</id>
      </contributor>
      <origin>224976</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2023" sha1="dotg6885w1nge3ks8mxhvi0wua7vkj0" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Karamjit Singh Gathwala&quot; /&gt;{{center|{{x-larger|(੮੭)}}}}&lt;/noinclude&gt;﻿________________

{{xx-larger|ਆਹ । ਝੂਠਾ ਦਿਆ ਕਲੰਕ ਉਸ ਨਹੀਂ ਸਾਚ ਰਤੀ ਏਕ, ਦੁਖਦਾ ਕਰਾਨ ਤੂੰ ਭਯੀ ਈਸ਼ਰ ਰਾਖੇ ਟੇਕ । ਤੀਨ ਦਿਵਸ ਤਕਮੈਂ ਰਹਾ,ਕਹਿਤੀ ਰਹੀ ਹੱਥ ਜੋੜ, ਮਾਤ ਪਿਤਾ ਸੇ ਤੁਮ ਮਿਲੋ ਸ਼ੰਕਾ ਕਰੇ ਨ ਔਰ ॥ ਸਮਾਂ ਮਿਲਾ ਨਾ ਕੁਝ ਮੁਝੇ ਗਿਆ ਯੁਧ ਤਤਕਾਲ, ਨਿਸਚੈ ਕਾਰਨ ਆਪਕੇ ਕਰ ਭੂਸ਼ਨ ਦਿਆ ਨਿਕਾਲ । ਹੂਆ ਨਿਸ਼ਫਲ ਮੇਰਾ ਸਬ ਜਤਨ ਧੂਲ ਮਿਲਾਇਆ ਨਾਮ, ਦੁਖ ਦਿਆ ਉਸੇ ਅਤਿਘਨਾਂ ਆਪ ਹੂਈ ਬਦਨਾਮ । ਹਾਏ ਡਰਤੀ ਥੀ ਜਿਸ ਬਾਤ ਸੇ ਵਹੀ ਬਨਾ ਸੰਜੋਗ, ਰਾਯੇ ਮਹੇਂਦਰ ਕੀ ਸੁਤਾ ਤੁਝੇ ਮਿਲਾ ਦੁਖ ਆਯੋਗ ॥}}

{{gap}}ਓਹ ! ਮੈਂ ਕੀ ਕੀ ਸੋਚਦਾ ਸਾਂ, ਅਰ ਕੀ ਕੀ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ
।
ਗੱਲਾਂ ਸਨ, ਪਰ ਅੱਜ ਸਥੋਂ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਰਲ ਗਈਆਂ (ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਵੇਖਕੇ) ਹਾਏ ! ਓਹ ਭੋਲੀ ਭਾਲੀ ਪਰਮ ਪਿਆਰੀ ਸੁੰਦ੍ਰੀ ਹੁਨ ਕਦੋ ਦਿਸੇਗੀ,? ਓਸ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਵਿਚਾਰੀ ਨੂੰ ਜੋ ਬਿਪਤਾ ਝਲਨੀ ਪਈ ਸਬੈ ਮੇਰੇ ਪਿਛੇ (ਮਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵੱਖਕੇ) ਆਹ ! ਮਾਂ ਤੂੰ ਭੀ ਕਿਹੀ ਪੱਥਰ ਦਿਲ ਹੈ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਕੀ ਕੁਰਸ ਨਾ ਆਯਾ ? ਇਹ ਕਿਹਾ
ਤੇ ਡਾ ਹਾਉਕਾ ਭਰਿਆਂ ਨੇ ਮੁੱਤੀ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਓਥੇ ਅੰਜਨਾਂ ਦੀ ਚੂੰਢ ਵਿੱਚ ਤੁਰ ਪਿਆ |
Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dotg6885w1nge3ks8mxhvi0wua7vkj0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>224977</id>
      <parentid>224976</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T17:10:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Parmjit kaur rao</username>
        <id>477</id>
      </contributor>
      <origin>224977</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2023" sha1="2g4dcef4uijpylrfjfz7r1c23o5pb9k" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Karamjit Singh Gathwala&quot; /&gt;{{center|{{x-larger|(੮੭)}}}}&lt;/noinclude&gt;﻿________________

{{xx-larger|ਆਹ । ਝੂਠਾ ਦਿਆ ਕਲੰਕ ਉਸ ਨਹੀਂ ਸਾਚ ਰਤੀ ਏਕ, ਦੁਖਦਾ ਕਰਾਨ ਤੂੰ ਭਯੀ ਈਸ਼ਰ ਰਾਖੇ ਟੇਕ । ਤੀਨ ਦਿਵਸ ਤਕਮੈਂ ਰਹਾ,ਕਹਿਤੀ ਰਹੀ ਹੱਥ ਜੋੜ, ਮਾਤ ਪਿਤਾ ਸੇ ਤੁਮ ਮਿਲੋ ਸ਼ੰਕਾ ਕਰੇ ਨ ਔਰ ॥ ਸਮਾਂ ਮਿਲਾ ਨਾ ਕੁਝ ਮੁਝੇ ਗਿਆ ਯੁਧ ਤਤਕਾਲ, ਨਿਸਚੈ ਕਾਰਨ ਆਪਕੇ ਕਰ ਭੂਸ਼ਨ ਦਿਆ ਨਿਕਾਲ । ਹੂਆ ਨਿਸ਼ਫਲ ਮੇਰਾ ਸਬ ਜਤਨ ਧੂਲ ਮਿਲਾਇਆ ਨਾਮ, ਦੁਖ ਦਿਆ ਉਸੇ ਅਤਿਘਨਾਂ ਆਪ ਹੂਈ ਬਦਨਾਮ । ਹਾਏ ਡਰਤੀ ਥੀ ਜਿਸ ਬਾਤ ਸੇ ਵਹੀ ਬਨਾ ਸੰਜੋਗ, ਰਾਯੇ ਮਹੇਂਦਰ ਕੀ ਸੁਤਾ ਤੁਝੇ ਮਿਲਾ ਦੁਖ ਆਯੋਗ ॥}}

{{gap}}ਓਹ ! ਮੈਂ ਕੀ ਕੀ ਸੋਚਦਾ ਸਾਂ, ਅਰ ਕੀ ਕੀ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ
।
ਗੱਲਾਂ ਸਨ, ਪਰ ਅੱਜ ਸਥੋਂ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਰਲ ਗਈਆਂ (ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਵੇਖਕੇ) ਹਾਏ ! ਓਹ ਭੋਲੀ ਭਾਲੀ ਪਰਮ ਪਿਆਰੀ ਸੁੰਦ੍ਰੀ ਹੁਨ ਕਦੋ ਦਿਸੇਗੀ,? ਓਸ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਵਿਚਾਰੀ ਨੂੰ ਜੋ ਬਿਪਤਾ ਝਲਨੀ ਪਈ ਸਬੈ ਮੇਰੇ ਪਿਛੇ (ਮਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵੱਖਕੇ) ਆਹ ! ਮਾਂ ਤੂੰ ਭੀ ਕਿਹੀ ਪੱਥਰ ਦਿਲ ਹੈ ਤੈਨੂੰ ਰਤਾ ਵੀ ਤਰਸ ਨਾ ਆਯਾ ? ਇਹ ਕਿਹਾ
ਤੇ ਡਾ ਹਾਉਕਾ ਭਰਿਆਂ ਨੇ ਮੁੱਤੀ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਓਥੇ ਅੰਜਨਾਂ ਦੀ ਚੂੰਢ ਵਿੱਚ ਤੁਰ ਪਿਆ |
Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2g4dcef4uijpylrfjfz7r1c23o5pb9k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>224978</id>
      <parentid>224977</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T17:11:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Parmjit kaur rao</username>
        <id>477</id>
      </contributor>
      <origin>224978</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2029" sha1="j28bujbhvm5l7dm3ej0vvtisvdt3e1u" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Karamjit Singh Gathwala&quot; /&gt;{{center|{{x-larger|(੮੭)}}}}&lt;/noinclude&gt;﻿________________

{{xx-larger|ਆਹ । ਝੂਠਾ ਦਿਆ ਕਲੰਕ ਉਸ ਨਹੀਂ ਸਾਚ ਰਤੀ ਏਕ, ਦੁਖਦਾ ਕਰਾਨ ਤੂੰ ਭਯੀ ਈਸ਼ਰ ਰਾਖੇ ਟੇਕ । ਤੀਨ ਦਿਵਸ ਤਕਮੈਂ ਰਹਾ,ਕਹਿਤੀ ਰਹੀ ਹੱਥ ਜੋੜ, ਮਾਤ ਪਿਤਾ ਸੇ ਤੁਮ ਮਿਲੋ ਸ਼ੰਕਾ ਕਰੇ ਨ ਔਰ ॥ ਸਮਾਂ ਮਿਲਾ ਨਾ ਕੁਝ ਮੁਝੇ ਗਿਆ ਯੁਧ ਤਤਕਾਲ, ਨਿਸਚੈ ਕਾਰਨ ਆਪਕੇ ਕਰ ਭੂਸ਼ਨ ਦਿਆ ਨਿਕਾਲ । ਹੂਆ ਨਿਸ਼ਫਲ ਮੇਰਾ ਸਬ ਜਤਨ ਧੂਲ ਮਿਲਾਇਆ ਨਾਮ, ਦੁਖ ਦਿਆ ਉਸੇ ਅਤਿਘਨਾਂ ਆਪ ਹੂਈ ਬਦਨਾਮ । ਹਾਏ ਡਰਤੀ ਥੀ ਜਿਸ ਬਾਤ ਸੇ ਵਹੀ ਬਨਾ ਸੰਜੋਗ, ਰਾਯੇ ਮਹੇਂਦਰ ਕੀ ਸੁਤਾ ਤੁਝੇ ਮਿਲਾ ਦੁਖ ਆਯੋਗ ॥}}

{{gap}}ਓਹ ! ਮੈਂ ਕੀ ਕੀ ਸੋਚਦਾ ਸਾਂ, ਅਰ ਕੀ ਕੀ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ
।
ਗੱਲਾਂ ਸਨ, ਪਰ ਅੱਜ ਸਥੋਂ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਰਲ ਗਈਆਂ (ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਵੇਖਕੇ) ਹਾਏ ! ਓਹ ਭੋਲੀ ਭਾਲੀ ਪਰਮ ਪਿਆਰੀ ਸੁੰਦ੍ਰੀ ਹੁਨ ਕਦੋ ਦਿਸੇਗੀ,? ਓਸ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਵਿਚਾਰੀ ਨੂੰ ਜੋ ਬਿਪਤਾ ਝਲਨੀ ਪਈ ਸਬੈ ਮੇਰੇ ਪਿਛੇ (ਮਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵੱਖਕੇ) ਆਹ ! ਮਾਂ ਤੂੰ ਭੀ ਕਿਹੀ ਪੱਥਰ ਦਿਲ ਹੈ ਤੈਨੂੰ ਰਤਾ ਵੀ ਤਰਸ ਨਾ ਆਯਾ ? ਇਹ ਕਿਹਾ
ਅਰ ਠੰਡਾ ਹਾਉਕਾ ਭਰਿਆਂ ਤੇ ਮੁੱਤੀ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਓਥੇ ਅੰਜਨਾਂ ਦੀ ਚੂੰਢ ਵਿੱਚ ਤੁਰ ਪਿਆ |
Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>j28bujbhvm5l7dm3ej0vvtisvdt3e1u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>224979</id>
      <parentid>224978</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T17:13:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Parmjit kaur rao</username>
        <id>477</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>224979</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2037" sha1="r2yef9i0p7erdosqklsj2uzag6kuysh" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Parmjit kaur rao&quot; /&gt;{{center|{{x-larger|(੮੭)}}}}&lt;/noinclude&gt;﻿________________

{{xx-larger|ਆਹ । ਝੂਠਾ ਦਿਆ ਕਲੰਕ ਉਸ ਨਹੀਂ ਸਾਚ ਰਤੀ ਏਕ, ਦੁਖਦਾ ਕਰਾਨ ਤੂੰ ਭਯੀ ਈਸ਼ਰ ਰਾਖੇ ਟੇਕ । ਤੀਨ ਦਿਵਸ ਤਕਮੈਂ ਰਹਾ,ਕਹਿਤੀ ਰਹੀ ਹੱਥ ਜੋੜ, ਮਾਤ ਪਿਤਾ ਸੇ ਤੁਮ ਮਿਲੋ ਸ਼ੰਕਾ ਕਰੇ ਨ ਔਰ ॥ ਸਮਾਂ ਮਿਲਾ ਨਾ ਕੁਝ ਮੁਝੇ ਗਿਆ ਯੁਧ ਤਤਕਾਲ, ਨਿਸਚੈ ਕਾਰਨ ਆਪਕੇ ਕਰ ਭੂਸ਼ਨ ਦਿਆ ਨਿਕਾਲ । ਹੂਆ ਨਿਸ਼ਫਲ ਮੇਰਾ ਸਬ ਜਤਨ ਧੂਲ ਮਿਲਾਇਆ ਨਾਮ, ਦੁਖ ਦਿਆ ਉਸੇ ਅਤਿਘਨਾਂ ਆਪ ਹੂਈ ਬਦਨਾਮ । ਹਾਏ ਡਰਤੀ ਥੀ ਜਿਸ ਬਾਤ ਸੇ ਵਹੀ ਬਨਾ ਸੰਜੋਗ, ਰਾਯੇ ਮਹੇਂਦਰ ਕੀ ਸੁਤਾ ਤੁਝੇ ਮਿਲਾ ਦੁਖ ਆਯੋਗ ॥}}

{{gap}}ਓਹ ! ਮੈਂ ਕੀ ਕੀ ਸੋਚਦਾ ਸਾਂ, ਅਰ ਕੀ ਕੀ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ
।
ਗੱਲਾਂ ਸਨ, ਪਰ ਅੱਜ ਸਥੋਂ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਰਲ ਗਈਆਂ (ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਵੇਖਕੇ) ਹਾਏ ! ਓਹ ਭੋਲੀ ਭਾਲੀ ਪਰਮ ਪਿਆਰੀ ਸੁੰਦ੍ਰੀ ਹੁਨ ਕਦੋ ਦਿਸੇਗੀ,? ਓਸ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਵਿਚਾਰੀ ਨੂੰ ਜੋ ਬਿਪਤਾ ਝਲਨੀ ਪਈ ਸਬੈ ਮੇਰੇ ਪਿਛੇ (ਮਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵੱਖਕੇ) ਆਹ ! ਮਾਂ ਤੂੰ ਭੀ ਕਿਹੀ ਪੱਥਰ ਦਿਲ ਹੈ ਤੈਨੂੰ ਰਤਾ ਵੀ ਤਰਸ ਨਾ ਆਯਾ ? ਇਹ ਕਿਹਾ
ਅਰ ਠੰਡਾ ਹਾਉਕਾ ਭਰਿਆਂ ਤੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਓਥੋ ਅੰਜਨਾਂ ਦੀ ਢੂੰਢ ਵਿੱਚ ਤੁਰ ਪਿਆ ।


Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>r2yef9i0p7erdosqklsj2uzag6kuysh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਹਨੂਮਾਨ ਜੀ ਦਾ ਜੀਵਨ ਚਰਿਤ੍ਰ.pdf/94</title>
    <ns>250</ns>
    <id>19458</id>
    <revision>
      <id>224980</id>
      <parentid>50416</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T17:41:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Parmjit kaur rao</username>
        <id>477</id>
      </contributor>
      <origin>224980</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2754" sha1="1ebaxn6j4vdfnnmxjn6g6srewp2ffhz" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Karamjit Singh Gathwala&quot; /&gt;{{center|{{x-larger|(੮੮)}}}}&lt;/noinclude&gt;﻿________________

ਤੇਰਵਾਂ ਅਧਯਾਯ ॥
+ + ॥ ਦਲੇਰੀ ਵਿੱਚ ਘਟ ਨਾ ਹੋਵੇਗਾ |
ਪਾਭਾਲ ਦਾ ਵੇਲਾ ਹੈ, ਸੂਰਜ ਅਜੇ ਚੜ੍ਹ ਹੀ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਸ ਦੀ ਲਾਲੀ ਅਰ ਭੇਜ ਕਿਰਨਾਂ * ਪਸੂਮਖਾ ਬਨ ਦੇ ਉਚਿਆਂ ੨ ਦੁਖ ਦੇ ਪਾਤਰਾਂ ਤੇ ਪੈਕੇ ਉਨਾਂ ਦੀ ਸੋਭਾ ਨੂੰ ਖਿਲਾ ਰਕੇ ਮੌਜ ਦਿਖਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਪੰਛੀ ਉੱਡ ੨ ਕੇ ਰੁਖਾਂ ਦੀਆਂ ਦਾਨੀਆਂ ਤੇ ਬੈਠ ਬੈਠ ਕੇ ਅਪਨੀਆਂ ੨ ਨੋਕਦਾਰ ਹੁੰਦਾਂ ਨਾਲ ਪਰਾਂ ਨੂੰ ਸੁਖਾਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੱਰਾਂ ਨੂੰ ਫੁਲਾ ੨ ਕੇ ਆਕੜੀਆਂ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਈ ਉੱਡ ਕੇ ਕੇ ਅਪਨੇ ਖਾਨ ਪੀਨ ਦੇ ਆਹਰ fਚ ਲਗ ਰਹੇ ਹਨ ਪਰ ਚੰਦੀ ਗਿਰਜ ਇਕ ਪਿਪਲ ਦੀ ਉਚੀ ਟਾਹਨੀ ਤੇ ਬੈ+ ਕੇ ਅਪਨੇ ਕਾਰ ਨੂੰ ਏਧਰ ਓਧਰ ਧੰਨ ਫੇਰ ੨ ਕੇ ਢੀਂਢ ਰਹੀ ਹੈ ਇਸ ਵੇਲੇ ਅੰਦਨ ਦੇ ਵੀ ਇਕ ਝੌਪੜੀ ਦੇ ਬਾਹਰ ਜੇਹੜੀ ਇਕ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਇਕੋ ਜਿਹੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਬਨੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਦੇ ਜਿਹਦੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਜੰਗਲ ਹੀ ਜੰਗਲ ਦਿਖਾ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਵੈਠਾ ਹੋਈ ਅਪਨੇ ਸਜੇ ਹੱਥ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਠਾ ਕਰਕੇ ਇਧਰ ਉਧਰ ਬੜੀ ਹਰਾਨੀ ਨਾਲ ਕੁਝ ਸੋਚਦੀ ਹੋਈ, ਵੇਖ ਰਹੀ ਹੈ ਅਰ ਇਸਦੇ ਮੁੰਹਦੀ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚਿੰਤ ਤੁਰੀ ਅਰ ਉਦਾਸੀ ਦਸ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦੇ ਗੁਆਚਨ ਨਾਲ ਇਹ ਐਡੀ ਹਰਾਨ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਅਰ ਇਹ ਰਾਲ ਠੀਕ ਭੀ ਹੈ ਸੁਨੋ ! ਬਸੰਤ ਮਾਲਾ ਨੂੰ ਕੀ ਆਖ ਰਹੀ ਹੈ,
ਅੰਜਨਾਂ-ਬਸੰਤ ! ਕਿਧੇ ਮੁੰਦਰੀ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਡਿੱਠੀ । . ਬਮੰਭ ਮਾਲਾ(ਬੜੀ ਹਰਾਨੀ ਨਾਲ) ਹੈ! ਕੋਹੜੀ ?
*ਪਸ਼ਮੁਖਾ ਬਨ ਰਾਮਯਨ ਦੇ ਸਮੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਦੀ ਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵੱਲ ਸੀ, ਅਰ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਪਸੂ ਆਦਿਕ ਏਥੇ ਬਹੁਤ ਹੁੰਦੇ ਸਨ।
Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1ebaxn6j4vdfnnmxjn6g6srewp2ffhz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>224981</id>
      <parentid>224980</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T17:42:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Parmjit kaur rao</username>
        <id>477</id>
      </contributor>
      <origin>224981</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2780" sha1="bskjolz47o53ve877qtfp3zukh5dfxw" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Karamjit Singh Gathwala&quot; /&gt;{{center|{{x-larger|(੮੮)}}}}&lt;/noinclude&gt;﻿________________

{{center|{{xx-larger|ਤੇਰਵਾਂ ਅਧਯਾਯ ॥}}}}

+ + ॥ ਦਲੇਰੀ ਵਿੱਚ ਘਟ ਨਾ ਹੋਵੇਗਾ |
ਪਾਭਾਲ ਦਾ ਵੇਲਾ ਹੈ, ਸੂਰਜ ਅਜੇ ਚੜ੍ਹ ਹੀ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਸ ਦੀ ਲਾਲੀ ਅਰ ਭੇਜ ਕਿਰਨਾਂ * ਪਸੂਮਖਾ ਬਨ ਦੇ ਉਚਿਆਂ ੨ ਦੁਖ ਦੇ ਪਾਤਰਾਂ ਤੇ ਪੈਕੇ ਉਨਾਂ ਦੀ ਸੋਭਾ ਨੂੰ ਖਿਲਾ ਰਕੇ ਮੌਜ ਦਿਖਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਪੰਛੀ ਉੱਡ ੨ ਕੇ ਰੁਖਾਂ ਦੀਆਂ ਦਾਨੀਆਂ ਤੇ ਬੈਠ ਬੈਠ ਕੇ ਅਪਨੀਆਂ ੨ ਨੋਕਦਾਰ ਹੁੰਦਾਂ ਨਾਲ ਪਰਾਂ ਨੂੰ ਸੁਖਾਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੱਰਾਂ ਨੂੰ ਫੁਲਾ ੨ ਕੇ ਆਕੜੀਆਂ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਈ ਉੱਡ ਕੇ ਕੇ ਅਪਨੇ ਖਾਨ ਪੀਨ ਦੇ ਆਹਰ fਚ ਲਗ ਰਹੇ ਹਨ ਪਰ ਚੰਦੀ ਗਿਰਜ ਇਕ ਪਿਪਲ ਦੀ ਉਚੀ ਟਾਹਨੀ ਤੇ ਬੈ+ ਕੇ ਅਪਨੇ ਕਾਰ ਨੂੰ ਏਧਰ ਓਧਰ ਧੰਨ ਫੇਰ ੨ ਕੇ ਢੀਂਢ ਰਹੀ ਹੈ ਇਸ ਵੇਲੇ ਅੰਦਨ ਦੇ ਵੀ ਇਕ ਝੌਪੜੀ ਦੇ ਬਾਹਰ ਜੇਹੜੀ ਇਕ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਇਕੋ ਜਿਹੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਬਨੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਦੇ ਜਿਹਦੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਜੰਗਲ ਹੀ ਜੰਗਲ ਦਿਖਾ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਵੈਠਾ ਹੋਈ ਅਪਨੇ ਸਜੇ ਹੱਥ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਠਾ ਕਰਕੇ ਇਧਰ ਉਧਰ ਬੜੀ ਹਰਾਨੀ ਨਾਲ ਕੁਝ ਸੋਚਦੀ ਹੋਈ, ਵੇਖ ਰਹੀ ਹੈ ਅਰ ਇਸਦੇ ਮੁੰਹਦੀ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚਿੰਤ ਤੁਰੀ ਅਰ ਉਦਾਸੀ ਦਸ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦੇ ਗੁਆਚਨ ਨਾਲ ਇਹ ਐਡੀ ਹਰਾਨ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਅਰ ਇਹ ਰਾਲ ਠੀਕ ਭੀ ਹੈ ਸੁਨੋ ! ਬਸੰਤ ਮਾਲਾ ਨੂੰ ਕੀ ਆਖ ਰਹੀ ਹੈ,
ਅੰਜਨਾਂ-ਬਸੰਤ ! ਕਿਧੇ ਮੁੰਦਰੀ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਡਿੱਠੀ । . ਬਮੰਭ ਮਾਲਾ(ਬੜੀ ਹਰਾਨੀ ਨਾਲ) ਹੈ! ਕੋਹੜੀ ?
*ਪਸ਼ਮੁਖਾ ਬਨ ਰਾਮਯਨ ਦੇ ਸਮੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਦੀ ਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵੱਲ ਸੀ, ਅਰ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਪਸੂ ਆਦਿਕ ਏਥੇ ਬਹੁਤ ਹੁੰਦੇ ਸਨ।
Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>bskjolz47o53ve877qtfp3zukh5dfxw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>224982</id>
      <parentid>224981</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T17:44:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Parmjit kaur rao</username>
        <id>477</id>
      </contributor>
      <origin>224982</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2793" sha1="d35xcdf8h998m6drwb18kirqwor0ybe" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Karamjit Singh Gathwala&quot; /&gt;{{center|{{x-larger|(੮੮)}}}}&lt;/noinclude&gt;﻿________________

{{center|{{xx-larger|ਤੇਰਵਾਂ ਅਧਯਾਯ ॥}}}}

{{center|+ +}}

 ॥ ਦਲੇਰੀ ਵਿੱਚ ਘਟ ਨਾ ਹੋਵੇਗਾ |
ਪਾਭਾਲ ਦਾ ਵੇਲਾ ਹੈ, ਸੂਰਜ ਅਜੇ ਚੜ੍ਹ ਹੀ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਸ ਦੀ ਲਾਲੀ ਅਰ ਭੇਜ ਕਿਰਨਾਂ * ਪਸੂਮਖਾ ਬਨ ਦੇ ਉਚਿਆਂ ੨ ਦੁਖ ਦੇ ਪਾਤਰਾਂ ਤੇ ਪੈਕੇ ਉਨਾਂ ਦੀ ਸੋਭਾ ਨੂੰ ਖਿਲਾ ਰਕੇ ਮੌਜ ਦਿਖਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਪੰਛੀ ਉੱਡ ੨ ਕੇ ਰੁਖਾਂ ਦੀਆਂ ਦਾਨੀਆਂ ਤੇ ਬੈਠ ਬੈਠ ਕੇ ਅਪਨੀਆਂ ੨ ਨੋਕਦਾਰ ਹੁੰਦਾਂ ਨਾਲ ਪਰਾਂ ਨੂੰ ਸੁਖਾਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੱਰਾਂ ਨੂੰ ਫੁਲਾ ੨ ਕੇ ਆਕੜੀਆਂ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਈ ਉੱਡ ਕੇ ਕੇ ਅਪਨੇ ਖਾਨ ਪੀਨ ਦੇ ਆਹਰ fਚ ਲਗ ਰਹੇ ਹਨ ਪਰ ਚੰਦੀ ਗਿਰਜ ਇਕ ਪਿਪਲ ਦੀ ਉਚੀ ਟਾਹਨੀ ਤੇ ਬੈ+ ਕੇ ਅਪਨੇ ਕਾਰ ਨੂੰ ਏਧਰ ਓਧਰ ਧੰਨ ਫੇਰ ੨ ਕੇ ਢੀਂਢ ਰਹੀ ਹੈ ਇਸ ਵੇਲੇ ਅੰਦਨ ਦੇ ਵੀ ਇਕ ਝੌਪੜੀ ਦੇ ਬਾਹਰ ਜੇਹੜੀ ਇਕ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਇਕੋ ਜਿਹੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਬਨੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਦੇ ਜਿਹਦੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਜੰਗਲ ਹੀ ਜੰਗਲ ਦਿਖਾ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਵੈਠਾ ਹੋਈ ਅਪਨੇ ਸਜੇ ਹੱਥ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਠਾ ਕਰਕੇ ਇਧਰ ਉਧਰ ਬੜੀ ਹਰਾਨੀ ਨਾਲ ਕੁਝ ਸੋਚਦੀ ਹੋਈ, ਵੇਖ ਰਹੀ ਹੈ ਅਰ ਇਸਦੇ ਮੁੰਹਦੀ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚਿੰਤ ਤੁਰੀ ਅਰ ਉਦਾਸੀ ਦਸ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦੇ ਗੁਆਚਨ ਨਾਲ ਇਹ ਐਡੀ ਹਰਾਨ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਅਰ ਇਹ ਰਾਲ ਠੀਕ ਭੀ ਹੈ ਸੁਨੋ ! ਬਸੰਤ ਮਾਲਾ ਨੂੰ ਕੀ ਆਖ ਰਹੀ ਹੈ,
ਅੰਜਨਾਂ-ਬਸੰਤ ! ਕਿਧੇ ਮੁੰਦਰੀ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਡਿੱਠੀ । . ਬਮੰਭ ਮਾਲਾ(ਬੜੀ ਹਰਾਨੀ ਨਾਲ) ਹੈ! ਕੋਹੜੀ ?
*ਪਸ਼ਮੁਖਾ ਬਨ ਰਾਮਯਨ ਦੇ ਸਮੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਦੀ ਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵੱਲ ਸੀ, ਅਰ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਪਸੂ ਆਦਿਕ ਏਥੇ ਬਹੁਤ ਹੁੰਦੇ ਸਨ।
Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>d35xcdf8h998m6drwb18kirqwor0ybe</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>224983</id>
      <parentid>224982</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T17:45:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Parmjit kaur rao</username>
        <id>477</id>
      </contributor>
      <origin>224983</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2819" sha1="dbvfopg9oxhjl3rkxsrypdxuw4bo7ew" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Karamjit Singh Gathwala&quot; /&gt;{{center|{{x-larger|(੮੮)}}}}&lt;/noinclude&gt;﻿________________

{{center|{{xx-larger|ਤੇਰਵਾਂ ਅਧਯਾਯ ॥}}}}

{{center|+ +}}

 {{center|{{x-larger|॥ ਦਲੇਰੀ ਵਿੱਚ ਘਟ ਨਾ ਹੋਵੇਗਾ ॥}}}}
ਪਾਭਾਲ ਦਾ ਵੇਲਾ ਹੈ, ਸੂਰਜ ਅਜੇ ਚੜ੍ਹ ਹੀ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਸ ਦੀ ਲਾਲੀ ਅਰ ਭੇਜ ਕਿਰਨਾਂ * ਪਸੂਮਖਾ ਬਨ ਦੇ ਉਚਿਆਂ ੨ ਦੁਖ ਦੇ ਪਾਤਰਾਂ ਤੇ ਪੈਕੇ ਉਨਾਂ ਦੀ ਸੋਭਾ ਨੂੰ ਖਿਲਾ ਰਕੇ ਮੌਜ ਦਿਖਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਪੰਛੀ ਉੱਡ ੨ ਕੇ ਰੁਖਾਂ ਦੀਆਂ ਦਾਨੀਆਂ ਤੇ ਬੈਠ ਬੈਠ ਕੇ ਅਪਨੀਆਂ ੨ ਨੋਕਦਾਰ ਹੁੰਦਾਂ ਨਾਲ ਪਰਾਂ ਨੂੰ ਸੁਖਾਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੱਰਾਂ ਨੂੰ ਫੁਲਾ ੨ ਕੇ ਆਕੜੀਆਂ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਈ ਉੱਡ ਕੇ ਕੇ ਅਪਨੇ ਖਾਨ ਪੀਨ ਦੇ ਆਹਰ fਚ ਲਗ ਰਹੇ ਹਨ ਪਰ ਚੰਦੀ ਗਿਰਜ ਇਕ ਪਿਪਲ ਦੀ ਉਚੀ ਟਾਹਨੀ ਤੇ ਬੈ+ ਕੇ ਅਪਨੇ ਕਾਰ ਨੂੰ ਏਧਰ ਓਧਰ ਧੰਨ ਫੇਰ ੨ ਕੇ ਢੀਂਢ ਰਹੀ ਹੈ ਇਸ ਵੇਲੇ ਅੰਦਨ ਦੇ ਵੀ ਇਕ ਝੌਪੜੀ ਦੇ ਬਾਹਰ ਜੇਹੜੀ ਇਕ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਇਕੋ ਜਿਹੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਬਨੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਦੇ ਜਿਹਦੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਜੰਗਲ ਹੀ ਜੰਗਲ ਦਿਖਾ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਵੈਠਾ ਹੋਈ ਅਪਨੇ ਸਜੇ ਹੱਥ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਠਾ ਕਰਕੇ ਇਧਰ ਉਧਰ ਬੜੀ ਹਰਾਨੀ ਨਾਲ ਕੁਝ ਸੋਚਦੀ ਹੋਈ, ਵੇਖ ਰਹੀ ਹੈ ਅਰ ਇਸਦੇ ਮੁੰਹਦੀ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚਿੰਤ ਤੁਰੀ ਅਰ ਉਦਾਸੀ ਦਸ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦੇ ਗੁਆਚਨ ਨਾਲ ਇਹ ਐਡੀ ਹਰਾਨ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਅਰ ਇਹ ਰਾਲ ਠੀਕ ਭੀ ਹੈ ਸੁਨੋ ! ਬਸੰਤ ਮਾਲਾ ਨੂੰ ਕੀ ਆਖ ਰਹੀ ਹੈ,
ਅੰਜਨਾਂ-ਬਸੰਤ ! ਕਿਧੇ ਮੁੰਦਰੀ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਡਿੱਠੀ । . ਬਮੰਭ ਮਾਲਾ(ਬੜੀ ਹਰਾਨੀ ਨਾਲ) ਹੈ! ਕੋਹੜੀ ?
*ਪਸ਼ਮੁਖਾ ਬਨ ਰਾਮਯਨ ਦੇ ਸਮੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਦੀ ਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵੱਲ ਸੀ, ਅਰ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਪਸੂ ਆਦਿਕ ਏਥੇ ਬਹੁਤ ਹੁੰਦੇ ਸਨ।
Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dbvfopg9oxhjl3rkxsrypdxuw4bo7ew</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>224984</id>
      <parentid>224983</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T18:07:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Parmjit kaur rao</username>
        <id>477</id>
      </contributor>
      <origin>224984</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2865" sha1="h1444kmuiap6if7d4p5ix5bg0a6ypqi" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Karamjit Singh Gathwala&quot; /&gt;{{center|{{x-larger|(੮੮)}}}}&lt;/noinclude&gt;﻿________________

{{center|{{xx-larger|ਤੇਰਵਾਂ ਅਧਯਾਯ ॥}}}}

{{center|+ +}}

 {{center|{{x-larger|॥ ਦਲੇਰੀ ਵਿੱਚ ਘਟ ਨਾ ਹੋਵੇਗਾ ॥}}}}

{{gap}}ਪ੍ਰਾਤਾਕਾਲ ਦਾ ਵੇਲਾ ਹੈ, ਸੂਰਜ ਅਜੇ ਚੜ੍ਹ ਹੀ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਸ ਦੀ ਲਾਲੀ ਅਰ ਤੇਜ ਕਿਰਨਾਂ * ਪਸੂਮਖਾ ਬਨ ਦੇ ਉਚਿਆਂ ੨ ਦ੍ਰਖਤਾਂ ਦੇ ਪਤਰਾਂ ਤੇ ਪੈਕੇ ਉਨਾਂ ਦੀ ਸੋਭਾ ਨੂੰ ਖਿਲਾਰਕੇ ਮੌਜ ਦਿਖਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਪੰਛੀ ਉੱਡ ੨ ਕੇ ਰੁਖਾਂ ਦੀਆਂ ਟਾਹਨੀਆਂ ਤੇ ਬੈਠ ਬੈਠ ਕੇ ਅਪਨੀਆਂ ੨ ਨੋਕਦਾਰ ਚੂੰਜਾਂ  ਨਾਲ ਪਰਾਂ ਨੂੰ ਸੁਆਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੱਰਾਂ ਨੂੰ ਫੁਲਾ ੨ ਕੇ ਆਕੜੀਆਂ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਈ ਉੱਡ ੨ ਕੇ ਅਪਨੇ ਖਾਨ ਪੀਨ ਦੇ ਆਹਰ ਵਿਚ ਲਗ ਰਹੇ ਹਨ ਪਰ ਚੰਦ੍ਰੀ ਗਿਰਜ ਇਕ ਪਿਪਲ ਦੀ ਉਚੀ ਟਾਹਨੀ ਤੇ ਬੈਠਕੇ   ਅਪਨੇ ਸ਼ਕਾਰ ਨੂੰ ਏਧਰ ਓਧਰ ਧੌਨ ਫੇਰ ੨ ਕੇ ਢੂੰਢ ਰਹੀ ਹੈ ਇਸ ਵੇਲੇ ਅੰਦਨ ਦੇ ਵੀ ਇਕ ਝੌਪੜੀ ਦੇ ਬਾਹਰ ਜੇਹੜੀ ਇਕ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਇਕੋ ਜਿਹੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਬਨੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਦੇ ਜਿਹਦੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਜੰਗਲ ਹੀ ਜੰਗਲ ਦਿਖਾ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਵੈਠਾ ਹੋਈ ਅਪਨੇ ਸਜੇ ਹੱਥ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਠਾ ਕਰਕੇ ਇਧਰ ਉਧਰ ਬੜੀ ਹਰਾਨੀ ਨਾਲ ਕੁਝ ਸੋਚਦੀ ਹੋਈ, ਵੇਖ ਰਹੀ ਹੈ ਅਰ ਇਸਦੇ ਮੁੰਹਦੀ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚਿੰਤ ਤੁਰੀ ਅਰ ਉਦਾਸੀ ਦਸ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦੇ ਗੁਆਚਨ ਨਾਲ ਇਹ ਐਡੀ ਹਰਾਨ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਅਰ ਇਹ ਰਾਲ ਠੀਕ ਭੀ ਹੈ ਸੁਨੋ ! ਬਸੰਤ ਮਾਲਾ ਨੂੰ ਕੀ ਆਖ ਰਹੀ ਹੈ,
ਅੰਜਨਾਂ-ਬਸੰਤ ! ਕਿਧੇ ਮੁੰਦਰੀ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਡਿੱਠੀ । . ਬਮੰਭ ਮਾਲਾ(ਬੜੀ ਹਰਾਨੀ ਨਾਲ) ਹੈ! ਕੋਹੜੀ ?
*ਪਸ਼ਮੁਖਾ ਬਨ ਰਾਮਯਨ ਦੇ ਸਮੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਦੀ ਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵੱਲ ਸੀ, ਅਰ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਪਸੂ ਆਦਿਕ ਏਥੇ ਬਹੁਤ ਹੁੰਦੇ ਸਨ।
Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>h1444kmuiap6if7d4p5ix5bg0a6ypqi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>224985</id>
      <parentid>224984</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T18:10:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Parmjit kaur rao</username>
        <id>477</id>
      </contributor>
      <origin>224985</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2879" sha1="lpn9n5boiccrzvsoarehz2z3ilcpeve" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Karamjit Singh Gathwala&quot; /&gt;{{center|{{x-larger|(੮੮)}}}}&lt;/noinclude&gt;﻿________________

{{center|{{xx-larger|ਤੇਰਵਾਂ ਅਧਯਾਯ ॥}}}}

{{center|+ +}}

 {{center|{{x-larger|॥ ਦਲੇਰੀ ਵਿੱਚ ਘਟ ਨਾ ਹੋਵੇਗਾ ॥}}}}

{{gap}}ਪ੍ਰਾਤਾਕਾਲ ਦਾ ਵੇਲਾ ਹੈ, ਸੂਰਜ ਅਜੇ ਚੜ੍ਹ ਹੀ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਸ ਦੀ ਲਾਲੀ ਅਰ ਤੇਜ ਕਿਰਨਾਂ * ਪਸੂਮਖਾ ਬਨ ਦੇ ਉਚਿਆਂ ੨ ਦ੍ਰਖਤਾਂ ਦੇ ਪਤਰਾਂ ਤੇ ਪੈਕੇ ਉਨਾਂ ਦੀ ਸੋਭਾ ਨੂੰ ਖਿਲਾਰਕੇ ਮੌਜ ਦਿਖਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਪੰਛੀ ਉੱਡ ੨ ਕੇ ਰੁਖਾਂ ਦੀਆਂ ਟਾਹਨੀਆਂ ਤੇ ਬੈਠ ਬੈਠ ਕੇ ਅਪਨੀਆਂ ੨ ਨੋਕਦਾਰ ਚੂੰਜਾਂ  ਨਾਲ ਪਰਾਂ ਨੂੰ ਸੁਆਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੱਰਾਂ ਨੂੰ ਫੁਲਾ ੨ ਕੇ ਆਕੜੀਆਂ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਈ ਉੱਡ ੨ ਕੇ ਅਪਨੇ ਖਾਨ ਪੀਨ ਦੇ ਆਹਰ ਵਿਚ ਲਗ ਰਹੇ ਹਨ ਪਰ ਚੰਦ੍ਰੀ ਗਿਰਜ ਇਕ ਪਿਪਲ ਦੀ ਉਚੀ ਟਾਹਨੀ ਤੇ ਬੈਠਕੇ   ਅਪਨੇ ਸ਼ਕਾਰ ਨੂੰ ਏਧਰ ਓਧਰ ਧੌਨ ਫੇਰ ੨ ਕੇ ਢੂੰਢ ਰਹੀ ਹੈ ਇਸ ਵੇਲੇ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ ਇਕ ਝੌਪੜੀ ਦੇ ਬਾਹਰ ਜੇਹੜੀ ਇਕ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਇਕੋ ਜਿਹੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਬਨੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਦੇ ਜਿਹਦੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਜੰਗਲ ਹੀ ਜੰਗਲ ਦਿਖਾਈ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਬੈਠੀ ਹੋਈ ਅਪਨੇ ਸਜੇ ਹੱਥ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਪੁਠਾ ਕਰਕੇ ਇਧਰ ਉਧਰ ਬੜੀ ਹਰਾਨੀ ਨਾਲ ਕੁਝ ਸੋਚਦੀ ਹੋਈ, ਵੇਖ ਰਹੀ ਹੈ ਅਰ ਇਸਦੇ ਮੁੰਹਦੀ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚਿੰਤ ਤੁਰੀ ਅਰ ਉਦਾਸੀ ਦਸ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦੇ ਗੁਆਚਨ ਨਾਲ ਇਹ ਐਡੀ ਹਰਾਨ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਅਰ ਇਹ ਰਾਲ ਠੀਕ ਭੀ ਹੈ ਸੁਨੋ ! ਬਸੰਤ ਮਾਲਾ ਨੂੰ ਕੀ ਆਖ ਰਹੀ ਹੈ,
ਅੰਜਨਾਂ-ਬਸੰਤ ! ਕਿਧੇ ਮੁੰਦਰੀ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਡਿੱਠੀ । . ਬਮੰਭ ਮਾਲਾ(ਬੜੀ ਹਰਾਨੀ ਨਾਲ) ਹੈ! ਕੋਹੜੀ ?
*ਪਸ਼ਮੁਖਾ ਬਨ ਰਾਮਯਨ ਦੇ ਸਮੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਦੀ ਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵੱਲ ਸੀ, ਅਰ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਪਸੂ ਆਦਿਕ ਏਥੇ ਬਹੁਤ ਹੁੰਦੇ ਸਨ।
Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>lpn9n5boiccrzvsoarehz2z3ilcpeve</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>224986</id>
      <parentid>224985</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T18:12:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Parmjit kaur rao</username>
        <id>477</id>
      </contributor>
      <origin>224986</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2884" sha1="m0attav6i8uttnp4i1va7rr3pip11ga" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Karamjit Singh Gathwala&quot; /&gt;{{center|{{x-larger|(੮੮)}}}}&lt;/noinclude&gt;﻿________________

{{center|{{xx-larger|ਤੇਰਵਾਂ ਅਧਯਾਯ ॥}}}}

{{center|+ +}}

 {{center|{{x-larger|॥ ਦਲੇਰੀ ਵਿੱਚ ਘਟ ਨਾ ਹੋਵੇਗਾ ॥}}}}

{{gap}}ਪ੍ਰਾਤਾਕਾਲ ਦਾ ਵੇਲਾ ਹੈ, ਸੂਰਜ ਅਜੇ ਚੜ੍ਹ ਹੀ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਸ ਦੀ ਲਾਲੀ ਅਰ ਤੇਜ ਕਿਰਨਾਂ * ਪਸੂਮਖਾ ਬਨ ਦੇ ਉਚਿਆਂ ੨ ਦ੍ਰਖਤਾਂ ਦੇ ਪਤਰਾਂ ਤੇ ਪੈਕੇ ਉਨਾਂ ਦੀ ਸੋਭਾ ਨੂੰ ਖਿਲਾਰਕੇ ਮੌਜ ਦਿਖਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਪੰਛੀ ਉੱਡ ੨ ਕੇ ਰੁਖਾਂ ਦੀਆਂ ਟਾਹਨੀਆਂ ਤੇ ਬੈਠ ਬੈਠ ਕੇ ਅਪਨੀਆਂ ੨ ਨੋਕਦਾਰ ਚੂੰਜਾਂ  ਨਾਲ ਪਰਾਂ ਨੂੰ ਸੁਆਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੱਰਾਂ ਨੂੰ ਫੁਲਾ ੨ ਕੇ ਆਕੜੀਆਂ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਈ ਉੱਡ ੨ ਕੇ ਅਪਨੇ ਖਾਨ ਪੀਨ ਦੇ ਆਹਰ ਵਿਚ ਲਗ ਰਹੇ ਹਨ ਪਰ ਚੰਦ੍ਰੀ ਗਿਰਜ ਇਕ ਪਿਪਲ ਦੀ ਉਚੀ ਟਾਹਨੀ ਤੇ ਬੈਠਕੇ   ਅਪਨੇ ਸ਼ਕਾਰ ਨੂੰ ਏਧਰ ਓਧਰ ਧੌਨ ਫੇਰ ੨ ਕੇ ਢੂੰਢ ਰਹੀ ਹੈ ਇਸ ਵੇਲੇ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ ਇਕ ਝੌਪੜੀ ਦੇ ਬਾਹਰ ਜੇਹੜੀ ਇਕ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਇਕੋ ਜਿਹੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਬਨੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਦੇ ਜਿਹਦੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਜੰਗਲ ਹੀ ਜੰਗਲ ਦਿਖਾਈ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਬੈਠੀ ਹੋਈ ਅਪਨੇ ਸਜੇ ਹੱਥ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਪੁਠਾ ਕਰਕੇ ਇਧਰ ਉਧਰ ਬੜੀ ਹਰਾਨੀ ਨਾਲ ਕੁਝ ਸੋਚਦੀ ਹੋਈ, ਵੇਖ ਰਹੀ ਹੈ ਅਰ ਇਸਦੇ ਮੂੰਹਦੀ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚਿੰਤ ਤੁਰੀ ਅਰ ਉਦਾਸੀ ਦਸ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦੇ ਗੁਆਚਨ ਨਾਲ ਇਹ ਐਡੀ ਹਰਾਨ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਅਰ ਇਹ ਗਲ ਠੀਕ ਭੀ ਹੈ ਸੁਨੋ ! ਬਸੰਤ ਮਾਲਾ ਨੂੰ ਕੀ ਆਖ ਰਹੀ ਹੈ,

{{gap}}ਅੰਜਨਾਂ-ਬਸੰਤ ! ਕਿਧੇ ਮੁੰਦਰੀ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਡਿੱਠੀ । . ਬਮੰਭ ਮਾਲਾ(ਬੜੀ ਹਰਾਨੀ ਨਾਲ) ਹੈ! ਕੋਹੜੀ ?
*ਪਸ਼ਮੁਖਾ ਬਨ ਰਾਮਯਨ ਦੇ ਸਮੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਦੀ ਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵੱਲ ਸੀ, ਅਰ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਪਸੂ ਆਦਿਕ ਏਥੇ ਬਹੁਤ ਹੁੰਦੇ ਸਨ।
Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>m0attav6i8uttnp4i1va7rr3pip11ga</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>224987</id>
      <parentid>224986</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T18:14:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Parmjit kaur rao</username>
        <id>477</id>
      </contributor>
      <origin>224987</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2891" sha1="ivfhlikqs9efqe5uyno9zl3k2fr1t99" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Karamjit Singh Gathwala&quot; /&gt;{{center|{{x-larger|(੮੮)}}}}&lt;/noinclude&gt;﻿________________

{{center|{{xx-larger|ਤੇਰਵਾਂ ਅਧਯਾਯ ॥}}}}

{{center|+ +}}

 {{center|{{x-larger|॥ ਦਲੇਰੀ ਵਿੱਚ ਘਟ ਨਾ ਹੋਵੇਗਾ ॥}}}}

{{gap}}ਪ੍ਰਾਤਾਕਾਲ ਦਾ ਵੇਲਾ ਹੈ, ਸੂਰਜ ਅਜੇ ਚੜ੍ਹ ਹੀ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਸ ਦੀ ਲਾਲੀ ਅਰ ਤੇਜ ਕਿਰਨਾਂ * ਪਸੂਮਖਾ ਬਨ ਦੇ ਉਚਿਆਂ ੨ ਦ੍ਰਖਤਾਂ ਦੇ ਪਤਰਾਂ ਤੇ ਪੈਕੇ ਉਨਾਂ ਦੀ ਸੋਭਾ ਨੂੰ ਖਿਲਾਰਕੇ ਮੌਜ ਦਿਖਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਪੰਛੀ ਉੱਡ ੨ ਕੇ ਰੁਖਾਂ ਦੀਆਂ ਟਾਹਨੀਆਂ ਤੇ ਬੈਠ ਬੈਠ ਕੇ ਅਪਨੀਆਂ ੨ ਨੋਕਦਾਰ ਚੂੰਜਾਂ  ਨਾਲ ਪਰਾਂ ਨੂੰ ਸੁਆਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੱਰਾਂ ਨੂੰ ਫੁਲਾ ੨ ਕੇ ਆਕੜੀਆਂ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਈ ਉੱਡ ੨ ਕੇ ਅਪਨੇ ਖਾਨ ਪੀਨ ਦੇ ਆਹਰ ਵਿਚ ਲਗ ਰਹੇ ਹਨ ਪਰ ਚੰਦ੍ਰੀ ਗਿਰਜ ਇਕ ਪਿਪਲ ਦੀ ਉਚੀ ਟਾਹਨੀ ਤੇ ਬੈਠਕੇ   ਅਪਨੇ ਸ਼ਕਾਰ ਨੂੰ ਏਧਰ ਓਧਰ ਧੌਨ ਫੇਰ ੨ ਕੇ ਢੂੰਢ ਰਹੀ ਹੈ ਇਸ ਵੇਲੇ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ ਇਕ ਝੌਪੜੀ ਦੇ ਬਾਹਰ ਜੇਹੜੀ ਇਕ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਇਕੋ ਜਿਹੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਬਨੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਦੇ ਜਿਹਦੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਜੰਗਲ ਹੀ ਜੰਗਲ ਦਿਖਾਈ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਬੈਠੀ ਹੋਈ ਅਪਨੇ ਸਜੇ ਹੱਥ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਪੁਠਾ ਕਰਕੇ ਇਧਰ ਉਧਰ ਬੜੀ ਹਰਾਨੀ ਨਾਲ ਕੁਝ ਸੋਚਦੀ ਹੋਈ, ਵੇਖ ਰਹੀ ਹੈ ਅਰ ਇਸਦੇ ਮੂੰਹਦੀ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚਿੰਤ ਤੁਰੀ ਅਰ ਉਦਾਸੀ ਦਸ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦੇ ਗੁਆਚਨ ਨਾਲ ਇਹ ਐਡੀ ਹਰਾਨ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਅਰ ਇਹ ਗਲ ਠੀਕ ਭੀ ਹੈ ਸੁਨੋ ! ਬਸੰਤ ਮਾਲਾ ਨੂੰ ਕੀ ਆਖ ਰਹੀ ਹੈ,

{{gap}}ਅੰਜਨਾਂ-ਬਸੰਤ ! ਕਿਧੇ ਮੁੰਦਰੀ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਡਿੱਠੀ । 

{{gap}}ਬਮੰਭ ਮਾਲਾ(ਬੜੀ ਹਰਾਨੀ ਨਾਲ) ਹੈ! ਕੋਹੜੀ ?
*ਪਸ਼ਮੁਖਾ ਬਨ ਰਾਮਯਨ ਦੇ ਸਮੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਦੀ ਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵੱਲ ਸੀ, ਅਰ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਪਸੂ ਆਦਿਕ ਏਥੇ ਬਹੁਤ ਹੁੰਦੇ ਸਨ।
Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ivfhlikqs9efqe5uyno9zl3k2fr1t99</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>224988</id>
      <parentid>224987</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T18:16:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Parmjit kaur rao</username>
        <id>477</id>
      </contributor>
      <origin>224988</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2897" sha1="padjwd17d3qntd05wrm9toyx4ktxese" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Karamjit Singh Gathwala&quot; /&gt;{{center|{{x-larger|(੮੮)}}}}&lt;/noinclude&gt;﻿________________

{{center|{{xx-larger|ਤੇਰਵਾਂ ਅਧਯਾਯ ॥}}}}

{{center|+ +}}

 {{center|{{x-larger|॥ ਦਲੇਰੀ ਵਿੱਚ ਘਟ ਨਾ ਹੋਵੇਗਾ ॥}}}}

{{gap}}ਪ੍ਰਾਤਾਕਾਲ ਦਾ ਵੇਲਾ ਹੈ, ਸੂਰਜ ਅਜੇ ਚੜ੍ਹ ਹੀ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਸ ਦੀ ਲਾਲੀ ਅਰ ਤੇਜ ਕਿਰਨਾਂ * ਪਸੂਮਖਾ ਬਨ ਦੇ ਉਚਿਆਂ ੨ ਦ੍ਰਖਤਾਂ ਦੇ ਪਤਰਾਂ ਤੇ ਪੈਕੇ ਉਨਾਂ ਦੀ ਸੋਭਾ ਨੂੰ ਖਿਲਾਰਕੇ ਮੌਜ ਦਿਖਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਪੰਛੀ ਉੱਡ ੨ ਕੇ ਰੁਖਾਂ ਦੀਆਂ ਟਾਹਨੀਆਂ ਤੇ ਬੈਠ ਬੈਠ ਕੇ ਅਪਨੀਆਂ ੨ ਨੋਕਦਾਰ ਚੂੰਜਾਂ  ਨਾਲ ਪਰਾਂ ਨੂੰ ਸੁਆਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੱਰਾਂ ਨੂੰ ਫੁਲਾ ੨ ਕੇ ਆਕੜੀਆਂ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਈ ਉੱਡ ੨ ਕੇ ਅਪਨੇ ਖਾਨ ਪੀਨ ਦੇ ਆਹਰ ਵਿਚ ਲਗ ਰਹੇ ਹਨ ਪਰ ਚੰਦ੍ਰੀ ਗਿਰਜ ਇਕ ਪਿਪਲ ਦੀ ਉਚੀ ਟਾਹਨੀ ਤੇ ਬੈਠਕੇ   ਅਪਨੇ ਸ਼ਕਾਰ ਨੂੰ ਏਧਰ ਓਧਰ ਧੌਨ ਫੇਰ ੨ ਕੇ ਢੂੰਢ ਰਹੀ ਹੈ ਇਸ ਵੇਲੇ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ ਇਕ ਝੌਪੜੀ ਦੇ ਬਾਹਰ ਜੇਹੜੀ ਇਕ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਇਕੋ ਜਿਹੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਬਨੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਦੇ ਜਿਹਦੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਜੰਗਲ ਹੀ ਜੰਗਲ ਦਿਖਾਈ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਬੈਠੀ ਹੋਈ ਅਪਨੇ ਸਜੇ ਹੱਥ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਪੁਠਾ ਕਰਕੇ ਇਧਰ ਉਧਰ ਬੜੀ ਹਰਾਨੀ ਨਾਲ ਕੁਝ ਸੋਚਦੀ ਹੋਈ, ਵੇਖ ਰਹੀ ਹੈ ਅਰ ਇਸਦੇ ਮੂੰਹਦੀ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚਿੰਤ ਤੁਰੀ ਅਰ ਉਦਾਸੀ ਦਸ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦੇ ਗੁਆਚਨ ਨਾਲ ਇਹ ਐਡੀ ਹਰਾਨ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਅਰ ਇਹ ਗਲ ਠੀਕ ਭੀ ਹੈ ਸੁਨੋ ! ਬਸੰਤ ਮਾਲਾ ਨੂੰ ਕੀ ਆਖ ਰਹੀ ਹੈ,

{{gap}}ਅੰਜਨਾਂ-ਬਸੰਤ ! ਕਿਧੇ ਮੁੰਦਰੀ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਡਿੱਠੀ । 

{{gap}}ਬਸੰਤ ਮਾਲਾ(ਬੜੀ ਹਰਾਨੀ ਨਾਲ) ਹੈ! ਕੇਹੜੀ ?

*ਪਸ਼ਮੁਖਾ ਬਨ ਰਾਮਯਨ ਦੇ ਸਮੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਦੀ ਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵੱਲ ਸੀ, ਅਰ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਪਸ਼ੂ ਆਦਿਕ ਏਥੇ ਬਹੁਤ ਹੁੰਦੇ ਸਨ॥


Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>padjwd17d3qntd05wrm9toyx4ktxese</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>224989</id>
      <parentid>224988</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T18:17:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Parmjit kaur rao</username>
        <id>477</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>224989</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2897" sha1="01gb07cihi0hor3ea7idoqx3cllbm54" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Parmjit kaur rao&quot; /&gt;{{center|{{x-larger|(੮੮)}}}}&lt;/noinclude&gt;﻿________________

{{center|{{xx-larger|ਤੇਰਵਾਂ ਅਧਯਾਯ ॥}}}}

{{center|+ +}}

 {{center|{{x-larger|॥ ਦਲੇਰੀ ਵਿੱਚ ਘਟ ਨਾ ਹੋਵੇਗਾ ॥}}}}

{{gap}}ਪ੍ਰਾਤਾਕਾਲ ਦਾ ਵੇਲਾ ਹੈ, ਸੂਰਜ ਅਜੇ ਚੜ੍ਹ ਹੀ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਸ ਦੀ ਲਾਲੀ ਅਰ ਤੇਜ ਕਿਰਨਾਂ * ਪਸੂਮਖਾ ਬਨ ਦੇ ਉਚਿਆਂ ੨ ਦ੍ਰਖਤਾਂ ਦੇ ਪਤਰਾਂ ਤੇ ਪੈਕੇ ਉਨਾਂ ਦੀ ਸੋਭਾ ਨੂੰ ਖਿਲਾਰਕੇ ਮੌਜ ਦਿਖਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਪੰਛੀ ਉੱਡ ੨ ਕੇ ਰੁਖਾਂ ਦੀਆਂ ਟਾਹਨੀਆਂ ਤੇ ਬੈਠ ਬੈਠ ਕੇ ਅਪਨੀਆਂ ੨ ਨੋਕਦਾਰ ਚੂੰਜਾਂ  ਨਾਲ ਪਰਾਂ ਨੂੰ ਸੁਆਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੱਰਾਂ ਨੂੰ ਫੁਲਾ ੨ ਕੇ ਆਕੜੀਆਂ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਈ ਉੱਡ ੨ ਕੇ ਅਪਨੇ ਖਾਨ ਪੀਨ ਦੇ ਆਹਰ ਵਿਚ ਲਗ ਰਹੇ ਹਨ ਪਰ ਚੰਦ੍ਰੀ ਗਿਰਜ ਇਕ ਪਿਪਲ ਦੀ ਉਚੀ ਟਾਹਨੀ ਤੇ ਬੈਠਕੇ   ਅਪਨੇ ਸ਼ਕਾਰ ਨੂੰ ਏਧਰ ਓਧਰ ਧੌਨ ਫੇਰ ੨ ਕੇ ਢੂੰਢ ਰਹੀ ਹੈ ਇਸ ਵੇਲੇ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ ਇਕ ਝੌਪੜੀ ਦੇ ਬਾਹਰ ਜੇਹੜੀ ਇਕ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਇਕੋ ਜਿਹੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਬਨੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਦੇ ਜਿਹਦੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਜੰਗਲ ਹੀ ਜੰਗਲ ਦਿਖਾਈ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਬੈਠੀ ਹੋਈ ਅਪਨੇ ਸਜੇ ਹੱਥ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਪੁਠਾ ਕਰਕੇ ਇਧਰ ਉਧਰ ਬੜੀ ਹਰਾਨੀ ਨਾਲ ਕੁਝ ਸੋਚਦੀ ਹੋਈ, ਵੇਖ ਰਹੀ ਹੈ ਅਰ ਇਸਦੇ ਮੂੰਹਦੀ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚਿੰਤ ਤੁਰੀ ਅਰ ਉਦਾਸੀ ਦਸ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦੇ ਗੁਆਚਨ ਨਾਲ ਇਹ ਐਡੀ ਹਰਾਨ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਅਰ ਇਹ ਗਲ ਠੀਕ ਭੀ ਹੈ ਸੁਨੋ ! ਬਸੰਤ ਮਾਲਾ ਨੂੰ ਕੀ ਆਖ ਰਹੀ ਹੈ,

{{gap}}ਅੰਜਨਾਂ-ਬਸੰਤ ! ਕਿਧੇ ਮੁੰਦਰੀ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਡਿੱਠੀ । 

{{gap}}ਬਸੰਤ ਮਾਲਾ(ਬੜੀ ਹਰਾਨੀ ਨਾਲ) ਹੈ! ਕੇਹੜੀ ?

*ਪਸ਼ਮੁਖਾ ਬਨ ਰਾਮਯਨ ਦੇ ਸਮੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਦੀ ਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵੱਲ ਸੀ, ਅਰ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਪਸ਼ੂ ਆਦਿਕ ਏਥੇ ਬਹੁਤ ਹੁੰਦੇ ਸਨ॥


Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>01gb07cihi0hor3ea7idoqx3cllbm54</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਮਹਿੰਦੀ ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੀ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/53</title>
    <ns>250</ns>
    <id>27989</id>
    <revision>
      <id>224788</id>
      <parentid>66533</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:46:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224788</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3879" sha1="3iqw26thab1nfdcrvae9df4yh6rxfbh" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{center|{{xx-larger|'''ਘੋੜੀਆਂ'''}}}}

{{gap}}‘ਘੋੜੀਆਂ` ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਕਾਵਿ ਦਾ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰਾ ਕਾਵਿ-ਰੂਪ ਹਨ। ਇਹ ਮੁੰਡੇ ਦੇ ਵਿਆਹ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਸਮਾਂ ਰੀਤਾਂ ਸਮੇਂ ਗਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਗੀਤ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਔਰਤਾਂ ਜੋਟੇ ਬਣਾ ਕੇ ਜਾਂ ਕਦੀ ਕਦੀ ਸਮੂਹਿਕ ਰੂਪ ਵਿਚ ਲੰਬੀ ਹੇਕ ਨਾਲ ਗਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੀਤਾਂ ਰਾਹੀਂ ਜਿੱਥੇ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਓਥੇ ਵਿਆਂਹਦੜ ਮੁੰਡੇ ਦੇ ਬਾਪ-ਦਾਦੇ ਅਤੇ ਮਾਂਦਾਦੀ ਆਦਿ ਨੇੜਲੇ ਸਾਕਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਈਆਂ ਵੀ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

{{gap}}ਮੱਧ ਕਾਲੀਨ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਆਉਣ ਜਾਣ ਦੇ ਸਾਧਨ ਜੋਖ਼ਮ ਭਰੇ ਸਨ। ਕੱਚੇ ਤੇ ਉਭੜੇ-ਖੁਭੜੇ ਰਾਹ, ਕੋਈ ਸੜਕ ਨਹੀਂ, ਨਦੀਆਂ ਨਾਲੇ ਬਿਨਾਂ ਪੁਲਾਂ ਤੋਂ- ਰਾਹੀ ਜੰਗਲ ਬੀਆਬਾਨਾਂ 'ਚੋਂ ਲੰਘਦੇ ਡਰਦੇ ਸਨ- ਲੋਕ ਪੈਦਲ ਸਫ਼ਰ ਕਰਦੇ ਸਨ ਜਾਂ ਘੋੜੀਆਂ ਊਠਾਂ ਦੀ ਸਵਾਰੀ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਬਰਾਤਾਂ ਸਜ-ਧੱਜ ਕੇ ਘੋੜੀਆਂ, ਊਠਾਂ ਤੇ ਬੈਲ ਗੱਡੀਆਂ ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ ਮੁੰਡੇ ਨੂੰ ਵਿਆਹੁਣ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ! ਲਾੜੇ ਨੂੰ ਘੋੜੀ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਰਸਮ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਰਸਮ ਸਮੇਂ ਜਿਹੜੇ ਗੀਤ ਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਘੋੜੀ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ‘ਘੋੜੀਆਂ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੋ ਗਿਆ! ਲਾੜੇ ਦੀ ਜੰਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਅਤੇ ਜੰਨ ਚੜ੍ਹਨ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸ਼ਗਨਾਂ ਵੇਲੇ ਗਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ‘ਘੋੜੀਆਂ`, ਹੀ ਆਖਦੇ ਹਨ।

{{gap}}ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੀ ਪੁੱਤ ਵਾਲੇ ਘਰ ‘ਘੋੜੀਆਂ ਗਾਉਣ ਦੀ ਰੀਤ ਚਲੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ‘ਘੋੜੀਆਂ` ਸੰਬੋਧਨੀ ਗੀਤ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਭੈਣਾਂ ਆਪਣੇ ਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ! ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੀਤਾਂ ਵਿਚ ਭੈਣ ਵਲੋਂ ਆਪਣੇ ਲਾੜੇ ਭਰਾ ਦਾ ਜਸ ਗਾਇਨ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਬਲਕਿ ਉਸ ਤੀ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰ-ਅਪਣੱਤ ਅਤੇ ਪਿਤਰੀ ਅਧਿਕਾਰ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। |

{{gap}}ਪੰਜਾਬੀ ਸਮਾਜ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਕਿਸਾਨੀ ਅਧਾਰਿਤ ਸਮਾਜ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਮੁੰਡੇ ਦੇ ਜਨਮ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਦੇ ਅਵਸਰ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਤਾ ਹੈ- ਇਹ ਦੋਨੋਂ ਅਵਸਰ ਸਮੁੱਚੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਲਈ ਖ਼ੁਸ਼ੀਆਂ ਮਾਣਨ ਅਤੇ ਮਨਾਉਣ ਦੇ ਮੌਕੇ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮੁੰਡੇ ਦੇ ਜਨਮ ਨਾਲ ਜਿੱਥੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਵੇਲ ਵਧਦੀ ਹੈ ਓਥੇ

{{center|ਮਹਿੰਦੀ ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੀ/ 57}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3iqw26thab1nfdcrvae9df4yh6rxfbh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਮਹਿੰਦੀ ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੀ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/54</title>
    <ns>250</ns>
    <id>27990</id>
    <revision>
      <id>224789</id>
      <parentid>66537</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:46:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224789</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3432" sha1="jzvxumuzvc9r59pormv0jfmpr2zqy7g" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;
ਵਿਆਹ ਨਾਲ ਨਵੇਂ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਆਗਾਜ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ- ਮੁੰਡੇ ਦੇ ਸਹੁਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸਾਕਾਦਾਰੀ ਦੇ ਸਬੰਧ ਜੁੜਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਸਦਕਾ ਲਾੜੇ ਦੇ ਬਾਪ ਦਾਦੇ ਦਾ, ਆਪਣੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿਚ, ਮਾਣ-ਤਾਣ ਵਧਦਾ ਹੈ।

{{gap}}ਧੀ ਵਾਲਿਆਂ ਵਲੋਂ 11 ਜਾਂ 21 ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਲਾੜੇ-ਪੁੱਤ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ‘ਸਾਹੇ ਚਿੱਠੀ ਭੇਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਚਿੱਠੀ ਭਾਈਚਾਰਾ ਕੱਠਾ ਕਰਕੇ ਪੜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਧੀ ਵਾਲਿਆਂ ਵਲੋਂ ਵਿਆਹ ਦਾ ਦਿਨ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕੀਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਚਿੱਠੀ ਦਾ ਸੁਆਗਤ 'ਘੋੜੀਆਂ ਗਾ ਕੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਮੌਤ ਵਾਲੇ ਘਰ ਰਾਤ ਸਮੇਂ ਰੋਟੀ ਟੁੱਕ ਦਾ ਕੰਮ ਮੁਕਾ ਕੇ ਆਂਢ-ਗੁਆਂਢ ਅਤੇ ਸ਼ਰੀਕੇ ਦੀਆਂ ਤੀਵੀਆਂ ਤੇ ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਭੱਠੀਆਂ ਹੋ ਕੇ ਘੋੜੀਆਂ ਦੇ ਗੀਤ ਗਾਉਣੇ ਆਰੰਭ ਦੇਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਇਹ ਰੀਤ ਵਿਆਹ ਦੇ ਅੰਤਲੇ ਦਿਨ ਤਕ ਚਾਲੂ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। /

{{gap}}‘ਸਾਹੇ ਚਿੱਠੀ ਪੜਨ ਦੀ ਰਸਮ ਸਮੇਂ ਗਾਈਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ‘ਘੋੜੀਆਂ ਵਿਚ ਭੈਣ ਜਿੱਥੇ ਸੁੱਖਾਂ ਲਧੜੇ ਵੀਰ ਨੂੰ ਮਿਥ ਨਾਇਕਾ ਰਾਧਾ ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਵਰਗੀ ਸੁੰਦਰ ਭਾਬੋ ਵਿਆਹ ਕੇ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਸਰਾਹੁੰਦੀ ਹੈ ਓਥੇ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਂ, ਦਾਦੀ, ਨਾਨੀ, ਭੂਆ ਅਤੇ ਭੈਣ ਨੂੰ ਨਾ ਵਿਸਾਰਨ ਦੀ ਚਿਤਾਵਨੀ ਵੀ ਦੇਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਅਚੇਤ ਮਨ ਵਿਚ ਇਹ ਡਰ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਵੀਰ ਆਪਣੀ ਨਵੀਂ-ਨਵੇਲੀ ਨਾਜੋ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸਦਕਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸਾਰ ਦੇ। ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੀਰਤੀ ਯਾਦ ਕਰਵਾਉਂਦੀ ਹੈ:

ਕੋਰੇ ਕੋਰੇ ਕਰੂਏ ਦੁੱਧ ਦਹੀਂ ਵੇ ਜਮਾਵਾਂ 
ਸੁਖ ਲਧੜਿਆ ਵੀਰਾ 
ਮਾਂ ਤੇਰੀ ਨੇ ਜਨਮ ਸਧਾਇਆ ਲਾਲ ਵੇ 
ਕੋਰੇ ਕੋਰੇ ਕਰੂਏ ਦੁੱਧ ਦਹੀਂ ਵੇ ਜਮਾਵਾਂ 
ਸੁਖ ਲਧੜਿਆ ਵੀਰਾ 
ਨਾਨੀ ਤੇਰੀ ਨੇ ਜਨਮ ਸਧਾਇਆ ਲਾਲ ਵੇ 
ਕੋਰੇ ਕੋਰੇ ਕਰੂਏ ਦੁੱਧ ਦਹੀਂ ਵੇ ਜਮਾਵਾਂ 
ਸੁਖ ਲਧੜਿਆ ਵੀਰਾ 
ਦਾਈ ਤੇਰੀ ਨੇ ਜਨਮ ਸਧਾਇਆ ਲਾਲ ਵੇ

ਭੈਣ ਉਸ ਨੂੰ ਬਚਪਨ ਦੇ ਉਹ ਦਿਨ ਵੀ ਯਾਦ ਕਰਵਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ 
ਭੂਆ ਤੇ ਭੈਣ ਉਸ ਨੂੰ ਲਾਡ ਲਡਾਉਂਦੀਆਂ ਸਨ:

{{center|ਮਹਿੰਦੀ ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੀ 58}}&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jzvxumuzvc9r59pormv0jfmpr2zqy7g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਮਹਿੰਦੀ ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੀ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/55</title>
    <ns>250</ns>
    <id>27991</id>
    <revision>
      <id>224790</id>
      <parentid>66538</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:46:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224790</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1719" sha1="0escubwoiitad8j7xfencnu1zochlx2" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;
ਧੰਨ ਧੰਨ ਵੇ ਵੀਰਾ ਮਾਂ ਤੇਰੀ 
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੁੱਖ ਨਮਾਇਆ 
ਰਾਜੇ ਜਨਕ ਦੇ ਘਰ ਸੀਤਾ ਜਨਮੀ 
ਰਾਮ ਚੰਦਰ ਵਰ ਪਾਇਆ ਵੇ

ਧੰਨ ਧੰਨ ਵੇ ਵੀਰਾ ਦਾਦੀ ਤੇਰੀ 
ਜੀਹਨੇ ਤੇਰਾ ਜਨਮ ਸਧਾਇਆ ਵੇ 
ਰਾਜੇ ਜਨਕ ਦੇ ਘਰ ਸੀਤਾ ਜਨਮੀ 
ਰਾਮ ਚੰਦਰ ਵਰ ਪਾਇਆ ਵੇ

ਧੰਨ ਧੰਨ ਵੇ ਵੀਰਾ ਭੈਣ ਤੇਰੀ 
ਜੀਹਨੇ ਤੂੰ ਗੋਦ ਘਲਾਇਆ ਵੇ 
ਰਾਜੇ ਜਨਕ ਦੇ ਘਰ ਸੀਤਾ ਜਨਮੀ 
ਰਾਮ ਚੰਦਰ ਵਰ ਪਾਇਆ ਵੇ

ਧੰਨ ਧੰਨ ਵੇ ਵੀਰਾ ਭੂਆ ਤੇਰੀ 
ਜੀਹਨੇ ਤੂੰ ਲਾਡ ਲਡਾਇਆ 
ਵੇ ਰਾਜੇ ਜਨਕ ਦੇ ਘਰ ਸੀਤਾ ਜਨਮੀ 
ਰਾਮ ਚੰਦਰ ਵਰ ਪਾਇਆ ਵੇ
ਇਸ ਸ਼ੁਭ ਅਵਸਰ 'ਤੇ ਲਾੜੇ ਦੇ ਦਾਦੇ, ਨਾਨੇ, ਮਾਮੇ ਅਤੇ ਚਾਚੇ ਨੂੰ ਵੀ 
{{overfloat left|ਬੜੇ ਆਦਰ}}ਨਾਲ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ:
ਸਾਡੇ ਵਿਹੜੇ ਦਿਆ ਨਿੰਬੂਆ ਵੇ 
ਤੇਰੀ ਠੰਡੜੀ ਠੰਡੜੀ ਛਾਂ 
ਪੋਤਾ ਕੀਹਦਾ ਸੁਣੀਦਾ ਵੇ 
ਕੀਹਨੇ ਧਰਿਆ ਸੀ ਨਾਂ

ਪੋਤਾ ਦਾਦੇ ਦਾ ਸੁਣੀਦਾ ਵੇ 
ਜੀਹਨੇ ਧਰਿਆ ਸੀ ਨਾਂ 
ਪੋਤਾ ਦਾਦੇ ਦਾ ਸੁਣੀਦਾ 
ਰਾਜਾ ਧਰਿਆ ਸੀ ਨਾਂ
&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;
{{center|ਮਹਿੰਦੀ ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੀ/59}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0escubwoiitad8j7xfencnu1zochlx2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਮਹਿੰਦੀ ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੀ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/56</title>
    <ns>250</ns>
    <id>27992</id>
    <revision>
      <id>224791</id>
      <parentid>66539</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:46:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224791</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1706" sha1="cwcr766o912uzczg2q6o7oanh1fpb1x" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;﻿
ਸਿਰ ਨੀ ਬੰਨੇ ਦੇ ਚੀਰਾ ਨੀ ਬਣਦਾ 
ਨਾਦਾਨ ਬੰਨੇ ਸਿਰ ਚੀਰਾ ਨੀ ਬਣਦਾ 
ਹਾਂ ਨੀ ਇਹਦੇ ਚੀਰੇ ਨੇ 
ਇਹਦੀ ਕਲਗੀ ਨੇ 
ਬੰਦੀ ਦਾ ਮਨ ਮੋਹ ਲਿਆ ਨੀ ਮਾਏਂ 
ਕੇਸਰ ਘੋਲ ਮੈਂ ਰੰਗ ਬਣਾਵਾਂ 
ਹਾਂ ਨੀ ਇਹ ਕੇਸਰ 
ਹਾਂ ਨੀ ਇਹ ਕੇਸਰ 
ਮਾਈਆਂ ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਨਾਵਾਂ ਨੀ ਮਾਏ 
ਕੇਸਰ ਕਾਲੇ 
ਗਲ਼ ਨੀ ਬੰਨੇ ਦੇ ਕੈਂਠਾ ਨੀ ਬਣਦਾ 
ਨਾਦਾਨ ਬੰਨੇ ਦੇ ਕੈਂਠਾ ਨੀ ਬਣਦਾ 
ਇਹਦੇ ਕੈਂਠੇ ਨੇ 
ਇਹਦੀ ਜੁਗਨੀ ਨੇ 
ਬੰਦੀ ਦਾ ਮਨ ਮੋਹਿਆ ਨੀ ਮਾਏਂ 
ਕੇਸਰ ਕਾਲੇ 
ਕੇਸਰ ਘੋਲ ਮੈਂ ਰੰਗ ਬਣਾਵਾਂ 
ਹਾਂ ਨੀ ਇਹ ਕੇਸਰ 
ਹਾਂ ਨੀ ਇਹ ਕੇਸਰ 
ਮਾਈਆਂ ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਨਾਵਾਂ ਨੀ ਮਾਏ 
ਕੇਸਰ ਕਾਲੇ
ਨਾਈ ਧੋਈ ਦੀ ਰਸਮ ਵੇਲੇ ਗਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ‘ਘੋੜੀਆਂ` ਵਿਚ 
{{overfloat left|ਨਾਨਕਿਆਂ}} ਦਾਦਕਿਆਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਲੁਆਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ:

ਆਂਗਣ ਚਿੱਕੜ ਕੀਹਨੇ ਕੀਤਾ 
ਕੀਹਨੇ ਡੋਹਲਿਆ ਪਾਣੀ 
ਦਾਦੇ ਦਾ ਪੋਤਾ ਲਾਵ੍ਹੇ ਧੋਵੇ 
ਉਹਨੇ ਡੋਹਲਿਆ ਪਾਣੀ

ਆਂਗਣ ਚਿੱਕੜ ਕੀਹਨੇ ਕੀਤਾ
&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;
{{center|ਮਹਿੰਦੀ ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੀ/60}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>cwcr766o912uzczg2q6o7oanh1fpb1x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਮਹਿੰਦੀ ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੀ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/57</title>
    <ns>250</ns>
    <id>27993</id>
    <revision>
      <id>224792</id>
      <parentid>66547</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:46:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224792</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2673" sha1="5am9qik6gpdjkcrag3fe8mu7f2lbc9q" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;
ਕੀਹਨੇ ਡੋਹਲਿਆ ਪਾਣੀ 
ਨਾਨੇ ਦਾ ਦੋਹਤਾ ਨਾਵ੍ਹੇ 
ਧੋਵੇ ਉਹਨੇ ਡੋਹਲਿਆ ਪਾਣੀ

ਨਾਈ ਧੋਈ ਮਗਰੋਂ ਵੀਰ ਦਾ ਰੂਪ ਨਿੱਖਰ ਕੇ ਡਲ੍ਹਕਾਂ ਮਾਰਦਾ ਹੈ। ਭੈਣ
{{overfloat left|ਉਹਦੇ ਸਰੀਰਕ}} ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਦੀ ਨਹੀਂ ਥੱਕਦੀ:

ਤੇਰਾ ਮੱਥਾ ਘੜੂ ਘੜਿਆ ਵੇ 
ਤੇਰੇ ਸੋਨੇ ਵਰਗੇ ਕੇਸ ਵੇ 
ਪਿਆਜੀ ਵੰਨਾ ਰੰਗ ਵੇ 
ਤੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅੰਬਾਂ ਦੀਆਂ ਫਾੜੀਆਂ ਵੇ 
ਅਨਾਰ ਦਾ ਦਾਣਾ ਪਿਆਜੀ ਰੰਗਾ ਰੰਗ ਵੇ 
ਤੇਰੇ ਅਨਾਰ ਦੇ ਦਾਣੇ ਦੰਦ ਵੇ 
ਤੇਰਾ ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਰੰਗ ਵੇ 
ਅਨਾਰ ਦਾ ਦਾਣਾ ਪਿਆਜੀ ਰੰਗਾ ਰੰਗ ਵੇ
ਲਾੜੇ ਨੂੰ ਜੰਨ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਸਮੇਂ ਉਸ ਨੂੰ ਜਿੱਥੇ ਨਵੇਂ ਵਸਤਰ 
{{overfloat left|ਪਹਿਨਾਏ ਜਾਂਦੇ}} ਹਨ ਉਥੇ ਉਹਨੂੰ ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸੇਹਰੇ ਵੀ ਸਜਾਏ 
{{overfloat left|ਜਾਂਦੇ ਹਨ।}} ਭੈਣ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਮਾਣ ਹੈ ਕਿ ਸੁਨਿਆਰ ਅਤੇ ਧੋਬੀ ਦੇ ਬੇਟੇ 
{{overfloat left|ਮਿਤਰ ਹਨ ਜਿਹ}}ੜੇ ਉਹਦੀ ਸਰੀਰਕ ਦਿੱਖ ਨੂੰ ਚਮਕਾਉਣ ਵਿਚ ਕੋਈ ਕਸਰ
{{overfloat left|ਬਾਕੀ ਨਹੀਂ}} ਛੱਡ ਰਹੇ:

ਧੋਬੀ ਦਾ ਬੇਟਾ ਤੇਰਾ ਮੀਤ ਵੀਰਾ 
ਤੇਰਾ ਧੋ ਧੋ ਲਿਆਵੇ ਚੀਰਾ ਵੀਰਾ
ਤੂੰ ਪਹਿਨ ਲੀਜੇ ਬੈਠ ਚੰਦਾ ਵੇ । 
ਸੁਨਿਆਰੇ ਦਾ ਬੇਟਾ ਤੇਰਾ ਮੀਤ ਵੀਰਾ 
ਤੇਰਾ ਘੜ ਘੜ ਲਿਆਵੇ ਕੈਂਠਾ ਵੀਰਾ 
ਤੂੰ ਪਹਿਨ ਲੀਜੇ ਬੈਠ ਚੰਦਾ ਵੇ

ਕਲਪਨਾ ਹੀ ਸਹੀ, ਭੈਣ ਲਈ ਹੁਣ ਵੀਰਾ ਰਾਜ ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਤੁਲ ਹੈ ਜਿਸ
{{overfloat left|ਦੇ ਚੀਰੇ}} ‘ਤੇ ਕਲਗੀ ਦਾ ਮੁੁੱਲ ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਹੈ ਤੇ ਉਹਦੇ ਲਈ ਲਾਹੌਰ 
{{overfloat left|ਤੋਂ ਮਾਲਣ ਸਿਹਰਾ}} ਗੁੰਦ ਕੇ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਦਰਜਨ ਬੇਸ਼-ਕੀਮਤ ਜੋੜਾ

&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;
{{center|ਮਹਿੰਦੀ ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੀ/61}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5am9qik6gpdjkcrag3fe8mu7f2lbc9q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਮਹਿੰਦੀ ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੀ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/58</title>
    <ns>250</ns>
    <id>27994</id>
    <revision>
      <id>224793</id>
      <parentid>66553</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:47:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224793</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2297" sha1="if6xolgd2ssgpbkxzahns6sv9mjlojc" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;
ਚੀਰਾ ਤਾਂ ਵੀਰਾ ਤੇਰਾ ਲੱਖ ਦਾ
ਕਲਗੀ ਕਰੋੜ ਦੀ
ਤੇਰੇ ਪਹਿਨਣ ਦੀ ਕੀ ਸਿਫਤ ਕਰਾਂ
ਤੇਰੀ ਚਾਲ ਮਲੂਕਾਂ
ਤੇਰੀ ਰਹਿਤ ਨਵਾਬਾਂ ਦੀ
{{overfloat left|ਇਸੇ ਕਰਕੇ}} ਤਾਂ ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਉਹਦੇ ਲਈ ਸਿਹਰੇ ਤੇ ਜੋੜੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ:

ਇਹਨੀਂ ਰਾਹੀਂ ਕਸੁੰਭੜਾ ਹੁਣ ਖਿੜਿਆ
ਇਹਨੀਂ ਰਾਹੀਂ ਮੇਰਾ ਵੀਰ ਹੁਣ ਤੁਰਿਆ
ਵੇ ਲਾਹੌਰੋਂ ਮਾਲਣ ਆਈ ਵੀਰਾ
ਤੇਰਾ ਸੇਹੀੜਾ ਗੁੰਦ ਲਿਆਈ ਵੀਰਾ
ਵੇ ਲਾਹੌਰੋਂ ਦਰਜਨ ਆਈ ਵੀਰਾ
ਤੇਰਾ ਜੌੜਾ ਸਿਉਂ ਲਿਆਈ ਵੀਰਾ
ਤੇਰੇ ਜੋੜੇ ਦਾ ਕੀ ਮੁੱਲ ਕੀਤਾ
ਇਕ ਲੱਖ ਤੇ ਡੇਢ ਹਜ਼ਾਰ ਵੀਰਾ
ਭੈਣ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਵੀ ਗੌਰਵ ਹੈ ਕਿ ਵੀਰ ਦੇ ਸਹੁਰੇ ਬਖ਼ਤਾਵਰ ਹਨ 
{{overfloat left|ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉ}}ਹਦੇ ਪਹਿਨਣ ਲਈ ਚੀਰਾ ਤੇ ਕੈਂਠਾ ਭੇਜੇ ਹਨ:

ਵੀਰਾ ਵੇ ਤੇਰੇ ਸਿਰ ਦਾ ਚੀਰਾ
ਚੰਦਾ ਵੇ ਤੇਰੇ ਸਿਰ ਦਾ ਚੀਰਾ
ਤੇਰੀ ਵੇ ਸੱਸ ਰਾਣੀ ਨੇ ਭੇਜਿਆ
ਵੀਰਾ ਵੇ ਤੇਰੇ ਗਲ ਦਾ ਕੈਂਠਾ
ਚੰਦਾ ਵੇ ਤੇਰੇ ਗਲ ਦਾ ਕੈਂਠਾ
ਤੇਰੀ ਸੱਸ ਰਾਣੀ ਨੇ ਭੇਜਿਆ
ਜੇ ਵੀਰ ਦੇ ਸਹੁਰੇ ਬਖ਼ਤਾਵਰ ਹਨ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 'ਤੇ ਉਹਦਾ
{{overfloat left|ਪੇਕੜਾ ਪਰਿ}}ਵਾਰ ਵੀ ਘੱਟ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਰਾਣੀ ਅਤੇ ਬਾਪ ਨੂੰ ਰਾਜੇ
{{overfloat left|ਦੇ ਸਮਾਨ}} ਸਮਝਦੀ ਹੈ:

ਤੇਰੇ ਚੀਰੇ ਨੂੰ ਅਤਰ ਲਵਾ ਦਿੰਨੀ ਆਂ
ਤੂੰ ਪਹਿਨ ਵੇ ਵੀਰਾ
ਵੇ ਰਾਣੀ ਬੇਗ਼ਮ ਦਿਆ ਜਾਇਆ
&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;
{{center|ਮਹਿੰਦੀ ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੀ/62}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>if6xolgd2ssgpbkxzahns6sv9mjlojc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਮਹਿੰਦੀ ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੀ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/59</title>
    <ns>250</ns>
    <id>27995</id>
    <revision>
      <id>224794</id>
      <parentid>66555</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:47:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224794</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1978" sha1="or2y6mp4k10d384fwvit3sh0v3yrg2v" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;
ਤੇਰੇ ਚੀਰੇ ਨੂੰ ਅਤਰ ਲਵਾ ਦਿੰਨੀ ਆਂ
ਤੂੰ ਪਹਿਨ ਵੇ ਵੀਰਾ
ਵੇ ਰਾਜੇ ਬਾਬਲ ਦਿਆ ਜਾਇਆ
ਭੈਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਵੀਰ ਦੇ ਸਜ ਸਜਾ ਵਿਚ ਕੋਈ ਕਸਰ ਬਾਕੀ
{{overfloat left|ਨਾ ਰਹਿ}} ਜਾਵੇ। ਉਹ ਮਾਲਣ ਨੂੰ ਸਜਰੀਆਂ ਕਲੀਆਂ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਗੁੰਦ ਕੇ
{{overfloat left|ਲਿਆਉਣ}} ਲਈ ਆਖਦੀ ਹੈ:

ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਮਾਲਣੇ ਆਖਿਆ
ਉੱਠ ਸਵੇਰੇ ਵਿਹੜੇ ਆ
ਸਵੇਰੇ ਵਿਹੜੇ ਆਣ ਕੇ
ਬਾਗ ਤਲੇ ਵਿਚ ਆ
ਬਾਗ਼ ਤਲੇ ਵਿਚ ਆਣ ਕੇ
ਨੀ ਤੂੰ ਕਲੀਆਂ ਚੁਗ ਲਿਆ
ਕਲੀਆਂ ਨੂੰ ਲਿਆਇਕੇ
ਸਿਹਰਾ ਗੁੰਦ ਲਿਆ
ਸਿਹਰਾ ਗੁੁੰਦ ਗੰਦਾ ਕੇ
ਨੀ ਤੂੰ ਵੀਰਨ ਮੱਥੇ ਲਾ
ਭੈਣ ਆਪ ਵੀ ਵੀਰ ਦੇ ਸਾਫ਼ੇ ਅਤੇ ਕੁੜਤੇ 'ਤੇ ਸਜਾਉਣ ਲਈ ਬਾਗ
{{overfloat left|ਵਿੱਚ ਜਾ}} ਕੇ ਕਲੀਆਂ ਚੁਗ ਕੇ ਲਿਆਉਂਣੀ ਹੈ,

ਲੰਬਾ ਸੀ ਵਿਹੜਾ ਵੇ ਵੀਰਨਾ
ਵਿਚ ਮਰੂਏ ਦਾ ਬੂਟਾ ਵੇ
ਸੋਹਣਿਆਂ ਵਿਚ ਮਰੂਏ ਦਾ ਬੂਟਾ ਵੇ
ਬੂਟਾ ਬੂਟਾ ਵੇ ਵੀਰਨਾ
ਉਹਨੂੰ ਲੱਗੇ ਸੀ ਡੋਡੇ ਵੇ
ਡੋਡੇ ਡੋਡੇ ਵੇ ਵੀਰਾ
ਉਹਨੂੰ ਖਿੜੀਆਂ ਸੀ ਕਲੀਆਂ
ਕਲੀਆਂ ਕਲੀਆਂ ਵੇ ਵੀਰਨਾ
ਤੇਰਾ ਸਾਕੇ ਨੂੰ ਜੜੀਆਂ ਵੇ
ਸੋਹਣਿਆ ਤੇਰੇ ਸਾਫ਼ੇ ਨੂੰ ਜੜੀਆਂ ਵੇ
ਜੜੀਆਂ ਜੜੀਆਂ ਵੇ ਵੀਰਨਾ&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;{{center|
ਮਹਿੰਦੀ ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੀ/63}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>or2y6mp4k10d384fwvit3sh0v3yrg2v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਮਹਿੰਦੀ ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੀ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/60</title>
    <ns>250</ns>
    <id>27996</id>
    <revision>
      <id>224795</id>
      <parentid>66559</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:47:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224795</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2506" sha1="8du264hwhon3fy7bx79kp0i2kl8axnc" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;
ਤੇਰੇ ਕੁੜਤੇ ਨੂੰ ਜੜੀਆਂ ਵੇ

ਵੀਰ ਦੀ ਦੱਖ ਨੂੰ ਲਿਸ਼ਕਾ ਕੇ ਭੈਣ ਹੁਣ ਆਪਣੀਆਂ ਸਹੇਲੀਆਂ ਨੂੰ
{{overfloat left|ਸ਼ਗਨ}}ਮਨਾਉਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦੇਂਦੀ ਹੈ:

ਆਓ ਸਈਓ ਨੀ ਰਲ਼ ਮਿਲ਼ ਆਓ ਸਈਓ
ਵੀਰੇ ਦੇ ਸ਼ਗਨ ਮਨਾ ਲਈਏ
ਭਾਈਆਂ ਦੇ ਵਿਚ ਵੀਰਾਂ ਐਂ ਸਜੇ
ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ ਸਜੇ ਵਿਚ ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ
ਕੱਪੜੇ ਵੀਰ ਦੇ ਕੇਸਰ ਰੰਗੇ
ਜੁੱਤੀ ਜੜੀ ਐ ਨਾਲ ਸਤਾਰਿਆਂ ਦੇ
ਵਿਆਹ ਵਿਚ ਚੰਗੀ ਨਸਲ ਦੀ ਘੋੜੀ ਹੀ ਫੱਬਦੀ ਹੈ, ਉਹਦਾ ਚੌਧਰੀ
{{overfloat left|ਬਾਬਾ ਜਮਨਾ}} ਪਾਰ ਤੋਂ ਛਾਂਟਵੇਂ ਸਰੀਰ ਵਾਲੀ ਘੋੜੀ ਖ਼ਰੀਦ ਕੇ ਲਿਆਵੇਗਾ, ਜਿਸ
{{overfloat left|ਨਾਲ ਵਿਆਹ}} ਸਮਾਗਮਾਂ 'ਚ ਰੌਣਕ ਵਧੇਗੀ:

ਘੋੜੀਆਂ ਵਕੇੰਦੀਆਂ ਵੀਰਾ ਜਮਨਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਵੇ
ਬਾਬਾ ਤੇਰਾ ਚੌਧਰੀ ਘੋੜੀ ਲਿਆ ਦਿਊ ਅੱਜ ਵੇ.
ਘੋੜੀਆਂ ਸੰਜੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਮੰਗ ਵੇ
ਬਾਬਲ ਤੇਰਾ ਚਾਵਲਾ ਘੋੜੀ ਲਿਆ ਦਿਉ ਅੱਜ ਵੇ
{{overfloat left|ਵੀਰ ਲਈ}}ਲਿਆਂਦੀ ਘੜੀ ਦਾ ਉਹ ਪਰਾ ਖ਼ਿਆਲ ਰੱਖਦੀ ਹੈ:

ਚੱਪੇ ਚੱਪੇ ਵੀਰਾ ਖੂਹ ਵੇ ਲਵਾਉਨੀ ਆਂ
ਘੋੜੀ ਤੇਰੀ ਨੂੰ ਵੀ ਜਲ ਵੇ ਛਕਾਉਨੀ ਆਂ
ਘੋੜੀ ਟੱਪੇ ਟੱਪੇ ਮਹਿਲੀਂ ਧਮਕ ਪਵੇ

ਚੱਪੇ ਚੱਪੇ ਵੀਰਾਂ ਚੱਕੀ ਵੀ ਲਗਾਉਨੀ ਆਂ
ਘੋੜੀ ਤੇਰੀ ਨੂੰ ਦਾਣਾ ਵੇ ਦਲਾਉਨੀ ਆਂ
ਘੋੜੀ ਟੱਪੇ ਟੱਪੇ ਮਹਿਲੀ ਧਮਕ ਪਵੇ
ਲਾੜੇ ਦੇ ਘੋੜੀ ਚੜ੍ਹਨ ਸਮੇਂ ਭੈਣਾਂ ਜਿੱਥੇ ਘੋੜੀ ਦੀਆਂ ਸਿਫ਼ਤਾਂ ਕਰਦੀਆਂ
{{overfloat left|ਹਨ ਓਥੇ}} ਉਸ ਨੂੰ ਗੋਰੀ ਭਾਬੋ ਵਿਆਹ ਕੇ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਸਧਰ ਵੀ ਜ਼ਾਹਰ
{{overfloat left|ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ:}}
&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;
{{center|ਮਹਿੰਦੀ ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੀ/64}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8du264hwhon3fy7bx79kp0i2kl8axnc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਮਹਿੰਦੀ ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੀ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/61</title>
    <ns>250</ns>
    <id>27997</id>
    <revision>
      <id>224796</id>
      <parentid>66565</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:47:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224796</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1933" sha1="gyi23dmybvg1gnssk22jks2l97ilaem" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;
ਵੀਰਾ ਤੇਰੀ ਘੋੜੀ ਵੇ 
ਘੁੰਗਰੂਆਂ ਦੀ ਜੋੜੀ ਵੇ 
ਤੂੰ ਭਾਬੋ ਲਿਆਈਂ ਗੋਰੀ ਵੇ
ਜੇ ਗੋਰੀ ਨਾਜੋ ਪਤਲੀ ਪਤੰਗ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਸੰਗੀਆਂ ਨਾਲ 
{{overfloat left|ਸ਼ਿਗਾਰੀ}}ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਰੁਪ ਨੇ ਤਾਂ ਫੱਬਣਾ ਹੀ ਹੈ:

ਜੇ ਵੀਰਾ ਤੇਰੀ ਨੀਲੀ ਵੇ ਘੋੜੀ 
ਬਾਗ਼ ਚਰ ਘਰ ਆਵੇ 
ਵੇ ਵੀਰਾ ਤੇਰਾ ਉੱਚਾ ਵੇ ਬੰਗਲਾ 
ਬਾਲ ਚੁਫੇਰੇ ਦੀ ਆਵੇ 
ਜੇ ਵੀਰਾ ਤੇਰੀ ਪਤਲੀ ਵੇ ਨਾਜੋ 
ਸੱਗੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸੁਹਾਵੇ 
ਵੀਰਾ ਤੇਰੀ ਨੀਲੀ ਵੇ ਘੋੜੀ
ਬਾਗ ਚਰ ਘਰ ਆਵੇ 
{{overfloat left|ਉਹ ਤਾਂ}} ਰਾਧਾ ਵਰਗੀ ਭਾਬੋ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਵੀ ਕਰਦੀ ਹੈ:

ਵੇ ਵੀਰਾ ਤੇਰੀ ਨੀਲੀ ਵੇ ਘੋੜੀ 
ਹਰੇ ਹਰੇ ਜੋਂ ਵੇ ਚੁੱਗੇ 
ਦਾਦੀ ਸੁਪੱਤੀ ਤੇਰੇ ਸ਼ਗਨ ਕਰੇ 
ਦਾਦਾ ਸੁਪੱਤਾ ਤੇਰੇ ਦੰਮ ਫੜੇ 
ਰਾਧਾ ਵਿਆਹ ਘਰ ਆਉਣਾ ਵੇ
ਘੋੜੀ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਰਸਮ ਵੇਲੇ ਸੁਆਣੀਆਂ ਲਾੜੇ ਦੇ ਬਾਪ ਦਾਦੇ ਨੂੰ 
{{overfloat left|ਵਧਾਈਆਂ}} ਦੇ ਕੇ ਆਪਣੀ ਖੁਸ਼ੀ ਸਾਂਝੀ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ:

ਇਕ ਸੀ ਘੋੜੀ ਵੀਰਾ ਰਾਵਲੀ 
ਗੰਗਾ ਜਮਨਾ ਤੋਂ ਆਈ 
ਆਣ ਬੱਧੀ ਬਾਬੇ ਬਾਰ ਮਾਂ 
ਕੁਲ ਹੋਈ ਐ ਵਧਾਈ 
ਬਾਗ ਪਕੜ ਵੀਰਨ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ 
ਅਪਣੀ ਚਤਰਾਈ
&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;{{center|ਮਹਿੰਦੀ ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੀ/65}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gyi23dmybvg1gnssk22jks2l97ilaem</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਮਹਿੰਦੀ ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੀ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/62</title>
    <ns>250</ns>
    <id>27998</id>
    <revision>
      <id>224797</id>
      <parentid>66569</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:47:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224797</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1713" sha1="b2a9vrq7hc49okb5fldq158ghotfhze" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;
ਅਟਣ ਬਟਣ ਉਹਦੇ ਕਪੜੇ 
ਕੇਸਰ ਹੋਈ ਛੜਕਾਈ

ਇਕ ਸੀ ਘੋੜੀ ਵੀਰਾ ਰਾਵਲੀ 
ਗੰਗਾ ਜਮਨਾ ਤੋਂ ਆਈ 
ਆਣ ਬੰਨ੍ਹੀ ਬਾਬਲ ਬਾਰ ਮਾਂ 
ਕੁਲ ਹੋਈ ਐ ਵਧਾਈ 
ਬਾਗ ਪਕੜ ਵੀਰਨ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ 
ਅਪਣੀ ਚਤਰਾਈ 
ਅਟਣ ਬਟਣ ਉਹਦੇ ਕਪੜੇ
ਕੇਸਰ ਹੋਈ ਛੜਕਾਈ 
{{overfloat left|ਲਾੜੇ ਦੀ}} ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਦੀਆਂ ਮੇਲਣਾਂ ਦੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਡੁੱਲ੍ਹ-ਡੁੱਲ੍ਹ ਪੈਂਦੀ ਹੈ

ਘੋੜੀ ਸੋਂਹਦੀ ਕਾਠੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ 
ਕਾਠੀ ਡੇਢ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰ 
ਉਮਰਾਵਾਂ ਦੀ ਤੇਰੀ ਚਾਲ 
ਮੈਂ ਬਲਿਹਾਰੀ ਵੇ ਮਾਂ ਦਿਆ ਸੁਰਜਣਾ

ਵਿਚ ਵਿਚ ਬਾਗਾਂ ਦੇ ਤੁਸੀਂ ਆਓ 
ਚੋਟ ਨਗਾਰਿਆਂ 'ਤੇ ਲਾਓ 
ਖਾਣਾ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਖਾਓ 
ਮੈਂ ਬਲਿਹਾਰੀ ਵੇ ਮਾਂ ਦਿਆ ਸੁਰਜਣਾ

ਛੈਲ ਨਵਾਬਾਂ ਦੇ ਘਰ ਢੁਕਣਾਂ 
ਸਰਦਾਰਾਂ ਦੇ ਘਰ ਢੁਕਣਾਂ 
ਉਮਰਾਵਾਂ ਦੀ ਤੇਰੀ ਚਾਲ 
ਮੈਂ ਬਲਿਹਾਰੀ ਵੇ ਮਾਂ ਦਿਆ ਸੁਰਜਣਾ

ਚੀਰਾ ਤੇਰਾ ਮੱਲਾ ਵੇ ਸੋਹਣਾ 
ਬਣਦਾ ਕਲਗੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ
ਕਲਗੀ ਡੇਢ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰ 
ਮੈਂ ਬਲਿਹਾਰੀ ਵੇ ਮਾਂ ਦਿਆ ਸੁਰਜਣਾ
&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;
{{center|ਮਹਿੰਦੀ ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੀ/66}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>b2a9vrq7hc49okb5fldq158ghotfhze</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਮਹਿੰਦੀ ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੀ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/63</title>
    <ns>250</ns>
    <id>27999</id>
    <revision>
      <id>224798</id>
      <parentid>66571</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:47:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224798</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1912" sha1="qfafde9l2fxxo5wyqh8nb14isklmba3" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;
ਕੈਂਠਾ ਤੇਰਾ ਮੱਲਾ ਵੇ ਸੋਹਣਾ 
ਬਣਦਾ ਜੁਗਨੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ 
ਜੁਗਨੀ ਡੇਢ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰ 
ਮੈਂ ਬਲਿਹਾਰੀ ਵੇ ਮਾਂ ਦਿਆ ਸੁਰਜਣਾ

ਜਾਮਾ ਤੇਰਾ ਵੇ ਮੱਲਾ ਸੋਹਣਾ 
ਬਣਦਾ ਤਣੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ 
ਤਣੀ ਡੇਢ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰ 
ਮੈਂ ਬਲਿਹਾਰੀ ਵੇ ਮਾਂ ਦਿਆ ਸੁਰਜਣਾ

ਜੁੱਤੀ ਤੇਰੀ ਵੇ ਮੱਲਾ ਸੋਹਣੀ 
ਬਾਹਵਾ ਜੜੀ ਤਿੱਲੇ ਦੇ ਨਾਲ 
ਕੇਹੀ ਸੋਹਣੀ ਤੇਰੀ ਚਾਲ 
ਮੈਂ ਬਲਿਹਾਰੀ ਵੇ ਮਾਂ ਦਿਆ ਸੁਰਜਣਾ
ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਮਖ਼ਮੂਰ ਹੋਈ ਭੈਣ ਆਪਣੇ ਵੀਰ ਨੂੰ, ਮਿਥ ਨਾਇਕ ਕਾਹਨ 
{{overfloat left|ਨਾਲ ਮੇਚ}} ਕੇ ਆਪਣੀ ਪਰਿਵਾਰਕ ਵਤਣ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਕਰਦੀ ਹੈ:

ਘੋੜੀ ਚੜ੍ਹਿਆ ਮਾਂ ਦਾ ਨੰਦ ਐ ਵੇ 
ਜਿਉਂ ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚ ਚੰਦ ਐ ਵੇ 
ਵੇ ਵੀਰਾ ਤੇਰੀ ਘੋੜੀ. 
ਘੋੜੀ ਚੜ੍ਹ ਵੇ ਵੀਰਾ ਮੱਥੇ ਚੌਰ ਝੂਲੇ

ਘੋੜੀ ਚੜਿਆ ਦਾਦੇ ਦਾ ਪੋਤਾ ਵੇ 
ਜਿਉਂ ਹਰਿਆਂ ਬਾਗਾਂ ਦਾ ਤੋਤਾ ਵੇ 
ਵੇ ਵੀਰਾ ਤੇਰੀ ਘੋੜੀ 
ਘੋੜੀ ਚੜ੍ਹ ਵੇ ਵੀਰਾ ਮੱਥੇ ਚੌਰ ਝੂਲੇ

ਘੋੜੀ ਚੜਿਆ ਭੈਣ ਦਾ ਭਾਈ ਐ ਵੇ 
ਜਿਉਂ ਸੌਹਰੇ ਘਰ ਜਮਾਈ ਐ ਵੇ 
ਵੇ ਵੀਰਾ ਤੇਰੀ ਘੋੜੀ 
ਘੋੜੀ ਚੜ੍ਹ ਵੇ ਵੀਰਾ ਮੱਥੇ ਚੌਰ ਝੂਲੇ
&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;{{center|ਮਹਿੰਦੀ ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੀ/67}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qfafde9l2fxxo5wyqh8nb14isklmba3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਮਹਿੰਦੀ ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੀ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/64</title>
    <ns>250</ns>
    <id>28000</id>
    <revision>
      <id>224799</id>
      <parentid>66577</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:47:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224799</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1766" sha1="jictw4js3slempk66jauxb6visrztkz" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;﻿
ਮਾਂ ਦਾਦੀ ਲਈ ਪੁੱਤ ਪੋਤੇ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦਾ ਦਿਨ ਸੁਲੱਖਣਾ ਅਤੇ ਨਾ
{{overfloat left|ਭੁੱਲਣ}}ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਚਾਈਂ-ਚਾਈਂ ਸ਼ਗਨ ਮਨਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ:

ਹਰੇ ਹਰੇ ਸੌਂ ਵੀਰਾ ਘੋੜੀ ਚੁੱਗੇ
ਪੈ ਗਈ ਲੰਬੜੇ ਰਾਹੀਂ ਬੀਬਾ
ਘੋੜੀ ਮਟਕ ਤੁਰੇ
ਦਾਦਾ ਤੇਰਾ ਜੰਨ ਚੜ੍ਹੇ
ਦਾਦੀ ਸੁਪੱਤੀ ਤੇਰੇ ਸ਼ਗਨ ਕਰੇ

ਹਰੋ ਹਰੇ ਸੌਂ ਵੀਰਾ ਘੋੜੀ ਚੁੱਗੇ
ਪੈ ਗਈ ਲੰਬੜੇ ਰਾਹੀਂ ਬੀਬਾ
ਘੋੜੀ ਮਟਕ ਤੁਰੇ
ਬਾਪ ਤੇਰਾ ਤੇਰੀ ਜੰਨ ਚੜ੍ਹੇ
ਮਾਂ ਸੁਪੱਤੀ ਤੇਰੇ ਸ਼ਗਨ ਕਰੇ
ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਹੀ ਸੁਲੱਖਣੇ ਦਿਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਗੀਤ ਦੇ
{{overfloat left|ਬੋਲ ਹਨ:}}

ਅੱਜ ਦਾ ਦਿਨ ਸੁਲੱਖਣਾ
ਜੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਆਵੇ
ਵੀਰਾ ਤੇਰੇ ਬਾਬਲ ਦੇ ਮਨ ਚਾਅ
ਮਾਤਾ ਸ਼ਗਨ ਮਨਾਵੇ

ਅੱਜ ਦਾ ਦਿਨ ਸੁਲੱਖਣਾ
ਜੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਆਵੇ
ਵੀਰਾ ਤੇਰੇ ਮਾਮੇ ਦੇ ਮਨ ਸ਼ਾਦੀਆਂ
ਮਾਮੀ ਸ਼ਗਨ ਮਨਾਵੇ

ਅੱਜ ਦਾ ਦਿਨ ਸੁਲੱਖਣਾ
ਜੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਆਵੇ
ਵੀਰਾ ਜੀਜੇ ਦੇ ਮਨ ਚਾਅ
ਭੈਣ ਸ਼ਗਨ ਮਨਾਵੇ
&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;
{{center|ਮਹਿੰਦੀ ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੀ/68}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jictw4js3slempk66jauxb6visrztkz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਮਹਿੰਦੀ ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੀ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/65</title>
    <ns>250</ns>
    <id>28001</id>
    <revision>
      <id>224800</id>
      <parentid>66581</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:47:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224800</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2937" sha1="ra56sxdmldt791mo9503y73douxrlwz" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;﻿

ਜੰਨ ਚੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਸ਼ਗਨ ਮਨਾ ਕੇ ਲਾੜਾ ਖੇੜੋ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ 
{{overfloat left|ਕਰਕੇ ਜੰਜ}} ਚੜ੍ਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਖੇੜਾ ਉਸ ਨੂੰ ਅਸੀਸਾਂ ਦੇਂਦਾ ਹੈ:

ਵੀਰ ਵਿਆਹੁਣ ਚੱਲਿਆ 
ਖੇੜੇ ਨੂੰ ਕਰੇ ਸਲਾਮ 
ਸਿਹਰੇ ਗੁੁੰਦੋ ਨੀ ਗੁੰਦ ਲਿਆਓ 
ਮਾਲਣ ਸੇਹੀੜੇ 
ਖੇੜੇ ਨੇ ਸੀਸਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ 
ਤੇਰਾ ਜੀਵੇ ਬਰਖੁਰਦਾਰ 
ਸਿਹਰੇ ਗੂੰਦੇ ਨੀ ਗੁੰਦ ਲਿਆਓ 
ਮਾਲਣ ਸੋਹੀੜੇ
ਭੈਣਾਂ ਡੋਲੀ ਦੀ ਉਡੀਕ ਬੜੇ ਚਾਵਾਂ ਮਲ੍ਹਾਰਾਂ ਨਾਲ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
{{overfloat left|ਵੀਰ ਰੱਤਾ}} ਡੋਲਾ ਲੈ ਕੇ ਜਦੋਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹਦੀ ਸੁਹਾਗਣ ਮਾਂ 
{{overfloat left|ਸ਼ੁਭ ਸ਼ਗਨਾਂ}} ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਰਤੀ ਉਤਾਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਸਾਰੇ ਵਾਤਾਵਰਣ 
{{overfloat left|ਵਿਚ ਖ਼ੁਸ਼ੀਆਂ}} ਦੀਆਂ ਫੁਆਰਾਂ ਵਹਿ ਤੁਰਦੀਆਂ ਹਨ:

ਨਿੱਕੀ ਨਿੱਕੀ ਬੂੰਦਾਂ ਨਕਿਆਂ ਮੀਂਹ ਵੇ ਵਰ੍ਹੇ 
ਮਾਂ ਵੇ ਸੁਹਾਗਣ ਤੇਰੇ ਸ਼ਗਨ ਕਰੇ 
ਮਾਂ ਵੇ ਸੁਹਾਗਣ ਤੇਰੇ ਸ਼ਗਨ ਕਰੇ ਵੇ ਨਿੱਕਿਆ 
ਦੰਮਾਂ ਦੀ ਬੋਰੀ ਦੇਰਾ ਬਾਬਾ ਫੜੇ 
ਭੈਣ ਸੁਹਾਗਣ ਤੇਰੀ ਬਾਗ ਫੜੇ ਨਿੱਕਿਆ 
ਪੀਲੀ ਪੀਲੀ ਦਾਲ ਤੇਰੀ ਘੋੜੀ ਚਰੇ 
ਪੀਲੀ ਪੀਲੀ ਦਾਲ ਤੇਰੀ ਘੋੜੀ ਚਰੇ ਦੇ ਨਿੱਕਿਆ 
ਭਾਬੀ ਸੁਹਾਗਣ ਤੈਨੂੰ ਸੁਰਮਾ ਪਾਵੇ 
ਭਾਬੀ ਸੁਹਾਗਣ ਤੈਨੂੰ ਸੁਰਮਾ ਪਾਵੇ ਵੇ ਨਿੱਕਿਆ 
ਰੱਤਾ ਰੱਤਾ ਡੋਲਾ ਮਹਿ ਆਣ ਬੜੇ 
ਰੱਤਾ ਰੱਤਾ ਡੋਲਾ ਮਹਿ ਆਣ ਬੜੇ ਵੇ ਨਿੱਕਿਆ 
ਮਾਂ ਵੇ ਸੁਹਾਗਣ ਪਾਣੀ ਵਾਰ ਵੇ ਪੀਵੇ 
ਪਾਣੀ ਵਾਰਨ ਦੀ ਰਸਮ ਬੜੀ ਦਿਲਚਸਪ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਚੰਦਨ ਚੌਕੀ 'ਤੇ
{{overfloat left|ਬੰਨੇ-ਬੰਨੀ}} ਨੂੰ ਖੜ੍ਹਾ ਕੇ ਬੰਨੇ ਦੀ ਮਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰਾਂ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਦੀ ਗੜਵੀ ਵਾਰ 
{{overfloat left|ਕੇ ਪਾਣੀ}} ਦੀਆਂ ਘੁੱਟਾ ਭਰਦੀ ਹੈ... ਗੀਤ ਦੇ ਬੋਲ ਉਭਰਦੇ ਹਨ:
&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;{{center|
ਮਹਿੰਦੀ ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੀ/69}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ra56sxdmldt791mo9503y73douxrlwz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਮਹਿੰਦੀ ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੀ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/66</title>
    <ns>250</ns>
    <id>28002</id>
    <revision>
      <id>224801</id>
      <parentid>66582</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:49:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224801</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1310" sha1="ezr5lnz86xpthcku1ypf8h9m2mtsv3z" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;
ਪਾਣੀ ਵਾਰ ਬੰਨੇ ਦੀਏ ਮਾਏਂ 
ਬੰਨਾ ਬਾਹਰ ਖੜਾ 
ਬੰਨਾ ਆਪਣੀ ਬੰਨੇ ਦੇ ਚਾਅ 
ਬੰਨਾ ਬਾਹਰ ਖੜਾ 
ਪਾਣੀ ਵਾਰ ਬੰਨੇ ਦੀਏ ਮਾਏਂ 
ਨੀ ਬੰਨਾ ਬਾਹਰ ਖੜਾ 
ਸੁੱਖਾਂ ਸੁੱਖਦੀ ਨੂੰ ਆਹ ਦਿਨ ਆਏ 
ਪਾਣੀ ਵਾਰ ਬੰਨੇ ਦੀਏ ਮਾਏਂ 
ਬੰਨਾ ਬਾਹਰ ਖੜਾ

{{gap}}'ਘੋੜੀਆਂ ਨਿਰੀਆਂ ਤੁਕਬੰਦ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨਹੀਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਵਰਤੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ, ਰੂਪਕ, ਅਲੰਕਾਰ ਅਤੇ ਤਸ਼ਬੀਹਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਣਨ ਯੋਗ ਕਾਵਿ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦੁਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਗੁਮਨਾਮ ਸੁਆਣੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਾਵਿ ਮਈ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹਨ ਜੋ ਸਰੋਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਹਜਆਤਮਕ ਆਨੰਦ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਕੇ ਸਰਸ਼ਾਰ ਕਰ ਦੇਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਦਾ ਅਮੁਲ ਅੰਗ ਹਨ।&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;{{center|
ਮਹਿੰਦੀ ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੀ/70}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ezr5lnz86xpthcku1ypf8h9m2mtsv3z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਮਹਿੰਦੀ ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੀ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/67</title>
    <ns>250</ns>
    <id>28003</id>
    <revision>
      <id>224802</id>
      <parentid>66585</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:49:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224802</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1552" sha1="anh28rvbr76em45zmudc31nzzvc43uo" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;

{{center|{{xx-larger|'''ਘੋੜੀ ਵੇ ਵੀਰਾ ਤੇਰੀ ਰਾਵਲੀ'''}}}}

{{overfloat left|1.}}
ਕੋਰੇ ਕੋਰੇ ਕਰੂਏ ਦੁੱਧ ਦਹੀਂ ਵੇ ਜਮਾਵਾਂ
ਸੁਖ ਲਧੜਿਆ ਵੀਰਾ
ਮਾਂ ਤੇਰੀ ਨੇ ਜਨਮ ਸਧਾਇਆ ਲਾਲ ਵੇ
ਕੋਰੇ ਕੋਰੇ ਕਰੂਏ ਦੁੱਧ ਦਹੀਂ ਵੇ ਜਮਾਵਾਂ
ਸੁਖ ਲਧੜਿਆ ਵੀਰਾ
ਨਾਨੀ ਤੇਰੀ ਨੇ ਜਨਮ ਸਧਾਇਆ ਲਾਲ ਵੇ
ਕੋਰੇ ਕੋਰੇ ਕਰੂਏ ਦੁੱਧ ਦਹੀਂ ਵੇ ਜਮਾਵਾਂ
ਸੁਖ ਲਧੜਿਆ ਵੀਰਾ
ਦਾਈ ਤੇਰੀ ਨੇ ਜਨਮ ਸਧਾਇਆ ਲਾਲ ਵੇ
{{overfloat left|2}}
ਧੰਨ ਧੰਨ ਵੇ ਵੀਰਾ ਮਾਂ ਤੇਰੀ
ਜਿਨ੍ਹੇ ਨੂੰ ਕੁੱਖ ਨਮਾਇਆ
ਰਾਜੇ ਜਨਕ ਦੇ ਘਰ ਸੀਤਾ ਜਨਮੀ
ਰਾਮ ਚੰਦਰ ਵਰ ਪਾਇਆ ਵੇ

ਧੰਨ ਧੰਨ ਵੇ ਵੀਰਾ ਦਾਦੀ ਤੇਰੀ
ਜੀਹਨੇ ਤੇਰਾ ਜਨਮ ਸਧਾਇਆ
ਵੇ ਰਾਜੇ ਜਨਕ ਦੇ ਘਰ ਸੀਤਾ ਜਨਮੀ
ਰਾਮ ਚੰਦਰ ਵਰ ਪਾਇਆ ਵੇ

ਧੰਨ ਧੰਨ ਵੇ ਵੀਰਾ ਭੈਣ ਤੇਰੀ
ਜੀਹਨੇ ਤੂੰ ਗੋਦ ਘਲਾਇਆ ਵੇ
ਰਾਜੇ ਜਨਕ ਦੇ ਘਰ ਸੀਤਾ ਜਨਮੀ
ਰਾਮ ਚੰਦਰ ਵਰ ਪਾਇਆ ਵੇ
&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;
{{center|ਮਹਿੰਦੀ ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੀ/71}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>anh28rvbr76em45zmudc31nzzvc43uo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਮਹਿੰਦੀ ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੀ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/68</title>
    <ns>250</ns>
    <id>28004</id>
    <revision>
      <id>224803</id>
      <parentid>66587</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:49:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224803</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1432" sha1="fwlpd63i4isa6ofmr4x8fh0w8qn74w8" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;
ਧੰਨ ਧੰਨ ਵੇ ਵੀਰਾ ਭੂਆ ਤੇਰੀ 
ਜੀਹਨੇ ਤੂੰ ਲਾਡ ਲਡਾਇਆ 
ਵੇ ਰਾਜੇ ਜਨਕ ਦੇ ਘਰ ਸੀਤਾ ਜਨਮੀ 
ਰਾਮ ਚੰਦਰ ਵਰ ਪਾਇਆ ਵੇ
{{overfloat left|3.}}
ਸਿਰ ਨੀ ਬੰਨੇ ਦੇ ਚੀਰਾ ਨੀ ਬਣਦਾ 
ਨਾਦਾਨ ਬੰਨੇ ਸਿਰ ਚੀਰਾ ਨੀ ਬਣਦਾ 
ਹਾਂ ਨੀ ਇਹਦੇ ਚੀਰੇ ਨੇ 
ਇਹਦੀ ਕਲਗੀ ਨੇ 
ਬੰਦੀ ਦਾ ਮਨ ਮੋਹ ਲਿਆ ਨੀ ਮਾਏਂ 
ਕੇਸਰ ਘੋਲ ਮੈਂ ਰੰਗ ਬਣਾਵਾਂ 
ਹਾਂ ਨੀ ਇਹ ਕੇਸਰ 
ਹਾਂ ਨੀ ਇਹ ਕੇਸਰ 
ਮਾਈਆਂ ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਨਾਵਾਂ ਨੀ ਮਾਏ 
ਕੇਸਰ ਕਾਲੇ ਗਲ਼ 
ਨੀ ਬੰਨੇ ਦੇ ਕੈਂਠਾ ਨੀ ਬਣਦਾ 
ਨਾਦਾਨ ਬੰਨੇ ਦੇ ਕੈਂਠਾ ਨੀ ਬਣਦਾ 
ਇਹਦੇ ਕੈਂਠੇ ਨੇ 
ਇਹਦੀ ਜੁਗਨੀ ਨੇ 
ਬੰਦੀ ਦਾ ਮਨ ਮੋਹਿਆ ਨੀ ਮਾਏ 
ਕੇਸਰ ਕਾਲੇ 
ਕੇਸਰ ਘੋਲ ਮੈਂ ਰੰਗ ਬਣਾਵਾਂ 
ਹਾਂ ਨੀ ਇਹ ਕੇਸਰ 
ਹਾਂ ਨੀ ਇਹ ਕੇਸਰ 
ਮਾਈਆਂ ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਨਾਵਾਂ ਨੀ ਮਾਏ
ਕੇਸਰ ਕਾਲੇ
&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;{{center|
ਮਹਿੰਦੀ ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੀ/72}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>fwlpd63i4isa6ofmr4x8fh0w8qn74w8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਮਹਿੰਦੀ ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੀ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/69</title>
    <ns>250</ns>
    <id>28005</id>
    <revision>
      <id>224804</id>
      <parentid>66588</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:49:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224804</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1436" sha1="de2y3wjzdjmkkasaxeo2oqpjqlrfji8" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;{{overfloat left|4}}
ਸਾਡੇ ਵਿਹੜੇ ਦਿਆ ਨਿੰਬੂਆ ਵੇ 
ਤੇਰੀ ਠੰਡੜੀ ਠੰਡੜੀ ਛਾਂ 
ਪੋਤਾ ਕੀਹਦਾ ਸੁਣੀਂਦਾ ਵੇ 
ਕੀਹਨੇ ਧਰਿਆ ਸੀ ਨਾਂ

ਪੋਤਾ ਦਾਦੇ ਦਾ ਸੁਣੀਂਦਾ ਵੇ 
ਜੀਹਨੇ ਧਰਿਆ ਸੀ ਨਾਂ 
ਪੋਤਾ ਦਾਦੇ ਦਾ ਸੁਣੀਂਦਾ 
ਰਾਜਾ ਧਰਿਆ ਸੀ ਨਾਂ

ਸਾਡੇ ਵਿਹੜੇ ਦਿਆ ਨਿੰਬੂਆ ਵੇ 
ਤੇਰੀ ਠੰਡੜੀ ਠੰਡੜੀ ਛਾਂ 
ਦੋਹਤਾ ਕੀਹਦਾ ਸੁਣੀਂਦਾ ਵੇ 
ਕੀਹਨੇ ਧਰਿਆ ਸੀ ਨਾਂ

ਦੋਹਤਾ ਨਾਨੇ ਦਾ ਸੁਣੀਂਦਾ ਵੇ 
ਜੀਹਨੇ ਧਰਿਆ ਸੀ ਨਾਂ 
ਦੋਹਤਾ ਨਾਨੇ ਦਾ ਸੁਣੀਦਾ 
ਰਾਜਾ ਧਰਿਆ ਸੀ ਨਾਂ

ਸਾਡੇ ਵਿਹੜੇ ਦਿਆ ਨਿੰਬੂਆ ਵੇ 
ਤੇਰੀ ਠੰਡੜੀ ਠੰਡੜੀ ਛਾਂ 
ਭਾਣਜਾ ਕੀਹਦਾ ਸੁਣੀਂਦਾ ਵੇ 
ਕੀਹਨੇ ਧਰਿਆ ਸੀ ਨਾਂ
ਭਾਣਜਾ ਮਾਮੇ ਦਾ ਸੁਣੀਂਦਾ ਵੇ 
ਜੀਹਨੇ ਧਰਿਆ ਸੀ ਨਾਂ 
ਭਾਣਜਾ ਮਾਮੇ ਦਾ ਸੁਣੀਂਦਾ 
ਰਾਜਾ ਧਰਿਆ ਸੀ ਨਾਂ
&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;{{center|ਮਹਿੰਦੀ ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੀ/73}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>de2y3wjzdjmkkasaxeo2oqpjqlrfji8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਮਹਿੰਦੀ ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੀ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/70</title>
    <ns>250</ns>
    <id>28014</id>
    <revision>
      <id>224805</id>
      <parentid>66673</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:50:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224805</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1482" sha1="cx0v7n39gw8ok364ymr9mqojuolkf9g" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;
ਸਾਡੇ ਵਿਹੜੇ ਦਿਆ ਨਿੰਬੂਆ ਵੇ
ਤੇਰੀ ਠੰਡੜੀ ਠੰਡੜੀ ਛਾਂ
ਭਤੀਜਾ ਕੀਹਦਾ ਸੁਣੀਂਦਾ ਵੇ
ਕੀਹਨੇ ਧਰਿਆ ਸੀ ਨਾਂ

ਭਤੀਜਾ ਚਾਚੇ ਦਾ ਸੁਣੀਂਦਾ ਵੇ
ਜੀਹਨੇ ਧਰਿਆ ਸੀ ਨਾਂ
ਭਤੀਜਾ ਚਾਚੇ ਦਾ ਸੁਣੀਦਾ
ਰਾਜਾ ਧਰਿਆ ਸੀ ਨਾਂ
{{overfloat left|5}}
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਮਾਲਣੇ ਆਖਿਆ
ਉੱਠ ਸਵੇਰੇ ਵਿਹੜੇ ਆ
ਸਵੇਰੇ ਵਿਹੜੇ ਆਣ ਕੇ
ਬਾਗ਼ ਤਲੇ ਵਿਚ ਆ
ਬਾਗ਼ ਤਲੇ ਵਿਚ ਆਣ ਕੇ
ਨੀ ਤੂੰ ਕਲੀਆਂ ਚੁਗ ਲਿਆ
ਕਲੀਆਂ ਨੂੰ ਲਿਆਇਕੇ
ਸਿਹਰਾ ਗੁੰਦ ਲਿਆ
ਸਿਹਰਾ ਗੁੰਦ ਗੁੰਦਾ ਕੇ
ਨੀ ਤੂੰ ਵੀਰਨ ਮੱਥੇ ਲਾ
{{overfloat left|6}}
ਵੇ ਵੀਰਾ ਹਰਾ ਸੀ ਫੁੱਲ ਗੁਲਾਬ ਦਾ
ਚੰਦਾ ਕਿੱਥੋਂ ਲਿਆਂਦਾ ਸੀ ਤੋੜ ਕੇ
ਨੀ ਬੀਬੀ ਹਰਾ ਸੀ ਫੁੱਲ ਗੁਲਾਬ ਦਾ
ਬਾਗੋਂ ਲਿਆਂਦਾ ਸੀ ਤੋੜ ਨੀ
ਵੀਰਾ ਕਿਹੜੇ ਦਾਦੇ ਦਾ ਤੂੰ ਪੋਤਰਾ
ਕੀ ਐ ਤੇਰਾ ਨਾਓਂ ਵੇ
ਮਹਿੰਦੀ ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੀ/&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;{{center|ਮਹਿੰਦੀ ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੀ/74}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>cx0v7n39gw8ok364ymr9mqojuolkf9g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਮਹਿੰਦੀ ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੀ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/71</title>
    <ns>250</ns>
    <id>28015</id>
    <revision>
      <id>224806</id>
      <parentid>66674</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:50:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224806</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1546" sha1="clglzoandrq84pqnw3gy9bf7jr5t7sv" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;
ਨੀ ਬੀਬੀ ਬੱਡੇ ਦਾਦੇ ਦਾ ਮੈਂ ਪੋਤਰਾ 
ਨੀ ਬੀਬਾ ਮੇਰਾ ਨਾਓਂ ਨੀ
{{overfloat left|7}}
ਧੋਬੀ ਦਾ ਬੇਟਾ ਤੇਰਾ ਮੀਤ ਵੀਰਾ 
ਤੇਰਾ ਧੋ ਧੋ ਲਿਆਵੇ ਚੀਰਾ ਵੀਰਾ 
ਤੂੰ ਪਹਿਨ ਦਲੀਜੇ ਬੈਠ ਚੰਦਾ ਵੇ 
ਸੁਨਿਆਰੇ ਦਾ ਬੇਟਾ ਤੇਰਾ ਮੀਤ ਵੀਰਾ 
ਤੇਰਾ ਘੜ ਘੜ ਲਿਆਵੇ ਕੈਂਠਾ ਵੀਰਾ 
ਤੂੰ ਪਹਿਨ ਦਲੀਜੇ ਬੈਠ ਚੰਦਾ ਵੇ
{{overfloat left|8}}
ਚੀਰਾ ਤਾਂ ਵੀਰਾ ਤੇਰਾ ਲੱਖ ਦਾ 
ਕਲਗੀ ਕਰੋੜ ਦੀ 
ਤੇਰੇ ਪਹਿਨਣ ਦੀ ਕੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਾਂ 
ਤੇਰੀ ਚਾਲ ਮਲੂਕਾਂ 
ਤੇਰੀ ਰਹਿਤ ਨਵਾਬਾਂ ਦੀ
{{overfloat left|9}}
ਇਹਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਕਸੁੰਭੜਾ ਹੁਣ ਖਿੜਿਆ 
ਇਹਨੀਂ ਰਾਹੀਂ ਮੇਰਾ ਵੀਰ ਹੁਣ ਤੁਰਿਆ 
ਵੇ ਲਾਹੌਰੋਂ ਮਾਲਣ ਆਈ ਵੀਰਾ 
ਤੇਰਾ ਸੇਹੀੜਾ ਗੁੰਦ ਲਿਆਈ ਵੀਰਾ 
ਵੇ ਲਾਹੌਰੋਂ ਦਰਜਨ ਆਈ ਵੀਰਾ 
ਤੇਰਾ ਜੋੜਾ ਸਿਉਂ ਲਿਆਈ ਵੀਰਾ 
ਤੇਰੇ ਜੋੜੇ ਦਾ ਕੀ ਮੁੱਲ ਕੀਤਾ 
ਇਕ ਲੱਖ ਤੋਂ ਡੇਢ ਹਜ਼ਾਰ ਵੀਰਾ
&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;
{{center|ਮਹਿੰਦੀ ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੀ/75}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>clglzoandrq84pqnw3gy9bf7jr5t7sv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਮਹਿੰਦੀ ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੀ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/72</title>
    <ns>250</ns>
    <id>28016</id>
    <revision>
      <id>224807</id>
      <parentid>66675</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:50:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224807</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1427" sha1="05dbb0pv0fg0a419bhtwe4eh5xqaw7p" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;
{{overfloat left|10.}}
ਆਮਦੜੀਏ ਵੇ ਵੀਰਾ ਆਪਣੇ ਚੁਬਾਰੇ
ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਰੁਪਿਯਾ ਬਾਰੇ
ਤੇਰੀ ਸੱਸ ਬੜੀ ਬਦਕਾਰ
ਉਧਲ ਆਈ ਕੁੜਮਾਂ ਨਾਲ
ਆਮਦੜੀਏ ਘਰ ਸੇਹੀੜੇ

ਆਮਦੜੀਏ ਵੀਰਾ ਆਪਣੀ ਹਵੇਲੀ
ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਫਿਰੇ ਅਲਬੇਲੀ
ਤੇਰੀ ਸੱਸ ਬੜੀ ਬਦਕਾਰ
ਉਧਲ ਆਈ ਕੁੜਮਾਂ ਨਾਲ
ਆਮਦੜੀਏ ਘਰ ਸੇਹੀੜੇ
{{overfloat left|11.}}
ਵੀਰਾ ਵੇ ਤੇਰੇ ਸਿਰ ਦਾ ਚੀਰਾ
ਚੰਦਾ ਵੇ ਤੇਰੇ ਸਿਰ ਦਾ ਚੀਰਾ
ਤੇਰੀ ਵੇ ਸੱਸ ਰਾਣੀ ਨੇ ਭੇਜਿਆ
ਵੀਰਾ ਵੇ ਤੇਰੇ ਗਲੇ ਦਾ ਕੈਂਠਾ
ਚੰਦਾ ਵੇ ਤੇਰੇ ਗਲ ਦਾ ਕੈਂਠਾ
ਤੇਰੀ ਵੇ ਸੱਸ ਰਾਣੀ ਨੇ ਭੇਜਿਆ
{{overfloat left|12.}}
ਤੇਰੇ ਚੀਰੇ ਨੂੰ ਅਤਰ ਲਵਾ ਦਿੰਨੀ ਆਂ
ਤੂੰ ਪਹਿਨ ਵੇ ਵੀਰਾ
ਵੇ ਰਾਣੀ ਬੇਗ਼ਮ ਦਿਆ ਜਾਇਆ
ਤੇਰੇ ਚੀਰੇ ਨੂੰ ਅਤਰ ਲਵਾ ਦਿੰਨੀ ਆਂ
ਤੂੰ ਪਹਿਨ ਵੇ ਵੀਰਾ
ਵੇ ਰਾਜੇ ਬਾਬਲ ਦਿਆ ਜਾਇਆ&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;
{{center|ਮਹਿੰਦੀ ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੀ/76}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>05dbb0pv0fg0a419bhtwe4eh5xqaw7p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਮਹਿੰਦੀ ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੀ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/73</title>
    <ns>250</ns>
    <id>28017</id>
    <revision>
      <id>224808</id>
      <parentid>66676</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:50:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224808</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1776" sha1="ebwf9tibe82pezp73qy31jb21nqz958" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;
{{overfloat left|13.}}
ਤੇਰਾ ਮੱਥਾ ਘਾਤੂ ਘੜਿਆ ਵੇ
ਤੇਰੇ ਸੋਨੇ ਵਰਗੇ ਕੇਸ ਵੇ
ਪਿਆਜੀ ਵੰਨਾ ਰੰਗ ਵੇ
ਤੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅੰਬਾਂ ਦੀਆਂ ਫਾੜੀਆਂ ਵੇ
ਅਨਾਰ ਦਾ ਦਾਣਾ ਪਿਆਜੀ ਰੰਗਾ ਰੰਗ ਵੇ
ਤੇਰੇ ਅਨਾਰ ਦੇ ਦਾਣੇ ਦੰਦ ਵੇ
ਤੇਰਾ ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਰੰਗ ਵੇ
ਅਨਾਰ ਦਾ ਦਾਣਾ ਪਿਆਜੀ ਰੰਗਾ ਰੰਗ ਵੇ
{{overfloat left|14.}}
ਹੱਥ ਤਾਂ ਵੀਰਨ ਦੇ ਸੋਨੇ ਦਾ ਗੜਵਾ ਮੈਂ ਬਾਰੀ
ਹੱਥ ਤਾਂ ਪਹਿਨ ਕੇ ਸਹੁਰਿਆਂ ਨੂੰ ਜਾਣਾ ਵੇ
ਸਿਰ ਤਾਂ ਵੀਰਨ ਦੇ ਸ਼ਗਨਾਂ ਦਾ ਚੀਰਾ ਮੈਂ ਬਾਰੀ
ਸਿਰ ਤਾਂ ਪਹਿਨ ਕੇ ਸਹੁਰਿਆਂ ਨੂੰ ਜਾਣਾ ਵੇ
{{overfloat left|15.}}
ਲੰਬਾ ਸੀ ਵਿਹੜਾ ਵੇ ਵੀਰਨਾ
ਵਿੱਚ ਮਰੂਏ ਦਾ ਬੂਟਾ ਵੇ
ਸੋਹਣਿਆਂ ਵਿਚ ਮਰੂਏ ਦਾ ਬੂਟਾ ਵੇ
ਬੂਟਾ ਬੂਟਾ ਵੇ ਵੀਰਨਾ
ਉਹਨੂੰ ਲੱਗੇ ਸੀ ਡੋਡੇ ਵੇ
ਡੋਡੇ ਡੋਡੇ ਵੇ ਵੀਰਾ
ਉਹਨੂੰ ਖਿੜੀਆਂ ਸੀ ਕਲੀਆਂ
ਕਲੀਆਂ ਕਲੀਆਂ ਵੇ ਵੀਰਨਾ
ਤੇਰਾ ਸਾਫ਼ੇ ਨੂੰ ਜੜੀਆਂ ਵੇ
ਸੋਹਣਿਆ ਤੇਰੇ ਸਾਫ਼ੇ ਨੂੰ ਜੜੀਆਂ ਵੇ
ਜੜੀਆਂ ਜੜੀਆਂ ਵੇ ਵੀਰਨਾ
ਤੇਰੇ ਕੁੜਤੇ ਨੂੰ ਜੜੀਆਂ ਵੇ
&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;{{center|ਮਹਿੰਦੀ ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੀ/77}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ebwf9tibe82pezp73qy31jb21nqz958</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਮਹਿੰਦੀ ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੀ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/74</title>
    <ns>250</ns>
    <id>28018</id>
    <revision>
      <id>224809</id>
      <parentid>66678</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:50:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224809</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1340" sha1="rql5dpv0mvlzemj4eh8nufwktdv6njv" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;
{{overfloat left|16.}}
ਸਵਾਲੇ ਦੇ ਹੱਥ ਛਾਬਾ ਵੀਰਾ
ਤੇਰੀ ਜੰਨ ਚੜ੍ਹੇ ਤੇਰਾ ਬਾਬਾ ਵੀਰਾ
ਵੇ ਸਵਾਲੇ ਦੇ ਹੱਥ ਸੋਟੀ ਵੀਰਾ
ਤੇਰੀ ਜੰਨ ਚੜ੍ਹੇ ਤੇਰੇ ਗੋਤੀ ਵੀਰਾ

{{overfloat left|17.}}
ਅੱਜ ਦਾ ਦਿਨ ਸੁਲੱਖਣਾ
ਜੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਆਵੇ
ਵੀਰਾ ਤੇਰੇ ਬਾਬਲ ਦੇ ਮਨ ਚਾਅ
ਮਾਤਾ ਸ਼ਗਨ ਮਨਾਵੇ

ਅੱਜ ਦਾ ਦਿਨ ਸੁਲੱਖਣਾ
ਜੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਆਵੇ
ਵੀਰਾ ਤੇਰੇ ਮਾਮੇ ਦੇ ਮਨ ਸ਼ਾਦੀਆਂ
ਮਾਮੀ ਸ਼ਗਨ ਮਨਾਵੇ 

ਅੱਜ ਦਾ ਦਿਨ ਸੁਲੱਖਣਾ
ਜੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਆਵੇ
ਵੀਰਾ ਜੀਜੇ ਦੇ ਮਨ ਚਾਅ
ਭੈਣ ਸ਼ਗਨ ਮਨਾਵੇ

{{overfloat left|18.}}
ਆਓ ਸੱਈਓ ਨੀ ਰਲ਼ ਮਿਲ ਆਓ ਸੱਈਓ 
ਵੀਰੇ ਦੇ ਸ਼ਗਨ ਮਨਾ ਲਈਏ 
ਭਾਈਆਂ ਦੇ ਵਿਚ ਵੀਰਾਂ ਐਂ ਸਜੇ 
ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ ਸਜੇ ਵਿਚ ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ
&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;{{center|ਮਹਿੰਦੀ ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੀ/78}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rql5dpv0mvlzemj4eh8nufwktdv6njv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਮਹਿੰਦੀ ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੀ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/75</title>
    <ns>250</ns>
    <id>28019</id>
    <revision>
      <id>224810</id>
      <parentid>66679</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:50:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224810</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1236" sha1="jrwejb6flqfa3ubtxnzwcqg8oxd57sp" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;
ਕੱਪੜੇ ਵੀਰ ਦੇ ਕੇਸਰ ਰੰਗੇ 
ਜੁੱਤੀ ਜੜੀ ਐ ਨਾਲ ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ

{{overfloat left|19.}}
ਵੀਰਨ ਚੌਂਕੀ ਉਪਰੇ 
ਵੇ ਇਹਦੀ ਮਾਂ ਸਦਾਵੋ 
ਜੀਹਨੇ ਕੁੱਖ ਨਵਾਇਆ 
ਘੋੜੀ ਲਿਆਵੇ ਰਾਜੇ ਰਾਮ ਦੀ ਵੇ ਹੋ

{{overfloat left|20.}}
ਵੀਰਾ ਤੇਰੀ ਘੋੜੀ ਵੇ 
ਘੁੰਗਰੂਆਂ ਦੀ ਜੋੜੀ ਵੇ 
ਤੂੰ ਭਾਬੋ ਲਿਆਈਂ ਗੋਰੀ ਵੇ

{{overfloat left|21.}}
ਵੀਰ ਵਿਆਹੁਣ ਚੱਲਿਆ 
ਖੇੜੇ ਨੂੰ ਕਰੇ ਸਲਾਮ 
ਸਿਹਰੇ ਗੁੰਦੋ ਨੀ ਗੁੰਦ ਲਿਆਓ 
ਮਾਲਣ ਸੇਹੀੜੇ 
ਖੇੜੇ ਨੇ ਸੀਸਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ 
ਤੇਰਾ ਜੀਵੇ ਬਰਖੁਰਦਾਰ 
ਗੁੰਦੋ ਨੀ ਗੁੰਦ ਲਿਆਓ
ਮਾਲਣ ਸੇਹੀੜੇ

{{overfloat left|22.}}
ਆਂਗਣ ਚਿੱਕੜ ਕੀਹਨੇ ਕੀਤਾ 
ਕੀਹਨੇ ਡੋਹਲਿਆ ਪਾਣੀ 
ਦਾਦੇ ਦਾ ਪੋਤਾ ਨਾਵ੍ਹੇ ਧੋਵੇ
&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;{{center|ਮਹਿੰਦੀ ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੀ/79}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jrwejb6flqfa3ubtxnzwcqg8oxd57sp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਮਹਿੰਦੀ ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੀ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/76</title>
    <ns>250</ns>
    <id>28020</id>
    <revision>
      <id>224811</id>
      <parentid>66693</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:50:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224811</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1382" sha1="0zuy8vcneu6urd3vdjei123s815svak" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;
ਉਹਨੇ ਡੋਹਲਿਆ ਪਾਣੀ
ਬਾਬਲ ਦਾ ਬੇਟਾ ਨਾਵ੍ਹੇ ਧੋਵੇ
ਉਹਨੇ ਡੋਹਲਿਆ ਪਾਣੀ
{{overfloat left|23.}}
ਇਕ ਸੀ ਘੋੜੀ ਵੀਰਾ ਰਾਵਲੀ
ਗੰਗਾ ਜਮਨਾ ਤੋਂ ਆਈ
ਆਣ ਬੰਨੀ ਬਾਬੇ ਬਾਰ ਮੈਂ
ਕੁਲ ਹੋਈ ਐ ਵਧਾਈ
ਬਾਗ ਪਕੜ ਵੀਰਨ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ
ਅਪਣੀ ਚਤਰਾਈ
ਅਟਣ ਬਟਣ ਉਹਦੇ ਕਪੜੇ
ਕੇਸਰ ਹੋਈ ਛੜਕਾਈ

ਇਕ ਸੀ ਘੋੜੀ ਵੀਰਾ ਰਾਵਲੀ
ਗੰਗਾ ਜਮਨਾ ਤੋਂ ਆਈ
ਆਣ ਬੰਨ੍ਹੀ ਬਾਬਲ ਬਾਰ ਮੈਂ
ਕੁਲ ਹੋਈ ਐ ਵਧਾਈ
ਬਾਗ ਪਕੜ ਵੀਰਨ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ
ਅਪਣੀ ਚਤਰਾਈ
ਅਟਣ ਬਟਣ ਉਹਦੇ ਕਪੜੇ
ਕੇਸਰ ਹੋਈ ਛੜਕਾਈ
{{overfloat left|24.}}
ਘੋੜੀਆਂ ਵੜੀਂਦੀਆਂ ਵੀਰਾ ਜਮਨਾ ਤੇ ਪਾਰ ਵੇ
ਬਾਬਾ ਤੇਰਾ ਚੌਧਰੀ ਘੋੜੀ ਲਿਆ ਦਿਉ ਅੱਜ ਵੇ
ਘੋੜੀਆਂ ਸੰਜੋਗੀਆਂ ਘੋੜੀਆਂ ਤੂੰ ਮੰਗ ਵੇ
ਬਾਬਲ ਤੇਰਾ ਚਾਬਲਾ ਘੋੜੀ ਲਿਆ ਦਿਉ ਅੱਜ ਵੇ&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;{{center|ਮਹਿੰਦੀ ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੀ/80}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0zuy8vcneu6urd3vdjei123s815svak</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਮਹਿੰਦੀ ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੀ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/77</title>
    <ns>250</ns>
    <id>28021</id>
    <revision>
      <id>224812</id>
      <parentid>66694</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:50:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224812</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1756" sha1="kr2cwwasj6u6t2yyc17ebufwjmumuh9" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;
{{overfloat left|25.}}
ਵੇ ਵੀਰਾ ਤੇਰੀ ਨੀਲੀ ਵੇ ਘੋੜੀ 
ਹਰੇ ਹਰੇ ਜੋਂ ਵੇ ਚੁਗੇ 
ਦਾਦੀ ਸੁਪਤੀ ਤੇਰੇ ਸ਼ਗਨ ਕਰੇ 
ਦਾਦਾ ਸੁਪਤਾ ਤੇਰੇ ਦੰਮ ਫੜੇ 
ਰਾਧਾ ਵਿਆਹ ਘਰ ਆਉਣਾ ਵੇ

{{overfloat left|26.}}
ਚੱਪੇ ਚੱਪੇ ਵੀਰਾ ਖੁਹ ਵੇ ਲਵਾਉਨੀ ਆਂ 
ਘੋੜੀ ਤੇਰੀ ਨੂੰ ਵੀ ਜਲ ਵੇ ਛਕਾਉਂਨੀ ਆਂ 
ਘੋੜੀ ਟੱਪੇ ਟੱਪੇ ਵੇ ਵੀਰਾ ਮਹਿ ਧਮਕ ਪਵੇ 
ਚੱਪੇ ਚੱਪੇ ਵੀਰਾ ਚੱਕੀ ਵੇ ਲਵਾਉਨੀ ਆਂ 
ਘੋੜਿਆਂ ਤੇਰਿਆਂ ਨੂੰ ਦਾਣਾ ਵੇ ਦਲਾਉਨੀ ਆਂ 
ਘੋੜੀ ਟੱਪੇ ਟੱਪੇ ਮਹਿਲੀਂ ਧਮਕ ਪਵੇ
{{overfloat left|27}}
ਹਰੇ ਹਰੇ ਸੌਂ ਵੀਰਾ ਘੋੜੀ ਚੁਗੇ 
ਪੈ ਗਈ ਲੰਬੜੇ ਰਾਹੀਂ ਬੀਬਾ 
ਘੋੜੀ ਮਟਕ ਤੁਰੇ 
ਦਾਦਾ ਤੇਰਾ ਜੰਨ ਚੜ੍ਹੇ 
ਦਾਦੀ ਸੁਪੱਤੀ ਤੇਰੇ ਸ਼ਗਨ ਕਰੇ 
ਹਰੇ ਹਰੇ ਜੌੌਂ ਵੀਰਾ ਘੋੜੀ ਚੁਗੇ 
ਪੈ ਗਈ ਲੰਬੜੇ ਰਾਹੀਂ ਬੀਬਾ
ਘੋੜੀ ਮਟਕ ਤੁਰੇ 
ਬਾਪ ਤੇਰਾ ਤੇਰੀ ਜੰਨ ਚੜ੍ਹੇ 
ਮਾਂ ਸੁਪਤੀ ਤੇਰੇ ਸ਼ਗਨ ਕਰੇ ...

{{overfloat left|28.}}
ਘੋੜੀ ਸੋਂਹਦੀ ਕਾਠੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ 
ਕਾਠੀ ਡੇਢ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰ, 
ਉਮਰਾਵਾਂ ਦੀ ਤੇਰੀ ਚਾਲ&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;{{center|ਮਹਿੰਦੀ ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੀ/81}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>kr2cwwasj6u6t2yyc17ebufwjmumuh9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਮਹਿੰਦੀ ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੀ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/78</title>
    <ns>250</ns>
    <id>28022</id>
    <revision>
      <id>224813</id>
      <parentid>66695</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:50:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224813</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1625" sha1="tic7digm62keuz94suaawxvihoxnnab" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;
ਮੈਂ ਬਲਿਹਾਰੀ ਵੇ ਮਾਂ ਦਿਆ ਸੁਰਜਣਾ

ਵਿਚ ਵਿਚ ਬਾਗਾਂ ਦੇ ਤੁਸੀਂ ਆਓ
ਚੋਟ ਨਗਾਰਿਆਂ 'ਤੇ ਲਾਓ
ਖਾਣਾ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਖਾਓ
ਮੈਂ ਬਲਿਹਾਰੀ ਵੇ ਮਾਂ ਦਿਆ ਸੁਰਜਣਾ

ਛੈਲ ਨਵਾਬਾਂ ਦੇ ਘਰ ਢੁਕਣਾਂ
ਸਰਦਾਰਾਂ ਦੇ ਘਰ ਢੁਕਣਾਂ
ਉਮਰਾਵਾਂ ਦੀ ਤੇਰੀ ਚਾਲ
ਮੈਂ ਬਲਿਹਾਰੀ ਵੇ ਮਾਂ ਦਿਆ ਸੁਰਜਣਾ

ਚੀਰਾ ਤੇਰਾ ਮੱਲਾ ਵੇ ਸੋਹਣਾ
ਬਣਦਾ ਕਲਗੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ
ਕਲਗੀ ਡੇਢ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰ
ਮੈਂ ਬਲਿਹਾਰੀ ਵੇ ਮਾਂ ਦਿਆ ਸੁਰਜਣਾ

ਕੈਂਠਾ ਤੇਰਾ ਮੱਲਾ ਵੇ ਸੋਹਣਾ
ਬਣਦਾ ਜੁਗਨੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ
ਜੁਗਨੀ ਡੇਢ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰ
ਮੈਂ ਬਲਿਹਾਰੀ ਵੇ ਮਾਂ ਦਿਆ ਸੁਰਜਣਾ

ਜਾਮਾ ਤੇਰਾ ਵੇ ਮੱਲਾ ਸੋਹਣਾ
ਬਣਦਾ ਤਣੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ
ਤਣੀ ਡੇਢ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰ
ਮੈਂ ਬਲਿਹਾਰੀ ਵੇ ਮਾਂ ਦਿਆ ਸੁਰਜਣਾ

ਜੁੱਤੀ ਤੇਰੀ ਵੇ ਮੱਲਾ ਸੋਹਣੀ
ਬਾਹਵਾ ਜੜੀ ਤਿੱਲੇ ਦੇ ਨਾਲ
ਕੇਹੀ ਸੋਹਣੀ ਤੇਰੀ ਚਾਲ
ਮੈਂ ਬਲਿਹਾਰੀ ਵੇ ਮਾਂ ਦਿਆ ਸੁਰਜਣਾ
&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;{{center|ਮਹਿੰਦੀ ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੀ/82}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>tic7digm62keuz94suaawxvihoxnnab</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਮਹਿੰਦੀ ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੀ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/79</title>
    <ns>250</ns>
    <id>28023</id>
    <revision>
      <id>224814</id>
      <parentid>66696</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:50:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224814</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1618" sha1="4gzbhfov6prviipcn265ibdxj7fowbs" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;
{{overfloat left|29.}}
ਘੋੜੀ ਚੜ੍ਹਿਆ ਮਾਂ ਦਾ ਨੰਦ ਐ ਵੇ
ਜਿਉਂ ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚ ਚੰਦ ਐ ਵੇ
ਘੋੜੀ ਚੜ੍ਹ ਵੇ ਵੀਰਾ ਮੱਥੇ ਚੌਰ ਝੂਲੇ

ਘੋੜੀ ਚੜਿਆ ਦਾਦੇ ਦਾ ਪੋਤਾ ਵੇ
ਜਿਉਂ ਹਰਿਆਂ ਬਾਗਾਂ ਦਾ ਤੋਤਾ ਵੇ
ਵੇ ਵੀਰਾ ਤੇਰੀ ਘੋੜੀ
ਘੋੜੀ ਚੜ੍ਹ ਵੇ ਵੀਰਾ ਮੱਥੇ ਚੌਰ ਝੂਲੇ

ਘੋੜੀ ਚੜ੍ਹਿਆ ਭੈਣ ਦਾ ਭਾਈ ਐ ਵੇ
ਜਿਉਂ ਸੌਹਰੇ ਘਰ ਜਮਾਈ ਐ ਵੇ
ਵੇ ਵੀਰਾ ਤੇਰੀ ਘੋੜੀ
ਘੋੜੀ ਚੜ੍ਹ ਵੇ ਵੀਰਾ ਮੱਥੇ ਚੌਰ ਝੂਲੇ

{{overfloat left|30.}}
ਅਰਜਨ ਘੋੜੀ ਬੀਬਾ ਸੁਰਜਣ ਘੋੜੀ ਵੇ
ਕਿਹੜੇ ਸੁਦਾਗਰ ਮੁਲ ਪੁਆਇਆ ਵੇ
ਅਰਜਨ ਘੋੜੀ ਬੀਬੀ ਸੁਰਜਣ ਘੋੜੀ
ਬਾਬਲ ਸੁਦਾਗਰ ਮੁੱਲ ਪੁਆਇਆ ਵੇ

{{overfloat left|31}}
ਜੋ ਵੀਰਾ ਤੇਰੀ ਨੀਲੀ ਵੇ ਘੋੜੀ
ਬਾਗ਼ ਚਰ ਘਰ ਆਵੇ
ਵੇ ਵੀਰਾ ਤੇਰਾ ਉੱਚਾ ਵੇ ਬੰਗਲਾ
ਬਾਲ ਚੁਫ਼ੇਰੇ ਦੀ ਆਵੇ
ਜੇ ਵੀਰਾ ਤੇਰੀ ਪਤਲੀ ਵੇ ਨਾਜੋ
ਸੱਗੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸੁਹਾਵੇ
ਵੀਰਾ ਤਰੀ ਨੀਲੀ ਵੇ ਘੋੜੀ
ਬਾਗ ਚਰ ਘਰ ਆਵੇ&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;{{center|
ਮਹਿੰਦੀ ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੀ/83}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4gzbhfov6prviipcn265ibdxj7fowbs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਮਹਿੰਦੀ ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੀ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/80</title>
    <ns>250</ns>
    <id>28024</id>
    <revision>
      <id>224815</id>
      <parentid>66697</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:51:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224815</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2097" sha1="doyuu5xpkmku0fcple5h9pqzikxpar4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;﻿{{overfloat left|32.}}
ਅੰਦਰੋਂ ਬੰਨਾ ਲਟਕੇਂਦਾ ਨੀ ਨਿਕਲਿਆ 
ਉਹਦੀ ਮਾਓਂ ਨੇ ਹੈਂਕਲ ਘੋੜੀ ਪਕੜ ਲਈ
ਜਿੱਦਣ ਦਾ ਵੀਰਾ ਤੇਰਾ ਜਰਮ ਐਂ 
ਓਦਣ ਦਾ ਖ਼ਰਚਾ ਘੋੜੀ ਦੇ ਕੇ ਚੜ੍ਹੀ 
ਅੰਦਰੋਂ ਬੰਨਾ ਲਟਕੇਂਦਾ ਨੀ ਨਿਕਲਿਆ 
ਉਹਦੀ ਦਾਦੀ ਨੇ ਹੈਂਕਲ ਘੋੜੀ ਪਕੜ ਲਈ 
ਜਿੱਦਣ ਦਾ ਵੀਰਾ ਤੇਰਾ ਜਰਮ ਐ 
ਓਦਣ ਦਾ ਖਰਚਾ ਘੋੜੀ ਦੇ ਕੇ ਚੜੀ

{{overfloat left|33.}}
ਘੋੜੀ ਤੇ ਮੇਰੇ ਵੀਰ ਦੀ ਨੀ 
ਬਿਦ੍ਰਾਬਨ ਚੋਂ ਆਈ 
ਮਾਰ ਪਲਾਕੀ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ 
ਵੇ ਵੀਰਾ ਤੇਰੀ ਚਤਰਾਈ 
ਅੱਗੋਂ ਭਾਬੋ ਨੇ ਰੋਕਿਆ 
ਵੇ ਦੇ ਜਾ ਦਿਓਰਾ ਸੁਰਮਾਂ ਪਵਾਈ 
ਜੋ ਕੁਝ ਮੰਗਣੋਂ ਮੰਗ ਲੈ 
ਨੀ ਭਾਬੋ ਦੇਰ ਨਾ ਲਾਈਂ 
ਤਿੰਨੇ ਕੱਪੜੇ ਰੇਸ਼ਮੀ
ਵੇ ਚੰਨਣ ਹਾਰ ਲਿਆਈਂ 

{{overfloat left|34.}}
ਨਿੱਕੀ ਨਿੱਕੀ ਬੂੰਦਾਂ ਨਿੱਕਿਆ ਮੀਂਹ ਵੇ ਵਰ੍ਹੇ 
ਵੇ ਨਿੱਕਿਆ, ਮਾਂ ਵੇ ਸੁਹਾਗਣ ਤੇਰਾ ਸ਼ਗਨ ਕਰੇ 
ਮਾਂ ਵੇ ਸੁਹਾਗਣ ਤੇਰੇ ਸ਼ਗਨ ਕਰੇ ਵੇ ਨਿੱਕਿਆ 
ਦੰਮਾਂ ਦੀ ਬੋਰੀ ਡੇਰਾ ਬਾਬਾ ਫੜੇ 
ਦੰਮਾਂ ਦੀ ਬੋਰੀ ਤੇਰਾ ਬਾਬਾ ਫੜੇ ਵੇ ਨਿੱਕਿਆ 
ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਸੰਗਲ ਤੇਰਾ ਬਾਪ ਫੜੇ 
ਭੈਣ ਸੁਹਾਗਣ ਤੇਰੀ ਬਾਗ ਫੜੇ ਵੇ ਨਿੱਕਿਆ 
ਪੀਲੀ ਪੀਲੀ ਦਾਲ ਤੇਰੀ ਘੋੜੀ ਚਰੇ 
ਪੀਲੀ ਪੀਲੀ ਦਾਲ ਤੇਰੀ ਘੋੜੀ ਚਰੇ ਵੇ ਨਿੱਕਿਆ
&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;
{{center|ਮਹਿੰਦੀ ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੀ/84}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>doyuu5xpkmku0fcple5h9pqzikxpar4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਮਹਿੰਦੀ ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੀ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/82</title>
    <ns>250</ns>
    <id>28029</id>
    <revision>
      <id>224817</id>
      <parentid>66854</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:51:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224817</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="131" sha1="h6w858ysqrjr0nswrg4r5sf3p74yi18" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;


{{center|{{xxxx-larger|'''ਸਿਠਣੀਆਂ'''}}}}


{{center|ਮਹਿੰਦੀ ਸਗਨਾਂ ਦੀ/86}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>h6w858ysqrjr0nswrg4r5sf3p74yi18</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਮਹਿੰਦੀ ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੀ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/81</title>
    <ns>250</ns>
    <id>28038</id>
    <revision>
      <id>224816</id>
      <parentid>67123</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:51:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224816</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1019" sha1="lg6j8n5zsx552igiots87kny8kw3cjk" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;ਭਾਬੀ ਸੁਹਾਗਣ ਤੈਨੂੰ ਸੁਰਮਾ ਪਾਵੇ
ਭਾਬੀ ਸੁਹਾਗਣ ਤੈਨੂੰ ਸੁਰਮਾ ਪਾਵੇ ਵੇ ਨਿੱਕਿਆ
ਰੱਤਾ ਰੱਤਾ ਡੋਲਾ ਮਹਿਲੀਂ ਆਣ ਬੜੇ
ਰੱਤਾ ਰੱਤਾ ਡੋਲਾ ਮਹਿਲੀਂ ਆਣ ਬੜੇ ਵੇ ਨਿੱਕਿਆ
ਮਾਂ ਵੇ ਸੁਹਾਗਣ ਪਾਣੀ ਵਾਰ ਪੀਵੇ&lt;/poem&gt;}}

{{gap|10em}}35.
{{Block center|&lt;poem&gt;ਪਾਣੀ ਵਾਰ ਬੰਨੇ ਦੀਏ ਮਾਏਂ
ਬੰਨਾ ਬਾਹਰ ਖੜਾ
ਬੰਨਾ ਆਪਣੀ ਬੰਨੋ ਦੇ ਚਾਅ
ਬੰਨਾ ਬਾਹਰ ਖੜਾ
ਪਾਣੀ ਵਾਰ ਬੰਨੇ ਦੀਏ ਮਾਏਂ
ਨੀ ਬੰਨਾ ਬਾਹਰ ਖੜਾ
ਸੁੱਖਾਂ ਸੁੱਖਦੀ ਨੂੰ ਆਹ ਦਿਨ ਆਏ
ਪਾਣੀ ਵਾਰ ਬੰਨੇ ਦੀਏ ਮਾਏਂ
ਬੰਨਾ ਬਾਹਰ ਖੜਾ&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;{{center|ਮਹਿੰਦੀ ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੀ/ 85}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>lg6j8n5zsx552igiots87kny8kw3cjk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਚੋਣਵੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਾਰਤਕ.pdf/249</title>
    <ns>250</ns>
    <id>43922</id>
    <revision>
      <id>224950</id>
      <parentid>111873</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:13:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224950</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1721" sha1="87xke7aa9b7te0cogwk2hdwzefnx8ch" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;﻿ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਤੇ ਬੜਾ ਅਸਰ ਹੈ।

{{gap}}ਇਹ ਪਹਿਲੋਂ ਇਕ ਕਵੀ ਸਨ, ਤੇ ਵਾਰਤਕ ਲਿਖਣੀ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਦੂਜੇ ਥਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਸੀ। ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਤੇ ਵਾਰਤਕ ਦੋਵੇਂ ਇੰਨੀਆਂ ਰਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਪਛਾਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕਿ ਇਹ ਇਕੋ ਆਦਮੀ ਦੀ ਕਿਰਤ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਲਿਖਤ ਵਿਚ ਜਜ਼ਬੇ ਦਾ ਵਹਿਣ ਇਕ ਝੱਖੜ ਵਾਂਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ -ਤੇ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲਫ਼ਜ਼ ਪਿਛਾਂਹ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਜਜ਼ਬਾ ਅਗਾਂਹ। ਜੇ ਏਸ ਜਜ਼ਬੇ ਦੀ ਛੁਹ ਤੋਂ ਬਚ ਕੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਏ, ਤਾਂ ਲਿਖਤ ਵਿਚ ਉਣਤਾਈਆਂ ਦਿਸਣ ਲਗ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਵਾਰਤਕ ਵਿਚ ਇਕ ਸਜਰਾਪਨ, ਰਹਸਵਾਦੀ ਧੁੰਦਲੇਪਨ ਵਿਚ ਵੀ ਕਈ ਥਾਈਂ ਨਿਗਰਤਾ ਤੇ ਧਰਤ ਦੀ ਛੁਹ ਦੀ ਝਲਕ, ਲੈ, ਤੇ ਖ਼ਿਆਲ-ਚਿਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਅਮੀਰੀ ਹਨ। ਮਨੁਖੀ ਜਜ਼ਬਿਆਂ ਨੂੰ ਵਾਰਤਕ ਵਿਚ ਬਿਆਨ ਕਰਨ ਲਈ ਇਹਨਾਂ ਸਾਡੀ ਬੋਲੀ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਅਮੀਰ ਬਣਾਇਆ ਹੈ।

{{gap}}{{x-larger|'ਖੁਲ੍ਹੇ ਲੇਖ'}} ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਵਾਰਤਕ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿਧ ਰਚਨਾ ਹੈ।&lt;noinclude&gt;{{left|੨੬੪}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>87xke7aa9b7te0cogwk2hdwzefnx8ch</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਚੋਣਵੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਾਰਤਕ.pdf/248</title>
    <ns>250</ns>
    <id>43923</id>
    <revision>
      <id>224949</id>
      <parentid>111875</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:13:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224949</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1941" sha1="okgzrz22iy151goz1ycdsl13nlpll9b" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{center|{{x-larger|ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ}}}}
{{center|[੧੮੮੧-੧੯੩੧ ]}}

{{center|{{x-larger|*}}}}

{{gap}} ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਐਬਦਾਬਾਦ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਲਹਡ ਨਾਂ ਦੇ ਇਕ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ੧੮੮੧ ਵਿਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ, ਲਾਹੌਰ ਤੇ ਟੋਕੀਓ (ਜਾਪਾਨ) ਵਿਚ ਇਹਨਾਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਜਾਪਾਨ ਵਿਚ ਇਹਨਾਂ ਤੇ ਬੁਧ ਧਰਮ ਨੇ ਬੜਾ ਅਸਰ ਪਾਇਆ, ਤੇ ਬੋਧੀ ਭਿਖਸ਼ੂ ਬਣ ਗਏ। ਫੇਰ ਸੁਆਮੀ ਰਾਮ ਤੀਰਥ ਨਾਲ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਮੇਲ ਹੋਇਆ ਤੇ ਓਹਨਾਂ ਦੇ ਅਸਰ ਹੇਠ ਇਹਨਾਂ ਵੇਦਾਂਤ ਦਾ ਫਲਸਫਾ ਅਪਣਾ ਲਿਆ। ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਵਾਪਸ ਆਣ ਤੇ ਇਹਨਾਂ ਉਤੇ ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਹੁਰਾਂ ਦਾ ਬੜਾ ਅਸਰ ਪਿਆ ਤੇ ਫੇਰ ਇਹ ਸਿਖ ਮਤ ਵਿਚ ਪਰਤ ਆਏ।

{{gap}}ਆਪਦਾ ਜੀਵਨ ਬੜਾ ਤਜਰਬਿਆਂ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਕਈ ਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਛੱਲਾਂ ਇਹਨਾਂ ਤੇ ਆਈਆਂ, ਲੰਘ ਗਈਆਂ -- ਤੇ ਅਪਣੇ ਅਪਣੇ ਅਸਰ ਛਡ ਗਈਆਂ, ਜਿਹੜੇ ਇਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਅਲਬੇਲੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਤੋਂ ਸਾਫ਼ ਦਿਸਦੇ ਹਨ। ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਤੇ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿਚ ਮਿਲ ਸਕਣ ਵਾਲੇ ਹੋਰ ਕਈ ਪ੍ਰਦੇਸੀ ਬੋਲੀਆਂ ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਨਾਲ ਬੜੀ ਡੂੰਘੀ ਵਾਕਫ਼ੀ ਸੀ। ਵਾਲਟ ਵਿਟਮੈਨ (ਪ੍ਰਸਿਧ ਅਮ੍ਰੀਕਨ ਕਵੀ) ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਦਾ&lt;noinclude&gt;{{right|੨੬੩}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>okgzrz22iy151goz1ycdsl13nlpll9b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਚੋਣਵੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਾਰਤਕ.pdf/247</title>
    <ns>250</ns>
    <id>43924</id>
    <revision>
      <id>224948</id>
      <parentid>111877</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:13:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224948</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1899" sha1="gtpyj3mmlqqiv09e7w4mydq2rr7yxzg" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ਓਹਦੇ ਦੁਆਲੇ ਵਕਤੀ ਸਮਾਜ ਦੀਆਂ ਉਚਾਈਆਂ ਦੇ ਕਿੰਨੇ ਹੀ ਸੁਨਹਿਰੀ ਪਹਿਰਣ ਹੋਣ,ਤੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਅਸਲ ਅਧਾਰ-ਕਾਮਿਆਂ ਨੂੰ ਉਚੀ ਪਦਵੀ ਦੇਣੀ--ਅਗਾਂਹ-ਵਧਦੀ ਮਨੁੱਖਤਾ ਨੂੰ ਬੜਾ ਹੀ ਪ੍ਰੇਰਦੇ ਹਨ। ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਹ ਕਥਾ ਬੜੇ ਸੁਹਣੇ ਢੰਗ ਵਿਚ ਲਿਖੀ ਹੈ, ਇਹਦੇ ਸਾਰੇ ਪਾਤ੍ਰ ਜਿਊਂਦੇ ਦਿਸਦੇ ਹਨ, ਬੋਲ ਚਾਲ ਨੂੰ ਕਥਾ ਦੇ ਅਸਰ ਭਰਪੂਰ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਲਈ ਖੂਬ ਵਰਤਿਆ ਹੈ। ਤੇ ਕਥਾ ਦੇ ਮੰਤਵ ਨੂੰ ਨਾਟਕੀ ਢੰਗ ਵਿਚ, ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਅਮਲ ਵਿਚ, ਬੜੇ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਲਫ਼ਜ਼ਾਂ ਵਿਚ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ:

{{center|&quot;ਜੇਹੀ ਪਸੂ ਦੀ ਗਿੱਚੀ ਵਢਕੇ ਰਤ ਚੋ ਲਈ ਤੇਹੀ ਕਿਸੇ ਦੀ ਕਿਰਤ ਵਿਚੋਂ ਜ਼ੋਰ ਛਲ ਨਾਲ ਲੈ ਲੈਣਾ ਰੱਤ ਨਚੋੜਨਾ ਹੈ। ਭਲਾ ਤੇਰਾ ਬ੍ਰਹਮ ਭੋਜ ਸਾਈਂ ਖਾ ਸਕਦਾ ਹੈ? ... ਜਦ ਕਿ ਗ੍ਰਾਹੀ ਗ੍ਰਾਹੀ ਵਿਚ ਹਾਵੇ ਤੇ ਰੋਣ ਦੀ ਝੀਵੀਂ ਬਾਣੀ ਹੈ, ਤੇ ਰੱਤ ਦੇ ਟੇਪੇ ਤੁਪਕਦੇ
ਹਨ??&quot;}}

{{gap}}ਇਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਵਾਰਤਕ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿਧ ਰਚਨਾਵਾਂ ਇਹ ਹਨ: 

੧. ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਚਮਤਕਾਰ ੨. ਕਲਗੀਧਰ ਚਮਤਕਾਰ ੩. ਬਿਜੈ ਸਿੰਘ ੪. ਸੰਦਰੀ ੫. ਸਤਵੰਤ ਕੌਰ
੬. ਸੁਭਾਗ ਜੀ ਦਾ ਸੁਧਾਰ&lt;noinclude&gt;
{{left|२६२}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gtpyj3mmlqqiv09e7w4mydq2rr7yxzg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਚੋਣਵੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਾਰਤਕ.pdf/245</title>
    <ns>250</ns>
    <id>43926</id>
    <revision>
      <id>224947</id>
      <parentid>141747</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:13:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224947</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1787" sha1="4waxodzths4fzd3h9yv98sk20my403z" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{center|{{xx-larger|ਵੀਰ ਸਿੰਘ}}}}

{{center|[ ੧੮੭੨-  ]}}

{{center|{{xx-larger|*}}}}

{{gap}}ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਨਿਰਸੰਦੇਹ ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਮੋਢੀ ਆਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਆਪਦਾ ਜਨਮ ੧੮੭੨ ਵਿਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਚ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਮੁਢਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵੀ ਏਥੇ ਹੀ ਕੀਤੀ। ਓਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਇਹ ਹੀ ਸ਼ਹਿਰ ਇਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਹਿਤਕ ਤੇ ਹੋਰ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਦਾ ਬਹੁਤਾ ਕੇਂਦਰ ਰਿਹਾ। 

{{gap}}ਸਿਖ ਧਰਮ ਦੇ ਸੁਧਾਰਕ ਪੱਖਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਕੇ ਉਠੀ ਸਿੰਘ ਸਭਾ ਲਹਿਰ ਦੇ ਆਪ ਮਖੀ ਵਿਚਾਰਵਾਨ ਸਨ- ਤੇ ਆਪਦਾ ਬਹੁਤਾ ਸਾਹਿਤ ਏਸੇ ਲਹਿਰ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਵਿਚੋਂ ਉਪਜਿਆ। ਜਿਥੇ ਆਪ ਨਵੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ, ਨਵੀਂ ਵਾਰਤਕ, ਨਾਵਲ, ਤੇ ਨਾਟਕ ਦੇ ਮੋਢੀ ਹਨ, ਓਥੇ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸਫ਼ਲ ਅਖ਼ਬਾਰ ‘ਖ਼ਾਲਸਾ ਸਮਾਚਾਰ ਵੀ ਆਪਨੇ ਹੀ ੧੮੯੯ ਵਿਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।

{{gap}}ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਲੇਖਣੀ ਨੇ ਸਿਖ ਧਰਮ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ, ਆਦਰਸ਼ ਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਬੜੇ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰੇ ਤੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਤਕ ਪੁਜ ਸਕਣ ਵਾਲੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਲਿਖੇ&lt;noinclude&gt;{{rh|||੨੬o}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4waxodzths4fzd3h9yv98sk20my403z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਚੋਣਵੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਾਰਤਕ.pdf/242</title>
    <ns>250</ns>
    <id>44055</id>
    <revision>
      <id>224946</id>
      <parentid>112547</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:13:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224946</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="51" sha1="asdw3jwpvzo8wmj697nepzavpmek21w" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;


{{right|ਲਿਖਾਰੀਆਂ ਬਾਰੇ}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>asdw3jwpvzo8wmj697nepzavpmek21w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਚੋਣਵੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਾਰਤਕ.pdf/241</title>
    <ns>250</ns>
    <id>44056</id>
    <revision>
      <id>224945</id>
      <parentid>141694</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:12:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224945</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="921" sha1="2rjcuu4jhfy3jsgwhbz431il9dclrbl" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ਢਾਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਰਲ ਜਾਈਏ। ਆਓ, ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਚੰਗਿਆੜੇ ਇਹਨਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇ ਕਰ ਲਈਏ, ਤੇ ਸੁਪਨੇ ਸਾਂਝੇ ਕਰ ਲਈਏ, ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਹਾਡਾ ਵੀ ਘਰ ਹੋ ਸਕੇ, ਕੋਈ ਯਾਦਾਂ ਦਾ ਪਿੜ ਹੋ ਸਕੇ, ਆਲ ਮਾਲ ਪੂਰੇ ਥਾਲ ਹੋ ਸਕਣ, ਰੰਗ ਸੁਰੰਗੇ ਅਨੇਕਾਂ ਗੇਂਦ ਖੇਡੇ ਜਾ ਸਕਣ, ਮਝਾਂ ਦੇ ਥਣ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੁਧ ਪਿਆ ਸਕਣ, ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਜੁਗਰਾਫ਼ੀਏ ਤੇ ਸਾਇੰਸ ਹਿਸਾਬ ਦੇ ਪਰੀ-ਦੇਸਾਂ ਵਿਚ ਪੈਰ ਪਾ ਸਕੋ, ਕਿਸੇ ਦੀਆਂ ਅਖਾਂ ਵਿਚ ਆਲ੍ਹਣਾ ਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਲਭ ਸਕੋ।&lt;noinclude&gt;{{rh|||੨੫੬}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2rjcuu4jhfy3jsgwhbz431il9dclrbl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:Rubaiyat Omar Khayyam - 1894.djvu/9</title>
    <ns>250</ns>
    <id>51268</id>
    <revision>
      <id>224995</id>
      <parentid>135933</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T10:41:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Charan Gill</username>
        <id>36</id>
      </contributor>
      <origin>224995</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="559" sha1="778ihy5htyoly8890vvfuafkhu6azo9" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Charan Gill&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;ਐ ਕਰਦਾ ਜ਼ ਲੁਤਫ਼ ਵ ਕਹਿਰ ਤੋ ਸਨਾ ਖ਼ੁਦਾ
 
ਦਰ ਅਹਿਦ ਅਜ਼ਲ ਬਹਿਸ਼ਤ ਵ ਦੋਜ਼ਖ਼ ਬਰਪਾ

ਬਜ਼ਮ ਤੋ ਬਹਿਸ਼ਤ ਅਸਤ ਮਰਾ ਜੁਰਮੀ ਨੇਸਤ
 
ਚੂਨ ਅਸਤ ਕਿ ਦਰ ਬਹਿਸ਼ਤ ਰਾਹ ਨੇਸਤ ਮਰਾ


{{bar|3}}
ਚੋਨ ਦਰ ਗੁਜ਼ਰਮ ਬਾ ਬਾਦਾ ਸ਼ਵਯਯਦ ਮਰਾ

ਤਲਕੀਨ ਜ਼ ਸ਼ਰਾਬ ਨਾਬ ਗਵਯਯਦ ਮਰਾ&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>778ihy5htyoly8890vvfuafkhu6azo9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>224996</id>
      <parentid>224995</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T10:58:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Charan Gill</username>
        <id>36</id>
      </contributor>
      <origin>224996</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="917" sha1="5c399884u7ux2jwignak5qdh3lmjpjn" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Charan Gill&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;ਐ ਕਰਦਾ ਜ਼ ਲੁਤਫ਼ ਵ ਕਹਿਰ ਤੋ ਸਨਾ ਖ਼ੁਦਾ
ਦਰ ਅਹਿਦ ਅਜ਼ਲ ਬਹਿਸ਼ਤ ਵ ਦੋਜ਼ਖ਼ ਬਰਪਾ
ਬਜ਼ਮ ਤੋ ਬਹਿਸ਼ਤ ਅਸਤ ਮਰਾ ਜੁਰਮੀ ਨੇਸਤ 
ਚੂਨ ਅਸਤ ਕਿ ਦਰ ਬਹਿਸ਼ਤ ਰਾਹ ਨੇਸਤ ਮਰਾ
{{bar|3}}
ਬੁੱਤ ਗੁਫ਼ਤ ਬਾ ਬੁੱਤ‌ਪ੍ਰਸਤ ਕਾਏ ਆਬਿਦ-ਇ ਮਾ
ਦਾਨੀ ਜ਼ ਚਾ ਰਵੀ ਗਸ਼ਤਹ‌ਈ ਸਾਜਿਦ-ਇ ਮਾ
ਬਰ ਮਾ ਬਜਮਾਲ ਖ਼ੁਦ ਤਜਲੀ ਕਰਦ ਅਸਤ
ਆਨਕਸ ਕਿ ਜ਼ ਤੋਸਤ ਨਾਜ਼ਰ ਓ ਸ਼ਾਹਿਦ-ਇ ਮਾ
{{bar|3}}

ਚੋਨ ਦਰ ਗੁਜ਼ਰਮ ਬਾ ਬਾਦਾ ਸ਼ਵਯਯਦ ਮਰਾ

ਤਲਕੀਨ ਜ਼ ਸ਼ਰਾਬ ਨਾਬ ਗਵਯਯਦ ਮਰਾ&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5c399884u7ux2jwignak5qdh3lmjpjn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/231</title>
    <ns>250</ns>
    <id>52299</id>
    <revision>
      <id>224917</id>
      <parentid>218154</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:04:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224917</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3578" sha1="d3dfhoyhh2j7brdo9vj6crggqde8eq2" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh||ਚੌਥਾ ਤੰਤ੍ਰ|੨੨੩}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;{{rule}}
ਕੁੰਡਲੀਆ ਛੰਦ॥ ਬੋਲਤ ਨਾਹੀਂ ਪ੍ਰੇਮ ਸੇ ਮਨ ਬਾਂਛਤ ਨਹਿ ਦੇਤ॥ ਊਂਚੇ ਲੰਬੇ ਸਾਂਸ ਕੋ ਰਾਤ ਮਾਂਹ ਤੁੰ ਲੇਤ॥ ਰਾਤ ਮਾਂਹ ਤੂੰ ਲੇਤ ਮੋਹਿ ਨ ਕਰਤ ਅਲਿੰਗਨ॥ ਆਦਰ ਸੇਤੀ ਪਿਆਰ ਕਰਤ ਨਹਿ ਮੁਖ ਕਾ ਚੁੰਬਨ ਇਨ ਲਛਨ ਸੇ ਲਖੂੰ ਅਹੇ ਮਨ ਤੇਰਾ ਡੋਲਤ॥ ਅਵਰ ਨਾਰ ਸੇ ਪਿਆਰ ਹੋਤ ਮੋਸੇ ਨਹਿ ਬੋਲਤ॥੭॥

{{gap}}ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਸੰਸਾਰ ਨੇ ਉਸ ਤੀਮੀ ਦੇ ਪੈਰ ਫੜ ਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਗੋਦ ਵਿਖੇ ਬੈਠਾ ਕੇ, ਕ੍ਰੋਧਨ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ:-

{{Block center|&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਪਾਦ ਗਹੋਂ ਬਿਨਤੀ ਕਰੋਂ ਮੇਂ ਹੂੰ ਦਾਸ ਤੁਮਾਰ॥&lt;/poem&gt;}}

{{Block center|&lt;poem&gt;ਪ੍ਰਾਨ ਪਿਆਰੀ ਕੋਪਨੇ ਕਿਤ ਕੋਪੇ ਬਿਨ ਕਾਰ॥੮॥&lt;/poem&gt;}}

{{gap}}ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਣਕੇ ਰੋਂਦੀ ਹੋਈ ਤੀਮੀ ਬੋਲੀ:-

ਕੁੰਡਲੀਆ ਛੰਦ॥ ਧੂਰਤ ਭੇਰੇ ਮਨ ਵਿਖੇ ਹੇ ਨਾਰੀ ਕੋਊ ਔਰ॥ ਕਰੇਂ ਮਨੋਰਥ ਤਿਸੀ ਕਾ ਲਿਆ ਜਿਸੇ ਚਿਤ ਚੋਰ ।। ਲਿਆ ਜਿਸੇ ਚਿਤ ਚੌਰ ਬਨਾਵਟ ਤਾਸ ਅਨੂਠੀ ।। ਹਮਰਾ ਯਹਾਂ ਨ ਕਾਮ ਬਾਤ ਯਹ ਰੰਚ ਨ ਝੂਠੀ॥ ਛਲ ਸੇਂ ਬਿਨਤੀ ਕਰੇਂ ਰਿਦੇ ਧਰ ਵਾਕੀ ਮੂਰਤ।।।। ਤੇਰੇ ਮਨ ਮੇਂ ਸਦਾ ਰਹੇ ਵਹ ਨਾਰੀ ਧੂਰਤ॥੯॥

{{gap}}ਹੋਰ ਜੇ ਕਦੀ ਓਹ ਤੇਰੀ ਪਿਆਰੀ ਨਾ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਕਿਆ ਮੇਰੇ ਕਹੇ ਉਸਨੂੰ ਨ ਮਾਰਦੋਂ॥ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਓਹ ਬਾਂਦਰ ਹੈ ਤਾਂ ਤੇਰਾ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਕੀ ਪਿਆਰ ਹੈ।।  ਬਹੁਤਾ ਕੀ ਆਖਨਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਮੈਂ ਉਸਦਾ ਕਲੇਜਾ ਨ ਖਾਵਾਂਗੀ ਤਾਂ ਅੰਨ ਪਾਣੀ ਛੱਡਕੇ ਪ੍ਰਾਨਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦਿਹਾਂਗੀ।। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਉਸਦੇ ਨਿਸਚੇ ਨੂੰ ਵਿਚਾਰਕੇ ਓਹ ਸੰਸਾਰ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਬਯਾਕੁਲ ਹੋਕੇ ਬੋਲਿਆਂ ਵਾਹ ਵਾਹ ਕਿਆ ਠੀਕ ਕਿਹਾ ਹੈ:-

{{Block center|&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਉਗ੍ਰ ਪਾਪ ਅਰ ਨੀਲ ਰੰਗ ਨਰ ਮੂਰਖ ਮਦ ਮੀਨ।&lt;/poem&gt;}}

{{Block center|&lt;poem&gt;ਜਿਮ ਨਹਿ ਛਾਡਤ ਨਿਜ ਅਸਰ ਤਿਮਨਾਰੀ ਹੇਠ ਚੀਨ॥੧o&lt;/poem&gt;}} 


{{gap}}ਸੋ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਓਹ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਮਾਰਿਆ ਜਾਵੇ ਇਹ ਸੋਚਕੇ ਬਾਂਦਰ ਦੇ ਪਾਸ ਗਿਆ॥ ਬਾਂਦਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਚਿਰਾਕਾ ਆਯਾ ਦੇਖਕੇ ਕਿਹਾ ਹੇ ਮਿਤ੍ਰ ਅੱਜ ਤੂੰ ਚਿਰਾਕਾ ਕਿਉਂ ਆਯਾ ਹੈਂ॥ ਕਿਸ ਲਈ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦਾ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਬਾਤਾਂ ਬੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਓਹ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਮਿਤ੍ਰ ਤੇਰੀ ਭਰਜਾਈ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>d3dfhoyhh2j7brdo9vj6crggqde8eq2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/232</title>
    <ns>250</ns>
    <id>52300</id>
    <revision>
      <id>224918</id>
      <parentid>218690</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:04:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224918</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3654" sha1="gkuh7w7fr9uu03lvar3s1cytpj1qeyj" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|੨੨੪|ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;{{rule}}
ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਬੜੀਆਂ ਕਠੋਰ ਬਾਤਾਂ ਕਹੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਹੇ ਕ੍ਰਿਤਘਨ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਮੂੰਹ ਨ ਦਿਖਾ ਕਿਉਂ ਜੋ ਹਰ ਰੋਜ ਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਉਪਕਾਰ ਨਾਲ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈਂ ਪਰ ਕਦੇ ਵੀ ਉਸ ਦਾ ਪਲਟਾ ਆਪਨੇ ਘਰ ਲਿਆ ਕੇ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਇਸ ਲਈ ਤੇਰਾ 
ਪ੍ਰਾਯਸਚਿੱਤ ਬੀ ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਨੇ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ॥

ਕੁੰਡਲੀਆ ਛੰਦ ॥ ਮਦਰਾ ਪਾਈ ਚੋਰ ਪੁਨ ਬ੍ਰਹਮ ਘਾਤ ਨਰ ਜੋਇ। ਬੰਚਕ ਅਰ ਬ੍ਰਤ ਭੰਗ ਜੋ ਇਨ ਕੀ ਮੁਕਤੀ ਹੋਇ। ਇਨਕੀ ਮੁਕਤੀ ਹੋਇ ਕੀਏ ਬਹੁ ਜਤਨਨ ਸਾਥਾ। ਪਰ ਮੁਕਤਿ ਨਾ ਲਹੇ ਕ੍ਰਿਤਘਨ ਪੁਰਖ ਅਨਾਥਾ | ਕਹਿ ਸ਼ਿਵਨਾਥ ਬਿਚਾਰ ਕ੍ਰਿਤਘਨ ਸਬ ਤੇ ਭਾਈ | ਅਧਿਕ ਪਾਪ ਯਤ ਜਾਨ ਚੋਰ ਪੁਨ ਮਦਰਾ ਪਾਈ ॥੧੧।।

{{gap}}ਇਸ ਲਈ ਅੱਜ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਦੇਵਰ ਨੂੰ ਉਪਕਾਰ ਦੇ ਪਲਟੇ ਦੇਨ ਲਈ ਘਰ ਲੈ ਆ। ਸੋ ਮੈਂ ਉਸਦਾ ਕਿਹਾ ਹੋਯਾ ਤੇਰੇ ਪਾਸ ਆਯਾ ਹਾਂ ਅਰ ਤੇਰੇ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਝਗੜਾ ਕਰਦਿਆਂ ਚਿਰ ਲੱਗਾ ਹੈ॥ ਸੋ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਘਰ ਚੱਲ ॥ ਕਿਉ ਜੋ ਤੇਰੀ ਭਰਜਾਈ ਤੇਰੀ ਉਡੀਕ ਵਿੱਚ ਬੜੇ ਉਤਸਾਹ ਨਾਲ ਡੇਉਢੀ ਨੂੰ ਸਜਾਕੇ ਅਤੇ ਚੰਗਾ ਫ਼ਰਸ਼ ਵਿਛਾ ਕੇ, ਕਪੜੇ ਗਹਨੇ ਸਜਾਕੇ, ਖੜੋਤੀ ਹੋਈ ਹੈ॥ ਬਾਂਦਰ ਬੋਲਿਆ ਹੈ ਮਿਤ੍ਰ ਮੇਰੀ ਭਰਜਾਈ ਨੇ ਠੀਕ ਕਿਹਾ ਹੈ:-

{{Block center|&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ ॥ ਕਪਟੀ ਕੀ ਤਜ ਮਿਤ੍ਰਤਾ ਬੁਧਿਮਾਨ ਤੂੰ ਆਜ।।&lt;/poem&gt;}}

{{Block center|&lt;poem&gt;ਜੋ ਸਨਮੁਖ ਹੋ ਲਾਲਚੀ ਠਗੇ ਮਿਤ੍ਰ ਕਾ ਸਾਜ॥੧੩॥&lt;/poem&gt;}} ਔਰ ਭੀ

{{Block center|&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਗੁਪਤ ਕਹੇ ਅਰ ਸੁਨੇ ਪੁਨ ਖਾਏ ਆਪ ਖਵਾਇ ॥&lt;/poem&gt;}}

{{Block center|&lt;poem&gt;ਦੇਨ ਲੇਨ ਹੋਇ ਸੰਕ ਬਿਨ ਮਿਤ੍ਰ ਲਛ ਖਟੁ ਭਾਇ ॥੧੪॥&lt;/poem&gt;}}

{{gap}}ਪਰ ਹੇ ਭਾਈ ਮੈਂ ਬਨ ਵਿਖੇ ਰਹਿਨ ਵਾਲਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਤੁਸਾਡਾ ਘਰ ਜਲ ਦੇ ਵਿੱਚ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਜਗਾਂ ਪਰ ਜਾ ਸੱਕੀਏ । ਇਸ ਲਈ ਮੇਰੀ ਭਰਜਾਈ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਹੀ ਲੈ ਆ,ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਨਾਮ ਕਰਕੇ ਅਸੀਰਬਾਦ ਲੈ ਲਵਾਂ।। ਸੰਸਾਰ ਥੋਲਿਆ ਹੈ ਮਿਤ੍ਰ ਸਾਡਾ ਘਰ ਤਾਂ ਸਮੁਦ੍ਰ ਦੇ ਵਿੱਚ ਬੜੇ ਸੁੰਦਰ ਬਰੇਤੇ ਵਿੱਚ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਮੇਰੀ ਪਿੱਠ ਉਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਸੁਖ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਚਲ॥ ਬਾਂਦਰ ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨ ਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ ਜੇਕਰ ਏਹ ਬਾਤ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿਉਂ ਦੇਰ ਕਰਦਾ ਹੈਂ ਛੇਤੀ ਚਲ, ਏਹ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਪਿਠ ਉਪਰ ਬੈਠਾ ਹਾਂ |&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gkuh7w7fr9uu03lvar3s1cytpj1qeyj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਚੋਣਵੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਾਰਤਕ.pdf/184</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53057</id>
    <revision>
      <id>224941</id>
      <parentid>155425</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:10:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224941</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2593" sha1="2t6fmvs3gs57540vgfxwwbsamkpiva4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;﻿

ਅਗੇ ਵਧੀ।

{{gap}}&quot;ਨਾਂਹ ਪੁਤਰਾ! ਇਹ ਤੇ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਕਦੀ ਹੋਣ ਦੇਣਾ? ਤੋਬਾ ਉਸਤਫਾ!&quot; ਤੇ ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਅਰਬੀ ਵਿਚ ਕੁਝ ਪੜ੍ਹਿਆ।

{{gap}}ਮੈਂ ਹਸ ਪਿਆ, ਮੇਰੀ ਦੋਸਤ ਹਸ ਪਈ ਤੇ ਅਸੀਂ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿਚ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਮੈਂ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਅੰਦਰੋਂ ਹੋ ਆਂਦਾ ਹਾਂ

{{gap}}ਮੈਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਝੱਟ ਅੰਦਰ ਨਾ ਰਿਹਾ। ਜਿਸ ਆਦਮੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਸੀ, ਪਤਾ ਲਗਾ ਇਕ ਡੇਢ ਘੰਟੇ ਤਕ ਦਫ਼ਤਰ ਆਵੇਗਾ। ਉਡੀਕਣਾ ਅਸੀਂ ਮੁਨਾਸਿਬ ਨਾ ਸਮਝਿਆ। ਇਤਨੇ ਚਿਰ ਵਿਚ ਅਸੀਂ ਸੋਚਿਆ ਸਿਆਲਕੋਟ ਦੀ ਕਿਸੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਥਾਂ ਤੇ ਹੀ ਹੋ ਆਈਏ।

{{gap}}ਟਾਂਗਾ ਜਦੋਂ ਕੋਤਵਾਲੀ ਦੀ ਢਕੀ ਤੋਂ ਹੇਠ ਉਤਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਮੇਰੀ ਦੋਸਤ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਚ ਦਸਿਆ ਕਿ ਬੁਢਾ ਟਾਂਗੇ ਵਾਲਾ ਉਸੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਥੇ ਦੇ ਚਪੇ ਚਪੇ, ਪੋਟੇ ਪੋਟੇ, ਦਾ ਵਾਕਫ਼ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਸੀ ਤੇ ਇਕ-ਅਧੇ ਦਿਨ ਵਿਚ ਸਾਨੂੰ ਸਭ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਘੁਮਾ ਲਿਆਵੇਗਾ।

{{gap}} &quot;ਕਿਉਂ ਬਾਬਾ, ਹਮਜਾਗੋਸ਼ ਦਾ ਕਿੱਸਾ ਤੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ?&quot;

{{gap}}ਬੁਢਾ ਟਾਂਗੇ ਵਾਲਾ ਚੁਪ ਰਿਹਾ, ਜਿਸਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਸੁਣਿਆ ਹੀ ਨਾ ਹੋਏ। ਮੈਂ ਜ਼ਰਾ ਉਠ ਕੇ ਵੇਖਿਆ ਉਹਦੇ ਹੋਠ ਹਿਲ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹ ਕੁਝ ਪੜ੍ਹ ਰਿਹਾ ਸੀ।

{{gap}}&quot;ਬਾਬਾ ਜੀ, ਪਹਿਲੇ ਸਾਨੂੰ ਹਮਜ਼ਾਗੌਸ ਦੇ ਮਕਬਰੇ ਲੈ ਚਲੋ।&quot; ਫੇਰ ਮੇਰੇ ਦੋਸਤ ਨੇ ਕਿਹਾ।

{{gap}}ਇਸ ਵਾਰ ਬੁਢੇ ਟਾਂਗੇ ਵਾਲੇ ਨੇ ਸਿਰ ਹਿਲਾ ਦਿਤਾ, ਪਰ ਉਹਦੇ ਹੋਂਠ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁਝ ਸਿਰਮਨ ਜਿਹਾ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਸਨ। ਆਮ ਟਾਂਗੇ ਵਾਲਿਆਂ ਵਾਂਗ ਨਾ ਉਹ ਆਪਣੀ ਘੋੜੀ ਨੂੰ&lt;noinclude&gt;{{right|੧੯੯{{gap}}}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2t6fmvs3gs57540vgfxwwbsamkpiva4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਚੋਣਵੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਾਰਤਕ.pdf/215</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53090</id>
    <revision>
      <id>224943</id>
      <parentid>155002</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:12:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224943</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2766" sha1="0j2l7vgwtplq1c37eye4xc0mig9bywg" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;﻿ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਬੀ ਦੀ ਥਾਂ ਅੰਮਾਂ ਸਦਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਉਸ ਦੀ ਭਾਬੀ ਵਿਧਵਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਉਸ ਨੇ ਵਹੁਟੀ ਬਣਕੇ ਨਹੀਂ ਸੀ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਅੰਮਾਂ ਸਦਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਮਾਂ ਬਣ ਕੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ।

{{gap}}ਚਾਹ ਦਾ ਪਾਣੀ ਖੌਲ ਪਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਨਿਕੀ ਚਾਹਦਾਨੀ ਵਿਚ ਚਾਹ ਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਪਾਈਆਂ। ਪਾਣੀ ਦੀ ਧਾਰ ਬੰਨ੍ਹਕੇ ਪਾਈ, ਪਾਣੀ ਚਿਟੇ ਤੋਂ ਲਾਲ ਕਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਕੱਚ ਦੀ ਪਿਆਲੀ ਨੂੰ ਉਸ ਬੜਾ ਸੰਭਾਲਕੇ ਚੁਕਿਆ, ਥਾਲ ਵਿਚ ਚਾਹ, ਦੁਧ, ਖੰਡ, ਪਿਆਲੀ ਸਾਰਾ ਕੁਛ ਰਖ ਕੇ ਉਹ ਮਾਲਤੀ ਦੇ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਲੈ ਗਈ। ਪਲੰਘ ਉਤੇ ਲੰਮੀ ਪਈ ਹੋਈ ਮਾਲਤੀ ਦੇ ਕੋਲ ਵਾਰ ਨਿਕੀ ਮੇਜ਼ ਉਤੇ ਉਸ ਨੇ ਥਾਲੀ ਨੂੰ ਅਡੋਲ ਧਰ ਦਿਤਾ। ਉਹ ਇਹਨਾਂ ਕਚ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਬੜਾ ਡਰਦੀ ਸੀ, ਰਤਾ ਕੁ ਹੁਜਕਾ ਲਗਿਆਂ ਟੁਟ ਟੁਟ, ਪੈਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਉਹ ਤਾਂ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਕੈਂਹ ਦੇ ਕਟੋਰੇ ਵਿਚ ਲੱਸੀ ਪੀਂਦੀ ਰਹੀ ਸੀ, ਤੇ ਚਾਹ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਪਿੱਤਲ ਦੇ ਗਲਾਸ ਵਿਚ ਪੀਂਦੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨਾਂ ਚਹੁ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਅੰਮਾਂ ਕਹਿਣ ਵਾਲੇ ਉਸ ਦੀ ਦਰਾਣੀ ਦੇ ਪੁਤਰ ਧੀਆਂ ਜਵਾਨ ਹੋ ਪਏ ਸਨ। ਕਾਲਜਾਂ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਨ ਲਗ ਪਏ ਸਨ। ਹੁਣ ਗਲਾਸਾਂ ਵਿਚ ਚਾਹ ਨਹੀਂ ਸਨ ਪੀਂਦੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਅੰਮਾਂ ਨੂੰ ਕਿੰਨੇ ਦਿਨ ਲਾ ਕੇ ਵਲ ਦਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਚਾਹ ਦਾ ਪਾਣੀ ਉਹ ਚੀਨੀ ਦੇ ਐਸ ਭਾਂਡੇ ਵਿਚ ਪਾ ਕੇ ਦੇਵੇ ਕਰੇ ਤੇ ਦੁਧ ਐਸਾ ਭਾਂਡੇ ਵਿਚ। ਨਾਲੇ ਉਹਨਾਂ ਦਸਿਆ ਕਿ ਖੰਡ ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਦੀ ਪਾ ਕੇ ਪੀਣ ਕਰਨਗੇ। ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਉਹਦੇ ਹਥ ਵਿਚ ਸੀ, ਉਹ ਸਾਰਿਆਂ ਬਚਿਆਂ ਨੂੰ ਮਲਾਈ ਪਾ ਕੇ ਦੁਧ ਪਿਆਂਦੀ ਰਹੀ&lt;noinclude&gt;{{left|{{gap}}੨੩੦}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0j2l7vgwtplq1c37eye4xc0mig9bywg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਚੋਣਵੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਾਰਤਕ.pdf/216</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53091</id>
    <revision>
      <id>224944</id>
      <parentid>155004</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:12:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224944</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2783" sha1="jlhskatnea048px9hu189jljkj50xlh" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;﻿ਸੀ। ਹੁਣ ਉਹ ਕਾਲੀ ਸ਼ਾਹ ਜਿਹੀ ਭੈੜੀ ਚਾਹ, ਜਿਹੋ ਜਿਹੀ ਕਿ ਉਹ ਗੋਹਾ ਥੱਪਣ ਵਾਲੀ ਕੰਮੋ ਨੂੰ ਮਿਟੀ ਦੇ ਕਸੋਰੇ ਵਿਚ ਪਾ ਕੇ ਦੇਂਦੀ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਪੀਣ ਲਗ ਪਏ ਸਨ। ਪਰ ਉਹਦੇ ਕੀ ਵਸ ਸੀ ਉਹ ਤਾਂ ਅਜੇ ਭੀ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਲਾਈ ਵਾਲਾ ਦੁਧ ਪਿਆਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਦਸਦੇ ਸਨ ਕਿ ਮਝ ਦਾ ਮੋਟਾ ਦੁਧ ਤਾਂ ਅਕਲ ਨਹੀਂ ਆਉਣ ਦੇਂਦਾ, ਹੁਣ ਉਹ ਪਤਲੀ ਚਾਹ ਪੀਣਗੇ।

{{gap}}ਕਲ੍ਹ ਤੋਂ ਘਰ ਵਿਚ ਉਹ ਮੁੰਡਾ ਵੀ ਆਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਾਲਤੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋਣਾ ਸੀ,ਉਹ ਮਾਲਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਵਾਲੇ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਸੌਂਦਾ ਸੀ, ਮਾਲਤੀ ਨੇ ਅੰਮਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਭੀ ਚਾਹ ਪੁਚਾ ਦੇਵੇ। ਦੋਹਾਂ ਕਮਰਿਆਂ ਵਿਚ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਸੀ, ਅੰਮਾਂ ਨੇ ਲੰਘਕੇ ਨਾਲ ਦੇ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਉਸਨੂੰ ਚਾਹ ਦਿਤੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਚਾਦਰ ਨੂੰ ਹਟਾ ਕੇ ਪਲੰਘ ਤੋਂ ਉਠਿਆ ਤਾਂ ਅੰਮਾਂ ਦੇ ਕੰਨਾਂ ਵਿਚ ਖੜਾਕ ਆਇਆ, ਕਚ ਦੀਆਂ ਦੋ ਤਿੰਨ ਚੂੜੀਆਂ ਪਲੰਘ ਤੋਂ ਢੈ ਕੇ ਫ਼ਰਸ਼ ਤੇ ਆ ਪਈਆਂ ਸਨ, ਅੰਮਾਂ ਤ੍ਰੇਹ ਗਈ ਮਾਲਤੀ ਨੇ ਕਲ ਜੇਹੜੀਆਂ ਚੂੜੀਆਂ ਚੜ੍ਹਾਈਆਂ ਸਨ, ਉਹ ਉਹਦੇ ਮੰਗੇਤਰ ਦੇ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਢੱਠੀਆਂ ਪਈਆਂ ਸਨ।

{{gap}}ਅੰਮਾਂ ਚਾਹ ਦੇ ਕੇ ਪਰਤਨ ਲਗੀ, ਕਮਰੇ ਦੀ ਦਲੀਜ਼ ਲੰਘ ਕੇ ਉਹਦੇ ਪੈਰ ਜਿਵੇਂ ਫ਼ਰਸ਼ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਏ। ਖੜਾਕ ਮਾਲਤੀ ਨੇ ਭੀ ਸੁਣ ਲਿਆ ਸੀ, &quot;ਅੰਮਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਉਸ ਹੋਰ ਪਾਸੇ ਪਾਣਾ ਚਾਹਿਆ।

{{gap}}&quot;ਅੰਮਾਂ! ਅਜ ਹੀ ਉਹ ਦਿਨ ਹੈ ਨਾ ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਮੌਲੀਆਂ ਬੰਨ੍ਹੇਗੀ, ਟਿਕੇ ਲਾਏਂਗੀ ਤੇ ਕੜਾਹ ਪੁਰੀਆਂ ਖੁਆਏਂਗੀ.... ...। &quot;

{{gap}}&quot;ਨਹੀਂ ਧੀਏ, ਅਜ ਨਹੀਂ ਕਲ!&quot; ਅੰਮਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਕੁਝ ਨਾ ਕਹਿ ਸਕੀ, ਰਸੋਈ ਵਿਚ ਪਰਤ ਆਈ। ਉਸ ਨੂੰ ਇਕੋ&lt;noinclude&gt;{{right|੨੩੧{{gap}}}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jlhskatnea048px9hu189jljkj50xlh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਚੋਣਵੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਾਰਤਕ.pdf/217</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53092</id>
    <revision>
      <id>224937</id>
      <parentid>155008</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:08:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224937</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2778" sha1="42yd51n93qv84d29sylpslsichypsmh" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;﻿ਖ਼ਿਆਲ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਕਲ ਕੰਜਕਾਂ ਦੀ ਪਾਲ ਬੈਠੇਗੀ, ਨਿਕੀਆਂ ਵਡੀਆਂ ਕੰਜਕਾਂ, ਮਾਲਤੀ ਭੀ ਕੰਜਕ ਹੈ, ਕੁਆਰੀ ਹੈ' ਤੇ ਉਹ ਆਪ ਬੁਢੇ ਵਾਰੇ ਸਾਰੀਆਂ ਕੰਜਕਾਂ ਨੂੰ ਮਥਾ ਟੇਕੇਗੀ ... .... ਸੋਚਦਿਆਂ ਸੋਚਦਿਆਂ ਉਹਦੇ ਮਥੇ ਉਤੇ ਤੀਊੜੀ ਪੈ ਗਈ, ਮਥਾ ਆਕੜ ਗਿਆ, ਅੜ ਗਿਆ ਜਿਵੇਂ ਝੁਕ ਨਾ ਸਕਦਾ ਹੋਵੇ ... ... ਦਸ ਵਰ੍ਹਿਆਂ , ਬਾਰਾਂ ਵਰ੍ਹਿਆਂ, ਪੰਦਰਾਂ ਵਰ੍ਹਿਆਂ, ਵੀਹਾਂ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤਕ ਕੰਜਕ ਰਹਿਣਾ ਕੀ ਔਖਾ ਹੈ - ਉਹ ਤਾਂ ਤਿੰਨ ਵੀਹਾਂ ਵਰ੍ਹੇ ਹੋ ਗਏ ਸਨ ਕੁਆਰੀ ਕੰਜਕ ਹੈ ... ... ਉਸ ਦਾ ਬੁਢਾ ਬਜ਼ੁਰਗ ਮਥਾ ਕਲ੍ਹ ਮਾਲਤੀ ਨੂੰ ਮਥਾ ਟੇਕੇਗਾ?

{{gap}}ਅੰਮਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਿਆਲ ਆਇਆ ਕਿ ਵਿਆਹਾਂ ਤੇ ਇਕ ਸੁਹਾਗ ਗਾਂਦੇ ਹਨ। ‘ਦੇਈਂ ਵੇ ਬਾਬਲਾ ਓਸ ਘਰੇ ਜਿਥੇ ਸ਼ਾਦੀਆਂ ਵੇਖਾਂਗੀ ਨਿਤ&quot; ਨਾਲ ਹੀ ਖਿਆਲ ਆਇਆ ਕਿ ਕੁੜੀਆਂ ਗੌਂਦੀਆਂ ਹਨ: &quot;ਨਹਿਰ ਕੰਢੇ ਦੇਈਂ ਬਾਬਲਾ, ਗੁਸਾ ਚੜ੍ਹੇ ਤਾਂ ਘੜੰਮ ਛਾਲ ਮਾਰਾਂ।&quot; ਅੰਮਾਂ ਉਬਲੇ ਹੋਏ ਆਲੂਆਂ ਨੂੰ ਸੰਘਾੜਿਆਂ ਦੇ ਆਟੇ ਵਿਚ ਪਈ ਗੁੰਨ੍ਹਦੀ ਸੀ, ਉਹਦੇ ਹਥ ਖਲੋ ਗਏ, ਸ਼ਾਦੀਆਂ ਕਦੇ ਲਾੜੇ ਬਿਨਾਂ ਵੀ ਸੋਂਹਦੀਆਂ ਹਨ? .... ਤੇ ਗੁਸਾ ਉਹ ਕੀਹਦੇ ਉਤੇ ਕਰਦੀ? ਕਿਹਦੇ ਸਿਰ ਚੜ੍ਹਕੇ ਉਹ ਕਿਸੇ ਨਹਿਰ ਵਿਚ ਛਾਲ ਮਾਰਦੀ?

{{gap}}ਕਹਿਰ ਦੀ ਜਵਾਨੀ ਉਸ ਪਿੰਜਰੇ ਪਏ ਹੋਏ ਸ਼ੇਰ ਵਾਕਰ ਕਟੀ ਸੀ, ਸਚ ਮੁਚ ਉਹ ਰਜਕੇ ਖਾਂਦੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੁੰਦੀ, ਕਿ ਮਤੇ ਅੰਗਾਂ ਵਿਚ ਕੋਈ ਬਲ ਆ ਜਾਵੇ, ਮਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਿੰਜਰੇ ਦਆਂ ਸੀਖਾਂ ਪੁਟ ਦੇਣ ਦਾ ਖ਼ਿਆਲ ਆ ਜਾਏ। ਉਹ ਨਵੀਆਂ ਵਿਆਹੀਆਂ ਕੋਲ ਬਹਿੰਦੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੁੰਦੀ ਮਤੇ ਕੋਈ ਚੇਤਨਤਾ ਉਸ ਦੇ ਜੜ੍ਹ ਪੱਥਰ ਅੰਗਾਂ ਵਿਚੋ ਜਾਗ ਪਵੇ। ਉਹ ਸ਼ਾਂਤ ਰਹਿੰਦੀ&lt;noinclude&gt;{{left|{{gap}}੨੩੨}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>42yd51n93qv84d29sylpslsichypsmh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਚੋਣਵੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਾਰਤਕ.pdf/218</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53093</id>
    <revision>
      <id>224938</id>
      <parentid>155014</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:08:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224938</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2668" sha1="5rxrownaw0pt26ih8zlrrjtpn5c7978" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;﻿ਸੀ ਪਾਣੀ ਵਾਕੁਰ ਸ਼ਾਂਤ ਰਹਿੰਦੀ। ਗਰਮੀਆਂ ਦੀ ਰਾਤ ਜਦੋ ਉਹ ਖੁਲੇ ਕੋਠੇ ਉਤੇ ਸੌਂਦੀ ਸੀ, ਕਦੇ ਚੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਚੰਨ ਵਲ ਅਖ ਭਰਕੇ ਤਕਦੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੁੰਦੀ, ਮਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਲਹਿਰ ਉਠ ਪਵੇ। ਮਕਾਨ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਨਾਲ ਘਸਰ ਘਸਰ ਕੇ ਜਵਾਨੀ ਕੱਟੀ ਸੀ।

{{gap}}ਫਿਰ ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਭਰਵੇਂ ਅੰਗ ਫਲਣ ਲਗ ਪਏ, ਉਸ ਦੇ ਵਾਲਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਿਆਹੀ ਮੁਕਣ ਲਗੀ, ਉਸ ਨੇ ਸੁਖ ਦਾ ਸਾਹ ਲੀਤਾ, ਔਖਾ ਵੇਲਾ ਟਲਦਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਲਾਜ ਉਹ ਸਾਬਤ ਸਬੂਤ ਨਿਬਾਹ ਰਹੀ ਸੀ।

{{gap}}ਕਦੇ ਕਦੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਅਧੀ ਅਧੀ ਰਾਤ ਜਾਗ ਪੈਂਦੀ, ਪਾਸਾ ਇਧਰ ਪਰਤਦੀ, ਨੀਂਦਰ ਢੋਈ ਨਾ ਦੇਦੀ, ਉਹ ਸੋਚਦੀ ਕਿ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇ ਮੂੰਹ ਦਾ ਚੇਤਾ ਕਰੇ, ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਤਾਂ ਸਿਰਫ ਇਕੋ ਵਾਰੀ ਉਸ ਦਾ ਮੂੰਹ ਤਕਿਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਮੂੰਹ ਸਿਰਫ਼ ਬੀਰ ਲੌਂਕੜਾ ਸੀ ਤੇ ਆਪ ਉਹ ਕੁਆਰੀ ਕੰਜਕ ਸੀ। ਉਹ ਚਾਂਹਦੀ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਮੂੰਹ ਨੂੰ ਪਤੀ ਰੂਪ ਵਿਚ ਸੋਚੇ, ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਬੀਰ ਸੌਂਕੜੇ ਨੂੰ ਪਤੀ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਦੇਖਿਆ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ।

{{gap}}ਤਿੰਨਾਂ ਵੀਹਾਂ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤੀ ਉਹ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਸਾਲ ਵਿਚ ਉਹ ਦੋ ਵਾਰ ਨਰਾਤੇ ਰਖਦੀ ਸੀ, ਖੇਤਰੀ ਬੀਜਦੀ ਸੀ, ਕੰਜਕਾਂ ਬਿਠਾਂਦੀ ਸੀ। ਕਈ ਕੰਜਕਾਂ ਕੁਆਰੀਆਂ ਆਉਂਦੇ ਵਰ੍ਹੇ ਨੂੰ ਵਹੁਟੀਆਂ ਬਣ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਥਾਵੇਂ ਨਵੀਆਂ ਕੰਜਕਾਂ ਆ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਸੀ ਕਿ ਕਿੰਨੀਆਂ ਹੀ ਕੰਜਕਾਂ ਜੋ ਉਸ ਬਿਠਾਈਆਂ, ਫੇਰ ਕੁਛ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਪਿਛੋਂ ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਕੰਜਕਾਂ ਬਿਠਾਇਆ। ਉਹ ਕਦੇ ਨਾ ਖੁੰਝਦੀ,&lt;noinclude&gt;{{right|੨੩੩{{gap}}}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5rxrownaw0pt26ih8zlrrjtpn5c7978</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਚੋਣਵੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਾਰਤਕ.pdf/219</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53094</id>
    <revision>
      <id>224939</id>
      <parentid>155015</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:08:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224939</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2690" sha1="gk701ml7oo32kpgqpo3l8i9pm9iyw8w" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;﻿ਹਰ ਵਾਰ ਨਰਾਤੇ ਰਖਦੀ, ਕੰਜਕਾਂ ਖੂਹ ਦੀਆਂ ਟਿੰਡਾਂ ਵਾਕੁਰ ਆਉਂਦੀਆਂ, ਪੂਜਾ ਕਰਵਾਂਦੀਆਂ ਤੇ ਟੁਰ ਜਾਂਦੀਆਂ। ਖਾਲੀ ਟਿੰਡਾਂ ਭਰੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ, ਕੋਈ ਵੀ ਕੰਜਕ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਕੰਜਕ ਨਾ
ਰਹੀ, ਪਰ ਉਹ ਹਰ ਵਰ੍ਹੇ ਨਵੀਆਂ ਕੰਜਕਾਂ ਪੂਜ ਲੈਂਦੀ। ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ ਵਰਤ ਨੇਮ ਰਖਣ ਨਾਲ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਰੂਹ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਇਸੇ ਗਲ ਦਾ ਆਸਰਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਕੋਈ ਨੇਮ ਭੰਗ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ, ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਭੇਜ ਰਹੀ ਹੈ।

{{gap}}ਅਜ ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਪਿਆ ਜਿਵੇਂ ਧਰਤੀ ਦੋ ਫਾੜ ਹੋ ਗਈ ਹੋਵੇ। ਉਮਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਂਝਾਂ ਟੁਟ ਗਈਆਂ ਹੋਣ, ਮਰਨ ਵਾਲਾ ਉਸ ਦਾ ਕੌਣ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕਦੇ ਨਾ ਮੈਨੂੰ ਆ ਕੇ ਪੁਛਿਆ ਕਿ ਮੇਰੇ ਦਿਨ ਕਿਵੇਂ ਲੰਘਦੇ ਸਨ, ਮੇਰੀਆਂ ਰਾਤਾਂ ਕਿਵੇਂ ਬੀਤਦੀਆਂ ਸਨ। ਮੇਰੀ ਕਿਵੇਂ ਜਵਾਨੀ ਕਟੀ, ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਬੁਢੇਪਾ ਕਟਾਂਗੀ, ਮੈਂ ਜਪ ਕਰਦੀ, ਮੈਂ ਤਪ ਕਰਦੀ, ਮੈਂ ਵਰਤ ਰਖਦੀ, ਮੈਂ ਨੇਮ ਧਾਰਦੀ, ਜੀਵਨ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕੰਡੇ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਹੇਠ ਵਿਛਾ ਲਏ, ਤੇ ਜਪ ਤਪ ਦਾ ਫਲ ਮੈਂ ਓਸ ਨੂੰ ਭੇਜਦੀ ਰਹੀ, ਉਹ ਮੇਰਾ ਕੌਣ ਸੀ? ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕਦੇ ਤਕ ਨਹੀਂ ਡਿਠਾ, ਮੈਂ ਉਸ ਨਾਲ ਕਦੇ ਬੋਲ ਨਹੀਂ ਡਿਠਾ। ਇਹਨਾਂ ਖ਼ਿਆਲਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਪਿਆ ਜਿਵੇਂ ਧਰਤੀ ਦੋ ਫਾੜ ਹੋ ਗਈ ਹੋਵੇ।

{{gap}}ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਾਂਝ ਤਾਂ ਦਰ ਅਸਲ ਹੈ ਈ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਹ ਤਾਂ ਚਰੋਕਣਾ ਸ੍ਵਰਗ  ਲੋਕ ਵਿਚ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਨਾਂ ‘ਤੇ ਜੀਣ ਵਾਲ ਅਜੇ ਮਾਤ ਲੋਕ ਵਿਚ ਸੀ।

{{gap}}ਉਸਦੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਵਲ੍ਹੇਟ ਪਿਆ ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਆਂਦਰਾਂ ਵਿਚ ਮੋਟੀਆਂ ਮੋਟੀਆਂ ਗੰਢਾਂ ਪੈ ਗਈਆਂ ਹੋਣ।&lt;noinclude&gt;{{left|{{gap}}੨੩੪}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gk701ml7oo32kpgqpo3l8i9pm9iyw8w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਚੋਣਵੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਾਰਤਕ.pdf/220</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53095</id>
    <revision>
      <id>224940</id>
      <parentid>155017</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:08:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224940</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1753" sha1="15lt2wnpy6nn56vsvkwbo1sjscz9p12" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;﻿ਉਸ ਨੂੰ ਖ਼ਿਆਲ ਆਇਆ ਕਿ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ ਆਦਮ ਨੇ ਕਣਕ ਮੂੰਹ ਲਾ ਲਈ ਸੀ ਤੇ ਰੱਬ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬਾਗ਼ ਵਿਚੋਂ ਕੱਢ ਦਿਤੀ ਸੀ। ਹੁਣ ਹਰ ਛਿਮਾਹੀ ਨੂੰ ਇਕ ਇਕ ਸਾਤਾ, ਹਵਾ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ, ਇਹ ਤੀਵੀਂਆਂ, ਕਣਕ ਨਹੀਂ ਸਨ ਖਾਂਦੀਆਂ, ਸ਼ਇਦ ਓਸ ਕਰਮ ਦਾ ਬਦਲਾ ਚੁਕਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਤਾਂ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਕੋਈ ਵਰਜਤ ਫਲ ਮੂੰਹ ਨਹੀਂ ਸੀ ਲਾਇਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਬਾਗ ਵਿਚੋਂ ਕਿਉਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿਤਾ ਗਿਆ। ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਦੇ ਜਪ ਤਪ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਇਕ ਨਫ਼ਰਤ ਆ ਗਈ, ਬਦਲੇ ਦਾ ਇਕ ਭਬਾਕਾ ਜਿਹਾ ਉਸਦੇ ਜਿਸਮ ਵਿਚੋਂ ਉਠਿਆ, ਉਸਦੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਇਕ ਚੱਕਰ ਆਇਆ, ਉਸ ਦਾ ਹੱਥ ਕੰਬਿਆ, ਸਤਵੇਂ ਨਰਾਤੇ ਲਈ ਆਲੂ ਪਾ ਕੇ ਗੁੰਨ੍ਹਿਆਂ ਹੋਇਆ ਸੰਘਾੜਿਆਂ ਦਾ ਆਟਾ ਉਸ ਨੇ ਖੁਰੇ ਤੇ ਸੁਟ ਦਿਤਾ ਤੇ ਕਣਕ ਦੀ ਬੋਰੀ ਵਿਚੋਂ ਸਾਬਤ ਕਣਕ ਦੀ ਮੁਠ ਭਰ ਕੇ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਤੁੰਨ ਲਈ।

{{gap}}ਚੰਗਾ ਦਿਨ ਚੜ੍ਹੇ ਜਦੋਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਤੱਕਿਆ, ਉਹ ਰਸੋਈ ਦੇ ਫ਼ਰਸ਼ ਉਤੇ ਬੇਹੋਸ਼ ਪਈ ਹੋਈ ਸੀ।&lt;noinclude&gt;{{right|੨੩੫{{gap}}}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>15lt2wnpy6nn56vsvkwbo1sjscz9p12</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਚੋਣਵੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਾਰਤਕ.pdf/185</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53100</id>
    <revision>
      <id>224942</id>
      <parentid>154657</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:11:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224942</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2756" sha1="kxu84me5k2wvimk12pru0td5ew9ju2z" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt; 
{{gap}}ਫ਼ਜ਼ੂਲ 'ਹੂੰ 'ਹਾਂ' ਕਰਕੇ ਹਿਕਦਾ ਸੀ ਨਾ ਮਾਸੂਮ ਜਹੀਆਂ ਗਾਲਾਂ ਕਢਦਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ &quot;ਤੇਰੇ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਚੋਰ ਲੈ ਜਾਣ ਓਏ &quot;,&quot;ਓਏ ਤੈਨੂੰ ਸੱਪ ਖਾ ਗਿਆ, ਕੀ ਹੋ ਗਿਆ ?&quot; ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਦੀ ਉਸ ਛਮਕ ਵਰਤੀ । ਮੈਨੂੰ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਉਹਦੇ ਕੋਲ ਛਮਕ ਸੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ।

{{gap}}ਸਿਆਲਕੋਟ ਦੇ ਜਿਨਾਂ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਤੇ ਸੜਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਅਸੀਂ ਗੁਜ਼ਾਰੇ, ਕਾਫ਼ੀ ਬੇਰੌਣਕ ਤੇ ਵੀਰਾਨ ਜਹੇ ਸਨ । ਬੁਢਾ ਟਾਂਗੇ ਵਾਲਾ ਬੜੀ ਸੁਚੱਜੀ ਤਰਾਂ ਇਹਤਿਆਤ ਨਾਲ ਟਾਂਗਾ ਚਲਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਉਹਦੀ ਇਹ ਕੋਸ਼ਸ਼ ਸੀ ਹਰ ਹਿਚਕੋਲੇ ਤੋਂ ਸਾਨੂੰ ਬਚਾ ਲੀਤਾ ਜਾਏ । ਇਕ ਹੋਰ ਢਕੀ ਅਸੀਂ ਉਤਰੇ, ਫੇਰ ਇਕ ਮੋੜ ਮੁੜਕੇ, ਇਕ ਪੁਲ ਤੋਂ ਟਪ, ਕੁਝ ਖੇਤ ਆਏ, ਜਿਸ ਤਰਾਂ ਸ਼ਹਿਰ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਅਸੀਂ ਹਮਜ਼ਾਗੋਂਸ ਦੇ ਮਕਬਰੇ ਤੇ ਪੁਜ ਗਏ ।

{{gap}}ਹਮਜ਼ਾਗੌਸ ਦੇ ਮਕਬਰੇ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਬਿਲਕੁਲ ਬੇਰੀ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸੀ, ਜਿਹਦੇ ਪਿਛੋਕੜ ਕਈ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦੀਆਂ ਸਮਾਧਾਂ ਹਨ । ਇਕ ਤਲਾਬ, ਤਿੰਨ ਚਾਰ ਗੇੜੂ ਖੂਹ ਹਨ, ਅੰਬਾਂ ਦੇ ਘਣੇ ਬੂਟੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਹੇਠ ਲੋਕੀ ਬੈਠੇ, ਲੇਟੇ, ਪੜ੍ਹ ਰਹੇ, ਖਾ ਰਹੇ, ਖੇਡ ਰਹੇ, ਸੌ ਰਹੇ ਸਨ । ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਬੇਰੀ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਅੰਦਰ ਗਿਆ । ਅੰਦਰ ਇਕ ਬੜੀ ਸਾਰੀ ਸਿਲ ਉਤੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਤੇ ਹਮਜ਼ਾਗੌਂਸ ਦੀ ਵਾਰਤਾਲਾਪ ਲਿਖੀ ਹੋਈ ਸੀ।
 
{{gap}}ਪੀਰ ਹਮਜ਼ਾਗੌਸ ਆਪਣੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਦਾ ਮੰਨਿਆ  ਪ੍ਰਮੰਨਿਆਂ ਫ਼ਕੀਰ ਸੀ। ਜੋ ਕੋਈ ਉਹਦੀ ਦਰਗਾਹ ਵਿਚ ਜਿਹੜੀ ਵੀ ਮੁਰਾਦ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦਾ ਉਹਦੀ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ । ਕਦੀ ਕੋਈ ਓਥੋਂ ਖ਼ਾਲੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਮੁੜਿਆ । ਇਕ ਵਾਰ ਇਕ ਔਰਤ ਪੀਰ ਜੀ ਦੇ&lt;noinclude&gt;{{left|{{gap}}੨੦੦}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>kxu84me5k2wvimk12pru0td5ew9ju2z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/161</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53195</id>
    <revision>
      <id>224847</id>
      <parentid>213309</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:56:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224847</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3203" sha1="der679pcic41cus0ktg1wzb3xeq6iv3" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh||ਪਹਿਲਾ ਤੰਤ੍ਰ|੧੫੩}}
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;{{overfloat left|ਦੋਹਰਾ॥|depth=3em}}ਸੰਤੋਖਾਮ੍ਰਿਤ ਤ੍ਰਿਪਤ ਜੋ ਸਾਂਤ ਚਿੱਤ ਸੁਖ ਪਾਤ॥
ਕਹਾਂ ਲਹੇ ਧਨ ਲੁਬਧ ਨਰ ਇਤ ਉਤ ਸਦਾ ਫਰਾਤ॥੧੫੯ 
ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸਮ ਸੰਤੋਖ ਕੋ ਅਚਕਰ ਲੇਵਤ ਸਾਂਤਿ॥ 
ਬਿਨ ਸੰਤੋਖ ਨ ਸੁਖ ਕਬੀ ਯਹੀ ਪਰਮ ਸਿਧਾਂਤ॥ ੧੬੦॥ 
ਸਬ ਇੰਦ੍ਰਯ ਥਿਰ ਹੋਤ ਹੈਂ ਮਨ ਥਿਰ ਕੀਨੇ ਭ੍ਰਾਤ॥ 
ਯਥਾ ਮੇਘ ਰਵਿ ਕੋ ਢਪੈ ਕਿਰਨੇ ਭੀ ਦਬਜਾਤ॥੧੬੧॥
ਅਹੇ ਵਾਸ਼ਨਾ ਨਾਸ ਸੁਖ ਮਨਿਜਨ ਭਾਖਤ ਐਸ॥
ਧਨਕਰਆਸਾਮਿਟਤਨਹਿਪਿਆਸਅਗਨਿਕਰਜੈਸੀ।੧੬੨
ਨਿੰਦਨੀਯ ਪ੍ਰਸੰਸ ਹੈਂ ਉਸਤਤ ਯੁਤ ਕੋ ਨਿੰਦ॥ 
ਕਰੇ ਧਨਾਰਥ ਪੁਰਖ ਅਸ ਭਾਖਤ ਸਕਲ ਕਵਿੰਦ॥੧੬੩ 
ਧਰਮ ਹੇਤ ਧਨ ਚਾਹ ਜੋ ਵੁਹ ਭੀ ਨਹਿ ਵਰ ਭ੍ਰਾਤ॥
ਪ੍ਰਖ੍ਯਾਲਨ ਤੇ ਪੰਕ ਕੋ ਮਤ ਸਪਰਸ ਕਰ ਤਾਤ॥੧੬੪॥ 
ਦਾਨ ਤੁਲ ਨਿਧਿ ਨਹ ਕੋਊ ਲੋਭ-ਸਮਾਨ ਸੁ ਸਤ੍ਰ॥ 
ਭੂਖਨ ਸੀਲ ਸਮਾਨ ਨਹਿ ਧਨ ਸੰਤੋਖ ਹੈ ਅਤ੍ਰ॥੧੬੫॥ 
ਮਾਨ ਰੂਪ ਧਨ ਹੋਇ ਜਬ ਤਬੀ ਦਰਿਦ੍ ਬਿਨਾਸ॥
ਪ੍ਰਭੂ ਕਹਾਵਤ ਸੰਭੁ ਜਗ ਬ੍ਰਿੱਧ ਬੈਲ ਧਨ ਪਾਸ॥੧੬੬ 
ਕੰਦੁਕ ਇਮ ਸੱਜਨ ਪੁਰਖ ਗਿੜ ਕਰ ਉਠਤ ਹਮੇਸ॥
ਉਠਤ ਨ ਮ੍ਰਿਤਕਾ ਪਿੰਡ ਸਮ ਦੁਰਜਨ ਸਹਿਤਕਲੇਸ॥੧੬੭&lt;/poem&gt;}}
{{gap}}ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਬਿਚਾਰਕੇ ਹੇ ਹਿਰਨ੍ਯਕ! ਤੂੰ ਸੋਚ ਨਾ ਕਰ ਮੰਥਰਕ ਦੀ ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਲਘੁਪਤਨਕ ਕਊਆ ਬੋਲਿਆ, ਕਿ ਜੋ ਕੁਝ ਮੰਥਰਕ ਆਖਦਾ ਹੈ ਸੋ ਤੂੰ ਹਿਰਦੇ ਥਿਖੇ ਰੱਖ॥ ਇਸ ਪਰ ਕਿਹਾ ਹੈ:-
{{Block center|&lt;poem&gt;{{overfloat left|ਦੋਹਰਾ-|depth=3em}}ਉਪਕਾਰੀ ਕਟੁ ਬਚਨ ਕਾ ਵਕਤਾ ਸ੍ਰੋਤਾ ਦੂਰ॥
ਪ੍ਰਿਅ ਬਾਣੀ ਝੂਠੀ ਕਹਤ ਐਸੇ ਨਰ ਬਹੁ ਕ੍ਰੂਰ॥੧੬੮॥ 
{{overfloat left|ਪੂਨਾ-|depth=3em}}ਲੋਗਨ ਕੇ ਉਪਕਾਰ ਹਿਤ ਕੁਟ ਵਕਤ ਹੈ ਜੋਇ॥
ਸੋਈ ਮੀਤ ਪਛਾਨੀਏ ਅਵਰ ਨ ਮਿਲ ਗਿਨੋਇ॥੧੯੬॥&lt;/poem&gt;}}
ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਾਤਾਂ ਕਰਦਿਆਂ ਹੀ ਚਿਤ੍ਰਾਂਗ ਨਾਮੀ ਹਰਨ ਸ਼ਕਾਰੀ ਤੋਂ ਡਰਦਾ ਹੋਯਾ ਉਸ ਤਲਾ ਉਪਰ ਆ ਗਿਆ॥ ਆਉਂਦੇ ਹੋਏ ਹਰਨ ਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਲਘੂਪਤਨਕ ਤਾਂ ਬ੍ਰਿਛ ਉਪਰ ਚੜ੍ਹ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>der679pcic41cus0ktg1wzb3xeq6iv3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/162</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53196</id>
    <revision>
      <id>224848</id>
      <parentid>213310</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:56:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224848</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3618" sha1="evw8dk7odi1mtlz0nsk4wrejuslfklz" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|੧੫੪|ਪਹਿਲਾ ਤੰਤ੍ਰ|}}
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;﻿ਗਿਆ ਅਰ ਹਿਰਨ੍ਯਕ ਕਾਨਿਆਂ ਦੇ ਝਾੜ ਵਿਖੇ ਜਾ ਵੜਿਆ ਅਤੇ ਮੰਥਰਕ ਜਲ ਬਿਖੇ ਜਾ ਛਿਪਿਆ॥ ਲਘੁਪਤਨਕ ਚੰਗੀਤਰਾਂ ਜਾਣ ਹਰਣ ਪਛਾਨ ਮੰਥਰਕ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਮੰਥਰਕ! ਆਓ ਆਓ ਇਹ ਪਿਆਸਾ ਹਰਨ ਤਲਾ ਵਿਖੇ ਜਲ ਪੀਨ ਆਯਾ ਹੈ ਮਨੁਖ ਨਹੀਂ॥ ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਇਨਕੇ ਮੰਥਰਕ ਸਮਯ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਲਘੂਪਤਨਕ ਇਹ ਹਰਨ ਤਾਂ ਉਭੇਸ੍ਵਾਸ ਲੈਂਦਾ ਬੜੀ ਹੈਰਾਨਗੀ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਪਿੱਠ ਵਲ ਦੇਖਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਜਾਨਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਏਹ ਪਿਆਸਾ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਕਿਸੇ ਸ਼ਕਾਰੀ ਤੋਂ ਡਰਿਆ ਹੋਯਾ ਹੈ ਸੋ ਜਾਨਨਾ ਚਾਹੀਏ ਜੋ ਇਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕੋਈ ਸ਼ਕਾਰੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਯਾ ਨਹੀਂ॥ ਕਿਹਾ ਹੈ:-
{{Block center|&lt;poem&gt;{{overfloat left|ਦੋਹਰਾ॥|depth=3em}}ਭੈ ਕਰ ਕਾਂਪੇ ਪੁਰਖ ਬਹੁ ਪੁਨਾ ਸ੍ਵਾਸ ਅਤਿ ਲੇਤ॥
ਅਵਲੋਕਤ ਹੈ ਦਿਸਾ ਕੋ ਹੋਵਤ ਪਰਮ ਅਚੇਤ॥੧੭੦॥&lt;/poem&gt;}}
{{gap}}ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਹਰਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਮੰਥਰਕ! ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਤ੍ਰਾਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਠੀਕ ਸਮਝਿਆ ਹੈ ਮੈਂ ਸ਼ਕਾਰੀ ਦੇ ਤੀਰ ਤੋਂ ਬਚਕੇ ਇਥੇ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹਾਂ ਅਰ ਮੇਰਾ ਜੂਥ ਉਨਾਂ ਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਸਰਨ ਆਯਾ ਹਾਂ ਸੋ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚਨ ਲਈ ਕੋਈ ਮਕਾਨ ਦਸ। ਇਸ ਬਚਨ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਮੰਥਰਕ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਚਿਤ੍ਰਾਂਗ! ਰਾਜਨੀਤਿ ਦਾ ਨਿਚੋੜ ਸੁਨ&quot;-
{{Block center|&lt;poem&gt;{{overfloat left|ਦੋਹਰਾ॥|depth=3em}}ਸਤ੍ਰੁ ਸੇ ਮੁਕਤੀ ਲੀਏ ਦੋ ਉਪਾਯ ਹੈਂ ਠੀਕ॥
ਹਾਥਨ ਸੇ ਕਰ ਯੁੱਧ ਵਾ ਭਾਗ ਜਾਹਿ ਚੋ ਨੀਕ॥੧੭੧॥&lt;/poem&gt;}}
{{gap}}ਇਸ ਲਈ ਸੰਘਨੇ ਬਨ ਵਿਖੇ ਚਲਿਆਂ ਜਾ ਨਾ ਜਾਣੀਏ ਜੋ ਹੁਣੇ ਕਿਧਰੇ ਦੁਸ਼ਟ ਸ਼ਕਾਰੀ ਆ ਜਾਨ॥ ਇਤਨੇ ਚਿਰ ਤੀਕੂੰ ਲਘੂਪਤਨਕ ਥੋੜੀ ਦੂਰ ਜਾਕੇ ਮੁੜ ਆਯਾ, ਅਰ ਥੋਲਿਆ ਸ਼ਕਾਰੀ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਮਾਸ ਲੈਕੇ ਅਪਨੇ ਘਰ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਚਿਤ੍ਰਾਂਗ! ਤੂੰ ਬੇਖੌਫ਼ ਹੋ ਬਨ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆ॥ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਸੁਣਕੇ ਇਹ ਚਾਰੇ ਅਰਥਾਤ ਚਿਤ੍ਰਾਂਗ, ਲਘੁਪਤਨਕ, ਮੰਥਰਕ ਅਤੇ ਹਿਰਨ੍ਯਕ ਮਿਤ੍ਰ ਭਾਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤਹੋਏ ਉਸ ਸਰੋਵਰ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ ਸਮਯ ਬਿ੍ਛ ਦੇ ਹੋਠ ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਬਾਰਤਾ ਕਰਦੇ ਸੁਖ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਨੇ ਸਮਯ ਨੂੰ ਬਿਤਾਉਨ ਲਗੇ॥ ਇਹ ਬਾਤ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>evw8dk7odi1mtlz0nsk4wrejuslfklz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/163</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53203</id>
    <revision>
      <id>224849</id>
      <parentid>213324</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:56:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224849</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3454" sha1="o94igpjb1nf9s2m0ujxm3xr8zl5tpvz" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh||ਪਹਿਲਾ ਤੰਤ੍ਰ|੧੫੫}}
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;ਠੀਕ ਕਹੀ ਹੈ
{{Block center|&lt;poem&gt;{{overfloat left|ਦੋਹਰਾ॥|depth=3em}}ਪ੍ਰਿਅ ਬਾਣੀ ਰਸ ਸ੍ਵਾਦ ਕਰ ਹੋਇ ਰੁਮਾਂਚ ਸਰੀਰ॥
ਬਿਨ ਨਾਰੀ ਕੇ ਸੰਗ ਤੇ ਯਾ ਬਿਧ ਲੇ ਸੁਖ ਧੀਰ॥੧੭੨॥ 
ਸ਼ੁਭ ਬਾਣੀ ਧਨ ਰੂਪ ਕੋ ਕਰਤ ਨ ਸੰਗ੍ਰਹ ਜੋਇ॥ 
ਸਭਾ ਬੀਚ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਕੇ ਕਿਆ ਭੁਖੇਗਾ ਸੋਇ ॥੧੭੩॥ 
ਏਕ ਬਾਰ ਉਪਦੇਸ਼ ਕੋ ਗਹੇ ਨ ਕਰ ਹੈ ਜੋਇ॥ 
ਧਾਰਨ ਸ਼ਕਤੀ ਨਹਿੰ ਜਿਸੇ ਕਹਾਂ ਸੁਭਾਖਤ ਹੋਇ॥੧੭੪॥&lt;/poem&gt;}}
{{gap}}ਇਕ ਦਿਨ ਪ੍ਰਸੰਗ ਦੇ ਸਮਯ ਚਿਤ੍ਰਾਂਗ ਹਰਣ ਨਾ ਆਯਾ ਭਦ ਓਹ ਤਿੰਨੇ ਵ੍ਯਾਕੁਲ ਹੋ ਕੇ ਆਪਸ ਵਿਖੇ ਆਖਣ ਲਗੇ ਅਹੋ! ਕਿਆ ਕਰੀਏ ਅੱਜ ਸਾਡਾ ਮਿਤ੍ਰ ਨਹੀਂ ਆਯਾ ਕਿਆ ਕਿਧਰੇਸ਼ੇਰਆਦਿਕਾਂ ਨੇ ਮਾਰ ਲਿਆ ਹੈ ਅਥਵਾ ਸ਼ਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਮਾਰ ਦਿਤਾ ਹੈ ਭਾਵੇਂ ਕਿਧਰੇ ਘਾਸ ਚੁਗਦਾ ਚੁਗਦਾ ਅਗਨ ਵਿਖੇ ਜਾ ਪਿਆ ਹੈ ਯਾ ਕਿਸੇ ਟੋਏ ਵਿਖੇ ਡਿਗ ਪਿਆ ਹੈ? ਇਸ ਪਰ ਕਿਹਾ ਭੀ ਹੈ:-
{{Block center|&lt;poem&gt;{{overfloat left|ਦੋਹਰਾ॥|depth=3em}}ਨਿਜ ਗ੍ਰਾਹ ਆਂਗਨ ਮੇਂ ਫਿਰਤ ਸੁਹ੍ਰਿਦ ਕਰਹਿ ਜਿਹ ਸੋਚ॥
ਜੋ ਵਹ ਜਾਵੇ ਸਘਨ ਬਨ ਕਿਉਂ ਨ ਹੋਇ ਡਰਪੌਚ॥੧੭੫&lt;/poem&gt;}}
{{gap}}ਤਦ ਮੰਥਰਕ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਲਘੁਪਤਨਕ! ਮੈਂ ਅਤੇ ਹਿਰਨ੍ਯਕ ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਉਸ ਚਿਤ੍ਰਾਂਗ ਨੂੰ ਢੂੰਡ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ ਪਰ ਤੂੰ ਜਾ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਖ ਮਤ ਕਿਧਰੇ ਜੀਉਂਦਾ ਮਿਲ ਜਾਵੇ। ਇਤਨੀ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਜਿਉਂ ਲਘੁਪਤਨਕ ਉਡਾਰੀ ਮਾਰਕੇ ਚਲਿਆ ਤਾਂ ਨੇੜੇ ਹੀ ਕਿਆ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਜੋ ਚਿਤ੍ਰਾਂਗ ਹਿਰਣ ਵਾਹੀ ਵਿਖੇ ਬਧਾ ਹੋਯਾ ਹੇ। ਇਹ ਹਾਲ ਦੇਖ ਬੜਾ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਉਸਨੂੰ ਬੋਲਿਆ ਹੈ ਮਿਤ੍ਰ! ਇਹ ਕੀ ਹੋਯਾ ਅਰ ਚਿਤ੍ਰਗੀਵ ਭੀ ਉਸਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਪਰਮ ਦੁਖੀ ਹੋਯਾ। ਇਹ ਬਾਤ ਦਰੁਸਤ ਹੈ
{{Block center|&lt;poem&gt;{{overfloat left|ਦੋਹਰਾ॥|depth=3em}}ਮੰਦ ਨਸ਼ਟ ਦੁਖ ਹੂਆ ਜੋ ਮਿਝ ਦੇਖ ਕਰ ਭਾਇ॥
ਪੁਰਖਨ ਕੋ ਪੂਨ ਹੋਹੈ ਦੁੱਖ ਵੇਗ ਅਧਿਕਇ॥੧੭੬॥&lt;/poem&gt;}}
{{gap}}ਤਦ ਚਿਤ੍ਰਾਂਗ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਲਘੁਪਤਨਕ! ਮੇਰੀ ਤਾਂ ਮੌਤ ਆ ਗਈ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਬਹੁਤ ਚੰਗੀ ਬਾਤ ਹੋਈ ਜੋ ਤੇਰਾ ਦਰਸ਼ਨ ਹੋਗਿਆ ਹੈ॥ ਸਚ ਕਿਹਾ ਹੈ:-
{{Block center|&lt;poem&gt;{{overfloat left|ਦੋਹਰਾ॥|depth=3em}}ਪ੍ਰਾਣ ਨਾਸ ਕੇ ਸਮਯ ਪਰ ਜੋ ਹੈ ਮੀਤ ਮਿਲਾਪ॥&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>o94igpjb1nf9s2m0ujxm3xr8zl5tpvz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/241</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53246</id>
    <revision>
      <id>224927</id>
      <parentid>219884</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:05:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224927</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3772" sha1="p0nozddhqgs4ixmel23c6q77fxa9c60" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh||﻿ਚੌਥਾ ਤੰਤ੍ਰ|२३३}}
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;{{center|ਤਾਦ੍ਰਿਗ ਦੇਖ ਨਿਸੰਗ,ਜੋਨ ਦ੍ਰਵਤ ਕੌਤਕ ਅਹੇ॥}} 
{{gap}}ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਉਹ ਗਧਾ ਗਿੱਦੜ ਦੇ ਨਾਲ ਤੁਰ ਪਿਆ ਤੇ ਸ਼ੇਰ ਦੇ ਕੋਲ ਆ ਗਿਆ। ਸ਼ੇਰ ਜੋ ਪੀੜਾ ਦੇ ਨਾਲ ਵਿਯਾਕੁਲ ਹੋਯਾ, ਅਜੇ ਉਠਿਆ ਹੀ ਸਾ, ਜੋ ਗਧਾ ਭੱਜ ਉਠਿਆ॥ ਉਸ ਭੱਜਦੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਸ਼ੇਰ ਨੇ ਪੰਜਾ ਮਾਰਿਆ, ਪਰ ਓਹ ਪੰਜਾ ਭਾਗ ਹੀਨ ਦੇ ਮਨੋਰਥ ਦੀ ਨਯਾਈਂ ਖਾਲੀ ਗਿਆ। ਇਤਨੇ ਵਿਚ ਗਿੱਦੜ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਸ਼ੇਰ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ ਵਾਹ ਵਾਹ ਤੂੰ ਅਜੇਹਾ ਪੰਜਾ ਮਾਰਿਆ ਜੋ ਗਧਾ ਬੀ ਤੇਰੇ ਅੱਗੋਂ ਚਲਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਤੂੰ ਹਾਥੀ ਨਾਲ ਕੀ ਲੜੇਂਗਾ ਤੇਰਾ ਬਲ ਤਾਂ ਦੇਖ ਲਿਆ ਸ਼ਰਮਿੰਦੇ ਹੋਏ ਸ਼ੇਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਮੈਂ ਪੈਂਤਰਾ ਨਹੀਂ ਬੱਧਾ ਸਾ ਜੇਕਰ ਮੇਰਾ ਪੈਂਤਰਾ ਬੱਧਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਪੰਜੇ ਹੇਠੋਂ ਹਾਥੀ ਬੀ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸੱਕਦਾ॥ ਗਿੱਦੜ ਬੋਲਿਆ ਹੱਛਾ ਇਕ ਵਾਰੀ ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਤੇਰੇ ਪਾਸ ਲੈ ਆਉਂਦਾ ਹਾਂ ਪਰ ਤੂੰ ਆਪ ਚੈਤੰਨ ਹੋ ਕੇ ਬੈਠੀਂ। ਸ਼ੇਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਜੇਹੜਾ ਮੈਨੂੰ ਅੱਖੀਂ ਦੇਖ ਗਿਆ ਹੈ ਸੋ ਫੇਰ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਵੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਜੀਵ ਨੂੰ ਢੂੰਡ। ਗਿੱਦੜ ਨੇ ਕਿਹਾ ਆਪਨੂੰ ਇਸ ਕੰਮ ਨਾਲ ਕੀ ਪਰੋਜਨ ਆਪ ਪੈਂਤਰਾ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਬੈਠੋ। ਇਹ ਕਹਿਕੇ ਜੋ, ਗਿੱਦੜ ਗਧੇ ਦੇ ਪਿਛੇ ੨ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਥੇ ਹੀ ਚਰਦੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਜਾ ਦੇਖਿਆ। ਗਿੱਦੜ ਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਖੋਤੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ, ਭਾਨਜੇ ਚੰਗੀ ਜਗਾ ਤੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਲੈ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਛੇਤੀ ਮਰੇ, ਭਲਾ ਦੱਸ ਤਾਂ ਸਹੀ ਜੋ ਓਹ ਕੇਹੜਾ ਜੀਵ ਸੀ ਜਿਸਦੇ ਬੜੇ ਸਖਤ ਵਜ੍ਰ ਦੇ ਪ੍ਰਹਾਰ ਤੋਂ ਮੈਂ ਬਚ ਗਿਆ॥ ਇਹ ਸੁਨਕੇ ਹਸਦਾ ਹੋਯਾ ਗਿੱਦੜ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਭਲਿਆ ਲੋਕਾ ਓਹ ਤਾਂ ਖੋਤੀ ਸੀ ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਗਲੱਕੜੀ ਪਾਉਨ ਲਗੀ ਸੀ ਤੂੰ ਡਰਦਾ ਮਾਰਿਆ ਉੱਠ ਨਸਿਓਂ ਓਹ ਤਾਂ ਤੇਰੇ ਬਾਝ ਰੈਂਹਦੀ ਨਹੀਂ ਉਸਨੇ ਤਾਂ ਤੈਨੂੰ ਨਸਦੇ ਨੂੰ ਫੜਨ ਲਈ ਹੱਥ ਮਾਰਿਆ ਸੀ ਇਸ ਲਈ ਉਠ ਤੇ ਚੱਲ ਉਹ ਤਾਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਖਾਨ ਪੀਨ ਬੀ ਛਡ ਬੈਠੀ ਹੈ ਉਹ ਏਹ ਬੀ ਕੈਂਹਦੀ ਹੈ ਜੋ ਜੇ ਕਦੇ ਲੰਬਕਰਨ ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਨਾ ਹੋਯਾ ਤਾਂ ਮੈਂ ਅਗਨਿ ਵਾ ਜਲ ਵਿਖੇ ਡੁਬ ਮਰਾਂਗੀ ਪਰ ਉਸਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਨੂੰ ਨਾ ਸਹਾਂਗੀ ਇਸ ਲਈ ਦਯਾ ਕਰਕੇ ਉੱਥੇ ਚਲ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਤੈਨੂੰ ਇਸਤ੍ਰੀ ਹਤ੍ਯਾ ਲੱਗੇਗੀ ਅਤੇ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>p0nozddhqgs4ixmel23c6q77fxa9c60</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/164</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53256</id>
    <revision>
      <id>224850</id>
      <parentid>213332</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:56:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224850</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3605" sha1="15b5v5ks5i3ldbfwnbtmvag679ky1xg" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|੧੫੬|ਪਹਿਲਾ ਤੰਤ੍ਰ}}
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;ਜੀਵਤ ਮਰਨੇਹਾਰ ਕਾ ਮਿਟੇ ਸਕਲ ਸੰਤਾਪ॥੧੭੭॥&lt;/poem&gt;}}
{{gap}}ਇਸ ਲਈ ਹੈ ਮਿਤ੍! ਜੋ ਕੁਝ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਚੰਗੇ ਮੰਦਾ ਬੋਲਿਆ ਹੋਵੇ ਸੋ ਬਖ਼ਸ਼ ਦੇਈਂ ਅਰ ਹਿਰਨ੍ਯਕ ਅਤੇ ਮੰਥਰਕ ਨੂੰ ਭੀ ਇਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਆਖੀਂ॥ 
{{Block center|&lt;poem&gt;{{overfloat left|ਦੋਹਰਾ॥|depth=3em}}ਯੁਕਤ ਅਯੁਕਤ ਜੋ ਮੈਂ ਕਹੀ ਬਿਨ ਜਾਨ ਵਾ ਜਾਨ॥
ਛਿਮਾ ਕਰੋ ਸਭ ਭੂਲ ਮਮ ਹ੍ਰਿਦੇ ਮਿਤ੍ਰਤਾ ਠਾਨ॥੧੭੮॥&lt;/poem&gt;}}
{{gap}}ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਲਘੁਪਤਨਕ ਬੋਲ੍ਯਾ ਸਾਡੇ ਜੇਹੇ ਮਿਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਤੈਨੂੰ ਡਰਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ ਦੇਖ ਮੈਂ ਇਸ ਵੇਲੇ ਹਿਰਨ੍ਯਕ ਨੂੰ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹਾਂ ਅਰ ਜੋ ਸਤ ਪੁਰਖ ਹਨ ਸੋ ਦੁਖ ਦੇ ਆਯਾਂ ਘਬਰਾਉਂਦੇ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਹੈ॥:-
{{Block center|&lt;poem&gt;{{overfloat left|ਦੋਹਰਾ॥|depth=3em}}ਵਿਪਦ ਖੇਦ ਸੰਪਤ ਹਰਖ ਰਣ ਮੇਂ ਭਯ ਨਹਿ ਪਾਤ॥
ਐਸੋ ਤ੍ਰਿਭਵਨ ਤਿਲਕ ਸੁਤ ਕੋ ਇਕ ਜਨਮਤ ਮਾਤ॥੧੭੯&lt;/poem&gt;}}
{{gap}}ਲਘੁਪਤਨਕ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਚਿਤ੍ਰਾਂਗ ਨੂੰ ਸਮਝਕੇ ਉਡਾਰੀ ਲਾਕੇ ਹਿਰਨ੍ਯਕ ਅਤੇ ਮੰਥਰਕ ਦੇ ਪਾਸ ਜਾਕੇ, ਚਿਤ੍ਰਾਂਗ ਦੇ ਬੰਧਨ ਦਾ ਬ੍ਰਿਤਾਂਤ ਸੁਨਾਕੇ, ਹਿਰਨ੍ਯਕ ਨੂੰ ਚਿਤ੍ਰਾਂਗ ਦੀ ਫਾਹੀ ਤੋੜਨ ਦਾ ਨਿਸਚਾ ਠਰਾਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਿਠ ਤੇ ਚੜ੍ਹਾਕੇ, ਹਰਨ ਦੇ ਪਾਸ ਲੈ ਆਯਾ। ਚਿਤ੍ਰਾਂਗ ਭੀ ਹਿਰਨ੍ਯਕ ਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਕੁਛ ਜੀਉਣ ਦੀ ਆਸਾ ਰਖਕੇ ਬੋਲਿਆ॥ 
{{Block center|&lt;poem&gt;{{overfloat left|ਦੋਹਰਾ॥|depth=3em}}ਮਿਤ੍ਰਨ ਕਾ ਸੰਗ੍ਰਹ ਕਰੋ ਆਪਦ ਨਾਸ ਨਮਿਤ॥
ਨਾਹਿ ਤਰਤਵਹ ਆਪਦਾ ਜਾਂਕਾ ਹੋਤ ਨ ਮਿਤੁ॥੧੮॥&lt;/poem&gt;}}
{{gap}}ਹਿਰਨ੍ਯਕ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਮਿਤ੍ਰ ਚਿਤ੍ਰਾਂਗ! ਤੂੰ ਤਾਂ ਨੀਤਿ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਦੇ ਜਾਨਨ ਵਾਲਾ ਬੜੀ ਬੁਧਿ ਵਾਲਾ ਇਸ ਫਾਹੀ ਵਿਖੇ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਫਸ ਗਿਆ॥

{{gap}}ਚਿਤ੍ਰਾਂਗ ਬੋਲਿਆ ਏਹ ਸਮਯ ਵਿਵਾਦ ਦਾ ਨਾਹੀਂ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਬੰਧਨ ਕੱਟ ਨਾ ਜਾਣੀਏ ਕਿਧਰੇ ਓਹ ਪਾਪੀ ਫੰਧਕ ਆ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਹਿਰਨ੍ਯਕ ਹੱਸ ਕੇ ਬੋਲਿਆ ਕਿਆ ਮੇਰੇ ਆਯਾਂ ਭੀ ਤੇਨੂੰ ਸ਼ਕਾਰੀ ਦਾ ਡਰ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਮੈਨੂੰ ਬੜਾ ਵਿਰਾਗ ਹੋਗਿਆ ਹੈ ਕਿਉਂ ਜੋ ਆਪ ਜੇਹੇ ਨੀਤਿ ਸ਼ਾਸਤਗ੍ਯ ਭੀ ਇਸ ਦਸ਼ਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਏ ਤਾਂ ਹੋਰਨਾਂ ਦਾ ਕੀ ਕਹਿਨਾ ਹੈ।&lt;noinclude&gt;

{{Block center/e}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>15b5v5ks5i3ldbfwnbtmvag679ky1xg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/132</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53393</id>
    <revision>
      <id>224818</id>
      <parentid>211143</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:53:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224818</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3276" sha1="d8ol4yrojgqdtyk8hbb7co16bculacu" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|੧੨੪|ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}}&lt;/noinclude&gt;﻿ਜੇ ਸੁਖ ਚਾਹੇਂ ਆਪਨਾ ਅਵਰ ਆਯੁ ਕੀ ਆਸ॥੪੪॥

ਤਥਾ-ਅਲਪ ਰੰਧ੍ਰ ਕੋ ਦੇਖਕੇ ਘੁਸ ਸਤ੍ਰੂ ਕੇ ਪਾਰ॥

{{gap}}ਨੌਕਾ ਮੇਂ ਵਤ ਸਲਿਲ ਕੇ ਪੀਛੇ ਕਰਦੇ ਨਾਸ॥੪੫॥ 

{{gap}}ਅਵਿਸ੍ਵਸਤ ਵਿਸ੍ਵਸਤ ਪੈ ਨਾ ਕਰੀਓ ਵਿਸ੍ਵਾਸ॥

{{gap}}ਭੈ ਉਪਜਾ ਵਿਸਵਾਸ ਤੇ ਜੜ ਤੇਂ ਕਰਤਾ ਨਾਸ॥੪੬॥

{{gap}}ਬਿਨ ਵਿਸ੍ਵਾਸ ਨ ਮਾਰ ਹੈ ਦੁਰਬਲ ਕੋ ਬਲਵਾਨ॥ 

{{gap}}ਦੁਰਬਲ ਬਾਂਧੇ ਸਬਲ ਕੋ ਹੈ ਵਿਸ੍ਵਾਸ ਨਿਦਾਨ॥੪੭॥

{{gap}}ਅਵਿਸ੍ਵਾਸ ਸੁਰ ਗੁਰ ਕਹੇ ਭ੍ਰਿਗ ਕਹੇ ਮੀਤ ਬਨਾਇ॥

{{gap}}ਸੁਸਟੁ ਕਾਮ ਚਾਨਿ ਕ੍ਯ ਕਹਿ ਤ੍ਰਿਧਾਨੀਤਿ ਲਖਭਾਇ॥੪੮।।

ਤਥਾ-ਬਹੁਤ ਦ੍ਰਵ੍ਯ ਕਰ ਸਤ੍ਰ ਪੈ ਜੇ ਕਰਤਾ ਇਤਬਾਰ॥

{{gap}}ਅਰ ਵਿਰਕਤ ਨਾਰੀ ਬਿਖੇ ਸੋ ਜਨ ਹੋਵਤ ਖੁਆਰ॥੪੯॥

{{gap}}ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨ ਲਘੁਪਤਨਕ ਨਿਰੁੱਤਰ ਹੋ ਕੇ ਸੋਚਨ ਲਗਾ॥ ਵਾਹ ਵਾਹ ਇਸਦੀ ਰਾਜਨੀਤਿ ਬਿਖੇ ਕੈਸੀ ਚਤੁਰਾਈ ਹੈ ਇਸੇ ਲਈ ਇਸ ਨਾਲ ਮਿਤ੍ਰਤਾਈ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ॥ ਕਊਆ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਹਿਰਨ੍ਯਕ ਸੁਨ॥

ਦੋਹਰਾ॥ ਸਾਤ ਸਬਦ ਕੇ ਕਥਨ ਮੇਂ ਸੱਜਨ ਮੀਤ ਸੁ ਹੋਤ॥

{{gap}}ਤਾਂਤੇ ਤੇਰੀ ਮਿਤ੍ਰਤਾ ਮੁਝ ਸੇਂ ਭਈ ਉਦੋਤ॥ ੫੦॥ 

{{gap}}ਸੋ ਜੇਕਰ ਤੂੰ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਮੇਰੇ ਉਪਰ ਇਤਬਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਤਾਂ ਤੂੰ ਆਪਨੇ ਕਿਲੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਬੈਠਾ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਗੁਨ ਦੋਸਾਂ ਦੀ ਬਾਰਤਾ ਕਰਦਾ ਰਹੀਂ।। ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਹਿਰਨ੍ਯਕ ਸੋਚਨ ਲਗਾ ਭਾਈ ਏਹ ਤਾਂ ਬੜਾ ਚਤੁਰ ਅਰ ਸਿਆਨਾ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਨਾਲ ਮਿਤ੍ਰਤਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਏ ਫੇਰ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਲਘੁਪਤਨਕ! ਤੂੰ ਕਦੇ ਮੇਰੇ ਦੁਰਗ ਬਿਖੇ ਨਾ ਆਵੀਂ॥ ਕਿਉਂ ਜੋ ਕਿਹਾ ਹੈ:-

ਦੋਹਰਾ॥ ਪ੍ਰਥਮੇ ਰਿਪ ਡਰ ਸਹਿਤ ਹੁਇ ਧੀਰੇ ਧੀਰੇ ਆਤ॥

{{gap}}ਜਾਰ ਹਾਬ ਅੰਗਨਾਂ ਬਿਖੇ ਇਮ ਪਾਛੇ ਉਤਲਾਤ॥੫੧॥

{{gap}}ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਕਊਆ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਭਦ੍ਰ! ਜਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਤੂੰ ਆਖਦਾ ਹੈਂ ਇਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕਰਾਂਗਾ ਤਦ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਓਹ ਭਾਵੇਂ ਆਪਸ ਵਿਖੇ ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗਾਂ ਦਾ ਸੁਖ ਲੈਂਦੇ .&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>d8ol4yrojgqdtyk8hbb7co16bculacu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/133</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53394</id>
    <revision>
      <id>224819</id>
      <parentid>211176</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:53:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224819</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3362" sha1="1vtn5vd0zxqs46xfheo5yj95tebae9d" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh||ਦੂਜਾ ਤੰਤ੍ਰ|੧੨੫}}&lt;/noinclude&gt;﻿ਚਿਰ ਕਾਲ ਤੀਕੂੰ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਰਹੇ॥ ਅਰ ਇਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਉਪਕਾਰ ਨਾਲ ਸਮਯ ਨੂੰ ਬਿਤਾਉਂਦੇ ਰਹੇ। ਲਘੂਪਤਨਕ ਤਾਂ ਚੂਹੇ ਦੇ ਲਈ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰ ਕੇ ਮਾਸ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਪਵਿਤ੍ਰ, ਪਵਿਤ੍ਰ ਜੋ ਬਲਿ ਦਿਤੇ ਹੋਏ ਹੋਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਪਕਵਾਨ ਲਿਆ ਕਰਕੇ ਹਿਰਨ੍ਯਕ ਨੂੰ ਦੇਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਚੂਹਾ ਬੀ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਚਾਉਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਭੋਜਨ ਰਾਤ ਨੂੰ ਲਿਆਕੇ ਆਏ ਹੋਏ ਕਊਏ ਨੂੰ ਦੇਂਦਾ ਸੀ ਅਥਵਾ ਏਹ ਬਾਤ ਦੁਹਾਂ ਨੂੰ ਯੋਗ ਸੀ॥ ਮਹਾਤਮਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ:-

ਦੋਹਰਾ॥ ਗੁਪਤ ਬਾਤ ਭਾਖੇ ਸੁਨੇ ਲੇਤ ਦੇਤ ਬਿਨ ਸੰਕ॥

{{gap}}ਖਾਇ ਖੁਲਾਵੇ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰ ਖਟ ਬਿਧ ਿਮਤ੍ਨ ਅੰਕ॥੫੨॥

{{gap}}ਬਿਨ ਉਪਕਾਰ ਨ ਪਰਸਪਰ ਪ੍ਰੀਤਿ ਕਿਸੀ ਕੀ ਹੋਇ॥

{{gap}}ਭੇਟ ਚਢਾਏ ਦੇਵਤਾ ਮਨ ਬਾਂਛਿਤ ਫਲ ਜੋਇ॥ ੫੩॥

{{gap}}ਜਬ ਲਗ ਦੀਜੇ ਦਾਨ ਕੋ ਤਬ ਲਗ ਪ੍ਰੀਤੀ ਜਾਨ॥ 

{{gap}}ਦੁਗਧ ਰਹਿਤ ਨਿਜ ਮਾਤ ਕੋ ਬਛੜਾ ਤਜਤ ਨਿਦਾਨ।।੫੪

{{gap}}ਦੇਖ ਦਾਨ ਪ੍ਰਤਾਪ ਤੂੰ ਤੁਰਤ ਭਰੋਸਾ ਦੇਤ॥

{{gap}}ਦੀਏ ਦਾਨ ਤੇ ਸਤ੍ਰ ਭੀ ਤੁਮ ਸੇ ਕਰ ਹੈ ਹੇਤ ।।੫੫॥

{{gap}}ਸ੍ਵੈਯਾ॥ ਦਾਨ ਅਹੇ ਸੁਤ ਤੇਂ ਪ੍ਰਿਯਾ ਭ੍ਰਾਤ, ਸੁ ਦੇਖ ਲਿਆ ਹਮ ਨੇ ਅਜਮਾਈ॥ ਗ੍ਯਾਨ ਬਿਨਾਂ ਪਸੁ ਜੇ ਸਗਰੇ ਵਸ ਦਾਨ ਦੀਏ ਬਨ ਹੈ ਅਪਨਾਈ॥ ਭੈਸਕੁ ਨ੍ਯਾਰ ਜੁ ਡਾਰਤ ਹੈਂ ਤਿਸ ਦੇਤ ਹੈਂ ਦੂਧ ਸੁ ਪੂਤ ਬਿਹਾਈ।। ਨਾਥ ਸਦਾ ਤੁਮ ਦਾਨ ਕਰੋ ਜਬ ਚਾਹਤ ਹੋ ਜਗ ਮੇਂ ਮਿਤਰਾਈ॥੫੬॥ ਬਹੁਤਾ ਕੀ ਕਹਨਾ ਹੈ:-

ਦੋਹਰਾ॥ ਭੇਦ ਰਹਿਤ ਨਖ ਮਾਸ ਵਤ ਪ੍ਰੀਤ ਨਿਰੰਤਰ ਧਾਰ॥

{{gap}}ਮੂਖਕ ਬਾਇਸ ਮਿਤ੍ਰਤਾ ਕ੍ਰਿਤਿਮ ਬਨੀ ਅਪਾਰ॥੫੭॥

{{gap}}ਕਊਏ ਦੇ ਉਪਕਾਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਯਾ ਚੂਹਾ ਅਜੇਹਾ ਵਿਸ੍ਵਾਸੀ ਬਨਿਆ ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਊਏ ਦੇ ਪਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬੈਠਾ ਬਾਤਾਂ ਕਰਦਾ ਰਹੇ। ਇਕ ਦਿਨ ਕਊਆ ਹੰਝੂਆ ਭਰਿਆ ਆ ਕੇ ਡੁਸਕਦਾ ਡੁਸਕਦਾ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਮਿਤ੍ਰ ਹਿਰਨ੍ਯਕ! ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਦੇਸ ਤੋਂ ਵੈਰਾਗ ਉਪਜਿਆ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਹਿਰਨ੍ਯਕ ਬੋਲਿਆ ਵੈਰਾਗ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ।। ਓਹ ਬੋਲਿਆ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1vtn5vd0zxqs46xfheo5yj95tebae9d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/134</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53395</id>
    <revision>
      <id>224820</id>
      <parentid>211179</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:53:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224820</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3675" sha1="747gy8asfy4ulvjtluvamwxmx7k5q1t" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|੧੨੬|ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}}&lt;/noinclude&gt;﻿ਹੇ ਭਦ੍ਰ! ਸੁਨ ਇਸ ਦੇਸ ਵਿਖੇ ਵਰਖਾ ਦੇ ਨਾ ਹੋਨ ਕਰਕੇ ਦੁਰਭਿੱਖ ਪੈ ਗਿਆ ਹੈ ਸੋ ਦੁਖ ਦੇ ਮਾਰੇ ਹੋਏ ਲੋਕ ਬਲਿ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ ਅਤੇ ਭੁਖੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਫੜਨ ਲਈ ਜਗਾ ਜਗਾ ਤੇ ਫਾਹੀਆਂ ਲਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ ਮੈਂ ਫਾਹੀ ਵਿਖੇ ਫਸ ਗਿਆ ਸਾਂ ਪਰ ਆਰਬਲਾ ਦੇ ਬਾਕੀ ਹੋਨ ਕਰਕੇ ਬਚ ਆਯਾ ਹਾਂ ਇਸ ਲਈ ਵੈਰਾਗ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਸ ਨੂੰ ਛਡ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਇਹ ਕਹਿਕੇ ਰੁਦਨ ਕਰਨ ਲਗਾ। ਚੂਹਾ ਬੋਲਿਆ ਹੁਨ ਤੂੰ ਕੇਹੜੇ ਪਾਸੇ ਜਾਵੇਂਗਾ ਓਹ ਬੋਲਿਆ ਦਖਨ ਦੇਸ ਵਿਖੇ ਬੜੇ ਭਾਰੀ ਸੰਘਨੇ ਬਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਕ ਬੜਾ ਭਾਰੀ ਸਰੋਵਰ ਹੈ ਉਥੇ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਵਧੀਕ ਮੇਰਾ ਮਿਤ੍ਰ ਮੰਥਰਕ ਨਾਮੀ ਕਛੂ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਓਹ ਮੈਨੂੰ ਮਛੀਆਂ ਦੇ ਮਾਸ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਦੇਵੇਗਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖਾ ਕੇ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਸੰਗ ਨੂੰ ਸੁਨ ਸੁਨਾ ਕੇ ਸਮਯ ਨੂੰ ਬਿਤਾਵਾਂਗਾ ਅਤੇ ਇਸ ਜਗਾ ਉਪਰ ਫਾਹੀ ਨਾਲ ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਦੇਖ ਸਕਦਾ॥ ਸਿਆਣਿਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ।

ਦੋਹਰਾ॥ ਵਰਖਾ ਬਿਨ ਜਿਸ ਦੇਸ ਮੇਂ ਹੋਤ ਨਾਸ ਹੈ ਅੰਨ॥

{{gap}}ਤਾ ਕਰੋ ਕੁਲ ਖੈ ਦੇ ਸਹਤ ਜੋ ਨ ਲਖੇ ਸੋ ਧੰਨ।। ੫੮॥

ਪੂਨਾ-ਨਹਿ ਪਰਦੇਸ ਸਵਿਦ੍ਯ ਕੋ ਪ੍ਰਿਯਵਾਦੀ ਰਿਪੁ ਨਾਂਹਿ।

{{gap}}ਉਦਯੋਗੀ ਕੋ ਦੂਰ ਨਹਿ ਸਮਰਥ ਬਡ ਕ੍ਰਿਤ ਕਾਂਹਿ॥੫੯॥ 

{{gap}}ਰਾਜਾ ਔਰ ਵਿਦ੍ਯਾ ਦੋਊ ਨਹੀਂ ਏਕ ਸੇ ਮਾਨ।।

{{gap}}ਨ੍ਰਿਪਿਤ ਪੂਜ੍ਯ ਨਿਜ ਦੇਸ ਮੇਂ ਗੁਨੀ ਸਰਵ ਅਸਥਾਨ।।੬੦।।

{{gap}}ਹਿਰਨ੍ਯਕ ਬੋਲਿਆ ਜੇਕਰ ਤੇਰੀ ਇਹ ਇੱਛਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਮੈਂ ਭੀ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਹੀ ਚਲਦਾ ਹਾਂ ਕਿਉਂ ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਭੀ ਇੱਥੇ ਬੜਾ ਦੁਖ ਹੈ। ਕਊਆ ਬੋਲਿਆ ਤੈਨੂੰ ਇਥੇ ਕਿਆ ਦੁਖ ਹੈ॥ ਓਹ ਬੋਲਿਆ ਏਹ ਬਾਤ ਬੜੀ ਲੰਬੀ ਚੌੜੀ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਉਥੇ ਹੀ ਚਲਕੇ ਸੁਨਾਵਾਂਗਾ॥ ਕਊਆ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਮਿਤ੍ਰ ਮੈਂ ਤਾਂ ਅਕਾਸ਼ ਮਾਰਗ ਜਾਵਾਂਗਾ ਸੋ ਤੇਰਾ ਮੇਰਾ ਸਾਥ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੋਵੇਗਾ।। ਓਹ ਬੋਲਿਆ ਜੇਕਰ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਰਖਿਆ ਕੀਤੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਆਪਨੀ ਪਿੱਠ ਉਪਰ ਚਾੜ੍ਹਕੇ ਉਥੇ ਲੈ ਚਲ।। ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਉਪਾਉ ਨਹੀਂ।। ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਕਊਆ ਬੜੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ ਮੇਰੇ ਬੜੇ ਭਾਗ ਜੇ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਰਹਿਕੇ ਅਪਨੇ ਸਮੇ ਨੂੰ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>747gy8asfy4ulvjtluvamwxmx7k5q1t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/135</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53396</id>
    <revision>
      <id>224821</id>
      <parentid>211181</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:53:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224821</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2934" sha1="n2ra3gjkaiwwr45rbms3dhuwn4nyw6i" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh||ਦੂਜਾ ਤੰਤ੍ਰ|੧੨੭}}&lt;/noinclude&gt;﻿ਗੁਜਾਰਾਂਗਾ॥ ਸੋ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਪਿਠ ਉਪਰ ਚੜ੍ਹ ਬੈਠ ਜੋ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਓਥੇ ਲੈ ਚੱਲਾਂ ਅਤੇ ਮੈਂ ਉਡੀਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅਠ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਅਕਾਸ਼ ਗਤਿ ਨੂੰ ਜਾਨਦਾ ਹਾਂ॥ ਹਿਰਨ੍ਯਕ ਬੋਲਿਆ ਓਨ੍ਹਾਂ ਅਠਾਂ ਗਤੀਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਤਾਂ ਸੁਨਾ ਓਹ ਬੋਲਿਆ ਸੁਨ॥

*ਦੋਹਰਾ॥ ਵਿਪ੍ਰਪਾਤ ਸੰਪਾਤ ਪੁਨ ਮਹਾ ਪਾਤ ਵਿਨਿ੫ਾਤ॥

{{gap}}ਤਿਰਿਯਕ ਵ੍ਰਕ ਅਰ ਊਧਰ ਪੁਨ ਲਘੁ ਸੰਗ੍ਯਕ

{{gap}}ਬਿਖ੍ਯਾਤ॥੬੧॥

{{gap}}ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਹਿਰਨ੍ਯਕ ਉਸ ਦੀ ਪਿੱਠ ਉਪਰ ਚੜ੍ਹ ਬੈਠਾ ਕਊਆ ਬੀ ਉਸਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸੰਪਾਤ ਆਦਿਕ ਗਤੀਆਂ ਨਾਲ ਧੀਰੇ ਧੀਰੇ ਉਸ ਸਰੋਵਰ ਤੇ ਜਾ ਪਹੁੰਚਿਆ।। ਮੰਥਰਕ ਨਾਮੀ ਕਛੁ ਜੋ ਦੇਸ ਅਰ ਕਾਲ ਦੇ ਪਛਾਨਨ ਵਾਲਾ ਸੀ ਉਸ ਨੇ ਜਦ ਚੂਹੇ ਕਰਕੇ ਯੁਕਤ ਕਊਏ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਤਾਂ ਅਸਾਧਾਰਨ ਕਊਆ ਸਮਝ ਕੇ ਝਟ ਪਟ ਜਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਘੁਸ ਗਿਆ। ਲਘੁਪਤਨਕ ਬ੍ਰਿਛ ਦੀ ਖੋਲ ਵਿਖੇ ਚੂਹੇ ਨੂੰ ਰਖ ਆਪ ਬ੍ਰਿਛ ਦੀ ਸ਼ਾਖਾ ਉਪਰ ਬੈਠ ਉਚੀ ਅਵਾਜ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ ਹੈ ਮਿਤ੍ਰ! ਮੰਥਰਕ ਮੇਰੇ ਪਾਸ ਆ, ਮੈਂ ਲਘੁਪਤਨਕ ਨਾਮੀ ਕਊਆ ਚਿਰ ਪਿਛੋਂ ਤੇਰੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਆਯਾ ਹਾਂ ਇਸ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਆਕੇ ਮਿਲ॥ ਕਿਆ ਠੀਕ ਕਿਹਾ ਹੈ:-

ਦੋਹਰਾ॥ ਕਿਆ ਕਪੂਰ ਚੰਦਨ ਯੁਕਤ ਸੀਤਲ ਹਿਮ ਕਿਹ ਕਾਮ।

{{gap}}ਮਿਤ੍ਰ ਗਾਤ ਸੁਖ ਕੀ ਕਲਾ ਖੋੜਸ ਭਾਗ ਨਾ ਨਾਮ।।੬੨॥

ਤਥਾ-ਸੋਕ ਤਾਪ ਔਖਦ ਜੋਊ ਆਪਦ ਬੀਚ ਸਹਾਇ॥

{{gap}}ਕਿਸ ਨੇ ਦੋ ਅਖਰ ਰਰੇ ਮਿਤ੍ਰ ਨਾਮ ਸੁਖਦਾਇ॥ ੬੩॥

{{gap}}ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨ, ਅਛੀ ਤਰਾਂ ਹਿਰਦੇ ਵਿਖੇ ਗੁਨ, ਜਲ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆ, ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਦਿਖਾ, ਆਨੰਦ ਦੇ ਆਂਸੂ ਵਹਾ, ਮੰਥਰਕ ਕਛੂ ਬੋਲਿਆ ਆਈਏ ਮਿਤ੍ਰ ਆਈਏ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਸਪਰਸ ਕਰੀਏ, ਚਿਰ ਪਿਛੇ ਦੇਖਨ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰਾਂ ਪਛਾਤਾ ਨਹੀਂ ਸਾ॥&lt;noinclude&gt;ਏਹ ਉਡਨ ਦੇ ਨਾਮ ਹਨ॥&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>n2ra3gjkaiwwr45rbms3dhuwn4nyw6i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/136</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53397</id>
    <revision>
      <id>224822</id>
      <parentid>211270</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:53:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224822</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3333" sha1="61w4t00kuoq3cinaxnjo0jwxo077gjw" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|੧੨੮|ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}}&lt;/noinclude&gt;﻿ਇਸ ਲਈ ਜਲ ਵਿਖੇ ਲੁਕ ਗਿਆ ਸਾ।। ਕਿਉਂ ਜੋ ਕਿਹਾ ਹੈ:-

ਦੋਹਰਾ॥ ਜਾਂਕੇ ਬਲ ਕੁਲ ਕਰਮ ਕੋ ਨਾਹਿ ਲਖੇ ਬੁਧਿਮਾਨ।

{{gap}}ਤਾਂਕੀ ਸੰਗਤ ਮਤ ਕਰੋ ਸੁਰ ਗੁਰ ਕਹੈ ਨਿਦਾਨ॥ ੬੪॥

{{gap}}ਜਦ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਮੰਥਰਕ ਨੇ ਕਿਹਾ ਤਦ ਕਊਆ ਬ੍ਰਿਛ ਤੋਂ ਉਤਰ ਕੇ ਉਸਦੇ ਗਲ ਮਿਲਿਆ॥ ਵਾਹਵਾ ਕਿਆ ਠੀਕ ਕਿਹਾ ਹੈ:

ਦੋਹਰਾ॥ ਕਾਯ ਪਖਾਰਨ ਹੇਤ ਜੋ ਸੁਧਾ ਸ੍ਰੋਤ ਕਿਹ ਕਾਮ।

{{gap}}ਚਿਰ ਕਰ ਮਿਤ੍ਰ ਮਿਲਾਪ ਜੋ ਮੋਲ ਰਹਿਤ ਸਖ ਧਾਮ।।੬੫

{{gap}}ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਓਹ ਦੋਵੇਂ ਆਪਸ ਵਿਖੇ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਿਲਕੇ, ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਯੁਕਤ ਹੋਕੇ, ਬ੍ਰਿਛ ਦੇ ਹੇਠ ਬੈਠ ਕੇ, ਆਪੋ ਆਪਨੇ ਬ੍ਰਿਤਾਂਤ ਨੂੰ ਕਹਿਨ ਲਗੇ॥ ਇਤਨੇ ਚਿਰ ਵਿਖੇ ਹਿਰਨ੍ਯਕ ਬੀ ਮੰਥਰਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ ਲਘੁਪਤਨਕ ਦੇ ਪਾਸ ਜਾ ਬੈਠਾ, ਉਸਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਮੰਥਰਕ ਨੇ ਕਊਏ ਨੂੰ ਪੁਛਿਆ ਇਹ ਚੂਹਾ ਕੌਨ ਹੈ, ਅਰ ਕਿਸ ਲਈ ਇਸ ਭੋਜਨ ਰੂਪ ਨੂੰ ਆਪਨੀ ਪਿੱਠ ਤੇ ਚੜ੍ਹਾਕੇ ਲੈ ਆਯਾ ਹੈਂ॥ ਇਸ ਵਿਖੇ ਕੋਈ ਥੋੜਾ ਜੇਹਾ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਲਘੁਪਤਨਕ ਬੋਲਿਆ ਇਹ ਇਹ ਹਿਰਨ੍ਯਕ ਨਾਮੀ ਚੂਹਾ। ਮੇਰਾ ਪਰਮ ਮਿਤ੍ਰ ਮਾਨੋ ਮੇਰਾ ਦੂਸਰਾ ਪ੍ਰਾਨ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਬਹੁਤ ਕੀ ਕਹਿਨਾ ਹੈ।

ਦੋਹਰਾ॥ ਉਡਗਨ ਯਥਾ ਅਕਾਸ਼ ਮੇਂ ਅਰ ਮੇਘਨ ਕੀ ਧਾਰ॥

{{gap}}ਬਾਲੂ ਕੇ ਕਿਨਕੇ ਯਥਾ ਗਿਨਤੀ ਮਾਂਹਿ ਅਪਾਰ॥ ੬੬॥

{{gap}}ਤੈਸੇ ਹੀ ਇਸ ਮੂਸ ਗੁਨ ਨਾਹਿ ਨ ਵਰਨੇ ਜਾਤ॥

{{gap}}ਧਾਰ ਹਿਯੇ ਨਿਰਵੈਰ ਕੋ ਤਵ ਢਿਗ ਆਯੋ ਤਾਤ॥ ੬੭॥

{{gap}}ਮੰਥਰਕ ਬੋਲਿਆ ਇਸ ਦੇ ਵੈਰਾਗ ਦਾ ਕੀ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਕਊਆ ਬੋਲਿਆ ਮੈਂ ਤਾਂ ਇਸ ਕੋਲੋਂ ਪੁਛਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਇਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਜੋ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਬ੍ਰਿਤਾਂਤ ਹੈ ਉਥੇ ਹੀ ਚਲਕੇ ਆਖਾਂਗਾ ਸੋ ਫੇਰ ਮੇਂ ਭੀ ਨਾ ਪੁਛਿਆ ਇਹ ਕਹਿਕੇ ਫੇਰ ਹਿਰਨ੍ਯਕ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਆਪਨੇ ਵੈਰਾਗ ਦਾ ਕਾਰਨ ਆਖੋ।। ਚੂਹਾ ਬੋਲਆ ਸੁਨੋ:-

੧ਕਥਾ॥ ਦਖਨ ਦੇਸ ਵਿਖੇ ਇਕ ਬੜਾ ਭਾਰੀ ਨਗਰ ਸਾ ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਪਾਸ ਸ਼ਿਵਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਦਾ ਮੰਦਰ ਸਾ, ਉਥੇ ਤਾਮ੍ਰਚੂਡ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>61w4t00kuoq3cinaxnjo0jwxo077gjw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/137</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53398</id>
    <revision>
      <id>224823</id>
      <parentid>211272</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:53:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224823</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3604" sha1="63jr99v820i8jmatthmiv43wtl5oc1w" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh||ਦੂਜਾ ਤੰਤ੍ਰ|੧੨੯}}&lt;/noinclude&gt;﻿ਨਾਮੀ ਇਕ ਸੰਨ੍ਯਾਸੀ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਸਾਧੂ ਭਿਖ੍ਯਾ ਦੇ ਨਾਲ
ਅਪਨਾ ਨਿਰਬਾਹ ਕਰਦਾ ਸੀ ਜੋ ਕੁਝ ਭਿਛਿਆ ਦਾ ਅੰਨ ਬਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਉਸਨੂੰ ਭਿਛਿਆ ਪਾਤ੍ਰ ਬਿਖੇ ਰਖਕੇ ਕਿੱਲੀ ਦੇ ਨਾਲ ਲਟਕਾਕੇ ਰਾਤੀ ਅਰਾਮ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਸਵੇਰੇ ਉਸ ਅੰਨ ਨੂੰ ਨੌਕਰਾਂ ਵਿਖੇ ਵੰਡਕੇ ਮੰਦਰ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ ਕਰਾ ਲੈਂਦਾ ਸੀ, ਇਕ ਦਿਨ ਮੇਰੇ ਸੰਬੰਧੀਆਂ ਨੇ ਆਕੇ ਮੈਨੂੰ ਆਖਿਆ ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ! ਇਸ ਮੰਦਰ ਵਿਖੇ ਪੱਕਾ ਹੋਯਾ ਅੰਨ ਚੂਹਿਆਂ ਦੇ ਭੈ ਕਰਕੇ ਛਿਕੇ ਉਪਰ ਰਖਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਖਾਣੇ ਨੂੰ ਸਮਰਥ ਨਹੀਂ ਪਰ ਆਪ ਨੂੰ ਕੁਝ ਔਖਾ ਨਹੀਂ ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਬ੍ਰਿਥਾ ਇਧਰ ਉਧਰ ਕਿਸ ਲਈ ਫਿਰੀਏ, ਜੇਕਰ ਆਪ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰੋ ਤਾਂ ਅੱਜ ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਖਾਈਏ। ਮੈਂ ਭੀ ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਣ,ਸਾਰੇ ਪਰਵਾਰ ਸਮੇਤ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਤੁਰ ਪਿਆ, ਅਰ ਕੁੱਦਕੇ ਉਸ ਭਿਛਿਆ ਪਾਤ੍ਰ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ ਅਤੇ
ਉਸ ਅੰਨ ਨੂੰ ਸੇਵਕਾਂ ਵਿਖੇ ਵੰਡਕੇ ਆਪ ਭੀ ਛਕਿਆ ਅਤੇ ਸਬਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਕੇ ਆਪਨੇ ਮਕਾਨ ਪਰ ਆ ਗਿਆ, ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹਰ ਰੋਜ ਕੀਤਾ ਕਰਾਂ। ਅਰ ਸੰਨ੍ਯਾਸੀ ਭੀ ਯਥਾ ਸ਼ਕਤਿ ਉਸ ਅੰਨ ਦੀ ਰਛਿਆ ਕਰੇ ਪਰ ਜਦ ਓਹ ਨੀਦ ਵਿਖੇ ਆ ਜਾਵੇ ਤਦ ਮੈਂ ਉਸ ਪਾਤ੍ਰ ਉਪਰ ਚੜ੍ਹਕੇ ਆਪਨੇ ਕਰਮ ਨੂੰ ਕਰਾਂ॥ ਇਕ ਦਿਨ ਉਸ ਸਾਧੂ ਨੇ ਉਸ ਅੰਨ ਦੀ ਰਛਿਆ ਲਈ ਇਹ ਯਤਨ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਇਕ ਟੁਟਾ ਹੋਯਾ ਬਾਂਸ ਆਂਦਾ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਸੁਤਾ ਹੋਯਾ ਭੀ ਉਸ ਛਿਕੇ ਨੂੰ ਹਲਾਉਂਦਾ ਰਹੇ, ਮੈਂ ਭੀ ਡਰਦਾ ਮਾਰਿਆ ਨਸ ਜਾਵਾਂ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹਰ ਰੋਜ ਉਸ ਦੀ ਅਰ ਮੇਰੀ ਲੜਾਈ ਬਿਖੇ ਰਾਤ ਬੀਤ ਜਾਵੇ॥ ਇਕ ਦਿਨ ਉਸ ਸਾਧੂ ਦੇ ਪਾਸ ਇਕ ਬ੍ਰਿਹਤ ਇਸ ਫਿਚ ਨਾਮੀ ਸਾਧੂ ਉਸਦਾ ਪਰਮ ਮਿਤ੍ਰ ਤੀਰਥ ਯਾਤ੍ਰਾ ਕਰਦਾ ਉਥੇ ਆ ਗਿਆ। ਤਾਮ੍ਰਚੂੜ  ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਬੜਾ ਆਦਰ ਕਰਕੇ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਅਰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਦੋਵੇਂ ਸਾਧੂ ਇਕ ਚਟਾਈ ਉਪਰ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਕਈ ਤਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਕਰਨ ਲਗੇ॥ ਜਦ ਓਹ ਅਭ੍ਯਾਗਤ ਕਥਾ ਕਰਨ ਲਗਾ ਤਦ ਤਾਮ੍ਰਚੂੜ ਚੂਹਿਆਂ ਦੇ ਭਯ ਕਰਕੇ ਉਸ ਪੁਰਾਨੇ ਵਾਂਸ ਨਾਲ ਭਿਛਿਆ ਪਾਤ੍ਰ ਨੂੰ ਤਾੜਨ ਲਗਾ, ਉਸਦੇ ਸਬਦ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੀ ਕਥਾ ਦਾ ਹੁੰਕਾਰਾ ਨਾ ਮਿਲਿਆ ||ਇੱਥੇ ਤਦ ਓਹ ਅ੍ਯਾਗਤ ਬੜੇ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>63jr99v820i8jmatthmiv43wtl5oc1w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/138</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53399</id>
    <revision>
      <id>224824</id>
      <parentid>211370</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:53:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224824</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3633" sha1="90jd7mufcve20nocqa4rf5h7j1753q3" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh||ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}}&lt;/noinclude&gt;﻿ਕ੍ਰੋਧ ਵਿਖੇ ਆਕੇ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਮਿਤ੍ਰ! ਮੈਂ ਜਾਨ ਲਿਆ ਹੈ ਜੋ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਉਦਾਸ ਹੈਂ ਇਸੇ ਲਈ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਕੁਝ ਬੋਲਦਾ ਨਹੀਂ ਸੋ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਮਕਾਨ ਤੋਂ ਹੁਣੇ ਤੁਰ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ।। ਕਿਉਂਜੋ ਕਿਹਾ ਹੈ:-

{{gap}}ਕਬਿੱਤ॥ ਆਓ ਜੀ ਬੈਠੋ ਜੀ ਆਸਨ ਯੇਹ ਆਪ ਹੇਤ ਕਾਹੇ ਕੋ ਏਤੇ ਦਿਨ ਲਾਈ ਹੈ ਦੇਰ ਜੂ॥ ਭਾਖੋ ਨਿਜ ਕੁਸ਼ਲ ਔ ਸੁਨਾਵੋ ਕੁਛ ਬਾਤ ਚੀਤ ਆਪਕੇ ਦਿਦਾਰ ਸੇਤੀ ਦੀਨੇ ਦੁਖ ਗੇਰ ਜੂ। ਨੀਚ ਪੁਰਖ ਆਏ ਤੇ ਬੋਲਤ ਹੈਂ ਸਾਧ ਐਸੇ ਸਾਧ ਹੂੰ ਕੇ ਆਏ ਤੇ ਬੈਠਤ ਹੈਂ ਘੇਰ ਜੁ॥ ਸ੍ਵਰਗ ਕੋ ਦਿਵੈਯਾ ਐਸਾ ਧਰਮ ਕਹ੍ਯੋ ਭੈਯਾ ਤੋਹਿ ਸਿਮ੍ਰਿਤ ਸਬ ਐਸੇ ਹੀ ਭਾਖਤ ਹੈਂ ਟੇਰ ਜੂ॥ ੬੮॥

ਦੋਹਰਾ॥ ਅਭ੍ਯਾਗਤ ਕੋ ਦੇਖ ਜੋ ਗੇਹੀ ਅਧੋ ਲਖਾਤ।।

{{gap}}ਤਿਨ ਕੇ ਘਰ ਜੋ ਜਾਤ ਹੈ ਸਿੰਗ ਰਹਿਤ ਬ੍ਰਿਖ ਭ੍ਰਾਤ॥੬੯॥

{{gap}}ਜਹਾਂ ਨ ਆਦਰ ਹੋਇ ਕਛੁ ਮੀਠੋ ਬੋਲ ਨ ਹੋਇ॥

{{gap}}ਗੁਨ ਔਗੁਨ ਕੀ ਬਾਤ ਨਹਿ ਤਹਾਂ ਨ ਜਾਈਏ ਲੋਇ।।੭੦।।

{{gap}}ਹੇ ਤਾਮ੍ਰਚੂੜ ਤੂੰ ਤਾਂ ਇਕ ਮਕਾਨ ਦੇ ਮਿਲਨ ਕਰਕੇ ਹੰਕਾਰੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈਂ ਅਰ ਮਿਤ੍ਰ ਦਾ ਪ੍ਰੇਮ ਭੀ ਭੁਲਾ ਬੈਠਾ ਹੈਂ। ਕਿਆ ਤੂੰ ਏਹ ਨਹੀਂ ਜਾਨਦਾ ਜੋ ਇਸ ਮੰਦਰ ਦੇ ਬਹਾਨੇ ਤੂੰ ਨਰਕ ਦਾ ਸਾਧਨ ਬਨਾ ਲਿਆ ਹੈ?॥ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ:-

ਦੋਹਿਰਾ॥ ਏਕ ਵਰਖ ਕੀ ਪ੍ਰੋਹਿਤੀ ਨਰਕ ਬੀਚ ਲੇ ਜਾਤ॥

{{gap}}ਤੀਨ ਦਿਵਸ ਹ੍ਵੈ ਮਠਪਤੀ ਅਧੋਗਤੀ ਕੋ ਪਾਤ॥੭੧॥

{{gap}}ਹੇ ਮੂਰਖ! ਤੇਰੇ ਉਪਰ ਬਹੁਤ ਅਫਸੋਸ ਹੈ ਜੋ ਤੂੰ ਐਡਾ ਹੰਕਾਰੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈਂ ਸੋ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਮਠ ਨੂੰ ਛੱਡਕੇ ਚਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਤਾਮ੍ਰਚੂੜ ਭਯਭੀਤ ਹੋ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਸ੍ਵਾਮੀ!ਆਪ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਨਾ ਕਹੋ ਆਪ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਮੇਰਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਮਿਤ੍ਰ ਨਹੀਂ, ਆਪ ਦੀ ਬਾਤ ਦੇ ਹੁੰਕਾਰੇ ਨਾ ਦੇਨ ਦਾ ਸਬਬ ਸੁਨੋ॥ ਦੇਖੋ ਏਹ ਪਾਪੀ ਚੂਹਾ ਉਚੇ ਅਸਥਾਨ ਵਿਖੇ ਧਰੇ ਹੋਏ ਭਿਛਿਆ ਪਾਤ੍ਰ ਦੇ ਉਪਰ ਚੜ੍ਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਰ ਸਬ ਕੁਝ ਖਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਨ ਦੇ ਅਭਾਵ ਕਰਕੇ ਮਠ ਵਿਖੇ ਬਹਾਰੀ ਝਾੜੂ ਬੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਸੋ ਮੈਂ ਇਸ ਚੂਹੇ ਦੇ ਡਰਾਉਨ ਲਈ ਇਸ ਟੁਟੇ ਹੋਏ ਬਾਂਸ ਨਾਲ ਭਿਛਿਆ ਪਾਤ੍ਰ ਨੂੰ ਖੜਕਾਉਂਦਾ ਹਾ ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ
Original wh: Punjabi Sahit Academy&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>90jd7mufcve20nocqa4rf5h7j1753q3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/139</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53400</id>
    <revision>
      <id>224825</id>
      <parentid>211374</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:54:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224825</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3403" sha1="6ub9ducky1g8fm23xd11j7fzjteyjkj" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh||ਦੂਜਾ ਤੰਤ੍ਰ|੧੩੧}}&lt;/noinclude&gt;﻿ਸਬਬ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਬੜਾ ਅਸਚਰਜ ਹਾਂ ਜੋ ਇਸ ਚੂਹੇ ਨੇ ਤਾਂ ਬਿੱਲ ਅਤੇ ਬਾਂਦਰ ਦੀ ਛਾਲ ਨੂੰ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।। ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਬ੍ਰਿਹਤ ਇਸ ਵਿਚ ਬੋਲਿਆ ਇਸਦੀ ਰੁੱਡ ਕਿੱਥੇ ਹੈ।
ਓਹ ਬੋਲਿਆ ਮੈਂ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਜਾਨਦਾ ਜੋ ਇਸਦਾ ਮਕਾਨ ਕਿਥੇ ਹੈ। ਅਭ੍ਯਾਗਤ ਬੋਲਿਆ ਇਸ ਦੀ ਬਿਲ ਬਿਖੇ ਧਨ ਹੈ ਧਨ ਦੀ ਗਰਮਾਈ ਕਰਕੇ ਇਹ ਕੁਦਦਾ ਹੈ॥ ਕਿਹਾ ਹੈ:-

ਦੋਹਰਾ॥ ਧਨ ਕੇ ਆਸਰੇ ਮਨੁਜ ਕਾ ਤੇਜ ਬ੍ਰਿਧ ਹੋ ਜਾਤ॥

{{gap}}ਭੋਗ ਦਾਨ ਕਰ ਸਹਿਤ ਜੋ ਤਾਂਕੀ ਕਿਆ ਹੀ ਬਾਤ।।੭੨॥

ਤਥਾ- ਹੇ ਮਾਤਾ ਯਹਿ ਬ੍ਰਾਹਮਨੀ ਅਕਸ ਮਾਤ ਨਹਿ ਦੇਤ॥

{{gap}}ਸਵੇਤ ਤਿਲਨ ਸੇ ਮਲਿਨ ਤਿਲ ਯਾਮੇ ਹੈਂ ਕਛੁ ਹੇਤ॥੭੩॥

{{gap}}ਤਾਮ੍ਰਚੂੜ ਬੋਲਿਆ ਏਹ ਬਾਤ, ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ ਓਹ ਬੋਲਿਆ ਸੁਨ:-

੨ ਕਥਾ॥ ਅਭ੍ਯਾਗਤ ਬੋਲਿਆ ਹੈ ਤਾਮ੍ਰਚੂੜ! ਕਿਸੇ ਅਸਥਾਨ ਬਿਖੇ ਮੈਂ ਇਕ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕ ਬ੍ਰਾਹਮਨ ਤੋਂ ਜਗਾ ਮੰਗੀ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਨ ਨੇ ਬੀ ਮੇਰੇ ਬਚਨ ਨੂੰ ਮੰਨ ਲਿਆ ਅਰ ਮੈਂ ਉਸ ਮਕਾਨ ਤੇ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਅਰੰਭ ਕੇ ਬੈਠ ਗਿਆ॥ ਇਕ ਦਿਨ ਪ੍ਰਾਾਤਕਾਲ ਜੋ ਉਠਿਆ ਤਦ ਬ੍ਰਾਹਮਨ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਨੀ ਦੀਆਂ ਬਾਤਾਂ ਸੁਨਨ ਲਗਾ ਬ੍ਰਾਹਮਨ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਨੀ! ਕਲ ਮਘ ਦੀ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤ ਬੜੀ ਉਤਮ ਹੈ ਸੋ ਮੈਂ ਤਾਂ ਆਪਨੇ ਯਜਮਾਨ ਦੇ ਘਰ ਦਾਨ ਲਈ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ ਅਰ ਤੂੰ ਇਕ ਬ੍ਰਾਹਮਨ ਨੂੰ ਸੂਰਜ ਦੇ ਨਿਮਿਤ ਭੋਜਨ ਦੇਵੀਂ।। ਤਦ ਬ੍ਰਾਹਮਨੀ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਝਿੜਕਕੇ ਬੋਲੀ ਤੈਨੂੰ ਦਰਿੱਦਰੀ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਿਥੇ? ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਬਾਤ ਆਖਦਿਆਂ ਲੱਜਾ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ, ਦੇਖ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਪਾਸ ਆਕੇ ਕੁਝ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਪਾਯਾ ਅਤੇ ਨਾ ਕਦੇ ਮਿਠਾ ਭੋਜਨ ਅਰ ਨਾਂ ਕੋਈ ਹੱਥਾਂ ਪੈਰਾਂ ਦਾ ਭੂਖਨ ਲਭਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਨ ਡਰਦਾ ਮਾਰਿਆ ਧੀਰੇ ਧੀਰੇ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਨੀ ਏਹ ਬਾਤ ਕਹਿਨੀ ਯੋਗ ਨਹੀਂ॥ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ:-

ਦੋਹਰਾ ।। ਕਿਉਂ ਨ ਦੇਤ ਅਰਥੀਨ ਕੋ ਗ੍ਰਾਸ ਅਰਧ ਕਾ ਆਧ।

ਇਛਿਆ ਕੇ ਅਨੁਸਾਰ ਧਨ ਕਬ ਮਿਲ ਹੈ ਸੁਨ ਸਾਧ॥੭੪॥&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6ub9ducky1g8fm23xd11j7fzjteyjkj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/140</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53401</id>
    <revision>
      <id>224826</id>
      <parentid>211467</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:54:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224826</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3169" sha1="89shvijmectf8ahion4zu54yxrfy28c" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|੧੩੨|ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}}&lt;/noinclude&gt;﻿{{gap}}ਅਧਿਕ ਦਾਨ ਕਰ ਧਨੀ ਜੋ ਪਾਵਤ ਹੈ ਫਲ ਭੂਰ॥

{{gap}}ਸ੍ਵਲਪ ਦਾਨ ਤੇਂ ਨਿਰਧਨੀ ਸੋ ਫਲ ਪਾਵੇਂ ਤੂਰ॥ ੭੫।।

{{gap}}ਕ੍ਰਿਪਨ ਧਨੀ ਨਹ ਸੇਵੀਏ ਲਘੁ ਦਾਤਾ ਭੀ ਸੇਵ॥

{{gap}}ਸੁਖ ਦਾਤਾ ਹੈ ਕੂਪ ਜਲ ਨਹਿ ਸਮੁਦ੍ ਇਦਮੇਵ॥੭੬॥

{{gap}}ਨਾਮ ਮਾਤ੍ਰ ਕਰ ਨ੍ਰਿਪਨ ਹ੍ਵੈ ਬਿਨਾਂ ਦਾਨ ਸ਼ਿਵਨਾਥ।

{{gap}}ਧਨ ਰੱਛਕ ਕੌਬੇਰ ਕੋ ਕੌਨ ਕਹਿਤ ਸੁਰਨਾਥ॥੭੭॥

{{gap}}ਦਾਨ ਹੇਤ ਦੁਰਬਲ ਭਯਾ ਲਹਿਤ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਨਾਗ।

{{gap}}ਦਾਨ ਬਿਨਾਂ ਖਰ ਪੀਠ ਤਨ ਨਿੰਦਨੀਯਾ ਨਿਰ ਭਾਗ।।੭੮॥ 

{{gap}}ਸੀਤਲ ਸੁੰਦਰ ਘਟ ਜੋਊ ਅਧੋ ਜਾਤ ਬਿਨ ਦਾਨ।

{{gap}}ਕਾਨੀ ਕੁਬਰੀ ਕਾਕੜੀ ਊਰਧ ਹੋਤ ਸੁਜਾਨ॥੭੯॥

{{gap}}ਜਲਧ ਦੇਤ ਜਲ ਜਬੀ ਲੌ ਲੋਗਨ ਕੋ ਪ੍ਰਿਯ ਹੋਤ॥

{{gap}ਕਰ ਫੈਲਾਏ ਮਿਤ੍ਰ ਕੀ ਦਰਸਨ ਜੋਗ ਨ ਜੋਤ॥ ੮੦॥ 

{{gap}}ਹੇ ਭਦ੍ਰੇ! ਇਸ ਝਾਤ ਨੂੰ ਸੋਚਕੇ ਗਰੀਬਾਂ ਨੂੰ ਭੀ ਉਚਿਤ ਹੈ ਜੋ ਸਮਯ ਸਿਰ ਚੰਗੇ ਪਾਤ੍ਰ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਨਾ॥ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ:-

ਦੋਹਰਾ॥ ਸਰਧਾ ਯੁਤ ਸਤ ਪਾਤ੍ਰ ਕੋ ਦੇਸ ਕਾਲ ਮੇਂ ਦਾਨ।

{{gap}}ਦੇਵਤ ਜੋ ਬੁਧਿਮਾਨ ਨਰ ਫਲ ਹੈ ਤਾਸ ਮਹਾਨ।।੮੧

ਤਥਾ-ਅਤਿ ਤ੍ਰਿਸਨਾ ਕੋ ਮਤ ਕਰੋ ਨਾ ਕਰ ਤਿਸ ਕਾ ਤ੍ਯਾਗ।

ਸਿਖਾ ਹੋਤ ਮਸਤਕ ਬਿਖੇ ਅਤਿ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਕੋ ਲਾਗ ।।੮੨॥

ਬ੍ਰਾਹਮਨੀ ਬੋਲੀ ਇਹ ਬਾਤ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ ਬ੍ਰਾਹਮਨ ਬੋਲਿਆ ਸੁਣ:-

੩ ਕਥਾ-ਕਿਸੇ ਬਨ ਵਿਖੇ ਇਕ ਕਿਰਾਤ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਓਹ ਇਕ ਇਨ ਹਿੰਸਾ ਕਰਨ ਲਈ ਬਨ ਨੂੰ ਤੁਰ ਪਿਆ, ਉਸਨੇ ਸੰਘਨੇ ਬਨ ਬਿਖੇ ਜਾਕੇ ਕਾਲੇ ਪਹਾੜ ਜੇਡਾ ਉਚਾ ਸੂਰ ਦੇਖਿਆ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਉਸ ਭੀਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੰਨਾਂ ਤੀਕੂੰ ਖਿਚਕੇ ਇਕ ਤੀਰ ਮਾਰਿਆ॥ ਸੂਰ ਨੇ ਭੀ ਕ੍ਰੋਧ ਬਿਖੇ ਆਕੇ ਛੋਟੇ ਚੰਦ ਜੇਹੇ ਦੰਦਾਂ ਦੇ ਅਗ੍ਰ ਭਾਗ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਪੇਟ ਪਾੜ ਦਿੱਤਾ ਅਰ ਓਹ ਸ਼ਕਾਰੀ ਮਰ ਗਿਆ ਉਸ ਸ਼ਕਾਰੀ ਨੂੰ ਮਾਰਕੇ ਸੂਰ ਬੀ ਬਾਣ ਦੀ ਪੀੜਾ ਨਾਲ ਮਰ ਗਿਆ।&lt;noinclude&gt;ਕਿਰਨਾਂ ਅਤੇ ਹਥ॥ ਮਿਤ੍ਰ ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਮਿਤ੍ਰ॥&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>89shvijmectf8ahion4zu54yxrfy28c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/141</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53402</id>
    <revision>
      <id>224827</id>
      <parentid>211470</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:54:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224827</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3468" sha1="qjun048ewglpiwahxcsbcw456pkjbcn" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh||ਦੂਜਾ ਤੰਤ੍ਰ|੧੩੩}}&lt;/noinclude&gt;﻿ਇਤਨੇ ਚਿਰ ਬਿਖੇ ਇਕ ਗਿੱਦੜ ਜਿਸ ਦੀ ਮੌਤ ਨੇੜੇ ਆਈ ਹੋਈ ਸੀ ਭੁਖਾ ਤਿਹਾਯਾ ਇਧਰ ਉਧਰ ਫਿਰਦਾ ਉਥੇ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ ਉਸਨੇ ਸ਼ਕਾਰੀ ਅਤੇ ਸ਼ਕਾਰ ਨੂੰ ਮੋਯਾ ਦੇਖ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਬਿਚਾਰ ਕੀਤਾ ਅਹਾ! ਮੇਰੇ ਉਪਰ ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਬੜਾ ਦਯਾਲ ਹੋਯਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਇਤਨਾ ਬੜਾ ਭੋਜਨ ਦਿਤਾ ਹੈ।। ਇਹ ਬਾਤ ਠੀਕ ਕਹੀ ਹੈ:-

ਦੋਹਰਾ ।। ਅਨ੍ਯ ਜਨਮ ਕ੍ਰਿਤ ਸੁਭ ਅਸੁਭ ਬਿਨ ਉੱਦਮ ਮਿਲਜਾਤ॥

{{gap}}ਬਿਧਿਨਾ ਕੇ ਪ੍ਰਤਾਪ ਤੇਂ ਨਹੀਂ ਅੰਨਥਾ ਬਾਤ॥ ੮੩॥

{{gap}}ਜੌਨ ਦੇਸ ਜਿਸ ਕਾਲ ਮੇਂ ਜੈਸੀ ਉਮਰਾ ਮਾਂਹਿ॥

{{gap}}ਨਿਜ ਕ੍ਰਿਤ ਸੁਤਅਰਅ ਸੁਭ ਕੋ ਤਥਾ ਤੌਨ ਬਿਧ ਪਾਂਹਿ॥੮੪॥

{{gap}}ਸੋ ਮੈਂ ਭੀ ਇਸਨੂੰ ਅਜੇਹੀ ਤਰਾਂ ਖਾਵਾਂ ਜਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਮੇਰੇ ਬਹੁਤ ਬਾਰੇ ਦਿਨ ਬੀਤਨ ਇਸ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਇਸ ਧਨੁਖ ਦੇ ਕੋਨੇ ਉਪਰਲੀਆਂ ਤੰਦੀਆਂ ਦੇ ਬੰਧਨ ਨੂੰ ਖਾਵਾਂ।। ਨੀਤਿ ਵਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ। 

ਦੋਹਰਾ।। ਸੰਚਿਤ ਕੀਨਾ ਸ੍ਵਯੰ ਧਨ ਧੀਰੇ ਧੀਰੇ ਭੋਗ॥

{{gap}}ਵਾਂਗ ਰਸ ਇਨ ਧੀਰ ਨਰ ਜਲਦੀ ਕਰਨ ਅਜੋਗ॥੮੫॥

{{gap}}ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਮਨ ਬਿਖੇ ਸੋਚਕੇ ਧਨੁਖ ਦੇ ਕੋਨੇ ਨੂੰ ਮੁਖ ਬਿਖੇ ਲੈ ਕੇ ਉਸ ਤੰਦੀ ਨੂੰ ਚੱਬਨ ਲਗਾ॥ ਜਦ ਉਸ ਦਾ ਬੰਦ ਟੁੱਟਾ ਤਦ ਓਹ ਧਨੁਖ ਦਾ ਸਿਰਾ ਤਾਲੂ ਨੂੰ ਛੇਕ ਕਰਕੇ ਉਸਦੇ ਮਸਤਕ ਥਾਣੀ ਜਾ ਨਿਕਲਿਆ ਸੋ ਉਸੇ ਪੀੜਾ ਨਾਲ ਓਹ ਗਿੱਦੜ ਮਰ ਗਿਆ॥ ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਆਖਿਆ ਸੀ:-

{{gap}}ਦੋਹਰਾ॥ ਅਤਿ ਤ੍ਰਿਸਨਾ ਕੋ ਮਤ ਕਰੋ ਨਾ ਕਰ ਤਿਸ ਕਾ ਤ੍ਯਾਗ।।

{{gap}}ਸਿਖਾ ਹੋਤ ਮਸਤਕ ਬਿਖੇ ਅਤਿ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਕੋ ਲਾਗ॥

{{gap}}ਇਹ ਬਾਤ ਸੁਨਾਕੇ ਫੇਰ ਬ੍ਰਾਹਮਨ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਭਦ੍ਰੇ! ਤੂੰ ਸੁਨਿਆ ਨਹੀਂ :-

ਦੋਹਰਾ॥ ਕਰਮ ਆਯੁ ਧਨ ਵਿੱਦਿਆ ਪੰਚਮ ਮ੍ਰਿਤਯੁ ਮਹਾਨ।

{{gap}}ਗਰਭ ਸਾਥ ਇਹ ਹੋਤ ਹੈ ਪੁਰਖਨ ਕੇਰ ਨਿਦਾਨ॥੮੬॥ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸਮਝਾਈ ਹੋਈ ਓਹ ਬ੍ਰਾਹਮਨੀ ਬੋਲੀ ਜੇਕਰ ਇਹ ਬਾਤ ਏਵੇਂ ਹੈ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਘਰ ਬਿਖੇ ਥੋੜੇ ਜੇਹੇ ਤਿਲ ਹਨ ਸੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੜਕੇ ਕੁੱਟਕੇ ਕਿਸੇ ਅਤਿਥਿ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦੇ ਦੇਵਾਂਗੀ। ਇਹ ਬਾਤ ਸੁਨਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਨ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਕਾਰਜ ਨੂੰ ਤੁਰ ਪਿਆ ਅਰ ਬ੍ਰਾਹਮਨੀ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qjun048ewglpiwahxcsbcw456pkjbcn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/142</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53403</id>
    <revision>
      <id>224828</id>
      <parentid>211474</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:54:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224828</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3714" sha1="7kqj1s2j0lh8wp59saetal31yfwum2j" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|੧੩੪|ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}}&lt;/noinclude&gt;﻿ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤਿਲਾਂ ਨੂੰ ਛਟਕੇ ਪਾਨੀ ਨਾਲ ਤ੍ਰੌਂਕਕੇ ਕੁਟਿਆ ਅਰ ਚਿਟੇ ਕਰਕੇ ਧੁੱਪੇ ਸੁਕਨੇ ਪਾਏ, ਇਤਨੇ ਚਿਰ ਬਿਖੇ ਇਕ ਕੁੱਤੇ ਨੇ ਆ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤਿਲਾਂ ਵਿਖੇ ਮੂਤ੍ਰ ਕਰ ਦਿਤਾ, ਇਸ ਹਾਲ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਨੀ ਸੋਚਨ ਲਗੀ ਹਾਇ ਹਾਇ! ਏਹ ਤਿਲ ਤਾਂ ਖਾਨ ਦੇ ਜੋਗ ਨਹੀਂ ਰਹੇ ਦੇਖੋ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਫੇਰ ਜੋ ਇਹ ਤਿਲ ਬੀ ਖਾਨ ਦੇ ਯੋਗ ਨ ਰਹੇ, ਹਛਾ ਜੋ ਹੋਯਾ ਸੋ ਸਹੀ, ਪਰ ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਕਿਸੇ ਘਰ ਜਾਕੇ ਛੜਿਆਂ ਹੋਯਾਂ ਤੋਂ ਅਨਛੜੇ ਲੈ ਆਵਾਂ,ਇਸ ਤਰਾਂ ਮਿਲ ਭੀ ਜਾਨਗੇ ਹੇ ਤਾਮ੍ਰਚੂੜ! ਜਿਸ ਘਰ ਬਿਖੇ ਮੈਂ ਭਿਖਿਆ ਕਰਨ ਲਈ ਗਿਆ ਸਾਂ ਉਸੇ ਘਰ ਬਿਖੈ ਓਹ ਬਾਹਮਨੀ ਤਿਲਾਂ ਨੂੰ ਵਟਾਉਨ ਲਈ ਆ ਪਹੁੰਚੀ, ਅਰ ਬੋਲੀ ਜੋ ਛੜੇ ਹੋਏ ਤਿਲ ਲੈ ਕੇ ਅਨਛੜੇ ਦੇ ਦੇਵੋ,ਜਿਤਨੇ ਚਿਰ ਵਿਖੇ ਉਸ ਘਰ ਦੀ ਮਾਲਕ ਅਨਛੜਿਆਂ ਤੋਂ ਛੜੇ  ( ਛੱਟੇ) ਹੋਏ ਤਿਲ ਲੈਨ ਲਗੀ ਸੀ ਉਤਨੇ ਚਿਰ ਬਿਖੇ ਉਸਦੇ ਪੁਤ੍ਰ ਨੇ ਕਾਮੰਦਕੀ ਨਾਮ ਨੀਤਿ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਆਖਿਆ ਹੈ ਮਾਤਾ! ਏਹ ਤਿਲ ਲੈਨ ਦੇ ਜੋਗ ਨਹੀਂ ਕਿਉਂ ਜੋ ਇਹ ਛਟੇ ਹੋਏ ਦੇਕੇ ਅਨਛਟੇ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਇਸ ਬਿਖੇ ਕੁਝ ਸਬਬ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨ ਕੇ ਉਸਨੇ ਓਹ ਬਿਲ ਨਾ ਲੀਤੇ ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਆਖਦਾ ਹਾਂ॥

ਦੋਹਤਾ॥ ਹੇ ਮਾਤਾ ਯਹ ਬ੍ਰਾਹਮਨੀ ਅਕਸਮਾਤ ਨਹਿ ਲੇਤ॥

{{gap}}ਸ੍ਵੇਤ ਤਿਲਨ ਸੇਂ ਮਲਿਨ ਤਿਲ ਯਾਮੇਂ ਹੈ ਕਛੁ ਹੇਤ।।

{{gap}}ਇਸ ਕਥਾ ਨੂੰ ਸੁਨਾਕੇ ਓਹ ਅਭ੍ਯਾਗਤ ਬੋਲਿਆ ਹੈ ਤਾਮ੍ਰਚੂੜ ਤੂੰ ਇਸਦੇ ਆਉਣ ਦਾ ਰਸਤਾ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ? ਤਾਮ੍ਰਚੂੜ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਭਗਵਨ! ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਜਾਨਦਾ ਕਿਉਂ ਜੋ ਏਹ ਤਾਂ ਅਕੱਲਾ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਬਲਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰਿਆਂ ਚੂਹਿਆਂ ਸਹਿਤ ਇਧਰੋਂ ਉਧਰੋਂ ਫਿਰਦਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਰ ਮੇਰੇ ਦੇਖਦਿਆਂ ਚਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੇਕਰ ਇਕੋ ਪਾਸਿਓਂ ਆਵੇ ਤਾਂ ਰਸਤਾ ਮਲੂਮ ਹੋਵੇ | ਅਭ੍ਯਾਗਤ ਬੋਲਿਆ ਤੇਰੇ ਪਾਸ ਕਸੀ ਹੈ? ਓਹ ਬੋਲਿਆ ਹੈ। ਅਭ੍ਯਾਗਤ ਬੋਲਿਆ ਉਸਨੂੰ ਲੈ ਆ ਅਰ ਅਜ ਸਵੇਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਆਉਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਪਹਿਲੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਖੁਰਾ(ਖੋਜ)ਪੈਰਾਂ ਦਾ ਰਸਤਾ ਦੇਖਕੇ ਇਸ ਦੀ ਬਿਲ ਨੂੰ ਢੂੰਡੀਏ ਚੂਹਾ ਬੋਲਿਆ ਹੈ ਮੰਥਰਕ! ਮੈਂ ਸੋਚਿਆ ਜੋ ਹੁਨ ਮੈਂ ਮੋਯਾ ਕਿਉਂ ਜੋ ਜਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਇਸਨੇ ਮੇਰੇ ਧਨ ਨੂੰ ਮਲੂਮ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7kqj1s2j0lh8wp59saetal31yfwum2j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/143</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53404</id>
    <revision>
      <id>224829</id>
      <parentid>211478</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:54:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224829</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3463" sha1="6yeyhx7gc5y3387q5lquyojxgkla9t0" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh||ਦੂਜਾ ਤੰਤ੍ਰ|੧੩੫}}&lt;/noinclude&gt;﻿ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ ਇਸੇ ਤਰਾਂ ਮੇਰੇ ਬਿਲ ਨੂੰ ਭੀ ਜਾਨ ਜਾਏਗਾ ਏਹ ਬੜੀ ਸੋਚ ਦੀ ਬਾਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਨੀਤਿ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਭੀ ਹੈ:-

ਦੋਹਰਾ॥ ਏਕ ਬਾਰ ਜਨ ਪੁਰਖ ਕੇ ਗੁਨ ਔਗੁਨ ਲਖ ਲੇਤ॥

{{gap}}ਬੁਧਿਮਾਨ ਨਰ ਹਾਥ ਸੇ ਪਲ ਪ੍ਰਮਾਨ ਕਹ ਦੇਤ॥੮੭॥

{{gap}}ਦੁਵੈਯਾ ਛੰਦ॥ ਵਾਛਾ ਦੇਤ ਜਨਾਇ ਪੁਰਖ ਕਾ ਅਰ ਅਸੁਭ ਪਰਾਕ੍ਰਿਤ ਜੋਇ॥ ਤਥਾ ਭਵਿਖਤ ਭੀ ਤਿਸ ਦ੍ਵਾਰਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਤ ਯਾਮੇਂ ਨਹਿ ਗੋਇ।। ਯਥਾ ਮੋਰ ਸਿਸੁ ਬਿਨਾ ਕਲਾਪੇ ਨ੍ਰਿੱਤ ਕਰਤ ਹੀ ਜਾਨ੍ਯੋ ਜਾਤ॥ ਜਬ ਵਹ ਗਮਨ ਕਰਤ ਸਰਵਰ ਕੋ ਚਾਲ ਮਯੂਰਨ ਧਰ ਬਿਖ੍ਯਾਤ॥ ੮੮।।

ਹੇ ਮੰਥਰਕ ! ਤਦ ਮੈਂ ਡਰਦਾ ਮਾਰਿਆ ਪ੍ਰਵਾਰ ਸਮੇਤ ਆਪਨੇ ਕਿਲੇ ਦੇ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਛੱਡਕੇ ਦੂਸਰੇ ਮਾਰਗ ਤੁਰ ਪਿਆ। ਜਦ ਮੈਂ ਥੋੜੀ ਜੇਹੀ ਦੂਰ ਗਿਆ ਤਾਂ ਅਗੋਂ ਬੜੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲਾ ਜੰਗਲੀ ਬਿੱਲਾ ਮਿਲ ਪਿਆ ਓਹ ਚੂਹਿਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਕੁਦ ਪਿਆ ਕਈ ਚੂਹੇ ਤਾਂ ਮਰ ਗਏ ਬਾਕੀ ਬਚੇ ਹੋਏ ਚੂਹੇ ਮੈਨੂੰ ਕੁਮਾਰਗਗਾਮੀ ਜਾਨਕੇ ਮੇਰੀ ਨਿੰਦ੍ਯਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਲਹੂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਉਸੇ ਕਿਲੇ ਅੰਦਰ ਜਾਂ ਵੜੇ।। ਇਸ ਉਤੇ ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾਂਤ ਠੀਕ ਘਟਦਾ ਹੈ:-

{{gap}}ਕਬਿੱਤ॥ ਫਾਹੀ ਕੋ ਤੋੜ ਔ ਮਰੋੜ ਕਪਟ ਰਚਨਾ ਕੋ ਬਾਗੁਰ ਫੇਰ ਜੋਰ ਕੀਨੋ ਬਹੁ ਧਾਇਕੇ। ਅਗਨਿ ਕੋ ਫਾਧ ਔਰ ਬਨ ਹੂੰ ਕੋ ਲਾਂਘ ਧਾਯੋ ਫੰਧਕ ਕੇ ਤੀਰ ਹੂੰ ਤੇ ਆਪ ਕੋ ਬਚਾਇਕੇ। ਕੂਦ ਗਯੋ ਹਰਨਾ ਐਸੀ ਵਿਪਦ ਹੂੰ ਕੋ ਨਾਥ ਸ਼ਿਵ ਆਗੇ ਪੁਨ ਕੂਪ ਮਾਂਝ ਗਿਰਿਯੋ ਹੈ ਜਾਇਕੇ। ਦੈਵ ਪ੍ਰਤੀਕੂਲ ਤੇਂ ਨ ਬੁਧਿ ਰਹੇ ਪੁਰਖਨ ਕੀ ਉਦਮ ਭੀ ਬਿਯਰਥ ਹੋਤ ਭਾਖੋ ਸਮਝਾਇਕੇ॥੮੯॥

{{gap}}ਸੋ ਮੈਂ ਤਾਂ ਅਕੱਲਾ ਹੋਰ ਪਾਸੇ ਚਲਿਆ ਗਿਆ ਅਰ ਬਾਕੀ ਮੂਰਖਤਾ ਕਰਕੇ ਉਸ ਕਿਲੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਾ ਪਹੁੰਚੇ। ਇਤਨੇ ਚਿਰ ਬਿਖੇ ਓਹ ਦੁਸਟ ਸਾਧੂ ਲਹੂ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਨਾਲ ਛਿੜਕੀ ਹੋਈ ਭੂਮਿ ਨੂੰ ਦੇਖ ਉਸੇ ਮਾਰਗ ਉਸ ਖੁਡ ਕੋਲ ਜਾ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਅਰ ਉਸਨੂੰ ਕੱਸੀ ਨਾਲ ਪੁਟਨ ਲੱਗਾ ਅਰ ਪੁਟਦੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਓਹ ਧਨ ਮਿਲ ਗਿਆ ਜਿਸ ਧਨ ਦੇ ਉਪਰ ਮੈਂ ਨਿਵਾਸ ਕਰਦਾ ਸਾ, ਅਰ&lt;noinclude&gt;* ਪਲ ਚਾਲੀਆਂ ਮਾਸਿਆਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6yeyhx7gc5y3387q5lquyojxgkla9t0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/144</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53405</id>
    <revision>
      <id>224830</id>
      <parentid>211569</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:54:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224830</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3405" sha1="dxqhzdmfpxeggkuhnaw9he9ue4xqg76" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|੧੨੬|ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}}&lt;/noinclude&gt;﻿ਜਿਸਦੇ ਬਲ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਬੜੀਆਂ ਔਖੀਆਂ ਜਗਾਂ ਉਪਰ ਜਾ ਪਹੁੰਚਦਾ ਸਾਂ! ਤਦ ਅਭ੍ਯਾਗਤ ਨੇ ਤਾਮ੍ਰਚੂੜ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਹੈ ਮਿਤ੍ਰ! ਹੁਨ ਨਿਹਸੰਕ ਹੋ ਕੇ ਸਯਨ ਕਰ ਇਸੇ ਦੀ ਗਰਮਾਈ ਤੇਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦੀ ਸੀ ਇਹ ਕਹਿਕੇ ਉਸ ਧਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਓਹ ਦੋਵੇਂ ਆਪਨੇ ਮਠ ਨੂੰ ਆ ਗਏ ਉਸ ਤੋਂ ਪਿਛੇ ਜਦ ਮੈਂ ਅਪਨੇ ਮਕਾਨ ਤੇ ਆਯਾ ਅਰ ਉਥੇ ਧਨ ਨਾ ਦੇਖਿਆ ਤਦ ਓਹ ਮਕਾਨ ਮੈਨੂੰ ਡਰਾਉਨਾ ਦਿਸਨ ਲਗਾ॥ ਤਦ ਮੈਂ ਸੋਚਨ ਲਗਾ ਹੁਨ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ, ਕਿਥੇ ਜਾਵਾਂ, ਅਰ ਮੇਰੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸਾਂਤ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਆਵੇ॥ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸੋਚਦਿਆਂ ਓਹ ਦਿਨ ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਬੜੇ ਕਸ਼ਟ ਨਾਲ ਬੀਤਿਆ ਜਦ ਰਾਤ ਹੋਈ ਤਦ ਮੈਂ ਹੌਸਲੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਆਪਨੇ ਕੁਟੰਬ ਸਮੇਤ ਉਸ ਮਠ ਵਿਖੇ ਗਿਆ ਓਹ ਸਾਧੂ ਮੇਰੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦਾ ਖੜਕਾਰਾ ਸੁਨਕੇ ਫੇਰ ਭਿਛਿਆ ਪਾਤ੍ਰ ਨੂੰ ਉਸ ਪੁਰਾਨੇ ਵਾਂਸ ਨਾਲ ਤਾੜਣ ਲਗਾ। ਤਦ ਓਹ ਅਭ੍ਯਾਗਤ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਮਿਤ੍ਰ ਅਜੇ ਬੀ ਤੂੰ ਬੇਖੌਫ਼ ਹੋ ਕੇ ਨਹੀਂ ਸੌਦਾ? ਓਹ ਬੋਲਿਆ ਮਹਾਰਾਜ ਦੇਖੋ! ਓਹ ਚੂਹਾ ਫੇਰ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਆਯਾ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਵਾਂਸ ਨੂੰ ਖੜਕਾਉਂਦਾ ਹਾਂ ਅਭ੍ਯਾਗਤ ਹੱਸ ਕੇ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਮਿਤ੍ਰ! ਮਤ ਡਰ ਇਸ ਦੇ ਕੁਦਨ ਦੀ ਸਕਤਿ ਧਨ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਚਲੀ ਗਈ ਹੈ ਇਹ ਬਾਤ ਇਸੇ ਦੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਸਾਰਿਆਂ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਏਹੋ ਹਾਲ ਹੈ॥ ਇਸ ਪਰ ਕਿਹਾ ਹੈ:-

ਦੋਹਰਾ॥ ਹੈ ਉਤਸ਼ਾਹ ਜੋ ਪੁਰਖ ਕਾ ਪੁਨ ਜੁ ਕਰਤ ਤ੍ਰਿਸਕਾਰ॥

ਬਚਨ ਕਹੇ ਹੰਕਾਰ ਯੁਤ ਪਨ ਹ ਕਾ ਬਲ ਧਾਰ॥ ੯੦।।

{{gap}}ਤਦ ਮੈਂ ਇਸ ਬਚਨ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿਖੇ ਆਕੇ ਭਿਛਿਆ ਪਾਤ੍ਰ ਵਲ ਧ੍ਯਾਨ ਕਰਕੇ ਜਿਉਂ ਕੁਦਿਆ ਤਿਉਂ ਬਿਨਾਂ ਪਹੁੰਚੇ ਹੀ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਤੇ ਡਿਗ ਪਿਆ ਇਸ ਹਾਲ ਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਓਹ ਮੇਰਾ ਸਤ੍ਰੂ
ਤਾਮ੍ਰਚੂੜ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ ਦੇਖ ਭਈ ਇਸ ਕੌਤਕ ਨੂੰ ਦੇਖ॥

ਦੋਹਰਾ॥ ਧਨ ਹੀਂ ਸੇ ਬਲਵਾਨ ਸਬ ਧਨ ਕਰ ਪੰਡਿਤ ਹੇਤ॥

{{gap}}ਦੇਖ ਮੂਸ ਧਨ ਰਹਿਤ ਕੋ ਮਿਲਿਓ ਆਪਣੇ ਗੇਤ॥੯੧॥

ਸੋ ਤੇ ਬੇਖੌਫ ਹੋ ਕੇ ਸਯਨ ਕਰ ਜੋ ਇਸਦੇ ਕੁਦਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ ਸੋ ਸਾਡੇ ਪਾਸ ਹੈ ਇਹ ਬਾਤ ਠੀਕ ਕਹੀ ਹੈ:-&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dxqhzdmfpxeggkuhnaw9he9ue4xqg76</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/145</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53406</id>
    <revision>
      <id>224831</id>
      <parentid>211579</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:54:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224831</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3373" sha1="nibtrddlfh0gdeasqdksvns1ly65twn" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh||ਦੂਜਾ ਤੰਤ੍ਰ|੧੩੭}}&lt;/noinclude&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਦਾਂਤ ਰਹਿਤ ਜਿਮ ਸਰਪ ਹ੍ਵੈ ਬਿਨ ਮਦ ਹਸਤੀ ਹੋਇ॥

{{gap}}ਤਿਮ ਧਨ ਰਹਿਤ ਮਨੁਖ੍ਯ ਹੈ ਨਾਮ ਮਾਤ੍ਰ ਹੀ ਜੋਇ॥੯੨॥

{{gap}}ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨ ਕੇ ਮੈਂ ਸੋਚਣ ਲਗਾ ਓਹੋ ਹੋ! ਮੇਰੇ ਵਿਖੇ ਤਾਂ ਉਂਗਲ ਮਾਤ੍ਰ ਬੀ ਕੁੱਦਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤਿ ਨਹੀਂ ਰਹੀ ਇਸ ਵਾਸਤੇ ਧਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਪੁਰਖ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਧਿਕਾਰ ਹੈ। ਠੀਕ ਕਿਹਾ ਹੈ:-

ਦੋਹਰਾ॥ ਅਲਪ ਬੁਧ ਧਨ ਹੀਨ ਕਾ ਸਭੀ ਕਰਮ ਰਹਿ ਜਾਤ।।

{{gap}}ਜਿਮ ਗ੍ਰੀਖਮ ਰਿਤੁ ਮੇਂ ਪਿਖੋ ਛੁਦ੍ਰ ਨਦੀ ਨ ਬਹਾਤ॥੯੩॥

{{gap}}ਯਥਾ ਕਾਕ ਜੌ ਹੋਤ ਹੈ ਬਨ ਕੇ, ਤਿਲ ਜਿਮ ਜਾਨ।।

{{gap}}ਨਾਮ ਮਾਤ੍ਰ ਨਹਿ ਕਾਜ ਹਿਤ ਧਨ ਬਿਨ ਪੁਰਖ ਪਛਾਨ।।੯੪।।
 
{{gap}}ਨਹਿ ਪ੍ਰਗਟਤ ਧਨ ਹੀਨ ਕੇ ਗੁਨ ਜੁ ਅਹੇਂ ਤਿਸ ਪਾਸ॥

{{gap}}ਧਨ ਤੇ ਪ੍ਰਗਟੇਂ ਸਕਲ ਗੁਣ ਯਥਾ ਸੂਰ ਜਗ ਭਾਸ॥੯੫॥

{{gap}}ਪਹਿਲੇ ਹੀ ਧਨ ਰਹਿਤ ਜੋ ਨਹਿ ਤਸ ਪਾਵਤ ਖੇਦ॥

{{gap}}ਵਿੱਤ ਪਾਇ ਨਿਰਧਨ ਬਨੇ ਧਾਰਤ ਜਿਮ ਨਿਰਵੇਦ॥੯੬।।

{{gap}}ਅਗਨਿ ਦਗਧ ਸੂਕਾ ਤਰੁ ਘੁਣ ਯੁਤ ਊਖਰ ਬੀਚ॥

{{gap}}ਐਸੋ ਤਰੁ ਸ਼ੁਭ ਜਾਨੀਏ ਧਨ ਬਿਨ ਜੀਵਨ ਮੀਚ॥੯੭॥ 

{{gap}}ਤੇਜ ਰਹਿਤ ਧਨ ਹੀਨਤਾ ਸੰਕਨੀਯ ਸਬ ਠੌਰ॥

{{gap}}ਘਰ ਆਏ ਧਨ ਹੀਨ ਕੋ ਤਜ ਕਰ ਜਾਤੇ ਦੌਰ॥੯੮॥

{{gap}}ਨਿਰਧਨ ਕੇ ਸੰਕਲਪ ਜੋ ਮਨ ਹੀ ਮਾਂਹਿ ਬਿਲਾਤ॥

{{gap}}ਜਿਮ ਵਿਧਵਾ ਕੁਲਵੰਤ ਕੇ ਉਠਕਰ ਕੁਚ ਗਿਰ ਜਾਤ।।੯੯।।

{{gap}}ਨਿਰਧਨਤਾ ਤਮ ਸੇ ਢਪਾ ਨਿਰਮਲ ਦਿਨ ਮੇਂ ਮੀਤ॥

{{gap}}ਆਗੇ ਖੜਾ ਨ ਕਿਸੀ ਕੇ ਡੀਠ ਪੜਤ ਯਹ ਨੀਤ॥੧oo।।

{{gap}}ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਵਿਰਲਾਪ ਕਰਦਾ ਹੋਯਾ, ਹੌਸਲੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਉਸ ਧਨ ਨੂੰ ਸਾਧੂ ਦੇ ਸਿਰ੍ਹਾਣੇ ਦੇ ਹੇਠ ਦੇਖਕੇ ਮੈਂ ਪ੍ਰਭਾਤੇ ਆਪਣੀ ਬਿਲ ਵਿਖੇ ਜਾ ਘੁਸਿਆ ਤਦ ਮੇਰੇ ਨੌਕਰ ਚਾਕਰ ਸਵੇਲੇ ਆਪਸ ਵਿਖੇ ਬਾਤਾਂ ਕਰਨ ਲਗੇ, ਭਈ ਇਹ ਤਾਂ ਸਾਡੀ ਪਾਲਨਾ ਕਰਨੇ ਬਿਖੇ ਸਮਰਥ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਇਸਦੇ ਪਿਛੇ ਲਗਿਆਂ ਸਿਵਾ ਬਿੱਲੇ ਦੇ ਖ਼ੌਫ਼ ਤੋਂ ਹੋਰ ਕੁਝ ਹਾਸਲ ਨਹੀਂ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸਦੇ ਸੇਵਾ ਕਿਸ ਲਈ ਕਰੀਏ॥ ਨੀਤਿ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ:-

ਦੋਹਰਾ॥ ਜਾ ਸ੍ਵਾਮੀ ਸੇ ਲਾਭ ਨਹਿ ਕੇਵਲ ਵਿਪਦਾ ਹੋਇ।।&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nibtrddlfh0gdeasqdksvns1ly65twn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/146</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53407</id>
    <revision>
      <id>224832</id>
      <parentid>211585</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:54:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224832</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3250" sha1="qwi2j3y121o5wrbhs0sduxwxhxs85vg" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|੧੩੮|ਪੰਚ ਤੰਤ|}}&lt;/noinclude&gt;﻿ਸੋ ਮਾਲਕ ਦਾਸਾਨ ਕੋ ਤ੍ਯਾਗ ਯੋਗ ਹੀ ਜੋਇ॥੧੦੧॥

{{gap}}ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬਾਤਾਂ ਸੁਨੀਆਂ ਤਦ ਮੇਰੇ ਪਾਸ ਕੋਈ ਭੀ ਚੂਹਾ ਨਾ ਆਯਾ ਤਦ ਮੈਂ ਸੋਚਨ ਲਗਾ ਭਈ ਇਸ ਗਰੀਬੀ ਨੂੰ ਧਿਕਾਰ ਹੈ ਅਥਵਾ ਇਹ ਬਾਤ ਠੀਕ ਕਹੀ ਹੈ:-

ਦੋਹਰਾ।। ਨਿਰਧਨ ਨਰ ਮ੍ਰਿਤ ਸਮ ਲਖੋ ਮੈਥਨ ਬਿਨ ਸੰਤਾਨ॥

{{gap}}ਬਿਨ ਪੰਡਿਤ ਕੇ ਸ੍ਰਾਧ ਮਿਤ੍ਰ ਬਿਨਾਂ ਦਛਨਾਂ ਦਾਨ॥੧੦੨॥

{{gap}}ਹੇ ਮੰਥਰਕ! ਮੈਂ ਤਾਂ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸਾਂ ਅਰ ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਨੌਕਰ ਮੇਨੂੰ ਛਡਕੇ ਮੇਰੇ ਸਤੂ੍ਆਂ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾ ਰਹੇ, ਬਲਕਿ (ਸਗਮਾ) ਮੈਨੂੰ ਆ ਅਕਲਾ ਦੇਖ ਕੇ ਹਾਂਸੀ ਕਰਨ ਲਗੇ। ਇਕ ਦਿਨ ਮੈਂ ਯੋਗ ਨਿੰਦ੍ਰਾ ਵਿਖੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ ਨੇ ਏਹ ਸੋਚਿਆ ਜੋ ਮੈਂ ਉਸ ਦੁਸ਼ਟ ਤਪਸੀ ਦੇ ਮਨ ਬਿਖੇ ਜਾਕੇ ਉਸ ਧਨ ਨੂੰ ਜੋ ਉਸ ਨੇ ਆਪਨੇ ਸਿਰ੍ਹਾਣੇ ਹੇਠ ਪੇਟੀ ਵਿਖੇ ਪਾਕੇ ਰਖਿਆ ਹੈ ਜਦ ਓਹ ਸਾਧ ਨਿੰਦ੍ਰਾ ਬਿਖੇ ਹੋਵੇ ਤਦ ਉਸ ਪੇਟੀ ਨੂੰ ਧੀਰੇ ਧੀਰੇ ਕਟ ਕੇ ਲੈ ਆਵਾਂ ਜਿਸ ਧਨ ਦੇ ਆਸਰੇ ਫੇਰ ਮੈਂ ਉਸ ਪਦਵੀ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਾਂ॥ ਠੀਕ ਕਿਹਾ ਹੈ:-

ਦੋਹਰਾ॥ ਨਿਰਧਨ ਨਰ ਸੰਕਲਪ ਮੇਂ ਨਿਜ ਮਨ ਕੋ ਦੁਖ ਦੇਤ॥

{{gap}}ਕੁਲਵੰਤੀ ਵਿਧਵਾ ਜਿਵੇਂ ਮਨ ਮੇਂ ਕਸ਼ਟ ਗਹੇਤ॥੧੦੩॥

{{gap}}ਨਿਰਧਨਤਾ ਸੇਂ ਪੁਰਖ ਕਾ ਸਦਾ ਹੋਤ ਤ੍ਰਿਸਕਾਰ॥

{{gap}}ਜਾਕਰ ਨਿਜ ਬੰਧੂ ਤਿਸੇਂ ਜੀਵਤ ਮ੍ਰਿਤਕ ਨਿਹਾਰ॥੧੦੪॥

{{gap}}ਧਨ ਬਿਨ ਪੁਰਖ ਮਲੀਨ ਜੇ ਵਿਪਦਾ ਆਸ੍ਰਯ ਜਾਨ॥

{{gap}}ਪਾਤ੍ਰ ਦੀਨਤਾ ਕਾ ਬਨੇ ਹੋਤ ਪਰਾਭਵ ਥਾਨ।।੧੦੫।।

{{gap}}ਨਿਰਧਨ ਸੇਂ ਸੰਬੰਧ ਜਨ ਲੱਜਾ ਧਾਰ ਛਿਪਾਤ॥

{{gap}}ਮਿਤ੍ਰ ਹੋਤ ਸਤ੍ਰ ਸਬੈ ਜਾ ਢਿਗ ਧਨ ਨਹਿ ਭ੍ਰਾਤ॥੧੦੬॥

{{gap}}ਲਘੁਤਾ ਕੀ ਮੂਰਤ ਅਤੇ ਸਕਲ ਦੁੱਖ ਕੀ ਖਾਨ॥

{{gap}}ਅਪਰ ਨਾਮ ਯਹਿ ਮ੍ਰਿਤ੍ਯੁ ਕਾ ਨਿਰਧਨਤਾ ਕੋ ਜਾਨ।੧੦੭

{{gap}}ਅਜਾ ਧੂਲ ਜਿਮ ਤਜੇ ਨਰ ਔਰ ਮਾਰਜਨੀ ਧੂਲ॥

{{gap}}ਦੀਪ ਛਾਯਵਤ ਧਨ ਰਹਿਤ ਨਰ ਕੋ ਤਜੇਂ ਸੁ ਭੂਲ॥੧੦੮

ਸੌਚ ਸੇਖ ਮ੍ਰਿਤਕਾ ਕਬੀ ਕਛੁਕ ਕਾਜ ਕਰ ਦੇਤ॥&lt;noinclude&gt;* ਜਾਗੋ ਮੀਟੋ&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qwi2j3y121o5wrbhs0sduxwxhxs85vg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/147</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53408</id>
    <revision>
      <id>224833</id>
      <parentid>211586</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:54:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224833</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3338" sha1="hqbo3aaolji5kitpmw5ybknfioa9mbr" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh||ਦੂਜਾ ਤੰਤ੍ਰ|੧੩੯}}&lt;/noinclude&gt;﻿{{gap}}ਧਨ ਬਿਨ ਨਰ ਨਹਿ ਕਾਮ ਕਿਸ ਸਮਝੇ ਹੀਏ ਸੁਚੇਤ॥੧o੯

{{gap}}ਜੋ ਨਿਰਧਨ ਕੁਛ ਦੇਨ ਹਿਤ ਧਨੀ ਦ੍ਵਾਰ ਪੈ ਜਾਤ॥

{{gap}}ਤਾਂਕੋ ਸਭ ਭਿੱਛਕ ਲਖੇਂ ਧਿਕ ਦਰਿਦ੍ਰਤਾ ਭ੍ਰਾਤ॥੧੧੦॥

{{gap}}ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਅਨੇਕ ਬਿਚਾਰਾਂ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਸੋਚਿਆ ਜੇਕਰ ਮੈਂ ਅਪਣੇ ਧਨ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਮਰ ਬੀ ਜਾਵਾਂ ਤਦ ਬੀ ਚੰਗਾ ਹੇ॥ ਨੀਤਿ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ:-

ਦੋਹਰਾ॥ ਨਿਜ ਧਨ ਜਾਵਤ ਦੇਖ ਕਰ ਜੌ ਰਾਖਤ ਹੈ ਪ੍ਰਾਣ॥

{{gap}}ਤਾਂਕੇ ਜਲ ਕੀ ਅੰਜਲੀ ਪਿਤਰਨ ਲੇਤ ਸੁਜਾਨ॥੧੧੧॥

{{gap}}ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਧਨ ਨਾਰ ਹਿਤ ਪੂਨਾ ਜੁਧ ਕੇ ਬੀਚ॥

{{gap}}ਜੋ ਤ੍ਯਾਗਤ ਹੈਂ ਪ੍ਰਾਣ ਨਿਜ ਸ੍ਵਰਗ ਲੇਤ ਹ੍ਵੇ ਮੀਚ॥੧੧੨॥

{{gap}}ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਮਨ ਵਿਖੇ ਸੋਚ ਕੈ ਮੈਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਉਸ ਮੰਦਰ ਵਿਖੇ ਗਿਯਾ॥ ਜਦ ਓਹ ਤਪਸੀ ਨਿੰਦ੍ਰਾ ਬਿਖੇ ਆਯਾ, ਤਦ ਮੈਂ ਉਸ ਪੇਟੀ ਨੂੰ ਚਬਾਯਾ ਉਸਨੇ ਉਠ ਕੇ ਪੁਰਾਣਾ ਵਾਂਸ ਮੇਰੇ ਸਿਰ ਵਿਖੇ ਚਲਾਯਾ ਪਰ ਮੈਂ ਵਧੀ ਹੋਈ ਉਮਰਾ ਕਰਕੇ ਬਚ ਗਿਆ ਤੇ ਘਰ ਨੂੰ ਆਯਾ, ਸੱਚ ਕਿਹਾ ਹੈ:-

ਦੋਹਰਾ॥ ਪ੍ਰਾਪਤਵ੍ਯ ਅਰਥ ਸਬਕੋ ਮਿਲੇ ਬਿਧਿ ਨਹਿ ਤਿਸੇ ਹਟਾਤ॥

{{gap}}ਤਾਂਤੇ ਭਯ ਚਿੰਤਾਂ ਤਜੋ, ਮੇਰਾ ਮੋ ਢਿਗ ਆਤ॥੧੧੩॥

{{gap}}ਕਾਕ ਅਤੇ ਕੱਛੂ ਨੇ ਪੁਛਿਆ ਇਹ ਬਾਤ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ ਹਿਰਨ੍ਯਕ ਬੋਲਿਆ ਸੁਨੋ:-


{{gap}}੪ ਕਥਾ।। ਕਿਸੇ ਨਗਰ ਵਿਖੇ ਸਾਗਰਦੱਤ ਨਾਮੀ ਬਾਣੀਆਂ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਉਸਦੇ ਪੁਤ੍ਰ ਨੇ ਸੌ ਰੁਪੈਯੇ ਤੋਂ ਬਿਕਦਾ ਇਕ ਪੁਸਤਕ ਮੁਲ ਲੈ ਲਿਆ ਜਿਸ ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਹੋਯਾ ਸੀ:-

ਦੋਹਰਾ॥ ਪਾ੍ਪਤਵਯ ਅਰਥ ਸਭਕੋ ਮਿਲੇ ਬਿਧਿ ਨਹਿ ਕਿਸੇ ਹਟਾਤ।।

{{gap}}ਤਾਂਤੇ ਭਯ ਚਿੰਤਾ ਤਜੋ ਮੇਰਾ ਮੋ ਢਿਗ ਆਤ॥

{{gap}}ਉਸ ਪੁਸਤਕ ਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਸਾਗਰਦੱਤ ਨੇ ਪੁਤ੍ਰ ਨੂੰ ਪੁਛਿਆ ਹੇ ਪੁਤ੍ਰ! ਇਹ ਗ੍ਰੰਥ ਕਿਤਨੇ ਤੋਂ ਲਿਆ ਹੈ, ਓਹ ਬੋਲਿਆ ਸੌ ਰੁਪੈਯੇ ਤੋਂ।। ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਸਾਗਰਦੱਤ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਮੂਰਖ! ਤੈਨੂੰ ਧਿੱਕਾਰ ਹੈ ਜੋ ਤੂੰ ਇਕ ਸਲੋਕ ਲਿਖੇ ਹੋਏ ਪੁਸਤਕ ਨੂੰ ਸੌ ਰੁਪੈਯੇ ਨਾਲ ਖਰੀਦਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਬੁਧਿ ਕਰਕੇ ਧਨ ਕੀਕੂੰ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hqbo3aaolji5kitpmw5ybknfioa9mbr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/148</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53409</id>
    <revision>
      <id>224834</id>
      <parentid>212196</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:54:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224834</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3535" sha1="8u144uqx2oq07luvkw1be4b9o3ug3gr" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|੧੪੦|ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}}&lt;/noinclude&gt;﻿ਕਮਾਵੇਂਗਾ।। ਬਸ ਅਸ ਤੋਂ ਲੈਕੇ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਘਰ ਬਿਖੇ ਨਾ ਆਵੀਂ ਤੇਰਾ ਮੇਰਾ ਕੋਈ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਨਹੀਂ।। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕਹਿਕੇ ਬਾਣੀਏਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ੍ਰ ਨੂੰ ਘਰੋਂ ਕਢ ਦਿਤਾ ਓਹ ਲੜਕਾ ਬੀ ਕਿਸੇ ਦੂਰ ਦੇਸ ਵਿਖੇ ਜਾਕੇ ਕਿਸੇ ਨਗਰ ਵਿਖੇ ਜਾ ਟਿਕਿਆ, ਉਸ ਨਗਰ, ਵਿਖੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਬਹੁਤ ਦਿਨਾਂ ਪਿਛੋਂ ਉਸਨੂੰ ਪੁਛਿਆ ਆਪ ਦਾ ਕੀ ਨਾਮ ਹੈ ਉਸ ਲੜਕੇ ਨੇ ਉਤਰ ਦਿਤਾ &quot;ਪ੍ਰਾਪਤਬਯ ਅਰਥ ਸਬ ਕੋ ਮਿਲੇ&quot; ਇਸੇ ਤਰਾਂ ਜੋ ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਪੁਛੇ ਉਸਨੂੰ &quot;ਪ੍ਰਾਪਤਬਯ ਅਰਥ&quot; ਹੀ ਦਸੇ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਉਸਦਾ ਨਾਮ &quot;ਪ੍ਰਾਪਤਬ੍ਯ ਅਰਥ&quot; ਪ੍ਰਸਿਧ ਹੋ ਗਿਆ॥ ਇਕ ਦਿਨ ਉਸ ਨਗਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਮੇਲੇ ਬਿਖੇ ਚੰਦ੍ਰਵਤੀ ਨਾਮ ਰਾਜਾ ਦੀ ਲੜਕੀ ਆਪਣੀ ਸਹੇਲੀ ਦੇ ਨਾਲ ਫਿਰ ਰਹੀ ਸੀ ਜੋ ਕਿਸੇ ਰਾਜਾ ਦਾ ਲੜਕਾ ਬੜਾ ਸੁੰਦਰ ਉਥੇ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਓਹ ਕਾਮਾਤੁਰ ਹੋ ਗਈ, ਅਰ ਆਪਨੀ ਸਖੀ ਨੂੰ ਬੋਲੀ ਕਿ ਜਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਮੇਲ ਹੋਵੇ ਓਹ ਯਤਨ ਕਰ!ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਓਹ ਦਾਸੀ ਉਸ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾਕੇ ਬੋਲੀ ਹੈ ਰਾਜਪੂਤ੍ਰ! ਮੈਨੂੰ ਚੰਦ੍ਰਵਤੀ ਨੇ ਤੇਰੇ ਪਾਸ ਭੇਜਿਆ ਹੈ ਅਰ ਇਹ ਆਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਤੇਰੇ ਦਰਸਨ ਨਾਲ ਕਾਮ ਨੇ ਬੇਸੁਧ ਕਰ ਦਿਤਾ ਹੈ, ਹੁਨ ਜੇਕਰ ਤੂੰ ਜਲਦੀ ਮੇਰੇ ਪਾਸ ਨਾ ਆਵੇਂਗਾ, ਤਦ ਮੇਰਾ ਜੀਉਨਾ ਬਸ ਹੈ॥ ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਜੇਕਰ ਮੈਂ ਉਸ ਪਾਸ ਅਵਸ ਆਉਨਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਦਸ ਜੋ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਉਸਦੇ ਪਾਸ ਪਹੁੰਚਾਂ? ਸਖੀ ਬੋਲੀ ਸਾਡੇ ਮਹਿਲ ਦੇ ਨਾਲ ਕਮੰਦ ਲਟਕਾਯਾ ਹੋਵੇਗਾ ਉਸਦੇ ਸਹਾਰੇ ਚੜ੍ਹ ਆਵੀਂ, ਰਾਜਪੁਤ੍ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਅਛਾ ਇਸੇ ਤਰਾਂ ਕਰਾਂਗਾ, ਇਹ ਬਾਤ ਠਹਿਰਾਕੇ ਸਖੀ ਚੰਦ੍ਰਵਤੀ ਦੇ ਪਾਸ ਚਲੀ ਗਈ ਜਦ ਰਾਤ ਹੋਈ ਤਦ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਓਹ ਹੋ! ਇਹ ਤਾਂ ਬੜਾ ਮੰਦ ਕਰਮ ਹੈ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਕਾਰਾ ਕਿਹਾ ਹੈ:-

ਦੋਹਰਾ॥ ਮਿਤ੍ਰ ਨਾਰਿ ਗੁਰਸੁਤਾ ਪੁਨ ਸ੍ਵਾਮੀ ਸੇਵਕ ਨਾਰ॥

{{gap}}ਜੋ ਨਰ ਭੋਗੇ ਇਨਹੁ ਕੋ ਬ੍ਰਹਮ ਘਾਤ ਤਿਸ ਧਾਰ॥੧੧੪॥

ਪੁਨਾ॥ ਜਾਂਤੇ ਅਪਜਸ ਜਗਤ ਕਾ ਪੁਨਾ ਮੰਦ ਗਤਿ ਹੋਇ॥

{{gap}}ਮਤ ਕਰ ਐਸੇ ਕਰਮ ਕੋ ਸ੍ਵਰਗ ਪਤਨ ਜਿਮ ਜੋਇ॥੧੧੫&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8u144uqx2oq07luvkw1be4b9o3ug3gr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/149</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53410</id>
    <revision>
      <id>224835</id>
      <parentid>173094</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:55:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224835</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3446" sha1="d19sts9nnih5w3s43thdb4662x5wtux" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh||ਦੂਜਾ ਤੰਤ੍ਰ|੧੪੧}}&lt;/noinclude&gt;{{gap|0.9em}}ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਬਿਚਾਰ ਕੇ ਰਾਜਪੁੑੑੑੑੑਤ੍ਰ ਉਸਦੇ ਪਾਸ ਨ ਗਿਆ॥

{{gap}}ਪਰ &quot;ਪ੍ਰਾਪਤਬ੍ਯ ਅਰਥ&quot; ਰਾਤ ਨੂੰ ਫਿਰਦਾ ਹੋਯਾ ਉਸ ਅਟਾਰੀ ਦੇ ਪਾਸ ਆ ਨਿਕਲਿਆ॥ ਅਰ ਉਸ ਰੱਸੀ ਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਅਸਚਰਜ ਹੋ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਪਕੜਕੇ ਉਪਰ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ, ਤਦ ਰਾਜਾ ਦੀ ਲੜਕੀ ਨੇ ਜਾਨਿਆਂ ਜੋ ਓਹੀ ਮੇਰਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਆਯਾ ਹੈ, ਇਹ ਸਮਝ ਉਸਦਾ ਭੋਜਨ ਵਸਤ੍ਰ ਕਰਕੇ ਆਦਰ ਕੀਤਾ, ਫੇਰ ਉਸਨੂੰ ਲੈਕੇ ਇਕ ਸੇਹਜਾ ਤੇ ਬੈਠ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲਕੇ ਅਨੰਦ ਕੀਤਾ ਅਰ ਬੋਲੀ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਦਰਸਨ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਮੋਹੀ ਗਈ ਸਾਂ, ਸੋ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਪਨਾ ਆਪ ਦੇ ਦਿਤਾ ਹੈ॥ ਹੁਨ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਭਰਤਾ ਮੇਰੇ ਮਨ ਬਿਖੇ ਨ ਹੋਵੇਗਾ ਸੋ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਕਿਸ ਲਈ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦਾ॥ ਓਹ ਬੋਲਿਆ। &quot;ਪ੍ਰਾਪਤਬ੍ਯ ਅਰਥ ਸਬ ਕੋ ਮਿਲੇ&quot; ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਉਸਨੇ ਜਾਨਿਆ ਜੋ ਏਹ ਤਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਪੁਰਖ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਮਹਿਲੋਂ ਉਤਾਰਕੇ ਛਡ ਦਿੱਤਾ, ਅਰ ਓਹ ਕਿਸੇ ਉਜੜੇ ਮੰਦਿਰ ਬਿਖੇ ਜਾ ਸੁੱਤਾ, ਅਰ ਉਥੇ ਕਿਸੇ ਵਿਭਚਾਰਨੀ ਨੇ ਕਟਵਾਲ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਜਗਾਂ ਪਰ ਆਉਨ ਦਾ ਕਰਾਰ ਕੀਤਾ ਹੋਯਾ ਸੀ ਜਦ ਕਟਵਾਲ ਨੇ ਆ ਕੇ ਦੇਖਿਆ ਜੋ ਇਹ ਕੋਈ ਸੁੱਤਾ ਪਿਆ ਹੈ ਉਸਨੇ ਭੇਦ ਛਿਪਾਉਨ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਪੁਛਿਆ ਤੂੰ ਕੌਨ ਹੈਂ ਉਸਨੇ ਉਤਰ ਦਿਤਾ &quot;ਪ੍ਰਾਪਤਬ੍ਯਰ ਅਰਥ ਸਬ ਕੋ ਮਿਲੇ&quot;

{{gap}}ਇਹ ਸੁਨ ਕਟਵਾਲ ਬੋਲਿਆ ਇਥੇ ਉਜਾੜ ਬਿਖੇ ਨ ਰਹੁ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਮਕਾਨ ਉਤੇ ਜਾਕੇ ਸਯਨ ਕਰ ਓਹ ਉਸ ਜਗਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਜਗਾ ਤੇ ਚਲਿਆ ਗਿਆ॥ ਉਥੇ ਕਟਵਾਲ ਦੀ ਪੁਤ੍ਰੀ ਨਿਯਮਵਤੀ ਬੜੀ ਸੁੰਦਰ ਅਰ ਜਵਾਨ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਸੰਕੇਤ ਕਰਕੇ ਸੁਤੀ ਹੋਈ ਸੀ ਉਸਨੇ ਉਸ ਆਉਂਦੇ ਨੂੰ ਦੇਖ ਏਹੋ ਜਾਤਾ ਜੋ ਮੇਰਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਆਯਾ ਹੈ, ਰਾਤ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਕਰਕੇ ਨਾ ਪਛਾਤਾ ਅਰ ਜੋ ਕੁਝ ਭੋਜਨ ਆਂਦਾ ਸੀ ਉਸਦੇ ਅਗੇ ਰਖਿਆ ਜਦ ਓਹ ਖਾ ਪੀ ਚੁਕਾ ਤਦ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਇਕ ਬਿਸਤਰੇ ਪਰ ਆਪਣਾ ਆਪ ਉਸਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕੀਤਾ ਅਰ ਬੋਲੀ ਜੋ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਜੋਗੀ ਹੋਈ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦਾ ਓਹ ਬੋਲਿਆ॥

{{center|&quot;ਪ੍ਰਾਪਤਬ੍ਯ ਅਰਥ ਸਬ ਕੋ ਮਿਲੇ&quot;}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>d19sts9nnih5w3s43thdb4662x5wtux</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/150</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53411</id>
    <revision>
      <id>224836</id>
      <parentid>173095</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:55:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224836</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3463" sha1="rdh5gclmkxk2edtwtqbpyxfuhemttxy" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|੧੪੨|ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}}&lt;/noinclude&gt;{{gap}}ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਉਸਨੇ ਸੋਚਿਆ ਜੋ ਜੇਹੜਾ ਕੰਮ ਬਿਨ ਸੋਚੇ ਕਰੀਏ ਉਸਦਾ ਏਹੋ ਜੇਹਾ ਫਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਇਹ ਸੋਚ ਉਸ ਲੜਕੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਘਰੋਂ ਬਾਹਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।। ਜਿਸ ਗਲੀ ਵਲ ਓਹ ਤੁਰਿਆ ਅਗੋਂ ਵਰਕੀਰਤ ਨਾਮੀ ਵਰ ਜੰਞ ਸਮੇਤ ਬੜੇ ਬਾਜੇ ਗਾਜੇ ਨਾਲ ਉਸ ਪਾਸੇ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤਵ੍ਯ ਅਰਥ ਭੀ ਉਸ ਜੰਞ ਦੇ ਨਾਲ ਤੁਰ ਪਿਆ ਜਦ ਓਹ ਸਾਹੁਰੇ ਪਹੁੰਚਿਆ ਉਥੇ ਰਾਜ ਮਾਰਗ ਦੇ ਸਮੀਪ ਉਸ ਬਾਣੀਏਂ ਦੇ ਘਰ ਦੇ ਅੱਗੇ ਵੇਦੀ ਦੇ ਉਪਰ ਲੜਕੀ ਲੜਕਾ ਬੈਠੇ ਤਦ ਇਕ ਮਤਵਾਲਾ ਹਾਥੀ ਮਹਾਵਤ ਨੂੰ ਮਾਰਕੇ ਨੱਸਿਆ ਹੋਯਾ ਉਸ ਪਾਸੇ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ ਉਸਤੋਂ ਡਰਦੇ ਮਾਰੇ ਸਾਰੀ ਜੰਞ ਲਾੜੇ ਸਮੇਤ ਉਠਭੱਜੀ, ਅਰ ਲੜਕੀ ਦਾ ਪਿਤਾ ਬੀ ਨੱਸ ਗਿਆ॥ ਕੇਵਲ ਇਕੋ ਲੜਕੀ ਮੂੰਹ ਸਿਰ ਲਪੇਟੇ ਬੈਠੀ ਰਹੀ ਉਸ ਡਰਦੀ ਹੋਈ ਅਕੱਲੀ ਲੜਕੀ ਨੂੰ ਘਬਰਾਈ ਦੇਖ &quot;ਪ੍ਰਾਪਤਬ੍ਯ ਅਰਥ &quot; ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੱਜੇ ਹੱਥੋਂ ਫੜਕੇ ਕਿਹਾ ਮਤ ਡਰ ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਰੱਛਕ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹਾਂ, ਇਹ ਕਹਿਕੇ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਲਲਕਾਰਾ ਮਾਰਿਆ, ਦੈਵਯੋਗ ਨਾਲ ਹਾਥੀ ਚਲਿਆ ਗਿਆ, ਥੋੜੇ ਚਿਰ ਪਿੱਛੋਂ ਲਗਨ ਦੇ ਗੁਜਰ ਗਿਆ ਜੰਞ ਅਤੇ ਲਾੜਾ ਅਰ ਲੜਕੀ ਦੇ ਸੰਬੰਧੀ ਭੀ ਆ ਪਹੁੰਚੇ।। ਉਸ ਵਰ ਨੇ ਲੜਕੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਦੇ ਪਾਸ ਦੇਖਕੇ ਸੌਹਰੇ ਨੂੰ ਪੁਛਿਆ ਇਹ ਕਿਆ ਬਾਤ ਹੈ ਜੋ ਤੈਂ ਲੜਕੀ ਮੈਨੂੰ ਦੇ ਕੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਓਹ ਬੋਲਿਆ ਮੇਰਾ ਕੁਛ ਦੋਸ ਨਹੀਂ ਮੈਂ ਭੀ ਆਪਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਨਸ ਗਿਆ ਸਾਂ। ਫੇਰ ਸੇਠ ਨੇ ਲੜਕੀ ਨੂੰ ਪੁਛਿਆ ਇਹ ਤੂੰ ਅੱਛਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਇਸਦਾ ਸਬਬ ਕਹੁ॥ ਓਹ ਬੋਲੀ ਇਸਨੇ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦੀ ਰਖਿਆ ਕੀਤੀ ਹੈ॥ ਇਸ ਲਈ ਇਸਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਮੇਰਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਪਤਿ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਝਗੜੇ ਬਿਖੇ ਰਾਤ ਬੀਤ ਗਈ ਦਿਨ ਚੜ੍ਹਿਆ ਰੌਲੇ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਲੜਕੀ ਭੀ ਉਥੇ ਆ ਪਹੁੰਚੀ ਇਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਇਹ ਝਗੜਾ ਸੁਨ ਕਟਵਾਲ ਦੀ ਲੜਕੀ ਬੀ ਉਥੇ ਆ ਪਹੁੰਚੀ ਇਸ ਬੜੇ ਝਗੜੇ ਨੂੰ ਸੁਨ ਰਾਜਾ ਉਥੇ ਆਕੇ ਪ੍ਰਾਪਤਬ੍ਯ ਅਰਥ ਨੂੰ ਪੁਛਨ ਲਗਾ ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਬ੍ਰਿਤਾਂਤ ਸੁਨਾ ਓਹ ਬੋਲਿਆ:-

{{center|}}&quot;ਪ੍ਰਾਪਤਬ੍ਯ ਅਰਥ ਸਬ ਕੋ ਮਿਲੇ&quot;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rdh5gclmkxk2edtwtqbpyxfuhemttxy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/151</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53412</id>
    <revision>
      <id>224837</id>
      <parentid>212469</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:55:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224837</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3073" sha1="tkt8duwmsqs1hfkk149ni6f7psx6agp" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh||ਦੂਜਾ ਤੰਤ੍ਰ|੧੪੩}}&lt;/noinclude&gt;﻿{{gap}}ਤਦ ਰਾਜ ਕੰਨ੍ਯਾਂ ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਬੋਲੀ:-

{{gap}}&quot;ਬਿਧਿ ਨਹੀਂ ਤਿਸੇ ਹਟਾਤ&quot;

ਕਟਵਾਲ ਦੀ ਲੜਕੀ ਬੋਲੀ:-

{{gap}}&quot;ਤਾਂਤੇ ਭਯ ਚਿੰਤਾ ਤਜੋ&quot;

ਬਾਣੀਏਂ ਦੀ ਲੜਕੀ ਬੋਲ ਉਠੀ:-

&quot;ਮੇਰਾ ਮੋ ਢਿਗ ਆਤ&quot;

{{gap}}ਇਹ ਸਬ ਬਾਤਾਂ ਸੁਨ ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੈਂ ਸਬਨੂੰ ਅਭਯ ਦਾਨ ਦੇਂਦਾ ਹਾਂ ਤੁਸੀਂ ਸਾਰਾ ਬ੍ਰਿਤਾਂਤ ਸੁਨਾਓ ਤਦ ਸਬਨੇ ਆਪੋ ਆਪਣਾ ਹਾਲ ਸੁਨਾਯਾ ਸੁਨਕੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਲੜਕੀ &quot;ਪ੍ਰਾਪਤਬ੍ਯ ਅਰਥ &quot; ਨੂੰ ਬ੍ਯਾਹ ਕੇ ਹਜ਼ਾਰ ਪਿੰਡ ਦੇ ਕੇ ਆਖਿਆ ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਪੁਤ੍ਰ ਹੋਯੋਂ ਬਲਕਿ ਉਸਨੂੰ ਯੁਵ ਰਾਜ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਤਦ ਕਟਵਾਲ ਨੇ ਭੀ ਯਥਾ ਸ਼ਕਤਿ ਦਾਜ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਨੀ ਲੜਕੀ ਦੇ ਦਿਤੀ ਤੀਸਰੀ ਬਾਣੀਏਂ ਦੀ ਲੜਕੀ ਨੇ ਤਾਂ ਕਿ ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਯਾ ਹੀ ਕਰ ਲਈ ਸੀ ਸੋ ਤਿੰਨਾਂ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਕਰਕੇ ਯੁਕਤ ਪ੍ਰਾਪਤਬ੍ਯ ਅਰਥ ਨੇ ਆਪਨੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਬੜੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਉਸ ਨਗਰ ਬਿਖੇ ਆਂਦਾ ਤਦ ਪ੍ਰਾਪਤਬ੍ਯ ਅਰਥ ਬੀ ਆਪਨੇ ਕੁਟੰਬ ਦੇ ਸਮੇਤ ਭੋਗ ਭੋਗਨ ਲਗਾ ਅਰ ਸੁਖ ਨਾਲ ਦਿਨ ਬਿਤਾਉਨ ਲਗਾ॥ ਇਸ ਬਾਤ ਪਰ ਮੈ ਆਖਿਆ ਸੀ ਜੋ:-

ਦੋਹਰਾ॥ਪ੍ਰਾਪਤਬ੍ਯ ਅਰਥ ਸਬਕੋ ਮਿਲੇ ਬਿਧਿ ਨਹਿ ਤਿਸੇ ਹਟਾਤ।

ਤਾਂਤੇ ਭਯ ਚਿੰਤਾ ਤਜੋ ਮੇਰਾ ਮੋ ਢਿਗ ਆਤ।।

ਏਹ ਸਾਰਾ ਪ੍ਰਸੰਗ ਸੁਨਾਕੇ ਚੂਹਾ ਬੋਲਿਆ ਹੈ ਮੰਥਰਕ!

ਮੈਂ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਬਹੁਤ ਸੁਖ ਦੁਖ ਦੇਖ ਵਿਰਾਗਵਾਨ ਹੋਯਾ ਹੋਯਾ ਸਾਂ ਸੋ ਇਸ ਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਤੇਰੇ ਪਾਸ ਆਣਿਆ ਹੈ ਸੋ ਏਹ ਮੇਰੇ ਵੈਰਾਗ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ॥ ਮੰਥਰਕ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਭਦ੍ਰ! ਇਹ ਬਾਤ ਸਬ ਨੂੰ ਅਸਚਰਜ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਇਹ ਕਊਆ ਭੁਖਾ ਅਤੇ ਤਿਹਾਯਾ ਬੀ ਤੈਨੂੰ ਸਤ੍ਰੂ ਨੂੰ ਜੋ ਇਸਦੇ ਭੋਜਨ ਦੀ ਜਗਾ ਹੈਂ ਪਿਠ ਚੜ੍ਹਾਕੇ ਇਥੇ ਲੈ ਆਯਾ ਹੈ ਅਰ ਤੈਨੂੰ ਮਾਰਗ ਬਿਖੇ ਨ ਖਾਧਾ॥ ਇਸੇ ਵਾਸਤੇ ਕਿਹਾ ਹੈ:-

ਦੋਹਰਾ॥ ਜਾਸ ਚਿੱਤ ਧਨ ਨਿਰਖ ਕਰ ਕਬਹੂੰ ਨ ਗਹੇ ਬਿਚਾਰ।&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>tkt8duwmsqs1hfkk149ni6f7psx6agp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/152</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53413</id>
    <revision>
      <id>224838</id>
      <parentid>212472</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:55:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224838</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3436" sha1="cxdgzk26jheh8iatqu1pj7myq40r6uu" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{right|੧੪੪}} {{center|ਪੰਚ ਤੰਤ੍}}
{{underline|}}
{{gap}}ਸਰਬ ਕਾਲ ਮੇਂ ਮਿਤ੍ ਹ੍ਵੈ ਸੋਈ ਮਿੱਤ੍ਰ ਨਿਰਧਾਰ ।।੧ ੨੬॥ 
{{gap}}ਮਿਤ੍ਰ ਪਰੀਛਿਆ ਚਿਹਨ ਯਹ ਪੰਡਿਤ ਕਹੇ ਬਿਚਾਰ ।
{{gap}}ਯਥਾ ਹਵਨ ਮੇਂ ਅਗਨਿ ਕੋ ਪਰਖ ਲੇਤ ਨਿਰਧਾਰ।।੧੧੭।।
ਸਫ਼ਾ ਦੀ ਲਿਖਤ (ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ):
ਤਥਾ&lt;/br&gt; ਜੋ ਆਪਦ ਮੈਂ ਮਿਤ੍ਰ ਹ੍ਵੈ ਵਹੀ ਮਿਤ੍ ਸੁਖਕਾਰ।
{{gap}}ਸੰਪਤਮੇਂ ਦੁਰਜਨ ਸਕਲ ਹੋਤ ਮਿਤ੍ਰ ਧਰ ਪਿਆਰ।।੧੧੮।।
ਇਸ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਭੀ ਇਸ ਬਾਤ ਦਾ ਵਿਸ੍ਵਾਸ ਹੋਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਨੀਤਿ ਵਿਰੁਧ ਮਿਤ੍ਤਾ ਮਾਸਖੋਰੇ ਕਾਵਾਂ ਅਤੇ ਜਲਚਰਾਂ ਦੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਇਸ ਬਾਤ ਤੋਂ ਇਹ ਜਾਨਿਆਂ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਸਾਰੇ ਹੀ ਮਿਤ੍ਰ ਬਨ ਸਕਦੇ ਹਨ-ਇਸੇ ਉਪਰ ਇਹ ਬਚਨ ਹੈ-ਯਥਾ:-ਦੋਹਰਾ॥ ਮਿਤ੍ਰ ਨ ਕੋਊ ਕਿਸੀ ਕਾ ਨਹਿ ਸਤ੍ ਹੈ ਕੋਇ ॥
{{gap}}ਮਿਤ੍ ਕਰਮ ਕਰ ਮਿਤ੍ਰ ਹੈ ਵਿਪਰੀਤੇਂ ਅਰਿ ਹੋਇ॥੧੧੯॥
{{gap}}ਬੜੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਦੀ ਬਾਤ ਹੈ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਪਾਸ ਆਏ ਹੋ ਆਪ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਇਸ ਸਰੋਵਰ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਨਿਵਾਸ ਕਰੋ ॥ ਅਰ ਜੋ ਆਪਦੇ ਧਨਦਾ ਨਾਸ ਅਤੇ ਪਰਦੇਸ ਦਾ ਵਾਸ ਆਪਨੂੰ ਹੋਯਾਹੈ ਇਸ ਬਾਤ ਦੀ ਕੁਝ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰੋ ।। ਨੀਤਿ ਸ਼ਾਸਤ੍ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ:-ਦੋਹਰਾ ॥ ਮੇਘ ਛਾਯ ਖਲ ਮਿਤ੍ਤਾ ਪਕ੍ਵ ਅੰਨ ਅਰ ਨਾਰਿ ॥
{{gap}}ਭੋਗ ਯੋਗ ਚਿਰ ਕਾਲ ਨਹਿਜੋਬਨਧਨਸੁਖਕਾਰ॥੧੨੦॥
{{gap}}ਇਸੇ ਲਈ ਮਹਾਤਮਾ ਗ੍ਯਾਨੀ ਜਿਤੇਂ ਦਿ੍ਯ , ਧਨ ਦਾ ਮੋਹ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ॥ ਕਿਹਾ ਹੈ:-
ਸ਼ੰਕਰ ਛੰਦ ॥ ਬਹੁ ਜਤਨ ਸੇਂ ਧਨ ਕੋ ਇਕਤ੍ਰਿਤ ਕੀਯੋ ਰਛਿਆ ਸਾਥ ।। ਨਿਜ ਦੇਹ ਕੇ ਅਵਸਾਨ ਲਗ ਤਿਸ ਨਾਂਹਿ ਛੋਡਿਯੋ ਨਾਥ ॥ ਜਮ ਨਿਕਟ ਜਾਵਤ ਪੇਖ ਨਰ ਕੋ ਪਾਂਚ ਕਦਮ ਪ੍ਰਯੰਤ ॥ ਨਹਿ ਸੰਗ ਜਾਵਤ ਹੈ ਕਬੀ ਪੁਨ ਕਾਹ ਤਾਸ ਭਜੰਤ ॥੧੨੧॥ ਦੋਹਰਾ ॥ ਜਿਮ ਜਲ ਮੈਂ ਜਲਚਰ ਭਖੇਂ ਮਾਸ ਭੂਮਿ ਪੈ ਸ੍ਵਾਨ।
{{gap}}ਪੰਛੀ ਖਾਤ ਅਕਾਸ ਮੇਂ ਤਥਾ ਲਖੋ ਧਨਵਾਨ ॥੧੨੨ ॥ 
{{gap}}ਦੋਖ ਰਹਿਤ ਧਨਵਾਨ ਕੋ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਵਤ ਭੂਪ ॥ 
{{gap}}ਦੋਸ ਰਹਿਤ ਧਨ ਹੀਨ ਕੋ ਨਹੀਂ ਪਾਪ ਕੀ ਉਪ ॥੧੨੩।
 {{gap}}ਧਨ ਇਕਤ੍ਰ ਮੇਂ ਦੁੱਖ ਬਹੁ ਰਛਿਆ ਮੇਂ ਬਹੁ ਕਸਟ ॥ 
{{gap}}ਨਾਸ ਖਰਚ ਮੇਂ ਦੁਖ ਲਖੋ ਧਿਗਹੈ ਅਰਥਸਮਸਟ॥੧੨੪&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>cxdgzk26jheh8iatqu1pj7myq40r6uu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/153</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53414</id>
    <revision>
      <id>224839</id>
      <parentid>212647</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:55:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224839</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2940" sha1="rp7ifxir380unzyw91ph4ynlqbmqdfc" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh||ਦੂਜਾ ਤੰਤ੍ਰ|੧੪੫}}&lt;/noinclude&gt;﻿{{gap}}ਮੂਢ ਪੁਰਖ ਧਨ ਹੇਤ ਜੋ ਧਾਰਤ ਕਸਟ ਅਨੇਕ॥

{{gap}}ਮੋਖ ਲੀਏ ਧਾਰਨ ਕਰੇ ਪਾਵੇ ਸਹਿਜ ਬਿਬੇਕ।। ੧੨੫॥

{{gap}}ਹੋ ਮਿਤ੍ਰ! ਤੂੰ ਪਰਦੇਸ ਨਿਵਾਸ ਦਾ ਵੈਰਾਗ ਭੀ ਨਾ ਕਰ। ਕਿਉਂ ਜੋ ਇਸ ਉਤੇ ਕਿਹਾ ਹੈ:-

{{gap}}ਕੁੰਡਲੀਆ ਛੰਦ॥ ਧੀਰਜ ਯੁਤ ਗੁਨਵਾਨ ਕੋ ਕੌਨ ਵਿਦੇਸ ਸ੍ਵਦੇਸ।। ਨਿਜ ਭੁਜ ਵਸ ਵਾਕੋ ਕਰੇਂ ਜਾਮੇਂ ਰਹੇ ਹਮੇਸ।। ਜਾਮੇਂ ਰਹੇ ਹਮੇਸ ਸਿੰਘ ਨਿਜ ਪ੍ਰਾਕ੍ਰਮ ਧਾਰੀ॥ ਪੁੰਛ ਦਾਂਤ ਨਖ ਸਹਿਤ ਫਿਰੇ ਜਿਸ ਬਨ ਮੇਂ ਭਾਰੀ। ਕਹਿ ਸ਼ਿਵਨਾਥ ਵਿਚਾਰ ਨਾਗ ਹਤ ਕਰ ਨਿਜ ਬੀਰਜ।। ਵਾਹੀ ਮੇਂ ਰਹ ਸੋਇ ਤਥਾ ਨਰ ਜਾਨੋ ਧੀਰਜ॥ ੧੨੬।।

{{gap}}ਧਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਬੁਧਮਾਨ ਪਰਦੇਸ ਵਿਖੇ ਜਾਕੇ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ॥ ਕਿਆ ਠੀਕ ਕਿਹਾ ਹੈ:-

ਦੋਹਰਾ॥ ਸਮਰਥ ਕੋ ਕੁਛ ਕਠਿਨ ਨਹਿ ਉਦਯੋਗੀ ਕੋ ਦੂਰ।।

{{gap}}ਨਹਿ ਵਿਦੇਸ ਵਿਦ੍ਵਾਨ ਕੋ ਪ੍ਰਿਯਵਾਦਿਨ ਕਿਆ ਕੂਰ॥੧੨੭॥

{{gap}}ਹੇ ਭਾਈ ਤੂੰ ਤਾਂ ਬੁਧਿਮਾਨ ਹੈ ਅਰ ਸਾਧਾਰਨ ਮਨੁਖਾਂ ਦੀ ਭਾਂਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਨੀਤਿ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ:-

{{gap}}ਦੋਹਰਾ॥ ਵਿਖਯ ਰਹਿਤ ਉਤਸਾਹ ਯੁਤ ਕ੍ਰਿਯਾ ਵਿਧੀ ਯੁਤ ਜੌਨ॥

{{gap}}ਸੂਰ ਕ੍ਰਿਤਗ੍ਯ ਸੁਹਿਰਦ ਢਿਗ ਕਰੇ ਲੱਛਮੀ ਗੋਨ॥੧੨੮

{{gap}}ਹੋਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਯਾ ਧਨ ਭੀ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਵਸ ਹੋ ਕੇ ਚਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂ ਜੋ ਇਹ ਤੇਰੇ ਦਿਨ ਏਹੋ ਜੇਹੇ ਸੇ ਅਰ ਜੋ ਆਪਨੇ ਭਾਗਾਂ ਬਿਖੇ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਆਯਾ ਹੋਯਾ ਧਨ ਭੀ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਉਤੇ ਕਿਹਾ ਹੈ:-

ਦੋਹਰਾ॥ ਧਨ ਇਕਤ੍ਰ ਕਰ ਪੁਰਖ ਜੋ ਭੋਗਤ ਨਹ ਤਿਸ ਆਪ॥

{{gap}}ਤੰਤੁਵਾਯ ਜਿਮ ਬਨ ਬਿਖੇ ਲਹੇਂ ਪਰਮ ਸੰਤਾਪ। ੧੨੯

{{gap}}ਹਿਰਨ੍ਯਕ ਬੋਲਿਆ ਏਹ ਬਾਤ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ ਮੰਬਰਕ ਬੋਲਿਆ ਸੁਨ:-

੫ ਕਥਾ-ਕਿਸੇ ਜਗਾਂ ਸੌਮਿਲਕ ਨਾਮੀ ਇਕ ਜੁਲਾਹਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ&lt;noinclude&gt;* ਕਠਨ ਯਾ ਔਖਾ!! ਜੁਲਾਹਿਆ&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rp7ifxir380unzyw91ph4ynlqbmqdfc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/154</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53415</id>
    <revision>
      <id>224840</id>
      <parentid>212648</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:55:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224840</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3275" sha1="83f43vqwgi9d7r61am2rbn0hu8kvwf9" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|੧੪੬|ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}}&lt;/noinclude&gt;﻿ਓਹ ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਰੇਸ਼ਮੀ ਕਪੜੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਯੋਗ ਉਣਦਾ ਸੀ, ਪਰੰਤੁ ਉਸਦੀ ਐਡੀ ਚਤੁਰਾਈ ਕਰਕੇ ਬੀ ਉਸਦਾ ਰੋਟੀ ਕਪੜੇ ਦਾ ਹੀ ਗੁਜਾਰਾ ਤੁਰਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਕ ਪੈਸਾ ਭੀ ਉਸਦੇ ਪੱਲੇ ਨਹੀਂ ਬਚਦਾ ਸੀ, ਅਰ ਉਸਦੇ ਹਮਸਾਏ ਜੇਹੜੇ ਮੋਟੇ ਕਪੜੇ ਉਨਨ ਵਾਲੇ ਜੁਲਾਹੇ ਸੇ ਓਹ ਬਡੇ ਧਨ ਪਾਤ੍ਰ ਸੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਉਸਨੇ ਆਪਨੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਹੈ ਭਦ੍ਰੇ! ਦੇਖ ਏਹ ਮੋਟੇ ਕਪੜੇ ਉਨਨ ਵਾਲੇ ਜੁਲਾਹੇ ਕੇਡੇ ਧਨ ਪਾਤ੍ਰ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਬਿਖੇ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨਗਰ ਬਿਖੇ ਜਾਕੇ ਧਨ ਇਕਤ੍ਰ ਕਰ ਲਿਆਂਵਦਾ ਹਾਂ ਓਹ ਬੋਲੀ ਹੈ ਪਤਿ! ਇਹ ਬਾਤ, ਝੂਠ ਹੈ ਜੋ ਹੋਰ ਜਰਾ ਪਰ ਗਿਆਂ ਧਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੋਵੇ ਅਰ ਆਪਨੀ ਜਗਾ ਤੇ ਨਾ ਮਿਲੇ॥

ਦੋਹਰਾ॥ ਪੰਛੀ ਉਡਤ ਅਕਾਸ ਮੇਂ ਅਰ ਧਰ ਪਰ ਭਰਮਾਤ॥

{{gap}}ਈਸ ਕ੍ਰਿਪਾ ਬਿਨ ਮਿਲਤ ਨਹਿ ਬਾਤ ਯਹੀ ਬਿਖ੍ਯਾਤ॥੧੩੦

{{gap}}ਜੋ ਭਾਵੀ ਸੋ ਹੋਤ ਹੈ ਅਨਭਾਵੀ ਨਹਿ ਹੋਇ॥

{{gap}}ਕਰਤਲਗਤ ਤਬਨਾਸ ਹ੍ਵੈ ਜਬ ਭਵਤਵ੍ਯ ਨ ਜੋਇ॥੧੩੧॥

{{gap}}ਗੋ ਸਹਸ੍ਰ ਮੇਂ ਮਾਤ ਕੋ ਯਥਾ ਵਤਸ ਗਹਿ ਲੇਤ॥

{{gap}}ਤਥਾ ਪੁਰਾਕ੍ਰਿਤ ਕਰਮ ਭੀ ਕਰਤਾ ਢਿਗਰਹਿ ਨੇਤ।।੧੩੨।।

{{gap}}ਸ਼ਯਨ ਕਰਤ ਨਰ ਸੰਗ ਨਿਤ ਜਾਵਤ ਸੰਗ ਚਲਾਤ॥

{{gap}}ਪੂਰਬ ਕ੍ਰਿਤ ਨਰ ਸਾਥ ਹੀਂ ਰਹੇ ਸਦਾ ਨ ਹਟਾਤ।।੧੩੩॥

{{gap}}ਧੂਪ ਛਾਯ ਜਿਮ ਪਰਸਪਰ ਰਾਖਤ ਹੈਂ ਨਿਤ ਮੇਲ॥

{{gap}}ਤਥਾ ਕਰਮ ਕਰਤਾ ਉਭਯ ਕਰਹਿ ਸਰਬ ਦਾ ਖੇਲ||੧੩੪।।

{{gap}}ਹੇ ਪਤਿ! ਇਸ ਲਈ ਤੂੰ ਇਥੇ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰ ਸਬ ਕੁਛ ਹੋ ਜਾਏਗਾ॥ ਜੁਲਾਹਾ ਬੋਲਿਆ ਇਹ ਬਾਤ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਕਿਉਂ ਜੋ ਉੱਦਮ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕਰਮ ਨਹੀਂ ਫਲਦਾ,ਕਿਹਾ ਹੈ :-

ਦੋਹਰਾ॥ ਏਕ ਹਾਥ ਸੇ ਜਿਮ ਕਬੀ ਬਾਜਤ ਤਾਲ ਨ ਮੀਤ॥

{{gap}}ਤਿਮ ਉਦਮ ਬਿਨ ਕਰਮ ਫਲ ਮਿਲਤ ਪੁਰਖ ਹ ਨੀਤ॥੧੩੫॥

{{gap}}ਭੂਖ ਲਗੇ ਤੇਂ ਅੰਨ ਜੋ ਦੈਵ ਯੋਗ ਮਿਲ ਜਾਇ॥

{{gap}}ਹਾਥਨ ਕੇ ਉਦਯੋਗ ਬਿਨ ਮੁਖ ਨਹਿ ਪ੍ਰਵਿਸੇ ਧਾਇ॥੧੩੬

{{gap}}ਉਦਯੋਗੀ ਨਰਸਿੰਘ ਕੋ ਮਿਲਤ ਲੱਛਮੀ ਧਾਇ॥&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>83f43vqwgi9d7r61am2rbn0hu8kvwf9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/155</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53416</id>
    <revision>
      <id>224841</id>
      <parentid>212751</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:55:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224841</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3494" sha1="prmpyzokp2ixmhgqlc5vxqqwzbljs2w" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh||ਦੂਜਾ ਤੰਤ੍ਰ|੧੪੭}}&lt;/noinclude&gt;﻿{{gap}}ਦੈਵ ਭਰੋਸਾ ਛਾਡ ਕੇ ਉਦਮ ਕਰੇ ਫਲ ਪਇ॥੧੩੭॥

{{gap}}ਉਦਮ ਤੇ ਕਾਰਜ ਬਨੇ ਨਹਿ ਚਿਤਵਤ ਹੁਇ ਜਾਇ॥

{{gap}}ਸੁਪਤ ਸਿੰਘ ਕੇ ਮੁਖ ਬਿਖੇ ਮ੍ਰਿਗ ਨਹਿ ਪੈਠੇ ਧਾਇ॥੧੩੮

{{gap}}ਹੇ ਰਾਜਨ ਬਿਨ ਯਤਨ ਕੇ ਸਿੱਧ ਨ ਕਾਰਜ ਹੋਤ॥

{{gap}}ਦੈਵ ਦੈਵ ਕਾਤਰ ਕਰੇਂ ਜੋ ਭਾਵੀ ਸੋ ਹੋਤ॥੧੩੯।।

{{gap}}ਨਿਜ ਸਕਤੀ ਕ੍ਰਿਤ ਕਰਮ ਜਬ ਹੋਇ ਸਿੱਧ ਨਹਿ ਜਾਨ॥

{{gap}}ਦੋਸ ਨੇ ਹਮਰਾ ਹੈ ਕਛੂ ਦੈਵ ਕਿਯੋ ਹਿਤ ਹਾਨ॥੧੪੦॥

{{gap}}ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਪਰਦੇਸ ਜ਼ਰੂਰ ਜਾਵਾਂਗਾ ਇਹ ਨਿਸਚਾ ਧਾਰ ਕੇ ਓਹ ਤੁਰ ਪਿਆ, ਕਿਸੇ ਨਗਰ ਬਿਖੇ ਜਾਕੇ ਤਿੰਨੇ ਵਰ੍ਹੇ ਮਿਹਨਤ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ਅਰ ਤਿੰਨ ਸੌ ਮੁਹਰ ਇਕੱਠੀ ਕਰਕੇ ਘਰ ਨੂੰ ਤੁਰ ਪਿਆ।। ਜਦ ਅਧਾ ਰਸਤਾ ਲੰਘ ਗਿਆ ਤਦ ਇਕ ਬਨ ਬਿਖੇ ਉਸਨੂੰ ਰਾਤ ਆਈ ਅਰ ਓਹ ਭਯ ਦਾ ਮਾਰਿਆ ਕਿਸੇ ਬੋਹੜ ਦੇ ਬ੍ਰਿਛ ਉਪਰ ਚੜ੍ਹਕੇ ਜਿਉਂ ਸੁਤਾ ਹੀ ਸਾ,ਜੋ ਸੁਪਨੇ ਬਿਖੇ ਕਿਆ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਜੋ ਦੋ ਮਨੁਖ ਬੜੇ ਡਰਾਉਨੇ ਆਪਸ ਵਿਖੇ ਝਗੜ ਰਹੇ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਕਰਤਾ! ਕਿਆ ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਨਦਾ ਜੋ ਇਸ ਜੁਲਾਹੇ ਨੂੰ ਤਾਂ ਰੋਟੀ ਕਪੜੇ ਤੋਂ ਵਧੀਕ ਇਕ ਕੌਡੀ ਬੀ ਨਹੀਂ ਲਭਣੀ ਸੀ ਅਰ ਤੂੰ ਇਸਨੂੰ ਤਿੰਨ ਸੌ ਮੁਹਰ ਦੇ ਦਿਤੀ ਹੈ, ਓਹ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਕਰਮ! ਮੈਂ ਤਾਂ ਉਦਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਦੇ ਦੇਂਦਾ ਹਾਂ ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਫਲ ਆਪਦੇ ਅਧੀਨ ਹੇ॥

{{gap}}ਇਤਨੇ ਚਿਰ ਵਿਖੇ ਜਿਉਂ ਜੁਲਾਹੇ ਦੀ ਅੱਖ ਖੁਲ੍ਹੀ ਤਾਂ ਕੀ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਜੋ ਮੋਹਰਾਂ ਹੈ ਨਹੀਂ ਤਦ ਬੜੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰਕੇ ਸੋਚਨ ਲਗਾ ਭਈ ਬੜਾ ਅਸਚਰਜ ਹੈ ਜੋ ਬੜੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੋਯਾ ਧਨ ਐਵੇਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ,ਤਾਂ ਮੈਂ ਘਰ ਜਾਕੇ ਆਪਣੇ ਮਿਤ੍ਰਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤ ਨੂੰ ਕੀ ਮੂੰਹ ਦਿਖਾਵਾਂਗਾ। ਇਹ ਸੋਚ ਫੇਰ ਉਸੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਮੁੜ ਗਿਆ ਫੇਰ ਉਥੇ ਜਾਕੇ ਇਕ ਵਰ੍ਹੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪੰਜ ਸੌ ਮੁਹਰ ਕਮਾਕੇ ਘਰ ਨੂੰ ਤੁਰ ਪਿਆ॥ ਜਦ ਫੇਰ ਮਾਰਗ ਵਿਖੇ ਜਾਂਦਿਆਂ ਕਿਸੇ ਬਨ ਰਾਤ ਆਈ ਤਦ ਧਨ ਨਾਸ ਦੇ ਭਯ ਕਰਕੇ ਨਾ ਸੁੱਤਾ, ਅਤੇ ਛੇਤੀ ਛੇਤੀ ਘਰ ਨੂੰ ਤੁਰੀ ਜਾਏ॥ ਇਤਨੇ ਚਿਰ ਬਿਖੇ ਕੀ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਜੋ ਫੇਰ ਓਹ ਦੋ ਆਦਮੀ ਆਪਸ ਬਿਖੇ ਝਗੜਦੇ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>prmpyzokp2ixmhgqlc5vxqqwzbljs2w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/156</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53417</id>
    <revision>
      <id>224842</id>
      <parentid>213173</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:55:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224842</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3568" sha1="t7o2rifb1mm2wpzpxutzhx327i6ulz6" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh||ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}}&lt;/noinclude&gt;﻿ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਕਰਤਾ! ਤੂੰ ਇਸਨੂੰ ਪੰਜ ਸੌ ਮੋਹਰ ਦੇ ਦਿਤੀ ਹੈ ਕਿਆ ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਨਦਾ ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਤਾਂ ਰੋਟੀ ਕਪੜੇ ਤੋਂ ਵਧੀਕ ਨਹੀਂ ਮਿਲਨਾ ਓਹ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਕਰਮ! ਮੈਂ ਤਾਂ ਉਦਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਦੇਂਦਾ ਹਾਂ ਪਰ ਭੁਗਾਵਨਾ ਨਾ ਭੁਗਾਵਨਾ ਤੇਰੇ ਅਧੀਨ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਝੂਠਾ ਉਲਾਂਭਾ ਕਿਸ ਲਈ ਦੇਂਦਾ ਹੈਂ। ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨ ਜੁਲਾਹੇ ਨੇ ਜਿਉਂ ਆਪਨੀ ਗੰਢ ਦੇਖੀ ਤਾਂ ਖਾਲੀ ਦੇਖੀ ਤਦ ਬੜੇ ਦੁਖ ਨੂੰ ਪਰਾਪਤ ਹੋਕੇ ਸੋਚਨ ਲਗਾ ਮੇਰੇ ਧਨ ਹੀਨ ਦਾ ਜੀਵਨਾ ਨਿਕੰਮਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਬੋਹੜ ਦੇ ਬੂਟੇ ਨਾਲ ਫਾਂਸੀ ਲੈ ਕੇ ਮਰਜਾਵਾਂ ਇਹ ਬਾਤ ਸੋਚ ਦੱਭ ਦੀ ਰੱਸੀ ਬਨਾਕੇ ਉਸਨੂੰ ਦਰਖਤ ਦੇ ਟਾਹਨੇ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਕੇ ਆਪਣੇ, ਗਲ ਵਿਖੇ ਪਾਕੇ ਜਦ ਫਾਂਸੀ ਲੈਨ ਲਗਾ ਤਦ ਇਕ ਮਨੁਖ ਅਕਾਸ ਵਿਖੇ ਖੜੋਤਾ ਬੋਲ ਪਿਆ ਹੇ ਸੌਮਿਲਕ! ਤੂੰ ਐਡਾ ਹੌਸਲਾ ਨਾ ਕਰ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਧਨ ਦੇ ਚੁਰਾਉਨ ਵਾਲਾ ਹਾਂ ਕਿਓਂ ਜੋ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਰੋਟੀ ਕਪੜੇ ਤੋਂ ਵਧੀਕ ਕੌਡੀ ਬੀ ਨਹੀਂ ਦੇਖ ਸਕਦਾ॥ ਹੁਨ ਤੂੰ ਆਪਨੇ ਘਰ ਚਲਿਆ ਜਾ ਅਰ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਹੌਸਲੇ ਉਪਰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਯਾ ਹਾਂ ਜੋ ਤੇਰੀ ਇਛਿਆ ਹੈ ਸੋ ਮੰਗ ਕਿਉਂ ਜੋ ਮੇਰਾ ਦਰਸਨ ਨਿਸਫਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ॥ ਸੋਮਿਲਕ ਬੋਲਿਆ ਜੇਕਰ ਤੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੈਂ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਧਨ ਦੇਹੁ ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਭੋਗ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਧਨ ਨੂੰ ਕੀ ਕਰੇਂਗਾ ਕਿਉਂ ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਭੋਜਨ ਅਰ ਕਪੜੇ ਤੋਂ ਵਧੀਕ ਕੌਡੀ ਵੀ ਨਸੀਬ ਨਹੀਂ॥ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ:-

ਦੋਹਰਾ॥ ਸੋ ਲਛਮੀ ਹੈ ਕਾਜ ਕਿਸ ਜੋ ਹੈ ਬਧੂ ਸਮਾਨ॥

{{gap}}ਵਾਰ ਬਧੂ ਜਿਮ ਲੱਛ ਜੋ ਪਥਕਨ ਕੇ ਹਿਤ ਜਾਨ।। ੧੪੧॥

{{gap}}ਸੌਮਿਲਕ ਨੇ ਕਿਹਾ ਯਦਪਿ ਭੋਗ ਨਹੀਂ ਤਦ ਬੀ ਮੇਰੇ ਪਾਸ ਧਨ ਹੋਵੇ॥ ਇਸ ਪਰ ਕਿਹਾ ਹੈ:-

ਦੋਹਰਾ॥ ਅਹੇ ਕ੍ਰਿਪਨ ਕੁਲ ਹੀਨ ਪੁਨ ਸੱਜਨ ਰਹਿਤ ਪੁਮਾਨ॥

{{gap}}ਧਨ ਕਰ ਪੂਜਯ ਸੁ ਜਗਤ ਮੇਂ ਯਾਂਤੇ ਧਨ ਗੁਨ ਖਾਨ॥੧੪੨

ਤਥਾ-ਗਿਰੇਂ ਨ ਗਿਰ ਹੈਂ ਕਿਆ ਲਖੂੰ ਦਿੜ ਬਾਂਧੇ ਸਿਥਲਾਤ॥

{{gap}}ਹੇ ਪਿਆਰੀ ਪੰਦ੍ਰਹ ਬਰਸ ਦੇਖਤ ਬੀਤੇ ਜਾਤ॥ ੧੪੩॥ 

ਪੁਰਖ ਬੋਲਿਆ ਏਹ ਬਾਤ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ ਜੁਲਾਹਾ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>t7o2rifb1mm2wpzpxutzhx327i6ulz6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/157</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53418</id>
    <revision>
      <id>224843</id>
      <parentid>156878</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:55:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224843</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3380" sha1="nwsd9rvqfsao3x56ouzhyagxbf11sdg" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh||ਦੂਜਾ ਤੰਤ੍ਰ|੧੪੯}}&lt;/noinclude&gt;﻿ਬੋਲਿਆਂ ਸੁਨੋ:-

੬ ਕਥਾ॥ ਕਿਸੇ ਬਨ ਵਿਖੇ ਤੀਖਨ ਵਿਖਾਨ ( ਤਿਖਿਆਂ ਸਿੰਗਾ ਵਾਲਾ) ਨਾਮੀ ਬੋਲ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਓਹ ਬਲਵਾਲ ਹੋਨ ਕਰਕੇ ਆਪਨੇ ਜੂਥ ਨੂੰ ਛਡਕੇ ਸਿੰਗਾਂ ਨਾਲ ਨਦੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਢਾਾਂਦਾ ਅਪਨੀ ਇਛਿਆ ਨਾਲ ਹਰੀਆਂ ਹਰੀਆਂ ਕਰੂਮਲੀਆਂ ਖਾਂਦਾ ਬਨ ਬਿਖੇ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਅਰ ਉਸੇ ਬਨ ਬਿਖੇ ਪ੍ਰਲੋਭਕ ਨਾਮੀ ਗਿਦੜ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਇਕ ਦਿਨ ਉਹ ਗਿਦੜ ਆਪਨੀ ਔਰਤ ਸਮੇਤ ਨਦੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਸੁਖ ਨਾਲ ਬੈਠਾ ਸੀ ਇਤਨੇ ਚਿਰ ਵਿਖੇ ਤੀਖਨ ਵਿਖਾਨ ਜਲ ਪਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸੇ ਜਗਾ ਪਰ ਆ ਗਿਆ, ਉਸਦੇ ਲਟਕੇ ਹੋਏ ਪਤਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਗਿਦੜੀ ਬੋਲੀ ਹੈ ਪਤਿ! ਦੇਖ ਇਸਦੇ ਪਤਾਲੂ ਕੇਡੇ ਲਮਕੇ ਹੋਏ ਹਨ ਏਹ ਘੜੀ ਦੋ ਘੜੀਆਂ ਤੀਕੂੰ ਢੈ ਪੈਨਗੇ ਸੋ ਤੂੰ ਇਸ ਦੇ ਪਿਛੇ ਪਿਛੇ ਤੁਰ ਪੌ, ਗਿਦੜ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਪਿਆਰੀ! ਏਹ ਮਲੂਮ ਨਹੀਂ ਜੋ ਡਿਗਨ ਅਥਵਾ ਨਾ ਡਿੱਗਨ ਮੈਨੂੰ ਝੂਠੇ ਬਖੇੜੇ ਵਿਖੇ ਕਿਉਂ ਲਗਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਇਥੇ ਬੈਠੇ ਹੋਯਾਂ ਹੀ ਜੇਹੜੇ ਚੂਹੇ ਪਾਣੀ ਪੀਨ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖਾ ਕੇ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਕਰੀਏ। ਦੂਜੇ ਜੇਕਰ ਤੈਨੂੰ ਛਡਕੇ ਇਸਦੇ ਪਿਛੇ ਮੈਂ ਜਾਵਾਂ ਨਾ ਜਾਨੀਏ ਜੋ ਹੋਰ ਕੋਈ ਆ ਕੇ ਇਸ ਜਗਾਂ ਨੂੰ ਮੱਲ ਬੈਠੇ ਇਸ ਲਈ ਏਹ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਹੈ:-

ਦੋਹਰਾ॥ ਜੋ ਨਿਸਚਿਤ ਕੋ ਡਾਡਕੇ ਧਰਤ ਅਨਿਸਚਿਤ ਆਸ।।

{{gap}}ਨਿਸਚਿਤ ਕਾ ਘਾਟਾ ਕਰੇ ਅਹੇ ਅਨਿਸਚਿਤ ਨਾਸ।।੧੪੪

{{gap}}ਗਿਦੜੀ ਬੋਲੀ ਨੂੰ ਕੁਤਸਿਤ ( ਨਿੰਦਯ) ਪੁਰਖ ਹੈਂ। ਜੋ ਜਿਤਨਾ ਮਿਲੇ ਉਤਨੇ ਉਪਰ ਸੰਤੋਖ ਕਰਦਾ ਹੈਂ। ਕਿਹਾ ਹੈ:-

ਦੋਹਰਾ॥ ਮੂਖਕ ਮੁਠੀ ਲਘੁ ਨਦੀ ਤੁਰਤ ਭਰਤ ਹੈ ਮੀਤ॥

{{gap}}ਤਿਮ ਥੋੜੇ ਤੇ ਅਧਮ ਨਰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਤ ਭਯਭੀਤ।।੧੪੫।।

ਇਸ ਲਈ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਸਦਾ ਉਦਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਹਾ ਹੈ:-

ਦੋਹਰਾ॥ ਜਹਾਂ ਰਹੇ ਉਤਸਾਹ ਨਿਤ ਅਰ ਆਲਸ ਕਾ ਨਾਸ॥

{{gap}}ਰਾਜਨੀਤਿ ਪ੍ਰਾਕ੍ਰਮ ਤਹਾਂ ਅਵਰ ਲੱਛਮੀ ਵਾਸ॥੧੪੬॥

{{gap}}ਦੈਵ ਭਰੋਸਾ ਪਾਰ ਕਰ ਤਜੇ ਨ ਉਦਮ ਆਪ॥

{{gap}}ਬਿਨ ਉਦਮ ਨਹਿ ਮਿਲਤ ਹੈ ਤਿਲ ਕਾ ਤੇਲ ਕਦਾਪ ॥੧੪੭&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nwsd9rvqfsao3x56ouzhyagxbf11sdg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/158</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53419</id>
    <revision>
      <id>224844</id>
      <parentid>213177</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:56:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224844</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3326" sha1="ryos486ay6gls58882wn6aofq9b9aua" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|੧੫੦|ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}}&lt;/noinclude&gt;﻿{{gap}}ਜੋ ਥੋੜੇ ਮੇਂ ਮੂਢ ਜਨ ਮਨ ਮੇਂ ਕਰੇ ਸੰਤੋਖ।

{{gap}}ਐਸੇ ਭਾਗ ਵਿਹੀਨ ਕੋ ਦਈ ਲੱਛੁ ਗਹਿ ਰੋਖ॥੧੪੮॥

{{gap}}ਹੋਰ ਜੋ ਤੂੰ ਇਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਆ ਜਾਨੀਏ ਏਹ ਡਿੱਗਣ ਅਥਵਾ ਨਾ ਡਿੱਗਣ ਸੋ ਇਹ ਕਹਿਨਾ ਬੀ ਅਜੋਗ ਹੈ॥ ਕਿਹਾ ਹੈ:-

ਦੋਹਰਾ॥ ਬੰਦਨੀਯ ਨਿਸਚੇ ਯੁਕਤ ਊਚੇ ਥਿਤ ਨਹਿ ਬੰਦ॥

{{gap}}ਚਾਤ੍ਰਕ ਬਪੁਰਾ ਕਵਨ ਹੈ ਜਿਸੇ ਦੇਤ ਲਜ ਇੰਦ॥੧੪੯॥

{{gap}}ਹੋਰ ਏਹ ਬੀ ਬਾਤ ਹੈ ਜੋ ਮੈਂ ਚੂਹਿਆਂ ਦੇ ਮਾਸ ਤੋਂ ਰੱਜ ਗਈ ਹਾਂ ਅਰ ਏਹ ਮਾਸ ਦੇ ਪਿੰਡ ਡਿੱਗਨ ਵਾਲੇ ਹਨ ਇਸ ਲਈ ਤੂੰ ਜਰੂਰ ਇਸਦੇ ਪਿਛੇ ਲਗ ਪੌ॥ ਗਿਦੜ ਇਸ ਸਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਚੂਹਿਆਂ ਦੇ ਮਿਲਨ ਦੀ ਜਗਾ ਨੂੰ ਛਡ ਉਸ ਬੈਲ ਦੇ ਪਿਛੇ ਤੁਰ ਪਿਆ॥ ਕਿਆ ਕਿਸੇ ਮਹਾਤਮਾ ਨੇ ਠੀਕ ਕਿਹਾ ਹੈ:-

ਦੋਹਰਾ॥ ਤਬ ਲਗ ਨਰ ਸਬ ਕਰਮ ਮੇਂ ਹੋਤ ਸਵੰਯ ਕਰਤਾਰ॥
 
{{gap}}ਜਬ ਲਗ ਅੰਕੁਸ ਬਚਨ ਤੇਂ ਨਹਿ ਤਾੜਤ ਹੈ ਨਾਰ॥੧੫੦॥

{{gap}}ਸੁਗਮ ਲਖਤ ਹੈ ਅਗਮ ਕੋ ਅਰ ਅਕਾਜ ਕੋ ਕਾਜ॥

{{gap}}ਮਾਨਤ ਭੱਖ ਅਭੱਖ ਕੋ ਨਾਰੀ ਵਸ ਤਜ ਲਾਜ ੧੫੧॥

{{gap}}ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਆਪਨੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਦੀ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਓਹ ਗਿੱਦੜ ਨਾਰੀ ਸਮੇਤ ਉਸਦੇ ਪਿਛੇ ਤੁਰ ਪਿਆ ਜਦ ਬਹੁਤ ਚਿਰ ਦੇ ਬੀਤਿਆਂ ਬੀ ਓਹ ਪਤਾਲੂ ਨਾ ਡਿਗੇ ਤਦ ਉਦਾਸੀ ਬਿਖੇ ਆ, ਪੰਦ੍ਰਾਂ ਬਰਸ ਬਿਤਾ, ਗਿਦੜ ਬੋਲਿਆ:-

ਦੋਹਰਾ॥ ਗਿੜੇਂ ਨ ਗਿੜ ਹੈ ਕਿਆ ਲਖੂੰ ਦ੍ਰਿੜ ਬਾਂਧੇ ਸਿਥਲਾਤ।

{{gap}}ਹੇ ਪਿਆਰੀ ਪੰਦ੍ਰਹ ਬਰਸ ਦੇਖਤ ਬੀਤੇ ਜਾਤ।। ੧੫੨॥

ਇਸ ਤੋਂ ਇਹ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇਹ ਅਗੇ ਬੀ ਨ ਡਿੱਗਨਗੇ ਇਸ ਲਈ ਓਸੇ ਥਾਂ ਚਲੀਏ ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਆਖਿਆ ਸੀ-

{{gap}}ਗਿੜੇਂ ਨ ਗਿੜ ਹੈਂ ਕਿਆ ਲਖੂੰ ਦ੍ਰਿੜ ਬਾਂਧੇ ਸਿਥਲਾਤ॥

{{gap}}ਹੇ ਪਿਆਰੀ ਪੰਦ੍ਰਹ ਬਰਸ ਦੇਖਤ ਬੀਤੇ ਜਾਤ॥

{{gap}}ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨ ਕੇ ਪੁਰਖ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੇ ਜੁਲਾਹੇ! ਜੇਕਰ ਤੇਰੀ ਏਹੋ ਸਲਾਹ ਹੈ ਤਾਂ ਫੇਰ ਮੁੜਕੇ ਉਸੇ ਸ਼ਹਿਰ ਚਲਿਆ ਜਾਹ, ਉਥੇ ਦੋ ਬਾਣੀਏ ਇਕ ਤਾਂ ਗੁਪਤਧਨ (ਸੂਮ) ਦੂਸਰਾ ਉਪਭੁਕਤ ਧਨ ( ਸਖੀ) ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਇਕ ਵਰ ਮੰਗ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ryos486ay6gls58882wn6aofq9b9aua</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/159</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53420</id>
    <revision>
      <id>224845</id>
      <parentid>213180</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:56:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224845</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3711" sha1="4vdjr3c98x300suxfsb69innmzv23ad" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh||ਦੂਜਾ ਤੰਤ੍ਰ|੧੫੧}}&lt;/noinclude&gt;﻿ਲਈਂ ਜੇਕਰ ਤੈਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਭੋਗ ਤੋਂ ਧਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇਗੀ ਤਾਂ ਤੈਨੂੰ ਗੁਪਤ ਧਨ ( ਸੂਮ) ਬਨਾ ਦਿਹਾਂਗਾ ਅਰ ਜੇਕਰ ਤੂੰ ਖਾਨ ਖਰਚਨ ਵਾਲਾਂ ਧਨ ਚਾਹੇਂ ਗਾ ਤਦ ਤੈਨੂੰ ਉਪਭੁਗਤ ਧਨ (ਸਖੀ) ਬਨਾ ਦਿਹਾਂਗਾ।। ਇਹ ਬਾਤ ਕਹਿਕੇ ਪੁਰਖ ਗੁਪਤ ਹੋ ਗਿਆ ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਸੌਮਿਲਕ ਬੜਾ ਅਸਚਰਜ ਹੋ ਫੇਰ ਉਸੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਮੁੜ ਗਿਆ।। ਅਰ ਉਸ ਨਗਰ ਵਿਖੇ ਸੰਧਯਾ ਸਮੇ ਪਹੁੰਚਕੇ ਬੜੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਗੁਪਤ ਧਨ ਦੇ ਘਰ ਨੂੰ ਲੱਭਕੇ ਜਾ ਪਹੁੰਚਿਆ।। ਉਥੇ ਗੁਪਤ ਧਨ ਨੇ ਔਰਤ ਅਰ ਪੁਤ੍ਰ ਦੇ ਸਮੇਤ, ਸੌਮਿਲਕ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਬੁਰਾ ਬੋਲਿਆ ਪਰ ਜੁਲਾਹਾ ਹਠ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਘਰ ਵਿਖੇ ਬੈਠ ਹੀ ਗਿਆ। ਤਦ ਭੋਜਨ ਦੇ ਵੇਲੇ ਗੁਪਤ ਧਨ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਬੀ ਭਗਤਿ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਕੁਛਕ ਭੋਜਨ ਦਿੱਤਾ ਜਦ ਰੋਟੀ ਪਾਨੀ ਖਾ ਪੀਕੇ ਜੁਲਾਹਾ ਸੁਤਾ ਤਦ ਫੇਰ ਸੁਪਨੇ ਬਿਖੇ ਓਹੀ ਦੋ ਪੁਰਖ ਆਪਸ ਵਿਖੇ ਝਗੜਦੇ ਦੇਖੇ, ਇਕ ਬੋਲਿਆਂ ਹੇ ਕਰਤਾ! ਇਸ ਗੁਪਤਧਨ ਨੇ ਬਹੁਤ ਖਰਚ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜੋ ਇਸਨੇ ਜੁਲਾਹੇ ਨੂੰ ਅੰਨ, ਦਿਤਾ ਹੈ ਇਹ ਬਾਤ ਅਜੋਗ ਹੈ। ਉਹ ਬੋਲਿਆ ਇਸ ਵਿਖੇ,ਮੇਰਾ ਦੋਸ ਨਹੀਂ ਮੈਂ ਤਾਂ ਖਰਚ ਜਿੰਨਾ ਦੇਂਦਾ ਹਾਂ ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਫਲ ਤੇਰੇ ਅਧੀਨ ਹੈ ਇਹ ਤਮਾਸ਼ਾ ਦੇਖਕੇ ਜਦ ਜੁਲਾਹਾ ਉਠਿਆ ਤਾਂ ਕੀ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਜੋ ਗੁਪਤ ਧਨ ਨੂੰ ਡਾਕੀ ਅਤੇ ਦਸਤ ਲਗ ਪਏ ਤਦ ਦੂਸਰੇ ਦਿਨ ਬੀਮਾਰੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਗੁਪਤ ਧਨ ਨੇ ਉਪਵਾਸ ਕੀਤਾ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਉਸਸ ਦਾ ਘਾਟਾ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ।।
{{gap}}ਦੂਸਰੇ ਦਿਨ ਸੌਮਿਲਕ ਉਥੋਂ ਨਿਕਲਕੇ ਉਪਭੁਗਤ ਧਨ ਦੇ ਘਰ ਗਿਆ ਉਸਨੇ ਉਸਦੀ ਬੜੀ ਖਾਤਰਦਾਰੀ ਕੀਤੀ ਖੁਦ ਓਹ ਜੁਲਾਹਾ ਉਸੇ ਦੇ ਘਰ ਭੋਜਨ ਪਾਕੇ ਸੁੰਦਰ ਸਿਹਜਾ ਉਪਰ ਸੌਂ ਰਿਹਾ ਤਦ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੁਪਨੇ ਵਿਖੇ ਓਹੋ ਮਨੁਖ ਆਪਸ ਵਿਚ ਵਿਵਾਦ ਕਰਦੇ ਦੇਖੇ ਇਕ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਕਰਤਾ!ਤੂੰ ਇਹ ਕਿਆ · ਕੀਤਾ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਉਪਭੁਗਤ ਧਨ ਦਾ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਖਰਚ ਕਰਾ ਦਿਤਾ ਕਿਉਂ ਜੋ ਇਸਨੇ ਪ੍ਰਾਹੁਣੇ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਹੈ ਸੋ ਏਹ ਘਟਾ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਪੂਰਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਦੂਜਾ ਬੋਲਿਆਂ ਹੇ ਕਰਮ! ਮੇਰਾ ਤਾਂ ਏਹੋ ਕੰਮ ਹੈ ਪਰ ਭੁਗਾਵਨਾ ਨਾ ਭੁਗਾਵਨਾ ਤੇਰੇ ਅਧੀਨ ਹੈ॥ ਇਹ ਤਮਾਸ਼ਾ ਦੇਖ ਜੁਲਾਹੇ ਦੀ ਨੀਂਦਰ ਖੁਲ੍ਹ ਗਈ,ਜਦ ਸਵੇਰ ਹੋਈ ਤਦ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਨੌਕਰ ਆਏ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4vdjr3c98x300suxfsb69innmzv23ad</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/160</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53421</id>
    <revision>
      <id>224846</id>
      <parentid>213307</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:56:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224846</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3444" sha1="fu2qt0afbdxugo8yj06qu8atki5lz7l" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|੧੫੨|ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}}&lt;/noinclude&gt;ਅਰ ਉਨਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ ਹੈ ਉਪਭੁਗਤ ਧਨ ਏਹ ਇਨਾਮ ਰਾਜਾ ਨੇ ਤਰੇ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਹੈ॥ ਉਸ ਧਨ ਨੂੰ ਦੇ ਕੇ ਓਹ ਚਲੇ ਗਏ ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਜੁਲਾਹੇ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਜੋ ਪਾਸ ਰਖਨ ਨਾਲੋਂ ਖਾਨ ਪੀਨ ਵਾਲਾ ਧਨ ਚੰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ॥ ਕਿਹਾ ਹੈ:-
{{Block center|&lt;poem&gt;{{overfloat left|ਦੋਹਰਾ॥|depth=3em}} ਅਗਨਿ ਫਲ ਵੇਦ ਕਾ ਅਹੇ ਸੀਲ ਫਲ ਵਿੱਤ॥ 
ਨਾਰੀ ਕਾ ਫਲ ਭੋਗ ਸੁਤ ਦੱਤ ਭੁਗਤ ਧਨ ਸੱਤ॥੧੫੨॥&lt;/poem&gt;}}

{{gap}}ਇਸ ਲਈ ਪਰਮੇਸਰ ਮੇਨੂੰ ਉਪਭੁਗਤ ਧਨ ਕਦੇ ਗੁਪਤ ਧਨ ਹੋਨ ਦਾ ਮੇਰਾ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਹੈ:-
{{Block center|&lt;poem&gt;{{overfloat left|ਦੋਹਰਾ॥|depth=3em}}ਧਨ ਇਕਤ੍ਰ ਕਰ ਪੁਰਖ ਜੋ ਭੋਗਤ ਕਬੀ ਨ ਆਪ॥
ਤੰਤੁਵਾਯੂ ਸਮ ਬਨ ਬਿਖੇ ਲੇਤ ਪਰਮ ਸੰਤਾਪ॥&lt;/poem&gt;}}
{{gap}}ਇਹ ਬਾਤ ਸੁਨਕੇ ਮੰਬਰਕ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਹਿਰਨ੍ਯਕ ਤੂੰ ਭੀ ਏਹ ਬਾਤ ਸੋਚਕੇ ਧਨ ਦਾ ਸੰਤਾਪ ਨਾ ਕਰ, ਜੇਹੜਾ ਧਨੁ ਖਾਨ ਖਰਚਨ ਦੇ ਕੰਮ ਨਾਂ ਆਵੇ ਓਹਬੀ ਨ ਹੋਏ ਜੇਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ॥ ਕਿਹਾ ਹੈ:-
{{Block center|&lt;poem&gt;{{overfloat left|ਦੋਹਰਾ॥|depth=3em}}ਵਿਤ ਰਾਖ ਕਰ ਭੂ ਬਿਖੇ ਜੋ ਪੁਨ ਧਨੀ ਕਹਾਤ॥
ਤਾ ਧਨ ਕਰ ਹਮ ਹੂੰ ਧਨੀ ਕਤਨ ਬਨੇ ਵਿਖਯਾਤ॥੧੫੩&lt;/poem&gt;}} 
{{Block center|&lt;poem&gt;{{overfloat left|ਤਥਾ—|depth=3em}}ਧਨ ਇਕਤ੍ ਕੀ ਰਛਿਆ ਤਯਾਗ ਜਾਨਲੇ ਮੀਤ॥
ਸਰ ਕਾ ਜਲ ਪਰਵਾਹ ਯੁਤ ਜ਼ਿਮ ਹੈ ਪਰਮ ਪੁਨੀਤ॥੧੫੪ 
ਧਨ ਕਾ ਦੇਨਾਂ ਭੋਗਨਾ ਉਚਿਤ ਨ ਸੰਗ੍ ਜਾਨ॥
ਸੰਚਭ ਮਧੁਮਾਖੀ ਰਹੈਂ ਦੇਖ ਲੇਤ ਗਹ ਆਨ॥੧੫੫॥&lt;/poem&gt;}} 
{{Block center|&lt;poem&gt;{{overfloat left|ਪੁਨ—|depth=3em}}ਧਨ ਕੀ ਹੋਵਤ ਤੀਨ ਗਤਿ ਦਾਨ ਭੋਗ ਪੁਨ ਨਾਸ॥
ਜੋ ਨ ਦੇਤ ਨਹਿ ਭੋਗ ਹੈ ਤਰਿਤੀ ਗਤੀ ਹਵੈ ਤਾਸ॥੧੫੬॥&lt;/poem&gt;}}
{{gap}}ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੋਚ ਕੇ ਬੁਧਿਮਾਨ ਪੁਰਖ ਜਮਾਂ ਕਰਨ ਲਈ ਧਨ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਕਮਾਉਂਦੇ ਕਿਉਂ ਜੋ ਧਨ ਦੇ ਰਖਨ ਵਿਖੇ ਅਨੇਕ ਦੁਖ ਹਨ। ਕਿਹਾ ਹੈ:-
{{Block center|&lt;poem&gt;{{overfloat left|ਦੋਹਰਾ॥|depth=3em}}ਸੁਖ ਕੀ ਆਸਾ ਜੇ ਕਰੇ ਧਨ ਸਮੀਪ ਨਿਜ ਰਾਖ॥
ਤੇ ਨਰ ਤਪਤ ਪ੍ਰਸਾਂਤਿ ਹਿਤ ਅਗਨਿ ਰਾਖਤੇ ਕਾਖ॥੧੫੭&lt;/poem&gt;}} 
ਤੋਟਕ ਛੰਦ॥ ਉਰਗਾਪਵਨ ਭਖਸਾਂਤ ਲਹੇਂ॥ ਤ੍ਰਿਨਖਾਤ ਕਰੀ ਬਲਵਾਨ ਰਹੈਂ॥ ਮੁਨਿ ਬ੍ਰਿੰਦ ਫਲੋਂ ਕਰ ਪਾ੍ਨ ਧਰੇ॥॥ ਇਹਿ ਹੇਤ ਸਦਾ ਨਰ ਤੌਖ ਕਰੇ॥੧੫੮॥&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>fu2qt0afbdxugo8yj06qu8atki5lz7l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/165</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53422</id>
    <revision>
      <id>224851</id>
      <parentid>213335</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:56:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224851</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3393" sha1="60kkg2muzo8fl0sk207ixo47gwkt2ep" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh||੧੫੭|ਪਹਿਲਾ ਤੰਤ੍ਰ}}
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;ਓਹ ਬੋਲਿਆਂ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਬਲ ਕਰਕੇ ਬੁਧਿ ਭੀ ਮਾਰੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ॥
ਕਿਹਾ ਹੈ:-
{{Block center|&lt;poem&gt;{{overfloat left|ਦੋਹਰਾ॥|depth=3em}}ਯਮ ਫਾਸੀ ਕਰ ਬਧੇ ਜਬ ਦੈਵ ਹਰਤ ਹੈ ਗ੍ਯਾਨ।
ਵਿਦ੍ਵਾਨੋਂ ਕੀ ਬੁਧਿ ਤਬ ਵਕ੍ਰਗਾਮਿਨੀ ਜਾਨ॥੧੮੧॥ 
ਵਿਧਨਾ ਜੌਮਸਤਕ ਲਿਖੀ ਅਖਰ ਮਾਲ ਵਿਚਾਰ।
ਬੁਧਿਮਾਨ ਨਰ ਤਾਸਕੋ ਸਕੇਂ ਨਾ ਕਬੀ ਨਿਵਾਰ॥੧੮੨॥&lt;/poem&gt;}}
{{gap}}ਇਤਨੇ ਚਿਰ ਵਿਖੇ ਮੰਥਰਕ ਭੀ ਮਿਤ੍ਰ ਦੁਖ ਨਾਲ ਤਪਿਆ ਹੋਯਾ ਧੀਰੇ ਧੀਰੇ ਉਥੇ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ ਉਸਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਲਘੁਪਤਨਕ ਬੋਲਿਆ ਬੜੀ ਮਾੜੀ ਬਾਤ ਹੋਈ, ਹਿਰਨ੍ਯਕ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿਆ ਫੰਧਕ ਆਯਾ ਹੈ? ਲਘੁਪਤਨਕ ਨੇ ਕਿਹਾ ਫੰਧਕ ਦੀ ਬਾਤ ਤਾਂ ਇਕ ਪਾਸੇ ਰਹੀ ਪਰ ਇਹ ਤਾਂ ਮੰਥਰਕ ਹੀ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ ਇਸਨੇ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਇਸਦੇ ਸਬਬ ਸਾਡਾ ਭੀ ਮਰਨਾ ਹੋਯਾ ਕਿਉਂ ਜੋ ਜੇਕਰ ਹੁਣੇ ਬਿਆਧ ਆ ਗਿਆ ਤਦ ਮੇਂ ਤਾਂ ਉਡਾਰੀ ਮਾਰ ਜਾਵਾਂਗਾ ਅਰ ਹਿਰਨ੍ਯਕ ਕਿਸੇ ਬਿਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਾ ਵੜੇਗਾ
ਅਰ ਚਿਤ੍ਰਾਂਗ ਬਨ ਵਿਖੇ ਚਲਿਆ ਜਾਏਗਾ ਪਰੰਤੂ ਇਹ ਜਲ ਜੀਵ ਹੈ ਥਲ ਵਿਖੇ ਤੁਰ ਨਹੀਂ ਸਕੇਗਾ ਇਸ ਲਈ ਬਹੁਤ ਚਿੰਤਾ ਹੈ ਇਤਨੇ ਚਿਰ ਵਿਖੇ ਮੰਥਰਕ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹਿਰਨ੍ਯਕ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੇ ਮਿਤ੍ਰ ਮੰਥਰਕ ਤੂੰ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜੋ ਇਥੇ ਆਯਾ ਹੈਂ ਹੁਣ ਭੀ ਚਲਿਆ ਜਾਹ ਨਾ ਜਾਣੀਏ ਕਿਧਰੇ ਸ਼ਕਾਰੀ ਆ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਣ ਮੰਥਰਕ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿਆ ਕਰਾਂ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਮਿਤ੍ਰ ਦਾ ਦੁਖ ਸੁਨਕੇ ਉਥੇ ਠਹਿਰਿਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ ਇਸਲਈ ਆਯਾ ਹਾਂ॥ ਕਿਹਾ ਹੈ:
{{Block center|&lt;poem&gt;{{overfloat left|ਦੋਹਰਾ॥|depth=3em}}ਤਿਆ ਵਿਯੋਗ ਧਨ ਨਾਸ ਦੁਖ ਕਵਨ ਸਹਿਤ ਹੈ ਮੀਤ।
ਜੋ ਸੁੰਦਰ ਔਖਦ ਸਰਸ ਹੋਇ ਨ ਮਿਤ੍ਰ ਪੁਨੀਤ॥੧੮੩॥ 
ਤੁਮਰਾ ਹੋਇ ਵਿਯੋਗ ਨਹਿੰ ਪ੍ਰਾਣ ਜਾਂਹਿ ਤੌ ਜਾਂਹਿ।
ਮਿਲੇਂ ਪ੍ਰਾਣ ਪੁਨ ਜਨਮਮੇਂ ਤੁਮਸਮ ਮਿਲਤੇ ਨਾਂਹਿ॥੧੮੪&lt;/poem&gt;}}
{{gap}}ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਤਨੀ ਬਾਤ ਕਰਦਿਆਂ ਹੀ ਕਮਾਣ ਖਿੱਚੀ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਤਦ ਚੂਹੇ ਨੇ ਚਿਤ੍ਰਾਂਗ ਦੀ ਫਾਹੀ ਕਟ ਸਿੱਟੀ ਚਿਤ੍ਰਾਂਗ ਤਾਂ ਬਨ ਨੂੰ ਭਜ ਗਿਆ ਅਰ ਲਘੁਪਤਨਕ ਬ੍ਰਿਛਾਂ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>60kkg2muzo8fl0sk207ixo47gwkt2ep</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/166</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53423</id>
    <revision>
      <id>224852</id>
      <parentid>213359</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:56:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224852</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3455" sha1="b1s84fzvnrtlevx2vaawots7xsvw789" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{left|੧੫੯}} {{center|ਪੰਚ ਤੰਤ੍}} 
{{underline|_________________________}}
 ਉਪਰ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ ਅਤੇ ਹਿਰਨਯਕ ਕਿਸੇ ਖੁਝ ਵਿਖੇ ਛਿਪ ਗਿਆ ਤਦ ਓਹ ਫੰਧਕ ਮਿ੍ਗ ਦੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਕਰਕੇ ਬੁਰੇ ਮਨ ਵਾਲਾ ਹੋਗਿਆ । ਪਰ ਮੰਥਰਕ ਨਾਮੀ ਕਛੂ ਨੂੰ ਥਲ ਵਿਖੇ ਧੀਰੇ ਧੀਰੇ ਜਾਂਦੇ ਦੇਖਕੇ ਸੋਚਿਆ ਭਾਵੇਂ ਬਿਧਾਤਾ ਨੇ ਹਰਣ ਨੂੰ ਤਾਂ ਛੁਡਾ ਦਿਤਾ ਹੈ। ਪਰ ਮੇਰੇ ਗੁਜ਼ਾਰੇ ਵਾਸਤੇ ਏਹ ਕਛੂ ਤਾਂ ਦੇ ਦਿਤਾ ਹੈ ਹੱਛਾ ਇਸੇ ਦੇ ਮਾਸ ਨਾਲ ਕੁਟੰਬ ਦੀ ਪਾਲਨਾ ਕਰ ਲਵਾਂਗਾ ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੋਚ ਵਿਚਾਰ ਕੱਛੂ ਨੂੰ ਘਾਸ ਵਿਖੇ ਲਪੇਟ ਕੇ ਧਨੁਖ ਦੇ ਨਾਲ ਲਟਕਾ ਕੇ ਮੋਢੇ ਤੇ ਧਰਕੇ ਘਰ ਨੂੰ ਤੁਰਪਿਆ ਉਸ ਕੱਛੂ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਦੇਖ ਹਿਰਨਯਕ ਬੜਾ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਬੋਲਿਆ ਹਾਇ!ਬੜਾ ਦੁਖ ਹੈ ਦੁਖ ਉਪਰ ਦੁਖ ਆਉਂਦਾ ਹੈ । ਯਥਾ:-
ਦੋਹਰਾ ॥ ਏਕ ਦੁਖ ਕੋ ਪਾਰ ਹੌਂ ਜਬ ਲਗ ਪਾਵਤ ਨਾਂਹਿ।
{{gap}}ਤਬ ਲਗ ਦੂਜੋ ਮਿਲੇ ਦੁਖ ਛਿਦ੍ ਅਨਰਥ ਲਖਾਹਿ।੧੯੫ 
{{gap}}ਸਮ ਮਾਰਗ ਸੁਖ ਸੇਂ ਚਲੇ ਜਬ ਲੌ ਗਿਰਤ ਨ ਪਾਉ। 
{{gap}}ਏਕ ਵਾਰ ਪਗ ਡਿਗਨ ਤੇ ਪਗ ਪਗ ਬੀਚ ਗਿਰਾਉ।੧੮੬ ੜ
{{gap}}ਸੁਧ ਵੰਸ ਤੇ ਉਪਜਿਆ ਨਮ੍ ਸਰਲ ਧਨੁ ਜੋਇ।
{{gap}}ਆਪਦ ਮੇਂ ਦੁਖ ਦੇਤ ਨਹਿ ਤਥਾ ਮਿਤ੍ ਤਿਯ ਹੋਇ।‌‌੧‍੮੭ 
{{gap}}ਭਾ੍ਤ ਮਾਤ ਸੁਤ ਨਾਰ ਮੇਂ ਹੋਤ ਨ ਤਿਮ ਵਿਸਾ਼ਸ । 
{{gap}}ਯਥਾ ਮਿਤ੍ਰ ਪਰ ਹੋਤ ਹੈ ਨਿਸਚਾ ਔਰ ਹੁਲਾਸ ੧੮੮॥
ਜੇਕਰ ਬਿਧਾਤਾ ਨੇ ਮੇਰੇ ਧਨ ਦਾ ਨਾਸ ਕੀਤਾ ਸੀ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਦਾ ਬਿਸਾ੍ਮ ਰੂਪ ਮਿਤ੍ ਕਿਸ ਲਈ ਖੋਹ ਲਿਆ ਦੂਸਰੀ ਇਹ ਬਾਤ ਹੈ ਜੋ ਮੰਥਰਕ ਜੇਹਾ ਮਿਤ੍ ਮਿਲਨਾ ਨਹੀਂ।। ਕਿਹਾ ਹੈ:-ਦੋਹਰਾ ॥ ਨਿਰਧਨਤਾ ਮੇਂ ਲਾਭ ਹੈ ਗੁਪਤ ਬਾਤ ਕੀ ਠੌਰ । 
ਅਹੇ ਤਿ੍ਤੀ ਫਲ ਮਿਤ੍ ਕਾ ਆਪਦ ਹਰਤਾ ਔਰ ॥੧੮੯॥
 ਸੋ ਇਸਤੋਂ ਪਰੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਮੇਰਾ ਮਿਤ੍ ਨਹੀਂ ਸੋ ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਬਿਧਾਤਾ ! ਕਿਸ ਲਈ ਮੇਰੇ ਉਪਰ ਨਿਰੰਤਰ ਦੁਖਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਦਾ ਹੈਂ ? ਦੇਖੋ ਪਹਿਲੇ ਤਾਂ ਧਨ ਦਾ ਨਾਸ, ਫੇਰ ਪਰਵਾਰ ਦਾ ਹਰਾਸ, ਪਰ ਦੇਸ ਦੇ ਵਾਸ, ਹੁਣ ਮਿਤ੍ਰ ਤੋਂ ਉਦਾਸ, ਪਰ ਇਹ ਬਾਤ ਕੋਈ ਮੇਰੇ ਉਪਰ ਨਵੀਂ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਬਲਕੇ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਾਣ ਧਾਰੀਆਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੀ ਏਹੋ ਜੇਹਾ ਹੈ।। ਕਿਹਾ ਹੈ:-&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>b1s84fzvnrtlevx2vaawots7xsvw789</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/167</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53424</id>
    <revision>
      <id>224853</id>
      <parentid>213363</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:56:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224853</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3589" sha1="leu37upwf8ikdbf4ezhh7ovnu0ocw8g" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh||ਦੂਜਾ ਤੰਤ੍ਰ|੧੫੯}}
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;{{overfloat left|ਦੋਹਰਾ॥|depth=3em}}ਸੰਪਦ ਛਿਨ ਭੰਗਰ ਅਹੇ ਕਾਯਾ ਨਾਸ ਸਮੇਤ। 
ਅਹੇ ਮਿਲਾਪ ਵਿਿਯੋਗ ਯੁਤ ਸਬ ਦੇਹਨ ਕੀ ਨੇਤ ॥॥੧੯੦॥&lt;/poem&gt;}} 
{{Block center|&lt;poem&gt;{{overfloat left|ਤਥਾ—|depth=3em}}ਲਗੇ ਚੋਟ ਪਰ ਚੋਟ ਪੁਨ ਭੂਖ ਬਢੇ ਧਨ ਨਾਸ। ਆਪਦ ਮੇਂ ਹੈ ਸਤ੍ਰਤਾ ਅਨਰਥ ਛਿਦ੍ਰ ਨਿਵਾਸ॥੧੯੧॥ 
ਭਯ ਮੇਂ ਰਖਿਆ ਜਾਨੀਏ ਪਾਤ੍ਰ ਪ੍ਰੀਤਿ ਵਿਸ਼੍ਵਾਸ॥ 
ਮ੍ਰਿਤ ਰਤਨ ਯਹ ਆਂਕ ਦ੍ਵੈ ਕਿਸ ਨੇ ਕੀਏ ਪ੍ਰਕਾਸ॥੧੯੨॥
&lt;/poem&gt;}} 

{{gap}}ਇਤਨੇ ਚਿਰ ਵਿਖੇ ਰੋਂਦੇ ਰੋਂਦੇ ਲਘੁਪਤਨਕ ਅਤੇ ਚਿਤ੍ਰਾਂਗ ਬੀ ਉਥੇ ਆ ਪਹੁੰਚੇ ਹਿਰਨ੍ਯਕ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਮਿਤ੍ਰੋ! ਕਿਉਂ ਬਿਰਥਾ ਪ੍ਰਲਾਪ ਕਰਦੇ ਹੋ ਜਿਤਨਾ ਚਿਰ ਇਹ ਮੰਥਰਕ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਓਹਲੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਉਤਨੇ ਚਿਰ ਤੀਕੂੰ ਇਸਦੇ ਛੁਡਾਉਣ ਦਾ ਉਪਾ ਸੋਚੋ॥
ਕਿਹਾ ਹੈ:—
{{Block center|&lt;poem&gt;{{overfloat left|ਦੋਹਰਾ॥|depth=3em}}ਵਿਪਦ ਪੜੇ ਤੇ ਮੂਵ ਜੇ ਕੇਵਲ ਕਰਤ ਪ੍ਰਲਾਪ॥ ਰੁਦਨ ਕਰਤ ਹੈ ਮੋਹ ਤੇ ਮਿਟੇ ਨ ਕਿਸ ਸੰਤਾਪ ੧੯੩॥ 
ਵਿਪਦ ਰੂਪ ਦੁਖ ਨਾਸ ਹਿਤ ਔਦ ਕਹੇ ਸੁਜਾਨ॥ 
ਰੁਦਨ ਛੋਡ ਪ੍ਿਤਕਾਰ ਕਰ ਤਬ ਹੋਵੇ ਕਲਿਆਨ॥੧੯੪ 
ਭੂਤ ਲਾਭ ਕੀ ਰਖਿਆ ਲਾਭ ਭਵਿੱਖਤ ਮੇਲ। 
ਜਾਂਕਰ ਆਪਦ ਨਾਸ ਹ੍ਵੈ ਵਹੀ ਮੰਤ੍ਰ ਲਖ ਖੇਲ॥ ੧੯੫॥&lt;/poem&gt;}} 

{{gap}}ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਲਘੁਪਤਨਕ ਬੋਲਿਆ ਜੇਕਰ ਇਹ ਸਲਾਹ ਹੈ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਕਹੇ ਨੂੰ ਕਰੋ ਅਰਥਾਤ ਇਹ ਚਿਤ੍ਰਾਂਗ ਹਰਨ ਦੇ ਰਸਤੇ ਵਿਖੇ ਕਿਸੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਉਪਰ ਮੁਰਦੇ ਦੀ ਨਿਆਈ ਬੇਸੁਧ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦਿਖਾਵੇ। ਅਰ ਮੈਂ ਉਸਦੇ ਉਪਰ ਬੈਠਕੇ ਧੀਰੇ ਧੀਰੇ ਚੁੰਜਾਂ ਮਾਰਾਂਗਾ ਜਦ ਓਹ ਦੁਸ਼ਟ ਫੰਧਕ ਮੇਰੀਆਂ ਚੁੰਜਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਹਾਰ  ਨੂੰ ਦੇਖ ਹਰਨ ਨੂੰ ਮੋਯਾ ਦੇਖ, ਕੱਛੂ ਨੂੰ ਛਡ,ਮਿਰਗ ਦੇ ਲਈ ਜਾਏਗਾ। ਤਦ ਹੇ ਹਿਚਨ੍ਯਕ ਤੂੰ ਕਛੂ ਦੀ ਫਾਹੀ ਨੂੰ ਕੱਟ ਸਿਟੀਂ ਅਰ ਇਹ ਕਛੂ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਤਲਾ ਵਿਖੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰੇਗਾ, ਇਹ ਬਾਤ ਸੁਣਕੇ ਚਿਤ੍ਰਾਂਗ ਬੋਲਿਆ ਇਹ ਤਦਬੀਰ ਬਹੁਤ ਚੰਗੀ ਹੈ ਅਰ ਇਸ ਹਿਕਮਤ ਨਾਲ ਮੰਥਰਕ ਛੁਟ ਜਾਏਗਾ॥ ਕਿਹਾ ਹੈ:—
{{Block center|&lt;poem&gt;{{overfloat left|ਦੋਹਰਾ॥|depth=3em}}ਕਾਜ ਸਿੱਧ ਅਨਸਿੱਧ ਮੇਂ ਪ੍ਰਥਮੇ ਮਨ ਉਤਸਾਹਿ॥ ਕਰਨ ਯੋਗ ਸਬ ਜੀਵ ਕੋ ਪੰਡਿਤ ਜਾਨਤ ਤਾਹਿ॥੧੯੬&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>leu37upwf8ikdbf4ezhh7ovnu0ocw8g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/168</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53425</id>
    <revision>
      <id>224854</id>
      <parentid>213365</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:57:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224854</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3625" sha1="jbfvflbtshcodjpgy1mtqrodajnr08t" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|੧੬੦|ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}}
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;{{gap}}ਜਦ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਇਹ ਸਲਾਹ ਪੱਕੀ ਕਰ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ, ਤਦ ਫੰਧਕ ਜਲ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਉਪਰ ਕਊਏ ਸਹਿਤ ਹਰਨ ਨੂੰ ਦੇਖ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਸੋਚਨ ਲਗਾ ਜੋ ਇਹ ਹਰਨ ਫਾਹੀ ਦੇ ਨਾਲ ਬਧਾ ਹੋਯਾ, ਉਮਰ ਦੇ ਬਾਕੀ ਕਰਕੇ ਫਾਹੀ ਨੂੰ ਤੋੜ ਕੇ ਨਿਕਲ ਗਿਆ ਸੀ ਅਰ ਇਥੇ ਆ ਕੇ ਮਰ ਗਿਆ ਹੈ: ਅਰ ਇਹ ਇਹ ਕੱਛੂ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਅਧੀਨ ਹੀ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਬੀ ਪਕੜ ਲਵਾਂ ਇਹ ਬਾਤ ਸੋਚ ਕੱਛੂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਤੇ ਟਿਕਾ ਹਰਨ ਵਲ ਗਿਆ ਇਤਨੇ ਚਿਰ ਬਿਖੇ ਹਿਰਨ੍ਯਕ ਨੇ ਕਛੂ ਦੀ ਫਾਹੀ ਕਟ ਸਿਟੀ ਅਰ ਓਹ ਫਾਹੀਓਂ ਛੁਟਦੀ ਸਾਰ ਜਲ ਵਿਖੇ ਜਾ ਘੁਸਿਆ॥ ਅਤੇ ਚਿਤ੍ਰਾਂਗ ਬੀ ਉਸ ਫੰਧਕ ਦੇ ਨਜੀਕ ਆਉਂਦਿਆਂ ਹੀ ਕਊਏ ਸਮੇਤ ਨਸ ਗਿਆ, ਇਤਨੇ ਵਿਖੇ ਜਿਉਂ ਫੰਧਕ ਮੁੜਿਆ ਤਾਂ ਕੀ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕੱਛੂ ਬੀ ਹੈ ਨਹੀਂ ਤਦ ਸ਼ਕਾਰੀ ਨੇ ਉਥੇ ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਪੜਿਆ॥ ਯਥਾ:-
{{Block center|&lt;poem&gt;{{overfloat left|ਛੰਦ॥|depth=3em}} ਅਹੋ, ਦੈਵ ਬੰਧਨ ਮੇਂ ਆਯੋ ਬਡੋ ਮਿਰਗ ਤੈਨੇ ਹਰ ਲੀਨ॥ 
ਅਵਰ ਮਿਲਾ ਯਹਿ ਕੱਛਪ ਮੁਝਕੋ ਤਵ*&lt;ref&gt;*ਹੁਕਮ ਯਾ ਆਗ੍ਯਾ&lt;/ref&gt;ਆਦੇਸ ਭਯੋ ਅਬ ਹੀਨ॥ 
ਭੂਖ ਪਿਆਸ ਯੁਤ ਯਾ ਬਨ ਭੀਤਰ ਫਿਰੋਂ ਛੋਡ ਸੁਤ ਦਾਰਾ ਆਪ॥ 
ਜੋ ਕੁਛ ਔਰ ਚਹੈਂ ਸੋ ਕਰਲੇ ਮੈਂ ਸਭ ਸਹਿਤ ਰਹੋਂ ਸੰਤਾਪ॥੯॥&lt;/poem&gt;}}

{{gap}}ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਬਹੁਤ ਪਛਤਾਵਾ ਕਰਕੇ ਫੰਧਕ ਚਲਿਆ ਗਿਆ, ਹੁਣ ਸ਼ਕਾਰੀ ਦੇ ਦੂਰ ਗਿਆਂ ਕਾਕ, ਕੱਛੂ, ਮ੍ਰਿਗ, ਚੂਹਾ ਚਾਰੋਂ ਆਪਸ ਵਿਖੇ ਮਿਲਕੇ ਪਰਮਾਨੰਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ ਅਪਨੇ ਆਪ ਨੂੰ ਫੇਰ ਜਨਮਿਆ ਸਮਝਕੇ ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਬਾਤਾਂ ਨਾਲ ਸਮਯ ਨੂੰ ਬਿਤਾਉਣ ਲਗੇ॥ ਇਸ ਪ੍ਰਸੰਗ ਨੂੰ ਸਮਝਕੇ ਬੁਧਿਮਾਨ ਨੂੰ ਮਿਤ੍ਰਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹ ਕਰਨਾ ਜੋਗ ਹੈ ਅਰ ਮਿਤ੍ਰ ਨਾਲ ਛਲ ਦਾ ਵਿਵਹਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਏ। ਕਿਹਾ ਹੈ:- 
{{Block center|&lt;poem&gt;{{overfloat left|ਦੋਹਰਾ॥|depth=3em}}ਜੋ ਨਰ ਕਰ ਹੈ ਮਿਤ੍ਰ ਬਹੁ ਕਰੇ ਨ ਛਲ ਤਿਨ ਸੰਗ॥
ਨਹਿ ਪਾਵੇ ਤ੍ਰਿਸਕਾਰ ਕੋ ਐਸਾ ਲਖੋ ਪ੍ਰਸੰਗ॥੧੮॥&lt;/poem&gt;}} 
ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਪੰਡਤ ਵਿਸ਼ਨ ਸ਼ਰਮਾਂ ਨਿਰਮਿਤਸਯ ਪੰਚਤੰਤ੍ਰਸ੍ਯ ਭਾਖਾ-
{{center|ਨਵਾਦੇ ਪੰਡਿਤ ਯੋਗੀ ਸ਼ਿਵਨਾਥ ਵਿਸ਼ਾਰਦ ਵਿਰਚਿਤੇ ਮਿਤ੍ਰ}} 
{{center|ਸੰਪ੍ਰਾਪਤਿ ਨਾਮ ਦੁਤਿਯੰ ਤੰਤ੍ਰ ਸਮਾਪਤੰ॥੨॥}}
{{right|{{rule|12em}}}}&lt;noinclude&gt;ਹੁਕਮ ਯਾ ਆਗਯਾ&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jbfvflbtshcodjpgy1mtqrodajnr08t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/169</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53426</id>
    <revision>
      <id>224855</id>
      <parentid>213388</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:57:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224855</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3143" sha1="8wznmfwrg74c8mqn3k47dp9hu1mjxex" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh||ਤੀਜਾ ਤੰਤ੍ਰ|੧੬੧}}&lt;/noinclude&gt;
{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ॥

{{center|}}ਅਥ ਕਾਕੋਲੂਕੀਯ ਨਾਮ ਕਿਤੀਯ ਤੰਤ੍ਰੰਾਰੰਭਾ ਕ੍ਰਿਯਤੇ॥

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਦੋਹਰਾ॥ ਰਮਾਨਾਥ ਕੇ ਪਾਦ ਪਰ ਰਾਖ ਆਪਨੋ ਮਾਥ॥

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਤ੍ਰਿਤੀ ਤੰਤ੍ਰ ਭਾਖਾ ਕਰਤ ਜਨ ਯੋਗੀ ਸ਼ਿਵਨਾਥ॥

{{gap}}ਬਿਸ਼ਨ ਸ਼ਰਮਾ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਰਾਜ ਪੁਤ੍ਰੋ! ਹੁਨ ਕਾਕੋਲੂਕੀਯ ਨਾਮ ਤੀਸਰੇ ਤੰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਸੁਨੋ ਜਿਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸ਼ਲੋਕ ਇਹ ਹੈ॥

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਦੋਹਰਾ॥ ਪ੍ਰਿਥਮ ਵਿਰੋਧੀ ਮਿਤ੍ਰ ਹੈ ਮਤ ਕਰ ਉਸ ਵਿਸਵਾਸ।।

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਦੇਖ ਉਲੂਕਨ ਪੁਰਦਰੀ ਕਾਕ ਅਗਨਿ ਸੇਂ ਨਾਸ।। ੧।

{{gap}}ਇਹ ਪ੍ਰਸੰਗ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਤਰਾਖੰਡ ਬਿਖੇ ਇਕ ਕੇਕਯ ਨਾਮ ਦੇਸ ਬਿਖੇ ਸ੍ਰੀ ਨਗਰ ਨਾਮੀ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ, ਉਸ ਦ ਕੋਲ ਇਕ ਬੜਾ ਭਾਰੀ ਕਈਆਂ, ਟਾਹਣਿਆਂ ਵਾਲਾ ਅਰ ਬੜੀ ਸੰਘਨੀ ਛਾਯਾ ਵਾਲਾ ਬੋਹੜ ਦਾ ਬ੍ਰਿਛ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਉਪਰ ਮੇਘਵਰਨ ਨਾਮੀ ਕਊਇਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬੜੇ ਪਰਵਾਰ ਵਾਲਾ ਕਿਲੇ ਦੀ ਨਯਾਈ ਆਲ੍ਹਣੇ ਬਨਾ ਕੇ ਰਹਿੰਦਾ ਸਾ।। ਅਰ ਉਸ ਬ੍ਰਿਛ ਦੇ ਸਮੀਪ ਅਰਿ ਮਰਦਨ ਨਾਮੀ ਉਲੂਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਉਲੂਆਂ ਦੇ ਸਮੇਤ ਇਕ ਪਹਾੜ ਦੀ ਕੰਦਰਾ ਬਿਖੇ ਨਿਵਾਸ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਰਾਤ ਦੇ ਸਮੇ ਉਲੂਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬੋਹੜ ਦੇ ਚਾਰੋ ਪਾਸੇ ਫਿਰਦਾ ਅਰ ਪਿਛਲੇ ਵੈਰ ਕਰਕੇ ਜੇ ਕੋਈ ਕਾਕ ਉਸ ਦੇ ਹੱਥ ਆਉਂਦਾ ਸੀ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹਰ ਰੋਜ ਆਉਨ ਕਰਕੇ ਉਸ ਉਲੂਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਓਹ ਬੋਹੜ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸਿਓਂ ਕਾਵਾਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ॥ ਅਥਵਾ ਇਹ ਬਾਤ ਇਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਇਸ ਉਤੇ ਕਿਹਾ ਬੀ ਹੈ ਯਥਾ:-

ਦੋਹਰਾ।। ਆਲਸ ਸੇਂ ਰੁਜ ਸਤ੍ਰ ਕੀ ਕਰੇ ਅਪੇਖਯਾ ਜੋਇ॥

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਤਿਨ ਦੋਨੋ ਸੇ ਕਿਸੀ ਕਾ ਨਾਸ ਪਛਾਨੋ ਲੋਇ॥੨॥ 

ਤਥਾ॥ ਜਨਮਤ ਹੀ ਦੁਜ ਸਤ ਕਾ ਜੋ ਨਹਿੰ ਕਰਤਾ ਨਾਸ॥

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਅਤਿ ਬਲ ਯੁਤ ਯਾਦਪਿ ਅਹੇ ਤਿਨ ਸੇ ਹੋਤ ਪ੍ਰਠਾਸ॥ ੩॥&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8wznmfwrg74c8mqn3k47dp9hu1mjxex</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/170</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53427</id>
    <revision>
      <id>224856</id>
      <parentid>213402</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:57:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224856</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3332" sha1="ae0girorl5on7t31vl0jw59595r6f2k" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|੧੬੨|ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}}
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;
{{gap}}ਇਕ ਦਿਨ ਉਸ ਕਾਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਮੇਘਵਰਨ ਨੇ ਆਪਣਿਆਂ ਸਾਰਿਆਂ ਵਜੀਰਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਕੇ ਆਖਿਆ ਹੇ ਵਜੀਰੋ! ਸਾਡਾ ਸਤ੍ੂ ਬੜਾ ਪ੍ਰਬਲ ਅਤੇ ਉਦਮੀ ਹੈ ਅਰ ਸਮਾ ਪਾ ਕੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਹਰ ਰੋਜ ਆ ਕੇ ਸਾਡੇ ਤਰਫ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਇਸ ਦਾ ਬਦਲਾ ਲਿਆ ਜਾਏ ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਦੇਖ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ ਅਰ ਦਿਨ ਵੇਲੇ ਉਸ ਦੇ ਕੋਟ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਨ ਸਕਦੇ ਜੋ ਉਥੇ ਜਾਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰੀਏ ਇਸ ਸਮੇ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਰਥਾਤ ਸੰਧਿ ੧ ਵਿਗ੍ਰਹ ੨ ਯਾਨ ੩ ਆਸਨ ੪ ਸੰਸ੍ਯ ੫ ਦੈਧੀਭਾਵ ੬ ਇਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੀ ਕਰਨਾ ਜੋਗ ਹੈ ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਬਿਦਾਰ ਕੇ ਜਲਦੀ ਉਤਰ ਦੇਵੋ, ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਓਹ ਬੋਲੇ ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ! ਆਪਨੇ ਠੀਕ ਕਿਹਾ ਹੈ ਜਿਸ ਲਈ ਇਹ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ || ਕਿਹਾ ਬੀ ਹੈ ਦੋਹਰਾ॥ ਬਿਨੁ ਬੂਝੇ ਨਾ ਸਚਿਵ ਕੋ ਕਹਿਨੀ ਚਾਹੀਏ ਬਾਤ॥
ਬੂਝੇ ਪਰ ਹਿਤ ਸਤਯ ਪਿ੍ਯ ਅਪ੍ਪ ਪਥਯ ਬਤਾਤ || ੪॥ ਬੂਝੇ ਪਰ ਮੰਤ੍ੀ ਜੋਊ ਕਹੇ ਨ ਹਿਤ ਕੀ ਬਾਤ॥ . ਤਾਂਕੋ ਰਿਪੁ ਸਮ ਜਾਨੀਏ ਪ੍ਰਯਥਾਦੀ ਲਖ ਤਾਤ || ੫॥ ਤਾਂਤੇ ਬੈਠ ਏਕਾਂਤ ਮੇਂ ਰਾਜ ਮੰਤ੍ ਕਰਨੀਯ { ..
ਯਾ ਕਾ ਹਮ ਨਿਰਨਯ ਕਰੇਂ ਕਾਰਨ ਸਹ ਕਮਨੀਯ॥ ੬॥ ਇਸ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਮੇਘਵਰਨ ਨੇ ਆਪਨੇ ਪੰਜਾਂ ਵਜੀਰਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਕੇ ਹਰ ਇਕ ਤੋਂ ਵਖੋ ਵਖ ਪੁੱਛਿਆ ਜਿਨ੍ਹਾਂਦੇ ਏਹ ਨਾਮ ਸੇਂਜੀਵੀ ੧, ਸੰਜੀਵੀ ੨, ਅਨੁਜੀਵੀ ੩, ਪ੍ਰਜੀਵੀ ੪, ਚਿਰੰਜੀਵੀ ੫ ॥ ਸਬਨਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲ ਉਜੀਵੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, ਆਪਦੀ ਇਸ ਬਿਖਯ ਵਿੱਚ ਕਿਆ ਮਤਿ ਹੈ,ਉਸੀਵੀ ਬੋਲਿਆ ਮਹਾਰਾਜ! ਬਲ ਵਾਲੇ ਦੇ ਨਾਲ ਯੁਧ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਕਿਉਂ ਜੋ ਓਹ ਬੜਾ ਬਲੀ ਅਰ ਸਮੇਂ ਪਰ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ ਇਸ ਪਰ ਕਿਹਾ ਬੀ ਹੈ ਯਥਾਂ ਦੋਹਰਾ॥ ਹੋਤ ਨਮ੍ ਜੋ ਬਲੀ ਸੇ ਸਮਾ ਪਾਇ ਆਰੰਭ॥
ਤਾਂਕੀ ਸੰਪਤ ਨਦੀ ਵਤ ਨਹਿ ਪ੍ਿਤਕੂਲ ਚਰੰਤ॥੭॥ ਤਥਾ॥ ਧਰਮੀ ਬਲ ਯੁਤ ਯੁਧ ਜਿਤ ਪੁਨ ਬਹੁ ਮਿਤ੍ਨ ਸਾ
ਤਾ ਸੋ ਯੁਧ ਨ ਕੀਜੀਏ ਮੇਲ ਕਰੋ ਸ਼ਿਵਨਾਥ॥੮॥ ਦੁਸਟ ਸੰਗ ਭੀ ਮੇਲ ਕਰ ਲਖ ਨਿਜ ਪ੍ਾਨ ਬਿਨਾਸ॥&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ae0girorl5on7t31vl0jw59595r6f2k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/171</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53428</id>
    <revision>
      <id>224857</id>
      <parentid>213517</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:57:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224857</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2871" sha1="1xn9i92hs63eaf1rj4pfx7hxvvvrxut" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|ਤੀਜਾ ਤੰਤ੍ਰ|੧੬੩}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;ਪਾ੍ਨ ਰਹੇ ਸਬ ਕੁਝ ਮਿਲੇ ਐਸੇ ਧਰ ਬਿਸਵਾਸ ।।੯॥ 
ਹੈ ਪ੍ਭੋ ! ਓਹ ਤਾਂ ਅਨੇਕ ਯੁਧਾਂ ਵਿਖੇ ਜਿੱਤਿਆ ਹੋਯਾ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਮੇਲ ਕਰਨਾ ਜੋਗ ਹੈ ।। ਕਿਉਂ ਜੋ ਰਾਜਨੀਤ
ਵਿਖੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ।। ਯਥਾ:-
ਦੋਹਰਾ ॥ ਅਨੇਕ ਯੁਧ ਜੇਤਾ ਜਬੀ ਜਾਸੇਂ ਕਰਤਾ ਮੇਲ ॥
{{gap}}ਤਬ ਤਾਂਕੇ ਡਰ ਸਤ੍ ਸਬ ਮਿਲ ਹੈਂ ਤਿਸੇਂ ਅਪੇਲ॥੧੦।। 
{{gap}}ਜਯ ਕਾ ਸੰਸਾ ਹੈ ਸਦਾ ਆਹਵ ਮੇਂ ਸੁਨ ਭਾ੍ਤ ॥
{{gap}}ਤਾਂ ਤੇ ਸਮ ਸੇਂ ਮੇਲ ਕਰ ਸੁਰਗੁਰ ਐਸ ਬਤਾਤ ॥੧।। 
{{gap}}ਯੋਧਨ ਕੋ ਸੰਗਾ੍ਮ ਮੇਂ ਜੀਤ ਬਿਖੇ ਸੰਦੇਹ ॥ 
{{gap}}ਤੀਨ ਯਤਨ ਕਰ ਅੰਤ ਮੇਂ ਯੁਧ ਬੀਚ ਮਨ ਦੇਹ ॥੧੨॥
{{gap}}ਸਮ ਸੇਂ ਮਿਲੇ ਨ ਮਾਨ ਕਰ ਜੋ ਵਾਸੇਂ ਹਤ ਹੋਇ ॥ 
{{gap}}ਕਾਚੇ ਘਟ ਇਮ ਮਾਨ ਅਸੁ*ਨਾਸ ਕਰਤ ਹੈ ਦੋਇ॥੧੩॥ 
{{gap}}ਨਿਰਬਲ ਕਾ ਬਲਵਾਨ ਸੇਂ ਯੁਧ ਮਿ੍ਤੁ ਹਿਤ ਜਾਨ।।
{{gap}}ਯਥਾ ਉਪਲ ਘਟ ਨਾਸ ਕਰ ਰਹਿਤ ਤਥਾ ਬਲਵਾਨ।।੧੪ 
ਹੋਰ ਬੀ-ਭੂਮਿ ਮਿਤ੍ ਧਨ ਤੀਨ ਇਹ ਯੁਧ ਬਿਖੇ ਫਲ ਜਾਨ॥
{{gap}}ਮਿਲੇ ਨ ਇਨ ਮੇਂ ਏਕ ਭੀ ਤੋ ਕਤ ਜੁਧ ਨਿਦਾਨ ॥੧੫॥ 
{{gap}}ਖਨੇ ਸਿੰਘ ਜਬ ਮੂਸ ਬਿਲ ਪ੍ਰਸਤਰਮਯ ਲਖ ਤਾਸ ॥ 
{{gap}}ਹੋਤ ਉਸ ਨਖ ਭੰਗ ਹੈ ਫਲ ਹੈ ਮੂਖਕ ਮਾਸ ॥ ੧੬॥
{{gap}}ਜਹਾਂ ਨ ਦੇਖੇ ਫਲ ਕਛੂ ਕੇਵਲ ਯੁੱਧ ਲਖਾਇ ॥ 
{{gap}}ਬੁਧਿ ਜਨ ਕਰੇ ਨ ਤਾਸ ਕੋ ਐਸੇ ਦੀਯੋ ਬਤਾਇ ॥੧੭॥ 
{{gap}}ਬਲੀ ਪੁਰਖ ਕੀ ਚੜਤ ਮੇਂ ਹੋਇ ਬੈਤ ਇਮ ਨੰਮ੍॥ 
{{gap}}ਤਬ ਪਾਵੇ ਸੁਖ ਸੰਪਦਾ ਅਹਿ ਵਤ ਕਰੇ ਨ+ਕਮ੍॥੧੯॥ 
{{gap}}ਬਲੀ ਪੁਰਖ ਆਕ੍ਮਨ ਪਿਖ ਨਿਵੇਂ ਜੋ ਬੈਤ ਸਮਾਨ॥ 
{{gap}}ਸੋ ਪਾਵੇ ਸੁਖ ਸੰਪਦਾ ਅਹਿਵਤ ਹੋਇ ਤੁਹਾਨ॥੧੯॥ 
{{gap}}ਬੈਤ ਬਿ੍ਤਿ ਆਸ੍੍ਯ ਕੀਏ ਬਹੁਤ ਲਛਮੀ ਪਾਇ ॥ 
{{gap}}ਸਰਪ ਬਿ੍ਤਿ ਕੋ ਧਰ ਕਰ ਨਿਜ ਬਧ ਤੁਰਤ ਕਰਾਇ॥੨੦ 
{{gap}}ਕੂਰਮ ਇਮ ਸੰਕੋਚ ਕਰ ਰਿਪੁ ਕਾ ਸਹੇ ਪ੍ਹਾਰ ॥&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1xn9i92hs63eaf1rj4pfx7hxvvvrxut</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/172</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53429</id>
    <revision>
      <id>224858</id>
      <parentid>213727</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:57:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224858</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3165" sha1="b346c02onmhkq4cm184mfclydqw69nj" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|੧੬੪|ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;
{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਕ੍ਰਿਸਨ ਸਰਪ ਵਤ ਸਮੇ ਪਰ ਰਿਪੁ ਕੋ ਡਾਰੇ ਮਾਰ॥੨੧।।

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਯੁੱਧ ਹੋਤ ਲਖ ਪ੍ਰਿਥਮ ਤੋ ਕਰੇ ਸਾਮ ਸੇ ਕਮ॥

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}} ਬਿਜੈ ਅਨਿੱਤ ਪਛਾਨ ਕੇ ਤਜੇ ਕੋ੍ਧ ਕਾ ਨਾਮ॥ ੨੨।।

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਨਾਂਹਿ ਬਲੀ ਸੇਂ ਯੁੱਧ ਕਰ ਯਾ ਪਰ ਸੁਨ ਯਹਿ ਬਾਤ।।

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਸਨਮੁਖ ਵਾਤ ਨ ਜਾਤ ਹੈਂ ਘਨ ਭੀ ਲਖ ਲੇ॥੨੩॥

{{gap}}ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਉਜੀਵੀ ਨੇ ਸਾਮ ਮੰਤ੍ਰ ਸੰਧੀ ਵਾਲਾਂ ਦੱਸਿਆ ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਮੇਘਵਰਨ ਨੇ ਸੰਜੀਵੀ ਨੂੰ ਪੁਛਿਆ ਕਿ ਮੈਂ ਆਪਦਾ ਅਭਿਪ੍ਰਾਯ ਭੀ ਸੁਨਿਆ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਓਹ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਸਵਾਮੀ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਬਾਤ ਚੰਗੀ ਨਹੀਂ ਮਲੂਮ ਹੁੰਦੀ ਜੋ ਸਤ੍ਰੂ ਨਾਲ ਮੇਲ ਕਰੀਏ॥ ਜਿਸ ਲਈ ਕਿਹਾ ਬੀ ਹੈ:-

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਦੋਹਰਾ॥ ਨਾਂਹਿ ਮੇਲ ਕਰ ਸਤ੍ਰ ਸੇਂ ਦ੍ਰਿੜ ਸੰਧੀ ਕੇ ਸਾਥ॥

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਅਗਨੀ ਕੋ*ਸ਼ਮ ਕਰਤ ਹੈ ਅਤਿਹੀਂ ਭਾਤੋ ਪਾਥ॥੨੪॥

ਦੂਸਰੇ ਓਹ ਬੜਾ ਕ੍ਰੂਰ ਲੋਭੀ ਅਤੇ ਅਧਰਮੀ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਕਦੇ ਵੀ ਮੇਲ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਕਿਹਾ ਬੀ ਹੈ ਯਥਾ :-

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਦੋਹਰਾ॥ ਸਤਯ ਧਰਮ ਸੇ ਰਹਿਤ ਜੋ ਮਤ ਕਰ ਤਾ ਸੋ ਮੇਲ

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਮੇਲ ਕੀਏ ਤੇਂ ਦੁਸਟਤਾ ਤਜੇ ਨ ਬਾਤ ਅਪੇਲ॥ ੨੫॥

{{gap}}ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਜੁਧ ਕਰਨਾਂ ਜੋਗ ਹੈ ਇਹ ਮੇਰੀ ਸੰਮਤਿ ਹੈ॥ ਇਸ ਪਰ ਕਿਹਾ ਬੀ ਹੈ:—-

ਦੋਹਰਾ॥ ਮਿਥਯਾਵਾਦੀ ਕ੍ਰੂਰ ਸਠ ਲੋਭੀ ਭੀਰੂ ਜੌਨ

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਆਲਸ ਅਰ ਪਰਮਾਦ ਯੁਤ ਸੁਖ ਸੇ ਜੀਤੋ ਤੌਨ॥੨੬॥

{{gap}}ਹੋਰ ਇਹ ਬੀ ਬਾਤ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਸਾਡਾ ਨਿਰਾਦਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਜੇਕਰ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਜੋੜ ਮੇਲ ਦੀ ਗਲ ਕਰਾਂਗੇ ਤਾਂ ਓਹ ਇਸ ਬਾਤ ਤੂੰ ਭਲਾ ਨਾ ਜਾਨੇਗਾ ਸਗਮਾਂ ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੌਧ ਕਰੇਗਾ, ਇਸ ਪਰ ਕਿਹਾ ਬੀ ਹੈ॥ ਯਥਾ 

ਦੋਹਰਾ॥ ਦੁੱਧ ਜੋਗ ਰਿਪੁ ਸੇਂ ਸਦਾ ਮੇਲ ਹੋਤ ਪ੍ਰਤਿਕੂਲ॥

ਸਵੇਦ ਯੋਗ ਨਵ ਜਵਰ ਬਿਖੇ ਕਵਨ ਦੇਤ ਜਲ ਭੂਲ॥ ੨੭॥ * ਸਾਂਤ, ਠੰਢਾ&lt;noinclude&gt; * ਸਾਂਤ, ਠੰਢਾ&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>b346c02onmhkq4cm184mfclydqw69nj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/173</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53430</id>
    <revision>
      <id>224859</id>
      <parentid>213728</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:57:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224859</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3102" sha1="66wd231tmc8ag6ic6qljuwhyluqvwwk" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|ਤੀਜਾ ਤੰਤ੍ਰ|੧੬੫}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt; 
{{gap}}ਕੋ੍ਧੀ ਰਿਪੁ ਸੋ ਸਾਮ ਕੀ ਬਾਤ ਕੋ੍ਧ ਕਾ ਹੇਤ । 
{{gap}}ਤਪਤ ਘਿ੍ਤ ਮੇਂ ਸੀਤ ਜਲ ਬੂੰਦ ਅਨਰਥਹ ਦੇਤ ॥੨੮॥
{{gap}}ਅਰ ਏਹ ਜੋ ਆਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਤੂ੍ ਬਲ ਵਾਲਾ ਹੈ ਇਹ ਬਾਤ ਭੀ ਨਿਰਮੂਲ ਹੈ। ਯਥਾ:- 
ਦੋਹਰਾ॥ ਉਤਸਾਹ ਯੁਕਤ ਨਰ ਲਘੁ ਜੋਊ ਪ੍ਰਬਲਨ ਕੋ ਲੇ ਜੀਤ।
{{gap}}ਯਥਾ ਗਰੁੜ ਸਿਸੁ ਸਰਪ ਪਰ ਪ੍ਰਭੁਤਾ ਪਾਵਤ ਨੀਤ ॥੨੯ 
ਜੋ ਰਿਪੁ ਬਲ ਕਰ ਜਿਤੇ ਨਹਿ ਤਾਂ ਕੋ ਛਲ ਸੇ ਜੀਤ।
ਨਾਰਿ ਰੂਪ ਧਰ ਭੀਮ ਨੇ ਮਾਰੇ ਕੀਚਕ ਨੀਤ ॥ ੩੦ ॥
 ਤਥਾ-ਕਠਿਨ ਦੰਡ ਨਿਪ ਦੇਤ ਜੋ ਕੇ ਰਿਪੁ ਰਹੇ ਦੀਨ।
ਦਯਾ ਯੁਕਤ ਨਿ੍ਪ ਕੋ ਸਬੀ ਿਤ੍ਨ ਵਤ ਮਾਨਤ ਹੀਨ ੩੧ } ਪਰ ਕੋ ਤੇਜ ਨਿਹਾਰ ਕਰ ਜੋ ਨਰ ਹੋਤ ਮਲੀਨ ॥ ਮਾਤ ਯੁਵਾ ਨਾਸਕ ਸੋਊ ਕਿਆ ਕਰ ਸਕੇ ਕੁਲੀਨ ॥੩੨॥ ' ਰਿਪੁ ਸੋ੍ਨਤ ਕੁੰਕਮ ਅਹੇ ਤਾਂ ਕਰ ਲਿਖੇ ਨ ਲੱਛ
ਹੈ ਸੁੰਦਰ ਭੀ ਧੀਰ ਕੋ ਸੁਖ ਨਹਿ ਦੇ ਪ੍ਛਤੱ॥੩੩ ॥ ਸਤ੍ਰ ਨਾਰਿ ਦਿਗ ਜਲ ਸਹਿਤ ਅਰ ਰਿਪੁ ਸ੍ੋਨਤ ਸਾਥ ॥ ਜਾ ਿਨ੍ਪਕੀ ਭੁਇਨਾ ਿਸੰਚੇ ਕਿਆ ਜੀਵਨ ਤਿਸਨਾਥ ॥੩੪
ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸੰਜੀਵੀ ਨੇ ਯੁਧ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਸੀ॥ ਤਦ ਉਸ ਦੀ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਮੇਘਵਰਨ ਨੇ ਅਨੁਜੀਵੀ ਨੂੰ ਪੁਛਿਆ ਹੇ ਮੰਤ੍ੀ ਤੂੰ ਭੀ ਆਪਨੇ ਸਿਧਾਂਤ ਨੂੰ ਕਹੁ ॥ ਓਹ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਸਵਾਮੀ ! ਓਹ ਬੜਾ ਦੁਸਟ ਅਰ ਬਲਵਾਨ ਤੇ ਮਰਯਾਦਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਮੇਲ ਅਤੇ ਲੜਾਈ ਦੋਵੇਂ ਨਹੀਂ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਕੇਵਲ ਯਾਨ ਕਰਨਾ ਚੰਗਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਰ ਕਿਹਾ ਬੀ ਹੈ। ਯਥਾ ਦੋਹਰਾ ॥ ਅਧਿਕ ਬਲੀ ਪੁਨ ਦੁਸਟ ਜੋ ਮਰਯਾਦਾ ਤੇ ਹੀਨ ॥
ਤਾਸੋ ਮੇਲ ਨ ਯੁੱਧ ਕਰ ਬਿਨਾਂ ਯਾਨ ਪਰਬੀਨ ॥ ੩੫॥ ਦੋ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕਾ ਯਾਨ ਹੈ ਪਹਿਲਾ ਰਖਯਾ ਹੇਤ । ਦੁਜਾ ਜੀਤਨ ਹੇਤ ਰਿਪੁ ਯਾਤਾ੍ ਲੱਛਨ ਏਤ ॥ ੩੬॥ ਜੀਤਨ ਹਿਤ ਯਾਤ੍ਰਾ ਕਹੀ ਕੱਤਕ ਚੇਤਰ ਮਾਸ | ਸਤ੍ ਦੇਸ ਪਰ ਅਵਰ ਰਿਤੁ ਨਹਿ ਸੁਭ ਕਾਰਕ ਭਾਸ||੩੭|| ਅਪਨੇ ਉਪਰ ਜੋ ਚੜ੍ਹੇ ਅਥਵਾ ਵਿਖਯਨ ਮਾਹਿ ॥&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>66wd231tmc8ag6ic6qljuwhyluqvwwk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/174</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53431</id>
    <revision>
      <id>224860</id>
      <parentid>213729</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:57:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224860</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3120" sha1="kcspvi43sfe8ajxkglj5pdhaf411unt" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|੧੬੬|ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}}
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;{{gap}}ਡੂਬਿਓ ਅਰ ਤਾਂ ਪੈ ਸਦਾ ਕਰੋ ਯਾਨ ਸੁਭ ਆਹਿ ॥੩੮‌‌।। 
{{gap}}ਸੇ੍ਸ਼ਟ ਬਲੀ ਯੋਧਾਨ ਸੇ ਕਰਕੇ ਦ੍ਰਿੜ ਨਿਜ ਭੋਨ ॥ 
{{gap}}ਦੂਤਨ ਸੇ ਲਖ ਭੇਦ ਕੋ ਕਰੇ ਸ਼ਤ੍ਰ ਦਿਸ ਗੋਨ ॥੩੯॥ 
{{gap}}ਜੋ ਬਿਨ ਜਾਨੇ ਸ਼ਤ੍ ਬਲ ਮਾਰਗ ਜਲ ਅਰ ਅੰਨ।।
{{gap}}ਕਰੇ ਗਮਨ ਰਿਪੁ ਊਪਰੇ ਨਹਿ ਆਵਤ ਨਿਜ ਛੰਨ ।।੪੦।। 
 ਇਸ ਲਈ ਹੈ ਮਹਾਰਾਜ ! ਆਪ ਨੂੰ ਯਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ॥ ਹੋਰ ਬੀ ਕਿਹਾ ਹੈ:- 
ਦੋਹਰਾ ॥ ਤਿਸ ਪਾਪੀ ਬਲਵਾਨ ਸੇ ਸੰਧੀ ਵਿਗ੍ਹ ਤਿਆਗ ॥
ਨਿਜ ਕਾਰਜ ਸਿੱਧੀ ਲੀਏ ਦੂਰ ਜਾਈਏ ਭਾਗ ॥੪੧॥  ਇਸ ਲਈ ਰਾਜਨੀਤ ਦਾ ਬਚਨ ਹੈ । ਯਥਾ ਭੂ :- ਯੰਗ ਪ੍ਰਯਾਤ ਛੰਦ ( ਹਟੇ ਮੇਖ ਪਾਛੇ ਕਰੇ ਮਾਰ ਭਾਰੀ । ਤਥਾ ਸਿੰਘ ਸੰਕੋਚ ਸੋ ਦੈ ਪ੍ਰਹਾਰੀ ॥ ਰਿਦੇ ਰਾਖਤੇ ਵੈਰ ਕੋ ਮੰਤ੍ਰ ਧਾਰੀ ॥
ਸਹੇ ਮਾਰ ਕੋ ਦਵੈਖ ਹਿਰਦੇ ਬਿਚਾਰੀ ॥ ੪੨॥ ਦੋਹਰਾ ॥ ਦੇਸ ਤਿਆਗ ਨਰ ਕਰਤ ਜੋ ਬਲ ਯੁਤ ਸ਼ਤੂ੍ ਨਿਹਾਰ ॥
ਧਰਮ ਪੁਤ੍ ਇਮ ਜੀਵਤਾ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਲਹੇ ਅਪਾਰ ॥੪੩ ॥ ਧਾਰ ਗਰਬ ਨਿਰਬਲ ਜੋਊ ਕਰੇ ਸਬਲ ਸੋਂ ਵੈਰ । ਕਰੇ ਸ਼ਤੂ੍ ਹਿਤ ਸੋਊ ਨਰ ਨਹਿ ਪਾਵਤ ਹੈ ਖੈਰ ॥ ੪੪ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ ! ਇਸਲਈ ਬਲਵਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਵੈਰ ਹੋਨ ਕਰਕੇ ਆਪਦਾ ਇਹ ਸਮਯ ਨਾ ਜੁਧ ਕਰਨ ਦਾ ਹੈ ਅਰ ਨ ਮੇਲ ਕਰਨ ਦਾ ਹੈ ਕਿੰਤੂ ਚਲੇ ਜਾਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੈ। ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਮੇਘਵਰਨ ਨੇ ਚੌਥੇ ਵਜ਼ੀਰ ਅਨੁਜੀਵੀ ਨੂੰ ਪੁਛਿਆ ਹੇ ਮੰਤੀ੍ ! ਇਸ ਵਿਖੇ ਡੇਰਾ ਕਿਆ ਸੰਮਤਿ ਹੈ ? ਓਹ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਸੰਿਧ, ਵਿਗ੍ਰਹ ਅਤੇ ਯਾਨ ਇਹ ਤਿੰਨੇ ਬਾਤਾਂ ਚੰਗੀਆਂ ਨਹੀਂ ਮਲੂਮ ਹੁੰਦੀਆਂ ਕੇਵਲ ਆਸਨ ਗ੍ਿਹਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ  ਅਰਥਾਤ ਆਪਨੇ ਮਕਾਨ ਪਰ ਤਕੜੇ ਹੋ ਕੇ ਬੈਠਨਾ ਚਾਹੀਏ । ਇਸ ਪਰ ਕਿਹਾ ਬੀ ਹੈ ਯਥਾ :- ਦੋਹਰਾ॥ ਨਕ੍ ਬੈਠ ਨਿਜ ਠੌਰ ਪੈ ਹਾਥੀ ਕੋ ਗਹ ਲੇਤ ॥
ਗਿਰਾ ਦੇਖ ਨਿਜ ਬਾਨ ਤੇ ਕੂਕਰ ਮਾਰ ਸੁ ਦੇਤ ੪੫ ॥ ਦੇਖ ਚੜਾਈ ਖਲ ਕੀ, ਬੈਠੇ ਕਿਲੇ ਮਝਾਰ ।&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>kcspvi43sfe8ajxkglj5pdhaf411unt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/175</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53432</id>
    <revision>
      <id>224861</id>
      <parentid>213784</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:57:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224861</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3198" sha1="qj4nkzor5opst8420p6gorn3mzfdncv" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|ਤੀਜਾ ਤੰਤ੍ਰ|੧੬੭}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;{{gap}}ਬੋਲ ਪਠੇ ਨਿਜ ਸਖਨ ਕੋ ਅਪਨਾ ਕਰੇ ਉਧਾਰ ॥੪੬॥
{{gap}}ਜੋ ਸੁਨ ਰਿਪੁ ਆਗਮਨ ਕੋ ਭੈ ਕਰ ਕੁਰਤ ਪੁਲਾਇ ॥ 
{{gap}}ਬਹੁਰ ਨ ਆਵੇ ਨਿਜ ਸਦਨ ਤੋਹਿ ਦੇਉਂ ਸਮਝਾਇ ॥੪੭॥ 
{{gap}}ਦੰਤ ਰਹਿਤ ਜਿਮ ਸਰਪ ਹੈ ਮਦ ਬਿਨ ਜਿਮ ਗਜ ਭਾ੍ਤ।। 
{{gap}}ਦੁਰਗ ਰਹਿਤ ਤਿਮ ਨਿ੍ਪ ਅਹੇ ਸਬ ਸੇ ਜੀਤਯੋ ਜਾਤ॥੪੮ 
{{gap}}ਦੁਰਗ ਮਾਹਿ ਥਿਤ ਨਿ੍ਪਤ ਜੋ ਸੌ ਸ਼ਤ੍ਨ ਕੇ ਸਾਥ।। 
{{gap}}ਯੁਧ ਕਰਤ ਹੈ ਜਾਨ ਯਹਿ ਤਜੋ ਦੁਰਗ ਮਤ ਨਾਥ ॥੪੯॥ 
{{gap}}ਤਾਤੇਂ ਭੂਪਤਿ ਆਪ ਭੀ ਸੁਭਟ ਸ਼ਤ੍ ਅਰ ਮਿਤ੍ ॥ 
{{gap}}ਪੁਨ ਪਰਖਾ ਯੁਤ ਦੁਰਗ ਕੋ ਕਰੋ ਸੁ ਦ੍ਰਿੜ ਹੀ ਅਤ੍॥੫੦॥ 
{{gap}}ਕੋਟ ਮਾਂਹਿ ਬੈਠੇ ਰਹੋ ਯੁੱਧ ਹੇਤ ਭੂਪਾਲ।। 
{{gap}}ਜੀਤੋ ਪਾਵੋ ਰਾਜ ਕੋ ਮਰ ਕਰ ਸੂਰਗ ਸੰਭਾਲ ॥੫੧॥
{{gap}}ਹੋਰ ਬੀ ਕਿਹਾ ਹੈ:- 
ਦੋਹਰਾ ॥ ਹੋਹਿ ਏਕਠੇ ਲਘੁ ਜਬੇ ਬਲੀ ਸਕੇ ਨਹਿ ਜੀਤ।।
{{gap}}ਜਿਮ ਸਮੂਹ ਪੋਦਾਨ ਕੋ ਵਾਤ ਕਰੇ ਕਿਆ ਨੀਤ॥੫੨॥ 
{{gap}}ਹੋਤ ਏਕਲਾ ਬਲੀ ਜੋ ਸ਼ਤ੍ ਲੇਹਿ ਤਿਸ ਮਾਰ ॥ 
{{gap}}ਪ੍ਰਬਲਬਿ੍ਛਨਿਰਜਨਵਿਖੇ ਯਥਾ ਗਿਰਾਵਤ ਬਿਆਰ ॥੫੩॥ 
{{gap}}ਪੁਨ ਜੇ ਸੰਘਟ ਬਿ੍ਛ ਹੈਂ ਏਕ ਠੌਰ ਪਰ ਪੇਖ।। 
{{gap}}ਪ੍ਬਲ ਪਵਨ ਤਿਨਕੋ ਕਬੀ ਨਹ ਗਿਰਾਇ ਸਕ ਦੇਖ ॥੫੪ 
{{gap}}ਐਸੇ ਹੀ ਬਲਵਾਨ ਕੋ ਦੇਖ ਏਕਲਾ ਸਤ੍।।  
{{gap}}ਹਨਨ ਯੋਗ ਲਖ ਮਨ ਵਿਖੇ ਮਾਰਤ ਹੋਇ ਇਕਤ੍ਰ ।੫੫॥
ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸੰਜੀਵੀ ਨੇ ਮੇਘਵਰਨ ਨੂੰ ਆਸਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਆਖੀ । ਤਦ ਮੇਘਵਰਨ ਨੇ ਚਿਰੰਜੀਵੀ ਨੂੰ ਪੁਛਿਆ ਹੇ ਮੰਤੀ੍ ਤੂੰ ਬੀ ਆਪਨੇ ਅਭਿਪਾ੍ਯ ਨੂੰ ਕਹੁ ਤਾਂ ਓਹ ਬੋਲਿਆ ਹੈ ਪ੍ਭੋ !*ਛਿਆਂ ਬਾਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਇਸ ਵੇਲੇ ਸੰਸ੍ਯ ਅਰਥਾਤ ਕਿਸੇ ਬਲਵਾਨ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈਨਾ ਚੰਗਾ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਆਪ ਸੰਸ਼੍ਯ ਕਰੋ । ਇਸ ਪਰ ਕਿਹਾ ਬੀ ਹੈ ॥ ਯਥਾ:-
ਦੋਹਰਾ ॥ ਬਿਨ ਸਹਾਇ ਕਿਆ ਕਰ ਸਕੇ ਤੇਜਸਵੀ ਬਲਵਾਨ।।
 ਵਾਤ ਰਹਿਤ ਬਲ ਅਗਨਿਜਗ ਸੀਤਲ ਹੋਤ ਨਿਦਾਨ॥੫੬
_________________________ 
*ਸੰਧਿ ੧, ਵਿਗ੍ਹ ੨, ਯਾਨ੩ , ਆਸਨ ੪,ਸੰਸ੍ਯ ੫,ਦੈਧੀਭਾਵ੬&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qj4nkzor5opst8420p6gorn3mzfdncv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/176</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53433</id>
    <revision>
      <id>224862</id>
      <parentid>214473</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:58:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224862</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3260" sha1="a4n0r4eop39ugembcfeb6nvk1sxxjqp" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|੧੬੮|ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}}
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;
 {{gap}}ਨਿਜ ਜਾਤੀ ਸੇ ਪੁਰਖ ਕਾ ਅਹੇ ਮੇਲ ਸੁਖ ਕਾਰ ॥ 
{{gap}}ਨਹਿ ਉਪਜੇ ਤੰਦੁਲ ਕਬੀ ਭੁਖ ਸੇ ਰਹਿਤ ਵਿਚਾਰ॥੫੭॥
ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਪ੍ਰਭੋ!ਆਪ ਇੱਸੇ ਮਕਾਨ ਪਰ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਕਿਸੇ ਬਲਵਾਨ ਦਾ ਆਸਰਾ ਅੰਗੀਕਾਰਕਰੋ ਜੋ ਆਪਦੀ ਵਿਪਦਾ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰੇ ਅਰ ਜੇਕਰ ਆਪ ਆਪਨੇ ਮਕਾਨ ਨੂੰ ਛਡਕੇ ਚਲੇ ਜਾਵੋਗੇ ਤਾਂ ਕੋਈ ਭੀ ਆਪ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਬਚਨ ਮਾਤ੍ ਭੀ ਨਾ ਕਰੇਗਾ । ਇਸ ਉਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿ ਦਾ ਬਚਨ ਹੈ।। ਯਥਾ:-
ਦੋਹਰਾ ॥ ਬਨ ਕੋ ਜਾਰੇ ਆਗ ਜਬ ਹੋਇ ਸਹਾਇਕ ਪੌਨ ॥
{{gap}}ਸੋਈ ਬੁਝਾਵੇ ਦੀਪ ਕੋ ਦੁਰਬਲ ਕਾ ਕਹੁ ਕੌਨ ॥੫੮॥  
ਹੇ ਪ੍ਰਭੋ ! ਇਸ ਬਾਤ ਦੇ ਕਹਿਨ ਕਰਕੇ ਮੇਰਾ ਇਹ ਸਿਧਾਂਤ ਨਹੀਂ ਜੋ ਕਿਸੇ ਇਕੋ ਬਲਵਾਨ ਦਾ ਆਸਰਾ ਕਰੋ ਬਲਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਛੋਟਿਆਂ ੨ ਦਾ ਆਸਰਾ ਭੀ ਰੱਛਿਆਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ । ਇਸ ਉਤੇ ਪ੍ਮਾਨ ਭੀ ਹੈ॥ ਯਥਾ:-
ਦੋਹਰਾ॥ ਯਥਾ ਬਾਂਸ ਸੰਘਾਤ ਯੁਤ ਘੇਰਿਓ ਬਾਂਸਨ ਸੰਗ।।
{{gap}}ਨਾਂਹ ਉਖਾੜਿਓ ਜਾਤ ਹੈ ਤਥਾ ਨਿ੍ਪਤ ਪ੍ਰਸੰਗ ॥੫੯॥
ਹੋਰ ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਉਤਮ ਪੁਰਖ ਦਾ ਆਸਰਾ ਮਿਲ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕੀ ਕਹਿਣਾ ਹੈ।। ਇਸ ਪਰ ਕਿਹਾ ਹੈ:-
ਦੋਹਰਾ ॥ ਬਡੇ ਪੁਰਖ ਕੇ ਸੰਗ ਕਰ ਕੋ ਨ ਬਡਾਈ ਪਾਇ ॥ 
{{gap}}ਪਦਮ ਪਤ੍ ਮੇਂ ਕੰਕਨੀ ਮੁਕਤਾ ਫਲ ਦਰਸਾਇ ॥੬੦ ॥
ਇਸ ਲਈ ਬਿਨਾਂ ਆਸਰੇ ਤੋਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਉਪਾਇ ਨਹੀਂ ਇਸ ਲਈ ਕਿਸੇ ਦਾ ਆਸਰਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ । ਇਹ ਮੇਰਾ ਸਿਧਾਂਤ ਹੈ ਇਹ ਮੰਤ੍ ਚਿਰੰਜੀਵੀ ਨੇ ਦਸਿਆ ॥
ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਜ਼ੀਰਾਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨੂੰ ਸੁਣਕੇ ਮੇਘਵਰਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਪੁਰਾਨਾ ਵਜ਼ੀਰ ਜੋ ਬੜੀ ਉਮਰ ਵਾਲਾ ਅਰ ਸਾਰੇ ਨੀਤਿ ਸ਼ਾਸਤ੍ ਨੂੰ ਜਾਨਣ ਵਾਲਾ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਥਿਰਜੀਵੀ ਸਾ ਉਸਨੂੰ ਪੁਛਿਆ ਹੇ ਪਿਤਾ ! ਆਪ ਦੇ ਬੇਠਿਆਂ ਇਨਾਂ ਸਬਨਾਂ ਵਜੀਰਾਂ ਨੂੰ ਪਰੀਖਿਆ ਲਈ ਜੋ ਪੁਛਿਆ ਸੀ ਸੋ ਆਪਨੇ ਬੀ ਸੁਨਿਆ ਹੈ ਹੁਣ ਜੋ ਕੁਝ ਮੁਨਾਸਬ ਹੋਵੇ ਸੋ ਆਪ ਆਗਯਾ ਕਰੋ । ਓਹ ਬੋਲਿਆ ਹੈ ਪੁਭ੍ ! ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭਨਾਂ ਨੇ ਨੀਤਿ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸਭ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>a4n0r4eop39ugembcfeb6nvk1sxxjqp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/177</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53434</id>
    <revision>
      <id>224863</id>
      <parentid>214475</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:58:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224863</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3157" sha1="jxwk797z4o3h0tegsee0cj93s2p9x4i" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|ਤੀਜਾ ਤੰਤ੍ਰ|੧੬੯}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;
 ਕੁਝ ਦਸਿਆ ਹੈ ਸੋ ਸਮੇ ਪਰ ਸਭ ਕੁਝ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਪਰੰਤੂ ਇਹ ਵੇਲਾ ਤਾਂ* ਦੈਧੀ ਭਾਵ ਦਾ ਹੈ ਅਰਥਾਤ ਆਪਸ ਵਿਖੇ ਵਿਰੋਧ ਦਿਖਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭੇਦ ਨੂੰ ਪਾਕੇ ਸ਼ਤ੍ੂਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ । ਇਸ ਪਰ ਕਿਹਾ ਹੈ ਯਥਾ:-
ਦੋਹਰਾ।। ਸੰਧੀ ਵਿਗ੍ਹ ਸੇ ਸਦਾ ਮਤ ਕਰ ਰਿਪੁ ਵਿਸਵਾਸ ॥
ਬਲ ਯੁਤ ਰਿਪੁ ਸੇ ਤੁਮ ਕਰੋ ਦਵੈਧੀ ਭਾਵ ਪ੍ਰਕਾਸ ॥ ੬੧॥
ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਪੁਤ੍ ! ਸ਼ਤ੍ੂ ਨੂੰ ਵਿਸਵਾਸ ਦਿਖਾ ਕੇ, ਅਰ ਵਿਸਵਾਸ ਰਹਿਤ ਸ਼ਤੂ੍ਆਂ ਨੂੰ ਲੋਭ ਦਿਖਾ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁਖੇਨ ਸ਼ਤੂ੍ ਜਿਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪ੍ਰਮਾਣ ਯਥਾ :-ਦੋਹਰਾ ॥ ਨਾਸ ਜੋਗ ਅਰਿ ਕੋ ਕਬੀ ਬੁਧਿਜਨ ਦੇਤ ਬਢਾਇ ॥
ਗੁੜ ਸੇ ਕਫਹ ਬਢਾਇ ਕਰ ਸੁਖ ਸੇਂ ਦੇਤ ਨਸਾਇ ॥੬੨॥ ਯਥਾ-ਨਾਚ ਸ਼ਤੂ੍ ਵਾਰਾਂਗਨਾਂ ਪੁਨ ਕੁਮਿਤ੍ਰ ਇਨ ਸਾਥ ॥
ਏਕ ਭਾਵ ਕੋ ਜੋ ਕਰੇ ਨਹ ਜੀਵਤ ਸ਼ਿਵਨਾਥ ॥੬੩ ॥ ਦੇਵ ਵਿਪ੍ ਗੁਰ ਸੇਸਦਾ ਏਕੀ ਭਾਵ ਕਰਾਇ ॥ ਔਰ ਸਬਨ ਸੇ ਨਿਤਯ ਹੀ ਦਵੈਧੀ ਭਾਵ ਧਰਾਇ ॥ ੬੪ ॥ ਏਕ ਭਾਵ ਸਾਧੂਨ ਕੋ ਅਹੇ ਪ੍ਰਸਸਤ ਮਹਾਨ ॥ ਨਾਰਿ ਲੁਭਧ ਅਰ ਭੂਪ ਕੋ ਦਵੈਧੀ ਭਾਵ ਪ੍ਰਮਾਨ ॥੬੫ ॥
ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਪੁਤ੍ ! ਆਪਨੂੰ ਦਵੈਧੀ ਭਾਵ ਦਾ ਆਸ੍ਯ ਕਰਕੇ ਇਸ ਮਕਾਨ ਵਿਖੇ ਨਿਵਾਸ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਲੋਭ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ਤ੍ ਦਾ ਉਚਾਟਨ ਹੋਵੇਗਾ। ਹੋਰ ਜੇਕਰ ਉਸਦਾ ਥੋੜਾ ਜਿਹਾ ਛਿਦ੍ ਬੀ ਦੇਖੇਗਾ ਤਦ ਉਸ ਵੇਲੇ ਮਾਰ ਲਏਗਾ । ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਮੇਘਵਰਣ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਪਿਤਾ ' ਮੈਂ ਉਸਦੇ ਮਕਾਨ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਨਹੀਂ ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਮਕਾਨ ਦਾ ਛਿਦ੍ ਕਿਸ ਤਰਾਂ ਮਲੂਮ ਕਰਾਂਗਾ। ਥਿਰਜੀਵੀ ਬੋਲਿਆ ਹੈ ਰਾਜਨ ਮੈਂ ਉਸਦਾ ਕੇਵਲ ਅਸਥਾਨ ਹੀ ਨਹੀਂ ਮਲੂਮ ਕਰਾਂਗਾ ਬਲਕਿ ਉਸਦੇ ਛਿਦ੍ਰ ਭੀ ਦੂਤਾਂ ਦੇ ਵਸੀਲੇ
ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਾਂਗਾ ॥ ਇਸ ਪਰ ਕਿਹਾ ਹੈ :-ਦੋਹਰਾ॥ ਵੇਦੋਂ ਸੋ ਪੰਡਿਤ ਲਖੇ ਨਾਸਾਂ ਸੇ ਪਸੁ ਤਾਤ ॥
ਰਾਜੇ ਦੇਖੇਂ ਦੂਤ ਸੇ ਨੈਨਨ ਇਤਰ ਲਖਾਤ ॥੬੬॥ * ਫੋਟਕ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jxwk797z4o3h0tegsee0cj93s2p9x4i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/178</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53435</id>
    <revision>
      <id>224864</id>
      <parentid>214476</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:58:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224864</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3617" sha1="7vkr8027fsggn8xo5on9etr46welwj1" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|੧੭੦|ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;﻿ਇਸ ਬਾਤ ਪਰ ਰਾਜਨੀਤਿ ਨੇ ਐਉਂ ਲਿਖਿਆ ਹੈ॥ ਯਥਾ:-

ਦੋਹਰਾ॥ ਤੀਰਥ ਜਾਨਤ ਨ੍ਰਿਪ ਜੋਊ ਗੂਢ ਦੂਤ ਸੇ ਭ੍ਰਾਤ॥

{{gap}}ਸਤ੍ਰ ਪਛ ਨਿਜ ਪਛ ਕੇ ਸੋ ਦੁਰਗਤਿ ਨਹਿ ਪਾਤ ।।੬੭।। 

{{gap}}ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਮੇਘਵਰਨ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਪਿਤਾ ਓਹ ਤੀਰਥ ਕੇਹੜੇ ਹਨ, ਅਰ ਕਿਤਨੇ ਹਨ ਅਤੇ ਗੁਪਤ ਦੂਤ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਇਹ ਸਾਰਾ ਪ੍ਰਸੰਗ ਮੈਂ ਸੁਨਿਆਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਓਹ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਰਾਜਨ! ਇਸੇ ਬਾਤ ਨੂੰ ਮਹਾਰਾਜ ਯੁਧਿਸ਼ਟਰ ਨੇ ਨਾਰਦ ਨੂੰ ਪੁਛਿਆ ਸੀ ਅਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਐਉਂ ਕਿਹਾ ਸੀ ਹੇ ਧਰਮ ਪੁਤ੍ਰ! ਸਤ੍ਰ ਪੱਛ ਬਿਖੇ ਅਠਾਰਾਂ ਤੀਰਥ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੱਛ ਵਿਖੇ ਅਠਾਰਾਂ ਤੀਰਥ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੱਛ ਵਿਖੇ ਪੰਦ੍ਰਾਂ ਤੀਰਥ ਹਨ ਸੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੀਰਥਾਂ ਨੂੰ ਤਿੰਨਾ ਤਿੰਨਾ ਦੂਤਾਂ ਨਾਲ ਜਾਨ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਆਪਨਾਂ ਤਰਫ ਅਤੇ ਸਤ੍ਰ ਦਾ ਪਾਸਾ ਵੱਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ॥ ਨਾਰਦ ਨੇ ਯੁਧਿਸਟਰ ਨੂੰ ਐਉਂ ਕਿਹਾ ਹੈ।। ਯਥਾ :-

ਦੋਹਰਾ।। ਅਸਟਾ ਦਸ ਨਿਜ ਪਖ ਮੇਂ ਸਤ੍ਰੂ ਪੁਖ ਦਸ ਪਾਂਚ॥

{{gap}}ਤ੍ਰੈ ਤ੍ਰੈ ਦੂਤਨ ਸੇ ਨ੍ਰਿਪਤਿ ਤੀਰਥ ਲੇਵੇ ਜਾਂਚ॥੬੮॥

{{gap}}ਤੀਰਥ ਸਬਦ ਦਾ ਅਰਥ ਇਸ ਜਗਾਂ ਪਰ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਸਤ੍ਰ ਦੇ ਜਿੱਤਨ ਲਈ ਉਪਾਇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਸੋ ਜੇਕਰ ਤਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖਰਾਬੀ ਹੋ ਜਾਏ ਤਦ ਸਵਾਮੀ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਰ ਜੇਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਤਾ ਹੋ ਜਾਏ ਤਾਂ ਸਵਾਮੀ ਦੀ ਬ੍ਰਿਧਿ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਓਹ ਤੀਰਥ ਏਹ ਹਨ ਯਥਾ-ਸਤ੍ਰ ਪਖ ਵਿਖੇ '੧, ਪ੍ਰੋਹਿਤ, ੨, ਸੈਨਾਪਤੀ ੩, ਯੁਵਰਾਜ ੪, ਦਵਾਰਪਾਲ ੫,ਅੰਤਾਪੁਰਵਾਸੀ (ਕੰਚੁਕੀ) ੬, ਪ੍ਰਸਾਸਕ ( ਅਦਾਲਤੀ ) ੭, ਸਮਾਹਰਤਾ ( ਤਸੀਲਦਾਰ) ੮, ਸੰਨਿਹਤਾ ( ਸਦਾ ਪਾਸ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ), ੯ ਪ੍ਰਦੇਸਟਾ ( ਹਰ ਬਾਤ ਦਸਨ ਵਾਲਾ ਅਰਥਾਤ ਰਪਟੀਆਂ) ੧੦, ਗਯਾਪਕ ਅਖਬਾਰ ਲਿਖਨੇ ਵਾਲਾ) ੧੧, ਸਾਧਨਾਯਖਯ ( ਫ਼ੌਜ ਦਾ ਮਾਲਕ) ੧੨, ਗਜਾਧਯਖਯ ( ਹਾਥੀਆਂ ਦਾ ਅਫ਼ਸਰ) ੧੩, ਕੋਸ਼ਾਧਯਖਯ . ( ਖ਼ਜ਼ਾਨਚੀ) ੧੪, ਦੁਰਗਪਾਲ ( ਕੋਟਵਾਲ) ੧੫, ਕਰਪਾਲ ( ਦੀਵਾਨ ਹਿਸਾਬ ਕਰਨ ਵਾਲਾ) ੧੬, ਸੀਮਾਪਾਲ ( ਬੰਨੇ ਤੇ ਰਹਿਨ ਵਾਲਾ) ੧੭, ਪੋ੍ਤਕਟ ਭ੍ਰਿਤਯ ( ਬੜਾ ਸੂਰਬੀਰ) ੧੮, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭੇਦ ਕਰਕੇ ਅਰਥਾਤ ਫੂਟਨਾ ਕਰਕੇ ਜਲਦੀ ਹੀ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7vkr8027fsggn8xo5on9etr46welwj1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/179</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53436</id>
    <revision>
      <id>224865</id>
      <parentid>214477</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:58:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224865</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3434" sha1="o8y9rrgzy9evzuy15jln7wev0ora82w" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh||ਤੀਜਾ ਤੰਤ੍ਰ|੧੭੧}}
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;ਸਤ੍ਰ ਕਾਬੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।।

{{gap}}ਅਤੇ ਆਪਨੇ ਪੱਖ ਬਿਖੇ ਏਹ ਪੰਦ੍ਰਾਂ ਹਨ ਯਥਾ ਦੇਵੀ (ਰਾਨੀ) ੧, ਜਨਨੀ (ਰਾਜਾ ਦੀ ਮਾਤਾ),੨ ਕੰਚੁਕੀ (ਰਾਣੀਆਂ ਬਿਖੇ ਰਹਿਨ ਵਾਲੇ ਖੁਸਰੇ) ੩, ਮਾਲਿਕਾ (ਮਾਲਨ ਫੁੱਲਾਂਵਾਲੀ) ੪, ਛੇਜ ਪਾਲ (ਪਲੰਘ ਦਾ ਰਾਖਾ) ੫, ਸਪਰਸਾਧਯਖਯ (ਬਸਤਨੀ)੬,ਸਾਂਵਤਸਰਕ ( ਜੋਤਸ਼ੀ) , ਭਿਖਕ ( ਵੈਦ) ੮, ਜਲਵਾਹਕ ( ਜਲ ਦੇਨ ਵਾਲਾ), ੯ ਤਾਂ ਬੂਲਵਾਹਕ ( ਪਾਨ ਦੇਨੇ ਵਾਲਾ) ੧੦,
ਅਚਾਰਜ ( ਗੁਰੂ) ੧੧, ਅੰਗਰੱਛਕ ( ਹਰ ਸਮੇਂ ਦਾ ਰਾਖਾ) ੧੨, ਅਸਥਾਨ ਚਿੰਤਕ ( ਮਿਸਤਰੀ ਅਰਥਾਤ ਇੰਜਨੀਯਰਿੰਗ) ੧੩,ਛਤ੍ਰਧਰ ( ਛਤੜੀ ਬਰਦਾਰ) ੧੪, ਬਿਲਾਸਨੀ (ਵੇਸਯਾ ਅਰਥਾਤ ਕੰਚਨੀ) ੧੫, ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੰਦ੍ਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵਿਰੋਧ ਹੋਨ ਕਰਕੇ ਅਪਨੇ ਪੱਖ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਰ ਕਿਹਾ ਬੀ ਹੈ॥ ਯਥਾ :

ਦੋਹਰਾ॥ ਵੈਦ ਜੋਤਸੀ ਗੁਰੁ ਪੁਨ ਅਰ ਸੇਵਕ ਜੋ ਖਾਸ॥

{{gap}}ਗਾਰੁੜ ਇਮ ਹਿਯ ਕੀ ਲਖੇ ਤਬ ਜੀਵਨ ਕੀ ਆਸ॥੬੯॥ 

ਤਥਾ-ਦੂਤਨ ਸੇਂ ਬੁਧਿਜਨ ਸਦਾ ਲਖੇ ਤੀਰਥਨ ਹਾਲ।।

{{gap}}ਸਤ੍ਰ ਰੂਪ ਸਾਮੁਦ੍ਰ ਕੀ ਥਾਹ ਪਛਾਨੇ ਲਾਲ॥ ੭੦॥

{{gap}}ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਉਸ ਬ੍ਰਿੱਧ ਵਜ਼ੀਰ ਦੇ ਬਚਨ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਮੇਘ ਵਰਨ ਬੋਲਿਆ, ਹੇ ਪਿਤਾ ਜੀ! ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਵੈਰ ਕਾਵਾਂ ਅਤੇ ਉਲੂਆਂ ਦਾ ਕਿਸ ਲਈ ਹੋਯਾ ਹੈ ਜੋ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ॥ ਓਹ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਪੁਤ੍ਰ! ਸੁਨ, ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਹੰਸ, ਤੋਤੇ, ਬਗਲੇ, ਕੋਇਲ, ਪਪੀਹੇ, ਉਲੂ, ਮੋਰ, ਕਬੂਤਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਬਨਾਂ ਨੇ ਮਿਲਕੇ ਸਲਾਹ ਕੀਤੀ ਕਿ ਹੇ ਭਾਈਓ! ਸਾਡਾ ਰਾਜਾ ਤਾਂ ਗਰੁੜ ਹੈ ਪਰ ਓਹ ਤਾਂ ਬਿਸ਼ਨੁ ਭਗਵਾਨ ਦਾ ਨੌਕਰ ਹੈ ਅਰ ਸਾਡੀ ਚਿੰਤਾ ਉਸਨੂੰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਝੂਠੇ ਰਾਜੇ ਨਾਲ ਸਾਡਾ ਕਿਆ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਹੈ ਕਿਉਂ ਜੋ ਅਸੀਂ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਫੰਧਕਾਂ ਦੇ ਹਥੋਂ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ ਅਰ ਓਹ ਸਾਡੀ ਰਛਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।। ਇਸ ਪਰ ਕਿਹਾ ਹੈ॥ਯਥਾ:-

ਦੋਹਰਾ॥ ਜੋ ਪੀੜਤ ਭੈ ਸਤ੍ਰ ਸੇਂ ਪ੍ਰਜਾ ਨ ਰਾਖਤ ਭੂਪ॥

{{gap}}ਜੀਵਤ ਹੀ ਤਾਂ ਕੋ ਲਖੋ ਅਹੇ ਕ੍ਰਿਤਾਂਤ ਸਰੂਪ॥੭੧।।

{{gap}}ਜੋ ਨ ਹੋਇ ਰੱਛਕ ਨਿ੍ਪਤਿ ਨੀਤਿ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਪਰਬੀਨ॥&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>o8y9rrgzy9evzuy15jln7wev0ora82w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/180</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53437</id>
    <revision>
      <id>224866</id>
      <parentid>214904</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:59:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224866</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3354" sha1="seephlahfemyldqy9fvjoytu39e1n9o" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|੧੭੨|ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}}
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;﻿ਕੇਵਟ ਬਿਨ ਸਮ ਨਾਵ ਕੇ ਪ੍ਰਜਾ ਡੂਬਤੀ ਦੀਨ॥੭੨॥

{{gap}}ਭਗਨ ਨਾਵ ਜਿਮ ਜਲ ਬਿਖੇ ਖਟ ਪੁਰਖਨ ਤਜ ਦੇਹ॥

{{gap}}ਗੁਰ ਤਯਾਗੋ ਉਪਦੇਸ ਬਿਨ ਰਿਤਵਿਜ ਅਪਠ ਤਜੇਹ।। ੭੩॥

{{gap}}ਰਛਿਆ ਬਿਨ ਰਾਜਾ ਤਜੋ ਕਟੁ ਵਾਦਿਨ ਤਜ ਨਾਰ॥

{{gap}}ਗ੍ਰਾਮ ਕਾਮ ਗੋਪਾਲ ਤਜ ਨਾਪਿਤ ਬਨ ਰੁਚਿ ਵਾਰ ।।੭੪।।

{{gap}}ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਭਾਈਓ। ਇਹ ਬਾਤ ਸੋਚਕੇ ਕੋਈ ਹੋਰ ਰਾਜਾ ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਦ ਇਹ ਬਾਤ ਹੋਈ ਤਦ ਸਭਨਾਂ ਪੰਛੀਆਂ ਨੇ ਸੁੰਦਰ ਆਕਾਰ ਵਾਲੇ ਉਲੂ ਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਆਖਿਆ ਜੋ ਇਸ ਉਲੂ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਬਨਾ ਲਵੋ ਅਰ ਤਿਲਕ ਦੀ ਸਾਮਿਗ੍ਰੀ ਲੈਆਓ। ਜਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਜਲ ਇਕਠੇ ਕੀਤੇ ਅਰ ਇਕ ਸੌ ਅਠ ਪਾਵਿਆਂ ਵਾਲੀ ਚੌਕੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਕ ਸ਼ੇਰ ਦੇ ਮ੍ਰਿਗਾਨ ਉਪਰ ਸਾਰੀ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ ਖਿਚਿਆ ਅਰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕਲਸ ਭਰਕੇ ਰਖ ਦਿਤੇ ਤਦ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਪਾਠ ਹੋਨ ਲਗਾ ਅਰ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਵਾਜੇ ਵਜਨ ਲਗੇ ਅਰ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਚ ਹੋਣ ਲਗੇ, ਅਰ ਉਸਦੀ ਪਟਰਾਨੀ ਬਨਾਉਨ ਲਈ ਬਤੌਰੀ ਨੂੰ ਲੈ ਆਂਦਾ ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਸਾਰੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਕੇ ਉਲੂ ਨੂੰ ਰਾਜ ਤਿਲਕ ਦੇਨ ਲਗੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਕਾਗ ਬੀ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ ਉਸਨੇ ਦੇਖਕੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਇਹ ਕਿਆ ਉਤਸਵ ਹੈ ਜੋ ਸਾਰੇ ਪੰਛੀ ਇਕਠੇ ਹੋਏ ਹੋਏ ਹਨ ਤਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪੰਛੀਆਂ ਨੇ ਕਾਗ ਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਆਖਿਆ ਭਾਈ ਪੰਛੀਆਂ ਬਿਖੇ ਕਾਗ ਚਤੁਰ ਸੁਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਹੈ ਯਥਾ :-

ਦੋਹਰਾ॥ਨਰੋਂ ਬਿਖੇ ਨਾਈ ਚਤੁਰ ਹੈ ਪੰਛਨ ਮੇਂ ਕਾਗ।।

{{gap}}ਪਸੂਅਨ ਮੇਂ ਗੀਦੜ ਚਤੁਰ ਹੈ ਤਪਸਨ ਮੇਂ ਨਾਗ।।

{{gap}}ਇਸ ਲਈ ਇਸਦਾ ਬਚਨ ਭੀ ਸੁਨਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ॥ ਇਸ ਪਰ ਕਿਹਾ ਬੀ ਹੈ॥ ਯਥਾ :-

ਦੋਹਰਾ॥ ਬਹੁਤ ਬਾਰ ਬਹੁ ਪੁਰਖ ਮਿਲ ਜੋ ਕੁਛ ਸੋਚਤ ਬਾਤ॥

{{gap}}ਕਬੀ ਅੰਨਥਾ ਹੋਤ ਨਹਿ ਬੁਧਿਜਨ ਕਾ ਸੰਘਾਤ॥੭੬॥

{{gap}}ਇਤਨੇ ਚਿਰ ਬਿਖੇ ਕਾਗ ਨੇ ਆਕੇ ਪੁੱਛਿਆ ਹੇ ਪੰਛੀਓ! ਏਹ ਇਕਠ ਕੈਸਾ ਹੈ ਕਿਆ ਕੋਈ ਉਤਸਵ ਹੈ? ਪੰਛੀ ਬੋਲੇ ਭਈ ਕੋਈ ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਨਹੀਂ ਇਸ ਲਈ ਸਾਰੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨੇ ਮਿਲ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>seephlahfemyldqy9fvjoytu39e1n9o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/181</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53438</id>
    <revision>
      <id>224867</id>
      <parentid>214905</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:59:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224867</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3438" sha1="7k700lww3m7me19dixa4gyc7way4kox" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh||ਤੀਜਾ ਤੰਤ੍ਰ|੧੭੩}}
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;﻿ਕੇ ਇਸ ਉਲੂ ਨੂੰ ਰਾਜ ਦੇਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਕੀਤੀ ਹੈ ਸੋ ਤੂੰ ਭੀ ਵੇਲੇ ਸਿਰ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈਂ ਇਸ ਲਿਈ ਆਪਨੀ ਸਲਾਹ ਦਸ ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਕਾਗ ਹਸਕੇ ਬੋਲਿਆ ਕਿ ਏਹ ਬਾਤ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਜੋ ਮੋਰ, ਹੰਸ, ਚਕੋਰ, ਤੋਤੇ, ਚਾਤਕ, ਸਾਰਸ ਆਦਿਕਾਂ ਦੇ ਬੈਠਿਆਂ ਇਸ ਭੈੜੇ ਮੁਖ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਦੇ ਅੰਨ੍ਹੇ ਨੂੰ ਰਾਜ ਦਿੱਤਾ ਜਾਏ ਮੇਰੀ ਤਾਂ ਏਹ ਸਲਾਹ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਪਰ ਕਿਹਾ ਬੀ ਹੈ॥ ਯਥਾ :-

ਦੋਹਰਾ॥ ਵਕ੍ਰਨਾਸ ਟੇਢਾ ਨਯਨ ਕੁਟਿਲ ਭਯਾਨਕ ਰੂਪ।।

{{gap}}ਬਿਨਾ ਕ੍ਰੋਧ ਐਸਾ ਬਦਨ ਕ੍ਰੋਧ ਭਏ ਪ੍ਰਤਿਕੂਲ॥ ੭੭॥

ਤਥਾ-ਹੈ ਸੁਭਾਵ ਕਾ ਕੁਟਿਲ ਜੋ ਅਪ੍ਰਿਯਵਾਦੀ ਮੂੜ ॥

ਐਸਾ ਉਲੂ ਨ੍ਰਿਪਤਿ ਕਰ ਹਮ ਕੋ ਸੁਖ ਯਹ ਕੂੜ॥ ੭੯॥

{{gap}}ਇਕ ਤਾਂ ਇਹ ਬਾਤ ਹੋਈ ਦੂਸਰੇ ਗਰੜ ਦੇ ਰਾਜੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਇਹ ਦਿਨ ਦਾ ਅੰਨ੍ਹਾਂ ਕਿਸ ਲਈ ਰਾਜਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਹੋਰ ਜੇਕਰ ਇਹ ਗੁਨਵਾਨ ਬੀ ਹੁੰਦਾ ਤਦ ਬੀ ਇਕ ਰਾਜਾ ਦੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਦੂਸਰਾ, ਰਾਜਾ ਬਨਨਾ ਹਛਾ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਹੈ, ਯਥਾ:-

ਦੋਹਰਾ॥ ਤੇਜਸਵੀ ਏਕੋ ਨ੍ਰਿਪਤਿ ਲੋਗਨ ਕੋ ਸੁਖ ਦੇਤ॥

{{gap}}ਪ੍ਰਲੇ ਕਾਲ ਮੋਂ ਭਾਨੁ ਸਮ ਬਹੁ ਨ੍ਰਿਪ ਦੁਖ ਕੇ ਹੇਤ॥੭੯॥

{{gap}}ਹੋਰ ਦੇਖੋ ਜੋ ਉਸ ਗਰੁੜ ਦੇ ਨਾਮ ਕਰਕੇ ਅਸੀਂ ਸਤ੍ਰੂਆਂ ਤੋਂ ਬੇਖੌਫ਼ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ॥ ਕਿਹਾ ਹੈ, ਯਥਾ:-

ਦੋਹਰਾ।। ਸਵਾਮਿ ਸਬਦ ਸੇਂ ਲੇਤ ਹੀਂ ਬਡੇ ਪੁਰਖ ਕਾ ਨਾਮ॥

{{gap}}ਦੁਸਟਨ ਸੇਂ ਕਲਿਆਨ ਹੈ ਤਤਛਿਨ ਹੀ ਅਭਿਰਾਮ।।੮੦।।

ਤਥਾ-ਬਡੇ ਪੁਰਖ ਕਾ ਨਾਮ ਲੇ ਸਿੱਧ ਹੋਤ ਸਬ ਕਾਜ।

{{gap}}ਸਸੀ ਨਾਮ ਕੋ ਲੇਤ ਹੀ ਸਸਕ ਲੇਤ ਸੁਖ ਸਾਜ।। ੯੧॥

{{gap}}ਪੰਛੀ ਬੋਲੇ ਇਹ ਬਾਤ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ ਕਾਗ ਬੋਲਿਆ ਸੁਨੋ:-

{{gap}}॥੧ ਕਥਾ!! ਕਿਸੇ ਬਨ ਬਿਖੇ ਚਤੁਰਦੰਤ ਨਾਮੀ ਹਾਥੀਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਇਕ ਸਮੇ ਉਸ ਜਗਾਂ ਬੜੀ ਭਾਰ ਅਨਾਬ੍ਰਿਸਟਿ ਬਹੁਤ ਬਰਸਾਂ ਦੀ ਹੋਈ ਇਸ ਲਈ ਤਲਾ ਛਪੜ ਟੋਭੇ ਸਭ ਸੁਕ ਗਏ, ਤਦ ਸਾਰਿਆਂ ਹਾਥੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਗਜਰਾਜ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਹੇ
ਪ੍ਰਭੋ! ਪਿਆਸ ਦੇ ਮਾਰੇ ਕਈ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਬਚੇ ਮਰ ਗਏ ਹਨ, ਅਰ ਕਈ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਪਏ ਹਨ, ਸੋ 'ਹੇ ਸਵਾਮੀ ਕੋਈ ਤਲਾ ਢੂੰਡਨਾ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7k700lww3m7me19dixa4gyc7way4kox</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/182</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53439</id>
    <revision>
      <id>224868</id>
      <parentid>214906</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:59:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224868</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3328" sha1="9mz3ae9i1pwhy89vn12qgibjfgl69im" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|੧੭੪|ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}}
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;﻿ਚਾਹੀਏ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਸਬਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਖ ਹੋਵੇ॥ ਬੜੀ ਦੇਰ ਤੀਕੂੰ ਸੋਚ ਕੇ ਗਜਰਾਜ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਬੜੇ ਭਾਰੇ ਜੰਗਲ ਬਿਖੇ ਇਕ ਬੜਾ ਭਾਰੀ ਤਲਾ ਹੈ ਜੋ ਪਾਤਾਲ ਦੇ ਪਾਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਯਾ ਹੈ ਸੋ ਉਥੇ ਚਲੋ, ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ, ਸਾਰੇ ਹਾਥੀ ਤੁਰ ਪਏ ਅਰ ਪੰਜਾਂ ਦਿਨਾਂ ਬਿਖੇ ਉਸ ਤਲਾ ਉਤੇ ਪਹੁੰਚੇ॥ ਅਰ ਉਥੇ ਬੜੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਨਾਲ ਜਲ ਦਾ ਅਵਗਾਹਨ ਕਰ ਸੰਧਯਾ ਵੇਲੇ ਚਲੇ ਆਏ। ਉਸ ਤਲਾ ਦੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਹਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਕੋਮਲ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਬਿਖੇ ਸੇ, ਓਹ ਸਾਰੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਇਧਰ ਉਧਰ ਫਿਰਨ ਕਰਕੇ ਗਿਰ ਪਏ, ਅਰ ਕਈਆਂ, ਸਹਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰ ਪੈਰ ਟੁਟ ਗਏ ਅਰ ਕਈ ਮਰ ਗਏ ਅਰ ਕਈ ਅਧਮੋਏ ਹੋ ਗਏ। ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਚਲੇ ਗਿਆਂ ਸਾਰੇ ਸਹੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਟੁਟ ਗਏ ਸੇ ਅਰ ਕਈ ਟੰਗਾਂ ਦੇ ਟੁਟੇ ਹੋਏ ਅਰ ਕਈਆਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਮਰ ਗਏ ਸੇ ਇਹ ਸਾਰੇ ਇਕਠੇ ਹੋ ਕੇ ਸਲਾਹ ਕਰਨ ਲੱਗੇ ਭਈ ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਮੋਏ ਕਿਉਂ ਜੋ ਇਥੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਹਾਥੀ ਆਉਨਗੇ ਹੋਰ ਕਿਧਰੇ ਜਲ ਹੈ ਨਹੀਂ ਇਸ ਲਈ ਸਭ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਏਗਾ। ਇਸ ਪਰ ਕਿਹਾ ਹੈ ਯਥਾ :-

ਦੋਹਰਾ॥ ਗਜ ਸਪਰਸ ਸੇਂ ਮਾਰ ਹੈਂ ਸੂੰਘਤ ਮਾਰੇ ਨਾਗ॥

{{gap}}ਮਾਨ ਕੀਏ ਦੁਰਜਨ ਹਨੇ ਨ੍ਰਿਪ ਹਾਂਸੀ ਮੇਂ ਲਾਗ ॥੮੨॥

{{gap}}ਇਸ ਲਈ ਕੋਈ ਉਪਾ ਸੋਚਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤਦ ਸਾਰੇ ਬੋਲੇ ਦੇਸ ਛਡ ਜਾਨਾ ਚਾਹੀਏ ਕਿਉਂ ਜੋ ਮਨੁ ਮਹਾਰਾਜ ਅਤੇ ਵੇਦ ਬਯਾਸ ਨੇ ਆਖਿਆ ਹੈ ਯਥਾ:-

ਦੋਹਰਾ।। ਕੁਲ ਹਿਤ ਤਯਾਗੋ ਏਕ ਕੋ ਪੁਰ ਹਿਤ ਕੁਲ ਕੋ ਤਯਾਗ॥

{{gap}}ਦੇਸ ਲੀਏ ਪੁਰ ਕੋ ਜੋ ਨਿਜ ਹਿਤ ਦੇਸਹ ਭਾਗ।।੮੩।।

ਹੋਰ ਬੀ-ਪਸੂ ਬ੍ਰਿਧਿ ਕਾਰਕ ਮਹੀ ਅਰ ਖੇਤੀ ਜੋ ਦੇਤ॥

{{gap}}ਨਿਜ ਹਿਤ ਤਾਂਕੋ ਛਾਡ ਦੇ ਬਿਨ ਬਿਚਾਰ ਯਾਹਿ ਨੇਤ॥੮੪

{{gap}}ਆਪਦ ਹਿਤ ਧਨ ਰਾਖੀਏ ਧਨ ਕਰ ਰਾਖੋ ਨਾਰਿ॥

{{gap}}ਧਨ ਦਾਰਾ ਸੇਂ ਆਪ ਕੋ ਪੰਡਿਤ ਰਖੇ ਸੰਭਾਰ॥੮੫॥

{{gap}}ਤਦ ਸਾਰੇ ਬੋਲੇ ਭਈ ਪਿਤਾ ਪਿਤਾਮਾ ਦੇ ਅਸਥਾਨ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਬਚਾਰੇ ਛੇਤੀ ਨਹੀਂ ਛਡਨਾ ਚਾਹੀਏ॥ ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਡਰਾ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9mz3ae9i1pwhy89vn12qgibjfgl69im</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/183</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53440</id>
    <revision>
      <id>224869</id>
      <parentid>161249</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:59:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224869</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3591" sha1="dorko9iqgwb750adw3hc15q24qqz6f9" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|ਤੀਜਾ ਤੰਤ੍ਰ|੧੭੫}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;ਉਨ ਲਈ ਕੋਈ ਭੈ ਦੇਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਫੇਰ ਉਹ ਨਾ ਆਉਨ। ਕਿਹਾ ਹੈ ਯਥਾ:-

ਦੋਹਰਾ॥ ਬਿਨਾ ਜ਼ਹਿਰ ਕੇ ਸਰਪ ਜੋ ਫਣ ਕੋ ਦੇਤ ਫਲਾਇ॥

{{gap}}ਬਿਖ ਸੇ ਕੋ ਇਕ ਡਰਤ ਹੈ ਫਣਾਟੋਪ ਦੁਖਦਾਇ॥੮੬॥

{{gap}}ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਸਾਰੇ ਬੋਲ ਪਏ ਜੇਕਰ ਏਹ ਬਾਤ ਹੈ ਤਾਂ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਲਈ ਇਕ ਡਰਾਵਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਓਹ ਫੇਰ ਨਾ, ਆਉਨਗੇ ਪਰ ਓਹ ਡਰਾਵਾ ਚਤੁਰ ਦੂਤ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੈ। ਓਹ ਡਰਾਵਾ ਏਹ ਹੈ ਜੋ ਵਿਜਯਦੱਤ ਨਾਮੀ ਸਾਡਾ ਰਾਜਾ ਚੰਦ੍ਰ ਮੰਡਲ ਬਿਖੇ ਨਿਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਕੋਈ ਬਣਾਉਟੀ ਦੂਤ ਗਜਰਾਜ ਦੇ ਪਾਸ ਭੇਜਣਾ ਚਾਹੀਏ॥ ਓਹ ਜਾਕੇ ਉਸਨੂੰ ਕਹੇ ਜੋ ਭਗਵਾਨ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਤੈਨੂੰ ਇਸ ਜਗਾਪਰ ਆਉਣਾ ਮਨੇ ਕਰਦਾ ਹੈ,ਕਿਉਂ ਜੋ ਓਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਾਡੇ ਆਸਰੇ ਸਾਰੇ ਸਹੇ ਇਸ ਤਲਾ ਦੇ ਪਾਸ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਤੇਰੇ ਆਉਨ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸੋ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਕੀਤਿਆਂ ਵਿਸਵਾਸ ਵਾਲੇ ਬਚਨ ਸੁਨਕੇ ਓਹ ਹਟ ਜਾਏਗਾ॥ ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਸਾਰੇ ਬੋਲੇ ਜੇਕਰ ਏਹ ਬਾਤ ਹੈ ਤਾਂ ਲੰਬਕਰਨ ਨਾਮੀ ਸਹਿਆਂ ਬੜਾ ਚਤੁਰ ਬਨਾਉਟੀ ਬਾਤਾਂ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਦੂਤ ਕਰਮ ਨੂੰ ਜਾਨਣ ਵਾਲਾ ਹੈ ਸੋ ਉਸਨੂੰ ਗਜਰਾਜ ਦੇ ਪਾਸ ਭੇਜੋ ਕਿਹਾ ਹੈ ਯਥਾ:-

ਦੋਹਰਾ॥ ਲੋਭ ਰਹਿਤ ਸੁੰਦਰ ਚਤੁਰ ਸਬ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਨ ਕੋ ਗਯਾਤ॥

{{gap}}ਮਨ ਕੀ ਜਾਨਣਹਾਰ ਜੋ ਰਾਜ ਦੂਤ ਬਿਖਯਾਤ॥੮੭॥

ਹੋਰ ਬੀ:-ਮਿਥਯਾਵਾਦੀ ਲੁਬਧ ਸਠ ਜੋ ਨਰ ਦੂਤ ਬਨਾਇ॥

{{gap}}ਤਾਂ ਕਾ ਕਾਜ ਨ ਸਿੱਧ ਹੈ ਰਾਜਨੀਤ ਦਰਸਾਇ॥੮੮॥

{{gap}}ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਲੰਬਕਰਣ ਨੂੰ ਢੂੰਡੋ ਜੋ ਸਾਡਾ ਛੁਟਕਾਰਾ ਹੋਵੇ, ਤਦ ਸਾਰੇ ਬੋਲੇ ਇਹ ਬਾਤ ਮੁਨਾਸ ਬਹੈ ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਉਪਾ ਸਾਡੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਨਹੀਂ ਇਹ ਬਾਤ ਨਿਸਚੇ ਕਰਕੇ ਲੰਬਕਰਣ ਨਾਮੀ ਦੂਤ ਨੂੰ ਗਜਰਾਜ ਦੇ ਪਾਸ ਭੇਜਿਆ।। ਤਦ ਉਸਨੇ ਜਾਕੇ ਹਾਥੀ ਦੇ ਰਸਤੇ ਬਿਖੇ ਬੜੇ ਉੱਚੇ ਟਿਬੇ ਤੇ ਬੈਠਕੇ ਉਸ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਹੈ ਦੁਸਟ ਹਾਥੀ!ਕਿਸ ਲਈ ਤੂੰ ਬੇਡਰ ਹੋ ਕੇ ਇਸ ਤਲਾ ਦੇ ਪਾਸ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤੈਨੂੰ ਇਥੇ ਆਉਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਣ, ਬੜਾ ਅਸਚਰਜ 
ਹੋ ਕੇ ਹਥੀ ਬੋਲਿਆ ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈ? ਸਹਿਆ ਬੋਲਿਆ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dorko9iqgwb750adw3hc15q24qqz6f9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/184</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53441</id>
    <revision>
      <id>224870</id>
      <parentid>214907</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:59:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224870</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3660" sha1="guaabirkpdha3wmxdfb8cvwx80r7c9h" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|੧੭੬|ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}}
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;ਮੈਂ ਬਿਜੈਦੱਤ ਨਾਮੀ ਸਹਿਆ ਚੰਦ੍ਰ ਮੰਡਲ ਬਿਖੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ ਸੋ ਹੁਣ ਚੰਦ੍ਰਮਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਤੇਰੇ ਪਾਸ ਦੂਤ ਕਰਕੇ ਭੇਜਿਆ ਹੈ ਸੋ ਯਥਾਰਥ ਕਹਿਨ ਵਾਲੇ ਦੂਤ ਦਾ ਕੁਝ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਕਿਉਂ ਜੋ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਕੰਮ ਵਕੀਲਾਂ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀਂ ਤੁਰਦੇ । ਇਸ ਪਰ ਕਿਹਾ ਬੀ ਹੈ ਯਥਾ:-

ਦੋਹਰਾ॥ ਬੰਧੁ ਵਰਗ ਮਰ ਜਾਂਹਿ ਜੋ ਔਰ ਚਲੇ ਬਹੁ ਸ਼ਸਤ੍ਰ ।

ਪਰੁਖ ਬਚਨ ਭਾਖੇ ਜੋਊ ਤੌਨ ਦੂਤ ਹਤ ਅੱਤ੍ਰ॥ ੮੯॥ 

ਇਸ ਬਚਨ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਗਜਰਾਜ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਭਾਈ ਭਗਵਾਨ ਚੰਦ੍ਰਮਾਂ ਦੇ ਸੰਦੇਸ ਨੂੰ ਕਹੁ ਜੋ ਮੈਂ ਜਲਦੀ ਕਰਾਂ, ਓਹ ਬੋਲਿਆ ਕਿ ਕਲ ਆਪਨੇ ਯੂਥ ਦੇ ਨਾਲ ਆਉਂਦਿਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਹੇ ਮਾਰ ਦਿਤੇ ਹਨ ਸੋ ਕਿਆ ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਜੋ ਇਹ ਸਹੇ ਮੇਰੇ ਆਸਰੇ ਇੱਥੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਸੋ ਜੇਕਰ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਲਈ ਬੀ ਕਦੇ ਇਸ ਤਲਾ ਦੇ ਪਾਸ ਨਾ ਆਵੀਂ, ਇਹ ਸੰਦੇਸ ਭਗਵਾਨ ਚੰਦ੍ਰਮਾਂ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਗਜਰਾਜ ਬੋਲਿਆ ਹੈ ਦੁਤ ਭਗਵਾਨ ਚੰਦੂਮਾਂ ਇਸ ਵੇਲੇ ਕਿੱਥੇ ਹੈ ? ਸਹਿਆ ਬੋਲਿਆਂ ਦੇਖ ਜੋ ਤੇਰੇ ਜੂਥ ਦੇ ਮਾਰੇ ਹੋਏ ਸਹਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਜੇਹੜੇ ਬਾਕੀ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦੇਨ ਲਈ ਇਸ ਤਲਾ ਬਿਖੇ ਆਯਾ ਹੋਯਾ ਬੈਠਾ ਹੈ ਅਰ ਮੇਨੂੰ ਤੇਰੇ ਪਾਸ ਭੇਜਿਆ ਹੈ।। ਹਾਥੀ ਬੋਲਿਆ ਜੇਕਰ ਇਹ ਬਾਤ ਠੀਕ ਹੈ ਤਾਂ ਭਗਵਾਨ ਚੰਦੂਮਾਂ ਦਾ ਦਰਸਨ ਮੈਨੂੰ ਕਰਾ, ਜੋ ਮੈਂ ਪ੍ਰਨਾਮ ਕਰਕੇ ਹੋਰ ਪਾਸੇ ਚਲਿਆ ਜਾਂਵਾਂ । ਸਹਿਆ ਬੋਲਿਆ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਅਕੱਲਾ ਆ ਜੋ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਾਵਾਂ। ਇਹ ਬਾਤ ਨਿਸਚੇ ਕਰਾਕੇ ਉਸ ਸਹੇ ਨੇ ਰਾਤ ਦੇ ਵੇਲੇ ਉਸ ਗਜ ਰਾਜ ਨੂੰ ਤਲਾ ਦੇ ਪਾਸ ਲੈਜਾਕ ਜਲ ਬਿਖੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤਿਬਿੰਬ ਨੂੰ ਦਿਖਾਕੇ ਆਖਿਆ ਜੋ ਦੇਖ ਏਹ ਸਾਡਾ ਸ਼ਮੀ ਜਲ ਦੇ ਵਿੱਚ ਸਮਾਧਿ ਲਾਕੇ ਬੈਠਾ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਚੁਪ ਚਾਪ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ ਚਲਿਆ ਜਾ ਮਤ ਸਮਾਧਿ ਦੇ ਭੰਗ ਹੋਨ ਕਰਕੇ ਹੀ ਫੇਰ ਕ੍ਰੋਧ ਕਰੋ॥ ਹਾਥੀ ਨੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਗਾਂ ਚਲਿਆ ਗਿਆ। ਸਾਰੇ ਸਹੇ ਉਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਲੈਕੇ ਸੁਖ ਨਾਲ ਉਸ ਜਗਾਂ ਪਰ ਰਹਿਨ ਲਗੇ ਇਸੇ ਲਈ ਮੈਂ ਆਖਦਾ ਹਾਂ 

ਦੋਹਰਾ-ਬਡੇ ਪੁਰਖ ਕਾ ਨਾਮ ਲੇ ਸਿੱਧ ਹੋਰ ਸਬ ਕਾਜ ॥&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>guaabirkpdha3wmxdfb8cvwx80r7c9h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/185</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53442</id>
    <revision>
      <id>224871</id>
      <parentid>214909</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:59:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224871</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3521" sha1="6pp6nv7yw2neknefqdxwg2jdy54x1wn" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh||ਤੀਜਾ ਤੰਤ੍ਰ|੧੭੭}}
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;﻿{{gap}}ਸਸੀ ਨਾਮ ਕੋ ਲੇਤ ਹੀ ਸਸਕ ਲੇਤ ਸੁਖ ਸਾਜ।। ਹੋਰ ਬੀ ਕਿਹਾ ਹੈ:-

ਦੋਹਰਾ।। ਕ੍ਰਿਤਘਨ ਵਿਖਈ ਕਾ ਪੁਰੁਖ ਛੁਦ੍ਰ ਆਸਲੀ ਜੋਇ॥

{{gap}}ਪੀਛੇ ਕਹਨੇ ਹਾਰ ਕੋ ਕਰੇਂ ਪਭੂ ਸੁਖ ਖੋਇ॥੯੦॥

ਤਥਾ-ਛੁਦ੍ਰ ਨ੍ਰਿਪਤਿ ਕੋ ਪਾਇਕੇ ਜੋ ਢੂੰਡਤ ਹੈ ਨਯਾਇ॥

{{gap}}ਸਸਕ ਚਟਕ ਵਤ ਨਾਸਿ ਨਿਜ ਸੋ ਪਾਵਤ ਹੈ ਭਾਇ॥੯੧॥

{{gap}}ਪੰਛੀ ਬੋਲੇ ਇਹ ਬਾਤ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ ਕਾਗ ਬੋਲਿਆ ਸੁਨੋ:-।।੨ ਯਥਾ॥ ਪਹਿਲੇ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਬ੍ਰਿਛ ਉਪਰ ਰਹਿੰਦਾ ਸਾਂ ਉਸ ਬ੍ਰਿਛ ਦੇ ਹੇਠ ਕਪਿੰਜਲ ਨਾਮੀ ਚਿੜਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਰਾਤ ਦੇ ਵੇਲੇ ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ, ਜਨੇ ਉੱਥੇ ਆਕੇ ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਬਚਨਾਂ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਦੇਵਰਿਖਿ ਰਾਜਰਿਖਿ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਰਿਖੀ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣਾਂ ਦੀਆਂ ਕਥਾ ਨਾਲ ਅਰ ਦੇਖੇ ਹੋਏ ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਸੰਗਾਂ ਦੇ ਕਹਿਨੇ ਕਰਕੇ ਬੜੇ ਸੁਖ ਨਾਲ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਉਂਦੇ ਸੀ। ਇਕ ਦਿਨ ਪ੍ਰਾਣ ਯਾਤ੍ਰਾ ਦੇ ਲਈ ਕਪਿੰਜਲ ਹੋਰਨਾਂ ਚਿੜਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਪੱਕੇ ਖੇਤ ਵਾਲੇ ਦੇਸ ਨੂੰ ਗਿਆ, ਜਦ ਰਾਤ ਪਈ ਅਰ ਓਹ ਨਾ ਆਯਾ ਤਦ ਮੈਂ ਉਦਾਸ ਹੋਯਾ ਉਸਦੇ ਵਿਯੋਗ ਨਾਲ ਦੁਖੀ ਹੋਯਾ ਸੋਚਨ ਲਗਾ, ਕਿ ਅੱਜ ਕਿਆ ਸਬਬ ਹੈ ਜੋ ਕਪਿੰਜਲ ਨਹੀਂ ਆਯਾ ਕਿਆ ਕਿਸੇ ਨੇ ਫਾਹੀ ਨਾਲ ਫੜ ਲਿਆ ਅਥਵਾ ਕਿਸੇ ਨੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜੇਕਰ ਓਹ ਰਾਜ਼ੀ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਬਿਨਾਂ ਪਲ ਭਰ ਨਾ ਰਹਿੰਦਾ, ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸੋਚਦੇ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਦਿਨ ਬੀਤ ਗਏ। ਇਕ ਦਿਨ ਉਸ ਬ੍ਰਿਛ ਦੀ ਖੋਲ ਬਿਖੇ ਸੀਘ੍ਗਾਮੀ ਸਹਿਆ ਆ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਮੈਂ ਬੀ ਕਪਿੰਜਲ ਤੋਂ ਨਿਰਾਸ ਸੀ ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਨਾ ਹਟਾਯਾ, ਕਿਤਨੇ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਪਿਛੇ ਓਹ ਕਪਿੰਜਲ ਨਾਮੀ ਚਿੜਾ ਧਾਈਆਂ ਦੇ ਖਾਣ ਕਰਕੇ ਮੋਟਾ ਹੋਯਾਂ ਆਪਣੇ ਮਕਾਨ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ ਆ ਪਹੁੰਚਾ ਇਸ ਪਰ ਕਿਹਾ ਹੈ ਯਥਾ :-

ਦੋਹਰਾ॥ ਵੈਸਾ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਸਵਰਗ ਮੇਂ ਹੋਤ ਮਨੁਜ ਕੋ ਮੀਤ॥

{{gap}}ਜੈਸਾ ਦੁਖ ਮੇਂ ਭੀ ਮਿਲੇ ਨਿਜ ਘਰ ਨਿਜ ਪੁਰ ਨੀਤ॥੯੨॥

ਉਸ ਚਿੜੇ ਨੇ ਖੋਲ ਬਿਖੇ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਸਹੇ ਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਕਿਹਾ ਹੈ ਸਹੇ ਤੂੰ ਇਹ ਕੰਮ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜੋ ਮੇਰੇ ਨਿਵਾਸ ਅਸਥਾਨ ਵਿਖੇ ਆ ਵੜਿਆ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਜਲਦੀ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6pp6nv7yw2neknefqdxwg2jdy54x1wn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/186</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53443</id>
    <revision>
      <id>224872</id>
      <parentid>215085</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:59:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224872</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3657" sha1="hqoona472ge4605gwcmgkeaur6dc4fn" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|੧੭੮|ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;
ਨਿਕਲ ਜਾ ਸਹਿਆ ਬੋਲਿਆ ਏਹ ਘਰ ਤੇਰਾ ਨਹੀਂ ਕਿੰਤੂ ਮੇਰਾ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਕਿਉਂ ਕ੍ਰੋਧ ਕਰਦਾ ਹੈਂ । ਇਸ ਪਰ ਪ੍ਰਮਾਣ ਹੈ ਯਥਾ-:

ਦੋਹਰਾ ।। ਵਾਪੀ ਕੂਪ ਤੜਾਗ ਪੁਨ ਦੇਵਾਲਯ ਅਰ ਬ੍ਰਿਛ।।

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਇਨ ਕੇ ਤ੍ਯਾਗੇ ਤੇ ਪੁਨਾ ਪ੍ਰਭੁਤਾ ਹੋਨੀ ਕ੍ਰਿਛ ॥ ੯੩ ॥

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਦਸ ਸੰਵਤ ਭਰ ਖੇਤ ਗ੍ਰਹ ਜਿਸ ਨੇ ਭੋਗਾ ਜਾਨ॥

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਤਹਾਂ ਭੁਗਤ ਹੀਂ ਸਾਖ ਹੈ ਸਾਖੀ ਲੇਖ ਨ ਮਾਨ ॥੯੪॥ 

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਮਾਨੁਖ ਹਿਤ ਯਹਿ ਨਿਆਇ ਹੈ ਭਾਖੇ ਸਬੀ ਮੁਨੀਸ॥

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਵਿਹਗਨ ਪ੍ਰਭੁਤਾ ਤਬੀ ਲਗ ਜਬ ਲਗੁ ਬਨੇ ਰਹੀਸ ॥੯੫

{{gap}}ਇਸ ਲਈ ਏਹ ਘਰ ਮੇਰਾ ਹੈ ਤੇਰਾ ਨਹੀਂ ਕਪਿੰਜਲ ਬੋਲਿਆ ਭਈ ਜੇਕਰ ਤੂੰ ਸਿਮ੍ਰਿਤਿ (ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ) ਨੂੰ ਮੰਨਦਾ ਹੈਂ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਚਲ ਜੋ ਕਿਸੀ ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਪੁਛੀਏ ਓਹ ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੇਵੇ ਓਹ ਉਸਦਾ ਮਾਲਕ ਹੋਯਾ। ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਮੈਂ ਭੀ ਸੋਚਿਆ ਜੋ ਇਥੇ ਕੀ ਬਨਦਾ ਹੈ ਇਸ ਨਿਆਇ ਨੂੰ ਤਾਂ ਮੈਂ ਜ਼ਰੂਰ ਦੇਖਾਂ ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਭੀ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਛੇ ਤੁਰ ਪਿਆ । ਇਤਨੇ ਚਿਰ ਬਿਖੇ ਤੀਖਣਦਾੜ ਨਾਮੀ ਬਨ ਦਾ ਬਿੱਲਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਝਗੜੇ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਰਸਤੇ ਵਿਖੇ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਪਰ ਹੱਥ ਵਿਖੇ ਕੁਸ਼ਾ ਲੈ ਅੱਖੀਆਂ ਮੀਟ, ਉੱਚੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਕਰ ਇਕ ਪੈਰ ਦੇ ਭਾਰ ਹੋ,ਸੂਰਜ ਦੇ ਸਾਮ੍ਹਨੇ ਖਲੋ, ਧਰਮ ਉਪਦੇਸ਼ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕਰਨ ਲਗਾ, ਓਹੋ ਹੋ ! ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਝੂਠਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਣ ਭੀ ਖਿਣਭੰਗਰ ਹਨ ਅਤੇ ਮਿਤ੍ਰਾਂ ਦਾ ਮਿਲਾਪ ਸੁਪਨ ਦੇ ਤੁਲ੍ਯ ਹੈ ਅਰ ਇੰਦ੍ਰਜਾਲ ਦੀ ਨਿਆਈਂ ਕੁਟੰਬ ਦਾ ਮੇਲ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਧਰਮ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਗਤਿ ਨਹੀਂ । ਇਸ ਪਰ ਕਿਹਾ ਬੀ ਹੈ ਯਥਾ:-

ਦੋਹਰਾ॥ ਝੂਠੇ ਸਗਲ ਸਰੀਰ ਹੈਂ ਧਨ ਭੀ ਹੋਤ ਬਿਨਾਸ॥

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਮ੍ਰਿਤੁਯ ਸਦਾ ਢਿਗ ਬਸਤ ਹੈ ਧਰਮ ਸੰਚ ਸੁਖਰਾਸ ॥੯੬॥

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਧਰਮ ਬਿਨਾਂ ਜਾਕੇ ਦਿਵਸ ਬੀਤਤ ਹੈ ਪੁਨ ਰਾਤ ॥ 

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਲੋਹਕਾਰ ਕੀ ਖਾਲ ਸਮ ਸ੍ਵਾਸ ਲੇਤ ਮ੍ਰਿਤ ਭਾਤ ॥੯੭॥

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਗੁਪਤ ਅੰਗ ਕੋ ਨ ਢਕੇ ਕਰੇ ਨਾ ਮਛਰ ਦੂਰ ॥ 

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਸਾਨ ਪੂਛ ਸਮ ਬ੍ਰਿਥਾ ਹੀ ਪੰਡਤਾਈ ਹੈ ਕੂਰ॥੯੮॥

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਵਿਹਗਨ ਮੇਂ ਸਮ ਪੂਤਿਕਾ ਸੂਸਕ ਧਾਨ ਮਧ ਧਾਨ॥&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hqoona472ge4605gwcmgkeaur6dc4fn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/187</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53444</id>
    <revision>
      <id>224873</id>
      <parentid>215086</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:59:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224873</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3638" sha1="tiepimm3ml1f6itp23vnu8fummalqo0" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|ਤੀਜਾ ਤੰਤ੍ਰ|੧੭੯}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;
{{Block center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਮਰਤਯ ਬਿਖੇ ਸਮ ਮਸਕ ਕੇ ਬਿਨਾ ਧਰਮ ਕੇ ਜਾਨ॥੯੯॥

{{Block center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਬ੍ਰਿਛ ਸਾਰ ਫਲ ਪੁਸ਼ਪ ਹੈ ਦਧੀ ਸਾਰ ਘ੍ਰਿਤ ਜਾਨ॥

{{Block center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਤੇਲ ਤਿਲਨ ਮੇਂ ਸਾਰ ਹੈ ਮਾਨੁਖ ਧਰਮ ਪ੍ਰਧਾਨ॥੧੦੦॥

{{Block center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਮੂਤ੍ਰ ਮੈਲ ਕੇ ਤਯਾਗ ਹਿਤ ਵਾ ਭੋਜਨ ਕੇ ਕਾਜ॥

{{Block center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਧਰਮ ਹੀਨ ਨਰ ਪਸੂ ਸਮ ਪਰ ਹਿਤ ਬਿਧਿਨੇ ਸਾਜ ੧੦੧

{{Block center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਦੇਰ ਕਰੋ ਸਬ ਕਾਜ ਮੇਂ ਪੰਡਿਤ ਭਾਖੇ ਐਸ॥

{{Block center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਬਹੁਤ ਬਿਘਨ ਲਖ ਧਰਮ ਮੇਂ ਦੇਰ ਕਰੋ ਤੁਮ ਕੈਸ॥੧੨

{{Block center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਕਹੋਂ ਧਰਮ ਸੰਛੇਪ ਸੇ ਬਹੁਤ ਨਾ ਕਰੋਂ ਬਿਥਾਰ॥

{{Block center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਪਰ ਉਪਕਾਰ ਸੁ ਪੁੰਨ੍ਯ ਹੈ ਪਰ ਪੀੜਾ ਅਪਕਾਰ॥੧੦੩॥

{{Block center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਸੁਨੋ ਧਰਮ ਸਰਬਸਵ ਕੋ ਸੁਨ ਕਰ ਰਿਦੇ ਧਰਾਇ॥

{{Block center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਅਪਨੇ ਸੇ ਪ੍ਰਤਿਕੂਲ ਜੋ ਪਰ ਕੋ ਭੀ ਦੁਖਦਾਇ॥੧੦੪॥

{{gap}}ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਉਸਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਸਹਿਆ ਬੋਲਿਆ ਹੈ ਕਪਿੰਜਲ ਏਹ ਤਪਸੀ ਧਰਮ ਵੇਤਾ ਨਦੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਬੈਠਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਪੁਛ ਲਈਏ। ਕਪਿੰਜਲ ਬੋਲਿਆ ਏਹ ਤਾਂ ਸਾਡਾ ਸੁਭਾਵਕ ਸ਼ਤ੍ਰ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਦੂਰੋਂ ਪੂਛ ਲਵੋ ਜੋ ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਵਿਖੇ ਬਿਘਨ ਭੀ ਨਾ ਪਵੇ,ਤਾਂ ਓਹ ਦੂਰੋਂ ਬੋਲੇ ਹੇ ਤਪਸੀ ਧਰਮ ਵੇਤਾ ! ਸਾਡਾ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਝਗੜਾ ਹੈ ਜੋ ਆਪ ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਨਬੇੜ ਦੇਵੋ ਜੇਹੜਾ ਝੂਠਾ ਹੋਵੇ ਸੋ ਤੇਰਾ ਭੋਜਨ ਹੋਵੇਗਾ ਓਹ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਭਲੇ ਲੋਕੋ! ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਨਾ ਕਹੋ ਮੈਂ ਇਸ ਹਿੰਸਾ ਰੂਪੀ ਨਰਕ ਦੇ ਮਾਰਗ ਤੋਂ ਹਟ ਬੈਠਾ ਹਾਂ ਅਰ ਅਹਿੰਸਾ ਹੀ ਧਰਮ ਦਾ ਮਾਰਗ ਹੈ। ਇਸ ਪਰ ਕਿਹਾ ਹੈ ਯਥਾ :—
ਦੋਹਰਾ॥ ਜੀਵ ਅਹਿੰਸਾ ਧਰਮ ਹੈ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਪੁਰਖ ਭਾਖੰਤ॥

{{Block center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਤਾਂਤੇ ਮਤਕੁਣ ਯੂਕ ਕੋ ਬੁਧਿ ਜਨ ਨਾਹਿ ਹਨੰਤ॥੧੦੫॥

{{Block center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਜੋ ਹਿੰਸਕ ਜੀਵਨ ਹਨੇ ਤਾਂ ਕੋ ਨਿਰਦਯ ਜਾਨ॥

{{Block center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਨਰਕ ਮਾਂਹਿ ਸੋਈ ਜਾਤ ਹੈ ਸੁਭ ਮਾਰੇ ਬਹੁ ਹਾਨ॥੧੦੬ 

{{gap}}ਅਰ ਇਹ ਜੋ ਯੱਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਯੱਗ ਵਿਖੇ ਪਸ਼ੂ ਮਾਰਦੇ ਹਨ ਓਹ ਮੂਰਖ ਹਨ ਅਤੇ ਸ਼ੁ੍ਤਿ ਦੇ ਅਰਥ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਨਦੇ ਜੋ ਇਹ ਕਿਹਾ ਹੈ:-

“ਅਜੈਯਸ਼ਟਵਯੰ&quot;Î
{{gap}}ਅਰਥਾਤ ਅਜਾ ਸੇ ਯੱਗ ਕਰੋ ਸੋ ਇਸ ਜਗਾ ਪਰ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>tiepimm3ml1f6itp23vnu8fummalqo0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/188</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53445</id>
    <revision>
      <id>224874</id>
      <parentid>215130</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:59:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224874</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3384" sha1="cvgb15lmbxx9enui6ny5yeq3jpeglj3" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|੧੮੦|ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}}
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;﻿ਅਜਾ ਸ਼ਬਦ ਕਰਕੇ ਸਤਾਂ ਵਰਿਹਾਂ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਜੌਂ ਲੀਤੇ ਗਏ ਹਨ,ਪਸ਼ੂ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਪਰ ਕਿਹਾ ਹੈ ਯਥਾ:-

ਦੋਹਰਾ॥ ਬ੍ਰਿਛ ਕਾਟ ਪਸੂ ਮਾਰ ਕਰ ਸ੍ਰੋਣਤ ਕਾ ਕਰ ਕੀਚ ॥

{{gap}}ਯਦਿ ਸਵਰਗ ਮੇਂ ਜਾਤ ਹੈ ਕਾ ਸੋ ਨਰਕਨ ਬੀਚ ॥੧੦੭

{{gap}}ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਖਾਂਦਾ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਪਰ ਜਿੱਤ ਹਾਰ ਦਾ ਨਿਰਨਯ ਕਰ ਦਿਆਂਗਾ ਅਰ ਮੈਂ ਬ੍ਰਿਧ ਹਾਂ ਇਸ ਲਈ ਦੂਰੋਂ ਆਪ ਦੀ ਭਾਖਾ ਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਇਸ ਲਈ ਮੇਰੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਹੋਕੇ ਅਪਨਾ ਝਗੜਾ ਸੁਨਾਓ ਜਿਸ ਲਈ ਸਮਝ ਕੇ ਝਗੜੇ ਨਿਰਨਯ ਦੀ ਬਾਤ ਦੇ ਆਖਿਆਂ ਮੇਰਾ ਪਰਲੋਕ ਨਾ ਬਿਗੜੇਗਾ । ਇਸ ਪਰ ਕਿਹਾ ਬੀ ਹੈ:-

ਦੋਹਰਾ॥ ਮਾਨ ਲੋਭ ਅਰ ਕ੍ਰੋਧ ਸੇ ਅਥਵਾ ਭੈ ਸੇ ਜੋਇ॥

{{gap}}ਨਿਆਇ ਬਿਖੇ ਕਹਿ ਝੂਠ ਕੋ ਨਰਕ ਬਸੇਗਾ ਸੋਇ॥੧੦੮॥

ਕੁੰਡਲੀਆ ਛੰਦ॥ ਪਸੂ ਨਿਆਇ ਮੇਂ ਝੂਠ ਸੇ ਪਾਂਚ ਪੁਰਖ ਕਾ ਘਾਤ। ਤਥਾ ਗਊ ਦੇ ਨਯਾਇ ਮੇਂ ਝੂਠ ਕਹੇ ਦਸ ਹਾਤ। ਝੂਠ ਕਹੇ ਦਸ ਹਾਤ ਪੁਨਾਂ ਕੰਨਯਾਂ ਕੇ ਮਾਹੀਂ। ਕਰੇ ਝੂਠ ਜੋ ਨਯਾਇ ਪੁਰਖ ਸੌ ਪਾਪ ਕਰਾਹੀਂ। ਕਹਿ ਸ਼ਿਵਨਾਥ ਵਿਚਾਰ ਪੁਰਖ ਦੇ ਨਯਾ ਮੇਂ ਤੱਸੂ। ਕਹੇ ਝੂਠ ਜੋ ਬਾਤ ਸੁ ਮਾਰੇ ਲਾਖੋਂ ਪੱਸੂ ॥ ੧੦੯॥ 

ਦੋਹਰਾ ॥ ਸਭਾ ਮਾਂਹਿ ਥਿਤ ਹੋਇ ਜੋ ਕਹੇ ਨ ਸਾਚੀ ਬਾਤ ॥

{{gap}}ਦੂਰ ਤਜੋ ਤਿਸ ਨਯਾਂਇ ਕੋ ਸਾਚ ਕਹੋਂ ਤੁਹਿ ਭ੍ਰਾਤ॥੧੧o।।

{{gap}}ਇਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਬੇਡਰ ਹੋ ਕੇ ਮੇਰੇ ਕੰਨਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਹੋ ਕੇ ਆਪਨਾ ਝਗੜਾ ਸੁਨਾਓ। ਬਹੁਤਾ ਕੀ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਬਿੱਲੇ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਅਜੇਹਾ ਵਿਸਵਾਸ ਕਰਾਯਾ ਜੋ ਓਹ ਦੋਵੇਂ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਆ ਬੈਠੇ ਤਦ ਉਸ ਬਿੱਲੇ ਨੇ ਇਕੋ ਝੱਟ ਨਾਲ ਇਕ ਨੂੰ ਤਾਂ ਪੈਰ ਨਾਲ ਅਰ ਦੂਸਰੇ ਨੂੰ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਫੜ ਲਿਆ ਅਰ ਮਾਰ ਕੇ ਖਾ ਲਿਆ। ਇਸ ਵਾਸਤੇ ਮੈਂ ਆਖਦਾ ਹਾਂ :-

ਦੋਹਰਾ॥ ਛੁਦ੍ਰ ਨ੍ਰਿਪਿਤ ਕੋ ਪਾਇਕੇ ਜੋ ਢੂੰਡਤ ਹੈਂ ਨਯਾਇ॥

{{gap}}ਸਸਕ ਚਟਕ ਵਤ ਨਾਸ ਨਿਜ ਸੋ ਪਾਵਤ ਹੈ ਭਾਇ॥
 
{{gap}}ਸੋ ਆਪ ਵੀ ਇਸ ਛੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਜੋ ਦਿਨ ਦਾ ਅੰਨ੍ਹਾਂ ਹੈ ਰਾਜਾ ਬਨਾ ਕੇ ਸਸਕ ਅਤੇ ਕਪਿੰਜਲ ਦੇ ਮਾਰਗ ਨੂੰ ਜਾਓਗੇ ।ਇਸ ਬਾਤ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>cvgb15lmbxx9enui6ny5yeq3jpeglj3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/189</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53446</id>
    <revision>
      <id>224875</id>
      <parentid>215131</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:00:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224875</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3514" sha1="tv36dptjkq77mzf1wozixsdo4dlpa1a" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh||ਤੀਜਾ ਤੰਤ੍ਰ|੧੮੧}}
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;﻿ਨੂੰ ਵਿਚਾਰ ਕੇ ਜੋ ਮੁਨਾਸਬ ਜਾਨੋ ਸੋ ਕਰੋ। ਕਾਗ ਦੀ ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਸਾਰੇ ਪੰਛੀ ਬੋਲੇ ਜੋ ਇਸਨੇ ਠੀਕ ਆਖਿਆ ਹੈ ਇਹ ਕਹਿਕੇ ਬੋਲੇ ਜੋ ਫੇਰ ਕਦੇ ਰਾਜਾ ਬਨਾਉਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕਠੇ ਹੋਵਾਂਗੇ, ਇਹ ਕਹਿਕੇ ਸਾਰੇ ਪੰਛੀ ਚਲੇ ਗਏ। ਸਿਰਫ਼ ਇਕੋ ਉਲ੍ਹਹੀ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਟ ਆਸਨ ਉਪਰ ਤਿਲਕਲੈਨ ਲਈ ਆਪਨੀ ਬਤੌਰੀ ਨਾਲ ਬੈਠਾ ਰਿਹਾ ਅਰ ਬੋਲਿਆ ਇਥੇ ਕੇਹੜਾ ੨ ਹੈ ਕਿਸ ਲਈ ਅਜ ਮੈਨੂੰ ਰਾਜ ਤਿਲਕ ਨਹੀਂ ਦੇਂਦੇ?ਇਸ ਬਾਤੇ ਨੂੰ ਸੁਣਕੇ ਬਤੌਰ ਬੋਲ ਉਠੀ ਹੈ ਭਲੇ ਲੋਕਾ ! ਤੇਰੇ ਰਾਜ ਤਿਲਕ ਵਿਖੇ ਕਾਕ ਨੇ ਬਿਘਨ ਡਾਲਿਆ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਸਾਰੇ ਪੰਛੀ ਤਾਂ ਆਪੋ ਆਪਣੀ ਜਗਾ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ ਪਰ ਇਕੋ ਕਾਗ ਹੀ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਬੈਠਾ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਉਠ ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਪੁਚਾਵਾਂ। ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਉਲੂ ਨੇ ਕਾਗ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਹੇ ਦੁਸ਼ਟ! ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਕੀ ਬਿਗਾੜਿਆ ਸੀ ਜੋ ਤੈਂ ਮੇਰੇ ਰਾਜ ਤਿਲਕ ਵਿਖੇ ਵਿਘਨ ਪਾਯਾ ਇਸ ਲਈ ਅੱਜ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਤੇਰੀ ਸਾਡੀ ਕੁਲ ਦਾ ਵੈਰ ਹੋਯਾ।। ਕਿਹਾ ਹੈ।। ਯਥਾ:-

ਦੋਹਰਾ।। ਸਾਇਕ ਵੇਧਾ ਮਿਲਤ ਹੈ ਖੜਗ ਵੇਧ ਮਿਲ ਜਾਇ ॥

{{gap}}ਬਾਣੀ ਬੇਧਾ ਨਾ ਮਿਲੇ ਸਾਚ ਕਹੋਂ ਸਮਝਾਇ॥੧੧੧॥

{{gap}}ਇਹ ਬਾਤ ਕਹਿਕੇ ਉਲੂ ਬਤੌਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਅਪਨੇ ਮਕਾਨ ਨੂੰ ਚਲਿਆ ਗਿਆ, ਇਸ ਤੋਂ ਪਿਛੇ ਭੈ ਨਾਲ ਘਬਰਾਯਾ ਹੋਯਾ ਕਾਗ ਸੋਚਨ ਲਗਾ ਬਿਨਾਂ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਤੋਂ ਵੈਰ ਬਣਾ ਲਿਆ ਹੈ ਇਹ ਮੈਂ ਕੀ ਕੀਤਾ,ਕਿਹਾ ਹੈ ਯਥਾ:-

ਕੁੰਡਲੀਆ ਛੰਦ॥ ਦੇਸ ਕਾਲ ਕੇ ਲਖੇ ਬਿਨ ਜੋ ਬੋਲਤ ਕਟੂਬੈਨ॥ ਲਘੁਤਾ ਹਵੈ ਹੈ ਆਪਨੀ ਅੰਤ ਬਿਖੇ ਨਹਿ ਚੈਨ।। ਅੰਤ ਬਿਖ ਨਹਿ ਚੈਨ ਲਹੇ ਨਰ ਤੁਮ ਮਨ ਰਾਖੋ।। ਤਾਂਤੇ ਸਮਝ ਵਿਚਾਰ ਬਾਤ ਕੋ ਤੁਮਹੀ ਭਾਖੋ।। ਭਾਖਤ ਹੈ ਸ਼ਿਵਨਾਥ ਸੋਚ ਕਰ ਕਲਰਦੇਸਾ ॥ ਤੈਸੇ ਭਾਖੋ ਬਚਨ ਬ੍ਰਿਥਾ ਨਾ ਹੋ ਉਪਦੇਸਾ ॥੧੧੨॥ ਪੁਨਾ:-

ਦੋਹਰਾ॥ਕਰੇ ਨ ਪੈਦਾ ਵੈਰ ਕੋ ਬੁਧਿ ਜਨ ਹੋ ਬਲਵੰਤ॥

{{gap}}ਵੈਦ ਅਹੇ ਮਮ ਜਾਨ ਯਹਿ ਵਿਖ ਕੋ ਕੌਨ ਭਾਖੰਤ॥੧੧੩॥

{{gap}}ਪਰ ਨਿੰਦਾ ਕੋ ਸਭਾ ਮੇਂ ਪੰਡਿਤ ਨਹਿ ਭਾਖੰਤ॥

{{gap}}ਕਹੇ ਲਗੇ ਕਂਟੁ ਜੋ ਬਚਨ ਸੋ ਭੀ ਨਾਹਿ  ਭਨੰਤ ॥੧੧੪॥&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>tv36dptjkq77mzf1wozixsdo4dlpa1a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/190</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53447</id>
    <revision>
      <id>224876</id>
      <parentid>215373</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:00:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224876</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3452" sha1="ghebtsrag7spn80coqffv7f7uhv6bm4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|੧੮੨|ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}}
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;﻿{{gap}}ਬਾਰ ਬਾਰ ਨਿਜ ਬੁਧ ਸੇ ਅਰ ਮਿਤ੍ਰਨ ਕੇ ਸਾਥ ॥

{{gap}}ਸੋਚ ਕਰੇ ਜੋ ਕਾਜ ਕੋ ਧਨ ਜਸ ਤਾਂ ਕੇ ਹਾਥ ॥੧੧੫॥

{{gap}}ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੋਚ ਕੇ ਕਾਗ ਬੀ ਚਲਿਆ ਗਿਆ॥ ਹੇ ਰਾਜਨ! ਤਦ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਾਡਾ ਅਤੇ ਉਲੂਆਂ ਦਾ ਵੈਰ ਚਲਿਆ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਮੇਘਵਰਨ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ! ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਹੋਯਾਂ ਹੁਣ ਸਾਨੂੰ ਕੀ ਕਰਨਾ ਯੋਗ ਹੈ ਓਹ ਬੋਲਿਆ ਇਸ ਸਮੇਂ ਛਿਆਂ ਬਾਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਹੋਰ ਹੀ ਅਸਥੂਲ ਅਭਿਪ੍ਰਾਯ ਨੂੰ ਅੰਗੀਕਾਰ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਆਪ ਭੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਿੱਤਨ ਲਈ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਤ੍ਰੂਆਂ ਨੂੰ ਵਿਸਵਾਸ ਦੇ ਕੇ ਮਾਰ ਦਿਆਂਗਾ॥ ਕਿਹਾ ਹੈ ॥ ਯਥਾ:-

ਦੋਹਰਾ ॥ ਬਹੁ ਬੁਧੀ ਕਰ ਯੁਕਤ ਜੋ ਗਯਾਨਵਾਨ ਬਲਵੰਤ ॥

{{gap}}ਯਥਾ ਛਾਗ ਸੇ ਦਿਜ ਠਗਯੋ ਤਿਮ ਲੋਗਨ ਠਾਗੰਤ॥੧੧੬

{{gap}}ਮੇਘਵਰਨ ਬੋਲਿਆ ਇਹ ਪ੍ਰਸੰਗ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ, ਥਿਰਜੀਵੀ ਬੋਲਿਆ ਸੁਣੋ:-

੩ ਕਥਾ ॥ ਕਿਸੇ ਜਗਾ ਵਿਖੇ ਮਿਤ੍ਰ ਸ਼ਰਮਾ ਨਾਮ ਬ੍ਰਾਹਮਨ ਅਗਨਿਹੋਤ੍ਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਇਕ ਦਿਨ ਜਦ ਬਦਲਾਂ ਨੇ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਉਛਾਲਿਆ ਅਰ ਠੰਢੀ ਹਵਾ ਚੱਲਨ ਲਗੀ ਅਤੇ ਧੀਰੇ ੨ ਬੂੰਦਾਂ ਪੈਨ ਲਗੀਆਂ ਤਦ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਨ ਨੇ ਪਸ਼ੂ ਮੰਗਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਖੇ ਜਾ ਕੇ ਕਿਸੇ ਜਜਮਾਨ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਹੇ ਜਜਮਾਨ! ਮੈਂ ਇਸ ਅਮਸਯਾ ਨੂੰ ਯੱਗ ਕਰਨਾ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਇਕ ਪਸੂ ਦੇਹ॥ ਇਸ ਬਚਨ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਉਸਨੇ ਸਾਸਤ੍ਰੋਕਤ ਬੜਾ ਮੋਟਾ ਤਾਜਾ ਪਸੂ ਦਿਤਾ, ਜਦ ਓਹ ਉਸ ਬਕਰੇ ਨੂੰ ਲੈਕੇ ਤੁਰਿਆ ਤਦ ਓਹ ਬਕਰਾ ਬਲੀ ਹੋਨ ਕਰਕੇ ਇਧਰ ਉਧਰ ਦੌੜਨ ਲਗਾ ਇਸ ਲਈ ਉਸਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮੋਢੇ ਤੇ ਰਖ ਲਿਆ, ਤਦ ਉਸਨੂੰ ਰਸਤੇ ਜਾਂਦਿਆਂ ਤਿੰਨਾਂ ਠਗਾਂ ਭੁਖਿਆਂ ਨੇ ਦੇਖਕੇ ਆਪਸ ਬਿਖੇ ਸਲਾਹ ਕੀਤੀ ਭਾਈ ਅਜ ਇਸ ਬਕਰੇ ਨੂੰ ਮਾਰਕੇ ਇਸ ਦੇ ਖਾਨ ਕਰਕੇ ਅੱਜ ਦਾ ਪਾਲਾ ਦੂਰ ਕਰੀਏ ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਬ੍ਰਾਹਮਨ ਨੂੰ ਠੱਗਕੇ ਬਕਰਾ ਲਈਏ ਤਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਨੇ ਭੇਸ ਨੂੰ ਬਦਲਕੇ ਸਾਮਨੇ ਆਕੇ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਨ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਅਗਨਿਹੋਤ੍ਰੀ ! ਏਹ ਲੋਕ ਵਿਰੁਧ ਹਾਸੀ ਦਾ ਕੰਮ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈਂ ਕਿਉਂ ਜੋ ਏਹ ਕੁੱਤਾ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ghebtsrag7spn80coqffv7f7uhv6bm4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/191</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53448</id>
    <revision>
      <id>224877</id>
      <parentid>215376</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:00:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224877</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3328" sha1="p0ft5s2ku9ib9l6f30gm2yuowau1ina" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh||ਤੀਜਾ ਤੰਤ੍ਰ|183}}
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;﻿ਅਪਵਿਤ੍ਰ ਮੋਢੇ ਉਪਰ ਰਖ ਕੇ ਲਈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਹੈ ਯਥਾ:-ਦੋਹਰਾ ॥ ਸਵਾਨ ਔਰ ਚੰਡਾਲ ਕਾ ਸਮ ਸਪਰਸ ਹੈ ਲਾਲ॥

{{gap}}ਤਥਾ ਊਠ ਖਰ ਕੇ ਲਖੋ ਮਤ ਸਪਰਸ ਕਰਬਾਲ॥ ੧੧੭॥

{{gap}}ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿਆ ਤੂੰ ਅੰਨ੍ਹਾਂ ਹੈਂ ਜੋ ਬਕਰੇ ਨੂੰ ਕੁੱਤਾ ਆਖਦਾ ਹੈ ? ਓਹ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਨ ! ਕ੍ਰੋਧ ਨਾ ਕਰ ਅਤੇ ਆਪਨੀ ਇਛਿਆ ਪੂਰਬਕ ਚਲਿਆ ਜਾ। ਜਦ ਬ੍ਰਾਹਮਨ ਕੁਝ ਕੁ ਦੂਰ ਗਿਆ ਤਦ ਦੂਸਰਾ ਠੱਗ ਸਾਮਨੇ ਆਕੇ ਬੋਲਿਆ ਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਨ !ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਪਸੂ ਤੈਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਬੀ ਹੈ ਤਦ ਬੀ ਮੋਢੇ ਉਪਰ ਚਕਨਾ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ॥ ਕਿਹਾ ਹੈ ਯਥਾ:-

ਦੋਹਰਾ ॥ ਮੂਏ ਪਸੂ ਅਰ ਮਨੁਜ ਕੋ ਜੋ ਸਪਰਸ ਕਰਨਾਥ ॥

{{gap}}ਪੰਚਗਵਯ ਮੇਂ ਸੁਧ ਹਵੈ ਵਾ ਚਾਂਦ੍ਰਾਂਯਨ ਸਾਥ ॥੧੧੮।।

{{gap}}ਤਦ ਬ੍ਰਾਹਮਨ ਕੋਧ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ ਆ ਤੂੰ ਅੰਨ੍ਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਬਕਰੇ ਨੂੰ ਮੁਰਦਾ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ? ਓਹ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਨ ਮੈਂ ਭੁੱਲਕੇ ਆਖ ਬੈਠਾ ਹਾਂ ਤੂੰ ਕੋਧ ਨਾ ਕਰ ਜੋ ਤੇਰੀ ਇਛਿਆ ਹੈ ਸੋ ਕਰ ਫੇਰ ਜਦ ਬ੍ਰਾਹਮਨ ਥੋੜੀ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ ਤਦ ਤੀਸਰਾ ਠਗ ਹੋਰ ਭੇਸ ਕਰਕੇ ਸਾਮਨੇ ਆਕੇ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਨ ! ਏਹ ਬਾਤ ਬੜੀ ਅਜੋਗ ਹੈ ਜੋ ਗਧੇ ਨੂੰ ਮੋਢੇ ਤੇ ਰੱਖਕੇ ਲਈ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਹ ॥ ਕਿਹਾ ਹੈ॥ ਯਥਾ:-

ਦੋਹਰਾ॥ ਬਿਨ ਜਾਨੇ ਵਾ ਜਾਨ ਕਰ ਖਰ ਸੇਂ ਜੋਊ ਛੁਹਾਤ ॥

ਬਸਤ੍ਰਨ ਸੇਂ ਨਵੇ ਜਬੀ ਤਬੀ ਸੁੱਧ ਹੁਇ ਜਾਤ॥੧੧9॥

{{gap}}ਇਸ ਲਈ ਜਿਤਨਾ ਚਿਰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਨਹੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਛਡ ਦੇਹੁ ਤਦ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਨ ਨੇ ਉਸ ਬਕਰੇ ਨੂੰ ਅਪਵਿਤ੍ਰ ਪਸੂ ਜਾਨਕੇ ਛਡ ਦਿਤਾ ਅਰ ਆਪਨੇ ਘਰ ਨੂੰ ਚਲਿਆ ਗਿਆ ਤਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਪਸੂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਖਾਲਿਆ॥ ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਆਖਦਾ ਹਾਂ:-

ਦੋਹਰਾ॥ ਬਹੁ ਬੁਧੀ ਕਰ ਯੁਕਤ ਜੇ ਗਯਾਨਵਾਨ ਬਲਵੰਤ ॥

ਯਥਾ ਛਾਗਸੇਂ ਦਿਜ ਠਗਯੋ ਤਿਮ ਲੋਗਨ ਠਾਗੰਤ ॥

ਅਥਵਾ ਏਹ ਬਾਤ ਠੀਕ ਕਹੀ ਹੈ:-

ਦੋਹਰਾ।। ਨਾਰਿ ਰੁਦਨ ਭਿਛਕ ਕਥਨ ਧੂਰਤ ਜਨ ਕੇ ਬੋਲ॥&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>p0ft5s2ku9ib9l6f30gm2yuowau1ina</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/192</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53449</id>
    <revision>
      <id>224878</id>
      <parentid>215585</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:00:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224878</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3562" sha1="7xapc7d6ryiv6jhwz31zq3udx15w08k" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|੧੮੪|ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;
{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਨਏ ਭਿ੍ਤਯ ਕੀ ਬਿਨਯ ਸੇਂ ਠਾਗਯੋ ਜਾਇ ਨਾ ਭੋਲ॥੧੨੦॥ 

{{gap}}ਕਿੰਤੁ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੁਰਬਲਾਂ ਨਾਲ ਬੀ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨਾ ਉਚਿਤ ਨਹੀਂ । ਕਿਹਾ ਹੈ ਯਥਾ:-

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਦੋਹਰਾ॥ ਨਾ ਕਰ ਵੈਰ ਸਮੂਹ ਸੇਂ ਦੁਰਜੈ ਹੈ ਸਮੁਦਾਇ॥

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਯਥਾ ਸਰਪ ਮਦ ਮੱਤ ਕੋ ਲੇਂ ਪਪੀਲਕਾ ਖਾਇ॥੧੨੧॥

{{gap}}ਮੇਘਵਰਨ ਬੋਲਿਆ ਏਹ ਬਾਤ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ। ਓਹ ਬੋਲਿਆ ਸੁਨੋ:-

੪ ਕਥਾ ॥ ਕਿਸੇ ਬਰਮੀ ਦੇ ਬਿਖੇ ਬੜੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲਾ ਅਤਿ ਹੰਕਾਰੀ ਕਾਲਾ ਸਰਪ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਓਹ ਕਦੇ ਬਿਲ ਦੇ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਛਡ ਕੇ ਹੋਰ ਛੋਟੇ ਜੇਹੇ ਰਸਤੇ ਨਿਕਲਨ ਲਗਾ ਤਦ ਛੋਟੇ ਦਵਾਰ ਕਰਕੇ ਜੋ ਉਸਦੀ ਮੋਟੀ ਕਾਯਾਂ ਨੂੰ ਰਗੜ ਲਗੀ ਤੇ ਉਸ ਰਗੜ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਉਪਰ ਬ੍ਰਨ ਹੋ ਗਏ ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਲਹੂ ਦੀ ਸੁਗੰਧਿ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਟੀਆਂ ਉਸਨੂੰ ਆ ਪਿਲਚੀਆਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਘਬਰਾ ਦਿਤਾ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕੀੜੀਆਂ ਦੇ ਚੰਮੜ ਜਾਨ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦਾ ਸਾਰਾ ਸਰੀਰ ਖਾਧਾ ਗਿਆ ਅਰ ਓਹ ਮ੍ਰਿਤਯ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਆਖਦਾ ਹਾਂ:-

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਦੋਹਰਾ ॥ ਨਾ ਕਰ ਵੈਰ ਸਮੂਹ ਸੇ ਦੁਰਜੈ ਹੈ ਸਮੁਦਾਇ॥

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਯਥਾ ਸਰਪ ਮਦ ਮੌਤ ਕੋ ਲੇਂ ਪਪੀਲਕਾ ਖਾਇ॥

{{gap}}ਸੋ ਹੇ ਰਾਜਨ ਇਸ ਸਮੇਂ ਮੈਂ ਆਪ ਨੂੰ ਇਕ ਬਾਤ ਆਖਦਾ ਹਾਂ ਉਸਨੂੰ ਸਮਝਕੇ ਜੈਸਾ ਉਚਿਤ ਹੋਵੇ ਤੋਸਾ ਕਰੋ ਮੇਘਵਰਨ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਆਪ ਆਗਯਾ ਕਰੋ ਆਪਦਾ ਕਬਨ ਅੰਨਥਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ ਥਿਰਜੀਵੀ ਬੋਲਿਆ ਹੈ ਪੁਤ੍ਰ ਸਨ ਮੈਂ ਤਾਂ ਸਾਮ ਦਾਮ ਭੇਦ ਦੰਡ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਜੋ ਪੰਜਵਾਂ, ਉਪਾ ਸੋਚਿਆ ਹੈ, ਸੋ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਆਪਨਾ ਸਤ੍ਰ ਬਨਾ, ਅਰ ਕਠੋਰ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਝਾੜੂ ਪਾ, ਕਿ ਜਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸਤ੍ਰੂਆਂ ਦੇ ਦੂਤਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸਚਾ ਹੋ ਜਾਵੇ ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਫੇਰ ਮੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਆਂਦੇ ਹੋਏ ਰੁਧਿਰ ਨਾਲ ਲਿਬੇੜਕੇ ਇਸੇ ਬਟ ਬ੍ਰਿਛ ਦੇ ਹੇਠ ਛਡ, ਆਪ ਰਿਕੀਮੂਕ ਪਰਬਤ ਪਰ ਚਲੇ ਜਾਵੋ,ਅਤੇ ਉਸ ਮਕਾਨ ਪੁਰ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਰਹੋ ਜਿਤਨਾ ਚਿਰ ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਤਰੂਆਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨ ਕਿਸੇ ਯਤ ਨਾਲ ਵਿਸਵਾਸ ਦੇ ਕੇ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7xapc7d6ryiv6jhwz31zq3udx15w08k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/193</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53450</id>
    <revision>
      <id>224879</id>
      <parentid>215586</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:00:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224879</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3494" sha1="22nq36e881zpmjpxfu3pzacu5sh2puw" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|ਤੀਜਾ ਤੰਤ੍ਰ|੧੮੫}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;
ਆਪਨੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾਕੇ ਅਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁਰਗ ਨੂੰ ਮਾਲੂਮ ਕਰਕੇ ਦਿਨ ਦੇ ਅੰਨਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿਹਾਂਗਾ ॥ ਮੈਂ ਚੰਗੀ ਤਰਾਂ ਸਮਝ ਬੈਠਾ ਹਾਂ ਜੋ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸਾਡੇ ਕਾਰਜ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਨਹੀਂ ਹੋਨੀ ਕਿਉਂ ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਿਲਾ ਨਿਕਾਸ ਦੇ ਰਸਤੇ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ॥ ਕਿਹਾ ਹੈ ਯਥਾ:-

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਦੋਹਰਾ ।। ਨਿਰਗਮ ਮਾਰਗ ਯੁਕਤ ਜੋ ਸੋਈ ਦੁਰਗ ਸੁਜਾਨ॥

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਪੁਨਾ ਦਵਾਰ ਬਿਨ ਦੁਰਗ ਕੋ ਬੰਧਨ ਰੂਪ ਪਛਾਨ ॥੧੨੨॥

{{gap}}ਸੋ ਆਪਨੇ ਮੇਰੇ ਪਰ ਇਸ ਵੇਲੇ ਦਯਾ ਨਾ ਕਰਨੀ ॥ ਇਸ ਪਰ ਕਿਹਾ ਬੀ ਹੈ। ਯਥਾ:-

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਦੋਹਰਾ॥ ਪਾਲਤ ਲਾਲਤ ਪ੍ਰਾਨ ਸਮ ਅਹੇਂ ਜੇ ਯੋਧਾ ਬੀਰ ॥

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਯੁੱਧ ਸਮੇਂ ਤ੍ਰਿਨ ਵਤ ਤਿਨੇ ਲਖੋ ਸਦਾ ਬੁਧ ਪੀਰ॥੧੨੩॥

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਭ੍ਰਿਤਯਨ ਪਾਲੇ ਪ੍ਰਾਨ ਸਮ ਨਿਜ ਕਾਯਾ ਸਮ ਪੋਖ॥

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਰਿਪੁ ਸੰਗਮ ਕੇ ਦਿਵਸ ਹਿਤ ਮਨ ਮੇਂ ਧਰ ਸੰਤੋਖ।।੧੨੪ 

{{gap}}ਹੇ ਰਾਜਨ ! ਆਪਨੇ ਇਸ ਬਾਤ ਬਿਖੇ ਮੈਨੂੰ ਮਨ੍ਹੇ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ॥ ਏਹ ਬਾਤ ਕਹਿਕੇ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਝੂਠੀ ਮੂਠੀ ਲੜਾਈ ਕਰਨ ਲਗਾ ॥ ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਦੇਖ ਮੇਘਵਰਨ ਦੇ ਨੌਕਰ ਕਠੋਰ ਬਾਤਾਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਥਿਰਜੀਵੀ ਦੇ ਮਾਰਨ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਹੋਏ ਤਦ ਮੇਘਵਰਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਹਟ ਜਾਓ ਮੈਂ ਇਸਨੂੰ ਜੋ ਸਤ੍ਰੂਆਂ ਦਾ ਤਰਫ਼ਦਾਰ ਬਨਿਆ ਹੈ ਮਾਰਦਾ ਹਾਂ। ਇਹ ਬਾਤ ਕਹਿਕੇ ਮੇਘਵਰਨ ਥਿਰਜੀਵੀ ਦੇ ਉਪਰ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ ਅਰ ਹੌਲੀਆਂ ਹੌਲੀਆਂ ਚੁੰਜਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰਕੇ ਉਸਦੇ ਉਪਰ ਥੋੜਾ ਜੇਹਾ ਰੁਧਿਰ ਲਗਾ ਦਿੱਤਾ, ਅਰ ਆਪ ਉਸਦੇ ਕਹੇ ਹੋਏ ਰਿਖਯਮੂਕ ਪਰਬਤ ਉਪਰ ਪਰਵਾਰ ਦੇ ਸਮੇਤ ਚਲਿਆ ਗਿਆ। ਇਤਨੇ ਚਿਰ ਬਿਖੇ ਸ਼ਤ੍ਰ ਦੀ ਦੂਤੀ ਬਤੌਰੀ ਨੇ ਮੇਘਵਰਨ ਅਰ ਉਸਦੇ ਵਜੀਰ ਦੇ ਕਰਤਬ ਨੂੰ ਉਲੂ ਰਾਜੇ ਦੇ ਪਾਸ ਜਾ ਦਸਿਆ ਜੋ ਤੇਰਾ ਸ਼ਤ੍ਰੂ ਡਰਦਾ ਮਾਰਿਆ ਕੁਟੰਬ ਦੇ ਸਮੇਤ ਕਿਧਰੇ ਚਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਉਲੂਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਰਾਤ ਦੇ ਸਮੇ ਵਜੀਰਾਂ ਅਤੇ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਤ੍ਰੂਆਂ ਦੇ ਮਾਰਨ ਲਈ ਤੁਰ ਪਿਆ ਅਤੇ ਬੋਲਿਆ ਛੇਤੀ ਆਓ ! ਆਓ !! ਕਿਉਂ ਜੋ ਭਜਦਾ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>22nq36e881zpmjpxfu3pzacu5sh2puw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/194</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53451</id>
    <revision>
      <id>224880</id>
      <parentid>215587</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:00:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224880</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3644" sha1="qb6yoescz3zkf6ugvhfqzda3bogk236" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|੧੮੬|ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}}
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;
ਹੋਯਾ ਸਤ੍ਰੂ ਪੁੰਨ ਕਰਕੇ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।।ਕਿਹਾ ਹੈ। ਯਥਾ:-

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਦੋਹਰਾ || ਭਾਗਤ ਸ਼ਤ੍ਰ ਕੋ ਪਿਖੇਂ ਜਬ ਸੇਵਕ ਨ੍ਰਿਪ ਕੇਰ ||

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਤਿਸ ਪਾਛੇ ਕਰ ਗਮਨ ਕੋ ਵਸ ਹੁਇ ਨ੍ਰਿਪ ਬਿਨ ਦੇਰ।੧੨੫

{{gap}}ਇਹ ਬਾਤ ਕਹਿਕੇ ਚਾਰੋ ਪਾਸਿਓਂ,ਉਸ ਬੋਹੜ ਨੂੰ ਘੇਰ ਬੈਠਾ ਪਰ ਕੋਈ ਕਾਗ ਨਾ ਦਿਸਿਆ ਤਦ ਉਲੂਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਇਕ ਬੜੀ ਉਚੀ ਟਾਹਿਨੀ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਬੈਠਾ ਅਰ ਬੰਦੀ ਜਨ ( ਭਟ) ਉਸਤਤ ਤੇ ਕਰਨ ਲਗੇ ਉਲੂ ਬੋਲਿਆ ਭਈ ਤੁਸੀਂ ਉਸਦਾ ਰਸਤਾ ਮਾਲੂਮ ਕਰੋ ਜੋ ਕੇਹੜੇ ਰਸਤੇ ਓਹ ਸਾਡਾ ਸਤ੍ਰੂ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਤਨਾ ਚਿਰ ਓਹ ਕਿਸੇ ਕਿਲੇ ਦਾ ਆਸਰਾ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ ਉਤਨਾ ਚਿਰ ਉਸਦੇ ਪਿਛੇ ਜਾਕੇ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰ ਲਈਏ। ਕਿਹਾ ਹੈ। ਯਥਾ:-

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਦੋਹਰਾ॥ ਸਿਰਫ ਕੋਟ ਕੇ ਆਸਰੇ ਜੀਤਾ ਨਹਿ ਰਿਪੁ ਜਾਇ।

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਸਾਮਿਗ੍ਰੀ ਯੁਤ ਕੋਟ ਕੀ ਉਪਮਾ ਕਹੀ ਨ ਜਾਇ॥੧੨੬॥

{{gap}}ਇਤਨੇ ਚਿਰ ਬਿਖੈ ਥਿਰਜੀਵ ਸੋਚਨ ਲਗਾ ਜੋ ਏਹ ਸਾਡੇ ਸਤ੍ਰੂ ਮੇਰੇ ਹਾਲ ਦੇ ਮਲੂਮ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਜੇਹੇ ਆਏ ਤੇਹੇ ਚਲੇ ਜਾਨ ਤਦੋਂ ਮੈਂ ਕੁਝ ਬੀ ਨਾ ਕੀਤਾ। ਕਿਹਾ ਹੈ ਯਥਾ:-

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਦੋਹਰਾ॥ ਪ੍ਰਥਮ ਬੁਧਿ ਯਹ ਜਾਨੀਏ ਨਾ ਕਰ ਕਾਜ ਅਰੰਭ॥

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਕਰੇ ਤੂ ਪੂਰਾ ਕਰ ਤਿਸੇ ਦੁਤੀਂ ਬੁਧਿ ਅਸਥੰਭ॥੧੨੭॥

{{gap}}ਇਸ ਲਈ ਆਰੰਭ ਦਾ ਨਾ ਕਰਨਾ ਚੰਗਾ ਹੈ ਪਰ ਆਰੰਭ ਕਰਕੇ ਛਡਨਾ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਇਸ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜੋ ਆਪਨੀ ਅਵਾਜ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਨਾਵਾਂ ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਬਿਚਾਰਕੇ ਧੀਰੇ ਧੀਰੇ ਬੋਲਨ ਲਗਾ ਉਸ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਸਾਰੇ ਉਲੂ ਉਸਦੇ ਮਾਰਨ ਲਈ ਦੌੜੇ॥ ਥਿਰਜੀਵੀ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਭਿਰਾਵੋ! ਮੈਂ! ਥਿਰਜੀਵੀਂ ਨਾਮੀ ਮੇਘਵਰਨ ਦਾ ਮੰਤ੍ਰੀ ਹਾਂ ਉਸਨੇ ਮੇਰਾ ਏਹ ਹਾਲ ਕੀਤਾ ਹੈ ਸੋ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਜਾਕੇ ਕਹੋ ਮੈਂ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਕੁਛ ਬਾਤ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਤਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਾਕੇ ਅਰਿਮਰਦਨ ਨਾਮੀ ਉਲੂਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਸਾਰਾ ਹਾਲ ਸੁਨਾਯਾ ਓਹ ਸੁਨਕੇ ਬੜਾ ਅਚੰਭਾ ਹੋਯਾ ਤੇ ਥਿਰਜੀਵੀ ਕੋਲ ਆਕੇ ਬੋਲਿਆ ਜੋ ਤੇਰਾ ਏਹ ਹਾਲ ਕਿਉਂ ਹੋਯਾ ਹੈ ਸਾਰਾ ਬ੍ਰਿਤਾਂਭ ਮੈਨੂੰ ਸੁਨਾ॥ ਥਿਰਜੀਵੀ ਬੋਲਆ ਹੈ ਮਹਾਰਾਜ ਸੁਨੀਏ ਕਲ ਦੀ ਬਾਤ ਹੈ ਜੋ ਦੁਸਟ ਮੇਘ-&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qb6yoescz3zkf6ugvhfqzda3bogk236</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/195</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53452</id>
    <revision>
      <id>224881</id>
      <parentid>215591</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:00:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224881</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3219" sha1="pdewiquf8nx38z9df9qar7juznnn4xt" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh||ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|੧੮੭}}
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;ਵਰਨ ਆਪਦੇ ਮਾਰੇ ਹੋਏ ਕਾਵਾਂ ਦੇ ਦੁਖ ਕਰਕੇ ਆਪ ਦੇ ਨਾਲ ਯੁਧ ਕਰਨ ਨੂੰ ਤਿਯਾਰ ਹੋਯਾ ਸੀ॥ ਤਦ ਮੈਂ ਆਖਿਆ ਹੇ ਸਵਾਮੀ ! ਆਪਨੂੰ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਜੋ ਉਸਦੇ ਉਪਰ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕਰੋ ਕਿਉਂ ਜੋ ਓਹ
ਬਲਵਾਨ ਹੈ ਅਰ ਅਸੀਂ ਬਲ ਰਹਿਤ ਹਾਂ॥ਕਿਹਾ ਹੈ। ਯਥਾ:-

ਸੋਰਠਾ ॥ ਸੁਖ ਇਛੂ ਬਲਹੀਨ, ਕਰੇ ਵੈਰ ਨਾ ਬਲੀ ਸੋ॥

ਦੀਪ ਪਤੰਗਹਿ ਚੀਨ,ਬਲਵੰਤਾ ਨਿਰਬਲ ਤਥਾ ॥ਂ੧੨੮॥

ਇਸ ਲਈ ਆਪ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਭੇਟ ਦੇਕੇ ਮੇਲ ਕਰੋ।। ਇਸ ਪਰ ਕਿਹਾ ਬੀ ਹੈ। ਯਥਾ:-

  ਦੋਹਰਾ ।। ਬਲਵੰਤਾ ਰਿਪੁ ਦੇਖਕੇ ਸਰਬਸ ਦੇ ਕਰ ਮੀਤ ॥

ਰਾਖ ਪ੍ਾਣ ਤੂੰ ਆਪਨੇ ਜਾਂਤੇ ਸਬ ਕੁਛ ਜੀਤ ॥ ੧੨੯॥

ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਣਕੇ ਉਸ ਦੁਰਜਨਾਂ ਕਰਕੇ ਤਪਾਏ ਹੋਏ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਆਪਦਾ ਸਹਾਇਕ ਜਾਨਕੇ ਏਹ ਹਾਲ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਸੋ ਮੈਂ ਆਪਦੇ ਚਰਣਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਣ ਹਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਹੋਰ ਅਧਿਕ ਕੀ ਆਖਾਂ ਜਿਤਨਾ ਚਿਰ ਮੈਂ ਚਲਨੇ ਨੂੰ ਸਮਰਥ ਹਾਂ ਆਪ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਮਕਾਨ ਪਰ ਲੈਜਾ ਕੇ ਸਾਰਿਆਂ ਕਾਵਾਂ ਦਾ ਖੈ ਕਰਾ ਦਿਹਾਂਗਾ । ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਣਕੇ ਅਰਿ ਮਰਦਨ ਪਿਤਾ ਪਿਤਾਮਾਂ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਨ ਲੱਗਾ। ਉਸਦੇ ਪੰਜ ਮੰਤ੍ਰੀ ਸੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਹ ਨਾਮ ਹਨ ਰਕਤਾਖਯ ੧, ਕ੍ਰਰਾਖਯ ੨, ਦੀਪਤਾਕਖਯ ੩, ਵਕ੍ਰਨਾਸ ੪,ਪ੍ਰਕਾਰ ਕਰਨ ੫, ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਬਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਪਹਿਲੇ ਰਕਤਾਖਯ ਨੂੰ ਪੁਛਣ ਲੱਗਾ ਹੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ! ਏਹ ਦੁਸ਼ਮਨ ਦਾ ਵਜੀਰ ਸਾਡੇ ਹੱਥ · ਆਯਾ ਹੈ ਸੋ ਇਸ ਨਾਲ ਕੀ ਕਰਨਾ ਜੋਗ ਹੈ । ਰਕਤਾਖੜ ਬੋਲਿਆ ਹੈ ਸਵਾਮੀ ! ਹੁਣ ਕੀ ਸੋਚਦੇ ਹੋ ਬਿਨਾਂ ਬਿਚਾਰੇ ਇਸਨੂੰ ਮਾਰ ਸਿਟਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿਹਾ ਹੈ:- 

ਦੋਹਰਾ ॥ ਜਬ ਲਗ ਬਲ ਯੁਤ ਨਾ ਬਨੇ ਹੀ ਸਤ੍ਰੂ ਕੋ ਮਾਰ ॥ :

ਦੁਰਜੈ ਹੋਵਤ ਰਿਪੂ ਤਬ ਜਬ ਹੋਵਤ ਬਲਕਾਰ ॥੧੩o।। 

ਬਲਕਿ ਆਪ ਤੇ ਆਪ ਆਈ ਲਛਮੀ ਛਡੀ ਹੋਈ ਸਰਾਪ ਦੇਂਦੀ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਹੈ:-

ਦੋਹਰਾ ॥ ਸਮੇ ਪਛਾਨਨਹਾਰ ਕੋ ਮਿਲੇ ਨ ਕਾਲ ਸਦੀਵ ॥

ਤਾਂਤੇ ਸਮਾ ਨਾ ਚੂਕੀਏ ਰਾਜਨੀਤਿ ਕੀ ਸੀਵ ॥੧੩੧॥ .&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>pdewiquf8nx38z9df9qar7juznnn4xt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/196</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53453</id>
    <revision>
      <id>224882</id>
      <parentid>215592</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:00:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224882</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3533" sha1="8p4hpexb2gtnvvfe02jyvi7htu01nw8" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|੧੮੮|ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}}
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;
{{gap}}ਏਹ ਕਹਾਵਤ ਬੀ ਸੁਨੀ ਗਈ ਹੈ ਯਥਾ:-
{{Block center|&lt;poem&gt;{{overfloat left|ਦੋਹਰਾ॥|depth=3em}}ਜਲਤ ਚਿਖਾ ਸੁਤ ਕੀ ਪਿਖੋ ਮਮ ਫਨ ਟੂਟੀ ਦੇਖ॥&lt;br&gt;ਟੂਟੀ ਪ੍ਰੀਤੀ ਨਾ ਜੁੜਤ ਕਰੌ ਜੋ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਸੇਖ॥੧੩੨॥&lt;/poem&gt;}}

{{gap}}ਅਰਿਮਰਦਨ ਨੇ ਪੁਛਿਆ ਏਹ ਬਾਤ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ। ਰਕਤਾਖੜ ਬੋਲਿਆ ਸੁਨੀਏ ਮਹਾਰਾਜ!

{{gap}}੫ ਕਥਾ॥ ਕਿਸੇ ਜਗਾ ਪਰ ਹਰਦੱਤ ਨਾਮੀ ਬਾਹਮਨ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਖੇਤੀ ਕਰਦਿਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਫਸਲ ਨਿਸਫਲ ਗਏ, ਇਕ ਦਿਨ ਓਹ ਬਾਹਮਨ ਗਰਮੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਧੁੱਪ ਨਾਲ ਬੜਾਕੁਲ ਹੋਕੇ ਇੱਕ ਦੀ ਛਾਯਾ ਦੇ ਹੇਠ ਸੁੱਤਾ ਪਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਕੀ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਕ ਬਰਮੀ ਦੇ ਉਪਰ ਭਾਰੀ ਕਾਲਾ ਸਰਪ ਆਪਨੀ ਫਣ ਨੂੰ ਫੈਲਾ ਕੇ ਹਵਾ ਭਖਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਉਸਨੇ ਸੋਚਿਆ ਜੋ ਏਹ ਖੇਤ ਦਾ ਦੇਵਤਾ ਹੈ ਮੈਂ ਇਸਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਪੂਜਿਆ ਇਸੇ ਲਈ ਮੇਰੀ ਖੇਤੀ ਨਿਸਫਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਸੋ ਮੈਂ ਅਜ ਇਸਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਇਹ ਸੋਚਕੇ ਕਿਧਰੋ ਦੁੱਧ ਲੈ ਆਯਾ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਕਿਸੇ ਪਿਆਲੇ ਬਿਖੇ ਰਖ ਬਰਮੀ ਦੇ ਪਾਸ ਜਾਕੇ ਬੋਲਿਆ ਦੇ ਖੇਤ੍ ਪਾਲ! ਮੈਂ ਅਜ ਤੋੜੀ ਏਹ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ ਸੀ ਜੋ ਤੂੰ ਇਥੇ ਨਿਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈਂ ਇਸੇ ਲਈ ਤੇਰੀ ਪੂਜਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਸੋ ਹੁਨ ਤੂੰ ਛਿਮਾ ਕਰ ਏਹ ਕਹਿਕੇ ਉਸਦੇ ਅਗੇ ਦੁਧ ਰਖਕੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਨੂੰ ਚਲਿਆ ਗਿਆ ਸਵੇਰੇ ਆਕੇ ਕੀ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਪਿਆਲੇ ਵਿਖੇ ਇਕ ਮੋਹਰ ਪਈ ਹੈ ਸੋ ਉਸਨੂੰ ਉਸਨੇ ਲੈ ਲਿਆ ਤੇ ਇਸੇ ਤਰਾਂ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਉਸਨੂੰ ਦੁਧਦੇ ਜਾਵੇ ਅਰ ਇਕ ਮੋਹਰ ਲੈ ਜਾਵੇ, ਇਕ ਦਿਨ ਓਹ ਬਾਹਮਨ ਆਪਨੇ ਪੁਤ੍ ਨੂੰ ਦੁਧ ਪਾਉਨਾ ਦਸਕੇ ਆਪ ਕਿਸੇ ਗਾ੍ਮ ਨੂੰ ਚਲਿਆ ਗਿਆ, ਉਸਦਾ ਪੁਤ੍ਰ ਬੀ ਉਥੇ ਦੁਧ ਰਖਕੇ ਘਰ ਨੂੰ ਚਲਿਆਗਿਆ, ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਜਾਕੇ ਉਥੇ ਮੋਹਰ ਨੂੰ ਦੇਖ ਸੋਚਨ ਲਗਾ ਜੋ ਏਹ ਬਰਮੀ ਮੋਹਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਇਸ ਸਰਪ ਨੂੰ ਮਾਰਕੇ, ਸਾਰੀਆਂ ਮੋਹਰਾਂ ਲੈ ਜਾਵਾਂ | ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਉਸ ਬਾਹਮਨ ਦੇ ਪੁਤ੍ਰ ਨੇ ਦੁਧ ਪਾਉਂਦਿਆਂ ਉਸ ਸਰਪ ਨੂੰ ਲਾਠੀ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ, ਉਸ ਦੀ ਸੱਟ ਖਾਕੇ ਸਰਪ ਤਾਂ ਬਚ ਗਿਆ ਪਰ ਉਸਨੇ ਕ੍ੋਧ ਨਾਲ ਉਸ ਬਾਹਮਨ ਦੇ ਪੁਤ੍ ਨੂੰ ਡੰਗਿਆ ਤੇ ਓਹ ਮਰ ਗਿਆ ਤਦ ਉਸਦੇ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8p4hpexb2gtnvvfe02jyvi7htu01nw8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/197</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53454</id>
    <revision>
      <id>224883</id>
      <parentid>215593</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:01:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224883</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3636" sha1="c7sw3tyfl1kquu4wdxdjnl5ohdlel2x" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|ਤੀਜਾ ਤੰਤ੍ਰ|੧੮੯}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;ਸੰਬੰਧੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਖੇਤ ਦੇ ਮੁੱਢ ਉਸਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿਤਾ, ਦੂਸਰੇ ਦਿਨ ਜਾਂ ਉਸਦਾ ਪਿਤਾ ਆਯਾ ਤਾਂ ਆਪਨਿਆਂ ਸਨਬੰਧੀਆਂ ਤੋਂ ਉਸਦਾ ਪ੍ਰਸੰਗ ਸੁਨਕੇ ਬੋਲਿਆ॥
{{Block center|&lt;poem&gt;{{overfloat left|ਦੋਹਰਾ॥|depth=3em}} ਸਰਨਾਗਤ ਜੀਵਾਨ ਪਰ ਦਯਾ ਕਰਤ ਜੋ ਨਾਹਿ॥
ਤਾ ਕਾ ਅਰਥ ਬਿਨਾਸ ਹੋ ਯਥਾ ਹੰਸ ਸਰ ਮਾਹਿ॥੧੩੩॥&lt;/poem&gt;}} 
{{gap}}ਉਸਦੇ ਸਨਬੰਧੀਆਂ ਨੇ ਪੁਛਿਆ ਏਹ ਸੰਗ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਬ੍ਰਾਹਮਨ ਬੋਲਿਆ ਸੁਨੋ:-

{{gap}}॥੬-ਕਥਾ॥ ਕਿਸੇ ਜਗਾ ਪਰ ਚਿਤ੍ਥ ਨਾਮੀ ਰਾਜਾ ਸਾ ਉਸ ਦਾ ਇਕ ਸਰੋਵਰ ਪਦਮਸਰ ਨਾਮੀ ਉਸ ਦੇ ਯੋਧਿਆਂ ਕਰਕੇ ਸੁਰਛਿਤ ਸੀ, ਉਸ ਤਲਾ ਦੇ ਉਪਰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਹੰਸ ਰਹਿੰਦੇ ਸੀ ਓਹ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕ ਇੱਕ ਅੰਡਾ ਦੇਦੇ ਸੇ ਇਕ ਦਿਨ ਉਥੇ ਸੋਨੇ ਦਾ ਪੰਛੀ ਆ ਬੈਠਾ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਜੋ ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਵਿੱਚ ਨਾ ਰਹੁ ਕਿਉਂ ਜੋ ਅਸੀਂ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਪਿੱਛੇ ਇਕ ਇਕਅੰਡਾ ਦੇਕੇ ਇਸ ਸਰੋਵਰ ਤੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ, ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਿਖੇ ਵਿਰੋਧ ਹੋਗਿਆ ਤਾਂ ਓਹ ਪੰਛੀ ਰਾਜਾ ਦੀ ਸਰਨ ਜਾਕੇ ਬੋਲਿਆ, ਹੇ ਰਾਜਨ! ਏਹ ਪੰਛੀ ਆਖਦੇ ਹਨ ਜੋ ਰਾਜਾ ਸਾਡਾ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਸੀ ਏਥੇ ਕਿਸੇ ਪੰਛੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਰਹਿਨ ਦੇਦੇ, ਇਹ ਬਾਤ ਸੁਨ ਮੈਂ ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਮੈਂ ਜਾ ਕੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਆਖਦਾ ਹਾਂ ਸੋ ਹੁਨ ਜੋ ਆਪ ਦੀ ਇਛਿਆ॥ ਤਾਂ ਰਾਜੇ ਨੇ ਕ੍ੋਧ ਨਾਲ ਕਿਹਾ ਹੇ ਨੌਕਰੋ ਤੁਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਬਨਾਂ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਮੇਰੇਪਾਸ ਲੈ ਆਓ॥ਜਾਂ ਓਹ ਨੌਕਰ ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਲੈ ਕੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਮਾਰਨ ਨੂੰ ਗਏ ਉਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਹੰਸ ਆਪਸ ਵਿਖੇ ਆਂਖਨ ਲਗੇ ਜੋ ਇਹ ਬਾਤ ਚੰਗੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ, ਇਕ ਬ੍ਰਿੱਧ ਪੰਛੀ ਬੋਲਿਆ ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਕਠੇ ਹੋ ਕੇ ਉਡ ਜਾਵੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਆਖਦਾਹਾਂ:-

{{Block center|&lt;poem&gt;{{overfloat left|ਦੋਹਰਾ॥|depth=3em}}ਸਰਨਾਗਤ ਜੀਵਾਨ ਪਰ ਦਯਾ ਕਰਤ ਜੋ ਨਾਹਿ॥ .
ਤਾਂ ਕਾ ਅਰਥਬਿਨਾਸ ਹੈ ਯਥਾ ਹੰਸ ਸਰ ਮਾਂਹਿ॥&lt;/poem&gt;}}
{{gap}}ਬਾਹਮਨ ਨੇ ਇਹ ਪ੍ਰਸੰਗ ਸਨਬੰਧੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁਨਾਯਾ ਅਤੇ ਆਪ ਸਵੇਰੇ ਦੁਧ ਲੈ ਕੇ ਸਰਪ ਦੀ ਰੁਡ ਤੇ ਜਾ ਕੇ, ਉੱਚੀ ਅਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਸਰਪ ਦੀ ਉਸਤਿਤ ਕਰਨ ਲਗਾ॥ ਤਾਂ ਬੜੀ ਦੇਰ ਪਿਛੋਂ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>c7sw3tyfl1kquu4wdxdjnl5ohdlel2x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/198</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53455</id>
    <revision>
      <id>224884</id>
      <parentid>215594</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:01:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224884</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3517" sha1="9nqtdew2pzwardqxvzfh5hexvq0yqcp" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|੧੯੦|ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;
ਰੁੱਡ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ ਸਰਪ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਨ ! ਤੂੰ ਪੁਤ੍ਰ ਦੇ ਸ਼ੌਕ ਨੂ ਛੱਡ ਕੇ ਲੋਭ ਕਰਕੇ ਇੱਥੇ ਆਯਾ ਹੈਂ ਸੋ ਐਦੂੰ ਅੱਗੇ ਤੇਰੀ ਮੇਰੀ ਪ੍ਰੀਤਿ ਉਚਿਤ ਨਹੀਂ ਕਿਉਂ ਜੋ ਮੈਂ ਲਾਠੀ ਦੀ ਮਾਰ ਨੂੰ ਕੀਕੂੰ ਭੁਲਾਵਾਂਗਾ।।ਅਰ ਤੂੰ ਬੀ ਪੁਤ੍ਰ ਦੇ ਦੁਖ ਨੂੰ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਭੁਲੇਂਗਾ।। ਸਰਪ ਨੇ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਆਖ ਕੇ ਇਕ ਬੜ ਮੁਲ ਦਾ ਰਤਨ ਬ੍ਰਾਹਮਨ ਨੂੰ ਦੇ ਕੇ ਇਹ ਆਖਿਆ ਜੋ ਤੂੰ ਫੇਰ ਕਦੇ ਇਥੋਂ ਨਾ ਆਵੀਂ ਐਉਂ ਕਹਿਕੇ ਆਪ ਰੁੱਡ ਦੇ ਅੰਦਰ ਚਲਿਆ ਗਿਆ, ਬ੍ਰਹਮਨ ਬੀ ਰਤਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਪੁਤ੍ਰ ਦੀ ਅਕਲ ਨੂੰ ਨਿੰਦਦਾ ਹੋਯਾ ਆਪਨੇ ਘਰ ਆਯਾ ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਆਖਦਾ ਹਾਂ:-

ਦੋਹਰਾ॥ ਜਲਤ ਚਿਖਾ ਸੁਤ ਕੀ ਪਿਖੇ ਮਮ ਫਨ ਟੂਟੀ ਦੇਖ ॥ 
{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਟੂਟੀ ਪ੍ਰੀਤੀ ਨਾ ਜੁੜਤ ਕਰੋ ਜੁ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਸੇਖ ॥

{{gap}}ਹੇ ਰਾਜਨ ਇਸਨੂੰ ਮਾਰਕੇ ਤੇਰਾ ਰਾਜ ਅਕੰਟਕ ਹੋ ਜਾਏਗਾ ਅਰਿਮਰਦਨ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨ ਕੇ ਕ੍ਰਰਾਖਯ ਨੂੰ ਪੁਛਿਆ ਜੋ ਤੇਰੀ ਕੀ ਸਲਾਹ ਹੈ॥ ਓਹ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਰਾਜਨ ਇਸਨੇ ਜੋ ਕਿਹਾ ਹੈ ਇਹ ਕਰਮ ਦਯਾ ਰਹਿਤ ਹੈ ਕਿਉਂ ਜੋ ਸਰਨ ਆਏ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਅਜੋਗ ਹੈ ਇਸ ਉਤੇ ਬੜਾ ਸੁੰਦਰ ਪ੍ਰਸੰਗ ਹੈ। ਯਥਾ:-

ਦੋਹਰਾ॥ ਸੁਨ ਕਪੋਤ ਨੇ ਰਾਖਿਓ ਸਰਨਾਗਤ ਰਿਪੁ ਏਕ॥

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਨਿਜ ਪਲ ਭਖਨ ਕੋ ਦਿਯਾ ਪੂਜਿਓ ਸਹਿਤ ਬਿਬੇਕ॥੧੩੪

{{gap}}ਅਰਿਮਰਦਨ ਨੇ ਪੂਛਿਆ ਏਹ ਪ੍ਰਸੰਗ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ ਕ੍ਰਰਾ ਖਯ ਬੋਲਿਆ ਸੁਨੋ:-

ਦੋਹਰਾ ॥ ਕੋ ਇਕ ਛੁਦ੍ ਵਿਹਾਰ ਯੁਤ ਜੀਵਨ ਕਾ ਰਿਪੁ ਬ੍ਯਾਧ ॥

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਮਹਾਂ ਘੋਰ ਬਨ ਮੇਂ ਫਿਰਤ ਹਾਥ ਬਿਖੈ ਧਨੁ ਸਾਧ ॥੧੩੫

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਤਾਂ ਕਾ ਮਿਤ੍ਰ ਨ ਕੋਊ ਥਾ ਨਹਿ ਬਾਂਧਵ ਸਨਬੰਧ॥

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਛਾਡ ਦਿਯੋ ਤਿਸ ਕਰਮ ਕਰ ਸਬਨੇ ਤਾਂ ਕਾ ਸੰਧ॥੧੩੬

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਜੇ ਕਠੋਰ ਦੁਸਵਾਤਮਾ ਜੀਵਨ ਕੇ ਹੰਤਾਰ॥

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਭੈਦਾਇਕ ਸੰਸਾਰ ਕੇ ਤਿਨੇ ਬਯਾਲ ਸਮ ਧਾਰ॥੧੩੭॥

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਲਗੁੜ ਪਾਸ ਅਰ ਪਿੰਜਰਾ ਲੇ ਕਰ ਹਾਥਨ ਬੀਚ॥

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਨਿਤ੍ਯ ਜਾਤ ਥਾ ਬਨ ਬਿਖੇ ਪ੍ਰਾਨੀ ਹਿੰਸਕ ਨੀਚ॥੧੩੮॥

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਏਕ ਦਿਵਸ ਬਨ ਮੇਂ ਕਿਸੇ ਮਲੀ ਕਪੋਤੀ ਆਇ ॥&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9nqtdew2pzwardqxvzfh5hexvq0yqcp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/199</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53456</id>
    <revision>
      <id>224885</id>
      <parentid>216053</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:01:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224885</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3817" sha1="pfthy16jyd0f9zevbri3g0an8cmx7v8" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh||ਤੀਜਾ ਤੰਤ੍ਰ|੧੯੧}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਗਹਿ ਰਾਖੀ ਮਧ ਪਿੰਜਰੇ ਨਾਸ ਹੇਤ ਸੁਖ ਪਾਇ॥੧੩੯॥

{{Block center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਤਿਸੀ ਕਾਲ ਮੇਂ ਘਨੋ ਸੇ ਦਿਸ਼ਾ ਭਈ ਅੰਧਿਆਰ॥

{{Block center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}} ਪ੍ਰਲੈ ਕਾਲ ਸਮ ਬ੍ਰਿਸਟ ਭੀ ਹੋਤ ਭਈ ਦੁਖ ਕਾਰ॥੧੪o।।

{{Block center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਡਰ ਕਰ ਤਬੀ ਬਯਾਧ ਨੇ ਬਾਰ ਬਾਰ ਉਰ ਕਾਂਪ॥

{{Block center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਨਿਜ ਰਖਿਆ ਕੇ ਹੇਤ ਤਿਸ ਗਹੀ ਰੂਖ ਕੀ ਛਾਪ॥ ੧੪੧

{{Block center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਛਿਨ ਮੇਂ ਬਾਦਲ ਜਬ ਹਟੇ ਨਿਰਮਲ ਭਯੋ ਅਕਾਸ॥

{{Block center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਲੁਬਧਕ ਬੋਲਿਓ ਬ੍ਰਿਛ ਤਰ ਕਰੇ ਜੁ ਈਹਾਂ ਨਿਵਾਸ॥੧੪੨।।

{{Block center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਤਾਂ ਕੀ ਮੈਂ ਸਰਨਾਗਤੀ ਸੋਈ ਰਾਖ ਹੈ ਮੋਹਿ॥

{{Block center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਸੀਤ ਖੁਧਾਂ ਕਰ ਦੁਖਿਤ ਹੋਂ ਸਾਚ ਬਖਾਨੋਂ ਤੋਹਿ॥੧4੩॥

{{Block center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਬਹੁਤ ਸਮੇ ਸੇ ਤਿਸੀ ਪਰ ਬਸਤ ਕਬੂਤਰ ਤੌਨ॥

{{Block center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਨਾਰ ਬਿਰਹ ਕਰ ਦੁਖੀ ਹੈ ਕਰਤ ਬਿਲਾਪਹਿ ਜੌਨ੧੪੪॥

{{Block center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਨਹਿ ਆਈ ਹੈ ਮਮ ਪ੍ਰਿਆ ਬਾਤ ਬ੍ਰਿਸਟ ਅਤਿ ਹੋਤ॥

{{Block center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਤਾਂ ਬਿਨ ਮਮ ਰ੍ਰਹ ਸੂਨ ਹੈ ਐਸੇ ਭਨੇ ਕਪੋਤ॥ ੧੪੫॥

{{Block center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}} ਪਤਿ ਪ੍ਰਾਨ ਸਮ ਪਤਿਬ੍ਰਤਾ ਪ੍ਰਿਯ ਹਿਤ ਮੇਂ ਜੇ ਰਾਚ॥ 

{{Block center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਜਾਂ ਘਰ ਐਸੀ ਨਾਰਿ ਹੈ ਧੰਨ ਪੁਰਖ ਵਹ ਸਾਚ॥੧੪੬॥ 

{{Block center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਘਰ ਕਰ ਗ੍ਰਹ ਨਹੀਂ ਹੋਤ ਹੈ ਨਾਰੀ ਸੇਂ ਗ੍ਰਹਿ ਹੋਤ॥

{{Block center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਨਾਰੀ ਬਿਨ ਗ੍ਰਹ ਬਨ ਅਹੇ ਐਸੇ ਕਹੇ ਕਪੋਤ॥ ੧੪੭॥

{{Block center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਭਰਤਾ ਕੇ ਦੁੱਖਿਤ ਬਚਨ ਸੁਨੇ ਪਿੰਜਰੇ ਮਾਂਹਿ

{{Block center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਹੈ ਸੰਤੁਸਟ ਕਪੋਤਕਾ ਬੋਲੀ ਅਤਿ ਹਰਖਾਹ ।। ੧੪੮

{{Block center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}} ਜਾਂ ਪਰ ਭਰਤਾ ਖ਼ੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਸੋ ਨਾਰੀ ਨਹ ਜਾਨ॥

{{Block center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਭਰਤਾ ਕੋ ਪਸੰਨ ਲਖ ਸਰਬ ਦੇਵ ਸੁਖ ਮਾਨ॥ ੧੪੯॥

{{Block center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਦਾਵਾਗਨਿ ਕਰ ਦਗਧ ਜਿਮ ਲਤਾ ਪੁਸ਼ਪ ਯੁਤ ਜੋਇ॥

{{Block center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਜਾਂ ਪਰ ਨਾਹ ਨਾ ਖ਼ੁਸ਼ ਅਤੇ ਤਦ ਵਤ ਭਸਮੀ ਹੋਇ।।੧੫੦ 

{{Block center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਪਿਤਾ ਮਾਤ ਸੁਤ ਬੰਧੁ ਸਬ ਪਰਮਿਤ ਸੁਖ ਦਾਤਾਰ॥

{{Block center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਅਮਿਤ ਦਾਨ ਭਰਤਾ ਅਹੇ ਕੋ ਨਹਿ ਪੂਜਤ ਨਾਰਿ॥੧੫੧

{{gap}}ਇਹ ਬਾਤ ਕਹਿਕੇ ਕਬੂਤਰੀ ਬੋਲੀ 

{{Block center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਦੋਹਰਾ॥ ਹੇ ਪਤਿ ਸੁਨ ਇਕ ਚਿੱਤ ਹੈ ਤਵ ਹਿਤ ਭਾਖੋਂ ਆਜ॥

{{Block center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਸਰਨਾਗਤ ਕੀ ਪਾਲਨਾ ਪ੍ਰਾਨਨ ਸੇ ਭੀ ਸਾਜ ll ੧੫੨॥

ਯਹੀ ਬਯਾਧ ਤਵ ਆਸਰੇ ਆਯੋ ਘਰ ਕੇ ਮਾਂਹਿ॥&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>pfthy16jyd0f9zevbri3g0an8cmx7v8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/200</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53457</id>
    <revision>
      <id>224886</id>
      <parentid>216060</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:01:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224886</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3851" sha1="skss2jx4lp7b0n4ahp7pbmobpg5q9fo" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|੧੯੨|ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;
{{Block center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਭੂਖ ਸੀਤ ਕਰ ਦੁਖਿਤ ਹੈ ਕਰੋ ਨ ਪੂਜਾ ਕਾਂਹਿ॥੧੫੩।।

{{Block center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਗ੍ਰਿਹ ਆਏ ਆਤਿਥਿ ਕੀ ਕਰੇ ਨਾ ਸੇਵਾ ਜੋਇ॥

{{Block center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਦੁਰਤ ਦੇਇ ਆਤਿੱਥੀ ਤਿਸ ਸੁਕ੍ਰਿਤ ਖੈਂਚਤ ਸੋਇ॥੧੫੪।।

{{Block center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਮਮ ਪਿਆਰੀ ਬਾਂਧੀ ਇਨੇ ਯਹੀ ਦੇਖ ਕਰ ਦੂਰ॥

{{Block center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਨਿਜ ਕ੍ਰਿਤ ਪੂਰਬ ਕਰਮ ਕਰ ਬਾਂਧਤ ਹੈ ਨਰ ਸੂਰ॥੧੫੫॥

{{Block center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਦਾਰਿਦ ਦੁਖ ਬੰਧਨ ਪੁਨਾ ਰੋਗ ਵਯਸਨ ਏਹ ਜਾਨ॥

{{Block center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਨਿਜ ਅਪਰਾਧ ਸੁ ਬ੍ਰਿਛ ਕਾ ਫਲ ਜਾਨੋ ਪਰਮਾਨ ੧੫੬

{{Block center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਤਾਂਤੇ ਯਾਸੇ ਦਵੈਖ ਤਜ ਮਮ ਬੰਧਨ ਹਿਤ ਆਪ।।

{{Block center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਧਰਮ ਬਿਖੇ ਧਰ ਮਨ ਸਦਾ ਯਾਕੀ ਪੂਜਾ ਥਾਪ ੧੫੭॥

{{Block center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਧਰਮ ਯੁਕਤਿ ਤਾਂਕੇ ਬਚਨ ਸੁਨ ਕਪੋਤ ਮਨ ਧਾਰ॥ 

{{Block center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਲੁਬਧਕ ਪੈ ਤਬ ਜਾਇ ਕਰ ਬੋਲਾ ਬਚਨ ਉਦਰਾ।੧੫੮॥

{{Block center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}} ਅਹੋ ਮੀਤ ਲਵ ਕੁਸਲ ਹੈ ਕਹੌ ਕਰੋਂ ਕਯਾ ਸੇਵ॥

{{Block center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਦੁਖ ਮਤ ਮਾਨੋ ਮਨ ਬਿਖੇ ਯਹ ਨਿਜ ਘਰਲ ਖਲੇਵ॥੧੫੯॥

{{Block center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਬਿਆਧ ਵਿਹੰਗਮ ਕੋ ਕਹੈ ਸੁਨ ਕਰ ਤਾਂ ਕੇ ਬੈਨ॥

{{Block center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਮੋਹ ਸੀਤ ਬਾਧਾ ਕਰਤ ਤਾਂ ਤੇ ਦੈ ਮੁਹਿ ਚੈਨ॥ ੧੬o।।

{{Block center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਸੁਨ ਕੁਪੋਤ ਤਾਂਕੇ ਬਚਨ ਲੇ ਆਯੋ ਅੰਗਾਰ॥

{{Block center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਸੂਕੇ ਪਾਤਨ ਕੇ ਬਿਖੇ ਤਾਂਹਿ ਦੀਯੋ ਪਰਿ ਜਾਰ॥੧੬੧॥

{{Block center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਤਬ ਬੋਲਓ ਤਾਂ ਕੋ ਬਿਹਗ ਭੋ ਸਰਨਾਗਤ ਮੀਤ॥

{{Block center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਅਗਨਿ ਤਾਪ ਨਿਜ ਸੀਤ ਕੋ ਦੂਰ ਕਰੋ ਨਿਹਚੀਤ॥੧੬੨॥

{{Block center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਨਾਂਹਿ ਨਿਕਟ ਮਮ ਵਸਤੁ ਕਛੁ ਜਾਕਰ ਪਾਲੋਂ ਤੋਹਿ॥

{{Block center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਅਗਨਿ ਮਾਤ੍ਰ ਸਤਕਾਰ ਸੇਂ ਛੁਧਾ ਦੂਰ ਨਹਿ ਹੋਹਿ।।੧੬੩॥ 

{{Block center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਕੋਇਕ ਪਾਲਤ ਸਹਸ ਕੋ ਸੌ ਕੋ ਪਾਲਤ ਔਰ॥

{{Block center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਭਾਗ ਹੀਨ ਮੁਝ ਕੋ ਸਦਾ ਨਿਜ ਪਾਲਨ ਭੀ ਗੋਰ॥੧੬੪॥

{{Block center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਏਕ ਪੁਰਖ ਕੇ ਅੰਨ ਕੋ ਦੈਨ ਯੋਗ ਨਹਿ ਜੋਇ॥

{{Block center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਤਾਂ ਕੋ ਵਸ ਕਰ ਗ੍ਰਹ ਬਿਖੇ ਲਾਭ ਕਹੋ ਕਯਾ ਹੋਇ॥੧੬੫॥

{{Block center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਤਾਂ ਤੇ ਮੈਂ ਇਸ ਦੇਹ ਕੋ ਛਾਡਤ ਹੂੰ ਯਹ ਧਾਰ॥

{{Block center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਅਰਥੀ ਪਖ ਫਿਰ ਨਾ ਕਹੂੰ ਮਮ ਢਿਗਨ ਹਿਕ ਛੁਯਰ॥੧੬੬॥

{{Block center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਨਿੰਦਤ ਹੈ ਖਗ ਆਪਕੋ ਨਹੀਂ ਬਯਾਧ ਕੋ ਨਿੰਦ॥

{{Block center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਬੋਲਿਓ ਤਾਂ ਸੋ ਤਨਿਕ ਟਿਕ ਕਰੋਂ ਤੋਹਿ ਆਨੰਦ॥ ੧੬੭॥&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>skss2jx4lp7b0n4ahp7pbmobpg5q9fo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/201</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53458</id>
    <revision>
      <id>224887</id>
      <parentid>216061</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:01:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224887</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3610" sha1="eea42y006i7ea2d0afx6u1jt8b9irb8" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|ਤੀਜਾ ਤੰਤ੍ਰ|੧੯੩}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਇਮ ਕਹ ਸੋ ਧਰਮਾਤਮਾ ਮਨ ਮੇਂ ਧਾਰ ਉਮੰਗ॥ 

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਤਿਸੀ ਅਗਨਿ ਮੇਂ ਗਿਰ ਪੜਿਓ ਨਿਜ ਗ੍ਰਹਵਤ ਨਿਹਸੰਗ॥੧੬੮

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਅਗਨਿ ਪੜੇ ਖਗ ਕੋ ਨਿਰਖ ਦੁਖੀ ਭਯੋ ਮਨ ਬਯਾਧ॥ 

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਧਾਰ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਿਜ ਉਰ ਬਿਖੇ ਬੋਲਿਓ ਬਚਨ ਅਗਾਧ।।੧੬੯

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਨਿਜ ਆਤਮ ਪ੍ਰਿਯ ਨਾਂਹਿ ਜਿਸ ਸੋ ਨਰ ਕਰਤਾ ਪਾਪ ।

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਕਾਹੇ ਤੇ ਨਿਜ ਕ੍ਰਿਤ ਕਰਮ ਭੋਗਤ ਹੈ ਨਰ ਆਪ॥੧੭੦

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਐਸਾ ਹੂੰ ਮੈਂ ਪਾਪ ਮਤਿ ਪਾਪ ਕਰਮ ਮੇਂ ਪਿਯਾਰ।।

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਨਰਕ ਬਿਖੁ ਮਮ ਬਾਸ ਹੈ ਯਾਮੇ ਸੰਕ ਨ ਧਾਰ॥੧੭੧॥

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਨਿਸਚੇ ਕਰ ਇਸ ਵਿਹਗ ਨੇ ਮੋਕੋ ਦੀਨੀ ਸੀਖ॥

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਦੇਹ ਤਯਾਗ ਦਈ ਆਪਣੀ ਨਿਜ ਨੈਨਨ ਮੈਂ ਦੀਖ॥੧੭੨॥

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਸਰਬ ਭੋਗ ਤਜ ਆਜ ਸੇ ਸੁਸਕ ਕਰੋਂ ਸਬ ਦੇਹ।

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਗ੍ਰੀਖਮ ਰਿਤੁ ਮੇਂ ਤੋਇ ਵਤ ਤਜ ਕਹ ਭੌਗ ਸਨੇਹ।।੧੭੩

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਸੀਤ ਵਾਤ ਆਤਪ ਸਹੋਂ ਹਵੈ ਕ੍ਰਿਸਾਂਗ ਤਜ ਪਾਪ॥

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਉਪਵਾਸੋਂ ਕਰ ਤਪ ਕਰੋਂ ਮੇਟੋਂ ਮਨ ਕਾ ਤਾਪ॥ ੧੭੪॥

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਤਬੀ ਸਲਾਕਾ ਪਿੰਜਰਾ ਲਗੁੜ ਜਾਲ ਸਬ ਤੋੜ।

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਛਾਡ ਕਪੋਤੀ ਕੋ ਤੁਰਤ ਤਪ ਹਿਤ ਚਾਲਿਓ ਦੌੜ॥੧੭੫॥

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਲੁਬਧਕ ਸੇ ਹਵੈ ਮੁਕਤ ਤਬ ਦੇਖ ਅਗਨਿ ਮੇਂ ਨਾਹ॥

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਰੁਦਨ ਕਪੋਤੀ ਕਰਤ ਹੈ ਸੋਕ ਧਾਰ ਮਨ ਮਾਹਿ॥ ੧੭੬॥

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਅਹੋ ਨਾਥ ਤੁਮ ਬਿਨ ਮੁਝੇ ਜੀਵਨ ਸੇ ਕਿਆ ਕਾਮ।

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਪਤ ਹੀਨ ਦੀਨਾ ਕ੍ਰਿਯਾ ਜੀਵਨ ਅਹੇ ਅਕਾਮ॥੧੭੭॥

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਨਿਜ ਕੁਲ ਪੂਜਾ ਮਨ ਦਰਪ ਲੋਗਨ ਮੇਂ ਸਤਕਾਰ।

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਦਾਸਨ ਪਰ ਆਗਿਆ ਸਬੀ ਵਿਧਵਾ ਕੀਨਹਿ ਧਾਰ ||੧੭੮

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਐਸੇ ਕਰ ਵਿਰਲਾਪ ਬਹੁ ਦੀਨ ਭਈ ਦੁਖ ਮਾਨ॥

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਪੜੀ ਹੁਤਾਸਨ ਮੇਂ ਤਬੀ ਪਤਿਬ੍ਰਤ ਧਰਮ ਪਛਾਨ॥ ੧੭੯

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਨਿਜ ਸਰੀਰ ਤਜ ਦੇਵ ਨ ਪਾਕਰ ਵਿਹਗੀ ਤੌਨ।।

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਦਿਵਯ ਬਸਨ ਭੂਖਨ ਸਨਿਤ ਪਤਿ ਸਮੀਪਕਿਯਗੌਨ॥੧੮੦

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਵਹ ਕਪੋਤ ਭੀ ਦਿਵਯ ਤਨ ਪਾਕ ਪਿਖ ਨਿਜ ਨਾਰ। ਬੋਲਿਓ ਤੋਕੋ ਧੰਨ ਹੈ ਮਮ ਕੀਨੋ ਅਨੁਕਾਰ॥੧੮੧॥

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਰੋਮਾਵਲਿ ਨਰ ਦੇਹ ਪੈ ਅਰਧ ਕੋਟਿ ਪੁਨ ਤੀਨ॥&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>eea42y006i7ea2d0afx6u1jt8b9irb8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/202</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53459</id>
    <revision>
      <id>224888</id>
      <parentid>216433</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:01:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224888</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3424" sha1="9s5ifenvt3j8ueuo3h318x4g2n1guzf" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|੧੯੪|ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;
{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਤਬ ਲੌ ਠੈਹਰੇ ਸਵਰਗ ਤਿਯਪਤਿ ਸੇਵਾ ਮੇਂ ਲੀਨ ॥੧੮੨॥

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਤੇਜ ਪੁੰਜ ਵਪੁ ਧਾਰ ਖਗ ਪ੍ਰਤਿਦਿਨ ਲੇਤ ਅਨੰਦ॥

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}} ਨਿਜ ਕ੍ਰਿਤ ਪੁੰਨ ਵਿਪਾਕ ਕਰ ਬਿਚਰਤ ਭਯੋ ਸੁਛੰਦ॥੧੮੩

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਹਰਖ ਯੁਕਤ ਹੁਇ ਬਯਾਧ ਤਬ ਬਨ ਕੋ ਚਾਲਯੋ ਧਾਇ॥

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਹਿੰਸਾ ਤਜ ਨਿਰਵੇਦ ਭਜ ਮਨ ਮੇਂ ਧਰ ਤਪ ਚਾਇ॥॥੧੮੪।

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਤਹਾਂ ਅਗਨਿ ਮੇਂ ਜਾਰ ਤਨ ਨਿਜ ਪਾਪਨ ਕਚ ਦੂਰ ||

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਦੁਰਤ ਰਹਿਤ ਹੈ ਸਵਰਗ ਸੁਖ ਪਾਯੋ ਜੀਵਨ ਮੂਰ॥੧8੫॥

{{gap}}ਹੇ ਸਾਮੀ ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਆਖਦਾ ਹਾਂ :

ਦੋਹਰਾ ॥ ਸੁਨ ਕਪੋਤ ਨੇ ਰਾਖਿਓ ਸਰਣਾਗਤ ਰਿਪੁ ਏਕ।

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਨਿਜ ਪਲ ਭਖਨ ਕੋ ਦੀਆ ਪੂਜਿਓ ਸਹਿਤ ਬਿਬੇਕ॥

{{gap}}ਇਸ ਪ੍ਰਸੰਗ  ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਅਰਿਮਰਨ ਨੇ ਦੀਪਤਾਖਯ ਨੂੰ ਪੁਛਿਆ ਹੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ਇਸ ਬਿਖੇ ਤੇਰੀ ਕਿਆ ਸੰਮਤਿ ਹੈ ਓਹ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਇਸਨੂੰ ਮਾਰਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ। ਕਿਉਂਜੋ ਕਿਹਾ ਹੈ ਯਥਾ :

ਦੋਹਰਾ ॥ ਜੋ ਮੋ ਸੇ ਡਰ ਭਾਗਤੀ ਸੋ ਮੋਹਿ ਦੇਤ ਅਲਿੰਗ ॥

ਹੇ ਪ੍ਰਿਯ ਕਾਰਕ ਕੁਸਲ ਤੁਹਿ ਜੋਮਮ ਲੇਹੁ ਨਿਸੰਗ ੧੮੬॥

ਇਸ ਪਰ ਦੋਰ ਨੇ ਕਿਹਾ :-

ਦੋਹਰਾ ॥ ਹਰਨ ਯੋਗ ਤਵ ਵਸਤ ਨਹਿ ਜੋ ਹੋਵੇ ਹਰਨੀਯ ॥ 

{{center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਪੁਨ ਆਵੋਂ ਇਹ ਠੌਰ ਪੈ ਜੋ ਨਰਮੈ ਕਮਨੀਯ ॥੧੮੭॥

{{gap}}ਅਰਿਮਰਦਨ ਨੇ ਪੁਛਿਆ ਓਹ ਅਲਿੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਕੌਨ ਸੀ ਅਰ ਚੋਰ ਕੋਨ ਸੀ ਇਸ ਪ੍ਰਸੰਗ ਨੂੰ ਵਿਸਤਾਰ ਨਾਲ ਸੁਣਿਆ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਦੀਪਤਾਖਯ ਬੋਲਿਆ ਸੁਣੀਏ:-

੮ਕਥਾ।। ਕਿਸੇ ਨਗਰ ਵਿਖੇ ਇਕ ਬ੍ਰਿਧ ਬਾਣੀਆਂ ਬੜਾ ਕਾਮਾਤੁਰ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਜਾਂ ਉਸ ਦੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਮਰ ਗਈ ਤਾਂ ਉਸ ਕਾਮਾਤਰ ਨੇ ਕਿਸੇ ਨਿਰਧਨ ਬਾਣੀਏ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਧਨ ਦੇਕੇ ਉਸਦੀ ਲੜਕੀ ਵਿਆਹ ਲਈ ਪਰ ਓਹ ਲੜਕੀ ਉਸ ਬੁੱਢੇ ਨੂੰ ਦੇਖ ਬੜੀ ਦੁਖੀ ਹੋਈ ਬਲਕਿ ਉਸ ਵਲ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਿ ਭੀ ਨਾ ਕਰੇ ਇਹ ਬਾਤ ਠੀਕ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਪਰ ਐਂਉ ਕਿਹਾ ਹੈ ॥ ਯਥਾ:-

ਕੁੰਡਲੀਆ ॥ ਜਬ ਹੀ ਰੋਮ ਸੁਫੈਦ ਹੈ ਸਿਰ ਪੈ ਕਰੇਂ ਪਿਯਾਨ ਤਬੀ ਪੁਰਖ ਕੇ ਮਾਨ ਕੀ ਕਰੇਂ ਯਥਾਰਥ ਹਾਨ । ਕਰੇਂ ਯਥਾਰਥ ਹਾਨ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9s5ifenvt3j8ueuo3h318x4g2n1guzf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/203</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53460</id>
    <revision>
      <id>224889</id>
      <parentid>216434</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:01:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224889</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3325" sha1="s16hkp9gjpagivrdl2h3kokefk475e7" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh||ਤੀਜਾ ਤੰਤ੍ਰ|੧੯੫}}&lt;/noinclude&gt;ਨਾਰ ਇਮ ਭਾਗੇਂ ਨਰ ਤੇ। ਯਥਾ ਅਸਥਿ ਯੁਤ, ਕੂਪ ਸਵਪਚ ਕਾ
ਦੇਖ ਸੁ ਡਰਤੇ॥ ਕਹਿ ਸ਼ਿਵਨਾਥ ਵਿਚਾਰ ਬ੍ਰਿਧ ਹੁਇਛਾਡੋ ਸਬਹੀ ॥
ਗਹੇ ਈਸ ਕੀ ਸਰਨ ਹੋਹਿ ਸਿਤ ਰੋਮ ਸੁ ਜਬਹੀ। ੧੮੮॥

ਤਥਾ ਕਬਿੱਤ॥ ਗਾਤ ਗਯੋ ਸੁਕੜ ਉਖੜ ਗਈ ਚਾਲ'ਸਬ ਦਾਂਤਨ ਕੀ ਪਾਂਤ ਗਿਰੀ ਜੋਤਿ ਘਟੀ ਨੈਨ ਕੀ। ਰੂਪ ਗਯੋ ਪਲਟ ਉਲਟਗਈ ਬਾਣੀ ਸਬ ਲਾਰ ਗਿਰੇਂ ਮੁਖ ਤੇ ਨ ਤਾਕਤ ਹੈ ਬੈਨ ਕੀ। ਬਾਂਧਵ ਨ ਬਾਤ ਕਰੇਂ ਨਾਰ ਨਾ ਪਿਆਰ ਧਰੇ ਸੁਤ ਕਟੁ ਵਾਕ ਰਰੇ ਬੂਝੇ ਨਾਹਿ ਦੈਨ ਕੀ। ਅਹੋ ਦੁਖ ਭਾਰੀ ਅਹੇ ਬ੍ਰਿਧ ਭਾਵ ਦੇਹ ਲਹੇ ਰਾਮ ਕੇ ਨਾ ਪਾਇ ਗਹੇ ਜਾਂਤੇ ਪਾਵੇ ਚੈਨ ਕੀ॥੧੮੯

ਇਕ ਦਿਨ ਦੀ ਬਾਤ ਹੈ ਕਿ ਜਾਂ ਓਹ ਤੀਮੀਂ ਉਸ ਬਾਣੀਏ ਨਾਲ ਇਕ ਸੇਹਜਾ ਉਤੇ ਮੂੰਹ ਮੋੜਕੇ ਲੇਟੀ ਤਾਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਕ ਚੋਰ ਆ ਵੜਿਆ। ਉਸ ਚੋਰ ਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਓਹ ਜਵਾਨ ਇਸਤ੍ਰੀ ਉਸ ਬੁਢੇ ਬਾਣੀਏ ਨੂੰ ਲਿਪਟ ਗਈ ਇਸ ਹਾਲ ਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਓਹ ਬਾਣੀਆਂ ਬੜਾ ਅਚਰਜ ਹੋਕੇ ਸੋਚਨ ਲਗਾ ਜੋ ਅੱਜ ਕੀ ਗੱਲ ਹੈ ਜੋ ਏਹ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਪਿਲਚਗਈ ਹੈ? ਜਦ ਉਸਨੇ ਚੰਗੀ ਤਰਾਂ ਦੇਖਿਆ ਤਾਂ ਕੀ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇਕ ਕੋਨੇ ਵਿਖੇ ਚੋਰ ਖੜਾ ਹੈ ਉਸਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਵਿਚਾਰਿਆ ਜੋ ਇਹ ਤਾਂ ਇਸਤੋਂ ਡਰਦੇ ਹੋਈ ਮੈਨੂੰ ਚੰਬੜਦੀ ਹੈ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ। ਤਾਂ ਬਾਣੀਆਂ ਬੋਲਿਆ :-

ਦੋਹਰਾ॥ ਜੋ ਮੋ ਸੇ ਡਰ ਭਾਗਤੀ ਸੋ ਮੋਹ ਲੇਹੁ ਅਲਿੰਗ।।

ਹੇ ਪ੍ਰਿਯ ਕਾਰਕ ਕੁਸਲ ਤੁਹਿ ਜੋ ਮਮ ਲੇਹੁ ਨਿਸੰਗ॥

ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਚੋਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: 

ਦੋਹਰਾ॥ ਹਰਨ ਯੋਗ ਤਵ ਵਸਤ ਨਹਿ ਜੌ ਹੋਵੇ ਹਰਨੀਯ।

ਪੁਨ ਆਵੇਂ ਇਹ ਠੋਰ ਪੈ ਜੋ ਨ ਰਮੇ ਕਮਨੀਯ।।

ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ! ਉਪਕਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਚੋਰ ਦਾ
ਬੀ ਭਲਾ ਸੋਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸਰਨਾਗਤ ਆਏ ਦਾ ਫੇਰ ਕੀ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਅਤੇ ਏਹ ਬਾਤ ਬੀ ਹੈ ਜੋ ਇਹ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੁਖਾਯਾ ਹੋਯਾ ਸਾਡੀ ਭਲਿਆਈ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੋ ਜਾਏਗਾ ਅਰਥਾਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਰਾ ਭੇਦ ਸਾਨੂੰ ਮਲੂਮ ਹੋ ਜਾਏਗਾ। ਇਸ ਵਾਸਤੇ ਇਸਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਯੋਗ ਨਹੀਂ |&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>s16hkp9gjpagivrdl2h3kokefk475e7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/204</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53461</id>
    <revision>
      <id>224890</id>
      <parentid>216435</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:01:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224890</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3483" sha1="43g5h60iz723l7hmntlatxqr7uh9xr9" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|੧੯੬|ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;{{gap}}ਇਹ ਬਾਤ ਸੁਨਕੇ ਅਰਿਮਰਦਨ ਨੇ ਵਕ੍ਰਨਾਸ ਵਜ਼ੀਰ ਨੂੰ ਪੁਛਿਆਂ ਹੇ ਭਾਈ ਹੁਣ ਕੀ ਕਰਣਾ ਚਾਹੀਏ ਓਹ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਸਵਾਮੀ ਇਸ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਯੋਗ ਨਹੀਂ। ਕਿਹਾ ਹੈ:-

ਦੋਹਰਾ॥ ਰਿਪੁ ਝਗੜੇ ਜੋ ਪਰਸਪਰ ਤੌ ਅਪਨੇ ਹਿਤ ਹੋਇ॥

{{gap}}ਪ੍ਰਾਨ ਦੀਏ ਥੇ ਚੋਰ ਨੇ ਚਖਸ ਗੋ ਬ੍ਰਿਖ ਦੋਇ॥੧੯0॥

{{gap}}ਅਰਿਮਰਦਨ ਬੋਲਿਆ ਏਹ ਪ੍ਰਸੰਗ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ ਵਕ੍ਰਨਾਸ ਬੋਲਿਆ ਸੁਣੀਏ ਮਹਾਰਾਜ!:-

ਕਥਾ॥ ਕਿਸੇ ਜਗਾ ਪਰ ਬੜਾ ਗਰੀਬ ਦਰੋਨ ਨਾਮੀ ਬ੍ਰਾਹਮਨ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਿਰਬਾਹ ਕੇਵਲ ਦਾਨ ਉਪਰ ਹੀ ਸਾ, ਅਤੇ ਓਹ ਚੰਗੇ ਵਸਤ੍ਰ ਲੇਪ ਸੁਗੰਧ, ਫੂਲ ਮਾਲਾ, ਭੂਖਨ ਅਤੇ ਪਾਨ ਆਦਿਕ ਭੋਗਾਂ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਰਹਿਤ ਸੀ ਅਰ ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਬੜੇ ੨ ਵਾਲਾਂ ਅਰ ਨਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਢਕਿਆ ਹੋਯਾ ਅਤੇ ਪਾਲੇ ਹਵਾ ਅਰ ਗਰਮੀ ਨਾਲ ਬੜਾ ਦੁਬਲਾ ਹੋਯਾ ਹੋਯਾ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਕਿਸੇ ਜਜਮਾਨ ਨੇ ਦਯਾ ਕਰਕੇ ਦੋ ਵਛੜੇ ਦਿੱਤੇ ਉਸ ਬਾਹਮਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੰਗੇ ਹੋਏ ਘ੍ਰਿਤ, ਤੇਲ ਅਤੇ ਜਵਾਂ ਨਾਲ ਖੂਬ ਪਾਲਿਆ। ਓਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਕਿਸੇ ਚੋਰ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਜੋ ਮੈਂ ਇਹ ਬਲਦ ਚੁਰਾਵਾਂ ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੋਚ ਕੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਇਕ ਰੱਸਾ ਲੈ ਕੇ ਤੁਰ ਪਿਆ ਰਸਤੇ ਵਿਖੇ ਕੀ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇਕ ਆਦਮੀ ਦੀ ਸੂਰਤ ਬੜੇ ਬੜੇ, ਦੰਦਾਂ ਵਾਲਾ ( ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਉਚੀਆਂ ਨਾਸਾਂ ਲਾਲ ਨੇਤ੍ਰ ਬੜੀਆਂ ਮੋਟੀਯਾਂ ਨਾੜੀਆਂ ਅਰ ਕਪੋਲ ਸੁੱਕੇ ਹੋਏ ਅਰ ਸਿਰ ਦੇ ਵਾਲ ਪੀਲੇ ਸੀ) ਦੇਖਿਆ।। ਭਾਵੇਂ ਉਸਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਚੋਰ ਡਰ ਗਿਆ ਪਰ ਤਾਂ ਬੀ ਉਸਨੂੰ ਪੁਛਨ ਲਗਾ ਤੂੰ ਕੌਨ ਹੈ? ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਮੈਂ ਬ੍ਰਹਮ ਰਾਖਸ਼ ਹਾਂ ਹੁਨ ਤੂੰ ਬੀ ਅਪਣਾ ਆਪ ਦਸ॥ ਓਹ ਬੋਲਿਆ ਮੈਂ ਤਾਂ ਚੋਰ ਹਾਂ ਅਰ ਇਸ ਗਰੀਬ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਬਲਦ ਚੁਰਾਵਨ ਲਈ ਤੁਰਿਆ ਹਾਂ ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਬ੍ਰਹਮ ਰਾਖਸ ਬੋਲਿਆ ਮੈਂ ਨਿਰਾਹਾਰੀ ਹਾਂ ਸੋ ਇਸ ਲਈ ਉਸੇ ਬਾਹਮਣ ਨੂੰ ਅਜ ਖਾਕੇ ਗੁਜਾਰਾ ਕਰਾਂਗਾ॥ ਇਹ ਬਾਤ ਬਹੁਤ ਚੰਗੀ ਹੋਈ ਜੋ ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ
ਇਕੋ ਘਰ ਵਿਖੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਮਿਲ ਪਏ ਹਾਂ। ਤਦ ਓਹ ਦੋਵੇਂ ਅਕੱਠੇ ਉਸਦੇ ਘਰ ਅੰਦਰ ਜਾ ਵੜੇ ਅਰ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਉਡੀਕਨ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>43g5h60iz723l7hmntlatxqr7uh9xr9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/205</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53462</id>
    <revision>
      <id>224891</id>
      <parentid>216436</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:01:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224891</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3527" sha1="qw8jzq31e7qqhouw6qnkww4uud17a87" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|ਤੀਜਾ ਤੰਤ੍ਰ|੧੯੭}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;ਲਗੇ ਜਦ ਬ੍ਰਾਹਮਨ ਸੌ ਗਿਆ ਤਦ ਬ੍ਰਹਮ ਰਾਖਸ ਉਸਦੇ ਖਾਨ ਨੂੰ ਜਾਂ ਚਲਿਆ ਤਦ ਚੌਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਜੋ ਇਹ ਬਾਤ ਨਿਆਇ ਦੀ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਇਸਦੇ ਬੈਲ ਚੁਰਾ ਲਵਾਂ ਤਦ ਤੂੰ ਇਸਨੂੰ ਖਾ ਲਈਂ॥ ਬ੍ਰਹਮ ਰਾਖਸ ਬੋਲਿਆ ਜੇ ਕਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੇਲਾਂ ਦੀ ਅਵਾਜ ਨਾਲ ਏਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਉਠ ਖਲੋਤਾ ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਅਰੰਭਿਆ ਕੰਮ ਐਵੇਂ ਜਾਊ। ਚੋਰ ਬੋਲਿਆ ਜੇਕਰ ਤੇਰੇ ਪ੍ਰਾਣ ਕਢਦਿਆਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਵਿਘਨ ਪੈ ਗਿਆ ਅਰਥਾਤ ਏਹ ਜਾਗ ਪਿਆ ਤਾਂ ਮੈਂ ਬਲਦਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਚੁਰਾ ਸਕਾਂਗਾ। ਇਸ ਲਈ ਜਦ ਮੈਂ ਬੈਲਾਂ ਨੂੰ ਚੁਰਾਕੇ ਲੈਜਾਵਾਂ ਤਾਂ ਤੂੰ ਇਸਦੇ ਪ੍ਰਾਣ ਨਿਕਾਲਂੀਂ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਆਪੋ ਆਪਣੀ ਕਰਦੇ ਝਗੜਨ ਲਗੇ, ਤਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੋਲ ਬੁਲਾਰੇ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਨ ਜਾਗ ਪਿਆ ਚੋਰ ਬੋਲਿਆ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਨ! ਏਹ ਰਾਖਸ ਤੈਨੂੰ ਖਾਯਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਰਾਖਸ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਨ ਇਹ ਚੋਰ ਤੇਰੇ ਬਲਦਾਂ ਨੂੰ ਚੁਰਾਯਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਨ ਉਠਿਆ ਅਤੇ ਆਪਨੇ ਇਸਟ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਸਿਮਰਣ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮ ਰਾਖਸ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਆਪਨੂੰ ਬਚਾਯਾ ਅਤੇ ਸੋਟੇ ਦੇ ਨਾਲ ਚੋਰ ਤੋਂ ਬਲਦ ਬਚਾਏ॥ ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਆਖਦਾ ਹਾਂ :-

ਦੋਹਰਾ।। ਰਿਪ ਝਗੜੇ ਜੋ ਪਰਸਪਰ ਤੌ ਅਪਨੋ ਹਿਤ ਹੋਇ॥

{{gap}}ਪ੍ਰਾਣ ਦੀਏ ਥੇ ਚੋਰ ਨੇ ਰਾਖਸ ਗੇ ਬ੍ਰਿਖ ਦੋਇ॥

{{gap}}ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨ ਕੇ ਅਰਿਮਰਦਨ ਨੇ ਪ੍ਰਾਕਾਰ ਕਰਨ ਨੂੰ ਪੁਛਿਆ ਤੇਰੀ ਕੀ ਸੰਮਤਿ ਹੈ। ਓਹ ਬੋਲਿਆ ਏਹ ਮਾਰਨੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਕਿਉਂ ਜੋ ਇਸਦੀ ਰਖਿਆ ਕਰਨ ਕਰਕੇ ਸ਼ਾਇਦ ਕਦੇ ਆਪਸ ਵਿਚ ਮੇਲ ਹੋ ਜਾਏ ਤੇ ਸੁਖ ਨਾਲ ਸਮਾਂ ਬੀਤੇ॥ ਇਸ ਪਰ ਕਿਹਾ ਹੈ ਯਥਾ:-

ਦੋਹਰਾ॥ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਕੇ ਮਰਮ ਕੋ ਨਾਂਹਿ ਰਾਖਤੇ ਜੌਨ॥

ਬਰਮੀ ਅਰ ਅਹਿ ਉਦਰ ਵਤ ਮਿੱਤ੍ਰ ਪਾਵਤੇ ਤੌਨ।।੧੯੧॥

{{gap}}ਅਰਿਮਰਦਨ ਬੋਲਿਆ ਇਹ ਬਾਤ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ ਪ੍ਰਾਕਾਰ ਕਰਨ ਬੋਲਿਆ ਸੁਨੀਏ ਮਹਾਰਾਜ:-

੧੦ਕਥਾ॥ ਕਿਸੇ ਨਗਰ ਵਿਖੇ ਦੇਵਸਕਤਿ ਨਾਮ ਰਾਜਾ ਦਾ ਪੁਤ੍ਰ ਸੀ ਉਸਦੇ ਉਦਰ ਬਿਖੇ ਸਰ੫ ਸਾ ਸੋ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਹਰ ਰੋਜ ਦੁਬਲਾ ਹੁੰਦਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਉਸਦੇ ਲਈ ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਔਖਦੀਆਂ ਜੋ ਬੜੇ ੨&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qw8jzq31e7qqhouw6qnkww4uud17a87</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/206</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53463</id>
    <revision>
      <id>224892</id>
      <parentid>216437</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:02:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224892</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3858" sha1="ruhpcth63h1302xh561so0s7q2vqhi9" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|੧੯੮|ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;
ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਬਿਖੇ ਹਕੀਮਾਂ ਨੇ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ ਕੀਤੀਆਂ ਪਰ ਓਹ ਰਾਜੀ ਨ ਹੋਯਾ ਇਸ ਲਈ ਓਹ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰ ਉਦਾਸ ਹੋਕੇ ਪਰਦੇਸ ਨੂੰ ਚਲਿਆ ਗਿਆ ਅਰ ਕਿਸੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਖੇ ਜਾਕੇ ਭੀਖ ਮੰਗਕੇ ਆਪਣਾ ਨਿਰਬਾਹ ਕਿਸੇ ਮੰਦਰ ਬਿਖੇ ਕਰਨ ਲੱਗਾ। ਉਸ ਨਗਰ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦਾ ਨਾਮ ਬਲੀ ਸਾ ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਲੜਕੀਆਂ ਬੜੀਆਂ ਸੁੰਦਰ ਜੋਬਨ ਵਾਲੀਆਂ ਸਨ ਓਹ ਦੋਵੇਂ ਪ੍ਰਾਤਾਕਾਲ ਪਿਤਾ ਦੇ ਪਾਸ ਆ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ ਇੱਕ ਬੋਲਦੀ ਸੀ ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ ਆਪ ਚਿਰ ਜੀਵੋ ਜੋ ਜਿਸਦੇ ਪ੍ਰਤਾਪ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਸੁਖ ਪਾਂਦੀਆਂ ਹਾਂ ਦੂਸਰੀ ਆਖਦੀ ਸੀ ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ ਆਪਨੀ ਪ੍ਰਾਰਲਬਧ ਖਾਵੋ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨ ਰਾਜਾ ਬੜੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆਂ ਹੈ ਮੰਤ੍ਰੀ! ਇਸ ਦੁਸ਼ਟ ਬੋਲਨ ਵਾਲੀ ਕੰਨਯਾ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਪਰਦੇਸੀ ਨਾਲ ਵਿਯਾਹ ਦੇਵੋ॥ ਜੋ ਮੈਂ ਦੇਖਾਂ ਜੋ ਏਹ ਅਪਨੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਦਿੱਤਾ ਖਾਂਦੀ ਹੈ॥ ਤਾਂ ਵਜ਼ੀਰ ਨੇ ਉਸ ਰਾਜ ਕੰਨਯਾਂ ਨੂੰ ਥੋੜੇ ਜੇਹੇ ਨੌਕਰਾਂ ਚਾਕਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਰਾਜਾ ਦੇ ਲੜਕੇ ਨੂੰ ਜੋ ਇੱਕ ਮੰਦਰ ਬਿਖੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਯਾ ਸੀ ਬਯਾਹ ਦਿੱਤਾ।। ਓਹ ਕੰਨਯਾਂ  ਬੀ ਉਸ ਨਿਰਧਨ ਰੋਗੀ ਪਤਿ ਨੂੰ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਨਈਂ ਸਮਝ ਉਸਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨਗਰ ਵਿਖੇ ਚਲੀ ਗਈ॥ ਅਤੇ ਉਸ ਨਗਰ ਵਿਖੇ ਜਾਕੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਪੁਤ੍ਰ ਨੂੰ ਅਸਬਾਬ ਦਾ ਰਾਖਾ ਛਡ,ਆਪ ਨੌਕਰਾਂ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਘਿਓ ਤੇਲ ਚਾਵਲ ਲੂਣ ਆਦਿਕਾਂ ਨੂੰ ਲੈਣ ਚਲੀ ਗਈ॥ ਜਾਂ ਸੌਦਾ ਪੱਤਾ ਲੈ ਕੇ ਆਈ ਕੀ ਦੇਖਦੀ ਹੈ ਜੋ ਰਾਜਾ ਦਾ ਪੁਤ੍ਰ ਤਾਂ ਇੱਕ ਬਰਮੀ ਦੇ ਮੁਢ ਸੁਤਾ ਪਿਆ ਹੈ ਅਰ ਉਸਦੇ ਮੁਖ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਪ ਨਿਕਲ ਕੇ ਪੌਣ ਭਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸੇ ਤਰਾਂ ਬਰਮੀ ਵਿੱਚੋਂ ਬੀ ਇੱਕ ਸਰਪ ਨਿਕਲ ਕੇ ਹਵਾ ਭਖ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਸਰਪਾਂ ਨੇ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਲਾਲ ਨੇਤ੍ਰ ਕਰਕੇ ਬਰਮੀ ਦੇ ਸਰਪ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਦੁਸ਼ਟ! ਤੂੰ ਕਿਸ ਲਈ ਇਸ ਸੁੰਦਰ ਰਾਜ ਪੁਤ੍ ਨੂੰ ਦੁਖ ਦੇਂਦਾ ਹੈਂ?' ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਣਕੇ ਪੇਟ ਵਾਲਾ ਸਰਪ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਨੀਚ! ਤੂੰ ਕਿਸ ਲਈ ਇਸ ਬਰਮੀ ਬਿਖੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਭਰੇ ਘੜਿਆਂ ਨੂੰ ਕਲੰਕੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਭੇਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ। ਬਰਮੀ ਵਾਲਾ ਸਰਪ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਪਾਪੀ ਕਿਆ ਤੇਰੀ ਦਵਾਈ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਜਾਨਦਾ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ruhpcth63h1302xh561so0s7q2vqhi9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/207</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53464</id>
    <revision>
      <id>224893</id>
      <parentid>216439</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:02:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224893</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3619" sha1="jojx1i33gxa4daoc9s89j5tsko207mi" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh||ਤੀਜਾ ਤੰਤ੍ਰ|੧੯੯}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;ਜੋ ਪੁਰਾਣੀ ਕਾਂਜੀ ਰਾਈ ਨਾਲ ਬਨੀ ਹੋਈ ਜੇ ਕਦੇ ਇਸ ਲੜਕੇ ਨੂੰ ਪਿਲਾਵੇ ਤਾਂ ਤੂੰ ਝਟ ਮਰਜਾਵੇਂ। ਪੇਟ ਵਾਲਾ ਸਰੂਪ ਬੋਲਿਆ ਕਿਆ ਤੇਰੀ ਇਸ ਦਵਾਈ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਜਾਨਦਾ ਜੋ ਤਪਾਏ ਹੋਏ ਤੇਲ ਨੂੰ ਤੇਰੀ ਰੁਡ ਬਿਖੇ ਅਥਵਾ ਸੜਦਾ ੨ ਪਾਣੀ ਪਾਵੇ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਮਰਜਾਵੇਂ ਤੇ ਸਵਰਨ ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਆਵੇ। ਤਾਂ ਰਾਜ ਕੰਨਯਾਂ ਨੇ ਬ੍ਰਿਛ ਦੇ ਓਹਲੇ ਖੜੋਕੇ ਉਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਝਗੜੇ ਅਰ ਨਾਸ ਦੇ ਉਪਾ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਉਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪਨੇ ਪਤਿ ਨੂੰ ਅਰੋਗ ਕਰ ਲਿਆ ਅਰ ਉਸ ਸੋਨੇ ਨੂੰ ਲੈਕੇ ਆਪਣੇ ਦੇਸ ਨੂੰ ਤੁਰ ਪਈ ਆਪਨੇ ਨਗਰ ਬਿਖੇ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਮਾਤਾ ਤੇ ਸਨਬੰਧੀਆਂ ਨੇ ਉਸਦਾ ਬੜਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ ਅਰ ਓਹ ਸੁਖ ਨਾਲ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਬਿਤਾਉਨ ਲਗੀ।। ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਆਖਦਾ ਹਾਂ :-

{{Block center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਦੋਹਰਾ॥ ਇਕ ਦੂਜੇ ਕੇ ਮਰਮ ਕੋ ਨਾਂਹਿ ਰਾਖਤੇ ਜੌਨ॥

{{Block center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਬਰਮੀ ਅਰ ਅਹਿ ਉਦਰ ਵਤ ਮ੍ਰਿਤੁ ਪਾਵਤੇ ਤੌਨ।।

{{gap}}ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਣਕੇ ਅਰਿਮਰਦਨ ਨੇ ਇਸੇ ਤਰਾਂ ਕੀਤਾ ਅਰਥਾਤ ਉਸਨੂੰ ਨਾ ਮਾਰਿਆ ਇਸ ਹਾਲ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਰਕਤਾਖਯ ਮੰਤੀਮਨ ਬਿਖੇ ਹੱਸਕੇ ਫੇਰ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਮੰਤ੍ਰੀੳ ਤੁਸਾਂ ਤਾਂ ਅਨਯਾਯ ਨਾਲ ਸਵਾਮੀ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਇਸ ਪਰ ਕਿਹਾ ਹੈ ਯਥਾ :-

{{Block center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਦੋਹਰਾ॥ ਜਹ ਅਪੂਜ ਪੂਜਾ ਲਹੇਂ ਪੂਜਨ ਕੀ ਅਪਮਾਨ॥

{{Block center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਦੁਰਭਿਖ ਮ੍ਰਿਤਯੂ ਭੈ ਤਹਾਂ ਤੀਨ ਬਾਤ ਪਰਮਾਨ ੧੯੨॥ 

ਤਥਾ-ਪ੍ਰਤਖਯਪਾਪ ਕੋ ਦੇਖ ਕਰ ਮੂਰਖ ਸਾਂਤ ਧਰੇਹੁ॥

{{gap}}ਰਬ ਕਰਤਾ ਨਿਜ ਭਾਰਜਾ ਜਾਰ ਸਹਿਤ ਸਿਹਲੇਹੁ॥੧੯੩॥

{{gap}}ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਵਜ਼ੀਰ ਬੋਲੇ ਇਹ ਬਾਤ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ॥ ਰਕਤਾਖਯ ਬੋਲਿਆਂ ਸੁਨੋ:-

੧੧ ਕਥਾ ।। ਕਿਸੇ ਜਗਾ ਬਿਖੇ ਬੀਰਧਰ ਨਾਮੀ ਰਥਾਂ ਦੇ ਬਨਾਨ ਵਾਲਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਇਸਤ੍ਰੀ ਕਾਮਦਮਨੀ ਬੜੀ ਵਿਭਚਾਰਣੀ ਲੋਕਾਂ ਬਿਖੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ। ਬੀਰਧਰ ਉਸਦੀ ਪਰੀਛਿਆ ਕਰਨ ਲਈ ਸੋਚਨ ਲਗਾ ਮੈਂ ਇਸਦੀ ਪਰੀਛਿਆ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕਰਾਂ ਕਿਹਾ ਹੈ ਯਥਾ :-

{{Block center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਦੋਹਰਾ॥ ਧਰੇ ਚਾਂਦ ਜੋ ਉਸਨਤਾ ਅਰ ਸੀਤਲਤਾ ਆਗ।।

{{Block center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਤਿ੍ਆ ਸਤੀ ਤਬਹੀ ਲਖੋ ਜੋ ਦੁਰਜਨ ਹਿਤ ਲਾਗ॥੧੯੪॥&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jojx1i33gxa4daoc9s89j5tsko207mi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/208</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53465</id>
    <revision>
      <id>224894</id>
      <parentid>216440</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:02:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224894</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3663" sha1="clr291jklaal1ftvtu3471k9am42lx2" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|੨੦੦|ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;
ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਲੋਕ ਇਸਨੂੰ ਬਿਭਚਾਰਣੀ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਕਿਹਾ ਹੈ ਯਥਾ:-

ਦੋਹਰਾ॥ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਵੇਦ ਮੇਂ ਨਾ ਲਿਖਾ ਦੇਖਾ ਸੁਨਾ ਨ ਜੌਨ।।

ਜੋ ਕੁਛ ਹੈ ਬ੍ਰਹਮਾਂਡ ਮੇਂ ਲੋਕ ਭਾਖਤੇ ਤੌਨ ੧੯੫॥

{{gap}}ਇਹ ਬਾਤ ਸੋਚਕੇ ਓਹ ਤਰਖਾਨ ਆਪਣੀ ਤੀਮੀ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਪਿਆਰੀ! ਕੱਲ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਪਿੰਡ ਜਾਨਾ ਹੈ ਉਥੇ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਦਿਨ ਲੱਗਨਗੇ ਸੋ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕੁਝ ਤੋਸਾ ਬਨਾ ਦੇ॥ ਉਸਨੇ ਉਸਦੇ ਬਚਨ ਨੂੰ ਸੁਨ ਬੜੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਛੱਡ ਕੇ ਘਿਉ ਅਤੇ ਖੰਡ ਦੇ ਨਾਲ ਪਕਵਾਨ ਬਨਾਯਾ। ਹਾਂ ਇਹ ਬਾਤ ਕਿਸੇ ਨੇ ਠੀਕ ਕਹੀ ਹੈ:-

{{Block center|&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਨਿਰਜਨ ਬੀਥੀ ਘਨ ਤਿਮਰ ਦੁਸ਼ਟ ਦਿਵਸ ਕੋ ਦੇਖ॥&lt;/poem&gt;}}

{{Block center|&lt;poem&gt;ਪਤਿ ਬਿਦੇਸ ਲਖ ਪੁੰਸਚਲੀ ਧਾਰਤ ਹਰਖੁ ਬਿਸੇਖ॥ ੧੯੬&lt;/poem&gt;}}

{{gap}}ਓਹ ਤਰਖਾਂਨ ਤਾਂ ਤੜਕੇ ਉਠਕੇ ਪਰਦੇਸ ਨੂੰ ਤੁਰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਓਹ ਵਿਭਚਾਰਣ ਖਾਵੰਦ ਨੂੰ ਪਰਦੇਸ ਗਿਆ ਜਾਨ, ਬੜੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਹਸਦੀ ਹਸਦੀ ਨੇ ਸਾਰੇ ਸਿੰਗਾਰ ਕਰਕੇ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਤਾਂ ਬੜੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਬਿਤਾਯਾ, ਅਰ ਸੰਧਿਆ ਵੇਲੇ ਪਹਿਲੇ ਯਾਰ ਦੇ ਪਾਸ ਜਾ ਕੇ ਬੋਲੀ ਓਹ ਦੁਸ਼ਟ ਮੇਰਾ ਪਤਿ ਤਾਂ ਪਰਦੇਸ ਗਿਆ ਹੈ ਅਰ ਤੂੰ ਰਾਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਮੇਰੇ ਘਰ ਆਵੀਂ ਜਾਂ ਓਹ ਘਰ ਆਈ ਤਾਂ ਉਸਦਾ ਅਸਲ ਖਾਂਵਦ ਦਿਨ ਬਿਤਾ ਕੇ ਰਾਤ ਦੇ ਵੇਲੇ ਦੂਸਰੇ ਰਸਤਿਯੋਂ ਆਕੇ ਮੰਜੇ ਦੇ ਹੇਠ ਲੁਕ ਰਿਹਾ ਇਤਨੇ ਚਿਰ, ਬਿਖੇ ਉਸ ਦਾ ਯਾਰ ਮੰਜੇ ਉਪਰ ਆ ਬੈਠਾ ਇਸ ਦਸ਼ਾ ਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਤਰਖਾਨ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿਖੇ ਆ, ਸੋਚਨ ਲੱਗਾ ਜੋ ਕਿਆ ਉਠਕੇ ਇਸਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵਾਂ ਅਥਵਾ ਦੋਹਾਂ ਸੁਤਿਆਂ ਪਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਸਿਟਾਂ ਪਰ ਇਹ ਬਾਤ ਚੰਗੀ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਰੰਨ ਦੀ ਕਰਤੂਤ ਨੂੰ ਦੇਖਾਂ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬਾਤਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਂ। ਇਤਨੇ ਚਿਰ ਬਿਖੈ ਓਹ ਇਸਤ੍ਰੀ ਘਰਦੇ ਬੂਹੇ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰਾਂ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਮੰਜੇ ਉਤੇ ਆ ਬੈਠੀ ਪਰ ਚੜ੍ਹਦੀ ਹੋਣੀ ਦਾ ਪੈਰ ਅਪਨੇ ਪਤਿ ਦੇ ਪਿੰਡੇ ਨੂੰ ਛੂਹ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਸੋਚਿਆ ਠੀਕ ਮੇਰੇ ਦੁਸ਼ਟ ਪਤਿ ਨੇ ਮੇਰੀ ਪਰੀਛਿਆਂ ਲਈ ਇਹ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਸੋ ਮੈਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇਸਤੀ ਚਲਿਤ੍ਰ ਦਿਖਾਵਾਂ। ਇਹ ਤਾਂ ਸੋਚਦੀ ਹੀ ਸੀ ਜੋ ਉਸਦੇ ਯਾਰ ਨੇ ਉਤਕੰਠਾ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਗਲਕੜੀ ਪਾਈ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>clr291jklaal1ftvtu3471k9am42lx2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/209</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53466</id>
    <revision>
      <id>224895</id>
      <parentid>216441</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:02:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224895</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3775" sha1="9uvlrry7bj025gyox9dz5iykew458v7" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh||ਤੀਜਾ ਤੰਤ੍ਰ|੨੦੧}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;{{rule}}ਤਾਂ ਤੀਮੀ ਨੇ ਹਥ ਜੋੜਕੇ ਆਖਿਆ ਹੇ ਭਲੇ ਲੋਕਾ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਸਪਰਸ਼ ਨਾ ਕਰ ਕਿਉਂ ਜੋ ਮੈਂ ਪਤਬ੍ਰਿਤਾ ਅਰ ਬੜੀ ਭਾਰੀ ਸਤੀ ਹਾਂ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਦੇਖ ਲੈ ਜੋ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸ੍ਰਾਪ ਦੇ ਕੇ ਭਸਮ ਕਰ ਦਿਹਾਂਗੀ॥ ਓਹ ਬੋਲਿਆ ਜੇਕਰ ਏਹ ਬਾਤ ਠੀਕ ਸੀ ਤਾਂ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਕਿਸ ਲਈ ਬੁਲਾਯਾ ਹੈ॥ ਤੀਮੀ ਬੋਲੀ ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਦੇ ਕੇ ਸੁਨ ਅੱਜ ਮੈਂ ਵੱਡੀ ਵੇਲੇ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਚੰਡੀ ਦੇਵੀ ਦੇ ਮੰਦਰ ਗਈ ਸਾਂ ਉਥੇ ਅਚਾਨਕ ਅਕਾਸ਼ ਬਾਣੀ ਹੋਈ ਕਿ ਹੇ ਪੁਤ੍ਰੀ ਤੂੰ ਬੜੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਕਿਆ ਕਰਾਂ ਜੋ ਤੂੰ ਛਿਆਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿਖੇ ਵਿਧਵਾ ਹੋ ਜਾਏਗੀ। ਤਦ ਮੈਂ ਆਖਿਆ ਹੇ ਦੇਵੀ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਨੂੰ ਅਪਦਾ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਹੈ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ ਦੇ ਉਪਾਉ ਦੀ ਬੀ ਖ਼ਬਰ ਹੋਵੇਗੀ। ਸੋ ਕੋਈ ਅਜੇਹਾ ਯਤਨ ਬੀ ਹੈ ਜੋ ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਮੇਰਾ ਪਤਿ ਸੌ ਬਰਸ ਜੀਵੇ? ਦੇਵੀ ਬੋਲੀ ਉਪਾ ਹੈ ਬੀ ਅਰ ਨਹੀਂ ਬੀ।, ਕਿਉਂ ਜੋ ਓਹ ਯਤਨ ਤੇਰੇ ਅਧੀਨ ਹੈ। ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨ ਕੇ ਮੈਂ ਹਥ ਜੋੜੇ ਅਤੇ ਆਖਿਆ ਹੇ ਦੇਵੀ! ਆਪ ਆਗਯਾ ਦੇਵੋ ਸੋ ਮੈਂ ਕਰਾਂ। ਦੇਵੀ ਨੇ ਆਖਿਆ ਜੇ ਕਦੇ ਪਰਾਏ ਪੁਰਖ ਨਾਲ ਇੱਕ ਛੇਹਜਾ ਤੇ ਬੈਠ ਸਪਰਸ਼ ਕਰੇਂ ਤਾਂ ਤੇਰੇ ਪਤਿ ਦੀ ਮ੍ਰਿਤਯੁ ਉਸ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਹੋਵੇਗੀ ਹੁਨ ਜੋ ਤੇਰੀ ਮਰਜੀ ਹੈ ਸੋ ਕਰੋ, ਕਿਉਂ ਜੋ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਬਚਨ ਝੂਠਾ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਇਹ ਨਿਸਚਾ ਹੈ। ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਯਾਰ ਅੰਦਰੋਂ ਹਸਦਾ ੨ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਆਨੰਦ ਕਰਨ ਲਗਾ ਇਤਨੇ ਚਿਰ ਵਿਖੇ ਓਹ ਮੂਰਖ ਰਥ ਕਰਤਾ ਇਸਤ੍ਰੀ ਦੀ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨ ਮੰਜੇ ਹੇਠੋਂ ਨਿਕਲ ਬੜਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਬੋਲਿਆ ਵਾਹ ਵਾਹ ਧੰਨ ਹੈਂ, ਪਤਿਬ੍ਰਤਾ ਤੂੰ ਧੰਨ ਹੈਂ, ਮੈਂ ਤਾਂ ਦੁਰਜਨਾਂ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਕਰ ਕੇ ਸ਼ੰਕਾ ਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸਾਂ ਅਰ ਇਸੇ ਲਈ ਪਿੰਡ ਦੇ ਬਹਾਨੇ ਮੰਜੇ ਦੇ ਹੇਠ ਤੇਰੀ ਪਰੀਛਿਆ ਲਈ ਲੁਕ ਬੈਠਾ ਸਾਂ॥ ਸੋ ਹੁਨ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਆਕੇ ਮਿਲ ਕਿਉਂ ਜੋ ਤੂੰ ਤਾਂ ਭਰਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਬਿਖੇ ਅਗਨੀ ਹੈ ਜਿਸ ਲਈ ਪਰਾਏ ਸੰਗ ਵਿਖੇ ਬੀ ਆਪਨੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਤੈਨੇ ਪਾਲਿਆ ਹੈ ਮੇਰੀ ਅਕਾਲ ਮ੍ਰਿਤਯ ਦੇ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਅਰ ਉਮਰਾ ਵਧੌਣ ਲਈ ਇਸ ਕਰਮ ਨੂੰ ਕਰਨ ਲਗੀ ਹੈਂ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕਹਿ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬੜੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਕਲਾਵੇ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9uvlrry7bj025gyox9dz5iykew458v7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/210</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53467</id>
    <revision>
      <id>224896</id>
      <parentid>216443</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:02:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224896</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3725" sha1="se1fqxtbvsvxb89q2etg0nh9aj3g22p" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|੨੦੨|ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;{{rule}}
ਬਿਖੇ ਲੈ ਲਿਆ ਅਤੇ ਚਕ ਕੇ ਮੋਢੇ ਤੇ ਰਖ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਯਾਰ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਮਿਤ੍ਰ! ਤੂੰ ਤਾਂ ਸਾਡਿਆਂ ਪੁੰਨਾਂ ਨੂੰ ਏਥੇ ਆਯਾ ਹੈਂ ਤੇਰੇ ਪ੍ਰਤਾਪ ਕਰ ਕੇ ਮੇਰੀ ਸੌ ਵਰਖ ਉਮਰਾ ਹੋ ਗਈ ਤੂੰ ਭੀ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਗਲੱਕੜੀ ਪਾ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਮੋਢੇ ਤੇ ਚੜ੍ਹ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕਹਿ ਕੇ ਉਸ ਯਾਰ ਨੂੰ ਜੋਰਾਵਰੀ ਗਲ ਮਿਲ ਕੇ ਮੋਢੇ ਤੇ ਚਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਨਚਦਾ ਹੋਯਾ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਪੁੰਨਾਤਮਾਂ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਬੜਾ ਉਪਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਆਖ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮੋਢੇ ਤੋਂ ਲਾਹ ਕੇ ਘਰ ੨ ਵਿਖੇ ਫਿਰਿਆ ਅਤੇ ਓਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਕਰਨ ਲਗਾ ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਆਖਦਾ ਹਾਂ :-

{{Block center|&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਪ੍ਰਤਖਯ ਪਾਪ ਕੋ ਦੇਖ ਕੇ ਮੂਰਖ ਸ਼ਾਂਤ ਧਰੇਹ॥&lt;/poem&gt;}} 

{{Block center|&lt;poem&gt;ਰਥ ਕਰਤਾ ਨਿਜ ਭਾਰਜਾ ਜਾਰ ਸਹਤ ਸਿਰ ਲੇਹ॥&lt;/poem&gt;}}

{{gap}}ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਮੰਤ੍ਰੀ ਤਾਂ ਜੜ੍ਹੋਂ ਪੁੱਟੇ ਗਏ ਅਰ ਸਾਡਾ ਨਾਸ ਹੋ ਗਿਆ। ਵਾਹ ਵਾਹ ਕਿਆਂ ਠੀਕ ਕਿਹਾ ਹੈ॥ ਯਥਾ:-

{{Block center|&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਮਿਤ੍ਰ ਰੂਪ ਤੇ ਸ਼ਤ੍ਰ ਹੈਂ ਬੁਧਿਜਨ ਭਾਖਤ ਮੀਤ॥
&lt;/poem&gt;}}

{{Block center|&lt;poem&gt;ਜੇ ਹਿਤ ਬਚਨ ਤਿਆਗ ਕੇ ਕਹੇ ਬਾਤ ਬਿਪਰੀਤ॥੧੯੭॥&lt;/poem&gt;}} 

{{Block center|&lt;poem&gt;ਤਥਾ-ਦੇਸ ਕਾਲ ਜੇ ਲਖਤ ਨਹਿ ਅਰ ਬੁੱਧੀ ਤੇ ਹੀਨ॥&lt;/poem&gt;}}

{{Block center|&lt;poem&gt;ਤਿਨ ਸਚਿ ਵਨ ਸੇ ਅਰਥ ਹਤ ਯਥਾ ਤਿਮਰ ਰਵਿ ਚੀਨ॥੧੯੮&lt;/poem&gt;}}

{{gap}}ਸਾਰਿਆਂ ਮੰਤ੍ਰਅਿਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਬਾਤ ਨੂੰ ਨਾ ਮੰਨਿਆ ਅਤੇ ਥਿਰਜੀਵੀ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਆਪਣੇ ਕਿਲੇ ਨੂੰ ਲੈ ਚਲੇ ਤਾਂ ਥਿਰਜੀਵੀ ਬੋਲਿਆਂ ਹੇ ਸਵਾਮੀ ਮੈਂ ਅਨਾਥ ਇਸ ਦਸਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ ਨੂੰ ਕਿਲੇ ਵਿਖੇ ਲੈਜਾ ਕੇ ਕੀ ਕਰੋਗੇ। ਮੇਰੀ ਤਾਂ ਇਹ ਇਛਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਅਗਨਿ ਵਿਖੇ ਜਲ ਮਰਾਂ ਸੋ ਆਪ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਜਲਾ ਦੇਵੋ। ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨ ਕੇ ਰਕਤਾਖਯ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਅਭਿਪ੍ਰਾਯ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ ਆਖਿਆ ਅਗਨ ਵਿਖੇ ਕਿਸ ਲਈ ਜਲਿਆਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ ਥਿਰਜੀਵੀ ਬੋਲਿਆ ਮੈਨੂੰ ਆਪ ਦੇ ਲਈ ਮੇਘਵਰਨ ਨੇ ਇਸ ਦਸ਼ਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਬਦਲਾ ਲੈਨ ਲਈ ਉੱਲੂ ਬਨਿਆ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ | ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨ ਕੇ ਰਾਜਨੀਤ ਵਿਖੇ ਚਤੁਰ ਰਕਤਾਖਯ ਬੋਲਿਆ ਭਈ ਤੂੰ ਉੱਲੂ ਹੋ ਕੇ ਬੀ ਕਾਂਵਾਂ ਦੀ ਹੀ ਤਰਫ਼ ਦਾਰੀ ਕਰੇਂਗਾ ਇਸ ਉਪਰ ਇਹ ਪ੍ਰਸੰਗ ਸੁਨਿਆ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>se1fqxtbvsvxb89q2etg0nh9aj3g22p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/211</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53468</id>
    <revision>
      <id>224897</id>
      <parentid>216444</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:02:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224897</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3241" sha1="ap27q2b1isesf0nz9ywv7wolkozli5f" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh||ਤੀਜਾ ਤੰਤ੍ਰ|੨੦੩}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;{{rule}}
ਜਾਂਦਾ ਹੈ॥ ਯਥਾ :-

{{Block center|&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਸੂਰਜੁ ਭਰਤਾ ਛਾਡਿ ਕੈ ਘਨ ਮਾਰੁਤ ਗਿਰਿ ਰਾਜ॥
&lt;/poem&gt;}}
{{Block center|&lt;poem&gt;ਨਿਜ ਜਾਤੀ ਮੈਂ ਮੂਖਕਾ ਮਗਨ ਭਈ ਤਜ ਲਾਜ॥੧੯੯&lt;/poem&gt;}}

{{gap}} ਮੰਤ੍ਰੀ ਬੇਲੇ ਇਹ ਬਾਤ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ, ਰਕਤਾਖਯ ਬੋਲਿਆ ਸੁਨੋ:-

{{gap}}੧੨ ਕਥਾ॥ ਉੱਚੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਸਿਲਾ ਦੇ ਉਪਰ ਡਿਗੇ ਹੋਏ ਜਲ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਦੇ ਸੁਣਨ ਕਰਕੇ ਡਰੇ ਹੋਏ ਮਛਾਂ ਦੇ ਇਧਰ ਉਧਰ ਫਿਰਨ ਕਰ ਕੇ ਉਪਜੀ ਹੋਈ ਝਗ ਨਾਲ ਜਿਸ ਗੰਗਾਂ ਦਾ ਜਲ ਰੰਗ ਬਰੰਗੀ ਦਿਸਦਾ ਹੈ ਉਸ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਪਰ ਜਪ ਨਿਯਮ ਤਪ ਵਿਦਯਾ ਪੜ੍ਹਨ ਉਪਵਾਸ ਬ੍ਰਤ ਕਰਨ ਯੋਗ ਆਦਿ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਵਿਤ੍ਰ ਜਲ ਨੂੰ ਮਰਜਾਦਾ ਨਾਲ ਵਰਤਨ ਵਾਲੇ ( ਥੋੜਾ ਪਾਨ ਕਰਦੇ ਸੇ) ਅਰ ਕੰਦ ਮੂਲ ਫਲ ਭਿੰਹ ਆਦਿਕਾਂ ਦੇ ਖਾਨ ਕਰ ਕੇ ਦੁਬਲੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਭੋਜ ਪਤ੍ਰ ਦੀ ਕੋਪੀਨ ਮਾਤ੍ਰ ਬਸਤ੍ਰ ਧਾਰਨ ਵਾਲੇ ਰਿਖੀਆਂ ਦੇ ਰਹਨ ਵਾਲਾ ਯਾਗਯਵਲਕ ਨਾਮੀ ਰਿਖੀ ਦਾ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੁਲਪਤਿ* ਕਹਿੰਦੇ ਸੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਸਾ। ਇਕ ਦਿਨ ਰਿਖੀ ਗੰਗਾ ਵਿਖੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਸੰਧਿਆ ਕਰਨ ਲੱਗੇ ਅਤੇ ਜਲ ਦੀ ਅੰਜਲੀ ਲੈਂਦੀ ਸਾਰ ਬਾਜ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚੋਂ ਡਿਗੀ ਹੋਈ ਇਕ ਚੂਹੀ ਉਨਾਂ ਦੇ ਹਥ ਵਿਖੇ ਆ ਪਈ, ਉਸ ਨੂੰ ਤਾਂ ਓਹਨਾਂ ਨੇ ਬੋਹੜ ਦੇ ਪਤੇ ਤੇ ਰਖ ਸੰਧਯਾ ਤਰਪਨ ਕਰ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਤਪ ਦੇ ਪ੍ਰਤਾਪ ਨਾਲ ਉਸ ਮੂਸੀ ਨੂੰ ਕੰਨਿਯਾਂ ਬਨਾਕੇ ਕੁਟੀਆ ਨੂੰ ਆਏ ਅਤੇ ਸੰਤਾਨ ਰਹਿਤ ਆਪਣੀ ਤੀਮੀ ਨੂੰ ਬੋਲੇ ਹੇ
ਪਿਆਰੀ! ਏਹ ਤੇਰੀ ਲੜਕੀ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਹੈ ਇਸ ਦੀ ਪਾਲਨਾ ਕਰ ਉਸ ਇਸਤ੍ਰੀ ਨੇ ਜੋ ਉਸਦੀ ਪਾਲਨਾ ਕੀਤੀ ਅਰ ਜਦ ਓਹ ਬਾਰਾਂ ਬਰਸਾਂ ਦੀ ਹੋਈ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਬਿਆਹ ਦੇ ਯੋਗ ਦੇਖ ਇਸਤ੍ਰੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤਿ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ ਕਿਆ ਆਪ ਨਹੀਂ ਦੇਖਦੇ ਜੋ ਇਸ ਦੇ ਬਿਆਹ ਦਾ ਸਮਾਂ ਬੀਤ ਚਲਿਆ ਹੈ ਰਿਖੀ ਬੋਲਿਆ&lt;noinclude&gt;*ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਮੁਨਿ ਕੋ ਜੋਊ, ਅੰਨ ਬਸਨ ਕੇ ਸਾਥ।।

ਵਿੱਦਯਾ ਦੇਵੇ ਪ੍ਰੇਮ ਸੋਂ ਕੁਲਪਤਿ ਹੈ ਸ਼ਿਵਨਾਥ।।&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ap27q2b1isesf0nz9ywv7wolkozli5f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/212</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53469</id>
    <revision>
      <id>224898</id>
      <parentid>216446</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:02:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224898</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3609" sha1="5lxvv0t4dlyngrl0h7qdp2qtu46irsp" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|੨੦੪|ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;{{rule}}
ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਬਿਖੇ ਐਉਂ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਯਥਾ:-

{{Block center|&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਪਹਿਲੇ ਨਾਰੀ ਕੋ ਰਮੇ ਬਿਧੁ ਗੰਧਰਬ ਕ੍ਰਿਸਾਨ*॥&lt;/poem&gt;}}

{{Block center|&lt;poem&gt;ਪੀਛੇ ਮਾਨੁਖ ਭੋਗ ਹੈ ਤਾਂ ਦੇ ਦੋਸ ਨ ਮਾਨ॥ ੨੦੦॥&lt;/poem&gt;}} 

{{Block center|&lt;poem&gt;ਸੋਮ ਸੁੱਧਤਾ ਦੇਤ ਹੈ ਦੇਤ ਗੰਧਰਬ ਸੁ ਰਾਗੁ॥&lt;/poem&gt;}} 

{{Block center|&lt;poem&gt;ਸਬ ਅੰਗਨ ਕੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਅਗਨਿ ਦੇਤ ਹਿਤ ਲਾਗ॥ ੨੦੧&lt;/poem&gt;}} 

{{Block center|&lt;poem&gt;ਗੌਰੀ ਕੰਨਯਾਂ ਰਾਜ ਬਿਨਾਂ ਰਿਤੁ ਸੇ ਰੋਹਨਿ ਹੋਇ॥&lt;/poem&gt;}}

{{Block center|&lt;poem&gt;ਚਿਹਨ ਬਿਨਾਂ ਕੰਨਯਾਂ ਲਖੋ ਕੁਚ ਬਿਨ ਨਗਨਕ ਜੋਇ॥੨੦੨
&lt;/poem&gt;}}

{{Block center|&lt;poem&gt;ਚਿਹਨ ਭਏ ਬਿਧੁ ਭੋਗ ਹੈ ਕੁਚ ਯੁਤ ਰਮੇ ਗੰਧਰਬ॥&lt;/poem&gt;}} 

{{Block center|&lt;poem&gt;ਰਿਤੁ ਆਏ ਅਗਨਿ ਰਮੇ ਯਹ ਮਰਜਾਦ ਅਖਰਬ॥੨੦੩&lt;/poem&gt;}}

{{Block center|&lt;poem&gt;ਰਿਤੁ ਬਿਨ ਕੰਨਯਾਂ ਵਯਾਹ ਦੇ ਬਾਤ ਬਖਾਨਤ ਬੇਦ॥&lt;/poem&gt;}} 

{{Block center|&lt;poem&gt;ਆਠ ਬਰਸ ਕੀ ਕੰਨਯਾਂ ਕਾ ਬਯਾਹ ਜੋਗ ਹੈ ਭੇਦ॥੨੦੪॥&lt;/poem&gt;}} 

ਵੇਦ॥ ਚਿਰਨ ਹੋਇ ਜਬ ਕੰਨਯਾਂ ਕੇਰੇ ਪੂਰਬ ਪੁੰਨ ਹੋਤ ਹੈ ਖੀਨ! ਕੁਚ ਜਾਮੇਂ ਤਬ ਹਨੇ ਸੁਰਗ ਸੁਖ ਕੰਨਯਾਂ ਨਿਸਚੇ ਜਾਨ ਪ੍ਰਬੀਨ॥ ਰਿਤੁ ਆਏ ਪਰ ਨਰਕ ਮਿਲਤ ਹੈ  ਕੰਨਯਾਂ ਕੇ ਪਿਤ ਕੋ ਤਤਕਾਲ।। ਯਾਤੇ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਕਾਰ ਇਮ ਭਾਖਤ ਕੰਨਯਾਂ ਵਰਹਿਤ ਕਰੋ ਉਤਾਲ॥੨੦੫

{{Block center|&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਰਿਤੁ ਯੁਤ  ਕੰਨਯਾਂ ਕਾ ਕਹਾ ਸਵੇਛਾ ਦਾਨ ਵਿਧਾਨ॥&lt;/poem&gt;}}

{{Block center|&lt;poem&gt;ਯਾਤੇ ਬਯਾਹੋ ਨਗਨਕਾ ਮਨੁ ਇਮ ਕਹੈ ਸੁਜਾਨ॥ ੨੦੬॥&lt;/poem&gt;}} 

{{Block center|&lt;poem&gt;ਜੋ ਕੰਨਯਾਂ ਰਿਤੁ ਕੋ ਪਿਖੇ ਪਿਤਾ ਗੇਹ ਮੇਂ ਆਪ॥&lt;/poem&gt;}} 

{{Block center|&lt;poem&gt;ਸੋ ਬਿਵਾਹ ਹਿਤ ਨਾ ਕਹੀ ਜਘਨੀ ਬ੍ਰਿਖਲੀ ਥਾਪ॥੨੦੭&lt;/poem&gt;}} 

{{Block center|&lt;poem&gt;ਸਦ੍ਰਿਸ਼ ਅਤੁਲ ਬਿਚਾਰ ਤਜ ਰਿਤੁ ਆਏ ਤੇ ਮੀਤ॥&lt;/poem&gt;}} 

{{Block center|&lt;poem&gt;ਜੋ ਜੈਸਾ ਤੈਸਾ ਮਿਲੇ ਕੰਨਯਾਂ ਦੇਹੁ ਬਿਨੀਤ॥੧੦੮॥&lt;/poem&gt;}}

{{gap}}ਹੇ ਭਦ੍ਰੇ ਮੈਂ ਇਸਨੂੰ ਸਦ੍ਰਿਸ਼ ਵਰ ਦਿਹਾਂਗਾ। ਕਿਹਾ ਹੈ ਯਥਾ:-

{{Block center|&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਜਾਂ ਕਾ ਧਨ ਅਰ ਕੁਲ ਸਦਾ ਹੋਇ ਪਰਸਪਰ ਤੁਲ॥&lt;/poem&gt;}}

{{Block center|&lt;poem&gt;ਤਬੀ ਬਯਾਹ ਅਰ  ਮਿਤ੍ਰਤਾ ਬਨੇ ਇਤਰ ਮੇਂ ਭੁੱਲ॥੨੦੯॥&lt;/poem&gt;}}

ਤਥਾ- ਵਿਦਯਾ ਧਨ ਕੁਲ ਤਨ ਉਮਰ ਸੀਲ ਅਵਰ ਪਿਤ ਮਾਤ॥

ਏਤੇ ਗੁਨ ਪਿਖ ਕੰਨਯਕਾ ਦੇਹੁ ਅਪਰ ਨਹਿ ਝਾਤ॥੨੧੦

ਇਸ ਲਈ ਜੇ ਕਦੇ ਇਸਦੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਸੂਰਜ&lt;noinclude&gt;* ਅਗਨਿ॥&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5lxvv0t4dlyngrl0h7qdp2qtu46irsp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/213</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53470</id>
    <revision>
      <id>224899</id>
      <parentid>216447</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:02:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224899</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3810" sha1="lu36ge3jh0tm1qum53ljlvnbqq4w8do" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh||ਤੀਜਾ ਤੰਤ੍ਰ|੨੦੫}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;{{rule}}ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਏਹ ਕੰਨਯਾਂ ਦੇ ਦੇਂਦਾ ਹਾਂ ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ  ਇਸਤ੍ਰੀ ਬੋਲੀ ਹੇ ਨਾਥ ਇਸ ਵਿਖੇ ਕੁਝ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਏਹੋ ਕਰੈ॥ ਤਾਂ ਰਿਖੀ ਨੇ ਸੂਰਜ ਦਾ ਅਵਾਹਨ ਕੀਤਾ ਵੇਦ ਮੰਤਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤਾਪ ਕਰਕੇ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਸੂਰਜ ਭਗਵਾਨ ਦੇਹ ਧਾਰ ਕੇ ਸਨਮੁਖ ਆਕੇ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਰਿਖੀ ਜੀ ਮੈਨੂੰ ਕਿਸ ਲਈ ਬੁਲਾਯਾ ਹੈ ਰਿਖੀ ਬੋਲੇ ਏਹ ਮੇਰੀ ਕੰਨਯਾਂ ਹੈ ਜੇ ਕਦੇ ਏਹ ਤੂੰ ਅੰਗੀਕਾਰ ਕਰੇਂ ਤਾਂ ਤੂੰ ਇਸਨੂੰ ਵਯਾਹ ਲੈ॥ ਐਉਂ ਆਖਕੇ ਰਿਖੀ ਨੇ ਕੰਨਯਾਂ ਨੂੰ ਪੁਛਿਆ ਹੇ ਲੜਕੀ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਤ੍ਰਿਲੋਕੀ ਦਾ ਦੀਪਕ ਸੂਰਜ ਹੱਛਾ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਲੜਕੀ ਬੋਲੀ ਹੇ ਪਿਤਾ ਏਹ ਤਾਂ ਬੜਾ ਜਲਾਉਨ ਵਾਲਾ ਹੈ ਮੈਂ ਇਸਨੂੰ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੀ ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੋਈ ਬੁਲਾਓ।। ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਰਿਖੀ ਨੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਪੁਛਿਆ ਕੋਈ ਆਪ ਤੋਂ ਅਧਿਕ ਹੈ ਸੂਰਜ ਬੋਲਿਆ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਬੱਦਲ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਢਕਿਆ ਹੋਯਾ ਮੈਂ ਗੁਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਮੁਨਿ ਨੇ ਮੇਘ ਨੂੰ ਬੁਲਾਕੇ ਕੰਨਯਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਹੇ ਕੰਨਯਾ ਇਸਦੇ ਹਵਾਲੇ ਤੈਨੂੰ ਕਰਾਂ।। ਲੜਕੀ ਬੋਲੀ ਮਹਾਰਾਜ ਏ ਤਾਂ ਕਾਲਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੜ ਬੀ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਤੋਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਵੱਡਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਵੋ॥ ਮੁਨਿ ਨੇ ਮੇਘ ਨੂੰ ਪੁਛਿਆ ਕਿ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਕੋਈ ਅਧਿਕ ਹੈ ਓਹ ਬੋਲਿਆ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਅਧਿਕ ਵਾਯੂ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਉਡਾਯਾ ਮੈ ਨੱਸ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਮੁਨਿ ਨੇ ਵਾਯੂ ਬੁਲਾਯਾ ਅਤੇ ਲੜਕੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿਆ ਏਹ ਪਵਨ ਤੇਰੇ ਬਯਾਹ ਦੇ ਲਈ ਉੱਤਮ ਦਿਸਦਾ ਹੈ॥ ਲੜਕੀ ਬੋਲੀ ਇਹ ਚਪਲ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਤੋਂ ਬੀ ਕੋਈ ਅਧਿਕ ਹੋਵੇ ਉਸਨੂੰ ਬੁਲਾਓ॥ ਤਾਂ ਮੁਨਿ ਨੇ ਵਾਯੂ ਨੂੰ ਪੁਛਿਆ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਹੈ ਪਵਨ ਬੋਲਿਆ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪਰਬਤ ਹੈ ਜਿਸਤੋਂ ਮੈਂ ਵੀ ਰੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ॥ ਤਦ ਮੁਨਿ ਨੇ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਬੁਲਾਕੇ ਲੜਕੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਇਸਦੇ ਹਵਾਲੇ ਤੈਨੂੰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਓਹ ਬੋਲੀ ਹੇ ਪਿਤਾ ਏਹ ਬੜਾ ਕਠਨ ਅਰ ਨਿਹਚਲ ਹੈ॥ ਇਸ ਲਈ ਇਸਤੇ ਕੋਈ ਅਧਿਕ ਹੈ ਉਸਨੂੰ ਦੇਵੋ ਮੁਨਿ ਨੇ ਪਰਬਤ ਨੂੰ ਪੁਛਿਆ ਕਿਆ ਕੋਈ ਡੇਰੇ ਤੋਂ ਬੀ ਅਧਿਕ ਹੈ?ਓਹ ਬੇਲਿਆ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਅਧਿਕ ਚੂਹਾ ਹੈ ਜੋ ਮੇਰੇ ਵਿਖੇ ਰੁਡ ਬਨਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਮੁਨਿ ਨੇ ਚੂਹੇ ਨੂੰ ਬੁਲਾਕੇ ਲੜਕੀ ਨੂੰ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>lu36ge3jh0tm1qum53ljlvnbqq4w8do</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/214</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53471</id>
    <revision>
      <id>224900</id>
      <parentid>216448</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:02:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224900</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3804" sha1="kq01jgmcupcfbreesbsxzqb47m2mide" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|੨੦੬|ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;{{rule}}ਦਿਖਾਯਾ ਅਤੇ ਆਖਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਤੈਨੂੰ ਚੰਗਾ ਪ੍ਰਤੀਤਿ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਓਹ ਬੋਲੀ ਹਾਂ ਮਹਾਰਾਜ ਏਹ ਮੈਨੂੰ ਬੜਾ ਪਿਆਰਾ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਚੂਹੀ ਬਨਾਕੇ ਇਸਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰੋ ਜੋ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਜਾਤ ਬਿਖੇ ਸੁਖ ਪਾਵਾਂ॥ ਤਦ ਮੁਨਿ ਨੇ ਉਸ ਲੜਕੀ ਨੂੰ ਫੇਰ ਚੂਹੀ ਬਨਾਕੇ ਉਸ ਚੂਹੇ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਇਸੇ ਲਈ ਮੈਂ ਆਖਦਾ ਹਾਂ:-

{{Block center|&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਸੂਰਜੁ ਭਰਤਾ ਛਾਡਕੇ ਘਨ ਮਾਰੁਤ ਗਿਰ ਰਾਜ॥&lt;/poem&gt;}}

{{Block center|&lt;poem&gt;ਨਿਜ ਜਾਤੀ ਮੇਂ ਮੂਖਕਾ ਮਗਨ ਭਈ ਤਜ ਲਾਜ॥&lt;/poem&gt;}}

{{gap}}ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੰਤ੍ਰੀਆਂ ਨੇ ਰਕਤਾਖਯ ਦੀ ਬਾਤ ਦਾ ਅਨਾਦਰ ਕੀਤਾ ਅਤ ਥਿਰਜੀਵੀ ਨੂੰ ਘਰ ਲੈ ਗਏ ਜਾਂਦਾ ਹੋਯਾ ਥਿਰਜੀਵੀ ਦਿਲ ਵਿਖੇ ਹੱਸਕੇ ਸੋਚਨ ਲੱਗਾ।।

{{Block center|&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਜਾਨੇ ਭਾਖਾ ਇਹ ਹੋਨੋ ਨੀਤਿ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਵਿਤ ਤੌਨ।&lt;/poem&gt;}}

{{Block center|&lt;poem&gt;ਸਵਾਮੀ ਕਾ ਹਿਤਕਾਰ ਸੌ ਏਕ ਅਹੇ ਸਬ ਗੌਨ॥ ੨੧੧॥
&lt;/poem&gt;}}

{{gap}}ਜੇ ਕਦੇ ਏਹ ਮੰਤ੍ਰੀ ਇਸਦੇ ਬਚਨ ਨੂੰ ਕਰਦ ਤਾਂ ਕਿੰਚਿਤ ਮਾਤ੍ਰ ਬੀ ਅਨਰਥ ਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੁਣ ਕਿਲੇ ਦੇ ਬੂਹੇ ਅਗੇ ਜਾਕੇ ਅਰਿਮਰਦਨ ਨੇ ਸਬਨਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਹੇ ਮੇਰੇ ਹਿਤਕਾਰੀਓ ਇਸ ਥਿਰਜੀਵੀ ਨੂੰ ਮਨ ਭਾਉਂਦਾ ਮਕਾਨ ਦੇਵੋ॥ ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਥਿਰਜੀਵੀ ਸੋਚਨ ਲਗਾ ਮੈਂ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਰਣ ਦਾ ਹੀਲਾ ਸੋਚਨਾ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ ਕਿਉਂ ਜੋ ਪਾਸ ਬੈਠਿਆਂ ਮੇਰੇ ਅਭਿਪ੍ਰਾਯ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ ਇਹ ਚੇਤੰਨ ਹੋ ਜਾਨਗੇ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਕਿਲੇ ਦੇ ਆਸਰੇ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਮਤਲਬ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਾਂ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸੋਚਕੇ ਉਲੂਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ ਹੇ
ਪ੍ਰਭੋ। ਆਪਨੇ ਜੋ ਕੁਝ ਕਿਹਾ ਸੋ ਠੀਕ ਹੈ ਪਰ ਮੈਂ ਬੀ ਨੀਤਿ ਦੇ ਜਾਨਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਤੇਰਾ ਵੈਰੀ ਹਾਂ ਤੋੜੇ ਮੈਂ ਆਪਦਾ ਸਨੇਹੀ ਅਤੇ ਪਵਿਤ੍ਰ ਬੀ ਹਾਂ ਤਾਂ ਬੀ ਕਿਲੇ ਬਿਖੇ ਨਿਵਾਸ ਕਰਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹਾਂ॥ ਅਲਬੱਤਾ-ਕਿਲੇ ਦੇ ਬੂਹੇ ਅੱਗੇ ਬੈਠਾ ਹੋਯਾ ਆਪਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤ੍ਰ ਹੋਯਾ ਹੀ ਸੇਵਾ ਕਰਾਂਗਾ ।। ਉੱਲੂ ਨੇ ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਮੰਨ ਲਿਆ॥ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕੀਤਿਆਂ ਹਰ ਰੋਜ ਉਲੂ ਰਾਜੇ ਦੇ ਨੌਕਰ ਬੜਾ ਸੁੰਦਰ ਭੋਜਨ ਬਨਾਕੇ ਅਰਿਮਰਦਨ ਦੀ ਆਗਯਾ ਨਾਲ ਥਿਰਜੀਵੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਮਾਸ ਦੇ ਜਾਨ ਥੋੜੇ ਦਿਨਾਂ ਬਿਖੇ ਥਿਰਜੀਵ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>kq01jgmcupcfbreesbsxzqb47m2mide</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/215</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53472</id>
    <revision>
      <id>224901</id>
      <parentid>216620</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:03:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224901</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3742" sha1="6ib0eo3o87ngtc9liwiet9khwqzcltj" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh||ਤੀਜਾ ਤੰਤ੍ਰ|੨੦੭}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;{{rule}}
ਮੋਰ ਦੀ ਨਯਾਈਂ ਤਕੜਾ ਹੋ ਪਿਆ। ਤਦ ਰਕਤਾਖਯ ਨੇ ਥਿਰਜੀਵੀ ਨੂੰ ਪਲਦਿਆਂ ਦੇਖਕੇ ਹੈਰਾਨਗੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮੰਤ੍ਰੀਆਂ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜੋ ਮੈਂ ਜਾਨ ਗਿਆ ਹਾਂ ਜੋ ਏਹ ਮੰਤ੍ਰੀ ਅਤੇ ਆਪ ਸਾਰੇ ਮੂਰਖ ਹੋ ਕਿਹਾ ਹੈ। ਯਥਾ:-

{{Block center|&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਪਹਿਲੇ ਮੂਰਖ ਮੈਂ ਭਯੋ ਦੂਜੇ ਫੰਧਕ ਜਾਨ॥&lt;/poem&gt;}}

{{Block center|&lt;poem&gt;ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਅਰ ਸਚਿਵ ਸਬ ਮੂਰਖ ਮੰਡਲ ਮਾਨ॥੨੧੨॥&lt;/poem&gt;}} 

{{gap}}ਓਹ ਬੋਲੇ ਇਹ ਕਿਆ ਬਾਤ ਹੈ ਰਕਤਾਖਯ ਬੋਲਿਆ ਸੁਣੋ:-

੧੩ ਕਥਾ।ਕਿਸੇ ਪਰਬਤ ਉਪਰ ਇੱਕ ਬੜਾ ਭਾਰੀ ਬ੍ਰਿਛ ਸਾ ਉਸ ਉਤੇ ਸਿੰਭੂਕ ਨਾਮੀ ਪੰਛੀ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਵਿੱਠ ਵਿਚੋਂ ਸੋਨਾ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਇਕ ਦਿਨ ਉਸਦੇ ਮਾਰਨ ਲਈ ਕੋਈ ਫੰਧਕ ਆਯਾ॥ ਪੰਛੀ ਨੇ ਉਸਦੇ ਸਨਮੁਖ ਹੀ ਵਿੱਠ ਕੀਤੀ ਸੋ ਡਿਗਦੀ ਸਾਰ ਸੋਨਾ ਹੋ ਗਈ ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਦੇਖ ਬਯਾਧ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਭਈ ਮੈਨੂੰ ਬਾਲਕਪਨੇ ਤੋਂ ਪੰਛੀ ਮਾਰਦਿਆਂ ਅੱਸੀ ਬਰਸ ਬੀਤੇ ਹਨ ਪਰ ਕਦੇ ਪੰਛੀ ਦੇ ਮੈਲੇ ਵਿਖੇ ਸੋਨਾ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੋਚਕੇ ਉਸਨੇ ਬ੍ਰਿਛ ਨਾਲ ਜਾਲ ਨੂੰ ਤਾਨ ਦਿੱਤਾ ਓਹ ਪੰਛੀ ਮੂਰਖ ਉਸ ਜਾਲ ਬਿਖੇ ਫਸ ਗਿਆ, ਸ਼ਕਾਰੀ ਨੇ ਫਾਹੀ ਵਿਚੋਂ ਕਢਕੇ ਉਸ ਪੰਛੀ ਨੂੰ ਪਿੰਜਰੇ ਵਿਚ ਪਾਕੇ ਘਰ ਲੈ ਆਂਦਾ। ਅਤੇ ਸੋਚਨ ਲਗਾ ਜੋ ਏਹ ਪੰਛੀ ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਵੀ ਨਾਸ ਕਰਾ ਦੇਵੇਗਾ। ਕਿਉਂ ਜੋ ਜੇ ਕਦੀ ਕੋਈ ਮਨੁਖ ਇਸ ਬ੍ਰਿਤਾਂਤ ਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਰਾਜਾ ਅਗੇ ਕਹੇਗਾ ਤਾਂ ਨਿਸਚੇ ਮੇਰਾ ਮਰਨ ਹੋਵੇਗਾ ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਆਪੇ ਹੀ ਇਸ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਦੀ ਭੇਟਾ ਕਰ ਦੇਵਾਂ ਐਉਂ ਬਿਚਾਰਕੇ ਉਸੇ ਤਰਾਂ ਕੀਤਾ ਰਾਜਾ ਉਸ ਪੰਛੀ ਨੂੰ ਦੇਖ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਬੋਲਿਆ ਹੈ ਰਾਖਿਓ! ਇਸ ਪੰਛੀ ਨੂੰ ਯਤਨ ਨਾਲ ਰੱਖੋ ਅਤੇ ਖਾਨ ਪਾਨ ਦੀ ਵੀ ਖਬਰ ਰਖੋ,ਇਸ ਬਾਤਾ ਨੂੰ ਸੁਨ ਕੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ਬੋਲਿਆ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜ ਕਿਆ ਆਪ ਇਸ ਬੇਪ੍ਰਤੀਤ ਬਯਾਧ ਦੀ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੱਚ ਮੰਨ ਬੈਠੇ ਹੋ ਭਲਾ ਕਦੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਵਿੱਠ ਬਿਖੇ ਬੀ ਸੋਨਾ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਇਸ ਲਈ ਪੰਛੀ ਨੂੰ ਛਡ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਪੰਛੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਓਹ ਬੜਾ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਸਾਹਮਨੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਵਿੱਠ ਕਰ ਕੇ ਪਿਛਲੇ ਸ਼ਲੋਕ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਦਾ ਅਕਾਸ਼ ਮਾਰਗ ਨੂੰ ਚਲਿਆ ਗਿਆ।। ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਆਖਦਾ ਹਾਂ:-&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6ib0eo3o87ngtc9liwiet9khwqzcltj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/216</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53473</id>
    <revision>
      <id>224902</id>
      <parentid>216622</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:03:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224902</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3550" sha1="0d7kpboo8lo6zezunpkif8mizg0agli" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh||ਤੀਜਾ ਤੰਤ੍ਰ|੨੦੮}}
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;{{rule}}
ਦੋਹਰਾ॥ ਪਹਿਲੇ ਮੂਰਖ ਮੈਂ ਭਯੋ ਦੂਜੇ ਫੰਧਕ ਜਾਨ॥

{{Block center|&lt;poem&gt;ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਅਰ ਸਚਿਵ ਸਬ ਮੂਰਖ ਮੰਡਲ ਮਾਨ॥&lt;/poem&gt;}}

{{gap}}ਜਦ ਓਹ ਸਾਰੇ ਉੱਲੂ ਬਿਧਾਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਤਿਕੂਲ ਹੋਨ ਕਰਕੇ ਰਕਤਾਖਯ ਦੇ ਕਹੇ ਨੂੰ ਨਾ ਬਿਚਾਰ ਕੇ ਫੇਰ ਬੀ ਥਿਰ ਜੀਵੀ ਦੀ ਪਾਲਨਾ ਮਾਸ ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਤਾਂ ਰਕਤਾਖਯ ਨੇ ਆਪਨੇ ਸਨਬੰਧੀਆਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਕੇ ਕਿਹਾ ਹੇ ਭਾਈਓ ਸਾਡੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਸੁਖ ਤਾਂ ਹੁਣ ਹੋ ਚੁਕੀ ਹੈ ਕਿਉਂ ਜੋ ਮੈਂ ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਕੁਲਕਰਮ ਕਰਕੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ਸਾਂ ਸੋ ਮੈਨੂੰ ਹਿਤ ਦੀ ਕਹਿਣੀ ਉਚਿਤ ਸੀ,ਸੋ ਕਹੀ। ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ। ਇਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਚਲੋ ਜੋ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਪਰਬਤ ਦੀ ਕੰਦਰਾ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲਈਏ॥

ਕੁੰਡਲੀਆਛੰਦ॥ ਭਾਵੀ ਕੋ ਸੋਚਤ ਜੋਈ ਸੋ ਨਰ ਸੋਭਾ ਪਾਤ। ਨਹਿੰ ਸੋਚਤ ਜੋ ਭਾਸਕੋ ਸੋਊ, ਸੋਕ ਧਰਾਤ। ਸੋਊ ਸੋਕ ਧਰਾਤ ਇਸੀ ਬਨ ਬਸਤੇ ਭ੍ਰਾਤਾ॥ ਬ੍ਰਿਧ ਭਈ ਮਮ ਦੇਹੁ ਸੁਨੀ ਨਹਿ ਕੰਦਰ ਬਾਤਾ। ਕਹਿ ਸ਼ਿਵਨਾਥ ਬਿਚਾਰ ਆਜ ਯਹਿਅਚਰਜ ਆਵੀ॥ ਐਸੇ ਸਮਝ ਸਿਆਰ ਭਗਯੋ ਲਖ ਉਰ ਮੇਂ ਭਾਵੀ॥੨੧੩॥

{{gap}}ਕੁਟੰਬੀਆਂ ਨੇ ਪੁਛਿਆ ਏਹ ਪ੍ਰਸੰਗ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ ਰਕਤਾਖਯ ਬੋਲਿਆ ਸੁਨੋਂ:-

{{gap}}੧੪ ਕਥਾ॥ ਕਿਸੇ ਬਨ ਬਿਖੇ ਖਰਨਖਰ (ਤਿਖੇ ਨਵ੍ਹਾਂ ਵਾਲਾ) ਨਾਮੀ ਸ਼ੇਰ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਇੱਕ ਦਿਨ ਉਸ ਭੁਖੇ ਤਿਹਾਏ ਨੂੰ ਇਧਰ ਉਧਰ ਫਿਰਦਿਆਂ ਕੋਈ ਜੀਵ ਹੱਥ ਨਾ ਆਯਾ ਆਖ਼ਰ ਸੰਧਯਾ ਵੇਲੇ ਬੜੀ ਭਾਰੀ ਪਰਬਤ ਦੀ ਕੰਦਰਾ ਵਿਖੇ ਜਾਕੇ ਸੋਚਨ ਲਗਾ ਜੋ ਇਸ ਗੁਫਾ ਬਿਖੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਜੀਵ ਆਵੇਗਾ ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਚੁਪ ਕਰਕੇ ਬੈਠ ਰਹਾਂ। ਇਤਨੇ ਚਿਰ ਬਿਖੇ ਉਸ ਗੁਫਾ ਦਾ ਸ੍ਵਾਮੀ ਦਧਿਪੁੱਛ ਨਾਮੀ ਗਿੱਦੜ ਆਯਾ, ਅਰ ਓਹ ਕੀ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ੇਰ ਦਾ ਖੁਰਾ ਅੰਦਰ ਨੂੰ ਤਾਂ ਗਿਆ ਹੈ ਪਰ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲਿਆ॥ ਤਾਂ ਓਹ ਸੌਚ ਕਰਨ ਲੱਗਾ॥ ਭਈ ਮੈਂ ਤਾਂ ਮੋਯਾ ਇਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕੋਈ ਸ਼ੇਰ ਹੋਵੇਗਾ ਸੋ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ ਅਤੇ ਕਿਸਤਰਾਂ ਮਲੂਮ ਕਰਾਂ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸੋਚਕੇ ਗੁਫਾ ਦੇ ਬੂਹੇ ਅੱਗੇ ਅਵਾਜਾਂ ਮਾਰਨ ਲੱਗਾ ਹੇ ਗੁਫਾ ਹੇ ਗੁਫਾ ਐਉ ਕਹਿਕੇ ਚੁਪ ਕਰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਫੇਰ ਉਸੇ ਤਰਾਂ ਅਵਾਜ ਮਾਰਕੇ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0d7kpboo8lo6zezunpkif8mizg0agli</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/217</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53474</id>
    <revision>
      <id>224903</id>
      <parentid>216625</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:03:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224903</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3612" sha1="4oo58lpcv14ahp6he8161i59gyr5511" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh||ਤੀਜਾ ਤੰਤ੍ਰ|੨੦੯}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;{{rule}}
ਆਖਨ ਲਗਾ ਹੇ ਗੁਫਾ ਕਿਆ ਤੈਨੂੰ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਜੋ ਤੇਰਾ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਕਰਾਰ ਹੈ ਕਿ ਜਦ ਤੂੰ ਆਵੇਂ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਬਾਹਰੋ ਅਵਾਜ ਦੇਵੇ ਅਤੇ ਮੈਂ ਅੰਦਰੋਂ ਅਵਾਜ ਦਿਹਾਂਗੀ॥ ਸੋ ਜੇ ਕਦੇ ਇਸ ਵੇਲੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਅਵਾਜ ਨਾ ਦੇਵੇਂਗੀ ਤਾਂ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਗੁਫਾ ਬਿਖੇ ਚਲਿਆ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨ ਕੇ ਸ਼ੇਰ ਨੇ ਬਿਚਾਰਿਆ ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਗੁਫਾ ਬੁਲਾਂਦੀ ਹੋਵੇਗੀ ਪਰ ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਡਰ ਕੇ ਨਾ ਬੋਲੀ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿਉਂ ਜੋ ਕਿਹਾ ਹੈ ਯਥਾ-

{{Block center|&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਹਸਤ ਪਾਦ ਕੇ ਕਰਮ ਸਬ ਭੈ ਕਰ ਨਾਹੀਂ ਹੋਤ॥&lt;/poem&gt;}}

{{Block center|&lt;poem&gt;ਉਹ ਕਾਂਪਤ ਹੈ ਮਨੁਜ ਕਾ ਨਹਿ ਬਾਣੀ ਉਦਯੋਤ॥੨੧੪॥&lt;/poem&gt;}}

{{gap}}ਇਸ ਲਈ ਮੈ ਅਵਾਜ ਦੇ ਦੇਵਾਂ ਜੋ ਇਹ ਅੰਦਰ ਆਵੇ ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਭੋਜਨ ਬਨੇ ਇਹ ਬਾਤ ਨਿਸਚੇ ਕਰਕੇ ਸ਼ੇਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਬੁਲਾਯਾ ਜਾਂ ਸ਼ੇਰ ਨੇ ਅਵਾਜ ਦਿਤੀ ਤਾਂ ਉਸ ਸ਼ਬਦ ਨਾਲ ਓਹ ਗੁਫਾ ਗੂੰਜ ਉੱਠੀ ਅਤੇ ਉਸ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਉਸ ਬਨ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਡਰ ਗਏ ਤਦ ਗਿਦੜ ਬੀ ਨਸਦਾ ਹੋਯਾ ਪਿਛਲੇ ਸ਼ਲੋਕ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਲੱਗਾ॥

{{gap}}ਕੁੰਡਲੀਆਂ ਛੰਦ॥ ਭਾਵ ਕੋ ਸੋਚਤ ਜੋਈ ਸੋ ਨਰ ਸੋਭਾ ਪਾਤ|| ਨਹਿੰ ਸੋਚਤ ਜੋ ਤਾਸ ਕੋਸੋਈ ਸ਼ੋਕ ਧਰਾਤ॥ ਸੋਈ ਸ਼ੋਕ ਧਰਾਤ ਇਸੀ ਬਨ ਬਸਤੇ ਭ੍ਰਾਤਾ। ਬ੍ਰਿਧ ਭਈ ਮਮ ਦੇਹ ਸੁਨੀ ਨਹਿ ਕੰਦਰ ਬਾਤਾ। ਕਹਿ ਸ਼ਿਵਨਾਥ ਬਿਚਾਰ ਆਜ ਯਹ ਅਚਰਜ ਆਵੀ॥ ਐਸੇ ਸਮਝ ਸਿਆਰ ਭਗਯੋ ਲਖ ਉਰ ਮੇਂ ਭਾਵੀ॥

{{gap}}ਇਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਇਹ ਬਿਚਾਰ ਕੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਤੁਰ ਚੱਲੋ, ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕਹਿਕੇ, ਸਾਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈਕੇ, ਰਕਤਾਖਯ ਨਿਕਲ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਰਕਤਾਖਯ ਦੇ ਜਾਣੇ ਪਰ ਥਿਰਜੀਵੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਕੇ ਸੋਚਨ ਲਗਾ ਹੁਣ ਸਾਡਾ ਕੰਮ ਹੋਯਾ ਜੋ ਰਕਤਾਖਯ ਗਿਆ ਕਿਉਂ ਜੋ ਉਹ ਦੂਰ ਅੰਦੇਸ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਸਾਰੇ ਮੂਰਖ ਹਨ ਇਸ ਲਈ ਏਹ ਸੁਖਾਲੇ ਮਾਰੇ ਜਾਨਗੇ॥ ਕਿਹਾ ਹੈ:-

{{Block center|&lt;poem&gt;ਯਥਾ ਦੋਹਰਾ॥ ਦੀਰਘ ਦਰਸੀ ਸਚਿਵ ਜਿਸ ਹੋਤਾ ਨਹੀਂ ਕੁਲਵੰਤ॥&lt;/poem&gt;}}

{{Block center|&lt;poem&gt;ਐਸੇ ਭੂਪਤਿ ਝਟਤਿ ਹੀ ਨਾਸ ਹੋਤ ਬਿਨ ਮੰਤ॥੨੧੫॥&lt;/poem&gt;}}

{{Block center|&lt;poem&gt;ਅਥਵਾ ਏਹ ਬਾਤ ਠੀਕ ਕਹੀ:-&lt;/poem&gt;}}

{{Block center|&lt;poem&gt;ਯਥਾ ਦੋਹਰਾ॥ ਮਿਤ੍ਰ ਰੂਪ ਤੇ ਸ਼ਤ੍ਰ ਹੈ ਬੁਧ ਜਨ ਭਾਖਤ ਮੀਤ॥&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4oo58lpcv14ahp6he8161i59gyr5511</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/218</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53475</id>
    <revision>
      <id>224904</id>
      <parentid>216627</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:03:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224904</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3667" sha1="09qisg178gyp7pakqrhdjgfaj17fbyb" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|੨੧੦|ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;{{rule}}
{{Block center|&lt;poem&gt;ਜੋ ਹਿਤ ਬਚਨ ਤਿਆਗ ਕੇ ਕਹੋ ਬਾਤ ਵਿਪਰੀਤ॥੨੧੬&lt;/poem&gt;}}

{{gap}}ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸੋਚਕੇ ਥਿਰਜੀਵੀ ਅਪਨੇ ਆਲ੍ਹਨੇ ਬਿਖੇ ਇੱਕ ਇੱਕ ਲਕੜੀ ਗੁਫਾ ਦੇ ਸਾੜਨ ਲਈ ਹਰ ਰੋਜ ਇਕੱਠੀ ਕਰਨ ਲਗਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੂਰਖਾਂ ਉਲੂਆਂ ਨੇ ਨਾ ਜਾਤਾ ਜੋ ਏਹ ਆਪਨੇ ਝੌਪੜੇ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਜਲਾਉਨ ਲਈ ਵਧਾ ਰਿਹਾ ਹੈ॥ ਇਹ ਬਾਤ ਠੀਕ ਕਹੀ ਹੈ।। ਯਥਾ:-


{{Block center|&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਰਿਪਹ ਮੀਤ ਮੀਤਹ ਰਿਪੂ ਸ਼ੁਭ ਮੇਂ ਅਸ਼ੁਭ ਬਿਚਾਰ॥&lt;/poem&gt;}}

{{Block center|&lt;poem&gt;ਹੋਇ ਦੇਵ ਪ੍ਰਤਿਕੂਲ ਜਬ ਪਾਪਹਿ ਪੁੰਨ ਚਿਤਾਰ॥੨੧੭॥&lt;/poem&gt;}}

{{gap}}ਇਸ ਤੋਂ ਪਿਛੇ ਥਿਰਜੀਵੀ ਨੇ ਆਲ੍ਹਨੇ ਦੇ ਬਹਾਨੇ ਜਾਂ ਕਾਠ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਜਦ ਸੂਰਜ ਦੇ ਚੜ੍ਹਿਆਂ ਸਾਰ ਉੱਲੂ ਅੰਨੇ ਹੋਏ ਤਾਂ ਥਿਰਜੀਵੀ ਨੇ ਛੇਤੀ ਮੇਘ ਵਰਨ ਨੂੰ ਜਾ ਕੇ ਕਿਹਾ ਹੇ ਪ੍ਰਭੋ ਮੈਨੇ ਸ਼ਤ੍ਰੂਆਂ ਦੀ ਗੁਫਾ ਸਾੜਨੇ ਜੋਗ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਆਪ ਸਾਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਇੱਕ ਬਲਦੀ ਹੋਈ ਕਾਠੀ ਲੈ ਕੇ ਗੁਫਾ ਦੇ ਬੂਹੇ ਅੱਗੇ ਮੇਰੇ ਘੌਂਸਲੇ ਬਿਖੇ ਸਿੱਟ ਦੇਵੋ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਸ਼ਤ੍ਰੂ ਕੁੰਭੀ ਪਾਕ ਦੀ ਅਗਨਿ ਵਾਂਙੂ ਸੜ ਕੇ ਮਰ ਜਾਨ।। ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਮੇਘਵਰਨ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਤੁਸੀਂ ਆਪਨਾ ਹਾਲ ਦੱਸੋ ਕਿਉਂ ਜੋ ਅੱਜ ਤੁਸੀਂ ਬਹੁਤੇ ਦਿਨੀਂ ਮਿਲੇ ਹੋ ਓਹ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਪੁਤ੍ਰ ਏਹ ਸਮਾਂ ਬਾਤਾਂ ਦਾ ਨਹੀਂ ਨਾ ਜਾਨੀਏ ਕੋਈ ਸ਼ਤ੍ਰੂ ਦਾ ਦੂਤ ਇਸ ਮੇਰੇ ਇਥੇ ਆਉਨ ਦੇ ਬ੍ਰਿਤਾਂਤ ਨੂੰ ਉਸ ਅੱਗੇ ਜਾ ਆਖੇ ਅਰ ਓਹ ਅੰਨ੍ਹੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਜਗਾ ਪਰ ਚਲੇ ਜਾਨ ਤਾਂ ਸਾਡਾ ਕਾਰਜ ਸਿੱਧ ਨਾ ਹੋਵੇਗਾ ਇਸ ਲਈ ਆਪ ਛੇਤੀ ਕਰੋ ਇਸ ਪਰ ਕਿਹਾ ਹੈ॥ ਯਥਾ:-

{{Block center|&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਸ਼ੀਘ੍ਰ ਕ੍ਰਿਤਯ ਕੇ ਕਾਜ ਮੇਂ ਜੋ ਬਿਲੰਬ ਕਰ ਦੇਤ।।&lt;/poem&gt;}}

{{Block center|&lt;poem&gt;ਤਾਂ ਕਾਰਜ ਮੇਂ ਦੇਵਤਾ ਬਿਘਨ ਕਰਤ ਦੁਖ ਹੇਤ॥੨੧੮॥&lt;/poem&gt;}}

{{Block center|&lt;poem&gt;ਤਥਾ-ਫਲੀਭੂਤ ਜੋ ਕਾਜ ਹੈ ਤਾਂ ਕੋ ਸ਼ੀਘ੍ਰ ਕਰੇਹੁ॥&lt;/poem&gt;}}

{{Block center|&lt;poem&gt;ਕਰੇ ਬਿਲੰਬ ਜੋ ਤਿਸ ਬਿਖੇ ਤਾਂ ਫਲ ਕਾਲ ਭਖੇਹ॥੨੧੯॥&lt;/poem&gt;}}

ਇਸ ਲਈ ਜਦ ਆਪ ਸ਼ਤੂ੍ਆਂ ਨੂੰ ਸਾੜਕੇ ਗੁਫਾਤੋਂ ਮੁੜੋਗੇ ਤਦ ਸਾਰਾ ਬ੍ਰਿਤਾਂਤ ਵਿਸਤਾਰ ਨਾਲ ਕਹਾਂਗਾ ਮੇਘਵਰਨ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਇੱਕ ੨ ਬਲਦੀ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>09qisg178gyp7pakqrhdjgfaj17fbyb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/219</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53476</id>
    <revision>
      <id>224905</id>
      <parentid>217242</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:03:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224905</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3406" sha1="m3ktaalwzl0vgfoipfaohz2k1ndgj4w" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh||ਤੀਜਾ ਤੰਤ੍ਰ|੨੧੧}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;{{rule}}
ਕਾਠੀ ਨੂੰ ਚੁੰਜ ਨਾਲ ਫੜ ਕੇ ਉਸ ਗੁਫਾ ਦੇ ਬੂਹੇ ਅੱਗੇ ਜਾਂ ਥਿਰਜੀਵੀ ਦੇ ਆਲ੍ਹਨੇ ਬਿਖੇ ਜਾ ਸਿੱਟੀ ਤਾਂ ਓਹ ਸਾਰੇ ਉਲ ਰਕਤਾਖਯ ਦੇ ਕਹੇ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਬੂਹੇ ਅੱਗੇ ਪ੍ਰਜਵਲਿਤ ਅਗਨਿ ਕਰ ਕੇ ਬਾਹਰ ਨਾ ਆ ਸਕੇ ਅਰ ਉਸੇ  ਗੁਫਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਕੁੰਭੀ ਪਾਕ ਨਰਕ ਦੀ ਤਰਹਾਂ ਸੜ ਮੋਏ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਮੇਘਵਰਨ ਸ਼ਤਰੂਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਫੇਰ ਉਸੇ ਬੋਹੜ ਦੇ ਬ੍ਰਿਛ ਰੂਪੀ ਕਿਲੇ ਤੇ ਆ ਵਸਿਆ ਅਤੇ ਸਿੰਘਾਸਨ ਤੇ ਬੈਠ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਸਭਾ ਦੇ ਵਿੱਚ ਥਿਰਜੀਵੀ ਨੂੰ ਪੁਛਨ ਲਗਾ ਹੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਆਪਣੇ ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਇਤਨਾ ਸਮਾ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਬਿਤਾਯਾ ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਬਾਤ ਦਾ ਬੜਾ ਅਚਰਜ ਹੈ ਸੋ ਆਪ ਸੁਨਾਓ ਕਿਉਂ ਜੋ ਆਖਿਆ ਹੈ:-

ਯਥਾ ਦੋਹਰਾ॥ ਜਰਤ ਅਗਨਿ ਮੇਂ ਪੈਠਨਾ ਸੁਖ ਮਾਨਤ ਬੁਧਿਮਾਨ।

{{gap}}ਪਰ ਸਤ੍ਰ ਸੰਗ ਛਿਨਕ ਬੀ ਨਹਿੰ ਸੁਖ ਮਾਨਪੁਮਾਨ।।।੨੨੦

{{gap}}ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨ ਕੇ ਥਿਰਜੀਵੀ ਬੋਲਿਆ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਫਲ ਨੂੰ ਬਿਚਾਰ ਕੇ ਸੇਵਕ ਜਨ ਦੁਖ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਗਿਣਦੇ॥ ਇਸ ਪਰ ਕਿਹਾ ਬੀ ਹੈ:-

ਯਥਾ ਛਪਯ ਛੰਦ॥ ਭਯ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਰ ਜਤਨ ਸਦਾ ਸ਼ੁਭ ਮਨ ਮੇਂ ਧਾਰਤ॥ ਨਿਜ ਬੁਧ ਬਲ ਅਨੁਸਾਰ ਉਚ ਲਘੁ ਨਾਂਹਿ ਚਿਤਾਰਤ॥ ਜਿਮ ਅਰਜਨ ਬਲਵੰਤ ਹੁਤੋ ਭਾਰੀ ਧਨ ਧਾਰੀ। ਕਾਜ ਕਰਨ ਮੇਂ ਨਿਪੁਨ ਕਰਭ ਸਮ ਭੁਜ ਬਲਕਾਰੀ। ਵਾ ਨੇ ਭਵਨ ਵਿਰਾਟ ਮੇਂ ਨਾਰ ਰੂਪ ਗਹਿ ਲੀਨ! ਪਹਿਰੀ ਚੂੜੀ ਕਰ ਬਿਖੈ ਨਿਜ ਕਾਰਜ ਸਿੱਧ ਕੀਨ॥ ੨੨੧॥ ਪੁਨਾ-ਸਮਰਥ ਪੰਡਿਤ ਸਮਾ ਵੇਖ ਕਰ ਦੁਖ ਕੋ ਸਹਤੇ॥ ਕ੍ਰਿਪਨ ਦਰਿਦ੍ਰੀ ਨਿਕਟ ਰਹੇਂ ਕਛੁ ਨਾਹਿ ਨ ਕਹਤੇ ||ਮਤਸਰਾਜ ਗ੍ਰਹ ਭੀਮ ਰਹਯੋ ਪਾਚਕ ਬਨ ਦੁਖ ਯੂਤ। ਧੂਮ ਸਾਥ ਕਰ ਮਲਨ ਹਾਥ ਦੋ ਗਹਿ ਦਰਬੀਉਤ॥ ਹੁਤੋ ਪ੍ਰਚਮ
ਬਲਵਾਨ ਜੋ ਤੌ ਨ ਜਨਾਯੋ ਮਰਮ ਕੋ। ਹੇ ਰਾਜਨ ਸ਼ਿਵਨਾਥ ਇਮ ਭਾਖਤ ਹੈ ਨ੍ਰਿਪ ਧਰਮ ਕੋ॥੨੨੨॥

ਪੁਨਾ-ਉਰ ਮੇਂ ਰਾਖੀ ਬਾਤ ਕਰਨ ਚਾਹਤ ਹੈ ਜੋ ਨਰ। ਸੰਕਟ ਮੇਂ ਪੜ ਤਿਸੀ ਹੇਤ ਵਹ ਸਮਾ ਪਿਖਤ ਵਰ॥ ਦੇਖੋ ਅਰਜਨ ਬੀਰ ਧਾਰ ਨਟ ਰੂਪ ਉਜਾਗਰ। ਗਾਂਡੀਵ ਧਨੁਖ ਕੋ ਖੈਂਚ ਕਠਨ ਥੇ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>m3ktaalwzl0vgfoipfaohz2k1ndgj4w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/220</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53477</id>
    <revision>
      <id>224906</id>
      <parentid>217295</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:03:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224906</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3354" sha1="f5upyn0hfpz27mzlkxugeuh0ecra8wm" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|੨੧੨|ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;{{rule}}
ਜਾ ਕੇ ਨਿਜ ਕਰ॥ ਸਭਾ ਮਾਂਝ ਲੇ ਚੁਨਰੀ ਨਾਚ ਕਿਯੋ ਤਿਨ ਨਾਰਿ ਬਨ। ਨਿੰਦਿਆ ਉਸਤਤ ਛਾਡ ਸਾਧ ਨਿਜ ਕਾਜ ਨਾਥ ਭਨਾ।੨੨੩॥
ਪੁਨਾ-ਨਿਜ ਕਾਰਜ ਸਿੱਧ ਹੇਤ ਚਤੁਰ, ਨਰ ਬਲ ਯੁਤ ਜੋਈ। ਧੀਰਜ ਧਰਤ ਸਦੀਵ ਤੇਜ ਨਿਜ ਰਾਖਤ ਗੋਈ।। ਯਮ ਕੁਬੇਰ ਅਰ ਬਰੁਨ ਇੰਦ੍ਰ ਸਮ ਭਾਤ੍ਰਨ ਸੇਂ ਯੁਤ | ਧਰਮ ਪੁੱਤ੍ਰ ਨਿਜ ਭੇਸ ਪਲਟ ਗ੍ਰਹ ਮਤਸਰਾਜ ਉਤ। ਨਾਨਾ ਬਿਧਿ ਦੁਖ ਪਾਇਕੇ ਨਹਿ ਲਖਾਯੇ ਭੇਦ ਤਿਨ। ਤਿਮ ਨਰ ਨਿਪੁਨ ਪ੍ਰਬੀਨ ਕਰਤ ਨਿਜ ਕਾਜ ਲਾਜ ਬਿਨ॥ ੨੨੪॥

{{Block center|&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਅਤਿ ਕੁਲੀਨ ਮਾਦ੍ਰੀ ਤਨਯ ਰੂਪਵਾਨ ਥੇ ਜੌਨ॥&lt;/poem&gt;}}

{{Block center|&lt;poem&gt;ਦੇਖੋ ਜੋ ਸੇਵਾ ਕਰੇਂ ਮਤਸਰਾਜ ਗ੍ਰਹ ਤੌਨ॥੨੨੫॥&lt;/poem&gt;}}

ਛਪਯ॥ ਉਤਮ ਕੁਲ ਮੇਂ ਜਨਮ ਧਾਰ ਜੋਬਨ ਗੁਨਵਾਰੀ। ਸ੍ਰੀ ਸਮ ਸੁੰਦਰ ਹੁਤੀ ਦੋ੍ਪਦੀ ਪਤਿ ਕੋ ਪਿਆਰੀ। ਸੋ ਨਾਇਨ ਹਵੈ ਰਹੀ ਭਵਨ ਨ੍ਰਿਪ ਮਤਸਰਾਜ ਕਰ। ਘਸ ਘਸ ਚੰਦਨ ਦੇਤ ਤਿਸੀ ਕੀ ਯੁਵਤਿਨ ਕੋ ਵਰ। ਸਹਿਯੋ ਨਿਰਾਦਰ ਤਿਨਹੁ ਕਾ ਮਨ ਮਲੀਨ ਨਹਿ ਕੀਨ। ਤਿਮ ਨਿਜ ਕਾਰਜ ਹੇਤ ਨ੍ਰਿਪ ਹੌਂ ਦੁਖ ਧਰ ਸਿਰ ਲੀਨ॥੨੨੬॥

{{Block center|&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;}}ਮੇਘ ਵਰਨ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਏਹ ਜੋ ਕਰਮ ਆਪਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਦੁਸ਼ਮਨ ਦੇ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਰਹਿਣਾ, ਸੋ ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਤਲਵਾਰ ਦੀ ਧਾਰ ਤੇ ਖੇਡਨਾ ਜਾਨਦਾ ਹਾਂ। ਥਿਰਜੀਵੀ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਰਾਜਨ ਜੋ ਆਪ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋ ਠੀਕ, ਪਰ ਮੈਂ ਏਹੋ ਜੇਹੀ ਮੂਰਖ ਮੰਡਲੀ ਕਿਧਰੇ ਨਹੀਂ ਦੇਖੀ ਕੇਵਲ ਉਸ ਮੰਡਲੀ ਬਿਖੇ ਅਨੇਕ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਦੀ ਬੁਧਿ ਵਾਲਾ ਬੜੀ ਧੀਰਜ ਵਾਲਾ ਇਕੋ ਰਕਤਾਖਯ ਹੀ ਸਾ ਜੋ ਜਿਸ ਨੇ ਮੇਰੇ ਅਭਿਪ੍ਰਾਯ ਨੂੰ ਸਮਝ ਲਿਆ।। ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਿਤਨੇ ਵਜੀਰ ਸੇ ਓਹ ਨਾਮ ਮਾਤ੍ਰ ਵਜੀਰ ਸੇ ਪਰ ਰਾਜਨੀਤਿ ਦੇ ਮਤਲਬ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਸੇ ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੇਰੇ ਇਸ ਭੇਦ ਨੂੰ ਨਾ ਜਾਤਾ ਇਸ ਪਰ ਕਿਹਾ ਬੀ ਹੈ॥ ਯਥਾ:-

ਦੋਹਰਾ॥ ਰਿਪੁ ਸਨ ਆਯੋ ਭ੍ਰਿਤਯ ਜੋ ਹੋਤ ਦੁਸ਼ਟ ਮਨ ਮਾਂਹਿ॥

ਕਰੇ ਕਾਜ ਵੋਹ ਆਪਨਾ ਤਾਂ ਕੋ ਤਜ ਨਰ ਨਾਂਹਿ॥੨੨੭।।

ਅਸਨ ਸਯਨ ਭੋਜਨ ਗਮਨ ਯਾਨ ਆਦਿ ਸਬ ਠੌਰ।&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>f5upyn0hfpz27mzlkxugeuh0ecra8wm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/221</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53478</id>
    <revision>
      <id>224907</id>
      <parentid>217296</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:03:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224907</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3316" sha1="0juwuysfoiap0j382t2ff8se2mtx40d" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh||ਤੀਜਾ ਤੰਤ੍ਰ|੨੧੩}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;{{rule}}
{{Block center|&lt;poem&gt;ਅਰਿ ਕੋ ਰਿਪੁ ਮਾਰਤ ਸਦਾ ਲਖ ਪ੍ਰਮੱਤ ਤਿਹ ਦੌਰ॥੨੨੮&lt;/poem&gt;}} 

{{Block center|&lt;poem&gt;ਤਾਂਤੇ ਯਤਨ ਅਨੇਕ ਸੇਂ ਧਰਮਾਦਿਕ ਕੋ ਭੌਨ।&lt;/poem&gt;}} 

{{Block center|&lt;poem&gt;' ਨਿਜ ਸਰੀਰ ਰਾਖੇਂ ਸਦਾ ਹੈ ਪ੍ਰਮਾਦ ਸੇਂ ਗੋਨ ॥੨੨੯॥&lt;/poem&gt;}}

{{gap}}ਇਹ ਬਾਤ ਠੀਕ ਹੀ ਹੈ।। ਯਥਾ:-

ਛਪੈ ਛੰਦ ॥ਕੁਪੱਥ ਖਾਇ ਕਰ ਕਵਨ ਪਰਖ ਨਹਿ ਦੁਖ ਕੋ ਪਾਵਤ। ਦੁਰ ਮੰਤ੍ਰੀ ਕੇ ਭਏ ਕਵਨ ਕੋ ਰਾਜ ਨ ਜਾਵਤ॥ ਕਵਨ ਗਰਬ ਨਹਿ ਕਰਤ ਪਾਇ ਕਰ ਧਨ ਕੋ ਭਾਈ।। ਮ੍ਰਿਤਯੁ ਕਰਤ ਨਹਿ ਨਾਸ ਕਵਨ ਕੋ ਦੇਤ ਭੁਲਾਈ॥ ਨਾਹਿ ਕਟਾਖਯਨ ਕੇ ਲਗੇ ਕਵਨ ਨ ਪੀੜਾ ਪਾਇ ਜਨ ॥ ਦੈਵ ਹੋਇ ਅਨੁਕੂਲ ਜੋ ਤੌਨ ਹੋਰ ਦੁਖ ਨਾਥ ਭਨ ੨੩੦ ॥ 

ਕੁੰਡਲੀਆਂ ਛੰਦ ॥ ਜੈਸੇ ਲੁਬਧਹ ਜਸ ਨਹੀਂ ਦੁਰਜਨ ਮੀਤ ਨ ਕੋਇ । ਵਿਭਚਾਰੀ ਕੀ ਕੁਲ ਨਹੀਂ ਅਰਥ ਲੋਭ ਜਬ ਹੋਇ । ਅਰਥ ਲੋਭ ਜਬ ਹੋਇ ਤਬੀ ਨਸ ਜਾਤ ਧਰਮ ਸੁਨ। ਵਿਦਯਾ ਫਲ ਭਗਜਾਤ ਵਿਖਯਾ ਸੰਗ ਸੁਨਿਯੋ ਗੁਨਿ ਜਨ। ਕਹਿ ਸ਼ਿਵਨਾਥ ਬਿਚਾਰ ਕ੍ਰਿਪਨ ਕੋ ਸੁਖ ਨਹਿ ਐਸੇ ॥ ਦੁਰਮੰਤ੍ਰੀ ਕੇ ਭਏ ਰਾਜ ਹਤ ਹੋਵਤ ਜੈਸੇ ॥੨੩੧॥

{{gap}}ਹੇ ਰਾਜਨ ਆਪਨੇ ਜੋ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਤ੍ਰੂ ਦੇ ਪਾਸ ਰਹਿਣਾ ਤਲਵਾਰ ਦੇ ਉਪਰ ਖੇਡਨਾ ਹੈ ਸੋ ਮੈਂ ਠੀਕ ੨ ਦੇਖਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਉਤੇ ਕਿਹਾ ਬੀ ਹੈ ॥ ਯਥਾ:-

{{Block center|&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ ॥ ਆਦਰ ਕੋ ਪੀਛੇ ਕਰੇ ਆਗੇ ਧਰ ਅਪਮਾਨ॥&lt;/poem&gt;}}

{{Block center|&lt;poem&gt;ਕਰੇ ਕਾਜ ਨਿਜ ਬੁੱਧਿਜਨ ਸਵਾਰਥ ਤਜਤ ਨਿਦਾਨ।।੨੩੨&lt;/poem&gt;}}

{{Block center|&lt;poem&gt;ਬੁਧਿਮਾਨ ਜਨ ਸਮਾ ਪਿਖ ਸਿਰ ਪੈ ਸ਼ਤ੍ਰੂ ਧਰਾਤ।&lt;/poem&gt;}}

{{Block center|&lt;poem&gt;ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸਰਪ ਨੇ ਜਿਮ ਭਖਾ ਦਾਦੁਰਕਾ ਸੰਘਾਤ।। ੨੩੩॥:&lt;/poem&gt;}}

{{gap}}ਮੇਘ ਵਰਨ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਏਹ ਪ੍ਰਸੰਗ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ॥ ਥਿਰਜੀਵੀ ਬੋਲਿਆ ਸੁਨੀਏ ਮਹਾਰਾਜ !

੧੫ ਕਥਾ ॥ ਵਰੁਨਾਦ੍ਰਿ ਪਹਾੜ ਦੇ ਪਾਸ ਮੰਦਵਿਖ ਨਾਮੀ ਬੁਢਾ ਸਰਪ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਉਸਨੇ ਸੋਚਿਆ ਜੋ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਆਪਨਾ ਨਿਰਬਾਹ ਸੁਖ ਨਾਲ ਕਰਾਂ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਡੱਡੂਆਂ ਵਾਲੇ ਤਲਾਉ ਦੇ ਪਾਸ ਜਾਕੇ ਆਪਨੇ ਆਪਨੂੰ ਬੜਾ ਸੰਤੋਖੀ ਦੱਸਿਆ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0juwuysfoiap0j382t2ff8se2mtx40d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/222</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53479</id>
    <revision>
      <id>224908</id>
      <parentid>217825</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:03:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224908</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3839" sha1="iacc9c6hgcwdn5419b20uwlj02sxmwi" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|੨੧੪|ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;{{rule}}
ਉਥੇ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਉਸ ਸੰਤੋਖ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੇਂਡਕ ਨੇ ਆਕੇ ਪੁਛਿਆ ਹੇ ਮਾਮੇ ਅੱਜ ਤੂੰ ਕਿਸ ਲਈ ਪਹਿਲੇ ਵਾਙੂੰ ਕਿਸੇ ਡੱਡੂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ ਓਹ ਬੋਲਿਆ ਹੈ ਭਦ੍ਰ ਮੈਂ ਮੰਦ ਭਾਗੀ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦੀ ਅਭਿਲਾਖਾ ਕਿੱਥੇ। ਕਿਉਂ ਜੋ ਅੱਜ ਮੈਂ ਸੰਧਯਾ ਵੇਲੇ ਭੋਜਨ ਲਈ ਫਿਰਦੇ ਹੋਏ ਨੇ ਇੱਕ ਡੱਡੂ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆਂ ਜਾਂ ਮੈਂ ਉਸਦੇ ਮਾਰਨ ਲਈ ਕੁਦਿਆ ਤਾਂ ਓਹ ਮੈਨੂੰ ਦੇਖ ਮੌਤ ਤੋਂ ਡਰਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦਿਆਂ ਬ੍ਰਾਹਮਨਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਲੁਕ ਗਿਆ॥ ਅਤੇ ਮੈਂ ਨਾ ਜਾਤਾ ਜੋ ਓਹ ਕਿਧਰ ਗਿਆ ਹੈ ਤਦ ਮੈਂ ਉਸਦੇ ਭੁਲਾਵੇ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਨ ਦੇ ਪੁਤ੍ਰ ਦੇ ਅੰਗੂਠੇ ਉਤੇ ਜੋ ਪਾਣੀ ਦੇ ਵਿੱਚ ਸੀ ਡੰਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਓਹ ਮਰ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ  ਸ੍ਰਾਪ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਤੈਨੇ ਬਿਨਾਂ ਅਪਰਾਧ ਤੋਂ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤ੍ਰ ਨੂੰ ਡੰਗਿਆ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਤੂੰ ਮੰਡੂਕਾਂ ਦਾ ਵਾਹਨ ਹੋ। ਸੋ ਮੈਂ ਆਪ ਦੇ ਚੜ੍ਹਨ ਲਈ ਇਥੇ ਆਯਾ ਹਾਂ ਜਦ ਉਸ ਡੱਡੂ ਨੇ ਸਾਰਿਆਂ ਮੰਡੂਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਪ੍ਰਸੰਗ ਸੁਨਾਯਾ ਤਦ ਸਾਰਿਆਂ ਮੇਂਡਕਾਂ ਨੇ ਜਲਪਾਦ ਨਾਮੀ ਆਪਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੁਨਦੀ ਸਾਰ ਓਹ ਮੇਂਡਕਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਮੰਤ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਸਮੇਤ ਜਲ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਕੇ ਉਸ ਕਾਲੇ ਸਰਪ ਦੀ ਫਣ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਬੈਠਾ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਦੇ ਉਸ ਦੀ ਪਿੱਠ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਬੈਠੇ ਬਹੁਤਾ ਕੀ ਕਹਿਨਾ ਹੈ ਜੋ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਪਿੱਠ ਤੇ ਜਗਾ ਨਾ ਮਿਲੀ ਇਸ ਲਈ ਬਾਕੀ ਦੇ ਉਸਦੇ ਪਿਛੇ ਦੌੜ ਪਏ ਅਤੇ ਮੰਦਵਿਖ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਲਈ ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਚਾਲਾਂ ਦੱਸੀਆਂ ਜਲਪਾਦ ਨਾਮੀ ਮੇਂਡਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਸਦੀਆਂ ਚਾਲਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਆਖਿਆ:-

{{Block center|&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਹਯ ਗਯ ਸਯੰਦਨ ਪੈ ਚੜ੍ਹੇ ਤਥਾ ਮਨੁਜ ਕੇ ਯਾਨ॥&lt;/poem&gt;}}

{{Block center|&lt;poem&gt;ਐਸੋ ਸੁਖ ਨਹਿ ਹੋਤ ਹੈ ਯਥਾ, ਮੰਦਵਿਖ ਜਾਨ॥੨੩੪॥&lt;/poem&gt;}}

{{gap}}ਇੱਕ ਦਿਨ ਮੰਦਵਿਖ ਧੀਰੇ ੨ ਤੁਰਨ ਲੱਗਾ ਤਦ ਜਲਪਾਦ ਬੋਲਿਆ: ਹੇ ਮੰਦਵਿਖ ਅੱਜ ਕੀ ਸਬੱਬ ਹੈ ਜੋ ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰਾਂ ਨਹੀਂ ਤੁਰਦਾ। ਓਹ ਬੋਲਿਆ ਅੱਜ ਭੋਜਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਇਸ ਲਈ ਤੁਰਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤਿ ਨਹੀਂ,ਓਹ ਬੋਲਿਆ ਇਨ੍ਹਾਂ ਛੋਟਿਆਂ੨ ਡੱਡੂਆਂ ਨੂੰ ਖਾ ਲੈ ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਮੰਦਵਿਖ ਬੋਲਿਆ ਮੈਨੂੰ ਇਤਨਾ ਹੀ ਬ੍ਰਾਹਮਨ ਦਾ ਸ੍ਰਾਪ ਸੀ ਸੋ ਆਪਦੇ ਇਸ ਦਯਾ ਵਾਲੇ ਬਚਨਾਂ ਕਰਕੇ ਮੈਂ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>iacc9c6hgcwdn5419b20uwlj02sxmwi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/223</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53480</id>
    <revision>
      <id>224909</id>
      <parentid>217826</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:03:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224909</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3429" sha1="4d52ofsg2fzs664y2e482ud9b96oa15" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh||ਤੀਜਾ ਤੰਤ੍ਰ|੨੧੫}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;{{rule}}
ਬੜਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਯਾ ਹਾਂ। ਤਦ ਓਹ ਮੰਦ ਵਿਖ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਡੱਡੂਆਂ ਦੇ ਖਾਨੇ ਕਰਕੇ ਥੋੜੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿਖੇ ਹੀ ਬਲਵਾਨ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਹੱਸਕੇ ਆਪਨੇ ਦਿਲ ਵਿਖੇ ਕਹਿਨ ਲੱਗਾ:-

{{Block center|&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਛਲ ਕਰੋ ਦਾਦੁਰ ਏਹ ਸਬ ਮੇਰੇ ਭਏ ਅਧੀਨ॥&lt;/poem&gt;}} 

{{Block center|&lt;poem&gt;ਕੁਛਕ ਕਾਲ ਕੇ ਬੀਚ ਹੀ ਨਾਸ ਹੋਂਹਿ ਮਤਿ ਹੀਨ॥੨੩੫&lt;/poem&gt;}}

{{gap}}ਜਲਪਾਦ ਬੀ ਮੰਦਵਿਖ ਦੀਆਂ ਬਾਤਾਂ ਕਰਕੇ ਮੋਹਿਆ ਹੋਯਾ ਕੁਝ ਨਾ ਸਮਝਿਆ ਇਤਨੇ ਚਿਰ ਬਿਖੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਲਾ ਸਰਪ ਉੱਥੇ ਆਯਾ ਉਸਨੇ ਉਸ ਸਰ੫ ਨੂੰ ਮੇਂਡੂਕਾਂ ਦਾ ਬਾਹਨ ਬਣਿਆ ਦੇਖ ਅਚਰਜ ਹੋ ਕੇ ਆਖਿਆ ਹੇ ਸਰਪ ਏਹ ਤਾਂ ਸਾਡਾ ਭੋਜਨ ਹਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੂੰ ਮੋਢੇ ਤੇ ਚੱਕੀ ਫਿਰਦਾ ਹੈਂ ਏਹ ਬਾਤ ਬੜੀ ਅਜੋਗ ਹੈ। ਮੰਦਵਿਖ ਬੋਲਿਆ:-

{{Block center|&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਅਹੋ ਭ੍ਰਾਤ ਮੁਹਿ ਗਯਾਨ ਹੈ ਦਾਦੁਰ ਚੜ੍ਹੇਂ ਸਕੰਧ॥&lt;/poem&gt;}}

{{Block center|&lt;poem&gt;ਕੁਛਕ ਕਾਲ ਮੇਂ ਦੇਖੀਓ ਜਿਉਂ ਬ੍ਰਾਹਮਨ ਘਿ੍ਤਅੰਧ ॥੨੩੬॥
&lt;/poem&gt;}}

ਸਰਪ ਬੋਲਿਆ ਏਹ ਬਾਤ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ ਮੰਦਵਿਖ ਬੋਲਿਆ ਸੁਨ:-

੧੬ ਕਥਾ॥ ਕਿਸੇ ਜਗਾ ਪਰ ਯੱਗ ਦੱਤ ਨਾਮੀ ਬ੍ਰਾਹਮਨ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਉਸਦੀ ਔਰਤ ਵਿਭਚਾਰਿਨੀ ਸੀ ਅਤੇ ਓਹ ਹਰ ਰੋਜ ਅਪਨੇ ਯਾਰ ਨੂੰ ਘਿਉ ਤੇ ਖੰਡ ਦੇ ਪਦਾਰਥ ਬਨਾਕੇ ਚੋਰੀ ੨ ਦੇਂਦੀ ਸੀ ਇੱਕ ਦਿਨ ਭਰਤਾ ਨੇ ਦੇਖਕੇ ਪੁਛਿਆ ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ ਹਰ ਰੋਜ ਇਹ ਪਦਾਰਥ ਕਿੱਥੇ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਓਹ ਬਨਾਉਟੀ ਬਾਤ ਬਨਾਕੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਬੋਲੀ ਕਿ ਏਹ ਜੋ ਦੇਵੀ ਦਾ ਮੰਦਿਰ ਸਾਡੇ ਪਾਸ ਹੈ ਓਥੇ ਏਹ ਪਦਾਰਥ ਪੂਜਾ ਲਈ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹਾਂ॥ ਏਹ ਕਹਿਕੇ ਪਤੀ ਦੇ ਦੇਖਦਿਆਂ ਹੀ ਸਬ ਪਦਾਰਥ ਲੈਕੇ ਦੇਵੀ ਦੇ ਮੰਦਿਰ ਨੂੰ ਚਲੀ ਗਈ ਕਿਉਂ ਜੋ ਉਸਨੇ ਏਹ ਖਿਆਲ ਕੀਤਾ ਕਿ ਜੇ ਕਦੇ ਅੱਜ ਮੈਂ ਇਸਦੇ ਸਾਮਨੇ ਦੇਵੀ ਦੀ ਭੇਟ ਚੜ੍ਹਾਵਾਂਗੀ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੋ ਜਾਏਗੀ ਜੋ ਏਹ ਠੀਕ ਦੇਵੀ ਲਈ ਹੀ ਪਦਾਰਥ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਤਨੇ ਚਿਰ ਬਿਖੇ ਓਹ ਬ੍ਰਹਮ ਦੇਵੀ ਦੇ ਮੰਦਿਰ ਦੇ ਪਾਸ ਜਾਕੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਨਦੀ ਤੇ ਗਈ ਅਤੇ ਇਸਨਾਨ ਕਰਨ ਲੱਗੀ ਇਤਨੇ ਚਿਰ ਬਿਖੈ ਉਸ ਦਾ ਭਰਤਾ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4d52ofsg2fzs664y2e482ud9b96oa15</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/224</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53481</id>
    <revision>
      <id>224910</id>
      <parentid>217830</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:04:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224910</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3382" sha1="0pf1g5cd77ggm6yg1hvr6t4zcso7w5k" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|੨੧੬|ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;{{rule}}ਹੋਰ ਮਾਰਗੋਂ ਆਕੇ ਦੇਵੀ ਦੀ ਪਿਠ ਪਿਛੇ ਆ ਖੜੇਤਾ ਇਤਨੇ ਚਰ ਬਿਖੇ ਓਹ ਬਾਹਮਨੀ ਦੇਵੀ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿਖੇ ਆ ਧੂਪ ਦੀਪ ਚੰਦਨ ਚੜਾ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ ਕੇ ਬੋਲੀ ਹੈ ਭਗਵਤੀ! ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ, ਮੇਰਾ ਭਰਤਾ ਅੰਨਾ ਹੋ ਜਾਏ। ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨ ਕੇ ਦੇਵੀ ਦੀ ਪਿਠ ਪਿਛੇ ਖਲੋਤਾ ਓਹ ਬਾਹਮਨ ਅਵਾਜ ਪਲਟ ਕੇ ਬੋਲਿਆ ਹੈ ਬਾਹਮਨੀ ਜੇ ਕਦੇ ਤੂੰ ਹਰਰੋਜ ਆਪਨੇ ਪਤਿ ਨੂੰ ਘਿਉ ਦੇ ਪੂੜੇ ਬਨਾਕੇ ਦੇਵੇਂਗੀ ਤਾਂ ਛੇਤੀ ਅੰਨ੍ਹਾ ਹੋ ਜਾਏਗਾ। ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨ ਕੇ ਓਹ ਬਾਹਮਣੀ ਹਰ ਰੋਜ ਆਪਨੇ ਭਰਤੇ ਨੂੰ ਘਿਉ ਤੇ ਖੰਡ ਦੇ ਪਦਾਰਥ ਦੇਨ ਲਗੀ ਦੋ ਚਾਰ ਦਿਨ ਪਿਛੇ ਬ੍ਰਾਹਮਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਬਾ੍ਹਮਣੀ  ਮੈਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰਾਂ ਨਜਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਇਸ ਬਾਤ ਨੇ ਸੁਨ ਕੇ ਓਸ ਨੇ ਜਾਤਾ ਜੋ ਦੇਵੀ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਹੋਈ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਯਾਰ ਉਸ ਬਾਹਮਨ ਨੂੰ ਅੰਨ੍ਹ ਜਾਣ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਨੇ ਹੀ ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਆਯਾ ਤਦ ਉਸ ਆਉਂਦੇ ਨੂੰ ਦੇਖ 'ਉਸ ਬਾਹਮਨ ਨੇ ਕੇਸਾਂ ਤੋਂ ਫੜ ਅਜੇਹਾ ਮਾਰਿਆ ਜੋ ਓਹ ਮਾਰ ਦਾ ਮਾਰਿਆ ਮਰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿਭਚਾਰਨੀ ਔਰਤ ਦਾ ਬੀ ਨੱਕ ਉਸ ਨੇ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ | ਇਸ ਲਈ ਆਖਦਾ ਹਾਂ:—

ਦੋਹਰਾ॥ ਅਹੋ ਭ੍ਾਤ ਮੁਹਿ ਗਯਾਨ ਹੈ ਦਾਦੁਰ ਬੜੇ ਸਕੰਧ॥
ਕਛੁਕ ਕਾਲ ਮੇਂ ਦੇਖੀਓ ਜਿਉਂ ਬ੍ਾਹਮਨ ਘਿ੍ਤ ਅੰਧ॥

ਜਾਂ ਮੰਦਵਿਖ ਨੇ ਏਹ ਕਿਹਾ &quot;ਛਲ ਕਰ ਦਾਦੁਰ ਏਹ ਸਬੀ&quot; ਤਾਂ ਜਲਪਾਦ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨ ਕੇ ਆਖਿਆ ਤੋਂ ਇਸ ਸਰਪ ਨੂੰ ਕੀ ਆਖਿਆ ਹੈ ਉਹ ਬੋਲਿਆ ਮੈਂ ਤਾਂ ਕੁਝ ਨਹੀ ਕਿਹਾ | ਜਲਪਾ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਤੇ ਵਿਸ਼ਾਸ ਕਰ ਕੇ ਉਸ ਬਾਤ ਦਾ ਕੁਝ ਖਿਆਲ ਨਾ ਕੀਤਾ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਉਸ ਸਰਪ ਨੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਡੱਡੂ ਨਿਰਬੀਜ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਆਖਦਾ ਹਾਂ:- ਦੋਹਰਾ || ਬੁਧਿਮਾਨ ਜਨ ਸਮਾ ਪਿਖ ਸਿਰ ਪੈ ਸ਼ਤ੍ ਧਰਾਤ॥ .
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸਰਪ ਨੇ ਜਿਮ ਭਖਾ ਦਾਦੁਰਕਾ ਸੰਘਾਤ!!
ਹੇ ਮੇਘਵਰਨ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੰਦਵਿਖ ਨੇ ਠੱਗੀ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਡੱਡੂ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ ਜੋ ਇਸੇ ਤਰਾਂ ਮੈਂ ਬੀ ਸਾਰੇ ਸ਼ਤ੍ੂ ਮਾਰੇ ਹਨ ਇਹ ਬਾਤ ਠੀਕ ਕਹੀ ਹੈ। ਯਥਾ:-&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0pf1g5cd77ggm6yg1hvr6t4zcso7w5k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/225</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53482</id>
    <revision>
      <id>224911</id>
      <parentid>217834</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:04:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224911</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3521" sha1="nud2q4uu0j8524eybr4fq9ijms7mhjl" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh||ਤੀਜਾ ਤੰਤ੍ਰ|੨੧੭}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;{{rule}

{{Block center|&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਤੀਖਨ ਅਗਨੀ ਦਹਤ ਬਨ ਜੜ ਕੋ ਲੇਤ ਬਚਾਇ॥&lt;/poem&gt;}}

{{Block center|&lt;poem&gt;ਕੋਮਲ ਪਵਨਾ ਮੂਲ ਤੇਂ ਰੂਖਹਿ ਦੇਤ ਗਿਰਾਇ॥੨੩੭॥&lt;/poem&gt;}}

{{gap}}ਮੇਘਵਰਨ ਬੋਲਿਆ॥ ਹੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਏਹ ਬਾਤ ਸੱਤ ਹੈ ਜੇਹੜੇ ਮਹਾਤਮਾਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਓਹ ਅਪਦਾ ਬਿਖੇ ਪੈ ਕੇ ਬੀ ਆਰੰਭ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਹਾਂ ਕੰਮ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੇ।ਇਸ ਪਰ ਕਿਹਾ ਬੀ ਹੈ :-

{{Block center|&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਹੈਂ ਪੰਡਿਤ ਨੀਤਗਯ ਜੋ ਤਿਨ ਕਰ ਯਹੀ ਬਛੱਪ॥&lt;/poem&gt;}}

{{Block center|&lt;poem&gt;ਸੰਕਟ ਕੇ ਆਏ ਹੁਤੇ ਨਹਿ ਛਡਤ ਨਿਜ ਗੱਪ॥੨੩੮ ਤਥਾ&lt;/poem&gt;}}

{{gap}}।।ਛਪੈ ਛੰਦ॥ ਨੀਚ ਪੁਰਖ ਨਹਿ ਕਰਤ ਕਾਜ ਮਨ ਧਾਰ ਬਿਘਨ ਡਰ। ਮੱਧਮ ਦੇਵੇਂ ਛਾਡ ਕਾਜ ਲਖ ਬਿਘਨ ਭਏ ਵਰ। ਅਨਿਕ ਬਿਘਨ ਕੇ ਭਏ ਨਾਂਹਿ ਛਾਡਤ ਉਤਮ ਜਨ। ਕਰ ਅਰੰਭ ਨਿਜ ਕਰਮ ਕਰਹਿ ਤਿਹ ਪੂਰਨ ਦ੍ਰਿੜ ਮਨ। ਉਤਮ ਮੱਧਮ ਨੀਚ ਜਨ ਐਸੇ ਪਰਖੇ ਜਾਤ। ਨਾਥ ਬਖਾਨਤ ਸਾਚ ਤੁਹਿ ਮਤਿ ਅਰੰਭ ਤਜ ਭ੍ਰਾਤ॥੨੩੯॥

{{gap}}ਹੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਆਪ ਨੇ ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ਤ੍ਰੂ ਮਾਰ ਕੇ ਰਾਜ ਨੂੰ ਅਕੰਟਕ ਕਰ ਦਿਤਾ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਬਾਤ ਨੀਤਿ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਉਚਿਤ ਹੈ, ਇਸ ਪਰ ਕਿਹਾ ਬੀ ਹੈ। ਯਥਾ :-

{{Block center|&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ || ਰਿਣ ਰਿਪੁ ਅਗਨੀ ਰੋਗ ਕਾ ਬਾਕੀ ਤੂੰ ਮਤ ਛਾਡ।&lt;/poem&gt;}}

{{Block center|&lt;poem&gt;ਸੇਖ ਦੁੱਖ ਕੋ ਦੇਤ ਹੈਂ ਇਨ ਚਾਰੋਂ ਕੋ ਕਾਢ॥੨੪੦॥&lt;/poem&gt;}}

{{gap}}ਥਿਰਜੀਵੀ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ ਆਪ ਭਾਗਵਾਨ ਹੋ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਰੰਭ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਕੰਮ ਸੰਪੂਰਨ ਹੋ ਗਏ। ਇਥੇ ਕੇਵਲ ਸੂਰਮਤਾ ਕਾਰਜ ਨੂੰ ਸਿੱਧ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਜੋ ਕੁਝ ਬੁਧਿ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਏ ਓਹ ਕਾਰਜ ਸਿੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਬੀ ਹੈ:-

ਭੁਜੰਗ ਪ੍ਰਯਾਤ ਛੰਦ॥ ਯਥਾ  ਬੁਧਿ ਦਵਾਰੇ ਹਨੇ ਸ਼ਤ੍ਰੂ ਭਾਈ। ਤਥਾ ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਸੇ ਸ਼ਤ੍ਰੂ ਜੀਤੇ ਨ ਜਾਈ। ਹਨੇ ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਸੇ ਸ਼ਤ੍ਰੂ ਏਕੰ ਸਰੀਰੰ। ਕੁਲੰ ਸੀਲ ਵਿਭਵੰ ਹਨੇ ਬੁਧਿ ਬੀਰੰ॥ ੨੪੧॥

{{gap}}ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਬੁਧਿ ਅਤੇ ਪਾ੍ਲਭਧ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਕਰਕੇ ਬਿਨਾਂ ਯਤਨ ਤੋਂ ਕਾਰਜ ਸਿੱਧ ਹੁੰਦੇ ਹਨ॥

॥ ਕੁੰਡਲੀਆਂ ਛੰਦ॥ ਸ਼ੁਭ ਭਾਵੀ ਤੇ ਪੁਰਖ ਸ਼ੁਭ ਕਾਰਜ ਕਰਤ ਅਰੰਭ। ਧਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹਵੈ ਯਤਨ ਬਿਨ ਟਲੇ ਨ ਮੰਤ੍ਰ ਕਦੰਬ। ਟਲੇ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nud2q4uu0j8524eybr4fq9ijms7mhjl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/226</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53483</id>
    <revision>
      <id>224912</id>
      <parentid>217837</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:04:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224912</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3533" sha1="gewmmx7p3f0ooshu0qrnn5hjummz0ix" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|੨੧੮|ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;{{rule}}
ਨ ਮੰਤ੍ਰ ਕਦੰਬ ਸੋਚ ਸਭ ਫਲਤੀ ਜਾਵੇ। ਉਰ ਮੇਂ ਹਵੈ ਉਤਸਾਹ ਕਾਜ ਸੁਭ ਮਨ ਮੇਂ ਭਾਵੇ| ਕਹਿ ਸ਼ਿਵਨਾਥ ਵਿਚਾਰ ਬਾਤ ਯਹਿ ਸਾਚੀ ਉਰ ਚੁਭ॥ ਹੋਨਹਾਰ ਕਰ ਕਾਜ ਹੋਤ ਜਾਤੇ ਹੈਂ ਸਬ ਸ਼ੁਭ॥ ੨੪੨॥

{{gap}}ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ ਨੀਤਿ ਦਾਨ ਅਤੇ ਬਲ ਇਹਨਾਂ ਕਰਕੇ ਜੋ ਪੁਰਖ ਸੰਪੰਨ ਹੈ ਉੱਸੇ ਕੋਲ ਰਾਜ ਲਛਮੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ॥ ਇਸ ਪਰ ਕਿਹਾ ਵੀ ਹੈ:-

।।ਯਥਾ ਕੁੰਡਲੀਆ॥ ਦਾਨੀ ਪੰਡਿਤ ਸੂਰਮਾ ਸਤ ਸੰਗਤ ਰੁਚ ਜਾਸ॥ ਐਸੇ ਨਰ ਕੋ ਗੁਨ ਮਿਲੇ ਗੁਨ ਤੇ ਧਨ ਪਰਕਾਸ॥ ਗੁਨ ਤੇ ਧਨ ਪਰਕਾਸ ਵਿੱਤ ਤੇ ਸ਼ੋਭਾ ਪਾਵਤ। ਸ਼ੋਭਾ ਤੇ ਹਵੈ ਰਾਜ ਰਾਜ ਤੇ ਸਬ ਦੁਖ ਜਾਵਤ। ਕਹਿ ਸ਼ਿਵਨਾਥ ਵਿਚਾਰ ਕਰੋ ਸਤਸੰਗਤ ਗਿਆਨੀ। ਜੋ ਚਾਹੈ ਸੁਖ ਸਾਂਤ ਬਨੇ ਪੰਡਤ ਅਰ ਦਾਨੀ॥ ੨੪੩॥

{{gap}}ਮੇਘਵਰਣ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਰਾਜਨੀਤਿ ਦਾ ਵਲ ਤਤਛਿਨ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਸੋ ਆਪਨੇ ਉਸਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਅਰਿਮਰਦਨ ਨੂੰ ਪਰਵਾਰ ਦੇ ਸਮੇਤ ਮਾਰਿਆ ਹੈ।ਥਿਰਜੀਵੀ. ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ ਸੁਨੋ:-

{{gap}}ਕੁੰਡਲੀਆ ਛੰਦ॥ ਕਠਨ ਜਤਨ ਸੇ ਕਾਜ ਜੋ ਹੋਨੇ ਜੋਗ ਸੁਜਾਨ || ਤਾ ਕੇ ਪਹਿਲੇ ਸਾਂਤਿ ਹੀ ਕਰਤੇ ਹੈਂ ਬੁਧੀਮਾਨ  ਕਰਤੇ ਹੈਂ ਬੁਧਿਮਾਨ ਸੁਨੋ ਯਾ ਊਪਰ ਬਾਤਾ। ਊਚਾ ਤਰੂ ਜੋ ਹੋਇ ਸਾਰ ਪੁਨ ਬਨ ਕਾ ਭ੍ਰਾਤਾ। ਕਹਿ ਸ਼ਿਵਨਾਥ ਪੁਕਾਰ ਤਾਂਹਿ ਜਬ ਲਾਗੇਂ ਵਰਤਨ। ਪਹਿਲੇ ਪੂਜਾ ਕਰਤ ਬਹੁੜ ਕਰਤੇ ਹੈਂ ਜੜ ਖਨ॥੨੪੪॥

{{gap}}ਅਥਵਾ ਹੇ ਸਵਾਮੀ ਆਪ ਨੂੰ ਕੀ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿਉਂ ਜੋ ਕੀਤੇ ਬਾਝ ਕੰਮ ਦੀ ਸਿਧੀ ਸੁਖਾਲੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਕਿਆ ਚੰਗਾ ਕਿਹਾ ਹੈ:-

{{gap}}॥ ਕੁੰਡਲਆ ਛੰਦ॥ ਨਿਸਚੇ ਰਹਿਤ ਨਿਰੁਦਮੀ ਪੁਨ ਡਰਪੋਕ ਜੁ ਹੋਇ॥ ਬਾਤ ਬਾਤ ਮੇਂ ਦੋਸ ਕੋ ਕਰੇ ਅਰੋਪਨ ਸੋਇ। ਕਰੇ ਅਰੋਪਨ ਸੋਇ ਲਹੇ ਜਗ ਮੇਂ ਉਪਹਾਸਾ॥ ਫਲ ਸਿੱਧੀ ਮੇਂ ਰਾਰ ਕਰਤ ਨਹਿ ਧਰੇਂ ਹੁਲਾਸਾ॥ ਕਹਿ ਸ਼ਿਵਨਾਥ ਬਿਚਾਰ ਠਾਨ ਕਰ ਪਹਿਲੇ ਨਿਸਚੇ॥ ਪਾਛੇ ਕੀਜੋ ਕਜ ਬਹੁੜ ਨਹਿ ਹੋਇ ਅਨਿਸਚੇ॥ ੨੪੫॥

{{gap}}ਇਸ ਲਈ ਬੁਧਿਮਾਨ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜੋ ਛੋਟੇ ਕੰਮ ਵਿਚ ਬੀ ਉਪੇਖਿਆ ਨਾ ਕਰੇ ਇੱਸੇ ਬਾਤ ਪਰ ਕਿਹਾ ਹੈ। ਯਥਾ:-

{{gap}}॥ ਕੁੰਡਲੀਆ ਛੰਦ॥ ਜੋ ਨਰ ਐਸੇ ਕਹਿਤ ਹੈਂ ਅਹੇ ਕਾਮ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gewmmx7p3f0ooshu0qrnn5hjummz0ix</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/227</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53484</id>
    <revision>
      <id>224913</id>
      <parentid>217848</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:04:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224913</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3601" sha1="47qof8gzr6et93un2q002m11s6c6yur" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh||ਤੀਜਾ ਤੰਤ੍ਰ|੨੧੯}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;{{rule}}
ਯਹਿ ਤੁੱਛ॥ ਬਿਨਾਂ ਯਤਨ ਮੈਂ ਕਰ ਸਕੂੰ ਯਾਮੇਂ ਦੁਖ ਨਹਿ ਕੁੱਛ।।।
ਯਾ ਮੇਂ ਦੁਖ ਨਹਿ ਕੁੱਛ ਕਿਸੇ ਦੁਮ ਲਖੋ ਗੁਮਾਨੀ॥ ਅੰਤੁ ਲਹੇ ਦੁਖ ਬਹੁਤ ਕਰੇ ਸੁਖ ਸੰਪਤ ਹਾਨੀ। ਨਾਥ ਕਹੇ ਯਹਿ ਬਾਤ ਕਾਮ ਕੋ ਲਘੁ ਮਤ ਸਮਝੋ॥ ਅਲਪ ਕਾਮ ਹਿਤ ਜਤਨ ਕਰੇ ਬਹੁ ਉਤਮ ਨਰ ਜੋ।।੨੪੬

{{gap}}ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਮੇਰੇ ਸਵਾਮੀ ਅੱਜ ਸ਼ਤ੍ਰੂਆਂ ਦੇ ਜਿੱਤਨ ਕਹਕੇ ਆਪ ਪਹਿਲੀ ਤਰਾਂ ਨਿੰਦ੍ਰਾ ਨੂੰ ਲਓ ਕਿਉਂ ਜੋ ਕਿਹਾ ਹੈ:-

{{Block center|&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਬੰਧਿਓ ਨਾਗ ਪੁਨ ਸਰਪ ਬਿਨ ਘਰ ਮੇਂ ਸੁਖ ਸੋ ਸੋਇ॥
&lt;/poem&gt;}}

{{Block center|&lt;poem&gt;ਭੁਜਗ ਨਿਰਖ ਕਰ ਭਵਨ ਮੇਂ ਨਿੰਦ੍ਰਾ ਲਹੇ ਨ ਕੋਇ॥੨੪7&lt;/poem&gt;}}

{{gap}}ਹੋਰ ਭੀ ਕਿਹਾ ਹੈ:-

ਛੰਦ॥ ਬਡੇ ਜਤਨ ਸੇ ਸਿੱਧ ਹੋਤ ਜੋ ਮਿਤੁ ਦੇਤ ਆਸਿਖ ਜਿਸ ਕਾਮ।।
ਨੀਤੀ ਅਰ ਉਤਸਾਹ ਯੁਕਤ ਜੋ ਨਿਜ ਇਛਿਆ ਪਦ ਮਿਲੇ ਲਲਾਮ
ਐਸੇ ਕਾਰਜ ਕੋ ਸਿਧ ਜਬ ਲਗ ਕਰੇਂ ਨ ਪਾਵੇਂ ਉਰ ਮੇਂ ਸਾਂਤਿ || ਮਾਨ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਉਦਮ ਸੇ ਯੁਤ ਜੋ ਨਰ ਹੋਤ ਜਗਤ ਵਿਖਯਾਤ॥ ੨੪੮॥

{{gap}}ਹੁਣ ਤਾਂ ਆਪ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ਤ੍ਰਆਂ ਤੋਂ ਰਾਜ ਨੂੰ ਪਾ ਕੇ ਪੁਤ੍ਰ ਪੋਤਰਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਚਿਰ ਤੀਕੂੰ ਭੋਗੇ ਭੋਗੋ ਅਤੇ ਪ੍ਰਜਾ ਨੂੰ ਪਾਲੋ। ਇੱਸੇ ਪਰ ਮਨੂ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ:-

{{Block center|&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਰਖਯਾਦਿ ਗੁਣ ਮੇਂ ਜੋਊ ਪ੍ਰਜਾ ਨ ਪਾਲੇ ਭੂਪ॥&lt;/poem&gt;}}

{{Block center|&lt;poem&gt;ਤਾਂ ਕੋ ਰਾਜ ਵਿਅਰਥ ਹੈ ਬਕਰੀ ਗਲ ਥਨ ਊਪ॥੨੪੯&lt;/poem&gt;}} 

{{gap}}।।ਸੰਕਰ ਛੰਦ॥ ਗੁਣ ਬੀਚ ਪ੍ਰੇਮ ਸੁ ਹੋਇ ਨਿਸ ਦਿਨ ਭੋਗ ਮੋ ਰੁਚਿ ਨਾਂਹਿ। ਅਨੁਚਰੋਂ ਕੇ ਸੰਗ ਪਿਆਰ ਵਰ ਜਿਸ ਭੂਪ ਕਾ ਨਿਤ ਆਂਹਿ। ਚਿਰ ਕਾਲ ਤਕ ਵਹ ਨ੍ਰਿਪ ਸੁ ਭੁੰਜਤ ਰਾਜ ਲਛਮੀ ਜਾਨ॥ ਤਿਸ ਚਮਰ ਛਤ੍ਰ ਸਮੇਤ ਜੋ ਹੈ ਚੰਚਲਾ ਪਰਧਾਨ॥ ੨੫੦॥

{{gap}}ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ ਆਪ ਨੂੰ ਰਾਜ ਮਿਲ ਗਿਆ ਹੈ ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਬਿਚਾਰ ਕੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਏ ਕਿਉਂ ਜੋ ਰਾਜ ਦੀ ਸੰਪਦਾ ਥਿਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ। ਜਿਹਾਕੁ ਬਾਂਸ ਉਪਰ ਚੜ੍ਹਨਾ ਔਖਾ ਹੈ ਤਿਵੇਂ ਰਾਜ ਲਛਮੀ ਦਾ ਮਿਲਨਾ ਔਖਾ ਹੈ।। ਛਿਨ ਵਿੱਚ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਨ ਵਾਲੀ ਹੇ ਅਨੇਕਾਂ ਜਤਨਾਂ ਕਰ ਕੇ ਭੀ ਨਹੀ
ਟਿਕਦੀ ਬੜੇ ਜਤਨ ਨਾਲ ਇਕਠੀ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਬੀ ਛਲ ਰੂਪ ਹੈ।  ਅਤੇ ਬਾਂਦਰ ਦੀ ਨਿਆਈਂ ਲਛਮੀ ਦਾ ਚਿੱਤ ਚੰਚਲ ਹੈ ਕਮਲ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>47qof8gzr6et93un2q002m11s6c6yur</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/228</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53485</id>
    <revision>
      <id>224914</id>
      <parentid>217849</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:04:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224914</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3336" sha1="8zx9cxpsa7ve548o73lxr5zcq45v3qy" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|੨੨੦|ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;{{rule}}
ਪਤ੍ਰ ਤੇ ਉਪਰ ਜਲ ਵਾਂਙੂ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਛੁੰਹਦੀ ਨਹੀਂ ਪਵਨ ਦੇ ਵੇਗ ਦੀ ਨਿਆਈਂ ਕਦੇ ਟਿਕਨ ਵਾਲੀ ਨਹੀਂ। ਦੁਰਜਨ ਦੇ ਸੰਗ ਦੀ ਨਯਾਈ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਨਹੀਂ ਰਖਦੀ। ਸੰਧਿਆ ਦੇ ਬਦਲ ਦੀ ਲਕੀਰ ਵਾਂਙੂ ਛਿਨ ਭਰ ਟਿਕਦੀ ਹੈ। ਜਲ ਬੁਦਬੁਦੇ ਦੀ ਨਿਆਈਂ ਸੁਭਾਵਕ ਨਾਸ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਸਰਪ ਦੇ ਸੁਭਾਵ ਦੀ ਨਯਾਈਂ ਕ੍ਰਿਤਘਨ ਹੈ ( ਅਰਥਾਤ ਜਿਹਾਕੁ ਸਰਪ ਨੂੰ ਕਿਤਨਾ ਹੀ ਦੁਧ ਪਿਲਾਈਏ ਪਰ ਤਾਂ ਬੀ ਓਹ ਡੰਗ ਮਾਰਨੋਂ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ) ਸੁਪਨੇ ਵਿਖੇ ਲਭੇ ਹੋਏ ਧਨ ਦੀ ਨਯਾਈਂ ਛਿਨ ਭਰ ਦਿਖਾਈ ਦੇਕੇ ਨਾ ਹੋਨ ਵਾਲੀ ਹੈ ਬਲਕੇ:-

॥ ਕੁੰਡਲੀਆਂ ਛੰਦ॥ ਰਾਜ ਤਿਲਕ ਕੇ ਦੇਤ ਹੀਂ ਨ੍ਰਿਪ ਕੀ ਬੁੱਧੀ ਜੋਇ। ਹੋਤ ਵਯਸਨ ਮੇਂ ਤਿਸੀ ਛਿਨ ਘਟ ਜਲ ਸਾਖੀ ਹੋਇ॥ ਘਟ ਜਲ ਸਾਖੀ ਹੋਇ ਕਰੇ ਜਬ ਨਿਪ ਇਸਨਾਨਾ।  ਤਾਸ ਸਮੇਂ ਸੁਨ ਮੀਤ ਸ੍ਰਵੇਂ ਘਟ ਉਦਕ ਸੁਜਾਨਾ। ਨਾਥ ਕਹੇ ਜਲ ਬਿੰਦ ਜੋ ਸ੍ਰਵਤੇ ਹੈਂ ਘਟ ਰਾਜ | ਮਾਨਹੁ ਆਪਦ ਹੋਨ ਕੀ ਦੇਤ ਗਵਾਹੀ ਆਜ।੨੫੧

{{gap}}ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਨਾ ਬਿਚਾਰੋ ਜੋ ਕੋਈ ਮਨੁਖ ਵੀ ਅਪਦਾ ਤੋਂ ਬਚ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਰ ਕਿਹਾ ਬੀ ਹੈ:-

ਕਬਿੱਤ॥ ਰਾਮ ਕੋ ਪ੍ਰਵਾਸ ਪਾਂਡ ਸੂਤ ਕਾ ਨਿਕਾਸ ਬਨ ਔਰ ਬਲਿਰਾਜ ਕੋ ਪਤਾਲ ਵਾਸ ਦੇਖਕੇ। ਯਾਦਵਨ ਨਾਸ ਨਲ ਰਾਜ ਕਾ ਹਰਾਸ ਅਰ ਲੰਕਪਤੀ ਤ੍ਰਾਸ ਕੋ ਵਿਚਾਰ ਉਰ ਪੇਖ ਕੈ। ਪਾਰਥ ਕੋ ਸਾਰਥੀ ਨਿਹਾਰ ਕੇ ਬਿਰਾਟ ਘਰ ਯਹੀ ਹਮ ਜਾਨੀ ਮਤ ਸਾਚ ਹੈ ਬਿਸੇਖ ਕੈ॥ ਕਾਲ ਕੇ ਅਧੀਨ ਸਬ ਰਉ ਰੰਕ ਹੋਭ ਦੀਨ ਕੋਊ ਨ ਪ੍ਰਬੀਨ ਜੋਊ ਮੇਟੇ ਬਿਧ ਲੇਖ ਕੈ॥੨੫੨॥

{{gap}}ਇੰਦ੍ਰ ਹੂੰ ਕੇ ਮੀਤ ਰਣਜੀਤ ਨ੍ਰਿਪ ਦਸਰਥ ਕਿਤ ਹੂੰ ਬਿਲਾਇ ਗਏ ਰਾਜਨੀਤਿ ਤੌਰ ਕੈ। ਧਰਾ ਕੋ ਪੁਟਾਇ ਅਰ ਸਾਗਰ ਬਨਾਇ ਐਸੇ ਸਗਰ ਸੇ ਰਾਇ ਚਲ ਗਏ ਕਰ ਜੋਰ ਕੇ | ਕਹਾਂ ਗਏ ਬੇਨੁ ਸੁਤ ਮਨੁ ਮਹਾਰਾਜ ਉਤ ਕੌਨ ਕੌਨ ਗਿਨੂੰ ਕਾਲ ਮਾਰੇ ਸਬ ਚੋਰ ਕੈ॥ ਕਾਲ ਅਹੇ ਬਲਿਵਾਨ ਕਰਤ ਗੁਮਾਨ ਹਾਨ ਸਾਚ ਕਹੇ ਨਾਥ ਸ਼ਿਵ ਬਾਤ ਕੋ ਨਿਚੋਰ ਕੈ।। ੨੫੩॥

{{gap}}ਕਹਾਂ ਗਏ ਮਨਧਾਤਾ ਜਗ ਮੇਂ ਬਿਖਯਾਤਾ ਪੂਨ ਸਤਯਬ੍ਰਤ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8zx9cxpsa7ve548o73lxr5zcq45v3qy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/229</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53486</id>
    <revision>
      <id>224915</id>
      <parentid>218151</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:04:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224915</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3477" sha1="oryvx04d1i8agykiv5xvkur1qi5jmzk" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh||ਚੌਥਾ ਤੰਤ੍ਰ|੨੨੧}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;{{rule}}
ਨ੍ਰਿਪ ਕਹਾਂ ਗਏ ਹੈਂ ਬਿਚਾਰ ਧਰ। ਦੇਵਨ ਕੇ ਰਾਜ ਕਹਾਂ ਗਏ ਹੈਂ ਨਹੁਖ ਆਦ ਕੇਸ਼ਵ ਸੇ ਵਿਦਵਾਨ ਕਹਾਂ ਹੈ ਉਚਾਰ ਕਰ। ਐਸੇ ਪ੍ਰਿਥੀਨਾਥ ਰਥ ਬਾਜ ਰਾਜ ਸਾਬ ਸਬ ਗਏ ਮੌਤ ਹਾਥ ਨਾਥ ਭਾਖਤ ਹੈ ਬਾਤ ਵਰ। ਸਾਚ ਯਹ ਜਾਨ ਨਰ ਕਾਲ ਕੇ ਪ੍ਰਮਾਨ ਕਰ ਪਾਵਤ ਹੈਂ ਮਾਨ ਵਹ ਹਾਨ ਕਾਲ ਹੂੰ ਤੇ ਡਰ ।।੨੫੪॥

{{Block center|&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਵਹੀ ਨ੍ਰਿਪਤਿ ਵਹ ਮੰਤ੍ਰੀ ਵਹੀ ਨਾਰਿ ਵਹੀ ਖੇਤ।&lt;/poem&gt;}}

{{Block center|&lt;poem&gt;ਕਾਲ ਸਬਨ ਕੋ ਛਿਨਕ ਮੇਂ ਉੱਤਮ ਲਘੁ ਕਰਦੇਤ।੨੫੫&lt;/poem&gt;}}

{{Block center|&lt;poem&gt;ਇਤੀ ਸ੍ਰੀ ਵਿਸ਼ਨ ਸ਼ਰਮਾ ਨਿਰਮਿਤਸਯ ਪੰਚ&lt;/poem&gt;}}

{{Block center|&lt;poem&gt;ਤੰਤ੍ਰਸਯ ਪੰਡਿਤ ਯੋਗੀ ਸ਼ਿਵਨਾਥ ਵਿਸਾਰਦ&lt;/poem&gt;}}

{{Block center|&lt;poem&gt;ਕ੍ਰਿਤੇ ਭਾਖਾਨੂਵਾਦੇ ਕਾਕੋਲਕੀਯੰ ਨਾਮ
&lt;/poem&gt;}}

{{Block center|&lt;poem&gt;ਤ੍ਰਿਤੀਯੰ ਤੰਤ੍ਰੰ ਸਮਾਪਤੰ ਸੁਭੰ॥੩॥&lt;/poem&gt;}}


{{Block center|ਅਥ ਚਤੁਰਥੰ ਤੰਤ੍ਰੰ}} 

{{gap}}ਸ੍ਰੀ ਸੰਕਰ ਕੇ ਚਰਨ ਯੁਗ ਬੰਦਨੀਯ ਸੰਸਾਰ॥ ਨੀਤ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਕੋ ਜਗਤ ਮੇਂ ਵਹੀਂ ਚਲਾਵਨਹਾਰ॥੧॥

{{gap}}ਵਿਸਨੁ ਸਰਮਾ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਰਾਜ ਪੁਤ੍ਰੋਹੁਨ ਲਬਧ ਪ੍ਰਨਾਸ਼ ਨਾਮੀ ਚੌਥੇ ਤੰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਸੁਨੋ ਜਿਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸ਼ਲੋਕ ਏਹ ਹੈ ਯਥਾ:- 

{{Block center|&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਾਰਜ ਕੇ ਭਏ ਹੋਤ ਬੁਧਿ ਨਹਿ ਨਾਸ।&lt;/poem&gt;}}

{{Block center|&lt;poem&gt;ਜਿਸ ਨਰ ਕੀ ਸੋ ਦੁਖ ਤਰਤ ਜਿਮ ਬਾਨਰ ਜਲਰਾਸ! ੧॥&lt;/poem&gt;}}

{{Block center|&lt;poem&gt;ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਉਪਰ ਐਉਂ ਕਥਾ ਸੁਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ:-&lt;/poem&gt;}}

੧ ਕਥਾ ਕਿਸੇ ਜਗਾ ਸਮੁਦ੍ਰ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਉੱਤੇ ਬੜੇ ਫਲ ਵਾਲਾ ਜੰਮੂ ਦਾ ਬ੍ਰਿਛ ਸਾ ਉਸ ਉਪਰ ਰਕਤ ਮੁਖ ਨਾਮੀ ਬਾਂਦਰ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਕਿਸੇ ਦਿਨ ਉਸ ਬਿਰਛ ਦੇ ਹੇਠ ਕਰਾਲਮੁਖ ਨਾਮੀ ਸੰਸਾਰ ਸਮੁਦ੍ਰ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਕੇ ਕੋਮਲ ਰੇਤ ਵਾਲੇ ਕਿਨਾਰੇ ਤੇ ਆ ਬੈਠਾ, ਉਸਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਰਕਤ ਮੁਖ ਨੇ ਕਿਹਾ ਆਪ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਅਤਿਥੀ ਹੋ ਇਸ ਲਈ ਮੇਰੇ ਦਿੱਤੇ ਹੋਏ ਜੰਮੂਆਂ ਦੇ ਫਲਾਂ ਨੂੰ ਖਾਓ ਜਿਹਾਕੁ ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਵਿਖੇ ਕਿਹਾ ਹੈ, 

{{Block center|&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਪ੍ਰਿਯ, ਅਪ੍ਰਿਯ ਮੂਰਖ ਵਿਬੁਧ ਜੋ ਆਵੈ ਗ੍ਰਹਿ ਮਾਂਹਿ॥&lt;/poem&gt;}}


{{Block center|&lt;poem&gt;ਵੇਸਵ ਦੇਵ ਕਰਮਾਂਤ ਮੇਂ ਧੋ ਅਤਿੱਥੀ ਕਹਾਂਹਿ॥੨॥
&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>oryvx04d1i8agykiv5xvkur1qi5jmzk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/230</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53487</id>
    <revision>
      <id>224916</id>
      <parentid>218153</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:04:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224916</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3802" sha1="mmpp9wd2a1obzjbguo5jdc541pr9j28" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|੨੨੨|ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;{{rule}}
{{Block center|&lt;poem&gt;ਮਤ ਪੂਛੋ ਆਤਿਥਿ ਕਾ ਕੁਲ ਵਿਦਯਾ ਗ੍ਰਹ ਗੋਤ।&lt;/poem&gt;}}

{{Block center|&lt;poem&gt;ਵੈਸਵਦੇਵ ਅਰ ਸ੍ਰਾਧ ਮੇਂ ਮਨੁ ਇਮ ਕਰਤ ਉਦੋਤ॥੩॥&lt;/poem&gt;}}

{{Block center|&lt;poem&gt;ਦੂਰ ਚਲਨ ਕਰ ਥਕਤ ਜੋ ਵੈਸਵ ਦੇਵ ਕੇ ਅੰਤ।।&lt;/poem&gt;}} 

{{Block center|&lt;poem&gt;ਆਯੋ ਅਭਯਾਗਤ ਜਗਤ ਵੇ ਨਰ ਸਵਰਗ ਲਹੰਤ ॥੪॥&lt;/poem&gt;}}

{{Block center|&lt;poem&gt;ਬਿਨ ਪੂਜੇ ਆਤਿਥ ਜਿਸ ਘਰ ਤੇ ਜਾਤ ਪਲਾਇ ॥&lt;/poem&gt;}}

{{Block center|&lt;poem&gt;ਦੇਵ ਪਿਤਰ ਤਾਂਕੇ ਸਬੀ ਮੁਖ ਫੇਰੇ ਮੁੜ ਜਾਇ॥ ੫ ॥
&lt;/poem&gt;}}

{{gap}}ਏਹ ਗਲ ਕਹਿਕੇ ਬਾਂਦਰ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਜੰਮੂਆਂ ਦੇ ਫਲ ਦਿੱਤੇ ਸੰਸਾਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਫਲਾਂ ਨੂੰ ਖਾਕੇ ਬਾਂਦਰ ਦੇ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਚਿਰ ਗੱਲਾਂ ਬਾਤਾਂ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਨੂੰ ਚਲਿਆ ਗਿਆ । ਇਸੇ ਤਰਾਂ ਹਰ ਦਿਨ ਬਾਂਦਰ ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੋਵੇਂ ਜੰਮੂ ਬਿਰਛਦੀ ਛਾਂਵੇਂ ਬੈਠਕੇ ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਕਹਿਕੇ ਸੁਖ ਨਾਲ ਸਮੇ ਨੂੰ ਬਿਤਾਉਂਦੇ ਸੇ।।  ਓਹ ਸੰਸਾਰ ਬੀ ਖਾਨ ਤੋਂ ਬਚੇ ਹੋਏ ਜੰਮੂ ਫਲਾਂ ਨੂੰ ਘਰ ਵਿਖੇ ਜਾਕੇ ਆਪਨੀ ਤੀਮੀ ਨੂੰ ਦੇਂਦਾ ਸੀ।। ਇੱਕ ਦਿਨ ਉਸਦੀ ਔਰਤ ਨੇ ਪੁੱਛਆ ਏਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਜੇਹੇ ਫਲ ਤੂੰ ਕਿੱਥੇ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।। ਉਹ ਬੋਲਿਆ ਰਕਤਮੁਖ ਨਾਮੀ ਬਾਂਦਰ ਮੇਰਾ ਬੜਾ ਭਾਰਾ ਮਿਤ੍ਰ ਹੈ ਓਹ ਮੈਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਜੇਹੇ ਫਲ ਦੇਂਦਾ ਹੈ ॥ਇਸਤ੍ਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਅੰਮ੍ਰਤ ਜੇਹੇ ਫਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ ॥ ਇਸਤੋਂ ਜਾਨਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਸਦਾ ਕਲੇਜਾ ਬੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਜੇਹਾ ਹੋਵੇਗਾ | ਸੋ ਜੇਕਰ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਜੀਉਂਦੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸਦਾ ਹਿਰਦਾ ਮੈਨੂੰ ਲਿਆਕੇ ਦੇਹੁ ॥ ਜੋ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਖਾਕੇ ਬੁਢੇਪੇ ਅਤੇ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਚ ਕੇ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਚਿਰ ਤੀਕੂੰ ਸੁਖ ਨੂੰ ਭੋਗਾਂ॥ ਸੰਸਾਰ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਭਦ੍ਰੇ ਇਹ ਗਲ ਨਾ ਕਹੁ ਕਿਉਂ ਜੋ ਓਹ ਸਾਡਾ ਧਰਮ ਦਾ ਭਾਈ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਫਲ ਦੇਂਦਾ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਮਾਰਨਾ ਜੋਗ ਨਹੀਂ ਤੂੰ ਇਸ ਝੂਠੇ ਹੱਠ ਨੂੰ ਛੱਡ ॥ ਕਹਾ ਬੀ ਹੈ:-

{{left|&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ ॥ ਏਕ ਭ੍ਰਾਤ ਮਾਤਾ ਜਨੳ ਦੂਜਾ ਜਨਤੀ ਵਾਕ ॥
ਅਹੇ ਸਹੋਦਰ ਤੋਂ ਅਧਿਕ ਵਾਕ ਭ੍ਰਾਤ ਕਾ ਸਾਕ ॥੬॥&lt;/poem&gt;}}

ਇਸਤ੍ਰੀ ਬੋਲੀ ਤੂੰ ਤਾਂ ਕਦੇ ਮੇਰੇ ਕਹੇ ਨੂੰ ਮੋੜਦਾ ਨਹੀਂ ਸਾ ਇਸ ਤੋਂ ਮਲੂਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਓਹ ਬਾਂਦਰੀ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿਉਂ ਜੋ ਤੂੰ ਉਸ ਨਾਲ ਭਿੱਜਾ ਹੋਯਾ ਹੋਕੇ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਹੀ ਬਿਤਾਂਉਂਦਾ ਹੈਂ ॥&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>mmpp9wd2a1obzjbguo5jdc541pr9j28</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/233</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53488</id>
    <revision>
      <id>224919</id>
      <parentid>218693</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:05:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224919</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3830" sha1="kuq229iofnsr7v9hvexahqlfcf3k9mu" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh||ਚੌਥਾ ਤੰਤ੍ਰ|੨੨੫}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;{{rule}}
ਜਦ ਸੰਸਾਰ ਬਾਂਦਰ ਨੂੰ ਪਿਠ ਤੇ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਗਹਿਰੇ ਸਮੁਦ੍ਰ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਤਦ ਬਾਂਦਰ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਭਾਈ ਧੀਰੇ ੨ ਚਲ ਕਿਉਂ ਜੋ ਪਾਨੀ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਡੁੱਬਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਸੰਸਾਰ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਜੋ ਏਹ ਬਾਂਦਰ ਅਥਾਹ ਪਾਨੀ ਵਿਖੇ ਆਯਾ ਹੋਯਾ ਮੇਰੇ ਅਧੀਨ ਹੈ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਪਿਠ ਤੇ ਚੜਿਆ ਹੋਯਾ ਤਿਲ ਭਰ ਭੀ ਤੁਰ ਨਹੀਂ ਸੱਕਦਾ ਇਸ ਲਈ ਆਪਨਾ ਮਤਲਬ ਦੱਸਾਂ। ਜੋ ਏਹ ਬੀ ਆਪਣੇ ਇਸ਼ਟ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ ਲਏ। ਸੰਸਾਰ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਮਿਤ੍ਰ ਮੈਂ ਤਾਂ ਤੇਨੂੰ ਆਪਨੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਦੇ ਕਹੇ ਵਿਸਾਹ ਦੇ ਕੇ ਮਾਰਨ ਲਈ ਆਂਦਾ ਹੈ ਸੋ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਇਸ਼ਟ ਦੇਵ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ॥ ਬਾਂਦਰ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਭਈ ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਅਥਵਾ ਤੇਰੀ ਤੀਂਮੀ ਦਾ ਕੀ ਵਿਗਾੜ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਲਈ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਮਾਰਨ ਦਾ ਉਪਾਉ ਕੀਤਾ ਹੈ॥ ਸੰਸਾਰ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਭਾਈ ਮੇਰੀ ਤੀਮੀਂ ਗਰਭ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਤੇਰੇ ਹਿਰਦੇ ਦੇ ( ਜੋ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਜੇਹੇ ਫਲਾਂ ਦੇ ਖਾਨ ਕਰਕੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗਾ ਹੈ) ਖਾਵਨ ਦਾ ਮਨੋਰਥ ਹੋਯਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਤੁਰਤ ਬੁੱਧਿ ਬਾਂਦਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਜੇਕਰ ਏਹੋ ਬਾਤ ਸੀ ਤਾਂ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਉੱਥੇ ਕਿਉਂ ਨਾ ਕਿਹਾ ਕਿਉਂ ਜੋ ਮੇਰਾ ਕਲੇਜਾ ਤਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਜੰਮੂ ਦੀ ਖੋਲ ਵਿਖੇ ਗੁਪਤ ਰਖਿਆ ਹੋਯਾ ਸੀ, ਸ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉੱਥੇ ਹੀ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਮੈਨੂੰ ਸਖਨੇ ਕਲੇਜੇ ਇਥੇ ਕਿਸ ਲਈ ਆਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਬੜੀ ਪਸੰਨਤਾ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਬੋਲਿਆਂ ਜੇਕਰ ਏਹ ਬਾਤ ਹੈ ਤਾਂ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਕਲੇਜਾ ਦੇਹ ਜੋ ਜਿਸਨੂੰ ਖਾਕੇ ਓਹ ਦੁਸਟ ਤੀਮੀਂ ਰੋਟੀ ਪਾਨੀ ਖਾਵੇ ਤੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਜੰਮੁ ਬ੍ਰਿਛ ਦੇ ਕੋਲ ਲੈ ਚਲਦਾ ਹਾਂ। ਇਹ ਕਹਿਕੇ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਨੂੰ ਜੰਮੂ ਦੇ ਮੁਢ ਨੂੰ ਤੁਰ ਪਿਆ ਤੇ ਆ ਗਿਆ। ਬਾਂਦਰ ਬੀ ਬੜੀਆਂ ਸੁਖਨਾਂ ਕਰਦਾ ਤੇ ਮਨੌਤਾਂ ਨੂੰ ਮੰਨਦਾ ਕਿਨਾਰੇ ਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆਂ ਅਤੇ ਛੇਤੀ ਨਾਲ ਕੁੱਦ ਕੇ ਜੰਮੂ ਦੇ ਬੂਟੇ ਤੇ ਚੜ੍ਹਕੇ ਸੋਚਨ ਲੱਗਾ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਾਨ ਬਚ ਗਏ ਸਤ ਪੁਰਖਾਂ ਨੇ ਠੀਕ ਕਿਹਾ ਹੈ:-

{{Block center|&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਵਿਸਵਾਸ ਰਹਿਤ ਅਰ ਯੁਕਤ ਪਰ ਮਤ ਕਰੀਏ ਵਿਸਵਾਸ।&lt;/poem&gt;}}

{{Block center|&lt;poem&gt;ਵਿਸਵਾਸ ਕੀਏ ਤੇ ਮਨੁਜ ਕਾ ਹੋਤ ਸਮੂਲ ਵਿਨਾਸ॥੪॥&lt;/poem&gt;}}

ਸੋ ਮੇਰਾ ਤਾਂ ਅੱਜ ਫੇਰ ਜਨਮ ਹੋਯਾ ਹੈ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸੋਚਦੇ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>kuq229iofnsr7v9hvexahqlfcf3k9mu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/234</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53489</id>
    <revision>
      <id>224920</id>
      <parentid>218696</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:05:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224920</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3476" sha1="12oqno5ueevvtf4rwjrg27efgodjc84" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|੨੨੬|ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;{{rule}}
ਹੋਏ ਬਾਂਦਰ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਮ੍ਰਿਤ ਦੇਹ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਕਲੇਜਾ ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਖਾਕੇ ਭੇਰੀ ਭਰਜਾਈ ਅੰਨ ਪਾਨੀ ਖਾਵੇ। ਹਸਦਾ ਹੋਯਾ ਬਾਂਦਰ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਝਿੜਕ ਕੇ ਲਿਆ ਹੇ ਮੂਰਖ ਤੈਨੂੰ ਧਿੱਕਾਰ ਹੈ ਹੇ ਵਿਸਵਾਸ ਘਾਤੀ ਕਿਆ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਦੇ ਦੋ ਕਲੇਜੇ ਬੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਾ ਚਲਿਆ ਜਾ ਫੇਰ ਕਦੇ ਬੀ ਜੰਮੂ ਬ੍ਰਿਛ ਦੇ ਹੇਠ ਨਾ ਆਵੀਂ ਕਿਹਾ ਹੈ॥ ਯਥਾ:-

{{Block center|&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਏਕ ਬੇਰ ਰਿਪੁ ਹੂਏ ਸੇ ਕਰਨ ਚਹੇ ਜੁ ਮਿਲਾਪ।&lt;/poem&gt;}}

{{Block center|&lt;poem&gt;ਅਸਵਤਰੀ ਕੇ ਗਰਭ ਵੜ ਲਏ ਮ੍ਰਿਤਯ ਕੋ ਆਪੁ॥੧੫॥&lt;/poem&gt;}}

{{gap}}ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਲਜਿਤ ਹੋਯਾ ਸੰਸਾਰ ਸੋਚਨ ਲੱਗਾ ਮੈਂ ਮੂਰਖ ਨੇ ਕਿਸ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਆਪਨਾ ਅਭਿਪ੍ਰਾਯ ਦਸਿਆ ਸੋ ਜੇਕਰ ਕਦੇ ਫੇਰ ਬੀ ਏਹ ਮੇਰੇ ਉਤੇ ਵਿਸਾਹ ਕਰੇ ਇਸ ਲਈ ਫੇਰ ਇਸਨੂੰ ਵਿਸਾਹ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ॥ ਸੰਸਾਰ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਮ੍ਰਿਤ ਮੈਂ ਤਾਂ ਹਾਸੀ ਕਰਕੇ ਤੇਰਾ ਅੰਦਰਲਾ ਜਾਚਨ ਲਗਾ ਸਾਂ ਉਸਨੂੰ ਤਾਂ ਤੇਰੇ ਕਲੇਜੇ ਨਾਲ ਕੁਝ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਸੋ ਚੱਲ ਸਾਡੇ ਘਰ ਅਭਯਾਗਤ ਬਨਕੇ, ਤੇਰੀ ਭਰਜਾਈ ਨੂੰ ਬੜੀ ਚਾਹ ਹੈ। ਬਾਂਦਰ ਬੋਲਿਆ ਹੇ। ਦੁਸਟ ਚਲਿਆ ਜਾਹ ਹੁਣ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ।।

{{Block center|&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਭੂਖਾ ਜਨ ਨਿਰਦਯਾ ਸੇਂ ਕਿਯਾ ਨ ਕਰਤ ਵਹਿ ਬਾਤ।&lt;/poem&gt;}}

{{Block center|&lt;poem&gt;ਗੋਧੇ ਪਿ੍ਯ ਦਰਸਨ ਭਨੋ ਗੰਗਦੱਤ ਨਹਿ ਆਤ ।।੧੬॥&lt;/poem&gt;}}

{{gap}}ਸੰਸਾਰ ਬੋਲਿਆ ਏਹ ਬਾਤ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ॥ ਬਾਂਦਰ ਬੋਲਿਆ ਸੁਨ:-

੨ ਕਥਾ।। ਕਿਸੇ ਖੂਹ ਵਿਖੇ ਗੰਗ ਦੱਤ ਨਾਮੀ ਡੱਡੂਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਓਹ ਕਦੇ ਸ਼ਰੀਕਾਂ ਦਾ ਸਤਾਯਾ ਹੋਯਾ ਉਦਾਸ ਹੋਕੇ ਹਰਟ ਦੇ ਉਪਰ ਚੜ੍ਹਕੇ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਆਯਾ ਅਤੇ ਸੋਚਨ ਲਗਾ ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਰੀਕਾਂ ਨਾਲ ਕੀਕਨ ਸਿੱਝਾਂ ਤੇ ਬਦਲਾ ਲਵਾਂ ਕਿਉਂ ਜੋ ਕਿਹਾ ਹੈ:-

{{Block center|&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਜਿਨ ਸੰਕਟ ਹਾਸੀ ਕਰੀ ਅਪਦਾ ਮੇਂ ਦੁਖ ਦੀਨ॥&lt;/poem&gt;}}

{{Block center|&lt;poem&gt;ਵਾ ਸੇਂ ਪਲਟਾ ਨਾ ਲਿਆ ਸੋ ਨਰ ਅਧਮ ਮਲੀਨ॥੧੭॥&lt;/poem&gt;}}

{{gap}}ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ ਨੇ ਖੁਡ ਵਿੱਚ ਵੜਕੇ ਕਾਲੇ ਸਰਪ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ। ਉਸਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਫੇਰ ਸੋਚਨ ਲੱਗਾ ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਖੂਹ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>12oqno5ueevvtf4rwjrg27efgodjc84</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/235</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53490</id>
    <revision>
      <id>224921</id>
      <parentid>218697</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:05:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224921</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3626" sha1="nal8jm0ytqd4t7dtoxrck94l96whm7q" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh||ਚੌਥਾ ਤੰਤ੍ਰ|੨੨੭}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;{{rule}}
ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਕੇ ਸਾਰੇ ਸਰੀਕਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਾਂ। ਕਿਹਾ ਵੀ ਹੈ:-

{{Block center|&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਬੁਧਿਮਾਨ ਕੋ ਚਾਹੀਏ ਰਿਪੁ ਸੋ ਰਿਪਹ ਲੜਾਇ।&lt;/poem&gt;}}

ਨਾਸ ਭਏ ਤੇ ਏਕ ਕੇ ਉਰ ਮੈਂ ਦੁਖ ਨਹਿ ਆਇ।।੧੮।।

{{Block center|&lt;poem&gt;ਹੋਰ ਬੀ-ਬਲਵਤ ਸਤ੍ਰ ਸੇਂ ਸਦਾ ਕਰ ਦੁਸਮਨ ਕਾ ਨਾਸ।&lt;/poem&gt;}}

{{Block center|&lt;poem&gt;ਕਾਂਟੇ ਸੇ ਕਾਟਾਂ ਕਢੇ ਪੀੜਾ ਭੀ ਸੁਖ ਰਾਸ॥੧੯॥&lt;/poem&gt;}}

{{gap}}ਇਹ ਸੋਚਕੇ ਖੁੱਡ ਦੇ ਮੂੰਹ ਕੋਲ ਜਾਕੇ ਉਸਨੂੰ ਬੁਲਾਉਨ ਲੱਗਾ ਹੈ ਪ੍ਰਿਯ ਦਰਸਨ ਇੱਥੇ ਆ। ਇਸ ਅਵਾਜ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਸਰਪ ਸੋਚਣ ਲਗਾ ਕਿ ਏਹ ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਬੁਲਾਉਂਦਾ ਹੈ ਇਹ ਸਾਡੀ ਬਿਰਾਦਰੀ ਦਾ ਨਹੀਂ ਕਿਉਂ ਜੋ ਇਸ ਦੀ ਬੋਲੀ ਸਰਪ ਦੀ ਨਹੀਂ॥

{{gap}}ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਉਤੇ ਮੇਰਾ ਮੇਲ ਬੀ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਇੱਸੇ ਕਿਲੇ ਅੰਦਰ ਬੈਠਾ ਹੋਯਾ ਮਲੂਮ ਤਾਂ ਕਰਾਂ ਜੋ ਇਹ ਕੌਨ ਹੈ ਕਿਹਾ ਹੈ:-

{{Block center|&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਜਾਂਕੇ ਕੁਲ ਅਰ ਸੀਲ ਕੋ ਨਹਿ ਜਾਨੋ ਪੁਨ ਵਾਸ॥&lt;/poem&gt;}}

{{Block center|&lt;poem&gt;ਸੁਰ ਗੁਰ ਐਸੇ ਕਹਿਤ ਹੈ ਮਤ ਕਰ ਸੰਗਤ ਤਾਸ॥੨੦॥&lt;/poem&gt;}} 

{{gap}}ਨਾ ਜਾਨੀਏ ਕਿਧਰੇ ਕੋਈ ਮੰਤਰੀ ਅਥਵਾ ਵੇਦ ਮੈਨੂੰ ਬੁਲਾਕੇ ਬੰਧਨ ਵਿਚ ਪਾਂਦਾ ਹੋਵੇ। ਅਥਵਾ ਕੋਈ ਮਨੁਖ ਵੈਰ ਰੱਖਕੇ ਕਿਸੇ ਦੇ ਖਾਨ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਬੁਲਾਂਦਾ ਹੋਵੇ ਇਹ ਸੋਚਕੇ ਸਰਪ ਬੋਲਿਆ ਤੂੰ ਕੌਨ ਹੈਂ। ਓਹ ਬੋਲਿਆਂ ਮੈਂ ਗੰਗਦਤ ਨਾਮੀ ਡੱਡੂਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹਾਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਤ੍ਰਤਾ ਕਰਨ ਲਈ ਆਯਾ ਹਾਂ॥ ਇਹ ਸੁਨਕੇ ਸਰਪ ਬੋਲਿਆ ਏਹ ਬਾਤ ਨਿਸਚੇ ਵਾਲੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜੋ ਅੱਗ ਅਤੇ ਕੱਖਾਂ ਦਾ ਮੇਲ ਹੋ ਜਾਵੇ॥ ਕਿਹਾ ਬੀ ਹੈ:-

{{Block center|&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਜੋ ਜਾਂਕਰ ਬਧ ਹੋਤ ਹੈ ਤਾਂ ਦਿਸ ਸੁਪਨੇ ਮਾਂਹਿ।&lt;/poem&gt;}} 

{{Block center|&lt;poem&gt;ਨਿਕਟ ਨ ਜਾਵਤ ਹੈ ਕਬੀ ਮਿਲਿਆ ਕਿਤ ਪ੍ਰਲ ਪਾਂਹਿ॥੨੧॥
&lt;/poem&gt;}}

{{gap}}ਗੰਗ ਦੱਤ ਬੋਲਿਆ ਏਹ ਠੀਕ ਹੈ ਜੋ ਤੂੰ ਸਾਡਾ ਸੁਭਾਵਕ ਵੈਰੀ ਹੈ ਪਰੰਤੂ ਮੈਂ ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਦੇ ਨਿਰਾਦਰ ਕਰਕੇ ਤੇਰੇ ਮੁੱਢ ਆਯਾ ਹਾਂ॥ ਕਿਉ ਜੋ ਕਿਹਾ ਹੈ:-

{{Block center|&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਸਬ ਧਨ ਜਤਾਾ ਦੇਖ ਕੇ ਪ੍ਰਾਨੋਂ ਕਾ ਸੰਹਾਰ।&lt;/poem&gt;}}

{{Block center|&lt;poem&gt;ਰੱਖਿਆ ਹਿਤ ਬਲ ਪ੍ਰਾਨ ਕੀ ਰਿਪੁ ਕੌ ਕਰੋ ਜੁਹਾਰ॥੨੨॥
&lt;/poem&gt;}}
ਸਰਪ ਬੋਲਿਆ ਕਹੁ ਕਿਸਨੇ ਤੇਰਾ ਨਿਰਾਦਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਓਹ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nal8jm0ytqd4t7dtoxrck94l96whm7q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/236</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53491</id>
    <revision>
      <id>224922</id>
      <parentid>218700</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:05:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224922</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3689" sha1="622ir9fry5bqm7v1vddzrnvlv4kyx0p" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|੨੨੮|ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}}
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;{{rule}}
ਬੋਲਿਆ ਸਰੀਕਾਂ ਨੇ॥ ਸਰਪ ਨੇ ਕਿਹਾ ਤੇਰਾ ਘਰ ਬਾਉਲੀ, ਖੂਹੇ, ਤਲਾ, ਸਰੋਵਰ ਵਿਖੇ ਕੇਹੜੇ ਮਕਾਨ ਪਰ ਹੈ॥ ਮੰਡੂਕ (ਡਡੂ) ਨੇ ਕਿਹਾ ਪਥਰਾਂ ਵਾਲੇ ਖੂਹ ਵਿਖੇ ਮੇਰਾ ਨਿਵਾਸ ਹੈ॥ ਸਰਪ ਬੋਲਿਆ ਮੇਰੇ ਪੈਰ ਨਹੀਂ ਮੈਂ ਉੱਥੇ ਜਾ ਨਹੀਂ ਸੱਕਦਾ, ਜੇਕਰ ਚਲਿਆ ਬੀ ਜਾਵਾਂ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਰਹਿਣ ਦੀ ਜਗਾਂ ਨਹੀਂ ਜੋ ਜਿਸ ਮਕਾਨ ਵਿਖੇ ਰਹਿਕੇ ਤੇਰਿਆਂ ਸਰੀਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਾਂ ਇਸ ਲਈ ਤੂੰ ਚਲਿਆ ਜਾ ਕਿਉਂ ਜੋ ਕਿਹਾ ਹੈ:—
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਜਾਂ ਖਾਏ ਤੇ ਸੁਖ ਮਿਲੇ, ਪਾਕ ਹੋਇ ਸੁਖਕਾਰ। 
      ਤਾਂਹੀ ਕਾ ਭੁੱਖਨ ਕਰਤ ਬੁੱਧਿਮਾਨ ਨਿਰਧਾਰ॥੨੩॥&lt;/poem&gt;
{{gap}}ਗੰਗਦੱਤ ਬੋਲਿਆ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਚੱਲ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸੁਖ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਲੈ ਚਲਾਂਗਾ। ਅਤੇ ਉਥੇ ਰਹਿਨ ਲਈ ਬੀ ਪਥਰਾਂ ਦੀ ਘਾਰੀ ਹੈ ਉੱਥੇ ਬੈਠ ਕੇ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰੀਂ। ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਸਰਪ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਮੈਂ ਤਾਂ ਬੁਢਾ ਸਾਂ ਬੜੇ ਜਤਨ ਨਾਲ ਕਦੇ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਚੂਹੇ ਨੂੰ ਲੱਭਦਾ ਸਾਂ ਸੋ ਇਸ ਕੁਲ ਕਲੰਕ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਬੜਾ ਸੁਖਾਲਾ ਤਰੀਕਾ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਸੋ ਮੈਂ ਉੱਥੇ ਜਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਡੱਡੂਆਂ ਨੂੰ ਖਾਵਾਂਗਾ॥ ਕਿਆ ਚੰਗਾ ਕਿਹਾ ਹੈ:—
&lt;poem&gt;ਸੋਰਠਾ॥ ਜੋ ਨਰ ਹੈ ਬਲਹੀਨ, ਅਵਰ ਸਹਾਇਕ ਰਹਿਤ ਪੁਨ॥
      ਤਾਕੋ ਚਾਹੀਏ ਕੀਨ, ਸੁਖ ਪੂਰਬ ਬ੍ਰਿੱਤਿ ਸਦਾ॥੨੪॥&lt;/poem&gt;
{{gap}}ਇਹ ਸੋਚਕੇ ਉਸਨੂੰ ਬੋਲਿਆ ਅੱਗੇ ਚੱਲ ਜੋ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲਾਂ। ਗੰਗਦੱਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੇ ਪ੍ਰਿਯਦਰਸਨ ਤੈਨੂੰ ਸੁਖ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਲੈ ਚਲਦਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਰਹਿਣ ਦੀ ਜਗਾਂ ਬੀ ਦਸ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ ਪਰ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਕੁਟੰਬ ਦੀ ਰਖਿਆ ਕਰੀਂ ਸਿਰਫ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਦਿਖਾਂਵਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਭੱਛਨ ਕਰੀਂ। ਸਰਪ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੁਣ ਤਾਂ ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਮਿਤ੍ਰ ਹੋਯਾ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਡਰ ਨਾ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕਹੇ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਤੇਰਿਆਂ ਸਰੀਕਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਖਾਵਾਂਗਾ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕਹਿਕੇ ਰੁੱਡ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਆਲਿੰਗਠ (ਜਫੀ ਪਾਈ) ਕਰ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਤੁਰ ਪਿਆ। ਓਹ ਗੰਗਦੱਤ ਖੂਹ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਹਰਟ ਦੇ ਰਸਤੇ ਸਰਪ ਨੂੰ ਆਪਨੇ ਘਰ ਲੈ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਘਾਾਰੀ ਵਿੱਚ ਬਠਾ ਕੇ ਆਪਨੇ ਸਰੀਕ ਦਸ ਦਿੱਤੇ। ਉਸਨੇ ਧੀਰੇ ਧੀਰੇ ਸਾਰੇ ਡੱਡੂ ਖਾ ਲਏ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>622ir9fry5bqm7v1vddzrnvlv4kyx0p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/237</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53492</id>
    <revision>
      <id>224923</id>
      <parentid>218703</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:05:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224923</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3336" sha1="0g71zmbxyxib8oarx9fl2ht6h7daa9h" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh||ਚੌਥਾ ਤੰਤ੍ਰ|੨੨੯}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;ਜਦ ਡੱਡੂ ਮੁੱਕ ਗਏ ਤਦ ਸਰਪ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਭਾਈ ਤੇਰੇ ਦੁਸ਼ਮਨ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਮਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਇਸ ਲਈ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਹੋਰ ਕੁਝ ਖਾਨ ਨੂੰ ਦੇਹ ਕਿਉਂ ਜੋ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਆਂਦਾ ਹੈ। ਗੰਗਦੱਤ ਖੋਲਿਆ ਹੇ ਭਾਈ ਤੂੰ ਮਿਤ੍ਰ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਹੁਨ ਤੂੰ ਇਸ ਹਰਟ ਦੇ ਰਸਤੇ ਚਲਿਆ ਜਾ। ਸਰਪ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਗੰਗਦੱਤ ਇਹ ਗੱਲ ਤੂੰ ਚੰਗੀ ਨਹੀਂ ਕਹੀ ਹੁਨ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮਕਾਨ ਤੇ ਕੀਕੂੰ ਜਾਵਾਂ। ਕਿਉਂ ਜੋ ਮੇਰੇ ਘਰ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸਰਪ ਨੇ ਰੋਕ ਲਿਆ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ ਇੱਥੇ ਹੀ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਇਕ ੨ ਡੱਡੂ ਰੋਜ ਅਪਨਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਦੇਹ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਸਬਨਾਂ ਨੂੰ ਖਾਵਾਂਗਾ। ਇਹ ਗਲ ਸੁਣਕੇ ਗੰਗਦੱਤ ਸੋਚਨ ਲਗ ਜੋ ਮੈਂ ਏਹ ਕੀ ਕੀਤਾ ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਇੱਥੇ ਆਂਦਾ ਹੁਨ ਜੇਕਰ ਇਸਨੂੰ ਵਰਜਦਾ ਹਾਂ ਤਾਂ ਏਹ ਸਬਨਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬਾਤ ਠੀਕ ਕਹੀ ਹੈ:—
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਨਿਜ ਧਨ ਬਲ ਤੇ ਅਧਿਕ ਸੇ ਕਰਤ ਮੀਤ ਜੋ ਆਂਹ॥
      ਜਾਨ ਬੂਝ ਵਿਖ ਖਾਤ ਹੈ ਯਾਂਮੇਂ ਸੰਸੈ ਨਾਂਹਿ॥੨੫॥&lt;/poem&gt;
{{gap}}ਸੋ ਇਸਲਈ ਇਸਨੂੰ ਹਰ ਦਿਨ ਆਪਨਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਇੱਕ ਦੇਵਾਂ। ਇਸ ਪਰ ਕਿਹਾ ਹੈ:—
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਸਰਬਸ ਹਾਰੀ ਪੁਰਖ ਕੋ ਬੁੱਧਿਮਾਨ ਜਨ ਤਾਤ॥
     ਅਲਪ ਦਾਨ ਦੇ ਪੋਖਤਾ ਸਾਗਰ ਬੜਵਾ ਭਾਂਤਿ॥੧੬॥&lt;/poem&gt; 
ਤਥਾ-ਕੁੰਡਲੀਆ ਛੰਦ॥ ਦੁਰਬਲ ਸੇ ਬਲਵਾਨ ਜਬ ਰੰਚਕ ਮਾਂਗਤ ਵਸਤ ਨਾ ਦੇਵੇ ਤਿਹਿ ਬਿਨਯ ਯੁਤ ਮਨ ਮੇਂ ਹੋਕਰ ਮਸਤ। ਮਨ ਮੇਂ ਹੋਕਰ ਮਸਤ ਕਿਸੀ ਸੇਂ ਅਧਿਕ ਸੁ ਲੇਤਾ। ਪਹਿਲੇ ਈਖਨ ਦੇਤੇ ਬਹੁੜ ਗੁੜ ਢੇਲੀ ਦੇਤਾ। ਨਾਬ ਕਹੇ ਇਹ ਦਸਾ ਹੋਤ ਹੈ ਨਿਸ ਦਿਨ ਨਿਰਬਲ। ਸਬਲ ਕਹੇ ਸੋ ਦੇਹ ਬਾਤ ਸੁਨ ਹਮਰੀ ਦੁਰਬਲ॥੨੭॥ ਤਥਾ:—
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਸਰਬ ਨਾਸ ਕੋ ਹੋਤ ਲਖ ਅਰਧ ਤਜੇ ਬੁਧਿਮਾਨ।
     ਆਧੇ ਸੇ ਕਾਰਜ ਕਰਤ ਸਰਬ ਨਾਸ ਬਹੁ ਜਾਨ॥ ੨੮॥ 
     ਸ੍ਵਲਪ ਹੇਤ ਬਹੁ ਨਾਸ ਕੋ ਮਤ ਕਰ ਤੂੰ ਬੁਧਿਮਾਨ॥ 
     ਥੋੜੇ ਸੇ ਬਹੁ ਰਾਖਨਾ ਇਹ ਪੰਡਿਤਾਈ ਜਾਨ॥੨੯॥&lt;/poem&gt; 
{{gap}}ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੋਚਕੇ ਹਰ ਰੋਜ ਇਕ ਡੱਡੂ ਦੇ ਖਾਨ ਦੀ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0g71zmbxyxib8oarx9fl2ht6h7daa9h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/238</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53493</id>
    <revision>
      <id>224924</id>
      <parentid>219179</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:05:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224924</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3623" sha1="ew0zpttzbur7hs74m2rkww9egpx95tu" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|੨੭੮|ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}} {{rule}}&lt;/noinclude&gt;ਆਗ੍ਯਾਾ ਦੇ ਦੇਵੇ। ਓਹ ਸਰਪ ਉਸਦੇ ਸਨਮੁਖ ਤਾਂ ਇੱਕ ਨੂੰ ਹੀ ਭੱਛਨ ਕਰੇ ਪਰ ਪਿੱਛੇ ਹੋਰਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਖਾ ਲਵੇ। ਕਿਆ ਹੱਛਾ ਕਿਹਾ ਹੈ:—
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਮਨ ਬਸਤ੍ਰ ਧਨ ਨਰ ਜਿਵੇਂ ਜਹਾਂ ਤਹਾਂ ਬੈਠਾਤ॥
      ਐਸੇ ਚੰਚਲ ਚਿੱਤ ਨਰ ਧਰ ਬਾਕੀ ਨਾ ਰਖਾਤ॥ ੩੦॥&lt;/poem&gt; 
{{gap}}ਕਿਸੇ ਦਿਨ ਉਸ ਸਰਪ ਨੇ ਹੋਰਨਾਂ ਡੱਡੂਆਂ ਨੂੰ ਖਾ ਕੇ ਗੰਗਦੱਤ ਦੇ ਪੁਤ੍ਰ ਜਮਨਾ ਦੱਤ ਨੂੰ ਬੀ ਖਾ ਲਿਆ॥ ਗੰਗਦੱਤ ਨੇ ਆਪਨੇ ਪੁਤ੍ਰ ਨੂੰ ਖਾਧਾ ਹੋਯਾ ਜਾਨਕੇ ਬੜੀ ਉੱਚੀ ਕੂਕਾਂ ਮਾਰ ਕੇ ਰੋਯਾ ਤਦ ਉਸਦੀ ਤੀਮੀ ਨੇ ਕਿਹਾ:—
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਦੁਸਟ ਰੁਦਨ ਕਿਉਂ ਕਰਤ ਹੈਂ, ਨਿਸ ਕੁਲ ਨਾਸਕ ਅੰਧ॥
      ਨਿਜ ਜਾਤੀ ਕੇ ਨਾਸ ਭੇ ਕੋ ਰੱਖਕ ਮਤਿਮੰਦ॥੩੧॥&lt;/poem&gt; 
{{gap}}ਇਸ ਲਈ ਹੁਨ ਕੁਝ ਹੀਲਾ ਕਰ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਏਹ ਸਰਪ ਮਰੇ ਅਤੇ ਆਪ ਇੱਥੋਂ ਨਿਕਲੇਂ॥ ਆਖਰਕਾਰ ਉਸ ਸਰਪ ਨੇ ਸਾਰੇ ਹੀ ਡੱਡੂ ਮੁਕਾ ਦਿਤੇ। ਸਿਰਫ ਅਕੱਲਾ ਗੰਗਦੱਤ ਬਾਕੀ ਰਹਿ ਗਿਆ ਤਦ ਪ੍ਰਿਯਦਰਸਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੇ ਗੰਗਦੱਤ ਮੈਂ ਭੁਖਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਡੱਡੂ ਸਾਰੇ ਮੁੱਕ ਗਏ ਹਨ ਸੋ ਮੈਨੂੰ ਕੁਝ ਖਾਨ ਲਈ ਦੇਹੁ ਕਿਉਂ ਜੋ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਆਂਦਾ ਹੈ। ਓਹ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਮਿਤ੍ਰ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਬੈਠਿਆਂ ਇਸ ਬਾਤ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰ ਜੇ ਕਦੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਇਥੋਂ ਜਾਨ ਦੇਵੇਂ ਤਾ ਹੋਰਨਾਂ ਖੂਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਤੇਰੇ ਖਾਨ ਲਈ ਡੱਡੂਆਂ ਨੂੰ ਵਿਸ੍ਵਾਸ ਦੇਕੇ ਲੈ ਆਵਾਂ। ਸਰਪ ਬੋਲਿਆ ਅਗੇ ਤੂੰ ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਧਰਮ ਭਾਈ ਸਾ ਇਸ ਲਈ ਮਾਰਨਾ ਅਜੋਗ ਸਾ ਹੁਨ ਜੇ ਕਦੇ ਏਹ ਕੰਮ ਕਰੇਂ ਤਾਂ ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਪਿਤਾ ਹੋਯਾ ਸੋ ਇਹ ਕੰਮ ਜਰੂਰ ਕਰ॥ ਓਹ ਡੱਡੂ ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨਦੀਸਾਰ ਹਰਟ ਦੇ ਰਸਤੇ ਬੜੀਆਂ ਮਨੌਤਾਂ ਮਨਾਕੇ ਖੂਹ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਯਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿਯ ਦਰਸਨ ਉਸਦੀ ਉਡੀਕ ਵਿਖੇ ਉੱਥੇ ਬੈਠ ਰਿਹਾ। ਪ੍ਰਿਯ ਦਰਸਨ ਨੇ ਬਹੁਤ ਚਿਰ ਉਡੀਕ ੨ ਦੂਸਰੀ ਘਾਰ ਵਿਖੇ ਬੈਠੀ ਹੋਈ ਗੋਹ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਜੋ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਸਹਾਯਤਾ ਕਰ॥ ਕਿਉਂ ਜੋ ਓਹ ਗੰਗਦੱਤ ਤੇਰਾ ਚਰੋਕਾ ਮੁਲਾਕਾਤੀ ਹੈ ਸੋ ਤੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਢੂੰਡ ਜੇ ਕਿਸੇ ਬਾਉਲੀ ਤਲਾ ਵਿਖੇ ਮਿਲੇ ਤਾਂ ਸੁਨੇਹਾ ਕਹੁ ਜੋ ਜੇਕਰ ਹੋਰ ਡੱਡੂ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੇ ਤਾਂ ਤੂੰ ਅਕੱਲਾ ਹੀ ਮੇਰੇ ਪਾਸ ਆ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਬਿਨਾਂ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ew0zpttzbur7hs74m2rkww9egpx95tu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/239</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53494</id>
    <revision>
      <id>224925</id>
      <parentid>219898</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:05:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224925</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3574" sha1="42y05n00exzyzye27j14l1bl3b47jdc" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh||ਚੌਥਾ ਤੰਤ੍ਰ|੨੩੧}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;ਇੱਥੇ ਅਕੱਲਾ ਰਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਪਰ ਜੇਕਰ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਬਰਖਿਲਾਫ਼ ਕਰਾਂ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਆਪਨੇ ਧਰਮ ਦੀ ਸੁਗੰਦ ਹੈ॥ ਗੋਹ ਨੇ ਬੀ ਗੰਗਦੱਤ ਨੂੰ ਢੂੰਡ ਕੇ ਕਿਹਾ ਜੋ ਤੇਰਾ ਮਿਤ੍ਰ ਪ੍ਰਿਯਦਰਸ਼ਨ ਤੇਰੀ ਉਡੀਕ ਵਿਖੇ ਬੈਠਾ ਹੈ ਤੂੰ ਛੇਤੀ ਚੱਲ ਹੋਰ ਜੇਕਰ ਤੈਨੂੰ ਕੁਝ ਭਰਮ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਨੇ ਧਰਮ ਦੀ ਸੁਰੀਦ ਕੀਤੀ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਨਿਸੰਗ ਹੋ ਕੇ ਚੱਲ॥ ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨ ਕੇ ਗੰਗਦੱਤ ਨੇ ਕਿਹਾ:— 
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਭੂਖਾ ਨਰ ਨਿਰਦਯਾ ਹੈ ਕਿਆ ਨ ਕਰਤ ਵਹੁ ਬਾਤ॥
      ਗੋਧੇ ਪ੍ਰਿਅ ਦਰਸਨ ਭਨੋ ਗੰਗਦੱਤ ਨਹਿ ਆਤ॥੩੨॥&lt;/poem&gt;
{{gap}}ਇਹ ਬਾਤ ਕਹਿ ਕੇ ਗੋਹ ਨੂੰ ਮੋੜ ਦਿੱਤਾ ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨ ਕੇ ਬਾਂਦਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੇ ਦੁਸਟ ਜਲਚਰ ਮੈਂ ਭੀ ਗੰਗਦੱਤ ਦੀ ਤਰਾਂ ਤੇਰੇ ਘਰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ। ਇਹ ਸੁਨ ਕੇ ਸੰਸਾਰ ਬੋਲਿਆ ਏਹ ਬਾਤ ਅਜੋਗ ਹੈ ਸੋ ਤੂੰ ਘਰ ਚੱਲ ਕੇ ਮੇਰੇ ਇਸ ਕ੍ਰਿਤਘਨ ਪਾਪ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਜੇਕਰ ਤੂੰ ਨਾ ਚੱਲੇਗਾ ਤਾਂ ਮੈਂ ਡੇਰੇ ਸਨਮੁਖ ਖਾਨ ਪੀਨ ਛੱਡ ਕੇ ਪ੍ਰਾਨ ਤ੍ਯਾਗ ਦਿਹਾਂਗਾ॥ ਬਾਂਦਰ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਮੂਰਖ ਕਿਆ ਮੈਂ ਬੀ ਲੰਬਕਰਨ ਦੀ ਤਰਾਂ ਮੂਰਖ ਹਾਂ ਜੋ ਨਾਸ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਬੀ ਆਪ ਉੱਥੇ ਜਾ ਕੇ ਆਪਨਾ ਨਾਸ ਕਰਾਵਾਂ॥ 
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਸਿੰਘ ਪਰਾਕ੍ਮ ਦੇਖ ਕੇ ਆਯੋ ਗਯੋ ਪਲਾਇ॥
      ਕਾਨ ਹ੍ਰਿਦਯ ਸੇ ਰਹਿਤ ਜੜ ਜਾਕਰ ਪੁਨ ਫਿਰ ਆਇ॥੩੩)&lt;/poem&gt;
{{gap}}ਸੰਸਾਰ ਬੋਲਿਆ ਹੈ ਭਾਈ ਓਹ ਲੰਬਕਰਨ ਕੌਨ ਸਾ ਅਰ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਓਹ ਆਪਨੇ ਨਾਸ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਬੀ ਮੋਯਾ ਇਹ ਬਾਤ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ॥ ਬਾਂਦਰ ਬੋਲਿਆ ਸੁਨ:— 

{{gap}}॥੩-ਕਥਾ॥ ਕਿਸੇ ਬਨ ਬਿਖੇ ਕਰਾਲਕੇਸਰ (ਬਡਿਆਂ ਕੇਸ਼ਾਂ ਵਾਲਾ) ਨਾਮੀ ਸ਼ੇਰ ਰਹਿੰਦਾ ਸਾ॥ ਉਸ ਦਾ ਇਕ ਅਨੁਯਾਯੀ ਧੂਸਰਕ ਨਾਮੀ ਗਿੱਦੜ ਨੌਕਰ ਸਾ॥ ਇੱਕ ਦਿਨ ਉਸ ਸ਼ੇਰ ਨੂੰ ਹਾਥੀ ਦੇ ਨਾਲ ਲੜਦਿਆਂ, ਬੜੀਆਂ ਚੋਟਾਂ ਲੱਗੀਆਂ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਓਹ ਇਕ ਪੈਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਚਲ ਸਕਦਾ ਸਾ॥ ਉਸਦੇ ਨਾਂ ਉਠਨ ਕਰਕੇ ਗਿੱਦੜ ਬੀ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਦੁਬਲਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਗਿੱਦੜ  ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਸ੍ਵਾਮੀ ਮੈਂ ਤਾਂ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਨਿਰਬਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ ਤੇ ਤੁਰ ਬੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਫੇਰ ਤੇਰੀ ਸੇਵਾ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕਰਾਂਗਾ॥&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>42y05n00exzyzye27j14l1bl3b47jdc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/240</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53495</id>
    <revision>
      <id>224926</id>
      <parentid>219181</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:05:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224926</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3625" sha1="6132o3wpj7pt3dowt9md98qmomrmlif" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|੨੩੨|ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;ਸ਼ੇਰ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਗਿੱਦੜ ਜਾ ਕੇ ਕਿਸੇ ਜੀਵ ਨੂੰ ਢੂੰਡ ਜੋ ਮੈਂ ਇਸ ਹਾਲ ਵਿਖੇ ਭੀ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਤੇਰਾ ਨਿਰਬਾਹ ਕਰਾਂ। ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨ ਕੇ ਗਿੱਦੜ ਢੂੰਡਦਾ ੨ ਕਿਸੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਮੁੱਢ ਗਿਆ। ਉਸ ਜਗਾਂ ਪਰ ਲੰਬਕਰਨ ਨਾਮੀ ਗਧੇ ਨੂੰ ਤਲਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਬੜੇ ਜਤਨ ਨਾਲ ਦਭ ਦੀਆਂ ਜੜਾਂ ਖਾਂਦੇ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਗਿੱਦੜ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੇ ਮਾਮੇ ਪੈਰੀ ਪੌਨਾ ਹਾਂ ਚਿਰ ਪਿਛੋਂ ਦੇਖਿਆ ਹੈਂ॥ ਦਸ ਤਾਂ ਸਹੀ ਜੋ ਐਡਾ ਲਿੱਸਾ ਕਿਉਂ ਹੋਯਾ ਹੈਂ। ਓਹ ਬੋਲਿਆ। ਹੇ ਭਾਨਜੇ (ਭਨੇਵੇਂ) ਕੀ ਦੱਸਾਂ ਏਹ ਧੋਬੀ ਬੜਾ ਨਿਰਦਈ ਹੈ ਕਿਉਂ ਜੋ ਮੇਰੇ ਉਤੇ ਬੜਾ ਭਾਰ ਲਦਦਾ ਹੈ ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਇਕ ਮੁੱਠ ਘਾਸ  ਬੀ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ। ਸਿਰਫ਼ ਧੂੜ ਵਿਚ ਗਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਦੱਭ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਸੋ ਇਸ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਕੀਕੂੰ ਮੋਟਾ ਹੋਵੇ॥ ਗਿੱਦੜ ਬੋਲਿਆ ਜੇਕਰ ਏਹ ਗੱਲ ਹੈ ਤਾਂ ਇਕ ਸੁੰਦਰ ਹਰੇ ੨ ਘਾਸ ਵਾਲਾ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉਪਰ ਖੇਤ ਹੈ ਉੱਥੇ ਚਲ ਕੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਆਨੰਦ ਕਰ॥ ਗਧਾ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਭਾਨਜੇ ਤੂੰ ਤਾਂ ਠੀਕ ਕਿਹਾ ਹੈ ਪਰ ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਪਿੰਡ ਦੇ ਰਹਿਨਵਾਲੇ ਹਾਂ ਬਨ ਦੇ ਰਹਿਨ ਵਾਲੇ ਸਾਨੂੰ ਖਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਇਸ ਲਈ ਓਹ ਖੇਤ ਸਾਡੇ ਕਿਸ ਕੰਮ ਹੋਯਾ॥ ਗਿੱਦੜ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੇ ਮਾਮੇ ਐਉਂ ਨਾ ਕਹੁ ਓਹ ਜਗਾਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਰੱਖੀ ਹੋਈ ਹੈ ਉਥੇ ਕੋਈ ਹੋਰ ਨਹੀਂ ਆ ਸੱਕਦਾ ਬਲਕਿ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧੋਬੀ ਤੋਂ ਦੁਖੀ ਹੋਈਆਂ ਤਿੰਨ ਖੋਤੀਆਂ ਬੇ ਖਸਮੀਆਂ ਉੱਥੇ ਹੋਰ ਬੀ ਹਨ॥ ਉਹ ਬੜੀਆਂ ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ ਹੈ ਜੇਕਰ ਤੂੰ ਸਾਡਾ ਸੱਚਾ ਮਾਮਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਪਿੰਡ ਵਿਖੇ ਜਾ ਕੇ ਸਾਡੇ ਜੇਹਾ ਖਾਵੰਦ ਲਿਆ ਦੇ। ਇੱਸੇ ਲਈ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉੱਥੇ ਲੈ ਚਲਦਾ ਹਾਂ॥ ਗਿੱਦੜ ਦੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸੁਨ ਕਾਮਦੇਵ ਨਾਲ ਪੀੜਿਆ ਹੋਯਾ ਗਧਾ ਬੋਲਿਆ॥ ਜੇ ਏਹੋ ਜੇਹੀ ਗੱਲ ਹੈ ਤਾਂ ਅੱਗੇ ਚਲ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਪਿਛੇ ਚੱਲਾਂ॥ ਕਿਆ ਠੀਕ ਕਿਹਾ ਹੈ:—
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਨਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾ ਵਿਖ ਕਛੂ ਇਕ ਨਾਰੀ ਕੌ ਤ੍ਯਾਗ॥
      ਮਿਲੇ ਜਾਸ ਕੇ ਜੀਵਨਾ ਬਿਛੜੇ ਮਰਨਾ ਲਾਗ॥੩੪॥ ਤਥਾ 
ਸੋਰਠਾ॥ ਬਿਨ ਦਰਸਨ ਬਿਨ ਸੰਗ,ਨਾਰਿ ਨਾਮ ਮਨ ਮਥ ਜਗੇ॥&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6132o3wpj7pt3dowt9md98qmomrmlif</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/242</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53496</id>
    <revision>
      <id>224928</id>
      <parentid>219899</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:05:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224928</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3474" sha1="of384h1u6u001hju7ohku59e1a324sk" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|﻿੨੩੪|ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}}

{{rule}}&lt;/noinclude&gt;ਕਾਮਦੇਵ ਬੀ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਕਰੇਗਾ ਇਸ ਉਤੇ ਕਿਹਾ ਹੈ:- 
&lt;poem&gt;ਛੰਦ॥ ਕਾਮਦੇਵ ਕੇ ਜੀਤਨ ਹਾਰੀ ਸਬ ਸੰਪਤ ਜੋ ਦੇਵਨਹਾਰ। 
ਐਸੀ ਨਾਰੀ ਕੋ ਤਜ ਮੂਰਖ ਜੇ ਝੂਠੇ ਫਲ ਢੂੰਡਤ ਯਾਰ॥ 
ਯਾ ਕਾਰਨ ਮਨਮਥ ਨੇ ਰਿਸ ਧਰ ਨਗਨ ਕੀਏ ਸਿਰ ਮੂੰਡੇਵਾਰ। 
ਕਈਓਂ ਕੇ ਗੇਰੀ ਯੁਤ ਕਪੜੇ ਜਟਿਲ ਕਪਾਲੀ ਕੀਏ ਅਪਾਰ॥੩੬॥&lt;/poem&gt;
{{gap}}ਗਧਾ ਉਸਦੀ ਬਾਤ ਉੱਤੇ ਨਿਸਚਾ ਕਰਕੇ ਫੇਰ ਬੀ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਤੁਰ ਪਿਆ ਕਿਉਂ ਜੋ ਮਹਾਤਮਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਠੀਕ ਹੈ॥ 
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਜਾਨ ਬੂਝ ਕਰ ਦੈਵਬਲ ਕਰਤ ਕਰਮ ਨਰ ਨਿੰਦ।
      ਦੈਵ ਬਿਨਾਂ ਕਹੁ ਕੌਨ ਕੋ ਰੋਚਤ ਕਰਮ ਸੁਮੰਦ॥੩੭॥&lt;/poem&gt; 
{{gap}}ਤਾਂ ਪੈਂਤਰੇ ਬੱਧੇ ਹੋਏ ਸ਼ੇਰ ਨੇ ਉਸ ਗਧੇ ਨੂੰ ਮਾਰ ਲਿਆ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਸ਼ੇਰ ਨੇ ਗਿੱਦੜ ਨੂੰ ਰਾਖੀ ਛੱਡਿਆ ਅਤੇ ਆਪ ਨ੍ਹਾਉਨ ਲਈ ਨਦੀ ਤੇ ਗਿਆ। ਲਲਚਾਏ ਹੋਏ ਗਿੱਦੜ ਨੇ ਉਸਦੇ ਕੰਨ ਤੇ ਕਲੇਜਾ ਖਾਲਿਆ। ਇਤਨੇ ਚਿਰ ਵਿਖੇ ਸ਼ੇਰ ਜੋ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਪਿਤਰਾਂ ਦਾ ਤਰਪਨ ਕਰ ਜਿਉਂ ਆਯਾ ਤਾਂ ਕੀ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਖੋਤੇ ਦੇ ਕੰਨ ਅਤੇ ਕਲੇਜਾ ਹੈ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਬਾਤ ਦੇਖ ਬੜੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਸ਼ੇਰ ਨੇ ਕਿਹਾ। ਹੇ ਗਿੱਦੜ ਏਹ ਕੀ ਅਜੋਗ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈਈ। ਜੋ ਇਸਦੇ ਕੰਨ ਤੇ ਕਲੇਜਾ ਖਾ ਕੇ ਜੂਠਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਤਦ ਗਿੱਦੜ ਬੜੀ ਦੀਨਤਾ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ ਐਉਂ ਨਾਂ ਕਹੁ ਏਹ ਗਧਾ ਤਾਂ ਕੰਨ ਤੇ ਕਲੇਜੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੀ ਸੀ ਇਸੇ ਲਈ ਇੱਥੇ ਆਕੇ ਤੇਰੇ ਬਲ ਨੂੰ ਅਜ਼ਮਾਕੇ ਫੇਰ ਆ ਗਿਆ ਨਹੀਂ ਕੀਕੂੰ ਆਉਂਦਾ। ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਸ਼ੇਰ ਨੇ ਉਸਦੀ ਬਾਤ ਪਰ ਨਿਸਚਾ ਕਰ ਉਸ ਖੋਤੇ ਨੂੰ ਵੰਡ ਕੇ ਗਿੱਦੜ ਦੇ ਨਾਲ ਬੈਠ ਕੇ ਖਾਧਾ ਇੱਸੇ ਲਈ ਮੈਂ ਆਖਦਾ ਹਾਂ:-
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਸਿੰਘ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਦੇਖਕੇ ਆਯੋ ਗਯੋ ਪਲਾਇ।
      ਕਾਨ ਹ੍ਰਿਦਯ ਮੇਂ ਰਹਿਤ ਜੜ ਯਾਹੀ ਤੇ ਪੁਨ ਆਇ॥੩੮॥&lt;/poem&gt;
{{gap}}ਸੋ ਹੇ ਮੂਰਖ ਤੂੰ ਕਪਟ ਕੀਤਾ ਸੀ ਪਰ ਯੁਧਿਸਟਰ ਜੁਲਾਹੇ ਦੀ ਤਰਾਂ ਸੱਚ ਕਹਿਣ ਨਾਲ ਕਪਟ ਨੇ ਹੀ ਤੇਰਾ ਨਾਸ ਕੀਤਾ ਅਥਵਾ ਇਸ ਬਾਤ ਉਪਰ ਠੀਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ:-
  &lt;poem&gt;ਹਰਾ॥ ਜੋ ਸ੍ਵਾਰਥ ਤਜ ਮੰਦ ਮਤਿ ਦੰਭੀ ਸਾਰ ਅਲਾਤ।&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>of384h1u6u001hju7ohku59e1a324sk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/244</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53498</id>
    <revision>
      <id>224929</id>
      <parentid>220309</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:06:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224929</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3478" sha1="p4ykqimam1qsr4q6c5k83tn98ba2ens" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|੨੩੬|ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}}
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ।। ਵਿਦਯਾ ਯੁਤ ਅਰ ਸੂਰ ਹੋ ਦੇਖਨ ਯੋਗ ਸੁਤਾਤ |
     ਉਪਜੇ ਤੁਮ ਜਿਸ ਕੁਲ ਬਿਖੇ ਤਹ ਗਜ ਹਨਿਯੋ ਨਜਾਤ।੪੦।&lt;/poem&gt;
{{gap}}ਕੁੰਭਿਆਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਏਹ ਬਾਤ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ ਰਾਜਾ ਬੋਲਿਆ ਸੁਨ:—

੫ ਕਥਾ ।। ਕਿਸੇ ਬਨ ਵਿਖੇ ਸ਼ੇਰ ਅਤੇ ਸੀਹਨੀ, ਜੋੜਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਸੀਹਨੀ ਦੇ ਦੋ ਬੱਚੇ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਸ਼ੇਰ ਹਰ ਰੋਜ ਸ਼ਕਾਰ ਮਾਰਕੇ ਸੀਹਨੀ ਨੂੰ ਦੇਂਦਾ ਸੀ ਇੱਕ ਦਿਨ ਸ਼ੇਰ ਨੂੰ ਕੋਈ ਜੀਵ ਨਾ ਮਿਲਿਆ
ਅਤੇ ਬਨ ਵਿਖੇ ਫਿਰਦੇ ਨੂੰ ਸੂਰਜ ਬੀ ਡੁੱਬ ਗਿਆ ਘਰ ਮੁੜਦੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਗਿੱਦੜ ਦਾ ਬੱਚਾ ਮਿਲ ਪਿਆ। ਸ਼ੇਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬੱਚਾ ਜਾਨਕੇ ਪੋਲੇ ਜੇਹੇ ਮੂੰਹ ਨਾਲ ਫੜ ਕੇ ਜੀਉਂਦਾ ਹੀ ਆਨਕੇ ਸੀਹਨੀ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਸੀਂਹਨੀ ਨੇ ਪੁਛਿਆ ਕੁਛ ਭੋਜਨ ਬੀ ਆਂਦਾ ਹੈ ਸ਼ੇਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਇਸ ਗਿਦੜ ਦੇ ਬੱਚੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਅੱਜ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਸੋ ਇਸ ਨੂੰ ਬੱਚਾ ਜਾਨਕੇ ਮਾਰਿਆ ਨਹੀਂ ਦੂਜਾ ਏਹ ਆਪਨੀ ਜਾਤ ਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂ ਜੋ ਕਿਹਾ ਹੈ:—
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਬਾਲਕ ਬ੍ਰਾਹਮਨ ਬਾਲ ਤਿਯ ਵਿਸਵਾਸੀ ਪੁਨ ਸਾਧ॥
     ਪ੍ਰਾਨਜਾਂਹਿ ਤੋ ਨਾ ਹਨੇ ਹਤੇ ਹੋਤ ਅਪਰਾਧ॥੪੧॥&lt;/poem&gt;
{{gap}}ਸੋ ਹੁਨ ਤੂੰ ਇਸ ਨੂੰ ਖਾ ਕੇ ਆਪਣਾ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਕਰ ਕੱਲ ਸਵੇਰੇ ਹੋਰ ਕੁਝ ਲੈ ਆਵਾਂਗਾ।। ਓਹ ਬੋਲੀ ਹੇ ਭਰਤਾ ਜੇਕਰ ਆਪਨੇ ਬਾਲਕ ਜਾਨ ਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਾਰਿਆ ਤਾਂ ਕਿਆ ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੇਟ ਭਰਨ ਲਈ ਮਾਰਾਂਗੀ। ਕਿਹਾ ਹੈ:—
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਪ੍ਰਾਨ ਜਾਤ ਲਖ ਆਪਨੇ ਕਰੋ ਅਕਾਜ ਨ ਆਜ।
      ਧਰਮ ਸਨਾਤਨ ਹੈ ਯਹੀ ਮਤ ਤਯਾਗੋ ਸੁਭ ਕਾਜ॥੪੨॥&lt;/poem&gt;
{{gap}}ਸੋ ਏਹ ਮੇਰਾ ਤੀਸਰਾ ਪੁਤ੍ਰ ਹੋਯਾ ਏਹ ਕਹਿ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਭੀ ਆਪਨੇ ਥਨਾਂ ਦਾ ਦੁਧ ਪਿਲਾ ਕੇ ਪਾਲਿਆ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਉਹ ਤਿੰਨੇ ਬੱਚੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਜਾਤ ਨੂੰ ਨਾ ਜਾਨਦੇ ਹੋਏ ਇੱਕੋ ਚਾਲ ਚਲਨ ਨਾਲ ਬਾਲਕ ਅਵਸਥਾ ਬਿਤਾਉਨ ਲੱਗੇ॥ ਇਕ ਦਿਨ ਉਸ ਬਨ ਵਿਖੇ ਫਿਰਦਾ ਹੋਯਾ ਹਾਥੀ ਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਜਿਉਂ ਸ਼ੇਰ ਦੇ ਬੱਚੇ ਦੋਵੇਂ ਕ੍ਰੋਧੀ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਦੌੜਨ ਲੱਗੇ ਸੇ ਜੋ ਗਿੱਦੜ ਦੇ ਬੱਚੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਭਈ ਏਹ ਸਾਡਾ ਦੁਸ਼ਮਨ ਹੈ।&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>p4ykqimam1qsr4q6c5k83tn98ba2ens</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/245</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53499</id>
    <revision>
      <id>224930</id>
      <parentid>220310</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:06:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224930</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3610" sha1="0ao4bt9pn2ouj2mi3catdhax1s8qk66" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh||ਚੌਥਾ ਤੰਤ੍ਰ|੨੩੭}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਦੇ ਸਨਮੁਖ ਨਹੀਂ ਜਾਨਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਏਹ ਕਹਿਕੇ ਘਰ ਨੂੰ ਦੌੜ ਗਿਆ। ਸ਼ੇਰ ਦੇ ਬੱਚੇ ਬੀ ਆਪਨੇ ਭਾਈ ਦੇ ਨਾ ਹੌਸਲੇ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਚਲੇ ਗਏ। ਅਥਵਾ ਠੀਕ ਕਿਹਾ ਹੈ:— 
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਏਕ ਸੂਰ ਰਣ ਮੇਂ ਹੁਤੇ ਸਬ ਕੋ ਹੋਤ ਸੁ ਧੀਰ॥
      ਤਾਾਸ ਭਗੇ ਸਬ ਭਗਭ ਹੈਂ ਸੈਨਾਂ ਹੋਤ ਬਹੀਰ॥੪੩॥ 
ਤਥਾ। ਯਾਂਹੀ ਤੇ ਭੁਪਾਲ ਸਬ ਰਾਖਤ ਹੈਂ ਬਲਵਾਨ
      ਸੂਰਬੀਰ ਉਤਸਾਹ ਯੁਤ ਕਾਤਰ ਛੋਡ ਮਹਾਨ॥੪੪॥&lt;/poem&gt; 
{{gap}}ਓਹ ਦੋਵੇਂ ਘਰ ਵਿਖੇ ਜਾ, ਆਪਨੇ ਭਾਈ ਦੀ ਕਥਾ ਪਿਤਾ ਦੇ ਅੱਗੇ ਸੁਨਾ, ਹੱਸਨ ਲੱਗੇ। ਓਹ ਗਿੱਦੜ ਦਾ ਬੱਚਾ ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨ ਕੇ ਅੱਖੀਆਂ ਲਾਲ ਕਰ ਆਪਨੇ ਹੋਠ ਫਰਕਾ ਭਵਾਂ ਚੜ੍ਹਾ ਤਿਉੜੀ ਪਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਝਿੜਕ ਕੇ ਕਠੋਰ ਬਚਨ ਬੋਲਿਆ॥ ਤਦ ਸੀਹਨੀ ਨੇ ਏਕਾਂਤ ਵਿਖੇ ਲੈ ਜਾ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਝਾਯਾ ਹੇ ਪੁਤ੍ਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਝਿੜਕੀਦਾ ਕਿਉਂ ਜੋ ਏਹ ਬੀ ਤੇਰੇ ਛੋਟੇ ਭਾਈ ਹਨ॥ ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨ ਕੇ ਓਹ ਬੜੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ ਕਿਆ ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲੋਂ ਸੂਰਮਤਾਈ, ਰੂਪ, ਵਿਦਯਾ ਅਤੇ ਚਤੁਰਾਈ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹਾਂ ਜੋ ਏਹ ਮੈਨੂੰ ਹੱਸਦੇ ਹਨ ਸੋ ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਮਾਰਾਂਗਾ ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨ ਸੀਹਨੀ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੱਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਇਛਿਆ ਕਰਦੀ ਹੋਈ ਬੋਲੀ:—
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਵਿਦ੍ਯਾ ਯੁਤ ਪੁਨ ਸੂਰ ਹੋ ਦੇਖਨ ਯੋਗ ਸੁ ਤਾਤ॥
            ਉਪਜੇ ਤੁਮ ਜਿਸ ਕੁਲ ਵਿਖੇ ਤਹਗਜ ਹਨਿਯੋ ਨ ਜਾਤ॥੪੫&lt;/poem&gt; 
{{gap}}ਹੇ ਪੁਤ੍ਰ ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਜੋ ਤੂੰ ਗਿੱਦੜੀ ਦਾ ਪੁਤ੍ਰ ਹੈਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਪਨੇ ਥਨ ਦਾ ਦੁੱਧ ਪਿਲਾ ਕੇ ਪਾਲਿਆ ਹੈ ਸੋ ਜਿਤਨਾ ਚਿਰ ਏਹ ਮੇਰੇ ਪੁਤ੍ਰ ਬਾਲਕ ਅਵਸਥਾ ਕਰਕੇ ਤੈਨੂੰ ਗਿੱਦੜ ਨਹੀਂ ਜਾਨਦੇ ਤਦ ਤੀਕੂੰ ਛੇਤੀ ਜਾ ਕੇ ਆਪਨਿਆਂ ਭਾਈਆਂ ਵਿਖੇ ਨਿਵਾਸ ਕਰ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਾਰਿਆ ਪਰਲੋਕ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚੇਂਗਾ॥ ਓਹ ਬੀ ਇਸ ਬਚਨ ਨੂੰ ਸੁਨ ਡਰਦਾ ਮਾਰਿਆ ਧੀਰੇ ੨ ਖਿਸਕ ਕੇ ਆਪਣੀ ਜਾਤ ਵਿਖੇ ਜਾ ਮਿਲਿਆ। ਸੋ ਤੂੰ ਭੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਿਤਨਾ ਚਿਰ ਏਹ ਰਾਜ ਪੁਤ੍ਰ ਤੈਨੂੰ ਕੁੰਭਿਆਰ ਨਹੀਂ ਜਾਨਦੇ ਤਦ ਤੀਕ ਛੇਤੀ ਚਲਿਆ ਜਾਹ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਲੋਂ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਕਰਾਕੇ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0ao4bt9pn2ouj2mi3catdhax1s8qk66</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/246</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53500</id>
    <revision>
      <id>224931</id>
      <parentid>220311</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:06:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224931</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3499" sha1="j4r64r846ly0yj83kx9fal77al2jj0o" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|੨੩੮|ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}}
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;ਮਰੇਂਗਾ ਕੁੰਭਿਆਰ ਬੀ ਇਹ ਸੁਨ ਕੇ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਚਲਿਆ ਗਿਆ ਇੱਸੇ ਲਈ ਮੈਂ ਆਖਦਾ ਹਾਂ:—
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਜੋ ਸਵਾਰਥ ਤਜ ਮੰਦ ਮਤਿ ਦੰਭੀ ਸਾਚ ਅਲਾਤ॥
      ਦੁਤੀ ਯੁਧਿਸਟਰ ਵਤ ਸੋਊ ਸ੍ਵਾਾਰਥ ਤੇ ਗਿਰ ਜਾਤ॥੪੬॥&lt;/poem&gt;
{{gap}}ਹੇ ਮੂਰਖ ਸੰਸਾਰ ਤੈਨੂੰ ਧਿੱਕਾਰ ਹੈ ਜੋ ਇਸਤ੍ਰੀ ਦੇ ਲਈ ਇਸ ਕਾਰਜ ਦਾ ਆਰੰਭ ਕਰਨ ਲੱਗੋਂ। ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਉਪਰ ਕਦੀ ਵਿਸ੍ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਇਸ ਉਪਰ ਕਿਹਾ ਬੀ ਹੈ:—
&lt;poem&gt;ਯਥਾ ਦੋਹਰਾ॥ਜਾਂ ਹਿਤ ਛਾਡੀ ਅਪਨ ਕੁਲ ਉਮਰ ਅਰਧ ਦਈ ਹਾਰ॥
     ਸੋ ਛਾਡਤ ਮੁਹਿ ਪ੍ਰੇਮ ਬਿਨ ਕਿਆ ਨਾਰੀ ਇਤਬਾਰ॥੪੭॥&lt;/poem&gt;
{{gap}}ਸੰਸਾਰ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਏਹ ਬਾਤ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ ਬਾਂਦਰ ਬੋਲਿਆ ਸੁਨ:—

{{gap}}੬ ਕਥਾ॥ ਕਿਸੇ ਨਗਰ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਬਾਹਮਣ ਰਹਿੰਦਾ ਸਾ। ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਤੀਮੀ ਪ੍ਰਾਨਾਂ ਤੋਂ ਬੀ ਪਿਆਰੀ ਸੀ। ਅਤੇ ਓਹ ਇਸਤ੍ਰੀ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਅਪਨੇ ਕੋੜਮੇ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਕਰਦੀ ਥੱਕਦੀ ਨਹੀਂ ਸੀ॥ ਓਹ ਬ੍ਰਾਹਮਨ ਉਸ ਲੜਾਈ ਨੂੰ ਨਾ ਸਹਾਰ ਕੇ ਅਤੇ ਆਪਨੀ ਤੀਮੀ ਦੇ ਪਿਆਰ ਕਰਕੇ ਆਪਨੇ ਕੁਟੰਬ ਨੂੰ ਛੱਡਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੀ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਪਰਦੇਸ ਨੂੰ ਚਲਿਆ ਗਿਆ। ਜਦ ਕਿਸੇ ਬਨ ਵਿਖੇ ਪਹੁੰਚਿਆ ਤਦ ਬ੍ਰਾਹਮਣੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਮੇਨੂੰ ਤ੍ਰਿਖਾ ਲਗੀ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਕਿਧਰੇ ਜਲ ਨੂੰ ਢੂੰਡ॥ ਓਹ ਬ੍ਰਾਹਮਨ ਉਸਦੇ ਕਹੇ ਅਨੁਸਾਰ ਜਿਤਨੇ ਚਿਰ ਵਿਖੇ ਬਨ ਨੂੰ ਢੂੰਡਕੇ ਜਲ ਲਿਆਯਾ ਹੀ ਸਾ ਕਿ ਆ ਕੇ ਕੀ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਤੀਮੀ ਮੋਈ ਪਈ ਹੈ॥ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਨ ਬੜਾ ਵਿਰਲਾਪ ਕਰਨ ਲੱਗਾ ਤਦ ਅਕਾਸ ਬਾਨੀ ਹੋਈ ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਨ ਜੇਕਰ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਉਮਰਾ ਦਾ ਅੱਧਾ ਹਿੱਸਾ ਦੇ ਦੇਵੇਂ ਤਾਂ ਏਹ ਬ੍ਰਾਹਮਨੀ ਜੀਉਂ ਉਠੇਗੀ। ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨ ਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਨ ਨੇ ਪਵਿਤ੍ਰ ਹੋ ਕੇ ਤਿੰਨ ਵੇਰੀ ਆਖਿਆ ਜੋ ਮੈਂ ਆਪਨੀ ਅੱਧੀ ਉਮਰਾ ਦਿੱਤੀ॥ ਇਤਨਾ ਕਹਿੰਦੀ ਸਾਰ ਬ੍ਰਾਹਮਨੀ ਜੀਉਂ ਉਠੀ॥ ਤਦ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਜਲ ਪੀਤਾ ਅਤੇ ਫਲ ਮੂਲ ਖਾ ਕੇ ਤੁਰ ਪਏ॥ ਜਾਂਦੇ ਜਾਂਦੇ ਕਿਸੇ ਨਗਰ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਕਿਸੇ ਬਗੀਚੇ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਨ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਨੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਹੇ ਭਲੀਏ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>j4r64r846ly0yj83kx9fal77al2jj0o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/247</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53501</id>
    <revision>
      <id>224932</id>
      <parentid>165940</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:06:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224932</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3802" sha1="40nzph6wwcm8u8lncrxh5cmymm8v4mg" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh||ਚੌਥਾ ਤੰਤ੍ਰ|੨੩੯}}
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;ਲੋਕੇ ਜਦ ਤੀਕੂ ਮੈਂ ਭੋਜਨ ਲੈ ਆਵਾਂ ਤਦ ਤੀਕੂ ਤੂੰ ਇਥੇ ਬੈਠ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਨ ਨਗਰ ਨੂੰ ਚਲਿਆ ਗਿਆ। ਬ੍ਰਾਹਮਨੀ ਕਿਆ ਦੇਖਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਬਗੀਚੇ ਵਿੱਚ ਇਕ ਪਿੰਗਲਾ ਗਾਧੀ ਤੇ ਬੈਠਾ ਹੋਯਾ ਹਰਟ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਬੜਾ ਸੁੰਦਰ ਗਾਯਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਰਾਗ ਨਾਲ ਮੋਹੀ ਹੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਨੀ ਕਾਮਾਤੁਰ ਹੋ ਕੇ ਓਸਦੇ ਪਾਸ ਜਾ ਕੇ ਬੋਲੀ ਕਿ ਹੇ ਭਲਿਆ ਲੋਕਾ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਰਾਗ ਤੇ ਮੋਹੀ ਗਈ ਹਾਂ ਹੁਨ ਜੇਕਰ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਭੋਗ ਬਿਲਾਸ ਨਾ ਕਰੇਂਗਾ ਤਾਂ ਤੈਨੂੰ ਮੇਰੀ ਹਤਯਾ ਹੋਵੇਗੀ। ਪਿੰਗਲਾ ਬੋਲਿਆ ਮੈਂ ਤਾਂ ਰੋਗੀ ਹਾਂ ਮੇਰੇ ਕਰਕੇ ਤੇਰਾ ਕੀ ਕੰਮ ਸਿੱਧ ਹੋਵੇਗਾ ਓਹ ਬੋਲੀ ਤੈਨੂੰ ਇਸ ਬਾਤ ਨਾਲ ਕੀ ਪਰੋਜਨ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਸੰਗ ਕਰ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਗ ਕੀਤਾ ਭੋਗ ਤੋਂ ਪਿਛੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਭਲਿਆਂ ਲੋਕਾ ਅੱਜ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਜੀਉਨ ਤੀਕੂੰ ਮੈਂ ਆਪਨਾ ਆਪ ਤੈਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਇਹ ਬਾਤ ਪੱਕੀ ਜਾਨ ਕੇ ਤੂੰ ਬੀ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਹੀ ਰਹੁ॥ ਪਿੰਗਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੱਛਾ ਇਸੇ ਤਰਾਂ ਸਹੀ। ਇਤਨੇ ਚਿਰ ਵਿਖੇ ਬ੍ਰਾਹਮਨ ਭੋਜਨ ਲੈ ਕੇ ਆਯਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਨੀ ਨਾਲ ਵੰਡ ਕੇ ਖਾਉਨ ਲੱਗਾ। ਤਦ ਬ੍ਰਾਹਮਨੀ ਬੋਲੀ ਏਹ ਪਿੰਗਲਾ ਬੀ ਭੁੱਖਾ ਹੈ ਇਸ ਨੂੰ ਬੀ ਭੋਜਨ ਦੇਹੁ ਬ੍ਰਾਹਮਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਭੋਜਨ ਦਿੱਤਾ॥ ਜਦ ਖਾ ਪੀ ਚੁੱਕੇ ਤਦ ਬ੍ਰਾਹਮਨੀ ਬੋਲੀ ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਨ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਕੋਈ ਬੀ ਨਹੀਂ ਜਦ ਤੂੰ ਭੋਜਨ ਲੈਨ ਲਈ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ ਤਦ ਮੈਂ ਅਕੱਲੀ ਬੈਠੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹਾਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਕੋਈ ਗੱਲ ਬਾਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਇਸ ਲਈ ਪਿੰਗਲੇ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਚੱਲੀਏ॥ ਬਾਹਮਨ ਬੋਲਿਆਂ ਸਾਡਾ ਆਪਨਾ ਨਿਰਬਾਹ ਤਾਂ ਹੁੰਦਾ ਨਹੀਂ ਫੇਰ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋਯਾਂ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ॥ ਓਹ ਬੋਲੀ ਇਸ ਨੂੰ ਪਟਾਰੀ ਵਿਖੇ ਰੱਖ ਕੇ ਮੈਂ ਚੱਕ ਲੈਂਦੀ ਹਾਂ। ਬ੍ਰਾਹਮਨ ਨੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਨਾਉਟੀ ਬਾਤਾਂ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਕੇ ਉੱਸੇ ਤਰਾਂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਤੁਰ ਪਿਆ ਪਰ ਇੱਕ ਦਿਨ ਰਸਤੇ ਵਿਖੇ ਥੱਕਿਆ ਹੋਯਾ ਬ੍ਰਾਹਮਨ ਕਿਸੇ ਖੂਹ ਦੇ ਮੁੱਢ ਸੁੱਤਾ ਪਿਆ ਸਾ। ਜੋ ਉਸ ਦੁਸਟ ਬ੍ਰਾਹਮਨੀ ਨੇ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਨ ਨੂੰ ਖੂਹ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ॥ ਅਤੇ ਆਪ ਪਿੰਗਲੇ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਤੁਰ ਪਈ॥ ਜਦ ਕਿਸੇ ਨਗਰ ਵਿਖੇ ਜਾ ਪਹੁੰਚੀ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>40nzph6wwcm8u8lncrxh5cmymm8v4mg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/248</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53502</id>
    <revision>
      <id>224933</id>
      <parentid>221242</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:06:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224933</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3635" sha1="ck09lnwjhandzn969af228ot5tjm8qe" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|੨੪੦|ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}}&lt;/noinclude&gt;ਉੱਥੇ ਮਸੂਲੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਪੇਟੀ ਦੇਖ ਕੇ ਮਸੂਲ ਮੰਗਿਆ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਪਾਸ ਲੈ ਗਏ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਜੋ ਉਸ ਪਟਾਰੀ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਕੋ ਦੇਖਿਆ ਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿੰਗਲਾ ਬੈਠਾ ਹੋਯਾ ਹੈ ਤਦ ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੁਛਿਆ ਏਹ ਕੀ ਬ੍ਰਿਤਾਂਤ ਹੈ। ਓਹ ਬੋਲੀ ਏਹ ਮੇਰਾ ਭਰਤਾ ਰੋਗੀ ਹੈ ਮੇਰੇ ਕੁਟੰਬੀਆ ਨੇ ਇਸ ਨਾਲ ਵਿਰੋਧ ਕਰਕੇ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਤੇ ਮੈਂ ਇਸਨੂੰ ਪਤਿ ਜਾਨਕੇ ਸਿਰ ਤੇ ਚੁੱਕ ਕੇ ਤੇਰੇ ਨਗਰ ਵਿਖੇ ਆਈ ਹਾਂ। ਇਸ ਬਚਨ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਧਰਮ ਦੀ ਭੈਨ ਹੈਂ ਇਹ ਦੋ ਪਿੰਡ ਲੈਕੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਸੁਖ ਨੂੰ ਭੋਗ। ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਨ ਨੂੰ ਜੋ ਕਿਸੇ ਸਾਧੂ ਨੇ ਉਸ ਖੂਹ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢਿਆ ਤਾਂ ਓਹ ਬੀ ਉਸੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਆਯਾ। ਜਦ ਉਸ ਦੁਸਟ ਬ੍ਰਾਹਮਨੀ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਤਾਂ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਜਾ ਕਿਹਾ ਜੋ ਏਹ ਮੇਰੇ ਪਤਿ ਦਾ ਵੈਰੀ ਆਯਾ ਹੈ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸਦੇ ਮਾਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਬ੍ਰਾਹਮਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੇ ਰਾਜਾ ਇਸਨੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਜੋ ਕੁਝ ਲੀਤਾ ਹੈ ਸੋ ਮੈਨੂੰ ਦਿਵਾ ਦੇਵੋ ਕਿਉਂ ਜੋ ਆਪ ਨਯਾਇ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੋ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੇ ਭਦ੍ਰੇ ਤੂੰ ਜੋ ਕੁਝ ਇਸ ਪਾਸੋਂ ਲੀਤਾ ਹੋਯਾ ਹੈ ਸੋ ਦੇਹੁ ਉਹ ਬੋਲੀ ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ ਮੈਂ ਤਾਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਲੀਤਾ॥ ਬ੍ਰਾਹਮਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਮੈਂ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਕਹਿਕੇ ਆਪਣੀ ਅੱਧੀ ਉਮਰਾ ਇਸ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਸੋ ਦੇ ਦੇਵੇ। ਤਦ ਬਾਹਮਨੀ ਨੇ ਰਾਜਾ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਮਾਰੇ ਤਿੰਨ ਵੇਰੀ ਇਹ ਆਖਿਆ ਜੋ ਮੈਂ ਇਸ ਦੇ ਉਮਰਾ ਲਈ ਹੋਈ ਹੈ ਇਸਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਇਤਨਾ ਕਹਿੰਦਿਆਂ ਹੀ ਉਹ ਮਰ ਗਈ॥ ਰਾਜਾ ਨੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋਕੇ ਪੁੱਛਿਆ ਇਹ ਕੀ ਬਾਤ ਹੈ ਬ੍ਰਾਹਮਨ ਨੇ ਸਾਰਾ ਹਾਲ ਕਹਿ ਸੁਨਾਯਾ ਇੱਸੇ ਲਈ ਮੈਂ ਆਖਦਾ ਹਾਂ:—
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਜਾਂ ਹਿਤ ਛਾਤੀ ਅਪਨ ਕੁਲ ਉਮਰ ਅਰਧ ਦਈ ਹਾਰ॥
     ਸੋ ਛਾਡਤ ਮੁਹਿ ਪ੍ਰੇਮ ਬਿਨ ਕਿਆ ਨਾਰੀ ਇਤਬਾਰਿ॥੪੭।&lt;/poem&gt;
{{gap}}ਇਹ ਬਾਤ ਸੁਨਾਕੇ ਬਾਂਦਰ ਫੇਰ ਬੋਲਿਆ॥ ਕਿਆ ਸੁੰਦਰ ਏਹ ਕਹਾਨੀ ਸੁਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ:—
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ਕਿਆ ਨ ਦੇਤ ਕਿਆ ਨਾ ਕਰਤ ਇਸ ਜਿੱਤ ਨਰਸਰਬ
     ਬਿਨਾਂ ਅਸ੍ਵ ਜਹ ਹੇਖਤੇ ਮੁੰਡਨ ਸਿਰ ਬਿਨ ਪਰਬ॥੪੮॥&lt;/poem&gt; 
{{gap}}ਸੰਸਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਏਹ ਬਾਤ ਕਿਸ ਤਰਾਂ ਹੈ ਬਾਂਦ੍ਰ ਬੋਲਯਾ ਸੁਨ:—&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ck09lnwjhandzn969af228ot5tjm8qe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/249</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53503</id>
    <revision>
      <id>224934</id>
      <parentid>221243</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:06:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224934</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3790" sha1="stgsqmoar5m36dtaxgmp3qriqrj37b4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh||ਚੌਥਾ ਤੰਤ੍ਰ|੨੪੧}}
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;{{gap}}੭ ਕਥਾ॥ ਭਾਰਤ ਦੇਸ ਵਿਖੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬਲ ਵਾਲਾ ਅਨੇਕ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸੰਮੂਹ ਦੇ ਮੁਕਟਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਜੜੇ ਹੋਏ ਚਰਨਾਂ ਵਾਲਾ, ਸਰਦ ਰਿਤੁ ਦੇ ਚੰਦੂਮਾਂ ਦੀ ਕਿਰਨਾਂ ਦੀ ਨਯਾਈਂ ਯਸ ਵਾਲਾ, ਸਮੁੰਦ੍ਰ ਤੰੀਕੂ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਦਾ ਸਵਾਮੀ ਨੰਦ ਨਾਮੀ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਉਸਦਾ ਮੰਤ੍ਰੀ ਸਬ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਸਾਰ ਨੂੰ ਜਾਨਨ ਵਾਲਾ ਵਰਰੁਚਿ ਸਾ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਉਸ ਵਜੀੀਰ ਦੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਕਿਸੇ ਬਾਤ ਤੋਂ ਰੁੱਸ ਗਈ। ਪਰ ਓਹ ਉਸ ਮੰਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰੀ ਸੀ ਬਹੁਤੇਰਾ ਮਨਾ ਰਿਹਾ ਪਰ ਓਹ ਨਾ ਮੰਨੀ। ਪਤੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਹੇ ਭ੍ਰਦੇ ਜਿਸ ਤਰਾਂ ਤੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੇ ਸੋ ਦੱਸ ਮੈਂ ਉਸੇ ਬਾਤ ਨੂੰ ਕਰਾਂ॥ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਜੇਕਰ ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਦਾਹੜੀ ਮੁਨਵਾ ਕੇ ਮੇਰੇ ਪੈਰੀਂ ਪਵੇਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਰਾਜੀ ਹੋ ਜਾਵਾਂਗੀ। ਵਜੀਰ ਨੇ ਏਹੋ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਓਹ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਈ।

{{gap}}ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨੰਦ ਰਾਜਾ ਦੇ ਤੀਮੀ ਬੀ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਮਨਾਈ ਨਾਂ ਮੰਨੀ॥ ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੇ ਪਿਆਰੀ ਮੈਂ ਤਾਂ ਤੇਰੇ ਬਾਝ ਪਲ ਭਰ ਨਹੀਂ ਜੀਉਂ ਸਕਦਾ ਇਸ ਲਈ ਤੇਰੀ ਪੈਰੀਂ ਪੈਂਦਾ ਹਾਂ ਤੂੰ ਗੁੱਸਾ ਜਾਨ ਦੇਹੁ ਉਹ ਬੋਲੀ ਜੇਕਰ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਵਿਖੇ ਲਗਾਮ ਲੈ ਕੇ ਘੋੜਾ ਬਨੇਂ ਅਰ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਪਿੱਠ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਤੈਨੂੰ ਦੁੜਾਵਾਂ ਅਤੇ ਘੋੜੇ ਵਾਂਙ ਹਿਣਕੇਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਖੁਸ਼ ਹੋਵਾਂਗੀ ਰਾਜਾ ਨੇ ਏਹੋ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਦ ਸਵੇਲੇ ਰਾਜਾ ਸਭਾ ਵਿਖੇ ਆ ਕੇ ਬੈਠਾ ਤਦ ਮੰਤ੍ਰੀ ਬੀ ਆਯਾ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁੰਨਿਆਂ ਦੇਖ ਕੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੁਛਿਆ ਹੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ਬਿਨਾਂ ਪਰਬ ਤੋਂ ਤੇਰਾ ਭੱਦਨ ਕਿਉਂ ਹੋਯਾ ਹੈ ਮੰਤ੍ਰੀ ਬੋਲਿਆ:—
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਕਿਆ ਨ ਦੇਤ ਕਿਆ ਨਾ ਕਰਤ ਇਸ ਤ੍ਰੀਜਿਤ ਨਰ ਸਰਬ॥
    ਬਿਨਾਂ ਅਸ੍ਵ ਜਹਾਂ ਹੈ ਖਤੇ ਸਿਰ ਮੂੰਡਾ ਤਿਸ ਪਰਬ॥੪੯॥&lt;/poem&gt;
{{gap}}ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਦੁਸਟ ਸੰਸਾਰ ਤੂੰ ਭੀ ਉਸ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਵਜੀਰ ਦੀ ਨਯਾਈਂ ਇਸਤ੍ਰੀ ਦਾ ਜਿੱਤਿਆ ਹੋਯਾ ਹੈਂ ਇੱਸੇ ਲਈ ਤੂੰ ਆਕੇ ਮੇਰੇ ਮਾਰਨ ਦਾ ਉਪਾ ਸੋਚਿਆ ਹੈ ਪਰ ਆਪਣੀ ਬੋਲੀ ਬੋਲਨ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈਂ ਇਸੇ ਪਰ ਕਿਹਾ ਹੈ:—
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਅਪਨੇ ਹੀਂ ਮੁਖ ਦੋਸ ਕਰ ਸੁਨ ਸਾਰਕ ਬੰਧਾਤ |
     ਬਗਲਾ ਬੰਧਤ ਨਹ ਕੋਊ ਮੋਨ ਸਰਬ ਸੁਖ ਦਾਤ॥੫੦॥ 
 ਤਥਾ ਸਿਘ ਚਰਮ ਰਾਸਭ ਢਕਿਓ ਲੋਗਨ ਭੈ ਉਪਜਾਇ॥&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>stgsqmoar5m36dtaxgmp3qriqrj37b4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/250</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53504</id>
    <revision>
      <id>224935</id>
      <parentid>165944</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:06:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224935</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3429" sha1="hkz1ja8yfncb4d6qlllqn4lu98tp1bv" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|੨੪੨|ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;
{{Block center|&lt;poem&gt;ਗੁਪਤ ਹੋਇ ਸੁਖ ਭੋਗਤਾ ਬੋਲੀ ਦੀਓ ਮਰਾਇ ॥੫੧॥&lt;/poem&gt;}}

{{gap}}ਸੰਸਾਰ ਬੋਲਿਆ ਏਹ, ਕਥਾ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ ਬਾਂਦਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੁਨ:-

੮ ਕਥਾ॥ ਕਿਸੇ ਜਗਾ ਪਰ ਇੱਕ ਧੋਬੀ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਉਸ ਦੇ ਪਾਸ ਇੱਕੋ ਗਧਾ ਸੀ ਘਾਸ ਦੇ ਨਾ ਮਿਲਨ ਕਰਕੇ ਓਹ ਬੜਾ ਦੁਬਲਾ ਹੋਇਆ ਸੀ॥ ਬਨ ਵਿਖੇ ਫਿਰਦੇ ਹੋਏ ਧੋਬੀ ਨੂੰ ਮੋਯਾ ਹੋਯਾ ਸ਼ੇਰ ਲੱਭਾ॥ ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿਆ ਚੰਗਾ ਕੰਮ ਬਨਿਆ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਸ਼ੇਰ ਦੀ ਖੱਲ ਨਾਲ ਖੋਤੇ ਨੂੰ ਢੱਕ ਕੇ ਜਵਾਂ ਦੇ ਖੇਤ ਵਿਖੇ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਖੇਤ ਦੇ ਰਾਖੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸ਼ੇਰ ਜਾਨ ਕੇ ਖੇਤ ਵਿੱਚੋਂ ਨਾ ਕੱਢਨਗੇ। ਉਸਨੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ ਤੇ ਓਹ ਖੋਤਾ ਰਾਤ ਨੂੰ ਤਾਂ ਖੇਤ ਚਰ ਲਵੇ ਤੇ ਸਵੇਰੇ ਧੋਬੀ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਲੈ ਆਵੇ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕਰ ਦਿਆਂ ਕਿਤਨੇਕ ਦਿਨਾਂ ਵਿਖੇ ਓਹ ਖੋਤਾ ਮੋਟਾ ਤਾਜਾ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਬੜੇ ਜਤਨ ਨਾਲ ਬੀ ਧੋਬੀ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾ ਆਵੇ ਇੱਕ ਦਿਨ ਰਾਤ ਦੇ ਵੇਲੇ ਕਿਸੇ ਖੋਤੀ ਦੇ ਹੀਂਗਨ ਨੂੰ ਸੁਨ ਕੇ ਓਹ ਗਧਾ ਬੀ ਹੀਂਗਨ ਲੱਗਾ ਤਦ ਖੇਤ ਦੇ ਰਾਖਿਆਂ ਨੇ ਜਾਨਿਆਂ ਜੋ ਏਹ ਤਾਂ ਖੋਤਾ ਹੀ ਸ਼ੇਰ ਦੀ ਖੱਲ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਯਾ ਹੈ ਸੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕੁਟ ਘੱਤਿਆ ਇਸੇ ਲਈ ਮੈਂ ਆਖਿਆ ਹੈ:-

&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ਸਿੰਘ ਚਰਮ ਰਾਸਭ ਢਕਿਓ ਲੋਗਨ ਭੈ ਉਪਜਾਇ।
          ਗੁਪਤ ਹੋਇ ਸੁਖ ਭੋਗਤਾ ਬੋਲੀ ਦੀਓ ਮਰਾਇ॥੫੨॥&lt;/poem&gt;}}

{{gap}}ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਬਾਂਦਰ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਗੱਲਾਂ ਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਇਤਨੇ ਚਿਰ ਵਿਖੇ ਇਕ ਜਲ ਜੀਵ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤੇਰਾ ਘਰ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਜਲ ਜੀਵ ਨੇ ਮੱਲ ਲਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਤੇਰੀ ਤੀਮੀ ਤੇਰੇ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਕੇ ਅੰਨ ਪਾਣੀ ਛੱਡਕੇ ਤੇਰੇ ਵਿਯੋਗ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਰ ਗਈ ਹੈ॥ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਉਹ ਵਰਨ ਵਜ੍ਰ / ਪਾਤ ਜਿਹਾ ਸੁਨ ਕੇ ਬੜਾ ਘਬਰਾਯਾ ਹੋਯਾ ਵਿਰਲਾਪ ਕਰਨ ਲਗਾ ਹਾਇ ਹਾਇ ਮੇਰੇ ਮੰਦ ਭਾਗੀ ਨਾਲ ਏਹ ਕੀ ਬਨਿਆਂ ਮਹਾਤਮਾ ਐਉਂ ਆਖਦੇ ਹਨ:-

&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਜਾ ਕੇ ਘਰ ਮਾਤਾ ਨਹੀਂ ਨਹਿ ਮਿਠ ਬੋਲੀ ਨਾਰਿ॥ 
           ਤਾਂਕੋ ਘਰ ਬਨ ਏਕ ਬ੍ਰਿਥਾ ਰਚਿਯੋ ਘਰ ਬਾਰ॥੫੩॥&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hkz1ja8yfncb4d6qlllqn4lu98tp1bv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/251</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53505</id>
    <revision>
      <id>224936</id>
      <parentid>165947</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:07:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224936</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3281" sha1="fyt6unda31zcyby3o41yxbrbmohecah" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh||ਚੌਥਾ ਤੰਤ੍ਰ|੨੪੩}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;ਇਹ ਕਹਿਕੇ ਸੰਸਾਰ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਮਿਤ੍ਰ ਤੂੰ ਖਿਮਾ ਕਰ ਜੋ ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਬੜਾ ਅਪਰਾਧ ਕੀਤਾ ਸੀ ਉਸਦਾ ਫਲ ਪਾ ਲਿਆ ਹੁਨ ਮੇਂ ਤੀਮੀ ਦੇ ਵਿਯੋਗ ਵਿਖੇ ਅਗਨਿ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨ ਬਾਂਦਰ ਹੱਸਕੇ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਭਾਈ ਮੈਂ ਤਾਂ ਪਹਿਲੇ ਹੀ ਜਾਨ ਚੁੱਕਾ ਸਾਂ ਜੋ ਤੂੰ ਇਸਤ੍ਰੀ ਦੇ ਵਸ ਹੈ ਅਰ ਇਸਤ੍ਰੀਜਿਤ ਹੈਂ॥ ਹੁਨ ਠੀਕ ਨਿਸਚੇ ਹੋ ਗਿਆ, ਹੇ ਮੂਰਖ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਦੇ ਵੇਲੇ ਤੂੰ ਦਲਗੀਰੀ ਕਰ ਬੈਠਾ ਹੈਂ ਕਿਉਂ ਜੋ ਏਹੋ ਜੇਹੀ ਤੀਮੀ ਦੇ ਮੋਯਾਂ ਤਾਂ ਖ਼ੁਸੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਪਰ ਕਿਹਾ ਬੀ ਹੈ:-
{{Block center|&lt;poem&gt;{{overfloat left|ਦੋਹਰਾ॥|depth=3em}} ਨਾਰਿ ਲੜਾਕੀ ਦੁਸਟ ਕੋ ਪੰਡਿਤ ਇਮ ਭਾਖੰਤ
ਜਰਾ ਆਯੁ ਸਮ ਦੁੱਖ ਕੀ ਦਾਤੀ ਹੈ ਸੁਖ ਹੰਭ ॥ ੫੪॥
ਤਾਂਭੇ ਐਸੀ ਨਾਰਿ ਕਾ ਨਾਮੁ ਨ ਲੇਵੇ ਮੀਤ।
ਜੋ ਚਾਹੋ ਸੁਖ ਆਪਨਾ ਮਾਨੋ ਬਚਨ ਸਪ੍ਰੀਤ॥੫੫॥
ਜੋ ਹਿਯ ਮੇਂ ਸੋ ਮੁਖ ਨਹੀਂ ਜੋ ਮੁਖ ਸੋ ਹਿਯ ਨਾਂਹਿ॥
ਹਿਤ ਕਬਹੂੰ ਨਹਿ ਕਰਤ ਹੈਂ ਨਾਰਿ ਚਰਿਤ੍ਰ ਅਬਾਂਹਿ ॥੫੬॥
ਨਾਰੀ ਰੂਪ ਨਿਹਾਰ ਕਰ ਅਗ੍ਯ ਮਰਤ ਹੈਂ ਐਸ
ਜਿਮ ਦੀਪਕ ਪਰ ਪਰਤ ਹੈਂ ਮੂਢ ਪਤੰਗ ਹਮੇਸੁ ॥੫੭॥
ਵਿਖ ਪੂਰਤ ਘਟ ਕਨਕ ਵਤ ਬਾਹਰ ਤੇ ਸੋਭੰਤ।
ਗੂੰਜਾ ਫਲ ਸਮ ਤਿਯਨ ਕੀ ਊਪਰ ਭਾ ਦਰਸੰਤ ॥੫੮॥
ਦੰਡੇ ਸੇਂ ਤਾੜਨ ਕਰੀ ਕਾਟੀ ਸ਼ਸਤ੍ਰਨ ਸਾਥ
ਦਾਨ ਮਾਨ ਉਸਤਤ ਕੀਏ ਵਸ ਨਹੀਂ ਨਾਰੀ ਨਾਥ॥੫੯॥
ਅਵਰ ਦੁਸਟਪਨ ਤਿਯਨ ਕਾ ਕਿਆ ਭਾਖੂੰ ਮੈਂ ਤੋਹਿ
ਕ੍ਰੋਧ ਯੁਕਤ ਹ੍ਵੈ ਪੁਤ੍ਰ ਨਿਜ ਘਾਤ ਕਰਤ ਬਿਨਂ ਮੋਹਿ ॥੬੦॥
ਰੁਖੀ ਸੇਂ ਪ੍ਰਿਯ ਬਾਤ ਕੋ ਕਠਿਨ ਸਾਥ ਨਰਮਾਤ
ਨੀਰਸ ਮੇਂ ਰਸ ਕੋ ਕਰਤ ਮੂਢ ਪੁਰਖ ਸੁਨ ਤਾਤ॥੬੧॥&lt;/poem&gt;}}
{{gap}}ਇਹ ਸੁਨਕੇ ਸੰਸਾਰ ਬੋਲਿਆ ਹੈ ਮਿਤ੍ਰ ਇਹ ਬਾਤ ਸਬ ਠੀਕ ਹੈ ਪਰ ਮੈਂ ਕਿਆ ਕਰਾਂ ਕਿਉਂ ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਦੋ ਅਨਰਥ ਇਕੱਠੇ ਆਗਏ ਇੱਕ ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਘਰ ਉੱਜੜ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਤੇਰੇ ਜੇਹੇ ਮਿਤ੍ਰ ਨਾਲ ਵਿਰੋਧ ਹੋ ਗਿਆ ਹੱਛਾ ਦੈਵ ਯੋਗ ਨਾਲ ਏਹੋ ਜੇਹੀ ਬਾਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਇਸ ਪਰ ਕਿਹਾ ਬੀ ਹੈ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>fyt6unda31zcyby3o41yxbrbmohecah</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਸ਼ਹੀਦੀ ਜੋਤਾਂ.pdf/211</title>
    <ns>250</ns>
    <id>62284</id>
    <revision>
      <id>224951</id>
      <parentid>173653</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:20:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>224951</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2161" sha1="gx0wzxlbtt6velq826yb5b47ir1reeh" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;ਧਾਰਮਕ ਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੀ ਨਵੀਂ ਪੁਸਤਕ
{{center|{{xxxx-larger|'''ਉਪਕਾਰ ਦਰਸ਼ਨ'''}}}}
{{center|ਕਰਤਾ-ਸ: ਬਰਕਤ ਸਿੰਘ ਜੀ ‘ਅਨੰਦ’ ਰਚਿਤ}}
{{gap}}ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪ ਦੀਆਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਦਰ ਦਰਸ਼ਨ ਤੇ
ਸ਼ਹੀਦੀ ਜੋਤਾਂ ਅਗੇ ਪੜ੍ਹੀਆਂ ਹਨ ਉਹ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਨੰਦ
ਜੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪ੍ਰਸੰਗਾਂ ਨੂੰ ਕਿੱਡੀ ਸਵਾਦਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ
ਵਿਚ ਲਿਖਦੇ ਨੇ । ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿਚ ਸੰਤਗਤਾਂ ਦੇ ਤੇ
ਉਪਕਾਰੀ ਸਿਖਾਂ ਦੇ ਉਹ ਪ੍ਰਸੰਗ ਲਿਖੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ
ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਸਚੇ ਸਿਖ ਤੇ ਉਪਕਾਰੀ ਬਣਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਸ਼
ਕਰੋਗੇ ਸਫੇ ੧੬੦ ਮੂਲ ੧।) ਰਾਗੀ ਸਿੰਘਾਂ ਗਿਆਨੀਆਂ
ਲਈ ਅਤੀ ਲਾਭਦਾਇਕ ਪੁਸਤਕ ਹੈ ।
{{center|ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਵੀ}}
{{center|{{xx-larger|ਸ: ਵਿਧਾਤਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ‘ਤੀਰ ਰਚਿਤ}}}}
{{center|{{xxxx-larger|'''ਨਵੇਂ ਨਿਸ਼ਾਨ'''}}}}
ਉਹ ਧਾਰਮਿਕ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਜੇਹੜੀਆਂ ‘ਤੀਰ' ਜੀ
ਧਾਰਮਿਕ ਦੀਵਾਨਾਂ ਵਿਚ ਸੁਣਾਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਕੇ
ਸੰਗਤਾਂ ਵਿਚ ਸਿਖੀ ਜੋਸ਼ ਠਾਠਾਂ ਮਾਰਨ ਲਗ ਪੈਂਦਾਹੈ।ਮੂਲ ੩)
{{center|{{xxxx-larger|'''ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਧਾਰਾਂ'''}}}}
{{center|ਸ: ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ‘ਵੀਰ' ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰੀ ਰਚਿਤ}}
{{gap}}ਧਾਰਮਿਕ ਸਾਹਿਤਕ ਤੇ ਹਸਾਉਣੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੀ
ਬੜੀ ਸਵਾਦਲੀ ਪੁਸਤਕ ਹੈ ਗੈਟ ਅਪ ਸ਼ਾਨਦਾਰ, ਮੂਲ ੧॥
&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gx0wzxlbtt6velq826yb5b47ir1reeh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>224952</id>
      <parentid>224951</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:21:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <origin>224952</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2157" sha1="6b2ex1chgculy6o91bvj5xvcmyo6ro6" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;ਧਾਰਮਕ ਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੀ ਨਵੀਂ ਪੁਸਤਕ
{{center|{{xxxx-larger|'''ਉਪਕਾਰ ਦਰਸ਼ਨ'''}}}}
{{center|ਕਰਤਾ-ਸ: ਬਰਕਤ ਸਿੰਘ ਜੀ ‘ਅਨੰਦ’ ਰਚਿਤ}}
{{gap}}ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪ ਦੀਆਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਦਰ ਦਰਸ਼ਨ ਤੇ
ਸ਼ਹੀਦੀ ਜੋਤਾਂ ਅਗੇ ਪੜ੍ਹੀਆਂ ਹਨ ਉਹ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਨੰਦ
ਜੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪ੍ਰਸੰਗਾਂ ਨੂੰ ਕਿੱਡੀ ਸਵਾਦਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ
ਵਿਚ ਲਿਖਦੇ ਨੇ । ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿਚ ਸੰਤਗਤਾਂ ਦੇ ਤੇ
ਉਪਕਾਰੀ ਸਿਖਾਂ ਦੇ ਉਹ ਪ੍ਰਸੰਗ ਲਿਖੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ
ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਸਚੇ ਸਿਖ ਤੇ ਉਪਕਾਰੀ ਬਣਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਸ਼
ਕਰੋਗੇ ਸਫੇ ੧੬੦ ਮੂਲ ੧।) ਰਾਗੀ ਸਿੰਘਾਂ ਗਿਆਨੀਆਂ
ਲਈ ਅਤੀ ਲਾਭਦਾਇਕ ਪੁਸਤਕ ਹੈ ।
{{center|ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਵੀ}}
{{center|{{xx-larger|ਸ: ਵਿਧਾਤਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ‘ਤੀਰ ਰਚਿਤ}}}}
{{center|{{xxxx-larger|'''ਨਵੇਂ ਨਿਸ਼ਾਨ'''}}}}
ਉਹ ਧਾਰਮਿਕ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਜੇਹੜੀਆਂ ‘ਤੀਰ' ਜੀ
ਧਾਰਮਿਕ ਦੀਵਾਨਾਂ ਵਿਚ ਸੁਣਾਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਕੇ
ਸੰਗਤਾਂ ਵਿਚ ਸਿਖੀ ਜੋਸ਼ ਠਾਠਾਂ ਮਾਰਨ ਲਗ ਪੈਂਦਾਹੈ।ਮੂਲ ੩)
{{center|{{xxxx-larger|'''ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਧਾਰਾਂ'''}}}}
{{gap}}ਸ: ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ‘ਵੀਰ' ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰੀ ਰਚਿਤ
{{gap}}ਧਾਰਮਿਕ ਸਾਹਿਤਕ ਤੇ ਹਸਾਉਣੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੀ
ਬੜੀ ਸਵਾਦਲੀ ਪੁਸਤਕ ਹੈ ਗੈਟ ਅਪ ਸ਼ਾਨਦਾਰ, ਮੂਲ ੧॥
&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6b2ex1chgculy6o91bvj5xvcmyo6ro6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>224953</id>
      <parentid>224952</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:22:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <origin>224953</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2160" sha1="6binkiax4gl2awtzcim5qydx16vz25g" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;ਧਾਰਮਕ ਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੀ ਨਵੀਂ ਪੁਸਤਕ
{{center|{{xxxx-larger|'''ਉਪਕਾਰ ਦਰਸ਼ਨ'''}}}}
{{center|ਕਰਤਾ-ਸ: ਬਰਕਤ ਸਿੰਘ ਜੀ ‘ਅਨੰਦ’ ਰਚਿਤ}}
{{gap}}ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪ ਦੀਆਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਦਰ ਦਰਸ਼ਨ ਤੇ
ਸ਼ਹੀਦੀ ਜੋਤਾਂ ਅਗੇ ਪੜ੍ਹੀਆਂ ਹਨ ਉਹ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਨੰਦ
ਜੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪ੍ਰਸੰਗਾਂ ਨੂੰ ਕਿੱਡੀ ਸਵਾਦਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ
ਵਿਚ ਲਿਖਦੇ ਨੇ । ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿਚ ਸੰਤਗਤਾਂ ਦੇ ਤੇ
ਉਪਕਾਰੀ ਸਿਖਾਂ ਦੇ ਉਹ ਪ੍ਰਸੰਗ ਲਿਖੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ
ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਸਚੇ ਸਿਖ ਤੇ ਉਪਕਾਰੀ ਬਣਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਸ਼
ਕਰੋਗੇ ਸਫੇ ੧੬੦ ਮੂਲ ੧।) ਰਾਗੀ ਸਿੰਘਾਂ ਗਿਆਨੀਆਂ
ਲਈ ਅਤੀ ਲਾਭਦਾਇਕ ਪੁਸਤਕ ਹੈ ।
{{center|ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਵੀ}}
{{center|{{xx-larger|ਸ: ਵਿਧਾਤਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ‘ਤੀਰ ਰਚਿਤ'}}}}
{{center|{{xxxx-larger|'''ਨਵੇਂ ਨਿਸ਼ਾਨ'''}}}}
ਉਹ ਧਾਰਮਿਕ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਜੇਹੜੀਆਂ ‘ਤੀਰ' ਜੀ
ਧਾਰਮਿਕ ਦੀਵਾਨਾਂ ਵਿਚ ਸੁਣਾਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਕੇ
ਸੰਗਤਾਂ ਵਿਚ ਸਿਖੀ ਜੋਸ਼ ਠਾਠਾਂ ਮਾਰਨ ਲਗ ਪੈਂਦਾਹੈ। ਮੁਲ ੩)
{{center|{{xxxx-larger|'''ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਧਾਰਾਂ'''}}}}
{{gap}}ਸ: ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ‘ਵੀਰ' ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰੀ ਰਚਿਤ
{{gap}}ਧਾਰਮਿਕ ਸਾਹਿਤਕ ਤੇ ਹਸਾਉਣੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੀ
ਬੜੀ ਸਵਾਦਲੀ ਪੁਸਤਕ ਹੈ ਗੈਟ ਅਪ ਸ਼ਾਨਦਾਰ, ਮੁਲ ੧॥)
&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6binkiax4gl2awtzcim5qydx16vz25g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਸ਼ਹੀਦੀ ਜੋਤਾਂ.pdf/212</title>
    <ns>250</ns>
    <id>62285</id>
    <revision>
      <id>224954</id>
      <parentid>173654</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:27:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>224954</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1997" sha1="17pwbz2w8rz8j0mbh8nx0n787lcg2yo" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{center|ਤੁਹਾਡੇ ਪੜਨ ਯੋਗ ਪੁਸਤਕਾਂ}}
{{center|{{xxxx-larger|'''ਅਣਖੀਲਾ ਜਰਨੈਲ'''}}}}
{{center|{{x-larger|'''(ਸ: ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨਲੂਆ)'''}}}}
{{gap}}ਇਹ ਇਤਿਹਾਸਕ ਨਾਵਲ ਗਿ: ਤਲੋਕ ਸਿੰਘ ਜੀ
ਕਰਤਾ ਮਹਾਰਾਣੀ ਜਿੰਦਾਂ ਦਾ) ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿਸ
ਵਿਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸ: ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਕਿੰਨਾ ਉਦਾ ਤੇ ਸੂਹਾ ਸੀ, ਇਸ ਨਾਵਲ ਵਿਚ ਸਿਖ-ਰਾਜ ਦੀ
ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਖਿਚ ਕੇ ਕਰਤਾ ਨੇ ਸਾਬਤ ਕਰ
ਦਿਤਾ ਹੈ ਖਾਲਸਾ ਕਿੱਡਾ ਬਹਾਦਰ ਤੇ ਕਿੰਨੇ ਉਚੇ ਜੀਵਨ ਦਾ
ਮਾਲਕ ਸੀ, ਸ. ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਿਆਣਪ ਤੇ
ਰਾਜਨੀਤੀ ਨਾਲ ਸਿਖ-ਰਾਜ ਦਾ ਪੀਲਾ ਝੰਡਾ ਕਿੱਦਾਂ ਜਮਰੋਦ
ਦੇ ਕਿਲੇ ਤੇ ਲਹਿਰਾਇਆ ਇਹ ਸਾਰਾ ਇਤਿਹਾਸ ਤੁਹਾਨੂੰ
ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਪੜਕੇ ਮਲੂਮ ਹੋਵੇਗਾ। ਪੁਸਤਕ ਹਰ ਇਸਤ੍ਰੀ
ਪੁਰਸ਼ ਦੇ ਪੜ੍ਹਨ ਯੋਗ ਹੈ। ਗੈਟ-ਅਪ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸਫੇ ੧੭੫
ਤੇ ਮੁਲ ੨)
{{center|ਦਸਾਂ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਦੇ ਗੁਰਪੁਰਬਾਂ ਦੇ ਸੋਹਣੇ ਪ੍ਰਸੰਗਾਂ ਦੀ}}
{{center|{{x-larger|ਨਵੀਂ ਪੁਸਤਕ}}}}
{{center|{{xxxx-larger|'''ਅਰਸ਼ੀ ਚਾਨਣ'''}}}}
{{gap}}ਦਸਾਂ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਦੇ ਗੁਰਪੁਰਬਾਂ ਤੇ ਪੜਨ ਵਾਲੀਆਂ
ਸਵਾਦਲੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੀ ਵਧੀਆ ਪੁਸਤਕ ਦੂਜੀ ਸੋਧੀ
ਹੋਈ ਨਵੀਂ ਐਡੀਸ਼ਨ ਸਫੇ ੧੬ ਮੁਲ ੧॥)&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>17pwbz2w8rz8j0mbh8nx0n787lcg2yo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>224955</id>
      <parentid>224954</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:27:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <origin>224955</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2028" sha1="3ar5wa50b3p11sm8bsfuzybz2o8myx4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;{{center|ਤੁਹਾਡੇ ਪੜਨ ਯੋਗ ਪੁਸਤਕਾਂ}}
{{center|{{xxxx-larger|'''ਅਣਖੀਲਾ ਜਰਨੈਲ'''}}}}
{{center|{{x-larger|'''(ਸ: ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨਲੂਆ)'''}}}}
{{gap}}ਇਹ ਇਤਿਹਾਸਕ ਨਾਵਲ ਗਿ: ਤਲੋਕ ਸਿੰਘ ਜੀ
ਕਰਤਾ ਮਹਾਰਾਣੀ ਜਿੰਦਾਂ ਦਾ) ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿਸ
ਵਿਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸ: ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਕਿੰਨਾ ਉਦਾ ਤੇ ਸੂਹਾ ਸੀ, ਇਸ ਨਾਵਲ ਵਿਚ ਸਿਖ-ਰਾਜ ਦੀ
ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਖਿਚ ਕੇ ਕਰਤਾ ਨੇ ਸਾਬਤ ਕਰ
ਦਿਤਾ ਹੈ ਖਾਲਸਾ ਕਿੱਡਾ ਬਹਾਦਰ ਤੇ ਕਿੰਨੇ ਉਚੇ ਜੀਵਨ ਦਾ
ਮਾਲਕ ਸੀ, ਸ. ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਿਆਣਪ ਤੇ
ਰਾਜਨੀਤੀ ਨਾਲ ਸਿਖ-ਰਾਜ ਦਾ ਪੀਲਾ ਝੰਡਾ ਕਿੱਦਾਂ ਜਮਰੋਦ
ਦੇ ਕਿਲੇ ਤੇ ਲਹਿਰਾਇਆ ਇਹ ਸਾਰਾ ਇਤਿਹਾਸ ਤੁਹਾਨੂੰ
ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਪੜਕੇ ਮਲੂਮ ਹੋਵੇਗਾ। ਪੁਸਤਕ ਹਰ ਇਸਤ੍ਰੀ
ਪੁਰਸ਼ ਦੇ ਪੜ੍ਹਨ ਯੋਗ ਹੈ। ਗੈਟ-ਅਪ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸਫੇ ੧੭੫
ਤੇ ਮੁਲ ੨)
{{center|ਦਸਾਂ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਦੇ ਗੁਰਪੁਰਬਾਂ ਦੇ ਸੋਹਣੇ ਪ੍ਰਸੰਗਾਂ ਦੀ}}
{{center|{{x-larger|ਨਵੀਂ ਪੁਸਤਕ}}}}
{{center|{{xxxx-larger|'''ਅਰਸ਼ੀ ਚਾਨਣ'''}}}}
{{gap}}ਦਸਾਂ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਦੇ ਗੁਰਪੁਰਬਾਂ ਤੇ ਪੜਨ ਵਾਲੀਆਂ
ਸਵਾਦਲੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੀ ਵਧੀਆ ਪੁਸਤਕ ਦੂਜੀ ਸੋਧੀ
ਹੋਈ ਨਵੀਂ ਐਡੀਸ਼ਨ ਸਫੇ ੧੬ ਮੁਲ ੧॥)
&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3ar5wa50b3p11sm8bsfuzybz2o8myx4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>224956</id>
      <parentid>224955</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:28:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <origin>224956</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2034" sha1="tdm25u4bmtpbw772ri9g47a1bezyd5m" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;{{center|'''ਤੁਹਾਡੇ ਪੜਨ ਯੋਗ ਪੁਸਤਕਾਂ'''}}
{{center|{{xxxx-larger|'''ਅਣਖੀਲਾ ਜਰਨੈਲ'''}}}}
{{center|{{x-larger|'''(ਸ: ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨਲੂਆ)'''}}}}
{{gap}}ਇਹ ਇਤਿਹਾਸਕ ਨਾਵਲ ਗਿ: ਤਲੋਕ ਸਿੰਘ ਜੀ
ਕਰਤਾ ਮਹਾਰਾਣੀ ਜਿੰਦਾਂ ਦਾ) ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿਸ
ਵਿਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸ: ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਕਿੰਨਾ ਉਦਾ ਤੇ ਸੂਹਾ ਸੀ, ਇਸ ਨਾਵਲ ਵਿਚ ਸਿਖ-ਰਾਜ ਦੀ
ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਖਿਚ ਕੇ ਕਰਤਾ ਨੇ ਸਾਬਤ ਕਰ
ਦਿਤਾ ਹੈ ਖਾਲਸਾ ਕਿੱਡਾ ਬਹਾਦਰ ਤੇ ਕਿੰਨੇ ਉਚੇ ਜੀਵਨ ਦਾ
ਮਾਲਕ ਸੀ, ਸ. ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਿਆਣਪ ਤੇ
ਰਾਜਨੀਤੀ ਨਾਲ ਸਿਖ-ਰਾਜ ਦਾ ਪੀਲਾ ਝੰਡਾ ਕਿੱਦਾਂ ਜਮਰੋਦ
ਦੇ ਕਿਲੇ ਤੇ ਲਹਿਰਾਇਆ ਇਹ ਸਾਰਾ ਇਤਿਹਾਸ ਤੁਹਾਨੂੰ
ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਪੜਕੇ ਮਲੂਮ ਹੋਵੇਗਾ। ਪੁਸਤਕ ਹਰ ਇਸਤ੍ਰੀ
ਪੁਰਸ਼ ਦੇ ਪੜ੍ਹਨ ਯੋਗ ਹੈ। ਗੈਟ-ਅਪ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸਫੇ ੧੭੫
ਤੇ ਮੁਲ ੨)
{{center|ਦਸਾਂ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਦੇ ਗੁਰਪੁਰਬਾਂ ਦੇ ਸੋਹਣੇ ਪ੍ਰਸੰਗਾਂ ਦੀ}}
{{center|{{x-larger|ਨਵੀਂ ਪੁਸਤਕ}}}}
{{center|{{xxxx-larger|'''ਅਰਸ਼ੀ ਚਾਨਣ'''}}}}
{{gap}}ਦਸਾਂ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਦੇ ਗੁਰਪੁਰਬਾਂ ਤੇ ਪੜਨ ਵਾਲੀਆਂ
ਸਵਾਦਲੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੀ ਵਧੀਆ ਪੁਸਤਕ ਦੂਜੀ ਸੋਧੀ
ਹੋਈ ਨਵੀਂ ਐਡੀਸ਼ਨ ਸਫੇ ੧੬ ਮੁਲ ੧॥)
&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>tdm25u4bmtpbw772ri9g47a1bezyd5m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>224957</id>
      <parentid>224956</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:29:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <origin>224957</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2041" sha1="smk05e201lsv1giba4xma5evyc3bpv1" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;{{center|{{x-larger|ਤੁਹਾਡੇ ਪੜਨ ਯੋਗ ਪੁਸਤਕਾਂ}}}}
{{center|{{xxxx-larger|'''ਅਣਖੀਲਾ ਜਰਨੈਲ'''}}}}
{{center|{{x-larger|'''(ਸ: ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨਲੂਆ)'''}}}}
{{gap}}ਇਹ ਇਤਿਹਾਸਕ ਨਾਵਲ ਗਿ: ਤਲੋਕ ਸਿੰਘ ਜੀ
ਕਰਤਾ ਮਹਾਰਾਣੀ ਜਿੰਦਾਂ ਦਾ) ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿਸ
ਵਿਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸ: ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਕਿੰਨਾ ਉਦਾ ਤੇ ਸੂਹਾ ਸੀ, ਇਸ ਨਾਵਲ ਵਿਚ ਸਿਖ-ਰਾਜ ਦੀ
ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਖਿਚ ਕੇ ਕਰਤਾ ਨੇ ਸਾਬਤ ਕਰ
ਦਿਤਾ ਹੈ ਖਾਲਸਾ ਕਿੱਡਾ ਬਹਾਦਰ ਤੇ ਕਿੰਨੇ ਉਚੇ ਜੀਵਨ ਦਾ
ਮਾਲਕ ਸੀ, ਸ. ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਿਆਣਪ ਤੇ
ਰਾਜਨੀਤੀ ਨਾਲ ਸਿਖ-ਰਾਜ ਦਾ ਪੀਲਾ ਝੰਡਾ ਕਿੱਦਾਂ ਜਮਰੋਦ
ਦੇ ਕਿਲੇ ਤੇ ਲਹਿਰਾਇਆ ਇਹ ਸਾਰਾ ਇਤਿਹਾਸ ਤੁਹਾਨੂੰ
ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਪੜਕੇ ਮਲੂਮ ਹੋਵੇਗਾ। ਪੁਸਤਕ ਹਰ ਇਸਤ੍ਰੀ
ਪੁਰਸ਼ ਦੇ ਪੜ੍ਹਨ ਯੋਗ ਹੈ। ਗੈਟ-ਅਪ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸਫੇ ੧੭੫
ਤੇ ਮੁਲ ੨)
{{center|ਦਸਾਂ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਦੇ ਗੁਰਪੁਰਬਾਂ ਦੇ ਸੋਹਣੇ ਪ੍ਰਸੰਗਾਂ ਦੀ}}
{{center|{{x-larger|ਨਵੀਂ ਪੁਸਤਕ}}}}
{{center|{{xxxx-larger|'''ਅਰਸ਼ੀ ਚਾਨਣ'''}}}}
{{gap}}ਦਸਾਂ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਦੇ ਗੁਰਪੁਰਬਾਂ ਤੇ ਪੜਨ ਵਾਲੀਆਂ
ਸਵਾਦਲੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੀ ਵਧੀਆ ਪੁਸਤਕ ਦੂਜੀ ਸੋਧੀ
ਹੋਈ ਨਵੀਂ ਐਡੀਸ਼ਨ ਸਫੇ ੧੬ ਮੁਲ ੧॥)
&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>smk05e201lsv1giba4xma5evyc3bpv1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਸ਼ਹੀਦੀ ਜੋਤਾਂ.pdf/213</title>
    <ns>250</ns>
    <id>62286</id>
    <revision>
      <id>224958</id>
      <parentid>173655</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:33:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <origin>224958</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2335" sha1="9tzmkoquh8bk8f726nbg4gp6viz8lps" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Taranpreet Goswami&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;ਪੰਥ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿਧ ਵਿਦਵਾਨ ਸ੍ਰੀ ਮਾਨ ਗਿ: ਗਿਆਨ ਸਿੰਘ ਜੀ
ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ
{{center|{{x-larger|ਵਾਰਤਕ}}}}
{{center|{{xxxx-larger|'''ਪੰਥ ਪ੍ਰਕਾਸ਼'''}}}}
ਅਜ ਦੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਵਿਚ ਉਹੋ ਕੌਮਾਂ ਹੀ ਜ਼ਿੰਦਾ ਰਹਿ ਸਕਦੀਆਂ ਹ
ਹਨ ਜੇਹੜੀਆਂ ਆਪਣੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਚੇ
ਰਖਣਗੀਆਂ ਪੰਥਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਖਾਲਸੇ ਦਾ ਉਹ ਸਾਰਾ ਇਤ ਿ
ਹਾਸ, ਕਿਵੇਂ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੇ ਜ਼ੁਲਮ ਕਰਕੇ ਸਿਖਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਚ
ਦਾ ਮੂਲ ੬੦) ਤੇ ਅੱਸੀ ਰੁਪਏ ਪਾਣਾ,ਸਿਖਾਂ ਨੂੰ ਫੜਕੇ ਆਪਣੇ ਵਿ
ਈਨ ਮਨਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਨਵਾਬੀਆਂ ਤੇ ਧੀਆਂ ਦੇ ਡੋਲੇ ਦੇਣੇਪ ਮਾ
ਸਿਦਕੀ ਖਾਲਸੇ ਨੇ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸੁਖਾਂ ਦੀ ਕਖ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨ
ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣਾ ਸਿਖੀ ਧਰਮ ਨਾ ਛਡਣਾ ਤੇ ਕੁਰਬਾਨ
ਜਾਣਾ ਤੇ ਬਾਬਾ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦਰ ਦੇ ਜੰਗ,ਮਿਸਲਾਂ ਦੀਆਂ
ਲੜਾਈਆਂ, ਅੰਤ ਸ਼ੇਰੇ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਲਾਹੌਰ ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ, ਸਰ
ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨਲੂਏ ਦੀ ਬਹਾਦਰੀ, ਡੋਰਿਆਂ ਦੀ ਗਦਾਰੀ
ਤੇ ਸਿਖ-ਰਾਜ ਦੀ ਤਬਾਹੀ ਆਦਿਕ ਮੁਕੰਮਲ ਹਾਲ ਪੜੋ, ਵੜੇ
ਸਾਈਜ਼ ਦੇ ੧੩੭੦ ਸਫੇ,ਜਿਲਦਾਂ ਸਮੇਤ ਮੂਲ ੧੫) ਜੇ ਸਾਰੀ
ਇਕੋ ਵਾਰ ਨ ਖਰੀਦ ਸਕੋ ਤਾਂ ਸ਼ਮਸ਼ੇਰ ਖਾਲਸਾ ਮੁਲ ੪॥
ਰਾਜ ਖਾਲਸਾ ਪਹਿਲਾ ਹਿਸਾ ਪ) ਦੂਜਾ ਤੇ ਤੀਜਾ ਹਿਸਾ
ਮੂਲ ੬‍।) ਤਿੰਨ ਭਾਗ ਮੰਗੌਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਡਾਕ ਖਰਚ ਮਾਫ।
{{center|{{xx-larger|ਪਤਾ-ਭਾਈ ਮੇਹਰ ਸਿੰਘ ਐਂਡ ਸੰਨਜ਼}}}}
{{right|ਬਜ਼ਾਰ ਮਾਈ ਸੇਵਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ}}
&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9tzmkoquh8bk8f726nbg4gp6viz8lps</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>224959</id>
      <parentid>224958</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:34:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>224959</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2346" sha1="tafguxxr5b9qn8ib0b94m271wwe17eg" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;ਪੰਥ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿਧ ਵਿਦਵਾਨ ਸ੍ਰੀ ਮਾਨ ਗਿ: ਗਿਆਨ ਸਿੰਘ ਜੀ
{{center|ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ}}
{{center|{{x-larger|ਵਾਰਤਕ}}}}
{{center|{{xxxx-larger|'''ਪੰਥ ਪ੍ਰਕਾਸ਼'''}}}}
ਅਜ ਦੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਵਿਚ ਉਹੋ ਕੌਮਾਂ ਹੀ ਜ਼ਿੰਦਾ ਰਹਿ ਸਕਦੀਆਂ ਹ
ਹਨ ਜੇਹੜੀਆਂ ਆਪਣੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਚੇ
ਰਖਣਗੀਆਂ ਪੰਥਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਖਾਲਸੇ ਦਾ ਉਹ ਸਾਰਾ ਇਤ ਿ
ਹਾਸ, ਕਿਵੇਂ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੇ ਜ਼ੁਲਮ ਕਰਕੇ ਸਿਖਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਚ
ਦਾ ਮੂਲ ੬੦) ਤੇ ਅੱਸੀ ਰੁਪਏ ਪਾਣਾ,ਸਿਖਾਂ ਨੂੰ ਫੜਕੇ ਆਪਣੇ ਵਿ
ਈਨ ਮਨਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਨਵਾਬੀਆਂ ਤੇ ਧੀਆਂ ਦੇ ਡੋਲੇ ਦੇਣੇਪ ਮਾ
ਸਿਦਕੀ ਖਾਲਸੇ ਨੇ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸੁਖਾਂ ਦੀ ਕਖ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨ
ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣਾ ਸਿਖੀ ਧਰਮ ਨਾ ਛਡਣਾ ਤੇ ਕੁਰਬਾਨ
ਜਾਣਾ ਤੇ ਬਾਬਾ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦਰ ਦੇ ਜੰਗ,ਮਿਸਲਾਂ ਦੀਆਂ
ਲੜਾਈਆਂ, ਅੰਤ ਸ਼ੇਰੇ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਲਾਹੌਰ ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ, ਸਰ
ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨਲੂਏ ਦੀ ਬਹਾਦਰੀ, ਡੋਰਿਆਂ ਦੀ ਗਦਾਰੀ
ਤੇ ਸਿਖ-ਰਾਜ ਦੀ ਤਬਾਹੀ ਆਦਿਕ ਮੁਕੰਮਲ ਹਾਲ ਪੜੋ, ਵੜੇ
ਸਾਈਜ਼ ਦੇ ੧੩੭੦ ਸਫੇ,ਜਿਲਦਾਂ ਸਮੇਤ ਮੂਲ ੧੫) ਜੇ ਸਾਰੀ
ਇਕੋ ਵਾਰ ਨ ਖਰੀਦ ਸਕੋ ਤਾਂ ਸ਼ਮਸ਼ੇਰ ਖਾਲਸਾ ਮੁਲ ੪॥
ਰਾਜ ਖਾਲਸਾ ਪਹਿਲਾ ਹਿਸਾ ਪ) ਦੂਜਾ ਤੇ ਤੀਜਾ ਹਿਸਾ
ਮੂਲ ੬‍।) ਤਿੰਨ ਭਾਗ ਮੰਗੌਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਡਾਕ ਖਰਚ ਮਾਫ।
{{center|{{xx-larger|ਪਤਾ-ਭਾਈ ਮੇਹਰ ਸਿੰਘ ਐਂਡ ਸੰਨਜ਼}}}}
{{right|ਬਜ਼ਾਰ ਮਾਈ ਸੇਵਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ}}
&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>tafguxxr5b9qn8ib0b94m271wwe17eg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>224960</id>
      <parentid>224959</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:38:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <origin>224960</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2350" sha1="537coxoi09thctbisydx2zajlpf4g3r" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;ਪੰਥ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿਧ ਵਿਦਵਾਨ ਸ੍ਰੀ ਮਾਨ ਗਿ: ਗਿਆਨ ਸਿੰਘ ਜੀ
{{center|ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ}}
{{center|{{x-larger|ਵਾਰਤਕ}}}}
{{center|{{xxxx-larger|'''ਪੰਥ ਪ੍ਰਕਾਸ਼'''}}}}
ਅਜ ਦੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਵਿਚ ਉਹੋ ਕੌਮਾਂ ਹੀ ਜ਼ਿੰਦਾ ਰਹਿ ਸਕਦੀਆਂ 
ਹਨ ਜੇਹੜੀਆਂ ਆਪਣੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਚੇਤੇ
ਰਖਣਗੀਆਂ ਪੰਥਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਖਾਲਸੇ ਦਾ ਉਹ ਸਾਰਾ ਇਤ-
ਹਾਸ, ਕਿਵੇਂ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੇ ਜ਼ੁਲਮ ਕਰਕੇ ਸਿਖਾਂ ਦੇ ਸਿਰਾਂ
ਦਾ ਮੂਲ ੪੦) ਤੇ ਅੱਸੀ ਰੁਪਏ ਪਾਣਾ,ਸਿਖਾਂ ਨੂੰ ਫੜਕੇ ਆਪਣੀ
ਈਨ ਮਨਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਨਵਾਬੀਆਂ ਤੇ ਧੀਆਂ ਦੇ ਡੋਲੇ ਦੇਣੇ ਪਰ
ਸਿਦਕੀ ਖਾਲਸੇ ਨੇ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸੁਖਾਂ ਦੀ ਕਖ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨਾ
ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣਾ ਸਿਖੀ ਧਰਮ ਨਾ ਛਡਣਾ ਤੇ ਕੁਰਬਾਨ ਹੋ
ਜਾਣਾ ਤੇ ਬਾਬਾ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦਰ ਦੇ ਜੰਗ, ਮਿਸਲਾਂ ਦੀਆਂ
ਲੜਾਈਆਂ, ਅੰਤ ਸ਼ੇਰੇ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਲਾਹੌਰ ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ, ਸ.
ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨਲੂਏ ਦੀ ਬਹਾਦਰੀ, ਡੋਰਿਆਂ ਦੀ ਗਦਾਰੀ
ਤੇ ਸਿਖ-ਰਾਜ ਦੀ ਤਬਾਹੀ ਆਦਿਕ ਮੁਕੰਮਲ ਹਾਲ ਪੜੋ, ਵੱਡੇ
ਸਾਈਜ਼ ਦੇ ੧੩੭੦ ਸਫੇ,ਜਿਲਦਾਂ ਸਮੇਤ ਮੂਲ ੧੫) ਜੇ ਸਾਰੀ
ਇਕੋ ਵਾਰ ਨ ਖਰੀਦ ਸਕੋ ਤਾਂ ਸ਼ਮਸ਼ੇਰ ਖਾਲਸਾ ਮੁਲ ੪॥
ਰਾਜ ਖਾਲਸਾ ਪਹਿਲਾ ਹਿਸਾ ਪ) ਦੂਜਾ ਤੇ ਤੀਜਾ ਹਿਸਾ
ਮੂਲ ੬‍।) ਤਿੰਨ ਭਾਗ ਮੰਗੌਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਡਾਕ ਖਰਚ ਮਾਫ।
{{center|{{xx-larger|ਪਤਾ-ਭਾਈ ਮੇਹਰ ਸਿੰਘ ਐਂਡ ਸੰਨਜ਼}}}}
{{right|ਬਜ਼ਾਰ ਮਾਈ ਸੇਵਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ}}
&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>537coxoi09thctbisydx2zajlpf4g3r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਸ਼ਹੀਦੀ ਜੋਤਾਂ.pdf/214</title>
    <ns>250</ns>
    <id>62287</id>
    <revision>
      <id>224962</id>
      <parentid>173656</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:52:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>224962</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2256" sha1="nn240u3az2a6j90c564l78qqbifwu7y" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ਗੁਰਪੁਰਬਾਂ ਦੀਆਂ ਸੁਗਾਤਾਂ ਇਤਹਾਸਕ ਕਵਿਤਾ ਦੀਆਂ ਪੁਸਤਕਾਂ
{{center|'''ਅਰਜ਼ੀ ਚਾਨਣ''' ਅਰਥਾਤ '''ਗੁਰਪੁਰਬ ਪ੍ਰਕਾਸ਼'''}}
ਦਸਾਂ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਦੇ ਗੁਰਪੁਰਬਾਂ ਤੇ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੀਆਂ ਸੁਆ-
ਦਲੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਤੇ ਸੰਖੇਪ ਜੀਵਨ, ਸਫੇ ੨੧੦, ਟੋਟਲ ਤੇ
ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਤਸਵੀਰ, ਮੂਲ ੧॥ )
{{center|ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਜੋਤਾਂ ਅਰਥਾਤ ਸਭ ਗੁਰਦਰਸ਼ਨ}}
ਸ੍ਰ. ਬਰਕਤ ਸਿੰਘ ਜੀ ‘ਅਨੰਦ' ਤਹਿਤ ਦਸਾਂ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਦੇ
ਜੀਵਨ ਵਿਚੋਂ ਸੁਆਦਲੇ ਪਰਸੰਗ। ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿਚ ਲਿਖੇ ਗਏ
ਹਨ, ਸਫੇ ੩੧੦, ਮੁਲ ੨॥)
{{gap}}'''ਉਪਕਾਰ ਦਰਸ਼ਨ'''-ਉਪਕਾਰੀ ਸਤਿਗੁਰਾ ਤੇ ਉਪਕਾਰੀ 
ਸਿੰਘਾ ਦੇ ਦਰਦ ਭਰੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਸਫੇ ੧੬੦, ਮੁਲ ੧॥)
'''ਸ਼ਹੀਦੀ ਜੋਤਾਂ'''— ਬਰਕਤ ਸਿੰਘ ਜੀ 'ਅਨੰਦ'
ਰਚਿਤ ਉਹ ਪੁਸਤਕ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹੀਦਾਂ, ਸੂਰਬੀਰਾਂ 'ਤੇ ਬਹਾਦਰਾਂ
ਦੇ ਉਹ ਕਾਲਨਾਮੇ ਲਿਖੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ  ਪੜ੍ਹਕੇ ਤੁਹਾਡਾ ਮਨ ਸਿੱਖੀ
ਸਿਦਕ ਵਿਚ ਰੰਗਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਮੂਲ ੧।ll), ਸਫੇ ੨੨੦
{{gap}}'''ਪ੍ਰੀਤ ਮੰਦਰ'''- ਸ੍ਰ. ਉਜਾਗਰ ਸਿੰਘ 'ਉਲਫਤ' ਰਚਿਤ
ਸਾਹਿਤ ਧਾਰਮਕ ਤੇ ਪੁਲੀਟੀਕਲ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੀ ਵਧੀਆ
ਪੁਸਤਕ, ਸਫੇ ੨੫੬ ਮੁ ੩)
{{center|ਹਰਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਮੰਗਾਉਣ ਦੇ ਪਤੇ :-}}
'''ਮੇਹਰ ਸਿੰਘ ਐਂਡ ਸੰਨਜ਼''' ਬਾਜ਼ਾਰ ਮਾਈ ਸੇਵਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ
'''ਗੁਰਮਤ ਸਾਹਿਤ ਭਵਨ''', ਬਾਜ਼ਾਰ ਮਾਈ ਸੇਵਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nn240u3az2a6j90c564l78qqbifwu7y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>224963</id>
      <parentid>224962</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:53:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <origin>224963</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2287" sha1="42i60o9rbs44re180fycaedrzq34ii4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;ਗੁਰਪੁਰਬਾਂ ਦੀਆਂ ਸੁਗਾਤਾਂ ਇਤਹਾਸਕ ਕਵਿਤਾ ਦੀਆਂ ਪੁਸਤਕਾਂ
{{center|'''ਅਰਜ਼ੀ ਚਾਨਣ''' ਅਰਥਾਤ '''ਗੁਰਪੁਰਬ ਪ੍ਰਕਾਸ਼'''}}
ਦਸਾਂ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਦੇ ਗੁਰਪੁਰਬਾਂ ਤੇ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੀਆਂ ਸੁਆ-
ਦਲੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਤੇ ਸੰਖੇਪ ਜੀਵਨ, ਸਫੇ ੨੧੦, ਟੋਟਲ ਤੇ
ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਤਸਵੀਰ, ਮੂਲ ੧॥ )
{{center|ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਜੋਤਾਂ ਅਰਥਾਤ ਸਭ ਗੁਰਦਰਸ਼ਨ}}
ਸ੍ਰ. ਬਰਕਤ ਸਿੰਘ ਜੀ ‘ਅਨੰਦ' ਤਹਿਤ ਦਸਾਂ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਦੇ
ਜੀਵਨ ਵਿਚੋਂ ਸੁਆਦਲੇ ਪਰਸੰਗ। ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿਚ ਲਿਖੇ ਗਏ
ਹਨ, ਸਫੇ ੩੧੦, ਮੁਲ ੨॥)
{{gap}}'''ਉਪਕਾਰ ਦਰਸ਼ਨ'''-ਉਪਕਾਰੀ ਸਤਿਗੁਰਾ ਤੇ ਉਪਕਾਰੀ 
ਸਿੰਘਾ ਦੇ ਦਰਦ ਭਰੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਸਫੇ ੧੬੦, ਮੁਲ ੧॥)
'''ਸ਼ਹੀਦੀ ਜੋਤਾਂ'''— ਬਰਕਤ ਸਿੰਘ ਜੀ 'ਅਨੰਦ'
ਰਚਿਤ ਉਹ ਪੁਸਤਕ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹੀਦਾਂ, ਸੂਰਬੀਰਾਂ 'ਤੇ ਬਹਾਦਰਾਂ
ਦੇ ਉਹ ਕਾਲਨਾਮੇ ਲਿਖੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ  ਪੜ੍ਹਕੇ ਤੁਹਾਡਾ ਮਨ ਸਿੱਖੀ
ਸਿਦਕ ਵਿਚ ਰੰਗਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਮੂਲ ੧।ll), ਸਫੇ ੨੨੦
{{gap}}'''ਪ੍ਰੀਤ ਮੰਦਰ'''- ਸ੍ਰ. ਉਜਾਗਰ ਸਿੰਘ 'ਉਲਫਤ' ਰਚਿਤ
ਸਾਹਿਤ ਧਾਰਮਕ ਤੇ ਪੁਲੀਟੀਕਲ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੀ ਵਧੀਆ
ਪੁਸਤਕ, ਸਫੇ ੨੫੬ ਮੁ ੩)
{{center|ਹਰਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਮੰਗਾਉਣ ਦੇ ਪਤੇ :-}}
'''ਮੇਹਰ ਸਿੰਘ ਐਂਡ ਸੰਨਜ਼''' ਬਾਜ਼ਾਰ ਮਾਈ ਸੇਵਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ
'''ਗੁਰਮਤ ਸਾਹਿਤ ਭਵਨ''', ਬਾਜ਼ਾਰ ਮਾਈ ਸੇਵਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ
&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>42i60o9rbs44re180fycaedrzq34ii4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>224964</id>
      <parentid>224963</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:54:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <origin>224964</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2295" sha1="2o0b51kziihcb2sqgxzm57rwy6tox0w" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;ਗੁਰਪੁਰਬਾਂ ਦੀਆਂ ਸੁਗਾਤਾਂ ਇਤਹਾਸਕ ਕਵਿਤਾ ਦੀਆਂ ਪੁਸਤਕਾਂ
{{center|'''ਅਰਜ਼ੀ ਚਾਨਣ''' ਅਰਥਾਤ '''ਗੁਰਪੁਰਬ ਪ੍ਰਕਾਸ਼'''}}
ਦਸਾਂ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਦੇ ਗੁਰਪੁਰਬਾਂ ਤੇ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੀਆਂ ਸੁਆ-
ਦਲੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਤੇ ਸੰਖੇਪ ਜੀਵਨ, ਸਫੇ ੨੧੦, ਟੋਟਲ ਤੇ
ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਤਸਵੀਰ, ਮੂਲ ੧॥ )
{{gap}}'''ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਜੋਤਾਂ''' ਅਰਥਾਤ '''ਸਭ ਗੁਰਦਰਸ਼ਨ'''
ਸ੍ਰ. ਬਰਕਤ ਸਿੰਘ ਜੀ ‘ਅਨੰਦ' ਤਹਿਤ ਦਸਾਂ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਦੇ
ਜੀਵਨ ਵਿਚੋਂ ਸੁਆਦਲੇ ਪਰਸੰਗ। ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿਚ ਲਿਖੇ ਗਏ
ਹਨ, ਸਫੇ ੩੧੦, ਮੁਲ ੨॥)
{{gap}}'''ਉਪਕਾਰ ਦਰਸ਼ਨ'''-ਉਪਕਾਰੀ ਸਤਿਗੁਰਾ ਤੇ ਉਪਕਾਰੀ 
ਸਿੰਘਾ ਦੇ ਦਰਦ ਭਰੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਸਫੇ ੧੬੦, ਮੁਲ ੧॥)
'''ਸ਼ਹੀਦੀ ਜੋਤਾਂ'''— ਬਰਕਤ ਸਿੰਘ ਜੀ 'ਅਨੰਦ'
ਰਚਿਤ ਉਹ ਪੁਸਤਕ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹੀਦਾਂ, ਸੂਰਬੀਰਾਂ 'ਤੇ ਬਹਾਦਰਾਂ
ਦੇ ਉਹ ਕਾਲਨਾਮੇ ਲਿਖੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ  ਪੜ੍ਹਕੇ ਤੁਹਾਡਾ ਮਨ ਸਿੱਖੀ
ਸਿਦਕ ਵਿਚ ਰੰਗਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਮੂਲ ੧।ll), ਸਫੇ ੨੨੦
{{gap}}'''ਪ੍ਰੀਤ ਮੰਦਰ'''- ਸ੍ਰ. ਉਜਾਗਰ ਸਿੰਘ 'ਉਲਫਤ' ਰਚਿਤ
ਸਾਹਿਤ ਧਾਰਮਕ ਤੇ ਪੁਲੀਟੀਕਲ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੀ ਵਧੀਆ
ਪੁਸਤਕ, ਸਫੇ ੨੫੬ ਮੁ ੩)
{{center|ਹਰਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਮੰਗਾਉਣ ਦੇ ਪਤੇ :-}}
'''ਮੇਹਰ ਸਿੰਘ ਐਂਡ ਸੰਨਜ਼''' ਬਾਜ਼ਾਰ ਮਾਈ ਸੇਵਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ
'''ਗੁਰਮਤ ਸਾਹਿਤ ਭਵਨ''', ਬਾਜ਼ਾਰ ਮਾਈ ਸੇਵਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ
&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2o0b51kziihcb2sqgxzm57rwy6tox0w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>224965</id>
      <parentid>224964</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:55:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <origin>224965</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2291" sha1="30b73gw1vm0jis0kkifzxj6aq41b7za" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;ਗੁਰਪੁਰਬਾਂ ਦੀਆਂ ਸੁਗਾਤਾਂ ਇਤਹਾਸਕ ਕਵਿਤਾ ਦੀਆਂ ਪੁਸਤਕਾਂ
{{gap}}'''ਅਰਜ਼ੀ ਚਾਨਣ''' ਅਰਥਾਤ '''ਗੁਰਪੁਰਬ ਪ੍ਰਕਾਸ਼'''
ਦਸਾਂ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਦੇ ਗੁਰਪੁਰਬਾਂ ਤੇ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੀਆਂ ਸੁਆ-
ਦਲੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਤੇ ਸੰਖੇਪ ਜੀਵਨ, ਸਫੇ ੨੧੦, ਟੋਟਲ ਤੇ
ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਤਸਵੀਰ, ਮੂਲ ੧॥ )
{{gap}}'''ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਜੋਤਾਂ''' ਅਰਥਾਤ '''ਸਭ ਗੁਰਦਰਸ਼ਨ'''
ਸ੍ਰ. ਬਰਕਤ ਸਿੰਘ ਜੀ ‘ਅਨੰਦ' ਤਹਿਤ ਦਸਾਂ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਦੇ
ਜੀਵਨ ਵਿਚੋਂ ਸੁਆਦਲੇ ਪਰਸੰਗ। ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿਚ ਲਿਖੇ ਗਏ
ਹਨ, ਸਫੇ ੩੧੦, ਮੁਲ ੨॥)
{{gap}}'''ਉਪਕਾਰ ਦਰਸ਼ਨ'''-ਉਪਕਾਰੀ ਸਤਿਗੁਰਾ ਤੇ ਉਪਕਾਰੀ 
ਸਿੰਘਾ ਦੇ ਦਰਦ ਭਰੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਸਫੇ ੧੬੦, ਮੁਲ ੧॥)
'''ਸ਼ਹੀਦੀ ਜੋਤਾਂ'''— ਬਰਕਤ ਸਿੰਘ ਜੀ 'ਅਨੰਦ'
ਰਚਿਤ ਉਹ ਪੁਸਤਕ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹੀਦਾਂ, ਸੂਰਬੀਰਾਂ 'ਤੇ ਬਹਾਦਰਾਂ
ਦੇ ਉਹ ਕਾਲਨਾਮੇ ਲਿਖੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ  ਪੜ੍ਹਕੇ ਤੁਹਾਡਾ ਮਨ ਸਿੱਖੀ
ਸਿਦਕ ਵਿਚ ਰੰਗਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਮੂਲ ੧।ll), ਸਫੇ ੨੨੦
{{gap}}'''ਪ੍ਰੀਤ ਮੰਦਰ'''- ਸ੍ਰ. ਉਜਾਗਰ ਸਿੰਘ 'ਉਲਫਤ' ਰਚਿਤ
ਸਾਹਿਤ ਧਾਰਮਕ ਤੇ ਪੁਲੀਟੀਕਲ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੀ ਵਧੀਆ
ਪੁਸਤਕ, ਸਫੇ ੨੫੬ ਮੁ ੩)
{{center|ਹਰਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਮੰਗਾਉਣ ਦੇ ਪਤੇ :-}}
'''ਮੇਹਰ ਸਿੰਘ ਐਂਡ ਸੰਨਜ਼''' ਬਾਜ਼ਾਰ ਮਾਈ ਸੇਵਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ
'''ਗੁਰਮਤ ਸਾਹਿਤ ਭਵਨ''', ਬਾਜ਼ਾਰ ਮਾਈ ਸੇਵਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ
&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>30b73gw1vm0jis0kkifzxj6aq41b7za</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>224966</id>
      <parentid>224965</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:55:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <origin>224966</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2302" sha1="dbm7t4jycm4th882fm3yr2clwn22jpa" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{dhr|1em}}{{Block center|&lt;poem&gt;ਗੁਰਪੁਰਬਾਂ ਦੀਆਂ ਸੁਗਾਤਾਂ ਇਤਹਾਸਕ ਕਵਿਤਾ ਦੀਆਂ ਪੁਸਤਕਾਂ
{{gap}}'''ਅਰਜ਼ੀ ਚਾਨਣ''' ਅਰਥਾਤ '''ਗੁਰਪੁਰਬ ਪ੍ਰਕਾਸ਼'''
ਦਸਾਂ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਦੇ ਗੁਰਪੁਰਬਾਂ ਤੇ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੀਆਂ ਸੁਆ-
ਦਲੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਤੇ ਸੰਖੇਪ ਜੀਵਨ, ਸਫੇ ੨੧੦, ਟੋਟਲ ਤੇ
ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਤਸਵੀਰ, ਮੂਲ ੧॥ )
{{gap}}'''ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਜੋਤਾਂ''' ਅਰਥਾਤ '''ਸਭ ਗੁਰਦਰਸ਼ਨ'''
ਸ੍ਰ. ਬਰਕਤ ਸਿੰਘ ਜੀ ‘ਅਨੰਦ' ਤਹਿਤ ਦਸਾਂ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਦੇ
ਜੀਵਨ ਵਿਚੋਂ ਸੁਆਦਲੇ ਪਰਸੰਗ। ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿਚ ਲਿਖੇ ਗਏ
ਹਨ, ਸਫੇ ੩੧੦, ਮੁਲ ੨॥)
{{gap}}'''ਉਪਕਾਰ ਦਰਸ਼ਨ'''-ਉਪਕਾਰੀ ਸਤਿਗੁਰਾ ਤੇ ਉਪਕਾਰੀ 
ਸਿੰਘਾ ਦੇ ਦਰਦ ਭਰੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਸਫੇ ੧੬੦, ਮੁਲ ੧॥)
'''ਸ਼ਹੀਦੀ ਜੋਤਾਂ'''— ਬਰਕਤ ਸਿੰਘ ਜੀ 'ਅਨੰਦ'
ਰਚਿਤ ਉਹ ਪੁਸਤਕ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹੀਦਾਂ, ਸੂਰਬੀਰਾਂ 'ਤੇ ਬਹਾਦਰਾਂ
ਦੇ ਉਹ ਕਾਲਨਾਮੇ ਲਿਖੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ  ਪੜ੍ਹਕੇ ਤੁਹਾਡਾ ਮਨ ਸਿੱਖੀ
ਸਿਦਕ ਵਿਚ ਰੰਗਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਮੂਲ ੧।ll), ਸਫੇ ੨੨੦
{{gap}}'''ਪ੍ਰੀਤ ਮੰਦਰ'''- ਸ੍ਰ. ਉਜਾਗਰ ਸਿੰਘ 'ਉਲਫਤ' ਰਚਿਤ
ਸਾਹਿਤ ਧਾਰਮਕ ਤੇ ਪੁਲੀਟੀਕਲ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੀ ਵਧੀਆ
ਪੁਸਤਕ, ਸਫੇ ੨੫੬ ਮੁ ੩)
{{center|ਹਰਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਮੰਗਾਉਣ ਦੇ ਪਤੇ :-}}
'''ਮੇਹਰ ਸਿੰਘ ਐਂਡ ਸੰਨਜ਼''' ਬਾਜ਼ਾਰ ਮਾਈ ਸੇਵਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ
'''ਗੁਰਮਤ ਸਾਹਿਤ ਭਵਨ''', ਬਾਜ਼ਾਰ ਮਾਈ ਸੇਵਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ
&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dbm7t4jycm4th882fm3yr2clwn22jpa</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>224967</id>
      <parentid>224966</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:56:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <origin>224967</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2302" sha1="oyblchj354p3nm1m8kamdlclj99i059" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{dhr|2em}}{{Block center|&lt;poem&gt;ਗੁਰਪੁਰਬਾਂ ਦੀਆਂ ਸੁਗਾਤਾਂ ਇਤਹਾਸਕ ਕਵਿਤਾ ਦੀਆਂ ਪੁਸਤਕਾਂ
{{gap}}'''ਅਰਜ਼ੀ ਚਾਨਣ''' ਅਰਥਾਤ '''ਗੁਰਪੁਰਬ ਪ੍ਰਕਾਸ਼'''
ਦਸਾਂ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਦੇ ਗੁਰਪੁਰਬਾਂ ਤੇ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੀਆਂ ਸੁਆ-
ਦਲੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਤੇ ਸੰਖੇਪ ਜੀਵਨ, ਸਫੇ ੨੧੦, ਟੋਟਲ ਤੇ
ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਤਸਵੀਰ, ਮੂਲ ੧॥ )
{{gap}}'''ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਜੋਤਾਂ''' ਅਰਥਾਤ '''ਸਭ ਗੁਰਦਰਸ਼ਨ'''
ਸ੍ਰ. ਬਰਕਤ ਸਿੰਘ ਜੀ ‘ਅਨੰਦ' ਤਹਿਤ ਦਸਾਂ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਦੇ
ਜੀਵਨ ਵਿਚੋਂ ਸੁਆਦਲੇ ਪਰਸੰਗ। ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿਚ ਲਿਖੇ ਗਏ
ਹਨ, ਸਫੇ ੩੧੦, ਮੁਲ ੨॥)
{{gap}}'''ਉਪਕਾਰ ਦਰਸ਼ਨ'''-ਉਪਕਾਰੀ ਸਤਿਗੁਰਾ ਤੇ ਉਪਕਾਰੀ 
ਸਿੰਘਾ ਦੇ ਦਰਦ ਭਰੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਸਫੇ ੧੬੦, ਮੁਲ ੧॥)
'''ਸ਼ਹੀਦੀ ਜੋਤਾਂ'''— ਬਰਕਤ ਸਿੰਘ ਜੀ 'ਅਨੰਦ'
ਰਚਿਤ ਉਹ ਪੁਸਤਕ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹੀਦਾਂ, ਸੂਰਬੀਰਾਂ 'ਤੇ ਬਹਾਦਰਾਂ
ਦੇ ਉਹ ਕਾਲਨਾਮੇ ਲਿਖੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ  ਪੜ੍ਹਕੇ ਤੁਹਾਡਾ ਮਨ ਸਿੱਖੀ
ਸਿਦਕ ਵਿਚ ਰੰਗਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਮੂਲ ੧।ll), ਸਫੇ ੨੨੦
{{gap}}'''ਪ੍ਰੀਤ ਮੰਦਰ'''- ਸ੍ਰ. ਉਜਾਗਰ ਸਿੰਘ 'ਉਲਫਤ' ਰਚਿਤ
ਸਾਹਿਤ ਧਾਰਮਕ ਤੇ ਪੁਲੀਟੀਕਲ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੀ ਵਧੀਆ
ਪੁਸਤਕ, ਸਫੇ ੨੫੬ ਮੁ ੩)
{{center|ਹਰਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਮੰਗਾਉਣ ਦੇ ਪਤੇ :-}}
'''ਮੇਹਰ ਸਿੰਘ ਐਂਡ ਸੰਨਜ਼''' ਬਾਜ਼ਾਰ ਮਾਈ ਸੇਵਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ
'''ਗੁਰਮਤ ਸਾਹਿਤ ਭਵਨ''', ਬਾਜ਼ਾਰ ਮਾਈ ਸੇਵਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ
&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>oyblchj354p3nm1m8kamdlclj99i059</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਵਿਕੀਸਰੋਤ:ਸੱਥ</title>
    <ns>4</ns>
    <id>65444</id>
    <revision>
      <id>224961</id>
      <parentid>223843</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:45:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gauri Guptaa</username>
        <id>2709</id>
      </contributor>
      <comment>/* Reminder: WikiConference India 2026 – Deadline on 15 July 2026 */ ਨਵਾਂ ਭਾਗ</comment>
      <origin>224961</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="77993" sha1="cg3dc03m7104v68leyy69m1japaac81" xml:space="preserve">{{ਸੱਥ/ਹੈੱਡਰ}}
__NEWSECTIONLINK__
&lt;!-- Interwiki links --&gt;
[[mul:Scriptorium]]
&lt;!-- Interwiki links --&gt;

== Universal Code of Conduct annual review: proposed changes are available for comment ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
My apologies for writing in English.
{{Int:Please-translate}}.

I am writing to you to let you know that [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|proposed changes]] to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct (UCoC) Enforcement Guidelines]] and [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter]] are open for review. '''[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|You can provide feedback on suggested changes]]''' through the [[d:Q614092|end of day]] on Tuesday, 18 March 2025. This is the second step in the annual review process, the final step will be community voting on the proposed changes.
[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find relevant links about the process on the UCoC annual review page on Meta]].

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].

Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] 00:21, 8 ਮਾਰਚ 2025 (IST)

&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28307738 --&gt;

== Final proposed modifications to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter now posted ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
The proposed modifications to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines]] and the U4C Charter [[m:Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Proposed_Changes|are now on Meta-wiki for community notice]] in advance of the voting period. This final draft was developed from the previous two rounds of community review. Community members will be able to vote on these modifications starting on 17 April 2025. The vote will close on 1 May 2025, and results will be announced no later than 12 May 2025. The U4C election period, starting with a call for candidates, will open immediately following the announcement of the review results. More information will be posted on [[m:Special:MyLanguage//Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election|the wiki page for the election]] soon.

Please be advised that this process will require more messages to be sent here over the next two months. 

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]].

Please share this message with members of your community so they can participate as well.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 07:35, 4 ਅਪਰੈਲ 2025 (IST)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28469465 --&gt;

== Invitation for the next South Asia Open Community Call (SAOCC) with a focus on WMF's Annual Plans (27th April, 2025) ==

Dear All,

The [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call (SAOCC)]] is a monthly call where South Asian communities come together to participate, share community activities, receive important updates and ask questions in the moderated discussions. 

The next SAOCC is scheduled for 27th April, 6:00 PM-7:00 PM (1230-1330 UTC) and will have a section with representatives from WMF who will be sharing more about their [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Global Trends|Annual Plans]] for the next year, in addition to Open Community Updates. 

We request you all to please attend the call and you can find the joining details [https://meta.wikimedia.org/wiki/South_Asia_Open_Community_Call#27_April_2025 here]. 

Thank you! [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 13:55, 14 ਅਪਰੈਲ 2025 (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=28543211 --&gt;

== Vote now on the revised UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;

The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines (&quot;UCoC EG&quot;) and the UCoC's Coordinating Committee Charter is open now through the end of 1 May (UTC) ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Voter_information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki.

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review of the EG and Charter was planned and implemented by the U4C. Further information will be provided in the coming months about the review of the UCoC itself. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]].

Please share this message with members of your community so they can participate as well.

In cooperation with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 06:05, 17 ਅਪਰੈਲ 2025 (IST)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28469465 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Vote on proposed modifications to the UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter closes on 1 May 2025 at 23:59 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025/Voter information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki.

The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]].

Please share this message with members of your community in your language, as appropriate, so they can participate as well.

In cooperation with the U4C -- &lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 09:11, 29 ਅਪਰੈਲ 2025 (IST)&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28618011 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Call for Candidates for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
The results of voting on the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter is [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025#Results|available on Meta-wiki]].

You may now [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025/Candidates|submit your candidacy to serve on the U4C]] through 29 May 2025 at 12:00 UTC. Information about [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|eligibility, process, and the timeline are on Meta-wiki]]. Voting on candidates will open on 1 June 2025 and run for two weeks, closing on 15 June 2025 at 12:00 UTC.

If you have any questions, you can ask on [[m:Talk:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|the discussion page for the election]]. -- in cooperation with the U4C, &lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|ਗੱਲ-ਬਾਤ]])&lt;/bdi&gt; 03:38, 16 ਮਈ 2025 (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28618011 --&gt;

== RfC ongoing regarding Abstract Wikipedia (and your project) ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
''(Apologies for posting in English, if this is not your first language)''

Hello all! We opened a discussion on Meta about a very delicate issue for the development of [[:m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia|Abstract Wikipedia]]: where to store the abstract content that will be developed through functions from Wikifunctions and data from Wikidata. Since some of the hypothesis involve your project, we wanted to hear your thoughts too. 

We want to make the decision process clear: we do not yet know which option we want to use, which is why we are consulting here. We will take the arguments from the Wikimedia communities into account, and we want to consult with the different communities and hear arguments that will help us with the decision. The decision will be made and communicated after the consultation period by the Foundation.

You can read the various hypothesis and have your say at [[:m:Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content|Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content]]. Thank you in advance! -- [[User:Sannita (WMF)|Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|&lt;span class=&quot;signature-talk&quot;&gt;{{int:Talkpagelinktext}}&lt;/span&gt;]]) 20:57, 22 ਮਈ 2025 (IST)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&amp;oldid=28768453 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 Selection &amp; Call for Questions&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

Dear all,

This year, the term of 2 (two) Community- and Affiliate-selected Trustees on the Wikimedia Foundation Board of Trustees will come to an end [1]. The Board invites the whole movement to participate in this year’s selection process and vote to fill those seats.

The Elections Committee will oversee this process with support from Foundation staff [2]. The Governance Committee, composed of trustees who are not candidates in the 2025 community-and-affiliate-selected trustee selection process (Raju Narisetti, Shani Evenstein Sigalov, Lorenzo Losa, Kathy Collins, Victoria Doronina and Esra’a Al Shafei) [3], is tasked with providing Board oversight for the 2025 trustee selection process and for keeping the Board informed. More details on the roles of the Elections Committee, Board, and staff are here [4].

Here are the key planned dates:

* May 22 – June 5: Announcement (this communication) and call for questions period [6]
* June 17 – July 1, 2025: Call for candidates
* July 2025: If needed, affiliates vote to shortlist candidates if more than 10 apply [5]
* August 2025: Campaign period
* August – September 2025: Two-week community voting period
* October – November 2025: Background check of selected candidates
* Board’s Meeting in December 2025: New trustees seated

Learn more about the 2025 selection process - including the detailed timeline, the candidacy process, the campaign rules, and the voter eligibility criteria - on this Meta-wiki page [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025|[link]]].

'''Call for Questions'''

In each selection process, the community has the opportunity to submit questions for the Board of Trustees candidates to answer. The Election Committee selects questions from the list developed by the community for the candidates to answer. Candidates must answer all the required questions in the application in order to be eligible; otherwise their application will be disqualified. This year, the Election Committee will select 5 questions for the candidates to answer. The selected questions may be a combination of what’s been submitted from the community, if they’re alike or related. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates|[link]]]

'''Election Volunteers'''

Another way to be involved with the 2025 selection process is to be an Election Volunteer. Election Volunteers are a bridge between the Elections Committee and their respective community. They help ensure their community is represented and mobilize them to vote. Learn more about the program and how to join on this Meta-wiki page [[m:Wikimedia_Foundation_elections/2025/Election_volunteers|[link].]]

Thank you!

[1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Results

[2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Committee:Elections_Committee_Charter

[3] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Resolution:Committee_Membership,_December_2024

[4] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections_committee/Roles

[5] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/FAQ

[6] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates

Best regards,

Victoria Doronina

Board Liaison to the Elections Committee

Governance Committee&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 08:38, 28 ਮਈ 2025 (IST)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28618011 --&gt;

== Update from A2K team: May 2025 ==

Hello everyone,

We’re happy to share that the ''Access to Knowledge'' (A2K) program has now formally become part of the '''Raj Reddy Centre for Technology and Society''' at '''IIIT-Hyderabad'''. Going forward, our work will continue under the name [[:m:IIITH-OKI|Open Knowledge Initiatives]].

The new team includes most members from the former A2K team, along with colleagues from IIIT-H already involved in Wikimedia and Open Knowledge work. Through this integration, our commitment to partnering with Indic Wikimedia communities, the GLAM sector, and broader open knowledge networks remains strong and ongoing. Learn more at our Team’s page on Meta-Wiki.

We’ll also be hosting an open session during the upcoming [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call]] on 6 - 7 pm, and we look forward to connecting with you there.

Thanks for your continued support! Thank you 

Pavan Santhosh,

On behalf of the Open Knowledge Initiatives Team.
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=28543211 --&gt;

== 📣 Announcing the South Asia Newsletter – Get Involved! 🌏 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

''{{int:please-translate}}''

Hello Wikimedians of South Asia! 👋

We’re excited to launch the planning phase for the '''South Asia Newsletter''' – a bi-monthly, community-driven publication that brings news, updates, and original stories from across our vibrant region, to one page!

We’re looking for passionate contributors to join us in shaping this initiative:

* Editors/Reviewers – Craft and curate impactful content
* Technical Contributors – Build and maintain templates, modules, and other magic on meta.
* Community Representatives – Represent your Wikimedia Affiliate or community

If you're excited to contribute and help build a strong regional voice, we’d love to have you on board!

👉 Express your interest though [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfhk4NIe3YwbX88SG5hJzcF3GjEeh5B1dMgKE3JGSFZ1vtrZw/viewform this link].

Please share this with your community members.. Let’s build this together! 💬

This message was sent with [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) by [[m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[m:User_talk:Gnoeee|talk]]) at 21:12, 6 ਜੂਨ 2025 (IST)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Gnoeee@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/South_Asia_Village_Pumps&amp;oldid=25720607 --&gt;

== Vote now in the 2025 U4C Election ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies for writing in English.
{{Int:Please-translate}}

Eligible voters are asked to participate in the 2025 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2025|2025 Election information page]]. The vote closes on 17 June 2025 at [https://zonestamp.toolforge.org/1750161600 12:00 UTC].

Please vote if your account is eligible. Results will be available by 1 July 2025. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 04:31, 14 ਜੂਨ 2025 (IST) &lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28848819 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 - Call for Candidates&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;
Hello all,

The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|call for candidates for the 2025 Wikimedia Foundation Board of Trustees selection is now open]] from June 17, 2025 – July 2, 2025 at 11:59 UTC [1]. The Board of Trustees oversees the Wikimedia Foundation's work, and each Trustee serves a three-year term [2]. This is a volunteer position.

This year, the Wikimedia community will vote in late August through September 2025 to fill two (2) seats on the Foundation Board. Could you – or someone you know – be a good fit to join the Wikimedia Foundation's Board of Trustees? [3]

Learn more about what it takes to stand for these leadership positions and how to submit your candidacy on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidate application|this Meta-wiki page]] or encourage someone else to run in this year's election.

Best regards,

Abhishek Suryawanshi&lt;br /&gt;
Chair of the Elections Committee

On behalf of the Elections Committee and Governance Committee

[1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Call_for_candidates

[2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Legal:Bylaws#(B)_Term.

[3] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Resources_for_candidates&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 23:14, 17 ਜੂਨ 2025 (IST)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28866958 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Sister Projects Task Force reviews Wikispore and Wikinews&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;message&quot;/&gt;
Dear Wikimedia Community,

The [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee|Community Affairs Committee (CAC)]]  of the Wikimedia Foundation Board of Trustees assigned [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Sister Projects Task Force|the Sister Projects Task Force (SPTF)]] to update and implement a procedure for assessing the lifecycle of Sister Projects – wiki [[m:Wikimedia projects|projects supported by Wikimedia Foundation (WMF)]].

A vision of relevant, accessible, and impactful free knowledge has always guided the Wikimedia Movement. As the ecosystem of Wikimedia projects continues to evolve, it is crucial that we periodically review existing projects to ensure they still align with our goals and community capacity.

Despite their noble intent, some projects may no longer effectively serve their original purpose. '''Reviewing such projects is not about giving up – it's about responsible stewardship of shared resources'''. Volunteer time, staff support, infrastructure, and community attention are finite, and the non-technical costs tend to grow significantly as our ecosystem has entered a different age of the internet than the one we were founded in. Supporting inactive projects or projects that didn't meet our ambitions can unintentionally divert these resources from areas with more potential impact.

Moreover, maintaining projects that no longer reflect the quality and reliability of the Wikimedia name stands for, involves a reputational risk. An abandoned or less reliable project affects trust in the Wikimedia movement.

Lastly, '''failing to sunset or reimagine projects that are no longer working can make it much harder to start new ones'''. When the community feels bound to every past decision – no matter how outdated – we risk stagnation. A healthy ecosystem must allow for evolution, adaptation, and, when necessary, letting go. If we create the expectation that every project must exist indefinitely, we limit our ability to experiment and innovate.

Because of this, SPTF reviewed two requests concerning the lifecycle of the Sister Projects to work through and demonstrate the review process. We chose Wikispore as a case study for a possible new Sister Project opening and Wikinews as a case study for a review of an existing project. Preliminary findings were discussed with the CAC, and a community consultation on both proposals was recommended.

=== Wikispore ===

The [[m:Wikispore|application to consider Wikispore]] was submitted in 2019. SPTF decided to review this request in more depth because rather than being concentrated on a specific topic, as most of the proposals for the new Sister Projects are, Wikispore has the potential to nurture multiple start-up Sister Projects.

After careful consideration, the SPTF has decided '''not to recommend''' Wikispore as a Wikimedia Sister Project. Considering the current activity level, the current arrangement allows '''better flexibility''' and experimentation while WMF provides core infrastructural support. 

We acknowledge the initiative's potential and seek community input on what would constitute a sufficient level of activity and engagement to reconsider its status in the future.

As part of the process, we shared the decision with the Wikispore community and invited one of its leaders, Pharos, to an SPTF meeting.

Currently, we especially invite feedback on measurable criteria indicating the project's readiness, such as contributor numbers, content volume, and sustained community support. This would clarify the criteria sufficient for opening a new Sister Project, including possible future Wikispore re-application. However, the numbers will always be a guide because any number can be gamed.

=== Wikinews ===

We chose to review Wikinews among existing Sister Projects because it is the one for which we have observed the highest level of concern in multiple ways.

Since the SPTF was convened in 2023, its members have asked for the community's opinions during conferences and community calls about Sister Projects that did not fulfil their promise in the Wikimedia movement.[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:WCNA_2024._Sister_Projects_-_opening%3F_closing%3F_merging%3F_splitting%3F.pdf &lt;nowiki&gt;[1]&lt;/nowiki&gt;][https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Community_Affairs_Committee/Sister_Projects_Task_Force#Wikimania_2023_session_%22Sister_Projects:_past,_present_and_the_glorious_future%22 &lt;nowiki&gt;[2]&lt;/nowiki&gt;][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F &lt;nowiki&gt;[3]&lt;/nowiki&gt;] Wikinews was the leading candidate for an evaluation because people from multiple language communities proposed it. Additionally, by most measures, it is the least active Sister Project, with the greatest drop in activity over the years.

While the Language Committee routinely opens and closes language versions of the Sister Projects in small languages, there has never been a valid proposal to close Wikipedia in major languages or any project in English. This is not true for Wikinews, where there was a proposal to close English Wikinews, which gained some traction but did not result in any action[https://meta.wikimedia.org/wiki/Proposals_for_closing_projects/Closure_of_English_Wikinews &lt;nowiki&gt;[4]&lt;/nowiki&gt;][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F &lt;nowiki&gt;[5]&lt;/nowiki&gt;, see section 5] as well as a draft proposal to close all languages of Wikinews[https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Proposals_for_closing_projects/Archive_2#Close_Wikinews_completely,_all_languages? &lt;nowiki&gt;[6]&lt;/nowiki&gt;].

[[:c:File:Sister Projects Taskforce Wikinews review 2024.pdf|Initial metrics]] compiled by WMF staff also support the community's concerns about Wikinews.

Based on this report, SPTF recommends a community reevaluation of Wikinews. We conclude that its current structure and activity levels are the lowest among the existing sister projects. SPTF also recommends pausing the opening of new language editions while the consultation runs.

SPTF brings this analysis to a discussion and welcomes discussions of alternative outcomes, including potential restructuring efforts or integration with other Wikimedia initiatives.

'''Options''' mentioned so far (which might be applied to just low-activity languages or all languages) include but are not limited to:
*Restructure how Wikinews works and is linked to other current events efforts on the projects,
*Merge the content of Wikinews into the relevant language Wikipedias, possibly in a new namespace,
*Merge content into compatibly licensed external projects,
*Archive Wikinews projects.
Your insights and perspectives are invaluable in shaping the future of these projects. We encourage all interested community members to share their thoughts on the relevant discussion pages or through other designated feedback channels.

=== Feedback and next steps ===

We'd be grateful if you want to take part in a conversation on the future of these projects and the review process. We are setting up two different project pages: [[m:Public consultation about Wikispore|Public consultation about Wikispore]] and [[m:Public consultation about Wikinews|Public consultation about Wikinews]]. Please participate between 27 June 2025 and 27 July 2025, after which we will summarize the discussion to move forward. You can write in your own language.

I will also host a community conversation 16th July Wednesday 11.00 UTC and 17th July Thursday 17.00 UTC (call links to follow shortly) and will be around at Wikimania for more discussions. 
&lt;section end=&quot;message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[User:Victoria|Victoria]] on behalf of the Sister Project Task Force, 02:27, 28 ਜੂਨ 2025 (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Sister_project_MassMassage_on_behalf_of_Victoria/Target_list&amp;oldid=28911188 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;  Upcoming Deployment of the CampaignEvents Extension&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;message&quot;/&gt;
Hello everyone,  

''(Apologies for posting in English if English is not your first language. Please help translate to your language.)''

The Campaigns Product Team is planning a global deployment of the '''[[:mw:Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]]''' to all Wikisource, including this Wikisource, during the '''week of August 25th'''.

This extension is designed to help organizers plan and manage events, WikiProjects, and other on-wiki collaborations - and to make these efforts more discoverable.

The three main features of this extension are:

* '''[[:m:Event_Center/Registration|Event Registration]]''': A simple way to sign up for events on the wiki.
*  '''[[:m:CampaignEvents/Collaboration_list|Collaboration List]]''': A global list of events and a local list of WikiProjects, accessible at '''[[:m:Special:AllEvents|Special:AllEvents]]'''.
*  '''[[:m:Campaigns/Foundation_Product_Team/Invitation_list|Invitation Lists]]''': A tool to help organizers find editors who might want to join, based on their past contributions.

'''Note''': The extension comes with a new user right called '''&quot;Event Organizer&quot;''', which will be managed by administrators on this Wikisource. Organizer tools like Event Registration and Invitation Lists will only work if someone is granted this right. The Collaboration List is available to everyone immediately after deployment.

The extension is already live on several wikis, including '''all Wikipedia, Meta, Wikidata''', and more ( [[m:CampaignEvents/Deployment_status#Current_Deployment_Status_for_CampaignEvents_extension| See the full deployment list]])

If you have any questions, concerns, or feedback, please feel free to share them on the [[m:Talk:CampaignEvents| extension talkpage]]. We’d love to hear from you before the rollout.

Thank you! &lt;section end=&quot;message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:Udehb-WMF|Udehb-WMF]] ([[User talk:Udehb-WMF|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 21:10, 31 ਜੁਲਾਈ 2025 (IST)&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Udehb-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Udehb-WMF/sandbox/MM_target_Wikisource&amp;oldid=29066664 --&gt;

== Call for Expression of Interest – Advanced Train the Trainer 2025 (ATTT) ==

''Sorry for writing in English. Please feel free to translate it into your language.''

The [[:m:IIITH-OKI|Open Knowledge Initiatives]] (OKI) team at IIIT-Hyderabad is organising [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025|Advanced Train the Trainer (ATTT) 2025]], tentatively in the second week of October 2025 at IIIT-Hyderabad. 

The program is for experienced Wikimedians who have attended TTT earlier and wish to deepen their leadership, thematic expertise, and practical skills. It will run in parallel [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Tracks|tracks]]: 

* ''' Evaluation, Impact, and Data Storytelling''' – Measure, analyse, and communicate the impact of Wikimedia initiatives. 
* '''Project Design Challenge''' – Develop a 3-month project with mentoring and planning tools. 

Info about the event:
* Deadline: 20 August 2025 
* Apply here: [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Expression of Interest|Expression of Interest form]]

If you cannot apply directly on Meta, email your proposal (following the Meta template) with a valid reason to nitesh@research.iiit.ac.in. 

— Open Knowledge Initiatives Team, IIIT-Hyderabad 

[[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 23:30, 14 ਅਗਸਤ 2025 (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=29127818 --&gt;

== Expression of Interest Extended: Advanced Train the Trainer 2025 ==

Dear all,

We are pleased to inform you that the deadline to submit your Expression of Interest has been extended until '''26 August'''. The [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025|Advanced Train the Trainer]] (ATTT) 2025 will be held on '''10, 11, and 12 October 2025 at IIIT-Hyderabad'''.
ATTT is designed for experienced Wikimedians who have or have not previously participated in Train the Trainer, but wish to develop further their leadership, thematic expertise, and practical application skills. The training will run in two thematic tracks:
* '''Evaluation, Impact, and Data Storytelling''' – Learn to measure, analyse, and narrate the impact of Wikimedia initiatives through hands-on labs and peer feedback.
* '''Project Design: From Learning to Action''' – Work on a 3-month project with mentoring and planning tools, turning learning into impactful, context-driven initiatives.
**  Apply here: [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Expression of Interest|Expression of Interest form]]
**  Deadline to apply (extended): 26 August 2025
**  Event Dates: 10-12 October 2025
We will share further updates with you soon.

''Note: If you are unsure about which track to choose, please still submit your application by answering the questions thoroughly. Our team will review it and assign you to the most suitable track. If you are not comfortable applying directly on Meta, you may send your proposal (using the Meta template and with a valid reason) to nitesh@research.iiit.ac.in. If selected, the OKI team will publish it on Meta on your behalf.''

We look forward to receiving your applications and working together to shape impactful Wikimedia leadership! 

Regards,  

Open Knowledge Initiatives Team

IIIT-Hyderabad 
[[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 20:12, 20 ਅਗਸਤ 2025 (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=29127818 --&gt;

== ਅਡਵਾਂਸ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ==

ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਜੀ, ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਉੱਤੇ ਚੱਲ ਰਹੀ ਪਰੂਫ਼ਰੀਡਾਥਾਨ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰਾਂ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇਣ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ। ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਉੱਤੇ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨਿਪੁੰਨਤਾ ਲਿਆਉਣ ਲਈ '''ਅਡਵਾਂਸ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ''' ਰੱਖੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ 30 ਅਤੇ 31 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਪਟਿਆਲੇ ਵਿਖੇ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ ਲਈ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSceqx9siKzAKpYe7VIvgrQLz-M8zFgW9fQsnh24X5OIfjhZlQ/viewform?usp=header ਇੱਥੇ ਦਿੱਤੇ ਗੂਗਲ ਫਾਰਮ] ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਗਟਾ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਧੰਨਵਾਦ। -- [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Kuldeep (Punjabi Wikimedians)|Kuldeep (Punjabi Wikimedians)]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Kuldeep (Punjabi Wikimedians)|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 11:21, 21 ਅਗਸਤ 2025 (IST)

:ਇਸਦਾ ਫਾਰਮ ਭਰਨ ਦੀ ਆਖ਼ਰੀ ਮਿਤੀ 24 ਅਗਸਤ ਹੈ ਜੀ। -- [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Kuldeep (Punjabi Wikimedians)|Kuldeep (Punjabi Wikimedians)]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Kuldeep (Punjabi Wikimedians)|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 16:14, 22 ਅਗਸਤ 2025 (IST)

== Final Call: Apply for Advanced Train the Trainer 2025 by Today ==

Dear all,

This is a kind reminder that today is the '''last day''' to submit your '''Expression of Interest for Advanced Train the Trainer 2025'''. If you are interested, we warmly encourage you to complete your application at the earliest using the link below: [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Expression of Interest|Here]]

''Please note that we will not be able to accommodate requests for reopening the form after the deadline. Once submissions close, our team will begin the review process.''

We look forward to your participation and thank you for your continued interest in strengthening leadership within our communities.

Regards, IIITH-OKI 
[[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 14:05, 26 ਅਗਸਤ 2025 (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=29127818 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Temporary accounts will be rolled out soon&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;body&quot;/&gt;
Hello, we are the Wikimedia Foundation [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity|Product Safety and Integrity]] team. We would like to announce that '''we plan to enable [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] for this wiki in the week of September 1'''.

Temporary accounts are successfully live on 30 wikis, including many large ones like German, Japanese, and French. The change they bring is especially relevant to logged-out editors, who this feature is designed to protect. But it is also relevant to community members like mentors, patrollers, and admins – anyone who reverts edits, blocks users, or otherwise interacts with logged-out editors as part of keeping the wikis safe and accurate. 

'''Why we are building temporary accounts'''

Our wikis should be safer to edit by default for logged-out editors. Temporary accounts allow people to continue editing the wikis without creating an account, while avoiding publicly tying their edits to their IP address. We believe this is in the best interest of our logged-out editors, who make valuable contributions to the wikis and who may later create accounts and grow our community of editors, admins, and other roles. Even though the wikis do warn logged-out editors that their IP address will be associated with their edit, many people may not understand what an IP address is, or that it could be used to connect them to other information about them in ways they might not expect. 

Additionally, our moderation software and tools rely too heavily on network origin (IP addresses) to identify users and patterns of activity, especially as IP addresses themselves are becoming less stable as identifiers. Temporary accounts allow for more precise interactions with logged-out editors, including more precise blocks, and can help limit how often we unintentionally end up blocking good-faith users who use the same IP addresses as bad-faith users.

'''How temporary accounts work'''
[[File:Temporary account banner and empty talk page.png|thumb]]
Any time a logged-out user publishes an edit on this wiki, a cookie will be set in this user's browser, and a temporary account tied with this cookie will be automatically created. This account's name will follow the pattern: &lt;code dir=ltr&gt;~2025-12345-67&lt;/code&gt; (a tilde, current year, a number). On pages like Recent Changes or page history, this name will be displayed. The cookie will expire 90 days after its creation. As long as it exists, all edits made from this device will be attributed to this temporary account. It will be the same account even if the IP address changes, unless the user clears their cookies or uses a different device or web browser. A record of the IP address used at the time of each edit will be stored for 90 days after the edit. However, only some logged-in users will be able to see it.

'''What does this mean for different groups of users?'''

'''For logged-out editors'''

* This increases privacy: currently, if you do not use a registered account to edit, then everybody can see the IP address for the edits you made, even after 90 days. That will no longer be possible on this wiki.
* If you use a temporary account to edit from different locations in the last 90 days (for example at home and at a coffee shop), the edit history and the IP addresses for all those locations will now be recorded together, for the same temporary account. Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the relevant requirements]] will be able to view this data. If this creates any personal security concerns for you, please contact talktohumanrights at wikimedia.org for advice.

'''For community members interacting with logged-out editors'''

* A temporary account is uniquely linked to a device. In comparison, an IP address can be shared with different devices and people (for example, different people at school or at work might have the same IP address).
* Compared to the current situation, it will be safer to assume that a temporary user's talk page belongs to only one person, and messages left there will be read by them. As you can see in the screenshot, temporary account users will receive notifications. It will also be possible to thank them for their edits, ping them in discussions, and invite them to get more involved in the community.

'''For users who use IP address data to moderate and maintain the wiki'''

* '''For patrollers''' who track persistent abusers, investigate violations of policies, etc.: Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the requirements]] will be able to reveal temporary users' IP addresses and all contributions made by temporary accounts from a specific IP address or range ([[Special:IPContributions]]). They will also have access to useful information about the IP addresses thanks to the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/IP Info|IP Info]] feature. Many other pieces of software have been built or adjusted to work with temporary accounts, including AbuseFilter, global blocks, Global User Contributions, and more. (For information for volunteer developers on how to update the code of your tools – see the last part of the message.)
* '''For admins blocking logged-out editors''':
** It will be possible to block many abusers by just blocking their temporary accounts. A blocked person won't be able to create new temporary accounts quickly if the admin selects the [[mw:Special:MyLanguage/Autoblock|autoblock]] option.
** It will still be possible to block an IP address or IP range.
* Temporary accounts will not be retroactively applied to contributions made before the deployment. On Special:Contributions, you will be able to see existing IP user contributions, but not new contributions made by temporary accounts on that IP address. Instead, you should use Special:IPContributions for this.

'''Our requests for you, and next steps'''

* If you know of any tools, bots, gadgets etc. using data about IP addresses or being available for logged-out users, you may want to test if they work on [[testwiki:Main_Page|testwiki]] or [[test2wiki:Main_Page|test2wiki]]. If you are a volunteer developer, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|read our documentation for developers]], and in particular, the section on [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers#How should I update my code?|how your code might need to be updated]].
* If you want to test the temporary account experience, for example just to check what it feels like, go to testwiki or test2wiki and edit without logging in.
* Tell us if you know of any difficulties that need to be addressed. We will try to help, and if we are not able, we will consider the available options.
* Look at our [[m:Meta:Babel#Temporary_Accounts:_access_to_IP_addresses_and_next_steps|previous message]] about requirements for users without extended rights who may need access to IP addresses.

To learn more about the project, check out [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/FAQ|our FAQ]] – you will find many useful answers there. You may also [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|look at the updates]] (we have just posted one) and [[mw:Newsletter:Product Safety and Integrity|subscribe to our new newsletter]]. If you'd like to talk to me (Szymon) off-wiki, you will find me on Discord and Telegram. Thank you!&lt;section end=&quot;body&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[m:user:NKohli (WMF)|NKohli (WMF)]], [[m:user:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]]&lt;/bdi&gt; 03:06, 27 ਅਗਸਤ 2025 (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Quiddity_(WMF)/sandbox6&amp;oldid=29181713 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Have your say: vote for the 2025 Board of Trustees&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Hello all,

The voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|2025 Board of Trustees election]] is now open. Candidates are running for two (2) seats on the Board.

To check your voter eligibility, please visit the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Voter eligibility guidelines|voter eligibility page]].

Learn more about them by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidates|reading their application statements and watch their candidacy videos]].

When you are ready, go to the [[m:Special:SecurePoll/vote/405|SecurePoll voting page to vote]].

'''The vote is open from October 8 at 00:00 UTC to October 22 at 23:59 UTC.'''

Best regards,

Abhishek Suryawanshi&lt;br /&gt;Chair, Elections Committee&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 10:19, 9 ਅਕਤੂਬਰ 2025 (IST)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29360896 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;function1&quot;/&gt;
{{int:Hello}}. Please help pick a name for the new Abstract Wikipedia wiki project. This project will be a wiki that will enable users to combine functions from [[:f:|Wikifunctions]] and data from Wikidata in order to generate natural language sentences in any supported languages. These sentences can then be used by any Wikipedia (or elsewhere).

There will be two rounds of voting, each followed by legal review of candidates, with votes beginning on 20 October and 17 November 2025. Our goal is to have a final project name selected on mid-December 2025. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki.
{{Int:Feedback-thanks-title}}
&lt;section end=&quot;function1&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 17:13, 20 ਅਕਤੂਬਰ 2025 (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29432175 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Seeking volunteers to join several of the movement’s committees&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Each year, typically from October through December, several of the movement’s committees seek new volunteers. 

Read more about the committees on their Meta-wiki pages:
* [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee|Affiliations Committee (AffCom)]]
* [[m:Special:MyLanguage/Ombuds commission|Ombuds commission (OC)]]
* [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Community Resilience and Sustainability/Trust and Safety/Case Review Committee|Case Review Committee (CRC)]]

Applications for the committees open on October 30, 2025. Applications for the Affiliations Committee, Ombuds commission and the Case Review Committee close on December 11, 2025. Learn how to apply by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Committee appointments|visiting the appointment page on Meta-wiki]]. Post to the talk page or email cst[[File:At sign.svg|16x16px|link=|(_AT_)]]wikimedia.org with any questions you may have.

For the Committee Support team,
&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

-[[m:User:MKaur (WMF)| MKaur (WMF)]] 19:43, 30 ਅਕਤੂਬਰ 2025 (IST)
&lt;!-- Message sent by User:MKaur (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29517125 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Reminder: Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;function2&quot;/&gt;
{{int:Hello}}. Reminder: Please help to choose name for the new Abstract Wikipedia wiki project. The finalist vote starts today. The finalists for the name are: &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Abstract Wikipedia, Multilingual Wikipedia, Wikiabstracts, Wikigenerator, Proto-Wiki&lt;/span&gt;. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki.
{{Int:Feedback-thanks-title}}
&lt;section end=&quot;function2&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 19:53, 20 ਨਵੰਬਰ 2025 (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29583860 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]].

The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].

Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

02:32, 20 ਜਨਵਰੀ 2026 (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29905753 --&gt;

== ਵਿਕੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਇੰਡੀਆ 2026 ਲਈ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ==

ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਜੀ,

ਵਿਕੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਇੰਡੀਆ 2026 ਲਈ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਕਾਨਫਰੰਸ 4 ਸਤੰਬਰ ਤੋਂ 6 ਸਤੰਬਰ 2026 ਤੱਕ ਕੋਚੀ (ਭਾਰਤ) ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗੀ।

ਵਿਕੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਇੰਡੀਆ ਸਮੁੱਚੇ ਭਾਰਤ, ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿਕੀਮੀਡੀਅਨ, ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਅਤੇ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੰਚ 'ਤੇ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਮੰਚ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਅਸੀਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਜੁੜਦੇ ਹਾਂ, ਨਵਾਂ ਸਿੱਖਦੇ ਹਾਂ, ਆਪਣੇ ਤਜ਼ਰਬੇ ਸਾਂਝੇ ਕਰਕੇ, ਮੁਫ਼ਤ ਗਿਆਨ ਦੀ ਲਹਿਰ (free knowledge movement) ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।

ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਹੋ ਜਾਂ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਲਈ ਅਪਲਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅੱਗੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। 🙂

ਅਪਲਾਈ ਕਰਨ ਦੀ ਆਖਰੀ ਮਿਤੀ: 15 ਅਪ੍ਰੈਲ 2026, ਰਾਤ 11:59 ਵਜੇ ਤੱਕ (IST)

ਅਰਜ਼ੀ ਦਾ ਲਿੰਕ (Application link): https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdA3rR9xX_k31dzJrjM5MTDNYNUIRcAB45S4TflsYCbGJNrzg/viewform

ਵਧੇਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ (More information): [[metawiki:WikiConference_India_2026/Scholarship|WCI 2026 Scholarship metawiki]]

ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਇਸ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਦੇ ਹੋਰ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਸਾਂਝਾ ਕਰੋ।

ਧੰਨਵਾਦ,

ਵਿਕੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਇੰਡੀਆ 2026 ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ

-[[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Gnoeee|Gnoeee]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Gnoeee|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 19:41, 4 ਅਪਰੈਲ 2026 (IST)

== Invitation to join South Asian Community and the Annual Planning Discussions with WMF ==

&quot;Kindly feel free to translate this text into your own language.&quot;

Dear Community member,

We would like to invite you all to the April edition of the South Asia Open Community Call that will focus on a discussion with the leadership of the Wikimedia Foundation on their [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|Annual Plan (2026-2027)]]. 

The [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan|Foundation’s Annual Plan]] is a high-level roadmap for what the organisation aims to achieve in the coming year. It includes not only the foundation’s Goals, Progress, and plan but also a summary of Global Trends that impact the present and future of our movement. 

This is the right time for the South Asia community to participate and share their thoughts on the Wikimedia Foundation’s annual plan, helping shape it together. Share your hopes, concerns, bold ideas, and specific requests to contribute to the Foundation’s planning.

Hence, the next [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call]] will be hosted on the following dates/times. Please mark the same in your calendar and sign up [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]. 

* Platform: Google Meet
* Date: 17th April, 2026
* Time: 1930-2045 IST (1400-1515 UTC)
* Registration Link: [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]

Note: Only those who have registered will receive the joining link. 

Look forward to seeing you on the call,

Best, [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 00:11, 6 ਅਪਰੈਲ 2026 (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=29127818 --&gt;


== Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026 - Call for Applications ==

The [[m:Indic MediaWiki Developers User Group|Indic MediaWiki Developers User Group]] is pleased to announce the upcoming [[m:Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026|Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026]], scheduled to take place in Hyderabad from 26 - 28 June 2026 (with 25 June as Day 0), in collaboration with the [[m:IIITH-OKI|IIITH-OKI]] and [https://www.osdg.in/ OSDG] club at [[w: International Institute of Information Technology, Hyderabad|International Institute of Information Technology, Hyderabad]].

Wikimedia hackathons are spaces for developers, designers, content editors, and other community stakeholders to collaborate on building technical solutions that help improve tools, workflows, and overall user experience across Wikimedia projects.

'''The hackathon is intended for:'''
* Technical contributors active in the Wikimedia technical ecosystem, including developers, maintainers (admins/interface admins), translators, designers, researchers, documentation writers, etc.
* Content contributors having an in-depth understanding of technical issues in their home Wikimedia projects like Wikipedia, Wikisource, Wiktionary, etc.
* Contributors from other FOSS communities or those who have participated in Wikimedia events in the past and would like to begin contributing to Wikimedia technical spaces.

Participants may work on curated hackathon tasks and are also encouraged to propose their own ideas, supported by a clear problem statement and a proposed approach.

To encourage participation and support promising contributions, scholarships will be provided to support participants’ related expenses.

'''Apply here:'''

* Scholarship application form (Deadline: 2 May 2026): [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSej8JvGsvQ7mYmkXdUDriMrKNPajCqH4e3clEct_GnmA1HZ3g/viewform Google form]


'''More information:'''

We encourage interested contributors to apply and participate. Further updates, including program details and venue, will be shared on the Meta page.

* Meta page: [[m:Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026|Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026]]

If you have any questions, concerns, or need support with the application, please reach out via the Meta-Wiki talk page or email at {{nospam|contact|indicmediawikidev.org}}.

Best Regards,
On behalf of Indic Mediawiki Developers User Group

== Request for comment (global AI policy) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}}
A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}}
[[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 06:28, 26 ਅਪਰੈਲ 2026 (IST)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30424282 --&gt;

== Call for Applications: TTT 2026 (Deadline Extended to 20 May) ==

''&lt;small&gt;Apologies for writing in English. Please feel free to translate this into your language.&lt;/small&gt;''

Hello everyone,

We hope you are doing well.

We would like to share that applications for the [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026|Train the Trainer (TTT) 2026]] program are currently open. TTT is a capacity-building initiative aimed at supporting Wikimedians in developing training, facilitation, and leadership skills.

We are happy to inform you that the scholarship application deadline has been [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026/Scholarship|extended until 20 May 2026]]. We are still receiving applications and encourage interested community members, especially emerging leaders, to [https://docs.google.com/forms/d/17eq6lJNCTVBoKRqz5IdSCiYWv-eHBrYRnx1wXfncwLI/viewform?edit_requested=true&amp;pli=1 apply].

We also request your support in sharing this opportunity within your communities and networks, so that it can reach a wider and more diverse group of participants.

Thank you for your continued support. '''OKI (IIIT-H)''' [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 18:32, 17 ਮਈ 2026 (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=30361720 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Vote now in the 2026 U4C election&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC].

Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 22:45, 27 ਮਈ 2026 (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== ਪਾਠਕਾਂ, ਲੇਖਕਾਂ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਲਾਇਬ੍ਰਰੇਰੀਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ  ==

ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ,

ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਲਈ ਕਾਪੀਰਾਈਟ ਫ੍ਰੀ ਟੈਕਸਟ ਅਤੇ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਲਈ ਪਾਠਕ, ਸੰਪਾਦਕ ਲੱਭਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ '''ਪਾਠਕਾਂ, ਲੇਖਕਾਂ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਲਾਇਬ੍ਰਰੇਰੀਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ''' ਦਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਉਲੀਕਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਪਾਠਕਾਂ ਅਤੇ ਲੇਖਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਕਿਉਂਕਿ ਪਾਠਕਾਂ ਕੋਲ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਨਿੱਜੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਵੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਸਾਹਿਤਕ ਪੁਸਤਕਾਂ ਮਿਲ ਸਕਣਗੀਆਂ। ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਦੁਰਲਭ ਪੁਸਤਕਾਂ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਹੜੀਆਂ ਕਾਪੀਰਾਈਟ ਫ੍ਰੀ ਹੋਣ, ਉਹਨਾਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਨੂੰ ਕਾਮਨਜ਼ ਉੱਤੇ ਅਪਲੋਡ ਕਰਕੇ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਲਈ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਦੂਜਾ, ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਡਿਜੀਟਲ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਵਿਕੀਸਰੋਤ, ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹੋਰ ਪਾਠਕਾਂ, ਲੇਖਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਾ ਸਕੇਗਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਨਵੇਂ ਪਾਠਕ, ਸੰਪਾਦਕ ਵੀ ਮਿਲ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ, ਪਿੰਡਾਂ, ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਥਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਫੋਟੋਆਂ ਲੈ ਕੇ ਸੰਬੰਧਤ ਪੰਨਿਆਂ ਉੱਤੇ ਲਾਈਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਿੰਡਾਂ, ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰਮਾਣਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਦਾ ਸਾਰਾ ਰਿਕਾਰਡ ਇਸ ਦੇ ਮੈਟਾ ਪੰਨੇ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਦੀ ਸਮਾਂ ਸੀਮਾ 31 ਮਈ ਤੋਂ 30 ਸਤੰਬਰ 2026 ਰੱਖੀ ਗਈ ਹੈ।
ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਅਤੇ ਸੁਝਾਅ ਦੇਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧੰਨਵਾਦ ਜੀ।

[[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Mulkh Singh|Mulkh Singh]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Mulkh Singh|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 15:18, 31 ਮਈ 2026 (IST)

=== Meta Page Link ===
https://meta.wikimedia.org/wiki/Survey_and_Collection_of_Public_Domain_Texts_for_Punjabi_Wikisource

=== ਭਾਗ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ===
1. [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Mulkh Singh|Mulkh Singh]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Mulkh Singh|ਗੱਲ-ਬਾਤ]])

=== ਟਿੱਪਣੀ ===
# {{ss}} ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਇਸ ਕਦਮ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਜੀ। ਸਾਨੂੰ ਇੱਕ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਨਾਲ਼ ਆਪਣੇ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਵੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟਾਂ ਨੂੰ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਬੰਧੀ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਦੱਸਣਾ। ਧੰਨਵਾਦ। -- '''[[user:kuldeepburjbhalaike|&lt;i style=&quot;color:#FF4500; font-family:sylfaen&quot;&gt;KuldeepBurjBhalaike&lt;/i&gt;]]''' &lt;sup style=&quot;color:#FF4500; font-family:georgia&quot;&gt;([[User_talk:Kuldeepburjbhalaike|Talk]])&lt;/sup&gt; 08:12, 1 ਜੂਨ 2026 (IST)

== RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|ਗੱਲ-ਬਾਤ]])&lt;/bdi&gt; 22:42, 23 ਜੂਨ 2026 (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;Message&quot;/&gt;
'''Legal &amp; Safety Contacts'''

Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]].

&lt;section end=&quot;Message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 19:01, 25 ਜੂਨ 2026 (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&amp;oldid=30731267 --&gt;

== ਵਿਕੀਕਾਨਫਰੰਸ ਭਾਰਤ 2026: ਸਵੈ-ਨਿਧੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਲਈ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ==

ਵਿਕੀਕਾਨਫਰੰਸ ਭਾਰਤ 2026: ਸਵੈ-ਨਿਧੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਲਈ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀਆਂ

ਪਿਆਰੇ ਭਾਈਚਾਰਕ ਸਦੱਸ,
ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸਦੇ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਵਿਕੀਕਾਨਫਰੰਸ ਭਾਰਤ 2026 ਲਈ ਸਵੈ-ਨਿਧੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਲਈ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀਆਂ[1] ਹੁਣ ਖੁੱਲ੍ਹ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ।
ਵਿਕੀਕਾਨਫਰੰਸ ਭਾਰਤ 2026 4 ਤੋਂ 6 ਸਤੰਬਰ 2026 ਤੱਕ ਕੋਚੀ, ਕੇਰਲਾ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਨਫ਼ਰੰਸ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਵਿਕੀਮੀਡੀਅਨਾਂ, ਭਾਈਚਾਰਕ ਲੀਡਰਾਂ, ਡਿਵੈਲਪਰਾਂ, ਖੋਜਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਤਸੁਕ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਇੱਕ ਜਗ੍ਹਾ ਉੱਤੇ ਮਿਲਕੇ ਮਿਲਵਰਤਨ, ਮਿਲਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਅਨੁਭਵ ਸਾਂਝੇ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਮੰਚ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗੀ।

ਵਿਕੀਕਾਨਫਰੰਸ ਭਾਰਤ 2026 ਦਾ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ਾ “Reimagining the Knowledge Commons: Community Leadership in an Evolving Wikimedia Ecosystem” ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਨਾਲ਼ ਤਕਨੀਕੀ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਏਆਈ ਦਾ ਉਭਾਰ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਸਿਰਜਣ ਦੇ ਨਵੇਂ ਮਾਡਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਕਾਨਫਰੰਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਭਾਈਚਾਰਕ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ, ਗਿਆਨ ਸਮਾਨਤਾ, ਖੇਤਰੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ, ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਗਿਆਨ, ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਬਾਰੇ ਗੱਲਬਾਤ ਲਈ ਜਗ੍ਹਾ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ।

ਸਵੈ-ਨਿਧੀ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ
ਸਵੈ-ਨਿਧੀ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਹੁਣ ਪ੍ਰੀਟਿਕਸ 'ਤੇ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਵੇਰਵੇ ਅਤੇ ਯੋਗਤਾ [2] : ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਮੈਟਾ ਸਫ਼ਾ ਲਿੰਕ
ਰਜਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਫਾਰਮ [3] :  https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/
ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਆਖ਼ਰੀ ਮਿਤੀ : ਜੁਲਾਈ 15, 2026

ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀਆਂ
ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਹੁਣ ਈਵੈਂਟਯੇ 'ਤੇ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਅਸੀਂ ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਂ, ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰੇ, ਪੈਨਲਾਂ, ਇੰਟਰਐਕਟਿਵ ਸੈਸ਼ਨਾਂ, ਲਾਈਟਨਿੰਗ ਵਾਰਤਾਵਾਂ, ਅਤੇ ਪੋਸਟਰ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਭਾਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਯੋਗਦਾਨੀ ਹੋ ਜਾਂ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਭਾਈਚਾਰਕ ਮੈਂਬਰ ਹੋ, ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚਾਰ, ਅਨੁਭਵ, ਅਤੇ ਸਿੱਖਣ ਕਾਨਫਰੰਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਆਕਾਰ ਦੇਣ ਅਤੇ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਵੇਰਵੇ ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ [4] : [ਮੈਟਾ-ਵਿਕੀ ਸਫ਼ੇ ਦਾ ਲਿੰਕ]
ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਦੀ ਆਖਰੀ ਮਿਤੀ: [ਜੁਲਾਈ 15, 2026]
ਵਿਕੀਕਾਨਫਰੰਸ ਭਾਰਤ 2026 ਬਾਰੇ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਦੇ ਵੇਰਵਿਆਂ, ਸਮਾਂ-ਸੀਮਾਵਾਂ, ਕਾਨਫਰੰਸ ਅੱਪਡੇਟ, ਅਤੇ ਸਬਮਿਸ਼ਨ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਘੋਸ਼ਣਾ ਨੂੰ ਵੇਖੋ:
ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਘੋਸ਼ਣਾ [5]: [Blog Post Link]

ਅਸੀਂ ਭਾਈਚਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਰਜਿਸਟਰ ਕਰਨ, ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇਸ ਘੋਸ਼ਣਾ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨੈੱਟਵਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।
ਸਤਿਕਾਰ ਸਹਿਤ,
ਵਿਕੀਕਾਨਫਰੰਸ ਭਾਰਤ 2026 ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਟੀਮ

[1] https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026 

[2] https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Registration 

[3] https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/ 

[4] https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions 

[5] https://diff.wikimedia.org/2026/06/26/shape-the-future-call-for-submissions-open-for-wikiconference-india-2026/ 

 
ਕੋਈ ਸੁਆਲ ਹੈ: connect@wikiconference.in ਉੱਤੇ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ।
ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਇਸ ਘੋਸ਼ਣਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਨੈੱਟਵਰਕਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕਰੋ। [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Amrit Sufi|Amrit Sufi]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Amrit Sufi|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 15:58, 30 ਜੂਨ 2026 (IST)

== Reminder: WikiConference India 2026 – Deadline on 15 July 2026 ==

Dear Community Members,

This is a friendly reminder that the deadline for '''Self-funded Registration''' and the '''Call for Submissions''' for '''WikiConference India 2026''' is '''15 July 2026'''.

=== Self-funded Registration ===

https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/

=== Call for Submissions ===

https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions

We invite proposals for workshops, discussions, panel sessions, interactive sessions, lightning talks, and poster presentations.

=== For more information ===

https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026

We encourage everyone to register, submit proposals, and share this reminder within your communities.

Regards,

'''WikiConference India 2026 Organizing Team''' [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Gauri Guptaa|Gauri Guptaa]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Gauri Guptaa|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 20:15, 7 ਜੁਲਾਈ 2026 (IST)</text>
      <sha1>cg3dc03m7104v68leyy69m1japaac81</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਗੁਣਕਾਰੀ ਪੌਦੇ.pdf/54</title>
    <ns>250</ns>
    <id>71478</id>
    <revision>
      <id>224968</id>
      <parentid>215706</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T16:07:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amritpal Aman</username>
        <id>2020</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>224968</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1687" sha1="fsqtqgysrub5c7vtzr02yjdi8y0vv2c" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Amritpal Aman&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ਵਧੀਆ ਦਵਾਈ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

{{gap}}ਵਿਗਿਆਨਕ ਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਦੇ ਰਸਾਇਣਕ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨ 'ਤੇ ਪਤਾ
ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿਚ ਏਲੋਇਨ ਨਾਂ ਦਾ ਗੁਲੂਕੋਸਾਈਡ ਸਮੂਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਘਟਕ ਬਾਰਬੇਲੋਇਨ ਕਹਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਆਇਸੋਬਾਰਬੇਲਿਨ, ਐਲੋ ਇਮੋਡਿਨ, ਕ੍ਰਾਇਸੋਫੇਨਿਕ ਅਮਲ, ਐਨਜਾਇਮਸ, ਰਾਲ, ਗੈਲਿਕ ਐਸਿਡ, ਖੁਸ਼ਬੂ ਵਾਲਾ ਤੇਲ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਘੀਗਰ ਯਕੁਤ ਦੀ ਸੋਜ, ਦਿਲ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ ਕਾਰਨ ਗੁਰਦੇ ਦੀ ਸੋਜ ਵਿਚ ਵੀ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੈ। ਇਹ ਖੂਨ ਵਿਚ ਹੀਮੋਗਲੋਬਿਨ ਵਧਾ ਕੇ ਏਨੀਮੀਆ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਨੁਕਸਾਨ:

ਗਰਭਵਤੀ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਪਿਲਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾ ਕਰਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਵਿਚ ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਲਹੂ ਨਿਕਲਦਾ ਹੋਵੇ, ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਦੀ ਵਧੇਰੇ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਰੋੜ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਟੱਟੀਆਂ ਵੀ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।


ਗੁਣਕਾਰੀ ਪੌਦੇ - 54&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>fsqtqgysrub5c7vtzr02yjdi8y0vv2c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਗੁਣਕਾਰੀ ਪੌਦੇ.pdf/55</title>
    <ns>250</ns>
    <id>71479</id>
    <revision>
      <id>224992</id>
      <parentid>215707</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T07:47:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amritpal Aman</username>
        <id>2020</id>
      </contributor>
      <origin>224992</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4665" sha1="resj3kvrph86lgqfpt9cw9t7nj6iyy2" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Jalseerat Aman&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
ਚੰਦਨ

ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ:

ਚੰਦਨ ਦੀ ਖੇਤੀ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਮਾਲਾਬਾਰ ਅਤੇ ਕਰਨਾਟਕ ਵਿਚ ਵਧੇਰੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਦਰਖਤ ਸਦਾਬਹਾਰ, 30 ਤੋਂ 40 ਫੁੱਟ ਉੱਚਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬਾਹਰੋਂ ਛਿੱਲ ਦਾ ਰੰਗ ਮਿੱਟੀ ਰੰਗਾ, ਕਾਲਾ ਅਤੇ
ਅੰਦਰੋਂ ਲਾਲੀ ਵਾਲਾ ਲੰਬੇ ਰੇਸ਼ੇਦਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤਣੇ ਦੇ ਬਾਹਰੀ ਭਾਗ ਵਿਚ ਕੋਈ ਖੁਸ਼ਬੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਜਦੋਂਕਿ ਅੰਦਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਖੁਸ਼ਬੂ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਤੇਲ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪੱਤੇ ਅੰਡਾਕਾਰ, ਇੱਕ-ਦੋ ਇੰਚ ਲੰਬੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫੁੱਲ ਗੁੱਛਿਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ, ਪੀਲੇਪਨ ਵਾਲੇ, ਬੈਂਗਨੀ ਰੰਗ ਦੇ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਖੁਸ਼ਬੂ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫਲ ਛੋਟੇ, ਗੋਲ, ਮਾਂਸਲ, ਪੱਕਣ 'ਤੇ ਗੂੜ੍ਹੇ ਬੈਂਗਨੀ ਰੰਗ ਦੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਫਲ ਦੀ ਬਹਾਰ ਜੂਨ ਤੋਂ ਸਤੰਬਰ ਤੇ ਨਵੰਬਰ ਤੋਂ ਫਰਵਰੀ ਤੱਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਦਰਖਤ ਦੀ ਉਮਰ ਲਗਭਗ 50 ਸਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਚੰਦਨ 5-6 ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਚਿੱਟਾ, ਲਾਲ, ਪੀਲ, ਕੁਚੰਦਨ (ਪਤੰਗ) ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਧੀਆ ਚੰਦਨ ਸਵਾਦ ਵਿਚ ਕੌੜਾ, ਘਿਸਾਉਣ 'ਤੇ ਪੀਲਾ, ਉਪਰੋਂ ਚਿੱਟਾ, ਕੱਟਣ 'ਤੇ ਲਾਲ, ਕੋਟਰੂ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਗੱਠਾਂ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਵੱਖ ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਨਾਮ

ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ-ਗੰਧਸਾਰ, ਚੰਦਨ। ਹਿੰਦੀ-ਚੰਦਨ। ਮਰਾਠੀ-ਚੰਦਨ। ਬੰਗਾਲੀ-ਚੰਦਨ। ਗੁਜਰਾਤੀ-ਸੁਖੜ। ਅੰਗਰੇਜੀ-ਸੈਂਡਲ ਵੁਡ (Sandal Wood)। ਲੈਟਿਨ-ਸੈਂਟਲਮ ਐਲਬਮ (Santalum Album)।

ਗੁਣ

ਆਯੂਰਵੈਦਿਕ ਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਚੰਦਨ ਰਸ ਵਿਚ ਮਧੁਰ, ਤੇਜ, ਲਘੂ, ਠੰਡੀ ਤਾਸੀਰ ਵਾਲਾ, ਵਿਪਾਕ ਵਿਚ ਕਟੁ, ਪਿੱਤ-ਕਫ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਚੰਦਨ ਦਾ ਲੇਪ ਦਾ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਉਤਮ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਨਿਖਾਰ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਖਾਜ-ਖੁਜਲੀ ਵਿਚ ਰਾਹਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਸਰੀਰਕ 'ਤੇ ਜ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਖੂਨੀ ਬਵਾਸੀਰ, ਟੀ.ਬੀ. ਆਦਿ ਵਿਚ ਵੀ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੈ।

ਵਿਗਿਆਨਕ ਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਦੇ ਰਸਾਇਣਕ ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨ 'ਤੇ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿਚ 90 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਸੈਂਟਲੋਲ ਨਾਂ ਦਾ ਤੱਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਟੈਨਿਕ ਐਸਿਡ, ਰਾਲ ਵੀ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਕਿੱਲੋ ਚੰਦਨ ਦੀ ਲੱਕੜੀ ਤੋਂ 100 ਮਿਲੀਲੀਟਰ ਤੇਲ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਪੀਲੇਪਨ 'ਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਗਾੜ੍ਹਾ ਅਤੇ ਤੇਜ ਖੁਸ਼ਬੂ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਕਿੱਲੋ ਬੀਜਾਂ ਤੋਂ ਲਗਭਗ ਅੱਧਾ ਕਿੱਲੋ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦਾ ਗਾੜ੍ਹਾ ਸਥਿਰ ਤੇਲ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ। ਚੰਦਨ ਦਾ ਤੇਲ ਗਰਮ ਤਾਸੀਰ ਵਾਲਾ, ਧਾਰਕ, ਕਫ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਉਤੇਜਨਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਅੰਦਰੂਨੀ ਝੀਲੀ 'ਤੇ ਸੰਕੋਚ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਪਿਆਸ ਲੱਗਣ ਅਤੇ ਮੂੰਹ ਸੁਕਣ ਸਮੇਂ ਵੀ ਗੁਣਕਾਰੀ ਹੈ।


ਗੁਣਕਾਰੀ ਪੌਦੇ - 55&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>resj3kvrph86lgqfpt9cw9t7nj6iyy2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>224993</id>
      <parentid>224992</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T07:48:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amritpal Aman</username>
        <id>2020</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>224993</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4715" sha1="62uf2r27m2bdz8bt891m9ez1zg4m47g" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Amritpal Aman&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{center|'''{{larger|ਚੰਦਨ}}'''}}

ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ:

ਚੰਦਨ ਦੀ ਖੇਤੀ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਮਾਲਾਬਾਰ ਅਤੇ ਕਰਨਾਟਕ ਵਿਚ ਵਧੇਰੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਦਰਖਤ ਸਦਾਬਹਾਰ, 30 ਤੋਂ 40 ਫੁੱਟ ਉੱਚਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬਾਹਰੋਂ ਛਿੱਲ ਦਾ ਰੰਗ ਮਿੱਟੀ ਰੰਗਾ, ਕਾਲਾ ਅਤੇ
ਅੰਦਰੋਂ ਲਾਲੀ ਵਾਲਾ ਲੰਬੇ ਰੇਸ਼ੇਦਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤਣੇ ਦੇ ਬਾਹਰੀ ਭਾਗ ਵਿਚ ਕੋਈ ਖੁਸ਼ਬੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਜਦੋਂਕਿ ਅੰਦਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਖੁਸ਼ਬੂ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਤੇਲ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪੱਤੇ ਅੰਡਾਕਾਰ, ਇੱਕ-ਦੋ ਇੰਚ ਲੰਬੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫੁੱਲ ਗੁੱਛਿਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ, ਪੀਲੇਪਨ ਵਾਲੇ, ਬੈਂਗਨੀ ਰੰਗ ਦੇ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਖੁਸ਼ਬੂ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫਲ ਛੋਟੇ, ਗੋਲ, ਮਾਂਸਲ, ਪੱਕਣ 'ਤੇ ਗੂੜ੍ਹੇ ਬੈਂਗਨੀ ਰੰਗ ਦੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਫਲ ਦੀ ਬਹਾਰ ਜੂਨ ਤੋਂ ਸਤੰਬਰ ਤੇ ਨਵੰਬਰ ਤੋਂ ਫਰਵਰੀ ਤੱਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਦਰਖਤ ਦੀ ਉਮਰ ਲਗਭਗ 50 ਸਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਚੰਦਨ 5-6 ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਚਿੱਟਾ, ਲਾਲ, ਪੀਲ, ਕੁਚੰਦਨ (ਪਤੰਗ) ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਧੀਆ ਚੰਦਨ ਸਵਾਦ ਵਿਚ ਕੌੜਾ, ਘਿਸਾਉਣ 'ਤੇ ਪੀਲਾ, ਉਪਰੋਂ ਚਿੱਟਾ, ਕੱਟਣ 'ਤੇ ਲਾਲ, ਕੋਟਰੂ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਗੱਠਾਂ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਵੱਖ ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਨਾਮ

{{gap}}ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ-ਗੰਧਸਾਰ, ਚੰਦਨ। ਹਿੰਦੀ-ਚੰਦਨ। ਮਰਾਠੀ-ਚੰਦਨ। ਬੰਗਾਲੀ-ਚੰਦਨ। ਗੁਜਰਾਤੀ-ਸੁਖੜ। ਅੰਗਰੇਜੀ-ਸੈਂਡਲ ਵੁਡ (Sandal Wood)। ਲੈਟਿਨ-ਸੈਂਟਲਮ ਐਲਬਮ (Santalum Album)।

ਗੁਣ:

{{gap}}ਆਯੂਰਵੈਦਿਕ ਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਚੰਦਨ ਰਸ ਵਿਚ ਮਧੁਰ, ਤੇਜ, ਲਘੂ, ਠੰਡੀ ਤਾਸੀਰ ਵਾਲਾ, ਵਿਪਾਕ ਵਿਚ ਕਟੁ, ਪਿੱਤ-ਕਫ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਚੰਦਨ ਦਾ ਲੇਪ ਦਾ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਉਤਮ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਨਿਖਾਰ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਖਾਜ-ਖੁਜਲੀ ਵਿਚ ਰਾਹਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਸਰੀਰਕ 'ਤੇ ਜ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਖੂਨੀ ਬਵਾਸੀਰ, ਟੀ.ਬੀ. ਆਦਿ ਵਿਚ ਵੀ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੈ।

{{gap}}ਵਿਗਿਆਨਕ ਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਦੇ ਰਸਾਇਣਕ ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨ 'ਤੇ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿਚ 90 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਸੈਂਟਲੋਲ ਨਾਂ ਦਾ ਤੱਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਟੈਨਿਕ ਐਸਿਡ, ਰਾਲ ਵੀ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਕਿੱਲੋ ਚੰਦਨ ਦੀ ਲੱਕੜੀ ਤੋਂ 100 ਮਿਲੀਲੀਟਰ ਤੇਲ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਪੀਲੇਪਨ 'ਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਗਾੜ੍ਹਾ ਅਤੇ ਤੇਜ ਖੁਸ਼ਬੂ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਕਿੱਲੋ ਬੀਜਾਂ ਤੋਂ ਲਗਭਗ ਅੱਧਾ ਕਿੱਲੋ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦਾ ਗਾੜ੍ਹਾ ਸਥਿਰ ਤੇਲ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ। ਚੰਦਨ ਦਾ ਤੇਲ ਗਰਮ ਤਾਸੀਰ ਵਾਲਾ, ਧਾਰਕ, ਕਫ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਉਤੇਜਨਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਅੰਦਰੂਨੀ ਝੀਲੀ 'ਤੇ ਸੰਕੋਚ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਪਿਆਸ ਲੱਗਣ ਅਤੇ ਮੂੰਹ ਸੁਕਣ ਸਮੇਂ ਵੀ ਗੁਣਕਾਰੀ ਹੈ।


ਗੁਣਕਾਰੀ ਪੌਦੇ - 55&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>62uf2r27m2bdz8bt891m9ez1zg4m47g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:Raj Kumari.pdf/6</title>
    <ns>250</ns>
    <id>73332</id>
    <revision>
      <id>224969</id>
      <parentid>224768</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T16:13:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aman Arora PTL</username>
        <id>1841</id>
      </contributor>
      <origin>224969</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2371" sha1="k3ezfpyg0vonn7eiufnpkc51gu8uhq3" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Aman Arora PTL&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{right|ਇਸਤਰੀ ਲਈ ਘਿਰਣਾ}}

{{gap}}ਚਿਰਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਭਾਰਤਵਰਸ਼ ਵਿਚ ਇਕ ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਚੰਦਰਕਾਂਤ ਸੀ । ਆਪਣੀ ਵਿਦਿਆ ਤੇ ਸਿਆਣਪ ਕਰ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਤਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ । ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਕਿਸੇ ਗੱਲ ਤੋਂ ਜੇ ਉਹ ਬੇਖ਼ਬਰ ਸੀ ਤਾਂ ਉਹ ਸੀ ਇਸਤਰੀ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪਿਆਰ । ਰਾਜਾ ਆਪ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੀ ਮੂਰਤ ਸੀ। ਜਿਹੜੀ ਤੀਵੀਂ ਇਕ ਵਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਦੀ, ਉਹੋ ਹੀ ਉਸ ਤੇ ਮੋਹਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ । ਪਰ ਰਾਜੇ ਦਾ ਦਿਲ ਬਰਫ਼ ਵਾਂਗ ਠੰਢਾ ਸੀ ਤੇ ਔਰਤ ਦੀਆਂ ਗਰਮ ਨਜ਼ਰਾਂ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਬੇਖ਼ਬਰ ।

{{gap}}ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ ਚੰਦਰਕਾਂਤ ਦੀ ਆਯੂ ਵਧਦੀ ਗਈ, ਉਸ ਦੇ ਵਜ਼ੀਰਾਂ ਦਾ ਫ਼ਿਕਰ ਵੀ ਵਧਦਾ ਗਿਆ। ਵਜ਼ੀਰਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਚਿੰਤਾ ਸੀ ਕਿ ਮਹਾਰਾਜੇ ਦੀ ਕੋਈ ਸੰਤਾਨ ਨਹੀਂ, ਜੇ ਕਲ ਮੌਤ ਨੇ ਮਹਾਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆ ਘੇਰਿਆ, ਤਾਂ ਇਸ ਰਾਜਧਾਨੀ ਨੂੰ ਕੌਣ ਸੰਭਾਲੇਗਾ ? ਰਾਜਧਾਨੀ ਟੁਕੜੇ ਟੁਕੜੇ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।

{{gap}}ਅਖ਼ੀਰ ਸੋਚ ਸੋਚ ਕੇ ਵਜ਼ੀਰਾਂ ਨੇ ਇਕ ਸਭਾ ਸਜਾਈ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੀਆਂ ਸੁੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਰਾਜਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲਵੇ। ਪਰ ਇਹ ਸਭ ਵਿਅਰਥ ਗਿਆ। ਔਰਤ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਦੇ ਤੀਰ ਰਾਜੇ ਦੇ ਦਿਲ ਤੋਂ ਤਿਲਕ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ।

{{gap}}ਵਜ਼ੀਰ ਇਸ ਅਸਫ਼ਲਤਾ ਤੇ ਬਹੁਤ ਪਿੱਟੇ ਤੇ ਆਪੋ ਵਿਚ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਲਗੇ, “ਨੇਕੀ ਦੀ ਵੀ ਹੱਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਇਕ ਰਾਜੇ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>k3ezfpyg0vonn7eiufnpkc51gu8uhq3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>224970</id>
      <parentid>224969</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T16:14:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aman Arora PTL</username>
        <id>1841</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>224970</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2371" sha1="sp270gjqpy5mxgvc7kr99c37peql6qf" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Aman Arora PTL&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{right|ਇਸਤਰੀ ਲਈ ਘਿਰਣਾ}}

{{gap}}ਚਿਰਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਭਾਰਤਵਰਸ਼ ਵਿਚ ਇਕ ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਚੰਦਰਕਾਂਤ ਸੀ । ਆਪਣੀ ਵਿਦਿਆ ਤੇ ਸਿਆਣਪ ਕਰ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਤਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ । ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਕਿਸੇ ਗੱਲ ਤੋਂ ਜੇ ਉਹ ਬੇਖ਼ਬਰ ਸੀ ਤਾਂ ਉਹ ਸੀ ਇਸਤਰੀ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪਿਆਰ । ਰਾਜਾ ਆਪ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੀ ਮੂਰਤ ਸੀ। ਜਿਹੜੀ ਤੀਵੀਂ ਇਕ ਵਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਦੀ, ਉਹੋ ਹੀ ਉਸ ਤੇ ਮੋਹਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ । ਪਰ ਰਾਜੇ ਦਾ ਦਿਲ ਬਰਫ਼ ਵਾਂਗ ਠੰਢਾ ਸੀ ਤੇ ਔਰਤ ਦੀਆਂ ਗਰਮ ਨਜ਼ਰਾਂ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਬੇਖ਼ਬਰ ।

{{gap}}ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ ਚੰਦਰਕਾਂਤ ਦੀ ਆਯੂ ਵਧਦੀ ਗਈ, ਉਸ ਦੇ ਵਜ਼ੀਰਾਂ ਦਾ ਫ਼ਿਕਰ ਵੀ ਵਧਦਾ ਗਿਆ। ਵਜ਼ੀਰਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਚਿੰਤਾ ਸੀ ਕਿ ਮਹਾਰਾਜੇ ਦੀ ਕੋਈ ਸੰਤਾਨ ਨਹੀਂ, ਜੇ ਕਲ ਮੌਤ ਨੇ ਮਹਾਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆ ਘੇਰਿਆ, ਤਾਂ ਇਸ ਰਾਜਧਾਨੀ ਨੂੰ ਕੌਣ ਸੰਭਾਲੇਗਾ ? ਰਾਜਧਾਨੀ ਟੁਕੜੇ ਟੁਕੜੇ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।

{{gap}}ਅਖ਼ੀਰ ਸੋਚ ਸੋਚ ਕੇ ਵਜ਼ੀਰਾਂ ਨੇ ਇਕ ਸਭਾ ਸਜਾਈ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੀਆਂ ਸੁੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਰਾਜਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲਵੇ। ਪਰ ਇਹ ਸਭ ਵਿਅਰਥ ਗਿਆ। ਔਰਤ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਦੇ ਤੀਰ ਰਾਜੇ ਦੇ ਦਿਲ ਤੋਂ ਤਿਲਕ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ।

{{gap}}ਵਜ਼ੀਰ ਇਸ ਅਸਫ਼ਲਤਾ ਤੇ ਬਹੁਤ ਪਿੱਟੇ ਤੇ ਆਪੋ ਵਿਚ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਲਗੇ, “ਨੇਕੀ ਦੀ ਵੀ ਹੱਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਇਕ ਰਾਜੇ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>sp270gjqpy5mxgvc7kr99c37peql6qf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:Rubaiyat Omar Khayyam - 1894.djvu/15</title>
    <ns>250</ns>
    <id>73333</id>
    <revision>
      <id>224994</id>
      <parentid>224772</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T10:28:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Charan Gill</username>
        <id>36</id>
      </contributor>
      <origin>224994</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1573" sha1="pb8w1yg17brrceudk1pb4xcsf5nog18" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Taranpreet Goswami&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;چون ہُشیارم ز من طرب پنہانست
چون مست شوم در خردم نقصاناست 
حالیست میان مستی و ہشیاری 
من بنده آنکہ زندگانی آناست.

ایسنا
ز آن باده که عمر را حیالی و گراست پر کن قدمی گرچه ترا درد سر است
بر بینم
برنده کنم که کا عالم نمرات شتاب کنون که عمر من در گذرت
ہر ملازم
ہرگہ کہ مجھے ملاز مدل شورت با فتنہ کا برخویش مشکل شودت
حال دل دیگری باید پرسید تا خوشدلی تمام حاصل شودت
اه روز
خداد
از رو بزازل
ترحة ق
در نیم محققان چه زیباد چه زشت انریکه عاشقان چه دوزی بخشت
پوشیدان بیدلان جهد طلاس جه میلاس
چه
گشت
سر عاشقان جو بالین بیشت
عمرے جگل و باده بفرستیم بخت یک کار مین از دور جهان راس بهشت
از می چونشد هیچ مرادم حاصل از هر چه گذ شتم گذشتیم گذ
سیار گشتم بگرد در و دشت اندر همه آفاق بیشتیم
از کسی نشنیدیم که آمد زین راه با ہے کہ برفت راه رو باز گشت
لعل تو کے ناب ساغر کانست چشم توپ له و شرانش جانست
انجام میدونین که می ماندانی ای است که خون دل در وین است
بر طر ز سپهر خاطرم روز لوح فلم پیشت در وارسی می چیست&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>pb8w1yg17brrceudk1pb4xcsf5nog18</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:Raj Kumari.pdf/1</title>
    <ns>250</ns>
    <id>73334</id>
    <revision>
      <id>224776</id>
      <timestamp>2026-07-07T13:09:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>224776</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="154" sha1="5oo8x4cs9301tbycvzoocyl8qkwn00q" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Css image crop
|Image = Raj_Kumari.pdf
|Page = 1
|bSize = 540
|cWidth = 335
|cHeight = 808
|oTop = 17
|oLeft = 114
|Location = center
|Description = 
}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5oo8x4cs9301tbycvzoocyl8qkwn00q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:Raj Kumari.pdf/2</title>
    <ns>250</ns>
    <id>73335</id>
    <revision>
      <id>224777</id>
      <timestamp>2026-07-07T13:26:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>224777</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1016" sha1="jfyyyu05swx710395aa406u7lpb9oa0" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{dhr|3em}}
{{center|{{xxx-larger|ਰਾਜ ਕੁਮਾਰੀ}}}}
{{dhr|3em}}
{{center|ਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ ਸੇਠੀ}}
{{dhr|7em}}
{{center|&lt;poem&gt;ਵਿਦਿਅਕ ਮਹਿਕਮਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਰਕੂਲਰ ਨੰਬਰ ਸੀ.ਐਮ. ਐਨ. ਐਸ.
ਨੰ ਐਸ. ਈ. ੬੬-੫੩-੫੧੫੯ ਮਿਤੀ ੧੬-੨-੫੩
ਅਨੁਸਾਰ ਸਕੂਲਾਂ ਤੇ ਕਾਲਜਾਂ ਦੀਆਂ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ ਲਈ ਪਰਵਾਨ
ਪੈਪਸੂ ਦੇ ਵਿਦਿਅਕ ਮਹਿਕਮਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਸਕੂਲਾਂ ਕਾਲਜਾਂ ਦੀਆਂ
ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ ਲਈ ਪਰਵਾਨ&lt;/poem&gt;}}
{{dhr|7em}}
{{Css image crop
|Image = Raj_Kumari.pdf
|Page = 2
|bSize = 437
|cWidth = 144
|cHeight = 131
|oTop = 450
|oLeft = 137
|Location = center
|Description = 
}}{{dhr|5em}}
{{center|{{xxx-larger|ਕੁਲਦੀਪ ਪ੍ਰੈਸ}}}}

{{center|{{smaller|ਕਚਹਰੀ ਰੋਡ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ}}}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jfyyyu05swx710395aa406u7lpb9oa0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>224778</id>
      <parentid>224777</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:27:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <origin>224778</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1016" sha1="ozg8rioss0xkmlcoqx4k9hef9yol7of" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{dhr|1em}}
{{center|{{xxx-larger|ਰਾਜ ਕੁਮਾਰੀ}}}}
{{dhr|2em}}
{{center|ਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ ਸੇਠੀ}}
{{dhr|5em}}
{{center|&lt;poem&gt;ਵਿਦਿਅਕ ਮਹਿਕਮਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਰਕੂਲਰ ਨੰਬਰ ਸੀ.ਐਮ. ਐਨ. ਐਸ.
ਨੰ ਐਸ. ਈ. ੬੬-੫੩-੫੧੫੯ ਮਿਤੀ ੧੬-੨-੫੩
ਅਨੁਸਾਰ ਸਕੂਲਾਂ ਤੇ ਕਾਲਜਾਂ ਦੀਆਂ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ ਲਈ ਪਰਵਾਨ
ਪੈਪਸੂ ਦੇ ਵਿਦਿਅਕ ਮਹਿਕਮਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਸਕੂਲਾਂ ਕਾਲਜਾਂ ਦੀਆਂ
ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ ਲਈ ਪਰਵਾਨ&lt;/poem&gt;}}
{{dhr|4em}}
{{Css image crop
|Image = Raj_Kumari.pdf
|Page = 2
|bSize = 437
|cWidth = 144
|cHeight = 131
|oTop = 450
|oLeft = 137
|Location = center
|Description = 
}}{{dhr|3em}}
{{center|{{xxx-larger|ਕੁਲਦੀਪ ਪ੍ਰੈਸ}}}}

{{center|{{smaller|ਕਚਹਰੀ ਰੋਡ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ}}}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ozg8rioss0xkmlcoqx4k9hef9yol7of</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>224779</id>
      <parentid>224778</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:28:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <origin>224779</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1016" sha1="j8i8hbw3f36v6hf9sp50w8v39mkzpo5" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{dhr|1em}}
{{center|{{xxx-larger|ਰਾਜ ਕੁਮਾਰੀ}}}}
{{dhr|2em}}
{{center|ਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ ਸੇਠੀ}}
{{dhr|5em}}
{{center|&lt;poem&gt;ਵਿਦਿਅਕ ਮਹਿਕਮਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਰਕੂਲਰ ਨੰਬਰ ਸੀ.ਐਮ. ਐਨ. ਐਸ.
ਨੰ ਐਸ. ਈ. ੬੬-੫੩-੫੧੫੯ ਮਿਤੀ ੧੬-੨-੫੩
ਅਨੁਸਾਰ ਸਕੂਲਾਂ ਤੇ ਕਾਲਜਾਂ ਦੀਆਂ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ ਲਈ ਪਰਵਾਨ
ਪੈਪਸੂ ਦੇ ਵਿਦਿਅਕ ਮਹਿਕਮਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਸਕੂਲਾਂ ਕਾਲਜਾਂ ਦੀਆਂ
ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ ਲਈ ਪਰਵਾਨ&lt;/poem&gt;}}
{{dhr|6em}}
{{Css image crop
|Image = Raj_Kumari.pdf
|Page = 2
|bSize = 437
|cWidth = 144
|cHeight = 131
|oTop = 450
|oLeft = 137
|Location = center
|Description = 
}}{{dhr|3em}}
{{center|{{xxx-larger|ਕੁਲਦੀਪ ਪ੍ਰੈਸ}}}}

{{center|{{smaller|ਕਚਹਰੀ ਰੋਡ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ}}}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>j8i8hbw3f36v6hf9sp50w8v39mkzpo5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>224780</id>
      <parentid>224779</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:30:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <origin>224780</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1023" sha1="0a752l59z2yjzqbhu47j6wunnw3ckzo" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{dhr|1em}}
{{center|{{xxxx-larger|'''ਰਾਜ ਕੁਮਾਰੀ'''}}}}
{{dhr|1em}}
{{center|ਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ ਸੇਠੀ}}
{{dhr|6em}}
{{center|&lt;poem&gt;ਵਿਦਿਅਕ ਮਹਿਕਮਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਰਕੂਲਰ ਨੰਬਰ ਸੀ.ਐਮ. ਐਨ. ਐਸ.
ਨੰ ਐਸ. ਈ. ੬੬-੫੩-੫੧੫੯ ਮਿਤੀ ੧੬-੨-੫੩
ਅਨੁਸਾਰ ਸਕੂਲਾਂ ਤੇ ਕਾਲਜਾਂ ਦੀਆਂ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ ਲਈ ਪਰਵਾਨ
ਪੈਪਸੂ ਦੇ ਵਿਦਿਅਕ ਮਹਿਕਮਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਸਕੂਲਾਂ ਕਾਲਜਾਂ ਦੀਆਂ
ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ ਲਈ ਪਰਵਾਨ&lt;/poem&gt;}}
{{dhr|6em}}
{{Css image crop
|Image = Raj_Kumari.pdf
|Page = 2
|bSize = 437
|cWidth = 144
|cHeight = 131
|oTop = 450
|oLeft = 137
|Location = center
|Description = 
}}{{dhr|3em}}
{{center|{{xxx-larger|ਕੁਲਦੀਪ ਪ੍ਰੈਸ}}}}

{{center|{{smaller|ਕਚਹਰੀ ਰੋਡ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ}}}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0a752l59z2yjzqbhu47j6wunnw3ckzo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:Raj Kumari.pdf/3</title>
    <ns>250</ns>
    <id>73336</id>
    <revision>
      <id>224781</id>
      <timestamp>2026-07-07T13:40:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>224781</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="431" sha1="j4f7xyecbqunixsqabajij969f93p04" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{dhr|10em}}
{{center|&lt;poem&gt;ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ-੧੯੪੬
ਦੂਜੀ ਵਾਰ-੧੯੫੦
ਤੀਜੀ ਵਾਰ-੧੯੫੫
ਮੁਲ ੧॥=)&lt;/poem&gt;}}
{{dhr|7em}}
{{left|{{gap}}ਪ੍ਰਿੰਟਰ ਤੇ ਪਬਲਿਸ਼ਰ: ਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ,}}
{{left|{{gap}}{{gap}}{{gap}}ਕੁਲਦੀਪ ਈਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਪ੍ਰੈਸ, ਕਚਹਿਰੀ ਰੋਡ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>j4f7xyecbqunixsqabajij969f93p04</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>224782</id>
      <parentid>224781</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:40:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <origin>224782</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="432" sha1="f5jhdjjzr0bllt7xeavmtqx0jwpt31m" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{dhr|10em}}
{{center|&lt;poem&gt;ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ-੧੯੪੬
ਦੂਜੀ ਵਾਰ-੧੯੫੦
ਤੀਜੀ ਵਾਰ-੧੯੫੫
ਮੁਲ ੧॥=)&lt;/poem&gt;}}
{{dhr|11em}}
{{left|{{gap}}ਪ੍ਰਿੰਟਰ ਤੇ ਪਬਲਿਸ਼ਰ: ਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ,}}
{{left|{{gap}}{{gap}}{{gap}}ਕੁਲਦੀਪ ਈਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਪ੍ਰੈਸ, ਕਚਹਿਰੀ ਰੋਡ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>f5jhdjjzr0bllt7xeavmtqx0jwpt31m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>224783</id>
      <parentid>224782</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:41:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <origin>224783</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="432" sha1="m9cf408q4nu8xvd7sbbrr8hamaj9qx2" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{dhr|15em}}
{{center|&lt;poem&gt;ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ-੧੯੪੬
ਦੂਜੀ ਵਾਰ-੧੯੫੦
ਤੀਜੀ ਵਾਰ-੧੯੫੫
ਮੁਲ ੧॥=)&lt;/poem&gt;}}
{{dhr|11em}}
{{left|{{gap}}ਪ੍ਰਿੰਟਰ ਤੇ ਪਬਲਿਸ਼ਰ: ਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ,}}
{{left|{{gap}}{{gap}}{{gap}}ਕੁਲਦੀਪ ਈਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਪ੍ਰੈਸ, ਕਚਹਿਰੀ ਰੋਡ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>m9cf408q4nu8xvd7sbbrr8hamaj9qx2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>224784</id>
      <parentid>224783</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:42:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <origin>224784</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="432" sha1="axw9mce41r5yil9ao4sd3ecufr9u3mf" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{dhr|17em}}
{{center|&lt;poem&gt;ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ-੧੯੪੬
ਦੂਜੀ ਵਾਰ-੧੯੫੦
ਤੀਜੀ ਵਾਰ-੧੯੫੫
ਮੁਲ ੧॥=)&lt;/poem&gt;}}
{{dhr|14em}}
{{left|{{gap}}ਪ੍ਰਿੰਟਰ ਤੇ ਪਬਲਿਸ਼ਰ: ਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ,}}
{{left|{{gap}}{{gap}}{{gap}}ਕੁਲਦੀਪ ਈਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਪ੍ਰੈਸ, ਕਚਹਿਰੀ ਰੋਡ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>axw9mce41r5yil9ao4sd3ecufr9u3mf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>224785</id>
      <parentid>224784</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:42:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <origin>224785</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="432" sha1="gaeh4ratcrurkhplsxk0vwxclyxjoxq" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{dhr|18em}}
{{center|&lt;poem&gt;ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ-੧੯੪੬
ਦੂਜੀ ਵਾਰ-੧੯੫੦
ਤੀਜੀ ਵਾਰ-੧੯੫੫
ਮੁਲ ੧॥=)&lt;/poem&gt;}}
{{dhr|15em}}
{{left|{{gap}}ਪ੍ਰਿੰਟਰ ਤੇ ਪਬਲਿਸ਼ਰ: ਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ,}}
{{left|{{gap}}{{gap}}{{gap}}ਕੁਲਦੀਪ ਈਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਪ੍ਰੈਸ, ਕਚਹਿਰੀ ਰੋਡ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gaeh4ratcrurkhplsxk0vwxclyxjoxq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:Raj Kumari.pdf/4</title>
    <ns>250</ns>
    <id>73337</id>
    <revision>
      <id>224786</id>
      <timestamp>2026-07-07T13:44:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>224786</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1966" sha1="m4u7nycp1zgvydfymqe5cm3vei3k2w1" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{Block center|&lt;poem&gt;{{gap}}ਜੀਵਨ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਮੁਕਾਣ ਲਈ ਹਰ ਮਨੁਖ ਨੂੰ ਆਸ਼ਾ ਤੇ
ਨਿਰਾਸ਼ਾ, ਦੋਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਕਦੀ ਆਸ਼ਾ ਦੀਆਂ
ਬਦਲੀਆਂ ਵਸ ਕੇ ਮਨੁਖ ਨੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਦੇ ਅਥਾਹ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਡਬੋ
ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਕਦੀ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਦੇ ਤੂਫ਼ਾਨ, ਝਖੜ ਤੇ ਹਨ੍ਹੇਰੀਆਂ ਉਸ
ਦੀ ਤਬਾਹੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ।
{{gap}}ਆਸ਼ਾਵਾਂ ਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਲੈ ਕੇ, ਅਰਮਾਨਾਂ ਤੇ ਖ਼ਾਹਸ਼ਾਂ
ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਲੈ ਕੇ, ਆਇਆ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਵਾਨੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਜੀਵਨ
ਦਾ ਰੰਗੀਨ ਹਿਸਾ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਵਾਨੀ ਦਾ ਮਚਲਣਾ,
ਜਵਾਨੀ ਦੀ ਸ਼ੋਖ਼ੀ, ਜਵਾਨੀ ਦੀ ਨਜ਼ਾਕਤ ਸੱਦਾ ਦੇਂਦੀ ਹੈ ਕਿਸੇ ਹੋਰ
ਜਵਾਨੀ ਨੂੰ ਤੇ ਫਿਰ ਦੋਹਾਂ ਦਿਲਾਂ ਵਿਚ ਪਿਆਰ ਉਗਮ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਕਿਹੜਾ ਇਨਸਾਨ ਹੈ ਜੋ ਪਿਆਰ ਦੇ ਨਸ਼ੇ ਤੋਂ ਵਾਕਫ਼ ਨਹੀਂ। ਪਿਆਰ
ਤੇ ਜਵਾਨੀ ਦਾ ਡੂੰਘਾ ਸਬੰਧ ਹੈ। ਜਵਾਨੀ ਤੇ ਫਿਰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਧਰਤੀ
ਤੇ ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਇਕ ਫ਼ਾਰਸੀ ਦਾ ਕਵੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ :
{{gap}}“ਸਚ ਮੁਚ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦੀ ਧਰਤੀ ਵਿਚ ਪਿਆਰ ਲੁਕਿਆ
ਹੈ। ਇਸ ਧਰਤੀ ਤੇ ਪੈਰ ਰਖਦਿਆਂ ਹੀ ਜਵਾਨੀ ਮਚਲ ਉਠਦੀ ਹੈ,
ਆਸ਼ਾਵਾਂ ਜਾਗ ਉਠਦੀਆਂ ਹਨ।”&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>m4u7nycp1zgvydfymqe5cm3vei3k2w1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>224787</id>
      <parentid>224786</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:45:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <origin>224787</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1977" sha1="6ugvemb0scbp345xs1gl30vz3zku220" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{dhr|8em}}
{{Block center|&lt;poem&gt;{{gap}}ਜੀਵਨ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਮੁਕਾਣ ਲਈ ਹਰ ਮਨੁਖ ਨੂੰ ਆਸ਼ਾ ਤੇ
ਨਿਰਾਸ਼ਾ, ਦੋਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਕਦੀ ਆਸ਼ਾ ਦੀਆਂ
ਬਦਲੀਆਂ ਵਸ ਕੇ ਮਨੁਖ ਨੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਦੇ ਅਥਾਹ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਡਬੋ
ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਕਦੀ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਦੇ ਤੂਫ਼ਾਨ, ਝਖੜ ਤੇ ਹਨ੍ਹੇਰੀਆਂ ਉਸ
ਦੀ ਤਬਾਹੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ।
{{gap}}ਆਸ਼ਾਵਾਂ ਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਲੈ ਕੇ, ਅਰਮਾਨਾਂ ਤੇ ਖ਼ਾਹਸ਼ਾਂ
ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਲੈ ਕੇ, ਆਇਆ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਵਾਨੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਜੀਵਨ
ਦਾ ਰੰਗੀਨ ਹਿਸਾ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਵਾਨੀ ਦਾ ਮਚਲਣਾ,
ਜਵਾਨੀ ਦੀ ਸ਼ੋਖ਼ੀ, ਜਵਾਨੀ ਦੀ ਨਜ਼ਾਕਤ ਸੱਦਾ ਦੇਂਦੀ ਹੈ ਕਿਸੇ ਹੋਰ
ਜਵਾਨੀ ਨੂੰ ਤੇ ਫਿਰ ਦੋਹਾਂ ਦਿਲਾਂ ਵਿਚ ਪਿਆਰ ਉਗਮ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਕਿਹੜਾ ਇਨਸਾਨ ਹੈ ਜੋ ਪਿਆਰ ਦੇ ਨਸ਼ੇ ਤੋਂ ਵਾਕਫ਼ ਨਹੀਂ। ਪਿਆਰ
ਤੇ ਜਵਾਨੀ ਦਾ ਡੂੰਘਾ ਸਬੰਧ ਹੈ। ਜਵਾਨੀ ਤੇ ਫਿਰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਧਰਤੀ
ਤੇ ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਇਕ ਫ਼ਾਰਸੀ ਦਾ ਕਵੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ :
{{gap}}“ਸਚ ਮੁਚ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦੀ ਧਰਤੀ ਵਿਚ ਪਿਆਰ ਲੁਕਿਆ
ਹੈ। ਇਸ ਧਰਤੀ ਤੇ ਪੈਰ ਰਖਦਿਆਂ ਹੀ ਜਵਾਨੀ ਮਚਲ ਉਠਦੀ ਹੈ,
ਆਸ਼ਾਵਾਂ ਜਾਗ ਉਠਦੀਆਂ ਹਨ।”&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6ugvemb0scbp345xs1gl30vz3zku220</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:Raj Kumari.pdf/7</title>
    <ns>250</ns>
    <id>73338</id>
    <revision>
      <id>224971</id>
      <timestamp>2026-07-07T16:20:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aman Arora PTL</username>
        <id>1841</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>224971</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2882" sha1="rmt0cot8abwy44te16767pwxsolr8fw" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Aman Arora PTL&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;﻿________________

ਨੂੰ ਇਸਤਰੀ ਦੇ ਨੈਨਾਂ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਤੋਂ ਆਪਣਾ ਦਿਲ ਬਚਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸਮੂਹ ਇਸਤਰੀ ਜਾਤੀ ਨਾਲ ਵੈਰ ਕਰਨਾ ਪੁੰਨ ਨਹੀਂ, ਪਾਪ ਹੈ । ਇਹ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਵੈਰਾਗੀ ਨਹੀਂ, ਗ੍ਰਹਸਤੀ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰਯਾ ਨਾਲ ਕੀ ਵਾਸਤਾ ?”

{{gap}}ਵਜ਼ੀਰਾਂ ਨੇ ਫਿਰ ਸਲਾਹ ਕੀਤੀ। ਸਾਰੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੱਥ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਖਲੋ ਗਏ । ਮਹਾਂ-ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਅੱਗੇ ਵਧ ਕੇ ਆਖਿਆ-

{{gap}}“ਮਹਾਰਾਜ ਅਧਿਰਾਜ ! ਅਸੀਂ ਬੇਨਤੀ ਕਰਨ ਲਈ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਏ ਹਾਂ ਕਿ ਆਪ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲਵੋ। ਸ੍ਰੀ ਰਾਮ ਚੰਦਰ ਜੀ ਨੇ ਸੀਤਾ ਜੀ ਨਾਲ, ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਨੇ ਰੁਕਮਨੀ ਜੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਆਪ ਦੀ ਇਹ ਕੀ ਜ਼ਿਦ ਹੈ ਕਿ ਆਪ ਰਾਜਧਾਨੀ ਨੂੰ ਬਰਬਾਦ ਕਰਨ ਤੇ ਤੁਲੇ ਹੋਏ ਹੋ !”

{{gap}}ਮਹਾਰਾਜੇ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਵਲ ਕੋਈ ਧਿਆਨ ਨਾ ਦਿਤਾ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, “ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਹਾਰਜੇ ਦੇ ਜੀਊਂਦਿਆਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਗੱਦੀ ਤੇ ਬਹਾਉਣ ਦਾ ਫ਼ਿਕਰ ਹੈ ਤਾਂ ਮੈਂ ਹੁਣੇ ਹੀ ਰਾਜ-ਭਾਗ ਤਿਆਗ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਾਂ।”

{{gap}}ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਸਾਰੇ ਵਜ਼ੀਰ ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਆਏ ਤੇ ਹਾਰ ਕੇ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤੀ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਜਾਸੂਸਾਂ ਰਾਹੀਂ ਗੁਪਤ ਤੌਰ ਤੇ ਇਹ ਖ਼ਬਰ ਫੈਲਾ ਦਿਤੀ ਜਾਵੇ ਕਿ ਜੋ ਕੋਈ ਇਸ ਰਾਜ-ਹਠ ਨੂੰ ਮਿਟਾਵੇਗਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਇਕ ਲੱਖ ਅਸ਼ਰਫ਼ੀ ਇਨਾਮ ਮਿਲੇਗੀ।

{{gap}}ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਬੜੇ ਬੜੇ ਜੋਤਸ਼ੀ ਤੇ ਜੰਤਰ ਮੰਤਰ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਹਵਨ ਆਦਿ ਕਰ ਛਡੇ ਪਰ ਰਾਜੇ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਇਸਤਰੀ ਲਈ ਘ੍ਰਿਣਾ ਸਗੋਂ ਵਧਦੀ ਗਈ। ਇਥੋਂ ਤਕ ਕਿ ਜੋ ਇਸਤਰੀ ਉਸ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਦੀ ਹੱਦ ਵਿਚ ਆਉਣ ਦਾ ਹੌਸਲਾ ਕਰਦੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਉਹ ਦੇਸ਼-ਨਿਕਾਲਾ ਦੇ ਦੇਂਦਾ। ਵਜ਼ੀਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਡਰ

{{gap}}੧੦&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rmt0cot8abwy44te16767pwxsolr8fw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:Rubaiyat Omar Khayyam - 1894.djvu/16</title>
    <ns>250</ns>
    <id>73339</id>
    <revision>
      <id>224990</id>
      <timestamp>2026-07-08T00:56:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Taranpreet Goswami</username>
        <id>2106</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ &quot;رباعیات عمر خیام پس گفت مرا معلم از عد لوح و ظلم بهشت و دوزخ باشت 40 - باقی | بسیاری کشتیم گجرد در و دشت ایک کارمین از کشت همی نیک نگشت در در ناخوشی زمانه باری عمرم اگر خوش بگذشت یکدمی خوش به اخت نه اشاره با این معنی که جون در گازار بگو بری چیزه نامه بینی پ...&quot; ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ</comment>
      <origin>224990</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2331" sha1="3h4hwdk3m79i9fzojfk3hsr87nu4bjc" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Taranpreet Goswami&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;رباعیات عمر خیام
پس گفت مرا معلم از عد لوح و ظلم بهشت و دوزخ باشت
40 - باقی |
بسیاری کشتیم گجرد در و دشت ایک کارمین از کشت همی نیک نگشت
در
در ناخوشی زمانه باری عمرم اگر خوش بگذشت یکدمی خوش به اخت
نه اشاره
با این معنی که جون در
گازار بگو بری چیزه نامه
بینی پامال نسازی
که این سبزه از خاک
سبزه خطا لاله رویان
سنبلین مورسته است.
مستغل کے معنی میں کہ
گریز یا بد و معنی
دیگر تجھنے کی یہ عادت
در پرده یا
ور پر وہ اسرائیسی اره نیست این تعبیه جان چکی گه نیست
جز در دل خاک
بیج من نگا نیست افسوس
که این فسانه هم کو تن نیست
سر سبزه که برکنار جوئی راسته است گو با زب فرشته خونی درست است
یا بر شیر بر ما بخواری نہ تھے کان سبزه زخاک لالہ روئی رشته است
ی برکف من نه که ولم در تاب است این عمر گر نیز با ای چون سیماب بست
برخیز که بیداری دولت خواب است دریاب که آتش جوانی آب است
دور بر بر نهال تحقیق نیست زیرا که در ین راه کسی میت دوست
هر کس زده دست مجرور شاخی است امروز جودی شناس و فردا به است
ه امروز معروف -
روز آینده دستی
دیروز گذشته فردا
رباعی پدیدا ۲
بموجب حدیث
شریف احمد بی اندر یک
دشمن ترین توهین تو
نفک بن جنیک
نفر است که در میان
برده پهلوی سنت میں
از داستان زمانه
آنکس
آن به که درین زیما نه کم گیری دوست با اهل زما بی خبت از دو نکوست )
ن
که میلگی ترا نمیده به وسه چون چشم خرد باز کنی دشمنت اوست
ای آمده از عالم روحانی نفت ایران شده پنج و چهار شش هفت
نے خود کہ ندائی زائی آمدن خوش باش ندا نے مجا خوا ہی فوت
ندانتے خواهی
خور
Digitized by Google&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3h4hwdk3m79i9fzojfk3hsr87nu4bjc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>224991</id>
      <parentid>224990</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T04:30:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Charan Gill</username>
        <id>36</id>
      </contributor>
      <origin>224991</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2337" sha1="s9ex9j3fu5ogn5dtdvdbdm2oraigqta" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Taranpreet Goswami&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;پس گفت مرا معلم از علم درست ॥ ॥ لوح و قلم و بهشت و دوزخ با تست
{{center|40 - رباقی}} 
بسیاری کشتیم گجرد در و دشت ایک کارمین از کشت همی نیک نگشت
در
در ناخوشی زمانه باری عمرم اگر خوش بگذشت یکدمی خوش به اخت
نه اشاره
با این معنی که جون در
گازار بگو بری چیزه نامه
بینی پامال نسازی
که این سبزه از خاک
سبزه خطا لاله رویان
سنبلین مورسته است.
مستغل کے معنی میں کہ
گریز یا بد و معنی
دیگر تجھنے کی یہ عادت
در پرده یا
ور پر وہ اسرائیسی اره نیست این تعبیه جان چکی گه نیست
جز در دل خاک
بیج من نگا نیست افسوس
که این فسانه هم کو تن نیست
سر سبزه که برکنار جوئی راسته است گو با زب فرشته خونی درست است
یا بر شیر بر ما بخواری نہ تھے کان سبزه زخاک لالہ روئی رشته است
ی برکف من نه که ولم در تاب است این عمر گر نیز با ای چون سیماب بست
برخیز که بیداری دولت خواب است دریاب که آتش جوانی آب است
دور بر بر نهال تحقیق نیست زیرا که در ین راه کسی میت دوست
هر کس زده دست مجرور شاخی است امروز جودی شناس و فردا به است
ه امروز معروف -
روز آینده دستی
دیروز گذشته فردا
رباعی پدیدا ۲
بموجب حدیث
شریف احمد بی اندر یک
دشمن ترین توهین تو
نفک بن جنیک
نفر است که در میان
برده پهلوی سنت میں
از داستان زمانه
آنکس
آن به که درین زیما نه کم گیری دوست با اهل زما بی خبت از دو نکوست )
ن
که میلگی ترا نمیده به وسه چون چشم خرد باز کنی دشمنت اوست
ای آمده از عالم روحانی نفت ایران شده پنج و چهار شش هفت
نے خود کہ ندائی زائی آمدن خوش باش ندا نے مجا خوا ہی فوت
ندانتے خواهی
خور
Digitized by Google&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>s9ex9j3fu5ogn5dtdvdbdm2oraigqta</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>