ਪੰਨਾ:ਖੁਲ੍ਹੇ ਲੇਖ.pdf/105

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="pa">
  <siteinfo>
    <sitename>ਵਿਕੀਸਰੋਤ</sitename>
    <dbname>pawikisource</dbname>
    <base>https://pa.wikisource.org/wiki/%E0%A8%AE%E0%A9%81%E0%A9%B1%E0%A8%96_%E0%A8%B8%E0%A8%AB%E0%A8%BC%E0%A8%BE</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.10</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">ਮੀਡੀਆ</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">ਖ਼ਾਸ</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">ਵਰਤੋਂਕਾਰ</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">ਵਿਕੀਸਰੋਤ</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">ਤਸਵੀਰ</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">ਤਸਵੀਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">ਫਰਮਾ</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">ਫਰਮਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">ਮਦਦ</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">ਮਦਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">ਸ਼੍ਰੇਣੀ</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">ਲੇਖਕ</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">ਲੇਖਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="106" case="first-letter">ਪੋਰਟਲ</namespace>
      <namespace key="107" case="first-letter">ਪੋਰਟਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="108" case="first-letter">ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ</namespace>
      <namespace key="109" case="first-letter">ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="110" case="first-letter">ਲਿਖਤ</namespace>
      <namespace key="111" case="first-letter">ਲਿਖਤ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="112" case="first-letter">ਆਡੀਓਬੁਕ</namespace>
      <namespace key="113" case="first-letter">ਆਡੀਓਬੁਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="114" case="first-letter">ਅਨੁਵਾਦ</namespace>
      <namespace key="115" case="first-letter">ਅਨੁਵਾਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="250" case="first-letter">ਪੰਨਾ</namespace>
      <namespace key="251" case="first-letter">ਪੰਨਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="252" case="first-letter">ਇੰਡੈਕਸ</namespace>
      <namespace key="253" case="first-letter">ਇੰਡੈਕਸ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">ਮੌਡਿਊਲ</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਖੁਲ੍ਹੇ ਲੇਖ.pdf/105</title>
    <ns>250</ns>
    <id>6215</id>
    <revision>
      <id>225101</id>
      <parentid>38400</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:42:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225101</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2258" sha1="f1hzb5nzq1xcxiu9xy9s5h75to4dsrf" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{center|( ੮੯ )}}, ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇਕ ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੀ ਮਲਕਾ ਨੂੰ,ਇਸ ਸਿਮਨ ਦੇ ਸੰਗੇ ਦੇ ਭਾਵ ਹੇਠ ਗੈਸ਼ਾ ਦੇ ਨੈਣ ਇਲਾਹੀ ਰਸਦੇ ਅਥਰੂਆਂ ਨਾਲ ਸਜਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਖੜੀ ਓਏਨ ਦੇ ਚੈਰੀ ਬਾਗ ਵਿੱਚ, ਉਨਾਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਪੌੜੀਆਂ ਤੇ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਨਮੋ ਬੁੱਧਾ, ਤੇ ਆਖਦੀ ਹੈ ਹੇ ਮਾਲਕ! ਮੈਂ ਨਿਕਾਰੀਵੀ ਤੇਰੇ ਵਲ ਜਾਂਦੇ ਰਾਹ ਦੀ ਪੌੜੀਆਂ ਤੇ ਖੜੀ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਵੀ| ਸਦਾ ਤੇਰੇ ਵੱਲ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਸੁਖੀ ਵੱਸਣ ਉਹ, ਜਿਨ੍ਹਾਂਇਹ ਪੌੜੀਆਂ ਹਰ ਖਾਸ ਆਮ ਵਾਸਤੇ ਬਣਾ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਰਾਹ,' ਬਣਾ ਦਿੱਤੇ ਤੇ ਸਬ ਕੋਈ ਤੇ ਮੈਂ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹਾਂ ਤੇ ਤੁਰ| ਸੱਕਦੀ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਵੀ ਆਪਣੀ ਨੈਣ ਆਪ ਵੱਲ ਮੋੜ ਸੱਕਦੀ ਹਾਂ, ਨੈਣ ਮੇਰੇ ਆਪ ਦੇ ਪਦਮ ਚਰਣਾਂ ਨੂੰ ਛੋਹ ਸਕਦੇ ਹਨ,ਮੇਰੇ ਨਿਮਾਣੀ ਦੇ ਦਿਲ ਥੀਂ ਅਸੀਸ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਕਟ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹਾਂ? ਆਪ ਦੇ ਇਹ ਚੈਰੀ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ| ਬਾਗ ਵਿੱਚੋਂ ਫੁੱਲ ਤੋੜ ਕੇ ਦੇਵਾਂ, ਮੈਂ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਬਾਗ ਇਹਸਾਰੇ ਮਿਲਖ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਆਪ ਦੇ ਅਰਪਣ ਕਰਦੀ ਹਾਂ  ਓਧਰ ਇਕ ਮਹਾਰਾਨੀ ਐਮਪ੍ਰੈਸ ਕੋਮੀਓ ਬੁੱਧ ਮਤ ਤੇ ' ਘੋਲ ਘੁਮਾਈ ਹੋਈ ਆਪਣੀ ਲੜਕੀ ਸਮੇਤ ਜਿਹਦਾ ਨਾਮਕੋਕਿਨ ਸੀ ਤੇ ਜੋ ਓਹਦੇ ਬਾਦ ਤਖਤ ਤੇ ਬੈਠੀ, ਬੁੱਧ ਦੇ ਮੰਦਰ ਬਣਵਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਆਪ ਖੜੀ ਹੋਈ ਹੈ ਤੇ ਪੱਬਰ ਘੜੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਤੇ ਘਾਤ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>f1hzb5nzq1xcxiu9xy9s5h75to4dsrf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਖੁਲ੍ਹੇ ਲੇਖ.pdf/106</title>
    <ns>250</ns>
    <id>6216</id>
    <revision>
      <id>225102</id>
      <parentid>38402</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:42:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225102</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2241" sha1="dn0uwel756f4mv1t0t4vbwrel7jhgog" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{center|( ੯o )}} ਵਿੱਚ ਫੜੇ ਲੋਹੇ ਦੇ ਹਥਿਯਾਰ ਲੱਗ ਕੇ ਪੱਥਰ ਵਿੱਚੋਂ ਅਰ ਦਾਸ ਵਰਗੇ ਕਾਂਬੇ ਨਿਕਲ ਰਹੇ ਹਨ, ਇਕ ਅਨੋਖੇ ਜੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਐਮਪੈਸ ਦੀ ਛਾਤੀ ਫਟ ਕੇ ਇਹ ਅਰਦਾਸ ਨਿਕਲਦੀ' ਹੈ “ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਔਜ਼ਾਰਾਂ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਹੋ ਮੁਬਾਰਕ ਗੁੰਚ ਸੂਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁਜੇ, ਇਹੋ ਮੁਬਾਰਕ ਆਵਾਜ ਧਰਤੀ ਦੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਚੀਰਾਂ ਪਾਣ, ਪਿਤਾਵਾਂ ਮਹਾਤਾਵਾਂ ਦੀ ਖਾਤਰ ਇਹ ਉਹੀ ਮਾਵਾਂ ਮਹਾਂ ਮਾਵਾਂ ਦੀ ਖਾਤਰ ਇਹ ਹੋਵੇ, ਸਰਬਤ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ ਇਹ ਹੋਵੇ ਤੇ ਇਹੋ ਐਮਪੇਸ ਮਾਂ ਇਕ ਸਦਾ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖਦੀ ਹੈ।: ਜਦ ਉਹ ਫੁੱਲ ਬੁੱਧ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾਨ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ “ਜੇ ਮੈਂ ਤੋੜਾਂ ਤਦ ਮੇਰੇ ਹੱਥ ਦੀ ਮੈਲ ਫੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਮੈਲਾ ਕਰੇ ਗੀ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਇਨਾਂ ਹਰੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਖੜੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਹਿਲਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਆਦ ਜੁਗਾਦ ਤੇ ਹੁਣ ਦੇ ਬੁੱਲ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੜਾਂਦੀ ਹਾਂ॥
ਬੁੱਧ ਦੇ ਨਿਰਵਾਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕ ਡੋਡੀਆਂ ਦਾ ਖਿੜਿਆ ਹੋਇਆ ਫੁੱਲ ਵਰਗਾ ਜਾਪਾਨ ਇਉਂ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਹੋਰ ਮੁਲਕਾਂ ਖਾਸ ਕਰ ਹਿੰਦਸਤਾਨ ਦੇ ਕਾਲੇ ਹਨੇਰੇ ਤਲੇ ਦੇ ਚਿੱਕੜਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਗਿਆ ਇਕ ਫੁੱਲ ਦਾ ਬਿਛੁ ਟੇਢਾ ਹੋ ਸੂਰਜ ਦੀ ਸੁਨਹਿਰੀ ਕਿਰਣ , ਨੂੰ ਟੋਲਦਾ ਪੇਚ ਜਿਹੇ ਖਾਂਦਾ ਤਿੱਬੜ, ਚੀਨ, ਮਲਾਯਾ ਦੇ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dn0uwel756f4mv1t0t4vbwrel7jhgog</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਖੁਲ੍ਹੇ ਲੇਖ.pdf/107</title>
    <ns>250</ns>
    <id>6217</id>
    <revision>
      <id>225103</id>
      <parentid>38403</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:43:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225103</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2314" sha1="moh0ix2uvwchxk55i1z9rvwlym9ihtw" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{center|( ੯੧ )}} ਜਜ਼ੀਰਿਆਂ ਉੱਪਰੋਂ ਹੁੰਦਾ ਆਖਰ ਜਾਪਾਨ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਖਿੜਿਆਤੇ ਓਥੇ ਇਹਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਅੰਤ ਨਾ ਰਿਹਾ। ਸੋ ਜਦ ਕਦੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਆਰਟ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੇਖਣਾ ਹੋਵੇ, ਤਦ ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਆਰਟ ਵਿੱਚ ਹੀ ਦੇਖ ਸੱਕੀਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਰਟ ਸਭ ਥਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ· ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਉੱਥੇ ਰਸ ਰੂਪ ਹੋ ਸਿੰਜਰਦਾ ਹੈ, ਝਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜਦ ਗਿਰਾ ਵਿੱਚੋਂ ਦੀ ਫੁੱਟਦਾ ਹੈ ਤਦ ਉਹ ਕਵਿਤਾ ਹੈ, ਜਦ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਦੀ ਫੁੱਟਦਾ ਹੈ ਤਦ ਉਹ ਚਿਤਕਾਰੀ, ਪੱਥਰਾਂ ਦੇ ਬੁੱਤ ਦੇ ਚਿਤ ਬਨਾਣ ਵਿੱਚ ਪੂਰਣਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਦਿਲ ਵਿੱਚੋਂ ਫੁੱਟਦਾ ਹੈ ਤਦ ਭਗਤੀ ਹੋ ਨਿਬੜਦਾ ਹੈ। ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਜੁੜੇ ਸਮੂਹਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਦੀ ਫੁਟਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਧਰਤ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਅਨੋਖੇ ਗਹਿਣੇ ਪਾ ਇਉਂ ਸਜਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸੂਰਗ ਇਹੋ ਹੈ ਸੋ ਬੁੱਧ ਜੀ ਦਾ ਨਿਰਵਾਨ ਰਸ ਤੇ ਅਲੌਕਿਕ ਸਮਾਧੀ ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਸਮੁਹਾਂ ਪਰ ਅੰਮਿਤ ਵਰਖਾ ਵਾਂਗ ਪਈ ਤੇ ਨਿਰਾ ਇਕ ਇਕ ਹੀ ਨਿਹਾਲ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਸਾਰੀ ਕੌਮ ਦੀ ਕੌਮ ਵੱਡਾ ਨਿੱਕਾ, ਪਾਪੀ ਨੀ ਸਭ ਨਿਹਾਲ ਹੋਏ ਤੇਸੱਦਯਾਂ ਇਹ ਗੁਣ ਉਹ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਸਿੰਜਰਦੇ ਰਹੇ। ਹੁਣ ਨ ਰਸਿਕ ਸਖਸੀਅਤ ਸਦਾ ਕਰਤਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇ ਰੱਬ ਦੀ
ਕੁਦਰਤ ਕਰਤਾਰੀ ਸੁਹਣਪ, ਸੁਹਜ, ਧਰਮ, ਦਇਆ, ਦਰਦ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>moh0ix2uvwchxk55i1z9rvwlym9ihtw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਖੁਲ੍ਹੇ ਲੇਖ.pdf/108</title>
    <ns>250</ns>
    <id>6218</id>
    <revision>
      <id>225104</id>
      <parentid>38559</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:43:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225104</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2334" sha1="08ig3ah63khet3x5b1g2fnsap0xzx9h" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{center|( ੯੨ )}}ਆਦਿ ਦੀ ਉਪਜਾਊ ਹੈ। ਤਿਵੇਂ ਮਨੁੱਖ ਵੀ ਕੁਦਰਤ ਵਾਂਗ  ਕਰਤਾਰੀ ਤੇ ਉਪਜਾਉ ਹੋਣ ਬਿਨਾ ਰਹਿ ਨਹੀਂ ਸੱਕਦਾ। ਆਰਟ ਕਈਤਰਾਂ ਦੀ ਰਸਿਕ ਕਿਰਤ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪਰਬਤਾਂ ਥੀਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ ਦਰਿਯਾ ਬਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲ ਤੇ ਫਲ ਉਪਜਾਊ ਹੈ ਤਿਵੇਂ ਇਹ ਦਿਵਰ ਇਨਸਾਨੀਅਤ ਦਾ ਦਰਿਯਾ ਜਦ ਕੌਮਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਉਨਾਂ ਦੀ ਤੀਬਰ ਸੰਗਮ ਦੇ ਦੀਵਾਰਾਂ ਤੇ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਦੇ ਕੁਫਲ ਤੋੜ ਕੇ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਰਸਿਕ ਕਿਰਤ ਦੀਆਂ ਅਨੇਕ ਤੇ ਸਮੂਹੀ ਕਰਾਮਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਦਾ ਹੈ ਪਰ ਕੇਵਲ ਉਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਜਦ ਭਗਤੀ ਧਯਾਨੀ ਹੋਵੇ, ਸਮਾਧੀ ਸ਼ਖਸੀ ਹੋਵੇ, ਪਿਆਰ ਕਿਸੀ ਆਦਰਸ਼ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਹੋਵੇ ।ਜਿਸ ਤਰਾਂ ਬੁੱਧ ਮਤ ਵਿੱਚ ਬੁੱਧ ਜੀ ਦਾ, ਜਿਸ ਤਰਾਂ ਈਸਾਈ ਮਤ ਵਿਚ ਈਸਾ ਜੀ ਦਾ, ਤੇ ਸਿੱਖ ਮਤ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦਾ, ਬਿਨਾ ਇਸ ਉੱਚੀ ਦਿਵਸ, ਗੁਰਮੁਖ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੇ ਧਨ ਦੇ ਸਿਮਰਣ ਦੇ ਨਾਮ ਦੇ ਆਰਟ ਨਹੀਂ ਉਪਜਦਾ। ਨਿਰਗੁਣ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਧਯਾਨ ਜਿਸ ਤਰਾਂ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਚਲਾਇਆ ਸ਼ਯ ਦਾ ਧਯਾਨ ਹੈ ਉੱਥੇ ਨਾਮਰੂਪ ਮਿਥਯਾ ਹੋਇਆ, ਓਥੇ ਦੇਵੀ ਦੇਵਤਾ ਸੋਹਣਾ ਕੋਝਾ ਹੋਇਆ ਹੀ ਕੋਈ ਨਾ, ਓਥੇ ਆਰਟ ਨਹੀਂ ਉਪਜਦਾ, ਨਾ ਕਿਰਤ ਉਪਜਦੀ ਹੈ, ਓਥੇ ਆਲਸ, ਮੌਤ ਤੇ ਅਪੇਖਯਾ ਆਦਿ ਸ਼ਖਸੀ ਔਗੁਣ ਤੇ ਕੌਮੀ ਮੌਤ ਆਉਂਦੀਹੈ। ਬਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਨਿਰਗੁਣ ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਫਿਲਾਸਫੀ ਦੇ ਚਿੰਤਨ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>08ig3ah63khet3x5b1g2fnsap0xzx9h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਖੁਲ੍ਹੇ ਲੇਖ.pdf/109</title>
    <ns>250</ns>
    <id>6219</id>
    <revision>
      <id>225105</id>
      <parentid>38560</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:43:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225105</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2376" sha1="dho6xuv6j4q41jfantbuily1iui5h3e" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{center|( ੯੩ )}} ਕਰਕੇ ਹੀ ਬੁੱਧ ਦੇਵ ਦਾ ਧਯਾਨ ਇਸ ਮੁਲਕ ਵਿੱਚ ਨਾ -ਠਹਿਰ ਸਕਿਆ, ਉਹ ਇਸ ਚੌਗਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਜੀ ਨੀ ਨਹੀਂ ਸੱਕਿਆ। ਈਸਾ ਤੇ ਉਹਦੇ ਹਵਾਰੀਆਂ ਨੇ ਪੈਲਿਸਟੀਨ ਵਿੱਚ ਜਾ ਪਨੀਰੀ ਗੱਡੀ ਤੇ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਥੋਹੜੇ ਚਿਰ ਲਈ ਉਹੋ ਬੁਧ ਦੇਵ ਦੀ ਸ਼ਖਸੀ ਭਗਤੀ ਵਾਲਾਰਸ ਸਿੰਜਰਿਆ ਤੇ ਇਟਲੀ ਦਾ ਆਰਟ ਉਪਜਿਆ ਤੇ ਮੁੜ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਨੇ ਉਹੋ ਨਾਮ ਸਿਮਰਣ ਤੇ ਸ਼ਖਸੀ ਧਯਾਨ ਅਨੰਤ ਪਿਛੋਕੜ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਉਗਾ ਕਰਕੇ ਆਦਿ ਕੀਤਾ ਇਸ ਅਨੰਤ ਦੀ ਪਿਛੋਕੜ ਨਾਲ ਸ਼ਖਸੀ ਧਯਾਨਅਨੰਤ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਸੱਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਬਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਬਹੁਮ  ਆਦਿ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਫਲਿਸਫੇ ਨੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੇ ਬਾਗ ਨੂੰ  ਉੱਗਣ ਹੀ ਨਾ ਦਿੱਤਾ, ਕੁਛ ਦੇਸ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਸਿੱਖੀ ਨੂੰਮਾਰਿਆ ਤੇ ਅੰਦਰੋਂ ਬਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਸਤਾਂ ਨੇ ਜ਼ਹਿਰ ਦਿੱਤਾ। ਹੁਣ ਆਸ਼ਾ ਹੈ ਜੇ ਗੁਰੁ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੇ ਨਾਮ-ਲੇਵਾ ਜਾਪਾਨ ਨਵੇਂ ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਨਹੀਂ, ਓਥੇ ਵੀ ਹੁਣ ਉਹ ਗੱਲ ਪੱਛਮੀ ਮੁਲਕਗੀਰੀ ਤੇ ਡਾਲਰ ਪੂਜਾ ਦੇ ਖੋਹਰੇਪਨ ਨੇ ਸ਼ਾਯਦ  ਗੁੰਮ ਕਰ ਦੇਣੀ ਹੈ ਤੇ ਇਟਲੀ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ' ਜੀਵਨ ਤੇਆਰਟ ਨੂੰ ਅਨੁਭਵ ਕਰਕੇ ਉਸ ਥਾਂ ਮਗਰ ਸ਼ਾਯਦ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦਾ ਸੱਜਰਾ ਤੇ ਨਵੇਂ ਜ਼ਮਾਨੇ ਦਾ ਕੁਦਰਤ ਦਾ * ਆਰਟ ਤੇ ਮਜ਼ਬ ਸਮਝ ਸੱਕਣ ਤੇ ਹੋ ਸੱਕਦਾ ਹੈ, ਕਿ ਉਨਾਂ| ਗੰਭੀਰ ਜੀਵਨ ਦੇ ਰਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਲੱਭ ਕੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੇ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dho6xuv6j4q41jfantbuily1iui5h3e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਖੁਲ੍ਹੇ ਲੇਖ.pdf/110</title>
    <ns>250</ns>
    <id>6220</id>
    <revision>
      <id>225106</id>
      <parentid>38561</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:43:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225106</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1899" sha1="725vlzwqgjtb0ze832e5tcmg0uilibj" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{center|( ੯੪ )}} ਆਦਰਸ਼ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਦੱਸ ਸੱਕਣ, ਪਰ ਬੜੀ ਹੀ ਸਮੂਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕੌਮਾਂ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਤੇ ਪਿਆਰ ਤੇ ਭਗਤੀ ਦੀ ਲੋੜ ੫ ਹੈ, ਅਕੱਲਾ ਦੁਕੱਲਾ ਜੇ ਸਮਝਿਆ ਵੀ ਤਦ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੇ ਆਦਰਸ਼ ਇਕ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਖਿੜ ਸੱਕਦੇ ਹਨ । ਸ਼ਾਯਦ ਨਿਰੋਲ ਬੁੱਧ ਦੇ ਨਿਰਵਾਨ ਬਿਛ ਵਾਂਗ ਗੁਰਸਿੱਖੀ ਦਾ ਬਿੱਛ ਵੀ ਕਿਸੇ ਨਵੇਂ ਸਮੁੰਦ ਥੀਂ ਜੰਮੇ, ਮੁਲਕ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਟਾਹਣ ਫੁੱਲ ਲਿਆ ਕੇ ਮੁੜ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਹਾਲ ਕਰ ਸੱਕੇ॥| ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਆਰਟ ਅਥਵਾ ਰਸਿਕ ਕਿਰਤ ਦੇ ਵਿਕਾਸ਼ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਕਿ ਧਨ ਦੇ ਸਿਦਕ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪੱਕਾ ਪਤੀਤ ਹੋਵੇ ਕਿ ਦੇਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਹੈ, ਬੁੱਧ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਸੂਰਗ ਜਿੱਥੇ ਬੁੱਧ ਆਦਿ ਜੁਗਾਦਿ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਥਵਾ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦਾ ਪਰਲੋਕ ਜਿੱਥੇ
ਸਰਮ ਖੰਡ ਕੀ ਬਾਣੀ ਰੂਪੁ॥ ਤਿਥੈ ਘਾੜਤਿ ਘੜੀਐ ਬਹੁਤੁ ਅਨੂਪੁ॥ ਤਾਕੀਆ ਗਲਾ ਕਥੀਆ ਨਾ ਜਾਹਿ ॥ ਜੇ ਕੋ ਕਹੈ ਪਿਛੈ ਪਛੁਤਾਇ॥ ਤਿਥੈ ਘੜੀਐ ਸੁਰਤਿ ਮਤਿ ਮਨਿ ਬੁਧਿ॥ ਤਿਥੈ ਘੜੀਐ ਸੁਰਾ ਸਿਧਾ ਕੀ ਸੁਧ॥ ਕਰਮ ਖੰਡ ਕੀ ਬਾਣੀ ਜੋਰੁ ॥ ਤਿਥੈ ਹੋਰੁ ਨ ਕੋਈ ਹੋਰੁ॥&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>725vlzwqgjtb0ze832e5tcmg0uilibj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਖੁਲ੍ਹੇ ਲੇਖ.pdf/111</title>
    <ns>250</ns>
    <id>6221</id>
    <revision>
      <id>225107</id>
      <parentid>38562</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:43:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225107</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2175" sha1="tr1assxidd0a28j7o119sosu4xcr5qp" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{center|( ੯੫ )}} ਤਿਥੈ ਜੋਧ ਮਹਾਬਲ ਸੂ  ਤਿਨ ਮਹਿ ਰਾਮੁ ਰਹਿਆ ਭਰਪੂਰ| ਤਿਥੈ ਸੀਤੋ ਸੀਤਾ ਮਹਿਮਾ ਮਾਹਿ॥
ਤਾ ਕੇ ਰੂਪ ਨ ਕਥਨੇ ਜਾਹਿ॥ ਮੁੜ ਉਹ ਸੋਹਣੇ ਧਨ ਸਿੱਧ ਹੋ ਸਾਡੇ ਦਿਲਾਂ ਦੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਆਣ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸੋਹਣੀਆਂ ਸੂਰਤਾਂ ਨਾਲ ਠੰਢ ਪਾਣ। “ਰਾਗ ਰਤਨ ਪਰਵਾਰ ਪਰੀਆ ਸਬਦ ਗਾਵਣਆਈਆ ਤੇ ਉਨਾਂ ਦੇ ਰੂਪ, ਰਾਗ, ਰੰਗ ਸਾਡੀ ਸੁਰਤਿ ਨੂੰ · ਭਰਣ, ਸਾਡੀ ਸੁਰਤਿ ਉਹ ਰੂਪ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ
ਅੰਦਰ ਸਮਾਵੇ, ਸਦੀਆਂ ਤਕ ਇਹ ਵਾਕਫੀਅਤ ਪੁਰਣ ਹੋਵੇ, 'ਤੇ ਫੁਟ ਫੁਟ ਕੇ ਪਦਮ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਂਗ ਫਿਰ ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ, ਰਸ ਤੇ ਧਯਾਨ ਮੁਰਤਾਂ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰੋਂ ਬਾਹਰ ਆ ਕੇ ਸਾਡੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸਥਾਨਾਂ ਮੁਲਕਾਂ ਨੂੰ ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਦੇ ਸਿੰਗਾਰ ਨਾਲ ਸਿੰਗਾਰਣ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਰਸ਼ਨਾਂ, ਸਮਾਧੀਆਂ, ਰਸਾਂ ਨਾਲ ਸਾਡੀ ਹੱਡੀ ਮਾਸ ਮੱਝ ਧਯਾਨ ਵਿੱਚ ਵੱਸੇ, ਰੂਪ ਨਾਮ ਰਸ ਗੰਧ, ਸਪਰਸ਼ ਦੇ ਓੜਕ ਦਿਵਚ ਸੁਖਾਂ ਨਾਲ ਦਿਵਯ ਹੋ ਵੰਝੇ, ਦਿਲ ਦੀ ਵਸਤੀ ਵੱਸੇ। ਪਰੀਆਂ, ਦੇਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਚਹਿਲ ਬਹਿਲ ਹੋਵੇ, ਇਉਂ ਅੰਦਰ ਸਮਾਧੀ ਦਾ ਜੀਵਨ, ਚੁੱਪ ਰਸਿਕ ਕਿਰਤ ਦੀ ਖੇਡ ਸਦੀਆਂ ਤਕ ਸਾਨੂੰ ਲੁਕਾਈਆਂ ਡੋਡੀਆਂ ਵਾਂਗ ਜੋਬਨ ਦਾ ਰੰਗ ਦੇਕੇ ਇਕ ਬਸੰਤ ਦੇ ਦਿਨ ਸਾਨੂੰ ਖਿੜੇ ਕੰਵ.ਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਗੁਲਾਬਾਂ ਵਾਂਗ ਬਾਹਰ ਕੱਢੇ।&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>tr1assxidd0a28j7o119sosu4xcr5qp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਖੁਲ੍ਹੇ ਲੇਖ.pdf/112</title>
    <ns>250</ns>
    <id>6222</id>
    <revision>
      <id>225108</id>
      <parentid>38646</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:43:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225108</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1820" sha1="iq3ix9y8060d9nfaav3w3fazckycvhv" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;﻿{{center|( ੯੬ )}} ਇਹ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਹ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣਾ ਹੈ ਕਿ ਹੋਰ ਅੰਤਰੀਵ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਰੱਬ ਨਾਲ ਇਕ ਹੋਣਾ ਹੈ। ਗੁਲਾਬ. ਦਾ ਖਿੜਿਆ ਫੁੱਲ ਤਾਂ ਮੰਜ਼ਲ ਮਕਸਦ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਪਰ ਬਣਾਂ ਨੂੰ, ਬਾਗਾਂ ਨੂੰ, ਪਰਬਤਾਂ ਨੂੰ, ਦਰਿਯਾਵਾਂ ਨੂੰ, ਧਰਤਿ ਨੂੰ, ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਆਦਮੀਆਂ ਧਯਾਨ ਸਥਿਤ ਰਸਿਕਾਂ ਨੇ ਪਹੁੰਚਾਣਾ ਹੈ ਤੇ ਤੀਸਰੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ, ਕਿ {{xxxx-larger|ਸ਼ਰੀਰ}} ਤੇ ਸਰੀਰਕ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਸੁੱਚਾ, ਸੱਚਾ, ਸੁਥਰਾ, ਸੋਹਣਾ ਬਨਾਣ ਲਈ ਅੰਦਰ ਇਕ ਬੇਚੈਨੀ ਹੋਵੇ ਕਿ ਸ਼ਹਿਰ ਸਾਡੇ ਹਰੀ ਮੰਦਰ ਹੋਣ, ਬਣ ਸਾਡੇ ਨੰਦਨ ਬਾਗ ਹੋਣ, ਪਰਬਤ ਸਾਡੇ ਭਰਾ ਹੋਣ ਤੇ ਰਾਹ ਸਾਡੇ ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਅਥਵਾ
ਨਿਰਵਾਨ ਸੁਖ ਨੂੰ ਲ ਜਾਨ ਵਾਲ ਹਣ॥
ਇਹ ਜਗੁ ਸਚੇ ਕੀ ਹੈ ਕੋਠੜੀ
ਸਚੇ ਕਾ ਵਿਚਿ ਵਾਸੁ॥ “ਕੁਦਰਤਿ ਦਿਸੈ ਕੁਦਰਤਿ ਸੁਣੀਐ।
ਕੁਦਰਤਿ ਭਉ ਸੁਖ ਸਾਰੁ॥ ਕੁਦਰਤਿ ਪਾਤਾਲੀ ਆਕਾਸੀ '
ਕੁਦਰਤਿ ਸਰਬ ਆਕਾਰੁ॥ ਕੁਦਰਤਿ ਵੇਦ ਪੁਰਾਣ ਕਤੇਬਾ
ਕੁਦਰਤਿ ਸਰਬ ਵੀਚਾਰੁ॥ ਕੁਦਰਤ ਖਾਣਾ ਪੀਣਾ ਪੈਨਣ
ਕੁਦਰਤਿ ਸਰਬ ਪਿਆਰੁ॥&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>iq3ix9y8060d9nfaav3w3fazckycvhv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਖੁਲ੍ਹੇ ਲੇਖ.pdf/113</title>
    <ns>250</ns>
    <id>6223</id>
    <revision>
      <id>225109</id>
      <parentid>38647</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:43:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225109</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2309" sha1="8g8auhq65usdlavz7wt5ldard32encu" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{center|( ੯੭ )}} ਤੇ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਨਾਜ਼ਕ ਖਿਆਲੀ ਹੋਵੇ ਜਿਹੜੀ ਕਿਸੀ ਕਿਸਮ - ਦੀ ਮੈਲ, ਮੰਦਪੁਣਾ, ਕਰੁਪਤਾ, ਕੋਝ ਸਹਾਰ ਨਾ ਸੱਕੇ।
ਇਮਾਰਤ ਭੱਦੀ ਜੇਹੀ, ਭੈੜੀ ਜਿਹੀ ਬਣਾ ਨਾ ਸੱਕੇ, ਗਲੀ ਗੰਦੀ ਹੋ ਨਾ ਸੱਕੇ, ਅੰਦਰ ਗੰਦ ਮੰਦ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਬਾਹਰ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਸਰਲਤਾ ਅੰਦਰ, ਸਾਦਗੀ ਬਾਹਰ,ਨਿਰੀ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਪੋਚਾ ਪਾਚੀ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਸਰੀਰ ਭੀ ਸੋਹਣਾ ਚਮਕੇ, ਲਕੀਰ ਕੋਈ ਵਾਹੀ ਨਾ ਜਾਵੇ, ਜਿਹੜੀ ਉਸ ਪਿਆਰੇ ਵਲ
ਨਾ ਜਾਵੇ। ਸਾਡੀ ਜਾਤੀ ਦੇ ਤੀਰਥ ਵੇਖੋ ਤਦ ਉਹ ਗੰਦੇ, ਸ਼ਹਿਰ| ਗੰਦੇ, ਘਰ ਗੰਦੇ, ਸੁਭਾਉ ਗੰਦੇ, ਰਹਿਣ ਬਹਿਣ ਹੈਵਾਨਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਓਥੇ {{xxxx-larger|ਆਰਟ}} ਕਿਸ ਤਰਾਂ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ?
{{xxxx-larger|ਆਰਟ}} ਜੀਵਨ ਦਾ ਬੇਚੈਨ ਬਿਹਬਲ ਜਿਹਾਭੈੜੀ ਛੋ ਕੋਈ ਸਹ ਨ ਸੱਕਣ ਵਾਲਾਕਰਤਾਰੀ ਉਪਜਾਊ ਸੁਭਾਉ ਹੈ, ਪਰ ਜਿਥੇ ਜੀਵਨ ਬੀਹੀ ਅਪੇਖਯਾ ਸਿਖਾਈ ਜਾਏ, ਸ਼ਕਤੀ ਮੌਤ ਦਾਨਾਮ ਹੋਵੇ,ਸੋਹਣਾ ਹੀ ਕੋਈ ਨਾ ਹੋਵੇ,ਰੱਬ ਵੀ ਇਕ ਸ਼ੇਸ਼ ਸ਼ਨਰ ਹੋਵੇ, ਓਥੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਇਹ ਕਿਯਾ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਆ ਨਹੀਂ ਸੱਕਦੀ। ਜੇ ਆਵੇ ਤਦ ਕੋਈ ਸੁਹਣੱਪ ਨੂੰ ਨਹੀਂਉਪਜਾ
ਸੱਕਦੀ, ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਆਰਟ ਬੁਧ ਦੇਵ ਦੇ ਸਾਏ ਹੇਠ ਪਲਿਆ,| ਵੱਡਾ ਹੋਯਾਤੇ ਜੀਰਿਹਾ ਹੈ। ਤਿੱਬਤ ਤੇ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਆਰਟ
ਹੋਵੇ ਥੋੜਾ ਜਿਹਾ ਤਿੱਬਤ ਦੇ ਆਸਰੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੋਵੇ| ਪਰ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਰੂਪ ਨਾ ਘੜਨ ਹੋਣ, ਤੇ ਜੇ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8g8auhq65usdlavz7wt5ldard32encu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਖੁਲ੍ਹੇ ਲੇਖ.pdf/114</title>
    <ns>250</ns>
    <id>6224</id>
    <revision>
      <id>225110</id>
      <parentid>38648</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:43:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225110</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2082" sha1="ix3e5s6xyz9d93kiyql6y4c2net9iko" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{center|( ੯੮ )}} ਮਥਰਾ ਦੇ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਕੋਈ ਸੋਹਣੇ ਬੁੱਤ ਨਾਤਾਸ਼ੇ ਜਾਣ, ਭੈੜੇ ਜਿਹੇ ਕਾਲੇ ਜਿਹੇ ਭੱਦੇ ਜਿਹੇ , ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਬਣੇ ਚਿੱਤ ਤੇ ਪੱਥਰ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਸਾਡੀ ਦੇਵੀ ਦੇਵਤੇ ਹੋਣ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਛ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੀ ਸੁਰਤਿ ਧਿਆਨੀ ਰਸ ਥੀ ਖਾਲੀ ਹੈ, ਸ਼ਖਸੀ ਪੂਜਾ ਥਾਂ ਵਾਂਜੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਸਾਨੂੰ ਉੱਚੇ ਆਰਟ ਆਦਰਸ਼ ਸ ਹੀ ਕਿਸ ਤਰਾਂ ਸੱਕਦੇ ਹਨ? ਤੇ ਬੁੱਧ ਮਤ ਜੈਸੇ ਆਰਟਿਸਟਕ ਪਿਆਰ ਸਾਡ ਵਰਤਣ ਵਿੱਚ ਕਿਸ ਤਰਾਂ ਆ ਸੱਕਦੇ ਹ ? ਤੇ ਜੇ ਕੁਛ ਸੀ ਕਦੀ ਤਦ ਓਹ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਕੋਈ ਸ਼ਾਨ ਸੀ| ਉਕਾਕਰਾ ਲਿਖਦਾ ਹੈ, ਅਸ਼ੋਕ ਦੀ ਉੱਚੀ ਸ਼ਾਨ ਤੇ , ਪਾਦਸ਼ਾਹੀ ਜੋ ਏਸ਼ੀਆਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹਾਂਦਾਇਕ ਆਦਸ਼ ਨਮੂਨਾ ਹੈ, ਜਿਹਦੇ ਅਹਕਾਮ ਐਨਟੀਆਕ ਤੇ ਐਲਗਜੈਂਡਾ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਿਆਂ ਥੀ ਆਪਣੀ ਈਨ ਮਨਾਉਂਦੇ ਸਨ,ਅਜ ਤਕਰੀਬਨ ਅਸੀ ਭਾਰਹੁਤ ਤੇ ਬੁੱਧ ਗਯਾ ਦੇ ਕਿਰ ਕਿਰ ਕਰਦੇ ਪੱਥਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭੁਲ ਚੁੱਕੇ ਹਾਂ। ਵਿਕ੍ਰਮਾਦਿਤ ਦਾ ਜਵਾਹਰਾਤ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਦਰਬਾਰ ਬਸ ਇਕ ਗੁੰਮ ਗਿਆ ਸੁਫਨਾ ਹੈ, ਐਸਾ ਗੁੰਮਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕਾਲੀਦਾਸ ਦਾ ਵਾਕਰ ਭੀ ਚੇਤੇ ਨਹੀਂ ਕਰਾ ਸੱਕਦਾ,ਤੇ ਅਸੀ ਅਜਾਂਤਾਂ ਦੀਆਂ ਮੁਸੀਆਂ ਦੀਵਾਰਾਂ ਨੂੰ
* ਉਕਾਕਰਾ ਲਖਕ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ix3e5s6xyz9d93kiyql6y4c2net9iko</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਖੁਲ੍ਹੇ ਲੇਖ.pdf/115</title>
    <ns>250</ns>
    <id>6225</id>
    <revision>
      <id>225111</id>
      <parentid>22579</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:43:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225111</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2267" sha1="fug64eql4z39fng69hq7iceye5d5myo" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;﻿{{center|( ੯੯ )}}

ਵਿੱਚ ਇਕ ਗੁਜਰ ਗਈ ਸ਼ਾਨ ਨੂੰ ਟੋਲਦੇ ਹਾਂ ਯਾ ਇਲੋਰਾ
ਦੇ ਦੁਖਿਤ ਬੁੱਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਯਾ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਕਰੇ ਔੜੀਸਾ
ਦੇ ਚਿੱਤ੍ਰਾਂ ਦੀਆਂ ਚੁੱਪ ਆਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਤੇ ਯਾਹਵਸ ਨਾਲ ਅਸੀ
ਪੁਰਾਣੇ &lt;big&gt;ਆਰਟ&lt;/big&gt; ਨੂੰ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦੇ ਇਕ ਸੋਹਣੇ ਘਰੋਗੀ
ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦੇ ਬਰਤਨਾਂ ਦੇ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ
ਸੁਹੱਪਣ ਉਦਾਸੀਨ ਵੈਰਾਗੀ ਹੋਕੇ ਮਜ਼੍ਹਬ ਨਾਲ ਆਲਿੰਗਣ
ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਵੇਖਦੇ ਹਾਂ ॥

{{gap}}ਕੁਛ ਬਾਕੀ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਅੰਦਰੋਂ
ਧਿੱਕਾ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਬਾਹਰ ਵੀ ਆਏ ਵੰਡਾਲਾਂ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਬਾਹਰੋਂ
ਮਾਰਿਆ,ਇਸ ਪਛੇਕੜ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ
ਆਰਟ ਨੂੰ ਉਕਾਕੁਰਾ ਸੋਹਣੇ ਅੱਖਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਉਂ ਦੱਸਦਾ ਹੈ:-

{{gap}}&lt;big&gt;&quot;ਆਰਟ&lt;/big&gt; ਇਉਂ ਮਜ਼੍ਹਬ ਦਾ ਇਕ ਘੜੀ ਦੀ ਘੜੀ
ਦਾ ਸਾਹ ਲੈਣਾ ਹੈ, ਯਾ ਉਹ ਖਿਣ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੀਤ ਅੱਧੀ
ਬੇਹੋਸ਼ ਜਿਹੀ ਅਨੰਤ ਦੇ ਭਾਲ ਦੀ ਯਾਤ੍ਰਾ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੀ ਠਹਿਰ
ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਬੜੀ ਮਾਮਤਾ ਨਾਲ ਮੁਕ ਚੁਕੇ ਪਿੱਛੇ ਨੂੰ
ਵੇਖਦੀ ਹੈ ਤੇ ਧੁੰਧਲੇ ਜਿਹੇ ਅਗੇ ਨੂੰ ਲੋਚਦੀ ਹੈ ਦਿੱਸਣ ਵਾਲੇ
ਦਿਸਦੇ-ਕਿਸੇ ਅਣਖੁਲ੍ਹੇ ਜਿਹੇ ਰਾਜ਼ ਦੇ ਇਸ਼ਾਰੇ ਮਾਤ ਦਾ
ਸੁਫਨਾ ਇਸ ਥੀਂ ਵਧ ਕੋਈ ਠੋਸ ਚੀਜ ਨਾਂਹ, ਪਰ ਰੂਹ ਦੇ
ਹੋਣ ਦਾ ਪੂਰਾ ਇਸ਼ਾਰਾ, ਇਸ ਉੱਚੇ ਸੱਚ ਦੀ ਉੱਤਮਤਾ ਥੀ ਘਟ ਨਾਂਹ&quot; ॥&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>fug64eql4z39fng69hq7iceye5d5myo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਖੁਲ੍ਹੇ ਲੇਖ.pdf/116</title>
    <ns>250</ns>
    <id>6226</id>
    <revision>
      <id>225112</id>
      <parentid>22577</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:43:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225112</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1939" sha1="iik3up0w9qfayhnr35a4cfzj25lsxc4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{center|( ੧੦੦ )}}

{{gap}}ਫਿਰ ਆਪ ਜੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਏ ਲਿਖਦੇ ਹਨ:-

{{gap}}&quot;ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਉਹ ਕਾਵਯ ਟੁਕੜੇ ਜਿਥੇ ਉਹ ਆਪਣਾ
&quot;ਆਤਮ-ਸੁਹਣ੫ ਰਾਗ ਗਾਂਦੀ ਹੈ, ਕਾਲੇ ਬੱਦਲ ਵਿਚ ਸੁਤੇ
ਬਿਜਲੀਦੇਸ਼ਰਾਰੇ ,ਦਿਉਦਾਰਾਂ ਤੇ ਚਲਾਂ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂਦੀਬਲਵਾਨਚੁੱਪ,
ਤਲਵਾਰ ਦੀ ਉਹਨਾਕੰਪਾਯਮਾਨ &lt;big&gt;ਸਤੋਗੁਣਤਾ&lt;/big&gt;,
ਕਾਲੇ ਪਏ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉੱਠਦੇ ਕੰਵਲ ਫੁਲ ਦੀ ਉਹ
ਪ੍ਰਿਭ ਜੋਤ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ, ਉਹ ਪਦਮ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਤਾਰਿਆਂ
ਵਾਲਾ ਸ੍ਵਾਸ, ਕੰਵਾਰੀ ਕੰਨਯਾ ਦੇ ਕੰਵਾਰੀ ਪੋਸ਼ਾਕਾਂ ਉੱਪਰ
ਉਹ ਪੰਜਯ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਬਹਾਦਰੀ ਦੇ ਬੇਗੁਨਾਹ
ਖੂਨ ਦੇ ਦਾਗ, ਵੀਰ ਵਰਿਯਾਮ ਪੁਰਸ਼ ਦੇ ਆਪਣੀ ਬੁੱਢੀ ਉਮਰ
ਵਿੱਚ ਕੇਰੇ ਅੱਬਰੂ, ਜੰਗ ਦੇ ਮਿਲਵੇਂ ਦਰਦ ਤੇ ਡਰ, ਕਿਸੀ ਵੱਡੀ
ਸ਼ਾਨ ਦੀ ਢਹਣ ਵੇਲੇ ਦੀ ਫਿਕੀ ਪੈਂਦੀ ਰੋਸ਼ਨ-ਇਹ ਸਭ
&lt;big&gt;ਆਰਟਿਸਟ&lt;/big&gt; ਦੀ ਸੁਰਤਿ ਦੀ ਚਿੰਨ੍ਹ ਤੇ ਅੰਦਾਜ਼ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ
ਵਿਚ ਰਸਿਕ ਕਰਤਾਰ ਦੀ ਸੁਰਤਿ ਪਹਿਲਾਂ ਚੁੱਭੀ ਮਾਰ ਕੇ
ਫਿਰ ਉੱਪਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਆਪਣੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਾਣ ਵਾਲੇ
ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਪਚਦੇ ਨੂੰ ਪਰੇ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਪਰਦੇ
ਵਿੱਚ ਜਗਤ ਦਾ ਰੁਹ ਛੁਪਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ&quot;॥&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>iik3up0w9qfayhnr35a4cfzj25lsxc4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਖੁਲ੍ਹੇ ਲੇਖ.pdf/117</title>
    <ns>250</ns>
    <id>6227</id>
    <revision>
      <id>225113</id>
      <parentid>22578</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:44:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225113</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2111" sha1="84v3tbm5p9t9l3s826ddp5lhrevhcyz" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{center|﻿( ੧੦੧ )}} 

{{center|&lt;big&gt;&lt;big&gt;ਵਤਨ ਦਾ ਪਿਆਰ&lt;/big&gt;&lt;/big&gt;}}

{{gap}}ਕਿਸੀ ਕਿਸਮ ਦਾ ਕੋਈ ਪਿਆਰ ਜੀਵਨ ਦਾ ਸਥਾਈ।
ਭਾਵ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ, ਜਦ ਤਕ ਆਦਮੀ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ
ਡੂੰਘੀਆਂ ਤੈਹਾਂ ਦਾ ਨਿਵਾਸੀ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਸਿਤਹ ਉੱਪਰ ਹਾਸਾ
ਖੇਡਾਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਵਾਂਗ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਆਪਣੀ
ਪੇਟ ਪੂਜਾ ਤੇ ਆਪਣੇ ਸਵਾਦ ਖਾਤਰ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਣ

ਵਾਲੇ ਸਤਾਨ ਵਾਲੇ ਤਾਂ ਉਸ &lt;big&gt;ਮਰਮੀ ਦਰਦ&lt;/big&gt; ਦਾ ਜਿਹੜਾ

ਜੀਵਨ ਦੀ ਸਭ ਥੀਂ ਡੂੰਘੀ ਤੈਹ ਵਿਚ ਹੈ, ਹਾਂ ਉਸ &lt;big&gt;ਜੀ-ਪੀੜਾ&lt;/big&gt;
ਦਾ ਸੁਖ ਲੈ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ। ਤੇ ਜਦਤਕ ਜੀਵਨ ਦੇ ਦਰਦ ਤਕ
ਕੋਈ ਬੰਦਾ ਨਾ ਅੱਪੜੇ, ਉਹ ਕੋਈ ਆਦਰਸ਼ ਕਾਇਮ ਨਹੀਂ
ਕਰ ਸੱਕਦਾ, ਨਾ ਆਪਣੇ ਅਮਲ ਸਿੱਧੇ ਕਰ ਸੱਕਦਾ ਹੈ,
ਨਾ ਪਿਆਰ ਦੇ ਰਸ ਨੂੰ ਮਾਣ ਸੱਕਦਾ ਹੈ ॥

{{gap}}ਵਤਨ ਦੇ ਪਿਆਰ ਦਾ ਮੁੱਢ ਆਪਣੇ &lt;big&gt;ਘਰ&lt;/big&gt;,ਮਾਂ,ਭੈਣ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮਾਂ ਦਾ ਗੁਹੜਾ, ਸਾਦਾ, ਪਰ ਅਸ-ਗਾਹ ਜਿਹਾ ਖਸਮਾਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਮੁੰਢ ਵਤਨ ਦੇ ਪਿਆਰ ਦਾ ਬ੍ਰਿਛ ਉਪਜਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਜੜ੍ਹ ਹੀ ਨਾ ਹੋਵੇ ਉਥੇ ਜਿੰਦਗੀ
ਦਾ ਫੈਲਾਓ ਕਿਸ ਤਰਾਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ? ਤੇ ਘਰ ਦਾ ਡੂੰਘਾ ਪਿਆਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਨਹੀਂ ਸੱਕਦਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵਿਦਯਾ ਪੜ੍ਹੀ ਹੋਵੇ, ਕਿ ਪੰਜ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦਾ ਜੀਵਨ ਹੀ ਇਕਦੁਖ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>84v3tbm5p9t9l3s826ddp5lhrevhcyz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਖੁਲ੍ਹੇ ਲੇਖ.pdf/118</title>
    <ns>250</ns>
    <id>6228</id>
    <revision>
      <id>225114</id>
      <parentid>38649</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:44:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225114</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2310" sha1="frmbp6ojdwucwpctdn5dru9hafhe2q8" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{center|( ੧੦੨ )}}ਰੂਪ ਹੈ ਘਰ ਦਾ ਤਿਆਗ ਹੀ ਆਦਸ਼ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਦੇਖਦੀ ਨਿਵਿ 1 ਰਤੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕਲਿਆਣ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਇਸ ਤਰਾਂ ਦੀ ਫਿਲਾ, ਸਫੀ ਦੇ ਸਿਖਾਏ ਮਜ਼ਬ ਦੇ ਅੱਡੇ ਚੜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਘਰ ਦਾ ਮੋਹ, ਬਾਲ ਬੱਚੇ ਦਾ ਪਿਆਰ, ਮਾਂ ਭੈਣ, ਇਸਤੀ ਦਾ ਸਤਕਾਰ ਪਾਪ ਜਿਹੇ ਭਾਸਦੇ ਹਨ, ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦੇ ਸੰਨਯਾਸੀ ਤੇ ਸਾਧ ਵੈਰਾਗਤਆਗ ਦੀ ਤਾਲਮ ਦਦ ਇਸ ਜਾਤੈਨੂੰ ਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਅਰ ਸਿਖਾਂਦੇ ਆਏ, ਇਥੋਂ ਤਕ ਇਹ ਨਫਰਤ ਫੈਲੀ, ਕਿ ਗੁਰੂਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬਜੀ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਬਰਖਿਲਾਫਜੰਗਕਰਨਾ ਪਿਆ,ਸਾਹਿਬ ਫਰਮਾਂਦੇ ਹਨ ਭੰਡਿ ਜੰਮੀਐ ਭੰਡਿ ਨਿੰਮੀਐ ਭੰਡਿ ਮੰਗਣੁ ਵੀਆਹੁ ॥ ਭੰਡਹੁ ਹੋਵੈ ਦੋਸਤੀ ਭੰਡਹੁ ਚਲੈ ਰਾਹੁ ॥ ਭੰਡੁ ਮੁਆ ਭੰਡਿ ਭਾਲੀਐ ਭੰਡਿ ਹੋਵੈ ਬੰਧਾਨੁ॥ਸੋ ਕਿਉ ਮੰਦਾ| ਆਖੀਐ ਜਿਤੁ ਜੰਮਹਿ ਰਾਜਾਨ| ਘਰ ਦਾ ਜੀਵਨ ਤੇ ਵਤਨ ਦਾ ਪਿਆਰ ਇਸ ਜਾਤੀ ਦੇ ਬੇਹਦ ਸਤਕਾਰ ਤੇ ਪਿਆਰ ਦੇ ਬਿਨਾ ਜੀਦਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ | ਜਦ ਤਕ ਮਾਂ ਭੈਣ ਤੇ ਇਸਤੀ ਤੇ ਉਨਾਂ ਦੇ ਰਚੇ ਘਰ ਦੀ ਜੀਵਨ ਦਾ ਤੀਬ ਪਿਆਰ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਵਤਨ ਦਾ ਪਿਆਰ ਸਥਿਰ ਹੋ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਇਕ ਪਾਸੇ ਤਾਂ ਜੰਗ ਜੱਦਲ, ਲਾਲਚ ਤੇ ਮੁਲਕਗੀਰੀ ਦੇ ਅਤਿਆਚਾਰ ਕਰਨ ਦੇ ਸ਼ੋਕ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ । ਲੱਖਾਂ ਦੇ ਖੂਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜ਼ਾਲਮ ਜਰਵਾਣੇ ਜ਼ੁਲਮ ਤੇ ਜਬਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ 4 ਅਹੰਕਾਰ ਇੰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਿ ਅਨੇਕ ਪਾਪ ਕ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>frmbp6ojdwucwpctdn5dru9hafhe2q8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਖੁਲ੍ਹੇ ਲੇਖ.pdf/119</title>
    <ns>250</ns>
    <id>6229</id>
    <revision>
      <id>225115</id>
      <parentid>39224</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:44:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225115</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2253" sha1="qnx1oyamqcpi0579a8bqvrq3efuqmlo" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{center|( ੧੦੩ )}} ਜ਼ੁਲਮ ਕਰਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਥੱਕਦਾ, ਇਸ ਵਾਸਤੇ ਯਾ ਤਾਂ ਕੁਛ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਸਮੂਹ ਇਸ ਕਰਕੇ ਗੋਲ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ fਕ ਇਕੱਠੇ ਮਿਲਕੇ ਮਾਰੀਏ ਤੇ ਖਾਈਏ,ਇਹ ਤਾਂ ਬਘਿਆੜਾਂ ਦਾ ਗੋਲ ਹੋਯਾ ਉਨਾਂ ਦਾ ਆਪੇ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠਾ ਹੋ ਜਾਣਾ fਇਕ ਹੈਵਾਨੀ ਪੇਸ਼ਾ ਹੋਯਾ। ਇਹੋ ਜਹਿਆਂ ਜਰਵਾਣਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕੌਮਾਂ ਦਾ ਆਪੋ ਵਿੱਚ ਸੁਲਹ ਕਰਨੀ ਤੇ ਏਕਤਾ ਕਰਨੀਕਿਸੀ ਤਰਾਂ ਸੋਹਣੀ ਚੀਜ ਨਹੀਂ, ਭਾਵ ਉਪਰ ਆਖਰਨਿਬੜੇ ਹਨ। ਪਰ ਜੇ ਬਘਿਆੜਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਿਰਬਲ ਮਾਂ ਭੈਣ, ਇਸਤੀ, ਬੱਚੇ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਤੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਵੇਦਾਂਤ ਦੀਆਂ ਗਿਆਨ ਅੱਖਾਂ ਖੋਹਲਕੇ ਅੱਖ ਮਟ ਲੈਣੀ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਮਥ ਹੈ,ਯਾਕ ਸੀ ਉੱਚ ਖਿਆਲ ਦੀ ਬਾਲ ਦੀ ਖਾਲ ਲਾਹ ਕੇ ਕਹਿਣਾ ਕਿ ਭਾਈ ਹੱਥ ਨਹੀਂ ਉਠਾਣਾ, ਆਪ ਮਰ ਜਾਓ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਸੂਮ ਜ਼ਿੰਦਗੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿਓ ਪਰ ਬਘਿਆੜਾਂ ਦੇ ਗੋਲ ਉੱਪਰ ਹੱਥ ਨਹੀਂ ਉਠਾਣਾ ਹੈ, ਇਹ ਨਿਰੋਲ ਤੇ ਸੋਲਾਂਆਨੇ ਕਾਇਰਤਾ ਹੈ।ਜਿਸ ਤਰਾਂ ਮਲ ਕਰੀ ਤੇ ਸ ਖਾਣ ਦਾ ਲਾਲਚ ਬਘਿਆੜਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸੀ ਤਰਾਂ। ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਬਿਪਤਾ ਦੇ ਵੇਲੇ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇਵਤਨ ਦਾ ਪਿਆਰ ਇਕ ਮੱਠ ਕਰ ਦਿੰਦ ਹੈ ਤੇ ਜਿਹੜਾ ਕੰਮ , ਇਕ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਉਹ ਸਭ ਮਿਲ ਕੇ ਸਾਧ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਤਰਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਘਿਆੜਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾਣ ਵਾਲੀ ਤਾਕਤ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qnx1oyamqcpi0579a8bqvrq3efuqmlo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਖੁਲ੍ਹੇ ਲੇਖ.pdf/120</title>
    <ns>250</ns>
    <id>6230</id>
    <revision>
      <id>225116</id>
      <parentid>39225</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:44:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225116</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2257" sha1="r6i16hc9c6gq6pq6v078237ildenaqm" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{center|( ੧੦੪ )}}ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜ਼ੁਲਮ ਕਰਨ ਦੀ ਭੁੱਖ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾਣ, ਵਾਲੀ ਨਿਰੋਲ ਇਕ ਮਨੁੱਖੀ ਅਣਖ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਬੇਆਸਰੇ ਪਰੀਵਾਰ ਨੂੰ ਆਸਰਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਡੂੰਘੇ॥ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਤੇ ਇਕ ਆਹਲਾ ਜੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਉੱਪਰ ਖੇਡ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਉਂ ਜਾਨ ਦੇ ਦੇਣਾ ਜਾਨ ਦੀ ਸਬ ਥੀਂ ਵੱਡੀ ਰਛਾ ਹੈ॥
{{gap}} ਪਰ ਕੀ ਜ਼ੁਲਮ ਕਰਨ ਦੀ ਭੁੱਖ ਵਾਸਤੇ ਜ਼ਾਲਮਾਂ ਦਾ ਇਕੱਠਾ ਹੋ ਦੁਜਿਆਂ ਦੇ ਮੁਲਕ ਤੇ ਘਰ ਸਾਂਭਣ ਤੇ ਲੁੱਟਣ ਦੇ ਰਾਜਸੀ ਇਕੱਠ, ਤੇ ਕੀ ਅੱਗੋਂ ਵਤਨ ਪਰ ਪਰਵਾਨੇ ਵਾਂਗ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਪਿਆਰ ਦੇ ਕੁੱਠੇ ਲੋਕੀ-ਦੋਵੇਂ ਤਦ ਹੀ ਮੁਮਕਿਨ ਹਨ-ਜਦ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਤੈਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦੁਖ,ਦਰਦ ਦੀ ਅਸਲੀਅਤ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਰਹਿੰਦਾ ਹੋਵੇ, ਇਨਾਂ ਜ਼ਾਲਮਾਂ ਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਚਟਾਨ ਵਰਗੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਵੀ ਖੰਡਾ ਪਕੜ ਕੇ ਬੜੇ ਵਿਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੀਵਨ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਇਕ ਤਰਾਂ ਦੀ ਖੇਡ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਦੁਖ ਸਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਮੌਤ ਝਾਗਦੀਆਂ ਹਨ,ਸਭਕੁਛ ਆਪਣੇ ਸਿਰੜ ਉੱਪਰ ਵਾਰਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ,ਇਕ ਔਗਣ ਕਰਕੇ ਅਨੇਕ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਰ ਉਸਔਗਣ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਅਨੇਕ ਨੇਕੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾਧ ਕੇ ਕਰੀ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਨਾਂ ਦਾ ਵੀ ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਕ ਪਾਸੇ ਦਾ ਮਨੁੱਖੀ ਆਚਰਣ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜੇਹੜ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>r6i16hc9c6gq6pq6v078237ildenaqm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਖੁਲ੍ਹੇ ਲੇਖ.pdf/121</title>
    <ns>250</ns>
    <id>6231</id>
    <revision>
      <id>225117</id>
      <parentid>26127</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:44:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225117</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2364" sha1="4oim2zxvzsmjmiwzpyv5tgvgwhh2yf9" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{center|
( ੧੦੫ )}}ਓੁੇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਗਰੀਬ ਨਿਮਾਣਾ ਜਿਹਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰ ਦੂਸਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਖ ਦੇਣ ਲਈ ਆਪ ਦੁੱਖ ਝਾਗਦੇ ਹਨ ਯਾ ਜਾਨ ਦੇ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਖੇਤ੍ਰ ਵਿਚ ਇਕ ਆਲੀਸ਼ਾਨ ਆਦਰਸ਼ਕ ਜੀਵਨ ਤੇ ਆਚਾਰ ਦੀਆਂ ਜੋਤਾਂ ਜਗਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜੇਹੜੇ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਡੂੰਘੀਆਂ ਤੈਹਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਥੀਂ ਕਤਰਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਸਤਹ ਦੀ ਖਾ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਰਹਿ ਦੀ ਖੁਦਗਰਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਕਿਸੀ ਜੀਵਨ ਦੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੇ ਪਹਿਨਣ ਤੇ ਖਾਣ ਤੇ ਵਿਸ਼ੇ ਭੋਗਾਂ ਦਿਆਂ ਗੁਲਛਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਿਨ ਤੇ ਰਾਤ ਬਿਤੀਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਦੁਖ, ਸਾਧਨ, ਪੀੜਾ, ਮੁਸ਼ਕਲ ਨੂੰ ਦੇਖ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਬਚਾਣ ਦੀ ਕਰਦੇ ਹਨ,ਨਾ ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਂ ਨਾਲ, ਨਾ ਭੈਣ ਨਾਲ, ਨਾ ਇਸਤ੍ਰੀ ਨਾਲ ਡੂੰਘਾ ਪਿਆਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨਾ ਜੀਵਨ ਦੀ ਕਮਾਲ ਸਾਦਗੀ-ਜਿਹੜੀ ਸੱਚੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਜਿੰਦ ਜਾਨ ਪਾਣ ਹੋ ਕੇ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ-ਦਾ ਕੁਛ ਪਤਾ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਲੋਕੀ ਨੇਕੀ ਦੇ ਆਚਰਣ ਤੇ ਬਦੀ ਦੇ ਆਚਰਣ ਦੋਹਾਂ ਥੀਂ ਖਾਲੀ ਲੋਥਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ । ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾ ਜ਼ੁਲਮ, ਨਾ ਪਿਆਰ ਲਈ ਜਾਨ ਵਾਰ ਦੇਣ ਦੀ ਬੀਰਤਾ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜੀਂਦਾ ਜ਼ਾਲਮ ਚੰਗਾ, ਜੀਂਦਾ ਦੁਸ਼ਮਨ ਚੰਗਾ, ਪਰ ਖੁਦਗਰਜ਼ੀ ਵਿਚ ਲਿਬੜਿਆ, ਆਪਣੀ ਚੰਮ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਗਲਤਾਨ ਆਦਮੀ ਇਕ ਲਾਸ਼ ਹੈ॥

{{gap}}ਕੌਮ ਦੀ ਕੌਮ ਤਦ ਹੀ ਲਾਸ਼ਾਂ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਦ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4oim2zxvzsmjmiwzpyv5tgvgwhh2yf9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਖੁਲ੍ਹੇ ਲੇਖ.pdf/122</title>
    <ns>250</ns>
    <id>6232</id>
    <revision>
      <id>225118</id>
      <parentid>39226</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:44:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225118</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2232" sha1="rsbm3zchw78336f4ev3uiide32pv2m8" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{center|( ੧੦੬ )}}ਆਦਰਸ਼ ਦੀ ਤੀਬਤਾ, ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਦੁੱਖ ਤੇ ਦਰਦ ਦੀਆਂ ਡੂੰਘਿਆਈਆਂ ਦੀ ਸਾਦਗੀ ਨੂੰ ਲੋਕੀ ਛੱਡ ਦੇਣ॥ ਫਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਜਦ ਬਾਦਸ਼ਾਹਾਂ ਨੇ ਮਹਿਲਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਐਸ਼ ਦੇ ਸਾਧਨ ਬਣਾ ਲਿਆ ਤੇ ਚਮ-ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਿਨ ਰਾਤ, ਸ਼ਰਾਬ ਤੇ ਨਾਚ ਵਿਚ ਬਿਤਾਨ ਲੱਗੇ, ਤਾਂ ਇਕ ਭਾਂਬੜ ਮਚਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਵੀ ਤਾਂ ਮਚਿਆ ਸੀ, ਕਿ ਮੁਲਖਈਏ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਭੁੱਖੇ ਮਰਦੇ ਬਾਲ ਬੱਚੇ ਦੀ ਅਣਖ ਬਾਕੀ ਸੀ ਤੇ ਜਿਸ ਮੁਲਕ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਤਾਂ ਇਉਂ ਚੰਮ-ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਗਾਹਕ ਹੋਵੇ ਤੇ ਲੋਕੀ ਸਦੀਆਂ ਦੇ ਗਲਤ ਫਿਲਸਫੇ ਨਾਲ ਮਰ ਚੁੱਕੇ ਹੋਣ, ਓਥੇ ਭਾਂਬੜ ਕਿਸ ਤਰਾਂ ਮਚਣ ਜੇ ਉੱਥੇ ਬਾਲਣ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ, ਤੇ ਐਸੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਜਦ ਸੂਰਤ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦਾ ਭਾਵ ਹੀ ਉੱਠ ਗਿਆ ਹੋਵੇ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਪਿਆਰ ਕਿਸ ਤਰਾਂ ਪ੍ਰਪਤ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ?ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪਿਆਰ ਨੂੰ ਜਗਣ ਲਈ ਜਰੂਰੀ ਹੈ, ਕਿ ਘਰ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਨੀਂਹ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀਆਂ ਡੂੰਘੀਆਂ ਤਹਿਆਂ ਉਪਰ ਜਾਵੇ ॥ ਜਨਾਨੀ ਮਰਦ ਨੂੰ ਮਾਸ ਦਾ ਸੋਹਣਾ ਬੁੱਤ ਸਮਝ ਕੇ ਨਾ ਪਿਆਰੇ, ਤੇ ਨਾ ਮਰਦ ਜਨਾਨੀ ਨੂੰ ਮਾਸ ਦਾ ਸੋਹਣਾ ਬੁੱਤ ਸਮਝ ਕੇ ਪਿਆਰੇ, ਕਿਉਂਕ ਪਿਆਰ ਦੀ ਤੀਬਤਾਤਾਂ ਸੋਹਣੇ ਕੋਝੇ ਨੂੰ ਕਿੱਥੇ ਦੇਖਦੀ ਹੈ? ਰੱਬ ਦੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਬਣਤਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਸੰਜੋਗਾਂ ਸੇਤੀ ਮਿਲ ਗਿਆ, ਰੱਬ ਨੇ ਮਿਲਾਯਾ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rsbm3zchw78336f4ev3uiide32pv2m8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਖੁਲ੍ਹੇ ਲੇਖ.pdf/123</title>
    <ns>250</ns>
    <id>6233</id>
    <revision>
      <id>225119</id>
      <parentid>39227</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:44:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225119</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2431" sha1="aien45o0le8j5qeluyzxvvl254rz7cw" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{center|( ੧੦੭ )}ਹੈ,ਤੇ ਸਾਥੀ ਚੰਮ-ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਸਾਬੀ ਇਕ ਦੂਜੇ ਦੇ . ਦੁੱਖ ਦਾ ਹੋਵੇ । ਜਿੰਦਗੀ ਇਕ ਸਾਂਝੀ ਦੁਖ ਤੇ ਦਰਦ ਹੈ 'ਤੇ ਉਸ ਦਰਦ ਵਿੱਚ ਇਕ ਖਤਾ ਹੈ, ਇਕ ਦੂਜੇ ਦੀ ਬਾਂਹ ਫੜਨੀ ਹੈ, ਇਸ ਦਰਦ ਵਿੱਚ ਇਕ ਦੁਜੇ ਪਾਸੋਂ ਸਾਨੂੰ ਸੁਖ ਦੀ ਕੀ ਆਸ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ? ਮਿਲ ਬੈਠਣ ਦੀ ਘੜੀ ਦੀ ਘੜੀ ਖਸ਼ ਇਕ ਅਚੰਭਾ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਤਾਂ ਦਰਦੀਣ, ਦਰਦ ਪੀਣ, ਦੁਖ ਸਹਿਣ, ਤੇ ਇਕ ਦੂਜੇ ਦੀ ਬਾਂਹ ਪਕੜਨਾ ਹੀ ਸੱਚ ਹੈ, ਚਮਖੁਸ਼ੀਆਂ ਤਾਂ ਕੂੜ ਹਨ। ਸੋ ਦਰਦ ਦੀਆਂ ਡੂੰਘਿਆਈਆਂ ਵਿੱਚ , ਜਾ ਕੇ ਘਰ ਨੂੰ ਵਤਨ ਸਾਰਾ ਤੇ ਵਤਨ ਸਾਰਾ ਘਰ ਜੇ ਬਣਾ ਈਏ, ਤਦ ਮੌਕੇ ਸਿਰ ਸਮੇਂ ਪਾਕੇ ਕਦੀ ਉਹ ਆਚਰਣ ਆ ( ਸੱਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਜਾਪਾਨਆਂ ਯਾ ਫਰਾਂਸੀਸੀਆਂ ਯਾ ਅੰਗੇਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਾਸਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪਿਆਰ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਕਿ ਅਸੀ ਆਪਣੇ ਪਹਿਨਣ ਖਾਣ,ਚੰਮ-ਖੁਸ਼ੀ ਖੁਦਗਰਜੀ ਤੋਂ ਉੱਠਕੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਦੁਖ ਤੇ ਦਰਦ ਦੀ ਤਹਿ ਵਿੱਚ ਜੀਵੀਏ। ਗਲਾਂ ਨ ਹੋਵਣ, ਸੱਚਾ ਦਰਦ ਹੋਵੇ, ਜੇ ਸਾਡੀ ਮਾਂ ਭੈਣ ਨੂੰ ਦੇਖ ਹੋਵੇ ਤਦ ਸਾਡੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਕੁਛ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਪਰ ਕੋਈਬਿਪਆਵੇ ਤਦ ਅਸੀ ਨਾ ਹੋਣਾ ਸਹਿਜ ਸੁਭਾ ਚੁਣੀਏ, ਸਾਡੀ ਚੋਣ ਸਹਿਜ ਸੁਭਾ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦੀ ਹੋਵੇ, ਮਰਣ ਵਿੱਚ ਸੁਖ ਦਿੱਸੇ, ਜੀਣ ਵਿੱਚ ਦੁੱਖ
‘                ਮਿਤ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਹਾਲ ਮੁਰੀਦਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ॥      
                     ਤੁਆ ਬਿਨੁ ਰੋਗੁ ਰਜਾਈਆਂ ਦਾ ਓਢਣ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>aien45o0le8j5qeluyzxvvl254rz7cw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਖੁਲ੍ਹੇ ਲੇਖ.pdf/124</title>
    <ns>250</ns>
    <id>6234</id>
    <revision>
      <id>225120</id>
      <parentid>39229</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:44:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225120</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1968" sha1="glq264uveharr7690b4t88audc5krv4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{center|( ੧੦੮)}} ਨਾਗ ਨਿਵਾਸਾ ਦਾ ਰਹਿਣਾ॥
{{gap}}ਸੂਲ ਸੁਰਾਹੀ ਖੰਜਰੁ ਪਿਆਲਾ| 
{{gap}}{{gap}}ਬਿੰਗੁ ਕਸਾਈਆਂ ਦਾ ਸਹਿਣਾ ॥ 
{{gap}}ਯਾਰੜੇ ਦਾ ਸਾਨੂੰ ਸੱਥਰ ਚੰਗਾ
{{gap}}{{gap}}ਭੱਠ ਖੇੜਿਆਂ ਦਾ ਰਹਿਣਾ 
{{gap}} ਇਹ ਦੁੱਖ, ਦਰਦ, ਮੌਤ, ਨਾਲ ਤੀਬ ਤੇ ਸਹਿਜ-ਸੁਭਾ ਲਾਗ ਹੋਵੇ ਤੇ ਸੁਖ ਥੀ ਉਪਰਾਮਤਾ ਹੋਵੇ॥
“ਦੁਖ ਦਾਰੂ ਸੁਖ ਰੋਗ ਭਇਆ”ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦਾ ਇਸ਼ਾਰਾ ਹੈ, ਕਿ ਜੀਵਨ ਦੀ ਰੌ ਉਸ ਚੰਚਲ ਚਮ-ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਪਿਆਜ਼ੀ ਤੌਹਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਅਸਲ ਜੀਵਨ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਉੱਚ ਤੇ ਤੀਬ ਦੁਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹ।
ਕਿਹਾ ਹਾਸੂ-ਹੀਣਾ ਕੂੜ ਜਿਹਾ ਸੱਚ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਲੋਕੀ ਸਮਝਦੇ ਹਨ, ਕਿ ਕੌਮੀ ਗੀਤ ਤੇ ਦੇਸ਼ ਪਿਆਰ ਦੇ ਟੱਪੇ ਬਣਾ ਕੇ ਤੇ ਗਾਉਣ ਨਾਲ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇਕ ਵਤਨ ਦਾ ਪਿਆਰ ਉਪਜੇ ਗਾ। ਜਦ ਓਹੋ ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਗੀਤ ਬਨਾਉਣਵਾਲੇ ਚੰਮ-ਤੈਹ ਉੱਪਰ ਸਿਸਕ ਰਹੇ ਹਨ।ਜਦ ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਚੰਮ ਬੀ ਤੱਲੇ ਯਾ ਉੱਪਰ ਕੋਈ ਸੱਚ ਹੋਰ ਦਿੱਸਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ| ਗੀਤ ਜਿਹੜੇ ਜਿੰਦ ਪਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇਸ ਤਰਾਂ ਤੁਕ ਬੰਦੀ ਦੀ ਵਾਕ ਰਚਨਾ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ,ਓਹ ਤਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਦੇ ਤੀਬ ਵਚਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਹੜੇ ਲੱਗੇ ਬਾਣਾਂ ਵਾਂਗ ਦਿਲਾਂ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>glq264uveharr7690b4t88audc5krv4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਖੁਲ੍ਹੇ ਲੇਖ.pdf/125</title>
    <ns>250</ns>
    <id>6235</id>
    <revision>
      <id>225121</id>
      <parentid>39230</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:44:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225121</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2452" sha1="b4mapbl5ekwn8i05pn9u4cl3u0n7v32" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{center|( ੧੦੯)}}ਨੂੰ ਘਾਇਲ ਕਰਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੀਦਾ ਓਹ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ · ਚੰਮ-ਜੀਵਨ ਲਈ ਮਰ ਚੁੱਕਾ ਹੋਵੇ, ਜਿੱਥੇ ਜਿਹੜੀ ਕੋਈ| ਸਾਦਗ ਰਹੀ ਸਹੀ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਛੱਡ ਕੇ ਘਰ ਬਾਹਰ ਥੀਨਿਕਲ ਚੰਮ ਹੀ ਚੰਮ ਦੀ ਕੂੜ ਨੂੰ ਸੱਚ ਸਮਝ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਕੀ ਦੇਸ਼ ਭਗਤੀ ਤੇ ਕੌਣ ਸਿਖਾ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਦੇਸ਼ ਭਗਤੀ ਦਾ ਬੀਜ ਵੀ ਦਿਲਾਂ ਨੂੰ ਚੀਰ ਕੇ ਅੰਦਰ ਜਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਦੀਆਂ ਉਸਦੇ ਉੱਗਣ ਨੂੰ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ| ਸਦੀਆਂ ਵਧਣ ਨੰਤੇ ਸਦੀਆਂ ਹੀ ਮੜ ਉਖੇੜਣ ਨੂੰ ਲਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਨਾ ਸੌਖਾ ਪਿਆਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਸੌਖਾ ਨਿਰਮੂਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਚੰਮ-ਸੱਚ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਕਥਨ ਗਲਤ ਹੈ, ਜੇ ਚੰਮ ਸੱਚ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਤਦ ਪਿਛਲੇ ਮਹਾਨ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਇੰਨੇ ਛੇਤੀ ਭੋਗ ਬਿਲਾਸ ਦੇ ਬਿਸਤਿਆਂ ਥੀ ਉੱਠਕੇ ਕੀ ਤੀਵੀਂ,ਕੀ ਮਰਦ, ਮੌਤ ਦਾ ਮੂੰਹ ਨਾ ਚੁੰਮਦੇ, ਚੰਮ ਮਤਵਾਲੇ ਤਾਂ ਬਿਸਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੇਟੇ ਰਹਿੰਦੇ ਤੇ ਪਰਾਏ ਪੁਤ ਆਕੇ ਉਥੇ ਹੀ ਕੋਹ ਸੁੱਟਦੇ, ਤੇ ਜੇ ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ, ਕਿ ਫਰਾਂਸੀ ਚੰਮ-ਸੱਚ ਨੂੰ ਹੁਣ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਤਦ ਸਦੀਆਂ ਦਾ ਪਲਿਆ ਦੇਸ਼ ਪਿਆਰ ਸਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਜਾ ਕੇ ਮਰੇਗਾ। ਸੋ ਜੇ ਓਹ ਚੰਮ ਸੱਚ ਮੰਨ ਬੈਠੇ ਹਨ, ਤਦ ਉਹ ਪੁਰਾਣਾ ਬਾਪ ਦਾਦੇ ਦਾ ਖਜਾਨਾ ਖਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਮੁੱਕਣ ਵਿੱਚ ਸਮਾਂ ਲੱਗੇਗਾ। ਇਉਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਫਾਤਹ ਕੌਮਾਂ ਨੇ ਓਹ ਸਦੀਆਂ ਦੇ ਖਜਾਨੇ ਜਮਾ ਕੀਤੇ ਹਨ ਓਹ ਤਾਂ ਚੰਮ-ਸੱਚ ਨੂੰ ਹੀ ਕੁਛ ਸਦੀਆਂ ਮੰਨ ਕੇ ਜੀ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>b4mapbl5ekwn8i05pn9u4cl3u0n7v32</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਖੁਲ੍ਹੇ ਲੇਖ.pdf/126</title>
    <ns>250</ns>
    <id>6236</id>
    <revision>
      <id>225122</id>
      <parentid>39345</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:44:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225122</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2298" sha1="l58cgcj7ybtrysx03gnxe9wvh1v9bnt" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{center|( ੧੧੦)}}ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਜਿਹੜੀਆਂ ਮਫਤੂਹ ਕੌਮਾਂ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਥੋਂ ਦੀਵਾਏ ਹੋ ਚੁਕੀਆਂ ਹਨ, ਓਹ ਜਦ ਚੰਮ-ਸੱਚ ਤੇ ਆ ਬੈਠਣ ਤੇ ਆਪਣੀ ਜੜਾਂ ਨੂੰ ਨੰਗਾ ਕਰਕੇ ਹਵਾ ਤੇ ਧੂਪ ਦੇ ਲਵਾਣ, ਓਹ ਅਜ ਵੀ ਮੋਏ ਤੇ ਕੱਲ ਵੀ। ਕੀ ਸਾਡੇ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਫੋਕਾਪਨ ਨਹੀਂ ਆ ਰਿਹਾ?
{{gap}}ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਾਸਤੇ ਦਰਦ, ਦੁੱਖ ਤੇ ਸਾਧਨ ਤੇ ਤਿਖੜਾ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਭਰੇ ਰਹਿਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਸਿਰਫ ਇਸ ਅੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਖੱਦਰ ਪਹਿਨਣ ਦੀ ਸਾਦਗੀ, ਤੇ ਹੋਰ ਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਤਿਖਯਾ ਜੇ ਨਿਰੇ ਮਖੌਲ ਨਾ ਹੋਣ, ਜੀਵਣ ਦੀ ਡੂੰਘਿਆਈਆਂ ਵਲ ਇਕ ਮੋੜਾ ਹੈ। ਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਭਗਤੀ ਦਾ ਬੀਜ ਤਾਂ ਸਦੀਆਂ ਲੈਕੇ ਉੱਗੇਗਾ, ਪਰ ਘਰ ਦੇ ਜੀਵਣ ਨੂੰ ਡੂੰਘਾ| ਤੇ ਸਾਦਾ ਕਰ, ਖਾਣ ਪਣ ਪਹਿਨਣ ਵਿਚ ਦੁਖ ਸਹਏ। ਪਿਆਰ ਸ਼ਕਲਾਂ ਨਕਲਾਂ ਪੁਸ਼ਾਕਾਂ ਸ਼ਰਾਬਾਂ ਮਜ਼ਾਖਾਂ ਨਾਲ ਨਾ ਪਾਈਏ, ਪਿਆਰ ਨੂੰ ਧਰਤ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘੇ ਬੇਮਲੂਮ ਦੱਬੀਏ॥
ਮਿਹਨਤ, ਕਿਰਤ ਕਰੀਏ, ਆਪਾ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਇਨਾ ਮਾਰੀਏ ਕਿ ਚੰਮ-ਦਿਸ਼ਟੀ ਰਹੇ ਹੀ ਨਾਂਹ|
{{gap}}ਜਿੰਦਗੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਵਾਰ ਸੱਕਦੇ*, ਹਨ, ਚੰਮ ਸੱਚ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ ਸਦਾ ਖਵਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਚੰਮ ਸੋਚ ਵਾਲੇ ਚੰਮ-ਖੁਦੀ ਸ਼ਰਾਬ ਵਿੱਚ ਗਦੂਦ ਮੋਏ ਕਦੇ ਸੋਚਾ ਪਿਆਰ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਦਾ,ਕੀ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰਿਆਂ ਦਾ, ਕੀ ਰੱਬ ਦਾ, ਕੀ ਦੇਸ਼ ਦਾ, ਪ੍ਰਤੀਤ ਕਰ ਸੱਕਦੇ ਹਨ? ਕਦੀ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>l58cgcj7ybtrysx03gnxe9wvh1v9bnt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਖੁਲ੍ਹੇ ਲੇਖ.pdf/127</title>
    <ns>250</ns>
    <id>6237</id>
    <revision>
      <id>225123</id>
      <parentid>39346</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:45:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225123</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="988" sha1="9pp5el54tmu5mdymof1iy2e71n6ohrx" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{center|( ੧੧੧)}} ਨਹੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਾਸੋਂ ਕਿਸੀ ਆਸ਼ਾ ਤੇ ਆਦਰਸ਼ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਦੀ ਉਮੈਦ ਕਰਨੀ ਨਿਸਫਲ ਹੈ, ਵੇਲਾ ਹੈ ਕਿ ਸਭ ਹਿੰਦਸਤਾਨ ਦੇ ਵਾਸੀ ਚੰਮ-ਸੱਚ ਥੀ ਉਦਾਸ ਹੋ ਕੇ ਤੇ ਚੰਮ-ਖੁਸ਼ੀ ਨੂੰ ਮੰਦ ਭਾਗ ਵਾਂਗ ਛੱਡਣ ਦੀ ਖੇ ਖਾਣ ਲੱਗਣ, ਮਤੇ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਗੁੰਮ ਹੋ ਜਾਣ ਨਾਲ, ਮਤੇ ਦਰਦ ਦੇ ਡ| ਸੱਚ ਦਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੀ ਮੁੜ ਅਨੁਭਵ ਹੋਵੇ ਤੇ ਜੀਵਨ ਘਰਦੇ ਸੁੱਚੇ ਤੇ ਸਾਦੇ ਪਿਆਰਾਂ ਉੱਪਰ ਮੁੜ ਆ ਜਾਵੇ ਤੇ ਇੰਨਾ ਸੱਚਾ ਘਰ ਹੋਵੇ, ਕਿ ਉਹਦੀ ਰਛਿਆ ਲਈ ਵਤਨ ਦਾ ਸੁਫਨਾ ਕਦੀ ਸਾਨੂੰ ਆਣ ਲੱ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9pp5el54tmu5mdymof1iy2e71n6ohrx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਖੁਲ੍ਹੇ ਲੇਖ.pdf/128</title>
    <ns>250</ns>
    <id>6238</id>
    <revision>
      <id>225124</id>
      <parentid>39347</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:45:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225124</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2018" sha1="6l4garcpkt1j6xaim9t8hfrf05p8onu" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{center|(੧੧੨ )}} 
{{gap}}ਹਰ ਇਕ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਤਰਜ਼ ਦੀਆਂ ਚੰਗਿਆਈਆਂ ਤੇ ਬੁਰਿਆਈਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਸਭ ਇਸ ਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਜੜਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਅਸੀ ਉਨਾਂ ਦਾ ਉੱਪਰ ਦਾ ਫੈਲਾਓ ਵੇਖ ਕੇ ਮੰਦਾ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਕਹਿ ਸੱਕਦੇ।ਜਿਹੜੀਆਂ ਅਸੀ ਸਦੀਆਂ ਤਕ ਚੰਗਿਆਈਆਂ ਮੰਨਦੇ ਆਏ ਹਾ, ਮੁਮਕਿਨ ਹੋ ਸੱਕਦਾ ਹੈ, ਕਿ ਉਹਦੀਆਂ ਡੂੰਘੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਬੁਰਿਆਈਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਹੋਣ ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਸੀ ਸਤਹ ਤੇ ਬੁਰਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਾਂ, ਉਹ ਅੰਦਰੋਂ ਜੜਾਂ ਵਿੱਚ ਚੰਗਿਆਈਆਂ ਹੋਣ। ਜੀਵਨ ਇਕ ਅਸਗਾਹ ਖੇਡ ਹੈ। ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕੌਣ ਕਿਸ ਤਰਾਂ ਆਪਣੇ ਅਸਲੇ ਨੂੰ ਅੱਪੜਦਾ ਹੈ? ਗੁਲਾਮ ਰੱਖਣ ਦਾ ਰਵਾਜ ਜੜਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨਾ ਅਦੈਵੀ ਸੀ, ਪਰ ਸਤਹ ਉੱਪਰ ਗੁਲਾਮਾਂ ਦੇ ਓਹ ਓਹ ਗੁਣ ਵੇਖੇ, ਕਿ ਆਦਮੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਗੁਲਾਮੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਅਛਾ ਸੀ। ਮਰਜੀਨਾ ਅਲੀ ਬਾਬਾ ਦੀ ਗੁਲਾਮ ਕਿਸ ਤਰਾਂ ਮਾਲਕ ਦੀ ਵਫਾਦਾਰੀ ਦੇ ਗੁਣ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਮੂਰਤੀ ਮਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜਦ ਆਦਮੀ ਕੁਛ ਨਾ ਕਰ ਸਕੇ, ਮਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲਾਣ ਦੀ ਥਾਂ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਪਿਆਰਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਲਣਾ ਹੈ, ਨਿਰਾ ਮੌਕਾ ਟੁੱਕੜ ਦੇਣਾ ਹੈ, ਓਹ ਵੀ ਨਹੀ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6l4garcpkt1j6xaim9t8hfrf05p8onu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਖੁਲ੍ਹੇ ਲੇਖ.pdf/129</title>
    <ns>250</ns>
    <id>6239</id>
    <revision>
      <id>225125</id>
      <parentid>39348</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:45:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225125</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2247" sha1="6qe43iqdaflzah2l2701qbq9t31kfgt" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{center|( ੧੧੩ )}}ਮਿਲਦਾ, ਤਦ ਮੈਂ ਆਪ ਕਈ ਵੇਰੀ ਤਬ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ ਹੈ, • ਕਿ ਕਾਸ਼ ਗੁਲਾਮੀ ਹੁੰਦੀ ਤੇ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੇਚ ਕੇ
ਪਿਆਰਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰ ਸੱਕਦਾ, ਸ਼ਰੀਰ ਦੇ ਮਾਸ ਦਾ ਮੱਲ ਤਾਂ ਪੈਂਦਾ ਜੇ ਮਨ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਗਾਹਕ ਕੋਈ ਨਾ. ਨਿਕਲਿਆ ॥
{{gap}}ਪੁਰਾਣੇ ਜ਼ਮਾਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾਪਾਨ ਦੀਆਂ ਨਾਇਕਾਂ ਨੱਚਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਾਲੀਆਂ ਅਜ ਕਲ ਦੀ ਗੈਸ਼ਾਵਾਂਗ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਪੱਥਰ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਓਹ ਬੜੀਆਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ ਤੇ ਉਨਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੇ ਪਿਆਲੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਹਿਰਾਵਾ ਰੇਸ਼ਮ ਗੋਟੇ ਕਨਾਰੀ ਵਾਲਾ ਸੀ ਤੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਤੇ ਸ਼ਾਹਜ਼ਾਦਿਆਂਦੇ ਮਹਿਲਾਂਵਿੱਚ ਓਹ ਤਲਵਾਰ ਨੰਗੀ ਦਾ ਨਾਚ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਖਾਸ ਸਾਧਨਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਰਾਬ ਦੀ ਸੁਰਾਹੀ ਦੇ ਕੁਲ ਕੁਲ ਵਾਂਗ ਮਿੱਠੀ ਤੇ ਬਾਰੀਕ ਤੇ ਭਰਵੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਸਿਆਲੇ ਦੀ ਠੰਢ ਵਿੱਚ ਧੁਰ ਛੱਤ ਨਿੱਕੀਆਂ ਨਿੱਕੀਆਂ ੧੨, ੧੩ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਸਵੇਰ ਸਾਰ ਗਾਣਾ fਸਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਗਾ ਗਾ ਕੇ ਉਨਾਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਦੀ ਨਾਲ ਲਹੁ ਫੁੱਟ ਪੈਂਦਾ ਸੀ ਤੇ ਗਲਾ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਤੇ

{{dhr|3em}}* ਮੈਂ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਲੈਕਫੈਡੀਓ ਹੈਰਨ ਦੇ ਲੇਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸੰਕਲਿਤ ਕੀਤੀ
ਹੈ-ਪੂਰਣ ਸਿ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6qe43iqdaflzah2l2701qbq9t31kfgt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਖੁਲ੍ਹੇ ਲੇਖ.pdf/130</title>
    <ns>250</ns>
    <id>6240</id>
    <revision>
      <id>225126</id>
      <parentid>39416</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:45:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225126</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2212" sha1="39xlcwvhlrxocew7cxbzes3t7tskarz" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{center|(੧੧੪)}} ਇਉਂ ਕਈ ਚਿਰ ਗਲਾ ਬੰਦ ਰਹਿ ਰਹਿ ਕੇ ਬਹਿ ਬਹਿ ਕੇ ਤਾਕਤ ਪਕੜਦਾ ਸੀ, 'ਤੇ ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਇਕ ਨਾਇਕਾ ਦੀ, ਜੀਵਨ ਕਥਾ ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ|
{{gap}}ਹਾਲੇ ਰੇਲਾਂ ਤਾਰਾਂ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਤੇ ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਨਵੇਂ ਤੇ ਜਵਾਨ ਚਿਤਕਾਰਾਂ ਦੀ , ਰਸਕ ਕਿਰਤ , {{xx-larger|ਆਰਟ}} ਦੇ ਸਾਧਨ ਤੇ ਅਭੜਾਸ ਦਾ ਇਕ ਅੰਗ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਕਿ ਓਹ ਪੈਦਲ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਰਟਨ ਕਰਨ| ਪਰਬਤ ਵੇਖਣ, ਦਰਿਯਾਵੇਖਣ, ਮੰਦਰਾਂ ਦੀ ਯਾਤਾ ਕਰਨ ਤੇ ਆਪਣੀ ਸੁਰਤਿ ਨੂੰ ਇਉਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਛਬੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਨ। ਇਉਂ ਬੜਾ ਚਿਰ ਹੋਯਾ ? ਹੈ, ਕਿ ਇਕ ਜਵਾਨ ਆਰਟਿਸਟ ਕਊਟੋ ਸ਼ਹਿਰ ਥੀਂ| ਦੋ ਯਾ ਕਯੋ ਵਲ ਯਾਤਾ ਨੂੰ ਚੱਲਿਆ, ਤੇ ਜਾਪਾਨ ਦੀ ਧਰਤੀ ਨਿੱਕੇ ਨਿੱਕੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਪਈ ਹੈ ਤੇ ਚੋਟੀਆਂ ਦੇ ਪਾਸਿਆਂ ਤੇ ਬਾਂਸ ਚਲਾਂ ਦੇ ਬਿੱਛ ਝੁਰਮਟ ਪਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਤੇ ਝੋਨੇ ਦੇ ਲਹਿਰਾਂਦੇ ਖੇਤ ਇਕ ਉੱਪਰ ਦੂਜਾ, ਉੱਚੇ ਨੀਵੇਂ ਥੜਿਆਂ ਵਾਂਗ ਲਹਿਰਾ ਰਹੇ ਹਨ ਤੇ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਪੀਲੀਆਂ ਟੋਕਰੀਆਂ ਜਿਹੀਆਂ। ਸਿਰ ਤੇ ਰਖੀਆਂ ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਜਮੀਨ ਦੇ ਗੰਦ ਮੰਦ ਚਿੱਕੜ ਵਿੱਚ ਖੜੇ ਫਸਲਾਂ ਨੂੰ ਖਸਮਾ ਰਹੇ ਹਨ| ਪਰਬਤਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਪਰ ਯਾ ਕੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਘਾਹ ਦੇ ਛੱਤਾਂ ਵਾਲੇ * ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਘਰ ਤੇ ਗਰਾਂ ਵੱਸ ਰਹੇ ਹਨ। ਸੋਹਣੀਆਂ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>39xlcwvhlrxocew7cxbzes3t7tskarz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਖੁਲ੍ਹੇ ਲੇਖ.pdf/131</title>
    <ns>250</ns>
    <id>6241</id>
    <revision>
      <id>225127</id>
      <parentid>39424</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:45:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225127</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2417" sha1="l5i8am6tw6l9epcfoeq1n9x8ugcknqs" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;
{{center|(੧੧੫ )}}&lt;/noinclude&gt;ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਏਕਾਂਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮੰਦਰ ਬਣੇ ਹਨ। ਹਰ ਥਾਂ ਬੁੱਧ ਦੇ ਬੁੱਤ ਮੰਦ ਮੰਦ ਹੱਸ ਰਹੇ ਹਨ ਤੇ ਅਸੀਸਾਂ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਵੀ . ਜਦ ਸਾਡਾ ਨਵਾਂ ਗੱਭਰੂ ਚਿਤਕਾਰ ਯਾਤੇ ਚੜਿਆ ਤੇ ਹੁਣ ਵੀ ਉਸੀ ਤਰਾਂ ਮੁਲਕ ਦੀ ਕਾਂਯਾ ਤੇ ਨਕਸ਼ਾ ਤੇ ਰੰਗ ਓਹੋ ਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਨੌਜਵਾਨ ਸੁਖ ਦਾ ਗਲਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਇਸਨੇ ਸ਼ਰੀਰ ਨੂੰ ਕਮਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤੇ ਦੁਖ ਸਹਾਰਣ ਦਾ ਆਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਭਾਵੇਂ ਓਹ ਬੜਾ ਚਾਲੜ ਸੀ, ਭਾਵੇਂ ਬੜੀ ਤਤਿਖਯਾ ਵਾਲਾ ਯਾਤਰੂ ਸੀ, ਫਿਰ ਵੀ ਕਦੀ ਕਦਾਂਈ ਕੋਈ ਅੱਗੇ ਨਾ  ਡਿੱਠੀ, ਓੜਕ ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਸਫਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਣ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਡੁੱਬ ਗਿਆ ਹੈ ਤੇ ਸਾਡਾ ਨੌਜਵਾਨ ਇਕ ਪਹਾੜੀ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਪਰ ਆਪਣਾ ਰਾਹ ਤੱਕ ਰਿਹਾ ' ਹੈ, ਪੈਂਡਾ ਘਟ ਕਰਨ ਲਈ ਓਹ ਹਿਨਾਂਹ ਵਾਦੀ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਦੂਜੀ ਚੋਟੀ ਉੱਪਰ ਚੜਦਾ ਹੈ ਤੇ ਹਨੇਰਾ ਪੈ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਤੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਹ ਭੁੱਲ ਗਿਆ ਹੈ।ਜਾਂਦਿਆਂ ਜਾਂਦਿਆਂ ਰਾਤ ਵੇਲੇ ਇਕ ਨਦੀ ਮਿਲੀ ਪਰ ਓਹ ਇੰਨੀ ਤੇਜ਼ ਸੀ ਕਿ ਉਸਦੇ ਪਾਰ , ਜਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਸਕਦਾ | ਮੁੜ ਬਿਨਾ ਕਿਸੀ ਰਾਹ ਦੇ ਬੂਟੇ ਬੂਟੀਆਂ ਦੀਆਂ ਜੜਾਂ ਪੱਤੇ ਫੜਦਾ ਇਕ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੇ ਚੜਿਆ, ਸ਼ਾਇਦ ਕੋਈ ਦੀਵਾ ਦਿੱਸੇ, ਕੋਈ ਸੇਧ ਲੱਭੇ, ਚੰਨ ਸੀ ਨਹੀਂ ਤੇ ਚੀਲਾਂ ਦੇ ਬਿਛਾਂ ਨੇ ਹੋਰ ਵੀ ਹਨੇਰਾ ਕਾਲਾ &quot; ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਹਾਰ ਕੇ ਬਿਛ ਦੇ ਹੇਠ ਰਾਤ ਗੁਜਾਰਨ ਦੀ ਕੀਤੀ, ਬੈਠਾ ਹੀ ਸੀ, ਕਿ ਦੂਰ ਇਕ ਮੱਧਮ ਜਿਹੀ ਪੀਲੀ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>l5i8am6tw6l9epcfoeq1n9x8ugcknqs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਖੁਲ੍ਹੇ ਲੇਖ.pdf/132</title>
    <ns>250</ns>
    <id>6242</id>
    <revision>
      <id>225128</id>
      <parentid>39422</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:45:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225128</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2354" sha1="mlvfcal2rjfxwma3ihut6fpu5xhnqh7" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{center|(੧੧੬)}}&lt;/noinclude&gt;ਜਿਹੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦਿਸੀ । ਸਮਝਿਆ ਸ਼ਾਇਦ ਕਿਸੀ ਕਿਸਾਨ ਦਾ ? ਘਰ ਹੈ ਤੇ ਉਥੇ ਦੀਵਾ ਬਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਹਿੰਮਤ ਕਰਕੇ ਓਸਦੀ , ਸੰਧ ਤੇ ਗਿਆ | ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਮਾ ਅੱਪੜ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਕਿ ਓਹ ਉਸ ਕੱਖਾਂ ਦੀ ਝੁਗੀ ਦੇ ਦਰਵਾਜੇ ਤੇ ਪਹੁਤਾ, ਵੱਡੇ ਦਰਵਾਜੇ ਜਿਹੜੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੇ ਤੇਜ ਤੁਫਾਨੀ ਹਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਬੰਦ ਸਨ, ਤੇ, ਝੀਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅੰਦਰੋਂ ਬਲਦੇ ਦੀਵੇ ਦੀ ਪੀਲੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਝਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਬੂਹਾ ਕਈ ਵੇਰੀ ਖੜਕਾਇਆ, ਅੰਦਰੋਂ ਕੋਈ ਸੁਰ ਸਰ ਨਹਆਈ। ਕਈ ਵੜ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਖੜਕਾ ਤੇ ਅੰਦਰੋਂ ਇਕ ਕੋਮਲ ਸਰ ਦੀ ਤੀਵੀਂ ਦੀ ਆਵਾਜ ਆਈ: ਜਿਹੜੀ ਪੁੱਛਦੀ ਹੈ ਕਿ ਖੜਕਾਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕੀ ਲੋੜ ਹੈ ? ! ਨੌਜਵਾਨ ਚਿਤਕਾਰ ਬਝਕ ਰਹਿ ਗਿਆ, ਆਵਾਜ਼ ਬੜੀ ਮਧੁਰ ਸੀ,ਇੰਨੀ ਮਧੁਰ ਬਿਨਾfਸਿਖਾਏ ਦੇ ਹੋ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ,ਤੇ ਬੋਲੀ ਭੀ ਪੇਂਡੂ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਨਿਹਾਇਤ ਸ਼ਸਤਾਦਾਰੁਲਖਲਾਫੇ ਦੀ ਰਈਸ ਬੋਲੀ ਸੀ। ‘‘ਮੈਂ ਹਾਂ ਇਕ ਵਿਦਯਾਰਥੀ ਪਰਬਤਾਂ ਵਿੱਚ ਰਸਤਾ ਭੁੱਲ ਬੈਠਾ ਹਾਂ ਤੇ ਜੇ ਹੋ ਸਕੇ ਤਦ ਰਾਤ ਦਾ ਬਸੇਰਾ ਤੇ ਭਿੱਛਾ ਮੰਗਦਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਜੇ ਨਾ ਮਿਲ ਸਕੇ ਤੇ ਕਿਸੀ । ਨਜ਼ਦੀਕ ਪਿੰਡ ਦਾ ਰਾਹ ਦੱਸਿਆ ਜਾਵੇ ਅੰਦਰ ਥੀ ਆਵਾਜ਼ ਆਈ ‘‘ਪਰ ਇਧਰ ਤਾਂ ਕਿ ਸੀ ਪਿੰਡ ਦਾ ਰਾਹ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਆਪ ਕਿਸ ਤਰਾਂ ਭੁੱਲ ਗਏ ? ” ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ :-

{{gap}} “ਮੈਂ ਤਾਂ ਵਾਕਫ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਜਾਤਾ, ਪੈਂਡਾ ਬੜਾ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>mlvfcal2rjfxwma3ihut6fpu5xhnqh7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਖੁਲ੍ਹੇ ਲੇਖ.pdf/133</title>
    <ns>250</ns>
    <id>6243</id>
    <revision>
      <id>225129</id>
      <parentid>39553</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:45:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225129</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2041" sha1="h1obld5yjnf4kuru0twrdlpontosdia" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{center|(੧੧੭)}}
ਹੋਊ, ਜੇ ਇਸ ਪਰਬਤ ਥੀਂ ਦੂਜੇ ਪਰਬਤ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਲੈ ਲਵਾਂ ਪਰ ਇਸ ਯਤਨ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਪੈਂਡਾ ਲੰਮਾ ਤੇ ਨਾਮੁਮਕਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।।&quot;

{{gap}}&quot;ਪਰ ਆਪ ਜਿਸ ਸੇਧੇ ਆਏ ਹੋ, ਉਸ ਸੇਧੇ ਇਥੇ ਅੱਪੜ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਸੱਕਦੇ॥&quot;

{{gap}}&quot;ਠੀਕ ਹੈ, ਪਰ ਸੇਧਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇਸ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਮਿਸ ਗਈਆਂ। ਓਸ ਨਦੀ ਤੇ ਅੱਪੜਿਆ ਤੇ ਪਾਰ ਲੰਘ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਸੱਕਦਾ, ਸੋ ਮਜਬੂਰਨ ਇਸ ਪਰਬਤ ਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ ਤੇ ਪੂਰਬ ਦਾ ਪੱਛਮ ਤੇ ਪੱਛਮ ਦਾ ਉੱਤਰ ਭੌਂਦਾ ਫਿਰਦਾ ਹਾਂ॥&quot;

{{gap}}ਅੰਦਰ ਵੱਸਣ ਵਾਲੀ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾ ਹੋ ਗਈ, ਕਿ ਭੁੱਲਿਆ ਹੋਇਆ ਕੋਈ ਅਨਜਾਣ ਵਿਦ੍ਯਾਰਥੀ ਹੈ। &quot;ਅੱਛਾ, ਮੈਂ ਹੁਣੇ ਆਈ&quot; ਤੇ ਨਾਲੇ ਕਿਹਾ &quot;ਹੁਣ ਆਪ ਕਿਸੀ ਪਿੰਡ ਅੱਪੜ ਨਹੀਂ ਸੱਕਦੇ ਤੇ ਨਾਲੇ ਰਸਤਾ ਬਿਖੜਾ ਤੇ ਖਤਰਨਾਕ ਹੈ&quot;। ਥੋੜ੍ਹੇ ਚਿਰ ਪਿੱਛੋਂ ਇਕ ਕਾਗਤ ਦੀ ਲਾਲਟੈਣ ਹੱਬ ਵਿੱਚ ਲਈ ਇਕ ਪ੍ਰਿਭਜੋਤ ਸਵਾਣੀ ਆਈ ਓਸ ਵੱਡਾ ਤੂਫਾਨੀ ਬੂਹਾ ਖੋਹਲਿਆ ਤੇ ਲਾਲਟੈਣ ਉੱਚੀ ਕਰਕੇ ਅਜਨਬੀ ਮਹਿਮਾਨ ਦੇ ਚੇਹਰੇ ਨੂੰ ਤੱਕਣ ਦੀ ਕੀਤੀ। ਉਹਦਾ ਆਪਣਾ ਚਿਹਰਾ ਲਾਲਟੈਣ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਛੁਪਿਆ ਰਿਹਾ। ਆਪ ਨੇ ਉਹਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰਾਂ ਗੌਹ ਨਾਲ ਤੱਕਿਆ, ਤੇ ਸਹੀ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਧੋਖਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ॥&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>h1obld5yjnf4kuru0twrdlpontosdia</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਖੁਲ੍ਹੇ ਲੇਖ.pdf/134</title>
    <ns>250</ns>
    <id>6244</id>
    <revision>
      <id>225130</id>
      <parentid>39563</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:45:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225130</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2150" sha1="09qjmkms7bcrevfnrunqviqpoa0h52q" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{center|(੧੧੮)}}
 
{{gap}}&quot;ਅੱਛਾ ਜ਼ਰਾ ਠਹਿਰੋ, ਮੈਂ ਹੁਣੇ ਹੀ ਹੱਥ ਪੈਰ ਧੋਣ ਲਈ ਜਲ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹਾਂ&quot; ਓਸ ਕਿਹਾ ਤੇ ਅੰਦਰ ਲਗੀ ਗਈ, ਤੌਲੀਆ ਤੇ ਚਿਲਮਚੀ ਤੇ ਪਾਣੀ ਲਿਆਈ ਤੇ ਮਹਿਮਾਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਆਪ ਹੱਥ ਪੈਰ ਧੋ ਲਵੋ।।

{{gap}}ਆਰਟਿਸਟਨੇ ਕੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਚਪਲੀਆਂ ਲਾਹੀਆਂ, ਹੱਥ ਪੈਰ ਸੁਚੇਤ ਕੀਤੇ ਤੇ ਅੰਦਰ ਗਿਆ, ਅੰਦਰ ਇਕ ਨਿਹਾਇਤ ਹੀ ਸੁਥਰਾ ਸਾਦਾ ਕਮਰਾ ਓਸ ਨੂੰ ਉਸ ਪ੍ਰਿਭਜੋਤ ਸਵਾਣੀ ਨੇ ਓਹਦੇ ਰਾਤ ਦੇ ਆਰਾਮ ਕਰਨ ਲਈ ਦੱਸਿਆ। ਸਾਰਾ ਤਕਰੀਬਨ ਘਰ ਹੀ ਇਹੋ ਕਮਰਾ ਸੀ, ਪਛੋਕੜ ਨਿੱਕੀ ਜਿਹੀ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀ ਰਸੋਈ ਸੀ, ਤੇ ਰਜਾਈ ਤੇ ਅੱਗ ਸੇਕਣ ਲਈ ਆਪ ਨੂੰ ਉਸ ਸਵਾਣੀ ਨੇ ਦਿੱਤੀ, ਜਦ ਉਹ ਇਹ ਆਉਭਾਗਤ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਇਸ ਨੌਜਵਾਨ ਨੂੰ ਓਹਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰਾਂ ਵੇਖਣ ਦਾ ਅਵਸਰ ਮਿਲਿਆ, ਇਹਦੇ ਨੈਨ ਉਹਦੇ ਵਿੱਚ ਗੱਡੇ ਰਹੇ॥

{{gap}}ਕੀ ਵੇਖਦਾ ਹੈ? ਕਿ ਓਹਦੀ ਮੀਜਬਾਨ ਇਕ ਅਤੀ ਸੋਹਣੀ ਪਰੀ ਨਕਸ਼ ਸਵਾਣੀ ਹੈ ਤੇ ਉਹਦੀ ਚਾਲ, ਬੈਠਕ ਊਠਕ ਬੜੀ ਹੀ ਨਾਜ਼ਕ ਤੇ ਦਿਲ ਲੁਭਾਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਉਹਦੀ ਉਮਰ ਉਸ ਕੋਲੋਂ ਸ਼ਾਇਦ ਹੀ ੩ ਯਾ ੪ ਸਾਲ ਵੱਡੀ ਹੋਵੇ ਪਰ ਉਹ ਬੜੀ ਜਵਾਨ ਤੇ ਜਵਾਨੀ ਦੇ ਪੂਰੇ ਜੋਬਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਜਦ ਇਉਂ ਉਹ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਦ ਉਹ ਸਵਾਣੀ ਬੜੀ ਮਿੱਠੀ ਅਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਉਹਨੂੰ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ , 'ਮੈਂ ਹੁਣ ਅਕੱਲੀ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>09qjmkms7bcrevfnrunqviqpoa0h52q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਖੁਲ੍ਹੇ ਲੇਖ.pdf/135</title>
    <ns>250</ns>
    <id>6245</id>
    <revision>
      <id>225131</id>
      <parentid>39585</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:45:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225131</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2331" sha1="djzlrun06ze8qc4sgiddrlw8foalwzo" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;﻿{{center|(੧੧੯)}}
 
ਹਾਂ, ਤੇ ਮੈਂ ਨਿਮਾਣੀ ਇਸ ਕਟੀਆਵਿੱਚ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦੇ ਸ੍ਵਾਗਤ ਕਰਨ ਦੇ ਅਸਮਰਥ ਹਾਂ ਪਰ ਅਜ ਰਾਤੀ ਮੈਨੂੰ ਨਿਸਚਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਕਿ ਆਪ ਲਈ ਇਥੋਂ ਕਿਧਰੇ ਓਧਰ ਜਾਣਾ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੈ। ਇਸ ਪਾਸੇ ਕਈ ਇਕ ਕ੍ਰਿਸਾਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਇਸ ਵਕਤ ਆਪ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਾਸ ਅੱਪਰ ਨਹੀਂ ਸੱਕਦੇ, ਨਾ ਆਪ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਰਾਹ ਦੱਸਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਮਦਦ ਦੇ ਰਸਤਾ ਹੀ ਲੱਭ ਸੱਕਦਾ ਹੈ। ਸੋ ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਆਪਨੂੰ ਸ੍ਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਆਪ ਨੂੰ ਆਰਾਮ ਤਾਂ ਪੂਰਾ ਇਥੇ ਮਿਲ ਨਹੀਂ ਸੱਕਦਾ, ਪਰ ਮੈਂ ਆਪ ਨੂੰ ਇਕ ਬਿਸਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਸੱਕਦੀ ਹਾਂ ਤੇ ਆਪ ਮੇਰੀ ਜਾਚੇ ਭੁੱਖੇ ਭੀ ਹੋ, ਸੋ ਇਹ ਲਵੋ ਨਬਾਤਾਤੀ ਬੁੱਧ ਭਿੱਖਿਆ ਦਾ ਭੁੱਖਣ, ਥੋਹੜਾ ਜਿਹਾ ਹੈ ਸ਼ਾਇਦ ਆਪ ਦਾ ਗੁਜਾਰਾ ਰਾਤ ਲਈ ਮਾੜਾ ਮੋਟਾ ਹੋ ਜਾਏ, ਪਰ ਆਪ ਅਜ ਰਾਤ ਇਥੇ ਹਰ ਤਰਾਂ‘ਜੀ ਆਏ'ਹੋ।।

{{gap}}ਯਾਤਰੂ ਭੁੱਖਾ ਸੀ, ਸਵਾਣੀ ਨੇ ਝਟ ਪਟ ਚੁੱਪ ਚਾਪ ਆਲੂ ਕਚਾਲੂ ਸਾਗ ਆਦਿ ਭੁੰਨ ਭੰਨ ਕੇ ਤੇ ਇਕ ਪਿਆਲਾ ਉਬਲੇ ਚਾਵਲਾਂ ਦਾ ਆਪ ਦੇ ਅੱਗੇ ਧਰਿਆ, ਤੇ ਨਿਮਾਣੀ ਰੋਟੀ ਦੀ ਬੜੀਆਂ ਮਾਫੀਆਂ ਮੰਗੀਆਂ ਪਰ ਫਿਰ ਓਹ ਕੁਛ ਨਾ ਬੋਲੀ ਤੇ ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਓਹ ਰੋਟੀ ਖਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਓਸਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਖੋਹ ਪੈਂਦੀ ਸੀ ਕਿ ਹਾਇ ਇਹ ਸਵਾਣੀ ਇੰਨੀ ਚੁੱਪ ਤੇ।ਉਦਾਸ ਕਿਉਂ ਹੈ? ਤੇ ਜਦ ਓਸ ਕੋਈ ਗੱਲ ਪੁੱਛੀ ਇਸ ਕਰਕੇ ਕਿ ਗੱਲ ਬਾਤ ਅਰੰਭ ਹੋਵੇ ਸਵਾਣੀ ਯਾ ਜਰਾਕੁ ਹਸ ਛੱਡਦੀ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>djzlrun06ze8qc4sgiddrlw8foalwzo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਖੁਲ੍ਹੇ ਲੇਖ.pdf/136</title>
    <ns>250</ns>
    <id>6246</id>
    <revision>
      <id>225132</id>
      <parentid>39628</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:45:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225132</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2274" sha1="pmoddu0kqq5uumftxye66z181hc97p2" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{center|(੧੨੦)}}

ਯਾ ਸਿਰ ਨੀਵਾਂ ਪਾ ਕੇ ਹਾਂ ਨਾ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਸੀ। ਫਿਰ ਓਹ ਵੀ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਇਤਨੇ ਚਿਰ ਵਿੱਚ ਤੱਕ ਲੀਤਾ ਸੀ, ਕਿ ਓਹ ਛੋਟਾ ਘਰ ਬਿਲਕੁਲ ਬੇਦਾਗ ਸਫਾ ਸੀ, ਤੇ ਓਹਦੇ ਬਰਤਨ ਜਿਵੇਂ ਹੁਣੇ ਬਣੇ ਹਨ। ਥੋੜੀਆਂ ਜਿਹੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਜੋ ਅੱਗੇ ਪਿੱਛੇ ਪਈਆਂ ਸਨ, ਬੜੀਆਂ ਹੀ ਸੋਹਣੀਆਂ ਤੇ ਮੂੰਹੋਂ ਬੋਲਦੀਆਂ ਸਨ। ਕਵਿਤਾ ਤੇ ਆਰਟ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੇ ਚੀਨੀ ਬੋਲੀ ਦੇ ਕਾਵਯ ਮੰਤ੍ਰ ਲਿਖੇ ਲਟਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਮਕਾਨ ਤੇ ਇਕ ਕਿਨਾਰੇ ਇਕ ਚੌਕੀ ਸੀ ਤੇ ਉਸ ਉੱਪਰ ਇਕ ਮੰਦਰ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਦੀ ਦੋ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਵਾਲਾ ਨਿੱਕਾ ਮੰਦਰ ਖਿਡਾਵਣਾ ਜਿਹਾ ਸੀ, ਤੇ ਦੋਵੇਂ ਨਿੱਕੇ ਦਰਵਾਜੇ ਖੁਲ੍ਹੇ ਹੋਏ ਸਨ ਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇਕ ਨਿੱਕਾ ਜਿਹਾ ਦੀਵਾ ਜਗਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਸੇਹਰਾ ਲਟਕਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਸ਼ਾਇਦ ਓਹ ਘਰ ਦਾ ਆਲਾ ਜਿਹਾ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਗੁਜਰ ਗਏ ਮਿਤ੍ਰ ਦੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਇਸ ਘਰ ਦੇ ਸ਼ਿਵਾਲੇ ਉੱਪਰ ਇਕ ਬੜੀ ਹੀ ਸੁੰਦਰ {{x-larger|ਮਿਹਰ}} ਦੀ ਦੇਵੀ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਆਪਣੇ ਕੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਚੰਨ ਲਟਕਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜਦ ਵਿਦਯਾਰਥੀ ਰੋਟੀ ਖਾ ਚੁੱਕਾ ਤਾਂ ਸਵਾਣੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ,&quot; ਮੈਂ ਆਪ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਬਿਸਤ੍ਰਾ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦੀ ਤੇ ਬੱਸ ਇਹ ਇੱਕੋ ਹੀ ਕਾਗਤ ਦੀ ਬਣੀ ਮੱਛਰਦਾਨੀ ਹੈ। ਇਹ ਬਿਸਤ੍ਰਾ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>pmoddu0kqq5uumftxye66z181hc97p2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਖੁਲ੍ਹੇ ਲੇਖ.pdf/137</title>
    <ns>250</ns>
    <id>6247</id>
    <revision>
      <id>225133</id>
      <parentid>39680</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:46:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225133</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2181" sha1="mrbfpgh1tfifn7191si1m6r1dtphsty" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;﻿{{center|(੧੨੧)}} 
ਤੇ ਇਹ ਮੱਛਰਦਾਨੀ ਮੇਰੀ ਆਪਣੀ ਹੈ,ਪਰ ਅਜ ਰਾਤ ਮੈਨੂੰ ਕਈ ਇਕ ਕੰਮ ਕਰਨੇ ਹਨ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਸੌਣ ਲਈ ਕੋਈ ਅਵਸਰ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗਾ,ਇਸ ਲਈ ਆਪ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਚੀਜਾਂ ਨੂੰ ਵਰਤ ਸੱਕਦੇ ਹੋ,ਤੇ ਹੁਣ ਮੈਂ ਆਪ ਦੀ ਮਿੰਨਤ ਕਰਦੀ ਹਾ,ਕਿ ਆਪ ਆਰਾਮ ਕਰੋ, ਭਾਵੇਂ ਮੈਂ ਨਿਮਾਣੀ ਪਾਸੋਂ ਆਪ ਨੂੰ ਅਰਾਮ ਦੇਣ ਦੇ ਕਾਫੀ ਸਾਮਾਨ ਪੂਰੇ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸੱਕੇ ॥

{{gap} ਪਰ ਨੌਜਵਾਨ ਆਰਟਿਸਟ ਸਮਝ ਗਿਆ ਸੀ,ਕਿ ਉਸ ਅਕੱਲੀ ਸਵਾਣੀ ਪਾਸ ਇਕੋ ਹੀ ਬਿਸਤ੍ਰਾ ਹੈ ਅਰ ਓਹ ਆਪਣਾ ਬਿਸਤ੍ਰਾ ਉਹਨੂੰ ਇਕ ਮੇਹਰਬਾਨੀ ਕਰਕੇ ਦਿੰਦੀ ਹੈ,ਤੇ ਆਪ ਜਗਰਾਤਾ ਕਰਨ ਦਾ ਦਯਾਵਾਨ ਬਹਾਨਾ ਕਰਦੀ ਹੈ । ਇਹ ਦੇਖਕੇ ਓਸ ਕਿਹਾ, “ਜੀ ! ਮੈਂ ਤਾਂ ਭੁੰਞੇ ਹੀ ਸੈਂ ਸਕਦਾ ਹਾਂ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਮੱਛਰਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ,ਆਪ ਨੂੰ ਕੀ ਐਸਾ ਕੰਮ ਹੈ ਜੋ ਆਪ ਰਾਤ ਸੌਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ? ਮੈਨੂੰ ਆਪਦੀ ਇੰਨੀ ਖੇਚਲ,ਮੇਰੀ ਖਾਤਰ ਕਰਨਾ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ ਤੇ ਮੇਰੇ ਪਰ ਮਿਹਰਬਾਨੀ ਕਰੋ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਭੁੰਞੇ ਹੀ ਪੈ ਜਾਣ ਦਿਓ,ਮੇਰਾ ਰੂਹ ਆਪ ਦੀ ਇੰਨੀ ਦਯਾ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸੱਕਦਾ॥&quot;

{{gap}}“ਜੋ ਮੈਂ ਕਹਿੰਦੀ ਹਾਂ, ਓਹ ਆਪ ਨੂੰ ਮੰਨਣਾ ਪਵੇਗਾ, ਦਰ ਹਕੀਕਤ ਮੈਨੂੰ ਕੰਮ ਹੈ ਤੇ ਮੈਂ ਅਜ ਰਾਤ ਨਹੀਂ ਸੈਣਾ&quot;। ਇਹ ਲਫਜ਼ ਇਕ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਦੀ ਹੈਸੀਅਤ ਵਿੱਚ ਐਸੇ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>mrbfpgh1tfifn7191si1m6r1dtphsty</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਖੁਲ੍ਹੇ ਲੇਖ.pdf/138</title>
    <ns>250</ns>
    <id>6248</id>
    <revision>
      <id>225134</id>
      <parentid>39679</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:46:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225134</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2231" sha1="g99fc0osd47qq0n55boeqcxo5fni5no" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{center|(੧੨੨)}}
ਪਿਆਰ ਤੇ ਐਸੇ ਦਾਹਵੇ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਕਹੇ, ਜੋ ਇਸ ਨੌਜਵਾਨ ਨੂੰ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਮੰਨਣੇ ਪਏ ਤੇ &quot;ਆਖਿਆ ਕਿ ਇਹ ਉਚਿਤ ਹੈ, ਕਿ ਆਪ ਮੈਨੂੰ ਜੋ ਬੰਦੋਬਸਤ ਮੈਂ ਚਾਹਾਂ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਹਿਮਾਨ ਲਈ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇਵੋਗੇ ਇਸ ਬੰਦੋਬਸਤ ਵਿੱਚ ਆਪ ਦਾ ਦਖਲ ਦੇਣਾ ਵਾਜਬ ਨਹੀਂ॥&quot; 

{{gap}} ਨੌਜਵਾਨ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਸੈਣ ਵਾਸਤੇ ਕਮਰਾ ਵੀ ਇਕੋ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਤੁਲਾਈ ਲਿਆ ਕੇ ਫਰਸ਼ ਉੱਪਰ ਵਿਛਾ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਰਜਾਈ ਰੱਖ ਦਿੱਤੀ।।

{{gap}}ਇਕ ਲੱਕੜੀ ਦਾ ਸਿਰਹਾਣਾ ਵੀ ਲਿਆ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਕਮਰੇ ਦੇ ਉਸ ਪਾਸੇ,ਜਿਸ ਪਾਸੇ ਓਹ ਘਰ ਦਾ ਨਿੱਕਾ ਜਿਹਾ ਮੰਦਰ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਸ ਅੱਗੇ ਇਕ ਸਕ੍ਰੀਨ(ਪਰਦਾ)ਖੜੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ,ਓਹਦਾ ਪਾਸਾ ਵੱਖਰਾ ਇਉਂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਹੁਣ ਆਪ ਥੱਕੇ ਹੋ ਬ੍ਰਾਜ ਜਾਓ ਤੇ ਸੈਂ ਜਾਓ, ਇਹ ਇੱਛਿਆ ਇਸ ਤਰਾਂ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਦਰਹਕੀਕਤ ਓਹਨੂੰ ਸੈਂ ਜਾਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ, ਤਾ ਕਿ ਓਹ ਉਹਦੇ ਰਾਤ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸੀ ਤਰਾਂ ਦਾ ਦਖਲ ਦੇ ਨਾ ਸੱਕੇ।।  

{{gap}}ਨੌਜਵਾਨ ਬਿਸਤ੍ਰੇ ਵਿੱਚ ਵੜ ਗਿਆ,ਭਾਵੇਂ ਉਹਦਾ ਰੂਹ ਦੁਖੀ ਸੀ, ਕਿਸ ਤਰਾਂ ਸਵਾਣੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਬਿਸਤ੍ਰਾ ਓਹਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ,ਤਾਂ ਵੀ ਲੇਟਦੇ ਸਾਰ ਸੈਂ ਗਿਆ,ਬਹੁਤ ਥੱਕਾ ਹੋਇਆ ਸੀ॥

{{gap}}ਪਰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਚਿਰ ਹੀ ਸੁੱਤਾ ਹੋਣਾ ਹੈ, ਕਿ ਇਕ ਅਨੋਖੀ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>g99fc0osd47qq0n55boeqcxo5fni5no</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਖੁਲ੍ਹੇ ਲੇਖ.pdf/139</title>
    <ns>250</ns>
    <id>6249</id>
    <revision>
      <id>225135</id>
      <parentid>39718</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:46:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225135</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2300" sha1="4uco9aoeh54kit7570v0qkxalqbfvp3" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{center|( ੧੨੩ )}}ਜਿਹੀ ਅਵਾਜ਼ ਨੇ ਓਹਨੂੰ ਜਗਾ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਉਹ ਅਚੰਭਾ ਹੋਕੇ| ਸੁਨਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਕਿ ਅਵਾਜ ਕੀ ਹੈ ਤੇ ਕਿੱਥੋਂ ਆ ਰਹੀ ਹੈ? ਅਵਾਜ਼ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਪੈਰ ਚੱਲ ਨਹੀਂ ਰਹੇ ਕੋਈਆ ਜਾ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ। ਇਉਂ ਜਾਪੇ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਘਬਰਾਹਟ ਵਿੱਚ ਤਿੱਖੇ ਤਿੱਖੇ ਪੈਰ ਰੱਖ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਸ਼ਾਇਦ ਘਰ ਵਿੱਚ ਚੋਰ ਨਾ ਆ ਵੜੇ ਹੋਣ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਲਈ ਤਾਂ ਕੋਈ ਡਰ ਨਾ ਲੱਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਓਸ ਪਾਸ ਲੁਟੇ ਜਾਣ ਨੂੰ ਸੀ ਹੀ ਕੁਛ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਸਵਾਣੀ ਦੀ ਖਾਤਰ ਕੁਛ ਭੈ ਭੀਤ ਹੋਇਆ ਮੱਛਰਦਾਨੀਵਿੱਚ ਇਕ ਲੱਕੜੀ ਦੀ ਜਾਲੀ ਜਿਹੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਸੁਰਾਖ ਸੀ, ਉਸਦੀ ਰਾਂਹੀ ਦੇਖਣ ਲੱਗਾ ਪਰ ਅੱਗ ਓਹ ਪਰਦਾ ਸੀ ਕੁਛ ਵੇਖ ਨਾ ਸਕਿਆ, ਜੋ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ ਸਕਰੀਨ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਉੱਚਾ ਰੌਲਾ ਪਾਣ ਦੀ ਸੋਚੀ, ਪਰ ਫਿਰ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਜਦ ਤਕ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਦਾ ਪਤਾ ਨਾ ਲੱਗ, ਸਵਾਣੀ ਦੀ ਜਾਨ ਆ ਇਸ ਵਿੱਚ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉੱਚਾ ਨਾ ਬੋਲੇ।ਪਰ ਓਹ ਅਵਾਜ਼ ਜਿਹੜੀ ਸੁਣਾਈ ਦੇ ਰਹੀ ਸੀ ਬਰਾਬਰ ਜਾਰੀ ਰਹੀ ਤੇ ਹੋਰ ਵਧ ਉਸਦੀ ਹੈਰਾਨੀ ਵਧਦੀ ਗਈ| ਆਖਰ ਰਹਿ ਨਾ ਸਕਿਆ, ਜੋ ਕੁਛ ਹੋਵੇ ਉਹ ਉੱਠ ਕੇ ਵੇਖੇਗਾ, ਕਿ ਕਿਸ ਤਰਾਂ ਓਹਆਪਣੀ ਦਯਾਵਾਨ ਮਾਲਕਾ ਦੀ ਜਾਨ ਦੀ ਹਿਫ਼ਾਜ਼ਤ ਕਰ , ਸੱਕਦਾ ਹੈ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਕੱਪੜੇ ਪਾਕੇ, ਓਸ ਮੱਛਰਦਾਨੀ
ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਕੇ, ਓਸ ਸਕਰੀਨ ਤਕ ਬਿਨਾਖੜਾਕ ਕੀਤੇ ਦੇ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4uco9aoeh54kit7570v0qkxalqbfvp3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਖੁਲ੍ਹੇ ਲੇਖ.pdf/140</title>
    <ns>250</ns>
    <id>6250</id>
    <revision>
      <id>225136</id>
      <parentid>39719</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:46:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225136</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2256" sha1="dopnm8r722x22zdfmjlct6ndmq2zku9" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{center|( ੧੨੪)}}ਜਾ ਅੱਪੜਿਆ ਤੇ ਝਾਤੀ ਪਾ ਕੇ ਵੇਖਿਆ। ਜੋ ਓਸ ਵੇਖਿਆ ਉਸਨੇ ਓਹਨੂੰ ਬੜਾ ਅਚਰਜ ਕੀਤਾ|
{{gap}} ਕੀ ਸੀ? ਓਹੋ ਹੀ ਪ੍ਰਭਜੋਤ ਸਵਾਣੀ, ਬੜੇ ਹੀ ਸੋਹਣੇ ਗੋਟੇ ਕਨਾਰੀ ਵਾਲੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾਏ ਉਸ ਮੰਦਰ ਜਿਹੇ ਅੱਗੇ ਇਕ ਅਚਰਜ ਨਿਤਯ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਓਹ ਸਵਾਣੀ ਆਪ ਇਕ ਅਮੁੱਲ ਨਾਚ ਨੱਚ ਰਹੀ ਹੈ, ਪੁਸ਼ਾਕ ਉਸ ਸਿਹਾਣ ਲਈ ਕਿ ਨਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਨਾਇਕਾ ਦੀ ਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਕੀਮਤੀ ਪੁਸ਼ਾਕ ਓਸ ਅੱਗੇ ਕਦੀ ਨਹੀਂ ਵੇਖੀ ਸੀ, ਤੇ ਬੜੀਆਂ ਨਾਇਕਾਂ ਦੇ ਨਾਚ ਦੇਖੇ ਸਨ ਪਰ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਨਾਨਾਚ, ਨਾ ਰੰਗ, ਨਾ ਰਸ ਕਿਧਰੇ ਵੇਖਿਆ ਸੀ। ਅਜੀਬ ਘੜੀ ਸੀ, ਓਹ ਆਪਣੇ ਨਾਚ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੈ ਅਰ ਇਹ ਆਪਣੀ ਅੱਖ ਕਿਧਰੇ ਉੱਪਰ ਉਠਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਇਹਦਾ ਰੁਹ ਓਥੇ ਬੱਝ ਗਿਆ। ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਪੁਰਾਣੇ ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਵਹਿਮ ਜਿਹੇ ਓਹਨੂੰ ਡਰਾਣ ਲੱਗੇ, ਕਿ ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਕੋਈ ਭੂਤ ਪ੍ਰੇਤ ਹੀ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਬੁੱਧ ਦਾ ਉਹ ਨਿੱਕਾ ਜਿਹਾ ਘਰ ਦਾ ਮੰਦਰ ਵੇਖ ਕੇ ਓਹਨੂੰ ਤਸੱਲੀ ਹੋਈ, ਕਿ ਐਸੀ ਪਾਕ ਹਜ਼ੂਰੀ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਐਰ ਗੈਰ ਆ ਨਹੀਂ ਸੱਕਦਾ। ਨਾਲੇ ਓਹਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਖਿਆਲ ਹੋਇਆ, ਕਿ ਇਹ ਉਸ ਰਾਜ਼ ਨੂੰ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿਹਦੀ ਆਗਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਓਹ ਵੇਖੋ, ਪਰ ਉਸਨਾਚ ਤੇ ਰਸ ਤੇ ਚੁੱਪ ਰਾਗ ਦਾ ਅਸਰ ਉਸ ਉੱਪਰ ਹੋਰ ਡੂੰਘਾ! ਹੁੰਦਾ ਗਿਆ ਤੇ ਓਹ ਓਥੋਂ ਹਿੱਲਣ ਜੋਗਾ ਹੀ ਨਾ ਰਿਹਾ,ਓਹ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dopnm8r722x22zdfmjlct6ndmq2zku9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਖੁਲ੍ਹੇ ਲੇਖ.pdf/141</title>
    <ns>250</ns>
    <id>6251</id>
    <revision>
      <id>225137</id>
      <parentid>39720</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:46:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225137</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1968" sha1="34cxnrplt52grdqko7bwybaq1z0xf2e" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{center|(੧੨੫)}}ਵੀ ਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਬੱਸ ਅੱਖਾਂ ਹੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਅਚਾਣਚੱਕ ਉਸ ਸਵਾਣੀ ਨੇ ਜਦ ਨਾਚ ਬੰਦ ਕੀਤਾ, ਆਪਣੀ ਪਿਸ਼ਵਾਜ਼
ਉਤਾਰੀ ਤੇ ਓਹਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਓਹ ਬੜੀ ਚੌਕੀ ਤੇ ਉਸ ਵੱਲ ਘੂਰ ਕੇ ਦੇਖਣ ਲੱਗ ਪਈ॥
{{gap}}ਨੌਜਵਾਨ ਨੇ ਝਟ ਮਾਫੀ ਮੰਗਣ ਦੀ ਕੀਤੀ। ਓਸ ਜੋ ਬੀਤਿਆ ਸੀ, ਸੋ ਕਹਿ ਸੁਣਾਇਆ, ਕਿਸ ਤਰਾਂ ਇਸ ਸੋਹਣੇ ਤੇ ਅਚੰਭਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਖੜਾਕ ਨੇ ਓਹਦੀ ਨੀਂਦਰ ਖੋਹਲੀ। ਓਹ ਕਿਉਂ ਨਾ ਚਿੱਲਾਇਆ ਤੇ ਚੁਪਕੇ ਉੱਠ ਕੇ ਸਕਰੀਨ ਵਲ ਆਇਆ ਤੇ ਫਿਰ ਉਸ ਰਸ ਮਗਨਤਾ ਵਿੱਚ ਹਿੱਲ ਨਾ ਸੱਕਿਆ॥

{{gap}}ਮੈਨੂੰ ਤੁਸੀ ਮਾਫ ਕਰਨਾ, ਪਰ ਹੁਣ ਮੈਂ ਪੁੱਛੇ ਬਿਨਾ ਰਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਕਿ ਆਪ ਕੌਣ ਹੋ ਅਰ ਆਪਦੀ ਕਹਾਣੀ ਕੀ ਹੈ ? ਆਪ ਇਸ ਸਾਰੇ ਮੁਲਕ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਜਾਚੇ ਅਦੁਤੀ ਨਿਤਯ ਦੀ ਮਲਕਾ ਹੋ ਤੇ ਆਪਇੱਥੇ ਕਿਸ ਤਰਾਂ ਆਏ, ਸੱਚ
ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਦਾਰੁਲਖਿਲਾਫੇ ਦੇ ਸਭ ਚੋਣਵੀਆਂ ਨੱਚਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਦੇ ਓਨਰ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਡਿੱਠੀ।

{{gap}}ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਸਵਾਣੀ ਗੁਸੇ ਹੀ ਸੀ, ਪਰ ਜਦ ਓਹ ਇਹ ਕਹਿਕੇ ਮਾਫੀ ਮੰਗ ਕੇ ਚੁੱਪ ਹੋਇਆ, ਤਦ ਉਹਦੇ ਮੂੰਹ| ਤੇ ਵੀ ਮੁੜ ਅਨਾਇਤ ਆਈ, ਆਪ ਹੱਸ ਕੇ ਓਹਦੇ ਕੋਲ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>34cxnrplt52grdqko7bwybaq1z0xf2e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਖੁਲ੍ਹੇ ਲੇਖ.pdf/142</title>
    <ns>250</ns>
    <id>6252</id>
    <revision>
      <id>225138</id>
      <parentid>39721</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:46:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225138</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2339" sha1="fozf8sh303l43lb8dgo3gqu9u7sfj7l" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{center|( ੧੨੬)}}ਹੀ ਓਥੇ ਬਹਿ ਗਈ, ਕਹਿਣ ਲੱਗੀ “ਨਹੀਂ!ਮੈਂ ਤੇਰੇ. ਪਰ ਖ਼ਫਾ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਮੰਦਾ ਜਰੂਰ ਲੱਗਾ ਹੈ, ਕਿ ਆਪ ਨੇ, ਮੈਨੂੰ ਨੱਚਦਿਆਂ ਕਿਉਂ ਵੇਖਿਆ  ਆਪ ਨੂੰ ਮੈਂ ਤਾਂ ਪਾਗਲ ਜਿਹੀ ਲੱਗੀ ਹੋਵਾਂਗੀ ਕਿ ਆਪ-ਮੁਹਾਰੀ ਕਲ ਮੁਕੱਲੀ ਨੱਚਣ ਲੱਗ ਪਈ ਹਾਂ, ਹੁਣ ਆਪ ਨੂੰ ਇਸ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਦਾ ਭੇਤ ਦੱਸਣਾ ਹੀ ਪਿਆ ਮੇਰੀਕਹਾਣੀ ਇੰਨੀ ਹੀ ਹੈ, ਕਿ ਮੈਂ ਓਹ ਨਾਇਕਾ ਹਾਂ ਇਹ ਨਾਮ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ ਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਨੂੰ ਵੀ ਇਹਦੇ ਨਾਮ ਦੀ ਸ਼ੁਹਰਤ ਦਾ ਪਤਾ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਓਹ ਸਾਰੇ ਮੁਲਕ ਵਿੱਚ ਹਰ ਦਿਲ ਨੂੰ ਮੋਹਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨਾਚ ਬਾਲਿਕਾ ਸੀ “ਮੈਂ ਜਦ ਆਪਣੇ ਪੂਰੇ ਜੋਬਨ ਵਿੱਚ ਸੀ ਤੇ ਮੇਰਾ ਉਨਰ ਵਿਖਯਾਤ ਸੀ, ਮੇਰੇ ਰੁਹਨੂੰ ਇਕ ਨੌਜਵਾਨ ਨੇ ਮੋਹਿਆ, ਮੈਂ ਉਸ ਨਾਲ ਸਭ ਸ਼ੁਹਰਤ ਰਾਜ, ਭਾਗ, ਸੁਖ, ਮਹਿਲ ਛੋੜ ਕੇ ਨੱਸ ਆਈ, ਭਾਵੇਂ ਮੇਰੇ fਪਿਆਰੇ ਪਾਸ ਕੋਈ ਧਨ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪਰ ਸਾਡੇ ਪਾਸ ਕਾਫੀ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਗਰੀਬੀ ਵਿੱਚ-ਪਰ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ-ਜੀਣ ਨੂੰ। ਓਹ ਪਿਆਰਾ ਮੇਰਾ ਬੜਾ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਜਦ ਮੈਂ ਉਹਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨੱਚਦੀ ਸਾਂ, ਇਸ ਘਰ ਵਿੱਚ ਤੇ ਇਸ ਏਕਾਂਤ ਵਿੱਚ, ਕੁਛ ਹੋ ਇਕ ਚਿਰ ਅਸੀ ਦੋਵੇਂ ਇਕ ਦੂਜੇ ਲਈ ਜਾਂਦੇ ਸਾਂ| ਸਾਡਾ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਇਕ ਦੂਜੇ ਲਈ ਅਸੀ ਆਪ ਸਾਂ। ਓਹ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਮੈਨੂੰ ਪੂਜਦਾ ਸੀ, ਅਰ ਬੇਹੱਦ ਓਹਦਾ ਪਿਆਰ ਸੀ। ਮੈਂ ਨਿਮਾਣੀ ਕਿਸ ਜੋਗ ਸਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਇੰਨਾ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>fozf8sh303l43lb8dgo3gqu9u7sfj7l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:Guru Granth Sahib Ji.pdf/905</title>
    <ns>250</ns>
    <id>22001</id>
    <revision>
      <id>225142</id>
      <parentid>53105</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T23:42:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kuldip DMW</username>
        <id>2077</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>225142</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3919" sha1="ia8klylbo7c1i3ydqo1auwml646wras" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Kuldip DMW&quot; /&gt;{{center|੯੦੫}}&lt;/noinclude&gt;ਮਹਲੁ ਨ ਪਾਵਹਿ॥ ਜਿਸੁ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਨਾਮੁ ਅਧਾਰੁ॥ ਕੋਟਿ ਮਧੇ ਕੋ ਜਨੁ ਆਪਾਰੁ॥੭॥ ਏਕੁ ਬੁਰਾ ਭਲਾ
ਸਚੁ ਏਕੈ॥ ਬੂਝੁ ਗਿਆਨੀ ਸਤਗੁਰ ਕੀ ਟੇਕੈ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਵਿਰਲੀ ਏਕੋ ਜਾਣਿਆ॥ ਆਵਣੁ ਜਾਣਾ ਮੇਟਿ ਸਮਾਣਿਆ॥੮॥ ਜਿਨ ਕੈ ਹਿਰਦੈ ਏਕੰਕਾਰੁ॥ ਸਰਬ ਗੁਣੀ ਸਾਚਾ ਬੀਚਾਰੁ॥ ਗੁਰ ਕੈ ਭਾਣੈ ਕਰਮ ਕਮਾਵੈ॥ ਨਾਨਕ ਸਾਚੇ ਸਾਚਿ ਸਮਾਵੈ॥੯॥੪॥ ਰਾਮਕਲੀ ਮਹਲਾ ੧॥ ਹਠੁ ਨਿਗ੍ਰਹੁ ਕਰਿ ਕਾਇਆ ਛੀਜੈ॥ ਵਰਤੁ ਤਪਨੁ ਕਰਿ ਮਨੁ ਨਹੀ ਭੀਜੈ॥ ਰਾਮ ਨਾਮ ਸਰਿ ਅਵਰੁ ਨ ਪੂਜੈ॥੧॥ ਗੁਰੁ ਸੇਵਿ ਮਨਾ ਹਰਿ ਜਨ ਸੰਗੁ ਕੀਜੈ॥ ਜਮੁ ਜੰਦਾਰੁ ਜੋਹਿ ਨਹੀ ਸਾਕੈ ਸਰਪਨਿ ਡਸਿ ਨ ਸਕੈ ਹਰਿ ਕਾ ਰਸੁ ਪੀਜੈ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਵਾਦੁ ਪੜੈ ਰਾਗੀ ਜਗੁ ਭੀਜੈ॥ ਤ੍ਰੈ ਗੁਣ ਬਿਖਿਆ ਜਨਮਿ ਮਰੀਜੈ॥ ਰਾਮ ਨਾਮ ਬਿਨੁ ਦੂਖੁ ਸਹੀਜੈ॥੨॥ ਚਾੜਸਿ ਪਵਨੁ ਸਿੰਘਾਸਨੁ ਭੀਜੈ॥
ਨਿਉਲੀ ਕਰਮ ਖਟੁ ਕਰਮ ਕਰੀਜੈ॥ ਰਾਮ ਨਾਮ ਬਿਨੁ ਬਿਰਥਾ ਸਾਸੁ ਲੀਜੈ॥੩॥ ਅੰਤਰਿ ਪੰਚ ਅਗਨਿ ਕਿਉ ਧੀਰਜੁ ਧੀਜੈ॥ ਅੰਤਰਿ ਚੋਰੁ ਕਿਉ ਸਾਦੁ ਲਹੀਜੈ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਹੋਇ ਕਾਇਆ ਗੜੁ ਲੀਜੈ॥੪॥ ਅੰਤਰਿ ਮੈਲੁ ਤੀਰਥ ਭਰਮੀਜੈ॥ ਮਨੁ ਨਹੀ ਸੂਚਾ ਕਿਆ ਸੋਚ ਕਰੀਜੈ॥ ਕਿਰਤੁ ਪਇਆ ਦੋਸੁ ਕਾ ਕਉ ਦੀਜੈ॥੫॥ ਅੰਨੁ ਨ 
ਖਾਹਿ ਦੇਹੀ ਦੁਖੁ ਦੀਜੈ॥ ਬਿਨੁ ਗੁਰ ਗਿਆਨ ਤ੍ਰਿਪਤਿ ਨਹੀ ਥੀਜੈ॥ ਮਨਮੁਖਿ ਜਨਮੈ ਜਨਮਿ ਮਰੀਜੈ॥੬॥ ਸਤਿਗੁਰ ਪੂਛਿ ਸੰਗਤਿ ਜਨ ਕੀਜੈ॥ ਮਨੁ ਹਰਿ ਰਾਚੈ ਨਹੀ ਜਨਮਿ ਮਰੀਜੈ॥ ਰਾਮ ਨਾਮ ਬਿਨੁ ਕਿਆ ਕਰਮੁ ਕੀਜੈ 
॥੭॥ ਊਂਦਰ ਦੂੰਦਰ ਪਾਸਿ ਧਰੀਜੈ॥ ਧੁਰ ਕੀ ਸੇਵਾ ਰਾਮੁ ਰਵੀਜੈ॥ ਨਾਨਕ ਨਾਮੁ ਮਿਲੈ ਕਿਰਪਾ ਪ੍ਰਭ ਕੀਜੈ॥੮॥੫॥ ਰਾਮਕਲੀ ਮਹਲਾ ੧॥ ਅੰਤਰਿ ਉਤਭੁਜੁ ਅਵਰੁ ਨ ਕੋਈ॥ ਜੋ ਕਹੀਐ ਸੋ ਪ੍ਰਭ ਤੇ ਹੋਈ॥ ਜੁਗਹ
ਜੁਗੰਤਰਿ ਸਾਹਿਬੁ ਸਚੁ ਸੋਈ॥ ਉਤਪਤਿ ਪਰਲਉ ਅਵਰੁ ਨ ਕੋਈ॥੧॥ ਐਸਾ ਮੇਰਾ ਠਾਕੁਰੁ ਗਹਿਰ ਗੰਭੀਰੁ॥ ਜਿਨਿ ਜਪਿਆ ਤਿਨ ਹੀ ਸੁਖੁ ਪਾਇਆ ਹਰਿ ਕੈ ਨਾਮਿ ਨ ਲਗੈ ਜਮ ਤੀਰੁ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਨਾਮੁ ਰਤਨੁ ਹੀਰਾ ਨਿਰਮੋਲੁ॥ ਸਾਚਾ ਸਾਹਿਬੁ ਅਮਰੁ ਅਤੋਲੁ॥ ਜਿਹਵਾ ਸੂਚੀ ਸਾਚਾ ਬੋਲੁ॥ ਘਰਿ ਦਰਿ ਸਾਚਾ ਨਾਹੀ ਰੋਲੁ 
॥੨॥ ਇਕਿ ਬਨ ਮਹਿ ਬੈਸਹਿ ਡੂਗਰਿ ਅਸਥਾਨੁ॥ ਨਾਮੁ ਬਿਸਾਰਿ ਪਚਹਿ ਅਭਿਮਾਨੁ॥ ਨਾਮ ਬਿਨਾ ਕਿਆ ਗਿਆਨ ਧਿਆਨੁ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਪਾਵਹਿ ਦਰਗਹਿ ਮਾਨੁ॥੩॥ ਹਠੁ ਅਹੰਕਾਰੁ ਕਰੈ ਨਹੀ ਪਾਵੈ॥ ਪਾਠ ਪੜੈ ਲੇ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ia8klylbo7c1i3ydqo1auwml646wras</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:Guru Granth Sahib Ji.pdf/906</title>
    <ns>250</ns>
    <id>22006</id>
    <revision>
      <id>225143</id>
      <parentid>53110</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T23:53:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kuldip DMW</username>
        <id>2077</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>225143</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3736" sha1="pv0ky1nw0rzkqf6pdib0idcxd09tx4m" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Kuldip DMW&quot; /&gt;{{center|੯੦੬}}&lt;/noinclude&gt;ਲੋਕ ਸੁਣਾਵੈ॥ ਤੀਰਥਿ ਭਰਮਸਿ ਬਿਆਧਿ ਨ ਜਾਵੈ॥ ਨਾਮ ਬਿਨਾ ਕੈਸੇ ਸੁਖੁ ਪਾਵੈ॥੪॥ ਜਤਨ ਕਰੈ ਬਿੰਦੁ ਕਿਵੈ
ਨ ਰਹਾਈ॥ ਮਨੂਆ ਡੋਲੈ ਨਰਕੇ ਪਾਈ॥ ਜਮ ਪੁਰਿ ਬਾਧੋ ਲਹੈ ਸਜਾਈ॥ ਬਿਨੁ ਨਾਵੈ ਜੀਉ ਜਲਿ ਬਲਿ ਜਾਈ ॥੫॥ ਸਿਧ ਸਾਧਿਕ ਕੇਤੇ ਮੁਨਿ ਦੇਵਾ॥ ਹਠਿ ਨਿਗ੍ਰਹਿ ਨ ਤ੍ਰਿਪਤਾਵਹਿ ਭੇਵਾ॥ ਸਬਦੁ ਵੀਚਾਰਿ ਗਹਿ ਗੁਰ ਸੇਵਾ॥ ਮਨਿ ਤਨਿ ਨਿਰਮਲ ਅਭਿਮਾਨ ਅਭੇਵਾ॥੬॥ ਕਰਮਿ ਮਿਲੈ ਪਾਵੈ ਸਚੁ ਨਾਉ॥ ਤੁਮ ਸਰਣਾਗਤਿ ਰਹਉ ਸੁਭਾਉ॥ ਤੁਮ ਤੇ ਉਪਜਿਓ ਭਗਤੀ ਭਾਉ॥ ਜਪੁ ਜਾਪਉ ਗੁਰਮੁਖਿ ਹਰਿ ਨਾਉ॥੭॥ ਹਉਮੈ ਗਰਬੁ ਜਾਇ
ਮਨ ਭੀਨੈ॥ ਝੂਠਿ ਨ ਪਾਵਸਿ ਪਾਖੰਡਿ ਕੀਨੈ॥ ਬਿਨੁ ਗੁਰ ਸਬਦ ਨਹੀ ਘਰੁ ਬਾਰੁ॥ ਨਾਨਕ ਗੁਰਮੁਖਿ ਤਤੁ ਬੀਚਾਰੁ॥੮॥੬॥ ਰਾਮਕਲੀ ਮਹਲਾ ੧॥ ਜਿਉ ਆਇਆ ਤਿਉ ਜਾਵਹਿ ਬਉਰੇ ਜਿਉ ਜਨਮੇ ਤਿਉ ਮਰਣੁ 
ਭਇਆ॥ ਜਿਉ ਰਸ ਭੋਗ ਕੀਏ ਤੇਤਾ ਦੁਖੁ ਲਾਗੈ ਨਾਮੁ ਵਿਸਾਰਿ ਭਵਜਲਿ ਪਇਆ॥੧॥ ਤਨੁ ਧਨੁ ਦੇਖਤ
ਗਰਬਿ ਗਇਆ॥ ਕਨਿਕ ਕਾਮਨੀ ਸਿਉ ਹੇਤੁ ਵਧਾਇਹਿ ਕੀ ਨਾਮੁ ਵਿਸਾਰਹਿ ਭਰਮਿ ਗਇਆ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਜਤੁ ਸਤੁ ਸੰਜਮੁ ਸੀਲੁ ਨ ਰਾਖਿਆ ਪ੍ਰੇਤ ਪਿੰਜਰ ਮਹਿ ਕਾਸਟੁ ਭਇਆ॥ ਪੁੰਨੁ ਦਾਨੁ ਇਸਨਾਨੁ ਨ ਸੰਜਮੁ ਸਾਧਸੰਗਤਿ ਬਿਨੁ ਬਾਦਿ ਜਇਆ॥੨॥ ਲਾਲਚਿ ਲਾਗੈ ਨਾਮੁ ਬਿਸਾਰਿਓ ਆਵਤ ਜਾਵਤ ਜਨਮੁ ਗਇਆ॥ ਜਾ ਜਮੁ ਧਾਇ ਕੇਸ ਗਹਿ ਮਾਰੈ ਸੁਰਤਿ ਨਹੀ ਮੁਖਿ ਕਾਲ ਗਇਆ॥੩॥ ਅਹਿਨਿਸਿ ਨਿੰਦਾ ਤਾਤਿ ਪਰਾਈ ਹਿਰਦੈ ਨਾਮੁ ਨ ਸਰਬ ਦਇਆ॥ ਬਿਨੁ ਗੁਰ ਸਬਦ ਨ ਗਤਿ ਪਤਿ ਪਾਵਹਿ ਰਾਮ ਨਾਮ ਬਿਨੁ ਨਰਕਿ ਗਇਆ
॥੪॥ ਖਿਨ ਮਹਿ ਵੇਸ ਕਰਹਿ ਨਟੂਆ ਜਿਉ ਮੋਹ ਪਾਪ ਮਹਿ ਗਲਤੁ ਗਇਆ॥ ਇਤ ਉਤ ਮਾਇਆ ਦੇਖਿ 
ਪਸਾਰੀ ਮੋਹ ਮਾਇਆ ਕੈ ਮਗਨੁ ਭਇਆ॥੫॥ ਕਰਹਿ ਬਿਕਾਰ ਵਿਥਾਰ ਘਨੇਰੇ ਸੁਰਤਿ ਸਬਦ ਬਿਨੁ ਭਰਮਿ ਪਇਆ॥ ਹਉਮੈ ਰੋਗੁ ਮਹਾ ਦੁਖੁ ਲਾਗਾ ਗੁਰਮਤਿ ਲੇਵਹੁ ਰੋਗੁ ਗਇਆ॥੬॥ ਸੁਖ ਸੰਪਤਿ ਕਉ ਆਵਤ ਦੇਖੈ ਸਾਕਤ ਮਨਿ ਅਭਿਮਾਨੁ ਭਇਆ॥ ਜਿਸ ਕਾ ਇਹੁ ਤਨੁ ਧਨੁ ਸੋ ਫਿਰਿ ਲੇਵੈ ਅੰਤਰਿ ਸਹਸਾ ਦੂਖੁ ਪਇਆ॥੭॥ ਅੰਤਿ ਕਾਲਿ ਕਿਛੁ ਸਾਥਿ ਨ ਚਾਲੈ ਜੋ ਦੀਸੈ ਸਭੁ ਤਿਸਹਿ ਮਇਆ॥ ਆਦਿ ਪੁਰਖੁ ਅਪਰੰਪਰੁ ਸੋ ਪ੍ਰਭੁ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਰਿਦੈ ਲੈ ਪਾਰਿ ਪਇਆ॥੮॥ ਮੂਏ ਕਉ ਰੋਵਹਿ ਕਿਸਹਿ ਸੁਣਾਵਹਿ ਭੈ ਸਾਗਰ ਅਸਰਾਲਿ ਪਇਆ॥ ਦੇਖਿ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>pv0ky1nw0rzkqf6pdib0idcxd09tx4m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:Guru Granth Sahib Ji.pdf/907</title>
    <ns>250</ns>
    <id>22011</id>
    <revision>
      <id>225144</id>
      <parentid>53115</parentid>
      <timestamp>2026-07-09T00:03:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kuldip DMW</username>
        <id>2077</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>225144</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3853" sha1="aiysxxmevm6rml1nkx7od6mhpmhwskt" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Kuldip DMW&quot; /&gt;{{center|੯੦੭}}&lt;/noinclude&gt;ਕੁਟੰਬੁ ਮਾਇਆ ਗ੍ਰਿਹ ਮੰਦਰੁ ਸਾਕਤੁ ਜੰਜਾਲਿ ਪਰਾਲਿ ਪਇਆ॥੯॥ ਜਾ ਆਏ ਤਾ ਤਿਨਹਿ ਪਠਾਏ ਚਾਲੇ ਤਿਨੈ ਬੁਲਾਇ ਲਇਆ॥ ਜੋ ਕਿਛੁ ਕਰਣਾ ਸੋ ਕਰਿ ਰਹਿਆ ਬਖਸਣਹਾਰੈ ਬਖਸਿ ਲਇਆ॥੧੦॥ ਜਿਨਿ ਏਹੁ ਚਾਖਿਆ ਰਾਮ ਰਸਾਇਣੁ ਤਿਨ ਕੀ ਸੰਗਤਿ ਖੋਜੁ ਭਇਆ॥ ਰਿਧਿ ਸਿਧਿ ਬੁਧਿ ਗਿਆਨੁ ਗੁਰੂ ਤੇ ਪਾਇਆ ਮੁਕਤਿ ਪਦਾਰਥੁ ਸਰਣਿ ਪਇਆ॥੧੧॥ ਦੁਖੁ ਸੁਖੁ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸਮ ਕਰਿ ਜਾਣਾ ਹਰਖ ਸੋਗ ਤੇ ਬਿਰਕਤੁ ਭਇਆ॥ ਆਪੁ 
ਮਾਰਿ ਗੁਰਮੁਖਿ ਹਰਿ ਪਾਏ ਨਾਨਕ ਸਹਜਿ ਸਮਾਇ ਲਇਆ॥੧੨॥੭॥ ਰਾਮਕਲੀ ਦਖਣੀ ਮਹਲਾ ੧॥ ਜਤੁ ਸਤੁ ਸੰਜਮੁ ਸਾਚੁ ਦ੍ਰਿੜਾਇਆ ਸਾਚ ਸਬਦਿ ਰਸਿ ਲੀਣਾ॥੧॥ ਮੇਰਾ ਗੁਰੁ ਦਇਆਲੁ ਸਦਾ ਰੰਗਿ ਲੀਣਾ॥
ਅਹਿਨਿਸਿ ਰਹੈ ਏਕ ਲਿਵ ਲਾਗੀ ਸਾਚੇ ਦੇਖਿ ਪਤੀਣਾ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਰਹੈ ਗਗਨ ਪੁਰਿ ਦ੍ਰਿਸਟਿ ਸਮੈਸਰਿ
ਅਨਹਤ ਸਬਦਿ ਰੰਗੀਣਾ॥੨॥ ਸਤੁ ਬੰਧਿ ਕੁਪੀਨ ਭਰਿਪੁਰਿ ਲੀਣਾ ਜਿਹਵਾ ਰੰਗਿ ਰਸੀਣਾ॥੩॥ ਮਿਲੈ ਗੁਰ ਸਾਚੇ ਜਿਨਿ ਰਚੁ ਰਾਚੇ ਕਿਰਤੁ ਵੀਚਾਰਿ ਪਤੀਣਾ॥੪॥ ਏਕ ਮਹਿ ਸਰਬ ਸਰਬ ਮਹਿ ਏਕਾ ਏਹ ਸਤਿਗੁਰਿ ਦੇਖਿ ਦਿਖਾਈ॥੫॥ ਜਿਨਿ ਕੀਏ ਖੰਡ ਮੰਡਲ ਬ੍ਰਹਮੰਡਾ ਸੋ ਪ੍ਰਭੁ ਲਖਨੁ ਨ ਜਾਈ॥੬॥ ਦੀਪਕ ਤੇ ਦੀਪਕੁ ਪਰਗਾਸਿਆ 
ਤ੍ਰਿਭਵਣ ਜੋਤਿ ਦਿਖਾਈ॥੭॥ ਸਚੈ ਤਖਤਿ ਸਚ ਮਹਲੀ ਬੈਠੇ ਨਿਰਭਉ ਤਾੜੀ ਲਾਈ॥੮॥ ਮੋਹਿ ਗਇਆ ਬੈਰਾਗੀ ਜੋਗੀ ਘਟਿ ਘਟਿ ਕਿੰਗੁਰੀ ਵਾਈ॥੯॥ ਨਾਨਕ ਸਰਣਿ ਪ੍ਰਭੂ ਕੀ ਛੂਟੇ ਸਤਿਗੁਰ ਸਚੁ ਸਖਾਈ॥੧੦॥੮॥ ਰਾਮਕਲੀ ਮਹਲਾ ੧॥ ਅਉਹਠਿ ਹਸਤ ਮੜੀ ਘਰੁ ਛਾਇਆ ਧਰਣਿ ਗਗਨ ਕਲ ਧਾਰੀ॥੧॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਕੇਤੀ ਸਬਦਿ ਉਧਾਰੀ ਸੰਤਹੁ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਮਮਤਾ ਮਾਰਿ ਹਉਮੈ ਸੋਖੈ ਤ੍ਰਿਭਵਣਿ ਜੋਤਿ ਤੁਮਾਰੀ॥੨॥ ਮਨਸਾ ਮਾਰਿ ਮਨੈ ਮਹਿ ਰਾਖੈ ਸਤਿਗੁਰ ਸਬਦਿ ਵੀਚਾਰੀ॥੩॥ ਸਿੰਙੀ ਸੁਰਤਿ ਅਨਾਹਦਿ ਵਾਜੈ ਘਟਿ ਘਟਿ ਜੋਤਿ ਤੁਮਾਰੀ॥੪॥
ਪਰਪੰਚ ਬੇਣੁ ਤਹੀ ਮਨੁ ਰਾਖਿਆ ਬ੍ਰਹਮ ਅਗਨਿ ਪਰਜਾਰੀ॥੫॥ ਪੰਚ ਤਤੁ ਮਿਲਿ ਅਹਿਨਿਸਿ ਦੀਪਕੁ ਨਿਰਮਲ ਜੋਤਿ ਅਪਾਰੀ॥੬॥ ਰਵਿ ਸਸਿ ਲਉਕੇ ਇਹੁ ਤਨੁ ਕਿੰਗੁਰੀ ਵਾਜੈ ਸਬਦੁ ਨਿਰਾਰੀ॥੭॥ ਸਿਵ ਨਗਰੀ ਮਹਿ ਆਸਣੁ ਅਉਧੂ ਅਲਖੁ ਅਗੰਮੁ ਅਪਾਰੀ॥੮॥ ਕਾਇਆ ਨਗਰੀ ਇਹੁ ਮਨੁ ਰਾਜਾ ਪੰਚ ਵਸਹਿ ਵੀਚਾਰੀ॥੯॥ ਸਬਦਿ ਰਵੈ ਆਸਣਿ ਘਰਿ ਰਾਜਾ ਅਦਲੁ ਕਰੇ ਗੁਣਕਾਰੀ॥੧੦॥ ਕਾਲੁ ਬਿਕਾਲੁ ਕਹੇ ਕਹਿ ਬਪੁਰੇ ਜੀਵਤ ਮੂਆ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>aiysxxmevm6rml1nkx7od6mhpmhwskt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:Guru Granth Sahib Ji.pdf/908</title>
    <ns>250</ns>
    <id>22016</id>
    <revision>
      <id>225145</id>
      <parentid>53120</parentid>
      <timestamp>2026-07-09T00:13:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kuldip DMW</username>
        <id>2077</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>225145</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3680" sha1="rc5zs030e68qtqpv0tjyeh5diywqk34" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Kuldip DMW&quot; /&gt;{{center|੯੦੮}}&lt;/noinclude&gt;ਮਨੁ ਮਾਰੀ॥੧੧॥ ਬ੍ਰਹਮਾ ਬਿਸਨੁ ਮਹੇਸ ਇਕ ਮੂਰਤਿ ਆਪੇ ਕਰਤਾ ਕਾਰੀ॥੧੨॥ ਕਾਇਆ ਸੋਧਿ ਤਰੈ ਭਵ ਸਾਗਰੁ ਆਤਮ ਤਤੁ ਵੀਚਾਰੀ॥੧੩॥ ਗੁਰ ਸੇਵਾ ਤੇ ਸਦਾ ਸੁਖੁ ਪਾਇਆ ਅੰਤਰਿ ਸਬਦੁ ਰਵਿਆ ਗੁਣਕਾਰੀ॥੧੪॥ ਆਪੇ ਮੇਲਿ ਲਏ ਗੁਣਦਾਤਾ ਹਉਮੈ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਮਾਰੀ॥੧੫॥ ਤ੍ਰੈ ਗੁਣ ਮੇਟੇ ਚਉਥੈ ਵਰਤੈ ਏਹਾ ਭਗਤਿ ਨਿਰਾਰੀ॥੧੬॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਜੋਗ ਸਬਦਿ ਆਤਮੁ ਚੀਨੈ ਹਿਰਦੈ ਏਕੁ ਮੁਰਾਰੀ॥੧੭॥ ਮਨੂਆ ਅਸਥਿਰੁ ਸਬਦੇ
ਰਾਤਾ ਏਹਾ ਕਰਣੀ ਸਾਰੀ॥੧੮॥ ਬੇਦੁ ਬਾਦੁ ਨ ਪਾਖੰਡੁ ਅਉਧੂ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸਬਦਿ ਬੀਚਾਰੀ॥੧੯॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਜੋਗੁ ਕਮਾਵੈ ਅਉਧੂ ਜਤੁ ਸਤੁ ਸਬਦਿ ਵੀਚਾਰੀ॥੨੦॥ ਸਬਦਿ ਮਰੈ ਮਨੁ ਮਾਰੇ ਅਉਧੂ ਜੋਗ ਜੁਗਤਿ ਵੀਚਾਰੀ
॥੨੧॥ ਮਾਇਆ ਮੋਹੁ ਭਵਜਲੁ ਹੈ ਅਵਧੂ ਸਬਦਿ ਤਰੈ ਕੁਲ ਤਾਰੀ॥੨੨॥ ਸਬਦਿ ਸੂਰ ਜੁਗ ਚਾਰੇ ਅਉਧੂ ਬਾਣੀ ਭਗਤਿ ਵੀਚਾਰੀ॥੨੩॥ ਏਹੁ ਮਨੁ ਮਾਇਆ ਮੋਹਿਆ ਅਉਧੂ ਨਿਕਸੈ ਸਬਦਿ ਵੀਚਾਰੀ॥੨੪॥ ਆਪੇ ਬਖਸੇ ਮੇਲਿ ਮਿਲਾਏ ਨਾਨਕ ਸਰਣਿ ਤੁਮਾਰੀ॥੨੫॥੯॥

{{center|ਰਾਮਕਲੀ ਮਹਲਾ ੩ ਅਸਟਪਦੀਆ ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ॥}} 
ਸਰਮੈ ਦੀਆ ਮੁੰਦ੍ਰਾ ਕੰਨੀ ਪਾਇ ਜੋਗੀ ਖਿੰਥਾ ਕਰਿ ਤੂ ਦਇਆ॥ ਆਵਣੁ ਜਾਣੁ ਬਿਭੂਤਿ ਲਾਇ ਜੋਗੀ ਤਾ ਤੀਨਿ ਭਵਣ ਜਿਣਿ ਲਇਆ॥੧॥ ਐਸੀ ਕਿੰਗੁਰੀ ਵਜਾਇ ਜੋਗੀ॥ ਜਿਤੁ ਕਿੰਗੁਰੀ ਅਨਹਦੁ ਵਾਜੈ ਹਰਿ ਸਿਉ ਰਹੈ
ਲਿਵ ਲਾਇ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਸਤੁ ਸੰਤੋਖੁ ਪਤੁ ਕਰਿ ਝੋਲੀ ਜੋਗੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮੁ ਭੁਗਤਿ ਪਾਈ॥ ਧਿਆਨ ਕਾ ਕਰਿ ਡੰਡਾ ਜੋਗੀ ਸਿੰਙੀ ਸੁਰਤਿ ਵਜਾਈ॥੨॥ ਮਨੁ ਦ੍ਰਿੜੁ ਕਰਿ ਆਸਣਿ ਬੈਸੁ ਜੋਗੀ ਤਾ ਤੇਰੀ ਕਲਪਣਾ ਜਾਈ॥ ਕਾਇਆ ਨਗਰੀ ਮਹਿ ਮੰਗਣਿ ਚੜਹਿ ਜੋਗੀ ਤਾ ਨਾਮੁ ਪਲੈ ਪਾਈ॥੩॥ ਇਤੁ ਕਿੰਗੁਰੀ ਧਿਆਨੁ ਨ ਲਾਗੈ ਜੋਗੀ ਨਾ ਸਚੁ ਪਲੈ ਪਾਇ॥ ਇਤੁ ਕਿੰਗੁਰੀ ਸਾਂਤਿ ਨ ਆਵੈ ਜੋਗੀ ਅਭਿਮਾਨੁ ਨ ਵਿਚਹੁ ਜਾਇ॥੪॥ ਭਉ ਭਾਉ ਦੁਇ ਪਤ ਲਾਇ ਜੋਗੀ ਇਹੁ ਸਰੀਰੁ ਕਰਿ ਡੰਡੀ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਹੋਵਹਿ ਤਾ ਤੰਤੀ ਵਾਜੈ ਇਨ ਬਿਧਿ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਖੰਡੀ॥੫॥ ਹੁਕਮੁ ਬੁਝੈ ਸੋ ਜੋਗੀ ਕਹੀਐ ਏਕਸ ਸਿਉ ਚਿਤੁ ਲਾਏ॥ ਸਹਸਾ ਤੂਟੈ ਨਿਰਮਲੁ ਹੋਵੈ ਜੋਗ ਜੁਗਤਿ ਇਵ ਪਾਏ॥੬॥ ਨਦਰੀ ਆਵਦਾ ਸਭੁ ਕਿਛੁ ਬਿਨਸੈ ਹਰਿ ਸੇਤੀ ਚਿਤੁ ਲਾਇ॥ ਸਤਿਗੁਰ ਨਾਲਿ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rc5zs030e68qtqpv0tjyeh5diywqk34</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:Guru Granth Sahib Ji.pdf/909</title>
    <ns>250</ns>
    <id>22021</id>
    <revision>
      <id>225150</id>
      <parentid>53125</parentid>
      <timestamp>2026-07-09T10:22:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kuldip DMW</username>
        <id>2077</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>225150</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3964" sha1="9gj5uw0iaao3m8x8ia1pq6lm3trc1qb" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Kuldip DMW&quot; /&gt;{{center|੯੦੯}}&lt;/noinclude&gt;ਤੇਰੀ ਭਾਵਨੀ ਲਾਗੈ ਤਾ ਇਹ ਸੋਝੀ ਪਾਇ॥੭॥ ਏਹੁ ਜੋਗੁ ਨ ਹੋਵੈ ਜੋਗੀ ਜਿ ਕੁਟੰਬੁ ਛੋਡਿ ਪਰਭਵਣੁ ਕਰਹਿ॥ ਗ੍ਰਿਹ ਸਰੀਰ ਮਹਿ ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਅਪਣਾ ਹਰਿ ਪ੍ਰਭੁ ਲਹਹਿ॥੮॥ ਇਹੁ ਜਗਤੁ ਮਿਟੀ ਕਾ ਪੁਤਲਾ ਜੋਗੀ ਇਸੁ ਮਹਿ ਰੋਗੁ ਵਡਾ ਤ੍ਰਿਸਨਾ ਮਾਇਆ॥ ਅਨੇਕ ਜਤਨ ਭੇਖ ਕਰੇ ਜੋਗੀ ਰੋਗੁ ਨ ਜਾਇ ਗਵਾਇਆ॥੯॥ ਹਰਿ ਕਾ ਨਾਮੁ ਅਉਖਧੁ ਹੈ ਜੋਗੀ ਜਿਸ ਨੋ ਮੰਨਿ ਵਸਾਏ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਹੋਵੈ ਸੋਈ ਬੂਝੈ ਜੋਗ ਜੁਗਤਿ ਸੋ ਪਾਏ॥੧੦॥ ਜੋਗੈ ਕਾ ਮਾਰਗੁ ਬਿਖਮੁ ਹੈ ਜੋਗੀ ਜਿਸ ਨੋ ਨਦਰਿ ਕਰੇ ਸੋ ਪਾਏ॥ ਅੰਤਰਿ ਬਾਹਰਿ ਏਕੋ ਵੇਖੈ ਵਿਚਹੁ ਭਰਮੁ ਚੁਕਾਏ॥੧੧॥ ਵਿਣੁ ਵਜਾਈ ਕਿੰਗੁਰੀ ਵਾਜੈ ਜੋਗੀ ਸਾ ਕਿੰਗੁਰੀ ਵਜਾਇ॥ ਕਹੈ ਨਾਨਕੁ ਮੁਕਤਿ ਹੋਵਹਿ ਜੋਗੀ ਸਾਚੇ ਰਹਹਿ ਸਮਾਇ॥੧੨॥੧॥੧੦॥ ਰਾਮਕਲੀ ਮਹਲਾ ੩॥ ਭਗਤਿ ਖਜਾਨਾ ਗੁਰਮੁਖਿ ਜਾਤਾ ਸਤਿਗੁਰਿ ਬੂਝਿ 
ਬੁਝਾਈ॥੧॥ ਸੰਤਹੁ ਗੁਰਮੁਖਿ ਦੇਇ ਵਡਿਆਈ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਸਚਿ ਰਹਹੁ ਸਦਾ ਸਹਜੁ ਸੁਖੁ ਉਪਜੈ ਕਾਮੁ ਕ੍ਰੋਧੁ ਵਿਚਹੁ ਜਾਈ॥੨॥ ਆਪੁ ਛੋਡਿ ਨਾਮ ਲਿਵ ਲਾਗੀ ਮਮਤਾ ਸਬਦਿ ਜਲਾਈ॥੩॥ ਜਿਸ ਤੇ ਉਪਜੈ ਤਿਸ ਤੇ ਬਿਨਸੈ ਅੰਤੇ ਨਾਮੁ ਸਖਾਈ॥੪॥ ਸਦਾ ਹਜੂਰਿ ਦੂਰਿ ਨਹ ਦੇਖਹੁ ਰਚਨਾ ਜਿਨਿ ਰਚਾਈ॥੫॥ ਸਚਾ ਸਬਦੁ ਰਵੈ ਘਟ ਅੰਤਰਿ ਸਚੇ ਸਿਉ ਲਿਵ ਲਾਈ॥੬॥ ਸਤਸੰਗਤਿ ਮਹਿ ਨਾਮੁ ਨਿਰਮੋਲਕੁ ਵਡੈ ਭਾਗਿ ਪਾਇਆ ਜਾਈ॥੭॥ 
ਭਰਮਿ ਨ ਭੂਲਹੁ ਸਤਿਗੁਰੁ ਸੇਵਹੁ ਮਨੁ ਰਾਖਹੁ ਇਕ ਠਾਈ॥੮॥ ਬਿਨੁ ਨਾਵੈ ਸਭ ਭੂਲੀ ਫਿਰਦੀ ਬਿਰਥਾ ਜਨਮੁ
ਗਵਾਈ॥੯॥ ਜੋਗੀ ਜੁਗਤਿ ਗਵਾਈ ਹੰਢੈ ਪਾਖੰਡਿ ਜੋਗੁ ਨ ਪਾਈ॥੧੦॥ ਸਿਵ ਨਗਰੀ ਮਹਿ ਆਸਣਿ ਬੈਸੈ ਗੁਰ ਸਬਦੀ ਜੋਗੁ ਪਾਈ॥੧੧॥ ਧਾਤੁਰ ਬਾਜੀ ਸਬਦਿ ਨਿਵਾਰੇ ਨਾਮੁ ਵਸੈ ਮਨਿ ਆਈ॥੧੨॥ ਏਹੁ ਸਰੀਰੁ
ਸਰਵਰੁ ਹੈ ਸੰਤਹੁ ਇਸਨਾਨੁ ਕਰੇ ਲਿਵ ਲਾਈ॥੧੩॥ ਨਾਮਿ ਇਸਨਾਨੁ ਕਰਹਿ ਸੇ ਜਨ ਨਿਰਮਲ ਸਬਦੇ ਮੈਲੁ
ਗਵਾਈ॥੧੪॥ ਤ੍ਰੈ ਗੁਣ ਅਚੇਤ ਨਾਮੁ ਚੇਤਹਿ ਨਾਹੀ ਬਿਨੁ ਨਾਵੈ ਬਿਨਸਿ ਜਾਈ॥੧੫॥ ਬ੍ਰਹਮਾ ਬਿਸਨੁ ਮਹੇਸੁ ਤ੍ਰੈ ਮੂਰਤਿ ਤ੍ਰਿਗੁਣਿ ਭਰਮਿ ਭੁਲਾਈ॥੧੬॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਤ੍ਰਿਕੁਟੀ ਛੂਟੈ ਚਉਥੈ ਪਦਿ ਲਿਵ ਲਾਈ॥੧੭॥ ਪੰਡਿਤ ਪੜਹਿ ਪੜਿ ਵਾਦੁ ਵਖਾਣਹਿ ਤਿੰਨਾ ਬੂਝ ਨ ਪਾਈ॥੧੮॥ ਬਿਖਿਆ ਮਾਤੇ ਭਰਮਿ ਭੁਲਾਏ ਉਪਦੇਸੁ 
ਕਹਹਿ ਕਿਸੁ ਭਾਈ॥੧੯॥ ਭਗਤ ਜਨਾ ਕੀ ਊਤਮ ਬਾਣੀ ਜੁਗਿ ਜੁਗਿ ਰਹੀ ਸਮਾਈ॥੨੦॥ ਬਾਣੀ ਲਾਗੈ ਸੋ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9gj5uw0iaao3m8x8ia1pq6lm3trc1qb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:Guru Granth Sahib Ji.pdf/910</title>
    <ns>250</ns>
    <id>22026</id>
    <revision>
      <id>225152</id>
      <parentid>53130</parentid>
      <timestamp>2026-07-09T10:33:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kuldip DMW</username>
        <id>2077</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>225152</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3807" sha1="1r5ppqx0yjrn26cxh9m748o22uvtaf9" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Kuldip DMW&quot; /&gt;{{center|੯੧੦}}&lt;/noinclude&gt;ਗਤਿ ਪਾਏ ਸਬਦੇ ਸਚਿ ਸਮਾਈ॥੨੧॥ ਕਾਇਆ ਨਗਰੀ ਸਬਦੇ ਖੋਜੇ ਨਾਮੁ ਨਵੰ ਨਿਧਿ ਪਾਈ॥੨੨॥ ਮਨਸਾ ਮਾਰਿ ਮਨੁ ਸਹਜਿ ਸਮਾਣਾ ਬਿਨੁ ਰਸਨਾ ਉਸਤਤਿ ਕਰਾਈ॥੨੩॥ ਲੋਇਣ ਦੇਖਿ ਰਹੇ ਬਿਸਮਾਦੀ ਚਿਤੁ ਅਦਿਸਟਿ ਲਗਾਈ॥੨੪॥ ਅਦਿਸਟੁ ਸਦਾ ਰਹੈ ਨਿਰਾਲਮੁ ਜੋਤੀ ਜੋਤਿ ਮਿਲਾਈ॥੨੫॥ ਹਉ ਗੁਰੁ ਸਾਲਾਹੀ ਸਦਾ ਆਪਣਾ ਜਿਨਿ ਸਾਚੀ ਬੂਝ ਬੁਝਾਈ॥੨੬॥ ਨਾਨਕੁ ਏਕ ਕਹੈ ਬੇਨੰਤੀ ਨਾਵਹੁ ਗਤਿ ਪਤਿ ਪਾਈ॥੨੭॥੨॥
੧੧॥ ਰਾਮਕਲੀ ਮਹਲਾ ੩॥ ਹਰਿ ਕੀ ਪੂਜਾ ਦੁਲੰਭ ਹੈ ਸੰਤਹੁ ਕਹਣਾ ਕਛੂ ਨ ਜਾਈ॥੧॥ ਸੰਤਹੁ ਗੁਰਮੁਖਿ ਪੂਰਾ ਪਾਈ॥ ਨਾਮੋ ਪੂਜ ਕਰਾਈ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਹਰਿ ਬਿਨੁ ਸਭੁ ਕਿਛੁ ਮੈਲਾ ਸੰਤਹੁ ਕਿਆ ਹਉ ਪੂਜ ਚੜਾਈ॥੨॥
ਹਰਿ ਸਾਚੇ ਭਾਵੈ ਸਾ ਪੂਜਾ ਹੋਵੈ ਭਾਣਾ ਮਨਿ ਵਸਾਈ॥੩॥ ਪੂਜਾ ਕਰੈ ਸਭੁ ਲੋਕੁ ਸੰਤਹੁ ਮਨਮੁਖਿ ਥਾਇ ਨ ਪਾਈ॥੪॥ ਸਬਦਿ ਮਰੈ ਮਨੁ ਨਿਰਮਲੁ ਸੰਤਹੁ ਏਹ ਪੂਜਾ ਥਾਇ ਪਾਈ॥੫॥ ਪਵਿਤ ਪਾਵਨ ਸੇ ਜਨ ਸਾਚੇ ਏਕ ਸਬਦਿ ਲਿਵ ਲਾਈ॥੬॥ ਬਿਨੁ ਨਾਵੈ ਹੋਰ ਪੂਜ ਨ ਹੋਵੀ ਭਰਮਿ ਭੁਲੀ ਲੋਕਾਈ॥੭॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਆਪੁ ਪਛਾਣੈ ਸੰਤਹੁ ਰਾਮ ਨਾਮਿ ਲਿਵ ਲਾਈ॥੮॥ ਆਪੇ ਨਿਰਮਲੁ ਪੂਜ ਕਰਾਏ ਗੁਰ ਸਬਦੀ ਥਾਇ ਪਾਈ॥੯॥ ਪੂਜਾ ਕਰਹਿ ਪਰੁ ਬਿਧਿ ਨਹੀ ਜਾਣਹਿ ਦੂਜੈ ਭਾਇ ਮਲੁ ਲਾਈ॥੧੦॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਹੋਵੈ ਸੁ ਪੂਜਾ ਜਾਣੈ ਭਾਣਾ ਮਨਿ ਵਸਾਈ॥੧੧॥ ਭਾਣੇ ਤੇ ਸਭਿ ਸੁਖ ਪਾਵੈ ਸੰਤਹੁ ਅੰਤੇ ਨਾਮੁ ਸਖਾਈ॥੧੨॥ ਅਪਣਾ ਆਪੁ ਨ ਪਛਾਣਹਿ ਸੰਤਹੁ
ਕੁੜਿ ਕਰਹਿ ਵਡਿਆਈ॥੧੩॥ ਪਾਖੰਡਿ ਕੀਨੈ ਜਮੁ ਨਹੀ ਛੋਡੇ ਲੈ ਜਾਸੀ ਪਤਿ ਗਵਾਈ॥੧੪॥ ਜਿਨ ਅੰਤਰਿ ਸਬਦੁ ਆਪੁ ਪਛਾਣਹਿ ਗਤਿ ਮਿਤਿ ਤਿਨ ਹੀ ਪਾਈ॥੧੫॥ ਏਹੁ ਮਨੂਆ ਸੁੰਨ ਸਮਾਧਿ ਲਗਾਵੈ ਜੋਤੀ ਜੋਤਿ ਮਿਲਾਈ॥੧੬॥ ਸੁਣਿ ਸੁਣਿ ਗੁਰਮੁਖਿ ਨਾਮੁ ਵਖਾਣਹਿ ਸਤਸੰਗਤਿ ਮੇਲਾਈ॥੧੭॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਗਾਵੈ ਆਪੁ
ਗਵਾਵੈ ਦਰਿ ਸਾਚੈ ਸੋਭਾ ਪਾਈ॥੧੮॥ ਸਾਚੀ ਬਾਣੀ ਸਚੁ ਵਖਾਣੈ ਸਚਿ ਨਾਮਿ ਲਿਵ ਲਾਈ॥੧੯॥ ਭੈ ਭੰਜਨੁ ਅਤਿ ਪਾਪ ਨਿਖੰਜਨੁ ਮੇਰਾ ਪ੍ਰਭੁ ਅੰਤਿ ਸਖਾਈ॥੨੦॥ ਸਭੁ ਕਿਛੁ ਆਪੇ ਆਪਿ ਵਰਤੈ ਨਾਨਕ ਨਾਮਿ ਵਡਿਆਈ॥੨੧॥੩॥੧੨॥ ਰਾਮਕਲੀ ਮਹਲਾ ੩॥ ਹਮ ਕੁਚਲ ਕੁਚੀਲ ਅਤਿ ਅਭਿਮਾਨੀ ਮਿਲਿ ਸਬਦੇ ਮੈਲੁ ਉਤਾਰੀ॥੧॥ ਸੰਤਹੁ ਗੁਰਮੁਖਿ ਨਾਮਿ ਨਿਸਤਾਰੀ॥ ਸਚਾ ਨਾਮੁ ਵਸਿਆ ਘਟ ਅੰਤਰਿ ਕਰਤੈ ਆਪਿ ਸਵਾਰੀ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1r5ppqx0yjrn26cxh9m748o22uvtaf9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:Guru Granth Sahib Ji.pdf/911</title>
    <ns>250</ns>
    <id>22031</id>
    <revision>
      <id>225153</id>
      <parentid>53135</parentid>
      <timestamp>2026-07-09T10:42:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kuldip DMW</username>
        <id>2077</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>225153</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3858" sha1="97i98ofvmovytegqzableeq03zbvow0" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Kuldip DMW&quot; /&gt;{{center|੯੧੧}}&lt;/noinclude&gt;॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਪਾਰਸ ਪਰਸੇ ਫਿਰਿ ਪਾਰਸੁ ਹੋਏ ਹਰਿ ਜੀਉ ਅਪਣੀ ਕਿਰਪਾ ਧਾਰੀ॥੨॥ ਇਕਿ ਭੇਖ ਕਰਹਿ ਫਿਰਹਿ ਅਭਿਮਾਨੀ ਤਿਨ ਜੂਐ ਬਾਜੀ ਹਾਰੀ॥੩॥ ਇਕਿ ਅਨਦਿਨੁ ਭਗਤਿ ਕਰਹਿ ਦਿਨੁ ਰਾਤੀ ਰਾਮ ਨਾਮੁ ਉਰਿ ਧਾਰੀ॥੪॥ ਅਨਦਿਨੁ ਰਾਤੇ ਸਹਜੇ ਮਾਤੇ ਸਹਜੇ ਹਉਮੈ ਮਾਰੀ॥੫॥ ਭੈ ਬਿਨੁ ਭਗਤਿ ਨ ਹੋਈ ਕਬ ਹੀ ਭੈ ਭਾਇ
ਭਗਤਿ ਸਵਾਰੀ॥੬॥ ਮਾਇਆ ਮੋਹੁ ਸਬਦਿ ਜਲਾਇਆ ਗਿਆਨਿ ਤਤਿ ਬੀਚਾਰੀ॥੭॥ ਆਪੇ ਆਪਿ ਕਰਾਏ ਕਰਤਾ ਆਪੇ ਬਖਸਿ ਭੰਡਾਰੀ॥੮॥ ਤਿਸ ਕਿਆ ਗੁਣਾ ਕਾ ਅੰਤੁ ਨ ਪਾਇਆ ਹਉ ਗਾਵਾ ਸਬਦਿ ਵੀਚਾਰੀ॥੯॥ ਹਰਿ ਜੀਉ ਜਪੀ ਹਰਿ ਜੀਉ ਸਾਲਾਹੀ ਵਿਚਹੁ ਆਪੁ ਨਿਵਾਰੀ॥੧੦॥ ਨਾਮੁ ਪਦਾਰਥੁ ਗੁਰ ਤੇ ਪਾਇਆ ਅਖੁਟ ਸਚੇ ਭੰਡਾਰੀ॥੧੧॥ ਅਪਣਿਆ ਭਗਤਾ ਨੋ ਆਪੇ ਤੁਠਾ ਅਪਣੀ ਕਿਰਪਾ ਕਰਿ ਕਲ ਧਾਰੀ॥੧੨॥ ਤਿਨ ਸਾਚੇ
ਨਾਮ ਕੀ ਸਦਾ ਭੁਖ ਲਾਗੀ ਗਾਵਨਿ ਸਬਦਿ ਵੀਚਾਰੀ॥੧੩॥ ਜੀਉ ਪਿੰਡੁ ਸਭੁ ਕਿਛੁ ਹੈ ਤਿਸ ਕਾ ਆਖਣੁ ਬਿਖਮੁ ਬੀਚਾਰੀ॥੧੪॥ ਸਬਦਿ ਲਗੇ ਸੇਈ ਜਨ ਨਿਸਤਰੇ ਭਉਜਲੁ ਪਾਰਿ ਉਤਾਰੀ॥੧੫॥ ਬਿਨੁ ਹਰਿ ਸਾਚੇ ਕੋ ਪਾਰਿ 
ਨ ਪਾਵੈ ਬੂਝੈ ਕੋ ਵੀਚਾਰੀ॥੧੬॥ ਜੋ ਧੁਰਿ ਲਿਖਿਆ ਸੋਈ ਪਾਇਆ ਮਿਲਿ ਹਰਿ ਸਬਦਿ ਸਵਾਰੀ॥੧੭॥ ਕਾਇਆ ਕੰਚਨੁ ਸਬਦੇ ਰਾਤੀ ਸਾਚੈ ਨਾਇ ਪਿਆਰੀ॥੧੮॥ ਕਾਇਆ ਅੰਮ੍ਰਿਤਿ ਰਹੀ ਭਰਪੂਰੇ ਪਾਈਐ ਸਬਦਿ ਵੀਚਾਰੀ 
॥੧੯॥ ਜੋ ਪ੍ਰਭੁ ਖੋਜਹਿ ਸੇਈ ਪਾਵਹਿ ਹਰਿ ਫੂਟਿ ਮੂਏ ਅਹੰਕਾਰੀ॥੨੦॥ ਬਾਦੀ ਬਿਨਸਹਿ ਸੇਵਕ ਸੇਵਹਿ ਗੁਰ ਕੈ ਹੇਤਿ ਪਿਆਰੀ॥੨੧॥ ਸੋ ਜੋਗੀ ਤਤੁ ਗਿਆਨੁ ਬੀਚਾਰੇ ਹਉਮੈ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਮਾਰੀ॥੨੨॥ ਸਤਿਗੁਰੁ ਦਾਤਾ ਤਿਨੈ ਪਛਾਤਾ ਜਿਸ ਨੋ ਕ੍ਰਿਪਾ ਤੁਮਾਰੀ॥੨੩॥ ਸਤਿਗੁਰੁ ਨ ਸੇਵਹਿ ਮਾਇਆ ਲਾਗੇ ਡੂਬਿ ਮੂਏ ਅਹੰਕਾਰੀ॥੨੪॥
ਜਿਚਰੁ ਅੰਦਰਿ ਸਾਸੁ ਤਿਚਰੁ ਸੇਵਾ ਕੀਚੈ ਜਾਇ ਮਿਲੀਐ ਰਾਮ ਮੁਰਾਰੀ॥੨੫॥ ਅਨਦਿਨੁ ਜਾਗਤ ਰਹੈ ਦਿਨੁ ਰਾਤੀ ਅਪਨੇ ਪ੍ਰਿਅ ਪ੍ਰੀਤਿ ਪਿਆਰੀ॥੨੬॥ ਤਨੁ ਮਨੁ ਵਾਰੀ ਵਾਰਿ ਘੁਮਾਈ ਅਪਨੇ ਗੁਰ ਵਿਟਹੁ ਬਲਿਹਾਰੀ॥੨੭॥ ਮਾਇਆ ਮੋਹੁ ਬਿਨਸਿ ਜਾਇਗਾ ਉਬਰੇ ਸਬਦਿ ਵੀਚਾਰੀ॥੨੮॥ ਆਪਿ ਜਗਾਏ ਸੇਈ ਜਾਗੇ ਗੁਰ ਕੈ ਸਬਦਿ ਵੀਚਾਰੀ॥੨੯॥ ਨਾਨਕ ਸੇਈ ਮੂਏ ਜਿ ਨਾਮੁ ਨ ਚੇਤਹਿ ਭਗਤ ਜੀਵੇ ਵੀਚਾਰੀ॥੩੦॥੪॥੧੩॥ ਰਾਮਕਲੀ ਮਹਲਾ ੩॥ ਨਾਮੁ ਖਜਾਨਾ ਗੁਰ ਤੇ ਪਾਇਆ ਤ੍ਰਿਪਤਿ ਰਹੇ ਆਘਾਈ॥੧॥ ਸੰਤਹੁ ਗੁਰਮੁਖਿ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>97i98ofvmovytegqzableeq03zbvow0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:Guru Granth Sahib Ji.pdf/912</title>
    <ns>250</ns>
    <id>22036</id>
    <revision>
      <id>225154</id>
      <parentid>53140</parentid>
      <timestamp>2026-07-09T10:55:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kuldip DMW</username>
        <id>2077</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>225154</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3606" sha1="i0y8qbn3d006j8b8jfxwbbkavk06md0" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Kuldip DMW&quot; /&gt;{{center|੯੧੨}}&lt;/noinclude&gt;ਮੁਕਤਿ ਗਤਿ ਪਾਈ॥ ਏਕੁ ਨਾਮੁ ਵਸਿਆ ਘਟ ਅੰਤਰਿ ਪੂਰੇ ਕੀ ਵਡਿਆਈ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਆਪੇ ਕਰਤਾ ਆਪੇ ਭੁਗਤਾ ਦੇਦਾ ਰਿਜਕੁ ਸਬਾਈ॥੨॥ ਜੋ ਕਿਛੁ ਕਰਣਾ ਸੋ ਕਰਿ ਰਹਿਆ ਅਵਰੁ ਨ ਕਰਣਾ ਜਾਈ॥੩॥ ਆਪੇ ਸਾਜੇ ਸ੍ਰਿਸਟਿ ਉਪਾਏ ਸਿਰਿ ਸਿਰਿ ਧੰਧੈ ਲਾਈ॥੪॥ ਤਿਸਹਿ ਸਰੇਵਹੁ ਤਾ ਸੁਖੁ ਪਾਵਹੁ ਸਤਿਗੁਰਿ ਮੇਲਿ ਮਿਲਾਈ॥੫॥
ਆਪਣਾ ਆਪੁ ਆਪਿ ਉਪਾਏ ਅਲਖੁ ਨ ਲਖਣਾ ਜਾਈ॥੬॥ ਆਪੇ ਮਾਰਿ ਜੀਵਾਲੇ ਆਪੇ ਤਿਸ ਨੋ ਤਿਲੁ ਨ ਤਮਾਈ॥੭॥ ਇਕਿ ਦਾਤੇ ਇਕਿ ਮੰਗਤੇ ਕੀਤੇ ਆਪੇ ਭਗਤਿ ਕਰਾਈ॥੮॥ ਸੇ ਵਡਭਾਗੀ ਜਿਨੀ ਏਕੋ ਜਾਤਾ ਸਚੇ ਰਹੇ ਸਮਾਈ॥੯॥ ਆਪਿ ਸਰੂਪੁ ਸਿਆਣਾ ਆਪੇ ਕੀਮਤਿ ਕਹਣੁ ਨ ਜਾਈ॥੧੦॥ ਆਪੇ ਦੁਖੁ ਸੁਖੁ ਪਾਏ ਅੰਤਰਿ 
ਆਪੇ ਭਰਮਿ ਭੁਲਾਈ॥੧੧॥ ਵਡਾ ਦਾਤਾ ਗੁਰਮੁਖਿ ਜਾਤਾ ਨਿਗੁਰੀ ਅੰਧ ਫਿਰੈ ਲੋਕਾਈ॥੧੨॥ ਜਿਨੀ ਚਾਖਿਆ ਤਿਨਾ ਸਾਦੁ ਆਇਆ ਸਤਿਗੁਰਿ ਬੂਝ ਬੁਝਾਈ॥੧੩॥ ਇਕਨਾ ਨਾਵਹੁ ਆਪਿ ਭੁਲਾਏ ਇਕਨਾ ਗੁਰਮੁਖਿ ਦੇਇ
ਬੁਝਾਈ॥੧੪॥ ਸਦਾ ਸਦਾ ਸਾਲਾਹਿਹੁ ਸੰਤਹੁ ਤਿਸ ਦੀ ਵਡੀ ਵਡਿਆਈ॥੧੫॥ ਤਿਸੁ ਬਿਨੁ ਅਵਰੁ ਨ ਕੋਈ ਰਾਜਾ ਕਰਿ ਤਪਾਵਸੁ ਬਣਤ ਬਣਾਈ॥੧੬॥ ਨਿਆਉ ਤਿਸੈ ਕਾ ਹੈ ਸਦ ਸਾਚਾ ਵਿਰਲੇ ਹੁਕਮੁ ਮਨਾਈ॥੧੭॥ ਤਿਸ ਨੋ ਪ੍ਰਾਣੀ ਸਦਾ ਧਿਆਵਹੁ ਜਿਨਿ ਗੁਰਮੁਖਿ ਬਣਤ ਬਣਾਈ॥੧੮॥ਸਤਿਗੁਰ ਭੇਟੈ ਸੋ ਜਨੁ ਸੀਝੈ ਜਿਸੁ ਹਿਰਦੈ 
ਨਾਮੁ ਵਸਾਈ॥੧੯॥ ਸਚਾ ਆਪਿ ਸਦਾ ਹੈ ਸਾਚਾ ਬਾਣੀ ਸਬਦਿ ਸੁਣਾਈ॥੨੦॥ ਨਾਨਕ ਸੁਣਿ ਵੇਖਿ ਰਹਿਆ ਵਿਸਮਾਦੁ ਮੇਰਾ ਪ੍ਰਭੁ ਰਵਿਆ ਸ੍ਰਬ ਥਾਈ॥੨੧॥੫॥੧੪॥

{{center|ਰਾਮਕਲੀ ਮਹਲਾ ੫ ਅਸਟਪਦੀਆ ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ॥}} 
ਕਿਨਹੀ ਕੀਆ ਪਰਵਿਰਤਿ ਪਸਾਰਾ॥ ਕਿਨਹੀ ਕੀਆ ਪੂਜਾ ਬਿਸਥਾਰਾ॥ ਕਿਨਹੀ ਨਿਵਲ ਭੁਇਅੰਗਮ ਸਾਧੇ॥ ਮੋਹਿ ਦੀਨ ਹਰਿ ਹਰਿ ਆਰਾਧੇ॥੧॥ ਤੇਰਾ ਭਰੋਸਾ ਪਿਆਰੇ॥ ਆਨ ਨ ਜਾਨਾ ਵੇਸਾ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਕਿਨਹੀ ਗ੍ਰਿਹੁ ਤਜਿ ਵਣ ਖੰਡਿ ਪਾਇਆ॥ ਕਿਨਹੀ ਮੋਨਿ ਅਉਧੂਤੁ ਸਦਾਇਆ॥ ਕੋਈ ਕਹਤਉ ਅਨੰਨਿ ਭਗਉਤੀ॥ ਮੋਹਿ ਦੀਨ ਹਰਿ ਹਰਿ ਓਟ ਲੀਤੀ॥੨॥ ਕਿਨਹੀ ਕਹਿਆ ਹਉ ਤੀਰਥ ਵਾਸੀ॥ ਕੋਈ ਅੰਨੁ ਤਜਿ ਭਇਆ ਉਦਾਸੀ॥ ਕਿਨਹੀ ਭਵਨੁ ਸਭ ਧਰਤੀ ਕਰਿਆ॥ ਮੋਹਿ ਦੀਨ ਹਰਿ ਹਰਿ ਦਰਿ ਪਰਿਆ॥੩॥ ਕਿਨਹੀ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>i0y8qbn3d006j8b8jfxwbbkavk06md0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:Guru Granth Sahib Ji.pdf/913</title>
    <ns>250</ns>
    <id>22041</id>
    <revision>
      <id>225155</id>
      <parentid>53145</parentid>
      <timestamp>2026-07-09T11:06:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kuldip DMW</username>
        <id>2077</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>225155</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3828" sha1="bw5fn6wzqf5zft9krdyr8ld3nsv3pe9" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Kuldip DMW&quot; /&gt;{{center|੯੧੩}}&lt;/noinclude&gt;ਕਹਿਆ ਮੈ ਕੁਲਹਿ ਵਡਿਆਈ॥ ਕਿਨਹੀ ਕਹਿਆ ਬਾਹ ਬਹੁ ਭਾਈ॥ ਕੋਈ ਕਹੈ ਮੈ ਧਨਹਿ ਪਸਾਰਾ॥ ਮੋਹਿ ਦੀਨ ਹਰਿ ਹਰਿ ਆਧਾਰਾ॥੪॥ ਕਿਨਹੀ ਘੂਘਰ ਨਿਰਤਿ ਕਰਾਈ॥ ਕਿਨਹੂ ਵਰਤ ਨੇਮ ਮਾਲਾ ਪਾਈ॥ ਕਿਨਹੀ 
ਤਿਲਕੁ ਗੋਪੀ ਚੰਦਨ ਲਾਇਆ॥ ਮੋਹਿ ਦੀਨ ਹਰਿ ਹਰਿ ਹਰਿ ਧਿਆਇਆ॥੫॥ ਕਿਨਹੀ ਸਿਧ ਬਹੁ ਚੇਟਕ ਲਾਏ॥ ਕਿਨਹੀ ਭੇਖ ਬਹੁ ਥਾਟ ਬਨਾਏ॥ ਕਿਨਹੀ ਤੰਤ ਮੰਤ ਬਹੁ ਖੇਵਾ॥ ਮੋਹਿ ਦੀਨ ਹਰਿ ਹਰਿ ਹਰਿ ਸੇਵਾ॥੬॥ ਕੋਈ ਚਤੁਰੁ ਕਹਾਵੈ ਪੰਡਿਤ॥ ਕੋ ਖਟੁ ਕਰਮ ਸਹਿਤ ਸਿਉ ਮੰਡਿਤ॥ ਕੋਈ ਕਰੈ ਆਚਾਰ ਸੁਕਰਣੀ॥ ਮੋਹਿ ਦੀਨ ਹਰਿ ਹਰਿ ਹਰਿ ਸਰਣੀ॥੭॥ ਸਗਲੇ ਕਰਮ ਧਰਮ ਜੁਗ ਸੋਧੇ॥ ਬਿਨੁ ਨਾਵੈ ਇਹੁ ਮਨੁ ਨ ਪ੍ਰਬੋਧੇ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਜਉ ਸਾਧਸੰਗੁ ਪਾਇਆ॥ ਬੂਝੀ ਤ੍ਰਿਸਨਾ ਮਹਾ ਸੀਤਲਾਇਆ॥੮॥੧॥ ਰਾਮਕਲੀ ਮਹਲਾ ੫॥ ਇਸੁ
ਪਾਨੀ ਤੇ ਜਿਨਿ ਤੂ ਘਰਿਆ॥ ਮਾਟੀ ਕਾ ਲੇ ਦੇਹੁਰਾ ਕਰਿਆ॥ ਉਕਤਿ ਜੋਤਿ ਲੈ ਸੁਰਤਿ ਪਰੀਖਿਆ॥ ਮਾਤ ਗਰਭ ਮਹਿ ਜਿਨਿ ਤੂ ਰਾਖਿਆ॥੧॥ ਰਾਖਨਹਾਰੁ ਸਮ੍ਹਾਰਿ ਜਨਾ॥ ਸਗਲੇ ਛੋਡਿ ਬੀਚਾਰ ਮਨਾ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਜਿਨਿ ਦੀਏ ਤੁਧੁ ਬਾਪ ਮਹਤਾਰੀ॥ ਜਿਨਿ ਦੀਏ ਭ੍ਰਾਤ ਪੁਤ ਹਾਰੀ॥ ਜਿਨਿ ਦੀਏ ਤੁਧੁ ਬਨਿਤਾ ਅਰੁ ਮੀਤਾ॥ ਤਿਸੁ ਠਾਕੁਰ ਕਉ ਰਖਿ ਲੇਹੁ ਚੀਤਾ॥੨॥ ਜਿਨਿ ਦੀਆ ਤੁਧੁ ਪਵਨੁ ਅਮੋਲਾ॥ ਜਿਨਿ ਦੀਆ ਤੁਧੁ ਨੀਰੁ ਨਿਰਮੋਲਾ॥ ਜਿਨਿ ਦੀਆ ਤੁਧੁ ਪਾਵਕੁ ਬਲਨਾ॥ ਤਿਸੁ ਠਾਕੁਰ ਕੀ ਰਹੁ ਮਨ ਸਰਨਾ॥੩॥ ਛਤੀਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਜਿਨਿ ਭੋਜਨ ਦੀਏ॥ ਅੰਤਰਿ ਥਾਨ ਠਹਰਾਵਨ ਕਉ ਕੀਏ॥ ਬਸੁਧਾ ਦੀਓ ਬਰਤਨਿ ਬਲਨਾ॥ ਤਿਸੁ ਠਾਕੁਰ ਕੇ ਚਿਤਿ ਰਖੁ ਚਰਨਾ॥੪॥ ਪੇਖਨ ਕਉ ਨੇਤ੍ਰ ਸੁਨਨ ਕਉ ਕਰਨਾ॥ ਹਸਤ ਕਮਾਵਨ ਬਾਸਨ ਰਸਨਾ॥ ਚਰਨ ਚਲਨ ਕਉ ਸਿਰੁ ਕੀਨੋ
ਮੇਰਾ॥ ਮਨ ਤਿਸੁ ਠਾਕੁਰ ਕੇ ਪੂਜਹੁ ਪੈਰਾ॥੫॥ ਅਪਵਿਤ੍ਰ ਪਵਿਤ੍ਰੁ ਜਿਨਿ ਤੂ ਕਰਿਆ॥ ਸਗਲ ਜੋਨਿ ਮਹਿ ਤੂ ਸਿਰਿ ਧਰਿਆ॥ ਅਬ ਤੂ ਸੀਝੁ ਭਾਵੈ ਨਹੀ ਸੀਝੈ॥ ਕਾਰਜੁ ਸਵਰੈ ਮਨ ਪ੍ਰਭੁ ਧਿਆਈਜੈ॥੬॥ ਈਹਾ ਊਹਾ ਏਕੈ ਓਹੀ॥ ਜਤ ਕਤ ਦੇਖੀਐ ਤਤ ਤਤ ਤੋਹੀ॥ ਤਿਸੁ ਸੇਵਤ ਮਨਿ ਆਲਸੁ ਕਰੈ॥ ਜਿਸੁ ਵਿਸਰਿਐ ਇਕ ਨਿਮਖ ਨ ਸਰੈ॥੭॥ ਹਮ ਅਪਰਾਧੀ ਨਿਰਗੁਨੀਆਰੇ॥ ਨਾ ਕਿਛੁ ਸੇਵਾ ਨਾ ਕਰਮਾਰੇ॥ ਗੁਰੁ ਬੋਹਿਥੁ ਵਡਭਾਗੀ ਮਿਲਿਆ॥ ਨਾਨਕ ਦਾਸ ਸੰਗਿ ਪਾਥਰ ਤਰਿਆ॥੮॥੨॥ ਰਾਮਕਲੀ ਮਹਲਾ ੫॥ ਕਾਹੂ ਬਿਹਾਵੈ ਰੰਗ ਰਸ ਰੂਪ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>bw5fn6wzqf5zft9krdyr8ld3nsv3pe9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/15</title>
    <ns>250</ns>
    <id>30981</id>
    <revision>
      <id>225057</id>
      <parentid>171456</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:28:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225057</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2402" sha1="30v7fa26pkzuprzj92qtw4geaamcyam" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh||ਮੰਗਲਾ ਚਰਨ|੭}}&lt;/noinclude&gt;{{center|ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ॥}}

{{center|{{xx-larger|'''ਅਬ ਮੂਲ ਮੰਗਲਾਚਰਨ'''}}}} 

{{center|{{xx-larger|'''॥ਦੋਹਰਾ॥'''}}}}

{{Block center|&lt;poem&gt;ਈਸ੍ਵਰ ਸਰਬ ਜਹਾਨ ਮੋਂ ਵਯਾਪ ਰਹਯੋ ਇਕ ਸਾਰ।
ਹਸਤੀ ਚੀਟੀ ਆਦਿ ਲੋ ਏਕ ਜੋਤ ਨਿਰਧਾਰ॥੧॥ 
ਮਮ ਅੰਤਰਯਾਮੀ, ਸੋਊ ਪ੍ਰੇਰਕ ਮਨ ਬੁਧਿ ਜੋਇ॥
ਗੁਰ ਮੂਰਤਿ ਸੋਂ ਜਗਤ ਮੇਂ ਨਮੋ ਨਮੋ ਤਿਸ ਹੋਇ॥੨॥&lt;/poem&gt;}}

{{center|{{xx-larger|'''॥ਸ੍ਵੈਯਾ॥'''}}}}
{{Block center|&lt;poem&gt;ਸੂਰਜ ਮੰਡਲ ਮਾਂਹਿ ਸਦਾ ਕਮਲਾਸਨ ਪੈਂ ਹਰਿ ਜੋਊ ਬਿਰਾਜੇ।
ਕੰਜ ਪ੍ਰਭਾ ਮਕਰਾਕ੍ਰਿਤ ਕੁੰਡਲ ਅੰਗਦ ਢਾਹ ਕੇ ਊਪਰ ਸਾਜੇ।
ਕਰ ਮਾਂਹਿ ਧਰੇ ਵਰ ਸੰਖ ਗਦਾ ਪੁਨ ਚਕ੍ਰ ਲਸੇ ਸਿਰ ਕ੍ਰੀਟ ਸੁ ਛਾਜੇ।
ਤਾਂ ਹਰਿ ਕੋ ਨਿਤ ਧਿਆਵਤ ਹੀ ਸ਼ਿਵਨਾਥ ਕਹੇ ਮਨ ਕੇ ਅਘ ਭਾਜੇ॥੩॥&lt;/poem&gt;}}


{{center|{{xx-larger|'''ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਭੂਮਿਕਾ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ'''}}}} 

{{center|{{xx-larger|'''॥ਦੁਵੈਯਾ ਛੰਦ॥'''}}}} 

{{gap}}ਬ੍ਰਹਮਾ ਰੁਦ੍ਰ ਕੁਮਾਰ &lt;ref&gt;ਸ੍ਵਾਮਿਕਾਰਤਿਕ, ਕੁਬੇਰ, ਸਤਯੁਗ, ਤ੍ਰੇਤਾ, ਦੁਆਪਰ, ਕਲਯੁਗ, ਪਰਬਤ, ਪ੍ਰਿਥਵੀ॥&lt;/ref&gt;ਹਰੀ ਯਮ ਵਰੁਣ ਅਗਨਿ ਅਰ ਇੰਦ੍ਰ ਧਨੇਸ਼ੀ॥ ਚੰਦ੍ਰ ਸੂਰ ਬਾਨੀ ਉਦਧੀ, ਯੁਗ, § ਨਗ! ਵਾਯੁ ਉਰਵੀ, ਭੁਜਗੇਸ਼॥ ਸਿੱਧ ਨਦੀ ਸੁਰਵੈਦ ਲਛ ਦਿਤਿ ਮਾਤ ਚੰਡਿਕਾ ਸੁਰ ਗ੍ਰਹਿ ਜਾਨ। ਤੀਰਥ ਵੇਦ ਯਗਯ ਗਣ ਵਸੁ ਮੁਨਿ ਤੁਮਰੀ ਰਖਯਾ ਕਰੇ ਸੁਜਾਨ॥੧॥ 

{{center|'''॥ਦੋਹਰਾ॥'''}} 

{{Block center|&lt;poem&gt;ਬਯਾਸ ਪਰਾਸਰ ਸੁਕ੍ਰ ਗੁਰ ਮਨੂ ਸਯੰਭੂ ਔਰ। 
ਕਰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਚਾਣਿਕਯ ਕੋ ਰਾਜਨੀਤ ਸਿਰਮੌਰ॥੨॥&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;{{rule}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>30v7fa26pkzuprzj92qtw4geaamcyam</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/233</title>
    <ns>250</ns>
    <id>50813</id>
    <revision>
      <id>225060</id>
      <parentid>133206</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:30:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225060</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3314" sha1="rl1zma5oekif7xuvzqi4ehen9s6i19g" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;
{{gap}}'''﻿ਤੀਰ ਹੋ ਜਾਣਾ-'''ਦੌੜ ਜਾਣਾ, ਨੱਸ ਜਾਣਾ।
{{gap}}'''ਤੀਰ ਕਮਾਨੋਂ ਨਿਕਲਣਾ-'''ਗੱਲ ਆਪਣੇ ਵਸ ਵਿੱਚ ਨਾ ਰਹਿਣੀ, ਗੱਲ ਮੂੰਹਾਂ ਨਿਕਲ਼ ਜਾਣੀ, ਮਾਮਲਾ ਵਿਤੋਂ ਬਾਹਰਾ ਹੋ ਜਾਣਾ।
{{gap}}'''ਤੀਰ ਛੱਡਣਾ-'''ਚੁੱਭਵੀਂ ਗੱਲ ਕਹਿਣੀ, ਦੁਖਦੀ ਗੱਲ ਆਖਣੀ।
{{gap}}'''ਤੀਰ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਬੈਠਣਾ-'''ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੱਲ ਜਚ ਜਾਣੀ, ਚੁਕਿਆ ਕਦਮ ਸਹੀ ਟਿਕਾਣੇ 'ਤੇ ਰੱਖਣਾ।
{{gap}}'''ਤੀਲੀ ਲਾਉਣੀ-'''ਸ਼ਰਾਰਤ ਨਾਲ਼ ਝਗੜਾ ਕਰਵਾ ਦੇਣਾ। 
{{gap}}'''ਤੀਲੀ ਲਾ ਦੇਣੀ-'''ਅੱਗ ਲਾ ਦੇਣੀ, ਸਾੜ ਦੇਣਾ। 
{{gap}}'''ਤੁਣਕੇ ਮਾਰਨੇ-'''ਚੋਭਾਂ ਲਾਉਣੀਆਂ, ਖਿੱਚ ਪਾਉਣਾ। 
{{gap}}'''ਤੁਰਮੁਰ ਤੁਰਮੁਰ ਵੇਖਣਾ-'''ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਵੇਖਣਾ, ਬਿਟ ਬਿਟ ਤੱਕਣਾ। 
{{gap}}'''ਤੁਲੇ ਹੋਣਾ-'''ਪੱਕਾ ਇਰਾਦਾ ਕਰਕੇ ਮਗਰ ਪੈ ਜਾਣਾ, ਅੜ ਖਲੋਣਾ।
{{gap}}'''ਤੂਫ਼ਾਨ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰਨਾ-'''ਕਿਸੇ ਤੇ ਝੂਠੀਆਂ ਊਜਾਂ ਲਾ ਕੇ ਬਾਬੇਲਾ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰ ਦੇਣਾ।
{{gap}}'''ਤੂਫ਼ਾਨ ਤੋਲਣਾ-'''ਬਹੁਤ ਹੀ ਕੂੜ ਬੋਲਣਾ, ਗੱਲਾਂ ਫੈਲਾਉਣੀਆਂ। 
{{gap}}'''ਤੇਰਾਂ ਤਾਲੀ ਹੋਣਾ-'''ਬਹੁਤ ਚਲਾਕ ਹੋਣਾ। 
{{gap}}'''ਤੇਲ ਚੋਣਾ-'''ਘਰ ਆਏ ਪ੍ਰਾਹੁਣੇ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ਼ ਆਦਰ ਮਾਣ ਕਰਨਾ। 
{{gap}}'''ਤੇਲ ਦੀ ਕੜਾਹੀ ਵਿੱਚ ਪੈਣਾ-'''ਅਤਿ ਦਾ ਦੁਖੀ ਹੋਣਾ। 
{{gap}}'''ਤੇੜ ਪੈਣੀ-'''ਲੱਕੜੀ ਜਾਂ ਫ਼ਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਰਲ ਪੈ ਜਾਣੀ।
{{gap}}'''ਤੋਤੇ-ਚਸ਼ਮ ਹੋਣਾ-'''ਕੋਰਾ ਕਰਾਰਾ ਹੋਣਾ, ਕੀਤੀ ਭਲਾਈ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਜਾਣਾ, ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਹੋਣਾ।
{{gap}}'''ਤੋਪੇ ਉਧੇੜਨੇ-'''ਭੇਦ ਦੱਸਣਾ, ਲੁਕਵੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦੱਸ ਦੇਣੀਆਂ। 
{{gap}}'''ਤੋੜ ਚੜ੍ਹਨਾ-'''ਪੂਰੀ ਹੋਣੀ, ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਲਤਾ ਹੋਣੀ। 
{{gap}}'''ਤੋੜ ਤੋੜ ਖਾਣਾ-'''ਹਰ ਵੇਲ਼ੇ ਦੁਖੀ ਕਰਨਾ। 
{{gap}}'''ਤੋੜ ਨਿਬਾਹੁਣਾ-'''ਸਾਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸਾਥ ਨਿਭਾਉਣਾ, ਸਦਾ ਸਾਥ ਦੇਣਾ। 
{{gap}}'''ਤੋੜਾ ਝੜਨਾ-'''ਹਾਸੇ ਮਜ਼ਾਕ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਨਾ। 
{{gap}}'''ਤੌਣੀ ਤਾਈ ਰੱਖਣੀ-'''ਹਰ ਵੇਲੇ ਦੁਖੀ ਕਰੀ ਜਾਣਾ, ਦੁਖਾਂ ਦੀ ਅੱਗ ਬਾਲਣੀ
{{gap}}'''ਤੋਰ ਬਦਲ ਜਾਣਾ-'''ਆਪਣਾ ਰਵੱਈਆ ਬਦਲ ਲੈਣਾ।
&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;{{center|
ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ/231
}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rl1zma5oekif7xuvzqi4ehen9s6i19g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/234</title>
    <ns>250</ns>
    <id>50814</id>
    <revision>
      <id>225061</id>
      <parentid>133207</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:30:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225061</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3101" sha1="m5kb557nip053gh5o0codq0mgfhmkdd" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;﻿
{{gap}}'''ਤੂੰ ਤੂੰ, ਮੈਂ ਮੈਂ ਕਰਨਾ-'''ਲੜਾਈ ਝਗੜਾ ਕਰਨਾ, ਮੰਦਾ ਬੋਲਣਾ। 
{{gap}}'''ਤੰਗੀ ਕੱਟਣੀ-'''ਗਰੀਬੀ ਦੇ ਦਿਨ ਬਤੀਤ ਕਰਨੇ। 
{{gap}}'''ਤੰਗੀ ਤੁਰਸ਼ੀ ਨਾਲ਼ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਕਰਨਾ-'''ਔਖ ਸੌਖ ਨਾਲ਼ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਕਰਨਾ। 
{{gap}}'''ਤੰਦਾਂ ਵਲ਼ੀਆਂ ਜਾਣੀਆਂ-'''ਪ੍ਰੇਮ ਵਿੱਚ ਜਕੜੇ ਜਾਣਾ, ਪਿਆਰ ਪੀਘਾਂ ਪੈਣੀਆਂ।
{{center|'''ਥ'''}}
{{gap}}'''ਥਈਆ ਥਈਆ ਕਰਨਾ-'''ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਚਾਬੜਾਂ ਪਾਉਣੀਆਂ, ਨੱਚਣਾ ਟੱਪਣਾ। 
{{gap}}'''ਥਹੁ ਆਉਣਾ-'''ਯਾਦ ਆ ਜਾਣੀ। 
{{gap}}'''ਥਹੁ ਲੱਗਣਾ-'''ਅਤਾ ਪਤਾ ਮਿਲ਼ ਜਾਣਾ। 
{{gap}}'''ਥਰ ਥਰ ਕੰਬਣਾ-'''ਬਹੁਤ ਡਰ ਜਾਣਾ, ਸਹਿਮ ਜਾਣਾ। 
{{gap}}'''ਥੱਲਾ ਮਾਰ ਰੱਖਣਾ-'''ਜਮ ਕੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਬਹਿ ਜਾਣਾ।
{{gap}}'''ਥੱਲੇ ਲਹਿ ਜਾਣਾ-'''ਉਦਾਸ ਹੋ ਜਾਣਾ, ਨਿਰਾਸ਼ਤਾ 'ਚ ਡੁੱਬ ਜਾਣਾ, ਉਦਾਸੀ ਛਾ ਜਾਣੀ।
{{gap}}'''ਥੱਲੇ ਲੱਗਣਾ-'''ਹਿੰਮਤ ਹਾਰ ਜਾਣਾ, ਹੌਸਲਾ ਪਸਤ ਹੋ ਜਾਣਾ। 
{{gap}}'''ਥਾਂਏਂ ਮਾਰਨਾ-'''ਬੈਠੇ ਬੈਠਾਏ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਣਾ, ਹੀਲ ਹੁੱਜਤ ਨਾ ਕਰਨ ਦੇਣੀ। 
{{gap}}'''ਥਾਂ ਲੈਣਾ-'''ਕਿਸੇ ਵਿਛੜੇ ਹੋਏ ਦੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਆ ਕੇ ਪਹਿਲੇ ਵਰਗਾ ਸੁੱਖ ਦੇਣਾ। 
{{gap}}'''ਥਾਇਂ ਪੈਣਾ-'''ਕੀਤੀ ਕਮਾਈ ਸਫ਼ਲ ਹੋ ਜਾਣੀ।
{{gap}}'''ਥਾਂਨੋਂ ਲੋਈ ਲਾਹੁਣਾ-'''ਬੇਸ਼ਰਮ ਹੋ ਕੇ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨੀਆਂ, ਆਪਣੇ ਪਰਾਏ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਦਾ ਖ਼ਿਆਲ ਨਾ ਰੱਖਣਾ।
{{gap}}'''ਥਾਪੀ ਮਾਰਨਾ-'''ਅਖਾੜੇ ਵਿੱਚ ਪੱਟਾਂ ਤੇ ਹੱਥ ਮਾਰਨੇ, ਵੰਗਾਰਨਾ। 
{{gap}}'''ਥੁੱਕ ਸਿਟਣਾ-'''ਛੱਡ ਦੇਣਾ, ਰੱਦ ਕਰ ਦੇਣਾ। 
{{gap}}'''ਥੁੱਕ ਕੇ ਚੱਟਣਾ-'''ਇਕਰਾਰ ਕਰਕੇ ਮੁੱਕਰ ਜਾਣਾ। 
{{gap}}'''ਥੁੱਕ ਲਾਉਣਾ-ਕਿਸੇ ਨਾਲ਼ ਠੱਗੀ ਕਰ ਜਾਣੀ, ਧੋਖਾ ਦੇ ਦੇਣਾ। 
{{gap}}'''ਥੁੱਕਾਂ ਸਿੱਟਣਾ-'''ਨਫ਼ਰਤ ਕਰਨੀ, ਨੱਕ ਵੱਟਣਾ।
{{gap}}'''ਥੁੱਕਾਂ ਮੂੰਹ ਪੈਣਾ-'''ਕਿਸੇ ਦੂਜੇ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਚੁਗਲੀ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਨਿੰਦਿਆ ਕਰਵਾਉਣੀ। 
{{gap}}'''ਥੁੱਕਾਂ ਮੋਢੇ ਤੋਂ ਸੁੱਟਣੀਆਂ-'''ਹੰਕਾਰ ਜਾਣਾ।
&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;{{center|ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ/232

}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>m5kb557nip053gh5o0codq0mgfhmkdd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/235</title>
    <ns>250</ns>
    <id>50815</id>
    <revision>
      <id>225062</id>
      <parentid>133211</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:30:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225062</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3350" sha1="ph4twb2c7naqa6le5wnudlq030c4ec7" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;﻿
{{gap}}'''ਥੁੱਕੀਂ ਵੜੇ ਪਕਾਉਣੇ-'''ਬਿਨਾਂ ਪੈਸੇ ਤੋਂ ਗੱਲੀਂ-ਬਾਤੀਂ ਕਿਸੇ ਭਾਰੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਆਸਾਂ ਬਣਾਉਣੀਆਂ।
{{gap}}'''ਥੁਨੀਆਂ ਲਮਕਾਉਣਾ-'''ਮੂੰਹ ਮਰੋੜਨਾ, ਰੁੱਸਿਆ ਹੋਣਾ। 
{{gap}}'''ਥੰਮ ਬਣਨਾ-'''ਅਡੋਲ ਖੜੋ ਜਾਣਾ, ਪੂਰੀ ਧਰੋਹਰ ਬਣਨਾ, ਪੂਰਾ ਸਾਥ ਨਿਭਾਉਣਾ।
{{gap}}'''ਥੰਮੀ ਖਿਚਣੀ-'''ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਸਹਾਰਾ ਖੋਹ ਲੈਣਾ, ਆਸਰਾ ਛੱਡ ਦੇਣਾ, ਮਦਦ ਕਰਨੀ ਬੰਦ ਕਰ ਦੇਣੀ।
{{center|'''ਦ'''}}
{{gap}}'''ਦਸ ਪਾਉਣਾ-'''ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣੀ, ਕਿਸੇ ਵਸਤੂ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਦੇਣਾ, ਮੁੰਡੇ ਕੁੜੀ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਬਾਰੇ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਉਣਾ।
{{gap}}'''ਦਸਾਂ ਨਹੁੰਆਂ ਦੀ ਕਿਰਤ ਕਰਨਾ-'''ਨੇਕ ਕਮਾਈ ਕਰਨੀ, ਹੱਕ ਦੀ ਕਮਾਈ ਕਰਨਾ।
{{gap}}'''ਦਗੜ ਦਗੜ ਕਰਨਾ-'''ਭੱਜੇ ਫਿਰਨਾ, ਨੱਸੇ ਫਿਰਨਾ। 
{{gap}}'''ਦਫ਼ਾ ਪੁੱਟੀ ਜਾਣੀ-'''ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਹੋਣੀ, ਖੁਨਾਮੀ ਗਲ ਪੈ ਜਾਣੀ। 
{{gap}}'''ਦੱਬ ਲੈਣਾ-'''ਲਏ ਰੁਪਏ ਦੇਣ ਤੋਂ ਮੁੱਕਰ ਜਾਣਾ, ਵਾਪਸ ਕਰਨੋਂ ਨਾਂਹ ਕਰ ਦੇਣੀ।
{{gap}}'''ਦੱਬਿਆ ਹੋਣਾ-'''ਘੁਟਣ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨਾ, ਕੈਦ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨੀ, ਪੂਰੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਨਾ ਹੋਣੀ।
{{gap}}'''ਦਬੇ ਪੈਰੀਂ ਚੱਲਣਾ-'''ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਤੁਰਨਾ ਤਾਂ ਜੋ ਪੈੜ ਚਾਪ ਸੁਣਾਈ ਨਾ ਦੇਵੇ
{{gap}}'''ਦਬੇ ਮੁਰਦੇ ਉਖੇੜਨਾ-'''ਭੁੱਲੀਆਂ ਵਿਸਰੀਆਂ ਕਸੈਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਯਾਦ ਕਰਨੀਆਂ
{{gap}}'''ਦਮ ਉਲਟ ਜਾਣਾ-'''ਦਮੇ ਦੇ ਰੋਗੀ ਦਾ ਸਾਹ ਰੁੱਕ ਜਾਣਾ, ਚੜ੍ਹ ਜਾਣਾ
{{gap}}'''ਦਮ ਖਿੱਚਣਾ-'''ਬਹੁਤ ਡਰਾਉਣਾ, ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਹੁੰਭਾ ਦੇਣਾ। 
{{gap}}'''ਦਮ ਖੁਸ਼ਕ ਹੋਣਾ-'''ਡਰ ਕਾਰਨ ਸਹਿਮ ਜਾਣਾ, ਹੌਸਲਾ ਢਹਿ ਜਾਣਾ
{{gap}}'''ਦਮਗਜ਼ੇ ਮਾਰਨੇ-'''ਫੜਾਂ ਮਾਰਨੀਆਂ, ਸੁੱਕੇ ਡਰਾਵੇ ਦੇਣੇ।
{{gap}}'''ਦਮ ਘੁਟਣਾ-'''ਘੁਟਣ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨੀ, ਸਾਹ ਸੁਕ ਜਾਣਾ, ਸਾਹ ਬੰਦ ਹੋਣਾ, ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਵਸ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨਾ।
{{gap}}'''ਦਮ ਚੜ੍ਹਨਾ-'''ਦੌੜਨ ਸਮੇਂ ਸਾਹ ਦਾ ਤੇਜ਼ ਚੱਲਣਾ, ਹੱਫ ਜਾਣਾ। 
{{gap}}'''ਦਮ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ-'''ਸੁਆਸ ਦਸਮ ਦੁਆਰ ਚੜਾਉਣੇ। 
{{gap}}'''ਦਮ ਛੱਡਣਾ-'''ਅੰਤ ਵੇਲਾ ਆ ਜਾਣਾ, ਦਮ ਰੁੱਕ ਜਾਣਾ, ਮਰ ਜਾਣਾ।
&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;{{center|

ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ/233}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ph4twb2c7naqa6le5wnudlq030c4ec7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/236</title>
    <ns>250</ns>
    <id>50816</id>
    <revision>
      <id>225063</id>
      <parentid>133212</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:30:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225063</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3184" sha1="2h373ifsbrmbp44lpdxq8jzofllotli" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;﻿
{{gap}}'''ਦਮ ਦੁਆਉਣਾ-'''ਰਾਹਤ ਦੇਣੀ, ਕਿਸੇ ਕਾਮੇ ਨੂੰ ਬਿਠਾ ਕੇ ਉਹਦੀ ਥਾਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ, ਥੋੜੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਅਰਾਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕਹਿਣਾ।
{{gap}}'''ਦਮ ਨਾ ਖਾਣਾ-'''ਵਿਸ਼ਵਾਸ਼ ਨਾ ਕਰਨਾ, ਹਾਮੀ ਨਾ ਭਰਨੀ। 
{{gap}}'''ਦਮ ਨਿਕਲਣਾ-'''ਮਰ ਜਾਣਾ। 
{{gap}}'''ਦਮਾਂ ਦੀ ਬਾਜ਼ੀ ਲਾਉਣੀ-'''ਜਾਨ ਤਲ਼ੀ 'ਤੇ ਰੱਖਣੀ। 
{{gap}}'''ਦਮੋਂ ਕੱਢਣਾ-'''ਭਜਾ ਦੇਣਾ, ਕਿਸੇ ਦਾ ਅੰਤ ਵੇਖਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰਨਾ।
{{gap}}'''ਦਰ ਦਰ ਦੀ ਖਾਕ ਛਾਨਣਾ-'''ਥਾਂ-ਥਾਂ ਧੱਕੇ ਖਾਣੇ, ਭਿੰਨ ਭਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਖ਼ੁਸ਼ਾਮਦ ਕਰਨੀ।
{{gap}}'''ਦਰ ਬਦਰ ਹੋਣਾ-'''ਘਰੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਖੁਆਰ ਹੋਣਾ। 
{{gap}}'''ਦਲੀਜਾਂ ਉਖੇੜਨੀਆਂ-'''ਵਾਰ ਵਾਰ ਫੇਰੇ ਮਾਰਨੇ। 
{{gap}}'''ਦਲੀਜਾਂ 'ਤੇ ਪੈਰ ਰੱਖਣਾ-'''ਘਰ ਵੜ ਜਾਣਾ। 
{{gap}}'''ਦੜ ਜਾਣਾ-'''ਲੁਕ ਕੇ ਬੈਠ ਜਾਣਾ, ਲੰਮੇ ਪੈ ਜਾਣਾ।
{{gap}}'''ਦੜ ਵੱਟਣਾ-'''ਸੀ ਨਾ ਕਰਨੀ, ਉਭਾਰਨਾ ਨਾ, ਔਖੇ ਹੋ ਕੇ, ਚੁੱਪ ਕਰਕੇ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਕਰਨਾ।
{{gap}}'''ਦਾਅ ਮਾਰਨਾ-'''ਧੋਖਾ ਦੇਣਾ, ਮੌਕਾ ਵੇਖ ਕੇ ਧੋਖਾ ਦੇਣਾ। 
{{gap}}'''ਦਾਅ ਲਾਉਣਾ-'''ਮੌਕਾ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਕੱਢ ਲੈਣਾ। 
{{gap}}'''ਦਾਈਆ ਕਰਨਾ-'''ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰਨਾ। 
{{gap}}'''ਦਾਈਏ ਬੰਨ੍ਹਣਾ-'''ਜੀਵਨ ਦਾ ਟੀਚਾ ਮਿੱਥਣਾ, ਪੱਕਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰਨਾ। 
{{gap}}'''ਦਾਹਵਾ ਠੋਕਣਾ-'''ਮੁਕੱਦਮਾ ਕਰਨਾ। 
{{gap}}'''ਦਾਹਵੇ ਬੰਨ੍ਹਣਾ-'''ਫੋਕੀਆਂ ਫੜਾਂ ਮਾਰਨੀਆਂ।
{{gap}}'''ਦਾੜ੍ਹ ਥੱਲ੍ਹੇ ਆਉਣਾ-'''ਅੜਿੱਕੇ 'ਚ ਫਸ ਜਾਣਾ, ਵਸ ਵਿੱਚ ਆਉਣਾ, ਕਾਬੂ ਕਰਨਾ।
{{gap}}'''ਦਾਹੜੀ ਖੇਹ ਪਾਉਣੀ-'''ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਕਰਵਾਉਣੀ, ਨਮੋਸ਼ੀ ਕਰਨੀ। 
{{gap}}'''ਦਾੜ੍ਹੀ ਨਾਲੋਂ ਮੁੱਛਾਂ ਵੱਡੀਆਂ-'''ਮੂਲ ਨਾਲ਼ੋਂ ਵਿਆਜ ਵੱਧ ਜਾਣਾ। 
{{gap}}'''ਦਾਹੜੀ ਪੱਟਣਾ-'''ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਕਰਨੀ, ਭਰੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਖੱਜਲ ਕਰਨਾ। 
{{gap}}'''ਦਾਹੜੀ ਬਿਗਾਨੇ ਹੱਥ ਫੜਾਉਣੀ-'''ਆਪਣੀ ਇੱਜ਼ਤ ਦੂਜੇ ਵੱਸ ਕਰਨੀ।
{{gap}}'''ਦਾਹੜੀ ਵੱਲ ਵੇਖਣਾ-'''ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਦਾ ਖਿਆਲ ਰੱਖਣਾ, ਇੱਜ਼ਤ ਆਬਰੂ ਦਾ ਲਿਹਾਜ਼ ਕਰਨਾ।
&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;{{center|ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ/234

}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2h373ifsbrmbp44lpdxq8jzofllotli</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/237</title>
    <ns>250</ns>
    <id>50817</id>
    <revision>
      <id>225064</id>
      <parentid>133213</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:30:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225064</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3517" sha1="l4tewrc7wdu1w498r8af93tyqtmjoya" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;﻿
{{gap}}'''ਦਾਗ ਲੱਗਣਾ-'''ਬਦਨਾਮੀ ਹੋਣੀ। 
{{gap}}'''ਦਾਣਾ ਪਾਣੀ ਮੁੱਕ ਜਾਣਾ-'''ਮਰ ਜਾਣਾ, ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਤੋਂ ਸਦਾ ਲਈ ਚਲੇ ਜਾਣਾ
{{gap}}'''ਦਾਦ ਦੇਣਾ-'''ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਨਾ, ਵਾਹ ਵਾਹ ਕਰਨੀ।
{{gap}}'''ਦਾਲ਼ ਗਲ਼ਣਾ-'''ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਗੱਲ ਬਣ ਜਾਣੀ, ਸਫ਼ਲ ਹੋ ਜਾਣਾ, ਸਤਿਕਾਰ ਮਿਲਣਾ।
{{gap}}'''ਦਾਲ਼ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਕਾਲ਼ਾ ਹੋਣਾ-'''ਸ਼ੱਕ ਦੀ ਗੁੰਜਾਇਸ਼ ਵਾਲ਼ੀ ਗੱਲ ਹੋਣੀ, ਸ਼ੱਕ ਪੈ ਜਾਣਾ।
{{gap}}'''ਦਿਨ ਕਟਣੇ-'''ਔਖ ਸੌਖ ਨਾਲ਼ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਕਰਨਾ, ਔਖ ਨਾਲ਼ ਨਿਰਬਾਹ ਕਰਨਾ। 
{{gap}}'''ਦਿਨ ਦਿਹਾੜੇ ਤਾਰੇ ਵਿਖਾਉਣਾ-'''ਹੋਸ਼ ਭੁਲਾ ਦੇਣੀ, ਛੱਕੇ ਛੁਡਾਉਣੇ। 
{{gap}}'''ਦਿਨ ਪਧਰੇ ਹੋਣੇ-'''ਸੁੱਖਾਂ ਭਰੇ ਦਿਨ ਆਉਣੇ 
{{gap}}'''ਦਿਨ ਪੁੱਠੇ ਹੋਣੇ-'''ਮਾੜੇ ਦਿਨ ਆ ਜਾਣੇ, ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਾਲ਼ ਹੋਣਾ, ਮੰਦੇ ਭਾਗ ਹੋਣੇ। 
{{gap}}'''ਦਿਨ ਪੁੱਗਣੇ-'''ਮੌਤ ਕਰੀਬ ਆ ਜਾਣੀ, ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਦਿਨ ਪੂਰੇ ਹੋ ਜਾਣੇ
{{gap}}'''ਦਿਨ ਪੂਰੇ ਕਰਨਾ-'''ਔਖਿਆਈ ਤੇ ਬਿਪਤਾ ਵਿੱਚ ਦਿਨ ਬਤੀਤ ਕਰਨੇ। 
{{gap}}'''ਦਿਨ ਰਾਤ ਇਕ ਕਰਨਾ-'''ਤਨ ਮਨ ਨਾਲ਼ ਪੂਰੀ ਮਿਹਨਤ ਕਰਨੀ। 
{{gap}}'''ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਾਹੁਣਾ ਹੋਵੇ-'''ਮੌਤ ਦੇ ਕੰਢੇ ਹੋਣਾ। 
{{gap}}'''ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਫੇਰ ਹੋਣਾ-'''ਮਾੜੇ ਦਿਨ ਆ ਜਾਣੇ। 
{{gap}}'''ਦਿਮਾਗ਼ ਚੱਟਣਾ-'''ਸਵਾਲ ਪੁੱਛ ਪੁੱਛ ਸਿਰ ਖਾ ਜਾਣਾ, ਅਕਾ ਦੇਣਾ। 
{{gap}}'''ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਚੱਕਰਾ ਦੇਣਾ-'''ਹੈਰਾਨ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰ ਦੇਣਾ, ਗਧੀ ਗੇੜ ਵਿੱਚ ਪਾ
ਦੇਣਾ।
{{gap}}'''ਦਿਮਾਗ ਪਾਟਣਾ-'''ਸੋਚ ਸੋਚ ਗਸ਼ੀ ਵਰਗੀ ਹਾਲਤ ਹੋ ਜਾਣੀ। 
{{gap}}'''ਦਿਮਾਗ ਲੜਾਉਣਾ-'''ਬਹੁਤ ਸੋਚਣਾ। 
{{gap}}'''ਦਿਮਾਗ਼ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਭਰ ਜਾਣੀ-'''ਹੰਕਾਰ ਆ ਜਾਣਾ। 
{{gap}}'''ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਕੀੜੀਆਂ ਚੱਲਣੀਆਂ-'''ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀ ਵੱਧ ਜਾਣੀ, ਕਾਹਲਾ ਪੈਣਾ।
{{gap}}'''ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਫ਼ਤੁਰ ਆਉਣਾ-'''ਬੇਥਵੀਆਂ ਮਾਰਨੀਆਂ, ਕਮਲ਼ਿਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨੀਆਂ, ਹੰਕਾਰ ਆ ਜਾਣਾ।
{{gap}}'''ਦਿਲ ਉਛਲਣਾ-'''ਪਿਆਰ ਦੇ ਵਹਿਣ 'ਚ ਵਹਿ ਤੁਰਨਾ, ਉਪਰਾਮ ਹੋ ਜਾਣਾ
{{gap}}'''ਦਿਲ ਆ ਜਾਣਾ-'''ਕੋਈ ਵਸਤੂ ਪਸੰਦ ਆ ਜਾਣੀ, ਕਿਸੇ 'ਤੇ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਜਾਣਾ। 
{{gap}}'''ਦਿਲ ਅੰਦਰ ਘਰ ਕਰਨਾ-'''ਗਹਿਰਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈ ਜਾਣਾ।
&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;{{center|
ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ/235
}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>l4tewrc7wdu1w498r8af93tyqtmjoya</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/238</title>
    <ns>250</ns>
    <id>50818</id>
    <revision>
      <id>225065</id>
      <parentid>133214</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:30:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225065</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3270" sha1="mymms5izfggkos52bd643iax0qofhb7" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;
{{gap}}'''﻿ਦਿਲ ਹੱਥੋਂ ਜਾਂਦਾ ਰਹਿਣਾ-'''ਦਿਲ ਆਪਣੇ ਵਸ ਵਿੱਚ ਨਾ ਰਹਿਣਾ। 
{{gap}}'''ਦਿਲ ਹਾਰਨਾ-'''ਹੌਸਲਾ ਹਾਰ ਜਾਣਾ, ਹਿੰਮਤ ਨਾ ਰਹਿਣੀ। 
{{gap}}'''ਦਿਲ ਹੌਲ਼ਾ ਕਰਨਾ-'''ਦੁੱਖ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਕੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨਾ। 
{{gap}}'''ਦਿਲ ਕਾਇਮ ਹੋਣਾ-'''ਹਿੰਮਤ ਆ ਜਾਣੀ, ਹੌਸਲਾ ਵੱਧ ਜਾਣਾ।
{{gap}}'''ਦਿਲ ਖੱਟਾ ਹੋਣਾ-'''ਕਿਸੇ ਨਾਲ਼ ਨਫ਼ਰਤ ਹੋ ਜਾਣੀ, ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਉਪਰਾਮ ਹੋ ਜਾਣਾ, ਉਕਤਾ ਜਾਣਾ।
{{gap}}'''ਦਿਲ ਗੁਆਚ ਜਾਣਾ-'''ਮਨ ਮੋਹਿਆ ਜਾਣਾ।
{{gap}}'''ਦਿਲ ਘਾਉਂ ਮਾਊਂ ਹੋਣਾ-'''ਦਿਲ ਨੂੰ ਘੇਰ ਪੈ ਜਾਣਾ, ਘਾਬਰ ਜਾਣਾ, ਦਿਲ ਘਬਰਾਉਣਾ।
{{gap}}'''ਦਿਲ 'ਚੋਂ ਕੱਢਣਾ-'''ਸਦਾ ਲਈ ਭੁਲਾ ਦੇਣਾ। 
{{gap}}'''ਦਿਲ ਛੱਡਣਾ-'''ਹੌਸਲਾ ਹਾਰ ਜਾਣਾ। 
{{gap}}'''ਦਿਲ ਜਿੱਤਣਾ-'''ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਬਣਾ ਲੈਣਾ। 
{{gap}}'''ਦਿਲ ਟਿਕਾਣੇ ਕਰਨਾ-'''ਹੌਸਲਾ ਦੇਣਾ, ਹੌਸਲਾ ਵਧਾਉਣਾ। 
{{gap}}'''ਦਿਲ ਟੁੱਟ ਜਾਣਾ-'''ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਾਰ ਜਾਣਾ, ਮਨ ਨੂੰ ਸੱਟ ਵੱਜਣੀ। 
{{gap}}'''ਦਿਲ ਡਿਗੂੰ ਡਿਗੂੰ ਕਰਨਾ-'''ਦਿਲ ਢਹਿ ਜਾਣਾ, ਹਿੰਮਤ ਨੇ ਸਾਥ ਨਾ ਦੇਣਾ। 
{{gap}}'''ਦਿਲ ਡੁੱਲ੍ਹਣਾ-'''ਦੂਜੇ 'ਤੇ ਦਿਲ ਆ ਜਾਣਾ, ਸਦਕੇ-ਬਲਿਹਾਰੀ ਜਾਣਾ। 
{{gap}}'''ਦਿਲ ਡੋਲ ਜਾਣਾ-'''ਮਨ ਵਿੱਚ ਲਾਲਚ ਆ ਜਾਣਾ। 
{{gap}}'''ਦਿਲ ਢਹਿਣਾ-'''ਉਦਾਸੀ ਛਾ ਜਾਣੀ। 
{{gap}}'''ਦਿਲ 'ਤੇ ਰਾਜ ਕਰਨਾ-'''ਅਤਿ ਪਿਆਰਾ ਹੋਣਾ। 
{{gap}}'''ਦਿਲ ਤੇ ਲਾਉਣਾ-'''ਅਸਰ ਹੋ ਜਾਣਾ, ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ। 
{{gap}}'''ਦਿਲ ਤੋੜ ਦੇਣਾ-'''ਨਿਰਾਸ਼ ਕਰ ਦੇਣਾ, ਹੌਸਲਾ ਢਾਹ ਦੇਣਾ। 
{{gap}}'''ਦਿਲ ਦਾ ਸ਼ੀਸ਼ਾ ਦਖਾਉਣਾ-'''ਅਗਲੇ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੇ ਸਾਫ਼ ਸਾਫ਼ ਗੱਲ ਆਖ ਦੇਣੀ। 
{{gap}}'''ਦਿਲ ਦਾ ਕਰੜਾ ਹੋਣਾ-'''ਮਜ਼ਬੂਤ ਤੇ ਪੱਕੇ ਇਰਾਦੇ ਵਾਲਾ ਹੋਣਾ। 
{{gap}}'''ਦਿਲ ਦਾ ਖੋਟਾ ਹੋਣਾ-'''ਉਪਰੋਂ ਮਿਠਾ ਤੇ ਅੰਦਰੋਂ ਕੌੜੇ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲ਼ਾ ਹੋਣਾ
{{gap}}'''ਦਿਲ ਦਾ ਗੁਬਾਰ ਕੱਢਣਾ-'''ਪੁਰਾਣੇ ਗਿਲੇ ਸ਼ਿਕਵੇ ਦੂਰ ਕਰਨੇ, ਮਨ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਦੂਰ ਕਰਨਾ। 
{{gap}}'''ਦਿਲ ਤੇ ਬੋਝ ਹੋਣਾ-'''ਕਿਸੇ ਗੱਲ ਦੀ ਮਨ `ਚ ਚਿੰਤਾ ਹੋਣੀ।
&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;{{center|ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ/236

}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>mymms5izfggkos52bd643iax0qofhb7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/239</title>
    <ns>250</ns>
    <id>50819</id>
    <revision>
      <id>225066</id>
      <parentid>133215</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:30:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225066</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3342" sha1="j6amiuy2928bkmdjqggkuib9ebzgr9c" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;
{{gap}}'''﻿ਦਿਲ ਦੀ ਕਾਲਖ ਧੋਣੀ-'''ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤੇ ਮੰਦੇ ਕੰਮਾਂ ਦੇ ਅਸਰ ਨੂੰ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਧੋਣਾ।
{{gap}}'''ਦਿਲ ਦੀ ਕੰਨੀ ਨੰਗੀ ਹੋਣੀ-'''ਗੁੱਝਾ ਭੇਤ ਜ਼ਾਹਰ ਹੋ ਜਾਣਾ।
{{gap}}'''ਦਿਲ ਦੀ ਘੁੰਡੀ ਖੋਲ੍ਹਣੀ-'''ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਝਿਜਕ ਦੇ ਦਿਲ ਦੀ ਭੇਤ ਭਰੀ ਗੱਲ ਦੱਸ ਦੇਣੀ।
{{gap}}'''ਦਿਲਾਂ ਦੀਆਂ ਕਹਿਣਾ-'''ਬਿਨਾਂ ਝਿਜਕ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਖੁੱਲ੍ਹੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨੀਆਂ
{{gap}}'''ਦਿਲ ਦੂਣਾ ਹੋਣਾ-'''ਹੌਸਲਾ ਵੱਧ ਜਾਣਾ, ਮਨ ਨੇ ਤਕੜਾਈ ਫੜ ਲੈਣੀ। 
{{gap}}'''ਦਿਲ ਦੇ ਕੰਨਾਂ ਨਾਲ਼ ਸੁਣਨਾ-'''ਬਹੁਤ ਧਿਆਨ ਲਗਾ ਕੇ ਸੁਣਨਾ। 
{{gap}}'''ਦਿਲ ਦੇ ਫੋੜੇ ਫੁਟਣੇ-'''ਦੁੱਖ ਭਰੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਮੁੜ ਚੇਤੇ ਆ ਜਾਣੀਆਂ। 
{{gap}}'''ਦਿਲ ਧਰਨਾ-'''ਹੌਸਲਾ ਫੜਨਾ, ਦਲੇਰੀ ਵਖਾਉਣੀ। 
{{gap}}'''ਦਿਲ ਪਿਘਲਣਾ-'''ਦੁਖੀ ਨੂੰ ਦੇਖ ਤਰਸ ਆ ਜਾਣਾ। 
{{gap}}'''ਦਿਲ ਨੱਚ ਉਠਣਾ-'''ਚਾਅ ਚੜ੍ਹ ਜਾਣਾ। 
{{gap}}'''ਦਿਲ ਨੰਗਾ ਕਰਨਾ-'''ਦਿਲ ਦਾ ਭੇਤ ਦੱਸ ਦੇਣਾ, ਦਿਲ ਫੋਲ ਦੇਣਾ। 
{{gap}}'''ਦਿਲ ਨੂੰ ਹੌਲ ਪੈਣੇ-'''ਡਰ ਲੱਗਣਾ, ਸਹਿਮ ਜਾਣਾ। 
{{gap}}'''ਦਿਲ ਨੂੰ ਡੋਬੂ ਪੈਣਾ-'''ਬਹੁਤ ਡਰ ਜਾਣਾ, ਸਹਿਮ ਜਾਣਾ।
{{gap}}'''ਦਿਲ ਨੂੰ ਭੁੰਨਣਾ-'''ਕੋਈ ਅਜਿਹੀ ਗੱਲ ਆਖਣੀ ਜਿਸ ਨਾਲ਼ ਦੁੱਖ ਦੀ ਅੱਗ ਭੜਕ ਜਾਵੇ।
{{gap}}'''ਦਿਲ ਨੂੰ ਲਾਉਣਾ-'''ਅਜਾਈਂ ਚਿੰਤਾ ਕਰਨੀ। 
{{gap}}'''ਦਿਲ ਪਸੀਜਣਾ-'''ਦਿਲ ਪਿਘਲ ਜਾਣਾ, ਭਰੋਸਾ ਬੱਝ ਜਾਣਾ। 
{{gap}}'''ਦਿਲ ਪੱਕਾ ਕਰਨਾ-'''ਠੋਸ ਇਰਾਦਾ ਕਰਨਾ। 
{{gap}}'''ਦਿਲ ਪੱਥਰ ਹੋ ਜਾਣਾ-'''ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਮੋਹ-ਮੁਹੱਬਤ ਨਾ ਰਹਿਣੀ। 
{{gap}}'''ਦਿਲ ਪਾਟ ਜਾਣਾ-'''ਅਣਸੁਖਾਵੀਂ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣ ਕੇ ਦਿਲ 'ਤੇ ਸੱਟ ਵੱਜਣੀ
{{gap}}'''ਦਿਲ ਫਿੱਕਾ ਪੈਣਾ-'''ਨਫ਼ਰਤ ਹੋ ਜਾਣੀ। 
{{gap}}'''ਦਿਲ ਫੋਲਣਾ-'''ਦੁੱਖ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕਰਨੀਆਂ। 
{{gap}}'''ਦਿਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਹੋਣਾ-'''ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਦਿਲ ਵਾਲ਼ਾ ਹੋਣਾ। 
{{gap}}'''ਦਿਲ ਬਾਗ ਬਾਗ ਹੋਣਾ-'''ਬਹੁਤ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਣਾ। 
{{gap}}'''ਦਿਲ ਭਰ ਆਉਣਾ-'''ਕਿਸੇ ਦੁਖੀਏ ਨੂੰ ਤਕ ਕੇ ਤਰਸ ਆ ਜਾਣਾ। 
{{gap}}'''ਦਿਲ ਭਿੱਜਣਾ-'''ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਪੈ ਜਾਣਾ, ਪਸੀਜਣਾ।
&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;{{center|ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ/237

}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>j6amiuy2928bkmdjqggkuib9ebzgr9c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/240</title>
    <ns>250</ns>
    <id>50820</id>
    <revision>
      <id>225067</id>
      <parentid>133216</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:30:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225067</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3382" sha1="5oxq4ka0qvj63690xg5qp43dwkfynoa" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;
{{gap}}'''﻿ਦਿਲ ਮਸੋਸ ਕੇ ਬਹਿ ਜਾਣਾ-'''ਸ਼ੋਕ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਜਾਣਾ। 
{{gap}}'''ਦਿਲ ਮਿਲਣਾ-'''ਪਿਆਰ ਪੈ ਜਾਣਾ। 
{{gap}}'''ਦਿਲ ਮੁੱਠ ਵਿੱਚ ਲੈ ਆਉਣਾ-'''ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦੇਣਾ। 
{{gap}}'''ਦਿਲ ਮੋਮ ਹੋਣਾ-'''ਦਿਲ ਪਿਘਲ ਜਾਣਾ, ਨਰਮ ਹੋ ਜਾਣਾ। 
{{gap}}'''ਦਿਲ ਲਾਉਣਾ-'''ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਮਨ ਲੱਗ ਜਾਣਾ, ਪੂਰਾ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ। 
{{gap}}'''ਦਿਲ ਵਲੇਵੇਂ ਖਾਣੇ-'''ਡੂੰਘਾ ਅਸਰ ਕਰਨਾ।
{{gap}}'''ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ-'''ਕੋਈ ਗੱਲ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਾ ਦੱਸਣੀ, ਮਨ ਦੀਆਂ ਮਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣੀਆਂ।
{{gap}}'''ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਕੰਡਾ ਬਣਕੇ ਚੁੱਭਣਾ-'''ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਕਰਨਾ, ਸਤਾਉਣਾ। 
{{gap}}'''ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਪਾ ਲੈਣਾ-'''ਕਦੀ ਵੀ ਨਾ ਭੁੱਲਣਾ, ਯਾਦ ਰੱਖਣਾ। 
{{gap}}'''ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਥਾਂ ਦੇਣਾ-'''ਪਿਆਰ ਕਰਨਾ, ਆਦਰ ਕਰਨਾ। 
{{gap}}'''ਦਿਲ ਵਿੱਚੋਂ ਧੂੰ ਨਿਕਲ਼ਣਾ-'''ਦਿਲ ਸੜ ਬਲ ਜਾਣਾ, ਹਿਉਕਾ ਨਿਕਲਣਾ। 
{{gap}}'''ਦਿਲ ਵਿੰਨ੍ਹਣਾ-'''ਬਹੁਤ ਸਤਾਉਣਾ, ਅੰਤਾਂ ਦੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਦੇਣੀ। 
{{gap}}'''ਦਿਲਾਂ ਦੇ ਵੈਰ ਨਿਕਲਣਾ-'''ਪੁਰਾਣੀ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਭੁਲਾ ਕੇ ਮਿੱਤਰ ਬਣ ਜਾਣਾ। 
{{gap}}'''ਦੀਦੇ ਗਾਲ਼ਣਾ-'''ਵਿਛੋੜੇ ਵਿੱਚ ਅੱਥਰੂ ਕੇਰਨੇ। 
{{gap}}'''ਦੀਵਾ ਗੁਲ ਹੋਣਾ-'''ਮਰ ਜਾਣਾ, ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਣਾ। 
{{gap}}'''ਦੀਵੇ ਵਿੱਚ ਬੱਤੀ ਨਾ ਹੋਣੀ-'''ਅਤਿ ਗ਼ਰੀਬੀ ਦੀ ਹਾਲਤ ਹੋਣੀ। 
{{gap}}'''ਦੁਹਾਈ ਪਾਹਰਿਆ ਕਰਨਾ-'''ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਲਈ ਰੌਲਾ ਰੱਪਾ ਪਾਉਣਾ
{{gap}}'''ਦੁਹਾਈਆਂ ਦੇਣਾ-'''ਸ਼ੋਰ ਮਚਾਉਣਾ, ਤਰਲੇ ਕਰਨੇ।
{{gap}}'''ਦੁੱਖ ਸੁੱਖ ਫੋਲਣਾ-'''ਇਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਦੁੱਖ ਸੁੱਖ ਫੋਲਣਾ, ਆਪਣੀ ਹਾਲਤ ਦੱਸਣਾ ਤੇ ਦੂਜੇ ਦੀ ਸੁਣਨੀ।
{{gap}}'''ਦੁੱਖ ਹੌਲ਼ਾ ਕਰਨਾ-'''ਗੱਲਾਂ ਬਾਤਾਂ ਕਰਕੇ ਦੁੱਖ ਘਟਾਉਣਾ। 
{{gap}}'''ਦੁੱਖ ਕੱਟਣਾ-'''ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਨਾ। 
{{gap}}'''ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਖਾਣਾ-'''ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਵਿਚੇ ਵਿੱਚ ਸਹਿ ਜਾਣਾ। 
{{gap}}'''ਦੁੱਖ ਰੋਣਾ-'''ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਕਰਨਾ, ਦੁੱਖ ਦੱਸਣਾ। 
{{gap}}'''ਦੁੱਖ ਲੱਗਣਾ-'''ਗੁੱਸਾ ਲੱਗਣਾ। 
{{gap}}'''ਦੁੱਖ ਵੰਡਣਾ-'''ਹਮਦਰਦੀ ਕਰਨੀ। 
{{gap}}'''ਦੁੱਖਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਆਉਣਾ-'''ਤਕਲੀਫ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸ ਜਾਣਾ।
&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;{{center|
ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ/238
}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5oxq4ka0qvj63690xg5qp43dwkfynoa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/241</title>
    <ns>250</ns>
    <id>50821</id>
    <revision>
      <id>225068</id>
      <parentid>133217</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:30:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225068</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3636" sha1="cfiph4iy5d1zol1o8tgz2z94cqy0qps" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;﻿
{{gap}}'''ਦੁੱਧ ਉਤਰਨਾ-'''ਥਣਾਂ ਵਿੱਚ ਦੁੱਧ ਆ ਜਾਣਾ, ਸੰਤਾਨ ਹੋਣੀ, ਮਾਂ ਦਾ ਮੋਹ ਜਾਗ ਪੈਣਾ।
{{gap}}'''ਦੁੱਧ ਦਾ ਉਬਾਲ ਹੋਣਾ-'''ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਜੋਸ਼ ਜਾਂ ਗੁੱਸਾ ਹੋਣਾ। 
{{gap}}'''ਦੁੱਧ ਪਾਣੀ ਹੋ ਕੇ ਲੱਗਣਾ-'''ਖਾਧੀ ਖ਼ੁਰਾਕ ਦਾ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਕੋਈ ਅਸਰ ਨਾ ਹੋਣਾ। 
{{gap}}'''ਦੁੱਧ ਪਾਣੀ ਹੋਣਾ-'''ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਰਲ਼ਮਿਲ਼ ਜਾਣਾ, ਇਕਮਿਕ ਹੋਣਾ। 
{{gap}}'''ਦੁੱਧ ਪਾਣੀ ਵੱਖ ਕਰਨਾ-'''ਪੂਰਾ ਪੂਰਾ ਇਨਸਾਫ਼ ਕਰਨਾ। 
{{gap}}'''ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਨਾਤਾ ਹੋਣਾ-'''ਉੱਕਾ ਹੀ ਬੇਗੁਨਾਹ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਣਾ। 
{{gap}}'''ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮੀਂਗਣਾ ਪਾਣਾ-'''ਬੇਸੁਆਦੀ ਨਾਲ਼ ਕੰਮ ਕਰਨਾ, ਦਿਲੋਂ ਕੰਮ ਨਾ
ਕਰਨਾ।
{{gap}}'''ਦੁੰਨ ਵੱਟਾ ਬਣਨਾ-'''ਚੁੱਪ ਗੜੁੱਪ ਰਹਿਣਾ, ਦਿਲ ਦੀ ਗੱਲ ਨਾ ਦੱਸਣੀ। 
{{gap}}'''ਦੁਨੀਆਂ ਰੱਖਣਾ-'''ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਮੁਲਾਹਜ਼ੇ ਪੂਰੇ ਕਰਨੇ, ਸਭ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਰੱਖਣਾ।
{{gap}}'''ਦੁਪਹਿਰੇ ਦੀਵੇ ਬਾਲਣੇ-'''ਸੱਚ ਨੂੰ ਝੂਠ ਤੇ ਝੂਠ ਨੂੰ ਸੱਚ ਕਰ ਵਖਾਉਣਾ, ਦੀਵਾਲੀਆ ਹੋ ਜਾਣਾ।
{{gap}}'''ਦੁਫੇੜ ਪਾਉਣਾ-'''ਦੋ ਧਿਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਲੜਾ ਦੇਣਾ। 
{{gap}}'''ਦੁਮ ਦਬਾ ਕੇ ਭੱਜਣਾ-'''ਭਾਂਜ ਖਾ ਕੇ ਦੌੜ ਜਾਣਾ। 
{{gap}}'''ਦੁਰ ਦੁਰ ਕਰਨਾ-'''ਪਰੇ ਪਰੇ ਰੱਖਣਾ, ਫਟਕਾਰਨਾ, ਮਾੜਾ ਸਲੂਕ ਕਰਨਾ
{{gap}}'''ਦੂਰ ਦੀ ਸੁਝਣੀ-'''ਕੋਈ ਡੂੰਘੀ ਵਿਚਾਰ ਸੁਝ ਜਾਣੀ, ਦੂਰਅੰਦੇਸ਼ੀ ਦੀ ਗੱਲ।
{{gap}}'''ਦੂਰੋਂ ਮੱਥਾ ਟੇਕਣਾ-'''ਕਿਸੇ ਭੈੜੇ ਬੰਦੇ ਨਾਲ਼ ਕੋਈ ਸਾਂਝ ਨਾ ਰੱਖਣੀ, ਦੂਰ ਦੂਰ ਰਹਿਣਾ।
{{gap}}'''ਦੇਹੀ ਨੂੰ ਰੋਗ ਲਾਉਣਾ-'''ਚਿੰਤਾ ਸਹੇੜਨੀ, ਮੁਸੀਬਤ ਗਲ਼ ਪਾ ਲੈਣੀ। 
{{gap}}'''ਦੇਖਦੇ ਰਹਿ ਜਾਣਾ-'''ਸੋਭਾ ਗਵਾ ਕੇ ਪਛਤਾਉਣਾ। 
{{gap}}'''ਦੇਵ ਲੋਕ ਨੂੰ ਸਿਧਾਰਨਾ-'''ਮਰ ਜਾਣਾ। 
{{gap}}'''ਦੋ ਹੱਥ ਕਰਨਾ-'''ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨਾ। 
{{gap}}'''ਦੋਹੀਂ ਹੱਥੀਂ ਤਾੜੀ ਵੱਜਣੀ-'''ਦੋਹਾਂ ਧਿਰਾਂ ਦੀ ਵਧੀਕੀ ਕਾਰਨ ਝਗੜਾ ਹੋਣਾ। 
{{gap}}'''ਦੋ ਚਾਰ ਹੋਣਾ-'''ਵਾਸਤਾ ਪੈਣਾ, ਵਾਹ ਪੈਣਾ, ਸਾਹਮਣਾ ਹੋ ਜਾਣਾ। 
{{gap}}'''ਦੋ ਟੁੱਕ ਗੱਲ ਕਰਨਾ-'''ਸਾਫ਼ ਤੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਗੱਲ ਕਰਨੀ। ਲੁਕ ਲਪੇਟ ਨਾ ਰੱਖਣਾ। 
{{gap}}'''ਦੋ ਟੁਕ ਜੁਆਬ ਦੇਣਾ-'''ਕੋਰੀ ਨਾਂਹ ਕਰ ਦੇਣੀ। 
{{gap}}'''ਦੋ ਦਿਨ ਦੇ ਪ੍ਰਾਹੁਣੇ ਹੋਣਾ-'''ਮੌਤ ਦਾ ਸਮਾਂ ਨੇੜੇ ਢੁਕ ਜਾਣਾ।
&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;{{center|ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ/239

}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>cfiph4iy5d1zol1o8tgz2z94cqy0qps</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/242</title>
    <ns>250</ns>
    <id>50822</id>
    <revision>
      <id>225069</id>
      <parentid>133218</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:31:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225069</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3178" sha1="ezqckozw0orbv35m719e758ky2dzzt8" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;
{{gap}}'''﻿ਦੋ ਬੇੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਵਾਰ ਹੋਣਾ-'''ਦੋਚਿੱਤੀ ਵਿੱਚ ਹੋਣਾ, ਕੋਈ ਠੋਸ ਫ਼ੈਸਲਾ ਨਾ ਕਰ ਸਕਣਾ।
{{gap}}'''ਦੋ ਰੰਗੀ ਚਲਾਣਾ-'''ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕੁਝ ਆਖਣਾ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਕੁਝ ਹੋਰ ਕਹਿਣਾ, ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਵਰਤਾਅ ਨਾ ਕਰਨਾ।
{{gap}}'''ਦੋਹੀਂ ਹੱਥੀਂ ਲੱਡੂ ਹੋਣਾ-'''ਹਰ ਪਾਸੇ ਮੌਜਾਂ ਹੋਣੀਆਂ। 
{{gap}}'''ਦੋਜ਼ਖ਼ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੜਨਾ-'''ਬਹੁਤ ਤਕਲੀਫ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਣਾ, ਦੁਖੀ ਹੋਣਾ। 
{{gap}}'''ਦੋਜ਼ਖ਼ ਭੋਗਣਾ-'''ਦੁੱਖਾਂ ਭਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਤੀਤ ਕਰਨੀ। 
{{gap}}'''ਦੰਦ ਕੱਢਣਾ-'''ਕਿਸੇ 'ਤੇ ਘ੍ਰਿਣਾ ਨਾਲ਼ ਹੱਸਣਾ, ਮਖੌਲ ਉਡਾਉਣਾ।
{{gap}}'''ਦੰਦ ਕਥਾ ਕਰਨਾ-'''ਨਿੰਦਾ-ਚੁਗਲੀ ਕਰਨਾ, ਕਿਸੇ ਦੇ ਪਿੱਠ ਪਿੱਛੇ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨੀਆਂ।
{{gap}}'''ਦੰਦ ਕਰੀਚਣਾ-'''ਕਚੀਚੀ ਵੱਟਣੀ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਉਣਾ, ਮਾਰਨ ਨੂੰ ਪੈਣਾ। 
{{gap}}'''ਦੰਦ ਖੱਟੇ ਕਰਨਾ-'''ਹਰਾ ਦੇਣਾ। 
{{gap}}'''ਦੰਦ ਜੁੜ ਜਾਣਾ-'''ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਜਾਣਾ, ਚੁੱਪ ਹੋ ਜਾਣਾ। 
{{gap}}'''ਦੰਦ ਪੀਹਣਾ-'''ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ਼ ਅੰਦਰੋਂ ਅੰਦਰ ਕਚੀਚੀਆਂ ਵੱਟਣੀਆਂ। 
{{gap}}'''ਦੰਦ ਦੁਖਾਉਣਾ-'''ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਝੂਠਾ ਕਰ ਦੇਣਾ, ਹੱਸਣਾ, ਡਰਾਉਣਾ। 
{{gap}}'''ਦੰਦ ਵੱਜਣਾ-'''ਸਰਦੀ ਨਾਲ਼ ਦੰਦ ਵਜਣੇ।
{{gap}}'''ਦੰਦਾਂ ਹੇਠ ਜੀਭ ਦੇਣਾ-'''ਔਖੇ ਸੌਖੇ ਹੋ ਕੇ ਦਿਨ ਬਤੀਤ ਕਰਨੇ, ਚੁੱਪ ਵਟਕੇ ਦੁੱਖ ਜਰਨਾ।
{{gap}}'''ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਮੈਲੁ ਲਾਹੁਣਾ-'''ਕਿਸੇ ਦੀਆਂ ਚੁਗਲੀਆਂ ਕਰਨੀਆਂ। 
{{gap}}'''ਦੰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਗਲੀ ਦੇਣਾ-'''ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਜਾਣਾ, ਪਛਤਾਉਣਾ।
{{gap}}'''ਦੰਦੀਆਂ ਚਿਰਾਣਾ-'''ਖਿਝਾਉਣਾ, ਤੰਗ ਕਰਨਾ। 
{{gap}}'''ਦੰਦੀਆਂ ਪੀਹਣਾ-'''ਗੁੱਸੇ ਹੋਣਾ, ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਅੰਦਰ ਜਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨਾ।
{{gap}}'''ਦੰਮ ਤੋੜਨਾ-'''ਮਰ ਜਾਣਾ, ਥੱਕ ਜਾਣਾ, ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਣਾ, ਸਿਸਕ ਸਿਸਕ ਕੇ ਮਰਨਾ।
{{gap}}'''ਦੰਮ ਕਰਨਾ-'''ਬਰਾਬਰੀ ਕਰਨੀ, ਆਕੜ ਕਰਨੀ। 
{{gap}}'''ਦੰਮ ਲੱਗਣਾ-'''ਪੈਸੇ ਖ਼ਰਚ ਹੋਣੇ। 
{{gap}}'''ਦੰਮ ਵੇਖਣਾ-'''ਕਿਸੇ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦਾ ਅੰਤ ਵੇਖਣਾ।
&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;{{center|
ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ/240
}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ezqckozw0orbv35m719e758ky2dzzt8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/243</title>
    <ns>250</ns>
    <id>50823</id>
    <revision>
      <id>225070</id>
      <parentid>133219</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:31:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225070</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3243" sha1="js3dec1x2p3neqk7pe1by08trz84mhg" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;﻿
{{center|'''ਧ'''}}
{{gap}}'''ਧੱਕ ਦੇਣਾ-'''ਦੁਰਕਾਰਨਾ, ਸਦਾ ਲਈ ਸਾਥ ਛੱਡ ਦੇਣਾ, ਅਜਿਹੀ ਬਾਂਹ ਛੱਡਣੀ ਕਿ ਨਾ ਅੱਗੇ ਜੋਗਾ ਰਹਿਣ ਦੇਣਾ ਨਾ ਪਿੱਛੇ ਜੋਗਾ।
{{gap}}'''ਧੱਕਾ ਲੱਗਣਾ-'''ਕੋਈ ਮੰਦੀ ਜਾਂ ਦੁਖ ਭਰੀ ਘਟਨਾ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸਦਮਾ ਪੁੱਜਣਾ, ਦਿਲ 'ਤੇ ਸੱਟ ਵੱਜਣੀ।
{{gap}}'''ਧੱਕੇ ਵੱਜਣੇ-'''ਭੀੜ ਭੜੱਕੇ ਵਿੱਚ ਧੱਕੇ ਖਾਣੇ, ਖੁਆਰ ਹੋਣਾ। 
{{gap}}'''ਧੱਕੇ ਧੌਲੇ ਖਾਣੇ-'''ਮੁਸੀਬਤਾਂ 'ਚ ਫਸੇ ਹੋਣਾ, ਕਈ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਠੇਡੇ ਖਾਣੇ।
{{gap}}'''ਧੱਜੀਆਂ ਉਡਾਉਣੀਆਂ-'''ਬਹੁਤ ਮਾਰ ਕੁੱਟ ਕਰਨੀ, ਫ਼ਜ਼ੂਲ ਖ਼ਰਚੀ ਕਰਨੀ, ਬਿਨਾਂ ਸਮਝ ਪੈਸੇ ਉਡਾਣੇ, ਲੀਰੋ ਲੀਰ ਕਰਨਾ।
{{gap}}'''ਧਮੱਚੜ ਪੈਣਾ-'''ਰੌਲਾ ਰੱਪਾ ਪੈ ਜਾਣਾ, ਵੇਵੇਲਾ ਮਚਣਾ। 
{{gap}}'''ਧਰਨਾ ਮਾਰਨਾ-'''ਆਪਣੀ ਮੰਗ ਮੰਨਵਾਉਣ ਲਈ ਅੜ ਬਹਿਣਾ। 
{{gap}}'''ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਧਸਣਾ-'''ਬਹੁਤ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਹੋਣਾ, ਬੇਇਜ਼ਤੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨੀ। 
{{gap}}'''ਧਰਮ ਕਮਾਉਣਾ-'''ਲੋਕ ਭਲਾਈ ਵਾਲ਼ੇ ਕੰਮ ਕਰਨੇ, ਫ਼ਰਜ਼ ਨਿਭਾਉਣੇ।
{{gap}}'''ਧਰਮ 'ਤੇ ਗੱਲ ਛੱਡਣੀ-'''ਕਿਸੇ ਦੀ ਦਿਆਨਤਦਾਰੀ ਦੇ ਆਸਰੇ 'ਤੇ ਗੱਲ ਛੱਡ ਦੇਣੀ।
{{gap}}'''ਧਰਮ ਨਾ ਹਾਰਨਾ-'''ਆਪਣੇ ਅਸੂਲਾਂ ਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹਿਣਾ। 
{{gap}}'''ਧਾਗਾ ਕਰਾਉਣਾ-'''ਤਵੀਤ ਤੇ ਜਾਦੂ ਟੂਣੇ ਕਰਾਉਣੇ। 
{{gap}}'''ਧਾਂਕ ਪੈਣੀ-'''ਦਬਦਬਾ ਬੈਠ ਜਾਣਾ, ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਹੋ ਜਾਣੀ। 
{{gap}}'''ਧਾਂਕ ਬਿਠਾਉਣਾ-'''ਰੋਅਬ ਤੇ ਦਬਦਬਾ ਕਾਇਮ ਕਰਨਾ।
{{gap}}'''ਧਾਂਕ ਮੰਨਣੀ-'''ਆਪਣੇ ਤੋਂ ਸਿਆਣੇ ਦੀ ਅਕਲ ਅਤੇ ਸਿਆਣਪ 'ਤੇ ਫੁੱਲ ਚੜ੍ਹਾਉਣੇ, ਦੂਜੇ ਦੀ ਲਿਆਕਤ ਮੰਨਣੀ।
{{gap}}'''ਧਾਵਾ ਬੋਲਣਾ-'''ਹਮਲਾ ਕਰ ਦੇਣਾ। 
{{gap}}'''ਧਾੜ ਪੈਣੀ-'''ਲੁੱਟ ਪੈਣੀ, ਹੱਲਾ ਪੈ ਜਾਣਾ। 
{{gap}}'''ਧ੍ਰਿਗ ਦਾ ਜਿਊਣਾ-'''ਬੇਇਜ਼ਤੀ ਵਾਲ਼ਾ ਜੀਵਨ ਜਿਊਣਾ। 
{{gap}}'''ਧੁਖ-ਧੁਖੀ ਲੱਗਣੀ-'''ਚਿੰਤਾ ਲੱਗਣੀ। 
{{gap}}'''ਧੁੰਨ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਹੋਣਾ-'''ਆਪਣੇ ਖ਼ਿਆਲਾਂ ਜਾਂ ਸੋਚਾਂ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਰਹਿਣਾ। 
{{gap}}'''ਧੁੰਮ ਪਾ ਦੇਣੀ-'''ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਜਾਣਾ।
&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;{{center|ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ/241

}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>js3dec1x2p3neqk7pe1by08trz84mhg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/244</title>
    <ns>250</ns>
    <id>50824</id>
    <revision>
      <id>225071</id>
      <parentid>133226</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:31:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225071</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3112" sha1="286to0iz2q8n472kqy7eqxe6atv4ujq" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;﻿
{{gap}}'''ਧੁੜਕੂ ਲੱਗਣਾ-'''ਚਿੰਤਾ ਬਣੀ ਰਹਿਣੀ। 
{{gap}}'''ਧੂੰ ਕੱਢਣਾ-'''ਭੇਤ ਵਾਲ਼ੀ ਗੱਲ ਦੱਸ ਦੇਣੀ। 
{{gap}}'''ਧੂੰ ਨਾ ਧੁਖਣ ਦੇਣਾ-'''ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਭੇਤ ਨਾ ਦੱਸਣਾ, ਗੱਲ ਗੁਪਤ ਰੱਖਣੀ। 
{{gap}}'''ਧੋਣੇ ਧੋਣੇ-'''ਗਿਲੇ ਸ਼ਿਕਵੇ ਦੂਰ ਕਰ ਦੇਣੇ, ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਮੰਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦੀ ਤਲਾਫ਼ੀ ਕਰਨੀ।
{{gap}}'''ਧੌਂਸ ਦੇਣਾ-'''ਰੋਅਬ ਪਾਉਣਾ, ਡਰਾਉਣਾ ਧਮਕਾਉਣਾ। 
{{gap}}'''ਧੌਣ ਝੁਕਾਉਣਾ-'''ਹਰਾ ਦੇਣਾ। 
{{gap}}'''ਧੌਲ਼ਿਆਂ ਦੀ ਲਾਜ ਰੱਖਣਾ-'''ਬਜ਼ੁਰਗੀ ਦਾ ਖ਼ਿਆਲ ਕਰਕੇ ਗੱਲ ਮੰਨ ਲੈਣੀ।
{{gap}}'''ਧੋਲ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੁਆਹ ਪਾਉਣਾ-'''ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਪੁੱਤਾਂ ਧੀਆਂ ਦੇ ਮਾੜੇ ਕੰਮਾਂ ਕਰਕੇ, ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਹੋਣੀ।
{{gap}}'''ਧੌਲ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟਾ ਪਾਉਣਾ-'''ਆਖ਼ਰੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਕਰਵਾਉਣੀ।
{{gap}}'''ਧੌਲ਼ ਆਉਣਾ-'''ਤਜਰਬਾ ਹਾਸਲ ਕਰਨਾ, ਵੱਧਦੀ ਉਮਰ ਕਾਰਨ ਸਿਰ ਦੇ ਵਾਲ ਚਿੱਟੇ ਹੋ ਜਾਣੇ।
{{center|'''ਨ'''}}
{{gap}}'''ਨਸ ਭੱਜ ਕਰਨਾ-'''ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਲਈ ਯਤਨ ਕਰਨੇ, ਤਕਲੀਫ਼ਾਂ ਝਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ
{{gap}}'''ਨਸ਼ਤਰ ਚਲਾਉਣਾ-'''ਮੰਦੇ-ਬੋਲ ਬੋਲ ਕੇ ਦੁਖੀ ਕਰਨਾ, ਗੁੱਝੀ ਮਾਰ ਕਰਨੀ। 
{{gap}}'''ਨਸ਼ਾ ਪਾਣੀ ਕਰਨਾ-'''ਤਮਾਕੂ, ਅਫ਼ੀਮ ਤੇ ਸ਼ਰਾਬ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰਨਾ। 
{{gap}}'''ਨਸੀਬ ਜਾਗਣਾ-'''ਕਿਸਮਤ ਜਾਗ ਪੈਣੀ, ਖ਼ੁਸ਼ਕਿਸਮਤੀ ਆ ਜਾਣੀ। 
{{gap}}'''ਨਸੀਬ ਤੁਟਣਾ-'''ਮਾੜੇ ਦਿਨ ਆ ਜਾਣੇ। 
{{gap}}'''ਨਸੀਬ ਭਿੜਨਾ-'''ਸੰਜੋਗ ਹੋਣੇ। 
{{gap}}'''ਨਹਾਉਣ ਹੋ ਜਾਣਾ-'''ਕਿਸੇ ਕੰਮ 'ਚ ਬਹੁਤ ਘਾਟਾ ਪੈ ਜਾਣਾ, ਤਬਾਹੀ ਵਾਪਰਨੀ। 
{{gap}}'''ਨਹਿਲੇ ਤੇ ਦਹਿਲਾ ਮਾਰਨਾ-'''ਵਿਰੋਧੀ ਦੀ ਚਾਲ ਨੂੰ ਮਾਤ ਦੇਣੀ।
{{gap}}'''ਨਹੁੰ ਅੜਨਾ-'''ਮਾਮੂਲੀ ਸਹਾਰਾ ਮਿਲ ਜਾਣਾ, ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਸਬਬ ਸਦਕਾ ਸਫ਼ਲਤਾ ਮਿਲਣੀ।
{{gap}}'''ਨਹੁੰ ਨਹੁੰ ਖੁੱਭਣਾ-'''ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਜ਼ੇ 'ਚ ਫਸਿਆ ਹੋਣਾ, ਸਿਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪੈਰਾਂ ਤੱਕ ਫਸ ਜਾਣਾ।
&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;{{center|ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ/242

}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>286to0iz2q8n472kqy7eqxe6atv4ujq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/247</title>
    <ns>250</ns>
    <id>50993</id>
    <revision>
      <id>225072</id>
      <parentid>134520</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:31:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225072</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3117" sha1="mx61jibx4shd4um3xr4pb8bw43d86x1" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;﻿'''ਨਾਮ ਨੂੰ ਵੱਟਾ ਲਾਉਣਾ-'''ਬਦਨਾਮੀ ਖੱਟਣੀ। 
'''ਨਾਮ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ-'''ਜਸ ਖੱਟਣਾ। 
'''ਨਾਂ ਕੱਢਣਾ-'''ਮਸ਼ਹੂਰੀ ਹੋਣੀ ਜਾਂ ਬਦਨਾਮ ਹੋ ਜਾਣਾ। 
'''ਨਾਂ ਨਮੂਜ ਡੋਬ ਦੇਣਾ-'''ਇੱਜ਼ਤ ਆਬਰੂ ਗੁਆ ਦੇਣੀ। 
'''ਨਾਂ ਨਾ ਲੈਣਾ-'''ਉੱਕਾ ਹੀ ਨਾਂਹ ਕਰ ਦੇਣੀ। 
'''ਨਾਂ ਪਿੱਛੇ ਮਰਨਾ-'''ਮਸ਼ਹੂਰੀ ਲਈ ਦੁੱਖ ਝੱਲਣੇ।
'''ਨਾਂ ਰੌਸ਼ਨ ਹੋਣਾ-'''ਵਡਿਆਈ ਮਿਲਣੀ, ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨੀ, ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਜਾਣਾ।
'''ਨਾਂ ਵਟਾ ਛੱਡਣਾ-'''ਫਟਕਾਰ ਪਾਉਣੀ। 
'''ਨਿਗਾਹ ਅਸਮਾਨੇ ਚੜ੍ਹਨੀ-'''ਹੰਕਾਰੀ ਬਣ ਜਾਣਾ।
'''ਨਿਤ ਨਵਾਂ ਗੁਲ ਖਿੜਾਉਣਾ-'''ਨਿਤ ਨਵੀਂ ਬਦਨਾਮੀ ਖੱਟਣੀ, ਰੋਜ਼ ਨਵਾਂ ਉਲਾਂਭਾ ਲੈਣਾ।
'''ਨਿਮਕ ਹਰਾਮ ਹੋਣਾ-'''ਕਿਸੇ ਦੇ ਕੀਤੇ ਨੂੰ ਭੁਲਾ ਦੇਣਾ। 
'''ਨਿਮੋਝੂਣਾ ਹੋਣਾ-'''ਹਾਰਨ ਮਗਰੋਂ ਉਦਾਸ ਹੋ ਜਾਣਾ, ਬੇਵਸੀ ਵਿੱਚ ਹੋਣਾ। 
'''ਨੀਅਤ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਕ ਹੋਣਾ-'''ਬੇਈਮਾਨ ਹੋ ਜਾਣਾ, ਅੰਦਰੋਂ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ ਹੋਣਾ।
'''ਨੀਂਹ ਰੱਖਣਾ-'''ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ, ਮੁੱਢ ਬੰਨ੍ਹਣਾ, ਇਮਾਰਤ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਲਈ ਪਹਿਲੀ ਇੱਟ ਰੱਖਣੀ।
'''ਨੀਤ ਭਰਨੀ-'''ਰੱਜ ਆ ਜਾਣਾ, ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਣਾ। 
'''ਨੀਂਦ ਹਰਾਮ ਹੋਣਾ-'''ਚਿੰਤਾ ਕਾਰਨ ਨੀਂਦ ਉਡ ਜਾਣੀ। 
'''ਨੁੱਕਰ ਵਿੱਚ ਮੂੰਹ ਦੇ ਕੇ ਰੋਣਾ-'''ਕੱਲਿਆਂ ਦੁੱਖ ਝੱਲਣਾ, ਆਪਣਾ ਦੁੱਖ ਲੁਕ ਕੇ ਰੋਣਾ।
'''ਨੇਰ੍ਹੀ ਵਗਾ ਦੇਣੀ-'''ਬਹੁਤ ਰੌਲਾ ਰੱਪਾ ਪਾਉਣਾ, ਅਵਾਜ਼ ਉਠਾਉਣੀ। 
'''ਨੈਤਰ ਭਰ ਆਉਣੇ-'''ਦੁੱਖ ਜਾਂ ਵਿਛੋੜੇ ਕਾਰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੰਝੂ ਆ ਜਾਣੇ। 
'''ਨੇਪਰੇ ਚਾੜ੍ਹਨਾ-'''ਕੰਮ ਮੁਕਾ ਦੇਣਾ, ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਲਤਾ ਮਿਲਣੀ। 
'''ਨੇੜੇ ਨਾ ਆਉਣਾ-'''ਉੱਕਾ ਹੀ ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਕਰਨੀ। 
'''ਨੂੰਹ ਧੀ ਨਾਲ਼ੋਂ ਘੱਟ ਨਾ ਹੋਣਾ-'''ਕਿਸੇ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਮਾੜੇ ਨਾ ਹੋਣਾ।
'''ਨੌਂ ਨਿਧਾਂ ਤੇ ਬਾਰਾਂ ਸਿਧਾਂ ਹੋਣੀਆਂ-'''ਹਰ ਪਾਸੇ ਸਫਲਤਾ ਮਿਲਣੀ, ਸੁਖੀ ਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲ ਹੋਣਾ।
&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;{{center|
ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ/245}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>mx61jibx4shd4um3xr4pb8bw43d86x1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/248</title>
    <ns>250</ns>
    <id>51172</id>
    <revision>
      <id>225073</id>
      <parentid>134524</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:31:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225073</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2825" sha1="bianiio2ebl1pex8mq4xqbew9vrj1n0" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;﻿'''ਨੌ ਬਰ ਨੌ ਹੋਣਾ-'''ਤੰਦਰੁਸਤ ਹੋਣਾ, ਬੀਮਾਰੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋਣਾ। 
'''ਨੌਕਰੀ ਵਜਾਉਣਾ-'''ਆਪਣਾ ਫ਼ਰਜ਼ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ। 
'''ਨੰਗ ਹੋਣਾ-'''ਗਰੀਬ ਹੋਣਾ, ਬੇਸ਼ਰਮ ਹੋਣਾ। 
'''ਨੰਗੇ ਧੜ ਚੜ੍ਹਨਾ-'''ਇਕੱਠੇ ਔਖ ਸੌਖ ਸਹਿ ਕੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕਟਣੀ। 
'''ਨੰਨਾ ਫੜਨਾ-'''ਨਾਂਹ ਕਰੀ ਜਾਣੀ, ਉੱਕਾ ਹੀ ਨਾ ਮੰਨਣਾ। 
'''ਨੰਨੇ ਦੀ ਪੱਟੀ-'''ਹਰ ਵਕਤ ਨਾਂਹ-ਨਾਂਹ ਕਰੀ ਜਾਣਾ।
{{center|'''ਪ'''}}
'''ਪਸੀਨਾ ਪਸੀਨਾ ਹੋਣਾ-'''ਜ਼ੋਰ ਲਾ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ, ਘਬਰਾ ਜਾਣਾ।
'''ਪਸੀਨੇ ਦੀ ਥਾਂ ਲਹੂ ਡੋਲ੍ਹਣਾ-'''ਵਿੱਤੋਂ ਬਾਹਰੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦੇਣੀ, ਸਮਰੱਥਾ ਤੋਂ ਬਾਹਰਾ ਕੰਮ ਕਰਨਾ।
'''ਪਹਾੜ ਨਾਲ਼ ਟੱਕਰ ਲੈਣਾ-'''ਤਕੜੇ ਮਨੁੱਖ ਨਾਲ਼ ਆਹਡਾ ਲਾਉਣਾ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਲ਼ ਟੱਕਰ ਲੈਣੀ।
'''ਪੱਕੀ ਕਰਨਾ-'''ਵਾਰ ਵਾਰ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦੇਣੀ। 
'''ਪੱਕੀ ਗੱਲ ਕਰਨੀ-'''ਸਿਆਣੀ ਤੇ ਇਕਰਾਰ ਭਰਪੂਰ ਗੱਲ ਕਰਨੀ।
'''ਪੱਕੇ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਖੜੋਣਾ-'''ਕੰਮਕਾਰ ਦਾ ਪੱਕੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੱਲ ਪੈਣਾ, ਪੂਰਾ ਨਿਰਵਾਹ ਹੋਣਾ।
'''ਪੱਕੇ ਭਾਂਡੇ ਪੈਣਾ-ਖਾਧਾ ਜਾਣਾ, ਢਿੱਡ ਵਿੱਚ ਪੈਣਾ। ਪਖੰਡ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰਨਾ-ਬਹਾਨੇ ਘੜਨੇ। 
'''ਪੱਗ ਉਤਾਰਨਾ-'''ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਕਰਨੀ। 
'''ਪੱਗ ਨੂੰ ਹੱਥ ਪਾਉਣਾ-'''ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨੀ।
'''ਪੱਗ ਬੰਨ੍ਹਣਾ-'''ਬਾਪ ਦੀ ਮੌਤ ਮਗਰੋਂ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਸਿਰ ਜ਼ਿੰਮੇਂਵਾਰੀ ਦੀ ਪਗੜੀ ਬੰਨ੍ਹਣੀ।
'''ਪੱਗ ਵਟਾਉਣੀ-'''ਪੱਗ-ਵਟ ਭਰਾ ਬਣਨਾ। 
'''ਪੱਗ ਲਾਹ ਲੈਣੀ-'''ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਕਰਨਾ। 
'''ਪਚਾਨਵੇਂ ਦਾ ਘਾਟਾ ਹੋਣਾ-'''ਨਿਰਾ ਘਾਟਾ ਹੋਣਾ। 
'''ਪੱਛੀ ਲਾਉਣਾ-'''ਮੁੱਕਦੀ ਲੜਾਈ ਨੂੰ ਮਘਾ ਦੇਣਾ। 
'''ਪੱਛਾਂ ਤੇ ਲੂਣ ਛਿੜਕਣਾ-'''ਦੁਖੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸਤਾਉਣਾ।

&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;{{center|ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ/246}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>bianiio2ebl1pex8mq4xqbew9vrj1n0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/249</title>
    <ns>250</ns>
    <id>51173</id>
    <revision>
      <id>225074</id>
      <parentid>134530</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:32:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225074</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3175" sha1="4rpln4bun0k6u9l1eepphva8dk1g3ny" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;﻿'''ਪੱਜ ਪਾਉਣਾ-'''ਬਹਾਨੇ ਘੜਨੇ, ਪਖੰਡ ਕਰਨਾ। 
'''ਪੱਟ ਦੇ ਪੰਘੂੜੇ ਝੂਟਣਾ-'''ਮੌਜ ਮਸਤੀ ਕਰਨੀ, ਐਸ਼ ਉਡਾਉਣੀ। 
'''ਪਟਾਖ ਪਟਾਖ ਜਵਾਬ ਦੇਣਾ-'''ਤੁਰਤ ਹੀ ਉੱਤਰ ਮੋੜ ਦੇਣਾ। 
'''ਪੱਟੀ ਪੜ੍ਹਾਉਣਾ-'''ਉਲਟੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣੀ, ਸਲਾਹ ਦੇਣੀ। 
'''ਪਤ ਪਤ ਚੂੰਢਣਾ-'''ਹਰ ਥਾਂ ਜਾ ਕੇ ਲੱਭਣਾ। 
'''ਪਤਰਾ ਵਾਚ ਜਾਣਾ-'''ਨੱਸ ਜਾਣਾ, ਭੱਜ ਜਾਣਾ। 
'''ਪੱਥਰ ਹੋਣਾ-'''ਕਿਸੇ ਗੱਲ ਦਾ ਅਸਰ ਮਹਿਸੂਸ ਨਾ ਕਰਨਾ, ਅਭਿੱਜ ਹੋ ਜਾਣਾ।
'''ਪੱਥਰ ਚੱਟ ਕੇ ਮੁੜਨਾ-'''ਕਿਸੇ ਗੱਲ ਦਾ ਅੰਤਵਾਰਾ ਲੈ ਕੇ ਮੁੜਨਾ, ਠੋਕਰਾਂ ਖਾ ਕੇ ਸੁਧਰਨਾ। 
'''ਪੱਥਰ 'ਚੋਂ ਪਾਣੀ ਕੱਢਣਾ-'''ਅਣਹੋਣੀ ਗੱਲ ਕਰ ਵਿਖਾਉਣੀ, ਅਨੋਖਾ ਕਾਰਨਾਮਾ ਕਰਨਾ।
'''ਪੱਥਰ ਜਿਹਾ ਜੇਰਾ ਕਰਨਾ-'''ਦਿਲ ਮਜਬੂਤ ਕਰਨਾ। 
'''ਪੱਥਰਾਂ ਨੂੰ ਰੁਆ ਦੇਣਾ-'''ਸਖ਼ਤ ਦਿਲਾਂ ਨੂੰ ਨਰਮ ਬਣਾ ਦੇਣਾ। 
'''ਪੱਬਾਂ ਭਾਰ ਨੱਸਣਾ-'''ਤੇਜ਼ ਤੇਜ਼ ਦੌੜਨਾ, ਕੋਈ ਕੰਮ ਕਾਹਲੀ 'ਚ ਕਰਨਾ। 
'''ਪਰ ਝਾੜਨੇ-'''ਕਿਸੇ ਦੀ ਆਕੜ ਭੰਨ ਦੇਣੀ। 
'''ਪਰ ਨਾ ਫੜਕਣਾ-'''ਜ਼ਰਾ ਭਰ ਵੀ ਹਿਲ ਜੁਲ ਨਾ ਹੋਣੀ।
'''ਪਰ ਮਾਰਨਾ-'''ਹਿੰਮਤ ਕਰਨੀ, ਕਿਸੇ ਅਧੂਰੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਨੇਪਰੇ ਚਾੜ੍ਹਨ ਲਈ ਪੂਰੀ ਟਿਲ ਲਾਉਣੀ।
'''ਪਰ ਲੱਗਣਾ-'''ਹੋਸ਼ ਆਉਣੀ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਜੋਗਾ ਹੋ ਜਾਣਾ। 
'''ਪਰਛਾਵੇਂ ਤੋਂ ਡਰਨਾ-'''ਦੂਰ ਦੂਰ ਰਹਿਣਾ, ਨੇੜੇ ਨਾ ਢੁੱਕਣ ਦੇਣਾ। 
'''ਪਰਛਾਵੇਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣਾ-'''ਅਸਰ ਪੈਣੋਂ ਰੋਕਣਾ। 
'''ਪਰਨਾਲਾ ਓਥੇ ਹੀ ਰਹਿਣਾ-'''ਆਪਣੀ ਜ਼ਿਦ ਪੁਗਾਉਣੀ। 
'''ਪਰਬਤ ਚੀਰ ਸੁੱਟਣਾ-'''ਔਖੇ ਤੋਂ ਔਖੇ ਕੰਮ ਕਰ ਵਿਖਾਉਣਾ। 
'''ਪਰਲੋ ਆਉਣੀ-'''ਮੁਸੀਬਤ ਆ ਪੈਣੀ, ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਅੰਤਮ ਸਮਾਂ ਆ ਜਾਣਾ। 
'''ਪ੍ਰਾਣ ਦੇਣਾ-'''ਮਰ ਜਾਣਾ, ਸੁਰਗਵਾਸ ਹੋ ਜਾਣਾ।
'''ਪਲ ਪਲ ਗਿਣ ਕੇ ਕੱਟਣਾ-'''ਉਡੀਕ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਦੇ ਪਲਾਂ ਨੂੰ ਬੜੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਾਲ ਬਤੀਤ ਕਰਨਾ।   
'''ਪਲਕਾਂ ਨਾ ਲਾਉਣਾ-'''ਨੀਂਦ ਉੱਡ ਜਾਣੀ, ਸਾਰੀ ਰਾਤ ਜਾਗਦਿਆਂ ਲੰਘਾਉਣੀ।
&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;{{center|ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ/247}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4rpln4bun0k6u9l1eepphva8dk1g3ny</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/250</title>
    <ns>250</ns>
    <id>51186</id>
    <revision>
      <id>225075</id>
      <parentid>134546</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:32:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225075</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3025" sha1="tqul09249qt0dib5zbniuuudfykp1xu" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;﻿'''ਪੱਲਾ ਗਲ਼ ਵਿੱਚ ਪਾਉਣਾ-'''ਅਰਜੋਈ ਕਰਨੀ। 
'''ਪੱਲਾ ਛੁਡਾਉਣਾ-'''ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਣਾ, ਖਲਾਸੀ ਕਰਾਉਣੀ। 
'''ਪੱਲਾ ਝਾੜਨਾ-'''ਸਭ ਕੁਝ ਗੁਆ ਦੇਣਾ, ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਾਰ ਜਾਣਾ। 
'''ਪੱਲਾ ਨੀਵਾਂ ਕਰਨਾ-'''ਘੁੰਡ ਕੱਢਣਾ, ਪਰਦਾ ਕਰਨਾ। 
'''ਪੱਲਾ ਫੜਨਾ-'''ਲੜ ਫੜਨਾ, ਆਸਰਾ ਲੈਣਾ, ਲੜ ਲੱਗਣਾ। 
'''ਪਲਾਹ-ਸੋਟਾ ਮਾਰਨਾ-'''ਬਿਨਾਂ ਸੋਚੇ ਸਮਝੇ ਕੋਈ ਗੱਲ ਮੂੰਹੋਂ ਕੱਢ ਦੇਣੀ। 
'''ਪੱਲੇ ਕੁਝ ਨਾ ਪੈਣਾ-'''ਗੱਲ ਦੀ ਸਮਝ ਨਾ ਆਉਣੀ।
'''ਪੱਲੇ ਬੰਨ੍ਹ ਲੈਣਾ-'''ਕੋਈ ਗੱਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝ ਕੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਬਿਠਾ ਲੈਣੀ।
'''ਪੜਛੇ ਲਾਹੁਣੇ-'''ਬੇਕਿਰਕੀ ਨਾਲ਼ ਮਾਰਨਾ। 
'''ਪਰਦੇ ਢੱਕਣੇ-'''ਕਿਸੇ ਦੀਆਂ ਬੁਰਾਈਆਂ ਨੂੰ ਲੁਕੋ ਲੈਣਾ। 
'''ਪਰਦਾ ਫਾਸ਼ ਕਰਨਾ-'''ਭੇਦ ਵਾਲ਼ੀ ਗੱਲ ਦੱਸ ਦੇਣੀ। 
'''ਪਰਦਾ ਰੱਖਣਾ-'''ਭੇਤ ਲੁਕੋ ਲੈਣਾ।
'''ਪਾ ਪਾਸਿਕ ਨਾ ਹੋਣਾ-'''ਜ਼ਰਾ ਭਰ ਵੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦਾ ਨਾ ਹੋਣਾ, ਬਰਾਬਰਤਾ ਨਾ ਹੋਣੀ।
'''ਪਾਸਾ ਪਰਤਣਾ-'''ਚੰਗੇ ਦਿਨ ਆ ਜਾਣੇ। 
'''ਪਾਸਾ ਪੈਣਾ-'''ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਹੋਣੀ। 
'''ਪਾਜ ਖੁੱਲ੍ਹ ਜਾਣਾ-'''ਭੇਤ ਨਸ਼ਰ ਹੋ ਜਾਣਾ, ਗੁੱਝੀ ਗੱਲ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਣਾ।
'''ਪਾਣੀ ਸਿਰੋਂ ਲੰਘਣਾ'''-ਮੁਆਮਲਾ ਹੱਦੋਂ ਟੱਪ ਜਾਣਾ, ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰੀ ਗੱਲ ਹੋ ਜਾਣੀ।
'''ਪਾਣੀ ਗਲ ਗਲ ਤੱਕ ਆਉਣਾ-'''ਕਿਸੇ ਗੱਲ ਦੀ ਅਤਿ ਹੋ ਜਾਣੀ, ਚਿੰਤਾ ਅਸਿਹ ਹੋ ਜਾਣੀ, ਦੁੱਖਾਂ ਨੇ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘੇਰ ਲੈਣਾ।
'''ਪਾਣੀ ਨਾ ਚੜ੍ਹਨਾ-'''ਕਿਸੇ ਦਾ ਵੀ ਅਸਰ ਨਾ ਹੋਣਾ, ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਨਾ ਮਨਾਈ ਜਾ ਸਕਣੀ।
'''ਪਾਣੀ ਪਾਣੀ ਹੋਣਾ-'''ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਹੋ ਜਾਣਾ, ਸ਼ਰਮਸਾਰ ਹੋ ਜਾਣਾ। 
'''ਪਾਣੀ ਪੀ ਪੀ ਕੋਸਣਾ-'''ਫਟਕਾਰ ਪਾਉਣੀ, ਲਾਅਨਤਾਂ ਪਾਉਣੀਆਂ।
'''ਪਾਣੀ ਫਿਰਨਾ-'''ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਣਾ, ਬਰਬਾਦ ਹੋ ਜਾਣਾ, ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਤਕੜਾ ਹੋ ਜਾਣਾ।
&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;{{center|ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ/248}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>tqul09249qt0dib5zbniuuudfykp1xu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/251</title>
    <ns>250</ns>
    <id>51194</id>
    <revision>
      <id>225076</id>
      <parentid>134555</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:32:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225076</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3137" sha1="kn17d12olsigufwkuy27p4nycyjr9ix" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;﻿'''ਪਾਣੀ ਬਦਲਣਾ-'''ਸਿਹਤ ਦੀ ਬਿਹਤਰੀ ਲਈ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਜਗ੍ਹਾ 'ਤੇ ਜਾ ਵਸਣਾ ਜਾਂ ਜਾ ਰਹਿਣਾ।
'''ਪਾਣੀ ਭਰਨਾ-'''ਦੂਜੇ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ, ਸ਼ਾਨੀ ਭਰਨੀ। 
'''ਪਾਣੀ ਰਿੜਕਣਾ-'''ਬੇਅਰਥ ਮਿਹਨਤ ਕਰਨਾ, ਕੋਈ ਲਾਭ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਾ ਹੋਣਾ। 
'''ਪਾਣੀ ਵਾਰ ਕੇ ਪੀਣਾ-'''ਸ਼ਗਨ ਮਨਾਉਣੇ। 
'''ਪਾਣੀਓਂ ਪਤਲੇ ਕਰਨਾ-'''ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਕਰਨੀ। 
'''ਪਾਧਾ ਨਾ ਪੁੱਛਣਾ-'''ਬਿਨਾਂ ਸ਼ਗਨ ਅਪਸ਼ਗਨ ਵਿਚਾਰੇ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦੇਣਾ।
'''ਪਾਪੜ ਵੇਲਣਾ-'''ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਨੇ, ਉਪਜੀਵਕਾ ਲਈ ਯਤਨਸ਼ੀਲ ਰਹਿਣਾ, ਵਾਹ ਲਾਉਣਾ, ਚਲਾਕੀਆਂ ਕਰਨੀਆਂ।
'''ਪਾਰਾ ਚੜ੍ਹਨਾ-'''ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਣਾ। 
'''ਪਾੜ ਨਾ ਸਕਣਾ-'''ਵਿੱਥਾਂ ਨਾ ਪਾ ਸਕਣਾ, ਅੱਡ ਨਾ ਕਰ ਸਕਣਾ।
'''ਪਿਆਲਾ ਛਲਕ ਪੈਣਾ-'''ਆਪੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਜਾਣਾ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਨਾ ਰੱਖ ਸਕਣਾ।
'''ਪਿੱਸੂ ਪਾ ਦੇਣਾ-'''ਫ਼ਿਕਰ ਪਾ ਦੇਣਾ, ਚਿੰਤਾ ਸਹੇੜ ਦੇਣੀ। 
'''ਪਿਛਲੇ ਪੈਰੀਂ ਆਉਣਾ-'''ਬਹੁਤ ਛੇਤੀ ਆ ਜਾਣਾ। 
'''ਪਿੱਛਾ ਛੱਡਣਾ-'''ਖਹਿੜਾ ਛੱਡ ਦੇਣਾ। 
'''ਪਿੱਛਾ ਦੇਣਾ-'''ਸਾਥ ਛੱਡ ਦੇਣਾ, ਮਿੱਤਰ ਥ੍ਰੋਹ ਕਮਾਉਣਾ। 
'''ਪਿਛਾਂਹ ਹਟਣਾ-'''ਸਾਂਝ-ਭਿਆਲੀ ਘਟਾ ਦੇਣੀ। 
'''ਪਿੱਛੇ ਪਾਉਣਾ-'''ਬੱਚਤ ਕਰਨੀ, ਕੁਝ ਨਾ ਕੁਝ ਬਚਾਅ ਕੇ ਰੱਖਣਾ।
'''ਪਿੱਛੇ ਪੈ ਜਾਣਾ-'''ਕੋਈ ਕੰਮ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਮਗਰ ਲੱਗੇ ਰਹਿਣਾ, ਖਹਿੜੇ ਪੈਣਾ।
'''ਪਿੱਟਣਾ ਮੁਕਣਾ-'''ਰੋਜ਼-ਰੋਜ਼ ਦਾ ਕਲੇਸ਼ ਮੁੱਕ ਜਾਣਾ, ਝਗੜਾ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਣਾ। 
'''ਪਿੱਠ ਠੋਕਣਾ-ਅੰਦਰੋਗਤੀ ਹੱਲਾ ਸ਼ੇਰੀ ਦੇਣੀ, ਮੱਦਦ ਕਰਨੀ, ਸ਼ਹਿ ਦੇਣਾ। 
'''ਪਿੱਠ ਤੇ ਹੋਣਾ-'''ਮਦਦਗਾਰ ਹੋਣਾ, ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ ਵਾਲ਼ਾ ਹੋਣਾ। 
'''ਪਿੱਠ ਦੇਣਾ-'''ਹਿੰਮਤ ਹਾਰ ਜਾਣੀ, ਧੋਖਾ ਦੇ ਦੇਣਾ, ਮੂੰਹ ਭੁਆ ਲੈਣਾ। 
'''ਪਿੱਠ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿਣਾ-'''ਚੁਗ਼ਲੀਆਂ ਕਰਨੀਆਂ, ਚੋਰੀ ਚੋਰੀ ਨਿੰਦਿਆ ਕਰਨੀ। 
'''ਪਿੱਠ ਮੋੜਨਾ-'''ਸਾਥ ਛੱਡ ਦੇਣਾ।
&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;{{center|ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ/249}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>kn17d12olsigufwkuy27p4nycyjr9ix</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/252</title>
    <ns>250</ns>
    <id>51217</id>
    <revision>
      <id>225077</id>
      <parentid>134590</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:32:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225077</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3129" sha1="l5eydu9tfdvidnexusdrdo1q2z0vln2" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;﻿'''ਪਿੱਠ ਲੱਗਣਾ-'''ਢਹਿ ਜਾਣਾ, ਹਾਰ ਜਾਣਾ। 
'''ਪਿੜ ਪੱਲੇ ਕੁਝ ਨਾ ਹੋਣਾ-'''ਬੇਸਮਝ ਹੋਣਾ। 
'''ਪੀ ਜਾਣਾ-'''ਸਹਿ ਜਾਣਾ, ਸਹਾਰ ਜਾਣਾ, ਗੁੱਸਾ ਮਾਰ ਲੈਣਾ। 
'''ਪੀਰ ਹੋ ਕੇ ਟੱਕਰਨਾ-'''ਉਸਤਾਦ ਹੋ ਕੇ ਟੱਕਰਨਾ, ਨਹਿਲੇ ਤੇ ਦਹਿਲਾ ਮਾਰਨਾ। 
'''ਪੁਆੜਾ ਪਾਉਣਾ-'''ਲੜਾਈ ਝਗੜਾ ਕਰਨਾ, ਮੁਸੀਬਤ ਖੜ੍ਹੀ ਕਰ ਦੇਣੀ। 
'''ਪੁੱਠਾ ਕਰਕੇ ਟੰਗਣਾ-'''ਕਰੜੀ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣੀ। 
'''ਪੁੱਠੀ ਖਲ ਲਾਹੁਣੀ-'''ਅਸਹਿ ਤਸੀਹੇ ਦੇਣੇ। 
'''ਪੁੱਠੀਆਂ ਛਾਲ਼ਾਂ ਮਾਰਨੀਆਂ-'''ਬਹੁਤ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਣਾ। 
'''ਪੁਣ ਛਾਣ ਕਰਨਾ-'''ਘੋਖ ਕਰਨੀ, ਪੜਤਾਲ ਕਰਨੀ। 
'''ਪੁੱਤਰ ਦੇਣਾ-'''ਝੂਠੇ ਇਕਰਾਰ ਕਰੀ ਜਾਣੇ, ਪਰ ਕੋਈ ਇਕਰਾਰ ਪੂਰਾ ਨਾ ਕਰਨਾ। 
'''ਪੁਰਾਣੇ ਫੋਲਣੇ ਫੋਲਣਾ-'''ਭੁੱਲੀਆਂ ਵਿਸਰੀਆਂ ਦੁੱਖਦਾਈ ਗੱਲਾਂ ਚੇਤੇ ਕਰਨੀਆਂ। 
'''ਪੁੜਪੁੜੀਆਂ ਗਰਮ ਹੋਣਾ-'''ਡੂੰਘੀ ਤੇ ਲੰਬੀ ਸੋਚ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨੀ।
'''ਪੂਰਾ ਉਤਰਨਾ-'''ਆਪਣਾ ਵਾਅਦਾ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ, ਦੂਜੇ ਦੀ ਤਸੱਲੀ ਕਰਵਾ ਦੇਣੀ।
'''ਪੂਰੀਆਂ ਪਾਉਣਾ-'''ਕੋਈ ਵੀ ਕੰਮ ਸਿਰੇ ਨਾ ਚਾੜ੍ਹਨਾ, ਨਿਕੰਮਾ ਹੋਣਾ।
'''ਪੇਸ਼ ਨਾ ਜਾਣੀ-'''ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਨਾ ਹੋਣੀ, ਦਾਲ਼ ਨਾ ਗਲ਼ਣੀ, ਸਾਰੇ ਯਤਨ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋ ਜਾਣੇ।
'''ਪੇਸ਼ ਪੈ ਜਾਣਾ-'''ਨਿੱਕੀ ਨਿੱਕੀ ਗੱਲ ’ਤੇ ਘੂਰਨਾ, ਨੁਕਸ ਛਾਂਟਣੇ, ਦੁਖੀ ਕਰਨਾ, ਪਿੱਛੇ ਲੱਗ ਜਾਣਾ।
'''ਪੈਸਾ ਗੁਰ ਪੀਰ ਹੋਣਾ-'''ਪੈਸੇ ਖ਼ਾਤਰ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੁਲਾਮੀ ਕਰਨੀ।
'''ਪੈਂਤੜਾ ਬਦਲਣਾ-'''ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਬਦਲ ਲੈਣਾ, ਨਵੀਂ ਚਾਲ ਚਲਣੀ, ਚਲਾਕੀ ਵਾਲੀ ਨਵੀਂ ਖੇਡ ਖੇਡਣੀ
'''ਪੈਰ ਉਖੜਨੇ-'''ਟਿਕ ਨਾ ਸਕਣਾ, ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਾ ਹੋਣੀ, ਹਾਰ ਕੇ ਦੌੜ ਜਾਣਾ।
'''ਪੈਰ ਅੜਾਉਣਾ-'''ਦਖ਼ਲ ਅੰਦਾਜ਼ੀ ਕਰਨੀ, ਨਵੇਂ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨੀ, ਨਿੱਕਾ ਮੋਟਾ ਕੰਮ ਕਰਨਾ।
'''ਪੈਰ ਚੁੰਮਣਾ-'''ਆਦਰ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨਾ, ਖ਼ੁਸ਼ਾਮਦ ਕਰਨੀ, ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨੀ।
&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;{{center|ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ/250}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>l5eydu9tfdvidnexusdrdo1q2z0vln2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/253</title>
    <ns>250</ns>
    <id>51218</id>
    <revision>
      <id>225078</id>
      <parentid>134591</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:32:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225078</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3110" sha1="74atcm4y4515bn36ka72cjxh4ox7b3h" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;﻿'''ਪੈਰ ਟਿਕਣੇ-'''ਕੰਮ ਕਾਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰਤਾ ਆ ਜਾਣੀ, ਕੰਮ ਚੱਲ ਪੈਣਾ, ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਖੜੋ ਜਾਣਾ।
'''ਪੈਰ ਧਰਤੀ ’ਤੇ ਨਾ ਲੱਗਣੇ-'''ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉੱਡਦੇ ਫਿਰਨਾ, ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਣੀ।
'''ਪੈਰ ਧੋ ਧੋ ਕੇ ਪੀਣਾ-'''ਆਦਰ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨਾ। 
'''ਪੈਰ ਪਸਾਰਨਾ-'''ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰਨਾ, ਬਹੁਤੀ ਥਾਂ ਮੱਲਣੀ। 
'''ਪੈਰ ਫੂਕ ਫੂਕ ਕੇ ਧਰਨਾ-'''ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁਚੇਤ ਹੋ ਕੇ ਕੋਈ ਕੰਮ ਕਰਨਾ। 
'''ਪੈਰ ਭਾਰੇ ਹੋਣਾ-'''ਇਸਤਰੀ ਦਾ ਗਰਭਵਤੀ ਹੋ ਜਾਣਾ। 
'''ਪੈਰਾਂ ਹੇਠ ਹੱਥ ਰੱਖਣੇ-'''ਬਹੁਤ ਹੀ ਇੱਜ਼ਤ ਮਾਣ ਕਰਨਾ, ਹੱਥੀਂ ਛਾਵਾਂ ਕਰਨੀਆਂ।
'''ਪੈਰਾਂ ਹੇਠੋਂ ਧਰਤੀ ਖਿਸਕ ਜਾਣਾ-'''ਕੋਈ ਮਾੜੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣ ਕੇ ਘਬਰਾ ਜਾਣਾ, ਹੋਸ਼ ਉੱਡ ਜਾਣੇ।
'''ਪੈਰਾਂ ਥੱਲੇ ਤਲ਼ੀਆਂ ਰੱਖਣਾ-'''ਬਹੁਤ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਨੀ। 
'''ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾ ਪੈਣ ਦੇਣਾ-'''ਆਪਣਾ ਕਸੂਰ ਨਾ ਮੰਨਣਾ, ਕਸੂਰਵਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਕਸੂਰ ਨਾ ਮੰਨਣਾ।
'''ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਮਹਿੰਦੀ ਲਾਹੁਣੀ-'''ਨਖਰੇ ਕਰਨੇ, ਆਕੜ ਵਿਖਾਉਣੀ।
'''ਪੈਰੋਂ ਕੱਢ ਦੇਣਾ-'''ਗੱਲਾਂ ਬਾਤਾਂ ’ਚ ਕਸੂਰ ਮੰਨਵਾ ਲੈਣਾ, ਆਕੜ ਕੱਢ ਦੇਣੀ, ਹਰਾ ਦੇਣਾ।
'''ਪੋਟਾ ਪੋਟਾ ਦੁਖੀ ਹੋਣਾ-'''ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋਣਾ, ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਵੀ ਸੁੱਖ ਦਾ ਸਾਹ ਨਾ ਆਉਣਾ।
'''ਪੋਟੇ ਭੰਨ ਭੰਨ ਪਾਲਣਾ-'''ਬਹੁਤ ਔਖਿਆਈ ਨਾਲ਼ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨੀ, ਜਫਰ ਜਾਲ਼ ਕੇ ਪਾਲਣਾ।
'''ਪੋਲ ਖੁੱਲ੍ਹ ਜਾਣਾ-'''ਅਸਲੀਅਤ ਜ਼ਾਹਰ ਹੋ ਜਾਣੀ, ਭੇਤ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਣਾ। 
'''ਪੌਂ ਬਾਰਾਂ ਹੋਣੀਆਂ-'''ਮੌਜਾਂ ਲੱਗ ਜਾਣੀਆਂ।
'''ਪੰਜ ਪਕਾਣਾ ਦਸ ਖਾਣਾ-'''ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਨਬੇੜਾ ਕਰਨਾ, ਮਨਮਰਜ਼ੀ ਕਰਨੀ।
'''ਪੰਜੇ ਐਬ ਸ਼ਰੱਈ ਹੋਣਾ-'''ਛਟਿਆ ਹੋਇਆ ਬਦਮਾਸ਼ ਜੋ ਹਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਐਬੀ ਹੋਵੇ।
'''ਪੰਜੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢਣਾ-'''ਦੁੱਖਾਂ ਤਕਲੀਫ਼ਾਂ ਤੋਂ ਨਜ਼ਾਤ ਦਿਵਾਉਣੀ। 
'''ਪੰਡ ਚੁੱਕਣਾ-'''ਜੁੰਮੇਵਾਰੀ ਓਟਣੀ।
&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;{{center|ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ/251}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>74atcm4y4515bn36ka72cjxh4ox7b3h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/254</title>
    <ns>250</ns>
    <id>51219</id>
    <revision>
      <id>225079</id>
      <parentid>134593</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:32:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225079</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3015" sha1="llymxexbuyvtfpymf0ct77jkqc0uvaw" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{center|ਫ﻿}}
{{Block center|&lt;poem&gt;
'''ਫਸਤਾ ਵੱਢਣਾ-'''ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਗ ਦੇਣਾ, ਮੁਕਾ ਦੇਣਾ, ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦੇਣ। 
'''ਫਹੁ ਮਾਰਨਾ-'''ਜਭਲੀਆਂ ਮਾਰਨੀਆਂ, ਯਕੜ ਮਾਰਨੇ। 
'''ਫੱਕੜ ਤੋਲਣਾ-'''ਝੂਠ ਬੋਲਣਾ, ਮੰਦੀਆਂ ਗਾਲ੍ਹਾਂ ਕੱਢਣੀਆਂ। 
'''ਫੱਕਾ ਨਾ ਰਹਿਣਾ-'''ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਣਾ।
'''ਫੱਟ ਸਿਊਣਾ-'''ਜ਼ਖ਼ਮਾਂ ’ਤੇ ਮੱਰ੍ਹਮ ਲਾਉਣੀ, ਦੁੱਖ ਭੁੱਲ ਜਾਣੇ, ਸ਼ੋਰ ਸ਼ਰਾਬਾ ਨਾ ਰਹਿਣਾ।
'''ਫਟ ਹਰੇ ਹੋ ਜਾਣੇ-'''ਮੰਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣ ਕੇ ਪੁਰਾਣੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਤਾਜ਼ਾ ਹੋ ਜਾਣੀ।
'''ਫਟਕੜੀ ਫੁੱਲ ਕਰਨਾ-'''ਬਹੁਤ ਦੁੱਖ ਦੇਣਾ। 
'''ਫੜਾ ਸੋਟਾ ਮਾਰਨਾ-'''ਬਿਨਾਂ ਸੋਚੇ ਮੂੰਹੋਂ ਗੱਲ ਕੱਢਣੀ। 
'''ਫਾਵੇ ਹੋਣਾ-'''ਥੱਕ ਹਾਰ ਕੇ ਗਲ਼ਾ ਬੈਠ ਜਾਣਾ। 
'''ਫਿਸ ਪੈਣਾ-'''ਕੋਈ ਦੁਰਘਟਨਾ ਵੇਖ ਕੇ ਜਾਂ ਦੁੱਖ ਸੁਣ ਕੇ ਰੋਣ ਲੱਗ ਜਾਣਾ।
'''ਫਿੱਕਾ ਪੈਣਾ-'''ਬੇਰਲੀ ਪੈਦਾ ਕਰਨੀ, ਬਦਮਗਜ਼ੀ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਣੀ, ਮੂੰਹੋਂ ਲਹਿ ਜਾਣਾ, ਸ਼ੋਖੀ ਤੇ ਸੁਆਦ ਘੱਟ ਜਾਣਾ।
'''ਫੁੱਟੀ ਅੱਖ ਨਾ ਭਾਉਣਾ-'''ਉੱਕਾ ਹੀ ਚੰਗਾ ਨਾ ਲੱਗਣਾ। 
'''ਫੁੱਲ ਚੁਗਣੇ-'''ਸਿਵਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮੁਰਦੇ ਦੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਚੁਣਨੀਆਂ। 
'''ਫਲ ਝਾੜਨਾ-'''ਦੀਵੇ ਦੀ ਬੱਤੀ ਦੀ ਸੁਆਹ ਝਾੜਨੀ। 
'''ਫੁੱਲ ਢੇਰਾਂ ਤੇ ਖਿੜਨੇ-'''ਮਾੜੇ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਚੰਗੇ ਮਨੁੱਖ ਪੈਦਾ ਹੋਣੇ। 
'''ਫੁੱਲ ਫੁੱਲ ਬੈਠਣਾ-'''ਬਹੁਤ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਣਾ। 
'''ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ਼ ਤੋਲਣਾ-'''ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਤੇ ਲਾਡ ਨਾਲ਼ ਰੱਖਣਾ। 
'''ਫੁੱਲੇ ਨਾ ਸਮਾਉਣਾ-'''ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨੀ। 
'''ਫੂੰ ਫਾਂਹ ਕਰਨਾ-'''ਆਕੜ ਵਿਖਾਉਣੀ, ਸ਼ੇਖੀ ਮਾਰਨਾ।
'''ਫੂਹੜੀ ਬਛਾਉਣੀ-'''ਕਿਸੇ ਦੇ ਮਰ ਜਾਣ ’ਤੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਕੱਪੜਾ ਵਿਛਾ ਕੇ ਅਫ਼ਸੋਸ ਵਿੱਚ ਬੈਠਣਾ।
'''ਫੂਕ ਛਕਾਉਣਾ-'''ਖ਼ੁਸ਼ਾਮਦ ਕਰਨੀ। 
'''ਫੂਕ ਨਿਕਲਣਾ-'''ਮਰ ਜਾਣਾ, ਸੁਆਸ ਮੁੱਕ ਜਾਣੇ।
&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;{{center|ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ/252}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>llymxexbuyvtfpymf0ct77jkqc0uvaw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/255</title>
    <ns>250</ns>
    <id>51224</id>
    <revision>
      <id>225080</id>
      <parentid>134598</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:32:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225080</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2948" sha1="ohsoc7kpedt7hkrhav948gap4dyc71d" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;﻿'''ਫੂਕਾਂ ਮਾਰ ਉਡਾਉਣਾ-'''ਸੌਖ ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨੀ, ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਸੌਖਿਆਂ ਹੀ ਹਰਾ ਦੇਣਾ।
'''ਫੇਰ ਵਿੱਚ ਪੈ ਜਾਣਾ-'''ਉੱਜੜ ਜਾਣਾ, ਗਲਤੀ ਕਰ ਬੈਠਣੀ, ਉਕਾਈ ਖਾਣੀ। 
'''ਫੇਰੀ ਲਾਉਣੀ-'''ਫਿਰ ਤੁਰ ਕੇ ਆਪਣਾ ਮਾਲ ਵੇਚਣਾ। 
'''ਫੇਰੇ ਦੇਣੇ-'''ਵਿਆਹ ਕਰਨਾ, ਲਾਵਾਂ ਪੜ੍ਹਨੀਆਂ।
{{center|ਬ}}
'''ਬਹਾਰ ਆਉਣਾ-'''ਮੌਜਾਂ ਹੀ ਮੌਜਾਂ ਹੋ ਜਾਣੀਆਂ, ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਦਾ ਸਮਾਂ ਜਾਣਾ।
'''ਬਹਾਰੀ ਫਿਰਨਾ-'''ਤਬਾਹੀ ਮੱਚ ਜਾਣੀ, ਸਭ ਕੁਝ ਬਰਬਾਦ ਹੋ ਜਾਣਾ, ਪੱਲੇ ਕੱਖ ਨਾ ਰਹਿਣਾ।
'''ਬਚਨਾਂ ਤੇ ਫੁੱਲ ਚੜ੍ਹਾਉਣੇ-'''ਵਾਅਦੇ ਪੂਰੇ ਕਰਨੇ, ਕੀਤਾ ਇਕਰਾਰ ਨਿਭਾਉਣਾ।
'''ਬੱਜ ਲੱਗਣਾ-'''ਖੁਨਾਮੀ ਕਾਰਨ ਇੱਜ਼ਤ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਕ ਪੈ ਜਾਣਾ, ਸਰੀਰਕ ਨੁਕਸ ਕਾਰਨ ਸੁੰਦਰਤਾ ਮਾਰੀ ਜਾਣੀ।
'''ਬੱਧੀ ਚੱਟੀ ਭਰਨੀ-'''ਮਜਬੂਰੀ ਵਸ ਕੋਈ ਕੰਮ ਕਰਨਾ।
'''ਬਣ ਬਣ ਦੀ ਲੱਕੜੀ ਕੱਠੀ ਹੋਣੀ-'''ਵੱਖ ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਇਕ ਥਾਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣੇ।
'''ਬਰ ਨਾ ਮਿਲਣਾ-'''ਬਰਾਬਰੀ ਨਾ ਕਰ ਸਕਣੀ। 
'''ਬਰੂਦ ਦਾ ਪਲੀਤਾ ਬਣਨਾ-'''ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਅਤੇ ਜੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਣਾ। 
'''ਬਲ ਬਲ ਜਾਣਾ-'''ਵਾਰੇ ਵਾਰੇ ਜਾਣਾ, ਕੁਰਬਾਨ ਹੋ ਜਾਣਾ।
'''ਬਲਦੀ ਉੱਤੇ ਤੇਲ ਪਾਉਣਾ-'''ਗੁੱਸੇ ਅਤੇ ਜੋਸ਼ ਆਦਿ ਨੂੰ ਵਧਾ ਦੇਣਾ, ਲੜਾਈ ਮਘਾ ਦੇਣੀ।
'''ਬਲਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਪੈਣਾ-'''ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਝੱਲਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਣਾ।
'''ਬਲਾ ਟਲ਼ ਜਾਣੀ-'''ਔਖੇ ਦਿਨ ਬੀਤ ਜਾਣੇ, ਬਿਪਤਾ ਮੁੱਕ ਜਾਣੀ। 
'''ਬਲਾਵਾਂ ਲੈਣਾ-'''ਸਦਕੇ ਜਾਣਾ, ਕੁਰਬਾਨ ਜਾਣਾ। 
'''ਬਾਂਹ ਫੜਨਾ-'''ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨੀ, ਆਸਰਾ ਦੇਣਾ, ਢੋਈ ਦੇਣੀ। 
'''ਬਾਂਹ ਭੱਜਣੀ-'''ਭਰਾ ਜਾਂ ਮਿੱਤਰ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਣੀ। 
'''ਬਾਹਾਂ ਚੜ੍ਹਾਉਣੀਆਂ-'''ਲੜਾਈ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਣਾ।
&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;{{center|ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ/253}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ohsoc7kpedt7hkrhav948gap4dyc71d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/256</title>
    <ns>250</ns>
    <id>51225</id>
    <revision>
      <id>225081</id>
      <parentid>134599</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:32:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225081</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2972" sha1="3jpg6dfd9lb579v2jzkvcwt0rsgggmc" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;'''﻿ਬਾਚੀਆਂ ਖੁਲ੍ਹ ਜਾਣੀਆਂ-'''ਖਿੜ ਖਿੜ ਹੱਸਣਾ। 
'''ਬਾਚੀਆਂ ਮੇਲਣਾ-'''ਮਾਰ ਕੁਟਾਈ ਕਰਨੀ। 
'''ਬਾਛਾਂ ਖੁੱਲ੍ਹਣਾ-'''ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਣਾ। 
'''ਬਾਜ਼ਾਰ ਗਰਮ ਹੋਣਾ-'''ਜ਼ੋਰ ਪੈ ਜਾਣਾ, ਗੱਲ ਧੁੰਮ ਜਾਣੀ। 
'''ਬਾਜ਼ੀ ਲੈ ਜਾਣਾ-'''ਜਿੱਤ ਜਾਣਾ।
'''ਬਾਤ ਦਾ ਬਤੰਗੜ ਬਣਾਉਣਾ-'''ਨਿੱਕੀ ਜਿਹੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਵਧਾ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਨਸ਼ਰ ਕਰਨਾ।
'''ਬਾਨਣੂ ਬੰਨ੍ਹਣਾ-'''ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨਾ।
'''ਬਿਸਤਰਾ ਗੋਲ ਕਰਨਾ-'''ਘਰੋਂ ਕੱਢ ਦੇਣਾ, ਚਲਿਆ ਜਾਣਾ, ਪੱਕੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਥਾਨ ਛੱਡ ਜਾਣਾ।
'''ਬਿਗਾਨੀ ਛਾਹ ਤੇ ਮੁੱਛਾਂ ਮੁਨਾਉਣੀਆਂ-'''ਦੂਜੇ ਦੀ ਕਮਾਈ ਦੀ ਆਸ ’ਤੇ ਫ਼ਜ਼ੂਲ ਖ਼ਰਚੀ ਕਰਨੀ।
'''ਬਿਟ ਬਿਟ ਤੱਕਣਾ-'''ਕਿਸੇ ਅਨੋਖੀ ਵਸਤੂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਜਾਣਾ, ਕਿਸੇ ਵੱਲ ਲਲਚਾਈਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨਾਲ ਵੇਖਣਾ।
'''ਬਿਤਰ ਬਿਤਰ ਵੇਖਣਾ-'''ਹੈਰਾਨੀ ਵਿੱਚ ਟਿਕਟਿਕੀ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਵੇਖੀ ਜਾਣਾ। 
'''ਬਿਧ ਬਣਾਉਣਾ-'''ਤਰੀਕਾ ਸੋਚਣਾ, ਢੰਗ ਲੱਭਣਾ।
'''ਬਿੱਲੀ ਨਿੱਛ ਜਾਣੀ-'''ਕਿਸੇ ਬਣਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪੈ ਜਾਣਾ, ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਹੋ ਜਾਣੀ।
'''ਬਿੱਲੀ ਭਾਣੇ ਛਿੱਕਾ ਟੁੱਟਣਾ-'''ਬਿਨਾਂ ਯਤਨ ਕਰਨ ਦੇ ਅਚਾਨਕ ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਿਆ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਣੀ।
'''ਬਿਲੇ ਲਾਉਣਾ-'''ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦੇਣਾ, ਲੁਕੋ ਦੇਣਾ, ਮੁਕਾ ਦੇਣਾ।
'''ਬੀਜ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਣਾ-'''ਖੁਰਾ ਖੋਜ ਮਿਟ ਜਾਣਾ, ਕਿਸੇ ਵਸਤੂ ਦੀ ਧੂੰ ਨਾ ਨਿਕਲਣੀ।
'''ਬੀਤੇ 'ਤੇ ਮਿੱਟੀ ਪਾਉਣੀ-'''ਹੋਈਆਂ ਬੀਤੀਆਂ ਭੁਲਾ ਦੇਣੀਆਂ।
'''ਬੀੜਾ ਚੁੱਕਣਾ-'''ਜੁੰਮੇਂਵਾਰੀ ਓਟਣੀ, ਕਿਸੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੰਮ ਨੂੰ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਾ। 
'''ਬੁੱਕਲ ਵਿੱਚ ਹਸਣਾ-'''ਚੋਰੀ ਚੋਰੀ ਹੱਸਣਾ, ਮੂੰਹ ਲੁਕੋ ਕੇ ਹੱਸਣਾ।
'''ਬੁੱਕਲ ਵਿੱਚ ਗੁੜ ਭੰਨਣਾ-'''ਗੁਪਤੋ ਗੁਪਤੀ ਕੋਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰਨਾ।
&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;{{center|ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ/254}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3jpg6dfd9lb579v2jzkvcwt0rsgggmc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/257</title>
    <ns>250</ns>
    <id>51226</id>
    <revision>
      <id>225082</id>
      <parentid>134601</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:33:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225082</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3184" sha1="5fnp52abt0vgqqjlt8onohiv6iij5gm" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;'''ਬੁਝਿਆ ਬੁਝਿਆ ਰਹਿ-'''ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਗਲਤਾਨ ਹੋਣਾ, ਉਦਾਸ ਰਹਿਣਾ।
'''ਬੁੱਤਾ ਸਾਰਨਾ-'''ਕਿਸੇ ਕੰਮ 'ਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨੀ, ਕੰਮ ਸਾਰ ਦੇਣਾ, ਔਖੀ ਘੜੀ ’ਚ ਮਦਦ ਕਰਨੀ।
'''ਬੁਥਾੜ ਭੰਨਣਾ-'''ਚਪੇੜਾਂ ਮਾਰਨੀਆਂ। 
'''ਬੁਰੀ ਵਾ ਵਗਣੀ-'''ਭੈੜਾ ਰਿਵਾਜ ਪੈ ਜਾਣਾ। 
'''ਬੁਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹੱਸਣਾ-'''ਨਿੰਮ੍ਹਾ ਨਿੰਮ੍ਹਾ ਮੁਸਕਰਾਉਣਾ। 
'''ਬੁੱਲੇ ਲੁੱਟਣੇ-'''ਮੌਜ਼ਾਂ ਕਰਨੀਆਂ। 
'''ਬੁੜ ਬੁੜ ਕਰਨਾ-'''ਗੁੱਸੇ ਤੋ ਰੋਸੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਹੀ ਬੋਲੀ ਜਾਣਾ। 
'''ਬੂਟਾ ਲੱਗਣਾ-'''ਘਰ ਵਿੱਚ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਣਾ, ਜੜ੍ਹ ਕਾਇਮ ਹੋਣੀ। 
'''ਬੇੜਾ ਗਰਕ ਹੋਣਾ-'''ਤਬਾਹੀ ਮੱਚ ਜਾਣੀ, ਸਭੋ ਕੁਝ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਣਾ। 
'''ਬੇੜਾ ਡੁੱਬਣਾ-'''ਸੱਭੋ ਕੁਝ ਬਰਬਾਦ ਹੋ ਜਾਣਾ। 
'''ਬੇੜਾ ਪਾਰ ਕਰਨਾ-'''ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਣੀ, ਕੰਮ ਨੇਪਰੇ ਚੜ੍ਹ ਜਾਣਾ। 
'''ਬੇੜੀਆਂ ਪੈਣਾ-'''ਘਰ ਦੇ ਜੰਜਾਲ ਵਿੱਚ ਬੱਝ ਜਾਣਾ, ਕੈਦ ਹੋਣਾ। 
'''ਬੇੜੀਆਂ ਕੱਟਣੀਆਂ-'''ਗੁਲਾਮੀ ਦੂਰ ਕਰਨੀ। 
'''ਬੇੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਟੇ ਪੈਣਾ-'''ਬਰਬਾਦੀ ਦਾ ਮੁੱਢ ਬੱਝਿਆ ਜਾਣਾ। 
'''ਬੋਲ ਬੁਲਾਰਾ ਹੋ ਜਾਣਾ-'''ਆਪੋ ਵਿੱਤ ਚੁੱਭਵੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਕੇ ਮਾਮੂਲੀ ਝਗੜਾ ਹੋ ਜਾਣਾ।
'''ਬੋਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਦ ਦੇ ਘੁੱਟ ਹੋਣੇ-'''ਮਿੱਠੀ ਜ਼ਬਾਨ ਵਾਲਾ ਹੋਣਾ। 
'''ਬੋਲੀਆਂ ਪਾਉਣਾ-'''ਗਿੱਧੇ ਦੇ ਟੱਪੇ ਗਾਉਣੇ। 
'''ਬੋਲੀ ਦੇਣਾ-'''ਨੀਲਾਮੀ ਵੇਲੇ ਕਿਸੇ ਵਸਤੂ ਦਾ ਮੁੱਲ ਦੱਸਣਾ। 
'''ਬੋਲੀ ਮਾਰਨਾ-'''ਤਾਹਨੇ ਮਾਰਨੇ, ਮਿਹਣੇ ਦੇਣੇ।
'''ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਖੀਰ ਖਵਾਣਾ-'''ਅਜਿਹੇ ਬੰਦੇ ਨਾਲ ਭਲਾਈ ਕਰਨੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਹ ਗਿਆਨ ਨਾ ਹੋਵੇ ਕਿ ਕੋਈ ਉਸ ਨਾਲ ਭਲਾਈ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
'''ਬੰਨਾ ਪਾਉਣਾ-'''ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਤੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦੇ ਹੜ੍ਹ ਨੂੰ ਠਲ੍ਹ ਪਾਉਣਾ।
{{center|ਭ}}
'''ਭਸਮ ਕਰਨਾ-'''ਮਲ਼ੀਆ ਮੇਟ ਕਰ ਦੇਣਾ, ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦੇਣਾ। 
'''ਭੱਠ ਝੋਖਣਾ-'''ਵਿਅਰਥ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਤੀਤ ਕਰਨੀ, ਨਿਗੂਣੇ ਕੰਮ ਕਰਨੇ।&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;{{center|ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ/255}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5fnp52abt0vgqqjlt8onohiv6iij5gm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/258</title>
    <ns>250</ns>
    <id>51227</id>
    <revision>
      <id>225083</id>
      <parentid>134707</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:38:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225083</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3092" sha1="lwg2247n2jcn74e9y93afe4j4ivzevy" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;﻿'''ਭੱਠ ਪੈਣਾ-'''ਦਫ਼ਾ ਹੋ ਜਾਣਾ, ਰਹਿਣਾ ਨਾ। 
'''ਭੱਠ ਵਿੱਚ ਝੋਕਣਾ-'''ਦੁੱਖਾਂ ਤਕਲੀਫਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦੇਣਾ। 
'''ਭਰਿਆ ਪੀਤਾ ਹੋਣਾ-'''ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਹੋਣਾ। 
'''ਭਵਾਂ ਚਾੜ੍ਹਨਾ-'''ਤਿਊੜੀਆਂ ਪਾ ਲੈਣੀਆਂ, ਗੁੱਸਾ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰਨਾ। 
'''ਭੜਥੂ ਪਾਉਣਾ-'''ਰੌਲ਼ਾ ਪਾਉਣਾ, ਤਰਥੱਲੀ ਮਚਾ ਦੇਣੀ, ਉਧਮ ਮਚਾ ਦੇਣਾ। 
'''ਭਾ ਦੀ ਲੈ ਆਉਣੀ-'''ਦੁਖੀ ਕਰਨਾ। 
'''ਭਾਂ ਭਾਂ ਕਰਨਾ-'''ਐਨੀ ਸੁੰਨ ਮਸਾਣ ਹੋਣੀ ਕਿ ਡਰ ਲੱਗਣਾ। 
'''ਭਾਗਾਂ ਦੀ ਹਾਰ ਹੋਣੀ-'''ਕਿਸਮਤ ਹਾਰ ਜਾਣੀ। 
'''ਭਾਗਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲੱਗਣੀ-'''ਮੰਦੇ ਦੇ ਦਿਨ ਆ ਜਾਣੇ, ਦੁੱਖ ਵਧ ਜਾਣੇ। 
'''ਭਾਜੜ ਪੈ ਜਾਣੀ-'''ਹਫ਼ੜਾ ਦਫ਼ੜੀ ਮੱਚ ਜਾਣੀ। 
'''ਭਾਂਡਾ ਚੁਰਾਹੇ ਵਿੱਚ ਭੱਜਣਾ-'''ਭੇਤ ਖੁੱਲ੍ਹ ਜਾਣਾ, ਪਾਜ ਉਘੜਨਾ। 
'''ਭਾਂਡਾ ਭੱਜਣਾ-'''ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਣਾ। 
'''ਭਾਣਾ ਵਰਤਣਾ-'''ਦੁਰਘਟਨਾ ਵਾਪਰ ਜਾਣੀ, ਕੁਦਰਤੀ ਆਫ਼ਤ ਆ ਜਾਣੀ।
'''ਭਾਨੀ ਮਾਰਨੀ-'''ਗੱਲ ਸਿਰੇ ਨਾ ਲੱਗਣ ਦੇਣੀ, ਢੁੱਚਰ ਢਾਹ ਕੇ ਹੁੰਦਾ ਕੰਮ ਵਿਗਾੜਨਾ।
'''ਭਾਂਪ ਲੈਣਾ-'''ਗੁੱਝੀ ਗੱਲ ਜਾਣ ਜਾਣੀ। 
'''ਭਾਰ ਸਿਰੋਂ ਲਾਹੁਣਾ-'''ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਮੁਕਾ ਛੱਡਣੀ। 
'''ਭਾਰ ਸੁੱਟਣਾ-'''ਜੁੰਮੇਵਾਰੀ ਗਲ਼ ਪਾ ਦੇਣੀ। 
'''ਭਾਰ ਚਾੜ੍ਹਨਾ-'''ਕਿਸੇ ਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਅਹਿਸਾਨ ਕਰ ਦੇਣਾ। 
'''ਭਾਰ ਚੁੱਕਣੇ-'''ਜੁੰਮੇਂਵਾਰੀ ਸਿਰ 'ਤੇ ਲੈ ਲੈਣੀ। 
'''ਭਾਰ ਵੰਡਣਾ-'''ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨੀ। 
'''ਭਾਰਾ ਹੋ ਜਾਣਾ-'''ਮਿੰਨਤਾਂ ਕਰਵਾਉਣੀਆਂ, ਨਾਂਹ ਨੁੱਕਰ ਕਰਨਾ, ਅੜੀ ਕਰਨੀ। 
'''ਭਾਰੂ ਹੋਣਾ-'''ਕਿਸੇ ਦਾ ਵਾਧੂ ਖ਼ਰਚ ਸਿਰ ’ਤੇ ਪੈ ਜਾਣਾ, ਚੰਗਾ ਨਾ ਲੱਗਣਾ। 
'''ਭਿੱਜੀ ਬਿੱਲੀ ਬਣਨਾ-'''ਪਾਸਾ ਵੱਟ ਲੈਣਾ, ਦੜ ਵੱਟ ਲੈਣਾ।
'''ਭੁੰਏਂ ਤੇ ਪੈਰ ਨਾ ਲਾਉਣਾ-'''ਫੜਾਂ ਮਾਰਨੀਆਂ, ਆਕੜਾਂ ਵਿਖਾਉਣੀਆਂ, ਨਖ਼ਰੇ ਕਰਨੇ। 
'''ਭੁੱਖ ਮਰ ਜਾਣੀ-'''ਚਿੰਤਾ ਕਾਰਨ ਭੁੱਖ ਨਾ ਲੱਗਣੀ।
&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;{{center|ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ/256}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>lwg2247n2jcn74e9y93afe4j4ivzevy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/259</title>
    <ns>250</ns>
    <id>51353</id>
    <revision>
      <id>225084</id>
      <parentid>135004</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:38:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225084</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3152" sha1="o19w042x3c8j8j2876dykd2jfc0jhxc" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;﻿'''ਭੁੱਖੀਆਂ ਅੱਖੀਆਂ ਹੋਣੀਆਂ-'''ਨਿਗਾਹ ਵਿੱਚ ਭੁੱਖ ਤੇ ਕਮੀਨਾਪਨ ਹੋਣਾ। 
'''ਭੁੱਖੇ ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਪੈਣਾ-'''ਰੁੱਖਾ ਬੋਲਣਾ, ਕੜਕ ਕੇ ਪੈਣਾ। 
'''ਭੁਗਤ ਸੁਆਰਨਾ-'''ਛਿੱਤਰ ਪਰੇਡ ਕਰਨੀ, ਸਜ਼ਾ ਦੇਣੀ। 
'''ਭੂਚਾਲ ਲੈ ਆਉਣਾ-'''ਘਬਰਾਹਟ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦੇਣੀ, ਹੇਠਲੀ ਉੱਤੇ ਲੈ ਆਉਣੀ। 
'''ਭੁੱਜੇ ਦਾਣੇ ਉੱਗਣੇ-'''ਕਿਸਮਤ ਜਾਗ ਪੈਣੀ, ਵਿਗੜੇ ਕੰਮ ਰਾਸ ਆ ਜਾਣੇ। 
'''ਭੇਜੇ ਲੱਥ ਜਾਣਾ-'''ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਜਾਣਾ।
'''ਭੁੰਨੇ ਤਿੱਤਰ ਉਡਾਉਣੇ-'''ਅਣਹੋਣੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨੀਆਂ। 
'''ਭੁੱਬਾਂ ਮਾਰਨੀਆਂ-'''ਡਾਡਾਂ ਮਾਰ ਮਾਰ ਰੋਣਾ।
'''ਭੂਏ ਚੜ੍ਹਨਾ-'''ਸ਼ੇਖ਼ੀਆਂ ਮਾਰਨੀਆਂ, ਵਧੀਕੀਆਂ ਕਰਨੀਆਂ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸ਼ੇਰ ਸਮਝਣਾ।
'''ਭੂੰਡਾਂ ਦੇ ਖੱਖਰ ਨੂੰ ਛੇੜਨਾ-'''ਭੈੜੇ ਪੁਰਸ਼ ਨੂੰ ਕੁਝ ਕਹਿ ਕੇ ਆਪਣੇ ਗਲ ਪੁਆ ਲੈਣਾ, ਭੈੜੇ ਨਾਲ ਮੱਥਾ ਲਾਉਣਾ, ਗਲ਼ ਪੁਆਉਣਾ।
'''ਭੂਤ ਉੱਤਰ ਜਾਣੇ-'''ਜਸ ਘੱਟ ਜਾਣਾ।
'''ਭੂਤ ਸਵਾਰ ਹੋਣਾ-'''ਗੁੱਸੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵਿਚਾਰ ਕਾਰਨ ਆਪਣੀ ਧੁੰਨ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਹੋ ਜਾਣਾ, ਅੰਨ੍ਹੇ ਹੋ ਜਾਣਾ।
'''ਭੂਤ ਹੋ ਕੇ ਚੰਬੜਨਾ-'''ਗਲ਼ੋਂ ਨਾ ਲਹਿਣਾ। 
'''ਭੂਤ ਕੱਢਣਾ-'''ਕਿਸੇ ਮੰਤਰ ਟੂਣੇ ਨਾਲ ਇਲਾਜ ਕਰਨਾ। 
'''ਭੂਤਨਾ ਕੁਦ ਖੜੋਨਾ-'''ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਣਾ। 
'''ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਸਤੂ ਬਣ ਜਾਣੇ-'''ਹੱਥੋ ਹੱਥ ਵਿਕ ਜਾਣਾ। 
'''ਭੇਟ ਚੜ੍ਹਾ ਦੇਣਾ-'''ਕੁਰਬਾਨ ਕਰਨਾ, ਵਾਰ ਦੇਣਾ। 
'''ਭੇਡਾਂ ਦੇ ਸਿੰਗ ਉਗਣੇ-'''ਮਾੜੇ ਬੰਦਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਭਲੇ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨੀਆਂ।
'''ਭੋਹ ਦੇ ਭਾਣੇ ਜਾਣਾ-'''ਬੇਅਰਥ ਜੀਵਨ ਬਤੀਤ ਕਰਨਾ, ਅਜਾਈਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਗੁਆ ਦੇਣੀ।
'''ਭੋਗ ਲਾਉਣਾ-'''ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ਼ ਭੋਜਨ ਖੁਆਉਣਾ।
'''ਭੰਗ ਭੁੱਜਣੀ-'''ਭੁੱਖ ਨੰਗ ਦਾ ਵਾਸਾ ਹੋਣਾ।
'''ਭੰਬਲ ਭੂਸੇ ਖਾਣੇ-'''ਅਗਿਆਨਤਾ ਵਿੱਚ ਟੱਕਰਾਂ ਮਾਰਨਾ, ਵਿਚਾਰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਾ ਹੋਣੇ।
&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;{{center|ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ/257}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>o19w042x3c8j8j2876dykd2jfc0jhxc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/260</title>
    <ns>250</ns>
    <id>51355</id>
    <revision>
      <id>225085</id>
      <parentid>135017</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:38:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225085</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2930" sha1="8lgmdw4p8aymq7o2ehcorhskocjt670" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;{{center|ਮ}}﻿
'''ਮੁੱਛ ਫੁੱਟਣਾ-'''ਦਾਹੜੀ ਦੇ ਵਾਲ਼ ਉੱਗਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਣੇ। 
'''ਮਸਤੀ ਕੱਢਣਾ-'''ਮਾਰ ਮਾਰ ਕੇ ਸਿੱਧਾ ਕਰ ਦੇਣਾ।
'''ਮਹਿਲ ਚਾੜ੍ਹ ਕੇ ਪੌੜੀ ਖਿੱਚਣੀ-'''ਮਿੱਤਰ ਧਰੋਹ ਕਮਾਉਣਾ, ਸਿਰੇ ਚਾੜ੍ਹ ਕੇ ਸਾਥ ਛੱਡ ਦੇਣਾ, ਬੁਰੀ ਥਾਂ ਫਸਾਣਾ।
'''ਮਹੀਨਾ ਬੰਨ੍ਹਣਾ-'''ਮਹੀਨੇਵਾਰ ਪੈਸੇ ਦੇਣੇ। 
'''ਮੱਕੂ ਬੰਨ੍ਹਣਾ-'''ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਕਰਨਾ, ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫਸਾ ਦੇਣਾ। 
'''ਮੱਖਣ ਵਿੱਚੋਂ ਵਾਲ ਵਾਂਗ ਕੱਢਣਾ-'''ਸੌਖ ਨਾਲ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਮੁਕਾਉਣਾ। 
'''ਮੁੱਖ ਝਾੜਨਾ-'''ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਕਰ ਦੇਣੀ। 
'''ਮੱਖੀ ਤੇ ਮੱਖੀ ਮਾਰਨਾ-'''ਬਿਨਾਂ ਸੋਚੇ ਸਮਝੇ ਹੂ ਬ ਹੂ ਨਕਲ ਕਰਨੀ।
'''ਮੱਖੀ ਨਿਗਲਣਾ-'''ਘ੍ਰਿਣਾ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਕਰਨਾ, ਜਾਣ ਬੁੱਝ ਕੇ ਆਪਣਾ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰਨਾ।
'''ਮੱਖੀਆਂ ਮਾਰਨਾ-'''ਵਿਹਲੇ ਬੈਠਣਾ। 
'''ਮਗਜ਼ ਪੱਚੀ ਕਰਨਾ-'''ਸਿਰ ਖਪਾਈ ਕਰਨੀ।
'''ਮਗਰਮੱਛ ਦੇ ਹੰਝੂ ਕੇਰਨੇ-'''ਅੰਦਰੋਂ ਖੋਟ ਹੋਣਾ ਪਰ ਉੱਪਰੋਂ ਉੱਪਰੋਂ ਹਮਦਰਦੀ ਜਤਾਉਣੀ।
'''ਮੱਛੀ ਵਿਕਣਾ-'''ਸ਼ੋਰ ਸ਼ਰਾਬਾ ਹੋਣਾ, ਰੌਲਾ ਗੌਲਾ ਹੋਣਾ। 
'''ਮਜਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਣਾ-'''ਹੰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਣਾ। 
'''ਮਣ ਲਹੂ ਵੱਧਣਾ-'''ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਆਫਰ ਜਾਣਾ। 
'''ਮੱਤ ਮਾਰ ਦੇਣਾ-'''ਵਿਆਕੁਲ ਕਰ ਛੱਡਣਾ, ਸੂਝ-ਬੂਝ ਨਾ ਰਹਿਣ ਦੇਣੀ। 
'''ਮਤਾ ਪਕਾਉਣਾ-'''ਰਲ ਕੇ ਸਲਾਹ ਮਸ਼ਵਰਾ ਕਰਨਾ। 
'''ਮੱਥਾ ਡੂੰਮਣਾ-'''ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਮਾੜੀ ਮੋਟੀ ਚੀਜ਼ ਦੇ ਕੇ ਆਪਣੇ ਗਲੋਂ ਲਾਹੁਣਾ। 
'''ਮੱਥਾ ਖਿੜਨਾ-'''ਮੂੰਹ ਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੋਣੇ। 
'''ਮੱਥਾ ਜੋੜਨਾ-'''ਨੇੜੇ ਵਹਿ ਕੇ ਘੁਸਰ ਮੁਸਰ ਕਰਨਾ। 
'''ਮੱਥਾ ਠਣਕਣਾ-'''ਸ਼ੱਕ ਪੈ ਜਾਣਾ। 
'''ਮੱਥਾ ਠੋਕਣਾ-'''ਮੱਥੇ 'ਤੇ ਹੱਥ ਮਾਰ ਕੇ ਪਛਤਾਵਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨਾ। 
'''ਮੱਥਾ ਰਗੜਨਾ'''-ਮਿੰਨਤਾਂ ਤਰਲੇ ਕਰਨੇ।
&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;{{center|ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ/258}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8lgmdw4p8aymq7o2ehcorhskocjt670</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/261</title>
    <ns>250</ns>
    <id>51356</id>
    <revision>
      <id>225086</id>
      <parentid>135018</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:39:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225086</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3107" sha1="l2pwod38m16m05klyy3y8qgpxqp2awt" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;﻿'''ਮੱਥਾ ਲਾਣਾ-'''ਸਾਕ ਸੰਬੰਧ ਜੋੜਨਾ, ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨਾ। 
'''ਮੱਥੇ ਤੇ ਸੌ ਠੀਕਰੇ ਭੱਜਣੇ-'''ਬਹੁਤ ਤਿਊੜੀਆਂ ਪੈਣੀਆਂ। 
'''ਮੱਥੇ 'ਤੇ ਰੱਖਣਾ-'''ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕਰਨਾ। 
'''ਮੱਥੇ 'ਤੇ ਲਿਖਿਆ ਹੋਣਾ-'''ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣਾ।
'''ਮੱਥੇ 'ਤੇ ਭਾਗ ਜਾਗਣਾ-'''ਮਾੜੇ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਚੰਗੇ ਦਿਨ ਆਉਣੇ, ਉੱਨਤੀ ਕਰਨੀ।
'''ਮੱਥਾ ਨੀਵਾਂ ਕਰਨਾ-'''ਸ਼ਰਮਸ਼ਾਰ ਕਰਨਾ, ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਕਰਵਾਉਣੀ, ਲੱਜਾਵਾਨ ਕਰ ਦੇਣਾ।
'''ਮੱਥਾ ਪਿੱਟਣਾ-'''ਸਿਰ ਖਪਾਉਣਾ। 
'''ਮੱਥਾ ਫੜ ਕੇ ਵਹਿਣਾ-'''ਹਿੰਮਤ ਹਾਰ ਜਾਣੀ, ਘਬਰਾ ਜਾਣਾ। 
'''ਮੱਥੇ ਮਾਰਨਾ-'''ਨਫ਼ਰਤ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਦੇਣੀ। 
'''ਮੱਥੇ ਲੱਗਣਾ-'''ਮਿਲਣਾ। 
'''ਮਨ ਹੌਲਾ ਹੋਣਾ-'''ਦੁੱਖ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਕੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਆ ਜਾਣੀ। 
'''ਮਨ ਲੱਗਣਾ-'''ਕੋਈ ਵਸਤ ਪਸੰਦ ਆ ਜਾਣੀ। 
'''ਮਿਰਚਾਂ ਲੱਗਣਾ-'''ਸੱਚੀਆਂ ਸੱਚੀਆਂ ਸੁਣ ਕੇ ਗੁੱਸਾ ਕਰਨਾ। 
'''ਮਰਨ ਜੀਣ ਦੀ ਸਾਂਝ ਹੋਣੀ-'''ਦੁੱਖਾਂ ਸੁੱਖਾਂ ਦਾ ਭਾਈਵਾਲ ਹੋਣਾ। 
'''ਮਰਨ ਦੀ ਵਿਹਲ ਨਾ ਹੋਣਾ-'''ਬਹੁਤ ਰੁੱਝੇ ਹੋਣਾ। 
'''ਮਰਨੋਂ ਪਾਰਲੇ ਪਾਰ ਹੋਣਾ-'''ਅਤਿਅੰਤ ਦੁਖੀ ਹੋਣਾ। 
'''ਮਰੂੰ ਮਰੂੰ ਕਰਨਾ-'''ਰੋਂਦੇ ਪਿਟਦੇ ਜੀਵਨ ਜਿਊਣਾ। 
'''ਮੱਲ ਮਾਰਨਾ-'''ਜਿੱਤ ਜਿੱਤਣੀ, ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨੀ। 
'''ਮੜ੍ਹ ਦੇਣਾ-'''ਕੋਈ ਵਸਤੂ ਧੱਕੇ ਨਾਲ ਦੇ ਦੇਣੀ। 
'''ਮੜੀ ਨੂੰ ਕੋਸਣਾ-'''ਮਰ ਮੁੱਕੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਔਗੁਣ ਦੱਸਣੇ।
'''ਮਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਹਰਾਮ ਕਰਨਾ-'''ਔਲਾਦ ਨਾਲਾਇਕ ਨਿਕਲਣਾ, ਨਾਲਾਇਕ ਸਾਬਤ ਹੋਣਾ।
'''ਮਾਸ ਨੋਚਣਾ-'''ਵੱਢ ਵੱਢ ਖਾਣਾ, ਦੁਖੀ ਕਰਨਾ। 
'''ਮਾਂਗ ਵਿੱਚ ਸੁਆਹ ਪੈਣਾ-'''ਰੰਡੇਪਾ ਆ ਜਾਣਾ। 
'''ਮਾਤ ਪਾ ਦੇਣਾ-'''ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਜਾਣਾ, ਅਗਾਂਹ ਵੱਧਣਾ, ਜਿੱਤਾਂ ਜਿੱਤਣੀਆਂ। 
'''ਮਾਮਲਾ ਠੰਡਾ ਪੈਣਾ-'''ਝਗੜਾ ਘੱਟ ਜਾਣਾ। 
'''ਮਾਰ ਉੱਤੇ ਆਉਣਾ-'''ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗਰਜ਼ ਲਈ ਆਉਣਾ।
&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;{{center|ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ/259}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>l2pwod38m16m05klyy3y8qgpxqp2awt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/262</title>
    <ns>250</ns>
    <id>51357</id>
    <revision>
      <id>225087</id>
      <parentid>135023</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:39:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225087</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3249" sha1="bz4rz19luytg3l6er9ag4tkhw7eoeev" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;﻿'''ਮਾਰ ਮਾਰ ਕੇ ਦੁੰਬਾ ਬਣਾਉਣਾ-'''ਬਹੁਤ ਮਾਰ ਪਿਟਾਈ ਕਰਨੀ। 
'''ਮਾਰਿਆ ਮਾਰਿਆ ਫਿਰਨਾ-'''ਦਰ ਦਰ ਧੱਕੇ ਖਾਣਾ, ਵਿਪਤਾ ਵਿੱਚ ਪੈਣਾ। 
'''ਮਾਰੂ ਨਾਚ ਨੱਚਣਾ-'''ਮੌਤ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾ ਲੈ ਕੇ ਆਉਣਾ। 
'''ਮਾਰੋ ਮਾਰ ਕਰਨਾ-'''ਛੇਤੀ ਛੇਤੀ ਕੰਮ ਕਰਨਾ। 
'''ਮਾਲ ਅਟੇਰਨਾ-'''ਕਿਸੇ ਭੋਲ਼ੇ ਭਾਲ਼ੇ ਬੰਦੇ ਨਾਲ਼ ਠੱਗੀ ਮਾਰਨਾ। 
'''ਮਾਲ਼ਾ ਫੇਰਨਾ-'''ਹਰ ਦਮ ਯਾਦ ਕਰਨਾ। 
'''ਮਾਵਾਂ ਭੈਣਾਂ ਪੁਣਨਾ-'''ਮਾਵਾਂ ਭੈਣਾਂ ਦੀਆਂ ਗਾਲ੍ਹਾਂ ਕੱਢਣੀਆਂ। 
'''ਮਿੱਟੀ ਕਰ ਦੇਣੀ-'''ਬੇਕਦਰੀ ਕਰਨਾ। 
'''ਮਿੱਟੀ ਖ਼ਰਾਬ ਕਰਨਾ-'''ਰੋਕਣਾ,ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਕਰਨੀ। 
'''ਮਿੱਟੀ ਛਾਣਨਾ-'''ਬਹੁਤ ਮਿਹਨਤ ਕਰਨੀ। 
'''ਮਿੱਟੀ ਪਲੀਤ ਹੋਣਾ-'''ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਹੋਣੀ, ਖੁਨਾਮੀ ਕੱਟਣੀ। 
'''ਮਿੱਟੀ ਪਾਉਣਾ-'''ਮਾੜੀ ਗੱਲ ਦਬਾ ਦੇਣੀ, ਝਗੜਾ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨਾ। 
'''ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲ਼ ਜਾਣਾ-'''ਬੇਕਦਰੀ ਹੋਣੀ। 
'''ਮਿਰਚ ਮਸਾਲਾ ਲਾਉਣਾ-'''ਕੋਈ ਗੱਲ ਵਧਾ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਕਰਨੀ। 
'''ਮਿਰਚਾਂ ਲੜਨੀਆਂ-'''ਗੱਲ ਚੁੱਭਣੀ। 
'''ਮੁਸ਼ਕ ਨਾ ਲੱਭਣਾ-'''ਦੁਰਲੱਭ ਹੋਣਾ, ਮਿਲ਼ ਨਾ ਸਕਣਾ। 
'''ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਨਾਲ ਦੋ ਚਾਰ ਹੋਣਾ-'''ਭੈੜੇ ਹਾਲਾਤ ਦਾ ਟਾਕਰਾ ਕਰਨਾ। 
'''ਮੁਹਾਰਾਂ ਮੋੜਨਾ-'''ਤੁਰ ਪੈਣਾ, ਮੂੰਹ ਚੁੱਕ ਕੇ ਤੁਰ ਪੈਣਾ, ਵਾਪਸ ਪਰਤਣਾ। 
'''ਮੁੱਠੀਆਂ ਭਰਨੀਆਂ-'''ਮੁੱਠੀ ਚਾਪੀ ਕਰਨੀ, ਖੁਸ਼ਾਮਦ ਕਰਨਾ। 
'''ਮੁੱਛ ਦਾ ਵਾਲ ਬਣਨਾ-'''ਚਹੇਤਾ ਬਣਨਾ, ਬਹੁਤ ਨੇੜੇ ਦਾ ਸਲਾਹਕਾਰ ਬਣਨਾ। 
'''ਮੁੱਛਾਂ ਨੂੰ ਤਾਅ ਦੇਣਾ-'''ਹੈਂਕੜ ਵਿਖਾਉਣੀ, ਰੋਅਬ ਦੇਣਾ। 
'''ਮੁੱਠੀ ਗਰਮ ਕਰਨਾ-'''ਰਿਸ਼ ਦੇਣੀ। 
'''ਮੁੱਠ ਵਿੱਚ ਹੋਣਾ-'''ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਹੋਣਾ। 
'''ਮੁਰਾਦਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਣਾ-'''ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਖ਼ਾਹਿਸ਼ਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਣੀਆਂ। 
'''ਮੂੰਹ ਉੱਤਰ ਜਾਣਾ-'''ਉਦਾਸੀ ਛਾ ਜਾਣੀ, ਮੂੰਹ ਦਾ ਰੰਗ ਫਿੱਕਾ ਪੈਣਾ। 
'''ਮੂੰਹ ਤੇ ਹਵਾਈਆਂ ਉੱਡਣੀਆਂ-'''ਸਹਿਮ ਜਾਣਾ, ਮੁੰਹ ਫੱਕ ਹੋ ਜਾਣਾ। 
'''ਮੂੰਹ ਅੱਡਣਾ-'''ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਮੰਗ ਕੇ ਲੈਣੀ।
&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;{{center|ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ/260}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>bz4rz19luytg3l6er9ag4tkhw7eoeev</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/263</title>
    <ns>250</ns>
    <id>51358</id>
    <revision>
      <id>225088</id>
      <parentid>135025</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:39:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225088</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3329" sha1="dava0cj3tpfzeaoq7bwp6bvrnt7sr1k" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;'''﻿ਮੂੰਹ ਸਾਵਾ ਪੀਲ਼ਾ ਹੋਣਾ-'''ਡਰ ਕਾਰਨ ਮੂੰਹ ਦੇ ਰੰਗ ਬਦਲਨੇ। 
'''ਮੂੰਹ ਸੀਊਣਾ'''-ਸ਼ਾਂਤ ਰਹਿਣਾ, ਚੁੱਪ ਰਹਿਣਾ। 
'''ਮੂੰਹ ਸੁੱਚਾ ਰੱਖਣਾ-'''ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਨਾ ਖਾਣੀ। 
'''ਮੂੰਹ ਕਾਲ਼ਾ ਹੋਣਾ-'''ਬਦਨਾਮੀ ਹੋਣੀ। 
'''ਮੂੰਹ ਕਾਲ਼ਾ ਕਰਨਾ-'''ਪਰਇਸਤਰੀ ਨਾਲ਼ ਸੰਭੋਗ ਕਰਨਾ। 
'''ਮੂੰਹ ਕੌੜਾ ਕਰਨਾ-'''ਸ਼ਰਾਬ ਦੀ ਘੁੱਟ ਲਾਉਣੀ। 
'''ਮੂੰਹ ਖੰਡ ਪਾਣਾ-'''ਚੰਗੇਰੀ ਖ਼ਬਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ 'ਚ ਸ਼ਬਦ ਬੋਲਣੇ।
'''ਮੂੰਹ ਖੁੱਲ੍ਹ ਜਾਣਾ-'''ਬੇਥਵੀਆਂ ਮਾਰਨ ਦੀ ਆਦਤ ਪੈ ਜਾਣੀ, ਬਕਵਾਸ ਕਰਨ ਦੀ ਆਦਤ ਪੈਣੀ।
'''ਮੂੰਹ ਖੋਲ੍ਹਣਾ-'''ਚੁੱਪ ਤੋੜਨੀ, ਭੇਤ ਦੀ ਗੱਲ ਦੱਸਣੀ। 
'''ਮੂੰਹ ਚੜ੍ਹ ਬੋਲਣਾ-'''ਤੰਗ ਆ ਕੇ ਸਾਫ਼ ਸਾਫ਼ ਮੂੰਹ 'ਤੇ ਆਖ ਦੇਣੀ। 
'''ਮੂੰਹ ਚੁੱਕ ਕੇ ਤੁਰਨਾ-'''ਬਿਨਾਂ ਵੇਖੇ ਬੇ-ਪਰਵਾਹੀ ਨਾਲ਼ ਤੁਰਨਾ। 
'''ਮੂੰਹ ਚੁੱਕ ਚੁੱਕ ਕੇ ਵੇਖਣਾ-'''ਉਡੀਕ ਕਰਨੀ। 
'''ਮੂੰਹ ਜੂਠਾ ਕਰਨਾ-'''ਕੁਝ ਖਾਣਾ ਪੀਣਾ। 
'''ਮੂੰਹ ਤਕਦੇ ਰਹਿਣਾ-'''ਹੈਰਾਨੀ ਵਿੱਚ ਵੇਖਦੇ ਰਹਿ ਜਾਣਾ, ਘਬਰਾ ਜਾਣਾ। 
'''ਮੂੰਹ ਤੇ ਹਵਾਈਆਂ ਉੱਡਣੀਆਂ-'''ਉਦਾਸੀ ਛਾ ਜਾਣੀ, ਘਬਰਾ ਜਾਣਾ।
'''ਮੂੰਹ 'ਤੇ ਗੱਲ ਕਰਨਾ-'''ਸਾਫ਼ ਸਾਫ਼ ਗੱਲ ਮੂੰਹ ਤੇ ਆਖ ਦੇਣੀ, ਕੋਈ ਲੁੱਕ ਲਪੇਟ ਨਾ ਰੱਖਣਾ।
'''ਮੂੰਹ ਤੇ ਮਾਸ ਨਾ ਰਹਿਣਾ-'''ਬਹੁਤ ਹੀ ਲਿੱਸਾ ਹੋ ਜਾਣਾ। 
'''ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਪੱਲਾ ਲਾਹੁਣਾ-'''ਸ਼ਰਮ ਹਯਾ ਛਿੱਕੇ ਟੰਗ ਦੇਣੀ, ਨਿਰਲੱਜ ਹੋ ਜਾਣਾ। 
'''ਮੂੰਹ ਤੋੜ ਜਵਾਬ ਦੇਣਾ-'''ਟਕੇ ਵਰਗਾ ਜਵਾਬ ਦੇਣਾ, ਨਿਰ ਉੱਤਰ ਕਰ ਦੇਣਾ।
'''ਮੂੰਹ ਦਿਖਾਉਣ ਜੋਗਾ ਨਾ ਰਹਿਣਾ-'''ਕਿਸੇ ਮਾੜੀ ਕਰਤੂਤ ਕਾਰਨ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਹੋਣਾ, ਸ਼ਰਮਸ਼ਾਰ ਹੋਣਾ।
'''ਮੂੰਹ ਦੀ ਖਾਣੀ-'''ਕਿਸੇ ਤੇ ਵਧੀਕੀ ਕਰਨ ਲੱਗਿਆਂ ਅੱਗੋਂ ਭਰਵੀਂ ਮਾਰ ਖਾਣੀ, ਨਿਰਉੱਤਰ ਹੋ ਜਾਣਾ।
'''ਮੂੰਹ ਦੀ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਘੁੱਟ ਲੈਣਾ-'''ਕੁਝ ਵੀ ਨਾ ਕਰਨ ਦੇਣਾ, ਬੁਰਕੀ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪਈ ਰਹਿਣੀ।
'''ਮੂੰਹ ਵਿਖਾਉਣ ਜੋਗਾ ਨਾ ਰਹਿਣਾ-'''ਬੇਝਿਜਕ ਕਿਸੇ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਨਾ ਕਰ ਸਕਣਾ।
&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;{{center|ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ/261}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dava0cj3tpfzeaoq7bwp6bvrnt7sr1k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/264</title>
    <ns>250</ns>
    <id>51359</id>
    <revision>
      <id>225089</id>
      <parentid>135027</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:39:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225089</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3145" sha1="hbz8x0b1yc2u9xyp9pr4g8xinvgts47" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;'''﻿ਮੂੰਹ ਧੋ ਛੱਡਣਾ-'''ਕੋਈ ਆਸ ਨਾ ਰਹਿਣੀ। 
'''ਮੂੰਹ ਨਾ ਲਾਉਣਾ-'''ਬੋਲ ਚਾਲ ਬੰਦ ਕਰ ਦੇਣੀ।
'''ਮੂੰਹ ਨੂੰ ਲਹੂ ਲੱਗਣਾ-'''ਵੱਢੀ ਲੈਣ ਦਾ ਸੁਆਦ ਪੈ ਜਾਣਾ, ਹਰਾਮ ਦੀ ਕਮਾਈ ਕਰਨਾ।
'''ਮੂੰਹ ਫਿਰਨਾ-'''ਖਾ ਖਾ ਕੇ ਅੱਕ ਜਾਣਾ। 
'''ਮੂੰਹ ਫੈਲਾਉਣਾ-'''ਰੋਸਾ ਕਰਨਾ, ਰੁੱਸ ਜਾਣਾ। 
'''ਮੂੰਹ ਫੇਰਨਾ-'''ਧਿਆਨ ਨਾ ਦੇਣਾ, ਅਣਗੌਲਿਆਂ ਕਰ ਦੇਣਾ। 
'''ਮੂੰਹ ਭੰਨਣਾ-'''ਅਗਲੇ ਦੇ ਮੂੰਹ 'ਤੇ ਖ਼ਰੀਆਂ ਖ਼ਰੀਆਂ ਸੁਣਾਉਣੀਆਂ। 
'''ਮੂੰਹ ਭਵਾ ਬਹਿਣਾ-'''ਰੋਸ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਲਈ ਮੂੰਹ ਮੋੜ ਲੈਣਾ। 
'''ਮੂੰਹ ਮੱਥੇ ਲੱਗਣਾ-'''ਮਿਲਣਾ ਗਿਲਣਾ। 
'''ਮੂੰਹ ਰੱਖਣਾ-'''ਮੂੰਹ ਮੁਲਾਹਜ਼ਾ ਰੱਖਣਾ, ਇੱਜ਼ਤ ਮਾਣ ਕਰਨਾ। 
'''ਮੂੰਹ ਮੋੜਨਾ-'''ਜਵਾਬ ਦੇ ਦੇਣਾ। 
'''ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਉਂਗਲਾਂ ਪਾਉਣੀਆਂ-'''ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਜਾਣਾ।
'''ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਨਾ ਹੋਣੀ-'''ਚੁੱਪਚਾਪ ਰਹਿਣਾ, ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਾ ਕਹਿਣੀ।
'''ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਭਰ ਆਉਣਾ-'''ਕੋਈ ਪਦਾਰਥ ਖਾਣ ਨੂੰ ਦਿਲ ਕਰਨਾ, ਜੀ ਲਲਚਾਉਣਾ।
'''ਮੂੰਹ ਵੇਖ ਕੇ ਚਪੇੜ ਮਾਰਨਾ-'''ਬੰਦਾ ਕਬੰਦਾ ਵੇਖ ਕੇ ਸਲੂਕ ਕਰਨਾ।
'''ਮੂੰਹ ਵੇਖਦੇ ਰਹਿ ਜਾਣਾ-'''ਬੇਵਸ ਹੋ ਜਾਣਾ, ਕਿਸੇ ਦਾ ਕੁਝ ਵੀ ਵਿਗਾੜ-ਸੰਵਾਰ ਨਾ ਸਕਣਾ।
'''ਮੂੰਹੋਂ ਕੱਢ ਕੇ ਦੇਣਾ-'''ਆਪਣੀ ਲੋੜ ਛੱਡ ਕੇ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਦੇਣਾ, ਆਪਣੀ ਲੋੜਾਂ ਦਾ ਉੱਕਾ ਹੀ ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਕਰਨੀ।
'''ਮੂੰਹੋਂ ਝੱਗ ਸੁੱਟਣਾ-'''ਬਕਵਾਸ ਕਰੀ ਜਾਣਾ, ਮੂਰਖਾਂ ਤੇ ਪਾਗਲਾਂ ਵਾਂਗ ਵਰਤਾਉ ਕਰਨਾ।
'''ਮੂੰਹੋਂ ਫੁੱਟਣਾ-'''ਮੂੰਹ ਪਾੜ ਕੇ ਗੱਲ ਕਹਿਣੀ, ਆਪਣੀ ਮੰਗ ਦੱਸਣੀ, ਇਛਿਆ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨੀ।
'''ਮੂੰਹੋਂ ਲਾਹੁਣਾ-'''ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਮੋਹ-ਮੁਹੱਬਤ ਤੋੜ ਲੈਣੀ। 
'''ਮੂਧੇ ਮੂੰਹ ਮਾਰਨਾ-'''ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਾਰ ਦੇਣੀ, ਤਬਾਹ ਕਰ ਦੇਣਾ। 
'''ਮੇਰ ਤੇਰ ਕਰਨਾ-'''ਦੁਰੈਤ ਕਰਨੀ, ਆਪਣਾ ਪਰਾਇਆ ਪਰਖਣਾ। 
'''ਮੋਠਾਂ ਦੀ ਛਾਵੇਂ ਬਹਿਣਾ-'''ਖ਼ਾਹਿਸ਼ ਪੂਰੀ ਨਾ ਹੋ ਸਕਣੀ।
&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;{{center|ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ/262}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hbz8x0b1yc2u9xyp9pr4g8xinvgts47</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/265</title>
    <ns>250</ns>
    <id>51360</id>
    <revision>
      <id>225090</id>
      <parentid>135028</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:39:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225090</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2659" sha1="n28ynkrsa6kywphtl3mb46htkbf50on" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;﻿'''ਮੋਢੇ ਨਾਲ਼ ਮੋਢਾ ਖਹਿਣਾ-'''ਬਹੁਤ ਭੀੜ ਹੋਣੀ। 
'''ਮੋਰਚਾ ਮਾਰਨਾ-'''ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨੀ। 
'''ਮੋਰਚਾ ਲਾਉਣਾ-'''ਸਤਿਆਗ੍ਰਹਿ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ, ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨਾ। 
'''ਮੋੜ ਪੈ ਜਾਣਾ-'''ਘਟਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਣਾ। 
'''ਮੌਜੂ ਬਣਾਉਣਾ-'''ਮਖੌਲ ਉਡਾਉਣਾ, ਝੇਡਾਂ ਕਰਨੀਆਂ। 
'''ਮੌਤ ਦੇ ਘਾਟ ਉਤਾਰਨਾ-'''ਜਾਨੋਂ ਮਾਰ ਦੇਣਾ।
'''ਮੌਤ ਨੂੰ 'ਵਾਜਾਂ ਮਾਰਨੀਆਂ-'''ਅਜਿਹਾ ਖ਼ਤਰੇ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਜਿਸ ਨਾਲ ਜਾਨ ਨੂੰ ਖ਼ਤਰਾ ਹੋਵੇ।
'''ਮੌਤ ਮਹਾਠ ਤੇ ਰੋਣਾ-'''ਮੌਤ ਕਿਨਾਰੇ ਹੋਣਾ, ਮੌਤ ਦਾ ਡਰ ਸਿਰ 'ਤੇ ਮੰਡਰਾਉਣਾ। 
'''ਮੰਜੀ ਤੇ ਪੈ ਜਾਣਾ-'''ਬੀਮਾਰ ਹੋ ਜਾਣਾ, ਨਿਢਾਲ ਹੋ ਜਾਣਾ।
'''ਮੰਜੀ ਤੇ ਬਹਿਣ ਜੋਗਾ ਨਾ ਰਹਿਣਾ-'''ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਬਰਾਬਰੀ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਨਾ ਰਹਿਣਾ।
'''ਮੰਜੀ ਨਿਕਲਣਾ-'''ਮੁਰਦੇ ਨੂੰ ਮੰਜੀ 'ਤੇ ਪਾ ਕੇ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਘਾਟ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣਾ।
{{center|ਯ}}
'''ਯਬਲੀਆਂ ਮਾਰਨੀਆਂ-'''ਏਧਰ ਓਧਰ ਦੀਆਂ ਬੇ-ਮਤਲਬ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨੀਆਂ। 
'''ਯਾਦ ਜਾਗਣਾ-'''ਯਾਦਾਂ ਆ ਜਾਣੀਆਂ।
'''ਯਾਦ ਪਏ ਕਰਨਾ-'''ਕਿਸੇ ਦੀ ਚੰਗਿਆਈ ਅਤੇ ਅਹਿਸਾਨ ਕਰਕੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਬੁਰਾਈ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖਣਾ।
{{center|ਰ}}
'''ਰਹਿ ਆਉਣਾ-'''ਇੱਜ਼ਤ ਆਬਰੂ ਬਣੀ ਰਹਿਣੀ। 
'''ਰਹਿ ਜਾਣਾ-'''ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਜਾਣਾ।
'''ਰਹਿ ਨਾ ਸਕਣਾ-'''ਕੋਈ ਕੰਮ ਕਰਨੋਂ ਰਹਿ ਨਾ ਹੋਣਾ, ਕੰਮ ਕਰਨੋਂ ਬਾਜ਼ ਨਾ ਆਉਣਾ। 
'''ਰਕਮ ਭਰ ਦੇਣਾ-'''ਘਾਟਾ ਪੂਰਾ ਕਰ ਦੇਣਾ, ਨੁਕਸਾਨ ਤਾਰ ਦੇਣਾ। 
'''ਰੱਖ ਨਾ ਜਾਣਨਾ-'''ਕਦਰ ਨਾ ਕਰਨੀ। 
'''ਰਗ ਰਗ ਤੋਂ ਜਾਣੂੰ ਹੋਣਾ-'''ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਾਕਿਫ਼ ਹੋਣਾ।
&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;{{center|ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ/263}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>n28ynkrsa6kywphtl3mb46htkbf50on</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/267</title>
    <ns>250</ns>
    <id>51361</id>
    <revision>
      <id>225091</id>
      <parentid>135031</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:39:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225091</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3059" sha1="d2yq9utze54t6q8zw1avbamnoxqjhoz" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;﻿'''ਰਾਹ ਪੈ ਜਾਣਾ-'''ਤੁਰ ਜਾਣਾ। 
'''ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਰੋੜਾ ਅਟਕਾਉਣਾ-'''ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਰੋਕ ਪਾਉਣੀ। 
'''ਰਾਹੋਂ ਕੁਰਾਹੇ ਪੈਣਾ-'''ਔਝੜ ਵਿੱਚ ਪੈ ਜਾਣਾ, ਗ਼ਲਤ ਰਾਹ 'ਤੇ ਤੁਰਨਾ। 
'''ਰਾਹੋਂ ਨਾ ਲੰਘਣਾ-'''ਨੇੜੇ ਨਾ ਆਉਣਾ, ਦੂਰ ਦੂਰ ਰਹਿਣਾ। 
'''ਰਾਤ ਅੱਖਾਂ ਚ ਲੰਘਾਉਣੀ-'''ਸਾਰੀ ਰਾਤ ਜਾਗਦੇ ਰਹਿਣਾ। 
'''ਰਾਤ ਦਿਨ ਇਕ ਕਰ ਛੱਡਣਾ-'''ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨਾ, ਦਿਨ ਰਾਤ ਕੰਮ 'ਚ ਜੁਟੇ ਰਹਿਣਾ।
'''ਰਾਮ ਨਾਮ ਸਤ ਹੋਣਾ-'''ਮਰ ਜਾਣਾ। 
'''ਰਿਝਦਿਆਂ ਉੱਤੋਂ ਚੱਪਣੀ ਲਾਹੁਣੀ-'''ਲੁਕਵੀਆਂ ਕਰਤੂਤਾਂ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰਨੀਆਂ। 
'''ਰੀਂ ਰੀਂ ਕਰਨਾ-'''ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਰੋਣਾ। 
'''ਰੀਝਾਂ ਵਰ ਆਉਣੀਆਂ-'''ਮਨ ਦੀਆਂ ਮੁਰਾਦਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋ ਜਾਣੀਆਂ।
'''ਰੁੱਗ ਭਰਿਆ ਜਾਣਾ-'''ਭੈੜੀ ਖ਼ਬਾਰ ਸੁਣ ਕੇ ਦਿਲ ’ਤੇ ਕਰਾਰੀ ਸੱਟ ਵੱਜਣੀ, ਕਾਲਜਾ ਮੁੱਠ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਣਾ।
'''ਰੁਚੀ ਜਾਗ ਉੱਠਣੀ-'''ਮਨ ਵਿੱਚ ਤਾਂਘ ਜਾਗਣੀ। 
'''ਰੂਹ ਪਲਟਾ ਦੇਣੀ-'''ਸੁਭਾਅ ਬਦਲਾ ਦੇਣਾ। 
'''ਰੂਹ ਭਟਕਣੀ-'''ਜੀਅ ਤਰਸਣਾ। 
'''ਰੂਪ ਚੜ੍ਹਨਾ-'''ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੋ ਬਾਲਾ ਹੋਣੀ। 
'''ਰੂੜੀ ਤੇ ਸੁੱਟ ਦੇਣਾ-'''ਬੇਕਦਰੀ ਕਰਨੀ, ਸਹੀ ਮੁੱਲ ਨਾ ਪਾਉਣਾ। 
'''ਰੇਖ ਵਿੱਚ ਮੇਖ ਮਾਰਨਾ-'''ਕਿਸਮਤ ਨੂੰ ਪਲਟਾ ਦੇਣਾ। 
'''ਰੇੜਕਾ ਮੁੱਕਣਾ-'''ਨਿੱਤ ਦਾ ਲੜਾਈ ਝਗੜਾ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਣਾ। 
'''ਰੇੜਕਾ ਪਾ ਦੇਣਾ-'''ਝਗੜਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦੇਣਾ।
'''ਰੋਟੀ ਨਾ ਲੰਘਣੀ-'''ਬਹੁਤ ਚਿੰਤਾ ਹੋ ਜਾਣੀ, ਚਿੰਤਾ ਕਾਰਨ ਖਾਣਾ ਪੀਣਾ ਭੁੱਲ ਜਾਣਾ।
'''ਰੋਟੀ ਪਾਣੀ ਸਾਂਝਾ ਹੋਣਾ-'''ਗੂੜਾ ਮੇਲ ਮਿਲਾਪ ਹੋਣਾ। 
'''ਰੋਟੀ ਮੰਨਣਾ-'''ਰੋਟੀ ਦਾ ਨਿਉਂਦਾ ਦੇਣਾ, ਰੋਟੀ ਵਰਜਣਾ। 
'''ਰੌਂਗਟੇ ਖੜੇ ਹੋ ਜਾਣੇ-'''ਲੂੰ ਕੰਡੇ ਖੜੇ ਹੋ ਜਾਣੇ। 
'''ਰੰਗ ਉਘੜਨਾ-'''ਅਸਲ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਜਾਣਾ, ਅਸਲਾ ਦਿਸਣਾ। 
'''ਰੰਗ ਉੱਡ ਜਾਣਾ-'''ਘਬਰਾ ਜਾਣਾ, ਡਰ ਜਾਣਾ, ਰੰਗ ਫੱਕ ਹੋ ਜਾਣਾ।
&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;{{center|ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ/265}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>d2yq9utze54t6q8zw1avbamnoxqjhoz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/268</title>
    <ns>250</ns>
    <id>51362</id>
    <revision>
      <id>225092</id>
      <parentid>135032</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:39:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225092</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2670" sha1="0wiv1y4qyuexojfu0zvaqb9z1g7j6mb" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;﻿'''ਰੰਗ ਉੱਡਣਾ-'''ਮੂੰਹ ਫੱਕ ਹੋ ਜਾਣਾ। 
'''ਰੰਗ ਕੱਢਣਾ-'''ਸੁੰਦਰਤਾ ਚਮਕ ਪੈਣੀ। 
'''ਰੰਗ ਚੜ੍ਹਨਾ-'''ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਹੋਣਾ।
'''ਰੰਗ ਪੀਲ਼ਾ ਪੈ ਜਾਣਾ-'''ਬੀਮਾਰੀ ਨਾਲ਼ ਰੰਗ ਪੀਲ਼ਾ ਪੈ ਜਾਣਾ, ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਹੋਣਾ, ਡਰ ਜਾਣਾ।
'''ਰੰਗ ਬਦਲਨਾ-'''ਪੈਂਤੜਾ ਬਦਲਣਾ, ਖ਼ਿਆਲ ਬਦਲ ਲੈਣੇ। 
'''ਰੰਗ ਮਾਣਨਾ-'''ਖ਼ੁਸ਼ੀਆਂ ਮਾਣਨੀਆਂ। 
'''ਰੰਗ ਲੱਗਣਾ-'''ਭਾਗ ਜਾਗ ਪੈਣੇ, ਮੌਜਾਂ ਲੱਗ ਜਾਣੀਆਂ। 
'''ਰੰਗ ਲਿਆਉਣਾ-'''ਫਲ਼ ਪੈਣਾ, ਅਸਰ ਕਰਨਾ। 
'''ਰੰਗ ਵਟਾ ਜਾਣਾ-'''ਅੱਖਾਂ ਫੇਰ ਲੈਣੀਆਂ, ਸਾਥ ਛੱਡ ਦੇਣਾ।
'''ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਭੰਗ ਪੈਣਾ-'''ਕੋਈ ਚਿੰਤਾ ਲੱਗ ਜਾਣੀ, ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪੈ ਜਾਣਾ।
'''ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਰੱਤਾ ਰਹਿਣਾ-'''ਕਿਸੇ ਪਿਆਰ ਜਾਂ ਸਵਾਦ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਰਹਿਣਾ। 
'''ਰੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵਸਣਾ-'''ਮੌਜ ਮਸਤੀ ਵਾਲਾ ਜੀਵਨ ਜੀਣਾ। 
'''ਰੰਗਰਲੀਆਂ ਮਨਾਉਣਾ-'''ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਣੇ, ਮੌਜ ਮਸਤੀ ਕਰਨੀ।
{{center|ਲ}}
'''ਲਹਿਰ ਉੱਠਣੀ-'''ਜੋਸ਼ ਆਉਣਾ। 
'''ਲਹਿਰਾਂ ਮਾਰਨਾ-'''ਠਾਠਾਂ ਮਾਰਨਾ। 
'''ਲਹਿਰ ਲੱਗਣਾ-'''ਮੌਜ-ਬਹਾਰਾਂ ਹੋਣੀਆਂ। 
'''ਲਹਿਰੇ ਲੁੱਟਣਾ-'''ਮੌਜ ਮਸਤੀ ਕਰਨੀ, ਐਸ਼ਾਂ ਕਰਨੀਆਂ। 
'''ਲਹੂ ਉਬਲਣਾ-'''ਜੋਸ਼ ਆ ਜਾਣਾ। 
'''ਲਹੂ ਸਾਂਝਾ ਹੋਣਾ-'''ਬੇਟੀ ਦੀ ਸਾਂਝ ਹੋਣੀ, ਸਾਂਝਾ ਭਾਈਚਾਰਾ। 
'''ਲਹੂ ਸੁੱਕਣਾ-'''ਕਿਸੇ ਦੇ ਰੋਅਬ ਥੱਲੇ ਆ ਕੇ ਡਰ ਜਾਣਾ।
'''ਲਹੂ ਖਿੱਚਿਆ ਜਾਣਾ-'''ਸਾਹ ਸਤ ਨਾ ਰਹਿਣਾ, ਡਰ ਨਾਲ ਮੂੰਹ 'ਤੇ ਪਲੱਤਣ ਆ ਜਾਣੀ।
'''ਲਹੂ ਖੌਲਣਾ-'''ਜੋਸ਼ ਆ ਜਾਣਾ, ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਬਹਾਦਰੀ ਜਾਗ ਪੈਣੀ। 
'''ਲਹੂ ਚੂਸਣਾ-'''ਭੈ-ਭੀਤ ਹੋ ਜਾਣਾ, ਘਬਰਾ ਜਾਣਾ।
&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;{{center|ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ/266}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0wiv1y4qyuexojfu0zvaqb9z1g7j6mb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/269</title>
    <ns>250</ns>
    <id>51363</id>
    <revision>
      <id>225093</id>
      <parentid>135033</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:39:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225093</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3054" sha1="8e7htmy6jhsm44gx8lhk6v71x3vjrvj" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;'''ਲਹੂ ਡੋਲ੍ਹਣ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਰਹਿਣਾ-'''ਕਿਸੇ ਖ਼ਾਤਰ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦੇਣ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਣਾ।
'''ਲਹੂ ਦੇ ਘੁੱਟ ਭਰਨਾ-'''ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਅੰਦਰ ਜਰਨਾ। 
'''ਲਹੂ ਦੇ ਅੱਥਰੂ ਕੇਰਨਾ-'''ਬਹੁਤ ਰੋਣਾ ਧੋਣਾ, ਵਿਰਲਾਪ ਕਰਨਾ। 
'''ਲਹੂ ਦਾ ਤਿਹਾਇਆ ਹੋਣਾ-'''ਪੱਕਾ ਵੈਰੀ ਹੋਣਾ। 
'''ਲਹੂ ਵਿੱਚ ਨਹਾਉਣਾ-'''ਜ਼ੁਲਮ ਕਰਨਾ। 
'''ਲਹੂ ਨਚੋੜਨਾ-'''ਸਖ਼ਤ ਕੰਮ ਕਰਨਾ, ਕਾਮਿਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾ ਦੇਣੀ। 
'''ਲਹੂ ਨਾਲ ਹੱਥ ਰੰਗਣੇ-'''ਜ਼ੁਲਮ ਕਰਨਾ, ਖੂਨ ਕਰਨਾ। 
'''ਲਹੂ ਪਸੀਨਾ ਇਕ ਕਰਨਾ-'''ਡਾਹਢੀ ਮਿਹਨਤ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਕਰਨੀ। 
'''ਲਹੂ ਪੀਣਾ-'''ਬਹੁਤ ਜ਼ੁਲਮ ਕਰਨਾ, ਦੁਖੀ ਕਰਨਾ, ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦਾ ਹੱਕ ਮਾਰਨਾ। 
'''ਲਹੂ ਪੰਘਰਨਾ-'''ਗਲ ਭਰ ਆਉਣਾ, ਮੋਹ ਜਾਗ ਪੈਣਾ। 
'''ਲੱਕ ਸਿੱਧਾ ਕਰਨਾ-'''ਸਾਹ ਲੈਣਾ, ਦਮ ਮਾਰਨਾ, ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਥਕੇਵਾਂ ਲਾਹੁਣਾ।
'''ਲੱਕ ਟੁੱਟ ਜਾਣਾ-'''ਕਿਸੇ ਮੌਤ ਕਾਰਨ ਭਾਰੀ ਸੱਟ ਵੱਜਣੀ, ਹਿੰਮਤ ਹਾਰ ਜਾਣੀ, ਹੌਸਲਾ ਮੁੱਕ ਜਾਣਾ।
'''ਲੱਕ ਤੋੜ ਦੇਣਾ-'''ਹੌਸਲਾ ਢਾਹ ਦੇਣਾ। 
'''ਲੱਕ ਦੂਹਰਾ ਹੋ ਜਾਣਾ-'''ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ ਥੱਕ ਕੇ ਚੂਰ ਹੋ ਜਾਣਾ। 
'''ਲੱਕ ਬੰਨ੍ਹਣਾ-'''ਪੱਕਾ ਇਰਾਦਾ ਬਣਾ ਲੈਣਾ, ਪੱਕੀ ਨੀਯਤ ਧਾਰ ਲੈਣੀ। 
'''ਲਕੀਰ ਫੇਰਨਾ-'''ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦੇਣਾ, ਮਸਾ ਦੇਣਾ। 
'''ਲੱਖ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਨਾ-'''ਸਿਆਣੀ ਗੱਲ ਆਖਣੀ। 
'''ਲੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਡਣਾ-'''ਬਹੁਤ ਅਮੀਰ ਹੋ ਜਾਣਾ।
'''ਲਗਨ ਠੰਢੇ ਹੋਣਾ-'''ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬੀ ਨਾ ਹੋਣੀ, ਕਿਸਮਤ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਕ ਹੋਣਾ।
'''ਲਗਾਮ ਢਿੱਲੀ ਛੱਡਣੀ-'''ਸਿਰ 'ਤੇ ਅੰਕੁਸ਼ ਨਾ ਰੱਖਣਾ, ਖੁੱਲ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੇਣੀਆਂ। 
'''ਲੱਛਮੀ ਘਰ ਵਿੱਚ ਆਉਣੀ-'''ਧਨ-ਪਦਾਰਥ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣਾ। 
'''ਲੱਟੂ ਹੋਣਾ-'''ਮੋਹਤ ਹੋ ਜਾਣਾ, ਆਸ਼ਕ ਹੋਣਾ। 
'''ਲੱਤ ਅੜਾਉਣਾ-'''ਕਿਸੇ ਕੰਮ 'ਚ ਰੋਕ ਪਾਉਣੀ। 
'''ਲੱਤ ਹੇਠੋ ਕੱਢਣਾ-'''ਹਰਾ ਦੇਣਾ।
&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;{{center|ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ/267}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8e7htmy6jhsm44gx8lhk6v71x3vjrvj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/270</title>
    <ns>250</ns>
    <id>51364</id>
    <revision>
      <id>225094</id>
      <parentid>135034</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:40:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225094</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2596" sha1="8eqlb1j48og3donfhvmnq9rvkpiogjx" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;﻿'''ਲੱਤ ਹੇਠੋਂ ਲੰਘਣਾ-'''ਈਨ ਮੰਨਣੀ, ਲੋਹਾ ਮੰਨਣਾ।
'''ਲੱਤ ਨਾ ਲਾਣਾ-'''ਟਿਕ ਕੇ ਨਾ ਬੈਠਣਾ, ਇਨਕਾਰ ਕਰੀ ਜਾਣਾ, ਆਕੜ ਵਿਖਾਉਣੀ।
'''ਲੱਤ ਮਾਰਨਾ-'''ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਵਿਗਾੜ ਪਾਉਣਾ, ਭਾਨੀ ਮਾਰਨੀ।
'''ਲੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਕਾ ਭਰ ਜਾਣਾ-'''ਤੁਰਨ ਲੱਗਿਆਂ ਲੱਤਾਂ ਭਾਰੀਆਂ-ਭਾਰੀਆਂ ਲੱਗਣੀਆਂ।
'''ਲਪੇਟ ਵਿੱਚ ਆਉਣਾ-'''ਧੋਖੇ ਵਿੱਚ ਫਸਣਾ।
'''ਲੱਲੇ ਪੱਪੇ ਕਰਨਾ-'''ਲਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ, ਪੱਕੀ ਗੱਲ ਨਾ ਕਰਨੀ, ਏਧਰ ਓਧਰ ਦੀਆਂ ਮਾਰਨੀਆਂ, ਝੂਠੀ ਆਸ ਬੰਨਾਉਣੀ।
'''ਲੜ ਫੜਨਾ-'''ਆਸਰਾ ਦੇਣਾ। 
'''ਲੜ ਲੱਗਣਾ-'''ਇਸਤਰੀ ਦਾ ਕਿਸੇ ਪੁਰਸ਼ ਨਾਲ ਵਿਆਹਿਆ ਜਾਣਾ। 
'''ਲਾਹ ਪਾਹ ਕਰਨਾ-'''ਝਾੜ ਝੰਬ ਕਰਨੀ, ਘੂਰ ਘਪ ਕਰਨੀ। 
'''ਲਾਗ ਬਾਜ਼ੀ ਕਰਨਾ-'''ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਜ਼ਿੰਦ ਰੱਖਣੀ, ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਕਰਨੀ। 
'''ਲਾਗ ਲੱਗਣਾ-'''ਅਸਰ ਹੋ ਜਾਣਾ। 
'''ਲਾਂਘਾ ਲੰਘਣਾ-'''ਗੁਜਰਾਨ ਹੋਈ ਜਾਣੀ, ਦਿਨ ਕਟੀ ਕਰਨਾ। 
'''ਲਾਲ ਪੀਲਾ ਹੋਣਾ-'''ਗੁੱਸੇ ਹੋਣਾ। 
'''ਲਾਲਾਂ ਚੱਟਣੀਆਂ-'''ਤਰਲੇ ਕਰਨੇ, ਖੁਸ਼ਾਮਦ ਕਰਨੀ। 
'''ਲਾਲਾਂ ਵਗਾਉਣਾ-'''ਲਲਚਾਉਣਾ।
'''ਲਿੱਦ ਕਰ ਦੇਣਾ-'''ਹੌਸਲਾ ਪਸਤ ਹੋ ਜਾਣਾ, ਘਟੀਆ ਸਾਬਤ ਹੋਣਾ, ਡਰਾਕਲਾਂ ਵਾਲੇ ਕੰਮ ਕਰਨੇ।
'''ਲਿਵ ਲੱਗਣਾ-'''ਸੁਰਤ ਜੁੜਨੀ। 
'''ਲੀਹੇ ਤੁਰਨਾ-'''ਨੱਕ ਦੀ ਸੇਧ ਤੁਰਨਾ, ਰਸਤੇ ਰਸਤੇ ਜਾਣਾ। 
'''ਲੀਕ ਮਿਟਾ ਦੇਣੀ-'''ਵਿਤਕਰੇ ਵਿੱਥਾਂ ਦੂਰ ਕਰ ਦੇਣੀਆਂ। 
'''ਲੀਕ ਲੱਗਣੀ-'''ਤੋਹਮਤ ਲੱਗ ਜਾਣੀ, ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਹੋਣੀ।
'''ਲੀਰਾਂ ਲਮਕਣਾ-'''ਅਤਿ ਦੀ ਗਰੀਬੀ ਆ ਜਾਣੀ, ਪਾਟੇ ਹੋਏ ਕੱਪੜੇ ਪਾ ਕੇ ਰੱਖਣਾ।
&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;{{center|ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ/268}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8eqlb1j48og3donfhvmnq9rvkpiogjx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/271</title>
    <ns>250</ns>
    <id>51365</id>
    <revision>
      <id>225095</id>
      <parentid>135035</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:40:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225095</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2941" sha1="kf9z8kirigp0oww66wymhejb07ilpxy" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;﻿'''ਲੂਣ ਹਰਾਮ ਕਰਨਾ-'''ਕੀਤੇ ਨੂੰ ਭੁਲਾ ਦੇਣਾ, ਅਕਿਰਤਘਣ ਹੋਣਾ। 
'''ਲੂਣ ਤੋਲਣਾ-'''ਝੂਠ ਤੇ ਕੁਫ਼ਰ ਤੋਲਣਾ, ਵਧਾ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਗੱਲ ਕਰਨੀ। 
'''ਲੂਣ ਮਿਰਚ ਲਗਾਉਣਾ-'''ਵਧਾ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਗੱਲ ਕਰਨੀ।
'''ਲੇਖ ਸੜ ਜਾਣੇ-'''ਕਿਸਮਤ ਨੇ ਸਾਥ ਨਾ ਦੇਣਾ, ਕਾਰ ਵਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਘਾਟਾ ਪੈ ਜਾਣਾ, ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਦਾ ਚੱਕਰ ਚੱਲ ਪੈਣਾ।
'''ਲੇਖਾ ਨਿਬੇੜਨਾ-'''ਹਿਸਾਬ ਕਿਤਾਬ ਕਰ ਦੇਣਾ, ਲੈਣ ਦੇਣ ਪੂਰਾ ਕਰ ਦੇਣਾ, ਬਦਲਾ ਲੈਣਾ।
'''ਲੇਡਾ ਫੁੱਲ ਜਾਣਾ-'''ਆਕੜ ਜਾਣਾ। 
'''ਲੈਣੇ ਦੇ ਦੇਣੇ ਪੈ ਜਾਣੇ-'''ਲਾਭ ਦੀ ਥਾਂ ਹਾਨੀ ਹੋਣੀ। 
'''ਲੋਈ ਲਾਹੁਣਾ-'''ਬੇਸ਼ਰਮ ਹੋ ਜਾਣਾ, ਕੋਈ ਸ਼ਰਮ ਹਯਾ ਨਾ ਰੱਖਣੀ। 
'''ਲੋਹੜਾ ਆ ਜਾਣਾ-'''ਅਤਿ ਭੈੜਾ ਤੇ ਅਨੋਖਾ ਕੰਮ ਹੋ ਜਾਣਾ।
'''ਲੋਹਾ ਮੰਨਣਾ-'''ਕਿਸੇ ਦੀ ਲਿਆਕਤ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ ਆਉਣਾ, ਸ਼ਕਤੀ ਅੱਗੇ ਸਿਰ ਝੁਕਾਉਣਾ।
'''ਲੋਹਾ ਲਾਖ਼ਾ ਹੋਣਾ-'''ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਹੋਣਾ। 
'''ਲੋਹੇ ਨੂੰ ਹੱਥ ਪਾਉਣਾ-'''ਤਲਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਕਰਨੀ। 
'''ਲੋਹੇ ਦੇ ਚਣੇ ਚਬਾਉਣਾ-'''ਔਖਾ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਪੈਣਾ, ਔਖ ਪੇਸ਼ ਆਉਣੀ। 
'''ਲੋਹੇ ਦਾ ਥਣ ਹੋਣਾ-'''ਬਹੁਤ ਕੰਜੂਸ ਹੋਣਾ, ਪੱਥਰ ਦਿਲ ਹੋ ਜਾਣਾ, ਹੱਥੋਂ ਕੁਝ ਨਾ ਦੇਣਾ।
'''ਲੰਗ ਮਾਰਨਾ-'''ਲੰਗੜਾ ਕੇ ਤੁਰਨਾ।
'''ਲੰਗਰ ਲਾਣਾ-'''ਖੁੱਲਾ ਵੰਡਣਾ, ਦਿਲ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਵੰਡਣਾ, ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦੇ ਛਕਾਉਣੇ।
'''ਲੰਗਰ ਲੰਗੋਟੇ ਕੱਸਣੇ-'''ਪੂਰੇ ਜ਼ੋਰ ਸ਼ੋਰ ਨਾਲ ਤਿਆਰੀ 'ਚ ਜੁੱਟ ਜਾਣਾ। 
'''ਲੰਮੀ ਡੋਰ ਦੇਣਾ-'''ਬਹੁਤ ਖੁੱਲ੍ਹ ਦੇਣੀ।
'''ਲੰਮੀਆਂ ਤਾਣ ਕੇ ਸੌਣਾ-'''ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਹੋ ਕੇ ਨੀਂਦ ਕੱਢਣੀ, ਬੇ-ਪਰਵਾਹ ਹੋ ਜਾਣਾ।
'''ਲੰਮੇ ਚਾਲੇ ਪਾਉਣਾ-'''ਮਰ ਜਾਣਾ। 
'''ਲੂੰ ਕੰਡੇ ਖੜੇ ਹੋਣਾ-'''ਜੋਸ਼ ਜਾਂ ਡਰ ਨਾਲ਼ ਸਰੀਰ ਦੇ ਰੋਮ ਖੜੇ ਹੋ ਜਾਣੇ।
&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;{{center|ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ/269}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>kf9z8kirigp0oww66wymhejb07ilpxy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/272</title>
    <ns>250</ns>
    <id>51366</id>
    <revision>
      <id>225096</id>
      <parentid>135037</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:40:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225096</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3100" sha1="amfewfx8fv1mfyqcvt561a0g2h91mpw" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;{{center|﻿ਵ}}
'''ਵੱਸ ਪੈਣਾ-'''ਕਿਸੇ ਦੇ ਪੱਲੇ ਪੈ ਜਾਣਾ, ਕਿਸੇ ਦੂਜੇ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਨਾ, ਕਿਸੇ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ ਚੱਲਣਾ।
'''ਵਹਿ ਨਿਕਲਣਾ-'''ਕੰਮ-ਕਾਰ ਵਿੱਚ ਸਿਆਣਾ ਹੋ ਜਾਣਾ। 
'''ਵਹਿਣਾਂ ਵਿੱਚ ਗੋਤੇ ਖਾਣੇ-'''ਸੋਚਾਂ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਕੇ ਸਭ ਕੁਝ ਭੁਲਾ ਦੇਣਾ।
'''ਵਕਤ ਟਪਾਉਣਾ-'''ਔਕੜ ਸਮੇਂ ਕਿਸੇ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨੀ, ਔਖਾ ਸਮਾਂ ਦੱਬ-ਘੁੱਟ ਕੇ ਬਤੀਤ ਕਰਨਾ।
'''ਵਕਤ ਨੂੰ ਧੱਕਾ ਦੇਣਾ-'''ਔਖੇ ਸੌਖੇ ਹੋ ਕੇ ਝੱਟ ਲੰਘਾਉਣਾ। 
'''ਵਖ਼ਤ ਪਾ ਦੇਣਾ-'''ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਕਰ ਦੇਣੀਆਂ, ਔਕੜ ਵਿੱਚ ਫਸਾਉਣਾ। 
'''ਵਖਤਾਂ ਨੂੰ ਫੜੇ ਹੋਏ ਹੋਣਾ-'''ਕਿਸੇ ਬਿਪਤਾ ਵਿੱਚ ਫਸ ਜਾਣਾ। 
'''ਵੱਟ ਖਾਣਾ-'''ਗੁੱਸਾ ਕਰਨਾ, ਦੁੱਧ ਦਾ ਖਟਿਆ ਜਾਣਾ। 
'''ਵੱਟਾ ਲਾਉਣਾ-'''ਬਦਨਾਮੀ ਸਹੇੜਨੀ, ਖੁਨਾਮੀ ਖੱਟਣੀ। 
'''ਵੱਡਾ ਹੋਣਾ-'''ਮਰ ਜਾਣਾ।
'''ਵੱਡਾ ਜਿਗਰਾ ਕਰਨਾ-'''ਮਾੜੇ ਮੋਟੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਕਰਨੀ, ਖੁਲੇ ਦਿਲ ਵਾਲਾ ਹੋਣਾ, ਦੁੱਖ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਕਰਨੀ।
'''ਵੱਢ ਵੱਢ ਖਾਣਾ-'''ਘੂਰ ਘੱਪ ਕਰਨੀ, ਟੁੱਟ ਟੁੱਟ ਪੈਣਾ, ਬਹੁਤ ਝਿੜਕਣਾ।
'''ਵੱਢਿਆਂ ਰੂਹ ਨਾ ਕਰਨਾ-'''ਮਨ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਕਾਰਨ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੰਮ ਨੂੰ ਕਰਨ ਨੂੰ ਦਿਲ ਨਾ ਕਰਨਾ, ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਜਾਂ ਕੰਮ ਨਾਲ ਘ੍ਰਿਣਾ ਹੋ ਜਾਣੀ।
'''ਵਢੂੰ ਖਾਊਂ ਕਰਨਾ-'''ਖਾਣ ਨੂੰ ਪੈਣਾ। 
'''ਵਢੂੰ ਵਢੂੰ ਕਰਨਾ-'''ਹਰ ਵੇਲੇ ਘੂਰਦੇ ਰਹਿਣਾ। 
'''ਵਧ ਵਧ ਹੱਥ ਵਖਾਉਣਾ-'''ਬਹਾਦਰੀ ਕਰਨੀ। 
'''ਵਧ ਵਧ ਕੇ ਪੈਰ ਮਾਰਨਾ-'''ਵਿਤੋਂ ਵੱਧ ਕੰਮ ਕਰਨਾ। 
'''ਵਖਾਧ ਵੱਧ ਜਾਣਾ-'''ਮਾਮੂਲੀ ਝਗੜੇ ਤੋਂ ਲੜਾਈ ਨੇ ਤੂਲ ਫੜ ਲੈਣਾ। 
'''ਵਰ੍ਹ ਪੈਣਾ-'''ਖੂਬ ਝਿੜਕਾਂ ਦੇਣੀਆਂ, ਮਾੜਾ ਚੰਗਾ ਬੋਲਣਾ। 
'''ਵਲ਼ ਖਲੋਣਾ-'''ਘੇਰਾ ਘੱਤ ਲੈਣਾ, ਘੇਰ ਲੈਣਾ। 
'''ਵਲ਼ ਖਾਣਾ-'''ਅੰਦਰੋਂ ਅੰਦਰ ਖਿਝਣਾ, ਜਲਣਾ, ਕੁੜ੍ਹਨਾ। 
'''ਵਲ਼ ਛਲ਼ ਕਰਨਾ-'''ਧੋਖਾ ਦੇ ਜਾਣਾ, ਠੱਗੀ ਮਾਰ ਜਾਣੀ।
&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;{{center|ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ/270}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>amfewfx8fv1mfyqcvt561a0g2h91mpw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/273</title>
    <ns>250</ns>
    <id>51367</id>
    <revision>
      <id>225097</id>
      <parentid>135039</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:40:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225097</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2942" sha1="agg44xgdi2lyguzlq68b0bw5pdd3150" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;﻿'''ਵਲ਼ ਪਾਉਣਾ-'''ਚਲਾਕੀ ਕਰਨੀ।
'''ਵਲ਼ਾ ਵਲ਼ਾ ਕੇ ਗੱਲ ਕਰਨੀ-'''ਦਿਲ ਦੀ ਗੱਲ ਲੁਕੋ ਕੇ ਹੋਰ ਹੋਰ ਗੱਲਾਂ ਕਰੀ ਜਾਣੀਆਂ।
'''ਵਾ ਖਾਣਾ-'''ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਣਾ, ਸੈਰ ਕਰਨੀ। 
'''ਵਾ ਦਾ ਰੁੱਖ ਦੇਖਣਾ-'''ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ ਚੱਲਣਾ। 
'''ਵਾ ਦੇ ਘੋੜੇ ਅਸਵਾਰ ਹੋਣਾ-'''ਹੰਕਾਰ ਜਾਣਾ। 
'''ਵਾ ਵੱਗ ਜਾਣਾ-'''ਮੱਤ ਮਾਰੀ ਜਾਣੀ, ਰਿਵਾਜ ਪੈ ਜਾਣਾ।
'''ਵਾ ਵੱਲ ਨਾ ਵੇਖਣਾ-'''ਮਾੜੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਨਾ ਵੇਖ ਸਕਣਾ, ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਜੁਰੱਅਤ ਨਾ ਕਰਨਾ।
'''ਵਾਸਤੇ ਪਾਉਣੇ-'''ਤਰਲੇ ਕਰਨੇ, ਹਾੜੇ ਕੱਢਣੇ। 
'''ਵਾਹ ਪੈਣਾ-'''ਵਾਸਤਾ ਪੈਣਾ। 
'''ਵਾਹ ਲਾਉਣਾ-'''ਯਤਨਸ਼ੀਲ ਹੋਣਾ। 
'''ਵਾਗਡੋਰ ਫੜਨੀ-'''ਪ੍ਰਬੰਧ ਦੀ ਜੁੰਮੇਂਵਾਰੀ ਲੈਣੀ, ਆਗੂ ਬਣ ਜਾਣਾ। 
'''ਵਾਛਾਂ ਖਿੜਨੀਆਂ-'''ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਣਾ।
'''ਵਾਤ ਨਾ ਪੁੱਛਣੀ-'''ਖ਼ਬਰਸਾਰ ਨਾ ਲੈਣੀ, ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਕਰਨੀ, ਸਹਾਇਤਾ ਨਾ ਕਰਨੀ।
'''ਵਾਧਾ ਘਾਟਾ ਨਾ ਸਮਝਣਾ-'''ਮਾੜੇ ਚੰਗੇ ਅਤੇ ਘਾਟੇ ਵਾਧੇ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਨਾ ਕਰਨੀ।
'''ਵਾਧੀਆਂ ਘਾਟੀਆਂ ਕਰਨੀਆਂ-'''ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਵਧੀਕੀ ਕਰਨੀ।
'''ਵਾਰੀ ਨਾ ਲੈਣ ਦੇਣਾ-'''ਗੱਲਾਂ ਬਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਬੋਲਣ ਨਾ ਦੇਣਾ, ਗੱਲ ਕਰਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਨਾ ਦੇਣਾ।
'''ਵਾਰਾਂ ਗਾਈ ਜਾਣਾ-'''ਬੜੀ ਸ਼ੋਭਾ ਵੱਡਿਆਈ ਹੋਣੀ, ਜੱਸ ਹੋਣਾ। 
'''ਵਾਰੇ ਨਾ ਆ ਸਕਣਾ-'''ਬਹਿਸ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਬੋਲਣ ਨਾ ਦੇਣਾ। 
'''ਵਾਲ਼ ਦੀ ਖਲ ਲਾਹੁਣਾ-'''ਬਹੁਤ ਬਰੀਕੀ ਨਾਲ ਪੁੱਛ ਪੜਤਾਲ ਕਰਨੀ। 
'''ਵਾਲ਼ ਪੈਰਾਂ ਹੇਠਾਂ ਹੋਣਾ-'''ਬੜੀ ਹਲੀਮੀ ਨਾਲ ਗੱਲ ਤੋਰਨੀ। 
'''ਵਾਲ਼ ਵਿੰਗਾ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇਣਾ-'''ਰਤੀ ਭਰ ਵੀ ਔਖ ਨਾ ਆਉਣ ਦੇਣੀ।
'''ਵਿਸ ਘੋਲਣਾ-'''ਮਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਜਰ ਲੈਣਾ, ਅੰਦਰੋਂ ਅੰਦਰ ਵਿਸ ਘੋਲੀ ਜਾਣੀ, ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕੁੜ੍ਹਨਾ।
&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;{{center|ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ/271}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>agg44xgdi2lyguzlq68b0bw5pdd3150</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/274</title>
    <ns>250</ns>
    <id>51368</id>
    <revision>
      <id>225098</id>
      <parentid>135040</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:40:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225098</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1979" sha1="qzr1rtg70jiplgk1q3xcarqwhx8h0oa" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;﻿'''ਵਿਸਾਹ ਨਾ ਖਾਣਾ-'''ਕਿਸੇ 'ਤੇ ਇਤਬਾਰ ਨਾ ਕਰਨਾ, ਦੂਜੇ ਆਦਮੀ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾ ਕਰਨਾ।
'''ਵਿਗੜੀ ਤਾਣੀ ਸੁਲਝਾਉਣੀ-'''ਵਿਗੜਿਆ ਕੰਮ ਸੰਵਾਰ ਦੇਣਾ। 
'''ਵਿਗੜੀ ਬਣਾਉਣਾ-'''ਵਿਗੜੇ ਕੰਮਾਂ 'ਚ ਸੁਧਾਰ ਲਿਆਉਣਾ। 
'''ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਨਾ ਰਹਿਣਾ-'''ਮਾੜੇ ਹੋ ਜਾਣਾ। 
'''ਵੇਖ ਕੇ ਭੁੱਖ ਲਹਿਣਾ-'''ਬਹੁਤ ਸੋਹਣਾ ਲੱਗਣਾ। 
'''ਵੇਖ ਨਾ ਸੁਖਾਣਾ-'''ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੱਧਦਾ ਫੁਲਦਾ ਵੇਖ ਕੇ ਸਾੜਾ ਕਰਨਾ। 
'''ਵੇਲ ਵਧਣਾ-'''ਸੰਤਾਨ 'ਚ ਵਾਧਾ ਹੋਣਾ, ਧੀਆਂ ਪੁੱਤ ਜੰਮਣੇ। 
'''ਵੇਲਾ ਕੁਵੇਲਾ ਭੁਗਤਾਣਾ-'''ਲੋੜ ਸਮੇਂ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨੀ, ਆਸਰਾ ਦੇਣਾ। 
'''ਵੇਲਾ ਟਪਾਉਣਾ-'''ਔਕੜ ਸਮੇਂ ਮਦਦ ਕਰਨਾ, ਮਾੜਾ ਸਮਾਂ ਲੰਘਾ ਦੇਣਾ। 
'''ਵੇਲਾ ਟਾਲਣਾ-'''ਕਿਸੇ ਬਿਪਤਾ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਯਤਨ ਕਰਨਾ। 
'''ਵੇਲਾ ਧੱਕਣਾ-'''ਕੰਮ ਸਾਰਨਾ, ਔਖੇ ਵੇਲੇ ਕੰਮ ਆਉਣਾ। 
'''ਵੇਲੇ ਨੂੰ ਰੋਣਾ-'''ਸਮਾਂ ਅਜਾਈਂ ਗੁਆ ਕੇ ਪਛਤਾਉਣਾ। 
'''ਵੈਰ ਕੱਢਣਾ-'''ਬਦਲਾ ਲੈਣਾ। 
'''ਵੈਰ ਖ਼ਰੀਦਣਾ-'''ਵੈਰ ਪਾ ਲੈਣਾ, ਵੈਰ ਵਿਹਾਜਣਾ। 
'''ਵੰਗਾਰ ਪਾਣਾ-'''ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਨਾ, ਲਲਕਾਰ ਪਾਉਣੀ। 
'''ਵਿੰਗਾ ਤੁਰਨਾ-'''ਮੰਦੇ ਕੰਮ ਕਰਨੇ, ਗ਼ਲਤੀ ਕਰਨੀ।
&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;{{center|ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ/272}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qzr1rtg70jiplgk1q3xcarqwhx8h0oa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/276</title>
    <ns>250</ns>
    <id>51745</id>
    <revision>
      <id>225099</id>
      <parentid>135787</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:41:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225099</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="218" sha1="n5ayqd7p4n6rgrf2ogqx6hoslj12no6" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Css image crop
|Image = ਲੋਕ_ਸਿਆਣਪਾਂ_-_ਸੁਖਦੇਵ_ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf
|Page = 276
|bSize = 464
|cWidth = 399
|cHeight = 600
|oTop = 2
|oLeft = 33
|Location = center
|Description = 
}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>n5ayqd7p4n6rgrf2ogqx6hoslj12no6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/73</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53339</id>
    <revision>
      <id>225058</id>
      <parentid>209953</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:28:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225058</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3547" sha1="d2zsp3fxpr16076erxp3xh6j556ljh9" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh||ਪਹਿਲਾ ਤੰਤ੍ਰ|੬੫}}&lt;/noinclude&gt;ਅੰਦਰ ਝਾਤੀ ਮਾਰੀ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਤਿਬਿੰਬ (ਪਰਛਾਵੇਂ) ਨੂੰ ਕੂਏ ਵਿਖੇ ਦੇਖਕੇ ਗੱਜਿਆ ਝੱਟ ਕੂਏ ਵਿਚੋਂ ਦੂਣੀ ਆਵਾਜ ਆਈ, ਉਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸ਼ਤ੍ਰੂ ਜਾਨ ਉਸ ਦੇ ਉਪਰ ਛਾਲ ਮਾਰੀ ਅਤੇ ਮਰ ਗਿਆ ਅਰ ਸਹਿਆ ਬੀ ਬੜਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਸਾਰੇ ਬਨਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਪਾਸ ਆਯਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਮਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਸੰਗ ਸਭਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਨਾਯਾ, ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਉਸਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਓਹ ਸਾਰੇ ਬਨਵਾਸੀ ਸੁਖ ਭੋਗਨ ਲਗੇ ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਆਖਦਾ ਹਾਂ:-

ਦੋਹਰਾ॥ ਜਾਂਕੋ ਬੁੱਧੀ ਬਲ ਤਿਸੇ ਨਿਰਬੁਧਨ ਬਲ ਨਾਂਹਿ॥&lt;/br&gt;
{{gap}}ਮਦਮਾਤੇ ਮ੍ਰਿਗਰਾਜ ਕੋ ਸਸੇ ਬਿਨਾਸਿਯੋ ਆਂਹਿ॥੨੬੬॥

{{gap}}ਸੋ ਜੇਕਰ ਆਪ ਆਖੋ ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਥੇ ਜਾਕੇ ਆਪਣੀ ਬੁਧਿ ਨਾਲ ਉਨਾਂ ਦੀ ਮਿਤ੍ਰਾਈ ਵਿਚ ਫਰਕ ਪਾ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਕਰਟਕ ਬੋਲਿਆ ਜੇਕਰ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ ਤਾਂ ਜਾਹ ਤੈਨੂੰ ਕਲ੍ਯਾਨ ਹੋਵੇ ਜੋ ਸਮਝੋ ਸੋ ਕਰੋ। ਇਤਨੇ ਚਿਰ ਵਿਚ ਦਮਨਕ ਸੰਜੀਵਕ ਤੋਂ ਵਖਰਾ ਅਕੱਲੇ ਪਿੰਗਲਕ ਨੂੰ ਦੇਖ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰ ਅਗੇ ਜਾ ਬੈਠਾ, ਪਿੰਗਲਕ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਦਮਨਕ! ਬਹੁਤ ਦਿਨਾਂ ਪਿਛੋਂ ਆਯਾ ਹੈਂ ਕੀ ਸਬਬ? ਓਹ ਬੋਲਿਆ ਮਹਾਰਾਜ ਆਪਦੇ ਚਰਣਾਂ ਨਾਲ ਸਾਡਾ ਕੁਝ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਨਹੀਂ ਇਸ ਲਈ ਨਹੀਂ ਆਯਾ।। ਤਾਂ ਬੀ ਰਾਜਾ ਦੇ ਮਤਲਬ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਦੇਖਕੇ ਸਹਾਰਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ ਇਸ ਲਈ ਬਿਨਾਂ ਬੁਲਾਏ ਆਯਾ ਹਾਂ।। ਕਿਹਾ ਬੀ ਹੈ:-

ਦੋਹਰਾ।। ਭਲਾ ਬੁਰਾ ਹਿਤ ਅਹਿਤ ਸਬ ਬਿਨ ਬੂਝੇ ਕਹੁ ਤਾਂਹਿ॥&lt;/br&gt;
{{gap}}ਜਾਂਕਾ ਭਲਾ ਸਦੀਵਹੀਂ ਤੂੰ ਚਾਹੇ ਮਨ ਮਾਂਹਿ॥ ੨੬੭॥

{{gap}}ਦਮਨਕ ਦੀ ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਮਤਲਬ ਵਾਲੀ ਸਮਝਕੇ ਪਿੰਗਲਕ ਬੋਲਿਆਂ ਜੋ ਤੇਰੇ ਦਿਲ ਅੰਦਰ ਹੈ ਸੋ ਕਹੁ,ਓਹ ਥੋਲਿਆ ਹੇ ਸ੍ਵਾਮੀ! ਇਹ ਸੰਜੀਵਕ ਆਪ ਦਾ ਦੁਸ਼ਮਨ ਹੈ ਇਸਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇਤਬਾਰੀ ਸਮਝਕੇ ਇਕੰਤ ਬਿਖੇ ਇਹ ਆਖਿਆ ਸੀ ਜੋ ਮੈਂ ਪਿੰਗਲਕ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਜਾਨ ਚੁਕਾ ਹਾਂ ਇਸ ਲਈ ਹੁਨ ਇਸ ਨੂੰ ਮਾਰਕੇ ਸਾਰਾ ਰਾਜ ਮੈਂ ਲਵਾਂਗਾ ਅਤੇ ਤੈਨੂੰ ਵਜੀਰ, ਬਨਾਵਾਂਗਾਂ,ਦਮਨਕ ਦੇ ਇਸ ਵਜ੍ਰ ਰੂਪੀ ਬਚਨ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਪਿੰਗਲਕ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕੁਝ ਨਾ ਬੋਲਿਆ॥ ਤਾਂ ਦਮਨਕ ਨੇ ਉਸਦੇ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਜਾਨਿਆ ਜੋ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>d2zsp3fxpr16076erxp3xh6j556ljh9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/243</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53497</id>
    <revision>
      <id>225059</id>
      <parentid>220308</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:29:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225059</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3619" sha1="apwutf2m3h4d4kcmcn3ki4z4c9b6qju" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh||ਚੌਥਾ ਤੰਤ੍ਰ|੨੩੫}}
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;﻿{{gap}}ਦੁਤੀ ਯੂਧਿਸਟਰ ਵਤ ਸੋਈ ਸਵਾਰਥ ਤੇ ਗਿਰਜਾਤ॥੩੯॥ ਸੰਸਾਰ ਨੇ ਪੁਛਿਆ ਏਹ ਬਾਤ ਕਿਸ ਤਰਾਂ ਹੈ ਬਾਂਦਰ ਬੋਲਿਆ ਸੁਨ:-੪ ਕਥਾ।। ਕਿਸੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਖੇ ਕੁੰਭਿਆਰ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਇੱਕ ਦਿਨ ਓਹ ਅਲਗਰਜੀ ਕਰਕੇ ਛੇਤੀ ਨਾਲ ਦੌੜਦਾ ਹੋਯਾ ਅਧੇ ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ ਘੜੇ ਦੇ ਗਲ ਉਪਰ ਡਿਗ ਪਿਆ ਓਸ ਖੋਪਰ ਦੀ ਨੋਕ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਮੱਥਾ ਪਾਟ ਗਿਆ ਤੇ ਲਹੂ ਵਗਨ ਲਗਾ ਬੜੇ ਜਤਨ ਨਾਲ ਉੱਥੋਂ ਉੱਠਕੇ ਅਪਨੇ ਮਕਾਨ ਪਰ ਗਿਆ।। ਉਸ ਚੋਟ ਦੇ ਨਾਂ ਦਵਾਈ ਕਰਨ ਕਰਕੇ ਓਹ ਵੱਡਾ ਘਾ ਹੋ ਗਿਆ ਪਰ ਬੜੀ ਦੇਰ ਨਾਲ ਰਾਜੀ ਹੋ ਗਿਆ ਇਸਤੋਂ ਪਿਛੇ ਕਾਲ ਪੈਨ ਕਰਕੇ ਓਹ ਕੁੰਭਿਆਰ ਭੁੱਖ ਦਾ ਮਾਰਿਆ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨਾਲ ਰਲਕੇ ਪਰਦੇਸ ਵਿਖੇ ਜਾਕੇ ਕਿਸੇ ਰਾਜਾ ਪਾਸ ਨੌਕਰ ਰਿਹਾ।। ਉਸ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸਦੇ ਮੱਥੇ ਉਪਰ ਜ਼ਖ਼ਮ ਦੇਖਕੇ ਸੋਚਿਆ ਜੋ ਏਹ ਕੋਈ ਜੋਧਾ ਹੈ ਕਿਉਂ ਜੋ ਇਸਨੇ ਸਾਮਨੇ ਹੋਕੇ ਚੋਟ ਖਾਧੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਲਈ ਓਹ ਰਾਜਾ ਹੋਰਨਾਂ ਜੋਧਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਉਸਦਾ ਬੜਾ ਆਦਰ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਜੋਧਾ ਉਸਦੇ ਉਪਰ ਰਾਜੇ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਬੜੇ ਦੁਖੀ ਹੋਨ। ਪਰ ਰਾਜਾ ਦੇ ਭੈ ਕਰਕੇ ਕੁਝ ਨਾ ਬੋਲਨ ਕਿਸੇ ਦਿਨ ਰਾਜਾ ਨੇ ਯੁੱਧ ਦੀ ਤਿਯਾਰੀ ਪਾਕੇ, ਸਾਰੇ ਜੋਧੇ ਸਜਾਕੇ, ਹਾਥੀ ਘੋੜੇ ਤਿਆਰ ਕਰਾਕੇ ਏਕਾਂਤ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਉਸ ਕੁੰਭਿਆਰ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਤੇਰਾ ਕੀ ਨਾਮ ਹੈ ਅਰ ਕੀ ਜਾਤ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਏਹ ਚੋਟ ਤੇਰੇ ਮੱਥੇ ਤੇ ਲੱਗੀ ਹੈ। ਓਹ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਸਵਾਮੀ ਏਹ ਹਥਿਆਰ ਦੀ ਚੋਟ ਨਹੀਂ ਮੈਂ ਕੁੰਭਿਆਰ ਹਾਂ ਮੇਰੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਟੁੱਟਿਆਂ ਹੋਯਾਂ ਘੜਿਆਂ ਦੇ ਖੋਪਰ ਪਏ ਸਾਨ ਇੱਕ ਦਿਨ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਕੇ ਦੌੜਦਾ ੨ ਉੱਥੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ ਸਾਂ ਉਸ ਚੋਟ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਮੇਰੇ ਮੱਥੇ ਤੇ ਲੱਗਾ ਹੋਯਾ ਹੈ॥ ਇਹ ਬਾਤ ਸੁਨ ਕੇ ਰਾਜਾ ਬੋਲਿਆ ਅਹੋ ਇਸ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਚਿਹਨ ਵਾਲੇ ਕੁੰਭਿਆਰ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਠੱਗ ਲਿਆ ਸੋ ਇਸ ਨੂੰ ਗਲਹੱਥਾ ਦੇਕੇ ਕਢ ਦੇਓ। ਧੱਕੇ ਮਿਲਦਿਆਂ ਕੂਲਾਲ ਨੇ ਆਖਿਆ ਮੈਨੂੰ ਧੱਕੇ ਨਾ ਦੇਵੋ ਤੇ ਮੇਰੀ ਬਹਾਦਰੀ ਤਾਂ ਦੇਖੋ। ਇਹ ਸੁਨ ਰਾਜਾ ਬੋਲਿਆ ਆਪ ਸਬਨਾਂ ਗੁਨਾਂ ਕਰਕੇ ਯੁਕਤ ਹੋ ਤਾਂ ਬੀ ਇੱਥੋਂ ਚਲੇ ਜਾਓ॥ ਕਿਹਾ ਹੈ:-&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>apwutf2m3h4d4kcmcn3ki4z4c9b6qju</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/252</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53506</id>
    <revision>
      <id>224998</id>
      <parentid>165948</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:13:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224998</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3661" sha1="9kkb3ew50vpcezu169ntshgb8towvjk" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|੨੪੪|ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਮੇਰੀ ਪੰਡਤਾਈ ਜਿਤੀ ਦੁਗੁਨੀ ਤਵ ਨਿਹਸੰਗ॥
            ਯਾਰ ਗਯੋ ਭਰਤਾ ਮਰਿਯੋ ਕਿ ਦੇਖੇ ਹ੍ਵੈ ਨੰਗ॥੬੨॥&lt;/poem&gt;
{{gap}}ਬਾਂਦਰ ਬੋਲਿਆ ਕਿਸਤਰਾਂ ਸੰਸਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੁਨ:— 

੯ ਕਥਾ॥ ਕਿਸੇ ਪਿੰਡ ਵਿਖੇ ਤੀਾਮੀ ਖਾਵੰਦ ਹਲ ਚਲਾਉਨ ਵਾਲੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸੇ। ਉਸ ਹਾਲੀ ਦੀ ਤੀਮੀ ਜੱਟ ਦੇ ਬੁਢਾੱਪੇ ਕਰਕੇ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਪਰਾਏ ਮਨੁਖਾਂ ਲਾਲ ਰਲੀ ਹੋਈ ਕਦੇ ਬੀ ਘਰ ਵਿਖੇ ਟਿਕਕੇ ਨਹੀਂ ਬੈਠਦੀ ਸੀ। ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਠੱਗ (ਪਰਾਏ ਧਨ ਦੇ ਹਰਨ ਵਾਲੇ) ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਪਛਾਨ ਕੇ ਏਕੰਤ ਵਿਖੇ ਕਿਹਾ ਹੇ ਭਦ੍ਰੇ ਮੇਰੀ ਤੀਮੀਾਂ ਮਰ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਸਰਤ ਦੇਖਕੇ ਮੋਹਿਆ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਸੋ ਇਸ ਲਈ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਹੀ ਅਨੰਦ ਕਰ। ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਹੇ ਭਦ੍ਰ ਜੇਕਰ ਏਹ ਗੱਲ ਠੀਕ ਹੈ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਪਤਿ ਪਾਸ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਧਨ ਹੈ ਅਤੇ ਓਹ ਬਹੁਤ ਬੁੱਢਾ ਹੈ ਉੱਠ ਬੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਸੋ ਓਹ ਧਨ ਲੈਕੇ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹਾਂ ਅਤੇ ਉਸ ਧਨ ਦੇ ਕਰਕੇ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਸੁਖ ਭੋਗਾਂ, ਓਹ ਬੋਲਿਆਂ ਮੈਂ ਭੀ ਏਹੋ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਸੋ ਤੂੰ ਕਲ ਸਵੇਰੇ ਹੀ ਇਸ ਜਗਾ ਪਰ ਆ ਜਜਾਵੀਂ ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈਕੇ ਕਿਸੇ ਹੱਛੇ ਨਗਰ ਵਿਖੇ ਜਾਕੇ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਅਨੰਦ ਕਰਾਂ॥ ਓਹ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਤਿਗਯਾ ਕਰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਕੇ ਆਪਨੇ ਘਰ ਗਈ, ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਭਰਤਾ ਦੇ ਸੁੱਤਿਆਂ ਸਾਰਾ ਧਨ ਲੈਕੇ ਪ੍ਰਭਾਤ ਵੇਲੇ ਜਿਸ ਜਗਾ ਦਾ ਉਸ ਨੇ ਪਤਾ ਦਸਿਆ ਸੀ ਉੱਥੇ ਚਲ ਗਈ। ਓਹ ਠੱਗ ਬੀ ਉਸਨੂੰ ਲੈਕੇ ਦੱਖਨ ਦਿਸ਼ਾ ਨੂੰ ਤੁਰ ਪਿਆ ਦੋ ਕੋਹਾਂ ਉੱਤੇ ਜਾ ਕੇ ਇੱਕ ਨਦੀ ਆਈ ਤਦ ਠੱਗ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਜੋ ਇਸ ਬੁੱਢੀ ਤੀਮੀ ਨੂੰ ਲੋਜਾਕੇ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂਗਾ। ਦੂਜੇ ਨਾ ਜਾਣੀਏ ਜੋ ਕੋਈ ਇਸਦਾ ਸੰਬੰਧੀ ਪਿਛੇ ਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਬੜੀ ਖਰਾਬੀ ਹੋਵੇਗੀ ਇਸਲਈ ਇਸ ਦਾ ਧਨ ਲੈ ਕੇ ਚਲਿਆ ਜਾਵੇ। ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਭਲੀਏ ਲੋਕ ਏਹ ਨਦੀ ਬੜੀ ਤਾਰੂ ਹੈ ਇਸਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਲਟਾ ਪਟਾ ਪਾਰ ਛੱਡ ਆਵਾਂ ਵੇਰ ਆਕੇ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਿੱਠ ਤੇ ਚਾੜ੍ਹ ਕੇ ਲੈ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਓਹ ਬੋਲੀ ਹੱਛਾ ਇਵੇਂ ਕਰ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕਹਿਕੇ ਸਾਰਾ ਧਨ ਉਸਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਆਪਨੇ ਕਪੜੇ ਬੀ ਦੇਹ ਕਿਉ ਸੋ ਜਲ ਵਿਖੇ ਕਪੜੇ ਭਿੱਜ ਜਾਨਗੋ ਤ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9kkb3ew50vpcezu169ntshgb8towvjk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/253</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53507</id>
    <revision>
      <id>224999</id>
      <parentid>165950</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:14:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>224999</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3204" sha1="iar7us9bmbb0ebvodufzfzhz4pu83hn" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh||ਚੌਥਾ ਤੰਤ੍ਰ|੨੪੫}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;ਉਸਨੇ ਕਪੜੇ ਭੀ ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਓਹ ਲੈਕੇ ਪਾਰ ਜਾਕੇ ਨੱਠ ਗਿਆ ਅਤੇ ਓਹ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਖੜੋਤੀ ਹੋਈ ਉਸਨੂੰ ਉਡੀਕ ਰਹੀ ਸੀ ਕਿ ਇਤਨੇ ਚਿਰ ਵਿਖੇ ਇਕ ਗਿਦੜੀ ਮਾਸ ਨੂੰ ਲੈਕੇ ਉੱਥੇ ਆ ਪਹੁੰਚੀ ਅਜੇ ਆਕੇ ਖੜੋਤੀ ਹੀ ਸੀ ਕਿ ਇਤਨੇ ਚਿਰ ਵਿੱਚ ਇਕ ਮੱਛੀ ਜਲ ਵਿਚੋਂ ਉਛਲਕੇ ਬਾਹਰ ਆਗਈ ਓਹ ਗਿਦੜੀ ਮਾਸ ਨੂੰ ਛੱਡਕੇ ਮੱਛੀ ਨੂੰ ਫੜਨ ਲੱਗੀ, ਮੱਛੀ ਤਾਂ ਕੁੱਦਕੇ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਜਾ ਪਈ ਅਤੇ ਮਾਸ ਨੂੰ ਇੱਲ ਲੈ ਗਈ ਓਹ ਗਿਦੜੀ ਵਿਚਾਰੀ ਦੇਖਦੀ ਹੀ ਹੱਕੀ ਬੱਕੀ ਰਹਿ ਗਈ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਖ ਓਹ ਤੀਮੀ ਬੋਲੀ:—
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਗੀਧ ਗਯੋ ਲੈ ਮਾਸ ਕੋ ਮੱਛ ਗਯੋ ਜਲ ਮਾਂਹਿ। 
     ਕਿਆ ਦੇਖਤ ਹੈ ਗੀਦੜੀ ਮਛ ਮਾਸ ਦੋਊ ਨਾਂਹਿ ॥੬੩॥&lt;/poem&gt;
{{gap}}ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਪਤਿ, ਦੌਲਤ ਅਤੇ ਯਾਰ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਨੰਗੇ ਭੀਮੀ ਨੂੰ ਗਿਦੜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ:—
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਮੇਰੀ ਪੰਡਤਾਈ ਜਿਤੀ ਦੁਗਨੀ ਤਵ ਨਿਹਸੰਗ॥
      ਯਾਰ ਗਯੋ ਭਰਤਾ ਮਰਿਯੋ ਕਿਆ ਦੇਖੇ ਹ੍ਵੈ ਨੰਗ॥੬੪॥&lt;/poem&gt;
ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਬਾਂਦਰ ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਬਾਤਾਂ ਕਰਦੇ ਹੀ ਸੇ ਇੱਕ ਜਲ ਜੀਵ ਨੇ ਆ ਕੇ ਉਸ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, ਤੇਰਾ ਘਰ ਤਾਂ ਇਕ ਬੜੇ ਭਾਰੀ ਸੰਸਾਰ ਨੇ ਘੇਰ ਲਿਆ ਹੈ ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਓਹ ਸੰਸਾਰ ਉਸਦੇ ਕੱਢਨ ਦਾ ਹੀਲਾ ਸੋਚਦਾ ਹੋਯਾ ਬਾਂਦਰ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ ਦੇਖ ਮੇਰੇ ਉਪਰ ਪਰਮੇਸਰ ਦੀ ਕਰੋਪੀ ਹੋਈ ਹੈ॥ 
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ਮੀਤ ਫਿਰਿਓ ਨਾਰੀ ਮਰੀ ਘਰ ਭੀ ਲੀਓ ਖੁਸਾਇ॥
     ਨਾ ਜਾਨੇ ਕਿਆ ਹੋਇ ਬਿਧਿ ਸਨ ਕਹਾ ਬਸਾਇ॥੬੫॥&lt;/poem&gt;
ਅਥਵਾ ਇਹ ਬਾਤ ਠੀਕ ਹੈ:—
{{Block center|&lt;poem&gt;{{overfloat left|ਕੁੰਡਲੀਆਂ|depth=4em}} ਛੰਦ॥ ਬਾਾਮ ਬਿਧਾਤਾ ਕੇ ਭਏ ਸਬ ਕਾਰਜ ਪ੍ਰਤਿਕੂਲ।
ਹੋਤ ਅਤੇ ਇਮ ਜਿਮ ਪੜੇ ਦੁਖ ਪਰ ਦੁਖ ਨਜੁਲ॥
ਦੁਖ ਪਰ ਦੁੱਖ ਨਜੁਲ ਚੋਟ ਪਰ ਲਗਤੀ ਚੌਟਾ।
ਭੂਖ ਬਹੁਤ ਤਬ ਲਗੇ ਜਬੀ ਹ੍ਵੈ ਧਨ ਕਾ ਟੋਟਾ॥ 
ਕਹਿ ਸ਼ਿਵ ਨਾਥ ਵਿਚਾਰ ਦੁੱਖ ਨਹਿ ਮਿਟੇ ਅਕਮਾ 
ਪੁਨ ਆਪਦ ਹੀ ਹੋਤ ਜਬੀ ਬਿਧਿ ਹੋਤ ਸੁ ਬਾਮਾ॥ ੬੬&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>iar7us9bmbb0ebvodufzfzhz4pu83hn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/254</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53508</id>
    <revision>
      <id>225000</id>
      <parentid>165953</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:14:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225000</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3638" sha1="hg1beth3grm0gevee0bp89fum3xlg5t" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|੨੪੬|ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;{{gap}}ਹੁਨ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ ਕਿਆ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕਰਾਂ ਅਥਵਾ ਸਾਮ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਸਮਝਾ ਕੇ ਘਰੋ ਕੱਢ ਦੇਵਾਂ ਅਥਵਾ ਭੇਦ ਯਾ ਦਾਨ ਕਰਾਂ ਭਾਵੇਂ ਇਸੇ ਬਾਂਦਰ ਮਿਤ ਨੂੰ ਹੀਂ ਪੁੱਛੋ ਕਿ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂ ਜੋ ਮਹਾਤਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ:—
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਮਿਤ੍ਰ ਹਿਤੁ ਗੁਰੁ ਸੋ ਜੋਉ ਬੂਝ ਕਰਤ ਹੈ ਕਾਜ।
     ਤਾਂ ਕੈ ਵਿਘਨ ਨਾ ਹੋਤ ਹੈ ਕਿਸੀ ਕਾਜ ਮੇਂ ਆਜ॥੬੭॥&lt;/poem&gt; 
{{gap}} ਇਹ ਬਾਤ ਨਿਸਚੇ ਕਰ ਜੰਮੂ ਬ੍ਰਿਛ ਤੇ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਉੱਸੇ ਬਾਂਦਰ ਨੂੰ ਪੁਛਨ ਲੱਗਾ॥ ਹੇ ਭਾਈ ਮੇਰੇ ਮੰਦ ਭਾਗਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖੋ, ਜੋ ਮੇਰਾ ਘਰ ਬੀ ਕਿਸੇ ਬਲਵਾਨ ਸੰਸਾਰ ਨੇ ਰੋਕ ਲਿਆ ਹੈ ਇਸਲਈ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ॥ ਸਾਮ ਆਦਿਕ ਉਪਾਯਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਥੇ ਕੇਹੜਾ ਜਤਨ ਕਰਾਂ॥ ਬਾਂਦਰ ਬੋਲਿਆ ਹੈ ਕ੍ਰਿਤਘਨ ਪਾਪੀ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵਰਜਿਆ ਬੀ ਹੈ ਫੇਰ ਮੈਨੂੰ ਕਿਉਂ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈਂ॥ ਇਹ ਸੁਨ ਸੰਸਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਮਿਤ੍ਰ ਬੇਸ਼ਕ ਮੈਂ ਅਪਰਾਧੀ ਹਾਂ ਤਾਂ ਬੀ ਤੂੰ ਪਿਛਲੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਹ। ਬਾਂਦਰ ਬੋਲਿਆ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦਾ ਕਿਉਂ ਜੋ ਤੂੰ ਤੀਮੀ ਦੇ ਕਹੇ ਲੱਗ ਕੇ ਮੇਨੂੰ ਸਮੁਦ੍ਰ ਵਿੱਚ ਡੁਬਾਉਨ ਲੈ ਗਿਆ ਸੀ। ਤੋੜੇ ਤੀਮੀ ਸਬ ਕੋਲੋਂ ਪਿਆਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਦ ਬੀ ਉਸ ਦੇ ਕਹੇ ਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਸੰਬੰਧੀ ਸਮੁਦ੍ਰ ਵਿਖੇ ਸੱਟੇ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ॥ ਸੋ ਹੇ ਮੂਰਖ ਤੂੰ ਤਾਂ ਆਪਨੀ ਮੂਰਖਤਾਈ ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਆਪ ਬਿਗਾੜ ਚੁੱਕਾ ਹੈਂ ਇਹ ਬਾਤ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪਹਿਲੇ ਹੀ ਕਹਿ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ ਇਸ ਪਰ ਕਿਹਾ ਬੀ ਹੈ:—
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਮਦ ਸੇਂ ਜੋ ਨਹਿ ਕਰਤ ਹੈ ਸਤਪੁਰਖੋਂ ਕੀ ਬਾਤ॥
     ਨਾਸ ਹੋਤ ਹੈ ਤਿਸੀ ਘੰਟ ਉਠ ਕੀ ਭਾਂਤ ॥੬੮॥&lt;/poem&gt;
{{gap}}ਸੰਸਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਇਹ ਪ੍ਰਸੰਗ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ ਬਾਂਦਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੁਨ:—

{{gap}}੧੦ ਕਥਾ॥ ਕਿਸੇ ਜਗਾਂ ਵਿਖੇ ਇਕ ਤਰਖਾਣ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਓਹ ਬੜਾ ਗਰੀਬ ਹੋਗਿਆ ਫੇਰ ਸੋਚਨ ਲਗਾ ਕਿ ਇਸ ਗਰਬੀ ਨੂੰ ਧਿੱਕਾਰ ਹੈ ਦੇਖੋ ਭਈ ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ੨ ਕੰਮ ਵਿਖੇ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ ਪਰ ਸਾਡੇ ਜੋਗਾ ਕੋਈ ਵਪਾਰ ਇੱਥੇ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਸਬਨਾਂ ਦੇ ਮਕਾਨ ਬੀ ਹਨ ਪਰ ਮੇਰਾ ਕੋਈ ਮਕਾਨ ਬੀ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hg1beth3grm0gevee0bp89fum3xlg5t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/255</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53509</id>
    <revision>
      <id>225001</id>
      <parentid>165954</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:14:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225001</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3439" sha1="1etbec212ps9ziz8zmzqznyb8wne1qc" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh||ਚੌਥਾ ਤੰਤ੍ਰ|੨੪੭}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;ਨਹੀਂ ਇਸ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਤਰਖਾਣ ਬਣ ਕੇ ਇੱਥੇ ਮਜੂਰੀ ਕਰਨ ਦਾ ਕੀ ਪਰੋਜਨ ਹੈ ਇਹ ਸੋਚਕੇ ਦੇਸ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲ ਗਿਆ। ਜਦ ਬਨ ਵਿਖੇ ਗਯਾ ਤਦ ਸੰਧਯਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਬਨ ਦੀਆਂ ਝਾੜੀਆਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਾਥ ਤੋਂ ਵਿਛੜੀ ਹੋਈ ਪ੍ਰਸੂਤ ਦੀ ਪੀੜ ਨਾਲ ਪਈ ਹੋਈ ਇਕ ਊਠਣੀ ਦੇਖੀ॥ ਬੱਚੇ ਸਮੇਤ ਉਸ ਊਠਨੀ ਨੂੰ ਲੈਕੇ ਘਰ ਨੂੰ ਮੁੜ ਪਿਆ ਅਤੇ ਘਰ ਵਿਖੇ ਆਕੇ ਉਸਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਕੇ ਕੁਹਾੜਾ ਲੈਕੇ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ। ਅਤੇ ਬੜੀਆਂ ਸੁੰਦਰ ਦਾਹਣੀਆਂ ਨੂੰ ਕੱਟ ਕੇ ਸਿਰ ਤੇ ਚੁੱਕ ਕੇ ਲੈ ਆਯਾ ਤੇ ਉਸ ਉਠਣੀ ਅੱਗੇ ਸੱਟ ਦਿੱਤੀਆਂ॥ ਓਹ ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਖਾ ਕੇ ਧੀਰੇ ੨ ਮੋਦੀ ਤਾਜੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਓਹ ਬੋਤਾ ਬੀ ਪਲਨ ਲੱਗਾ ਅਰ ਊਠਣੀ ਦੇ ਦੁਧ ਨਾਲ ਕੁਟੰਬ ਦਾ ਬੀ ਗੁਜਾਰਾ ਹੋਨ ਲੱਗਾ॥

{{gap}}ਓਹ ਬੱਚਾ ਉਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰਾ ਸਾ ਇਸਲਈ ਉਸਦੇ ਗਲ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਘੰਟਾ ਬੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਮਨ ਵਿਖੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ ਜੋ ਹੋਰਨਾਂ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲੋਂ ਤਾਂ ਇਹ ਕੰਮ ਚੰਗਾ ਹੈ, ਦੇਖੋ ਜੋ ਇੱਕ ਉਠਣੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਕੁਟੰਬ ਬੀ ਪਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁਝ ਖ਼ਰਚ ਬੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਤਦ ਆਪਣੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗਾ ਹੈ ਪਿਆਰੀ ਮੈ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਸਾਹੂਕਾਰ ਕੋਲੋਂ ਰੁਪਯਾ ਉਧਾਰਾ ਲੈਕੇ ਗੁਜਰਾਤ ਨੂੰ ਉਠ ਖਰੀਦਣ ਲਈ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਇਤਨਾਂ ਚਿਰ ਤੂੰ ਇਸਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰੀ॥ ਸੋ ਉਸਨੇ ਏਹੋ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਉਠਨੀ ਹੋਰ ਖਰੀਦ ਕੇ ਲੈ ਆਯਾ, ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਉਸਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਉਠ ਤੇ ਬੋਤੇ ਹੋ ਗਏ ਤਦ ਉਸਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਇੱਕ ਨੌਕਰ ਰੱਖਿਆ, ਹਰ ਸਾਲ ਉਠਨੀਆਂ ਤਾਂ ਬਚੇ ਦੇਣ ਅਤੇ ਮੁਫ਼ਤ ਪਲਨ ਅਰ ਦੁਧ ਨਾਲ ਕੁਟੰਬ ਦੀ ਪਾਲਨਾ ਹੋਵੇ ਤੇ ਬਾਕੀ ਦੁਧ ਵੇਚਕੇ ਰੂਪੈਯੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਨ॥ 

{{gap}}ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਉਸ ਤਰਖਾਣ ਦਾ ਸੁਖਾਲਾ ਗੁਜਾਰਾ ਹੋਣ ਲੱਗ ਓਹ ਸਾਰੇ ਉਠ ਚਰਨ ਲਈ ਬਨ ਵਿਖੇ ਚਲੇ ਜਾਨ ਅਰ ਬੜੇ ਸੁੰਦਰ ਪਤ੍ਰ ਖਾ ਕੇ ਜਲ ਪਾਨ ਕਰਕੇ ਸੰਧਯਾ ਵੇਲੇ ਧੀਰੇ ੨ ਆਪਣੇ ਮਕਾਨ ਪਰ ਆ ਜਾਨ। ਓਹ ਜੇਹੜਾ ਪਹਿਲਾ ਊਠ ਦਾ ਬੱਚਾ ਸੀ ਉਹ ਮਸਤਿਆ ਹੋਯਾ ਸਬਨਾਂ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ ਆਯਾ ਕਰੇ॥&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1etbec212ps9ziz8zmzqznyb8wne1qc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/256</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53510</id>
    <revision>
      <id>225002</id>
      <parentid>165955</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:14:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225002</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3365" sha1="do434omy1abmeoopgbj4guqj6q53l10" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|੨੪੮|ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;{{gap}}ਹੋਰਨਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਏਹ ਬੜਾ ਮੂਰਖ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਸਾਥ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਘੰਟਾ ਵਜਾਉਂਦਾ ਧੀਰੇ ੨ ਪਿਛੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਜੇ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਦੁਸ਼ਟ ਜੀਵ ਦੇ ਕਾਬੂ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ ਤਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਮਰੇਗਾ॥ ਏਹ ਤਾਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਹੀ ਸੇ ਕਿ ਉਸ ਘੰਟੇ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਸੁਨ ਕੇ ਸ਼ੇਰ ਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕੀ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਨਾਂ ਦੀ ਕਤਾਰ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਘੰਟੇ ਵਾਲਾ ਊਠ ਤਾਂ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿਕੇ ਧੀਰੇ ੨ ਘਾਸ ਚਰਨ ਲੱਗਾ॥ ਇਤਨੇ ਚਿਰ ਵਿੱਚ ਬਾਕੀ ਦੇ ਉਠ ਪਾਣੀ ਪੀ ਕੇ ਘਰ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ ਅਤੇ ਓਹ ਅਕਲਾ ਧੀਰੇ ੨ ਪੱਤ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਖਾਂਦਾ ਜਿਉਂ ਆਯਾ ਕਿਉਂ ਅਗੇ ਸ਼ੇਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਝੱਟ ਮਾਰ &lt;poem&gt;ਲਿਆ ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਆਖਦਾ ਹਾਂ:—
ਦੋਹਰਾ॥ ਮਦ ਮੇਂ ਜੋ ਨਹਿ ਕਰਤ ਹੈ ਸਤਪੁਰਖੋਂ ਕੀ ਬਾਤ॥
      ਨਾਸ ਹੋਤੁ ਹੈ ਤਿਸੀ ਕਾ ਘੰਟ ਉਠ ਵਤ ਤਤਾ॥੬੯॥&lt;/poem&gt;
{{gap}}ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨ ਕੇ ਸੰਸਾਰ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਭਦ੍ਰ:—
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਸਪਤ ਵਚਨ ਤੇਂ ਮਿਤ੍ਰਤਾ ਹੋਤ ਕਹੇਂ ਬੁੱਧਿਮਾਨ
      ਯਹੀ ਬਚਨ ਉਰ ਧਾਰਕੇ ਤਵ ਹਿਤ ਕਰੋ ਬਖਾਨ॥੭o॥ 
      ਹਿਤ ਉਪਦੇਸ਼ਕ ਮਨੁਜ ਕੇ ਕਬਹੂੰ ਨਹਿ ਦੁਖ ਹੋਤ। 
      ਲੋਕ ਬਿਖੇ ਪਰਲੋਕ ਮੇਂ ਬੁਧਿਜਨ ਕਰਤ ਉਦੋਤ॥੭੧॥&lt;/poem&gt; 
{{gap}}ਇਸ ਲਈ ਭਾਵੇਂ ਮੈਂ ਕ੍ਰਿਤਘਨ ਹਾਂ ਤਾਂ ਬੀ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਉਪਰ ਦਯਾ ਕਰਕੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇਹ ਜੋ ਮੈਂ ਹੁਣ ਕੀ ਕਰਾਂ॥ ਕਿਹਾ ਬੀ ਹੈ:—
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਉਪਕਾਰੀ ਸੇ ਭਲਾ ਜੋ ਸੋ ਨਹਿ ਭਲਾ ਕਹਾਇ।
     ਬੁਰੇ ਸਾਥ ਜੋ ਭਲਾ ਹੈ ਸੋਈ ਭਲਾ ਸਦਾਇ॥੭੨॥&lt;/poem&gt;
{{gap}}ਇਹ ਸੁਣ ਬਾਂਦਰ ਬੋਲਿਆ ਜੇਕਰ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨਾਲ ਜਾਕੇ ਯੁੱਧ ਕਰ ਕਿਉਂ ਜੋ ਇਸ ਪਰ ਕਿਹਾ ਬੀ ਹੈ:—
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਜੀਤੇ ਘਰ ਵਾ ਜਸ ਮਿਲੇ ਮਰੇ ਸ੍ਵਰਗ ਮਿਲ ਜਾਇ॥
      ਯੁੱਧ ਕੀਏ ਫਲ ਦੋਇ ਹੈਂ ਤੋਕੋ ਦੇਉਂ ਸੁਨਾਇ॥ ੭੩॥ 
      ਅਧਿਕ ਬਲੀ ਸੇ ਨਮ੍ਰਤਾ ਬਲ ਲਖ ਭੇਦ ਕਰਾਇ॥ 
      ਅਲਪ ਬਲੀ ਕੋ ਦਾਨ ਸੇ ਸਮ ਸੇਂ ਯੁੱਧ ਮਚਾਇ॥੭੪॥&lt;/poem&gt;
{{gap}}ਸੰਸਾਰ ਖੋਲਿਆ ਇਹ ਪ੍ਰਸੰਗ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ ਬਾਂਦਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੂਣ:—&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>do434omy1abmeoopgbj4guqj6q53l10</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/257</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53511</id>
    <revision>
      <id>225003</id>
      <parentid>166063</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:14:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225003</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3316" sha1="ld4hqe8molpl2ywo5sna9nhos2rwrho" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh||ਚੌਥਾ ਤੰਤ੍ਰ|੨੪੯}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;੧੧ ਕਥਾ। ਕਿਸੇ ਬਨ ਵਿਖੇ ਚਤੁਰਕ ਨਾਮੀ ਗਿੱਦੜ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਉਸ ਨੇ ਇਕ ਦਿਨ ਬਨ ਵਿਖੇ ਫਿਰਦੇ ਨੇ ਮੋਯਾ ਹੋਯਾ ਹਾਥੀ ਲੱਭਾ ਪਰ ਉਸਦੀ ਖਲੜੀ ਬੜੀ ਕਠੋਰ ਸੀ ਇਸਲਈ ਉਸਦੇ ਚੁਫੇਰੇ ਤਾਂ ਫਿਰਿਆ ਪਰ ਪਾੜ ਨਾ ਸੱਕਿਆ॥ ਇਤਨੇ ਚਿਰ ਵਿਖੇ ਕੋਈ ਸ਼ੇਰ ਇਧਰ ਉਧਰ ਫਿਰਦਾ ਹੋਯਾ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਉਸਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਗਿੱਦੜ ਨੇ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਉਪਰ ਦੋਵੇਂ ਗੋਡੇ ਟਿਕਾ ਕੇ ਹੱਥ ਜੋੜਕੇ ਬੜੀ ਦੀਨਤਾ ਨਾਲ ਅਰਜ਼ ਕੀਤੀ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ ਮੈਂ ਆਪਦਾ ਨੌਕਰ ਹਾਂ ਇਸ ਲਈ ਹਾਥੀ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਸੋ ਆਪ ਇਸਨੂੰ ਖਾਵੋ। ਉਸਦੀ ਬੇਨਤੀ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਸ਼ੇਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਮੈਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਦੇ ਮਾਰੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ ਇਸ ਪਰੇ ਕਿਹਾ ਬੀ ਹੈ:―
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਸਿੰਘ ਖੁਧਾ ਯੁਤ ਬਨ ਥਿਖੇ ਕਬੀ ਨ ਖਾਵਤ ਘਾਸ॥
            ਤਥਾ ਵਿਪਦ ਮੇਂ ਸੰਤਜਨ ਤਜਤ ਨ ਧਰਮ ਹੁਲਾਸ॥੭੫॥&lt;/poem&gt;
{{gap}}ਇਸਲਈ ਏਹ ਹਾਥੀ ਤੈਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਗਿੱਦੜ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਆਖਣ ਲਗਾ ਏਹ ਕਰਨਾ ਤਾਂ ਆਪ ਨੂੰ ਯੋਗ ਹੀ ਸਾ, ਨੌਕਰਾਂ ਉਪਰ ਦਯਾ ਕਰਨੀ ਇਹ ਆਪਦਾ ਧਰਮ ਹੀ ਹੈ ਇਸ ਬਾਤ ਪਰ ਕਿਹਾ ਬੀ  ਹੈ:―

ਛੰਦ॥ ਅੰਤਿਮ ਦਸ਼ਾ ਪਹੁੰਚ ਕਰ ਸੱਜਨ ਅਪਨੇ ਗੁਣ ਨਹਿ ਭਜੇ ਅਗਾਧ। ਕਾਹੇਤੇ ਵਹ ਆਦਿ ਸ਼ੁੱਧ ਥੇ ਅੰਤ ਬਿਖੇ ਕਸ ਕਰੋ ਉਪਾਧ॥ ਸੰਖ ਅਗਨਿ ਮੇਂ ਭਸਮ ਕੀਏ ਜਿਮ ਸ੍ਵੇਤ ਰੰਗ ਨਹਿ ਤ੍ਯਾਗਤ ਬੀਰ॥ ਤਿਮ ਸਤਪੁਰਖ ਨਾ ਛਾਡੇਂ ਨਿਜ ਗੁਨ ਕਰ ਸੰਗਤ ਤਿਨ ਕੀ ਮਤਿ ਧੀਰ॥੭੬॥

{{gap}}ਜਦ ਸ਼ੇਰ ਚਲਿਆ ਗਿਆ ਤਦ ਇੱਕ ਬਘਿਆੜ ਆ ਨਿਕਲਿਆ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਗਿੱਦੜ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਇੱਕ ਪਾਪੀ ਤਾਂ ਬੇਨਤੀ ਦੇ ਕੀਤਿਆਂ ਚਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਕੀਕੂੰ ਟਾਾਾਲਾਂ ਕਿਉਂ ਜੋ ਏਹ ਬਲੀ ਹੈ ਭੇਦ ਕੀਤੇ ਬਾਝ ਨਹੀਂ ਹਟੇਗਾ ਕਿ ਹਾਬੀ  ਹੈ:―
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਸਾਮ ਦਾਮ ਨਹਿ ਕਰ ਸਕੇਂ ਜਾਕੇ ਸੰਗ ਅਪਾਰ॥
      ਤਹਾਂ ਭੇਦ ਕਰਨਾ ਉਚਿਤ ਭੇਦ ਅਹੇ ਵਸ ਕਾਰ॥੭੭॥&lt;/poem&gt;
{{gap}}ਬਲਕਿ ਸਬਨਾਂ ਗੁਨਾਂ ਵਾਲਾ ਭੇਦ ਨਾਲ ਵਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਇਸ ਪਰ ਕਿਹਾ ਬੀ ਹੈ:―&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ld4hqe8molpl2ywo5sna9nhos2rwrho</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/258</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53512</id>
    <revision>
      <id>225004</id>
      <parentid>166064</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:14:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225004</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3581" sha1="jhwkyc6xg1ve0xvp293si24pmkm1a6r" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|੨੫੦|ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;ਕੁੰਡਲੀਆ ਛੰਦ॥ ਮੋਤੀ ਹਾਥੀ ਸੀਪ ਮੇਂ ਟਿਕੇ ਘਿਰੇ ਹੈਂ ਜੋਇ॥
ਛਿਦ੍ਰ ਭਏ ਮੋਡੀ ਵਿਧੇ ਤਿਮ ਨ੍ਰਿਪ ਜਾਨੋ ਲੋਇ। ਤਿਮ ਨਿਪ ਜਾਨੋ
ਹੋਇ ਅਹੇ ਨ੍ਰਿਪ ਦੁਰਗ ਸੁਅੰਤਰ। ਸੈਨਾ ਸੇਤੀ ਘਿਰਿਓ ਚਹੂੰ ਦਿਸ
ਹੈਂ ਮੰਤ੍ਰੀਵਰ। ਕਹਿ ਸ਼ਿਵਨਾਥ ਪੁਕਾਰ ਫੁਟੇਂ ਜਥੇ ਨ੍ਰਿਪ ਕੇ ਗੋਤੀੀ॥
ਭੇਦ ਖੁਲੇ ਇਮ ਬਿਧੇ ਸੀਪ ਹਾਥੀ ਕੇ ਮੋਤੀ॥੭੮॥

{{gap}}ਇਹ ਬਾਤ ਨਿਸਚੇ ਕਰਕੇ ਉਸਦੇ ਸਾਮਨੇ ਆ ਕੁਛਕ
ਹੰਕਾਰ ਦਿਲ ਵਿਚ ਧਾਰ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ, ਹੇ ਮਾਮੇ ਆਪ
ਇੱਥੇ ਮੌਤ ਦੇ ਮੁਖ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਆਏ ਹੋ ਕਿਉਂ ਜੋ ਏਹ ਹਾਥੀ
ਸ਼ੇਰ ਨੇ ਮਾਰਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਰਾਖਾ ਛੱਡ ਕੇ ਸਨਾਨ
ਕਰਨ ਨੂੰ ਗਿਆ ਹੈ ਉਸ ਨੇ ਜਾਂਦੀ ਵਾਰੀ ਮੈਨੂੰ ਆਖਿਆ ਸੀ ਕਿ
ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਬਘਿਆੜ ਆਵੇ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਚੋਰੀ ਚੋਰੀ ਖ਼ਬਰ ਕਰੀਂ
ਕਿਉਂ ਜੋ ਮੈਂ ਇਸ ਬਨ ਨੂੰ ਬਘਿਆੜਾਂ ਤੋਂ ਖ਼ਾਲੀ ਕਰਾ ਦੇਨਾ ਹੈ,
ਅਗੋਂ ਇੱਕ ਹਾਥੀ ਮੇਰਾ ਮਾਰਿਆ ਹੋਯਾ ਬਘਿਆੜ ਨੇ ਜੂਠਾ ਕਰ
ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਤਦ ਤੋਂ ਲੈਕੇ ਮੇਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਬੜਾ ਕ੍ਰੋਧ ਹੈ॥

{{gap}}ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨ ਕੇ ਡਰਿਆ ਹੋਯਾ ਬਘਿਆੜ ਬੋਲਿਆ
ਭਨੇਵੇਂ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਨਾਂ ਦਾ ਦਾਨ ਦੇਹ ਮੈਂ ਤਾਂ ਚਲਿਆ ਹਾਂ ਪਰ ਜੇਕਰ
ਚਿਰਾਕਾ ਬੀ ਸ਼ੇਰ ਆਵੇ ਤਾਂ ਬੀ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਆਉਨ ਦੀ ਗੱਲ ਉਸ ਨੂੰ
ਨਾ ਦੱਸੀਂ ਏਹ ਕਹਿ ਕੇ ਓਹ ਚਲਿਆ ਗਿਆ॥

{{gap}}ਜਦ ਬਘਿਆੜ ਚਲਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਇਕ ਚਿਤ੍ਰਾ ਆ
ਪਹੁੰਚਿਆ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਗਿੱਦੜ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਇਸਦੇ ਦੰਦ
ਬੜੇ ਤਕੜੇ ਹਨ ਇਸਲਈ ਇਸ ਕੋਲੋਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿਵੇਂ ਇਸ ਖਲੜੀ
ਨੂੰ ਪੜਾਉਂਦਾ ਹਾਂ, ਇਹ ਸੋਚਕੇ ਉਸਨੂੰ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਭਾਨਜੇ ਬੜੇ
ਦਿਨਾਂ ਪਿੱਛੋਂ ਮਿਲਿਆ ਹੈਂ ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਤੂੰ ਭੁੱਖਾ ਲਭਦਾ ਹੈਂ ਸੋ ਤੂੰ
ਅਤਿਥਿ ਹੈਂ ਏਹ ਹਾਥੀ ਸ਼ੇਰ ਦਾ ਮਾਰਿਆ ਪਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਂ
ਇਸ ਦਾ ਰਾਖਾ ਹਾਂ ਸੋ ਜਿਤਨਾ ਚਿਰ ਸ਼ੇਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਉਤਨਾ
ਚਿਰ ਤੀਕੂੰ ਇਸਦਾ ਮਾਸ ਖਾਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਕੇ ਚਲਿਆ ਜਾ। ਓਹ
ਬੋਲਿਆ ਭਾਈ ਜੇਕਰ ਏਹ ਬਾਤ ਠੀਕ ਹੈ ਤਾਂ ਮੈਂ ਇਸ ਮਾਸ
ਤੋਂ ਬਸ ਕੀਤੀ ਕਿਉਂ ਜੋ ਜੀਉਂਦਾ ਜਾਗਦਾ ਤਾਂ ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ
ਸੁਖ ਭੋਗਦਾ ਹੈ॥ ਕਿਹਾ ਬੀ ਹੈ:—&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jhwkyc6xg1ve0xvp293si24pmkm1a6r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/259</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53513</id>
    <revision>
      <id>225005</id>
      <parentid>166065</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:14:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225005</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3212" sha1="j44r039yy3muya1va1gopx9xg4k3occ" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh||ਚੌਥਾ ਤੰਤ੍ਰ|੨੫੧}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਭੱਖਨ ਯੋਗ ਜੋ ਸ੍ਵਾਦ ਯੁਤ ਅਰ ਖਾਏ ਪਚ ਜਾਇ॥
      ਤਾਹੀਂ ਕਾ ਭੱਖਨ ਕਰਤ ਹੀ ਚਾਹਤ ਸੁਖ ਕਾਇ॥੭੯॥&lt;/poem&gt;
{{gap}}ਸੋ ਇਸ ਲਈ ਓਹ ਚੀਜ਼ ਖਾਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸੁਖਦਾਈ
ਹੋਵੇ ਇਸਲਈ ਮੈਂ ਇੱਥੋਂ ਚਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਗਿੱਦੜ ਬੋਲਿਆ
ਹੇ ਡਰਪੋਕ ਤੂੰ ਨਿਸੰਗ ਹੋਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਖਾਹ ਜਦ ਸ਼ੇਰ ਆਵੇਗਾ ਮੈਂ
ਤੈਨੂੰ ਦੂਰੋਂ ਹੀਂ ਦੱਸ ਦਿਹਾਂਗਾ॥

{{gap}}ਇਹ ਸੁਨਕੇ ਚਿਤ੍ਰਾ ਉਸਨੂੰ ਖਾਨ ਲੱਗਾ ਜਦ ਗਿੱਦੜ ਨੇ
ਜਾਤਾ ਜੋ ਇਸਨੇ ਉਸ ਦੀ ਖਲੜੀ ਪਾੜੀ ਹੈ ਤਦ ਆਖਿਆ ਹੇ
ਭਾਨਜੇ ਸ਼ੇਰ ਆ ਗਿਆ ਹੈ ਨੱਸ ਜਾ, ਇਹ ਸੁਨ ਕੇ ਚਿਤਾ ਨੱਸ
ਗਿਆ ਅਤੇ ਜਿਉਂ ਗਿੱਦੜ ਉਸ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਖਾਨ ਹੀ ਲੱਗਾ ਸੀ ਜੋ
ਇਤਨੇ ਚਿਰ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਗਿੱਦੜ ਆ ਨਿਕਲਿਆ ਉਸ ਨੂੰ
ਆਪਨੇ ਵਰਗਾ ਜਾਨਕੇ ਗਿੱਦੜ ਨੇ ਏਹ ਸ਼ਲੋਕ ਕਿਹਾ:—
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਅਧਿਕ ਬਲੀ ਸੇ ਨਮ੍ਰਤਾ ਬਲ ਲਖ ਭੇਦ ਕਰਾਇ॥
     ਅਲਪ ਬਲੀ ਕੋ ਦਾਨ ਸੇਂ, ਸਮ ਸੇਂ ਯੁੱਧ ਧਰਾਇ॥੮੦॥&lt;/poem&gt;
{{gap}}ਉਸਦੇ ਸਨਮੁਖ ਹੋ ਯੁਧ ਕਰ ਉਸਨੂੰ ਭਜਾਕੇ ਆਪ ਸੁਖ
ਨਾਲ ਉਸ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਖਾਨ ਲੱਗਾ॥

{{gap}}ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਤੂੰ ਬੀ ਇੱਸੇ ਤਰਾਂ ਆਪਨੇ ਜੇਹੇ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕਰਕੇ
ਉਸ ਨੂੰ ਭਜਾ ਦੇਹ ਜੇਕਰ ਬਹੁਤ ਚਿਰ ਬੀਤ ਜਾਏਗਾ ਤਾਂ ਫੇਰ
ਨਿਕਲਨਾ ਔਖਾ ਹੈ ਸਗਮਾ ਉਸ ਤੋਂ ਹੀਂ ਆਪਨਾ ਨਾਸੁ ਜਾਨ॥
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਗੋਅਨ ਮੇਂ ਲਖੋ ਬ੍ਰਾਹਮਨ ਮੇਂ ਤਪ ਹੋਤ
      ਲਖੋ ਨਾਰਿ ਮੇਂ ਚਪਲਤਾ ਭੈ ਮਾਨੋ ਨਿਜ ਗੋਤ॥੮੧॥&lt;/poem&gt;
ਹੋਰ ਸੁਨ:—
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਅੰਨ ਬਹੁਤ ਪਰਦੇਸ ਮੇਂ ਗਾਫਲ ਹੈਂ ਪੁਰ ਨਾਰਿ॥
      ਪਰ ਅਪਨੀ ਜਾਤੀ ਸਦਾ ਕਰਤ ਵੈਰ ਨਿਰਧਾਰ॥੮੨॥&lt;/poem&gt;
ਸੰਸਾਰ ਬੋਲਿਆ ਇਹ ਬਾਤ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ ਬਾਂਦਰ
ਲਿਆ ਸੁਨ:—
੧੨ ਕਥਾ॥ ਕਿਸੇ ਜਗਾਂ ਪਰ ਚਿਤ੍ਰਾਂਗ ਨਾਮੀ ਕੁੱਤਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਉੱਥੇ
ਕਾਲ ਪੈ ਗਿਆ ਇਸਲਈ ਬਹੁਤੇ ਜੀਵ ਮਰਨ ਲੱਗੇ ਸੋ ਚਿਤ੍ਰਾਂਗ 
ਓਹ ਦੇਸ ਛੱਡਕੇ ਪ੍ਰਦੇਸ ਨਿਕਲ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ ਕਿਸੇ ਘਰ ਵਿਖੇ ਹਰ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>j44r039yy3muya1va1gopx9xg4k3occ</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/260</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53514</id>
    <revision>
      <id>225006</id>
      <parentid>166067</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:14:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225006</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3059" sha1="2owgy3zoq7g5nwse0jall9s92eq9f6l" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|੨੫੨|ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;ਰੋਜ ਚਲਿਆ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਉਸ ਤੀਮੀ ਦੀ ਗਾਫਲੀ ਕਰ ਚੰਗੇ ੨
ਭੋਜਨ ਛੱਕ ਆਯਾ ਕਰੇ, ਇੱਕ ਦਿਨ ਘਰੋਂ ਨਿਕਲਦੇ ਨੂੰ ਹੋਰਨਾਂ
ਕੁੱਤਿਆਂ ਨੇ ਦੇਖ ਚੁਫੇਰਿਓਂ ਘੇਰ ਕੇ ਚੱਕਾਂ ਨਾਲ ਵਲੂੰਧਰ ਦਿੱਤਾ
ਤਦ ਉਸਨੇ ਸੋਚਿਆ ਭਈ ਆਪਣਾ ਦੇਸ ਹੀ ਚੰਗਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਕਾਲ
ਵਿੱਚ ਬੀ ਸੁਖ ਨਾਲ ਰਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਨਹੀਂ
ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਦੇਸ ਨੂੰ ਹੀ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ
ਇਹ ਬਿਚਾਰ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਪਰਦੇਸੋਂ ਆਏ
ਹੋਏ ਨੂੰ ਸੰਬੰਧੀਆਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਹੇ ਚਿਤ੍ਰਾਂਗ ਪਰਦੇਸ ਦਾ ਹਾਲ
ਤਾਂ ਦੱਸ ਜੋ ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਆਦਮੀ ਕਿਸ ਤਰਾਂ ਦੇ ਹਨ ਅਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ
ਕੀ ਸੁਭਾਉ ਹੈ ਕੀ ਖਾਨ ਪਾਨ ਹੈ ਅਰ ਕੀ ਵਿਵਹਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ
ਓਹ ਬੋਲਿਆ ਮੈਂ ਪਰਦੇਸ ਦਾ ਕੀ ਹਾਲ ਦੱਸਾ॥
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਅੰਨ ਬਹੁਤ ਪਰਦੇਸ ਮੇਂ ਗਾਫਲ ਹੈ ਪੁਰ ਨਾਗਿ
     ਪਰ ਆਪਨ ਜਾਤੀ ਸਦਾ ਕਰਤ ਵੈਰ ਨਿਰਧਾਰ॥੮੩॥&lt;/poem&gt;
{{gap}}ਸੰਸਾਰ ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨ ਮਰਣ ਦਾ ਨਿਸਚਾ ਕਰ ਬਾਂਦਰ
ਤੋਂ ਆਗ੍ਯਾ ਲੈ ਆਪਨੇ ਘਰ ਨੂੰ ਚਲਿਆ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ ਜਾਕੇ
ਉਸ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰਕੇ ਆਪਣਾ ਮਕਾਨ ਲੈਕੇ ਸੁਖ
ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਲੱਗਾ। ਕਿਆ ਏਹ ਠੀਕ ਕਿਹਾ ਹੈ:—
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਬਿਨ ਉਦਮ ਸੰਪਤ ਮਿਲੀ ਕਛੂ ਕਾਜ ਨਹਿ ਦੇਤ॥
    ਦੈਵ ਦੀਏ ਤ੍ਰਿਣ ਖਾਤ ਹੈਂ ਬ੍ਰਿੱਧ ਬੈਲ ਸੁਖ ਹੇਤ॥ ੮੪॥&lt;/poem&gt;
{{gap}}ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਵਿਸਨੁ ਸਰਮਾ ਨਿਰਮਿਤਸਯ ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰਸ੍ਯ
ਭਾਖਾ ਅਨੁਵਾਦੇ ਪੰਡਿਤ ਜੋਗੀ ਸ਼ਿਵਨਾਥ ਵਿਸਾਰਦ ਵਰੇਨ
ਨਿਰਮਿਤੇ ਚਤੁਰਥ ਤੰਤ੍ਰ ਸਮਾਪਤੰ॥
{{center|ਸੁਭੰ ਭੂਯਾਤ॥}}
{{center|{{x-larger|'''ਅਥ ਪੰਚਮੰ ਤੰਤ੍ਰੰ'''}}}}

&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਪੰਚ ਭੂਤ ਮੈਂ ਤੰਤ੍ਰ ਤਨ ਜਾ ਨੇ ਦੀਯੋ ਬਨਾਇ॥
      ਤਾ ਪਦ ਪੰਕਜ ਧਾਰ ਉਰ ਰਚੋਂ ਗ੍ਰੰਥ ਸੁਖਦਾਇ॥&lt;/poem&gt;
ਵਿਸ਼ਨੂ ਸ਼ਰਮਾ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਰਾਜ ਪੁੜੋ ਹੁਨ ਅਪਰੀਛਿਤ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2owgy3zoq7g5nwse0jall9s92eq9f6l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/261</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53515</id>
    <revision>
      <id>225007</id>
      <parentid>166073</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:14:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225007</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3189" sha1="k4gqe45p3bx9im7tp181gh0f3ylzl7x" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh||ਪੰਚਮੋ ਤੰਤ੍ਰ|੨੫੩}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;ਕਾਰਕ ਨਾਮੀ ਪੰਜਵੇਂ ਤੰਤ੍ਰ ਦਾ ਆਰੰਭ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸ਼ਲੋਕ ਏਹ ਹੈ:―
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਦੇਖੇ ਸੋਚੇ ਸੁਨੇ ਬਿਨ ਬਿਨਾ ਪਰੀਛਿਆ ਕੀਨ॥
      ਐਸੇ ਕਾਮ ਨ ਕਰੇ ਨਰ ਜਿਮ ਨਾਈ ਨੇ ਕੀਨ॥੧॥&lt;/poem&gt; 
{{gap}}ਇਸ ਉੱਪਰ ਇਹ ਪ੍ਰਸੰਗ ਸੁਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ:―

{{gap}}ਪਟਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਬਿਖੇ ਮਨਿਭਦ੍ਰ ਨਾਮੀ ਸੇਠ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ॥ ਬਹੁਭ ਦਾਨ ਪੁੰਨ ਕਰਦਿਆਂ ਉਸਦਾ ਧਨ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ ਧਨ ਦੇ ਨਾਸ ਹੋਨ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦਾ ਕੋਈ ਆਦਰ ਨਾ ਕਰੇ ਇਸ ਲਈ ਓਹ ਬੜਾ ਦੁਖੀ ਹੋਯਾ ਇੱਕ ਦਿਨ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੁਤਾ ਪਿਆ ਚਿੰਤਾਾ ਵਿਖੇ ਆਖਨ ਲੱਗਾ ਇਸ ਨਿਰਧਨਤਾ ਨੂੰ ਧਿੱਕਾਾਰ ਹੈ॥ ਕਿਹਾ ਬੀ ਹੈ ਯਥਾ:―
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਸੀਲ ਸੋਚ ਸਾਂਤੀ ਤਥਾ ਚਤੁਰਾਈ ਕੁਲ ਮਾਨ।
      ਅਰ ਬਾਣੀ ਕੀ ਮਧੁਰਤਾ ਧਨ ਬਿਨ ਸਬ ਹਤ ਨ॥੨॥
      ਮਾਨ ਦਰ੫ ਵਿਗ੍ਯਾਨ ਪੁਨ ਬੁੱਧੀ ਅਵਰ ਬਿਲਾਸ॥
      ਧਨ ਜਾਵਤ ਹੀ ਪੁਰਖ ਕੇ ਏ ਸਬ ਹੋਤ ਬਿਨਾਸ॥8॥ 
      ਜਿਮ ਬਸੰਤ ਕੀ ਵਾਤ ਤੇ ਹਿਮ ਸੋਭਾ ਘਟ ਜਾਤ। 
      ਬੁੱਧਿਮਾਨ ਕੀ ਬੁੱਧਿ ਓਮ ਧਨ ਚਿੰਤਾ ਮੇਂ ਹਾਥ॥੪॥ 
      ਤੰਡੁਲ ਘ੍ਰਿਤ ਕਪੜਾ ਲਵਨ ਲਕੜੀ ਤੇਲ ਅਚਾਰ। 
      ਨਿਰਧਨ ਕੀ ਇਸ ਚਿੰਤ ਮੇਂ ਨਾਸੇ ਬੁੱਧਿ ਅਪਾਰ॥੫॥ 
      ਸੁਸਕ ਤਾਲ ਨਭ ਨਖਤ ਬਿਨ ਪੁਨਾ ਜੋ ਭੂਮਿ ਮਸਾਨ 
      ਇਮ ਨਿਰਧਨ ਗ੍ਰਹ ਹੋਤ ਹੈ ਭੈ ਦਾਇਕ ਮਤਿ ਮਾਨ॥੬॥
      ਨਿਕਟ ਖੜਾ ਨਹਿ ਦੀਖਤਾਾ ਅਤਿ ਲਘੁ ਧਨ ਤੇ ਹੀਨ।
      ਜਿਮ ਜਲ ਮੇਂ ਬੁਦਬੁਦ ਉਪਜ ਬਿਨ ਦੇਖੇ ਹੁਇਲੀਨ॥੭॥
      ਕੁਲ ਚਤੁਰਾਈ ਸੀਲ ਬਿਨ ਅਹੇ ਧਨ ਜੋ ਮੀਤ। 
      ਸਬ ਨਰ ਤਾਂ ਲਖ ਸੁਖ ਲਹੇਂ ਕਲਪ ਬ੍ਰਿਛ ਵਤ ਰੀਤ॥੮॥ 
      ਵਿਦਯਾ ਯੁਤ ਕੁਲਵਾਨ ਭੀ ਧਨ ਵਾਰੇ ਕੇ ਦਾਸ॥ 
      ਉਪਕਾਰੀ ਧਨ ਹੀਨ ਤੇ ਮੁਖ ਮੋੜੇ ਧਰ ਤ੍ਰਾਸ॥੯॥ 
      ਬੁਰਾ ਨ ਭਾਖਤ ਜਲਧ ਕੋ ਗਾਜਤ ਜੋ ਦਿਨ ਰਾਤ। 
      ਤਥਾ ਵਾਕ ਕਟੁ ਧਨੀ ਕੇ ਸਬ ਕੋ ਜਾਤ ਸੁਹਾਤ॥੧o॥&lt;/poem&gt; 
{{gap}} ਇਹ ਬਾਤ ਨਿਸਚੇ ਕਰਕੇ ਫੇਰ ਸੋਚਨ ਲੱਗਾ ਜੋ ਮੈਂ ਅੰਨ ਪਾਨੀ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>k4gqe45p3bx9im7tp181gh0f3ylzl7x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/263</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53519</id>
    <revision>
      <id>225009</id>
      <parentid>166075</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:15:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225009</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3670" sha1="m90mecc9flvp36ckhu5qcg96jum5mud" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh||ਪੰਚਮੋ ਤੰਤ੍ਰ|੨੫੫}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;ਤਥਾ॥ ਜੀਹ ਸੋਈ ਜਿਨਕੋ ਜਪੈ ਜਿਨ ਚਿਤਵੇਂ ਸੋ ਚਿੱਤ॥
     ਸੋਈ ਹਾਥ ਸੁਭ ਜਾਨੀਏ ਜਿਨ ਕੋ ਪੂਜੇ ਨਿੱਤ॥੧੩॥&lt;/poem&gt; 
ਅਨਅਚ

ਛਪੈ ਛੰਦ॥ਮਿਥ੍ਯਾ ਧ੍ਯਾਨ ਲਗਾਇ ਕੌਨ ਨਾਰੀ ਕੋ ਸੋਚੇ। ਰਾਖਨ ਕੋ ਸਮਰੱਥ ਕਾਮ ਪੀੜਤ ਨਹਿ ਮੋਚੇ। ਨਾਮ ਧਰਾਯੋ ਦ੍ਯਾਲ ਦਯਾ ਨਹਿ ਰੰਚਕ ਯਾਮੇਂ। ਕਾਮ ਬਧੂ ਇਸ ਕਹਿਯੋ ਕ੍ਰੋਧ ਨਹਿ ਉਪਜਿਯੋ ਤਾਂ ਮੇਂ। ਅਨਿਕ ਭਾਂਤ ਨਾਰਨ ਕਹਯੋ ਤਜੀ ਨ ਜਿਸੇ ਸਮਾਧ। ਸੋ ਜਿਨ ਨਿਤ ਰੱਖ੍ਯਾ ਕਰੇ ਹਮਰੀ ਮੇਟ ਉ੫ਧ॥੧੪॥

{{gap}}ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਉਸਤਤ ਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਹੰਤ ਕੋਲ ਜਾ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਤੇ ਗੋਡੇ ਟਿਕਾ ਐਉਂ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਸ੍ਵਾਮੀ ਪ੍ਰਨਾਮ ਤਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਸੀਰਬਾਦ ਦਿੱਤੀ ਉਸ ਦੀ ਆਸੀਰਬਾਦ ਸਹਿਤ ਦੀਖਿਆ ਲੈ ਅਪਨੇ ਗਲ ਵਿਖੇ ਕਪੜਾ ਪਾਕੇ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਸ੍ਵਾਮੀ ਅਜ ਦੀ ਵਿਹਰਨ ਕ੍ਰਿਯਾ ਸਾਰਿਆਂ ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਮੇਤ ਮੇਰੇ ਘਰ ਵਿਖੇ ਕਰਨੀ ਇਹ ਸੁਨ ਓਹ ਬੋਲੇ ਹੇ ਸ੍ਰਾਵਕ ਤੂੰ ਧਰਮਾਤਮਾ ਹੋ ਕੇ ਬੀ ਐਉਂ ਆਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਬ੍ਰਹਮਨ ਹਾਂ ਜੋ ਧਾਮਾ ਮੰਨੀਏ ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭਿਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਸੇ ਸ੍ਰਾਵਕ (ਸਰਾਉਗੀ) ਨੂੰ ਦੇਖ ਉਸਦੇ ਘਰ ਜਾ ਕੇ ਜੇਕਰ ਓਹ ਬਹੁਤ ਮਿੰਨਤ ਕਰੇ ਤਾਂ ਅਪਨੇ ਪ੍ਰਾਨਾਂ ਦੇ ਨਿਰਬਾਹ ਮਾਤ੍ਰ ਅੰਨ ਪਾਨੀ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਘਰ ਘਰਦੀ ਮਧੂਕੜੀ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣਾ ਨਿਰਬਾਹ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਸੋ ਤੂੰ ਜਾਹ ਅਤੇ ਫੇਰ ਏਹ ਬਾਤ ਸਾਨੂੰ ਨਾ ਕਹੀਂ॥ ਇਹ ਸੁਨਕੇ ਨਾਈ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ ਮੈਂ ਆਪਦੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਤਾਂ ਜਾਨਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਆਪ ਨੂੰ ਤਾਂ ਬਹੁਤੇ ਸਰਾਉਗੀ ਬੁਲਾਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਮੈਂ ਕੋਈ ਆਪਨੂੰ ਧਾਮਾ ਨਹੀਂ ਦੇਂਦਾ ਬਲਕਿ ਆਪਦੇ ਪੁਸਤਕਾਂ ਲਈ ਰੁਮਾਲ ਬੜੇ ੨ ਮੁੱਲ ਵਾਲੇ ਆਂਦੇ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਪੁਸਤਕਾਂ ਦੇ ਲਿਖਾਨੇ ਵਾਸਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਧਨ ਬੀ ਰੱਖਿਆ ਹੋਯਾ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਆਪੇ ਚੱਲਕੇ ਜੋ ੨ ਕੁਝ ਲੋੜ ਹੋਵੇ ਸੋ ਲੈ ਆਵੋ॥ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਪੱਕ ਕਰਕੇ ਨਾਈ ਆਪਨੇ ਘਰ ਨੂੰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਬੜੇ ਸੁੰਦਰ ਖੈਰ ਦੀ ਲਕੜੀ ਦੇ ਡੰਡੇ ਤਿਯਾਰ ਕਰਕੇ ਇਕ ਪੈਹਰ ਦਿਨ ਚੜ੍ਹੇ ਆਪਨੇ ਬੂਹੇ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਫੇਰ ਜੈਨੀਆਂ ਦੇ ਮੰਦਿਰ ਨੂੰ ਗਿਆ ਅਤ ਓਹ ਜੋ ਭਿਖਿਆ ਕਰਨ ਲਈ ਵਾਰੋ ਵਾਰੀ ਅੰਦਰੋਂ ਨਿਕਲੇ ਸੇ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>m90mecc9flvp36ckhu5qcg96jum5mud</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/264</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53520</id>
    <revision>
      <id>225010</id>
      <parentid>166049</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:15:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225010</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3550" sha1="cly6opjzyb9ue478cz0shmeiaho01ol" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|੨੫੬|ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;ਇੱਕ ਇੱਕ ਦੇ ਅੱਗੇ ਬੜੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰਕੇ ਆਪਨੇ ਘਰ ਲੈ ਆਯਾ॥
ਓਹ ਸਾਰੇ ਹੀ ਕਪੜੇ ਤੇ ਧਨ ਦੇ ਲਾਲਚ ਕਰਕੇ ਅਪਨ ਰੋਜ ਦੇ
ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਰਾਉਗੀਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਉਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ੨
ਤੁਰ ਪਏ। ਕਿਆ ਠੀਕ ਕਿਹਾ ਹੈ:―
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਏਕਾਕੀ ਹ੍ਵੈ ਘਰ ਭਜਾ ਹਾਥ ਪਾੜ੍ਹ ਦਿਸ ਚੀਰ॥
      ਸੋ ਤ੍ਰਿਸਨਾ ਕਰ ਡੋਲਤੇ ਤਜ਼ ਕਰ ਅਪਨੀ ਧੀਰ॥੧੫॥
      ਕਾਯਾਂ ਤੋ ਜੀਰਨ ਭਈ ਨੈਨ ਕਾਨ ਦਈ ਹਾਰ
      ਕੇਸ ਸਬੀ ਉੱਜਲ ਭਏ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਭਈ ਬਲੁਕਾਰ॥੧੬॥&lt;/poem&gt;
{{gap}}ਨਾਈ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਘਰ ਵਿਖੇ ਲਿਜਾ, ਬੂਹਾ ਚੜ੍ਹਾ, ਸੋਟਾ ਲਿਆ,
ਕੁੱਟਨ ਲੱਗ ਪਿਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਈ ਤਾਂ ਮੋਏ ਅਤੇ ਕਈ ਹਾਇ ੨
ਕਰਦੇ ਨੱਸ ਪਏ ਇਤਨੇ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਾਹਾਕਾਰ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਨਗਰ
ਦੇ ਰਾਖੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਏਹ ਕਿਹਾ ਰੌਲਾ ਹੈ ਛੇਤੀ ਜਾਾਕੇ ਖਬਰ ਲੈ ਆਵੋ
ਓਹ ਸਾਰੇ ਸਪਾਹੀ ਦੋੜਕੇ ਨਾਈ ਦੇ ਘਰ ਗਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਧਾਂ ਨੂੰ
ਜੋ ਲੋਹੂ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ ਹੋਏ ਸੇ ਨਸਦਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ। ਰਾਖਿਆਂ ਨੇ
ਬਚੇ ਹੋਏ ਸਾਧਾਂ ਸਮੇਤ ਉਸ ਨਾਈ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਕਚੈਹਰੀ ਵਿਖੇ ਆਂਦਾ।
ਹਾਕਮ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿਉਂ ਓਏ ਏਹ ਤੂੰ ਕਿਹਾ ਮੰਦ ਕਰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ
ਨਾਈ ਨੇ ਕਿਹਾ ਮੈਂ ਤਾਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਮਨਿਭਦ੍ਰ ਸੇਠ ਦੇ ਘਰ ਏਹ
ਬ੍ਰਿਤਾਂਤ ਦੇਖਿਆ ਸੀ ਸੋ ਸਾਰਾ ਬ੍ਰਿਤਾਂਤ ਕਹਿ ਸੁਨਾਯਾ॥ ਤਦ ਉਨ੍ਹਾਂ
ਅਦਾਲਤੀਆਂ ਨੇ ਮਨਿਭਦ੍ਰ ਨੂੰ ਬੁਲਾਕੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿਆ ਤੂੰ ਬੀ ਕਦੇ
ਕਿਸੇ ਸਰੇਵੜੇ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਸਾਰਾ ਬ੍ਰਿਤਾਂਤ ਕਹਿ
ਸੁਨਾਯਾ ਤਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਇਸਨੂੰ ਸੂਲੀ ਤੇ ਚੜ੍ਹਾ ਦੇਵੋ ਏਹ ਬਿਨਾਂ
ਪਰਖੇ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕਰਨੇ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਏਹ ਸ਼ਲੋਕ
ਪੜ੍ਹਿਆ:―
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਵੇਖੇ ਸੋਚੇ ਸੁਨੇ ਬਿਨ ਬਿਤਾ ਪਰੀਛਿਆ ਲੀਨ॥
      ਐਸੇ ਕਾਮਨ ਕਰੇ ਨਰ ਜੋ ਨਾਈ ਨੇ ਕੀਨ॥੧੭॥&lt;/poem&gt;
{{gap}}ਅਥਵਾ ਇਹ ਠੀਕ ਕਿਹਾ ਹੈ:―
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਪਰੀਛਿਆ ਮੇਂ ਕਾਰਜ ਕਰੇ ਬਿਨ ਪਰਖੇ ਜ ਕਰਾਇ।
      ਯਥਾ ਨਕੁਲ ਹਿਤ ਬ੍ਰਾਹਮਨੀ ਪੀਛੇ ਸੇ ਪਛੁਤਾਇ।&lt;/poem&gt;
ਮਨਿਭਦ੍ਰ ਨੇ ਪੁਛਿਆ ਏਹ ਬਾਤ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ ਓਹ ਬੋਲੇ ਸੁਨ:―&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>cly6opjzyb9ue478cz0shmeiaho01ol</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/265</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53521</id>
    <revision>
      <id>225011</id>
      <parentid>166050</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:15:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225011</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3570" sha1="8ig50gh4brtfdh1zrurmvqhmhnyj92k" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh||ਪੰਚਮੋ ਤੰਤ੍ਰ|੨੫੭}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;॥੨―ਕਥਾ॥ ਕਿਸੀ ਜਗਾਂ ਪਰ ਦੇਵ ਸ਼ਰਮਾ ਨਾਮੀ ਬਾਹਮਨ
ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਉਸ ਦੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਨੇ ਪੁਤ੍ਰ ਜੰਮਿਆ ਉਸੇ ਦਿਨ ਉਸ ਦੇ
ਘਰ ਨੇਉਲੀ ਨੇ ਭੀ ਬੱਚਾ ਜੰਮਿਆ। ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣੀ ਨੇ ਉਸ ਨਉਲ ਦੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਭੀ ਆਪਨੇ ਪੁਤ੍ਰ ਦੀ ਨਯਾਈਂ ਦੁਧ ਪਿਲਾ ਕੇ ਪਾਲਿਆ ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਉਪਰ ਇਸ ਲਈ ਕਦੇ ਬੀ ਵਿਸਾਹ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ ਸੀ ਕਿ ਨਾ ਜਾਨੀਏ ਜੋ ਏਹ ਨੇਉਲਾ ਆਪਨੀ ਜਾਤਿ ਦੇ ਸੁਭਾ ਕਰਕੇ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤ੍ਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਨਾ ਸਿੱਟੇ ਕਿਹਾ ਬੀ ਹੈ:―
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਹੈ ਕਪੂਤ ਭੀ ਨਰਨ ਕਾ ਹ੍ਰਿਦਯਾਨੰਦ ਅਗੂਢ। 
      ਯਦਪਿ ਦੁਰਨਯ ਰੂਪ ਬਿਨ ਵਿਭਚਾਰੀ ਖਲ ਮੂਢ॥੧॥ 
      ਚੰਦਨ ਸੀਤਲ ਜਨ ਕਹੈਂ ਚੰਦਨ ਤੇ ਸਸਿ ਜਾਨ। 
      ਚੰਦਨ ਸਸਿ ਤੇ ਅਧਿਕ ਹੈ ਪੁਤ੍ਰ ਗਾਤ ਸੁਖ ਖਾਨ॥੨o॥
      ਸੁਹਿਰਦ ਜਨਕ ਪਾਲਕ ਹਿਤੂ ਇਨ ਸਬ ਤੇਂ ਅਧਿਕਾਇ॥
      ਪੁਤ੍ਰ ਪ੍ਰੇਮ ਹੈ ਨੇਰਨ ਕੋ ਕਹੈ ਨਾਥ ਸਮਝਾਇ॥੨੧॥&lt;/poem&gt;
{{gap}}ਇੱਕ ਦਿਨ ਓਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣੀ ਘੜਾ ਲੈ ਕੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਚੱਲੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਬੋਲੀ ਹੇ ਪਤਿ ਮੈਂ ਪਾਣੀ ਲੈਣ ਜਾਂਦੀ ਹਾਂ ਤੂੰ ਨੇਉਲੇ ਕੋਲੋਂ ਪੁਤ੍ਰ ਦਾ ਧਯਾਨ ਰੱਖੀਂ, ਏਹ ਕਹਿ ਕੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਚਲੀ ਗਈ ਥੋੜੇ ਚਿਰ ਪਿੱਛੋਂ ਬ੍ਰਹਮਣ ਭੀ ਖਾਲੀ ਘਰ ਛੱਡ ਆਪ ਮੰਗਨ ਲਈ ਚਲਿਆ ਗਿਆ, ਇਤਨੇ ਚਿਰ ਵਿਖੇ ਘਰ ਵਿਖੇ ਸਰਪ ਨਿਕਲਿਆ ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਭਾਵਕ ਵੇਰੀ ਜਾਨਕੇ ਲੜਕੇ ਦੇ ਬਚਾਉਨ ਲਈ ਨੇਉਲੇ ਨੇ ਸਰਪ ਨੂੰ ਮਾਰ ਸੁੱਟਿਆ॥ ਅਤੇ ਲਹੂ ਨਾਲ ਲਿਬੜਿਆ ਹੋਯਾ ਬਾਹਮਣੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਬਹਾਦਰੀ ਦਿਖਾਉਨ ਲਈ ਉਸ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਿਆ। ਬਾਹਮਨੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਲਹੂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਯਾ ਦੇਖ ਕੇ ਏਹ ਜਾਨਿਆ ਜੋ ਏਹ ਮੇਰੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਆਯਾ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਉਪਰ ਓਹ ਜਲ ਦਾ ਘੜਾ ਸਿੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਨੇਉਲੇ ਨੂੰ ਮਾਰ ਜਿਉਂ ਘਰ ਆਈ ਤਾਂ ਕੀ ਦੇਖਦੀ ਹੈ ਜੋ ਪੁਤ੍ਰ ਤਾਂ ਸੁੱਤਾ ਪਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਕਾਲਾ ਸਰਪ ਮੋਯਾ ਹੋਯਾ ਟੋਟੇ ਕੀਤਾ ਪਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਪਿੱਟਣ ਲੱਗੀ, ਇਤਨੇ ਚਿਰ ਵਿਖੇ ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਭਿੱਛਿਆ ਕਰਕੇ ਆਯਾ ਤਾਂ ਕੀ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣੀ ਰੋਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਬਾਹਮਣੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਲੋਭੀ ਤੂੰ ਲਾਲਚ ਦੇ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8ig50gh4brtfdh1zrurmvqhmhnyj92k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/266</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53522</id>
    <revision>
      <id>225012</id>
      <parentid>166051</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:15:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225012</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3473" sha1="hrjdu0ybhn56xoq85b8oy35nixkznkz" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|੨੫੮|ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;ਮਾਰਿਆਂ ਮੇਰਾ ਕਿਹਾ ਨ ਕੀਤਾ ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਪੁਤ੍ਰ ਦੇ ਤੁੱਲ ਨਉਲੇ 
ਦੇ ਮਰਨ ਦੇ ਸ਼ੋਕ ਨੂੰ ਦੇਖ। ਕਿਆ ਠੀਕ ਕਿਹਾ ਹੈ:― 
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਅਧਿਕ ਲੋਭ ਮਤ ਕਰੇ ਜਨ ਤਜੇ ਨ ਲੋਭਹਿ ਤਾਤ
      ਬਹੁਤ ਲੋਭ ਕਰ ਮਾਥ ਪੈ ਨਿਸ ਦਿਨ ਚੱਕ੍ਰ ਫਿਰਾਤ॥੨੨॥&lt;/poem&gt;
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਏਹ ਬਾਤ ਕਿਸਤਰ ਹੈ ਬ੍ਰਾਹਮਣੀ ਬੋਲੀ ਸੁਣ:―

{{gap}}੩ ਕਥਾ॥ ਕਿਸੇ ਜਗਾਂ ਪਰ ਚਾਰ ਬ੍ਰਾਹਮਨ ਆਪਸ ਵਿਖੇ ਮਿਤ੍ਰ
ਰਹਿੰਦੇ ਸੇ ਓਹ ਨਿਰਧਨ ਸੇ, ਇਸ ਲਈ ਆਪਸ ਵਿਖੇ ਸਲਾਹ
ਕਰਨ ਲੱਗੇ ਕਿ ਇਹ ਗਰੀਬੀ ਬਹੁਤ ਬੁਰੀ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਬੀ ਹੈ:―

{{gap}}ਕੁੰਡਲੀਆ ਛੰਦ॥ ਨਿਸ ਦਿਨ ਬਨ ਰਹਿਨਾ ਭਲਾ ਵ੍ਯਾਘ੍ਰ
ਚਰਮ ਯੁਤ ਹੋਇ। ਜਾਮੇਂ ਬਹੁ ਕਾਂਟੇ ਅਤੇ ਪੂਰਖ ਨਹੀਂ ਪੁਨ ਕੋਇ।
ਪੁਰਖ ਨਹੀਂ ਪੁਨ ਕੋਇ ਘਾਸ ਕੀ ਕਰ ਤਹਾਂ ਸਿਹਜਾ। ਬਲ ਕਰਕੇ
ਕਰ ਬਸਨ ਫੂਲ ਫਲ ਕਰਕੇ ਲੇਹਜਾ॥ ਕਹਿ ਸ਼ਿਵਨਾਥ ਪੁਕਾਰ
ਰਹੋ ਬਨ ਮੇਂ ਤੁਮ ਨਿਰਧਨ। ਪਰ ਭਾਈਓਂ ਕੇ ਬੀਚ ਹੀਨ ਧਨ
ਰਹੈ ਨ ਨਿਸ ਦਿਨ॥੨੩॥

{{gap}}ਤਬਾ॥ ਕਬਿੱਤ॥ ਸ੍ਵਾਮੀ ਵੈਰ ਕਰੇ ਨਹਿ ਸੇਵਾ ਅਨੁਸਚੇ ਕਟੁ
ਬਚਨ ਉਚਰੇ ਤਜ ਦੇਤ ਬੁਧ ਜਨ ਹੈ। ਗੁਣ ਨਹਿੰ ਜਾਗੇ ਸੁਤ ਪ੍ਰੇਮ
ਤਜ ਭਾਗੇ ਪੁਨ ਆਪਦ ਸੁ ਜਾਗੋ ਅਰ ਲਾਗੇ ਨਹਿ ਮਨ ਹੈ॥
ਨਾਰੀ ਕੁਲਵਾਰੀ ਨਿਤ ਕਰਤ ਖੁਆਰੀ ਸੋਈ ਬਨੇ ਨਹਿ ਪਿਆਰੀ
ਮਿਤ੍ਰ ਆਪਨੇ ਨ ਬਨ ਹੈ। ਕਹੇ ਸ਼ਿਵਨਾਥ ਧਨ ਗਏ ਅਨਾਥ ਕੋਊ
ਚੇਤ ਨਹੀਂ ਹਾਥ ਜਬ ਪਾਸ ਨਹੀਂ ਧਨ ਹੈ ॥੨੪॥

{{gap}}॥ਕੁੰਡਲੀਆ ਛੰਦ॥ ਸੁੰਦਰ ਹੋਵੇ ਪੁਰਖ ਜੋ ਸੁਰ ਬੀਰ ਗੁਨ
ਵਾਨ॥ ਬਸਤ੍ਰ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਵਿਦ੍ਯਾ ਪੜ੍ਹੀ ਹੋਵੇ ਕਵੀ ਸੁਜਾਨ।। ਹੋਵੇ
ਕਵੀ ਸੁਜਾਨ ਇਨਾਂ ਧਨ ਮਾਨ ਨ ਪਾਵੇ। ਜਸ ਨਾ ਪਾਵੈ ਜਗਤ
ਬਿਨਾ ਧਨ ਕੇ ਕੁਰਲਾਵੇ॥ ਕਹਿ ਸ਼ਿਵਨਾਥ ਵਿਚਾਰ ਹੋਇ ਜਬ ਧਨ
ਨਿਜ ਮੰਦਰ॥ ਸ਼ੂਰਬੀਰਤਾ ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਸਬ ਲਾਗਤ ਸੁੰਦ੍ਰ॥੨੫॥
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਵਹੀ ਨਾਮ ਇੰਦ੍ਰੇ ਵਹੀ ਵਹੀ ਬੁੱਧਿ ਵਹਿ ਬਾਤ
     ਧਨ ਗਰਮੀ ਬਿਨ ਪੁਰਖ ਵਹ ਛਿਨ ਮੇਂ ਉਲਟ ਸੁਜਾਤ॥੨੬॥&lt;/poem&gt;
{{gap}}ਹੇ ਭਾਈ ਇਸ ਵਾਸਤੇ ਧਨ ਕਮਾਉਣ ਲਈ ਕਿਧਰੇ
ਚਲੀਏ। ਏਹ ਸੋਚ ਕੇ ਆਪਨੇ ਦੇਸ, ਸ਼ਹਿਰ, ਕੁਟੰਬ, ਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hrjdu0ybhn56xoq85b8oy35nixkznkz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/267</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53523</id>
    <revision>
      <id>225013</id>
      <parentid>166053</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:15:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225013</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3300" sha1="hvcuxbaok7drlvt6wmfhjucelzxulkg" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh||ਪੰਚਮੋ ਤੰਤ੍ਰ|੨੫੯}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;ਘਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਤੁਰ ਪਏ ਵਾਹ ਵਾਹ ਕੀਆ ਠੀਕ ਕਿਹਾ ਹੈ:―

{{gap}}ਭੁਜੰਗ ਪ੍ਰਯਾਤ ਛੰਦ॥ ਤਜੇ ਲਾਜ ਕੋ ਛੋਡ ਕੇ ਬੰਧੁ ਭਾਰੀ।
ਤਜੇ ਮਾਤ ਕੋ ਭੀ ਧਰਾ ਜਨਮ ਵਾਰੀ॥ ਵਸੇ ਜਾਇਕੇ ਔਰ ਕੇ ਦੇਸ
ਮਾਂਹੀ। ਗ੍ਰਜਿਓ ਬੀਚ ਚਿੰਤਾ ਅਹੇ ਜੋ ਸਦਾਹੀ॥੨੭॥

{{gap}}ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਘਰੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਜਾਂਦੇ ੨ ਅਵੰਤੀ ਪੁਰੀ ਵਿਖੇ
ਜਾ ਪਹੁੰਚੇ ਉੱਥੇ ਸਿਪਰਾ ਨਦੀ ਵਿਖੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਮਹਾਕਾਲ ਨੂੰ
ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ ਜਿਵੇਂ ਤੁਰੇਈ ਸੇ,ਜੋ ਅਗੇ ਭੈਰੇਵਾਨੰਦ ਨਾਥ ਯੋਗੀ
ਮਿਲ ਪਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਪਰਨਾਮ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸ ਦੇ
ਮਠ ਵਿੱਚ ਗਏ। ਤਾਂ ਉਸ ਯੋਗੀਸ਼੍ਵਰ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਆਪ ਕਿੱਥੋਂ
ਆਏ ਹੋ ਅਰ ਕਿੱਥੇ ਜਾਯਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਕਿਸ ਕੰਮ ਲਈ ਚੱਲੇ
ਹੋ। ਤਦ ਓਹ ਬੋਲੇ ਹੇ ਸ੍ਵਾਮੀ ਅਸੀਂ ਧਨ ਦੇ ਲਈ ਘਰੋਂ ਨਿਕਲੇ
ਹਾਂ ਜਿੱਥੇ ਧਨ ਮਿਲੇ ਉੱਥੇ ਜਾਵਾਂਗੇ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਮਰ ਜਾਵਾਂਗੇ ਪਰ
ਬਿਨਾਂ ਧਨ ਤੋਂ ਘਰ ਨਹੀਂ ਮੁੜਾਂਗੇ ਕਿਉਂ ਜੋ ਕਿਹਾ ਬੀ ਹੈ:―
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਸਹਨ ਸੀਲ ਅਰ ਸਾਹਸੀ ਉਦਮ ਯੁਤ ਨਰ ਜੋਇ।
      ਦੁਰਲਭ ਫਲਇਛਿਤ ਦ੍ਰਬਨ ਮਿਲੇ ਤਿਸੇਂ ਦ੍ਰਿੜ ਹੋਇ॥੨੮
ਤਥਾ-ਗਿਰਤ ਕਬਨ ਭੂਤੇਂ ਸਲਿਲ ਕਥੀ ਪਤਾਲਹਿ ਆਤ
ਤਾਂਤੇ ਬਲ ਯੁਤ ਦੈਵ ਹੈ ਉਦਮ ਨਹਿ ਵਿਖ੍ਯਾਤ॥੨੯॥
ਉਦਮ ਮੇਂ ਨਰ ਕੋ ਸਦਾ ਮਨ ਬਾਂਛਤ ਫਲ ਹੋਇ
ਦੈਵ ਦੈਵ ਜਾਕੋ ਕਹੋ ਸੋ ਭੀ ਉਦਮ ਜੋਇ॥੩੦॥
ਸੰਜਨ ਸਾਹਸ ਯੁਤ ਜੋਊ ਭੈ ਨਹਿ ਮਾਨਹਿ ਰੰਚ।
ਨਿਜ ਜੀਵਨ ਤ੍ਰਿਨ ਵਤ ਲਖੇ ਇਹ ਚਰਿਤ੍ਰ ਤਿਨ ਬੰਚ॥੩੧
ਬਿਨਾ ਦੀਏ ਦੁਖ ਅੰਗ ਕੋ ਕਾਂ ਕੋ ਸੁਖ ਮਿਲ ਜਾਤ॥
ਮਧੁਰਿਪੁ ਮੰਥਨ ਕਰ ਉਦਧਿ ਲਈ ਲਛਮੀ ਭ੍ਰਾਤ॥੩੨॥
ਆਲਸ ਮੈਂ ਨਰਸਿੰਘ ਕੀ ਚੰਚਲ ਹੋ ਗਈ ਨਾਰਿ॥
ਚਤੁਰ ਮਾਸ ਜਲ ਮੈਂ ਜੋਊ ਸੋਯੋ ਪਾਦ ਪਸਾਰ॥੩੩॥
ਜਬਲਗ ਉਦਮ ਨਾ ਕੀਆ ਦੁਰਲਭ ਹੈ ਪਰ ਭਾਗ॥
ਤੁਲਾ ਰਾਸ ਮੇਂ ਭਾਨ ਲਖ ਜਲਧਰ ਜਾਵਤ ਭਾਗ॥੩੪॥&lt;/poem&gt;
{{gap}}ਸੋ ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ ਆਪ ਸਾਨੂੰ ਕੋਈ ਅਜੇਹਾ
ਇਲਾਜ ਦੱਸੋ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਧਨ ਮਿਲੇ ਭਾਵੇਂ ਉਪਾਇ ਵਿਖੇ ਗੂਫਾ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hvcuxbaok7drlvt6wmfhjucelzxulkg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/268</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53524</id>
    <revision>
      <id>225014</id>
      <parentid>166055</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:15:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225014</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3706" sha1="1p8hiw5l5565beqsxh72otvhlv7rint" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|੨੬੦|ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;ਦਾ ਰਹਿਨਾ ਅਥਵਾ ਸ਼ਾਕਨੀ ਡਾਕਨੀ ਸਾਧਨ ਅਥਵਾ ਮਸਾਲ ਵਿਖੇ
ਜਪ ਕਰਨਾ ਕਿੰਵਾ ਮਨੁਖ ਦੀ ਬਲੀ ਦਾ ਚੜ੍ਹਾਉਨਾ ਇਤਿਆਦਿਕ
ਕਰਮ ਹੋਨ ਸੋ ਭੀ ਅਸੀਂ ਕਰਾਂਗੇ ਅਤੇ ਆਪ ਬੜੀ ਸ਼ਕਤਿ ਵਾਲੇ
ਹੋ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਥੀ ਭਾਰੀ ਹੌਸਲੇ ਵਾਲੇ ਹਾਂ। ਕਿਹਾ ਹੈ:―
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਬਡੇ ਪੁਰਖ ਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇਂ ਕਾਰਜ ਬੜਾ ਜੁ ਹੋਇ।
      ਬਿਨਾਂ ਉਦਧਿ ਕਹੁ ਕਵਨ ਹੈ ਬੜਵਾ ਰਾਖੇ ਗੋਇ॥੩੫॥&lt;/poem&gt;
{{gap}}ਇਹ ਸੁਨ ਕੇ ਭੈਰਵਾਨੰਦ ਨੇ ਭੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਰਜ ਸਿੱਧਿ
ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਚਾਰ ਵੱਟੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਅਤੇ ਆਖਿਆ ਜੋ ਤੁਸੀਂ
ਹਿਮਾਲੇ ਪਰਬਤ ਵੱਲ ਚਲੇ ਜਾਓ, ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਵੱਟੀ ਗਿਰੇਗੀ
ਉੱਥੇ ਅਵਸ ਹੀਂ ਧਨ ਹੋਵੇਗਾ, ਜੋ ਉਸ ਜਗਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਟਿਆਂ ਮਿਲ
ਪਏਗਾ, ਓਹ ਵੱਟੀਆਂ ਲੈਕੇ ਤੁਰ ਪਏ ਜਾਂਦੇ ੨ ਇੱਕ ਦੇ ਹਥੋਂ ਵੱਟੀ
ਗਿਰ ਪਈ ਜਦ ਉਸ ਨੇ ਓਹ ਜਗਾ ਪੁੱਟੀ ਤਦ ਤਾਂਬੇ ਦੀ ਖਾਨ
ਨਿਕਲੀ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਜਿਤਨਾ ਤਾਂਬਾ ਲੈਨਾ ਹੋਵੇ ਲੈ ਲਵੋ ਬਾਕੀ
ਦੇ ਬੋਲੇ ਤਾਂਬੇ ਨਾਲ ਕੀ ਬਨਦਾ ਹੈ ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਤਾਂ ਸਾਡਾ
ਦਲਿਦ੍ਰ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ ਓਹ ਬੋਲਿਆ ਹੱਛਾ ਤੁਸੀਂ ਅੱਗੇ ਜਾਓ ਇਹ
ਕਹਿਕੇ ਓਹ ਤਾਂ ਮਨ ਮੰਨਿਆਂ ਤਾਂਬਾ ਲੈਕੇ ਘਰ ਨੂੰ ਮੁੜ ਪਿਆ
ਅਤੇ ਓਹ ਅੱਗੇ ਤੁਰ ਪਏ ਥੋੜੀ ਦੂਰ ਜਾਕੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਦੀ ਵੱਟੀ
ਢੈ ਪਈ, ਜਾਂ ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਟਿਆ ਤਾਂ ਚਾਂਦੀ ਦੀ ਖਾਨ ਨਿਕਲੀ ਤਦ
ਉਸ ਨੇ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਹੋ ਕੇ ਆਖਿਆ ਭਈ ਮਨ ਮੰਨੀ ਚਾਂਦੀ ਲੈ ਲਓ ਤੇ
ਅੱਗੇ ਨਾ ਜਾਓ ਦੋਵੇਂ ਬੋਲੇ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂਬਾ ਨਿਕਲਿਆ ਸੀ ਹੁਨ 
ਚਾਂਦੀ ਮਿਲੀ ਹੈ ਇਸ ਤੋਂ ਏਹ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਅੱਗੇ ਜ਼ਰੂਰ
ਸੋਨਾ ਮਿਲੂ॥ ਤੋੜੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀ ਚਾਂਦੀ ਲੈ ਲਈਏ ਤਾਂ ਬੇ ਸਾਡਾ
ਦਲਿਦ੍ਰ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਅਗੇਡੇ ਹੀ ਜਾਂਦੇ
ਹਾਂ ਇਹ ਸੁਨਕੇ ਓਹ ਤਾਂ ਮਰਜੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਚਾਂਦੀ ਲੈਕੇ ਮੁੜ
ਪਿਆ ਅਤੇ ਓਹ ਦੋਵੇਂ ਅੱਗੇ ਨੂੰ ਚੱਲੇ ਦੂਰ ਜਾਕੇ ਤੀਸਰੇ ਦੇ ਹੱਥੋਂ
ਵੱਟੀ ਗਿਰ ਗਈ ਜਦ ਉਸਨੇ ਓਹ ਜਗਾਂ ਪੁੱਟੀ ਤਾਂ ਸੋਨੇ ਦੀ ਖਾਨ
ਨਿਕਲੀ ਉਸਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਉਸਨੇ ਆਪਨੇ ਸਾਥੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਜੋ
ਸੋਨੇ ਤੋਂ ਕੋਈ ਵਸਤ ਚੰਗੀ ਨਹੀਂ ਇਸਨੂੰ ਲੈਕੇ ਮੁੜ ਚਲ, ਓਹ
ਬੋਲਿਆ ਤੂੰ ਬੜਾ ਮੂਰਖ ਹੈਂ ਦੇਖ ਤਾਂ ਸਹੀ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂਬਾ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1p8hiw5l5565beqsxh72otvhlv7rint</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/269</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53525</id>
    <revision>
      <id>225015</id>
      <parentid>166056</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:16:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225015</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3624" sha1="furo3u7kkyn6vi9mfxad0sxokoh0mr9" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh||ਪੰਚਮੋ ਤੰਤ੍ਰ|੨੬੧}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;ਫੇਰ ਚਾਂਦੀ ਤੇ ਹੁਨ ਸੋਨਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ ਇਸ ਤੋਂ ਕੀ ਜਾਨਿਆ. ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਜਰੂਰ ਹੀਰੇ ਲਾਲ ਮਿਲਣਗੇ ਸੋ ਇੱਕ ਦੇ ਲੀਤਿਆਂ ਹੀ ਸਾਰਾ ਦਲਿਦ੍ਰ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਏਗਾ, ਇਸ ਲਈ ਅਗੇਡੇ ਚੱਲ ਤੋਂ ਬਹੁਤਾ ਭਾਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ ਓਹ ਬੋਲਿਆ ਤੂੰ ਅੱਗੇ ਜਾਹ ਤੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਡੀਕਾਂਗਾ॥

{{gap}}ਇਹ ਸੁਨਕੇ ਓਹ ਤਾਂ ਅੱਗੇ ਤੁਰ ਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਜਾਂਦਾ ਅਕੱਲਾ ਸੂਰਜ ਦੀ ਧੁੱਪ ਨਾਲ ਤਪਿਆ ਹੋਯਾ ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਘਬਰਾਯਾ ਹੋਯਾ ਰਸਤਾ ਭੁੱਲਕੇ ਇਧਰ ਉਧਰ ਫਿਰਨ ਲੱਗਾ॥ ਫਿਰਦਾ ਹੋਯਾ ਕੀ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਇੱਕ ਪੁਰਖ ਲਹੂ ਨਾਲ ਲਿਬੜਿਆ ਹੋਯਾ ਜਿਸ ਦੇ ਮੱਥੇ ਤੇ ਚਕ੍ਰ ਫਿਰਦਾ ਹੈ ਮਿਲ ਪਿਆ। ਛੇਤੀ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਪੁਛਿਆ ਆਪ ਕੌਨ ਹੈ ਅਤੇ ਏਹ ਚਕ੍ਰ ਆਪਦੇ ਮੱਥੇ ਤੇ ਕਿਉਂ ਫਿਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਸ ਲਗੀ ਹੋਈ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਕਿਧਰੇ ਪਾਨੀ ਦੱਸ ਇਤਨਾਂ ਕਹਿੰਦਿਆਂ ਹੀ ਓਹ ਚਕ੍ਰ ਉਸਦੇ ਮੱਥੇ ਤੋਂ ਉਤਰ ਕੇ ਉਸਦੇ ਮੱਥੇ ਤੇ ਲੱਗ ਗਿਆ॥

{{gap}}ਬ੍ਰਾਹਮਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਏਹ ਕੀ ਬਾਤ ਹੈ ਓਹ ਬੋਲਿਆ ਮੇਰੇ ਬੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਏਹ ਚਕ੍ਰ ਮੱਥੇ ਤੇ ਚੰਬੜਿਆ ਹੈ ਬ੍ਰਾਹਮਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਏਹ ਮੇਰੇ ਸਿਰ ਤੋਂ ਕਦ ਉਤਰੇਗਾ ਕਿਉਂ ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਬੜਾ ਖੇਦ ਹੋਯਾ ਹੈ ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਜਦ ਕੋਈ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸਿੱਧ, ਬੱਟੀ ਨੂੰ ਲੈਕੇ ਆਵੇਗਾ ਤੇ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਬਾਤ ਕਰੇਗਾ ਤਾਂ ਲਹੇਗਾ ਬ੍ਰਾਹਮਨ ਬੋਲਿਆ ਤੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਕਿਤਨਾ ਚਿਰ ਇਸਤਰਾਂ ਬੀਤਿਆਂ ਹੈ ਉਸਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਹੁਨ ਕਿਸਦਾ ਰਾਜ ਹੈ, ਬਾਹਮਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੁਨ ਤਾਂ ਬੀਨਾ ਵਤਸ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਮੈਨੂੰ ਸਮੇਂ ਦਾ ਤਾਂ ਕੁਝ ਮਲੂਮ ਨਹੀਂ ਪਰ ਜਦ ਰਾਮਚੰਦ੍ਰ ਜੀ ਰਾਜਾ ਸੇ ਤਦ ਮੈਂ ਨਿਰਧਨ ਹੋ ਕੇ ਸਿੱਧ ਬਟੀ ਲੈਕੇ ਇੱਥੇ ਆਯਾ ਸਾਂ ਤਦ ਮੈਂ ਏਹੋ ਜੇਹਾ ਆਦਮੀ ਇੱਥੇ ਦੇਖਿਆ ਸੀ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁਛਦੀ ਸਾਰ ਏਹ ਹਾਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਬ੍ਰਾਹਮਨ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਇਸਤਰਾਂ ਫਿਰਦਿਆਂ ਭੈਨੂੰ ਅੰਨ ਪਾਨੀ ਕਿੱਥੋਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਓਹ ਬੋਲਿਆ ਕੁਬੇਰ ਨੇ ਧਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਸਿੱਧਾਂ ਵਾਸਤੇ ਏਹ ਭੈ ਰੱਖਿਆ ਹੋਯਾ ਹੈ ਜਿਸ ਲਈ ਕੋਈ ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਮੇਰਾ ਧਨ ਨਾ ਲੈ ਜਾਵੇ ਜੇ ਕਦੇ ਕੋਈ ਆਉਂਦਾ ਬੀ ਹੈ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>furo3u7kkyn6vi9mfxad0sxokoh0mr9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/270</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53526</id>
    <revision>
      <id>225016</id>
      <parentid>166057</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:16:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225016</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3635" sha1="hcazg4r6bhviwwm8com08t7ll5qa80z" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|੨੬੨|ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;ਤਾਂ ਭੁੱਖ ਪਿਆਸ ਅਤੇ ਨਿੰਦ੍ਰਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋਕੇ ਅਤੇ ਬੁਢੇਪੇ ਤੇ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸਿਰਫ ਦੁੱਖ ਹੀਂ ਭੋਗੇਗਾ। ਸੋ ਮੈਨੂੰ ਤੂੰ ਆਗ੍ਯਾ ਦੇਹੁ ਜੋ ਮੈਂ ਆਪਨੇ ਘਰ ਜਾਵਾਂ ਏਹ ਕੈਹਕੇ ਓਹ ਤਾਂ ਚਲਿਆ ਗਿਆ। ਬ੍ਰਾਹਮਨ ਗਏ ਨੂੰ ਜੋ ਚਿਰ ਲੱਗਾ ਤਾਂ ਓਹ ਸੋਨੇ ਦੇ ਲੱਭਨ ਵਾਲਾ ਬੀ ਉਸਦਾ ਮਿਤ੍ਰ ਉਸ ਨੂੰ ਢੂੰਡਦਾ ੨ ਉੱਥੇ ਆਯਾ ਤਾਂ ਕੀ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਲੇਹੂ ਨਾਲ ਲਿਬੜਿਆ ਹੋਯਾ ਬੜਾ ਤਿੱਖਾ ਚਕ੍ਰ ਉਸਦੇ ਮਸਤਕ ਤੇ ਫਿਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬੜੀ ਪੀੜਾ ਨਾਲ ਦੁਖੀ ਹੈਯਾ ਨਜਰ ਪਿਆ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਨਜਦੀਕ ਆਕੇ ਪੁੱਛਿਆ ਏਹ ਕੀ ਬਨਿਆ ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਮੇਰੀ ਪ੍ਰਾਲਬਧ, ਉਸਨੇ ਪੁਛਿਆ ਕੀ ਸਬਬ ਤਦ ਉਸਨੇ ਸਾਰਾ ਹਾਲ ਕਹਿ ਸੁਨਾਯਾ ਸਾਰਾ ਪ੍ਰਸੰਗ ਸੁਣਕੇ ਉਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਕੁਛ ਕਹਿਕੇ ਏਹ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਬਤੇਰਾ ਮਨੇ ਕੀਤਾ ਪਰ ਤੂੰ ਨਾ ਸਮਝਝਿਓਂ ਤੇ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਨਾ ਸੁਨੀ ਸੋ ਇਸ ਲਈ ਭਾਵੇਂ ਵਿਦ੍ਯਾ ਵਾਲਾ ਭੀ ਹੋਵੇ ਪਰ ਬੁੱਧਿ ਬਿਨਾਂ ਆਪਨਾ ਨਾਸ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਇਸ ਪਰ ਕਿਹਾ ਹੈ॥ ਯਥਾ:―  &lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਵਿਦ੍ਯਾ ਬੁਧੀ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਟ ਯੁਗ ਤੱਦਪਿ ਉਤਮ ਬੁੱਧਿ॥
      ਦੇਖੋ ਸਿੰਘ ਬਨਾਇ ਦਿਜ ਨਾਸ ਭਏ ਬਿਨ ਸੁੱਧ॥੩੬॥&lt;/poem&gt;
ਚਕ੍ਰ ਵਾਲੇ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਏਹ ਬਾਤ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ। ਸੋਨੇ ਵਾਲਾ ਬੋਲਿਆਂ ਸੁਨ:―

{{gap}}੪ ਕਥਾ॥ ਕਿਸੇ ਜਗਾਂ ਪਰ ਚਾਰ ਬ੍ਰਾਹਮਨ ਆਪਸ ਵਿਖੇ ਮਿਤ੍ਰ ਬਨੇ ਹੋਏ ਰਹਿੰਦੇ ਸੇ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤਿੰਨ ਤਾਂ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਸੇ ਪਰ ਨਿਰਬੁੱਧਿ ਸੇ ਅਤੇ ਚੌਥਾ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਨਹੀਂ ਪੜ੍ਹਿਆ ਸਾ ਪਰ ਬੁਧਿਮਾਨ ਸਾ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਓਹ ਬੋਲੇ ਜੋ ਵਿਦ੍ਯਾ ਪੜ੍ਹਨ ਦਾ ਕੀ ਫਲ ਹੋਯਾ ਜੇਕਰ ਪਰਦੇਸ ਵਿਖੇ ਜਾਕੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਪਰਸੰਨ ਕਰਕੇ ਧਨ ਨਾ ਆਂਦਾ, ਇਸਲਈ ਆਓ ਪਰਦੇਸ ਚੱਲੀਏ ਇਹ ਬਿਚਾਰ ਕੇ ਓਹ ਚਾਰੋਂ ਹੀ ਪੂਰਬ ਦੇਸ ਨੂੰ ਤੁਰ ਪਏ ਜਦ ਥੋੜੀ ਦੂਰ ਗਏ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਜੇਹੜਾ ਸਿਆਨਾ ਸੀ ਓਹ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਮਿਤ੍ਰੋ ਅਸੀਂ ਤਿੰਨੇ ਤਾਂ ਵਿਦ੍ਵਾਨ ਹਾਂ ਏਹ ਚੌਥਾ ਵਿਦ੍ਯਾ ਹੀਨ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਬੁਧਮਾਨ ਬੀ ਹੈ ਤਾਂ ਬੀ ਵਿਦ੍ਯਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਰਾਜਾ ਦਾ ਦਾਨ ਨਹੀਂ ਲੈਨ ਜੋਗਾ ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਨਾ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hcazg4r6bhviwwm8com08t7ll5qa80z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/271</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53527</id>
    <revision>
      <id>225017</id>
      <parentid>166060</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:16:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225017</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3429" sha1="sep4hesstu57eeroz44dblk4uv0taxp" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh||ਪੰਚਮੋ ਤੰਤ੍ਰ|੨੬੩}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;ਕਮਾਯਾ ਧਨ ਨਹੀਂ ਦੇਵਾਂਗੇ ਸੋ ਇਹ ਘਰ ਨੂੰ ਮੁੜ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਦੂਜੇ ਕਿਹਾ ਹੇ ਬੁੱਧਮਾਨ ਤੂੰ ਘਰ ਨੂੰ ਮੁੜ ਜਾ, ਕਿਉਂ ਜੋ ਤੂੰ ਵਿਦ੍ਯਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈਂ ਤੀਜੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਏਹ ਬਾਤ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ, ਕਿਉਂ ਜੋ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਬਾਲ ਅਵਸਥਾ ਤੋਂ ਲੈਕੇ ਇਕੱਠੇ ਖੇਲਦੇ ਰਹੇ ਹਾਂ ਇਸ ਲਈ ਏਹ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਹੀ ਰਹੇ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਕਮਾਏ ਹੋਏ ਧਨ ਦਾ ਹਿੱਸੇਦਾਰ ਬਰਾਬਰ ਹੈ ਕਿਹਾ ਬੀ ਹੈ।ਯਥਾ:―
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਸੋ ਲਛਮੀ ਹੈ ਕਾਜ ਕਿਸ ਜੋ ਹੈ ਬਧੂ ਸਮਾਨ॥
      ਵਾਰ ਬਧੁ ਸਮ ਲੱਛ ਸੋ ਪਥਿਕਨ ਕੇ ਹਿਤ ਜਾਨ॥੩੭॥ 
  ਤਥਾ-ਲਘੁ ਬੁੱਧੀ ਐਸੇ ਕਹੇਂ ਯਹਿ ਨਿਜ ਯਹਿ ਪਰ ਆਹਿ॥
     ਉਚ ਬੁਧ ਯੁਤ ਨਰ ਸਦਾ ਜਗਤ ਕੁਟੰਬ ਲਖਾਂਹਿ॥੩੮॥&lt;/poem&gt;
{{gap}}ਇਸ ਲਈ ਏਹ ਬੀ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਚੱਲੇ ਇਹ ਕਹਿਕੇ ਸਾਰੇ ਹੀ ਤੁਰ ਪਏ, ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਮੋਏ ਹੋਏ ਸ਼ੇਰ ਦੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਦੇਖੀਆਂ ਤਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਨੇ ਕਿਹਾ ਭਈ ਆਪਣੀ ਵਿਦ੍ਯਾ ਦੀ ਪਰੀਛਿਆ ਕਰੀਏ ਤੇ ਦੇਖੀਏ ਜੋ ਇਹ ਕਿਸ ਜੀਵ ਦੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਹਨ, ਸੋ ਅਸੀਂ ਆਪਨੀ ਵਿਦ੍ਯਾ ਦੇ ਬਲ ਕਰਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਜਿਵਾਉਂਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਇਕ ਨੇ ਹੱਡੀਆਂ ਜੋੜ ਦਿੱਤੀਆਂ ਦੂਜੇ ਨੇ ਮਾਸ ਖਲੜੀ ਬਨਾ ਦਿਖਾਈ, ਇਤਨੇ ਚਿਰ ਵਿਖੇ ਤੀਜੇ ਨੇ ਜਿਉਂ ਚਾਹਿਯਾ ਜੋ ਜੀਉਂਦਾ ਕਰਾਂ ਤਦ ਉਸ ਬੁਧਿਮਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਇਹ ਕੰਮ ਨਾ ਕਰ, ਏਹ ਤਾਂ ਸ਼ੇਰ ਹੈ ਉਠਦੀ ਸਾਰ ਸਬਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਸਿੱਟੇਗਾ ਤਦ ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਤੂੰ ਬੜਾ ਮੂਰਖ ਹੈ ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਰੋਕਦਾ ਹੈ ਮੈਂ ਆਪਨਾ ਇਲਮ ਨਾ ਪਰਖਾਂ, ਉਹ ਬੋਲਿਆ ਹੱਛਾ ਮੈਨੂੰ ਬ੍ਰਿਛ ਉਪਰ ਚੜ੍ਹ ਜਾਨਦੇ ਇਹ ਆਖਕੇ ਓਹ ਤਾਂ ਬ੍ਰਿੱਛ  ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸਨੇ ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੇਰ ਨੂੰ ਜਿਵਾਯਾ ਉਠਦਿਆਂ ਹੀ ਉਸਨੇ ਤਿੰਨੇ ਮਾਰ ਸੁੱਟੇ ਅਤੇ ਆਪ ਬਨ ਨੂੰ ਚਲਿਆ ਗਿਆ ਓਹ ਬਿਛ ਤੋਂ ਉਤਰ ਕੇ ਘਰ ਨੂੰ ਚਲਿਆ ਗਿਆ ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਆਖਿਆ ਸੀ।:―
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਵਿਦ੍ਯਾ ਬੁਧੀ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਟ ਯੁਗ ਤੱਦਪਿ ਉਤਮ ਬੁੱਧਿ॥
      ਦੇਖੋ ਸਿੰਘ ਬਨਾਇ ਦਿਜ ਨਾਸ ਭਏ ਬਿਨ ਸੁੱਧ॥੩੯॥&lt;/poem&gt;  
ਇਸ ਪਰ ਹੋਰ ਬੀ ਕਿਹਾ ਹੈ॥ ਯਥਾ:―&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>sep4hesstu57eeroz44dblk4uv0taxp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/272</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53528</id>
    <revision>
      <id>225018</id>
      <parentid>166061</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:16:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225018</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3516" sha1="m6vy1xqimu9012703e6itp8rjp2ympt" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|੨੬੪|ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ ॥ ਸਬ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰੋਂ ਮੇਂ ਚਤੁਰ ਜੋ ਲਖੇ ਨ ਲੋਕਾਚਾਰ
     ਹਾਂਸੀ ਪਾਵਤ ਜਗਤ ਮੇਂ ਜਿਮ ਪੰਡਿਤ ਥੇ ਚਾਰ॥੪੦॥&lt;/poem&gt;
ਚਕਧਾਰੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਏਹ ਬਾਤ ਕਿਸ ਪਰਕਾਰ ਹੈ ਓਹ
ਬੋਲਿਆ ਸੁਨ:—

੫ ਕਥਾ॥ ਕਿਸੇ ਨਗਰ ਵਿਖੇ ਚਾਰ ਬ੍ਰਾਹਮਨ ਆਪਸ
ਵਿਖੇ ਮਿਤ੍ਰ ਬਨੇ ਹੋਏ ਰਹਿੰਦੇ ਸੇ ਬਾਲਕ ਉਮਰਾ ਵਿਖੇ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ
ਚਿੱਤ ਵਿਖੇ ਏਹ ਖਿਆਲ ਪੈਦਾ ਹੋਯਾ ਜੋ ਪਰਦੇਸ ਜਾਕੇ ਵਿਦ੍ਯਾ
ਪੜ੍ਹੀਏ। ਇਹ ਨਿਸਚਾ ਕਰਕੇ ਓਹ ਚਾਰੋਂ ਵਿਦ੍ਯਾ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ
ਕਨੌਜ ਵਿਖੇ ਗਏ, ਉੱਥੇ ਬਾਰਾਂ ਵਰ੍ਹੇ ਰਹਿਕੇ ਖੂਬ ਵਿਦ੍ਯਾ
ਪੜ੍ਹਕੇ ਪੰਡਿਤ ਬਨ ਗਏ। ਤਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਜੋ ਅਸੀਂ ਪੰਡਿਤ
ਹੋ ਗਏ ਹਾਂ ਹੁਨ ਗੁਰੂ ਕੋਲੋਂ ਆਗ੍ਯਾ ਲੈਕੇ ਆਪਣੇ ਦੇਸ ਚੱਲੀਏ।
ਤਦ ਗੁਰੂ ਕੋਲੋਂ ਆਗ੍ਯਾ ਲੈਕੇ, ਪੁਸਤਕ, ਬੰਨ੍ਹਕੇ ਤੁਰ ਪਏ ਥੋੜੀ
ਦੂਰ ਜਾਕੇ ਕੀ ਦੇਖਦੇ ਹਨ ਜੋ ਰਸਤੇ ਦੋ ਹੋ ਗਏ ਹਨ ਉੱਥੇ ਬੈਠਕੇ
ਸੋਚਨ ਲੱਗੇ ਜੋ ਕਿਸ ਰਸਤੇ ਜਾਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਇਤਨੇ ਚਿਰ ਵਿਖੇ
ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਆਦਮੀ ਇੱਕ ਬਾਨੀਏ ਦੇ ਮਰੇ ਹੋਏ ਪੁਤ ਨੂੰ ਚੱਕੀ
ਆਉਂਦੇ ਮਸਾਨ ਨੂੰ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਸੇ, ਤਦ ਚਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਨੇ
ਪੁਸਤਕ ਕੱਢਕੇ ਦੇਖਿਆ ਉੱਥੇ ਏਹ ਸ਼ਲੋਕ ਨਿਕਲਿਆ:—
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਵੇਦ ਚਾਰ ਖਟ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਮੁਨਿ ਭਿੰਨ ਭਿੰਨ ਮਤ ਗਾਤ।
      ਤਾਂਤੇ ਸੋ ਮਾਰਗ ਲਖੋ ਚਲੇ ਬਹੁਤ ਜਨ ਭਾਤ ॥੪੧॥&lt;/poem&gt;
ਇਸਨੂੰ ਪੜ੍ਹਕੇ ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਜਿਧਰ ਸਾਰੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਉਧਰ
ਹੀ ਚੱਲੋ, ਜਦ ਓਹ ਸਾਰੇ ਉਧਰ ਨੂੰ ਤੁਰੇ ਤਾਂ ਮਸਾਨ ਵਿਖੇ ਜਾਕੇ
ਇੱਕ ਗਧਾ ਦੇਖਿਆ ਤਦ ਦੂਜੇ ਨੇ ਪੁਸਤਕ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਵੇਖਿਆ॥
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਉਤਸਵ ਸੰਕਟ ਵਿਪਦ ਮੈਂ ਦੁਰਭਿਖ ਅਵਰ ਮਸਾਨ।
      ਰਾਜਦ੍ਵਾਰ ਇਨ ਸਬਨ ਮੇਂ ਜੋ ਰਹਿ ਬੰਧੁ ਪਛਾਨ॥੪੨॥&lt;/poem&gt;
{{gap}}ਇਸਲਈ ਏਹ ਸਾਡਾ ਬੰਧੁ ਹੈ ਤਦ ਇਕ ਨੇ ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਗਲ
ਵਿੱਚ ਗਲੱਕੜੀ ਪਾਈ ਦੂਜਾ ਪੈਰ ਧੋਨ ਲੱਗਾ। ਇਤਨੇ ਚਿਰ ਵਿਖੇ
ਜੋ ਇਕ ਪੰਡਿਤ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਜੋ ਉਠ ਤੁਰਿਆ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤਦ ਤੀਜੇ
ਨੇ ਪੋਥੀ ਕੱਢ ਕੇ ਦੇਖਿਆ ਤਾਂ ਉੱਥੇ ਕੀ ਨਿਕਲਿਆ:—
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਧਰਮ ਉਤਾਵਲ ਜਾਤੁ ਹੈ ਮਤ ਕਰ੍ਯੋ ਤਿਸ ਦੇਰ।&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>m6vy1xqimu9012703e6itp8rjp2ympt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/273</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53529</id>
    <revision>
      <id>225019</id>
      <parentid>166062</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:17:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225019</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2973" sha1="hgabo09jkak9ot9ff62yrbfomaw2353" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh||ਪੰਚਮੋ ਤੰਤ੍ਰ|੨੬੫}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਭਾਈ ਏਹ ਧਰਮ ਹੈ ਤਦ ਚੌਥੇ ਨੇ ਪੁਸਤਕ, ਖੋਲੁਕੇ ਏਹ ਸ਼ਲੋਕ ਪੜ੍ਹਿਆ:—
       &lt;poem&gt;{{gap}}ਪਿਆਰੀ ਵਸਤੁ ਧਰਮ ਸੇ ਮੇਲ ਦੇਹ ਕਹੂੰ ਦੇਰ॥ ੪੨॥&lt;/poem&gt; 
{{gap}} ਤਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪੰਡਿਤਾਂ ਨੇ ਉਸ ਗਧੇ ਨੂੰ ਉਠ ਦੇ ਗਲ ਬੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ, ਕਿਸੇ ਨੇ ਜਾਕੇ ਧੋਬੀ ਨੂੰ ਇਹ ਬ੍ਰਿਤਾਂਤ ਸੁਨਾਯਾ॥

{{gap}}ਤਦ ਓਹ ਧੋਬੀ ਉਨਾਂ ਮੂਰਖ ਪੰਡਿਤਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਲਈ ਸੋਟਾ ਲੈਕੇ ਆਯਾ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਓਹ ਨੱਸ ਗਏ ਅੱਗੇ ਜਾਂਦਿਆਂ ਉਨਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਨਦੀ ਦੇਖੀ ਉਸ ਵਿਖੇ ਇਕ ਛਿਛਰੇ ਦੇ ਪਤ੍ਰ ਨੂੰ ਤੁਰਦਿਆਂ ਦੇਖਕੇ ਇੱਕ ਨੇ ਕਿਹਾ:—
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਯਹਿ ਜੋ ਆਵਤ ਪਤ੍ਰ ਇਤ ਹਮਕੋ ਤਾਰੇ ਠੀਕ।&lt;/poem&gt;
{{gap}}ਇਹ ਕਹਿਕੇ ਇਕ ਪੰਡਿਤ ਨੇ ਜਿਉਂ ਛਾਲ ਮਾਰੀ ਤਿਵੇਂ ਰੁੜ੍ਹ ਚਲਿਆ। ਤਦ ਦੂਜੇ ਪੰਡਿਤ ਨੇ ਉਸਦੇ ਕੇਸ ਫੜ ਲਏ ਤੇ ਏਹ ਸਲੋਕ ਕਿਹਾ:—
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਸਰਬ ਨਾਸ ਲਖ ਬੁੱਧਜਨ ਆਧੇ ਕੋ ਤਜ ਦੇਤ।
      ਆਧੇ ਸੇ ਕਾਰਜ ਕਰਤ ਸਰਬ ਠਾਸ ਦੁਖ ਹੇਤ।&lt;/poem&gt; 
{{gap}}ਏਹ ਕਹਿਕੇ ਉਸਦਾ ਸਿਰ ਕੱਟ ਲਿਆ ਅਤੇ ਤਿੰਨੇ ਅੱਗੇ ਨੂੰ ਤੁਰ ਪਏ ਜਾਂਦੇ ੨ ਕਿਸੇ ਗ੍ਰਾਮ ਵਿਖੇ ਜਾ ਪਹੁੰਚੇ ਤਾਂ ਉਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖੋ ਵੱਖ ਧਾਮਾ ਆਖਿਆ। ਇੱਕ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਘਿਉ ਖੰਡ ਦੇ ਨਾਲ ਰਲੇ ਹੋਏ ਸੂਤ ਲਡੂ ਦਿੱਤੇ, ਉਸਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਪੰਡਿਤ ਨੇ ਕਿਹਾ:—
{{center|{{larger|'''ਦੀਰਯ ਸੂਤ੍ਰੀ ਨਾਸ ਹੁਇ'''}}}} 
{{gap}}ਇਤਨੀ ਕਹਿਕੇ ਓਹ ਭੋਜਨ ਛੱਡ ਗਿਆ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਮੰਡੇ ਦਿੱਤੇ ਉਸਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ:—
{{center|ਅਤਿ ਵਿਸਤਾਰ ਸਮੇਤ ਜੋ ਸੋ ਭੀ ਨਾਸ ਕਰਾਤ॥}} 
{{gap}}ਇਹ ਬਾਤ ਕਹਿਕੇ ਓਹ ਬੀ ਚਲਆ ਗਿਆ। ਤੀਸਰੋ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨੇ ਵੜੇ ਖਾਨ ਲਈ ਦਿੱਤੇ ਤਦ ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ:—
{{center|ਛਿਦੋ ਮੇਂ ਬਹੁ ਦੁਖ ਹੈਂ॥}} 
{{gap}}ਇਹ ਬਾਤ ਕਹਿਕੇ ਉਸਨੇ ਭੀ ਭੋਜਨ ਵੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hgabo09jkak9ot9ff62yrbfomaw2353</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/274</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53530</id>
    <revision>
      <id>225020</id>
      <parentid>149002</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:17:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225020</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3439" sha1="nn2c1ym4bi2r04letbfekvp9vilmmu0" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|੨੬੬|ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}}&lt;/noinclude&gt;ਪ੍ਰਕਾਰ ਓਹ ਤਿੰਨੇ ਪੰਡਿਤ ਭੁੱਖੇ ਤਿਹਾਏ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਹਾਂਸੀ ਕਰਕੇ ਅਪਨੇ ਦੇਸ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ, ਇਹ ਹਾਲ ਸੁਨਾਕੇ ਸੋਨੇ ਵਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੇ ਮਿਤ੍ਰ ਤੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਵਿਵਹਾਰ ਨੂੰ ਨਾ ਜਾਨਦਾ ਹੋਯਾ ਮੇਰੇ ਕਹਿਨੇ ਕਰਕੇ ਮਨਹ ਕੀਤਾ ਹੋਯਾ ਬੀ ਨਾ ਰਿਹੋਂ ਤੇ ਇਸ ਹਾਲ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚੋਂ ਇੱਸੇ ਲਈ ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਹੈ:-

&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਸਬ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਨ ਮੇਂ ਚਤੁਰ ਜੋ ਲਖੇ ਨ ਲੋਕਾਚਾਰ।
      ਹਾਂਸੀ ਪਾਵਤ ਜਗਤ ਮੇਂ ਜਿਮ ਪੰਡਿਤ ਥੇ ਚਾਰ॥ ੪੩॥&lt;/poem&gt;  
ਇਹ ਸੁਨਕੇ ਚਕ੍ਰ ਵਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਏਹ ਮੇਰੇ ਅਧੀਨ ਨਹੀਂ ਦੇਖ:-
    
&lt;poem&gt; ਦੋਹਰਾ॥ ਬਹੁ ਬੁੱਧੀ ਭੀ ਨਾਸ ਹੈ ਭਏ ਦੈਵ ਪ੍ਰਤਿਕੂਲ।
      ਅਲਪ ਬੁੱਧ ਜਨ ਸੂਖ ਲਹੈ ਕੁਲ ਮੇਂ ਵਿਧਿ ਅਨੁਕੂਲ॥੪8&lt;/poem&gt; 
ਹੋਰ ਸੁਨ:-
&lt;poem&gt; ਦੋਹਰਾ॥ ਇਲਖਿਆ ਬਨ ਮੇਂ ਬਚੇ ਸੁਰ ਰਾਖੇ ਜਾਸ॥
             ਰੱਖਿਆ ਕੀਨੇ ਘਰ ਬਿਖੇ ਮਰੇ ਬਿਨਾ ਉਸ ਆਸ (੪੫|&lt;/poem&gt;  

&lt;poem&gt;  ਤਬਾ-ਦੋਹਰਾ॥ ਸੌ ਬੁੱਧੀ ਸਿਰ ਮੈਂ ਧਰਾ ਲਟਕਿਓ ਬੁੱਧਿ ਹਜਾਰ।
     ਹੇ ਪਿਆਰੀ ਇਕ ਬੁੱਧ ਮੈਂ ਜਲ ਮੇਂ ਕਰੋ ਬਿਹਾਰ॥੪੬॥&lt;/poem&gt;  
{{gap}} ਸੋਨੇ ਵਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਏਹ ਬਾਤ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ ਓਹ ਬੋਲਿਆ ਸੁਨ:-
   
੬ ਕਥਾ॥ ਕਿਸੇ ਤਲਾ ਵਿਖੇ ਸੌ ਬੁੱਧਿ ਅਤੇ ਹਜਾਰ ਬੁੱਧਿ ਦੋ ਮੱਛ ਰਹਿੰਦੇ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਬੁੱਧਿ ਵਾਲਾ ਡੱਡੂ ਮਿਤ੍ਰ ਬਨ ਗਿਆ ਓਹ ਤਿੰਨੇ ਜਲ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਪਰ ਕੁਝ ਚਿਰ ਤੀਕੂੰ ਆਪਸ ਵਿਖੇ ਅਨੇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਬਾਤਾਂ ਦਾ ਸੁਖ ਲੈਕੇ ਫੇਰ ਪਾਨੀ ਵਿਖੇ ਜਾ ਰਹਿੰਦੇ ਸੇ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਜੋ ਓਹ ਇਕੱਠੇ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਸੇ ਜੋ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਝੀਵਰ, ਮੱਛੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਸਿਰ ਤੇ ਚੁੱਕੀ ਆਉਂਦੇ ਸੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੰਧਯਾ ਦੇ ਵੇਲੇ ਓਹ ਤਲਾ ਦੇਖ ਕੇ ਆਪਸ ਵਿਖੇ &quot; ਆਖਿਆ ਕਿ ਭਾਈ ਇਸ ਤਲਾ ਵਿੱਚ ਬੜੇ ਮੱਛ ਹਨ, ਅਤੇ ਪਾਨੀੀ ਭੀ ਥੋੜਾ ਹੈ ਸੋ ਕਲ ਇੱਥੇ ਆਵਾਂਗੇ, ਏਹ ਕਹਿਕੇ ਘਰ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ॥ ਇਸ ਝਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨ ਕੇ ਮੱਛ ਆਪਸ ਵਿਖੇ ਸਲਾਹ ਕਰਨ ਲੱਗੇ, ਤਦ ਡੱਡੂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਤੁਸਾਂ ਨੇ ਸੁਨਿਆ ਹੈ ਜੋ ਝੀਵਰ ਕੀ ਆਖ ਗਏ ਹਨ ਇਸਲਈ ਆਪ ਦੱਸੋ ਜੋ ਹੁਨ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nn2c1ym4bi2r04letbfekvp9vilmmu0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/275</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53531</id>
    <revision>
      <id>225021</id>
      <parentid>148993</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:17:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225021</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3472" sha1="jiqat29c5huky4hm8wzeydpirl9hbc3" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh||ਪੰਚਮੋ ਤੰਤ੍ਰ|੨੬੭}}&lt;/noinclude&gt;ਹੈ ਇੱਥੋਂ ਚਲੇ ਜਾਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ' ਅਥਵਾ ਇਥੇ ਹੀ ਰਹਿਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਬਾਝ ਨੂੰ ਸੁਨ ਕੇ ਹਜਾਰ ਬੁੱਧਿ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਪੁਤ੍ਰ ਕਿਉਂ ਡਰਦਾ ਹੈਂ ਕਿਆ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਹਿਨ ਤੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਡਰਨਾ ਜੈਗ ਹੈ ਇਸ ਪਰ ਕਿਹਾ ਬੀ ਹੈ-
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ।। ਸਰਪੋਂ ਅਰ ਦੁਰਜਨੋਂ ਕਾ ਹਿਤ ਨਹਿ ਹੋਵਤ ਸਿੱਧ!
       ਤਾਂਤੇ ਇਹ ਜਗੁ ਬਸਤੁ ਹੈ ਬਾਤ ਯਹੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ।।੪੭॥&lt;/poem&gt;
{{gap}}ਕੀ ਜਾਨੀਏ ਓਹ ਆਉਨ ਯਾ ਨਾ ਆਉਨ, ਜੇਕਰ ਓਹ ਆਉਨਗੇ ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਪਨੀ ਬੁੱਧਿ ਨਾਲ ਬਚਾ ਲਵਾਂਗਾ, ਕਿਉਂ ਜੋ ਮੈਂ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਲ ਦਾ ਤਰਨਾ ਜਾਨਦਾ ਹਾਂ, ਇਹ ਬਾਤ ਸੁਨਕੇ ਸੌ ਬੁੱਧਿ ਬੋਲਿਆ ਅਪਨੇ ਠੀਕ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿਉਂ ਜੋ ਅ੫ ਹਜ਼ਾਰ ਬੁੱਧਿ ਹੋ ਇਸੇ ਪਰ ਕਿਹਾ ਹੈ:-
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਬੁੱਧਿਮਾਨ ਕੀ ਬੁੱਧ ਤੇ ਕਠਨ ਕੋਊ ਨਹਿ ਬਾਤ॥
      ਬੁੱਧ ਯੂਕਤ ਚਾਨਿਕ੍ਯ ਨੇ ਨੰਦ ਕੀਏ ਨੌਂ ਘਾਤ॥੪੮॥ 
ਤਬਾ --ਜਹਾਂ ਪਵਨ, ਜਾਵੇ ਨਹੀਂ ਸੂਰਜ ਕਿਰਨ ਨੇ ਜਾਤ।
      ਬੁੱਧਿਮਾਨ ਕੀ ਬੁੱਧ ਤਹ ਜਾਇ ਘੁਸਤ ਹੈ ਭ੍ਰਾਤ॥੪੯॥&lt;/poem&gt;

{{gap}}ਸੋ ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਨਕੇ ਪਿਉ ਦਾਦੇ ਦੀ ਜਨਮ ਭੂਮੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਨਹੀਂ ਸੱਕੀਦਾ, ਕਿਹਾ ਹੈ:-
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਐਸਾ ਸੁਖ ਨਹਿ ਸ੍ਵਰਗ ਮੇਂ ਜਹਾਂ ਮਿਲੇ ਬਹੁ ਭੋਗ।
             ਜਨਮ ਭੂਮਿ ਕੁਤਸਿਤ ਬਿਖੇ ਜੈਸਾ ਪਾਵੇ ਲੋਗ॥੫੦॥&lt;/poem&gt;
{{gap}}ਇਸ ਲਈ ਕਦੇ ਬੀ ਨਹੀਂ ਜਾਨਾਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਜੇਕਰ ਤੈਨੂੰ ਕੁਝ ਡਰ ਹੈ ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਰੱਖ਼ਿਆ ਹਜਾਰ ਬੁੱਧਿ ਨਾਲ ਕਰਾਂਗਾ। ਇਹ ਸੁਨ ਡੱਡੂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਭਾਈ ਮੇਰੀ ਤਾਂ ਇੱਕ ਬੁੱਧਿ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣੀ ਤੀਮੀ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਤਲਾ ਵਿਖੇ ਚਲਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਇਹ ਕਹਿਕੇ ਓਹ ਡੱਡੂ ਤਾਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੂਜੇ ਤਲਾ ਵਿਖੇ ਜਾ ਰਿਹਾ। ਤੜਕੇ ਹੀ ਝੀਵਰਾਂ ਨੇ ਆਕੇ ਉਸ ਤਲਾ ਵਿਖੇ ਜਾਲ ਪਾ ਕੇ ਸਾਰੇ ਮੱਛ ਕੱਛ ਡੱਡੂ ਆਦਿ ਪਕੜ ਲਏ ਥੋੜੇ ਚਿਰ ਤੀਕੂੰ ਤਾਂ ਹਜਾਰ ਬੁੱਧਿ ਤੇ ਸੌ ਬੁੱਧਿ ਇੱਧਰ ਉਧਰ ਡਰਦੇ ਲੁਕਦੇ ਫਿਰੇ ਪਰ ਆਖਰ ਨੂੰ ਜਾਲ ਵਿੱਚ ਫਸ ਕੇ ਮਰ ਗਏ, ਅਤੇ ਝੀਵਰ ਭੀ ਤੀਜੇ ਪਹਿਰ ਆਪਨੇ ਘਰ ਨੂੰ ਤੁਰ ਪਏ। ਇੱਕ ਝਵਰ ਨੇ ਸੌ ਬੁੱਧਿ ਨੂੰ ਮੋਢੇ ਤੇ ਧਰ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jiqat29c5huky4hm8wzeydpirl9hbc3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/276</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53532</id>
    <revision>
      <id>225022</id>
      <parentid>161359</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:17:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225022</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3533" sha1="stuc5ebumbwed3u5obalsl3mi0tzm5k" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|੨੬੮|﻿ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}}&lt;/noinclude&gt;ਲਿਆ ਅਤੇ ਹਜਾਰ ਬੁੱਧਿ ਨੂੰ ਲਟਕਾ ਕੇ ਲੈ ਤੁਰਿਆ, ਤਦ ਬਾਉਲੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਡੱਡੂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਅਪਨੀ ਤੀਮੀ ਨੂੰ ਇਹ ਕਿਹਾ ਹੈ ਪਿਆਰੀ ਦੇਖ:−
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਸੌ ਬੁਧਿ ਸਿਰ ਪੈ ਧਰਾ ਲਟਕਿਯੋ ਬੁਧ ਹਜਾਰ॥
      ਹੇ ਪਿਆਰੀ ਇਕ ਬੁੱਧ ਮੈਂ ਜਲ ਮੇਂ ਕਰੋਂ ਬਿਹਾਰ॥&lt;/poem&gt;
{{gap}}ਇਸੇ ਲਈ ਮੈਂ ਆਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਬੁੱਧਿ ਭੀ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਦੇਂਦੀ॥ ਸੋਨੇ ਵਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਭਾਵੇਂ ਏਹ ਬਾਤ, ਠੀਕ ਹੈ ਤਾਂ ਬੀ ਮਿਤ੍ਰ ਦਾ ਬਚਨ ਮੋੜਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ, ਪਰ ਕੀ ਕਰੀਏ ਜੋ ਉ ਮੇਰਾ ਹਟਾਯਾ ਹੋਯਾ ਬੀ ਨਾ ਹਟਿਯੋਂ ਕਿਉਂ ਜੋ ਵਿਦਯਾ ਦਾ ਹੰਕਾਰ ਅਤੇ ਲਾਲਚ ਤੈਨੂੰ ਕਦ ਟਿਕਨ ਦੇਂਦਾ ਸੀ ਇਸ ਪਰ, ਕਿਹਾ ਬੀ ਹੈ:- &lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥  ਹੇ ਮਾਤੁਲ ਮਮ ਬਚਨ ਭਜ ਸੁੰਦਰ ਗਾਇਨ ਕੀਨ॥
ਅਤਿ ਅਦਭੁਤ ਬਾਂਧੀ ਮਨੀ ਗਲ ਮੇਂ ਪਰਮ ਪ੍ਰਬੀਨ॥੫੧&lt;/poem&gt;

{{gap}}ਚਕ੍ਰਧਾਰੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆਂ ਏਹ ਬਾਤ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ ਓਹ ਬੋਲਿਆ ਸੁਨ:−

{{gap}}॥੭ ਕਥਾ॥ ਕਿਸੇ ਜਗਾਂ ਪਰ ਮਸਤਿਆ ਹੋਯਾ ਖੋਤਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਓਹ ਸਦਾ ਧੋਬੀ ਦੇ ਭਾਰ ਨੂੰ ਸਿੱਟਕੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਰਜੀ ਨਾਲ ਚਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਤੜਕੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਡਰਦਾ ਮਾਰਿਆ, ਆਪੇ ਹੀ ਧੋਬੀ ਦੇ ਘਰ ਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਧੋਬੀ ਉਸ ਨੂੰ ਕਦੇ ਰੱਸਾਾ ਨਹੀਂ ਪਾਂਦਾ ਸੀ॥ ਇੱਕ ਦਿਨ ਦਾ ਪ੍ਰਸੰਗ ਹੈ ਕਿ ਰਾਤ ਨੂੰ ਬਨ ਬਿਖੇ ਫਿਰਦਿਆਂ ਖੋਤੇ ਦੀ ਮਿੜ੍ਹਾਈ ਇੱਕ ਗਿਦੜ ਨਾਲ ਹੋ ਗਈ॥ ਓਹ ਖੋਤਾ ਮਸਤਿਆ ਹੋਯਾ ਸੀ ਇਸ ਲਈ ਵਾੜ ਨੂੰ ਤੋੜ ਕੇ ਰਾਤ ਦੇ ਵੇਲੇ ਖਖੜੀਆਂ ਦੇ ਖੇਤ ਵਿਖੇ ਜਾ ਵੜਿਆ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹਰ ਰੋਜ ਖੀਰੇ ਖਾ ਕੇਓਹ ਦੋਵੇਂ ਦਿਨ ਚੜ੍ਹੇ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਸੇ ਇੱਕ ਦਿਨ ਉਸ ਮਸਤੇ ਹੋਏ ਖੋਤੇ ਨੇ ਗਿਦੜ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਹੈ ਭਾਨਜੇ ਦੇਖ ਕਿਆ ਸੋਹਨੀ ਰਾਤ ਹੈ ਸੋ ਤੂੰ ਦੱਸ ਜੇ ਮੈਂ ਕਿਸ ਰਾਗ ਨੂੰ ਗਾਵਾਂ ਇਹ ਸੁਨ ਗਿੱਦੜ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੇ ਮਾਮੇ ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਬੇ ਮਤਲਬੀ ਬਾਤ ਨਾਲ ਕੀ ਪਰੋਜਨ ਹੈ ਕਿਉਂ ਜੋ ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਆਏ ਹਾਂ ਸੋ ਚੋਰ ਅਤੇ ਯਾਰ ਨੂੰ ਚੁੱਪ ਰਹਿਨਾ ਕਿਹਾ ਹੈ ਇੱਸੇ ਪਰ ਕਿਹਾ ਬੀ ਹੈ ਯਥਾ:−

ਦੋਹਰਾ॥ ਖਾਸੀ ਨਿੰਦ੍ਰਾਾ ਯੁਤ ਜੋਊ ਚੋਰੀ ਕਰੇ ਨ ਮੀਤ॥&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>stuc5ebumbwed3u5obalsl3mi0tzm5k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/277</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53533</id>
    <revision>
      <id>225023</id>
      <parentid>149076</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:18:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225023</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3510" sha1="nsd2zctvjfaz8j7omib0z9bevyfggm4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh||ਪੰਚਮੋ ਤੰਤ੍ਰ|੨੬੯}}&lt;/noinclude&gt;   &lt;poem&gt;ਰੋਗੀ ਹੋ ਰਸ ਕੋ ਤਜੇ ਜੋ ਜੀਵਨ ਚਹਿ ਨੀਤ॥੫੨॥&lt;/poem&gt;
{{gap}}ਦੁਜੇ ਏਹ ਰਾਗ ਬੀ ਕੁਝ ਸੁੰਦਰ ਨਹੀਂ, ਸਿਰਫ ਸੰਖ ਦੀ ਅਵਾਜ ਵਾਂਙੂ ਦੂਰੋਂ ਸੁਨੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਖੇਤ ਦੇ ਰਾਖੇ ਬੀ ਹਨ ਨਾਂ ਜਾਨੀਏ ਜੋ ਓਹ ਤੇਰੀ ਅਵਾਜ ਨੂੰ ਸੁਨ ਕੇ ਸਾਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਲੈਣ ਅਥਵਾ ਮਾਰਨ॥ ਇਸ ਲਈ ਚੁੱਪ ਚਾਪ ਹੋ ਕੇ ਖਖੜੀਆਂ ਖਾਂਦਾਾ ਰਹੁ ਰਾਗ ਰੰਗ ਨਾ ਕਰ ਇਹ ਸੁਨ ਕੇ ਗਧੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਤੂੰ ਜੰਗਲ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਰਾਗ ਦੀ ਸਾਰ ਕੀ ਜਾਨੇਂ ਇਸ ਲਈ ਐਉਂ ਆਖਦਾ ਹਾਂ। ਇਸ ਪਰ ਕਿਹਾ ਬੀ ਹੈ ਯਥਾ:−
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਸਰਦ ਰਿਤੂ ਤਮ ਦੂਰ ਭੇ ਨਿਜ ਪਿਆਂਰੀ ਕੇ ਤੀਰ॥
      ਧੰਨ ਪੁਰਖ ਜੇ ਸੁਨਤ ਹੈ ਗੀਤਨ ਕੀ ਧੁਨ ਬੀਰ॥੫੩॥&lt;/poem&gt;
{{gap}}ਇਹ ਸੁਨ ਗਿੱਦੜ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਮਾਮੇਂ ਤੂੰ ਰਾਗੀ ਨੂੰ ਜਾਨਦਾ ਨਹੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਬਾਂ ਬਾਾਂ ਕਰੇਂਗਾ, ਇਸ ਲਈ ਆਪਨਾਂ ਪਰੋਜਨ ਕਿਓ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈਂ ਗਧਾ ਬੋਲਿਆ ਜਾ ਮੂਰਖ ਕਿਆ ਮੈਂ ਗੀਤ ਨਹੀਂ ਜਾਨਦਾ ਉਸ ਦੇ ਭੇਦ ਮੇਰੇ ਪਾਸੋਂ ਸੁਨ ਯਥਾ:−
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਗਾਮ ਤੀਨ ਅਰ ਸਾਤ ਸੁਰ ਮੂਰਛਨ ਹੈ ਇੱਕੀਸ॥
       ਤੀਨ ਤੀਨ ਲੈ ਮਾਤਰਾ ਤਾਾਲ ਉਨੰਜਾ ਦੀਸ॥੫੪॥ 
       ਯਦ ਮਕਾਨ ਸੁ ਤੀਨ ਹੈ ਖਟ ਮੁਖ ਨੌ ਰਸ ਜਾਨ।
       ਛੱਤੀੀ ਜਾਨੇ ਰਾਗ ਸਬ ਚਾਲਿਸ ਭਾਵ ਪਛਾਨ॥੫੫॥
       ਅਹੇ ਪਚਾਸੀ ਸੌ ਸਹਿਤ ਰਾਗੋਂ ਕੇ ਅੰਗ ਬੀਰ॥ 
       ਭਰਤ ਮੁਨਿ ਭਾਖਨ ਕੀਏ ਰਾਗ ਗ੍ਰੰਥ ਮੇਂ ਧੀਰ॥੫੬॥ਪੁਨਾ॥ਕੁੰਡਲੀਆ ਛੰਦ। ਗਾਇਨ ਬਿਨ ਸੰਸਾਰ ਮੇਂ ਦੇਵਨ ਕੌ ਪ੍ਰਿਯ ਨਾਂਹਿ। ਤਪ ਏ ਰਾਵਨ ਸ਼ੂਕਿਓ ਸ਼ਿਵ ਪ੍ਰਸੰਨ ਭੇ ਨਾਂਹਿ॥ ਸ਼ਿਵ ਪ੍ਰਸੰਨ ਭੇ ਨਾਂਹਿ ਭਏ ਤਿਨ ਰਾਗ ਸੂ ਕੀਨਾ। ਤਾ ਸੁਨ ਭੋ ਸ਼ਿਵ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਸੁਨੋ ਮਮ ਬਚਨ ਪ੍ਰਬੀਨਾ॥ ਕਹਿ ਸ਼ਿਵਨਾਥ ਪੁਕਾਰ ਜਗਤ ਮੇਂ ਅਵਰ ਨਾ ਭਾਇਨ। ਖ਼ੁਸ਼ ਕਰਨੇ ਕੇ ਹੇਤ ਅਹੋ ਇਕ ਵਿਦਯਾ ਗਾਇਨ॥੫੭&lt;/poem&gt;
       
{{gap}}ਸੋ ਹੇ ਭਨੇਵੇਂ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਰਾਗ ਵਿੱਦ੍ਯਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਜਾਨ ਕੇ ਕਿਉਂ ਹਟਾਉਂਦਾ ਹੈ॥ ਗਿੱਦੜ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਹੇ ਮਾਮੇ ਜੇਕਰ ਏਹੋ ਬਾਤ ਹੈ ਤਾਂ ਮੈਂ ਵਾੜੇ ਦੇ ਬਾਹਰ ਖੜੋ ਕੇ ਰਾਖਿਆਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰਖਦਾ ਹਾਂ ਤੂੰ ਆਪ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਗੀਤ ਗਾ। ਜਦ ਖੋਤੇ ਨੇ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nsd2zctvjfaz8j7omib0z9bevyfggm4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/278</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53534</id>
    <revision>
      <id>225024</id>
      <parentid>149090</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:18:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225024</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3373" sha1="0c4svtdmjqjsm7ril6c8yed5eqf2ryi" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|੨੭੦|ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}}&lt;/noinclude&gt;ਰਾਗ ਛੇੜਿਆ ਤਾਂ ਰਾਖੇ ਬੜੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਦੰਦਾਂ ਨੂੰ ਪੀਸਦੇ ਦੌੜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆ ਕੇ ਜੋ ਗਧੇ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਤਾਂ ਅਜਿਹਾ ਮਾਰਿਆ ਜੋ ਮਾਰ ਦਾ ਮਾਰਿਆ ਜਮੀਨ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆਂ ਅਤੇ ਰਾਖਿਆਂ ਨੇ ਇੱਕ ਉਖਲ ਛੇਕ ਵਾਲਾ ਉਸ ਗਧੇ ਦੇ ਗਲ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਆਪ ਸੌਂ ਰਹੇ ਅਤੇ ਗਧਾ ਆਪਨ ਜਾਤ ਦੇ ਸੁਭਾਉ ਕਰਕੇ ਥੋੜੀ ਦੇਰ ਤੋਂ ਪਿਛੇ ਉਠ ਖੜੋਤਾ। ਇਸ ਪਰ ਅਖਿਆ ਬੀ ਹੈ:−
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਸ੍ਵਾਨ ਅਸ਼੍ਵ ਅਰ ਗਧੇ ਕੋ ਏਕ ਮਹੁਰਤ ਬਾਦ॥ 
            ਚੋਟ ਪੀੜ ਨਹਿ ਰਹਿਤ ਹੈ ਬਾਤ ਰਾਖਿਯੋ ਯਾਦ॥੫੮॥&lt;/poem&gt;

{{gap}}ਤਾਂ ਖੋਤਾਂ ਉਸ ਉਖਲੀ ਦੇ ਸਮੇਡ ਵਾੜ ਟੱਪ ਕੇ ਨੱਸ ਗਿਆ ਇਤਨੇ ਚਿਰ ਵਿਖੇ ਅੱਗੇ ਗਿੱਦੜ ਨੇ ਦੂਰੋਂ ਹੀ ਖੋਤੇ ਨੂੰ ਦੇਖ ਹੱਸ ਕੇ ਇਹ ਕਿਹਾ:−
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ਹੇ ਮਾਤੁਲ ਮਮ ਬਦਨ ਤਜ ਸੁੰਦਰ ਗਾਇਨ ਕੀਨ॥
            ਅਤਿ ਅਦਭੁਤ ਬਾਂਧੀ ਮਨੀਗਲ ਮੇਂ ਪਰਮ ਪ੍ਰਬੀਨ॥੫੯॥&lt;/poem&gt;
{{gap}}ਸੋ ਆਪ ਮੇਰੇ ਹਟਾਏ ਬੀ ਨਹੀਂ ਹਟੇ ਸੇ ਸੋ ਉਸ ਦਾ ਫਲ ਭੋਗੋ॥ ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨ ਕੇ ਚਕ੍ਰਧਾਰੀ ਖੋਲਿਆ ਏਹ ਬਾਤ ਠੀਕ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਬੀ ਹੈ:−
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਜਾਂ ਕੋ ਨਿਜ ਬੁਧੀ ਨਹੀਂ ਮਿ ਬਚਨ ਨਹਿ ਭਾਤ॥
            ਮੰਥਰ ਕੋਲਕ ਕੀ ਤਰਹਿ ਅਪਨੋ ਨਾਸ ਕਰਾਤ॥੬੦॥&lt;/poem&gt; 
ਸੋਨੇ ਵਾਲੇ ਨੇ ਪੁੱਛਯਾ ਏਹ ਬਾਤ ਕਿਵੇਂ ਹੀ ਹੈ ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਸਨ:−

{{gap}}੮ ਕਥਾ॥ ਕਿਸੇ ਜਗਾਂ ਪੁਰ ਮੰਬਰਕ ਨਾਮੀ ਜੁਲਹਾਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਰੇਸ਼ਮੀ ਕਪੜੇ ਬੁਨਦਾ ਸੀ, ਇੱਕ ਦਿਨ ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕਾਠ ਦੇ ਸਾਧਨ ਟੁੱਟ ਗਏ ਤਦ ਓਹ ਕੁਹਾੜਾ ਲੈਕੇ ਬਨ ਵਿਖੇ ਲਕੜ ਲੈਨ ਲਈ ਗਿਆ ਉਸਨੇ ਬਨ ਵਿਖੇ ਢੂੰਡ ਭਾਲ ਸਮੁਦ ਜਲ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਪਰ ਟਾਹਲੀ ਦਾ ਬ੍ਰਿਛ ਦੇਖਿਆ ਤੇ ਸੋਚਿਆ ਜੋ ਇਸਦਾ ਕਾਠ ਬਹੁਤ ਹੈ ਇਸ ਦੇ ਕੱਟਿਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਪੱਟ ਬੁਨਨ ਦੀਆਂਘੁਮਾਲਾਂ ਬਨ ਜਾਨਗੀਆਂ। ਇਹ ਬਿਚਾਰ ਕੇ ਕੱਟਨ ਲਈ ਕੁਹਾੜਾ ਚਲਾਯਾ, ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਉਪਰ ਇੱਕ ਯੱਖ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਜੁਲਾਹੇ ਏਹ ਰੁੱਖ ਮੇਰੇ ਨਿਵਾਸ ਦੀ ਜਗਾ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਦੀ ਰੱਖਿਅ ਕਰ ਕਿਉਂ ਜੋ ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾਂ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0c4svtdmjqjsm7ril6c8yed5eqf2ryi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/279</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53535</id>
    <revision>
      <id>225025</id>
      <parentid>149092</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:18:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225025</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3606" sha1="72dzwo8nj5phff73y2ew1cryw5lkw0o" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh||ਪੰਚਮੋ ਤੰਤ੍ਰ |੨੭੧}}&lt;/noinclude&gt;ਇਸ ਦੇ ਉਪਰ ਸਮੁ ਦੀਆt ਲਹਿਰਾਂ ਤੋਂ ਬਚਕੇ ਅਤੇ ਹਵਾ ਤੇ ਵਰਖਾ ਦਾ ਬਚਾ ਕਰਕੇ ਸੁਖੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਇਹ ਬਾਤ ਸੁਨ ਕੇ ਦੁਲਹੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਭਾਈ ਤੂੰ ਤਾਂ ਠੀਕ, ਆਖਦਾ ਹੈ ਪਰ ਲਕੜ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਮੇਰਾ ਟੱਬਰ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਮਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿਖੇ ਲੱਕੜ ਬਹੁਤ ਹੈ ਸੋ ਤੂੰ ਕਿਧਰੇ ਹੋਰ ਦਰ ਚਲਿਆ ਜਾਹ ਮੈਂ ਇਸਨੂੰ ਕੱਟਗਾਾਂ! ਇਹ ਸੁਣ ਯੱਖ ਬੋਲਿਆ ਮੈਂ ਖੜਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਯਾ ਹਾਂ ਜੋ ਚਾਹੇਂ ਸੋ ਮੰਗ ਲੈ ਪਰ ਇਸ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਹ। ਜੁਲਾਹੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਜੇਕਰ ਏਹ ਬਾਤ ਠੀਕ ਹੈ ਤਾਂ ਮੈਂ ਘਰ ਜਾਕੇ ਆਪਨੇ ਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਤੀਮੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛ ਆਵਾਂ ਤਦ ਜੋ ਮੰਗਾਂਗਾ ਜੋ ਦੇਵੀ, ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਯੱਖ ਨਾਲ ਪ੍ਰਤਿਗਯਾ ਕਰਕੇ ਬੜਾ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋ ਜੁਲਾਹਾ ਘਰ ਨੂੰ ਗਿਆ। ਜਦ ਓਹ ਪਿੰਡ ਦੇ ਮੁੱਢ ਆਯਾ ਤਾਂ ਉਸਦਾ ਮਿਤ੍ਰ ਨਾਈ ਮਿਲ ਪਿਆ ਉਸਨੂੰ ਉਸਨੇ ਯੱਖ ਦਾ ਹਾਲਾਂ ਸਨਾਯਾ ਤੇ ਪੁੱਛਿਆ ਤੂੰ ਦੱਸ ਜੋ ਮੈਂ ਉਸ ਕੋਲੋਂ ਕੀ ਮੰਗ ਲਵਾਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪੁਛਨ ਲਈ ਆਯਾ ਹਾਂ ਨਾਈ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਮਿਤ੍ਰ ਤੂੰ ਰਾਜ ਮੰਗ ਜੋ ਤੂੰ ਰਾਜਾ ਬਨੇ ਤੇ ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਵਜ਼ੀਰ ਬਨਾ ਕਿਉ ਕਿ ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਇੱਥੋਂ ਦਾ ਸੁਖ ਭੋਗ ਕੇ ਪਰਲੋਕ ਦਾ ਬੀ ਸੁਖ ਲਵਾਂਗੇ ਇਸ ਪਰ ਕਿਹਾ ਬੀ ਹੈ॥ ਯਥਾ:−
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਦਾਨ ਕਰਤ ਨ੍ਰਿਪ ਜਗਤ ਮੇਂ ਜਸ ਪਾਵਤ ਹੈ ਮੀਤ॥ 
            ਪੁਨਾ ਸੂਰਗ ਮੇ ਜਾਇ ਕਰ ਦੇਵਨ ਢਿਗ ਰਹ ਨੀਤ॥੬੧॥&lt;/poem&gt; 
            
{{gap}}ਏਹ ਸੁਨ ਜੁਲਾਹੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਏਹ ਬਾਤ ਤਾਂ ਠੀਕ ਹੈ ਪਰ ਤਦ ਬੀ ਆਪਣੀ ਤੀਮੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛ ਲਵਾਂ ਓਹ ਬੋਲਿਆ ਏਹ ਬਾਤ ਅਜੋਗ ਹੈ ਅਤੇ ਤੀਵੀਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਨੀ ਸ਼ਾਸਤ ਤੋਂ ਵਿਹੁਧ ਹੈ ਕਿਉਂ ਜੋ ਤੀਮੀਆਂ ਦੀ ਬੁੱਧਿ ਥੋੜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇੱਸੇ ਪਰ ਮਹਾਤਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ॥ ਯਥਾ:−
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਭੋਜਨ ਭੂਖਨ ਬਸਨ ਪੂਨ ਰਿਭੁ ਕਾਲ ਮੇਂ ਸੰਗ॥ 
            ਦੋਤ ਰਹੈ ਨਿਜ ਨਾਰਿ ਕੋ ਕਰੇ ਨਾ ਮੰਤ੍ਰ ਅਭੰਗ॥੬੨॥ 
            ਜਹਾਂ ਨਾਰਿ ਧੂਰਤ ਪੁਠਾ ਬਿਨ ਸਿੱਖ ਕਾਂ ਬਾਲ। 
            ਰਹੇ ਤੀਨ ਭ੍ਰਿਗੂ ਇਮ ਕਹੇ ਨਾਸਤ ਹੈ ਤਤਕਾਲ॥੬੩॥ 
            ਮੁਖ ਸੰਨ ਤਬ ਲਗ ਰਹੇ ਗੁਰ ਜਨ ਕੇ ਸੰਗ ਪ੍ਰੀਤ। 
            ਜਬ ਲਗ ਨਾਰੀ ਬਨ ਕੋ ਸੁਤਨ ਨਹੀਂ ਧਰ ਪ੍ਰੀਤ॥੬੪॥&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>72dzwo8nj5phff73y2ew1cryw5lkw0o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/280</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53536</id>
    <revision>
      <id>225026</id>
      <parentid>165937</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:18:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225026</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3411" sha1="j7f3i1l540la4jt0f3e629pt4e9z2sy" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|੨੭੨|ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;ਸ੍ਵਾਰਥ ਰਤਿ ਨਾਰੀ ਸਦਾ ਕੇਵਲ ਸੁਖ ਮੇਂ ਪ੍ਰੀਤ। 
ਇਨ ਕਾ ਪਿਆਰਾ ਕੋ ਨਹੀਂ ਸੁਤ ਭੀ ਸੁਖ ਬਿਨ ਮੀਤ॥੬੫॥&lt;/poem&gt;}}
{{gap}}ਇਹ ਸੁਨਕੇ ਜੁਲਾਹੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਬਾਤ ਠੀਕ ਹੈ ਤਾਂ ਬੀ ਤੀਮੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛ ਲਵਾਂ ਕਿਉਂ ਜੋ ਓਹ-ਪਤਿਬ੍ਰਤਾ ਹੈ ਇਸਲਈ ਉਸ ਤੋਂ ਪੁਛੇ ਬਾਝ ਕੁਝ ਬੀ ਨਾ ਕਰਾਂਗਾ। ਏਹ ਬਾਤ ਕਹਿਕੇ ਛੇਤੀ ਨਾਲ ਓਹ ਔਰਤ ਦੇ ਕੋਲ ਚਲਿਆ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਪਿਆਰੀ ਮੈਨੂੰ ਇਕ ਯੱਖ ਮਿਲਿਆ ਹੈ ਓਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਮੰਗੇਂ ਸੋ ਲੇ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪੁੱਛਨ ਆਯਾ ਹਾਂ ਸੋ ਤੂੰ ਦੱਸ ਜੋ ਮੈਂ ਕੀ ਮੰਗਾਂ, ਇਕ ਮੇਰਾ ਮਿਤ੍ਰ ਨਾਈ ਹੈ ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਤੂੰ ਰਾਜ ਮੰਗਲੈ ਇਹ ਸੁਨ ਕੇ ਓਹ ਬੋਲੀ ਹੇ ਪਤਿ ਨਾਈਆਂ ਨੂੰ ਕੀ ਬੁੱਧਿ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਓਸਦਾ ਕਿਹਾ ਨਹੀਂ ਮੰਨਨਾ ਇਸਪਰ ਕਿਹਾ ਬੀ ਹੈ:―
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਚਾਰਨ ਬੰਦੀ ਨੀਚ ਸਿਸੁ ਨਾਈ ਭਿੱਖ ਸੰਗ। 
     ਇਨ ਸੇਂ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾ ਕੀਜੀਏ ਕਰੇ ਕਾਜ ਹੁਇ ਭੰਗ॥੬੬॥&lt;/poem&gt; 
{{gap}} ਦੂਜੇ ਇਹ ਬੀ ਗੱਲ ਹੈ ਜੋ ਰਾਜ ਦਾ ਟਿਕਨਾ ਬੜਾ ਔਖਾ ਹੈ ਕਿਉਂ ਜੋ ਸੰਧਿ ਵਿਗ੍ਰਹ ਯਾਨ ਆਸਨ ਸੰਸ੍ਰੈ ਤੇ ਦ੍ਧੀਭਾਵ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਦਿਆਂ ਕਦੇ ਬੀ ਮਨੁਖ ਨੂੰ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਇਸ ਪਰ ਕਿਹਾ ਬੀ ਹੈ:―

{{gap}}॥ਕੁੰਡਲੀਆ ਛੰਦ॥ ਰਾਜ ਤਿਲਕ ਕੇ ਦੇਤ ਹੀ ਨ੍ਰਿਪ ਕੀ ਬੁੱਧੀ ਜੋਇ। ਹੋਤ ਵ੍ਯਸਨ ਮੇਂ ਤਿਸੀ ਛਿਨ ਘਟ ਜਲ ਸਾਖੀ ਹੋਇ॥ ਘਟ ਜਲ ਸਾਖੀ ਹੋਇ ਕਰੇ ਜਬ ਨ੍ਰਿਪ ਇਸਨਾਨਾ। ਤਾਸ ਸਮੇਂ ਸੁਨ ਮੀਤ ਸ੍ਰਵੇਂ ਘਟ ਉਦਕ ਸੁਜਾਨਾ॥ ਕਹਿ ਸ਼ਿਵਨਾਥ ਬਿਚਾਰ ਸ੍ਰਵਤ, ਜੋ ਜਲ ਕਨ ਆਜਾ। ਮਾਨਹੁ ਆਪਦ ਹੋਇ ਗਵਾਹੀ ਦੇਂ ਘਟ ਰਾਜਾ॥੬੭॥

ਤਥਾ॥ਕਬਿਤ॥ ਰਾਮ ਕੋ ਪ੍ਰਵਾਸ ਪਾਂਡ ਸੁਤ ਕਾ ਨਿਕਾਸ ਬਨ ਔਰ . ਬਲਿ ਰਾਜ ਕਾ ਪਭਾਲ ਵਾਸ ਦੇਖ ਕੇ॥ ਯਾਦਵਨ ਨਾਸ ਨਲਰਾਜ ਕਾ ਹਰਾਸ ਅਰ ਲੰਕਪਤਿ ਤ੍ਰਾਸ ਕੋ ਬਿਚਾਰ ਉਰ ਪੇਖਕੈ॥ ਪਾਰਥ ਕੋ ਸਾਰਥੀੀ ਨਿਹਾਰ ਕੇ ਵਿਰਾਟ ਘਰ ਯਹੀ ਹਮ ਜਾਨੀ ਮਤ ਸਾਚ ਹੈ ਵਿਸੇਖੁ ਕੈ॥ ਕਾਲ ਕੇ ਅਧੀਨ ਸਬ ਰਾਉ ਰੰਕ ਹੋਤ ਦੀਨ ਕੋਉ ਨਾ ਪ੍ਰਬੀਨ ਜੋਉ ਮੇਟੈ ਬਿਧਿ ਲੇਖ ਕੇ॥੬੮॥&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>j7f3i1l540la4jt0f3e629pt4e9z2sy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/281</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53537</id>
    <revision>
      <id>225027</id>
      <parentid>165988</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:18:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225027</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3619" sha1="jz4j73bflgupk4lta8ltwoojrkd39sr" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh||ਪੰਚਮੋ ਤੰਤ੍ਰ|੨੭੩}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥  ਪੁਤ੍ਰ ਕੇ ਸੁਖ ਲੀਏ ਧਨ ਚਾਹੇ ਸਬ ਕੋਇ।
       ਰਾਜ ਹੇਤ ਸਬਕੋ ਹਨੇ ਕਹੋ ਕੌਨ ਸੁਖੁ ਹੋਇ॥੬੯॥&lt;/poem&gt;
{{gap}}ਇਹ ਸੁਨਕੇ ਜੁਲਾਹੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਤੂੰ ਠੀਕ ਆਖਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਦਸ ਜੋ ਕੀ ਮੰਗਾਂ ਓਹ ਬੋਲੀ ਤੂੰ  ਇੱਕ ਕਪੜਾ ਹਰ ਰੋਜ ਬੁਨਦਾ ਹੈ ਇਸ ਨਾਲ ਸਾਰਾ ਖਰਚ ਤੁਰਦਾ ਹੈ ਸੋ ਜੇਕਰ ਤੂੰ ਆਪਨੀਆਂ ਦੋ ਭੁਜਾਂ ਤੇ ਇੱਕ ਮੂੰਹ ਹੋਰ ਮੰਗ ਲੈ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਦੋਹੀਂ ਪਾਸੀਂ ਤਾਨਾ ਬੁਨਿਆਂ ਕਰੇਂ, ਸੋ ਇੱਕ ਨਾਲ ਤਾਂ ਉੱਸੇ ਤਰਾਂ ਅਪਨਾ ਖਰਚ ਤੁਰੇਗਾ ਅਤੇ ਦੂਸਰੀ ਮਜੂਰੀ ਨਾਲ ਕਪੜਾ ਗਹਿਨਾ ਬਨ ਜਾਏਗਾ, ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਆਪਣੀ ਜਾਤ ਬਿਖੇ ਇੱਜਤ ਨਾਲ ਰਹਿ ਕੇ ਸੁਖ ਪਾਵੇਂਗਾ ਤੇ ਲੋਕ ਪਰਲੋਕ ਦਾ ਸਾਧਨ ਕਰ ਲਵੇਂਗਾ। ਜੁਲਾਹਾ ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਬੜਾ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਹੋਯਾ ਤੇ ਬੋਲਿਆਂ ਵਾਹ ਵਾਹ ਪਤਿਬ੍ਰਤੇ ਤੂੰ ਧੰਨ ਹੈਂ ਤੂੰ ਸੱਚ ਕਿਹਾ ਜੋ ਤੂੰ ਆਖਿਆ ਹੈ ਸੋਈ ਕਰਾਂਗਾ ਏਹੋ ਮੇਰਾ ਅਕੀਦਾ ਹੈ ਤਦ ਉਸ ਨੇ ਜਾਕੇ ਯੱਖ ਕੋਲ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ  ਤੇ ਆਖਿਆ ਜੇਕਰ ਤੂੰ ਮਨ ਇੱਛਿਤ ਫਲ ਦੇਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਦੋ ਬਾਹਾਂ ਤੇ ਦੂਜਾ ਸਿਰ ਹੋਰ ਦੇਹੁ ਇਤਨਾ ਆਖਦੇ ਸਾਰ ਹੀ ਉਸਦੇ ਦੋ ਸਿਰ ਤੇ ਚਾਰ ਭੁਜਾ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਜਦ ਓਹ ਬੜਾ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਕੇ ਘਰ ਆਉਂਦਾ ਹੀ ਸਾ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਰਾਖਸ ਜਾਨ ਕੇ ਇੱਟਾਂ ਸੋਟੇ ਮਾਰੇ ਤੇ ਓਹ ਮਰਗਿਆ ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਆਖਦਾ ਹਾਂ:—
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਜਾਂਕੋ ਨਿਰਜ ਬੁੱਧੀ ਨਹੀਂ ਮਿਤ੍ਰ ਬਚਨ ਨਹਿ ਭਾਤ॥
      ਮੰਖਰ ਕੌਲਿਕ ਕੀ ਤਰਹ ਅਪਨੋ ਨਾਸ ਕਰਾਤ॥20॥&lt;/poem&gt;
{{gap}}ਇਹ ਸੁਨ ਚਕ੍ਰ ਵਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਭਾਈ ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ ਸਾਰੇ ਹੀ ਮਨੁਖ ਅਕੀਦੇ ਤੋਂ ਬਾਝ ਆਸਾ ਰੂਪੀ ਪਿਸਾਚਣੀ ਨਾਲ ਗ੍ਰਸੇ ਹੋਏ ਹਾਂਸੀ ਕਰਾਉਂਦੇ ਹਨ ਇਹ ਬਾਤ ਠੀਕ ਕਹੀ ਹੈ:-
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਹੋਨਹਾਰ ਕੇ ਕਾਜ ਹਿਤ ਅਤਿ ਚਿੰਤਾਤੁਰ ਜੌਨ॥ 
{{gap}} ਸੋਮ ਸ਼ਰਮ ਕੇ ਪਿਤਾ ਵਤ ਸ੍ਵੇਤ ਹੋਤ ਹੈ ਤੌਨ॥੭੧॥&lt;/poem&gt;
ਸੋਨੇ ਵਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਏਹ ਬਾਤ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ ਓਹ ਬੋਲਿਆ ਸੁਨ:-

{{gap}}॥੯ ਕਥਾ॥ ਕਿਸੇ ਨਗਰ ਬਿਖੇ ਸੁਭਾਵਕ ਕ੍ਰਿਪਨ ਨਾਮੀ ਬਾਹਮਣ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਉਸਨੇ ਭਿੱਖਿਆ ਦੇ ਮੰਗੇ ਹੋਏ ਸਤੂਆਂ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਨਿਰਬਾਹ ਕਰਕੇ ਬਚੇ ਹੋਯਾਂ ਨਾਲ ਘੜਾ ਭਰ ਲਿਆ॥&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jz4j73bflgupk4lta8ltwoojrkd39sr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/282</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53538</id>
    <revision>
      <id>225028</id>
      <parentid>165989</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:19:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225028</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3753" sha1="192uwgmwljgy10qctfzv0b3k4bblp2n" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|੨੭੪|ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;ਉਸ ਘੜੇ ਨੂੰ ਕਿਲੀ ਨਾਲ ਲਟਕਾ ਕੇ ਉਸਦੇ ਹੇਠ ਮੰਜਾ ਵਿਛਾ ਕੇ ਹਮੇਸ਼ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਖਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਇੱਕ ਦਿਨ ਲੰਮਾ ਪਿਆ ੨ ਸੋਚਨ ਲੱਗਾ ਇਹ ਘੜਾ ਸਤੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ ਹੈ। ਸੋ ਜਦ ਮਹਿੰਗ ਹੋਵੇਗਾ ਤਦ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੇਚਿਆਂ ਸੌ ਰੁਪੈਯਾ ਮਿਲੇਗਾ ਉਨਾਂ, ਰੁਪੈਯਾਂ ਦੀਆਂ ਬਕਰੀਆਂ ਖਰੀਦਾਂਗਾ ਤਾਂ ਛੇਆਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਐਯੜ ਬਨ ਜਾਏਗਾ ਤਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਚਕੇ ਗਊਆਂ ਖਰੀਦਾਂਗਾ ਫੇਰ ਓਹ ਜਦ ਵਧਨਗੀਆਂ ਤਦ ਮਹੀਆਂ ਖਰੀਦਾਂਗਾ ਤੇ ਫੇਰ ਘੋੜੀਆਂ ਖਰੀਦ ਲਵਾਂਗਾ ਜਦ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਘੋੜੀਆਂ ਹੋਨਗੀਆਂ - ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਚ ਕੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਸੋਨਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਫੇਰ ਇੱਕ ਹਵੇਲੀ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਲਈ ਤਬੇਲਾ ਬਨਾਵਾਂਗਾ ਤਦ ਫੇਰ ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਨ ਮੈਨੂੰ ਆਪਨੀ ਲੜਕੀ ਵਯਾਹ ਦੇਵੇਗਾ ਫੇਰ ਮੇਰੇ ਘਰ ਪੁੱਤ ਜੰਮੇਗਾ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸੋਮ ਸ਼ਰਮਾਂ ਰੱਖਾਂਗਾ ਜਦ ਓਹ ਲੜਕਾ ਗੋਡਿਆਂ ਦੇ ਭਾਰ ਤੁਰਨ ਜੋਗਾ ਹੋ ਜਾਏਗਾ ਤਦ ਮੈਂ ਪੁਸਤਕ ਲੈ ਕੇ ਘੋੜਸਾਲਾ ਦੇ ਉਪਰ ਬੈਠ ਕੇ ਪੜ੍ਹਿਆ ਕਰਾਂਗਾ ਤੇ ਓਹ ਸੋਮ ਸ਼ਰਮਾ ਮੈਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਆਪਨੀ ਮਾਤਾ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚੋਂ ਉਤਰ ਕੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਪਿਛਾੜੀ ਵੱਲੋਂ ਮੇਰੇ ਪਾਸ ਆਉਨ ਲੱਗੇਗਾ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਬ੍ਰਾਹਮਨੀ ਨੂੰ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਆਖਾਂਗਾ ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਨੀ ਬਾਲਕ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ ਪਰ ਓਹ ਘਰ ਦੇ ਕੰਮ ਕਾਜ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਮੇਰੀ ਬਾਤ ਨੂੰ ਨਾ ਸੁਨੇਗੀ ਤੇ ਮੈਂ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਉੱਠਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਲੱਤ ਮਾਰਾਂਗਾ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਉਸ ਧਯਾਨ ਵਿਖੇ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਬ੍ਰਾਹਮਨ ਨੇ ਅਜੇਹਾ ਪੈਰ ਮਾਰਿਆ ਜੋ ਓਹ ਘੜਾ ਟੁੱਟ ਕੇ ਸਾਰੇ ਸਤੂੰ ਉਸ ਦੇ ਉਪਰ ਢੈ ਪਏ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਓਹ ਪਿੱਲਾ ਹੋਗਿਆ ਇੱਸੇ ਪਰ ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਹੈ:-
&lt;poem&gt;ਯਥਾ ਦੋਹਰਾ॥ ਹੋਨਹਾਰ ਕੇ ਕਾਜ ਹਿਤ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾਤੁਰ ਜੌਨ।
         ਸੋਮਸ਼ਰਮ ਕੇ ਪਿਤਾ ਵਤ ਲੇਤ ਹੋਤ ਹੈ ਦੌਨ॥੭੨॥&lt;/poem&gt; 
{{gap}} ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਸੋਨੇ ਵਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਇਹ ਬਾਤ ਠੀਕ ਹੈ ਤੇਰਾ ਇਸ ਵਿਖੇ ਕੁਝ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਸਾਰੇ ਹੀ ਮਨੁਖ ਲੋਭ ਕਰਕੇ ਠੱਗੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਦੁਖ ਭੋਗਦੇ ਹਨ ਕਿਹਾ ਬੀ ਹੈ:— 
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਲੋਭ ਧਾਰ ਕਾਰਜ ਕਰਤ ਦੂਰ ਅੰਦੇਸੀ ਤ੍ਯਾਗ।
     ਚੰਦ੍ਰ ਨ੍ਰਿਪਤਿ ਕੀ ਭਾਂਤ ਵਹ ਠਗਿਯੋ ਜਾਤ ਵਡ ਭਾਗ॥੭੩&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>192uwgmwljgy10qctfzv0b3k4bblp2n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/283</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53539</id>
    <revision>
      <id>225029</id>
      <parentid>165974</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:19:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225029</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3615" sha1="o6i4yjsdlhj9j3xtblfsnecqwyo6kcg" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh||ਪੰਚਮੋ ਤੰਤ੍ਰ|੨੭੫}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;ਚਕ੍ਰ ਧਾਰੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਏਹ ਬਾਤ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ ਓਹ ਬੋਲਿਆ ਸੁਨ:-

{{gap}}॥੧੦ ਕਥਾ॥ ਕਿਸੇ ਨਗਰ ਵਿਖੇ ਚੰਦ੍ਰ ਨਾਮੀ ਰਾਜਾਂ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਬਾਂਦਰਾਂ ਦਾ ਬੜਾ ਸ਼ੌਕ ਸੀ ਇਸ ਲਈ ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਭੋਜਨ ਦੇ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਲਦਾ ਸੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਂਦਰਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਰਦਾਰ ਜੋ ਕਿ ਸ਼ੁੱਕ੍ਰ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤਿ ਤੇ ਚਾਨਿਕ੍ਯ ਦੀ ਨੀਤੀ ਨੂੰ ਜਾਨਦਾ ਸੀ ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਉਸੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਘਰ ਬਿਖੇ ਛੋਟਿਆਂ ਲੜਕਿਆਂ ਦੀ ਸਵਾਰੀ ਲਈ ਮੋਢਿਆਂ ਦਾ ਡ ਰੱਖਿਆ ਹੋਯਾ ਸਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੇਢਾ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਰਸੋਈ ਖਾਨੇ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਜੋ ਕੁਝ ਦੇਖਦਾ ਸੀ ਸੋ ਛਕ ਲੈਂਦਾ ਸੀ ਰਸੋਈਆਂ ਨੂੰ ਉਸ ਵੇਲੇ ਜੋ ਕੁਝ ਲਕੜੀ, ਮਿਟੀ ਬੇ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਭਾਂਡਾ ਹੱਥ ਆਉਂਦਾ ਸੀ ਉਸ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਕੇ ਨਸਾਂ ਦੇਂਦੇ। ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਬਾਂਦਰ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸਰਦਾਰ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਜੋ ਰਸੋਈਆਂ ਅਤੇ ਛੱਤ੍ਰਿਆਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਕਿਉਂ ਜੋ ਅੰਨ ਦੇ ਸ੍ਵਾਾਦੀ ਤਾਂ ਮੇਢੇ ਹਨ ਅਤੇ ਰਸੋਈਏ ਬੜੇ ਕ੍ਰੋਧੀ ਹਨ ਜੋ - ਕੁਝ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਸੋਈ ਖਿੱਚ ਮਾਰਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਕਦੇ ਕੋਈ ਚੀਜ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਥ ਨਾ ਆਈ ਤਾਂ ਜਰੂਰ ਚੁਆਤੀ ਮਾਰਨਗੇ ਸੋ ਇਸ ਛੱਤ੍ਰੇ ਦੇ ਉਪਰ ਉੱਨ ਬਹੁਤ ਹੈ ਤਾਂ ਜਰੂਰ ਅੱਗ ਲਗੇਗੀ ਤੇ ਸੜਦਾ ਹੋਯਾ ਛੱਤ੍ਹਾ ਤਬੇਲੇ ਵਿੱਚ ਜਾ ਵੜੇਗਾ ਤਾਂ ਘਾਸ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲੱਗ ਜਾਏਗੀ ਤੇ ਘੋੜੇ ਭੀ ਸੜਨਗੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਅਗਨਿ ਦਾ ਸਾੜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਉਸ ਦੇ ਲਈ ਸਾਲਹੋਤ੍ਰ ਵਿੱਦ੍ਯਾ ਨੇ ਏਹ ਕਿਹਾ ਹੈ ਜੋ ਬਾਂਦਰ ਦੀ ਚਰਬੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜੇ ਹੋਏ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਰਾਜੀ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਏਹ ਬਾਤ ਹੋਊ ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਸਾਰਿਆਂ ਬਾਂਦਰਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਕੇ ਇਕਾਂਤ ਵਿਖੇ ਕਿਹਾ:- 
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਸੂਕਾਰ ਅਰ ਮੇਖ ਕੇ ਹੋਰ ਵੈਰ ਜਿਸ ਠੌਰ॥
     ਨਿਸਚੇ ਹੀ ਤਹ ਕਪਨ ਕਾ ਨਾਸ ਹੋਇ ਕਰ ਗੌਰ॥੭੪॥
     ਤਾਂਤੇ ਜਿਸ ਘਰ ਨਿੱਤ ਹੀ ਕਲਹਿ ਹੋਤ ਹੈ ਭ੍ਰਾਤ।
     ਤਾਂ ਗ੍ਰਿਹ ਛਾਡ ਪਧਾਰੀਏ ਜੋ ਜੀਵਨ ਚਹਿਤਾਤ॥੭੫॥
ਤਥਾ―ਕਟੂ ਬਚਨ ਤੇ ਮਿਤ੍ਰਤਾ ਕਲਹਿ ਕਰੇ ਗ੍ਰਹਿ ਨਾਸ।&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>o6i4yjsdlhj9j3xtblfsnecqwyo6kcg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/284</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53540</id>
    <revision>
      <id>225030</id>
      <parentid>165972</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:19:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225030</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3617" sha1="p3mry0s02igucyeecmsl8a1t2eqab99" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|੨੭੬|ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;{{right|ਦੁਸਟ ਰਾਜ ਤੇ ਦੇਸ ਖੈ ਮੰਦ ਕਰਮ ਜਸ ਨਾਸ॥੭੬॥}}

{{gap}}ਇਸ ਲਈ ਹੈ ਭਿਰਾਓ ਜਿਤਨਾ ਚਿਰ ਸਬ ਦਾ ਨਾਸ ਨਹੀ ਹੋਯਾ ਉਤਨੇ ਚਿਰ ਤੀਕੂੰ ਏਹ ਰਾਜ ਘਰ ਛੱਡ ਕੇ ਬਨ ਵਿਖੇ ਚੱਲੇਂ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਅਨਿਸਚਤ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨ ਕੇ ਮਸਤੇ ਹੋਏ ਬਾਂਦਰ ਹਸ। ਕੇ ਬੋਲੇ ਆਪ ਤਾਂ ਬੁੱਢੇ ਹੋ ਗਏ ਹੋ ਇਸ ਲਈ ਆਪਦੀ ਬੁਧਿ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਰਹੀ ਜਿਸ ਲਈ ਐਉਂ ਆਖਦੇ ਹੋ ਕਿਹਾ ਬੀ ਹੋ:-
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਦਾਂਤ ਹੀਨ ਮੁਖ ਹੋਤ ਹੈ ਤ ਰਹੇ ਨਿਤ ਲਾਰ।
     ਬੁੱਧ ਸ਼ਿਥਿਲ ਹੋ ਜਾਤ ਹੈ ਬਾਲ ਬ੍ਰਿਧ ਕੀ ਯਾਰ॥੧੭॥&lt;/poem&gt;
{{gap}}ਸੋ ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਸੁਰਗ ਜੇਹੇ ਭੋਗ ਅਤੇ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ &quot;ਭੋਜਨ ਜੋ ਰਾਜਾ ਦੇ ਪੁਤ੍ਰ ਦੇ ਹੱਥੀਂ ਦਿੱਤੇ ਹੋਏ ਅਮ੍ਰਿਤ ਜੇਹੇ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਬਨ ਵਿਖੇ ਕਸੈਲੇ ਕੌੜੇ ਰੁੱਖੇ ਖਾਰੇ ਤਿੱਖੇ ਫਲਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਖਾਵਾਂਗੇ॥ ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨ ਕੇ ਓਹ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਅੱਖੀਆਂ ਭਰ ਕੇ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਮੂਰਖੋ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਸੁਖ ਦੇ ਅਖੀਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੇਖਦੇ ਅਤੇ ਪਾਪ ਦੇ ਰਸ ਨਾਲ ਬੜੇ ਸ਼ਾਦੀ ਇਸ ਦੁਖ ਦੇ ਫਲ ਨੂੰ ਵਿਖ ਦੀ ਨਜ਼ਾਈਂ ਨਹੀਂ ਜਾਨਦੇ ਇਸ ਲਈ ਐਊ ਆਖਦੇ ਹੋ! ਪਰ ਮੈਂ ਤਾਂ ਅਪਨੀ ਕੁਲ ਦਾ ਅਤੇ ਆਂਪਲਾ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਦੇਖ ਸੱਕਦਾ ਹੁਨ ਮੈਂ ਤਾਂ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਬੀ ਹੈ:-
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਮ੍ਰਿਤ ਦੁੱਖ ਪੁਨ ਦੇਸ ਖੈ ਨਿਜ ਕੁਲ ਨਾਸ ਪਛਾਨ |
      ਨਿਜ ਗੁੜ੍ਹ ਪੀੜਤ ਦੇਖ ਜੋ ਤਜੇ ਧੰਨ ਵਹ ਜਾਨ॥੮॥&lt;/poem&gt;
{{gap}}ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕਹਿਕੇ ਓਹ ਬਾਂਦਰ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਬਨਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲਿਆ ਗਿਆ। ਉਸਦੇ ਚਲੇ ਗਿਆਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਜੋ ਛੱਤ੍ਰਾ ਰਸੋਈ ਘਰ ਵਿਖੇ ਆਯਾ ਤਾਂ ਰਸੋਈਏ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਮਾਰਨ ਲਈ ਕੁਝ ਹੋਰ ਨਾ ਲੱਭਾ ਤਦ ਉਸਨੇ ਚੁਆਤੀ ਮਾਰੀ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਉੱਨ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲੱਗ ਪਈ ਤਾਂ ਓਹ ਸੜਦਾ ਤੇ ਕੁਰਲਾਉਂਦਾ ਤਬੇਲੇ ਵਿੱਚ ਜਾ ਵੜਿਆ ਤੇ ਘਾਸ ਵਿੱਚ ਜਾ ਲੇਟਿਆ ਤੇ ਘਾਸ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲੱਗ ਕੇ ਤਬੇਲੇ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲੱਗੀ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਕਈ ਘੋੜੇ ਤਾਂ ਮਰ ਗਏ ਅਤੇ ਕਈ ਘੋੜੇ ਅਗਾੜੀ ਪਿਛਾੜੀ ਨੂੰ ਤੁੜਾਂਦੇ ਅੱਧੇ ਸੜੇ ਹੋਏ ਉੱਠ ਦੌੜੇ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਘਬਰਾ ਦਿੱਤਾ॥ ਰਾਜਾ ਨੇ ਅੱਗ ਬੁਝਾਕੇ ਸਾਲਹੋਤ੍ਰ ਵੈਦਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ ਜੋ ਅੱਗ ਦੇ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>p3mry0s02igucyeecmsl8a1t2eqab99</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/285</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53541</id>
    <revision>
      <id>225031</id>
      <parentid>165990</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:19:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225031</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3336" sha1="obqrdtw51zv5pvdsp4oscnybpptoy43" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh||ਪੰਚਮੋ ਤੰਤ੍ਰ|੨੭੭}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;ਸੜਿਆਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਦੱਸੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੁਸਤਕ ਕੱਢਕੇ ਦੱਸਿਆ ਇਸਦਾ ਇਲਾਜ ਸਾਲਹੋ ਨੇ ਐਉਂ ਕਿਹਾ ਹੈ ਯਥਾ:—
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਅਗਨਿ ਦਾਹ ਦੁਖ ਅੱਸ੍ਵ ਕਾ ਕਪਿ ਚਰਬੀ ਸੇ ਜਾਤ। 
      ਜਿਮ ਸੂਰਜ ਕੇ ਉਦੇ ਤੇ ਅੰਧਕਾਰ ਮਿਟ ਜਾਤ॥੭੯॥&lt;/poem&gt;  
{{gap}} ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਛੇਤੀ ਕਰੋ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਮਰ ਜਾਨਗੇ। ਰਾਜੇ ਨੇ ਸੁਨਕੇ ਕਿਹਾ ਸਾਰੇ ਬਾਂਦਰ ਮਾਰ ਲਵੋ ਬਾਹਲਾ ਕੀ ਕਹਿਨਾ ਭਿਰਾ ਭਨੇਵੇਂ ਸਬ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ ਤਦ ਬੜਾ ਚਿੰਤਾਵਾਨ ਹੋਕੇ ਭੋਜਨ ਪਾਨੀ ਛੱਡ ਕੇ ਬਨਾਂ ਵਿਖੇ ਫਿਰਦਾ ਸੋਚ ਕਰਨ ਲੱਗਾ ਭਈ ਮੈਂ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਉਸ ਨੀਚ ਰਾਜੇ ਕੋਲੋਂ ਪਲਟਾਂ ਲੈਕੇ ਸੁਰਖ਼ਰੂ ਹੋਵਾਂ॥ ਕਿਹਾ ਬੀ ਹੈ:— 
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਸ਼ਤ੍ਰੂ ਸੇ ਨਿਜ ਵੰਸ ਕਾ ਨਾਸ ਦੇਖਕੇ ਭ੍ਰਾਤ।
      ਤਾਂਕਾ ਬਦਲਾ ਨਾ ਲਏ ਸੋ ਨਰ ਅਧਮ ਕਹਾਤ॥੮੦॥&lt;/poem&gt;
{{gap}}ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਬੁੱਢੇ ਬਾਂਦਰ ਨੇ ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਘਬਰਾ ਕੇ ਕੌਲ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਤਲਾ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਉਸਦੇ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਸੂਛਮ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਜੋ ਦੇਖਿਆ ਤਾਂ ਕੀ ਨਜਰ ਆਯਾ ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦਾ ਖੋਜ ਤਲਾ ਵੱਲ ਜਾਂਦਿਆਂ ਦਾ ਤਾਂ ਦਿਸਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਬਾਹਰ ਆਉਨ ਦੀ ਖੋਜ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦਾ ਏਹ ਦੇਖਕੇ ਸੋਚਿਆ ਭਈ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਦੁਸ਼ਟ ਜੀਵ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇਸਦੇ ਅੰਦਰ ਜਾਕੇ ਪਾਨੀ ਨਹੀਂ ਪੀਵਾਂਗਾ ਇਹ ਸੋਚਕੇ ਇਕ ਕੌਲ ਦੀ ਡੰਡੀ (ਭਿੰਹ) ਨਾਲ ਪਾਨੀ ਪੀਤਾ। ਇਸ ਹਾਲ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਜੇਹੜਾ ਰਾਖਸ਼ ਉਸਦੇ ਅੰਦਰ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਓਹ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਾਕੇ, ਬਾਹਰ ਆਕੇ, ਬੋਲਿਆ ਇਸ ਪਾਨੀ ਵਿਖੇ ਜੇਹੜਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਸੋ ਮੇਰਾ ਭੋਜਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਸੋ ਤੂੰ ਬੜਾ ਚਲਾਕ ਹੈਂ ਜੋ ਇਸ ਤ੍ਰਕੀਬ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਪੀਤਾ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਉਪਰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਯਾ ਹਾਂ ਜੋ ਚਾਹੇ ਸੋ ਮੰਗ। ਬਾਂਦਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਤੂੰ ਕਿਤਨੇ ਕੁ ਮਨੁਖਾਂ ਨੂੰ ਖਾ ਸੱਕਦਾ ਹੈਂ ਓਹ ਬੋਲਿਆ ਜਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਤਾਂ ਮੈਂ ਹਜਾਰਾਂ ਨੂੰ ਭੁੱਖ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ ਪਰ ਜਲ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਗਿੱਦੜ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>obqrdtw51zv5pvdsp4oscnybpptoy43</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/286</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53542</id>
    <revision>
      <id>225032</id>
      <parentid>165991</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:19:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225032</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3608" sha1="s47gexxwrb9cjxgs2cvm58p2oe8b1qm" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|੨੭੮|ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;ਬੀ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਬਾਂਦਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਮੇਰਾ ਇਕ ਰਾਜੇ ਨਾਲ ਵੈਰ ਹੈ, ਜੇ ਕਦੇ ਤੂੰ ਆਪਨੀ ਮਾਲਾ ਮੈਨੂੰ ਦੇਵੇਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਅਪਨੀ ਚਲਾਕੀ ਨਾਲ ਉਸ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਲੋਭ ਦੇ ਕੇ ਸਾਰੇ ਕੁਟੰਬ ਸਮੇਤ ਇਸ ਤਲਾ ਵਿਖੇ ਲੈ ਆਉਂਦਾ ਹਾਂ। ਰਾਖਸ ਨੇ ਉਸਦੀ ਬਾਤ ਪਰ ਨਿਸਚੈ ਕਰਕੇ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਕੇ ਆਖਿਆ ਜੋ ਅੱਛੀ ਬਾਤ ਹੋਵੇ ਸੋ ਕਰ। ਬਾਂਦਰ ਬੀ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਾ ਕੇ ਜਿਉਂ ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਪਾਸ ਕਿਸੇ ਬ੍ਰਿੱਛ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾ ਸਾ ਤਿਵੇਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਹੇ ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ ਇੱਨਾਂ ਚਿਰ ਕਿੱਥੇ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਮਾਲਾ ਜੋ ਸੂਰਜ ਦੇ ਤੇਜ ਤੋਂ ਬੀ ਵਧੀਕ ਹੈ ਕਿੱਥੋਂ ਆਂਦੀ ਹੈ, ਬਾਂਦਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿਸੇ ਬਨ ਵਿਖੇ ਕੁਬੇਰ ਦਾ ਬਨਾਯਾ ਹੋਯਾ ਸਰੋਵਰ ਬੜਾ ਗੁਪਤ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਐਤਵਾਰ ਦੇ ਦਿਨ ਸੂਰਜ ਦੇ ਚੜ੍ਹਦਿਆਂ ਹੀ ਇਸਨਾਨ ਕਰੇ ਤਾਂ ਕੁਬੇਰ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰ ਕੇ ਹੋ ਏ ਜੇਹੀ ਰਤਨ ਮਾਲਾ ਪਾਕੇ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬਾਤ ਰਾਜਾ ਤੀਕੂੰ ਜਾ ਪਹੁੰਚੀ ਰਾਜਾ ਨੇ ਬਾਂਦਰ ਨੂੰ ਬੁਲਾਕੇ ਪੁਛਿਆ ਕਿਆ ਏਹ ਬਾਤ ਠੀਕ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਤਲਾ ਵਿਖੇ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਬਾਂਦਰ ਨੇ ਕਿਹਾ &quot;ਹਥ ਕੰਗਨ ਨੂੰ ਆਰਸੀ ਕੀ ਆਖੇ&quot; ਏਹ ਮੇਰੇ ਗਲ ਬਿਖੇ ਮਾਲਾ ਦੇਖ ਲੌ, ਜੇ ਆਪਨੂੰ ਇਸਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਭੇਜਕੇ ਦੇਖ ਲੌ। ਇਹ ਸੁਨਕੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਜੇਕਰ ਏਵੇਂ ਹੈ: ਤਾਂ ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਪਰਵਾਰ ਸਮੇਤ ਚੱਲਦਾ ਹਾਂ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤੀਆਂ ਮਾਲਾ ਮਿਲ ਜਾਨਗੀਆਂ, ਬਾਂਦਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੱਛਾ॥

{{gap}}ਰਾਜਾ ਬੀ ਰਤਨ ਮਾਲਾ ਦੇ ਲੋਭ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਕੁਟੰਬ ਅਤੇ ਨੌਕਰਾਂ ਸਮੇਤ ਤੁਰ ਪਿਆ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਬਾਂਦਰ ਨੂੰ ਬੀ ਇੱਕ ਡੋਲੇ ਵਿਖੇ ਚੜ੍ਹਾ ਲਿਆ ਤੇ ਸੁਖ ਨਾਲ ਤੁਰ ਪਿਆ ਇਸ ਪਰ ਠੀਕ ਕਿਹਾ ਹੈ:—
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਨਮਸਕਾਰ ਤ੍ਰਿਸਨਾਂ ਤੁਝੇ ਤੋ ਸੰਗ ਨਰ ਦਿਨ ਰਾਤ।
      ਵਿਖਮ ਦੇਸ ਮੇਂ ਭ੍ਰਮਤ ਹੈ ਮੰਦਕਰਮ ਮੇਂ ਜਾਤ।੮੧।ਤਥਾ:—&lt;/poem&gt;
{{gap}}ਕੁੰਡਲੀਆ ਛੰਦ॥ ਨਿਰਧਨ ਨਰ ਸੌ ਚਹਿਤ ਹੈ ਸੌ ਕੇ ਹੋਤ ਹਜਾਰ॥ ਸਹਸ੍ਰ ਭਏ ਤੇ ਲਾਖ ਕੀ ਆਸਾ ਕਰਤ ਅਪਾਰ॥ ਆਸਾ ਕਰਤ ਅਪਾਰ ਪੁਨਾ ਚਹਿ ਹੋਇ ਕਰੋੜਾ। ਪੁਨ ਚਾਹਤ ਹੈ ਰਾਜ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>s47gexxwrb9cjxgs2cvm58p2oe8b1qm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/287</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53543</id>
    <revision>
      <id>225033</id>
      <parentid>165994</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:19:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225033</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3335" sha1="jjszdlflu45arduf331ykslsidhxw4i" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh||ਪੰਚਮੋ ਤੰਤ੍ਰ|੨੭੯}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;ਬਹੁੜ ਚਹਿ ਸ੍ਵਰਗਹਿ ਦੌੜਾਂ॥ ਕਹਿ ਸ਼ਿਵਨਾਥ ਵਿਚਾਰ ਹੋਤ ਨਹਿ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾਂ ਪੂਰਨ। ਭ੍ਰਮਤਾ ਹੈ ਦਿਨ ਰੈਨ ਸਾਂਤ ਬਿਨ ਸੁਨ ਲੇ ਨਿਰਧਨ॥੮੨॥ 
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਨੈਨ ਕਾਨ ਜੀਰਨ ਭਏ ਸ੍ਵੇਤ ਭਏ ਸਬ ਵਾਰ॥
     ਦੇਹ ਭਈ ਜੀਰਨ ਸਕਲ ਤੂੰ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਬਲਕਾਰ॥੮੩॥&lt;/poem&gt;
{{gap}}ਬਾਂਦਰ ਤੇ ਰਾਜਾ ਉਸ ਤਲਾ ਕੋਲ ਜਾ ਪਹੁੰਚੇ। ਬਾਂਦਰ ਨੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਹੈ ਮਹਾਰਾਜ ਇਸ ਤਲਾ ਵਿਖੇ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦੀ ਸਾਰ ਜੇਹੜਾ ਇਸਨਾਨ ਕਰੇਗਾ ਉਸਨੂੰ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਮਿਲ ਜਾਏਗੀ ਇਸ ਲਈ ਜੋ ਗੋਤਾ ਮਾਰੇਗਾ, ਓਹ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਸਮੇਤ ਨਿਕਲੇਗਾ ਇਸ ਵਾਸਤੇ ਸਾਰੇ ਹੀ ਇੱਕੋ ਵਾਰੀ ਗੋਤਾ ਮਾਰਨ। ਪਰ ਆਪ ਨੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਗੋਤਾ ਮਾਰਨਾ ਜੋ ਮੈਂ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਖਾਨ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਸਾਰੇ ਆਦਮੀ ਤਾਂ ਸਵੇਰੇ ਹੀ ਤਲਾ ਵਿਖੇ ਜਾ ਵੜੇ ਤੇ ਰਾਖਸ਼ ਨੇ ਖਾ ਲਏ। ਜਦ ਓਹ ਨਾ ਨਿਕਲੇ ਤਾਂ ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੇ ਬਾਂਦਰ ਮੇਰੇ ਆਦਮਿਆਂ ਨੇ ਬੜੀ ਦੇਰ ਕਿਉਂ ਲਾਈ ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਬਾਂਦਰ ਛੇਤੀ ਨਾਲ ਰੁਖ ਤੇ ਚੜ੍ਹਕੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਰਾਜਾ ਜਲ ਦੇ ਰਹਿਨ ਵਾਲੇ ਰਾਖਸ਼ ਨੇ ਤੇਰੇ ਮਨੁਖਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਖਾ ਲਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਕੁੱਲ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਦਾ  ਵੈਰ ਲੈ ਲਿਆ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਤੂੰ ਆਪਨੇ ਘਰ ਚਲਿਆਂ ਜਾ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਰਾਜਾ ਜਾਨਕੇ ਕਿ ਤੂੰ ਸਾਡਾ, ਸ੍ਵਾਾਮੀ ਹੈਂ ਨਹੀਂ ਮਾਰਨ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਪਰ ਕਿਹਾ ਹੈ:—
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਜੋ ਮਾਰੇ ਤਿਹ ਮਾਰੀਏ ਉਪਕਾਰੀ ਉਪਕਾਰ॥ .
      ਕਰੋ ਦੁਸ਼ਟ ਸੇ ਦੁਸ਼ਟਤਾ ਯਾ ਮੇਂ ਦੋਸ ਨੇ ਯਾਰ॥੮੪॥&lt;/poem&gt;
{{gap}} ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਕੁਲ ਦਾ ਨਾਸ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਦਾ ਨਾਸ ਕੀਤਾ॥ ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨ ਕੇ ਰਾਜਾ ਬੜੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਅਕੱਲ ਹੀ ਪੈਦਲ ਜਿਧਰੋਂ ਆਯਾ ਸੀ ਉਧਰ ਚਲਿਆ ਗਿਆ ਜਦ ਰਾਜਾ ਚਲਿਆ ਗਿਆ ਤਦ ਰਾਖਸ਼ ਬੜਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਜਲ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਕੇ ਬੋਲਿਆ:—
ਦੋਹਰਾ॥ਕਰੀ ਮਿਤਾਾਈ ਮਾਰ ਰਿਪੁ ਮਾਲਾ ਭੀ ਨਹਿ ਦੀਨ॥
     ਕਮਲ ਨਾਲ ਸੇਂ ਜਲ ਪੀਆ ਹੇ ਕਪਿ ਪਰਮ ਪ੍ਰਬੀਨ॥੮੫&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jjszdlflu45arduf331ykslsidhxw4i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/262</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53544</id>
    <revision>
      <id>225008</id>
      <parentid>166074</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:14:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225008</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3765" sha1="a0kjt8pcx11fvn8xi8610m5ppk194rl" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|੨੫੪|ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;ਛੱਡਕੇ ਪ੍ਰਾਨ ਤਿਯਾਗ ਦੇਵਾਂ ਕਿਉਂ ਜੋ ਬੇਫ਼ਾਇਦਾ ਜੀਉਨਾ ਕਿਸ ਕੰਮ
ਹੈ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਗਿਣਤੀ ਕਰਦਿਆਂ ਸੌਂ ਗਿਆ। ਸੁਪਨੇ ਵਿਖੇ ਪਦਮ
ਨਿਧਿ ਨਾਮੀ ਸਰੇਵੜੇ ਨੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇਕੇ ਆਖਿਆ ਹੇ ਸੇਠ ਤੂੰ ਚਿੰਤਾ ਨਾ
ਕਰ ਮੈਂ ਪਦਮਨਿਧਿ ਨਾਮ ਕਰਕੇ ਤੇਰੇ ਪਿਛਲਿਆਂ ਦਾ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ
ਧਨ ਹਾਂ ਸੋ ਮੈਂ ਏਹੋ ਰੂਪ ਧਾਰਕੇ ਸਵੇਰੇ ਤੇਰੇ ਘਰ ਆਵਾਂਗਾ ਸੋ ਤੂੰ
ਸੋਟੇ ਨਾਲ ਮਾਰ ਸਿੱਟੀਂ ਅਰ ਮੈਂ ਮਰਕੇ ਸੋਨੇ ਦਾ ਬਨ ਜਾਵਾਂਗਾ ਮੈਨੰ
ਅੰਦਰ ਪਾ ਲਵੀਂ ਕਦੀ ਨਾ ਮੁਕਾਂਗਾ ਸਵੇਰੇ ਓਹ ਬਾਨੀਆ ਉੱਠ ਕੇ
ਸੋਚਨ ਲੱਗਾ ਕੀ ਜਾਨੀਏ ਏਹ ਸੁਪਨਾ ਸੱਚਾ ਹੋਵੇ ਯਾਂ ਝੂਠਾ ਹੀ ਮਲੂਮ
ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂ ਜੋ ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਧਨ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ
ਇਸ ਪਰ ਕਿਹਾ ਬੀ ਹੈ:—
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਚਿੰਤਾ ਯੁਤ ਰੋਗੀ ਪੁਨਾਂ ਕਾਮਾਤੁਰ ਨਹ ਜੋਇ।
      ਇਨਕਾ ਦੇਖਾ ਸੁਪਨ ਜੋ ਸਾਚਾ ਕਬੀ ਨ ਹੋਇ॥੧੧॥&lt;/poem&gt;
ਇਤਨੇ ਚਿਰ ਵਿਖੇ ਉਸਦੀ ਘਰ ਵਾਲੀ ਨੇ ਪੈਰ ਧੁਵਾਉਣ
ਲਈ ਕਿਸੇ ਨਾਈ ਨੂੰ ਬੁਲਾਯਾ ਹੀ ਸਾ ਜੋ ਓਹ ਰਾਤ ਦੇ ਸੁਪਨੇ
ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਹੋਯਾ ਸਰੇਵੜਾ ਆ ਪਹੁੰਚਾ। ਸੇਠ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਦੇਖ
ਰਾਤ ਦੀ ਗੱਲ ਚਿੱਤ ਕਰ ਸੋਟੇ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਕੁੱਟ ਸਿੱਟਿਆ ਓਹ
ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਸੋਨੇ ਦਾ ਬਣ ਕੇ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਤੇ ਢੈ ਪਿਆ ਸੇਠ ਨੇਂ ਉਸ ਸੋਨੇ
ਨੂੰ ਤਾਂ ਆਪਨੇ ਅੰਦਰ ਰੱਖ ਲਿਆ ਅਤੇ ਨਾਈ ਨੂੰ ਕੁਝ ਥੋੜਾ ਜੇਹ
ਧਨ ਦੇਕੇ ਅਤੇ ਕਪੜੇ ਦੇ ਕੇ ਆਖਿਆ ਜੋ ਏਹ ਬਾਤ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਾ ਦੱਸੀਂ
ਨਾਈ ਨੇ ਘਰ ਵਿਖੇ ਜਾਕੇ ਏਹ ਖਿਆਲ ਕੀਤਾ ਕਿ ਏਹ ਸਰੇਵੜੇ
ਸਾਰੇ ਇੱਸੇ ਤਰਾਂ ਸੋਟੇ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆਂ ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਨ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਇਸ
ਲਈ ਮੈਂ ਬੀ ਸਵੇਲੇ ਬਹੁਤਿਆਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਕੇ ਮਾਰਾਂ ਜੋ ਮੇਰੇ ਪਾਸ ਬੀ
ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਸੋਨਾ ਹੋ ਜਾਵੇ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਰਾਤ ਤਾਂ
ਬੜੀ ਔਖੀ ਬੀਤੀ ਅਤੇ ਸਵੇਰੇ ਹੀ ਉਠ ਕੇ ਇੱਕ ਸੋਟਾ ਤਿਯਾਰ ਕਰ
ਆਪਨੇ ਘਰ ਵਿਖੇ ਧਰ ਸਰੇਵੜਿਆਂ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿਖੇ ਜਾ ਜਿਨ ਦੀਆਂ
ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਦਖਨਾਕਰ ਗੋਡਿਆਂਨੂੰ ਜਮੀਨ ਤੇ ਟਿਕਾ ਅਤੇ ਆਪਨੇ ਮੂੰਹ
ਤੇ ਕਪੜਾ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਉੱਚੀ ਅਵਾਜ ਨਾਲ ਏਹ ਸ਼ਲੋਕ ਬੋਲਿਆ:—
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਜਿਨ ਸ੍ਵਾਮੀ ਕੀ ਜੈ ਸਦਾ ਅਹੇ ਗਯਾਨ ਯੁਤ ਜੋਇ॥
      ਜੀਤ ਲਿਯੋ ਕੰਦਰਪ ਜਿਨ ਮਨ ਮੇਂ ਰਾਖਯੋ ਗੋਇ॥੧॥&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>a0kjt8pcx11fvn8xi8610m5ppk194rl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/288</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53572</id>
    <revision>
      <id>225034</id>
      <parentid>165999</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:19:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225034</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3452" sha1="1tddltct5c6awzcymgjfx2kzqjph1sy" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|੨੮੦|ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;{{gap}}ਇਹ ਬਾਤ ਸੁਨਕੇ ਸੋਨੇ ਵਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੇ ਭਾਈ ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਆਖਿਆ ਸੀ ਕਿ:— &lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਲੋਭ ਧਾਰ ਕਾਰਜ ਕਰਤ ਦੂਰ ਅੰਦੇਸੀ ਤ੍ਯਾਗ। 
      ਚੰਦ੍ਰ ਨਿਪਤਿ ਕੀ ਭਾਂਤ ਵਹ ਠਾਂਗਯੋ ਜਾਤ ਵਡਭਾਗ॥੯੬&lt;/poem&gt;
{{gap}}ਇਹ ਸੁਨਕੇ ਫੇਰ ਸੋਨੇ ਵਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਮੈਨੂੰ ਆਗ੍ਯਾ ਦੇਹ ਜੋ ਮੈਂ ਘਰ ਨੂੰ ਜਾਵਾਂ ਚਕ੍ਰ ਵਾਲਾ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਮਿਤ੍ਰ ਅਪਦਾ ਦੇ ਲਈ ਧਨ ਤੇ ਮਿਤ੍ਰ ਦਾ ਮੇਲ ਰੱਖੀਦਾ ਹੈ ਸੋ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਦੁੱਖ ਵਿਖੇ ਛੱਡਕੇ ਕਿੱਥੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ ਕਿਹਾ ਬੀ ਹੈ:
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਸੰਕਟ ਮੇਂ ਤਜ ਮੀਤ ਕੋ ਜਾਇ ਜੁ ਮੀਤ ਪਲਾਇ॥ 
      ਐਸਾ ਕ੍ਰਿਤਘਨ ਪੁਰਖ ਜੋ ਨਰਕਹਿ ਜਾਵਤ, ਧਾਇ॥੮੭॥&lt;/poem&gt;
{{gap}}ਸੋਨੇ ਵਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਇਹ ਬਾਤ ਠੀਕ ਹੈ ਪਰ ਜਿੱਥੇ ਮਨੁਖ ਦੀ ਸ਼ਕਤਿ ਚੱਲੇ। ਪਰ ਇੱਥੇ ਤਾਂ ਮਨੁਖਾਂ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਨਹੀਂ, ਤੈਨੂੰ ਛੁਡਾਉਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤਿ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਮਨੁੱਖ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ ਦੁਜੇ ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ ਤੇਰੇ ਮੱਥੇ ਤੇ ਚਕੁ ਦੇ ਫਰਿਦਆਂ ਦੁੱਖ ਹੋਵੇਗਾ ਤਿਵੇਂ ਤਿਵੇਂ ਉਸ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਮੇਰੇ ਦਿੱਲ ਵਿਖੇ ਇਹ ਆਵੇਗਾ ਕਿ ਮੈਂ ਇੱਥੋਂ ਛੇਤੀ ਚਲਿਆ ਜਾਵਾਂ ਮਤ ਕਿਧਰੇ ਮੇਰੇ ਉਪਰ ਈ ਕੋਈ ਅਨਰਥ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੋਵੇ ਇਸ ਪਰ ਕਿਹਾ ਬੀ ਹੈ:—
&lt;poem&gt;ਯਥਾ॥ ਹੇ ਬਾਨਰ ਭਵ ਬਚਨ ਕਾ ਜਿਮ ਦੀਸਤ ਆਕਾਰ।
     ਸਨ ਗ੍ਰਸਿਯੋ ਹੈ ਗ੍ਰਹੋਂ ਸੇ ਭਗੇ ਸੋ ਜੀਵਨ ਹਾਰ॥੮੮॥&lt;/poem&gt;
{{gap}}ਚਕ੍ਰਧਾਰੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਇਹ ਬਾਤ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ ਓਹ ਬੋਲਿਆ ਸੁਨ:—

੧੧ ਕਥਾ॥ ਕਿਸੇ ਨਗਰ ਵਿਖੇ ਭਦ੍ਰਸੈਨ ਨਾਮੀ ਰਾਜਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਉਸਦੇ ਘਰ ਸਾਰੇ ਲਛਨਾਂ ਕਰਕੇ ਸਹਿਤ ਕੰਨ੍ਯਾਂ ਉਪਜੀ ਅਤੇ ਓਹ ਆਪਨੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਘਰ ਬਿਖੇ ਜਵਾਨੀ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਕੇ ਉਥੇ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ॥ ਉਸ ਨੂੰ ਇਕ ਰਾਖਸ ਨੇ ਘੇਰ ਲਿਆ ਤੇ ਰਾਤ ਵੇਲੇ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਭੋਗ ਕਰੇ ਪਰ ਉਸ ਕੰਨ੍ਯਾਂ ਦੇ ਰਾਖੇ ਬਹੁਤ ਸੇ ਇਸ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਲਿਜਾ ਨਾ ਸਕਿਆ। ਰਾਖਿਆਂ ਦੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਬੀ ਜਦ ਓਹ ਰਾਖਸ਼ ਨੂੰ ਦੇਖੋ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਕੰਮਨ ਲੱਗ ਪਏ, ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਬਹੁਤ ਚਿਰ ਬੀਤਿਆ ਇੱਕ ਦਿਨ ਰਾਤ ਦੇ ਵੇਲੇ ਓਹ ਰਾਖਸ਼ ਘਰ ਦੇ ਕੋਨੇ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1tddltct5c6awzcymgjfx2kzqjph1sy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/289</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53573</id>
    <revision>
      <id>225035</id>
      <parentid>166000</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:19:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225035</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3552" sha1="8kmra13ryfojk2y1mr2248hel45z3tb" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh||ਪੰਚਮੋ ਤੰਤ੍ਰ|੨੮੧}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;ਵਿਖੇ ਆ ਖੜੋਤਾ ਉਸਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਲੜਕੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਖੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਹੇ ਸਖੀ ਦੇਖ ਇਹ ਰਾਖਸ* ਵਿਕਾਲ ਦੇ ਹੋਯਾਂ ਭੀ ਮੈਨੂੰ ਦੁਖ ਦੇਂਦਾ ਹੈ ਸੋ ਇਸ ਦੁਸ਼ਟ ਦੇ ਹਟਾਉਨ ਦਾ ਵੀ ਕੋਈ ਉਪਾ ਹੈ ਯਾ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਰਾਖਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਜਿਸ ਤਰਾਂ ਮੈਂ ਆਉਂਦਾ ਹਾਂ ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਕੋਈ ਵਿਕਾਲ ਬੀ ਇਸਨੂੰ ਦੇਖਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਓਹ ਬੀ ਇਸ ਨੂੰ ਲਿਜਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚ ਘੋੜੇ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਕੇ ਦੇਖਾਂ ਤਾਂ ਸਹੀ ਓਹ ਵਿਕਾਲ ਕੌਨ ਹੈ ਤੇ ਉਸਦਾ ਕੀ ਸਰੂਪ ਹੈ॥ ਰਾਖਸ ਨੇ ਏਹੋ ਕੀਤਾ ਤੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਕੋਈ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਚੁਰਾਉਨ ਲਈ ਇੱਕ ਚੋਰ ਆਯਾ, ਉਸ ਚੋਰ ਨੇ ਸਬਨਾਂ ਘੋੜਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਉਸ ਰਾਖਸ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਜਾਨਕੇ ਉਸਦੇ ਉਪਰ ਚੜ੍ਹ ਬੈਠਾ ਰਾਖਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਓਹਹੋ ਏਹੋ ਵਿਕਾਲ ਹੈ ਇਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਚੋਰ ਜਾਨਕੇ ਮਾਰਨ ਲਈ ਪਕੜਿਆ ਹੈ। ਸੋ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ ਏਹ ਸੋਚਦਾ ਹੀ ਸਾ ਜੋ ਚੋਰ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿਖੇ ਲਗਾਮ ਦੇਕੇ ਅਤੇ ਚਾਬਕ ਮਾਰਕੇ ਦੁੜਾਯਾ ਓਹ ਡਰਿਆ ਹੋਯਾ ਉੱਠ ਦੌੜਿਆ ਚੋਰ ਉਸ ਨੂੰ ਦੂਰ ਜਾਕੇ ਰੋਕਨ ਲੱਗਾ, ਪਰ ਓਹ ਸਗੋਂ ਦੌੜੇ ਜਦ ਚੋਰ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਜੋ ਏਹ ਰੁਕਦਾ ਨਹੀਂ ਤੇ ਲਗਮ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ ਤਾਂ ਸੋਚਿਆ ਜੋ ਘੋੜਾ ਏਹੋ ਜੇਹਾ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਹੋਯਾ ਸੋ ਇਹ ਘੋੜੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਰਾਖਸ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਰੇਤਲੀ ਜਮੀਨ ਦੇਖਾਂ ਜਾਂ ਛਾਲ ਮਾਰ ਜਾਵਾਂ, ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਝ ਮੇਰਾ ਬਚਾ ਨਹੀਂ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸੋਚਦਾ ਹੀ ਸਾ ਕਿ ਓਹ ਘੋੜਾ ਇਕ ਬੋਹੜ ਦੇ ਬੂਟੇ ਹੇਠ ਜਾ ਨਿਕਲਆਂ ਚੋਰ ਨੇ ਉਸ ਬੂਟੇ ਦੇ ਟਾਹਨ ਨੂੰ ਜੱਫਾ ਮਾਰਿਆ ਤੇ ਰੁਖ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਆਂਪਨਾ ਆਪ ਬਚਾ ਲਿਆ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਅਲਗ ੨ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਬਚ ਗਏ। ਉਸ ਬੋਹੜ ਦੇ ਉਪਰ ਉਸ ਰਾਖਸ ਦਾ ਮਿਤ੍ਰ ਬਾਂਦਰ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਉਸਨੇ ਡਰੇ ਹੋਏ ਰਾਖਸ ਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਆਖਿਆ ਹੇ ਮਿਤ੍ਰ ਇਸਲਈ ਝੂਠੇ ਡਰਾਵੇ ਤੋਂ ਭਜ ਪਿਆ ਹੈਂ  ਇਹ ਤਾਂ ਮਨੁਖ ਤੇਰਾ ਭੋਜਨ ਹੈ ਇਸਲਈ ਇਸਨੂੰ ਭੱਖ ਲੈ॥ ਰਾਖਸ ਨੇ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਬਚਨ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਅਪਨਾ ਰੂਪ ਧਾਰਕੇ ਹੋਸ਼ ਫੜੀ॥ ਅਤੇ ਉਸ
{{rule}}&lt;noinclude&gt;* ਬੇਮੌਕੇ&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8kmra13ryfojk2y1mr2248hel45z3tb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/290</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53574</id>
    <revision>
      <id>225036</id>
      <parentid>166001</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:20:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225036</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3532" sha1="tq50ivqrj7m4h7qxbefl7y4ish4jxoj" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|੨੮੨|ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;ਮਨੁਖ ਨੇ ਬਾਂਦਰ ਦੀ ਗਲ ਸੁਣੀ ਜੋ ਇਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸਮਝਾਯਾ ਹੈ ਇਸਲਈ ਬਾਂਦਰ ਦੀ ਲੰਮੀ ਪੂਛ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਵਿਖੇ ਪਾਕੇ ਚੱਬਿਆ ਅਤੇ ਬਾਂਦਰ ਦੁਖ ਦੇ ਮਾਰੇ ਉਹਨੂੰ ਰਾਖਸ ਤੋਂ ਅਧਿਕ ਸਮਝ ਕੇ ਘੀਸ ਵੱਟ ਅੱਖੀਆਂ ਮੀਟ ਚੁਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਜਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਤੁਸੀਂ ਚੁਪ ਕੀਤੇ ਹੋ ਰਾਖਸ ਨੇ ਉਸ ਬਾਂਦਰ ਨੂੰ ਏਹੋ ਜੇਹਾ ਦੇਖਕੇ ਏਹ ਸ਼ਲੋਕ ਪੜ੍ਹਿਆ:—
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਹੇ ਬਾਂਦਰ ਤਵ ਬਚਨ ਕਾ ਜਿਮ ਦਸਤ ਆਕਾਰ।
      ਨਿਜ ਕਰਮਨ ਸੇਂ ਤੈਂ ਗ੍ਰਸਿਆ ਭਜੇ ਸੋ ਜੀਵੇ ਯਾਰ॥੮੯॥&lt;/poem&gt;
{{gap}}ਇਹ ਕਹਿਕੇ ਨੱਸ ਗਿਆ॥ ਇਹ ਬਾਤ ਸੁਨਾਕੇ ਸੋਨੇ ਵਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਭਾਈ ਹੁਣ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਆਗ੍ਯਾ ਦੇਹ ਜੋ ਮੈਂ ਘਰ ਨੂੰ ਜਾਵਾਂ ਅਤੇ ਤੂੰ ਇਥੇ ਬੈਠਾ ਆਪਣੇ ਲੋਭ ਦੇ ਬ੍ਰਿਛ ਦਾ ਫਲ ਭੋਗ ਚਕ੍ਰ ਵਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੇ ਮਿਤ੍ਰ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਮਨੁਖਾਂ ਨੂੰ ਸੁਖ ਦੁਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਇਸ ਪਰ ਮਹਾਤਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਭੀ ਹੈ:—

ਕੁੰਡਲੀਆ ਛੰਦ॥ ਜਾਂਕਾ ਦੁਰਗ ਤ੍ਰਿਕੂਟ ਗਿਰ ਸਾਗਰ ਪਰਖਾ ਜਾਨ। ਰਾਖਸ ਥੇ ਜੋਧਾ ਪੁਨਾ ਕੋਸ਼ ਧਨਦ ਸਮ ਮਾਨ। ਕੋਸ਼ ਧਨਦ ਸਮ ਮਾਨ ਨੀਤ ਜਿਸਕੋ ਭ੍ਰਿਗੁ ਭਾਾਖਤ। ਸ਼ਿਵ ਸਮਾਂਨ ਥਾ ਇਸ਼ਟ ਪੂਤ ਜਿਤਇੰਦ੍ਰਹਿ ਰਾਖਤ। ਕਹਿ ਸ਼ਿਵਨਾਥ ਪੁਕਾਰ ਸਹਿਯੋ ਦੁਖ ਰਾਵਣ ਵਾਂਕਾ। ਦੇਵ ਭਏ ਪ੍ਰਤਿਕੂਲ ਗਯੋ ਸੁਖ ਸੰਪਤ ਜਾਂਕਾ॥੯੦॥ 
&lt;poem&gt;ਯਥਾ ਦੋਹਰਾ॥ ਤੀਨ ਥਨੋਂ ਯੁਤ ਨ੍ਰਿਪ ਸੁਤਾ ਅੰਧਾ ਕੂਬਾ ਤੀਨ।
         ਸੁਖ ਪਾਯੋ ਅਨਯਾਇ ਤੇ ਕਰਮ ਰੇਖ ਬਲ ਚੀਨ॥੯੧॥&lt;/poem&gt;
ਇਹ ਸੁਨ ਸੋਨੇ ਵਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਇਹ ਪ੍ਰਸੰਗ ਕਿਵੇਂ ਹੈ ਓਹ ਬੋਲਿਆ ਸੁਨ:—

੧੨ ਕਥਾ॥ ਉੱਤਰ ਦਿਸਾ ਵਿਖੇ ਇਕ ਮਧੁਪੁਰ ਨਗਰ ਸਾ ਉਸਦੇ ਰਾਜੇ ਦਾ ਨਾਮ ਮਧੁਸੇਨ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਵਿਖੇ ਤਿੰਨਾਂ ਥਨਾਂ ਵਾਲੀ ਲੜਕੀ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਜਦ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਕੰਚੁਕਿਆਂ ਨੇ ਆ ਕੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ ਆਪਦੇ ਘਰ ਤਿੰਨਾਂ ਥਨਾਂ ਵਾਲੀ ਲੜਕੀ ਜੰਮੀ ਹੈ ਰਾਜੇ ਨੇ ਸੁਨਕੇ ਆਖਿਆ ਇਸਨੂੰ ਬਨ ਵਿਖੇ ਜਾਕੇ ਛੱਡ ਆਓ ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਕੰਚੂਕਿਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਮਹਾਰਾਜ ਏਹ ਬਾਤ ਤਾਂ ਠੀਕ ਹੈ ਕਿ ਤਿੰਨਾਂ ਥਨਾਂ ਵਾਲੀ ਕੰਨਿਆਂ ਮਾੜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>tq50ivqrj7m4h7qxbefl7y4ish4jxoj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/291</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53575</id>
    <revision>
      <id>225037</id>
      <parentid>166005</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:20:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225037</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3546" sha1="81dpkwao2nheoro6iz8bjyarsr7exn0" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh||ਪੰਚਮੋ ਤੰਤ੍ਰ|੨੮੩}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;ਭੀ ਆਪ ਪੰਡਿਤਾਂ ਨੂੰ ਬਲਾਕੇ ਪੁਛ ਲਵੋ ਜੋ ਆਖਲ ਸੋ ਕਰੋ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਆਪਦੀ ਲੋਕ ਵਿਖੇ ਨਿੰਦ੍ਯਾ ਨਾ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਪਰਲੋਕ ਦਾ ਦੁਖ ਭੀ ਨਾ ਹੋਵੇਗਾ ਇਸ ਪਰ ਕਿਹਾ ਭੀ ਹੈ:—
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਨਿਤ ਪੂਛੇ ਅਰ ਸੁਨੇ ਜੋ ਪੁਨਾ ਧਰੇ ਮਨ ਮਾਂਹਿ। 
           ਤਾਂਕੀ ਬੁਧੀ ਨਿਤ ਬਢੇ ਕੰਜ ਭਾਨ ਕੀ ਛਾਂਹਿ॥੬੨॥ 
 ਤਥਾ—ਬੁਝਾ ਚਾਹੀਏ ਪੁਰਖ ਕੋ ਗ੍ਯਾਨ ਯੁਕਤ ਜੋ ਹੋਇ॥
          ਬੂਝੇ ਤੇ ਦਿਜਵਰ ਛੂਟਾ ਰਾਖਸ ਪਕੜਿਓ ਜੋਇ॥੯੩}&lt;/poem&gt;
{{gap}}ਇਹ ਸੁਨਕੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਪੁਛਿਆ ਇਹ ਬਾਤ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ ਓਹ ਬੋਲੇ ਸੁਨੋ:—

੧੩ ਕਥਾ॥ ਹੇ ਪ੍ਰਭੋ ਕਿਸੇ ਬਨ ਵਿਖੇ ਚੰਡ ਕਰਮਾ ਨਾਮੀ ਰਾਖਸ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਉਸਨੂੰ ਬਨ ਵਿਖੇ ਫਿਰਦਿਆਂ ਇਕ ਬ੍ਰਾਹਮਨ ਮਿਲਿਆ ਰਾਖਸ ਨੇ ਉਸਦੇ ਮੋਢੇ ਤੇ ਚੜ੍ਹਕੇ ਆਖਿਆਂ ਅੱਗੇ ਚੱਲ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬੀ ਡਰਦਾ ਮਾਰਿਆ ਉਸਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਤੁਰ ਪਿਆ ਤਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਨ ਨੇ ਉਸਦੇ ਕੋਮਲ ਚਰਨ ਦੇਖ ਕੇ ਪੁਛਿਆ ਆਪਦੇ ਅਜੇਹੇ ਨਰਮ ਪੈਰ ਕਿਸਲਈ ਹਨ ਰਾਖਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਮੇਰੀ ਪ੍ਰਤਿਗਯਾ ਹੈ ਜੋ ਮੈਂ ਗਿੱਲੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੋਂਹਦਾ, ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਨ ਆਪਣੇ ਛੁਟਕਾਰੇ ਦਾ ਹੀਲਾ ਸੋਚਦਾ ਹੀ ਸੀ ਜੋ ਇਕ ਤਲਾ ਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਰਾਖਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਨ ਜਿਤਨਾ ਚਿਰ ਮੈਂ ਇਥੇ ਇਸਨਾਨ ਤਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਤੂੰ ਇਥੇ ਬੈਠ ਤੇ ਕਿਧਰੇ ਨਾ ਜਾਵੀਂ, ਇਹ ਕਹਿਕੇ ਓਹ ਤਾਂ ਇਸਨਾਨ ਕਰਨ ਨੂੰ ਗਿਆ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਨ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਜੋ ਏਹ ਇਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਜਰੂਰ ਖਾ ਲਏਗਾ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਨੱਸ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ ਕਿਉਂ ਜੋ ਇਹ ਤਾਂ ਗਿੱਲੇ ਪੈਰੀਂ ਮੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਆ ਸੱਕਦਾ ਇਹ ਸੋਚਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਉਠ ਨੱਠਾ ਤੇ ਰਾਖਸ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਤਿਗਯਾ ਦੇ ਟੁਟਣ ਕਰਕੇ ਪਿੱਛੇ ਨਾ ਗਿਆ ਇਸ ਲਈ ਅਸਾਂ ਆਖਿਆ ਹੈ:—
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਬੂਝਾ ਚਾਹੀਏ ਪੁਰਖ ਕੋ ਗ੍ਯਾਨ ਯੁਕਤ ਜੋ ਹੋਇ॥
           ਬੂਝੇ ਤੇ ਦਿਜਵਰ ਛੂਟਾ ਰਾਖਸ ਪਕੜਿਓ ਜੋਇ॥੯੪॥&lt;/poem&gt;
{{gap}}ਉਨਾਂ ਕੰਚੁਕਿਆਂ ਕੋਲੋਂ ਏਹ ਪ੍ਰਸੰਗ ਸੁਨਕੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੰਡਿਤਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਕੇ ਪੁਛਿਆ ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋਂ ਮੇਰੇ ਘਰ ਵਿਖੇ ਤਿੰਨਾਂ ਥਨਾਂ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>81dpkwao2nheoro6iz8bjyarsr7exn0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/292</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53576</id>
    <revision>
      <id>225038</id>
      <parentid>166006</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:20:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225038</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3562" sha1="0yzasxpj5fwfv1hachgaqhrth7q0wrz" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|੨੮੪|ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;ਵਾਲੀ ਕੰਨ੍ਯਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਹੈ ਇਸਦਾ ਕੋਈ ਜਤਨ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਵਿਖ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਅਥਵਾ ਨਹੀਂ ਪੰਡਿਤ ਬੋਲੇ ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ ਸ਼ਾਸਤ ਵਿਖੇ ਐਉਂ ਲਿਖਿਆ ਹੈ:—
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਹੀਨ ਅੰਗ ਅਧਿਕਾਂਗ ਪੁਨ ਕੰਨ੍ਯਾਂ ਹੋਤੀ ਜੌਨ। 
      ਸੋ ਮਾਰਤ ਹੈ ਨਿਜ ਪਤੀ ਅਰ ਸੰਪਤ ਕੋ ਤੌਨ॥੯੫॥
      ਅਰ ਜੋ ਕੰਨ੍ਯਾਂ ਤੀਨ ਥਨ ਯੁਕਤ ਲਖੋ ਤੁਮ ਧੀਰ। 
      ਨਾਸ ਕਰਤ ਹੈ ਪਿਤਾ ਕਾ ਯਾ ਮੇਂ ਸੰਕ ਨ ਬੀਰ॥੯੬॥&lt;/poem&gt;
{{gap}}ਇਸ ਲਈ ਆਪ ਇਸਦਾ ਮੂੰਹ ਨਾ ਦੇਖੋ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਇਸਨੂੰ ਵਯਾਹ ਲਏ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਨਿਕਾਲਾ ਦੇ ਦੇਵੋ, ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਆਪਦਾ ਲੋਕ ਪਰਲੋਕ ਨਹੀਂ ਬਿਗੜੇਗਾ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਚਨ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਦੇਸ ਵਿਖੇ ਢੰਡੋਰਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਕੋਈ ਮੇਰੀ ਲੜਕੀ ਤਿੰਨਾਂ ਥਨਾਂ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਬ੍ਯਾਹੇਗਾ ਸੋ ਇੱਕ ਲਖ ਰੁਪੈਯਾ ਤੇ ਦੇਸ ਨਿਕਾਲਾ ਪਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਢੰਡੋਰਾ ਫਿਰਦਿਆਂ ਬਹੁਤ ਚਿਰ ਬੀਤਿਆ ਕਿਸੇ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਅੰਗੀਕਾਰ ਨਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਓਹ ਬੜੀ ਜੁਆਨ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਬੜੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਗੁਪਤ ਜਗਾ ਵਿਖੇ ਰੱਖ ਛੱਡੀ। ਉਸ ਨਗਰ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਅੰਨਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਲਾਠੀ ਪਕੜ ਕੇ ਲੈਜਾਨ ਵਾਲਾ ਕੁੱਬਾ ਸੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਢੰਡੋਰੇ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਸਲਾਹ ਕੀਤੀ ਕਿ ਜੇ ਕਦੇ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਕੰਨ੍ਯਾਂ ਮਿਲ ਜਾਏ ਤਾਂ ਲੱਖ ਰੁਪੈਯਾ ਬੀ ਮਿਲੇ ਤਾਂ ਭਾਵੇਂ ਦੇਸ ਨਿਕਾਲਾ ਬੀ ਮਿਲੇਗਾ ਤਦ ਬੀ ਧਨ ਦੇ ਆਸਰੇ ਸਾਡਾ ਨਿਰਬਾਹ ਹੋ ਜਾਏਗਾ ਤੇ ਜੇਕਰ
ਉਸ ਕੰਨ੍ਯਾਂ ਦੇ ਦੋਸ ਕਰਕੇ ਅਸੀਂ ਮਰ ਜਾਵਾਂਗੇ ਤਾਂ ਬੀ ਸਾਡਾ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਏਗਾ॥ ਕਿਹਾ ਬੀ ਹੈ:—

ਕਥਿੱਤ॥ ਲਾਜ ਪ੍ਰੇਮ ਭਾਜ ਜਾਤ ਬੋਲ ਕੀ ਮਿਠਾਸ ਹਾਤ ਬੁੱਧਨ ਵਿਖਯਾਤ ਗੋਤ ਜੋਬਨ ਮਲੀਨ ਹ੍ਵੈ। ਨਾਰਿ ਕੋ ਨ ਸੰਗ ਚਹੇ ਸੁਖ ਔ ਬਿਲਾਸ ਬਹੇ ਕੁਟੰਬ ਸੇਂ ਮੋਹ ਦਹੇ ਰਹੇ ਨ ਯਕੀਨ ਹੈ। ਧਰਮ ਕੀ ਰੀਤ ਵੇਦ ਗੁਰੋਂ ਕੀ ਪ੍ਰਤੀਤ ਸੌਚਾਚਾਰ ਕੀ ਜੁ ਨੀਤ ਦੇਵ ਪੂਜਾ ਭੀ ਨ ਕੀਨ ਹ੍ਵੈ॥ ਬਿਨਾ ਪੇਟ ਭਰੇ ਕੋਊ ਕਾਜ ਨਾਹਿ ਸਰੇ ਨਾਥ ਮੱਤ ਹੀ ਉਚਰੇ ਭੁਖ ਸੰਗ ਨਰ ਦੀਨ ਹ੍ਵੈ॥ ੯੭॥
ਏਹ ਬਾਤ ਸੋਚਕੇ ਅੰਨ੍ਹੇ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਅੰਗੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਢੰਡੋਰੇ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0yzasxpj5fwfv1hachgaqhrth7q0wrz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/293</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53577</id>
    <revision>
      <id>225039</id>
      <parentid>166008</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:20:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225039</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3715" sha1="cvsmrslz311bil20vvyiwl3ckgn2yeg" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh||ਪੰਚਮੋ ਤੰਤ੍ਰ|੨੮੫}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਜੋ ਮੈਂ ਕੰਨ੍ਯਾਂ ਨੂੰ ਵਯਾਾਹਾਂਗਾ, ਤਦ ਰਾਜਾਾ ਕੋਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਾ ਆਖਿਆ ਜੋ ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ ਇੱਕ ਅੰਨੇ ਨੇ ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਮੰਨ ਲਿਆ ਹੈ ਅੱਗੇ ਜੋ ਆਪਦੀ ਇੱਛਿਆ ਹੈ, ਰਾਜਾ ਬੋਲਿਆ:— 
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਅੰਧ ਬਧਿਰ ਕੁਸ਼ਟੀ ਪੁਨਾ ਅਥਵਾ ਅੰਤਜ ਹੋਇ। 
      ਤਜੇ ਦੇਸ ਲੈ ਮਮ ਸੁਤਾ ਲਾਖ ਰੂਪੈਯਾ ਸੋਇ॥੯੮॥&lt;/poem&gt; 
ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਰਾਜਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਰਾਜਾ ਦੇ ਨੌਕਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਅੰਨੇ ਨੂੰ ਨਦੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਪਰ ਜਾਕੇ ਲੱਖ ਰੁਪੈਯੇ ਦੇਕੇ ਕੰਨ੍ਯਾਂ ਨੂੰ ਅੰਨੇ ਦੇ ਨਾਲ ਵਿਵਾਹ ਕੇ ਕੁੱਬੇ ਸਮੇਤ ਬੇੜੀ ਤੇ ਬਿਠਾ ਕੇ ਮਲਾਹਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਦੂਰ ਲਿਜਾਕੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਰਾਜਾ ਦੇ ਦੇਸ ਵਿਖੇ ਛੱਡ ਦੇਓ, ਓਹ ਤਿੰਨੇ ਬੀ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਨਿਕਾਲੇ ਹੋਏ ਕਿਸੇ ਨਗਰ ਬਿਖੇ ਜਾਕੇ ਇੱਕ ਮਕਾਨ ਕਿਰਾਏ ਲੈਕੇ ਸੁਖ ਨਾਲ ਰਹਿਨ ਲੱਗੇ॥ ਅੰਨਾ ਤਾਂ ਕੇਵਲ ਪਲੰਘ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾ ਰਹੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਓਹ ਕੁੱਬਾ ਕਰੇ ਇਸਤਰਾਂ ਚਿਰ ਤੀਕੂੰ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਤਿੰਨਾਂ ਥਨਾਂ ਵਾਲੀ ਦਾ ਕੁੱਬੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਹੋ ਗਿਆ। ਵਾਹ ਵਾਹ ਕਿਆ ਠੀਕ ਕਿਹਾ ਹੈ:— 
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਅਗਨੀ ਸੀਤਲ ਹੋਇ ਜੋ ਚੰਦ੍ਰ ਝੜੇ ਅੰਗਾਰ।
          ਸਾਗਰ ਮੀਠਾ ਜੋ ਬਨੇ  ਤੌ ਨ ਸਤੀ ਹੁਇ ਨਰ॥੯੯॥&lt;/poem&gt; 

{{gap}}ਇੱਕ ਦਿਨ ਤਿੰਨਾਂ ਥਲਾਂ ਵਾਲੀ ਨੇ ਕੁੱਬੇ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਹੇ ਕੁੱਬੇ ਜੇਕਰ ਏਹ ਅੰਨ੍ਹਾਂ ਮਰ ਜਾਏ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਸੁਖ ਨਾਲ ਗੁਜਾਰਾ ਕਰੀਏ, ਸੋ ਇਸ ਲਈ ਕਿਧਰੋਂ ਜਹਿਰ ਲਿਆਕੇ ਇਸਨੂੰ ਦੇਹ ਜੋ ਅਸੀਂ ਸੁਖਾਲੇ ਹੋਈਏ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਕੁੱਬੇ ਨੂੰ ਮੋਯਾ ਹੋਯਾ ਕਾਲਾ ਸਰਪ ਮਿਲ ਪਿਆ ਉਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਲਿਆਕੇ ਤਿੰਨਾਂ ਥਨਾਂ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਹੇ ਹੇ ਪਿਆਰੀ ਏਹ ਕਾਲਾ ਸਰਪ ਮਿਲਿਆ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਕੁੱਟ ਕੁੱਟਕੇ ਖੂਬ ਮਸਾਲੇ ਲਾਕੇ ਇਸ ਅੰਨੇ ਨੂੰ ਮੱਛੀ ਦਾ ਮਾਸ ਕਹਿਕੇ ਦੇਹ, ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਖਾ ਕੇ ਛੇਤੀ ਮਰੇ, ਕਿਉਂ ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਮੱਛੀ ਦਾ ਮਾਸ ਬੜਾ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਇਹ ਕਹਿਕੇ ਕੁੱਬਾ ਤਾਂ ਕਿਧਰੇ ਕੰਮ ਕਾਜ ਨੂੰ ਚਲਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਤਿੰਨਾਂ ਥਨਾਂ ਵਾਲੀ ਨੇ ਅੱਗ ਬਾਲਕੇ ਉਸ ਸੱਪ ਦੇ ਟੋਟੇ ਕਰਕੇ ਖੂਬ ਮਿਰਚ ਮਸਾਲਾ ਲਾਕੇ ਅਤੇ ਛਾਹ ਵਿੱਚ ਪਾਕੇ, ਅੱਗ ਤੇ ਚੜ੍ਹਾਕੇ, ਆਪ ਘਰ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿਖੇ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਨੇ ਅੰਨ੍ਹੇ ਨੂੰ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>cvsmrslz311bil20vvyiwl3ckgn2yeg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>225040</id>
      <parentid>225039</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:20:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>225040</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3712" sha1="t2dh8xk8omzq9ht0v5o7vreof7dn9sy" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh||ਪੰਚਮੋ ਤੰਤ੍ਰ|੨੮੫}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਜੋ ਮੈਂ ਕੰਨ੍ਯਾਂ ਨੂੰ ਵਯਾਾਹਾਂਗਾ, ਤਦ ਰਾਜਾ ਕੋਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਾ ਆਖਿਆ ਜੋ ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ ਇੱਕ ਅੰਨੇ ਨੇ ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਮੰਨ ਲਿਆ ਹੈ ਅੱਗੇ ਜੋ ਆਪਦੀ ਇੱਛਿਆ ਹੈ, ਰਾਜਾ ਬੋਲਿਆ:— 
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਅੰਧ ਬਧਿਰ ਕੁਸ਼ਟੀ ਪੁਨਾ ਅਥਵਾ ਅੰਤਜ ਹੋਇ। 
      ਤਜੇ ਦੇਸ ਲੈ ਮਮ ਸੁਤਾ ਲਾਖ ਰੂਪੈਯਾ ਸੋਇ॥੯੮॥&lt;/poem&gt; 
ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਰਾਜਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਰਾਜਾ ਦੇ ਨੌਕਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਅੰਨੇ ਨੂੰ ਨਦੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਪਰ ਜਾਕੇ ਲੱਖ ਰੁਪੈਯੇ ਦੇਕੇ ਕੰਨ੍ਯਾਂ ਨੂੰ ਅੰਨੇ ਦੇ ਨਾਲ ਵਿਵਾਹ ਕੇ ਕੁੱਬੇ ਸਮੇਤ ਬੇੜੀ ਤੇ ਬਿਠਾ ਕੇ ਮਲਾਹਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਦੂਰ ਲਿਜਾਕੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਰਾਜਾ ਦੇ ਦੇਸ ਵਿਖੇ ਛੱਡ ਦੇਓ, ਓਹ ਤਿੰਨੇ ਬੀ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਨਿਕਾਲੇ ਹੋਏ ਕਿਸੇ ਨਗਰ ਬਿਖੇ ਜਾਕੇ ਇੱਕ ਮਕਾਨ ਕਿਰਾਏ ਲੈਕੇ ਸੁਖ ਨਾਲ ਰਹਿਨ ਲੱਗੇ॥ ਅੰਨਾ ਤਾਂ ਕੇਵਲ ਪਲੰਘ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾ ਰਹੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਓਹ ਕੁੱਬਾ ਕਰੇ ਇਸਤਰਾਂ ਚਿਰ ਤੀਕੂੰ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਤਿੰਨਾਂ ਥਨਾਂ ਵਾਲੀ ਦਾ ਕੁੱਬੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਹੋ ਗਿਆ। ਵਾਹ ਵਾਹ ਕਿਆ ਠੀਕ ਕਿਹਾ ਹੈ:— 
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਅਗਨੀ ਸੀਤਲ ਹੋਇ ਜੋ ਚੰਦ੍ਰ ਝੜੇ ਅੰਗਾਰ।
          ਸਾਗਰ ਮੀਠਾ ਜੋ ਬਨੇ  ਤੌ ਨ ਸਤੀ ਹੁਇ ਨਰ॥੯੯॥&lt;/poem&gt; 

{{gap}}ਇੱਕ ਦਿਨ ਤਿੰਨਾਂ ਥਲਾਂ ਵਾਲੀ ਨੇ ਕੁੱਬੇ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਹੇ ਕੁੱਬੇ ਜੇਕਰ ਏਹ ਅੰਨ੍ਹਾਂ ਮਰ ਜਾਏ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਸੁਖ ਨਾਲ ਗੁਜਾਰਾ ਕਰੀਏ, ਸੋ ਇਸ ਲਈ ਕਿਧਰੋਂ ਜਹਿਰ ਲਿਆਕੇ ਇਸਨੂੰ ਦੇਹ ਜੋ ਅਸੀਂ ਸੁਖਾਲੇ ਹੋਈਏ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਕੁੱਬੇ ਨੂੰ ਮੋਯਾ ਹੋਯਾ ਕਾਲਾ ਸਰਪ ਮਿਲ ਪਿਆ ਉਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਲਿਆਕੇ ਤਿੰਨਾਂ ਥਨਾਂ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਹੇ ਹੇ ਪਿਆਰੀ ਏਹ ਕਾਲਾ ਸਰਪ ਮਿਲਿਆ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਕੁੱਟ ਕੁੱਟਕੇ ਖੂਬ ਮਸਾਲੇ ਲਾਕੇ ਇਸ ਅੰਨੇ ਨੂੰ ਮੱਛੀ ਦਾ ਮਾਸ ਕਹਿਕੇ ਦੇਹ, ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਖਾ ਕੇ ਛੇਤੀ ਮਰੇ, ਕਿਉਂ ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਮੱਛੀ ਦਾ ਮਾਸ ਬੜਾ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਇਹ ਕਹਿਕੇ ਕੁੱਬਾ ਤਾਂ ਕਿਧਰੇ ਕੰਮ ਕਾਜ ਨੂੰ ਚਲਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਤਿੰਨਾਂ ਥਨਾਂ ਵਾਲੀ ਨੇ ਅੱਗ ਬਾਲਕੇ ਉਸ ਸੱਪ ਦੇ ਟੋਟੇ ਕਰਕੇ ਖੂਬ ਮਿਰਚ ਮਸਾਲਾ ਲਾਕੇ ਅਤੇ ਛਾਹ ਵਿੱਚ ਪਾਕੇ, ਅੱਗ ਤੇ ਚੜ੍ਹਾਕੇ, ਆਪ ਘਰ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿਖੇ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਨੇ ਅੰਨ੍ਹੇ ਨੂੰ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>t2dh8xk8omzq9ht0v5o7vreof7dn9sy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/294</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53578</id>
    <revision>
      <id>225041</id>
      <parentid>166009</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:21:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225041</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3575" sha1="73nf6agtbc3nernb31eyy7p07udauov" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|੨੮੬|ਪੰਚਮੋ ਤੰਤ੍ਰ|}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;ਕਿਹਾਂ ਲੈ ਤੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਮੱਛੀ ੨ ਆਖਦਾ ਸੀ ਸੋ ਬੜੀ ਚੰਗੀ ਮੱਛੀ ਆਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅੱਗ ਤੇ ਚੜ੍ਹਾਈ ਹੋਈ ਹੈ ਸੋ ਮੈ ਜਿਤਨਾ ਚਿਰ ਘਰ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਹਾਂ ਤੂੰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੜਛੀ ਹਲਾਂਦਾ ਰਹੁ ਓਹ ਅੰਨ੍ਹਾਂ ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨ ਬੜੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਹੋਠਾਂ ਨੂੰ ਚੱਟਦਾ ਕੜਛੀ ਲੈਕੇ ਉਸ ਵਿਚ ਫੇਰਨ ਲੱਗਾ ਬਹੁਤ ਕੜਛੀ ਦੇ ਫੇਰਦਿਆਂ ਉਸਦਾ ਧੂੰਆਂ ਜਿਉਂ ਅੱਖੀਆਂ ਨੂੰ ਲੱਗਾ ਤਿਵੇਂ ਨੀਲਾ ਪਾਨੀ ਨਿਕਲਿਆ ਅੰਨ੍ਹੇ ਨੇ ਉਸ ਨਾਲ ਫਾਇਦਾ ਦੇਖ ਕੇ ਅਗੇਡੇ ਹੋ ਕੇ ਹੋਰ ਧੂੰਆਂ ਲਿਆ ਤੇ ਅੱਖੀਆਂ ਖੁਲ੍ਹ ਗਈਆਂ ਜਦ ਉਸਨੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਝਾਤੀ ਮਾਰਕੇ ਦੇਖਿਆ ਤਾਂ ਸੱਪ ਮੋਇਆ ਹੋਯਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਸੋਚਿਆ ਇਸਨੇ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਮੱਛੀ ਦਾ ਮਾਸ ਆਖਿਆ ਸੀ ਇਹ ਤਾਂ ਸੱਪ ਦਾ ਮਾਸ ਨਿਕਲਿਆ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਮਲੂਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਏਹ ਕੰਮ ਇਸ ਤਿੰਨਾਂ ਥਨਾਂ ਵਾਲੀ ਦਾ ਹੈ ਅਥਵਾ ਕੁੱਬੇ ਦਾ
ਯਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਓਹ ਪਹਿਲੀ ਤਰਾਂ ਅੰਨ੍ਹਾਂ ਬਨਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲੱਗਾ, ਇਤਨੇ ਚਿਰ ਵਿਖੇ ਕੁੱਬੇ ਨੇ ਆ ਕੇ ਤਿੰਨਾਂ ਥਨਾਂ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਜੱਫੀ ਪਾ ਕੇ ਚੁੰਮਿਆਂ ਅੰਨੇ ਨੇ ਗੁੱਸਾ ਖਾਕੇ, ਉਸ ਕੁੱਬੇ ਦੇ ਮਾਰਨ ਲਈ ਕੋਈ ਹਥਿਆਰ ਤੇ ਨਾ ਲੱਭਾ ਪਰ ਧੀਰੇ ੨ ਅੰਨੇ ਦੀ ਨ੍ਯਾਈਂ ਪਲੰਘ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾਕੇ ਕੁੱਬੇ ਨੂੰ ਪੈਰੋਂ ਪਕੜ ਕੇ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਆਪਨੇ ਸਿਰ ਤੋਂ ਭੁਵਾਕੇ ਤਿੰਨਾਂ ਥਨਾਂ ਵਾਲੀ ਦੀ ਛਾਤੀ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਕੁੱਬੇ ਦੇ ਲੱਗਦੀ ਸਾਰ ਉਸਦਾ ਤੀਜਾ ਬਲ ਛਾਤੀ ਵਿਖੇ ਵੜ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕੁੱਬਾ ਸਿੱਧਾ ਤੀਰ ਹੋ ਗਿਆ ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਆਖਿਆ ਸੀ:—
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ ॥ ਤੀਨ ਥਨੋਂ ਯੁਤ ਨ੍ਰਿਪ ਸੁਤਾ ਅੰਧਾ ਕੁੱਬਾ ਭੀਨ॥
       ਸੁਖ ਪਾਯੋ ਅਨਯਾਇ ਤੇ ਕਰਮ ਰੇਖ ਬਲ ਚੀਨ॥੧੦੦॥&lt;/poem&gt;
{{gap}}ਸੋਨੇ ਵਾਲਾ ਬੋਲਿਆ ਸੱਚ ਹੈ ਦੇਵ ਦੇ ਅਧੀਨ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਕਲ੍ਯਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਤਦ ਬੀ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਮਹਾਤਮਾ ਦਾ ਬਚਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤੇਰੀ ਤਰਾਂ ਆਪਨਾ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੋਰ ਸੁਨ:—
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ ॥ ਏਕ ਪੇਟ ਅਰ ਮੁਖ ਦੋਊ ਤਿੰਨ ੨ ਫਲ ਚਾਂਹਿ ॥
       ਬਿਨਾਂ ਮੇਲ ਤੇ ਨਾਸ ਭਾਗ ਭਾਵੰਡ ਦੁ ਆਂਹਿ ॥੧੦੧॥&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>73nf6agtbc3nernb31eyy7p07udauov</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/295</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53579</id>
    <revision>
      <id>225042</id>
      <parentid>166010</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:21:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225042</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3656" sha1="ap1mz575cd1f5x18gb40uwl1qnefxiv" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh||ਪੰਚਮੋ ਤੰਤ੍ਰ|੨੮੭}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;{{gap}}ਚਕ੍ਰ ਵਾਲੇ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਇਹ ਬਾਤ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ ਓਹ ਬੋਲਿਆ ਸੁਨ:—

੧੪ ਕਥਾ॥ ਕਿਸੇ ਤਲਾਦੇ ਉਪਰ ਭਾਰੰਡ ਨਾਮੀ ਪੰਛੀ ਇੱਕ ਪੇਟ ਤੇ ਦੋ ਮੂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਵੇਰੀ ਸਮੁੰਦ੍ਰ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਪਰ ਫਿਰਦਿਆਂ ਸਮੁਦ੍ਰ ਦੀ ਛੱਲ ਨਾਲ ਆਯਾ ਹੋਯਾ ਫਲ ਮਿਲ ਗਿਆ ਉਸਨੇ ਉਸ ਫਲ ਨੂੰ ਖਾਕੇ ਏਹ ਆਖਿਆ ਭਾਵੇਂ ਮੈਂ ਸਮੁਦ੍ਰ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲੇ ਹੋਏ ਅਨੇਕ ਫਲ ਖਾਧੇ ਹਨ ਪਰ ਇਸਦੇ ਜੇਹਾ ਸ੍ਵਾਦ ਕਿਸੇਦਾ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ ਕਿਆ ਜਾਨੀਏ ਏਹ ਫਲ ਕਲਪ ਬ੍ਰਿਛ ਦਾ ਅਥਵਾ ਹਰਿ ਚੰਦਨ ਦੇ ਨਾਲ ਛੂਹਕੇ ਆਯਾ ਹੈ ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਦੂਜੇ ਮੂੰਹ ਨੇ ਆਖਿਆ ਜੇਕਰ ਏਹੋ ਜੇਹਾ ਸ੍ਵਾਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਥੋੜਾ ਜੇਹਾ ਮੈਨੂੰ ਭੀ ਦੇਹ ਜੋ ਸ੍ਵਾਦ ਚੱਖਾਂ ਇਹ ਸੁਨਕੇ ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਸਾਡਾਾ ਪੇਟ ਤਾਂ ਇੱਕੋ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਤੈਨੂੰ ਬੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਹੋ ਜਾਏਗੀ ਫੋਰ ਵੱਖੋ ਵੱਖ ਖਾਨ ਕਰਕੇ ਕੀ ਲਾਭ ਹੋਵੇਗਾ, ਇਸ ਲਈ ਬਾਕੀਦਾ ਫਲ ਆਪਣੀ ਤੀਮੀ ਨੂੰ ਦੇਈਏ ਇਹ ਬਾਤ ਕਹਿ ਕੇ ਬਾਕੀ ਦਾ ਫਲ ਉਸਨੇ ਤੀਮੀ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ, ਓਹ ਬੀ ਉਸ ਨੂੰ ਖਾਕੇ ਬੜੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਈ ਤੇ ਬੜਾ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਨ ਲੱਗੀ ਉਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਲੈਕੇ ਦੂਜਾ ਮੂੰਹ ਗੁੱਸੇ ਰਹਿਨ ਲੱਗਾ ਕਿਤਨੇਕ ਦਿਨਾਂ ਪਿੱਛੇ ਦੂਜੇ ਮੂੰਹ ਨੂੰ ਵਿਖ ਵਾਲਾ ਫਲ ਲੱਭਾ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਆਖਿਆ ਹੇ ਦੁਸਟ ਨਿਰਦਈ ਨਾ ਵੰਡ ਕੇ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਮੈਨੂੰ ਏਹ ਵਿਖ ਵਾਲਾ ਫਲ ਮਿਲਿਆ ਹੈ ਸੋ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਿਰਾਦਰ ਕਰਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਖਾਂਦਾ ਹਾਂ ਦੂਜੇ ਮੁਖ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੇ ਮੂਰਖ ਏਹ ਬਾਤ ਨਾ ਕਰ ਇਸ ਬਾਤ ਦੇ ਕੀਤਿਆਂ ਦੋਵੇਂ ਮਰਾਂਗੇ ਓਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੀ ਰਿਹਾ ਪਰ ਉਸਨੇ ਫਲ ਨੂੰ ਖਾ ਲਿਆ ਤੇ ਦੋਵੇਂ ਮੁਖ ਮਰ ਗਏ ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਆਖਿਆ ਹੈ॥ 
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਏਕ ਪੇਟ ਅਰ ਮੁਖ ਦੋਉ ਭਿੰਨ ੨ ਫਲ ਚਾਂਹਿ॥
      ਬਿਨਾ ਮੇਲ ਤੇ ਨਾਸ ਭਾ ਖਗ ਭਾਰੰਡ ਜੁ ਆਂਹਿ॥੧੦੨॥&lt;/poem&gt;
{{gap}}ਇਹ ਸੁਨਕੇ ਚਕ੍ਰ ਵਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਘਰ ਨੂੰ ਤਾਂ ਜਾਹ ਪਰ ਅਕੱਲਾ ਨਾ ਜਾਵੀਂ ਇਸਪਰ ਕਿਹਾ ਹੈ:—

ਛੰਦ॥ ਮੀਠਾ ਅੰਨ ਨ ਭਖੇ ਏਕਲਾ ਬਿਨ ਬਾਂਟੇ ਤੇ ਸੁਨਲੇ ਮੀਤ। ਬਹੁਤ ਜਨੋਂ ਮੇਂ ਕਬੀ ਨਾ ਜਾਗੇ ਜੋ ਸਬ ਸੈਨ ਕਰੇਂ ਧਰ ਚੀਤ। ਚਲੇ ਨ ਮਾਰਗ ਕਬੀ ਏਕਲਾ ਕਾਰਜ ਕਰੇ ਨ ਬਿਨਾਂ ਸਲਾਹ। ਨਾਥ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ap1mz575cd1f5x18gb40uwl1qnefxiv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/296</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53580</id>
    <revision>
      <id>225043</id>
      <parentid>166011</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:21:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225043</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3659" sha1="r881ms2s7u5zx8bf48o3amw4ufahkee" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|੨੮੮|ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;ਬਖਾਨੇ ਨੀਤ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਕੋ ਮਨ ਮੇਂ ਰਾਖ ਨ ਇਸੇ ਭੁਲਾਹਿ॥੧੦੩॥ ਹੋਰ ਬੀ ਕਿਹਾ ਹੈ ਯਥਾ:-
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਮੰਦ ਪੁਰਖ ਭੀ ਦੁਸਰਾ ਮਾਰਗ ਮੇਂ ਸੁਖ ਦੇਤ॥
      ਜਿਮ ਕਰਕਟੁ ਨੇ ਵਿਪ੍ਰ ਕੋ ਰਾਖਿਯੋ ਹੋਇ ਸੁਚੇਤ॥੧੦੪॥&lt;/poem&gt;  
{{gap}}ਸੋਨੇ ਵਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਇਹ ਬਾਤ ਸੁਾ ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਸੁਨ:-

੧੫ ਕਥਾ॥ ਕਿਸੇ ਜਗਾਂ ਵਿਖੇ ਬ੍ਰਹਮਦੱਤ ਨਾਮੀ ਬ੍ਰਾਹਮਨ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਓਹ ਇੱਕ ਦਿਨ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਲਈ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਚਲਿਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਮਾਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਪੁਤ੍ਰ ਤੂੰ ਜੇ ਪਰਦੋਸ ਚਲਿਆ ਹੈਂ ਤਾਂ ਅਕੱਲਾ ਨਾ ਜਾ ਤੇ ਕਿਸੇ ਸਾਥੀ ਨੂੰ ਢੂੰਡ, ਓਹ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਮਾਤਾ ਇਸ ਪਾਸੇ ਕੁਝ ਡਰ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਜਰੂਰੀ ਕੰਮ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਅਕੱਲਾ ਹੀ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਪੱਕੀ ਸਲਾਹ ਦੇਖਕੇ ਬਾਉਲੀ ਦੋ ਪਾਸੋਂ ਨੇਉਲੇ ਨੂੰ ਪਕੜ ਕੇ ਆਂਦਾ ਤੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਪੁਤ੍ਰ ਜੇਕਰ ਤੂੰ ਜਰੂਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਇਹ ਨੇਊਲੇ ਨੂੰ ਦੂਜਾ ਸਾਥੀ ਲੈ ਜਾਹ ਬ੍ਰਾਹਮਨ ਨੇ ਮਾਤਾ ਦੇ ਕਹੇ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਨੇਉਲੇ ਨੂੰ ਦੋਹਾਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਫੜਕੇ ਮੁਸ਼ਕਕਪੂਰ ਦੀ ਥੈਲੀ ਵਿੱਚ ਪਾਕੇ ਥੈਲੀ ਨੂੰ ਭਾਂਡੇ ਵਿਖੇ ਰੱਖ ਕੇ ਲੈ
ਗਿਆ॥ ਰਸਤੇ ਵਿਖੇ ਧੁੱਪ ਨਾਲ ਘਬਰਾ ਕੇ ਕਿਸੇ ਬ੍ਰਿਛ ਦੀ ਛਾਯਾ ਹੇਠ ਸੌਂ ਗਿਆ, ਇਤਨੇ ਚਿਰ ਵਿਖੇ ਬ੍ਰਿਛ ਦੀ ਖੋਲ ਵਿੱਚੋਂ ਕਾਲਾ ਸਰਪ ਨਿਕਲ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਪਾਸ ਆਯਾ॥ ਉਸ ਸੱਪ ਨੂੰ ਜੋ ਮੁਸ਼ਕਕਪੂਰ ਦੀ ਖ਼ੁਸ਼ਬੋ ਪਿਆਰੀ ਲੱਗੀ ਇਸ ਲਈ ਉਸਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਨ ਨੂੰ ਤਾਂ ਨਾ ਡੰਗਿਆ ਤੇ ਮੁਸ਼ਕ ਕਪੂਰ ਦੀ ਝੋਲੀ ਪਾੜ ਸਿਟਿਆ ਤੇ ਨੇਉਲੇ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰ ਸਿਟਿਆ। ਬ੍ਰਾਹਮਨ ਨੇ ਜਿਉਂ ਉਠਕੇ ਦੇਖਆ ਤਾਂ ਮੁਸ਼ਕ ਕਪੂਰ ਦੀ ਥੈਲੀ ਦੇ ਪਾਸ ਕਾਲਾ ਸਪ ਮੋਇਆ ਟੋਟੇ ਕੀਤਾ ਪਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਉਸਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਇਹ ਤਾਂ ਨਿਉਲੇ ਨੇ ਮਾਰਿਆ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਬੜਾ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਹੋਕੇ ਬੋਲਿਆ ਜੋ ਮੇਰੀ ਮਾਤਾ ਨੇ ਸਚ ਕਿਹਾ ਸੀ ਜੋ ਅਕੱਲਾ ਨਹੀਂ ਜਾਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਦੂਜਾ ਸਾਥੀ ਜਰੂਰ ਰਖਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਸੋ ਮੈਂ ਭੀ ਉਸਦੇ ਬਚਨ ਨੂੰ ਨਿਸਚਾ ਧਾਰ ਕੇ ਕੀਤਾ ਤੇ ਨੇਊਲੇ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਸੱਪ ਤੋਂ ਬਚਾਯਾ। ਮਹਾਤਮਾ ਦਾ ਕਹਿਨਾ ਸਚ ਹੈ:-

ਕੁੰਡਲੀਆ ਛੰਦ॥ ਬਿਨੁ ਸਹਾਇ ਘਟ ਜਾਤ ਹੈ ਯਥਾ ਉਦਧਿ ਕਾ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>r881ms2s7u5zx8bf48o3amw4ufahkee</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/297</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53581</id>
    <revision>
      <id>225044</id>
      <parentid>166014</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:21:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225044</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3393" sha1="8jn3qg0r02md4np7ieymw83bo8sq9r4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh||ਪੰਚਮੋ ਤੰਤ੍ਰ|੨੮੯}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;ਨੀਰ। ੫ਇ ਸਹਾਇ ਸੁ ਬ੍ਰਿਧ ਹੈ ਦੇਖੋ ਦੁਖ ਮਤ ਧੀਰ। ਦੇਖੋ ਤੁਮ ਮਤ ਧੀਰ ਤਿਵੇਂ ਧਨਪਤਿ ਕੀ ਬਾਤਾ। ਵਿਪਦ ਸਹਾਇਕ ਅਵਰ ਅਵਰ ਭੁੰਜਤ ਸੁਖ ਤਾਤਾ ਕਹਿ ਸ਼ਿਵਨਾਥ ਵਿਚਾਰ ਰਾਖ ਮੰਗੀ ਤੂੰ ਨਿਸ ਦਿਨ। ਜੋ ਚਾਹੋਂ ਸੁਖ ਤ ਰਹੋ ਨ ਆਪ ਮੀਤ ਬਿਨ॥੧੦੫॥
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਮੰਤ੍ਰ ਤੀਰਥ ਦਿਜ ਦੇਵ ਗੁਰ ਵੈਦ ਜੋਤਸ਼ੀ ਮਾਂਹਿ॥
      ਜੈਸੀ ਹੋਤੀ ਭਾਵਨਾ ਵੈਸਾ ਹੀ ਫਲ ਪਾਂਹਿ॥੧੦੬॥&lt;/poem&gt; 
{{gap}}ਇਹ ਬਾਤ ਕਹਿਕੇ ਓਹ ਬਾਹਮਨ ਜਿੱਧਰ ਜਾਨਾ ਸੀ ਉੱਧਰ ਚਲਿਆ ਗਿਆ ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਆਖਦਾ ਹਾਂ:-
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਮੰਦ ਪੁਰਖ ਭੀ ਦੂਸਰਾ ਮਾਰਗ ਮੇ ਸੁਖ ਦੇਤ॥
      ਜਿਮ ਕਰਕਟ ਨੇ ਵਿਪ੍ਰ ਕੋ ਰਾਖਿਯੋ ਹੋਇ ਸਚੇਤ॥੧੦੭॥&lt;/poem&gt; 
{{gap}}ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨ ਕੇ ਸੋਨੇ ਵਾਲਾ ਚਕੁ ਧਾਰੀ ਕੌਲੋਂ ਆਗਯਾ ਲੈ ਕੇ ਘਰ ਨੂੰ ਚਲਿਆ ਗਿਆ ਇਹ ਬਾਤ ਸੁਨਕੇ ਵਿਸ਼ਨ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਰਾਜ ਪੁਲਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਹੈ ਲੜਕਿਓ ਦੇਹ ਰਾਜਨੀਤਿ ਸਮਾਪਤ ਹੋਈ ਸੋ ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖਕੇ ਰਾਜ ਤੇ ਸੁਖ ਭੋਗੋ॥ ਇਹ ਪੰਜਤੰਤ੍ਰ ਅਜੇਹਾ ਉਤਮ ਗ੍ਰੰਥ ਹੈ ਸੋ ਜੇਹੜਾ ਇਸਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖੇਗਾ ਓਹ ਇੰਦੂ ਤੋਂ ਬੀ ਕਦੇ ਨਿਰਾਦਰ ਨਾ ਪਾਵੇ ਜਦ ਓਹ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰ ਵਿੱਦ੍ਯਾ ਪਾਕੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਪਾਸ ਗਏ ਤੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਜਿਉਂ ਪਰੀਛਿਆ ਲਈ ਤਾਂ ਓਹ ਸਬ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨੀਤਿ ਵਿਖੇ ਪੱਕੇ ਦਿੱਸੇ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਰਾਜਾ ਬੜਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਯਾ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜ ਦੇ ਕੇ ਆਪ ਸੁਖ ਭੋਗਨ ਲੱਗਾ॥
{{Block center|&lt;poem&gt;{{x-larger|ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਸ਼ਰਮਾ ਵਿਰਚਿਤਸਕ
ਪੰਚ ਤੰਤ ਭਾਖਾ ਅਨੁਵਾਦੇ 
ਪੰਡਿਤ ਯੋਗੀ ਸ਼ਿਵਨਾਥ ਵਿਸ਼ਾਰਦ ਨਿਰਮਿਤੇ
ਪੰਚਮ ਤੰਤੀ ਸਮਾਪਤੰ}}&lt;/poem&gt;}} 
{{gap}}ਸੰਵਤ ਵਿਕ੍ਰਮ ਨ੍ਰਿਪਤਿ ਕੋ ਮੁਨਿ ਪਾਂਡਵ ਨਿਧਿ ਚੰਦ। ਮਾਘ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਸਮੀ ਤਿਥੀ ਭੌਮਵਾਰ ਸੁਖ ਕੰਦ॥੧॥ ਭਯੋ ਸਮਾਪਤ ਗ੍ਰੰਥ ਯਹਿ ਲਵਪੁਰ ਨਗਰ ਮਝਾਰ। ਪੰਡਿਤ ਯੋਗੀ ਨਾਥ ਸ਼ਿਵ ਕੀਨੋ ਪਰ ਉਪਕਾਰ॥੨॥ ਪਿਛਲਾ ਸੰਮਤ ਜੋ ਲਿਖਾ ਤੀਨ ਭੰਤ੍ਰ ਕਾ ਜਾਨ ਤਾਂ ਪਾਛੇ ਯੁਗ ਤੰਤ੍ਰ ਕਾ ਸਮਾ ਲਖੋ ਬੁਧਮਾਨ॥੩॥ ਅਧੁਨਾ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8jn3qg0r02md4np7ieymw83bo8sq9r4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/298</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53582</id>
    <revision>
      <id>225045</id>
      <parentid>166024</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:21:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225045</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3623" sha1="db1d951tpgqricbz372sq7jg10f3hqx" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|੨੯o|ਪੰਚ ਤੰਤ੍|}}
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;ਸੰਵਤ ਜਾਨ ਨੂੰ ਰਸ ਦਰਸ਼ਨ ਗ੍ਰਹ ਚੰਦ। ਸਾਵਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੀ ਵਾਰ ਭ੍ਰਿਗੂ ਸੁਖ ਕੰਦ॥੪॥ ਪੂਰਨ ਕੀਨੋ ਗ੍ਰੰਥ ਯਹ ਰਾਜਨੀਤਿ ਕਾ ਸਾਰ। ਪੜ੍ਹਨ ਪੜ੍ਹਾਵਨਹਾਰ ਕੋ ਸੁਖ ਦੇਵੇ ਕਰਤਾਰ॥੫॥ ਬਾਰ ਬਾਰ ਗੁਰਦੇਵ ਸੇਂ ਯਹ ਮਾਂਗੋ ਕਰ ਜੋਰ। ਗ੍ਰੰਥ ਯਹੀ ਜਗ ਮੇਂ ਚਲੇ ਯਹ ਮਨੋਰਥ ਮੋਰ॥ ੬॥ ਨੀਤਿ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਯਦਪਿ ਬਹੂਤ ਦੀਸਤ ਹੈਂ, ਜਗ ਮਾਂਹਿ॥ ਤੱਦਪਿ ਯਾ ਸਮ ਅਵਰ ਨਹਿ ਕੋਊ ਪੰਜਾਬੀ ਮਾਂਹਿ ॥੭॥ ਸਾਰਦ ਔਰਨ ਨਾਥ ਕੇ ਤਥਾ ਸੁਕ੍ਰ ਗੁਰ ਔਰ॥ ਪਗ ਬੰਦੋਂ ਇਨ ਸਬਨ ਕੇ ਚਲੇ ਗ੍ਰੰਥ ਸਬ ਠੌਰ॥੮॥{{gap}} ਇਤੀ
{{center|ਰਾਜਨੀਤ ਦੀ ਤਾਰੀਫ਼ੀ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀਦਾਸ ਜੀ ਦਾ ਕਥਨ॥}}
ਕਬਿੱਤ॥ ਨੀਤਿ ਹੂੰ ਤੇ ਧਰਮ ਔਧਰਮ ਹੂੰ ਤੇ ਸਬੈ ਸਿੱਧ ਨੀਤਿ ਹੂੰ ਤੇ ਆਦਰ ਸਭਾਨ ਬੀਚਿ ਪਾਈਏ।ਨੀਤਿ ਤੇ ਅਨੀਤਿ ਛੂਟੇ ਨੀਤਿ ਹੂੰ ਤੇ ਸੁਖ ਲੂਟੇ ਨੀਤਿ ਲੀਏ ਬੋਲੋ ਭਲੇ ਵਕਤਾ ਕਹਾਈਏ॥ ਨੀਤਿ ਹੂੰ ਤੇ ਰਾਜ ਰਾਜੇ ਨੀਤਿ ਹੂੰ ਤੇ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਨੀਤਿ ਹੀ ਕੋ ਨਵਖੰਡ ਮਾਂਹਿ ਜਸ ਗਾਈਏ। ਛੋਟਨ ਮੇਂ ਬਡੋ ਕਰੇ ਬਡਿਯਨ ਕੋ ਬਡੇ ਨੂੰ ਸਰੇ ਭਾਂਤੇ ਸਭ ਹੀ ਕੋ ਰਾਜਨੀਤਿ ਹੀ ਸੁਨਾਈਏ॥੧॥{{gap}} ਸੰਪੂਰਨ
{{center|{{x-larger|'''ਇਹ ਗੰਥ ਸਾਥੋਂ ਸਸਤੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ!'''}}}}
{{gap}}ਨਕਦ ਮੁੱਲ ਆਵਨਤੇ ਯਾ ਵੀ. ਪੀ. ਦਵਾਰਾ ਭੇਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਆਗ੍ਯਾਾ ਬਖ਼ਸ਼ੋ ਤੇ ਇਹ ਵੀ ਪਤਾ ਦੇਨਾ ਪੁਸਤਕ ਜਿਲਦ ਸਮੇਤ ਯਾ ਬਿਨਾਂ ਜਿਲਦ ਜਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਲਿਖੋ ਭੇਜੇ ਜਾਨ। 
{{rule}}
{{multicol}}
&lt;poem&gt;{{x-larger|'''ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ'''}}
ਪੰਨਾ ੧੪੩੦ ਕਾਗਜ਼ ਵਧੀਆ
ਤੇ ਛਪਾਈ ਬੜੀ ਸੁੰਦ੍ਰ ਅਰ ਸ਼ੁਧ,
ਕੋਈ ਘਰ ਤੇ ਗੁਰਦਵਾਰਾ ਇਸ 
ਤੋਂ ਸੁੰਞਾ ਨਹੀਂ ਹੋਨਾ ਚਾਹੀਦਾ,
ਭੇਟਾ ਕੇਵਲ ੪੦)੩੫)੩੨)੨੮)
ਵੇਰਵੇ ਲਈ ਪੱਤ੍ਰ ਦ੍ਵਾਰਾ ਪੁਛਗਿੱਛ 
ਕਰੋ ਅਰ ਪੰਨਾਂ ੧੨੫੭ ਬੜਾ ਸੁੰਦ੍ਰ 
ਭੇਟਾ ੨੦) ਸਫ਼ਰੀ ਬਰੀਕ ਭੇਟਾ&lt;/poem&gt;
{{multicol-break}}
&lt;poem&gt;੬॥) ਦਸਮ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਦਾ ਵਡਾ  
ਭੇਟਾ ਜਿਲਦ ਸਮੇਤ ੨੫)
{{larger|'''ਗੁਰ ਉਪਦੇਸ਼'''}} 
&lt;poem&gt;ਸੋਲਾਂ ਗੁਰ ਬਾਣੀ ਦਾ ਵੇਲਦਾਰ 
ਕਾਗ਼ਜ਼ ਮੋਟਾਾ ਪਾਠ ਕਰਨ ਲਈ  
ਬੜਾ ਸੁਧ ਗੁਟਕਾ ਭੇਟਾ ੧)
{{larger|'''ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਜੀਵਨ ਬੂਟੀ'''}}
ਬਾਰਾਂ ਬਾਣੀ ਦਾ ਬੜਾ ਸੁੰਦ੍ਰ ਗੁਟਕਾ&lt;/poem&gt;
{{multicol-end}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>db1d951tpgqricbz372sq7jg10f3hqx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>225048</id>
      <parentid>225045</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:23:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>225048</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3626" sha1="qr8o6fkgyyffii5o062vy03lard4tb8" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|੨੯o|ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}}
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;ਸੰਵਤ ਜਾਨ ਨੂੰ ਰਸ ਦਰਸ਼ਨ ਗ੍ਰਹ ਚੰਦ। ਸਾਵਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੀ ਵਾਰ ਭ੍ਰਿਗੂ ਸੁਖ ਕੰਦ॥੪॥ ਪੂਰਨ ਕੀਨੋ ਗ੍ਰੰਥ ਯਹ ਰਾਜਨੀਤਿ ਕਾ ਸਾਰ। ਪੜ੍ਹਨ ਪੜ੍ਹਾਵਨਹਾਰ ਕੋ ਸੁਖ ਦੇਵੇ ਕਰਤਾਰ॥੫॥ ਬਾਰ ਬਾਰ ਗੁਰਦੇਵ ਸੇਂ ਯਹ ਮਾਂਗੋ ਕਰ ਜੋਰ। ਗ੍ਰੰਥ ਯਹੀ ਜਗ ਮੇਂ ਚਲੇ ਯਹ ਮਨੋਰਥ ਮੋਰ॥ ੬॥ ਨੀਤਿ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਯਦਪਿ ਬਹੂਤ ਦੀਸਤ ਹੈਂ, ਜਗ ਮਾਂਹਿ॥ ਤੱਦਪਿ ਯਾ ਸਮ ਅਵਰ ਨਹਿ ਕੋਊ ਪੰਜਾਬੀ ਮਾਂਹਿ ॥੭॥ ਸਾਰਦ ਔਰਨ ਨਾਥ ਕੇ ਤਥਾ ਸੁਕ੍ਰ ਗੁਰ ਔਰ॥ ਪਗ ਬੰਦੋਂ ਇਨ ਸਬਨ ਕੇ ਚਲੇ ਗ੍ਰੰਥ ਸਬ ਠੌਰ॥੮॥{{gap}} ਇਤੀ
{{center|ਰਾਜਨੀਤ ਦੀ ਤਾਰੀਫ਼ੀ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀਦਾਸ ਜੀ ਦਾ ਕਥਨ॥}}
ਕਬਿੱਤ॥ ਨੀਤਿ ਹੂੰ ਤੇ ਧਰਮ ਔਧਰਮ ਹੂੰ ਤੇ ਸਬੈ ਸਿੱਧ ਨੀਤਿ ਹੂੰ ਤੇ ਆਦਰ ਸਭਾਨ ਬੀਚਿ ਪਾਈਏ।ਨੀਤਿ ਤੇ ਅਨੀਤਿ ਛੂਟੇ ਨੀਤਿ ਹੂੰ ਤੇ ਸੁਖ ਲੂਟੇ ਨੀਤਿ ਲੀਏ ਬੋਲੋ ਭਲੇ ਵਕਤਾ ਕਹਾਈਏ॥ ਨੀਤਿ ਹੂੰ ਤੇ ਰਾਜ ਰਾਜੇ ਨੀਤਿ ਹੂੰ ਤੇ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਨੀਤਿ ਹੀ ਕੋ ਨਵਖੰਡ ਮਾਂਹਿ ਜਸ ਗਾਈਏ। ਛੋਟਨ ਮੇਂ ਬਡੋ ਕਰੇ ਬਡਿਯਨ ਕੋ ਬਡੇ ਨੂੰ ਸਰੇ ਭਾਂਤੇ ਸਭ ਹੀ ਕੋ ਰਾਜਨੀਤਿ ਹੀ ਸੁਨਾਈਏ॥੧॥{{gap}} ਸੰਪੂਰਨ
{{center|{{x-larger|'''ਇਹ ਗੰਥ ਸਾਥੋਂ ਸਸਤੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ!'''}}}}
{{gap}}ਨਕਦ ਮੁੱਲ ਆਵਨਤੇ ਯਾ ਵੀ. ਪੀ. ਦਵਾਰਾ ਭੇਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਆਗ੍ਯਾਾ ਬਖ਼ਸ਼ੋ ਤੇ ਇਹ ਵੀ ਪਤਾ ਦੇਨਾ ਪੁਸਤਕ ਜਿਲਦ ਸਮੇਤ ਯਾ ਬਿਨਾਂ ਜਿਲਦ ਜਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਲਿਖੋ ਭੇਜੇ ਜਾਨ। 
{{rule}}
{{multicol}}
&lt;poem&gt;{{x-larger|'''ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ'''}}
ਪੰਨਾ ੧੪੩੦ ਕਾਗਜ਼ ਵਧੀਆ
ਤੇ ਛਪਾਈ ਬੜੀ ਸੁੰਦ੍ਰ ਅਰ ਸ਼ੁਧ,
ਕੋਈ ਘਰ ਤੇ ਗੁਰਦਵਾਰਾ ਇਸ 
ਤੋਂ ਸੁੰਞਾ ਨਹੀਂ ਹੋਨਾ ਚਾਹੀਦਾ,
ਭੇਟਾ ਕੇਵਲ ੪੦)੩੫)੩੨)੨੮)
ਵੇਰਵੇ ਲਈ ਪੱਤ੍ਰ ਦ੍ਵਾਰਾ ਪੁਛਗਿੱਛ 
ਕਰੋ ਅਰ ਪੰਨਾਂ ੧੨੫੭ ਬੜਾ ਸੁੰਦ੍ਰ 
ਭੇਟਾ ੨੦) ਸਫ਼ਰੀ ਬਰੀਕ ਭੇਟਾ&lt;/poem&gt;
{{multicol-break}}
&lt;poem&gt;੬॥) ਦਸਮ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਦਾ ਵਡਾ  
ਭੇਟਾ ਜਿਲਦ ਸਮੇਤ ੨੫)
{{larger|'''ਗੁਰ ਉਪਦੇਸ਼'''}} 
&lt;poem&gt;ਸੋਲਾਂ ਗੁਰ ਬਾਣੀ ਦਾ ਵੇਲਦਾਰ 
ਕਾਗ਼ਜ਼ ਮੋਟਾਾ ਪਾਠ ਕਰਨ ਲਈ  
ਬੜਾ ਸੁਧ ਗੁਟਕਾ ਭੇਟਾ ੧)
{{larger|'''ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਜੀਵਨ ਬੂਟੀ'''}}
ਬਾਰਾਂ ਬਾਣੀ ਦਾ ਬੜਾ ਸੁੰਦ੍ਰ ਗੁਟਕਾ&lt;/poem&gt;
{{multicol-end}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qr8o6fkgyyffii5o062vy03lard4tb8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/299</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53583</id>
    <revision>
      <id>225046</id>
      <parentid>166028</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:22:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225046</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3678" sha1="f53pvxmtl0uki2ygihssxp4drys5c6m" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh||ਲੱਧਾਸਿੰਘ ਐਂਡਸਨਜ਼ ਪੁਸਤਕਾਂ ਵਾਲੇ ਲਾਹੌਰ|੨੮੧}} 
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;{{multicol}}
&lt;poem&gt;ਹਰੇਕ ਪੰਨੇ ਤੇ ਰੰਗੀਨ ਵੇਲ ਦਰ- 
ਸ਼ਨ ਕਰਦਿਆਂ ਦਿਲ ਪਸੰਨ ਹੁੰਦਾ
ਹੈ ਜਿਲਦ ਨਰੀ, ਸੁਨੈਹਰੀ ਭੇਟਾ
੩) ਤੇ ਰੂਈਂ ਦੀ ਜਿਲਦ ਵਲੈਤੀ
ਕਪੜੇ ਵਾਲੀ ਭੇਦ ੨॥)
{{larger|'''ਪੋਥੀ ਬਾਈਵੀਰਾਂ ਪਦ ਛੇਦ'''}} 
ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥਸਾਹਿਬ ਜੀ ਵਿੱਚੋਂ  
ਬੜੇ ਮੋਟੇ ਟੈਪ ਦੀ ਸੁੰਦ੍ਰ ਕਾਗ਼ਜ਼ ਤੇ
ਛਪੀ ਹੋਈ ਭੇਟਾ ੧॥) ਜਿ: ਸਣੇ ੨)
{{larger|'''ਸ੍ਰੀਹਨੁਮਾਨਨਾਟਕਸਟੀਕ'''}}
ਸ੍ਰੀ ਮਾਨ ਯੋਗੀ ਪੀਰ ਪੰਡਿਤ 
ਸ਼ਿਵਨਾਥ ਜੀ ਵਾਲਾ ਚੌਥੀ ਵਾਰ 
ਛਪਕੇ ਹੱਥੋ ਹੱਥੀ ਵਿਕ ਰਿਹਾ ਹੈ
ਕਾਗ਼ਜ਼ ਛਾਪਾ ਸੁੰਦ੍ਰ ਜਿਲਦ ਬੜੀ 
ਵਧੀਆ ਮੋਖ ੩।।।।)
{{larger|'''ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ ਵਾਰਤਕ '''}} 
ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦਾ 
ਭੰਡਾਾਰ ਤਥਾ ਬੁਧੀ ਸੁਧਾਰ ਰਚਿਤ 
ਪੰਡਿਤ ਯੋਗੀ ਸ਼ਿਵਨਾਥ ਭੇਟਾ ੨।।
{{larger|'''ਰੂਪ ਬਸੰਤ ਵੱਡਾ'''}} 
ਗਯਾਨ ਦਾ ਭੰਡਾਰ ਰਚਿਤ ਦੌਲਤ 
ਰਾਮ ਕਾਗ਼ਜ਼  ਵਧੀਆਂ ਡਮਈ 
ਜਿਲਦ ਸਮੇਤ ਮੁਲ 1॥)
{{larger|'''ਵਿਹਾਰ ਸੁਧਾਰ'''}}
ਜਨਮ, ਪਾਲਨਾ ਬਾਲਕਾਂ ਨਾਲ
ਵਰਤਾਵ, ਵਿਵਾਹ ਆਦਿਕ ਦਾ 
ਪੂਰਾ, ਪੂਰਾ ਨਿਰਨਾ ਭੇਟਾਾ ।-)
&lt;/poem&gt;
{{multicol-break}}
&lt;poem&gt;
{{larger|'''{{gap}}ਸੱਚਾ ਸੌਦਾ'''}}
ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਵਿੱਚੋਂ
ਜੋਟੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਛਾਪਾ ਕਾਗ਼ਜ਼ 
ਵਧੀਆ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਭੇਟਾ = )
{{larger|'''ਸੁੰਦ੍ਰ ਗੁਟਕਾ ੪੦ ਬਾਣੀ'''}}
ਇਸ ਗੁਟਕੇ ਵਿਚ ਚਾਲੀ ਉਹ
ਬਾਣੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਰੇਕ
ਸਿੰਘ ਮਾਈ ਭਾਈ ਨੂੰ ਹਰ ਸਮੇਂ 
ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਕਾਗ਼ਜ਼ ਛਾਪਾ 
ਬੜਾ ਹੀ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਵਧੀਆ ਹੈ
ਦਰਸ਼ਨ ਤੋਂ ਦਿਲ ਗਦ ਗਦ ਹੋ 
ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਭੇਟਾ ਮਿਲਦ ਨਰੀ, 
ਸੁਨੇਹਰੀ ੧।।।) ਤੇ ਵਲੈਤੀ ਕੱਪੜੇ
ਦੀ ਜਿਲਦ ਛਪੀ ਹੋਈ ੧।)
{{larger|'''ਨਿੱਤ ਨੇਮ ੨੦ ਬਾਣੀ'''}}
ਇਸਦਾ ਕਾਗ਼ਜ਼ ਛਪਾਈ ਬਹੁਤ
ਵਧੀਆ ਤੇ ਵੀਹ ਉਹ ਗੁਰਬਾਣੀਆਂ 
ਹਨ ਜੋ ਹਰ ਸਮੇਂ ਲੋੜਵੰਦੀਆਂ ਹਨ  |
ਭੇਟਾ, ਜਿ: ਵਲੈਤੀ ਕੱਪੜਾ ।।=)
{{larger|'''ਨਿੱਤ ਨੇਮ ੧੬ ਬਾਣੀ'''}}
ਦਾ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਵਧੀਆ ਛਾਪੇ ਦਾ
ਜੋ ਹਰਇਕ ਸਿੰਘ ਮਾਈ ਭਾਈ ਨੂੰ
ਪਾਠ ਲਈ ਹਰ ਵੇਲੇ ਪਾਸ ਰੱਖਨਾ 
ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਭੇਟਾ ।।) ੧੫ ਬਾਣੀ 
ਭੇਟਾ ੧) ਤੇ ੧੪ ਬਾਣੀ ਭੇਟਾ ।।।)
ਅਤੇ ੧੨ ਬਾਣੀ ।-)ਤੇ =)
{{larger|'''ਅਕਾਲੀਖ਼ਾਲਸਾ ਨਿੱਤਨੇਮ'''}}
ਅਕਾਲੀ ਦਲਾਂ ਲਈ ਅਕਾਲੀ ੧੦
&lt;/poem&gt;
{{multicol-end}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>f53pvxmtl0uki2ygihssxp4drys5c6m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/300</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53584</id>
    <revision>
      <id>225047</id>
      <parentid>166029</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:22:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225047</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3514" sha1="ootwaalpruaw8ucptvz0zkv4nnj4fpm" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|੨੬੨|ਲੱਧਾਸਿੰਘ ਐਂਡਸਨਜ਼ ਪੁਸਤਕਾਂ ਵਾਲੇ ਲਾਹੌਰ|}}&lt;/noinclude&gt;{{multicol}}
&lt;poem&gt;ਗੁਰ ਬਾਣੀ ਦਾ ਮੋਟਾ ਛਾਪਾ ਬੜਾ 
ਸੁੰਦਰ ਭੇਦਾ ਕੇਵਲ ।=)
{{larger|'''ਕੀਰਤਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼'''}} 
ਆਸਾ ਦੀ ਵਾਰ ਛਕੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਸਮੇਤ 
ਦ ਗੁਟਕਾ :-)
{{larger|'''ਆਦਿ ਪੰਜ ਗ੍ਰੰਥੀ'''}}
ਬੜੀ ਵਧੀਆ ਹਰੇਕ ਪੰਨੇ ਤੇ
ਲਾਲ ਵੇਲ ਭੇਟਾ ਜਿ: ਸਨੇ ੧।।।)
ਕਾਗਜ਼ ਮਾਮੂਲੀ ਭੇਟਾ ੧।) ਬਿਨਾਂ
ਵੇਲੋਂ ੧।) ੧)।।।)।।) ਤੇ ਪੰਜ ਗ੍ਰੰਥੀ 
ਸਟੀਕ ਭੇਟਾ ੩) ਸ਼ਾਸਤ੍ਰੀ ਵਿਚ 
ਮੋਟਾ ਛਾਪਾ ਭੇਟਾ ੧)
{{larger|'''ਸੁਖਮਨੀ ਸਾਹਿਬ'''}}
ਗੁਟਕਾ ਬੜਾ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਛਾਪਾ 
ਵਧੀਆ ਜਿਲਦ ਸਮੇਤ ਭੇਟਾ 
ਕੇਵਲ।।) ਵੱਡੀ ਸੰਚੀ ਬਿ:ਜਿ:। =)
{{larger|'''ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ'''}}
ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਭਾਈ
ਬਾਲੇ ਵਾਲੀ ਭੇਟਾ ਜਿਲਦ ਸਮੇਤ
੩।।) ਭਾਈ ਮਨੀ ਸਿੰਘ ਜੀ ਸ਼ਹੀਦ
ਵਾਲੀ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਤਸਵੀਰਾਂ ਸਮੇਤ
ਛਾਪਾ ਬੰਬਈ ਜਿਲਦ ਸਮੇਤ
ਭੇਟਾ ਕੇਵਲ ੪)
{{larger|'''ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਪੰਥ ਪ੍ਰਕਾਸ਼'''}} 
ਭਾਈ ਗਯਾਨ ਸਿੰਘ ਜੀ ਗ੍ਯਾਨੀ 
ਦੀ ਰਚਨਾ ਜੋ ਚਿਰਾਂ ਤੋਂ ਮੁੱਕਾ 
ਹੋਯਾ ਸੀ ਸੱਜਨ ਭਾਲ ਵਿਚ ਸਨ
ਸੋ ਛਪ ਗਿਆ ਹੈ ਭੇਟਾ ਜਿ ੬॥)&lt;/poem&gt;
{{multicol-break}}
&lt;poem&gt;{{larger|'''ਗੁਰ ਭਗਤ ਮਾਲ ਵਾਰਤਕ'''}}
ਰਚਿਤ ਸੰਤ ਲਾਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ਇਸ 
ਵਿਚ ੧੧੬ ਸਾਖੀਆਂ ਭਗਤਾਂ 
ਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਲਦ ਸਣੇ ੪)
{{larger|'''ਸਾਖੀ ਪ੍ਰਮਾਣ'''}} 
ਇਸ ਵਿਚ ਪ00 ਸਾਖੀਆਂ ਗੁਰ-
ਮਤ ਪ੍ਰਮਾਣਾਂ ਦਵਾਰਾ ਅਤੀ ਉੱਤਮ
ਵਰਣਨ ਹਨ ਭੇਟਾ ੪)  
{{larger|'''ਸੌ ਸਾਖੀ ਪੂਰੀ'''}} 
ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਮੀ ਚਿਰਾਂ ਤੋਂ ਭਾਲਦੇ
ਸਨ ਸੋ ਛਪਕੇ ਹੱਥੋ ਹੱਥ ਵਿਕ ਰਹੀ 
ਹੈ ਭੇਟਾ ਕੇਵਲ ੨॥) 
{{larger|'''ਵਾਰਾਂ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ'''}} 
ਇਕਤਾਲੀ ਵਾਰਾਂ ਵਿਚ, ਮਲੀਨ 
ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਉੱਤਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ
ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਬਾਣੀ ਤਥਾ ਸ੍ਰੀ 
ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਕੁੰਜੀ 
ਭੇਟਾ ਜਿਲਦ ਸਮੇਤ ੧।) ਸਟੀਕ 
੪ ਲੜੀ ਵਿਖ ਭੇਟਾ ੪) 
{{larger|'''ਕਬਿੱਤ ਸ੍ਵਯੇ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ'''}}  
ਹਰੇਕ ਸਿੰਘ, ਅਤੇ ਮਾਈ ਦੇ ਪਾਠ 
ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ ਭੇਟਾ॥ 
{{larger|'''ਸਤਿਗੁਰ ਮੈਹਮਾਂ'''}}
ਪੂਰੇ ੫ ਹਿਸੇ ਰਚਿਤ ਭਾਈ 
ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਜੀ ਇਸਦੀ ਉਪਮਾ 
ਦੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਤੇ 
ਮਨੋਹਰਗੀਤ ਵਾਜੇ ਨਾਲ ਪੇਮਰਸ਼&lt;/poem&gt;
{{multicol-end}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ootwaalpruaw8ucptvz0zkv4nnj4fpm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/301</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53585</id>
    <revision>
      <id>225049</id>
      <parentid>166039</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:23:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225049</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3655" sha1="9c53fy4aadvklbtpbnj5ku1inxbtadp" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh||ਲੱਧਾਸਿੰਘ ਐਂਡਸਨਜ਼ ਪੁਸਤਕਾਂ ਵਾਲੇ ਲਾਹੌਰ|੨੬੩}}&lt;/noinclude&gt;{{rule}}
{{multicol}}
&lt;poem&gt;ਦੇਨ ਵਾਲੀ ਬਾਣੀ ਭੇਟਾ।।) 
{{larger|'''ਬਾਣੀ ਭਗਤਾਂ'''}} 
ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਵਿਚੋਂ 
ਭਗਤ ਬਾਣੀ ਭੇਟਾ ਜਿਲਦ ਸਣੇ ੧) 
ਸਟੀਕ ਜਿਲਦ ਸਣੇ ੪) 
{{larger|'''ਪੋਥੀ ਦਸ ਗ੍ਰੰਥੀ'''}} 
ਸ੍ਰੀ ਮੁਖਵਾਕ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ੧੦ ਛਾਪਾ 
ਮੋਟਾ ॥) ਤੇ ੧।) ਗੁਟਕਾ।।) 
{{larger|'''ਨਿੱਤ ਨੇਮ ਸਟੀਕ'''}} 
ਟੀਕਾ ਭਾਈ ਸ਼ੇਰਸਿੰਘ ਭੇਟਾ ੧।।) 
ਟੀ:ਭਾ/ਨਰੈਣਸਿੰਘ ਗਯਾਨੀ ੧।)
{{larger|'''ਮਹਾਭਾਰਤਪੂਰਾ ੧੮ਪਰਬ'''}}
ਸੁਖੈਨਛੰਦਾਬੰਦੀ ਵਿਚ ਪੂਰਨਕਥਾ
ਭੇਟਾ ੨o) ਤਥਾਾ ਸਾਰ, ਵਾਰਤਕ
੩) ਨਾਵਲ ਦੇ ਢੰਗ ਤੇ ੧।।।)
{{larger|'''ਸ੍ਰੀ ਮਤ ਭਾਗਵਤ ਸਾਰਾ'''}}
ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦਾ ਮਹਾ ਪੁਰਾਣ ਇਸ
ਵਿਚ ਬਾਰਾਂ ਅਸਕੰਧ ਹਨ ਭੇਟਾ
ਜਿਲਦ ਸਮੇਤ ੪) ਰੁਪੈ ਹੈ
{{larger|'''ਬਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਯਣ'''}}
ਸ੍ਰੀਰਾਮਚੰਦ੍ਰ ਜੀ ਦੇ ਸਾਖ੍ਯਾਤਦ੍ਰਸ਼ਨ!
ਸਾਤੋਂ ਕਾਂਡ ਵਾਰਤਕ ਵੱਡੀ, ਬੜੀ
ਸੁੰਦ੍ਰ ਪੰਨੇ ੯੮o ਸੰਚੀ ਵੱਡੀ
ਜਿਲਦ ਸਮੇਤ ਭੇਟਾ ੬।।) ਛੋਟੀ 
ਨਾਵਲ ਭੇਟਾ  ਭੇਟਾ ੨।)&lt;/poem&gt;
{{multicol-break}}
&lt;poem&gt;{{larger|'''ਰਾਮਾਯਣ ਤੁਲਸੀਦਾਸ ਜੀ'''}}
ਵੱਡੀ ਪੂਰੀ ਸਾਤੋਂ ਕਾਂਡ ਛਾਪਾ
ਕਾਗਜ਼ ਸੁੰਦਰ ਤਸਵੀਰਾਂ ਸਮੇਤ 
ਜਿਲਦ ਵਾਲੀ ਭੇਟਾ ੩॥)
{{larger|'''ਭਰਥਰੀ ਬਿਲਾਸ'''}}
ਕ੍ਰਿਤ ਸੰਤ ਧਰਮਦਾਸਜੀ ਪੰਜਾਬੀ
ਬੈਂਤਾਂ ਵਿਚ ਮੌਖ ੧)
{{larger|'''ਸ਼ੁਭਉਪਦੇਸ਼ਬੈਂਤਕ੍ਰਿਤਪ੍ਰੇਮ'''}}
{{gap}}ਸੰਖੇਪ ਵੇਦਾਂਤ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਉੱਤਰ
ਸੁਖੈਨ ਬੋਲੀ ਉਤਮ ਗ੍ਰੰਥ ।)
{{larger|'''ਸ੍ਰੀ ਯੋਗਵਸ਼ਿਸ਼੍ਟ ੬ ਪ੍ਰਕਰਣ'''}} 
ਸੀ ਰਾਮਚੰਦ੍ਰ ਜੀ ਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਵਸਿਸ਼ਟ 
ਜੀ ਨੇ ਵੈਰਾਗ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ
ਪੂਰਬਕ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਹੈ 
ਕਥਾ ਲਈ ਬੜਾ ਹੀ ਸਵਾਦਲਾ ਪੁਸਤਕ
ਹੈ ਦੋ ਜਿਲਦਾਂ ਸਾਰੇ ਵਲੈਤੀ ਕਪੜੇ
ਦੀਆਂ ਸੁੰਦ੍ਰ ਭੇਟਾ ਕੇਵਲ ੧੪)
{{larger|'''ਸ੍ਰੀੀ ਭਗਵਤ ਗੀਤਾ'''}}
ਪੂਰੇ ੧੮ ਧਿਆਇ ਮਹਾਤਮਾ
ਸਹਿਤ ਮੋਟਾ ਛਾਪਾ ਮੋਖ ੧।।।। ਤੇ 
੧।) ਮਾਮੂਲੀ ੧।) ਗੁਟਕਾ ਭੇਟਾ ।।)
{{larger|'''ਹਿੰਦ ਡੰਡਾਾਵਲੀ'''}}  
ਤਾਜ਼ੀਰਾਤ ਹਿੰਦ ਇਸ ਵਿਚ ਕਾਨੂਨ 
ਫ਼ੌਜਦਾਰੀ ਦਾ ਪੂਰਾ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਹੈ 
ਬੋਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸੁਖੈਨ ਭੇਟਾ ੨।)&lt;/poem&gt; 
{{multicol-end}}
{{rule}}
{{center|{{larger|'''ਕੌਡੀਆਂ ਦੇ ਮੁੱਲ ਅਮੋਲਕ ਪੁਸਤਕ'''}}}} 
{{center|ਪਾਠਕ ਜੀ! ਜੇ ਆਪਨੂੰ ਗੁਰੂ ਘਰ ਇਤਿਹਾਸ ਅਸਲੀ ਤੇ}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9c53fy4aadvklbtpbnj5ku1inxbtadp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/302</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53586</id>
    <revision>
      <id>225050</id>
      <parentid>166041</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:24:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225050</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3903" sha1="2y63mkjii8tr6ajh00adlq7ikpmh8xh" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|੨੯੪ |ਲੱਧਾਸਿੰਘ ਐਂਡ ਸਨਜ਼ ਪੁਸਤਕਾਂ ਵਾਲੇ ਲਾਹੌਰ|}}&lt;/noinclude&gt;{{rule}}
ਪੁਰਾਤਨ ਪਸ਼ੂਨ ਦੀ ਉਮੰਗ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਆਪ ਸਾਡੇ ਛਪੇ ਹੋਏ ਪੁਸਤਕ ਰਚਿਤ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਗ੍ਯਾਨੀ ਕਲਾਸ ਵਾਲੀਏ, ਮੰਗਵਾਕੇ ਪੜ੍ਹੋ, ਜੇਹੜੇ ਸ੍ਵਾਰਥੀ ਇਹ ਲਿਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਲਾਹੌਰ ਨਹੀਂ ਛਪਦੇ ਉਹ ਨਿਰਾ ਹੀ ਅਨਰਥ ਤੋਲਦੇ ਹਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਛਾਪਨ ਦਾ ਕਾਨੂਨੀ ਅਧਿਕਾਰ ਸਾਨੂੰ ਹੀ ਹੈ,ਇਸ ਲਈ ਧੋਖਾ ਨ ਖਾਣਾ, ਲਾਲਚੀ ਠੱਗਾਂ ਦੀ ਠੱਗੀ ਤੋਂ ਬਚਕੇ ਅਸਲੀ ਗੰਥ ਲੈਣ ਵੇਲੇ ਯਾਦ ਰਖੋ! “ਲੋਂਧਾਸਿੰਘ ਐਂਡ ਸਨਜ਼) ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਵੇਖਕੇ ਖਰੀਦ ਕਰਨਾ॥
{{rule}}
{{larger|ਸਿਲਸਿਲਾ ਜੌਹਰਿ ਖ਼ਾਲਸਾ}} ਦੀਆਂ ਚਾਰੇ ਲੜੀਆਂ ਦੀ ਇਕ ਜਿਲਦ ਬੜੀ ਸਦਰ ਤੇ ਪੱਕੀ ਚਮੜੇ ਦੀ ਬਨੀ ਹੋਈ ਭੇਟਾ ੫) ਕਪੜੇ ਅਬਰੀ ਦੀ ਮਮੂਲੀ ਜਿਲਦ ਭੇਟਾ ੪।) ਵੱਖੋ ਵੱਖ ਲੜੀ ਦਾ ਮੋਖ ਤੇ ਨਿਰਨਾਂ ਥੱਲੇ ਵਰਨਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ:-
{{rule}}
{{multicol}}
&lt;poem&gt;{{larger|'''ਬਾਬਾ ਬੰਦਾ ਬਹਾਦ੍ਰ ੧ ਲੜੀ'''}} 
ਸਵਾਦਲੀ ਤੇ ਰਸਭਰੀ ਹੈ ਕਵੀ 
ਨੇ ਇਸ ਵਿਚ ਪ੍ਰੇਮ ਤੇ ਬੀਰ ਰਸ
ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਏਨੀ ਕੁੱਟ ਕੁੱਟ 
ਕੇ ਭਰੀ ਹੈ ਜੋ ਇਸਦੇ ਪੜ੍ਹਨ  
ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਹੈ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਥੋਂ ਅਜ ਤੀਕ ੨੦੦੦੦੦
(ਵੀਹ ਹਜ਼ਾਰ) ਖ਼੍ਰੀਦ ਕੀਤਾ ਹੈ। 
ਭਾਵੇਂ ਧਨ ਦੇ ਲੋਭੀਆਂ ਨੇ ਜੋ  
ਇਸ ਦੀ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਵੇਖਕੇ ਜਰ 
ਨਹੀਂ ਸਕੇ ਤੇ ਨਕਲੀ ਗ੍ਰੰਥ 
ਤਿਆਰ ਕਰਾਏ ਤੇ ਕਰਾ ਰਹੇ
ਹਨ ਤੇ ਇਸਤੋਂ ਮੁਲ ਵੀ ਬਹੁਤ 
ਘਟਾਕੇ ਰਖਿਆ ਪਰ &quot;ਜਿਸਨੋ 
ਸਾਹਿਬ ਵਡਾ ਕਰੇ ਸੋਈ ਵਡ  
ਜਾਣੀ” ਗੁਰਵਾਕ ਨੂੰ ਭੁਲਕੇ
ਮੁਕਾਬਲਾ ਨ ਕਰ ਸਕੇ ਤੇ ਮੂੰਹ 
ਪਰਨੇ ਪਏ ਤੇ ਘਾਟਾ ਹੀ ਖਾਧਾ,&lt;/poem&gt;
{{multicol-break}}
&lt;poem&gt;ਸੋ ਪਾਠਕ ਵੀਰ ਜਾਂ ਧੋਖਾ ਨਾ 
ਖਾਣਾ ਪਤਾ ਸਾਡਾ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਖ਼੍ਰੀਦ, 
ਕਰਨਾ ਭੇਟਾ ੧।), ਜਿ: ਸਣੇ ੧।।) 
{{larger|'''ਸਿਦਕ ਖ਼ਾਲਸਾ (੨ ਲੜੀ)'''}}
ਬੰਦੇ ਬਹਾਦਰ ਦੇ ਮਗਰੋਂ ਤੁਰਕਾਂ
ਦੇ ਬੁਰੇ ਵਰਤਾਰੇ ਤੇ ਸਿੰਘਾਂ ਦੇ ਭਾ
ਦੇ ਦੱਖ, ਖ਼ਾਲਸੇ ਦਾ ਸਿਦਕ ਤੇ 
ਬਹਾਦਰੀ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦੇ ਅੱਡੋ ਅੱਡ
ਦਰਦ ਭਰੇ ਮਨ ਮੋਹਨ ਸਾਕੇ ਤੇ 
ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਰਣਨ ਹਨ ਪੜ੍ਹਨ ਲੱਗਿ
ਆਂ ਨੇਤ੍ਰਾਂ ਤੋਂ ਛਮਾਂ ਛਮ ਜਲ ਆਪ 
ਤੋਂ ਆਪ ਚਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭੇਟਾ ੧।)
ਜਿਲਦ ਸਣੇ੧।।)
{{larger|'''ਤੇਗ਼ ਖ਼ਾਲਸਾ (੩ ਲੜੀ)'''}} 
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਤੁਰਕ ਹਾਕਮਾਂ ਦੀ
ਬੇ ਇਨਸਾਫ਼ੀ, ਹਿੰਦ ਪਰਜਾ ਤੇ
ਸਖ਼ਤੀਆਂ, ਅਹਿਮਦਸ਼ਾਹ ਦਾ
ਪੰਜਾਬ, ਹਿੰਦ ਤੇ ਯਾਰਾਂ ਧਾਵੇ ਅਰ&lt;/poem&gt;
{{multicol-end}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2y63mkjii8tr6ajh00adlq7ikpmh8xh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>225051</id>
      <parentid>225050</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:24:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>225051</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3903" sha1="3cippx0fohwm1rl0a9665yv44e69wpf" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|੨੯੪ |ਲੱਧਾਸਿੰਘ ਐਂਡ ਸਨਜ਼ ਪੁਸਤਕਾਂ ਵਾਲੇ ਲਾਹੌਰ|}}&lt;/noinclude&gt;{{rule}}
ਪੁਰਾਤਨ ਪੜ੍ਹਨ ਦੀ ਉਮੰਗ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਆਪ ਸਾਡੇ ਛਪੇ ਹੋਏ ਪੁਸਤਕ ਰਚਿਤ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਗ੍ਯਾਨੀ ਕਲਾਸ ਵਾਲੀਏ, ਮੰਗਵਾਕੇ ਪੜ੍ਹੋ, ਜੇਹੜੇ ਸ੍ਵਾਰਥੀ ਇਹ ਲਿਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਲਾਹੌਰ ਨਹੀਂ ਛਪਦੇ ਉਹ ਨਿਰਾ ਹੀ ਅਨਰਥ ਤੋਲਦੇ ਹਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਛਾਪਨ ਦਾ ਕਾਨੂਨੀ ਅਧਿਕਾਰ ਸਾਨੂੰ ਹੀ ਹੈ,ਇਸ ਲਈ ਧੋਖਾ ਨ ਖਾਣਾ, ਲਾਲਚੀ ਠੱਗਾਂ ਦੀ ਠੱਗੀ ਤੋਂ ਬਚਕੇ ਅਸਲੀ ਗੰਥ ਲੈਣ ਵੇਲੇ ਯਾਦ ਰਖੋ! “ਲੋਂਧਾਸਿੰਘ ਐਂਡ ਸਨਜ਼) ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਵੇਖਕੇ ਖਰੀਦ ਕਰਨਾ॥
{{rule}}
{{larger|ਸਿਲਸਿਲਾ ਜੌਹਰਿ ਖ਼ਾਲਸਾ}} ਦੀਆਂ ਚਾਰੇ ਲੜੀਆਂ ਦੀ ਇਕ ਜਿਲਦ ਬੜੀ ਸਦਰ ਤੇ ਪੱਕੀ ਚਮੜੇ ਦੀ ਬਨੀ ਹੋਈ ਭੇਟਾ ੫) ਕਪੜੇ ਅਬਰੀ ਦੀ ਮਮੂਲੀ ਜਿਲਦ ਭੇਟਾ ੪।) ਵੱਖੋ ਵੱਖ ਲੜੀ ਦਾ ਮੋਖ ਤੇ ਨਿਰਨਾਂ ਥੱਲੇ ਵਰਨਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ:-
{{rule}}
{{multicol}}
&lt;poem&gt;{{larger|'''ਬਾਬਾ ਬੰਦਾ ਬਹਾਦ੍ਰ ੧ ਲੜੀ'''}} 
ਸਵਾਦਲੀ ਤੇ ਰਸਭਰੀ ਹੈ ਕਵੀ 
ਨੇ ਇਸ ਵਿਚ ਪ੍ਰੇਮ ਤੇ ਬੀਰ ਰਸ
ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਏਨੀ ਕੁੱਟ ਕੁੱਟ 
ਕੇ ਭਰੀ ਹੈ ਜੋ ਇਸਦੇ ਪੜ੍ਹਨ  
ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਹੈ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਥੋਂ ਅਜ ਤੀਕ ੨੦੦੦੦੦
(ਵੀਹ ਹਜ਼ਾਰ) ਖ਼੍ਰੀਦ ਕੀਤਾ ਹੈ। 
ਭਾਵੇਂ ਧਨ ਦੇ ਲੋਭੀਆਂ ਨੇ ਜੋ  
ਇਸ ਦੀ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਵੇਖਕੇ ਜਰ 
ਨਹੀਂ ਸਕੇ ਤੇ ਨਕਲੀ ਗ੍ਰੰਥ 
ਤਿਆਰ ਕਰਾਏ ਤੇ ਕਰਾ ਰਹੇ
ਹਨ ਤੇ ਇਸਤੋਂ ਮੁਲ ਵੀ ਬਹੁਤ 
ਘਟਾਕੇ ਰਖਿਆ ਪਰ &quot;ਜਿਸਨੋ 
ਸਾਹਿਬ ਵਡਾ ਕਰੇ ਸੋਈ ਵਡ  
ਜਾਣੀ” ਗੁਰਵਾਕ ਨੂੰ ਭੁਲਕੇ
ਮੁਕਾਬਲਾ ਨ ਕਰ ਸਕੇ ਤੇ ਮੂੰਹ 
ਪਰਨੇ ਪਏ ਤੇ ਘਾਟਾ ਹੀ ਖਾਧਾ,&lt;/poem&gt;
{{multicol-break}}
&lt;poem&gt;ਸੋ ਪਾਠਕ ਵੀਰ ਜਾਂ ਧੋਖਾ ਨਾ 
ਖਾਣਾ ਪਤਾ ਸਾਡਾ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਖ਼੍ਰੀਦ, 
ਕਰਨਾ ਭੇਟਾ ੧।), ਜਿ: ਸਣੇ ੧।।) 
{{larger|'''ਸਿਦਕ ਖ਼ਾਲਸਾ (੨ ਲੜੀ)'''}}
ਬੰਦੇ ਬਹਾਦਰ ਦੇ ਮਗਰੋਂ ਤੁਰਕਾਂ
ਦੇ ਬੁਰੇ ਵਰਤਾਰੇ ਤੇ ਸਿੰਘਾਂ ਦੇ ਭਾ
ਦੇ ਦੱਖ, ਖ਼ਾਲਸੇ ਦਾ ਸਿਦਕ ਤੇ 
ਬਹਾਦਰੀ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦੇ ਅੱਡੋ ਅੱਡ
ਦਰਦ ਭਰੇ ਮਨ ਮੋਹਨ ਸਾਕੇ ਤੇ 
ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਰਣਨ ਹਨ ਪੜ੍ਹਨ ਲੱਗਿ
ਆਂ ਨੇਤ੍ਰਾਂ ਤੋਂ ਛਮਾਂ ਛਮ ਜਲ ਆਪ 
ਤੋਂ ਆਪ ਚਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭੇਟਾ ੧।)
ਜਿਲਦ ਸਣੇ੧।।)
{{larger|'''ਤੇਗ਼ ਖ਼ਾਲਸਾ (੩ ਲੜੀ)'''}} 
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਤੁਰਕ ਹਾਕਮਾਂ ਦੀ
ਬੇ ਇਨਸਾਫ਼ੀ, ਹਿੰਦ ਪਰਜਾ ਤੇ
ਸਖ਼ਤੀਆਂ, ਅਹਿਮਦਸ਼ਾਹ ਦਾ
ਪੰਜਾਬ, ਹਿੰਦ ਤੇ ਯਾਰਾਂ ਧਾਵੇ ਅਰ&lt;/poem&gt;
{{multicol-end}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3cippx0fohwm1rl0a9665yv44e69wpf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/303</title>
    <ns>250</ns>
    <id>59054</id>
    <revision>
      <id>225052</id>
      <parentid>166048</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:25:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225052</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3961" sha1="gjgtnnkel4eakiusw1x9dtkf8308f3c" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh||ਲੱਧਾ ਸਿੰਘ ਐਂਡ ਸਨਜ਼ ਪੁਸਤਕਾਂ ਵਾਲੇ ਲਾਹੌਰ|੨੯੫}}&lt;/noinclude&gt;{{multicol}}
{{rule}}
&lt;poem&gt;ਬਾਰਾਂ ਮਿਸਲਾਂ ਦਾ ਬ੍ਰਿਤਾਂਤ ਤੇ 
ਹੋਰ ਕਈ ਛੋਟੇ ੨ ਪ੍ਰਸੰਗ ਤੇ ਜੰਗ 
ਬੜੇ ਸਵਾਦਲੇ ਦਰਦ ਭਰੇ ਦਿਲ 
ਖਿੱਚਵੇਂ ਨਜ਼ਾਰੇ ਹਨ ਪੜ੍ਹਕੇ ਵੇਖੋ 
ਭੇਟਾ ੧।), ਜਿਲਦ ਸਣੇ ੧।) 
{{larger|'''ਰਾਜ ਖ਼ਾਲਸਾ (੪ ਲੜੀ)'''}}
ਸ਼ੇਰ ਪੰਜਾਬ, ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣ- 
ਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੀ ਬਹਾਦੁਰ ਸ੍ਰ:ਹਰੀ 
ਸਿੰਘ ਜੀ ਨਲੂਏ ਦੇ ਸੰਪੂਰਨ ਕਾਰ- 
ਨਾਮੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੂਰਮਿਆਂ ਦੀਆਂ 
ਬਹਾਦਰੀਆਂ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਅਰ ਜੰਗ 
ਲਿਖੇ ਹਨ, ਪੜ੍ਹਨ ਲੱਗਿਆਂ ਚਿਤ 
ਇਹ ਹੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਾਰਾ 
ਪੜ੍ਹਕੇ ਕੋਈ ਹੋਰ ਕੰਮ ਕਰੀਏ 
ਮੋਖ ੧।), ਜਿਲਦ ਸਣੇ ੧।)
{{larger|'''ਸ੍ਰੀ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਜੋਤ'''}}
ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ 
ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਆਦਿ ਪੰਜਾਬੀ ਬੈਂਤਾਂ
ਵਿਚ ਅਤੀ ਮਨੋਹਰ ਉੱਚਾ ਜੀਵਣ
ਬਨਾਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਹਨ ਪੜ੍ਹਨ
ਲੱਗਿਆਂ ਛੱਡਨ ਨੂੰ ਚਿਤ ਨਹੀਂ 
ਕਰਦਾ ਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣਾਂ ਦ੍ਵਾਰਾ ਇਹ 
ਵੀ ਸਿੱਧ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ
ਭੂਲ ਉੱਚ ਜੀਵਨ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਦਾ
ਨਹੀਂ ਹੈ ਮੰਗਵਾਕੇ ਸੱਚੇ ਗੁਰੂ ਦੇ
ਦਰਸ਼ਨ ਕਰੋ, ਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਗੁਰੂ
ਜੀ ਦੀ ਬੜੀ ਉਤਮ ਤਸਵੀਰ ਹੈ
ਭੇਟਾ ੧।।।) ਜਿਲਦ ਸਣੇ ੨)&lt;/poem&gt;
{{multicol-break}}
&lt;poem&gt;{{larger|'''ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਦਸਮੇਸ਼ ਪ੍ਰਕਾਸ਼'''}}
ਸ੍ਰੀ ਦਸਮੇਸ਼ ਪਿਤਾ ਜੀ ਦਾ 
ਪੰਜਾਬੀ ਬੈਂਤਾਂ ਵਿਚ ਉਤਮ ਪੁਸ-
ਤਕ, ਇਸ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਕੇ ਗੁਰੂ ਮਹਾ-
ਰਾਜ ਦੇ ਪੂਰਨ ਦਰਸ਼ਨ ਹੁੰਦੇ 
ਹਨ ਬਹੁਤ ਵਡਿਆਈ ਕਰਨ ਦੀ 
ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਪ੍ਰੇਮੀ ਜਨ ਆਪਹੀ 
ਸ਼ੋਭਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਗ੍ਰੰਥ  
ਚੌਥੀ ਵਾਰ ਛਪਕੇ ਹੱਥੋ ਹੱਥੀ ਵਿਕ 
ਗਿਆ ਹੈ ਤੇ ਚਹੁੰ ਕੂੰਟੀਂ ਇਸ- 
ਦੀਆਂ ਧੁੰਮਾਂ ਪੈ ਗਈਆਂ ਹਨ। 
ਆਪ ਵੀ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰੋ ਭੇਟਾ ੩।) 
ਜਿਲਦ ਸਮੇਤ ੩।।)
{{larger|'''ਦੁਸ਼ਟ ਦਮਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼'''}} 
{{larger|'''ਅਥਵਾ ਅਕਾਲੀ ਜੋਤ'''}} 
{{gap}} ਸ੍ਰੀ ਦਸਮੇਸ਼ ਪਿਤਾ ਜੀ ਦੇ ਅਵਤਾਰ
ਧਾਰਨ ਤੋਂ ਲੈਕੇ ਜੋਤੀ ਜੋਤ ਸਮਾ-
ਵਨ ਤੀਕ, ਦੋਹਿਰੇ ਚੌਪਈਆਂ
ਦ੍ਵਾਾਰਾ ਸੱਤਾਂ ਕਾਂਡਾਂ ਵਿੱਚ ਰਮੈਣ
ਵਾਂਗੂੰ ਠੇਠ ਪੰਜਾਬੀ, ਅਤੀ ਮਨੋ-
ਹਰ, ਸੰਪੂਰਨ ਬ੍ਰਿਤਾਂਤ, ਕਥਾ ਕਰਨ 
ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਬੜਾ ਹੀ ਸੁਖੈਨ  
ਤੇ ਸਵਾਦਲਾ ਉੱਤਮ ੮੦੮ ਪੰਨੇ  
ਦਾ ਗ੍ਰੰਥ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਪਾਠ ਹਰ  
ਇਕ ਸਿੰਘ, ਮਾਈ ਭਾਈ ਨੂੰ  
ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ 
ਦੇ ਪਾਠ ਤੋੰ ਸ੍ਰੀ ਦਸਮੇਸ਼ ਪਿਤਾਜੀ 
ਦੇ ਪ੍ਰਤੱਖ ਦਰਸ਼ਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਭੇਟਾ 
ਦੋ ਹਿੱਸੇ ੪।।), ਜਿਲਦ ਸਣੇ ੪॥)&lt;/poem&gt;
{{multicol-end}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gjgtnnkel4eakiusw1x9dtkf8308f3c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/304</title>
    <ns>250</ns>
    <id>59055</id>
    <revision>
      <id>225053</id>
      <parentid>166045</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:25:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225053</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3557" sha1="lf4zwmnq9otlaxql86eo2atpjg6xhwe" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{rh|੨੯੬ |ਲੱਧਾ ਸਿੰਘ ਐਂਡ ਸਨਜ਼ ਪੁਸਤਕਾਂ ਵਾਲੇ ਲਾਹੌਰ|{{xxxx-larger|}}}}&lt;/noinclude&gt;{{rule}}
{{multicol}}
&lt;poem&gt;{{larger|'''ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਭਗਤ'''}} 
ਮੂਰਤਾਂ ਸਮੇਤ ਸ੍ਰੀ ਰਾਮ ਨਾਮ 
ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਭਗਤ, ਧਰਮ ਦੀ 
ਪਾਲਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪੰਜਾਬੀ
ਮਹਾਤਮਾ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਦਾ ਸੱਚਾ 
ਅਰ ਸੁੱਚਾ ਉਪਾਸਕ ਬੜਾ ਸਵਾ
ਦਲਾ ਤੇ ਰਸ ਭਰਯਾ ਗ੍ਰੰਥ ਹੈ।
ਭੇਟਾ। =) ਜਿਲਦ ਸਮੇਤ ।।=)
{{larger|'''ਬੀਰ ਸਪੁੱਤ੍ਰ'''}} 
ਯਾਂ ਪਵਿੱਤ੍ਰ ਖ਼ੂਨ ਦੇ ਜੌਹਿਰ
ਅਥਵਾ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ 
ਜੀ ਦੇ ਚੌਹਾਂ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਦਾ 
ਦਰਦ ਭਰ੍ਯਾ ਸਾਕਾ ਜੋ ਪੜ੍ਹਨ 
ਲੱਗਿਆਂ ਨੇਤ੍ਰਾਂ ਤੋਂ ਜਲ ਛੁੱਟ 
ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਭੇ ਟਾ। =),ਜਿ: ਸਨੇ।।)
{{larger|'''ਜੀਵਨ ਸੁਧਾਰ'''}}
ਮਨ ਨੂੰ ਸਮਝਾ ਵਨ ਵਾਲੇ ਸੋਹਣੇ ੨
ਉਪਦੇਸ਼ ਤਥਾ ਉਤਮ ਸਿੱਖ੍ਯਾ ਦਾ 
ਭੰਡਾਰ,ਜਨਮ ਮਰਨ ਦਾ ਭੈ, ਮੌਤ
ਦਾ ਡਰ, ਮਾਨੁੱਖ ਜਨਮ ਧਾਰਕੇ&lt;/poem&gt;
{{multicol-break}}
&lt;poem&gt;ਨੇਕ ਕਰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਸਿੱਖ੍ਯਾ, 
ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਫਲ ਦੁਖ ਤੇ ਪੁੰਨਾਂ ਦਾ
ਫਲ ਸੁਖ, ਸੱਚੇ ਪ੍ਰੇਮ ਬਿਨਾਂ ਵਾਹਿ- 
ਗੁਰੂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨਹੀਂ ਭੇਟਾ । =)
ਜਿਲਦ ਸਮੇਤ ॥ =) 
{{larger|'''ਵਾਰ ਧਰਮ ਸ਼ਹੀਦਾਂ'''}}  
ਬੜੀਸਵਾਦਲੀ ਤੇ ਰਸਭਰੀ ਮਨੋ-
ਹਰ ਕਵਿਤਾ ਵਿਚ, ਚਵਾਂ ਸਾਹਿਬ
ਜ਼ਾਦਿਆਂ ਦੀਆਂ ਵਾਰਾਂ, ਢੱਡ ਸ੍ਰੰਗੇ
ਢੋਲਕੀ, ਛੈਣੇ ਨਾਲ ਗਾਉਣ 
ਵਾਲੀਆਂ ਭੇ: ਪਹਿਲੀ ਲੜੀ =)।। 
ਦੂਜੀ ਲੜੀ = ) 
{{larger|'''ਪ੍ਰਸੰਗ ਗੁਰਦ੍ਵਾਰਾ ਬਾਬੇ''' 
 {{gap}}'''ਦੀ ਬੇਰ'''}} 
ਹਮਜ਼ਾ ਗੌਂਸ ਨੇ ਇਕ ਖੱਤ੍ਰੀ  
ਤੇ ਨਰਾਜ਼ ਹੋਕੇ ਸਿਆਲਕੋਟ 
ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਗ਼ਰਕ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ 
ਚਲੀਏ ਬੈਠਨਾ ਤੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ 
ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਸ਼ੈਹਰ ਨੂੰ ਬਚਾ ਲੈਣਾ
ਆਦਿਕ ਪ੍ਰਸੰਗ ਹਨ ਭੇਟਾ = )&lt;/poem&gt;
{{multicol-end}}
{{rule}}
{{gap}}ਏਥੇ ਥੋੜੀ ਥਾਂ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸਾਰੇ ਪੁਸਤਕ ਨਹੀਂ ਲਿਖੋ ਗਏ, ਸੋ ਆਪ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਗ੍ਰੰਥ ਦੀ ਲੋੜ ਪਵੇ ਸਾਨੂੰ ਲਿਖੋ ਹੋਰ ਕੰਘੇ, ਕੜੇ, ਕਿਰਪਾਨਾਂ, ਮਾਲਾਂ ਆਦਿਕ ਵੀ ਮਿਲ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਘਟ ਤੋਂ ਘਟ ੫) ਦੇ ਗ੍ਰੰਥ ਖ਼੍ਰੀਦਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਇਕ ਆਨਾ ਰੁਪਯਾ ਤੇ ੧੦) ਦੇ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਦੋ ਆਨੇ ਰੁਪਯਾ ਰਿਐਤ ਦਿਤੀ ਜਾਓ॥ 
{{center|'''ਪ੍ਰਾਰਥਕ:-'''{{larger|'''ਲੱਧਾਸਿੰਘ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ'''}}}} 
{{center|ਪੁਸਤਕਾਂ ਛਾਪਨ ਤੇ ਵੇਚਨ ਵਾਲੇ ਲਾਹੌਰ}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>lf4zwmnq9otlaxql86eo2atpjg6xhwe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/306</title>
    <ns>250</ns>
    <id>59990</id>
    <revision>
      <id>225054</id>
      <parentid>166035</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:26:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225054</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2424" sha1="aayicwnfpx5wqu1jtu9t5h2cglxbyyw" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{center|{{larger|'''ਮੈਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਪੜ੍ਹੋ!'''}}}}
ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰੇਮੀ ਵੀਰਾਂ ਦੇ ਤਨੋਂ ਮਨੋਂ ਧੰਨਵਾਦੀ ਹਾਂ, ਜੇ ਸਾਥੋਂ ਸਦਾ ਪੁਸਤਕ ਮੰਗਵਾਂਦੇ ਤੇ ਹੋਰ ਮਿਤ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਸਾਨੂੰ ਆਰਡਰ ਭਿਜਵਾਂਦੇ ਹਨ, ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਰਤਾਰੇ ਦੀ ਆਪ ਵਡਯਾਈ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ,ਸਾਡੇ ਚੰਗੇ ਤੇ ਸੁਧ ਵਰਤਾਰੇ ਹੋਨ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਵਲੋਂ ਅਣਗਿਣਤ 'ਪਤ੍ਰ' ਆ ਚੁਕੇ ਹਨ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾਲਤਾ ਨਾਲ ਸਾਡੀ ਦੁਕਾਨ “ਤੀਹਾਂ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ” ਆਪ ਭੀ ਇਕ ਵੇਰ ਵਰਤਕੇ ਪਰਖੋ ਤੇ ਅਜ਼ਮਾਓ! ਸਾਡੇ ਪਾਸੋਂ ਹਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਪੁਸਤਕ ਸਸਤੇ ਭਾ ਮਿਲ ਸਕਦੇ ਹਨ ਤੇ ਅਨੇਕਾਂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਡੇ ਆਪਣੇ ਛਪੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਤਦੇ ਹੀ ਸਭ ਵਪਾਰੀ ਸਾਥੋਂ ਖ੍ਰੀਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪੁਸਤਕ ਵੀ. ਪੀ. ਦ੍ਵਾਰਾ ਯਾ ਅਗਾਊ ਮੁਲ ਆਵਨ ਤੇ ਭੇਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ॥ 
{{larger|'''ਹੋਰ ਚੇਤਾ ਰਖੋ'''}}-ਸਾਡੀਆਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਦੀ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਵੇਖਕੇ ਕਈ ਬੇਈਮਾਨ ਸਵਾਰਥੀ ਧਨ ਦੇ ਲੋਭੀ ਮਿਲਦੇ ਜੁਲਦੇ ਨਾਉਂ ਰੱਖਕੇ ਭੋਲੇ ਭਾਲੇ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਬਗਲੇ ਸੰਤ ਵਾਂਗੂ ਧੋਖਾ ਦੇਕੇ ਆਪਣਾ ਉਲੂ ਸਿਧਾ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ,ਇਸ ਲਈ ਧੋਖੇ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਸਾਡਾ ਹੇਠ ਲਿਖਿਆ ਪਤਾ ਵੇਖ ਲਿਆ ਕਰੋ:-
{{Css image crop
|Image = ਪੰਚ_ਤੰਤ੍ਰ.pdf
|Page = 306
|bSize = 375
|cWidth = 48
|cHeight = 26
|oTop = 518
|oLeft = 44
|Location = left
|Description = 
}}
{{larger|'''ਭਾਈ ਲੱਧਾਸਿੰਘ ਐਂਡ ਸਨਜ਼'''}}

ਪੁਸਤਕਾਂ ਛਾਪਣ ਤੇ ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ, ਲੁਹਾਰੀ ਦਰਵਾਜ਼ਾ, ਲਾਹੌਰ.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>aayicwnfpx5wqu1jtu9t5h2cglxbyyw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/312</title>
    <ns>250</ns>
    <id>60200</id>
    <revision>
      <id>225055</id>
      <parentid>166076</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:26:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>225055</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="170" sha1="3iyd2pr7oc6zgb8lrssaq48v53hrwh4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Css image crop
|Image = ਪੰਚ_ਤੰਤ੍ਰ.pdf
|Page = 312
|bSize = 366
|cWidth = 365
|cHeight = 600
|oTop = -3
|oLeft = -1
|Location = center
|Description = 
}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3iyd2pr7oc6zgb8lrssaq48v53hrwh4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਚੰਦ੍ਰਕਾਂਤਾ ਸੰਤਤਿ ਭਾਗ 20.pdf/7</title>
    <ns>250</ns>
    <id>69027</id>
    <revision>
      <id>225157</id>
      <parentid>224255</parentid>
      <timestamp>2026-07-09T11:18:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kaur.gurmel</username>
        <id>192</id>
      </contributor>
      <origin>225157</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2378" sha1="70ozo4ia244pkotnow5f1xym3tenkho" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Kaur.gurmel&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{rh|Left|Center|Right}}( 4 );
ਚੁੱਕ ਕੇ ਬੰਗਲੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਚਲਾ ਗਿਆ ਤੇ ਥੋੜੇ ਇਕ
ਪਿੱਛੋਂ ਫੇਰ ਬਾਹਰ ਆਕੇ ਬੋਲਿਆ:-ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਮਹਾਂ
ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਪਾਸ ਲੈ ਚੱਲੋ ਅਰ ਇਕ ਆਦਮੀ
ਹਥਕੜੀ ਬੇੜੀ ਲੈ ਆਓ ਮਤਾਂ ਸ੍ਰਕਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੈਦ
ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦੇਵੇ।

{{gap}}ਜੇ ਇਕ ਆਦਮੀ ਹਥਕੜੀ ਥੋੜੀ ਲੈਣ ਚਲਾ
ਗਿਆ ਤੇ ਬਾਕੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਲੈਕੇ ਬੰਗਲੇ ਦੇ ਅੰਦਰ
ਚਲੇ ਗਏ ।

{{gap}}ਇਹ ਬੰਗਲਾ ਜੇਹਾ ਬਾਹਰੋਂ ਸਾਦਾ ਤੇ ਸਾਧਾਰਨ
ਜੇਹਾ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਸੀ ਓਹੋ ਜੇਹਾ ਅੰਦਰੋਂ ਨਹੀਂ
ਸੀ । ਜੁੱਤੀ ਬਾਹਰ ਲਾਹਕੇ ਦਲੀਜ਼ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪੈਰ
ਰੱਖਦਿਆਂ ਹੀ ਦੋਵੇਂ ਏਯਾਰ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਚੌਹੀਂ
ਪਾਸੀਂ ਵੇਖਣ ਲਗ ਪਏ, ਅਤ ਉਹ ਸਮਝ ਗਏ ਕਿ
ਇਸਦੇ ਅੰਦਰ ਰਹਿਣ ਵਾਲ਼ਾ ਜਾਂ ਇਸਦਾ ਮਾਲਕ
ਕੋਈ ਸਾਧਾਰਨ ਆਦਮੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਦੇਵੀ ਸਿੰਘ ਲਤੀ
ਇਹ ਗੱਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਕ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸੀ
ਤੇ ਇਸੇ ਲਈ ਘੜੀ ਮੁੜੀ ਉਸਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਇਹੋ
ਗੱਲ ਉੱਠਦੀ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਥਾਂ ਦਾ -ਸਾਡੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿਚ
ਹੋਣ ਤੇ ਭੀ-ਸ਼ੋਕ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਇਤਨੇ ਦਿਨ ਪਤਾ ਨਾ ਲੱਗਾ।

{{gap}}ਪਰਦਾ ਚੁੱਕ ਕੇ ਅੰਦਰ ਜਾਂਦਿਆਂ ਹੀ ਸਾਡੇ ਦੋਹਾਂ ਏਯਾਰਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਗੋਲ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਦੇਖਿਆ , ਜਿਸ ਦੀ ਛੱਤ ਵੀ ਗੋਲ ਗੁੰਬਦ ਵਾਂਗ ਸੀ ਤੇ ਉਸ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਹਾਂਡੀਆਂ ਬਿਲੋਰੀ ਟੰਗੀਆਂ  ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਮੋਮ ਵੱਤੀਆਂ ਜਗ ਰਹੀਆਂ ਸਨ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>70ozo4ia244pkotnow5f1xym3tenkho</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਚੰਦ੍ਰਕਾਂਤਾ ਸੰਤਤਿ ਭਾਗ 20.pdf/8</title>
    <ns>250</ns>
    <id>69028</id>
    <revision>
      <id>225156</id>
      <parentid>224258</parentid>
      <timestamp>2026-07-09T11:10:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kaur.gurmel</username>
        <id>192</id>
      </contributor>
      <origin>225156</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2576" sha1="o5po1dpiy6z4i1uxzdpxkzpfoubjdkv" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Taranpreet Goswami&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;(6)
ਕੰਧਾਂ ਤੇ ਝੜੀਆਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਮੂਰਤਾਂ ਪਹਾੜਾਂ ਤੇ ਜੰਗਲ਼ਾਂ 
ਦੀਆਂ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ ਜੋ ਚਾਨਣ ਵਧੀਕ ਹੋਣ
ਦੇ ਕਾਰਨ ਬਹੁਤ ਸਾਫ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀਆਂ ਸਨ, ਮਾਨੋਂ
ਹੁਣੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ
ਮੂਰਤਾਂ ਵਿਚ ਭੂਤਨਾਥ ਨੂੰ ਤੇ ਦੇਵੀ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਰੋਹਤਾਸ
ਗੜ ਪਹਾੜੀ ਤੇ ਕਿਲੇ ਦੀ ਮੂਰਤ ਨਜ਼ਰ ਆਈ ਜਿਸਨੂੰ
ਇਹ ਬੜੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਪਰ
ਸਮਾਂ ਨ ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ ਲਾਬਾਰ ਸਨ। ਧਰਤੀ ਤੇ ਨਰਮ
ਮੱਖਮਲੀ ਰਲਾ ਵਿਛਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਵੱਡੇ ਬੂਹੇ
ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਇਸ ਵਿਚ ਹੋਰ ਭੀ ਤਿੰਨ ਬੂਹੇ ਸਨ ਜਿਨਾਂ
ਵਿਚ ਵਡਮੁੱਲੇ ਤੇ ਸਮੀ ਪੜਦੇ ਟੰਗੇ ਹੋਏ ਸਨ ਅਤੇ
ਓਨਾਂ ਉੱਤੇ ਮੋਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਝਲਚਾਂ ਟੰਗੀਆਂ ਹੋਈਆ
ਸਨ । ਸਡੇ ਦੋਹਾਂ ਯਾਦਾਂ ਨੂੰ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਦੇ ਬੂਹੇ ਅੰਦਰ
ਜਾਣਾ ਪਿਆ ਜਿੱਥੋਂ ਗਈ ਵਾਂਗ ਰਸਤਾ ਮੁੜਦਾ ਸੀ,
ਇਸ ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਭੀ ) ਖਮਲੀ ਗਦੇਲ ਵਿਛਿਆ
ਹੋਇਆ ਸੀ, ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦੀ ਕੰਧ ਸਾਫ ਸੀ ਤੇ ਛੱਤ
ਵਿਚ ਇਕ ਬਿਲੌਰੀ ਹਾਂਡੀ ਜਗ ਰਹੀ ਸੀ ਜਿਸਦਾ
ਥਾਨਣਾ ਇਸ ਛੋਟੀ ਜੇਹੀ ਗਲੀ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਸੀ ?
ਇਸ ਰਲੀ ਨੂੰ ਲੰਘਕੇ ਦੋਵਂ ਏਯਾਰ ਇਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ
ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚੇ ਜਿਸਦੀ ਸਜਾਵਦ ਤੇ ਸਫਾਈ ਦੇਖਕੇ
ਦੋਵੇਂ ਚਾਕਤ ਹੋ ਗਏ ਅਰ ਹੈਰਾਨ ਹੋਕੇ ਚੌਹੀਂ ਪਾਸੀਂ
ਵੇਖਣ ਲਗ ਪਏ । ਜੰਗਲ, ਮੈਦਾਨ, ਪਹਾੜ, ਖੋਹ, ਗੁਵਾਂ
ਤੇ ਬਰਨੇ, ਸ਼ਿਕਾਰਗਾਹ ਅਰ ਕਿਲੇ ਪਹਾੜ, ਮੋਰਚੇ
ਕਰ ਲੜਾਈ ਆਦਿਕ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤਾਂ ਚੌਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ
ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਤੇ ਇਸ ਸਫਾਈ ਦੇ ਕਾਰੀਗਰੀ ਨਾਲ
ਕਰ
hme
an
Gangotri&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>o5po1dpiy6z4i1uxzdpxkzpfoubjdkv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>225158</id>
      <parentid>225156</parentid>
      <timestamp>2026-07-09T11:20:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kaur.gurmel</username>
        <id>192</id>
      </contributor>
      <origin>225158</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2576" sha1="mk66uprn1c3z6wfvd56wcre8lkf4x69" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Taranpreet Goswami&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;(6)
ਕੰਧਾਂ ਤੇ ਬੜੀਆਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਮੂਰਤਾਂ ਪਹਾੜਾਂ ਤੇ ਜੰਗਲ਼ਾਂ 
ਦੀਆਂ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ ਜੋ ਚਾਨਣ ਵਧੀਕ ਹੋਣ
ਦੇ ਕਾਰਨ ਬਹੁਤ ਸਾਫ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀਆਂ ਸਨ, ਮਾਨੋਂ
ਹੁਣੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ
ਮੂਰਤਾਂ ਵਿਚ ਭੂਤਨਾਥ ਨੂੰ ਤੇ ਦੇਵੀ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਰੋਹਤਾਸ
ਗੜ ਪਹਾੜੀ ਤੇ ਕਿਲੇ ਦੀ ਮੂਰਤ ਨਜ਼ਰ ਆਈ ਜਿਸਨੂੰ
ਇਹ ਬੜੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਪਰ
ਸਮਾਂ ਨ ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ ਲਾਚਾਰ ਸਨ। ਧਰਤੀ ਤੇ ਨਰਮ
ਮੱਖਮਲੀ ਰਲਾ ਵਿਛਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਵੱਡੇ ਬੂਹੇ
ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਇਸ ਵਿਚ ਹੋਰ ਭੀ ਤਿੰਨ ਬੂਹੇ ਸਨ ਜਿਨਾਂ
ਵਿਚ ਵਡਮੁੱਲੇ ਤੇ ਸਮੀ ਪੜਦੇ ਟੰਗੇ ਹੋਏ ਸਨ ਅਤੇ
ਓਨਾਂ ਉੱਤੇ ਮੋਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਝਲਚਾਂ ਟੰਗੀਆਂ ਹੋਈਆ
ਸਨ । ਸਡੇ ਦੋਹਾਂ ਯਾਦਾਂ ਨੂੰ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਦੇ ਬੂਹੇ ਅੰਦਰ
ਜਾਣਾ ਪਿਆ ਜਿੱਥੋਂ ਗਈ ਵਾਂਗ ਰਸਤਾ ਮੁੜਦਾ ਸੀ,
ਇਸ ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਭੀ ) ਖਮਲੀ ਗਦੇਲ ਵਿਛਿਆ
ਹੋਇਆ ਸੀ, ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦੀ ਕੰਧ ਸਾਫ ਸੀ ਤੇ ਛੱਤ
ਵਿਚ ਇਕ ਬਿਲੌਰੀ ਹਾਂਡੀ ਜਗ ਰਹੀ ਸੀ ਜਿਸਦਾ
ਥਾਨਣਾ ਇਸ ਛੋਟੀ ਜੇਹੀ ਗਲੀ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਸੀ ?
ਇਸ ਰਲੀ ਨੂੰ ਲੰਘਕੇ ਦੋਵਂ ਏਯਾਰ ਇਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ
ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚੇ ਜਿਸਦੀ ਸਜਾਵਦ ਤੇ ਸਫਾਈ ਦੇਖਕੇ
ਦੋਵੇਂ ਚਾਕਤ ਹੋ ਗਏ ਅਰ ਹੈਰਾਨ ਹੋਕੇ ਚੌਹੀਂ ਪਾਸੀਂ
ਵੇਖਣ ਲਗ ਪਏ । ਜੰਗਲ, ਮੈਦਾਨ, ਪਹਾੜ, ਖੋਹ, ਗੁਵਾਂ
ਤੇ ਬਰਨੇ, ਸ਼ਿਕਾਰਗਾਹ ਅਰ ਕਿਲੇ ਪਹਾੜ, ਮੋਰਚੇ
ਕਰ ਲੜਾਈ ਆਦਿਕ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤਾਂ ਚੌਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ
ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਤੇ ਇਸ ਸਫਾਈ ਦੇ ਕਾਰੀਗਰੀ ਨਾਲ
ਕਰ
hme
an
Gangotri&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>mk66uprn1c3z6wfvd56wcre8lkf4x69</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਚੰਦ੍ਰਕਾਂਤਾ ਸੰਤਤਿ ਭਾਗ 20.pdf/10</title>
    <ns>250</ns>
    <id>70007</id>
    <revision>
      <id>225056</id>
      <parentid>209844</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T14:27:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kaur.gurmel</username>
        <id>192</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>225056</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2361" sha1="848suu52hgod3bu26d6p56htyham5fn" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Ijashan18&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ਜਦ ਦੇਵੀ ਸਿੰਘ ਤੇ ਭੂਤਨਾਥ ਓਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨਕਾਬਪੋਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਜਾ ਖਲੋਤੇ ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਕ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਦਮੀਆਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਜਿੰਨਾਂ ਨੂੰ ਤੁਸੀ ਫੜਕੇ ਲਿਆਏ ਹੋ ਕੌਣ ਹਨ? 

{{gap}}ਇਕ-ਜੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਕ ਤਾਂ (ਹੱਥ ਦੀ ਸੈਨਤ ਕਰ ਕੇ) ਰਾਜਾ ਬੀਰਥ ਸਿੰਘ ਦਾ ਏਯਾਰ ਦੇਵੀ ਸਿੰਘ ਹੈ, ਅਰ ਏਹ ਓਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭੂਤਨਾਥ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਮੁਕੱਦਮਾ ਅੱਜ ਕੱਲ ਰਾਜਾ ਬੀਰੇਂਦ੍ਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿਚ ਪੇਸ਼ ਹੈ।

{{gap}}ਨਕਾਬਪੋਸ਼- (ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ) ਹਲਾ। ਹੱਛਾ
ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਏਥੇ ਕਿਉਂ ਆਏ ਹਨ ? ਅਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਏ ਹਨ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਬਦੋਬਦੀ ਫੜ ਲਿਆਏ ਹੋ? 

{{gap}}ਓਹ ਆਦਮੀ ਇਸ ਅਹਾਤੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਹ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ 
ਆਏ ਸਨ ਪਰ ਏਥੋਂ ਤੱਕ ਆਸੀ ਫੜ ਕੇ ਲਿਆਏ ਹਾਂ। 

{{gap}}ਨਕਾਬਪੋਸ਼ - (ਜ਼ਰਾ ਕਰੜੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ) ਫੜਨ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ ਸੀ? ਕਿਸ ਤਰਾਂ ਮਲੂਮ ਹੋਇਆ ਕਿ ਇਹ ਭੈੜੀ ਨੀਯਤ ਨਾਲ ਏਥੇ ਆਏ ਹਨ ? ਕੀ ਇਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਤੁਹਾਡੇ ਨਲ ਕੋਈ ਹੁੱਜਤ ਕੀਤੀ ਹੈ?

{{gap}}ਓਹੋ ਆਦਮੀ ਵੀ ਹੱਜਤ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਪਰ ਲੁਕ ਲੁਕ ਕੇ ਆਉਣ ਤੇ ਬਿਛਾਂ ਦੇ ਓਹਲੇ ਹੋ ਹੋ ਕੇ ਵੇਖਣ ਤੋਂ ਮਲੂਮ ਹੋਇਆ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਸਾਫ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਕਾਬੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

{{gap}} ਨਕਾਬਪੋਸ਼ ਏਤਨੇ ਬੜੇ ਪ੍ਤਾਪੀ ਰਾਜਾ ਬੀਰੇਂਦ੍ਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਮੀ ਏਯਾਰ ਨਾਲ ਏਤਨੀ ਥੋੜੀ ਜੇਹੀ ਗੱਲ ਤੇ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>848suu52hgod3bu26d6p56htyham5fn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਗੁਣਕਾਰੀ ਪੌਦੇ.pdf/56</title>
    <ns>250</ns>
    <id>71480</id>
    <revision>
      <id>225149</id>
      <parentid>215708</parentid>
      <timestamp>2026-07-09T10:22:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amritpal Aman</username>
        <id>2020</id>
      </contributor>
      <origin>225149</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5165" sha1="7qcpapkblp271ampquhs9tsaznn82pt" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Jalseerat Aman&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ:

ਚਿਰਾਇਤਾ

ਚਿਰਾਇਤਾ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਬੂਟਾ ਹੈ। ਨਿਪਾਲ ਮੂਲ ਉਤਪਾਦਕ ਦੇਸ਼ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇੱਥੇ ਇਹ ਵਧੇਰੇ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਕਸ਼ਮੀਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅਰੁਨਾਚਲ ਤੱਕ ਇਸ ਦਾ ਬੂਟਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਾੜੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਉਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਇੱਕ-ਦੋ ਸਾਲ ਦਾ ਬੂਟਾ 2 ਤੋਂ 4 ਫੁੱਟ ਉੱਚਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪੱਤੇ ਭਾਲਾਕਾਰ, ਤਿੱਖੇ, 2-3 ਇੰਚ ਲੰਬੇ, 3-4 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਚੌੜੇ, ਚੀਕਨੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਤਣਾ ਲੰਬਾ ਅਤੇ ਟਾਹਣੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਫੁੱਲ ਹਰੇ-ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਬੈਂਗਨੀ ਭਾਅ ਮਾਰਦੇ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਫੁੱਲ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਫਲ 6-7 ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਵਿਆਸ ਦੇ ਅੰਡਾਕਾਰ ਅਤੇ ਬੀਜ ਛੋਟੇ, ਚੀਕਨੇ, ਕੋਨਿਆਂ ਵਾਲੇ, ਬਹੁਤ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫੁੱਲ ਬਰਸਾਤਾਂ ਵਿਚ ਅਤੇ ਫਲ ਅਗਸਤ-ਸਤੰਬਰ ਵਿਚ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।

ਵੱਖ ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਨਾਮ:

ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ-ਕਿਰਾਤ, ਕਿਰਾਤਤਿਕਤ। ਹਿੰਦੀ-ਚਿਰਾਯਤਾ। ਮਰਾਠੀ-ਕਿਰਾਇਤ। ਗੁਜਰਾਤੀ-ਕਰਿਯਾਤੁ। ਬੰਗਾਲੀ-ਚਿਰੇਤਾ। ਅੰਗਰੇਜੀ-ਚਿਰੇਟਾ (Chiretta)। ਲੈਟਿਨ- ਸਵੇਟ੍ਰਿਆ ਚਿਰਾਯਤਾ (Swertia Chirayita)।

ਗੁਣ:

ਆਯੂਰਵੈਦਿਕ ਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਰਸ ਵਿਚ ਤੇਜ, ਗੁਣਾਂ ਵਿਚ ਲਘੂ, ਗਰਮ ਤਾਸੀਰ, ਵਿਪਾਕ ਵਿਚ ਕਟੁ  ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਮਕ, ਪਲੀਹਾ, ਯਕ੍ਰਤ ਦੇ ਵਾਧੇ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਾਲਾ, ਪਾਚਣਸ਼ੀਲ, ਦੀਪਨ, ਅਜੀਰਨ, ਅਮਲਪਿੱਤ, ਕਬਜ਼, ਅਤਿਸਾਰ, ਪੀਲੀਆ, ਦਿਲ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ, ਖੂਨ ਦੀ ਪਿੱਤ, ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ, ਚਮੜੀ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ, ਸ਼ੂਗਰ, ਗਠੀਆ, ਤਾਕਤ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਯੂਨਾਨੀ ਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਦੂਜੇ ਦਰਜੇ ਦਾ ਗਰਮ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬੁਖਾਰ ਵਿਚ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਇਹ ਦਿਲ ਨੂੰ ਤਾਕਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੀ ਰੁਕਾਵਟ, ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਦਾ ਦਰਦ, ਗੁਰਦੇ ਦਾ ਦਰਦ, ਖਾਜ, ਚਮੜੀ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ, ਖੰਘ, ਕਬਜ਼, ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਹਾਜਮਾ ਠੀਕ ਕਰਕੇ ਭੁੱਖ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਵਿਗੜ ਚੁੱਕੇ ਬੁਖਾਰ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦਾ ਗੁਣ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।

ਵਿਗਿਆਨਕ ਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਦੇ ਰਸਾਇਣਕ ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨ 'ਤੇ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿਚ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦਾ ਇੱਕ ਓਫੇਲਿਕ ਐਸਿਡ, ਦੋ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਤਿਕਤ ਚਿਰਾਯਨਿਨ ਅਤੇ ਏਮੇਰੋਜੇਟਿਨ ਨਾਂ ਦਾ ਗਲਾਇਕੋਸਾਇਡਸ, ਦੋ ਕ੍ਰਿਸਟਲੀਯ ਫਿਨਾਲ ਜੇਨਟੀਓਪੀਕ੍ਰਾਨ, ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਯੋਗਿਕ, ਸੁਆਚਿਰਿਨ ਨਾਂ ਦਾ ਜੈਂਥੋਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਐਮੇਰੋਜੇਟਿਨ ਨਾਂ ਦਾ ਗਲਾਇਕੋਸਾਇਡ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੌੜੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਕੌੜਾਪਨ ਹੀ ਇਸ ਦੀ ਦਵਾਈ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗੁਣ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਮਲੇਰੀਆ, ਦਮੇ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ, ਫਲੂ, ਟਾਇਫਾਇਡ, ਤਾਕਤਵਰ, ਕਾਲਾਜਾਰ ਜਿਸ ਵਿਚ ਪਲੀਹਾ ਅਤੇ ਯਕ੍ਰਤ ਦੋਵੇਂਹੀ ਵਧ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਵਿਚ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਗੁਣਕਾਰੀ ਪੌਦੇ
-
56&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7qcpapkblp271ampquhs9tsaznn82pt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>225151</id>
      <parentid>225149</parentid>
      <timestamp>2026-07-09T10:24:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amritpal Aman</username>
        <id>2020</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>225151</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5221" sha1="g3dvrdayz06hgziju1gb5n5q7n6kbz8" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Amritpal Aman&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{center|'''{{larger|ਚਿਰਾਇਤਾ}}'''}}

ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ:

{{gap}}ਚਿਰਾਇਤਾ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਬੂਟਾ ਹੈ। ਨਿਪਾਲ ਮੂਲ ਉਤਪਾਦਕ ਦੇਸ਼ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇੱਥੇ ਇਹ ਵਧੇਰੇ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਕਸ਼ਮੀਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅਰੁਨਾਚਲ ਤੱਕ ਇਸ ਦਾ ਬੂਟਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਾੜੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਉਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਇੱਕ-ਦੋ ਸਾਲ ਦਾ ਬੂਟਾ 2 ਤੋਂ 4 ਫੁੱਟ ਉੱਚਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪੱਤੇ ਭਾਲਾਕਾਰ, ਤਿੱਖੇ, 2-3 ਇੰਚ ਲੰਬੇ, 3-4 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਚੌੜੇ, ਚੀਕਨੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਤਣਾ ਲੰਬਾ ਅਤੇ ਟਾਹਣੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਫੁੱਲ ਹਰੇ-ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਬੈਂਗਨੀ ਭਾਅ ਮਾਰਦੇ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਫੁੱਲ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਫਲ 6-7 ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਵਿਆਸ ਦੇ ਅੰਡਾਕਾਰ ਅਤੇ ਬੀਜ ਛੋਟੇ, ਚੀਕਨੇ, ਕੋਨਿਆਂ ਵਾਲੇ, ਬਹੁਤ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫੁੱਲ ਬਰਸਾਤਾਂ ਵਿਚ ਅਤੇ ਫਲ ਅਗਸਤ-ਸਤੰਬਰ ਵਿਚ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।

ਵੱਖ ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਨਾਮ:

{{gap}}ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ-ਕਿਰਾਤ, ਕਿਰਾਤਤਿਕਤ। ਹਿੰਦੀ-ਚਿਰਾਯਤਾ। ਮਰਾਠੀ-ਕਿਰਾਇਤ। ਗੁਜਰਾਤੀ-ਕਰਿਯਾਤੁ। ਬੰਗਾਲੀ-ਚਿਰੇਤਾ। ਅੰਗਰੇਜੀ-ਚਿਰੇਟਾ (Chiretta)। ਲੈਟਿਨ- ਸਵੇਟ੍ਰਿਆ ਚਿਰਾਯਤਾ (Swertia Chirayita)।

ਗੁਣ:

{{gap}}ਆਯੂਰਵੈਦਿਕ ਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਰਸ ਵਿਚ ਤੇਜ, ਗੁਣਾਂ ਵਿਚ ਲਘੂ, ਗਰਮ ਤਾਸੀਰ, ਵਿਪਾਕ ਵਿਚ ਕਟੁ  ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਮਕ, ਪਲੀਹਾ, ਯਕ੍ਰਤ ਦੇ ਵਾਧੇ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਾਲਾ, ਪਾਚਣਸ਼ੀਲ, ਦੀਪਨ, ਅਜੀਰਨ, ਅਮਲਪਿੱਤ, ਕਬਜ਼, ਅਤਿਸਾਰ, ਪੀਲੀਆ, ਦਿਲ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ, ਖੂਨ ਦੀ ਪਿੱਤ, ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ, ਚਮੜੀ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ, ਸ਼ੂਗਰ, ਗਠੀਆ, ਤਾਕਤ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਯੂਨਾਨੀ ਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਦੂਜੇ ਦਰਜੇ ਦਾ ਗਰਮ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬੁਖਾਰ ਵਿਚ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਇਹ ਦਿਲ ਨੂੰ ਤਾਕਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੀ ਰੁਕਾਵਟ, ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਦਾ ਦਰਦ, ਗੁਰਦੇ ਦਾ ਦਰਦ, ਖਾਜ, ਚਮੜੀ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ, ਖੰਘ, ਕਬਜ਼, ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਹਾਜਮਾ ਠੀਕ ਕਰਕੇ ਭੁੱਖ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਵਿਗੜ ਚੁੱਕੇ ਬੁਖਾਰ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦਾ ਗੁਣ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।

{{gap}}ਵਿਗਿਆਨਕ ਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਦੇ ਰਸਾਇਣਕ ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨ 'ਤੇ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿਚ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦਾ ਇੱਕ ਓਫੇਲਿਕ ਐਸਿਡ, ਦੋ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਤਿਕਤ ਚਿਰਾਯਨਿਨ ਅਤੇ ਏਮੇਰੋਜੇਟਿਨ ਨਾਂ ਦਾ ਗਲਾਇਕੋਸਾਇਡਸ, ਦੋ ਕ੍ਰਿਸਟਲੀਯ ਫਿਨਾਲ ਜੇਨਟੀਓਪੀਕ੍ਰਾਨ, ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਯੋਗਿਕ, ਸੁਆਚਿਰਿਨ ਨਾਂ ਦਾ ਜੈਂਥੋਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਐਮੇਰੋਜੇਟਿਨ ਨਾਂ ਦਾ ਗਲਾਇਕੋਸਾਇਡ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੌੜੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਕੌੜਾਪਨ ਹੀ ਇਸ ਦੀ ਦਵਾਈ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗੁਣ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਮਲੇਰੀਆ, ਦਮੇ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ, ਫਲੂ, ਟਾਇਫਾਇਡ, ਤਾਕਤਵਰ, ਕਾਲਾਜਾਰ ਜਿਸ ਵਿਚ ਪਲੀਹਾ ਅਤੇ ਯਕ੍ਰਤ ਦੋਵੇਂਹੀ ਵਧ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਵਿਚ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਗੁਣਕਾਰੀ ਪੌਦੇ - 56&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>g3dvrdayz06hgziju1gb5n5q7n6kbz8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਅੰਗਹੀਣ ਸੂਰਮੇ - ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ.pdf/63</title>
    <ns>250</ns>
    <id>73187</id>
    <revision>
      <id>225139</id>
      <parentid>222891</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T15:56:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jalseerat Aman</username>
        <id>2446</id>
      </contributor>
      <origin>225139</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4022" sha1="1uczglkmmvtjmc5k57ievo4l0h7itf0" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Taranpreet Goswami&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਪੌੜੀਆਂ ਚੜ੍ਹਨ ਵਿਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਕਹਿਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੈਂ ਇਕ ਕੇਸ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿਚ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਖਪਤਕਾਰ ਫੋਰਮ, ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਦਫਤਰ ਗਿਆ ਉਥੇ ਰੈਂਪ ਨਹੀਂ ਬਣਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਪੌੜ੍ਹੀਆਂ ਵੀ ਬਹੁਤ ਉੱਚੀਆਂ ਅਤੇ ਰੇਲਿੰਗ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸਨ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਕੇਸ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੁਰੰਤ ਇਸ ਬਾਰੇ ਫੋਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਨੂੰ ਲਿਖ ਕੇ ਦਿੱਤਾ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਕ ਵਾਰ ਆਮਦਨ ਕਰ ਵਿਭਾਗ, ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਦਫਤਰ ਗਿਆ ਉਥੇ ਰੈਂਪ ਤੇ ਤਿਲਕਵੀਆਂ ਟਾਈਲਾਂ ਲੱਗੀਆਂ ਸਨ, ਉਸ ਬਾਰੇ ਤੁਰੰਤ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਲਿਆਂਦਾ ਅਤੇ ਹੁਣ ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਰੇਲਿੰਗ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਕੋਈ ਅੰਗਹੀਣ ਸਲਿੱਪ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਮੇਰਾ ਕਹਿਣ ਤੋਂ ਭਾਵ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਿਥੇ ਕਿਧਰੇ ਪਰਸਨਤ ਵਿਦ ਡਿਸਏਬਿਲਟੀ ਐਕਟ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਉਸ ਬਾਰੇ ਸਮੂਹ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰਾਂ 'ਤੇ ਆਸ ਅਤੇ ਭਰੋਸਾ ਛੱਡ ਕੇ ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ ਤੇ ਮੁਸਤੈਦ ਹੋਣਾ ਪਵੇਗਾ ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਲਿਖ ਕੇ ਦੇਣਾ ਪਵੇਗਾ, ਸੁੱਤੇ ਰਹਿ ਕੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਬਣਨਾ।

{{gap}}ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ ਕਿ &quot;ਬੱਚੇ ਦੇ ਰੋਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਮਾਂ ਵੀ ਦੁੱਧ ਨਹੀਂ ਪਿਲਾਉਂਦੀ।&quot; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਹੌਲੀਆਂ, ਮੁਜ਼ਾਹਰੇ, ਬੰਦ, ਯਹਨੇ, ਆਵਾਜਾਈ ਵਿਚ ਵਿਘਨ ਪਾਉਣ, ਪਾਣੀ ਵਾਲੀਆਂ ਟੈਂਕੀਆਂ ਤੇ ਚੜ੍ਹਨ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅੱਗਾਂ ਲਾਉਣ, ਨਹਿਰਾਂ ਵਿਚ ਛਾਲਾਂ ਮਾਰਨ, ਬੱਸਾਂ ਅਤੇ ਰੇਲਾਂ ਸਾੜਨ, ਪੱਗਾਂ ਅਤੇ ਚੁੰਨੀਆਂ ਲੁਹਾਉਣ ਅਤੇ ਖੁਦਕਸ਼ੀਆਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਰਗ ਦੀਆਂ ਜਾਇਜ਼ ਮੰਗਾਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੀਆਂ। ਇਸ ਤੋਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੀ ਅਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਜ਼ਾਹਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਖਤਰਨਾਕ ਰੁਝਾਨ ਹੈ। ਪਰ ਇੰਨਾ ਕੁਝ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਸਰਕਾਰਾਂ ਇਹ ਸੋਚਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਕਿਸ ਵਰਗ ਵਿਚ ਕਿੰਨਾਂ ਵੋਟ ਬੈਂਕ ਹੈ, ਉਸ ਮੁਤਾਬਕ ਹੀ ਕੋਈ ਲਾਭ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਘੱਟ ਵੋਟ ਬੈਂਕ ਵਾਲੇ ਵਰਗਾਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਇੰਨੇ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਬਾਅਦ ਵੀ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਪੰਚਾਇਤਾਂ, ਨਗਰ ਨਿਗਮਾਂ, ਮਿਉਂਸਪਲ ਕਮੇਟੀਆਂ, ਜ਼ਿਲਾ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦਾਂ ਆਦਿ ਵਿਚ 50% ਰਾਖਵਾਂਕਰਨ ਦੇਣ ਨੂੰ ਵੀ ਸਰਕਾਰਾਂ ਚੋਟ ਬੈਂਕ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਤ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਕਿਉਂ ਜੋ ਸਰਕਾਰਾਂ ਸਮਝਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਸਮਾਜ ਦਾ ਲਗਭਗ 50% ਹਿੱਸਾ&lt;noinclude&gt;{{rh||59}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1uczglkmmvtjmc5k57ievo4l0h7itf0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:Raj Kumari.pdf/7</title>
    <ns>250</ns>
    <id>73338</id>
    <revision>
      <id>225140</id>
      <parentid>224971</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T15:57:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aman Arora PTL</username>
        <id>1841</id>
      </contributor>
      <origin>225140</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2856" sha1="eci3oiqior7pc2snzxh1q6s2yb89v2n" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Aman Arora PTL&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

ਨੂੰ ਇਸਤਰੀ ਦੇ ਨੈਨਾਂ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਤੋਂ ਆਪਣਾ ਦਿਲ ਬਚਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸਮੂਹ ਇਸਤਰੀ ਜਾਤੀ ਨਾਲ ਵੈਰ ਕਰਨਾ ਪੁੰਨ ਨਹੀਂ, ਪਾਪ ਹੈ। ਇਹ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਵੈਰਾਗੀ ਨਹੀਂ, ਗ੍ਰਹਸਤੀ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰਯਾ ਨਾਲ ਕੀ ਵਾਸਤਾ?”

{{gap}}ਵਜ਼ੀਰਾਂ ਨੇ ਫਿਰ ਸਲਾਹ ਕੀਤੀ। ਸਾਰੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੱਥ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਖਲੋ ਗਏ। ਮਹਾਂ-ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਅੱਗੇ ਵਧ ਕੇ ਆਖਿਆ
{{gap}}“ਮਹਾਰਾਜ ਅਧਿਰਾਜ! ਅਸੀਂ ਬੇਨਤੀ ਕਰਨ ਲਈ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਏ ਹਾਂ ਕਿ ਆਪ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲਵੋ। ਸ੍ਰੀ ਰਾਮ ਚੰਦਰ ਜੀ ਨੇ ਸੀਤਾ ਜੀ ਨਾਲ, ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਨੇ ਰੁਕਮਨੀ ਜੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਆਪ ਦੀ ਇਹ ਕੀ ਜ਼ਿਦ ਹੈ ਕਿ ਆਪ ਰਾਜਧਾਨੀ ਨੂੰ ਬਰਬਾਦ ਕਰਨ ਤੇ ਤੁਲੇ ਹੋਏ ਹੋ!”

{{gap}}ਮਹਾਰਾਜੇ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਵਲ ਕੋਈ ਧਿਆਨ ਨਾ ਦਿਤਾ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, “ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਹਾਰਜੇ ਦੇ ਜੀਊਂਦਿਆਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਗੱਦੀ ਤੇ ਬਹਾਉਣ ਦਾ ਫ਼ਿਕਰ ਹੈ ਤਾਂ ਮੈਂ ਹੁਣੇ ਹੀ ਰਾਜ-ਭਾਗ ਤਿਆਗ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਾਂ।”

{{gap}}ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਸਾਰੇ ਵਜ਼ੀਰ ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਆਏ ਤੇ ਹਾਰ ਕੇ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤੀ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਜਾਸੂਸਾਂ ਰਾਹੀਂ ਗੁਪਤ ਤੌਰ ਤੇ ਇਹ ਖ਼ਬਰ ਫੈਲਾ ਦਿਤੀ ਜਾਵੇ ਕਿ ਜੋ ਕੋਈ ਇਸ ਰਾਜ-ਹਠ ਨੂੰ ਮਿਟਾਵੇਗਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਇਕ ਲੱਖ ਅਸ਼ਰਫ਼ੀ ਇਨਾਮ ਮਿਲੇਗੀ।

{{gap}}ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਬੜੇ ਬੜੇ ਜੋਤਸ਼ੀ ਤੇ ਜੰਤਰ ਮੰਤਰ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਹਵਨ ਆਦਿ ਕਰ ਛਡੇ ਪਰ ਰਾਜੇ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਇਸਤਰੀ ਲਈ ਘ੍ਰਿਣਾ ਸਗੋਂ ਵਧਦੀ ਗਈ। ਇਥੋਂ ਤਕ ਕਿ ਜੋ ਇਸਤਰੀ ਉਸ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਦੀ ਹੱਦ ਵਿਚ ਆਉਣ ਦਾ ਹੌਸਲਾ ਕਰਦੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਉਹ ਦੇਸ਼-ਨਿਕਾਲਾ ਦੇ ਦੇਂਦਾ। ਵਜ਼ੀਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਡਰ

{{gap}}੧੦&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>eci3oiqior7pc2snzxh1q6s2yb89v2n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>225141</id>
      <parentid>225140</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T15:58:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aman Arora PTL</username>
        <id>1841</id>
      </contributor>
      <origin>225141</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2858" sha1="n7jkqusid4lbelrrnjqvuo2cxwv0dbb" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Aman Arora PTL&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

ਨੂੰ ਇਸਤਰੀ ਦੇ ਨੈਨਾਂ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਤੋਂ ਆਪਣਾ ਦਿਲ ਬਚਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸਮੂਹ ਇਸਤਰੀ ਜਾਤੀ ਨਾਲ ਵੈਰ ਕਰਨਾ ਪੁੰਨ ਨਹੀਂ, ਪਾਪ ਹੈ। ਇਹ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਵੈਰਾਗੀ ਨਹੀਂ, ਗ੍ਰਹਸਤੀ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰਯਾ ਨਾਲ ਕੀ ਵਾਸਤਾ?”

{{gap}}ਵਜ਼ੀਰਾਂ ਨੇ ਫਿਰ ਸਲਾਹ ਕੀਤੀ। ਸਾਰੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੱਥ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਖਲੋ ਗਏ। ਮਹਾਂ-ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਅੱਗੇ ਵਧ ਕੇ ਆਖਿਆ-

{{gap}}“ਮਹਾਰਾਜ ਅਧਿਰਾਜ! ਅਸੀਂ ਬੇਨਤੀ ਕਰਨ ਲਈ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਏ ਹਾਂ ਕਿ ਆਪ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲਵੋ। ਸ੍ਰੀ ਰਾਮ ਚੰਦਰ ਜੀ ਨੇ ਸੀਤਾ ਜੀ ਨਾਲ, ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਨੇ ਰੁਕਮਨੀ ਜੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਆਪ ਦੀ ਇਹ ਕੀ ਜ਼ਿਦ ਹੈ ਕਿ ਆਪ ਰਾਜਧਾਨੀ ਨੂੰ ਬਰਬਾਦ ਕਰਨ ਤੇ ਤੁਲੇ ਹੋਏ ਹੋ!”

{{gap}}ਮਹਾਰਾਜੇ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਵਲ ਕੋਈ ਧਿਆਨ ਨਾ ਦਿਤਾ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, “ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਹਾਰਜੇ ਦੇ ਜੀਊਂਦਿਆਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਗੱਦੀ ਤੇ ਬਹਾਉਣ ਦਾ ਫ਼ਿਕਰ ਹੈ ਤਾਂ ਮੈਂ ਹੁਣੇ ਹੀ ਰਾਜ-ਭਾਗ ਤਿਆਗ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਾਂ।”

{{gap}}ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਸਾਰੇ ਵਜ਼ੀਰ ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਆਏ ਤੇ ਹਾਰ ਕੇ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤੀ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਜਾਸੂਸਾਂ ਰਾਹੀਂ ਗੁਪਤ ਤੌਰ ਤੇ ਇਹ ਖ਼ਬਰ ਫੈਲਾ ਦਿਤੀ ਜਾਵੇ ਕਿ ਜੋ ਕੋਈ ਇਸ ਰਾਜ-ਹਠ ਨੂੰ ਮਿਟਾਵੇਗਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਇਕ ਲੱਖ ਅਸ਼ਰਫ਼ੀ ਇਨਾਮ ਮਿਲੇਗੀ।

{{gap}}ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਬੜੇ ਬੜੇ ਜੋਤਸ਼ੀ ਤੇ ਜੰਤਰ ਮੰਤਰ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਹਵਨ ਆਦਿ ਕਰ ਛਡੇ ਪਰ ਰਾਜੇ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਇਸਤਰੀ ਲਈ ਘ੍ਰਿਣਾ ਸਗੋਂ ਵਧਦੀ ਗਈ। ਇਥੋਂ ਤਕ ਕਿ ਜੋ ਇਸਤਰੀ ਉਸ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਦੀ ਹੱਦ ਵਿਚ ਆਉਣ ਦਾ ਹੌਸਲਾ ਕਰਦੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਉਹ ਦੇਸ਼-ਨਿਕਾਲਾ ਦੇ ਦੇਂਦਾ। ਵਜ਼ੀਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਡਰ

{{gap}}੧੦&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>n7jkqusid4lbelrrnjqvuo2cxwv0dbb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਇੰਡੈਕਸ:RobaiyatKhayyamRamazani.pdf</title>
    <ns>252</ns>
    <id>73340</id>
    <revision>
      <id>224997</id>
      <timestamp>2026-07-08T12:00:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Satdeep Gill</username>
        <id>13</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;&quot; ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ</comment>
      <origin>224997</origin>
      <model>proofread-index</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62" sha1="29nbg0a5ukrkqi734ldugs604at2i16" xml:space="preserve">{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|wikidata_item=
|Title=ਰੁਬਾਈਆਤ ਖ਼ਯਾਮ
|Language=fa
|Volume=
|Author=
|Translator=
|Editor=
|Illustrator=
|School=
|Publisher=
|Address=
|Year=
|Key=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|ARC=
|DOI=
|Source=_empty_
|Image=1
|Progress=X
|Transclusion=no
|Validation_date=
|Pages=&lt;pagelist /&gt;
|Volumes=
|Remarks=
|Width=
|Header=
|Footer=
|tmplver=
}}</text>
      <sha1>29nbg0a5ukrkqi734ldugs604at2i16</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/275</title>
    <ns>250</ns>
    <id>73341</id>
    <revision>
      <id>225100</id>
      <timestamp>2026-07-08T14:41:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਲਿਖਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ */ ਖ਼ਾਲੀ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ</comment>
      <origin>225100</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="dn677rvywhs2ndkdt29e3o1x2xerlbi" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;0&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dn677rvywhs2ndkdt29e3o1x2xerlbi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:RobaiyatKhayyamRamazani.pdf/18</title>
    <ns>250</ns>
    <id>73342</id>
    <revision>
      <id>225146</id>
      <timestamp>2026-07-09T08:14:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Charan Gill</username>
        <id>36</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ &quot;{{Block left|&lt;poem&gt;  ਆਮਦ ਸਿਹਰੀ ਨਦਾ ਜ਼ ਮੈਖ਼ਾਨਾ-ਏ-ਮਾ: ਕਾਐ ਰਿੰਦ ਖਰਾਬਾਤੀ ਦੀਵਾਨਾ-ਏ-ਮਾ! ਬਰਖ਼ੀਜ਼ ਕਾ ਪਰ ਕਨੀਮ ਪੈਮਾਨਾ ਜ਼ਮੀ ਜ਼ਾਨ ਪੇਸ਼ ਕਾ ਪਰ ਕਨਨਦ ਪੈਮਾਨਾ-ਏ-ਮਾ  2  ਬਰਖ਼ੀਜ਼ ਵ ਬੀਹ ਬਿਤਾ ਬਰਾਐ ਦਲ ਮਾ ਹੱਲ ਕਣ ਬਜਮਾਲ...&quot; ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ</comment>
      <origin>225146</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1021" sha1="bepdixew6fdtdetcsrhf61368o8d1ms" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Charan Gill&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block left|&lt;poem&gt;

ਆਮਦ ਸਿਹਰੀ ਨਦਾ ਜ਼ ਮੈਖ਼ਾਨਾ-ਏ-ਮਾ:
ਕਾਐ ਰਿੰਦ ਖਰਾਬਾਤੀ ਦੀਵਾਨਾ-ਏ-ਮਾ!
ਬਰਖ਼ੀਜ਼ ਕਾ ਪਰ ਕਨੀਮ ਪੈਮਾਨਾ ਜ਼ਮੀ
ਜ਼ਾਨ ਪੇਸ਼ ਕਾ ਪਰ ਕਨਨਦ ਪੈਮਾਨਾ-ਏ-ਮਾ

2

ਬਰਖ਼ੀਜ਼ ਵ ਬੀਹ ਬਿਤਾ ਬਰਾਐ ਦਲ ਮਾ
ਹੱਲ ਕਣ ਬਜਮਾਲ ਖ਼ਵੀਸ਼ਤਨ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਮਾ
ਯਕ ਕੂਜ਼ਾ-ਏ-ਮੀ ਬਿਆਰਤਾ ਨੋਸ਼ ਕਨੀਮ
ਜ਼ਾਨ ਪੇਸ਼ ਕਾ ਕੁਵਿਜ਼ ਹਹ ਕਨਨਦ ਇਜ਼ ਗਿੱਲ ਮਾ

3

ਤਾ ਬਤਵਾਨੀ ਰਨਜਹ ਮਗਰ ਦਾਨ ਕਿਸਰਾ
ਬਰ ਆਤਿਸ਼ ਖ਼ਸ਼ਮ ਖ਼ਵੀਸ਼ ਮਨਸ਼ਾਨ ਕਿਸਰਾ
ਗੁਰ ਰਾਹਤ ਜਾਊ ਦਾਨ ਤਮਾ ਮੀਦਾਰੀ
ਮੇਰ ਨਿੱਜ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵ ਮਰਨਜਾਨ ਕਿਸਰਾ

&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>bepdixew6fdtdetcsrhf61368o8d1ms</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>225147</id>
      <parentid>225146</parentid>
      <timestamp>2026-07-09T08:19:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Satdeep Gill</username>
        <id>13</id>
      </contributor>
      <origin>225147</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1023" sha1="pf6arbsr3i4qjiwyawrfi72au8ld7ff" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Charan Gill&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;

ਆਮਦ ਸਿਹਰੀ ਨਦਾ ਜ਼ ਮੈਖ਼ਾਨਾ-ਏ-ਮਾ:
ਕਾਐ ਰਿੰਦ ਖਰਾਬਾਤੀ ਦੀਵਾਨਾ-ਏ-ਮਾ!
ਬਰਖ਼ੀਜ਼ ਕਾ ਪਰ ਕਨੀਮ ਪੈਮਾਨਾ ਜ਼ਮੀ
ਜ਼ਾਨ ਪੇਸ਼ ਕਾ ਪਰ ਕਨਨਦ ਪੈਮਾਨਾ-ਏ-ਮਾ

2

ਬਰਖ਼ੀਜ਼ ਵ ਬੀਹ ਬਿਤਾ ਬਰਾਐ ਦਲ ਮਾ
ਹੱਲ ਕਣ ਬਜਮਾਲ ਖ਼ਵੀਸ਼ਤਨ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਮਾ
ਯਕ ਕੂਜ਼ਾ-ਏ-ਮੀ ਬਿਆਰਤਾ ਨੋਸ਼ ਕਨੀਮ
ਜ਼ਾਨ ਪੇਸ਼ ਕਾ ਕੁਵਿਜ਼ ਹਹ ਕਨਨਦ ਇਜ਼ ਗਿੱਲ ਮਾ

3

ਤਾ ਬਤਵਾਨੀ ਰਨਜਹ ਮਗਰ ਦਾਨ ਕਿਸਰਾ
ਬਰ ਆਤਿਸ਼ ਖ਼ਸ਼ਮ ਖ਼ਵੀਸ਼ ਮਨਸ਼ਾਨ ਕਿਸਰਾ
ਗੁਰ ਰਾਹਤ ਜਾਊ ਦਾਨ ਤਮਾ ਮੀਦਾਰੀ
ਮੇਰ ਨਿੱਜ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵ ਮਰਨਜਾਨ ਕਿਸਰਾ

&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>pf6arbsr3i4qjiwyawrfi72au8ld7ff</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>225148</id>
      <parentid>225147</parentid>
      <timestamp>2026-07-09T08:34:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Charan Gill</username>
        <id>36</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */</comment>
      <origin>225148</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1023" sha1="mxqte94vmkwd27xuw3anetugepxqnnx" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;

ਆਮਦ ਸਿਹਰੀ ਨਦਾ ਜ਼ ਮੈਖ਼ਾਨਾ-ਏ-ਮਾ:
ਕਾਐ ਰਿੰਦ ਖਰਾਬਾਤੀ ਦੀਵਾਨਾ-ਏ-ਮਾ!
ਬਰਖ਼ੀਜ਼ ਕਾ ਪਰ ਕਨੀਮ ਪੈਮਾਨਾ ਜ਼ਮੀ
ਜ਼ਾਨ ਪੇਸ਼ ਕਾ ਪਰ ਕਨਨਦ ਪੈਮਾਨਾ-ਏ-ਮਾ

2

ਬਰਖ਼ੀਜ਼ ਵ ਬੀਹ ਬਿਤਾ ਬਰਾਐ ਦਲ ਮਾ
ਹੱਲ ਕਣ ਬਜਮਾਲ ਖ਼ਵੀਸ਼ਤਨ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਮਾ
ਯਕ ਕੂਜ਼ਾ-ਏ-ਮੀ ਬਿਆਰਤਾ ਨੋਸ਼ ਕਨੀਮ
ਜ਼ਾਨ ਪੇਸ਼ ਕਾ ਕੁਵਿਜ਼ ਹਹ ਕਨਨਦ ਇਜ਼ ਗਿੱਲ ਮਾ

3

ਤਾ ਬਤਵਾਨੀ ਰਨਜਹ ਮਗਰ ਦਾਨ ਕਿਸਰਾ
ਬਰ ਆਤਿਸ਼ ਖ਼ਸ਼ਮ ਖ਼ਵੀਸ਼ ਮਨਸ਼ਾਨ ਕਿਸਰਾ
ਗੁਰ ਰਾਹਤ ਜਾਊ ਦਾਨ ਤਮਾ ਮੀਦਾਰੀ
ਮੇਰ ਨਿੱਜ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵ ਮਰਨਜਾਨ ਕਿਸਰਾ

&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>mxqte94vmkwd27xuw3anetugepxqnnx</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>