ਵਿਕੀਸਰੋਤ pawikisource https://pa.wikisource.org/wiki/%E0%A8%AE%E0%A9%81%E0%A9%B1%E0%A8%96_%E0%A8%B8%E0%A8%AB%E0%A8%BC%E0%A8%BE MediaWiki 1.47.0-wmf.11 first-letter ਮੀਡੀਆ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਤਸਵੀਰ ਤਸਵੀਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਫਰਮਾ ਫਰਮਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮਦਦ ਮਦਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਲੇਖਕ ਲੇਖਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪੋਰਟਲ ਪੋਰਟਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਲਿਖਤ ਲਿਖਤ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਆਡੀਓਬੁਕ ਆਡੀਓਬੁਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਅਨੁਵਾਦ ਅਨੁਵਾਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪੰਨਾ ਪੰਨਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਇੰਡੈਕਸ ਇੰਡੈਕਸ ਗੱਲ-ਬਾਤ TimedText TimedText talk ਮੌਡਿਊਲ ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ Event Event talk ਪੰਨਾ:ਖੁਲ੍ਹੇ ਲੇਖ.pdf/60 250 6170 227333 192178 2026-07-20T05:50:36Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227333 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{c|੪੪}}</noinclude>ਸੁਹਣੱਪ ਦੇ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਚਮਤਕਾਰਿਆਂ ਵਾਂਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਦੂਜਾ ਇਸ ਚਿੱਤ ਵਿੱਚ ਇਕ ਅਜੀਬ ਤਰਾਂ ਦੀ {{larger|'''ਸੁਹਣੱਪਣਿਆਂ ਦੀ ਚੋਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਹੈ}} ਜੇਹੜੀ ਉਸੀ ਤਰਾਂ ਆਪ-ਮੁਹਾਰੀ ਨਿਖਾਰਦੀ ਤੇ ਚੁਣਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਤਰਾਂ ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਪੱਤੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਦੀ ਚਿੱਟੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨੂੰ ਸੱਤ ਰੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਫਾੜਨ ਦੀ ਸਹਿਜ ਸੁਭਾ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ। ਸਾਵਾ ਪੱਤਾ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਰੰਗ ਅੰਦਰ ਜਜ਼ਬ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਰੰਗ ਦੀ ਕਿਰਣ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਥੀਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢਕੇ ਸੁੱਟਦਾ ਹੈ, ਇਉਂ ਹੀ ਲਾਲ, ਊਦਾ, ਗੁਲਾਬੀ ਤੇ ਹੋਰ ਰੰਗ ਰੰਗਾਂ ਦੀ ਸਾਰੀ ਸਹਣੱਪ ਪੱਤਿਆਂ ਤੇ ਰੰਗ ਰੰਗੀਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਸਫੈਦ ਨੁਰ ਨੂੰ ਫਾੜਨ ਲਈ ਅੰਦਰਲੇ ਕਰਿਸ਼ਮੇ ਤੋਂ ਖੜੀ ਹੈ। ਠੀਕ! ਇਸੀ ਤਰਾਂ ਕਵੀ-ਚਿੱਤ ਵਿੱਚ {{larger|'''ਸੁਹਣਪਣਿਆਂ ਦੀ'''}} 'ਚੋਣ ਦੀ ਤਾਕਤ' ਹੈ ਤੇ ਨਾਲੇ ਨਿਖਾਰਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ। ਜਦ ਕੋਈ ਸੋਹਣੀ ਚੀਜ਼ ਕਵੀ-ਚਿੱਤ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ, ਉਹ ਉਹਨੂੰ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਕਰ ਸਿੱਟਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਹੰਸ ਵਿਵੇਕ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਗੁਣ ਹੈ ਤੇ ਮੁੜ ਜੋ ਅੰਦਰ ਲਟਕੀਆਂ ਅਣਦਿਸਦੀਆਂ ਆਪਮੁਹਾਰੀਆਂ ਬਣ ਰਹੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦੀ ਪਲ ਪਲ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਹਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਈ {{larger|'''ਇਕ ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਜਿਹੀ ਵਿੱਚ, ਇਕ ਸਹਿਜ ਸੁਭਾ'''}}<noinclude></noinclude> ddh9651fch157fm7h103gf4aihczvuz ਪੰਨਾ:ਮਾਣਕ ਪਰਬਤ.pdf/5 250 11658 227326 37514 2026-07-20T05:29:42Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 227326 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Css image crop |Image = ਮਾਣਕ_ਪਰਬਤ.pdf |Page = 5 |bSize = 450 |cWidth = 366 |cHeight = 552 |oTop = 20 |oLeft = 47 |Location = center |Description = }}<noinclude></noinclude> 1wkli4bgtbpqql9kgh5uaauyiauq47a ਪੰਨਾ:ਮਾਣਕ ਪਰਬਤ.pdf/29 250 12129 227306 164140 2026-07-19T12:44:47Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227306 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude><poem>'''ਕਿਸਾਨ-ਜਾਇਆ ਈਵਾਨ ਤੇ ਤਿੰਨ ਚੁਦੋ-ਯੁਦੋ''' ਰਸ਼ੀ ਪਰੀ-ਕਹਾਣੀ</poem> {{Css image crop |Image = ਮਾਣਕ_ਪਰਬਤ.pdf |Page = 29 |bSize = 464 |cWidth = 140 |cHeight = 120 |oTop = 165 |oLeft = 74 |Location = center |Description = }} {{Css image crop |Image = ਮਾਣਕ_ਪਰਬਤ.pdf |Page = 29 |bSize = 464 |cWidth = 135 |cHeight = 335 |oTop = 80 |oLeft = 264 |Location = center |Description = }} {{gap}}ਬੜੇ ਚਿਰਾਂ ਦੀ ਗਲ ਏ, ਕਿਸੇ ਜ਼ਾਰਸ਼ਾਹੀ ਵਿਚ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ ਵਿਚ, ਇਕ ਬੁੱਢਾ ਬੁੱਢੀ ਰਿਹਾ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਦਾ ਨਾਂ ਈਵਾਨ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਵਿਹਲੇ ਨਾ ਬਹਿੰਦੇ, ਕਿਰਤ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ, ਸਵੇਰ ਤੋਂ ਸ਼ਾਮ ਤਕ ਵਾਹੀ ਕਰਦੇ, ਅਨਾਜ ਨਾਲ ਘਰ ਭਰਦੇ। {{gap}}ਇਕ ਦਿਨ ਜ਼ਾਰਸ਼ਾਹੀ-ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ ਵਿਚ ਇਹ ਚੰਦਰੀ ਖ਼ਬਰ ਧੁੰਮ ਗਈ ਕਿ ਦੈਂਤਾਂ ਦਾ ਦੈਂਤ, ਚੁਦੋ-ਯੁਦੋ, ਦੇਸ ਉਤੇ ਨਾਜ਼ਲ ਹੋਣ, ਸਭਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਮੁਕਾਣ ਤੇ ਸਭੋ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਨੂੰ ਫੂਕ ਛੱਡਣ ਦੀਆਂ ਗੋਂਦਾਂ ਗੁੰਦ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਬੁੱਢੇ-ਬੁੱਢੀ ਨੂੰ ਇਹਦਾ ਝੋਰਾ ਲਗ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਧਰਵਾਸ ਦੇਣ ਦਾ ਜਤਨ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦੋ ਵਡੇ ਪੁੱਤਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿਣ ਲਗੇ: {{gap}}"ਬੇਬੇ, ਐਵੇਂ ਨਾ ਪਈ ਝੁਰ, ਬਾਪੂ, ਐਵੇਂ ਨਾ ਪਿਆ ਝੁਰ! ਅਸੀਂ ਦੈਤਾਂ ਦੇ ਦੈਂਂਤ, ਚੁਦੋ-ਯੁਦੋ, ਦਾ ਟਾਕਰਾ ਕਰਨ ਜਾਵਾਂਗੇ, ਤੇ ਲੜਾਈ 'ਚ ਉਹਨੂੰ ਪਾਰ ਬੁਲਾਵਾਂਗੇ! ਤੇ ਏਸ ਲਈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਇਕਲਾਪੇ ਨਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰੋ, ਈਵਾਨ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਰਹੇਗਾ। ਉਹ ਅਜੇ ਏਨਾ ਛੋਟਾ ਏ ਕਿ ਲੜਾਈ 'ਚ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ।" {{gap}}"ਨਹੀਂ," ਈਵਾਨ ਨੇ ਆਖਿਆ। "ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਘਰ ਬੈਠਾ ਰਿਹਾਂ ਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਡੀਕਦਾ ਰਿਹਾਂ। ਮੈਂ ਵੀ ਚੁਦੋ-ਯੁਦੋ ਨਾਲ ਲੜਨ ਜਾਵਾਂਗਾ!"{{nop}}<noinclude>{{center|੨੫}}</noinclude> g4122dmgwxcpj82cj7toiq52ij3eljj ਪੰਨਾ:ਮਾਣਕ ਪਰਬਤ.pdf/104 250 18591 227325 49501 2026-07-20T05:26:21Z Harchand Bhinder 2624 /* ਲਿਖਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ */ 227325 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Harchand Bhinder" /></noinclude><noinclude></noinclude> dn677rvywhs2ndkdt29e3o1x2xerlbi ਪੰਨਾ:ਮਾਣਕ ਪਰਬਤ.pdf/122 250 18593 227324 49503 2026-07-20T05:24:34Z Harchand Bhinder 2624 /* ਲਿਖਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ */ 227324 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Harchand Bhinder" /></noinclude><noinclude></noinclude> dn677rvywhs2ndkdt29e3o1x2xerlbi ਪੰਨਾ:ਮਾਣਕ ਪਰਬਤ.pdf/148 250 18654 227323 49565 2026-07-20T05:24:10Z Harchand Bhinder 2624 /* ਲਿਖਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ */ 227323 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Harchand Bhinder" /></noinclude><noinclude></noinclude> avb23aqrnx9860guge1olzskkikdogo ਪੰਨਾ:ਮਾਣਕ ਪਰਬਤ.pdf/246 250 19176 227322 50131 2026-07-20T05:23:18Z Harchand Bhinder 2624 /* ਲਿਖਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ */ 227322 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Harchand Bhinder" /></noinclude><noinclude></noinclude> avb23aqrnx9860guge1olzskkikdogo ਪੰਨਾ:ਮਾਣਕ ਪਰਬਤ.pdf/268 250 19259 227321 50215 2026-07-20T05:22:52Z Harchand Bhinder 2624 /* ਲਿਖਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ */ 227321 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Harchand Bhinder" /></noinclude><noinclude></noinclude> avb23aqrnx9860guge1olzskkikdogo ਪੰਨਾ:ਚੋਣਵੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਾਰਤਕ.pdf/4 250 34200 227335 155444 2026-07-20T05:52:14Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227335 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Block center|{{dhr|3em}} {{c|[[File:Rule Segment - Wave - 40px.svg|link=|alt=]][[File:Rule Segment - Wave - 40px.svg|link=|alt=]][[File:Rule Segment - Wave - 40px.svg|link=|alt=]]{{gap|1em}}'''ਸੂਚੀ'''{{gap|1em}}[[File:Rule Segment - Wave - 40px.svg|link=|alt=]][[File:Rule Segment - Wave - 40px.svg|link=|alt=]][[File:Rule Segment - Wave - 40px.svg|link=|alt=]]}} {{rh|{{gap|5em}}[[ਚੋਣਵੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਾਰਤਕ/ਭੂਮਿਕਾ|ਭੂਮਿਕਾ]]||੯}} {{c|{{xl|*}}}} '''ਬੁਧ ਸਿੰਘ''' {{rh|{{gap|5em}}[[ਚੋਣਵੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਾਰਤਕ/ਸਤਿਜੁਗੀ ਦਰਬਾਰ|ਸਤਿਜੁਗੀ ਦਰਬਾਰ]]|{{gap|10em}}|੪੧}} '''ਵੀਰ ਸਿੰਘ''' {{rh|{{gap|5em}}[[ਚੋਣਵੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਾਰਤਕ/ਮਲਕ ਭਾਗੋ-ਭਾਈ ਲਾਲੋ|ਮਲਕ ਭਾਗੋ-ਭਾਈ ਲਾਲੋ]]| |੪੫}} '''ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ''' {{rh|{{gap|5em}}[[ਚੋਣਵੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਾਰਤਕ/ਮਿਤ੍ਰਤਾ|ਮਿਤ੍ਰਤਾ]]| |੬੬}} '''ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ''' {{rh|{{gap|5em}}[[ਚੋਣਵੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਾਰਤਕ/ਪਿਆਰ|ਪਿਆਰ]]| |੭੯}} {{rh|{{gap|5em}}[[ਚੋਣਵੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਾਰਤਕ/ਮਾਂ|ਮਾਂ]]| |੮੭}}}}<noinclude></noinclude> kpmmakrgfc0pexz3xteb0qk99qr5irs ਪੰਨਾ:ਚੋਣਵੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਾਰਤਕ.pdf/6 250 34202 227334 155447 2026-07-20T05:51:57Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227334 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Block center|'''ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਸੇਖੋਂ''' {{rh|{{gap|5em}}[[ਚੋਣਵੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਾਰਤਕ/ਕਵਿਤਾ ਅਤੇ ਅਨੁਭਵ|ਕਵਿਤਾ ਅਤੇ ਅਨੁਭਵ]]|{{gap|10em}}|੧੭੭}} '''ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ''' {{rh|{{gap|5em}}[[ਚੋਣਵੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਾਰਤਕ/ਕਵਿਤਾ|ਕਵਿਤਾ]]|{{gap|10em}}|੧੮੬}} '''ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦੁੱਗਲ''' {{rh|{{gap|5em}}[[ਚੋਣਵੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਾਰਤਕ/ਗੌਸ ਪੀਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ|ਗੌਸ ਪੀਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ]]|{{gap|10em}}|੧੯੬}} '''ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨਰੂਲਾ''' {{rh|{{gap|5em}}[[ਚੋਣਵੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਾਰਤਕ/ਝੁਗੀਆਂ ਉਤੇ ਮਹਿਲ|ਝੁਗੀਆਂ ਉਤੇ ਮਹਿਲ]]|{{gap|10em}}|੨੧੦}} '''ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ''' {{rh|{{gap|5em}}[[ਚੋਣਵੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਾਰਤਕ/ਸਤਵਾਂ ਨਰਾਤਾ|ਸਤਵਾਂ ਨਰਾਤਾ]]|{{gap|10em}}|੨੨੫}} '''ਬਲਵੰਤ ਗਾਰਗੀ''' {{rh|{{gap|5em}}[[ਚੋਣਵੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਾਰਤਕ/ਸਾਉਣ ਦਾ ਮੇਲਾ|ਸਾਉਣ ਦਾ ਮੇਲਾ]]|{{gap|10em}}|੨੩੬}} '''ਨਵਤੇਜ''' {{rh|{{gap|5em}}[[ਚੋਣਵੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਾਰਤਕ/ਮਨੁਖ ਦੇ ਪਿਓ|ਮਨੁਖ ਦੇ ਪਿਓ]]|{{gap|10em}}|੨੪੩}} {{c|{{xl|*}}}} {{rh|{{gap|5em}}[[ਚੋਣਵੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਾਰਤਕ/ਲਿਖਾਰੀਆਂ ਬਾਰੇ|ਲਿਖਾਰੀਆਂ ਬਾਰੇ]]|{{gap|10em}}|੨੫੭}}}}<noinclude></noinclude> syn9fdqfaw489axi21gco0uulupcxsv ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/6 250 42380 227350 103579 2026-07-20T08:15:40Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227350 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|{{xxxx-larger|'''ਮੁਖਬੰਦ!'''}}}} {{gap}}ਮੇਰਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ ਵਿੱਚ ਸੱਚ ਮੁੱਚ ਓਹੀ ਗੱਲਾਂ ਬਾਤਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਨੇ ਜੇਹੜੀਆਂ ਗ੍ਰੰਥ ਕਰਤਾ ਗੁੜਗਾਵੇਂ ਦੇ ਕੁਝ ਪੇਂਡੂਆਂ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਪਿਛਲੇ ਕਈ ਵਰ੍ਹੇ ਉਸਦੀ ਸਾਂਝ ਰਹੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਇਹ ਕਤਾਬ ਪੜ੍ਹੀ ਹੈ ਤੇ ਇਸਨੂੰ ਸਲਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਤੇ ਸ਼ਾਵਾਸ਼ੇ ਲਿਖਣ ਵਾਲਿਆ। ਮੇਰੇ ਦਿਲੋਂ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਡੀ ਏਹਾ ਅਸੀਸ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ ਕਿ ਏਹ ਗੱਲ ਜਿਸਨੂੰ 'ਗੁੜਗਾਵੇਂ ਦਾ ਤਜਰਬਾ' ਆਖਣ ਲੱਗ ਪਏ ਨੇ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿਰੇ ਚੜ੍ਹੇ। ਏਹ ਕਤਾਬ ਧੜੱਲੇ ਦੀ ਏ। ਸਭ ਗੱਲਾਂ ਖੋਲ੍ਹਕੇ ਸਾਫ ਸਾਫ ਦੱਸੀਆਂ ਗਈਆਂ ਨੇ ਤੇ ਕੋਈ ਲੁਕਾ ਛੁਪਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਦੀ ਰਹਿਤ ਬਹਿਤ ਦੇ ਕਈਆਂ ਹਨੇਰਿਆਂ ਖੂੰਜਿਆਂ ਤੇ ਚਾਨਣ ਪਾਂਦੀ ਹੈ। ਬ੍ਰੇਨ ਸਾਹਿਬ ਜੇਹੜੇ ਦੋਸ਼ ਏਸ ਵਿੱਚ ਲਾਏ ਨੇ ਓਹ ਮੰਨਣੇ ਹੀ ਪੈਂਦੇ ਨੇ ਤੇ ਉਸਦੀਆਂ ਦਲੀਲਾਂ ਦੇ ਮਨਤਕ ਦਾ ਵੀ ਕੋਈ ਖੰਡਣ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ । ਮੈਨੂੰ ਆਸ ਹੈ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਕਤਾਬ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਗਈ ਹੈ-ਅਰਥਾਤ ਗੁੜਗਾਵੇਂ ਦੇ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰਾਂ ਲਈ ਓਹ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਸੱਚਾ ਸਮਝਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਣਗੇ। ਪਰ ਸਾਨੂੰ ਲੂਇਸ ਡਕਿਨਸਨ ਦੀ ਅਮਰ<noinclude></noinclude> ojg1jvqnumrydsdgcrtjft6jcflgz90 ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/7 250 42381 227351 103580 2026-07-20T08:15:50Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227351 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ਅ )}} ਪੁਸਤਕ 'ਜੌਨ ਚਾਇਨਾ ਮੈਨ' ਨਹੀਂ ਭੁਲਣੀ ਚਾਹੀਦੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਬੜੇ ਹਾਸੇ ਮਖੌਲ ਤੇ ਅਸਰ ਪਾਣ ਵਾਲੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇਹ ਸਾਬਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਚਿੱਟੀ ਆਖਦਾ ਹੈ ਚੀਨ ਉਸੇ ਨੂੰ ਕਾਲੀ ਆਖੇਗਾ ਤੇ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਨਾ ਕੋਈ ਸੱਚਾ ਤੇ ਨਾ ਕੋਈ ਝੂਠਾ ਜਾਪਦਾ ਹੈ। ਏਸ ਲਈ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਤਰੱਕੀ ਸਹਿਜੇ ਸਹਿਜੇ ਹੋਵੇ ਤੇ ਸਾਡਾ ਪਰੋਜਨ ਏਹ ਹੋਣਾ ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਪੱਕ ਕਰ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤਰੱਕੀ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਤੇ ਹੋਵੇ ਤੇ ਇਸਦੀ ਨੀਂਹ ਪੱਕੀ ਰੱਖੀ ਜਾਏ, ਤਾਂ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਏ ਕਿ ਜੋ ਕੁਝ ਅਦਲਾ ਬਦਲੀ ਹੋ ਰਹੀ ਏ, ਸਾਡੇ ਲਾਭ ਲਈ ਈ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਇਸ ਤਰੱਕੀ ਦੇ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਮੋਢੀਆਂ ਦੇ ਟੁਰ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ ਵੀ ਇਸ ਕੰਮ ਨੂੰ ਬਰੋਬਰ ਕਰੀ ਜਾਣ। {{gap}}ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਵੀ ਚੇਤੇ ਹੈ ਕਿ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੇ ਸੁਕਰਾਤ ਨੂੰ ਮਾਰ ਸੁੱਟਿਆ ਸੀ, ਕਿਉਂ ਜੋ ਓਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੇ ਵੱਜ ਵਜਾਕੇ ਅਕਸਰ ਮੁੜ ਮੁੜਕੇ ਆਖਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਤੁਸੀ ਸਾਰੇ ਭੁੱਲੇ ਹੋਏ ਹੋ ਤੇ ਜੋ ਮੈਂ ਆਖਦਾ ਹਾਂ ਉਹ ਠੀਕ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਬ੍ਰੇਨ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਬਾਬਤ ਤਾਂ ਏਹਾ ਜਿਹਾ ਕੋਈ ਭੇ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂ ਜੋ ਉਸ ਨੇ ਆਪ ਤੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਨਿਰਾ ਪੁਰਾ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਆਖਿਆ ਵੇਖਿਆ ਈ<noinclude></noinclude> qmla816rnf2ueckfzck9oo5xuyzo25i ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/8 250 42382 227352 103582 2026-07-20T08:16:23Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227352 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੲ )}} ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਓਹਨਾਂ ਨੇ ਹੱਥੀਂ ਕਰਕੇ ਏਹ ਗੱਲ ਵਿਖਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਕੁਝ ਓਹ ਆਖਦੇ ਨੇ, ਓਹ ਹਰ ਇੱਕ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਏਹ ਵੇਖਕੇ ਬੜਾ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ ਕਿ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦਿਆਂ ਹੋਰਨਾਂ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਲੋਕ ਉਸਦੀ ਵੇਖਾ ਵੇਖੀ ਇਸਦੇ ਮਗਰ ਲੱਗ ਪਏ ਨੇ, ਕਈ ਥਾਈਂ ਤਾਂ ਇਸ ਕੰਮ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਵਾਲੇ ਆਪ ਕਰਦੇ ਨੇ ਤੇ ਕਈ ਥਾਈਂ ਕੋਉਪਰੇਟਿਵ ਸੁਸਾਇਟੀਆਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਸਭਾਂ ਏਹ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਨੇ। ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਪੱਕਾ ਯਕੀਨ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਕਦੀ ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਖੇਤੀ ਬਾੜੀ ਕਰਨ ਕਾਲੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦੇ ਵਸਨੀਕਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾ ਦਈਏ ਕਿ ਓਹਨਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦੀ ਕੁੰਜੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਹੈ ਤਾਂ ਏਹ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸੁਧਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੜਾ ਤਕੜਾ ਕਦਮ ਅਗਾਂਹ ਨੂੰ ਚੁੱਕਿਆ ਜਾਏਗਾ। {{gap}}ਬ੍ਰੇਨ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਏਹ ਕਤਾਬ ਏਸ ਪਾਸੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸਾਫ਼ ਤੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਮੈਂ ਪੂਰੇ ਨਿਸ਼ਚੇ ਨਾਲ ਸਫ਼ਾਰਸ਼ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰਾਂ ਦਾ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਸ਼ੋਂਕ, ਪ੍ਰੇਮ ਤੇ ਚਾ ਹੈ, ਓਹ ਇਸ ਕਤਾਬ ਤੋਂ ਪੂਰਾ ਪੂਰਾ ਲਾਹਾ ਲੈਣ। {{rh|੧੧ ਜਨਵਰੀ ੧੯੨੯]||ਅਰਵਿਨ}}<noinclude></noinclude> rkgpfv0zvejipkz5ijvwzcves7kmhi8 ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/10 250 42384 227353 103585 2026-07-20T08:19:24Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227353 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|3em}} {{center|( ਕ )}} ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਪਿੰਡ ਮੈਂ ਜਾਵਾਂਗਾ ਮੈਂ ਜ਼ਰੂਰ ਉਸਦਾ ਸੁਧਾਰ ਕਰਾਂਗਾ ਤੇ ਉਹ ਸੁਧਾਰ ਕਰਦਾ ਵੀ ਏ। ਰੂੜੀ ਦੇ ਟੋਇਆਂ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਮਾਰੋ ਹੁਣ ਓਹ ਥਾਉਂ ਥਾਈਂ ਦਿਸਦੇ ਨੇ, ਟੱਟੀਆਂ ਦੇ ਬੰਦੋਬਸਤ ਵੱਲ ਵੇਖੋ ਤਾਂ ਉਹ ਕਈਆਂ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਬਨਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ ਨੇ, ਸਭਨੀ ਪਾਸੀਂ ਵਿਆਹ ਲਈ ਰਜਿਸਟਰ ਖੁਲ੍ਹਦੇ ਪਏ ਨੇ, ਗਹਿਣੇ ਪਾਉਣ ਦਾ ਰਿਵਾਜ ਕਿੰਨਾ ਘੱਟ ਹੋ ਰਿਹਾ ਏ। ਸਕਾਊਟ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਵੇਖੋ, ਮੁੰਡਿਆਂ ਦੇ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁੜੀਆਂ ਪੜ੍ਹਦੀਆਂ ਨੇ। ਪਲੇਗ ਤੇ ਮਾਤਾ ਦਾ ਟੀਕਾ ਲੋਕੀ ਲੁਆਣ ਲੱਗ ਪਏ ਨੇ, ਖੂਹਾਂ ਤੇ ਹਲਟ ਤੇ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਹੇ ਦੇ ਹਲ ਵਗਦੇ ਨੇ, ਲੋਕੀ ੮ (ਅ) ਨੰਬਰ ਦੀ ਕਣਕ ਬੀਜਦੇ ਨੇ, ਕਮਾਦ ਵੀ ਨਵੀਂ ਕਿਸਮ ਦਾ ਬੀਜਣ ਲੱਗ ਪਏ ਨੇ, ਕੋਈ ਹਜ਼ਾਰ ਕੁ ਬੰਕ ਵੀ ਖੁਲ੍ਹ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਾਰੀ ਮੂੜੀ ਪੰਝੀ ਕੁ ਲੱਖ ਹੋਵੇਗੀ, ਪਲਵਲ ਦੀ ਨਮੈਸ਼, ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਜਲਸੇ, ਨਾਟਕ ਤੇ ਡਰਾਮੇ, ਜਾਦੂ ਦੀ ਲਾਲਟੈਨ (ਮੈਜਕ ਲੈਂਟਰਨ) ਦੀ ਰਾਹੀਂ ਲੈਕਚਰ, ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਸਕੂਲ, ਘਰੋਗੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਸਕੂਲ, ਹਸਾਰ ਦੇ ਸਾਹਨ, ਜੌਨ ਹਾਲ, ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਦਾ ਬਾਗ਼, ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਦੀ ਕਲੱਬ, ਬਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ, ਸਾਂਝੀਆਂ ਟੈਨਸ ਕਲੱਬਾਂ, ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡਕੇ ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਗੱਲਾਂ ਨੇ ਜੇਹੜੀਆਂ ਏਥੇ ਨਹੀਂ ਦੱਸੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ। ਮੁਕਦੀ ਗੱਲ ਕੀ ਕਿ<noinclude></noinclude> phai35mkrp1tddrvfc3zdryt72p6cai ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/11 250 42385 227354 103586 2026-07-20T08:19:44Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227354 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ਖ )}} ਸਾਰੇ ਜ਼ਿਲੇ ਨੂੰ ਸੁਰਤ ਆ ਗਈ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਤੁਸੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਾਧੇ ਤੇ ਸੁਧਾਰ ਲਈ ਦੱਸੋ ਤੇ ਆਖੋ, ਲੋਕੀ ਉਸਨੂੰ ਸੁਨਣ ਤੇ ਪਰਤਾਕੇ ਵੇਖਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਨ। {{gap}}ਸੁਕਰਾਤ ਡਾਢਾ ਧਸੂ ਏ ਤੇ ਗੱਲਾਂ ਵੀ ਉਹ ਡਾਢੀਆਂ ਸੱਚੀਆਂ ਕਰਦਾ ਏ ਤੇ ਸਦਾ ਮੁੜ ਮੁੜਕੇ ਓਹੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹੋਰ ਕਰੇ ਵੀ ਕੀ? ਖਰਾਬੀਆਂ ਦੇ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਜੋ ਇਲਾਜ ਉਸਨੇ ਕੱਢੇ ਨੇ ਉਹ ਮੂਲੋਂ ਹੀ ਸਿੱਧੇ ਨੇ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਕਰਾਨ ਲਈ, ਉਹਨੂੰ ਮੁੜ ਮੁੜ ਜ਼ੋਰ ਦੇਣ ਤੇ ਕਈਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਖਿਆਲ ਕਰਕੇ ਅਨੇਕ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਸਮਝਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰੀ ਉਸ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਜਗਾਣ ਲਈ ਡਾਢਾ ਖੌਹਰਾ ਹੋਕੇ ਵਿੰਗੀਆਂ ਤਰੇਡੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨੀਆਂ ਪੈਂਦੀਆਂ ਨੇ। ਭਾਵੇਂ ਪਿੰਡ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਸੁਭਾ ਅਕਸਰ ਬੜਾ ਕਾਹਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਓਹ ਦਿਲ ਦੇ ਬੜੇ ਨਰਮ ਹੁੰਦੇ ਨੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਯਾਰ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਵਧੀਕੀਆਂ ਛੇਤੀ ਹੀ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਨੇ। {{gap}}ਏਸ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਅਜੇਹੀ ਦਲੀਲ ਨਹੀਂ ਜੇਹੜੀ ਪਿੰਡ ਦੀ ਗੱਲ ਕੱਥ ਤੇ ਲੈਕਚਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੌ ਵਾਰੀ ਨ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੋਵੇ। {{gap}}ਸੁਕਰਾਤ ਦਾ ਸਾਰਾ ਮੁੱਦਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪਿੰਡ<noinclude></noinclude> g74u1u6uqu9m2dsrvsnzxsqr62zvos2 ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/12 250 42386 227355 103588 2026-07-20T08:19:59Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227355 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ਗ )}} ਵਾਲੇ ਸੋਚ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ। ਸਮਾਂ ਬਦਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤੇ ਰਸਮਾਂ ਜੇਹੜੀਆਂ ਕਿਸੇ ਵੱਲੋਂ ਚੰਗੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ, ਜਾਂ ਕਦੀ ਕੋਈ ਵਿਗਾੜ ਨਹੀਂ ਸਨ ਕਰਦੀਆਂ, ਉਹ ਹੁਣ ਬੜੀਆਂ ਭੈੜੀਆਂ ਤੇ ਸੱਤਿਆਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ। ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਤੇ ਵਾਦੀਆਂ ਨੂੰ ਪਰਖਕੇ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਕਰਕੇ ਸਾਡੀ ਅਰੋਗਤਾ, ਸੁਖ, ਭਲਿਆਈ ਤੇ ਫਸਲਾਂ ਦੇ ਵਾਧੇ ਲਈ ਕੀ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਚੰਗੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਨੂੰ ਭਾਵੇਂ ਕੁਝ ਵੀ ਹੋਵੇ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ ਪਰ ਭੈੜੀਆਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਪੁਟ ਸੁੱਟੋ ਤੇ ਅਜੇਹੇ ਨਵੇਂ ਢੰਗ ਸਿੱਖੋ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਾਡਾ ਜਿੰਨਾ ਫੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਹੋਵੇ। ਜੇ ਸੁਕਰਾਤ ਨੇ ਏਹ ਕੁਝ ਕਰਕੇ ਵਿਖਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਸਮਾਂ ਬੇਅਰਥ ਨਹੀਂ ਗੁਆਇਆ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਪਿੰਡਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਚੰਗੇ ਮੰਦੇ ਬੋਲ ਰੜਕਣਗੇ। {{rh|ਵੈਸਟਵੁੱਡ-ਰਾਈਬਰੋ, ਨਾਰਫੋਕ</br>ਜੂਨ ੧੯੨੮||ਐਫ਼. ਐਲ. ਬੇਨ}}<noinclude></noinclude> 8a6ntphshfvmxoiypacu8yjhq67wyc5 ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/13 250 42387 227356 103589 2026-07-20T08:20:17Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227356 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|10em}} <center>{{xxx-larger|'''ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ'''}}</center><noinclude></noinclude> lw381w947mnzh0hzfdbv0iwhkr2isea ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/14 250 42417 227357 103719 2026-07-20T08:21:00Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227357 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude><center> {| |- | || {{xxx-larger|'''ਤਤਕਰਾ'''}} || |- | ੧ {{gap|2em}}|| ਚਾਰ ਚੀਜ਼ਾਂ {{gap|2em}}|| ੧ |- | ੨ || ਤਾਪ || ੧੩ |- | ੩ || ਜ਼ਾਤ ਪਾਤ ਤੇ ਭਿੱਟ || ੧੯ |- | ੪ || ਗਹਿਣਾ ਤੇ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਦਾ ਠੀਕ ਦਰਜਾ || ੨੮ |- | ੫ || ਪਾਣੀ-ਬਾਲਣ ਤੇ ਰੂੜੀ || ੪੭ |- | ੬ || ਪਿੰਡ ਦੀ ਸਫਾਈ ਜਾਂ ਆਪਣੀ ਮਦਦ</br> ਆਪ ਕਰਨੀ || ੫੯ |- | ੭ || ਬੇਵਸੀ ਜਾਂ ਆਪੇ ਹੀ ਹੋਵੇ || ੬੮ |- | ੮ || ਪਿੰਡ ਦੇ ਕੁੱਤੇ || ੭੨ |- | ੯ || ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਦਾ ਮਾਨ ਤੇ ਵਡਿਆਈ || ੭੭ |- | ੧੦ || ਚੰਗੀਆਂ ਪਿਤਾ ਪੁਰਖੀ ਗੱਲਾਂ ਤੇ</br> ਮਾਸਟਰ ਦਾ ਆਦਰਸ਼ || ੮੭ |- | ੧੧ || ਪਿੰਡ ਦਾ ਆਗੂ || ੧੦੦ |- | ੧੨ || ਧਰਮ ਯੁੱਧ || ੧੦੭ |- | ੧੩ || ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰ || ੧੧੨ |- | ੧੪ || ਮਨੁੱਖਾ ਜਨਮ ਦੀ ਵਡਿਆਈ || ੧੨੫ |- | ੧੫ || ਮਨੁੱਖ ਤੇ ਪਸ਼ੂ || ੧੩੨ |- | ੧੬ || ਤਿੰਨ ਮਾਲਕ || ੧੩੮ |- | ੧੭ || ਸਿਖਲਾਈ || ੧੪੮ |- | ੧੮ || ਸੁਧਾਰ ਦਾ ਖਰਚ || ੧੫੯ |} </center><noinclude></noinclude> 1u83pj2e8zljx6zav438a5akzm7ktyf ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/15 250 42418 227358 103720 2026-07-20T08:21:38Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227358 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ਛ )}} <center> {| |- | ੧੯ {{gap|3em}}|| ਅਕਲ ਨਾਲ ਖੇਤੀ ਵਾੜੀ ਕਰਨਾ {{gap|3em}}|| ੧੭੩ |- | ੨੦ || ਸੇਵਾ ਦਾ ਭਾਵ || ੧੮੨ |- | ੨੧ || ਸੋਨਾ ਚਾਂਦੀ ਫੂਕਣਾ || ੧੮੮ |- | ੨੨ || ਅਜਾਈਂ ਗੁਆਣਾ || ੧੯੭ |- | ੨੩ || ਭੈੜੇ ਦਾਂਦ || ੨੦੬ |- | ੨੪ || ਦੋ ਖਜ਼ਾਨੇ || ੨੧੧ |- | ੨੫ || ਮਾਲਕ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ || ੨੧੬ |- | ੨੬ || ਸੁਖਦਾਈ ਪਿੰਡ || ੨੨੧ |- | ੨੭ || ਬੀ. ਏ. ਐਲ. ਐਲ. ਬੀ. ਵਕੀਲ || ੨੩੪ |- | ੨੮ || ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਬੱਚੇ || ੨੪੫ |- | ੨੯ || ਬੁਝਾਰਤ || ੨੫੪ |- | ੩੦ || ਹਾਂ ਜੀ ਤੇ ਮੁੰਡਿਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਦਾ</br> ਰਲ ਕੇ ਪੜ੍ਹਨਾ || ੨੫੮ |- | ੩੧ || ਵਿਦਾਇਗੀ || ੨੭੭ |- | ੩੨ || ਛੇਕੜਲਾ ਲੇਖ || ੨੮੩ |} </center><noinclude></noinclude> ksq1qakt027me5r40mtdmhb6kxipij7 ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/16 250 42419 227359 103721 2026-07-20T08:22:18Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227359 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|{{xxxx-larger|'''ਚਾਰ ਚੀਜ਼ਾਂ'''}}}} ਇੱਕ ਦਿਨ ਸੁਕਰਾਤ ਗੁੜਗਾਉਂ ਦੇ ਜ਼ਿਲੇ ਕਿਸੇ ਪਿੰਡ ਜਾ ਨਿਕਲਿਆ, ਓਥੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕੁਝ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਮਿਲੇ । ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰਾਮ ਰਾਮ ਆਖ ਕੇ ਉਹ ਓਹਨਾਂ ਕੋਲੋਂ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ, 'ਭਾਈ ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ ? ਓਹਨਾਂ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, 'ਜੀ ਅਸੀਂ ਏਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਜ਼ਿਮੀਦਾਰ ਹਾਂ।' ਸੁਕਰਾਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਵੇਖਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਗੰਦ ਤੇ ਗਰੀਬੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਸ਼ੈ ਨਜ਼ਰ ਨ ਆਈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਓਸ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੇਣ ਦਾ ਕੋਈ ਪਰਬੰਧ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਏਸ ਲਈ ਕਈ ਵਾਰੀ ਫਸਲਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਸੁਕਰਾਤ ਸੁਭਾਵਕ ਓਹਨਾਂ ਪਾਸੋਂ ਕੁਝ ਪੱਛਣ ਗਿੱਛਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। {{Block center|<poem>{{Float left|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}}} ਮੇਰੀ ਤੱਕੇ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਓਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਆਪਣੀ ਜ਼ਮੀਨ ਤੋਂ ਲਾਹਾ ਖੱਟਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂ ਇਹ ਗੱਲ ਸੱਚ ਹੈ? </br> {{Float left|{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}}}ਜੀ ਹਾਂ, ਸੱਚ ਏ। </br> {{Float left|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}}} ਤਾਂ ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਮਾਲਦਾਰ ਹੋਵੋਗੇ? </br> {{Float left|{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਦਾਰ:-}}}}ਓ ਬੁਢਿਆ ! ਤੇਰੀ ਕੋਈ ਮੱਤ ਮਾਰੀ ਹੋਈ</poem>}}<noinclude></noinclude> shblm9bl3d4o3h2d1dhu8szgje6ctnh ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/17 250 42423 227360 103726 2026-07-20T08:24:38Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227360 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੨ )}} {{Block center|<poem>{{gap|4em}}ਏ? ਅਸਾਂ ਕੀ ਮਾਲਦਾਰ ਹੋਣਾ ਏਂ ?(ਉਹਨਾਂ ਸੁਕਰਾਤ ਨੂੰ ਅਜੇ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪਛਾਤਾ)</br> {{Float left|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}}}ਤੁਸੀ ਹੁਣੇ ਈ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਅਸੀ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਹਾਂ, ਤੁਸੀ ਫੇਰ ਕਿਹੋ ਜਿਹੇ ਜ਼ਿਮੀਦਾਰ ਹੋ? ਤੁਸੀ ਸ਼ਾਇਦ ਸੱਚ ਨਹੀਂ ਸੀ ਆਖਿਆ। (ਪਿੰਡ ਵਾਲੇ ਬੜੇ ਸ਼ਰਮਿੰਦੇ ਹੋਏ ਤੇ ਓਹ ਸਮਝ ਗਏ ਕਿ ਏਹ ਬੁੱਢਾ ਤਾਂ ਸੁਕਰਾਤ ਹੈ) </br> {{Float left|{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}}}ਜੀ ਸਕਰਾਤ ਜੀ ! ਸਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਭੁੱਲ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਅਸੀ ਮੂਰਖਤਾਈ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ। ( ਹੁਣ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹੋਸ਼ ਆਈ ਤੇ ਸੁਕਰਾਤ ਦਿਆਂ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਉੱਤਰ ਜ਼ਰਾ ਸੋਚ ਵਿਚਾਰ ਕੇ ਦੇਣ ਲੱਗੇ )</br> {{Float left|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}}}ਹੱਛਾ, ਭਾਈ ਫੇਰ ਦੱਸੋ ਤੁਸੀ ਹੋ ਕੌਣ?</br> {{Float left|{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}}}ਜੀ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਮਨੁਖ ਤਾਂ ਹਾਂ!</br> {{Float left|{{x-larger|ਸਕਰਾਤ:-}}}}ਠੀਕ ਭਾਈ ਠੀਕ, ਪਰ ਮਨੁਖ ਤਾਂ ਪਸੂਆਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਕਿਉਂ ਇਹ ਗੱਲ ਸੱਚ ਹੈ?</br> {{Float left|{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}}}ਜੀ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਤਾਂ ਸੋਲਾਂ ਆਨੇ ਸੱਚ ਏ।</br> {{gap|4em}}ਜਦ ਸੁਕਰਾਤ ਇਹ ਗੱਲ ਬਾਤ</poem>}}<noinclude></noinclude> 40qfikx41lzbi7c88ia19ij8t5eyr1z ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/18 250 42424 227361 103727 2026-07-20T08:24:50Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227361 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੩ )}}</br> {{Block center|<poem>ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤਾਂ ਇੱਕ ਨਿੱਕਾ ਜਿਹਾ ਬੜਾ ਗੰਦਾ ਮੁੰਡਾ ਇੱਕ ਸੋਹਣੇ ਤੇ ਸੁਥਰੇ ਕਤੂਰੇ ਨਾਲ ਖੇਡਦਾ ਉਸਦੀ ਨਜ਼ਰੇ ਪੈ ਗਿਆ।</br> {{Float left|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}}}ਓਹ ਬਾਲ ਬੜਾ ਗੰਦਾ ਹੈ।</br> {{Float left|{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}}}ਜੀ ਹਾਂ, ਅਸਾਂ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰਾਂ ਦੇ ਨਿੱਕੇ ਨਿਆਣੇ ਘੱਟ ਹੀ ਨ੍ਹਾਉਂਦੇ ਧੋਂਦੇ ਨੇ। ਅਸੀਂ ਲੋਕ ਬੜੇ ਗਰੀਬ ਹਾਂ, ਸਾਡੀਆਂ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਗੋਹੇ ਥੱਪਦੀਆਂ, ਆਟਾ ਪੀਂਹਦੀਆਂ ਤੇ ਰੋਟੀ ਟੁੱਕਰ ਕਰਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਨੇ। ਓਹਨਾਂ ਵਿਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮੁੰਡੇ ਕੁੜੀਆਂ ਨੁਹਾਣ ਧੁਆਣ ਦੀ ਵੇਹਲ ਕਿੱਥੋਂ?</br> {{Float left|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}}}ਓਹ ਵੇਖੋ ਖਾਂ, ਓਹ ਕਤੂਰਾ ਤਾਂ ਬੜਾ ਸਾਫ ਸੁਥਰਾ ਹੈ, ਕਿ ਨਹੀਂ?</br> {{Float left|{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}}}ਹਾਂ ਜੀ, ਓਸਦੀ ਮਾਂ ਉਸਨੂੰ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਾਰੀ ਚਟਦੀ ਏ ਤੇ ਡਾਢਾ ਸਾਫ ਸੁਥਰਾ ਰੱਖਦੀ ਏ।</br> {{Float left|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}}}ਤੁਸੀ ਮੈਨੂੰ ਹੁਣੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਪਸੂਆਂ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੀ ਇੱਕ ਗੰਦਾ ਬਾਲ ਸਾਫ ਸੁਥਰੇ ਕਤੂਰੇ ਨਾਲੋਂ ਚੰਗਾ ਹੈ?</poem>}}<noinclude></noinclude> sdn46zv0xay5v4et0w2s5iy40pvjjra ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/19 250 42425 227362 103728 2026-07-20T08:25:09Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227362 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( 8 )}} {{Block center|<poem>{{Float left|{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}}}ਜੀ, ਸਾਨੂੰ ਮਾਫੀ ਦੇਣੀ, ਸਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਫੇਰ ਭੁੱਲ ਹੋ ਗਈ ਏ, ਅਸੀਂ ਸਫਾਈ ਨੂੰ ਮੁਖ ਰਖਦਿਆਂ ਪਸ਼ੂਆਂ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਤਰਾਂ ਵੀ ਚੰਗੇ ਨਹੀਂ।</br> {{Float left|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}}}ਹੱਛਾ, ਫੇਰ ਮਨੁਖ ਤਾਂ ਲਿਖਿਆ ਪੜ੍ਹਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪਸੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।</br> {{Float left|{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}}}ਜੀਆ, ਮਨੁਖ ਲਿਖਦਾ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਕੋਲ ਕਈ ਕਤਾਬਾਂ ਵੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਨੇ।</br> {{Float left|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}}}ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਪੜ੍ਹ ਸਕਦੇ ਹੋ?</br> {{Float left|{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}}}ਨਹੀਂ ਜੀ।</br> {{Float left|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}}}(ਇੱਕ ਹੋਰ ਨੂੰ) ਕੀ ਤੂੰ ਪੜ੍ਹ ਸਕਦਾ ਹੈ?</br> {{Float left|{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}}}ਨਹੀਂ ਜੀ, ਅਸਾਂ ਕਿੱਥੋਂ ਪੜ੍ਹਣਾ ਹੋਇਆ?</br> {{Float left|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}}}(ਤੀਜੇ ਨੂੰ) ਕੀ ਤੂੰ ਪੜ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਏਂ?</br> {{Float left|{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}}}ਨਹੀਂ ਜੀ।</br> {{Float left|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}}}ਤੁਸੀ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਹੁਣੇ ਈ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਅਸੀ ਮਨੁੱਖ ਹਾਂ।</br> {{Float left|{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}}}ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਖਿਮਾਂ ਕਰੋ, ਅਸੀ ਤਾਂ ਡੰਗਰ ਤੇ ਮੂਹੜ ਹਾਂ।</br> {{Float left|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}}}ਪਰ ਗਾਵਾਂ ਤਾਂ ਆਪਣਿਆਂ ਵੱਛਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾਫ ਸੁਥਰਾ ਰੱਖਦੀਆਂ ਨੇ, ਤੇ ਤੁਸੀ</poem>}}<noinclude></noinclude> k3c0f6zcnp2lj31u9p4fmg9mw83bfr2 ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/20 250 42426 227363 103733 2026-07-20T08:25:28Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227363 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੫ )}} {{Block center|<poem> {{gap|3em}}ਆਪਣੇ ਮੁੰਡੇ ਕੁੜੀਆਂ ਗੰਦੇ ਤੇ ਮੈਲੇ ਰੱਖਦੇ {{gap|3em}}ਹੋ, ਤੁਸੀ ਪਸ਼ੂ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਏ? </br> {{Float left|{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}}}ਜੀ ਅਸੀ ਕੀ ਆਖੀਏ, ਕੀ ਕਰੀਏ? ਸਾਨੂੰ ਤਾਂ ਕੁਝ ਸਮਝ ਨਹੀਂ। </br> {{Float left|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}}}ਹੱਛਾ, ਜੇ ਤੁਸੀ ਮਨੁੱਖ ਬਨਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਤੇ ਆਪਣੇ ਬਾਲ ਨਿਆਣੇ ਸਾਫ ਸੁਥਰੇ ਰੱਖਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਨੇ। ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਸਾਫ ਸੁਥਰਾ ਰੱਖਣ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਿੰਡ ਦਾ ਸਾਰਾ ਗੰਦ ਤੇ ਕੂੜਾ ਪਿੰਡੋਂ ਬਾਹਰ ਛੇ ਛੇ ਫੁਟ ਡੂੰਘੇ ਟੋਏ ਪੁੱਟ ਕੇ ਓਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਬਾਲਾਂ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ ਨੇਮ ਨਾਲ ਨਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।</br> {{Float left|{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}}}ਜੀ ਚੰਗਾ, ਅਸੀਂ ਕਰਾਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਏਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਕੀਤਾ ਕਰਾਂਗੇ।</br> {{gap|3em}}ਸੁਕਰਾਤ ਓਹਨਾਂ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਏਧਰ ਓਧਰ ਫਿਰਦਾ ਤੇ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਓਸਨੇ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ ਬੁਝਾਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਸਭ ਭੁਲਦੇ ਦਿੱਸੇ। ਰਾਹੋ ਰਾਹ ਟੁਰਦਿਆਂ ਟੁਰਦਿਆਂ</poem>}}<noinclude></noinclude> tts4axn4qq6t9ktr7mfg0b96zqiagt4 ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/21 250 42427 227364 103736 2026-07-20T08:25:43Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227364 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੬ )}} {{Block center|<poem>ਅੱਚਨਚੇਤ ਸੁਕਰਾਤ ਨੇ ਇੱਕ ਗੋਹੇ ਦਾ ਭੂੰਡ ਗੋਹੇ ਦੀ ਗੋਲੀ ਆਪਣੀ ਖੁੱਡ ਨੂੰ ਰੇੜ੍ਹੀ ਲਈ ਜਾਂਦਾ ਵੇਖਿਆ। ਇੱਕ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਬਿਨਾਂ ਵਿਚਾਰੇ ਹੱਸਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਤੇ ਆਖਣ ਲੱਗਾ, 'ਵੇਖੋ ਜੀ, ਏਸ ਭੂੰਡ ਵਲ, ਇਹ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਭੈੜਾ ਜਨੌਰ ਏ, ਰੱਬ ਨੇ ਏਹੋ ਜਿਹੇ ਭੈੜੇ ਜਨੌਰ ਕਾਹਨੂੰ ਬਣਾਏ ਸਨ?'</br> {{Float left|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}}}ਰੱਬ ਵੀ ਸਚ ਮੁਚ ਬੜਾ ਅਜਬ ਏ। ਇਹ ਭੂੰਡ ਗੋਹੇ ਦੀਆਂ ਗੋਲੀਆਂ ਬਣਾ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰੇੜ੍ਹ ਰੇੜ੍ਹਕੇ ਆਪਣੀ ਖੁੱਡ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਏ, ਜਿੱਥੇ ਘੁਪ ਹਨੇਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਹਵਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਲਗਦੀ। ਕੀ ਇਹ ਠੀਕ ਏ ਨਾ?</br> {{Float left|{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}}}ਜੀ ਹਾਂ, ਇਹ ਭੈੜਾ ਏਸੇ ਤਰਾਂ ਹੀ ਕਰਦਾ ਏ।</br> {{Float left|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}}}ਕੀ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਤੇ ਕੁੜੀਆਂ ਗੋਹੇ ਨਹੀਂ ਥੱਪਦੀਆਂ, ਤੇ ਗੋਹੇ ਥੱਪਣ ਵੇਲੇ ਆਪਣੇ ਬਾਲ ਵੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲੈ ਜਾਂਦੀਆਂ? ਤੇ ਕੀ ਓਹ ਬਾਲ ਥਾਪੀਆਂ ਨਹੀਂ ਥੱਪਦੇ ਤੇ ਗੋਹੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਖੇਡਦੇ?</poem>}}<noinclude></noinclude> 0dgsexpmk4ddbuuxhyznb35k86knjrx ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/22 250 42428 227365 103739 2026-07-20T08:25:57Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227365 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੭ )}} {{Float left|{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}}}ਜੀ ਗੋਹੇ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਜੀਵਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਜਰੁਰੀ ਸ਼ੈ ਹੋਏ, ਅਸੀਂ ਏਹਨਾਂ ਨਾਲ ਦੁਧ ਕਾਹੜਦੇ ਤੇ ਹੁੱਕਾ ਪੀਂਦੇ ਆਂ।</br> {{Float left|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}}}ਮੈਂ ਇਹ ਗੱਲ ਤਾਂ ਪੁੱਛੀ ਈ ਨਹੀਂ, ਮੈਂ ਮਗਰੋਂ ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਗੱਲ ਕਰਾਂ, ਮੈਂ ਤੇ ਨਿਰਾ ਏਹਾ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ ਕਿ ਕੀ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਤੇ ਬਾਲ ਥਾਪੀਆਂ ਥੱਪਦੇ ਨੇ?</br> {{Float left|{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}}}( ਜ਼ਰਾ ਠਠੰਬਰ ਕੇ ) ਜੀ ਹਾਂ! </br> {{Float left|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}}}ਹੱਛਾ ਦੱਸੋ ਕੀ ਓਹਨਾਂ ਕੱਚਿਆਂ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀ ਰਹਿੰਦੇ ਓ-ਬਾਰੀਆਂ ਹੈਨ?</br> {{Float left|{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}}}ਜੀ ਸਾਨੂੰ ਤਾਂ ਚੋਰਾਂ ਦਾ ਡਰ ਰਹਿੰਦਾ ਏ।</br> {{Float left|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}}}ਮੈਂ ਚੋਰਾਂ ਦਾ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪੁੱਛਿਆ। ਜਦ ਤੁਹਾਡਿਆਂ ਸਾਰਿਆਂ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਰੀਆਂ ਹੋਣ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਹੋਵੋਗੇ ਤਾਂ ਚੋਰ ਵੀ ਬਹੁਤੇ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਲੱਗੇ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਾਂਗਾ ਕਿ ਤੁਹਾਡਿਆਂ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਚੋਰ ਕਿਉਂ ਆਉਂਦੇ ਨੇ? ਮੈਂ ਤੇ ਨਿਰਾ ਇਹੋ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ ਕਿ ਤੁਹਾਡਿਆਂ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਬਾਰੀਆਂ ਹੈਨ ਜਾਂ ਨਹੀਂ? </br> {{Float left|{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}}}ਨਹੀਂ ਜੀ।</br> {{Float left|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}}}ਫੇਰ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨੇਰਾ ਈ ਹੋਵੇਗਾ?<noinclude></noinclude> hvu034ekufdz88a253jbznlt7dihlzn ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/23 250 42429 227366 103741 2026-07-20T08:26:07Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227366 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੮ )}} {{Block center|<poem>{{Float left|{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}}}ਜੀ, ਹਾਂ। </br> {{Float left|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}}}ਤਾਂ ਫੇਰ ਇਹ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਹਨੇਰੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ-ਜਿਥੇ ਹਵਾ ਨਹੀਂ ਫਿਰਦੀ-ਰਹਿੰਦੇ ਓ, ਤੇ ਨਾਲੇ ਥਾਪੀਆਂ ਥੱਪਦੇ ਹੋ। ਫੇਰ ਤੁਸੀ ਉਸ ਗੋਹੇ ਦੇ ਭੂੰਡ ਤੋਂ ਕਿਸਤਰ੍ਹਾਂ ਚੰਗੇ ਹੋਏ?</br> {{Float left|{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}}}ਜੀ, ਇਸਤੋਂ ਤਾਂ ਇਹੀ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਏ ਕਿ ਅਸੀ ਉਸਤੋਂ ਚੰਗੇ ਨਹੀਂ।</br> {{Float left|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}}}ਤਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਤੇ ਮੁੰਡੇ ਕੁੜੀਆਂ ਸਾਫ ਰੱਖਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਨੇ ਤੇ ਨਾਲੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣਿਆਂ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਰੀਆਂ ਕੱਢਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਨੇ, ਅਤੇ ਗੋਹਾ ਥੱਪਣਾ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਏ। {{Float left|{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}}}ਜੀ ਅਸੀ ਮੰਨਦੇ ਹਾਂ, ਜੋ ਕੁਝ ਤੁਸੀ ਆਖਿਆ ਹੈ, ਸਭ ਸੱਚ ਹੈ। ਜ਼ਰਾ ਅੱਗੇ ਜਾਕੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕੁੱਤੀ ਮਿਲੀ-ਜਿਸ ਦੇ ਛੇ ਕਤੂਰੇ ਸਨ, ਤੇ ਓਹ ਬੈਠਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੁਧ ਚੰਘਾਂਦੀ ਤੇ ਸਾਫ ਕਰਦੀ ਸੀ।</br> {{gap}}ਇੱਕ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਨੇ ਕੁੱਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸੋਟੀ ਵਗਾਹ ਕੇ ਮਾਰੀ ਤੇ ਆਖਿਆ, 'ਦੁਰੇ ਦੁਰੇ, ਰਾਹ ਤੋਂ ਪਰੇ </poem>}}<noinclude></noinclude> sz9ulltpmyijdjcctg4fd6i3ksip6l2 ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/24 250 42430 227367 103742 2026-07-20T08:26:20Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227367 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੯ )}} {{Block center|<poem>ਹਟ ਜਾਹ।' ਸੁਕਰਾਤ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗਾ, 'ਤੁਸੀ ਕੁੱਤੀ ਨੂੰ ਨ ਮਾਰੋ, ਕੁੱਤੀ ਵੀ ਕਈ ਗੱਲੀਂ ਮਨੁੱਖ ਨਾਲੋਂ ਚੰਗੀ ਹੈ'। ਉਸ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣਕੇ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਬੜੇ ਖਿਝੇ, ਪਰ ਸੁਕਰਾਤ ਤੋਂ ਡਰਦਿਆਂ ਚੁੱਪ ਕਰ ਰਹੇ।</br> {{gap}}ਓਥੋਂ ਅੱਗੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਸਕੂਲ ਆਇਆ, ਜਿੱਥੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ੩੦ ਕੁ ਮੰਡੇ ਪੜ੍ਹਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਵੇਖਕੇ ਸੁਕਰਾਤ ਬੜਾ ਘਾਬਰਿਆ ਤੇ ਕੁਝ ਚਿਰ ਪਿੱਛੋਂ ਆਖਣ ਲੱਗਾ-</br> {{gap}}ਏਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਕੁੜੀਆਂ ਹੈ ਨਹੀਂ?-</br> {{Float left|{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}}}ਜੀ, ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ, ਜਿੰਨੇ ਮੁੰਡੇ ਨੇ ਉੱਨੀਆਂ ਈ ਕੁੜੀਆਂ ਨੇ।</br> {{Float left|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}}}ਤਾਂ ਫੇਰ ੩੦ ਕੁੜੀਆਂ ਵੀ ਸਕੂਲੇ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਆਈਆਂ?</br> {{Float left|{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}}}ਹੱਸ ਕੇ, ਜੀ ਕੁੜੀਆਂ ਨਹੀਂ ਪੜ੍ਹਦੀਆਂ ਲਿਖਦੀਆਂ, ਇਹ ਕੰਮ ਤਾਂ ਮੁੰਡਿਆਂ ਦਾ ਹੋਇਆ ਨਾ।</br> {{Float left|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}}}ਤਾਂ ਫੇਰ ਤੁਸੀ ਮੁੰਡਿਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਤਕਰਾ ਪਾਂਦੇ ਹੋ?</poem>}}<noinclude></noinclude> fw4j5bi6kmf419p0vycyxx32w767d6j ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/25 250 42431 227368 103744 2026-07-20T08:26:30Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227368 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੦ )}} {{Block center|<poem>{{Float left|{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}}}ਹਾਂ ਜੀ, ਠੀਕ ਏ, ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਕੌਣ ਚਾਹੁੰਦਾ ਏ? ਸਭ ਕੋਈ ਮੁੰਡੇ ਈ ਮੰਗਦਾ ਏ।</br> {{Float left|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}}}ਪਰ ਏਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਮਾਪੇ ਤਾਂ ਇੱਕੋ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਨੇ, ਕੀ ਇਹ ਗੱਲ ਠੀਕ ਨਹੀਂ?</br> {{Float left|{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}}}ਜੀ, ਹਾਂ।</br> {{Float left|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}}}ਕੁੜੀਆਂ ਤਾਂ ਅੱਗੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਹੋ ਕੇ ਮਾਵਾਂ ਬਨਣਗੀਆਂ।</br> {{Float left|{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}}}ਜੀ, ਸੱਚ ਏ</br>। {{Float left|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}}}ਜ਼ਨਾਨੀ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਘਰ ਦੇ ਕੰਮ ਕਾਜ ਦੀ ਜ਼ਿਮੇਵਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਘਰਵਾਲੀ ਆਖਦੇ ਨੇ।</br> {{Float left|{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}}}ਸੱਚ ਏ ਜੀ।</br> {{Float left|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}}}ਤਾਂ ਮੁੜ ਫੇਰ ਏਸ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨ ਹੋਇਆ ਕਿ ਜਿੰਨੀ ਚੰਗੀ ਜ਼ਨਾਨੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਓਨਾ ਈ ਚੰਗਾ ਘਰ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਹੋਵੇਗਾ, ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਤੇ ਬੱਚੇ ਵੀ ਚੰਗੇ ਰਾਜੀ ਹੋਣਗੇ।</br> {{Float left|{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}}}ਆਹੋ ਜੀ, ਠੀਕ ਏ । ਸੁਕਰਾਤ-ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਜੋ ਕੰਮ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰਨਾ</poem>}}<noinclude></noinclude> guwcbe16srp938b2423toh0g24itsnm ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/26 250 42432 227369 103746 2026-07-20T08:26:44Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227369 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੧ )}} {{Block center|<poem>ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਬਾਲਾਂ ਲਈ ਕਰਨਾ ਓਹਨਾਂ ਦਾ ਫਰਜ਼ ਹੈ, ਓਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਖ਼ਿਆਲ ਕਰਕੇ ਫੇਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨਾਲ ਵਧੇਰਾ ਚੰਗਾ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। </br> {{Float left|{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}}}ਜੀ, ਅਸੀ ਕੀ ਆਖੀਏ? ਜੀ ਅਸੀ ਤਾਂ ਕੁਰਾਹੇ ਪਏ ਹੋਏ ਹਾਂ।</br> {{Float left|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}}}ਤਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਸਿੱਟਾ ਫੇਰ ਇਹ ਕੱਢਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਏ ਕਿ ਜੇ ਅਸੀ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਆਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਚਾਰ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਨੇ, ਤਿੰਨ ਨਹੀਂ। </br> {{Float left|੧.}} ਸਾਰਾ ਗੰਦ ਤੇ ਕੂੜਾ ਪਿੰਡੋਂ ਬਾਹਰ ਡੂੰਘੇ ਟੋਇਆਂ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਕੇ ਆਪਣਾ ਪਿੰਡ ਤੇ ਆਪਣੇ ਬਾਲਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ ਸੁਥਰਾ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਏ।</br> {{Float left|੨.}} ਗੋਹਿਆ ਥੱਪਣਾ ਬੰਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਏ।</br> {{Float left|੩.}} ਮੁੰਡੇ ਕੁੜੀਆਂ ਪੜ੍ਹਣ ਲਈ ਸਕੂਲੇ ਘੱਲਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਨੇ।</br> {{Float left|੪.}} ਆਪਣਿਆਂ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਰੀਆਂ ਕਢਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਨੇ।</poem>}}<noinclude></noinclude> gy9g40gp1mslxur8e8z5jn4qcqx5rzi ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/27 250 42433 227370 103747 2026-07-20T08:26:59Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227370 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੨ )}} {{Block center|<poem>{{Float left|{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}}}ਜੀ, ਅਸੀ ਤੁਹਾਡੀ ਗੱਲ ਸਮਝ ਲਈਏ ਤੇ ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਅਸੀ ਏਹ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਨਾ ਕਰ ਲਈਏ ਅਸੀ ਸਚ ਮੁਚ ਮਨੁਖ ਨਹੀਂ ਅਖਵਾ ਸਕਦੇ।</br> {{Float left|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}}}(ਉਠਕੇ ਆਖਣ ਲਗਾ) ਹੱਛਾ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਕਿਉਂ ਜੋ ਚਿਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਏਥੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਬੜਾ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ ਹਾਂ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਆਖੋ ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੱਥ ਕਰਨ ਲਈ ਮੁੜ ਕਦੀ ਫਿਰਦਾ ਟੁਰਦਾ ਆ ਜਾਵਾਂ?</br> {{Float left|{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਦਾਰ:-}}}}ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਜ਼ਰੂਰ ਆਉਣਾ ਤੇ ਜਦ ਤੁਸੀ ਮੁੜਕੇ ਆਵੋਗੇ ਤਾਂ ਏਥੇ ਮਨੁਖ ਈ ਵਸਦੇ ਹੋਣਗੇ।</br> {{Float left|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}}}ਹੱਛਾ, ਸਾਹਬ ਸਲਾਮਤ, ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਏਹੋ ਈ ਉਮੈਦ ਏ।</br> {{Float left|{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}}}ਹੱਛਾ ਜੀ ਸਾਹਬ ਸਲਾਮਤ।</poem>}}<noinclude></noinclude> 9dk3hlq9dfha42l3xamqdo25tchrc6o ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/28 250 42434 227371 103748 2026-07-20T08:27:09Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227371 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੩ )}} {{center|{{xxx-larger|'''ਤਾਪ'''}}}} {{gap}}ਜਦ ਸੁਕਰਾਤ ਫੇਰ ਦੂਜੀ ਵਾਰੀ ਉਸ ਪਿੰਡ ਆਇਆਂ ਤਾਂ ਕੀ ਵੇਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਤਾਪ ਨਾਲ ਪਏ, ਹੋਏ ਨੇ। ਏਹ ਵੇਖ ਕੇ ਓਹ ਆਖਣ ਲਗਾ, ਇਹ ਤਾਂ ਡਾਢੀ ਮਾੜੀ ਗੱਲ ਏ, ਮੇਰੀ ਸਮਝੇ ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਕੋਈ ਇਲਾਜ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਤੇ ਨਾ ਈ ਇਹ ਡਕਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਡਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗੇ ਸਿਆਣੇ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਏਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੱਥ ਪੈਰ ਛੱਡਕੇ ਨ ਪਏ ਰਹਿੰਦੇ।' {{gap}}ਉਸਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣਕੇ ਇੱਕ ਪਿਨਸ਼ਨੀਆਂ ਸਿਪਾਹੀ ਆਖਣ ਲਗਾ, 'ਜੀ, ਮੈਨੂੰ ਪਲਟਨ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਤਾਪ ਨਹੀਂ ਸੀ ਚੜ੍ਹਿਆ, ਪਲਟਨ ਦੇ ਅਫਸਰ ਬਾਰਕਾਂ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਦੁਆਲੇ, ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਛਪੜੀਆਂ ਤੇ ਤਲਾਵਾਂ ਤੇ ਹਫਤੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਮਿਟੀ ਦਾ ਤੇਲ ਛੜਕਾ ਦੇਂਦੇ ਸਨ ਤੇ ਨਾਲੇ ਸਾਨੂੰ ਹਫਤੇ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰੀ ਕੁਨੈਨ ਦੇਂਦੇ ਸਨ ਤੇ ਨਾਲੇ ਸਾਨੂੰ ਮੱਛਰਦਾਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੌਣਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ। ਜੇ ਅਸੀ ਕਦੇ ਮੱਛਰਦਾਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੌਣਾ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਸਾਂ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਸਜਾ ਮਿਲਦੀ ਸੀ।' {{Block center|<poem>{{Float left|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}}} ਤਾਂ ਫੇਰ ਤੁਸੀ ਸਾਰੇ ਤਾਪ ਨਾਲ ਕਿਉਂ ਪਏ ਓ? ਕੀ ਤੁਸੀ ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਰੱਖਾਂ</poem>}}<noinclude></noinclude> o496p1zogqnsetn2cbe2tad1f5hn5d3 ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/29 250 42435 227372 103749 2026-07-20T08:27:45Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227372 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੪ )}} {{Block center|<poem>ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ ਜੋ ਏਸ ਸਿਆਣੇ ਸਿਪਾਹੀ ਨੇ ਹੁਣੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੀਆਂ ਨੇ?</br> {{Float left|{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}}}ਜੀ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਤਾਂ ਉਸ ਕਦੀ ਏਹਾ ਜਹੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ, ਮੇਰੀ ਜਾਚੇ ਤਾਂ ਨਿਰਾ ਕੁਝ ਮਾਰਦਾ ਏ, ਕਿਉਂ ਜੋ ਇਹ ਆਪਣੇ ਘਰ ਤਾਂ ਕੋਈ ਏਹਾ ਜਹੀ ਰੱਖ ਪੋਖ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ।</br> {{Float left|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}}}ਵਾਹ ਓ ਸਪਾਹੀਆ! ਇਹ ਕਿਹਾ ਕੂੜ ਮਾਰਿਆ ਈ? ਤੇਰੇ ਵਰਗੇ ਸਿਆਣੇ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਟੱਬਰ ਲਈ ਮੱਛਰਦਾਨੀਆਂ ਰੱਖਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ, ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨੇਮ ਨਾਲ ਕੁਨੈਨ ਖੁਆਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਤੇ ਨਾਲੇ ਤ੍ਰੱਕੇ ਪਾਣੀ ਵਾਲੀਆਂ ਛੱਪੜੀਆਂ ਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਤੇਲ ਛਿੜਕਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।</br> {{Float left|{{x-larger|ਸਿਪਾਹੀ:-}}}}ਜੀ, ਪਲਟਨ ਵਿਚੋਂ ਆਉਂਦੀ ਵਾਰ ਮੈਂ ਕਿੰਨੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਮੱਛਰਦਾਨੀਆਂ ਲਿਆਇਆ ਸਾਂ। ਮੇਰੀ ਵਹੁਟੀ ਨੇ ਓਹਨਾਂ ਦੇ ਕੁੜਤੇ ਸਿਊਂ ਲਏ, ਕਿਉਂ ਜੋ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਵਰਤਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।</br> {{Float left|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}}}ਤੇਰੀ ਗੱਲ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਓਹ ਤੇਰੇ ਆਖੇ ਨਹੀਂ ਸਨ ਲਗਦੇ ਤੇ ਮੱਛਰਦਾਨੀਆਂ ਨਹੀਂ ਸਨ ਵਰਤਦੇ। ਤੈਨੂੰ ਓਹਨਾਂ</poem>}}<noinclude></noinclude> md4w8ubdcsg5ffblvw3whobk5p676z2 ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/30 250 42436 227373 103750 2026-07-20T08:28:05Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227373 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੫ )}} {{Block center|<poem>ਕੋਲੋਂ ਆਪਣੀ ਈਨ ਮਨਾਣੀ ਤੇ ਆਪ ਮੱਛਰਦਾਨੀ ਵਰਤ ਕੇ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦਸਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਸੀ। {{Float left|{{x-larger|ਸਿਪਾਹੀ:-}}}} ਜੀ ਮੈਂ ਤਾਂ ਕਦੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਵਰਤੀ ਤੇ ਨਾ ਉਹ ਵਰਤਦੇ ਸਨ।</br> {{Float left|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}}}ਤਾਂ ਫ਼ੌਜ ਵਿੱਚ ਰਹਿਕੇ ਈਨ ਮੰਨਣ ਮੁਨਾਣ ਦੀ ਤੇਰੀ ਜੇਹੜੀ ਮਸ਼ਹੂਰੀ ਸੀ, ਓਹ ਘਰ ਆਕੇ ਤੇਰੇ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਨ ਆਈ।</br> {{Float left|{{x-larger|ਸਿਪਾਹੀ:-}}}}ਜੀ, ਗੱਲ ਤਾਂ ਇਹੋ ਜਹੀ ਜਾਪਦੀ ਏ।</br> {{Float left|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}}}ਤਾਂ ਫੋਜ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਾਰਾ ਸਮਾਂ-ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਸਿਖਾਣ ਤੇ ਖ਼ਰਚ ਕੀਤਾ ਕਿ ਤਾਪ ਕਿਸਤਰ੍ਹਾਂ ਡੱਕਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ-ਵੇਅਰਥ ਹੀ ਗਵਾਇਆ।</br> {{gap}}ਏਹ ਆਖਕੇ ਸੁਕਰਾਤ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ 'ਕਿਉਂ ਭਈ, ਤੁਸੀ ਕਦੀ ਕੁਨੈਨ ਦਾ ਨਾਉਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ?</br> {{Float left|{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}}}ਜੀ ਹਾਂ, ਜ਼ਰੂਰ, ਸਕੂਲ ਦਾ ਮਾਸਟਰ ਵੀ ਏਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਾਨੂੰ ਸਿਖਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜ਼ੈਲਦਾਰ ਨੇ ਕੁਝ ਗੋਲੀਆਂ ਲਿਆਕੇ ਸਾਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਬੜਾ ਫੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।</br> {{Float left|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}}}ਤਾਂ ਤੁਸੀ ਰੋਜ਼ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦੇ ਤੇ ਵੱਲ ਹੁੰਦੇ?</poem>}}<noinclude></noinclude> dzb2gwz7n9xtvinbgs3w42sgkxzujic ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/31 250 42440 227374 103805 2026-07-20T08:28:23Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227374 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੬ )}} {{Block center|<poem>{{Float left|{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}}}ਜੀ, ਹੁਣ ਤਾਂ ਗੋਲੀਆਂ ਹੈਨ ਈ ਨਹੀਂ।</br> {{Float left|{{x-larger|ਸਕਰਾਤ:-}}}}ਕੁਨੈਨ ਬੜੀ ਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੈ ਹੈ, ਕਿਉਂ ਏਹ ਠੀਕ ਹੈ?</br> {{Float left|{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}}} ਹਾਂ ਜੀ।</br> {{Float left|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}}}ਮੇਰਾ ਖ਼ਿਆਲ ਏ ਕਿ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਕਦੀ ਹੈ, ਜੇਹੜਾ ਏਥੋਂ ਕੋਈ ਦੋ ਕੁ ਮੀਲ ਦੂਰ ਹੈ।</br> {{Float left|{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}}}ਜੀ ਹਾਂ, ਵਿਕਦੀ ਏ।</br> {{Float left|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}}}ਇੱਕ ਦਿਨ ਤਾਪ ਆਉਣ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡਾ ਇੱਕ ਰੁਪੈ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।</br> {{Float left|{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}}}ਜੀ, ਅੱਜ ਕੱਲ ਬਿਆਈਆਂ ਤੇ ਵਾਢੀਆਂ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਰੁਪਏ ਰੋਜ਼ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਏ।</br> {{Float left|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}}}ਕੀ ਕੁਨੈਨ ਬੜੀ ਮਹਿੰਗੀ ਵਿਕਦੀ ਏ?</br> {{Float left|{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}}}ਨਹੀਂ ਮਹਾਰਾਜ, ਅੱਠਾਂ ਰੁਪਿਆਂ ਦੀਆਂ ਪੰਜ ਸੌ ਗੋਲੀਆਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਨੇ।</br> {{Float left|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}}}ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਲਈ ਲੂਣ ਮਸਾਲਾ ਖਰੀਦਣ ਲਈ ਰੋਜ਼ ਈ ਬਾਜ਼ਾਰ ਜਾਂਦੇ ਹੋਵੋਗੇ?</br> {{Float left|{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}}}ਜੀ ਹਾਂ।</br> {{Float left|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}}}ਤੁਸੀਂ ਕਦੀ ਏਸ ਗੱਲ ਦੀ ਉਡੀਕ ਤਾਂ ਨਹੀਂ</poem>}}<noinclude></noinclude> 6lzuem504889vgkn0r1zbfpt4p42vl5 ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/32 250 42441 227375 103806 2026-07-20T08:28:33Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227375 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੭ )}} {{Block center|<poem>ਕੀਤੀ ਕਿ ਜ਼ੈਲਦਾਰ ਆਕੇ ਸਾਨੂੰ ਲੂਣ ਮਸਾਲਾ ਮੁਫ਼ਤ ਦੇ ਜਾਏ?</br> {{Float left|{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}}}ਸਾਨੂੰ ਕੀ ਲੋੜ ਏ, ਅਸੀਂ ਕੋਈ ਮੰਗਤੇ ਆਂ?</br> ਸੁਕਰਾਤ:-ਪਰ ਕੁਨੈਨ ਤੁਸੀ ਮੁਫ਼ਤ ਲੈਂਦੇ ਓ?</br> {{Float left|{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}}}ਜੀ ਓਹ ਤਾਂ ਸਰਕਾਰੋਂ ਮਿਲਦੀ ਹੋਈ ਨਾ।</br> {{Float left|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}}}ਮੇਰੀ ਸਮਝ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕੁਝ ਗੋਲੀਆਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੁਫ਼ਤ ਏਸ ਲਈ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸਨ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੁਨੈਨ ਦੇ ਗੁਣ ਮਾਲੂਮ ਹੋ ਜਾਣ। ਜਦ ਥੋੜੇ ਜਿਹੇ ਪੈਸੇ ਖ਼ਰਚਕੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੁਨੈਨ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਏ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਤਾਪ ਨਾਲ ਪੈ ਕੇ ਆਪਣਾ ਵਾਢੀਆਂ ਤੇ ਬਿਆਈਆਂ ਦਾ ਅਮੋਲਕ ਸਮਾ ਅਜਾਈਂ ਕਿਓਂ ਗੁਆਂਦੇ ਓ? ਤੇ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਕੁਨੈਨ ਨ ਖਾਧੀ ਤਾਂ ਸ਼ੈਤ ਤਾਪ ਨਾਲ ਚਲਾਣਾ ਹੀ ਕਰ ਜਾਓ।</br> {{Float left|{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}}}ਜੀ ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਮਾਫ਼ੀ ਦਿਓ, ਅਸੀ ਡੰਗਰ ਜੁ ਹੋਏ, ਅਸੀਂ ਹੁਣੇ ਹੀ ਵਰ੍ਹੇ ਜੋਗੀ ਕੁਨੈਨ ਲੈ ਆਵਾਂਗੇ।</br> {{Float left|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}}}ਪਰ ਮੱਛਰਦਾਨੀਆਂ ਦੀ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਕੋਈ ਗੱਲ ਈ ਨਹੀਂ ਗੋਲੀ?</br></poem>}}<noinclude></noinclude> gqg60j374sjuacyxe6ug1kbk94y9bvy ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/33 250 42442 227376 103807 2026-07-20T08:28:42Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227376 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੯ )}} {{Block center|<poem>{{Float left|{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਦਾਰ:-}}}}ਜੀ, ਅਸੀ ਲੋਕ ਗਰੀਬ ਹਾਂ, ਸਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਏਹਾ ਜਹੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਹੀਂ ਲਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ।</br> {{Float left|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}}}ਵੇਖੋ, ਤੁਸਾਂ ਕੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬੀਰਬਲੀਆਂ ਪਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਨੇ ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਮੁੰਡੇ ਹੱਥੀਂ ਕੜੇ ਪਾਈ ਫਿਰਦੇ ਨੇ, ਕੀ ਏਹ ਤਾਪ ਨੂੰ ਡੱਕ ਸਕਦੇ ਨੇ?</br> {{Float left|{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਦਾਰ:-}}}}ਨਹੀਂ ਜੀ!</br> {{Float left|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}}}ਕੀ ਇਹ ਗੱਲ ਚੰਗੀ ਨ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿ ਤੁਸੀ ਏਹਨਾਂ ਟੂਮਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਮੱਛਰਦਾਨੀਆਂ ਲੈ ਲਓ?</br> {{Float left|{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਦਾਰ:-}}}}ਜੀ, ਗੱਲ ਤਾਂ ਠੀਕ ਏ!</br> {{Float left|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}}}ਤੁਸੀ ਆਪਣੇ ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਓ?</br> {{Float left|{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਦਾਰ:-}}}}ਜੀ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ?</br> {{Float left|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}}}ਤਾਂ ਫੇਰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਤੁਸੀ ਗਹਿਣਿਆਂ ਤੋਂ ਬਗੈਰ ਨਰੋਏ ਤੇ ਅਰੋਗ ਬਾਲ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰੋਗੇ ਜਾਂ ਗਹਿਣਿਆਂ ਵਾਲੇ ਰੋਗੀ ਬਾਲ ਨੂੰ?</br> {{Float left|{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਦਾਰ:-}}}} ਜੀ ਨਰੋਏ ਨੂੰ।</br> {{Float left|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}}}ਤਾਂ ਕੀ ਫੇਰ ਇੱਕ ਮੱਛਰਦਾਨੀ ਕੜਿਆਂ ਜਾਂ ਮੁਰਕੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਚੰਗੀ ਨ ਹੋਈ?</br> {{Float left|{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਦਾਰ:-}}}}ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਜੀ?</poem>}}<noinclude></noinclude> cvxj5aq5g3d3qiu7tp5stm0dx9elys8 ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/34 250 42443 227377 103808 2026-07-20T08:28:52Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227377 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੯ )}} {{Block center|<poem>{{Float left|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}}}ਮੈਂ ਆਸ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਜੋ ਕੁਝ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਓਹ ਤੁਸੀਂ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰੋਗੇ। ਜਦ ਏਸ ਪਾਸੇ ਥੋੜਾ ਜਿਹਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਇਹ ਸਾਰੀ ਬਿਪਤਾ ਟਲ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਦਾ ਸਾਰਾ ਪਿੰਡ ਤਾਪ ਨਾਲ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਰੋਗੀ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਬਾਲ ਵੇਖਣੇ ਕੇਹੀ ਮਾੜੀ ਗੱਲ ਹੈ?</br> {{Float left|{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}}}ਹਕੀਮ ਜੀ! ਜੋ ਕੁਝ ਤੁਸੀ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰਾਂਗੇ।</br> {{Float left|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}}}ਲਓ ਭਈ ਮੈਂ ਹੁਣ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਸਾਹਬ ਸਲਾਮਤ!</br> {{Float left|{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}}}ਜੀ ਸਾਹਬ ਸਲਾਮਤ!</br></poem>}} {{center|{{xxx-larger|ਜ਼ਾਤ ਪਾਤ ਤੇ ਭਿੱਟ}}}} {{Block center|<poem>{{gap}}ਇੱਕ ਦਿਨ ਅੱਗੇ ਹਾਰ ਸੁਕਰਾਤ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਿਆਣਿਆਂ ਨਾਲ ਬੈਠਾ ਸੀ ਕਿ ਇੱਕ ਚਮਿਆਰ ਓਥੇ ਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਚਮਿਆਰ ਨੂੰ ਓਹਨਾਂ ਝਿੜਕ ਕੇ ਪਰੇ ਬਹਾ ਦਿੱਤਾ।</br> {{Float left|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}}}ਏਸ ਵਿਚਾਰੇ ਨੇ ਤੁਹਾਡਾ ਕੀ ਵਗਾੜਿਆ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀ ਏਸ ਨਾਲ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਵਰਤਾਰਾ ਕੀਤਾ ਹੈ?</poem>}}<noinclude></noinclude> gf1i2y8pcz6u09vn0a3ichreflmp948 ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/35 250 42444 227378 103809 2026-07-20T08:29:03Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227378 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੨੦ )}} {{Block center|<poem>{{Float left|{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}}}ਜੀ, ਓਹ ਚਮਿਆਰ ਹੋਇਆ।</br> {{Float left|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}}}ਚਮਿਆਰ ਤੁਹਾਥੋਂ ਵੱਖਰਾ ਪਰੇ ਕਿਉਂ ਬੈਠੇ?</br> {{Float left|{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}}}ਓਹ ਗੰਦਾ ਕੰਮੀ ਜੁ ਹੋਇਆ।</br> {{Float left|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}}}ਕੀ ਜੇ ਓਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੱਥ ਲਾਏਗਾ ਤਾਂ ਤੁਸੀ ਭਿੱਟ ਜਾਓਗੇ?</br> {{Float left|{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}}}ਕਿਉਂ ਨਾਂ?</br> {{Float left|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}}}ਤੁਸੀ ਸਾਰੇ ਏਸੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਜੰਮ ਈ ਓ?</br> {{Float left|{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}}}ਤੁਸੀ ਏਹੋ ਜਹੀਆਂ , ਘੋਖਾਂ ਕਿਉਂ ਘੋਖਦੇ ਓ? ਤੁਸੀ ਏਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢਣਾ ਕੀ ਏ?</br> {{Float left|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}}}ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੀ, ਮੈਂ ਕੀ ਕੱਢਣਾ ਏਂ, ਮੈਂ ਬੁੱਢਾ ਜੁ ਹੋਇਆ, ਕਦੀ ਕਦੀ ਮੇਰਾ ਮਨ ਖਿੰਡ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।</br> {{Float left|{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}}}ਜੀ, ਅਸੀ ਸਾਰੇ ਏਸੇ ਪਿੰਡ ਈ ਜੰਮੇ ਸਾਂ।</br> {{Float left|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}}}ਜਦ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਈ ਬਾਲ ਕੁੜੀ ਹੋਣਾ ਹੁੰਦਾ ਏ ਤਾਂ ਤੁਸੀ ਕੋਈ ਸਿਆਣੀ ਤੀਵੀਂ ਸੱਦ ਘੱਲਦੇ ਓ?</br> {{Float left|{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}}}ਜੀ ਹਾਂ, ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ ਇੱਕ ਦਾਈ ਏ।</br> {{Float left|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}}}ਤਾਂ ਓਹ ਕਿਸੇ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਦੇ ਘਰੋਂ ਹੋਵੇਗੀ?</poem>}}<noinclude></noinclude> 3ys0lz3ue465klg1xpd089dguojay7m ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/36 250 42445 227379 103810 2026-07-20T08:29:13Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227379 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੨੧ )}} {{Block center|<poem>{{Float left|{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}}}ਨਹੀਂ ਜੀ, ਇਹ ਕੋਈ ਜ਼ਿਮੀਦਾਰਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਏ?</br> {{Float left|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}}}ਤਾਂ ਓਹ ਫੇਰ ਹੈ ਕੌਣ?</br> {{Float left|{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}}}ਓਹ ਚੁਹੜੀ ਏ।</br> {{Float left|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}}}ਜਦ ਦਾਈ ਤੁਹਾਡੇ ਘਰ ਆਉਂਦੀ ਏ ਤਾਂ ਓਹ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਘਰ ਵਾਲੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀ ਏ?</br> {{Float left|{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}}}ਹਾਂ ਜੀ।</br> {{Float left|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}}}ਤਾਂ ਨਵੇਂ ਜੰਮੇ ਬਾਲ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਓਹੀ ਹੱਥ ਲਾਉਂਦੀ ਹੋਵੇਗੀ ਤੇ ਓਹੀ ਉਸਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਉਂਗਲ ਪਾਉਂਦੀ ਹੋਵੇਗੀ?</br> {{Float left|{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}}}ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਗੱਲ ਠੀਕ।</br> {{Float left|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}}}ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਘਰ ਵਾਲੀਆਂ ਤੇ ਮਾਵਾਂ ਤੇ ਨਾਲੇ ਤੁਸੀ ਆਪ ਸਾਰੇ ਜੰਮਣ ਤੋਂ ਈ ਭਿੱਟੇ ਹੋਏ ਓ, ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰੋ ! ਹੁਣ ਆਪ ਈ ਦੱਸੋ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਾਤ ਕਿੱਥੇ ਗਈ?</br> {{gap}}ਸੁਕਰਾਤ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਕੁਝ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਬੜਾ ਗੁੱਸਾ ਆਇਆ ਤੇ ਜੇਹੜੇ ਓਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵਧੇਰੀ ਸਮਝ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਓਹਨਾਂ ਆਪਣੀ ਭੁੱਲ ਮੰਨ ਲਈ ਤੇ ਆਖਿਆ, 'ਜੀ ਅਸੀ ਆਖਦੇ ਕੁਝ ਹਾਂ ਤੇ ਕਰਦੇ ਕੁਝ ਹਾਂ, ਤੇ ਓਹਨਾਂ ਸ਼ਰਮ ਨਾਲ ਸਿਰ</poem>}}<noinclude></noinclude> 11lq018qtze25awqnzixqlzow3g525c ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/37 250 42446 227380 103811 2026-07-20T08:29:22Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227380 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੨੨ )}} {{Block center|<poem>ਨੀਵੇਂ ਪਾ ਲਏ। {{Float left|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}}}ਜਦ ਤੁਹਾਡੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਕੰਡਾ ਚੁਭ ਜਾਂਦੇ ਹੈ ਤੇ ਸੋਜ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਕਰਦੇ ਓ?</br> {{Float left|{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}}}ਜੇ ਡਾਕਟਰ ਤੋਂ ਬਗੈਰ ਵੱਲ ਨ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਅਸੀ ਡਾਕਟਰ ਕੋਲ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ।</br> {{Float left|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}}}ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਵੀ ਓਸ ਚੂਹੜੀ ਦਾ ਘਰ ਵਾਲਾ ਈ ਹੋਵੇਗਾ?</br> {{Float left|{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}}}ਕਦੀ ਨਹੀਂ ਸੁਕਰਾਤ ਜੀ! ਤੁਹਾਡੇ ਮੂੰਹੋਂ ਏਹਾ ਦਹੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਹੀਂ ਸੋਭਦੀਆਂ। ਡਾਕਟਰ ਤੇ ਉੱਚੀ ਜ਼ਾਤ ਦਾ ਕਾਲਜੋਂ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਏ।</br> {{Float left|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}}}ਹੱਛਾ, ਦੱਸੋ ਜਦ ਤੁਹਾਡੀ ਗਾਂ ਸੂਣ ਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸਨੂੰ ਸੱਦਦੇ ਹੋ?</br> {{Float left|{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}}}ਕਿਸੇ ਡੰਗਰਾਂ ਦੇ ਜਾਣੂ ਸਿਆਣੇ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਨੂੰ।</br> {{Float left|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}}}ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਲਈ ਵਿਅੰਮ ਦਾ ਸਮ ਡਾਢਾ ਔਖਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਈ ਵਾਰੀ ਵਿਚਾਰੀਆਂ ਮਰ ਵੀ ਜਾਂਦੀਆਂ ਨੇ?</br> {{Float left|{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}}}ਜੀ ਹਾਂ!</br> {{Float left|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}}}ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਘਰ ਵਾਲੀਆਂ ਨਾਲ</poem>}}<noinclude></noinclude> gbe5c5cix9jkkgc3emhuhxboqmnax6h ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/38 250 42447 227381 103812 2026-07-20T08:29:44Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227381 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੨੩ )}} {{Block center|<poem>ਕੋਈ ਐਡਾ ਪਿਆਰ ਨਹੀਂ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੀ ਭਾਵੇਂ ਓਹ ਵਿਚਾਰੀਆਂ ਤੇ ਓਹਨਾਂ ਦੇ ਕੁੱਛੜ ਦੇ ਬਾਲ ਮਰਨ ਤੇ ਭਾਵੇਂ ਜੀਊਣ।</br> {{Float left|{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}}}ਜੀ ਸਾਡੀਆਂ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਬੜੀਆਂ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਪੈਂਦੀਆਂ ਨੇ। ਬਾਲਾਂ ਦੀ ਸਾਨੂੰ ਬੜੀ ਲੋੜ ਏ ਤੇ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਬੜਾ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਅਸੀ ਕਦ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਸਾਡੇ ਬਾਲ ਤੇ ਘਰ ਵਾਲੀਆਂ ਮਰ ਜਾਣ?</br> {{Float left|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}}} ਫੇਰ ਜਦ ਤੁਹਾਡਾ ਹੱਥ ਫੱਟਿਆਂ ਜਾਏ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਡਾਕਟਰ ਕੋਲ ਜਾਂਦੇ ਓ, ਜੇ ਤੁਹਾਡੀ ਗਾਂ ਨੇ ਸੂਣਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਸਿਆਣੇ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਨੂੰ ਸੱਦਦੇ ਓ, ਪਰ ਜਦ ਤੁਹਾਡੀ ਘਰ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਕੋਈ ਦੁੱਖ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮੈਲੀ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਜ਼ਾਤ ਦੀ ਜ਼ਨਾਨੀ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹੋ?</br> {{Float left|{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}}} ਜੀ ਸਾਨੂੰ ਮਾਫ਼ੀ, ਦਿਓ, ਅਸੀਂ ਜੈਹਲ ਜੂ ਹੋਏ </br> {{Float left|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}}}ਤਾਂ ਕੀ ਇਹ ਚੰਗਾ ਨ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਤੁਸੀ ਆਪਣੀਆਂ ਕੁਝ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਗੁੜਗਾਵੇਂ ਹੈਲਥ ਸੈਂਟਰ ਵਿੱਚ ਘੱਲਕੇ ਓਥੋਂ ਦਾਈਆਂ ਦਾ ਕੰਮ ਸਿਖਾਓ, ਤਾਂ ਜੋ ਓਹ ਕੰਮ ਸਿੱਖ ਕੇ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਘਰ ਵਾਲੀਆਂ</poem>}}<noinclude></noinclude> i187ajyov75j3s4phzdhgghlq7scrzi ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/39 250 42448 227382 103813 2026-07-20T08:30:02Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227382 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੨੪ )}} {{Block center|<poem>ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਚਾਖਣ ਇੱਕ ਤਾਂ ਉਹ ਤੁਹਾਡੀ ਜ਼ਾਤ ਦੀਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ ਤੇ ਦੂਜੇ ਸਾਫ ਸੁਥਰੀਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਏਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰੋਗੇ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਗੰਦੀਆਂ ਕੰਮੀ ਜ਼ਾਤ ਦੀਆਂ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਕੋਲੋਂ ਬਚ ਵੀ ਜਾਓਗੇ।</br> {{Float left|{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}}}ਜੀ ਅਸੀ ਇਹ ਕੰਮ ਤਾਂ ਹੁਣੇ ਈ ਕਰ ਲਵਾਂਗੇ। ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਏਸ ਅਨਗਹਿਲੀ ਤੇ ਜ਼ੁਲਮ ਤੋਂ ਬੜੇ ਲਾਜ਼ਮ ਹਾਂ।</br> {{Float left|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}}}ਜੇ ਭਿੱਟ ਦੀ ਗੱਲ ਪੁੱਛੋ ਤਾਂ ਸੱਚ ਤਾਂ ਇਹ ਜੇ ਕਿ ਆਦਮੀ ਗੰਦ ਤੇ ਮੈਲ ਨਾਲ ਭਿੱਟਦਾ ਏ। ਕੀ ਇਹ ਸੱਚ ਨਹੀਂ?</br> {{Float left|{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}}}ਸੱਚ ਏ ਜੀ।</br> {{Float left|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}}}ਜੇਹੜਾ ਗੰਦ ਤੇ ਕੂੜਾ ਤੁਹਾਡੇ ਪਿੰਡੋਂ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ ਤੁਸੀਂ ਓਸਨੂੰ ਕੀ ਕਰਦੇ ਓ?</br> {{Float left|{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}}}ਜੀ ਚੂਹੜੇ ਚੁੱਕਕੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲਾਗੇ ਰੂੜੀਆਂ ਤੇ ਸੁੱਟ ਆਉਂਦੇ ਨੇ।</br> {{Float left|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}}}ਕਦੀ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਈ ਸੁੱਟ ਦੇਂਦੇ ਹੋਣਗੇ?</br> {{Float left|{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}}}ਜੀ ਇਹ ਲੋਕ ਬੜੇ ਸੁਸਤ ਹੁੰਦੇ ਨੇ, ਉਹ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਲਿਜਾਂਦੇ।</br> {{Float left|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}}}ਤੁਸੀ ਸਵੇਰੇ ਟੱਟੀ ਕਿੱਥੇ ਜਾਂਦੇ ਓ?</poem>}}<noinclude></noinclude> s2br1p8yjv910icre4q9j465rk5owab ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/40 250 42449 227383 103814 2026-07-20T08:30:23Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227383 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੨੫ )}} {{Block center|<poem>{{Float left|{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}}}ਜੀ, ਪਿੰਡ ਦੇ ਲਾਗੇ ਖੇਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ।</br> {{Float left|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}}}ਤੇ ਕਈ ਵਾਰੀ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲਾਗੇ ਈ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਬਹਿ ਛੱਡਦੇ ਹੋਵੋਗੇ?</br> {{Float left|{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}}}ਜੀ ਕਈ ਵਾਰੀ ਲੋਕੀ ਆਲਸ ਕਰ ਈ ਛੱਡਦੇ ਨੇ।</br> {{Float left|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}}}ਇਹ ਸਾਰਾ ਮੈਲਾ ਧੁੱਪ ਨਾਲ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?</br> {{Float left|{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}}}-ਜੀ ਹਾਂ।</br> {{Float left|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}}}ਜਦ ਹਨੇਰੀ ਵਗਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਵੀ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਨਾਲ ਰਲ ਕੇ ਉੱਡਦਾ ਏ?</br> {{Float left|{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}}}ਹਾਂ ਜੀ।</br> {{Float left|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}}}ਜਦ ਡੰਗਰ ਸਵੇਰੇ ਤੇ ਤਰਕਾਲਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਆਉਂਦੇ ਜਾਂਦੇ ਨੇ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦਿਆਂ ਖੁਰਾਂ ਨਾਲ ਧੂੜ ਉੱਡਦੀ ਹੈ?</br> {{Float left|{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}}}ਜੀ ਹਾਂ, ਉੱਡਦੀ ਏ।</br> {{Float left|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}}}ਜਦ ਮੀਂਹ ਵੱਸਦਾ ਏ ਤਾਂ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਰੁੜ੍ਹਕੇ ਤਲਾ ਜਾਂ ਛੱਪੜ ਵਿੱਚ -ਜਿੱਥੋਂ ਤੁਹਾਡੇ ਡੰਗਰ ਪਾਣੀ ਪੀਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀ ਆਪ ਵੀ ਨ੍ਹਾਉਂਦੇ ਓ, ਜਾਂ ਜਿੱਥੋਂ ਤੁਸੀਂ</poem>}}<noinclude></noinclude> qqafgda4ywcwse8m4es7s6p5zbwazj9 ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/41 250 42450 227384 103815 2026-07-20T08:30:43Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227384 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੨੬ )}} {{Block center|<poem>ਕਈ ਵਾਰੀ ਪਾਣੀ ਵੀ ਪੀ ਲੈਂਦੇ ਹੋ-ਜਾ ਪੈਂਦੀ ਹੈ?</br> {{Float left|{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}}}ਜੀ ਜਾ ਈ ਪੈਂਦੀ ਏ।</br> {{Float left|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}}}ਖੁਹਾਂ ਦੇ ਲਾਗੇ ਨਿੱਕੀਆਂ ਨਿੱਕੀਆਂ ਛੱਪੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਿੱਟੀ ਰੁੜ੍ਹਕੇ, ਜਾ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਏਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਪਾਣੀ ਵੀ ਖਰਾਬ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?</br> {{Float left|{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}}}ਜੀ ਕਦੀ ਕਦਾਈਂ ਹੋ ਹੀ ਜਾਂਦਾ ਏ।</br> {{Float left|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}}}ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਜੁੱਤੀਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਧੂੜ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?</br> {{Float left|{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}}}ਜੀ ਹਾਂ, ਲੱਗ ਈ ਜਾਂਦੀ ਏ।</br> {{Float left|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}}}ਜਦ ਤੁਹਾਡੀ ਘਰ ਵਾਲੀ ਆਟਾ ਪੀਂਹਦੀ ਹੋਵੇਗੀ ਤਾਂ ਇਹ ਧੂੜ ਉੱਡ ਉੱਡਕੇ ਉਸ ਆਟੇ ਤੇ ਪੈਂਦੀ ਹੋਵੇਗੀ।</br> {{Float left|{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}}}ਜੀ ਹਾਂ।</br> {{Float left|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}}}ਜਦ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਰੋਟੀ ਟੁੱਕਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ ਤਾਂ ਰੋਟੀ ਟੁੱਕ ਤੇ ਵੀ ਧੂੜ ਪੈਂਦੀ ਹੋਵੇਗੀ?</br> {{Float left|{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}}}ਜੀ ਹਾਂ।</br> {{Float left|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}}}ਇਹ ਖੂਹੋਂ ਆਉਂਦਿਆਂ ਆਉਂਦਿਆਂ ਪਾਣੀ ਤੇ ਵੀ ਪੈਂਦੀ ਹੋਵੇਗੀ?</br></poem>}}<noinclude></noinclude> q2cub0bi62qy3ak50f0l5vznncuk8j7 ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/42 250 42469 227385 103899 2026-07-20T08:30:54Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227385 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{center|(੨੭)}}</noinclude>{{Block center|<poem>ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-ਜੀ ਹਾਂ। ਸਕਰਾਤ:-ਤਾਂ ਏਸ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਤੋਂ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਪਿੰਡ ਦੇ ਗੰਦ ਤੇ ਕੂੜੇ ਦਾ ਕੁਝ ਨੀ ਕੁਝ ਹਿੱਸਾ ਰੋਜ਼ ਖਾਂਦੇ ਹੋ? ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-ਜੀ ਗੱਲ ਤਾਂ ਏਹਾ ਹੀ ਜਾਪਦੀ ਏ। ਸੁਕਰਾਤ:-ਤੇ ਤੁਸੀ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਵੀ ਪੀ ਜਾਂਦੇ ਹੋ? ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-ਜੀ ਦਿਸਦਾ ਤਾਂ ਇਹੋ ਈ ਏ। ਸੁਕਰਾਤ:-ਹਵਾ ਦੀ ਰਾਹੀਂ ਸਾਹ ਨਾਲ ਅੰਦਰ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹੋ? ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-ਜੀ ਹਾਂ। ਸੁਕਰਾਤ:-ਫੇਰ ਤਾਂ ਤੁਸੀ ਰੋਜ਼ ਜੋ ਖਾਂਦੇ ਪੀਂਦੇ ਤੇ ਸਾਹ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਓ, ਉਸ ਨਾਲ ਭਿੱਟਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋ, ਚਮਿਆਰਾਂ ਦਾ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਐਵੇਂ ਫਿਕਰ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਏ। ਜ਼ਾਤ ਦਾ ਗੁਮਾਨ ਕਰਨ ਤੇ ਚਮਿਆਰਾਂ ਨੂੰ ਅਛੂਤ ਆਖਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀ ਇਹ ਗੱਲ ਚੰਗੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਪਿੰਡੋਂ ਬਾਹਰ ਡੂੰਘੇ ਟੋਏ ਪੁੱਟ ਕੇ ਓਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ ਦਾ ਸਾਰਾ ਗੰਦ, ਕੂੜਾ ਤੇ ਆਪਣੀ ਰੂੜੀ ਦੱਬ ਕੇ ਰੱਖੋ, ਤੇ ਇਹ ਗੱਲ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰਾਕੇ ਛੱਡੋ ਕਿ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਆਦਮੀ ਜ਼ਨਾਨੀ ਜਾਂ ਮੁੰਡਾ</poem>}}<noinclude></noinclude> 3b0uk8vzfppjfhmzqa825ku5f2fs331 ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/43 250 42470 227386 103925 2026-07-20T08:31:13Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227386 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੨੮ )}} ਹੋਵੇ, ਓਹ ਓਹਨਾਂ ਟੋਇਆਂ ਤੇ ਜਾਕੇ ਟੱਟੀ ਬੈਠਿਆ ਕਰੇ, ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸੁਸਤ ਗੰਦੀਆਂ ਤੇ ਬੇਪਰਵਾਹ ਰਹਿਣ ਦੀਆਂ ਵਾਦੀਆਂ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਗੰਦਾ ਨ ਕਰੇ, ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪ ਵੀ ਨ ਭਿੱਟੋ ਜਿਸ ਤਰਾਂ ਹੁਣ ਭਿਟਦੇ ਹੋ! {{gap}}ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-ਹੱਛਾ ਜੀ, ਅਸੀ ਕੁਝ ਉਪਰਾਲਾ ਕਰਾਂਗੇ, ਪਰ ਸਦੀਆਂ ਦੇ ਪਏ ਹੋਏ ਰਵਾਜਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣਾ ਵੀ ਡਾਢਾ ਔਖਾ ਕੰਮ ਏ। {{center|--}} <center>{{xxx-larger|'''ਗਹਿਣਾ ਤੇ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਦਾ'''</br> '''ਠੀਕ ਦਰਜਾ'''}}</br></center> {{gap}}ਜਦ ਸੁਕਰਾਤ ਤੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਿਆਣੇ ਬੈਠਕੇ ਆਪੋ ਵਿੱਚ ਦੀ ਗੱਲਾਂ ਬਾਤਾਂ ਕਰਦੇ ਸਨ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਕੋਲੋਂ ਦੀ ਕੁਝ , ਤੀਵੀਆਂ ਲੰਮੀਆ। ਇੱਕ ਤਾਂ ਪਾਣੀ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਤੇ ਦੂਜੀ ਡੰਗਰਾਂ ਲਈ ਪੱਠੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗਹਿਣੇ ਪਾਏ ਹੋਏ ਸਨ ਤੇ ਕੁਝ ਸੋਨੇ ਦੇ ਵੀ । {{gap}}ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਕੇ ਸੁਕਰਾਤ ਆਖਣ ਲੱਗਾ:-ਚੌਧਰੀਓ! ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੀ ਬਾਬਤ ਗੱਲ ਬਾਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਕੁਝ ਭੋਂਦਲ ਗਿਆ<noinclude></noinclude> no5m433rroczm2k8zapbsrvs2b03rzy ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/44 250 42471 227387 103926 2026-07-20T08:31:24Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227387 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Css image crop |Image = ਪੇਂਡੂ_ਸੁਕਰਾਤ_-_ਐਫ._ਐਲ._ਬ੍ਰੇਨ.pdf |Page = 44 |bSize = 377 |cWidth = 329 |cHeight = 476 |oTop = 57 |oLeft = 21 |Location = center |Description = }} {{center|ਖੂਹ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਭਰਕੇ ਲਿਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ}}<noinclude></noinclude> 9gp1zs6enoad4x92p08s2ec5aussbjy ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/45 250 42472 227388 103927 2026-07-20T08:31:43Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227388 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੨੯ )}} ਹਾਂ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਕੁਝ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੀ।' ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-ਜੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੀ ਔਕੜ ਬਣੀ ਏ? ਸੁਕਰਾਤ:-ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਗਹਿਣੇ ਕਿਉਂ ਪਾਂਦੀਆਂ ਨੇ? ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-ਤੁਸੀ ਇਹ ਕੀ ਪੁੱਛਦੇ ਓ? ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਕੁਝ ਨਾ ਕੁਝ ਪਾਂਦੇ ਹਾਂ, ਅਸੀ ਆਪ ਵੀ ਤੇ ਨਾਲੇ ਸਾਡੇ ਮੁੰਡੇ ਕੁੜੀਆਂ ਵੀ ਪਾਂਦੇ ਨੇ, ਪਰ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਚੋਖਾ ਸਾਰਾ ਖਾਂਦੀਆਂ ਨੇ। ਸੁਕਰਾਤ:-ਤੁਸੀ ਪਾਂਦੇ ਤਾਂ ਹੋ, ਪਰ ਕਿਉਂ? ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-ਅਸੀ ਤਾਂ ਇਹ ਸਮਝਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਕਈ ਗੱਲਾਂ ਕਰਕੇ ਏਸਦਾ ਰਵਾਜ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਏ ਤੇ ਨਾਲੇ ਇਹ ਸੋਹਣਾ ਲੱਗਦਾ ਏ। ਸਾਨੂੰ ਤੇ ਜਨਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਭਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸੁਕਰਾਤ:-ਤੁਹਾਨੂੰ ਏਸ ਲਈ ਚੰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਏ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਰਵਾਜ ਹੈ ਤੇ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਰਵਾਜ ਦੇ ਮਗਰ ਨ ਲੱਗੋ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੋਕੀ ਭੈੜਾ ਆਖਣਗੇ, ਪਰ ਮੇਰਾ ਖ਼ਿਆਲ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਗੱਲ ਦਾ ਰਵਾਜ ਹੋਵੇ, ਏਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਹ ਠੀਕ ਹੋਵੇ? ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-ਜੀ ਕਿਓਂ ਨਹੀਂ। ਸੁਕਰਾਤ:-ਹੱਛਾ ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਦੱਸੋ, ਜੇ ਕੋਈ<noinclude></noinclude> 91osqpra6omjow0f2u1a05otiu2ymwl ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/46 250 42473 227389 103928 2026-07-20T08:31:56Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227389 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੩੦ )}} {{Block center|<poem>ਆਦਮੀ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਦਾ ਰਵਾਜ ਪਾ ਦੇਵੇ ਤਾਂ ਤੁਸੀ ਓਸ ਨੂੰ ਠੀਕ ਆਖੋਗੇ? ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-ਜੀ ਕਦੀ ਨਹੀਂ। ਸੁਕਰਾਤ:-ਤਾਂ ਫੇਰ ਰਵਾਜ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਕੋਈ ਕੰਮ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-ਜੀ ਸਾਡਾ ਵੀ ਏਹਾ ਖਿਆਲ ਏ। ਸੁਕਰਾਤ:-ਤਾਂ ਤੁਸੀ ਰਵਾਜ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਹੋਰ ਚੰਗੀਆਂ ਦਲੀਲਾਂ ਦੇ ਕੇ ਦੱਸੋ ਕਿ ਗਹਿਣਾ ਪਾਣਾ ਕਿਉਂ ਠੀਕ ਹੈ? ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-ਤਾਂ ਫੇਰ ਅਸੀ ਏਸ ਲਈ ਖਾਂਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਸੋਹਣਾ ਲੱਗਦਾ ਏ। ਸੁਕਰਾਤ:-ਪਰ ਉਹ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਜੇਹੜੀਆਂ ਗਹਿਣੇ ਪਾਈ ਲੰਘ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਤਾਂ ਨ੍ਹਾਤੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਨ ਤੇ ਓਹਨਾਂ ਨੇ ਡਾਢੇ ਪੁਰਾਣੇ ਤੇ ਮੈਲੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾਏ ਹੋਏ ਸਨ ਤੇ ਔਹ ਵੇਖੋ ਜੇਹੜੇ ਬਾਲ ਔਹ ਪਰੇ ਖੇਡਦੇ ਨੇ ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਕੜੇ ਤੇ ਕੜੀਆਂ ਪਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਨੇ, ਏਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਲੂਮ ਹੁੰਦੇ ਨੇ, ਜਿਸ ਤਰਾਂ ਓਹ, ਕਦੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਗਏ ਈ ਨਹੀਂ ਤੇ ਜੇਹੜੇ ਕੱਪੜੇ ਓਹਨਾਂ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਹਨ, ਓਹ ਵੀ ਲੀਰਾਂ ਹੀ ਵਗਦੀਆਂ ਨੇ।</poem>}}<noinclude></noinclude> k9kxin646aez7p25465is1ok1483wus ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/47 250 42474 227390 103929 2026-07-20T08:32:25Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227390 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੩੧ )}} ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-ਭਾਵੇਂ ਕੁਝ ਏ, ਗਹਿਣੇ ਨਾਲ ਓਹ ਸੋਹਣੇ ਲਗਦੇ ਨੇ। ਸੁਕਰਾਤ:-ਇਹ ਕਹੀ ਹਾਸੇ ਦੀ ਗੱਲ ਏ ਕਿ ਤੁਸੀ ਆਪ ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਟੱਬਰ ਜਾਣ ਬੁੱਝ ਕੇ ਮੈਲੇ ਰਹਿੰਦੇ ਤੇ ਲੀਰਾਂ ਪਾਈ ਫਿਰਦੇ ਓ, ਜਦ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਧੋਣ ਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਕੁਝ ਮੁੱਲ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ ਤੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਤੇ ਵੀ ਕੋਈ ਐਡਾ ਖਰਚ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਤੇ ਫੇਰ ਏਸ ਆਪਣੇ ਕੁਥਰੇ ਤੇ ਕੋਝੇ ਰਹਿਣ ਨੂੰ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕਦੇ ਓ? ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-ਨਹੀਂ ਜੀ, ਪਰ ਗਹਿਣੇ ਨਾਲ ਉਹ ਬੜੇ ਸੋਹਣੇ ਲੱਗਦੇ ਨੇ। ਸੁਕਰਾਤ:-(ਉੱਚੀ ਸਾਰੀ ਗੱਸੇ ਨਾਲ) ਰੱਬ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੋਹਣਿਆਂ ਬਣਾਇਆ ਸੀ ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਰੱਬ ਦੀ ਦਾਤ ਨੂੰ ਲੀਰਾਂ, ਗੰਦ ਤੇ ਮੈਲੇ ਨਾਲ ਵਿਗਾੜਦੇ ਹੋ ਤੇ ਫੇਰ ਉਸਨੂੰ ਗਹਿਣੇ ਨਾਲ ਲੁਕਾਉਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰਦੇ ਹੋ? ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-ਜੀ ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਬੜਾ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਓ। ਸੁਕਰਾਤ:-ਰੱਬ ਨੇ ਤੁਹਾਡੇ ਕੰਨ ਵਿੱਚ ਸੁਨਣ ਤੇ ਅਕਲ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਇੱਕ ਛੇਕ ਰੱਖਿਆ ਸੀ ਤੇ ਤੁਸੀ<noinclude></noinclude> 3ep7q0c1uz2dx0s9x1tjjant3w3n1vn ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/48 250 42475 227391 103930 2026-07-20T08:32:35Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227391 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੩੨ )}} ਦੂਜੀ ਮੋਰੀ ਕਰਕੇ ਵਿਚ ਮੁਰਕੀਆਂ ਤੇ ਬੀਰਬਲੀਆਂ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹੋ। ਏਸ ਮੋਰੀ ਥਾਣੀਂ ਸਾਰੀ, ਅਕਲ-ਜੋ ਤੁਸੀ ਦੂਜੀ ਮੋਰੀ ਨਾਲ ਸਿੱਖਦੇ ਹੋ-ਨਿਕਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-ਜੀ ਤੁਸੀ ਸਾਨੂੰ ਮਖੌਲ ਨ ਕਰੋ ਅਸੀ ਯਤਨ ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਸੁਧਾਰ ਕਰ ਲਵਾਂਗੇ। ਸੁਕਰਾਤ:-ਜਿੰਨਾ ਤੁਸੀ ਏਸ ਭੇੜੇ ਔਤਰੇ ਗਹਿਣੇ ਨੂੰ ਪਾਂਦੇ ਹੋ, ਓਨਾ ਹੀ ਇਹ ਘਸਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-ਠੀਕ ਏ ਜੀ। ਸੁਕਰਾਤ:-ਤੇ ਜਿੰਨਾ ਵਧੇਰਾ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਨੇ, ਓਨਾ ਈ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਵੇਖਕੇ ਸੜਦੀਆਂ ਤੇ ਮਰਦਾਂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਦੀਆਂ ਨੇ। ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-ਜੀ ਇਹ ਗੱਲ ਤਾਂ ਤੁਸੀ ਸੱਚ ਆਖੀ ਜੇ। ਸੁਕਰਾਤ:-ਤਾਂ ਫੇਰ ਜਿੰਨਾ ਘੱਟ ਗਹਿਣਾ ਪਾਇਆ ਜਾਏ ਓਨਾ ਹੀ ਸਭ ਗੱਲੇ ਚੰਗਾ ਹੈ। ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-ਹਾਂ ਜੀ ਠੀਕ ਏ। ਸੁਕਰਾਤ:-ਤਾਂ ਫੇਰ ਜਿੰਨੇ ਬੇਅਕਲੀ ਦੇ ਕੰਮ ਤੁਸੀ ਕਰਦੇ ਓ, ਓਹਨਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਡਾ ਬੇਅਕਲੀ ਦਾ ਕੰਮ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸੋਹਣੇ ਸੋਹਣੇ ਗਹਿਣੇ ਰੋਜ਼ ਦੇ ਘਰ ਬਾਹਰ ਕੰਮ<noinclude></noinclude> 4ytmwmkzvlhfau72t505ujdcfczdo4r ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/49 250 42476 227392 103931 2026-07-20T08:32:43Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227392 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੩੩ )}} ਕਾਜ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮੈਲੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਪਾਣ ਦੇਂਦੇ ਹੈ। ਸੱਚੀ ਪੱਛੋ ਤਾਂ ਅਕਲ ਦੀ ਗੱਲ ਤਾਂ ਇਹ ਜੇ ਕਿ ਤੁਸੀ ਗਹਿਣੇ ਸਾਂਭ ਕੇ ਵਿਆਹ ਸ਼ਾਦੀ ਦੇ ਸਮੇ ਜਾਂ ਮੇਲੇ ਮੁਸਾਹਬੇ ਤੇ ਪਾਣ ਲਈ ਰੱਖੋ ਤੇ ਫੇਰ ਤੁਸੀ ਨ੍ਹਾ ਧੋ ਕੇ ਸਾਫ ਸੁਥਰੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਪਾਓ। {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਇਹ ਗੱਲ ਤਾਂ ਅਕਲ ਦੀ ਹੋਈ ਨਾ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}} ਫੇਰ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਦੁੱਖ ਵੀ ਬਹੁਤਾ ਹੋਵੇਗਾ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਅਸੀ ਕੀ ਕਰੀਏ ਸਾਡੀਆਂ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਗਹਿਣਿਆਂ ਲਈ ਤਾਂ ਮਰਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਤੇ ਲੈਕੇ ਈ ਛੱਡਦੀਆਂ ਨੇ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਜੇ ਉਹ ਮੋਹਰਾ ਮੰਗਣਗੀਆਂ ਤਾਂ ਤੁਸੀ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦਿਓਗੇ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਕਦੀ ਨਹੀਂ, ਤੁਸੀ ਇਹ ਕੀ ਆਖਦੇ ਓ? {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤਾਂ ਫੇਰ ਗੱਲ ਇਹ ਮੁੱਕੀ ਕਿ ਗਹਿਣਾ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੀ। {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਕੀ ਦੱਸੀਏ, ਗੱਲ ਤਾਂ ਏਹਾ ਜਾਪਦੀ ਏ<noinclude></noinclude> 7q6scx9kbafzxhkv065ypmu82dlerpj ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/50 250 42477 227393 103932 2026-07-20T08:32:53Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227393 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੩੬ )}} {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤਾਂ ਤੁਸੀ ਜੇਹੜਾ ਪੈਸਾ ਗਹਿਣਿਆਂ ਤੇ ਅਜਾਈਂ ਗੁਆਂਦੇ ਹੋ, ਓਸ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਨ ਦਿਓ। {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਅਸੀਂ ਅਜਾਈਂ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੁਆਂਦੇ ਹਾਂ? ਗਹਿਣਾ ਤੇ ਸਾਡੇ ਘਰ ਰਹਿੰਦਾ ਏ ਤੇ ਇਹ ਵਡਮੁੱਲੀ ਸ਼ੈ ਏ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਹੱਛਾ ਦੱਸੋ ਜੇ ਤੁਸੀ ਸੌ ਰੁਪੈ ਦੀ ਟੂਮ ਘੜਾਓ ਤੇ ਮਗਰੋਂ ਵੇਚਣ ਜਾਓ ਤਾਂ ਕੀ ਵੱਟਦੇ ਓ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਜੇ ਸੁਨਿਆਰਾ ਕੋਈ ਧਰਮ ਅਮਾਨ ਵਾਲਾ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਅੱਸੀ ਰੁਪੈ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਸੱਠ ਸੱਤਰ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਜੇ ਦਸ ਵਰ੍ਹੇ ਹੰਢਾ ਕੇ ਵੇਚਣ ਜਾਓ ਤਾਂ ਫੇਰ ਕੋਈ ਵੀਹ ਕੁ ਵੱਟੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋਣਗੇ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਹਾਂ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਰੱਬ ਨਾ ਕਰੇ ਜੇ ਕਦੀ ਰਾਤੀਂ ਚੋਰ ਪੈ ਜਾਣ ਤਾਂ ਫੇਰ ਬੱਸ ਗਿਆ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਸੱਚ ਏ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਚੋਖਾ ਸਾਰਾ ਗਹਿਣਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਚੋਰਾਂ ਤੋਂ ਡਰਦਿਆਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਰਾਤੀਂ ਨੀਂਦਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੀ ਹੋਣੀ ? ਘਰ ਵਿੱਚ ਚੋਰਾਂ ਤੋਂ<noinclude></noinclude> rnfh1q6na18ulai9kpz1a3yg0lrchsi ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/51 250 42489 227394 103968 2026-07-20T08:33:02Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227394 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੩੫ )}} ਡਰਦਿਆਂ ਬਾਰੀਆਂ ਨੇ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਤੁਸੀ ਆਪਣੀ ਸੇਹਤ ਖਰਾਬ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਓ, ਜੇਹੜੀ ਬੜੀ ਵਡਮੁੱਲੀ ਸ਼ੈ ਏ। ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਸੋਚੋ ਜੇ ਕਦੀ ਤੁਸੀ ਓਹੀ ਸੌ ਰੁਪਿਆ ਕਿਸੇ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰੇ ਬੰਕ (ਕੋਉਪਰੇਟਿਵ ਬੰਕ) ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਾ ਛੱਡੋ ਤਾਂ ਦਸਾਂ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਮਗਰੋਂ ਓਹ ਕਿੰਨਾ ਹੀ ਹੋ ਜਾਏ। {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਲੋਕੀ ਆਖਦੇ ਨੇ ਜੋ ਦਸਾਂ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਮਗਰੋਂ ਸੌ ਦੇ ਦੋ ਸੌ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਨੇ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਹੁਣ ਤੁਸੀ ਆਪ ਈ ਦੱਸੋ ਜੋ ਤੁਹਾਡਾ ਗਹਿਣਾ ਚੰਗਾ ਹੋਇਆ ਜਾਂ ਇਹ ਸੌਦਾ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਕੀ ਆਖੀਏ? ਅਸੀਂ ਰਵਾਜਾਂ ਦੇ ਬੱਝੇ ਹੋਏ ਜੁ ਹੋਏ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਜੇ ਤੁਹਾਡੀ ਸੁਆਣੀ ਗਹਿਣਿਆਂ ਲਈ ਤੁਹਾਡੇ ਖਹਿੜੇ ਪੈ ਜਾਏ ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪੱਲੇ ਪੈਸੇ ਨ ਹੋਣ ਤਾਂ ਫੇਰ ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਕਰੋਗੇ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਹੁਦਾਰ ਸੁਦਾਰ ਚੁੱਕ ਲਵਾਂਗੇ। {{xxxx-larger|ਸੁਕਰਾਤ:- ਤਾਂ ਫੇਰ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਤਾਂ ਗਹਿਣਾ ਘਸਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਵਿਆਜ ਦਾ ਪੜੱਲ ਤੁਹਾਡੇ ਸਿਰ ਚੜ੍ਹੀ ਜਾਂਦਾ ਏ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਕੀ ਆਖੀਏ? ਗੱਲ ਤਾਂ<noinclude></noinclude> 4nhw9quenhbrub4blijhcm96ixt6wbz ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/52 250 42491 227395 103971 2026-07-20T08:33:11Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227395 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੩੬ )}} ਏਹੋ ਜਹੀ ਜਾਪਦੀ ਏ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਓ ਭਲਿਓ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰੋ! ਤੁਹਾਡਾ ਦਿਨੋ ਦਿਨ ਮੰਦਾ ਹਾਲ ਹੁੰਦਾ ਜਾਂਦਾ ਏ, ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਦੋਂ ਅਕਲ ਆਵੇਗੀ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਅਸੀ ਕੀ ਕਰੀਏ? ਸਾਡੇ ਮੁੰਡੇ ਕੁੜੀਆਂ ਤੇ ਸਾਡੀਆਂ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਗਹਿਣੇ ਤੋਂ ਬਗੈਰ ਰਾਜ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਮੇਰਾ ਖਿਆਲ ਏ ਜੋ ਅਸੀ ਸਾਰੇ ਸੋਹਣੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਲੋਚਦੇ ਆਂ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਇਹ ਇੱਛਿਆ ਸਾਡੇ ਆਤਮਾਂ ਵਿੱਚ ਈ ਏ ਜੋ ਪਰਮਾਤਮਾਂ ਦੀ ਅੰਸ ਹੈ। {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਤੁਸੀ ਸਾਡੀ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਸਾਨੂੰ ਸਮਝਾ ਦਿੱਤੀ ਏ, ਜੇਹੜੀ ਸਾਨੂੰ ਆਪ ਕਦੀ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਸੀ ਆਉਣੀ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਸਮਝਦੇ ਓ ਕਿ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੀ ਪਰਸੰਨਤਾ ਹੋ ਜਾਏਗੀ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਅਸੀਂ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕਰ ਵੀ ਕੀ ਸਕਦੇ ਹਾਂ? {{gap}}ਏਨੇ ਨੂੰ ਓਹਨਾਂ ਕੋਲੋਂ ਇੱਕ ਘੋੜੀ ਲੰਘੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਵਛੇਰਾ ਨੱਚਦਾ ਟੱਪਦਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।<noinclude></noinclude> h0warpobm7eb9vr6sj4cety8w6bwaiv ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/53 250 42492 227396 103973 2026-07-20T11:00:12Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227396 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੩੭ )}} {{x-larger|ਸਕਰਾਤ:-}}ਵੇਖੋ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਗਹਿਣਿਆਂ ਤੋਂ ਬਗੈਰ ਕਹੇ ਸੋਹਣੇ ਲੱਗਦੇ ਨੇ, ਫੇਰ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਪਸ਼ੂਆਂ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਏ, ਏਹ ਗੱਲ ਠੀਕ ਏ ਨਾ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਹਾਂ, ਮਨੁੱਖ ਉੱਚਾ ਈ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਏ, ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਏਹੋ ਜਹੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਕਰ ਕੇ ਸਾਡੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਭਰਮ ਜਿਹ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਏ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਮੈਂ ਕੀ ਆਖਾਂ ? ਤੁਹਾਡੇ ਮੁੰਡੇ ਕੁੜੀਆਂ ਤਾਂ ਸਦਾ ਬੜੇ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਉਹ ਖੇਡਦੇ ਵੀ ਰੱਜਕੇ ਨੇ ਤੇ ਰੋਂਦੇ ਵੀ ਬਥੇਰਾ ਨੇ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ-}}ਹੱਛਾ, ਤੁਸੀਂ ਦੱਸੋ ਜਿਸ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਗੰਦ, ਰੋਗ ਦੁੱਖ ਤੇ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਪਈਆਂ ਰਹਿਣ, ਉਹ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਏਸ ਗੱਲ ਦਾ ਕੀ ਉੱਤਰ ਹੈ ਕਿ ਪਸ਼ੂ ਤਾਂ ਸੋਹਣੇ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਤੇ ਮੁੰਡੇ ਕੁੜੀਆਂ ਨਾ ਖੁਸ਼ ਤੇ ਨਾ ਈ ਸੋਹਣੇ ਹਨ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਸੁਕਰਾਤ ਜੀ! ਅਸੀ ਕੀ ਦੱਸੀਏ? {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਾਂ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਜ਼ਰੂਰ ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ।<noinclude></noinclude> p9iq463iufa0ajp67kuiidreknodkcb ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/54 250 42493 227397 103974 2026-07-20T11:00:20Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227397 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੩੮ )}} {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਮੇਰਾ ਨਿਸਚਾ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲੀ ਦਲੀਲ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪਸ਼ੂ ਸਾਫ਼ ਸੁਥਰੇ ਹੋਣ ਕਰਕੇਂ ਅਰੋਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਅਰੋਗਤਾ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ । ਉਹ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਤੇ ਆਪ ਸਾਫ ਰਹਿੰਦੇ ਤੇ ਆਪਣਿਆਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਡਾਢਾ ਸਾਫ ਰੱਖਦੇ ਹਨ । ਤੁਸੀ ਗੰਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ , ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਰੂੜੀਆਂ, ਮੈਲਾ ਤੇ ਗੰਦ ਮੰਦ ਖਿੱਲਰਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉੱਡ ਉੱਡ ਕੇ ਤੁਹਾਡੇ ਰੋਟੀ ਟੁੱਕ ਤੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨਾਲੇ ਸਾਹ ਦੀ ਰਾਹੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਅੰਦਰ ਜਾਂਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਮੱਖੀਆਂ ਏਸ ਗੰਦ ਤੋਂ ਉੱਡ ਉੱਡਕੇ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਖਾਣ ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੇ, ਤੁਹਾਡਿਆਂ ਮੁੰਡਿਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਬੁੱਲ੍ਹਾਂ ਤੇ ਬੈਠਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੁਸੀਂ ਹਨੇਰੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ-ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਬਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਤੇ ਚਾਨਣਾ ਜਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ-ਰਹਿੰਦੇ ਹੋ, ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਕਦੀ ਕਦਾਈਂ ਨ੍ਹਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਇਹੀ ਹਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਬਾਲਾਂ ਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਕੇ ਤੁਹਾਡੀ ਸਿਹਤ ਮਾੜੀ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਜੇਹੜੀ ਬੀਮਾਰੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆ ਦਬਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਸੱਚ ਆਖਿਆ<noinclude></noinclude> 8dsdhbwjqrr8jjktj3rn17b3ogzu8k7 ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/55 250 42525 227398 104008 2026-07-20T11:00:29Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227398 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੩੯ )}} ਹੈ ਲਿੱਸਾ ਢੱਗਾ, ਸਭੇ ਰੋਗ।' ਸੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀ ਆਪ ਸਾਫ ਰਹੋ, ਆਪਣੇ ਬਾਲਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ ਰੱਖੋ, ਕੱਪੜੇ ਧੋਵੋ, ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਰੀਆਂ, ਕੱਢੋ, ਆਪਣਾ ਪਿੰਡ ਸਾਫ ਕਰੋ ਤੇ ਆਪਣੇ ਟੱਬਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ ਸੁਥਰਾ ਰਹਿਣ ਦੀ ਵਾਦੀ ਪਾਓ; ਤਾਂ ਕਿਧਰੇ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਜਨਾਨੀਆਂ ਤੇ ਮੁੰਡੇ ਕੁੜੀਆਂ ਵੀ ਸਾਫ ਸੁਥਰੇ ਰਹਿਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਣਗੇ। {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਤੁਸੀ ਬੜੀਆਂ ਔਖੀਆਂ ਔਖੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦੱਸਦੇ ਓ। ਅਸੀਂ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੋਈ ਅਜੇਹੀ ਗੱਲ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਦੱਸੀ ਜਿਸ ਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਕੁਝ ਖਰਚ ਹੁੰਦਾ ਹੋਵੇ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਨਹੀਂ ਜੀ, ਕੋਈ ਨਹੀਂ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤਾਂ ਫੇਰ ਜ਼ਰਾ ਦਿਲ ਕੱਢਣ ਦੀ ਤੇ ਉੱਦਮ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਅਸੀ ਕੀ ਆਖੀਏ? ਜੋ ਵੀ ਦੋਸ਼ ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਲਾਓ, ਓਹ ਸੱਚਾ ਹੈ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਅਸਲ ਗੱਲ ਤਾਂ ਇਹ ਜੇ ਕਿ ਜੇ ਤੁਸੀ ਮੇਰੇ ਆਖੇ ਲੱਗੋ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਏਸ ਭੈੜੇ ਚੰਦਰੇ<noinclude></noinclude> as1eu2lw1pp149ybfu5d4nryatwpb77 ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/56 250 42526 227399 104010 2026-07-20T11:00:37Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227399 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( 8੦ )}} ਗਹਿਣੇ ਦੀ ਐਡੀ ਲੋੜ ਵੀ ਨਾ ਪਏਗੀ ਤੇ ਨਾਲੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪੈਸੇ ਵੀ ਬਚ ਜਾਣਗੇ। {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਇਹ ਠੀਕ ਏ। {{x-larger|ਸਕਰਾਤ:-}}ਸਾਫ ਸੁਥਰੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਤੋਂ ਬਗੈਰ ਤੇ ਨਰੋਏ ਬਾਲ ਤੇ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ, ਗੰਦਿਆਂ ਤੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਲੱਦੇ ਹੋਏ ਮੁੰਡੇ ਕੁੜੀਆਂ ਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੇ ਦਿਸਣਗੇ। {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ? {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤਾਂ ਫੇਰ ਤੁਸੀਂ ਗਹਿਣਿਆਂ ਤੋਂ ਰੁਪਿਆ ਬਚਾ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਥੋੜਾ ਜਿਹਾ ਕਿਉਂ ਨਾ ਪੜ੍ਹਾਓ ਤੇ ਨਾਲੇ ਜਦ ਓਹ ਬੀਮਾਰ ਸ਼ਿਮਾਰ ਹੋ ਜਾਣ ਤਾਂ ਓਹਨਾਂ ਦੀ ਦਵਾਈ ਦਰਮਲ ਤੇ ਕੁਨੈਨ ਤੇ ਕਿਉਂ ਨਾ ਖਰਚੋ ਤੇ ਨਾਲੇ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬਰਸਾਤ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੱਛਰਦਾਨੀਆਂ ਲੈ ਦਿਓ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਸੁਕਰਾਤ ਜੀ, ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਗੱਲ ਸੱਚੀ ਤੇ ਆਮ ਅਕਲ ਵੀ ਏਸ ਨੂੰ ਮੰਨਦੀ ਏ, ਪਰ ਸਾਡੀਆਂ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਤਾਂ ਹਰ ਵੇਲੇ ਗਹਿਣਾ ਈ ਮੰਗਦੀਆਂ ਨੇ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਚੌਧਰੀਓ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਦ ਆਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਗਹਿਣੇ ਨ ਪਾਓ? ਮੈਂ ਕੋਈ<noinclude></noinclude> 9reyt4sd3xaxytbk4wsmv7wdjgm0k7i ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/57 250 42527 227400 104011 2026-07-20T11:00:47Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227400 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੪੧ )}} ਗਹਿਣਿਆਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧੀ ਤਾਂ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਅਕਲ ਨਾਲ ਵਿਤ ਵੇਖ ਕੇ ਮੈਂ ਪਾਓ ਤੇ ਹੁਦਾਰ ਲੈਕੇ ਨ ਦਿਓ। {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਹਕੀਮ ਜੀ ਤੁਸੀ ਸੱਚੇ ਓ, ਪਰ ਓਹ ਏਨੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਪਚਦੀਆਂ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਪਰਚਦੀਆਂ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਅਸੀ ਕੀ ਦੱਸੀਏ? ਜੀ ਓਹ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਘਰ ਦੇ ਕੰਮ ਕਾਜ ਕਰਕੇ ਥੱਕ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੀਆਂ ਨੇ ਤੇ ਜ਼ਰਾ ਵੱਟੀਆਂ ਈ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਹੋਰ ਓਹਨਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਤਾਂ ਕੁਝ ਹੁੰਦਾ ਨਹੀਂ। ਓਹ ਆਪਣਾ ਜੀ ਸਰਸਾ ਕਰਨ ਲਈ ਏਹੀ ਚਾਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਅਸੀਂ ਗਹਿਣੇ ਨਾਲ ਲੱਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹੋਈਏ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਾਡੇ ਪਤੀ ਸਾਨੂੰ ਵੇਖਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਣ ਤੇ ਸਾਡੀ ਕਦਰ ਕਰਨ। ਜੀ ਇੱਕ ਗੱਲ ਇਹ ਵੀ ਜੇ ਕਿ ਓਹ ਟੂਮਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਮਰਨ ਜੀਵਨ ਸਮਝਦੀਆਂ ਹਨ। ਰੱਬ ਨਾ ਕਰੇ ਜੇ ਓਹਨਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਬਣ ਜਾਏ ਤਾਂ ਓਹ ਆਪਣਾ ਨਿਰਬਾਹ ਏਹਨਾਂ ਟੂਮਾਂ ਨਾਲ ਕਰਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}} ਫੇਰ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਦਾ ਧਨ ਏਹ ਗਹਿਣੇ ਹੀ ਹਨ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਹਾਂ।<noinclude></noinclude> j8r4goswc82fzm6gnznzv399b92bar6 ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/58 250 42528 227401 104013 2026-07-20T11:00:54Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227401 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੪੨ )}} ਸੁਕਰਾਤ:-ਹੱਛਾ ਏਸੇ ਲਈ ਓਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਗਹਿਣੇ ਲਈ ਅਕਾਂਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਨੇ ਤੇ ਜਿੰਨਾ ਓਹ ਬਣਵਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਬਣਵਾ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ? ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-ਜੀ ਹਾਂ। ਸੁਕਰਾਤ:-ਤਾਂ ਓਹਨਾਂ ਦਾ ਗਹਿਣਾ ਤੁਹਾਡੇ ਭਲਮਨਸਊ ਦੀ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਮਾਨਤ ਹੋਈ ਨਾ? ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-ਹਕੀਮ ਜੀ ਜਾਣ ਦਿਓ, ਤੁਸੀ ਤਾਂ ਅੱਜ ਸਾਡੇ ਡਾਢੇ ਮਗਰ ਪਏ ਓ। ਸੁਕਰਾਤ:-ਫੇਰ ਤੁਸੀ ਆਪਣੀਆਂ ਵਹੁਟੀਆਂ ਦੀ ਐਡੀ ਇੱਜ਼ਤ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ? ਜਿਮੀਂਦਾਰ:-ਨਹੀਂ ਜੀ, ਉਹ ਸਾਡੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਦੀਆਂ ਨੇ। ਸੁਕਰਾਤ:-ਤਾਂ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਦੀ ਕੋਈ ਐਡੀ ਕਦਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ? ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-ਨਹੀਂ ਜੀ। ਸੁਕਰਾਤ:-ਤੁਸੀ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਤੋਂ ਜੰਮੇ, ਤੁਹਾਡੇ ਬਾਲ ਬੱਚੇ ਵੀ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਤੋਂ ਈ ਜੰਮੈ ਤੇ ਅੱਗੋਂ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਧੀਆਂ ਵੀ ਪੁੱਤਰਾ ਪੋਤਰਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਹੌਣਗੀਆਂ। ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-ਹਾਂ ਜੀ।<noinclude></noinclude> jtiy2d20324nq0fdbu7ara3t8079zae ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/59 250 42529 227402 104015 2026-07-20T11:01:02Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227402 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੪੩ )}} ਸੁਕਰਾਤ:-ਜੇਕਰ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਨ ਦੇ ਲੋਕ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਬਾਲ ਬੱਚੇ ਓਹਨਾਂ ਦੇ ਜਾਏ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਾਉਣ ਦੇ ਲੈਕ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹੋ? ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-ਜੀ ਗੱਲ ਤਾਂ ਇਹੋ ਜੇਹੀ ਏ। ਸੁਕਰਾਤ:-ਤੁਸੀ ਆਪਣਿਆਂ ਬਾਲਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹੋ? ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-ਜੀ ਡਾਢਾ। ਸੁਕਰਾਤ:-ਤਾਂ ਫੇਰ ਤਸੀ ਓਸੇ ਮਨੁੱਖ ਤੋਂ -ਜੇਹੜਾ ਓਹਨਾਂ ਬਾਲਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜਿਸ ਤੋਂ ਉਹ ਖਾਂਦੇ ਪੀਂਦੇ ਪਲਦੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਲੈਂਦੇ ਹਨ-ਘਿਣ ਕਰਦੇ ਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਤਦੇ ਹੋ। ਤੁਹਾਡਾ ਇਹ ਕਰਮ ਉੱਕਾ ਉੱਲੂਬਾਟਿਆਂ ਵਾਲਾ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੀ ਇੱਜ਼ਤ ਦੀਆਂ ਹੱਕਦਾਰ ਹਨ, ਕਿਉਂ ਜੋ ਓਹੀ ਤੁਹਾਡੇ ਬਾਲ ਜਨਣ ਤੇ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਾਲਣ ਪੋਸਣ ਤੇ ਕੁਲ ਵਧਾਣ ਤੇ ਘਰ ਸਾਂਭਣ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹਨ। ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-ਜੀ ਇਹ ਠੀਕ ਏ।<noinclude></noinclude> cp3av7j9ovl95g3x6y4q7c1g7zedede ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/60 250 42530 227403 104016 2026-07-20T11:01:10Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227403 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੪੪ )}} ਸੁਕਰਾਤ:-ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਉਹ ਏਸ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਸਾਂਝੀਵਾਲ ਹਨ? ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-ਜੀ ਹਾਂ। ਸੁਕਰਾਤ:-ਜੇ ਤੁਸੀ ਫੇਰ ਓਹਨਾਂ ਦੀ ਓਹਾ ਜੇਹੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰੋ, ਜਿਸ ਦੇ ਉਹ ਲੈਕ ਹਨ ਤੇ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਓ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਸਿੱਖ ਜਾਣ ਕਿ ਬਾਲਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪਾਲੀ ਪੋਸੀਦਾ ਹੈ? ਤਾਂ ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਗਹਿਣੇ ਵੀ ਘੱਟ ਹੀ ਮੰਗਣਗੀਆਂ ਤੇ ਨਾਲੇ ਆਪਣੇ ਸਾਫ ਸੁਥਰੇ ਅਰੋਗ ਤੇ ਸੋਹਣੇ ਸੋਹਣੇ ਬਾਲਾਂ ਨਾਲ ਤੇ ਭਾਗੀ ਭਰੇ ਘਰ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ ਰਹਿਣਗੀਆਂ। ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-ਜੀ ਅਸੀਂ ਏਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਮੰਨੇ ਬਗੈਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦੇ। ਸੁਕਰਾਤ:-ਕੀ ਰੱਬ ਨੇ ਬਾਲ ਤੇ ਨਿੱਕੇ ਜਨੌਰ ਈ ਸੋਹਣੇ ਬਣਾਏ ਨੇ ? ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-ਜੀ ਨਹੀਂ, ਰੱਬ ਨੇ ਫੁੱਲ ਵੀ ਤਾਂ ਬਣਾਏ ਨੇ । ਸੁਕਰਾਤ:-ਤਾਂ ਫੇਰ ਤੁਹਾਡਿਆਂ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲ ਈ ਫੁੱਲ ਹੋਣਗੇ, ਕਿਉਂ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਓ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਖਾਤਰ ਕਰਜ਼ ਚੁੱਕਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਓ ?<noinclude></noinclude> kpl91oa9qlwugy3mm4s6km7ahz18l28 ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/61 250 42531 227404 104017 2026-07-20T11:01:17Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227404 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੪੫ )}} ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-(ਹੱਸ ਕੇ) ਜੀ ਅਸਾਂ ਫੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੋਇਆ? ਸੁਕਰਾਤ:-ਤਾਂ ਤੁਸੀ ਸੋਹਣੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੱਚ ਮੱਚ ਪਿਆਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ? ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-ਜੀ ਅਸੀਂ ਕਰਦੇ ਤਾਂ ਹਾਂ, ਪਰ ਸਾਨੂੰ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਬੂਟੇ ਬੀਜਣ ਦੀ ਵੇਹਲ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੀ, ਨਾ ਸਾਨੂੰ ਬੀਜਣ ਦੀ ਜਾਚ ਏ ਤੇ ਨਾ ਈ ਸਾਨੂੰ ਪਤਾ ਏ ਕਿ ਏਹਨਾਂ ਦਾ ਬੀ ਕਿੱਥੋਂ ਮਿਲਦਾ ਏ ? ਸੁਕਰਾਤ:-ਤੁਹਾਡੀ ਵਹੁਟੀ ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਕਿਉਂ ਨਾ ਸਿੱਖ ਲਏ ? ਮੈਨੂੰ ਪੱਕਾ ਯਕੀਨ ਏ ਕਿ ਓਹਨਾਂ ਕੋਲ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਕੁਝ ਬੂਟੇ ਬੀਜਣ ਤੇ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਸਜਾਣ ਲਈ ਵੇਹਲ ਹੁੰਦੀ ਏ । ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਤੀਵੀਂ ਕੋਲ ਆਪਣਾ ਘਰ ਸਜਾਣ ਲਈ ਸਦਾ ਵੇਹਲ ਹੁੰਦੀ ਏ । ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸ ਦਿਆਂ ਕਿ ਜੇ ਓਹ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਅਜੇ ਵੀ ਗਹਿਣੇ ਮੰਗਣ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਿੱਕਿਆਂ ਹੁੰਦਿਆਂ ਤੋਂ ਈ ਗਹਿਣਿਆਂ ਤੇ ਆਪਣਾ ਸਮਾਂ ਵਿਅਰਥ ਗਵਾਣ ਦੀ ਥਾਂ ਤੁਸੀਂ ਗੋਟਾ, ਲੈਸ ਆਦਿਕ ਬਨਾਣੀ ਸਿਖਾਓ, ਤਾਂ ਜੋ ਓਹ ਜਿਦੋ ਜਿਦੀ ਗੋਟੇ ਤੇ ਲੈਸ ਦੀਆਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਬਨਾਣ ਜਾਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਸੋਹਣੇ ਸੋਹਣੇ ਬੂਟੇ ਉਗਾਣ, ਤਾਂ ਫੇਰ ਤੀਵੀਆਂ ਦੀ ਸਰਦਾਰ ਸਭ ਤੋਂ ਹੁਸ਼ਿਆਰ<noinclude></noinclude> lgxdtnnsy03be6pbj9c59o7dcoro5qp ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/62 250 42532 227405 104020 2026-07-20T11:01:24Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227405 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{x-larger|( ੪੬ )}} ਤੀਵੀਂ ਹੋਵੇਗੀ, ਨਾ ਕਿ ਓਹ, ਜਿਸ ਦਾ ਖੋਂਦ ਸੁਨਿਆਰੇ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੇਣਦਾਰ ਹੋਵੇ ? ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-ਜੇ ਚੰਗਾ, ਅਸੀ ਜਤਨ ਕਰਾਂਗੇ । ਸੁਕਰਾਤ:-ਲਓ ਭਾਈ ਚੌਧਰੀਓ, ਗੱਲ ਹੁਣ ਇਉਂ ਮੱਕੀ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਏ ਕਿ ਆਪਣੀਆਂ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਪੜ੍ਹਾਓ ਤੇ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਘਰ ਦੀਆਂ ਬਰੋਬਰ ਦੀਆਂ ਸਾਂਝੀਵਾਲ ਸਮਝ ਕੇ ਓਹਨਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰੋ ਤੇ ਘਰ ਨੂੰ ਸੋਹਣਾ ਤੇ ਬਾਲਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ ਸੁਥਰਾ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਓਹਨਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰੋ । ਦੂਜਾ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਿਖਾਓ ਜੋ ਆਪ ਆਪਣਿਆਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁੰਦਰ ਬਣੀਦਾ ਏ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਬਾਲਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਹਣਿਆਂ ਬਣਾਈਦਾ ਏ ? ਤੇ ਨਾਲੇ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲ ਉਗਾਣੇ ਵੀ ਸਿਖਾਓ। ਤੀਜਾ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਸਾਫ ਸੁਥਰਾ ਰੱਖਕੇ ਰਹਿਣ ਦੇ ਲੈਕ ਬਣਾਓ। ਫੇਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੀ ਵੀ ਘੱਟ ਈ ਲੋੜ ਪਏਗੀ ਤੇ ਤੁਸੀ ਆਪਣਾ ਵਾਧੂ ਰੁਪਿਆ ਬੰਕ ਵਿੱਚ ਜਮਾਂ ਕਰਾ ਸਕੋਗੇ ਤੇ ਫੇਰ ਵੇਖੀਓ ਜੋ ਵਰ੍ਹੇ ਦੇ ਵਰ੍ਹੇ ਤੁਹਾਡਾ ਗਹਿਣਾ , ਘਸ ਕੇ ਘਟਣ ਦੀ ਥਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਰੁਪਿਆ ਕਿਸਤਰਾਂ ਸੂੰਦਾ ਏ ਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਕਰਜ਼ਾ ਵਧਣ ਦੀ ਥਾਂ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘਟਦਾ ਜਾਂਦਾ ਏ । ਸਾਰਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਵਧ ਕੇ ਇਹ ਗੱਲ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿ ਤੁਸੀ ਸਾਰੇ ਟੱਬਰ ਸਮੇਤ ਅਨੰਦ<noinclude></noinclude> 3m5mrapegp1ymcb14ajrhlvs5w7gxfd ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/63 250 42533 227406 104021 2026-07-20T11:01:35Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227406 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੪੭ )}} ਨਾਲ ਵੱਸੋ ਰੱਸੋਗੇ ਤੇ ਤੁਸੀ ਖਿੜੇ ਮੱਥੇ ਰਹੋਗੇ। ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-ਹਕੀਮ ਜੀ! ਏਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਨਸੀਹਤ ਬੜੀ ਖਰੀ ਏ ਤੇ ਅਸੀ ਜ਼ਰੂਰ ਏਸ ਤੇ ਅਮਲ ਕਰਨ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰਾਂਗੇ, ਪਰ ਏਹਨਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਕਰਨਾ ਕਈਆਂ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੋੜੀ ਡਾਢਾ ਔਖਾ ਹੋਵੇਗਾ। '''{{xxx-larger|ਪਾਣੀ-ਬਾਲਣ ਤੇ ਰੂੜੀ}}''' {{gap}}ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਸੁਕਰਾਤ ਟੁਰਦਾ ਫਿਰਦਾ ਕਿਸੇ ਪਿੰਡ ਜਾ ਨਿਕਲਿਆ ਤੇ ਓਥੇ ਉਸ ਨੇ ਕੀ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਪਾਥੀਆਂ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਨੇ ਤੇ ਜਨਾਨੀਆਂ ਦਬਾ ਦਬ ਹੋਰ ਥੱਪੀ ਜਾਂਦੀਆਂ ਨੇ ਤੇ ਆਦਮੀ ਮੰਜੀਆਂ ਤੇ ਬੈਠੇ ਹੱਕਾ ਪੀਵੀ ਜਾਂਦੇ ਨੇ । ਹਰ ਇੱਕ ਚੀਜ਼ ਗੰਦੀ ਤੇ ਸੁੱਟੀ ਪਸੁੱਟੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਸਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਕਿ ਲੋਕੀ ਡਾਢੇ ਗਰੀਬ ਹਨ । {{gap}}ਸੁਕਰਾਤ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਾਹਬ ਸਲਾਮਤ ਕਰਕੇ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ ‘ਸੁਣਾਓ ਭਾਈ ਮਿੱਤਰੋ! ਕੀ ਹਾਲ ਚਾਲ ਏ ?' ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:- ਆਓ ਜੀ! ਤੁਸੀਂ ਬਿਲਾਸ਼ੱਕ ਸਾਡਾ ਹਾਲ ਚਾਲ ਪੁੱਛੋ, ਪਰ ਅਸੀਂ ਕੀ ਦੱਸੀਏ ? ਸਾਡੀ ਜ਼ਮੀਨ ਬੋਦੀ ਏ ਤੇ ਜੇਹੜਾ ਥੋੜਾ ਮਾਸਾ ਫਸਲ ਹੈ, ਓਹਨੂੰ ਜੰਗਲੀ ਸੂਰ ਤੇ ਚੂਹੇ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਨੇ,<noinclude></noinclude> a4gj7g8abozpnuota0ymwnm0vevhjx1 ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/64 250 42537 227407 104045 2026-07-20T11:02:11Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227407 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੪੮ )}} ਮੀਂਹ ਪਿਆ ਨਹੀਂ ਤੇ ਫਸਲ ਨੂੰ ਸੋਕਾ ਮਾਰੀ ਜਾਂਦਾ ਏ । ਅਸੀਂ ਪਿਛਲੇ ਤਾਪ ਦੇ ਮਾਰੇ ਹੋਏ ਅਜੇ ਤਾਬ ਨਹੀਂ ਆਏ, ਡੰਗਰਾਂ ਦੇ ਖਾਣ ਲਈ ਪੱਠਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਤੇ ਸਾਡੇ ਆਪਣੇ ਖਾਣ ਲਈ ਅਨਾਜ ਵੀ ਬਹੁਤ ਥੋੜਾ ਏ । ਸਾਡਾ ਹਾਲ ਚਾਲ ਪੁੱਛਣ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ ਏ ? {{gap}}ਓਧਰੋਂ ਝੱਟ ਈ ਇੱਕ ਹਨੇਰੀ ਦਾ ਬੁੱਲਾ ਆਇਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੁਕਰਾਤ ਤੇ ਓਸ ਦੇ ਕੋਲ ਬੈਠੇ ਆਦਮੀਆਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀ ਰੂੜ ਤੇ ਗੰਦ ਪੈ ਗਿਆ । ਓਹਨਾਂ ਪਿੰਡ ਵਾਲਿਆਂ ਤਾਂ ਕੋਈ ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਕੀਤੀ ਪਰ ਸੁਕਰਾਤ ਨੂੰ ਖੰਘ ਲੱਗ ਪਈ ਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੁਖਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ । {{gap}}ਸੁਕਰਾਤ ਨੇ ਆਖਿਆ “ਵਾਹ ਭਾਈ ! ਇਹ ਤਾਂ ਚੰਗੀ ਮੌਜ ਏ ! {{gap}}ਪਿੰਡ ਵਾਲੇ ਆਖਣ ਲੱਗੇ 'ਜੀ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਕੁਝ ਤਾਂ ਜਦ ਹਨੇਰੀ ਵਗਦੀ ਏ ਸਦਾ ਹੁੰਦਾ ਈ ਰਹਿੰਦ ਏ । ਅਸੀਂ ਇਹ ਕੁਝ ਵੇਖਣ ਹਿਲੇ ਹੋਏ ਆਂ।' {{gap}}ਸੁਕਰਾਤ ਬੋਲਿਆ 'ਤਾਂ ਫੇਰ ਤੁਸੀਂ ਗਿਲਾ ਕਿਉਂ ਕਰਦੇ ਓ ਜੋ ਸਾਡੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਬੋਦੀਆਂ ਨੇ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਕਦੀ ਇਹ ਸਾਰਾ ਗੋਹਾ ਟੋਇਆਂ ਵਿੱਚ ਦੱਬ ਦਿਓ ਤੇ ਜਦ ਇਹ ਸੜ ਜਾਏ ਤਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਓ ਤਾਂ ਫੇਰ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਉਪਜਾਉ ਹੋ ਜਾਣ ।'<noinclude></noinclude> lup5ysig1bllucr2u7hltuedh11ijlt ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/65 250 42539 227408 104048 2026-07-20T11:02:22Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227408 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੪੬ )}} 'ਜੀ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਏਹਾ ਜਿਹੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਈ ਵੇਹਲ ਪਈ ਏ, ਅਸੀਂ ਬੜੇ ਗਰੀਬ ਆਂ; ਸਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਪਿੰਡ ਸਾਫ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ, ਏਹ ਤਾਂ ਅਮੀਰਾਂ ਦੇ ਚੋਚਲੇ ਹੋਏ ਨਾ।' {{gap}}ਸੁਕਰਾਤ ਨੇ ਆਖਿਆ ਗੰਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦਾ ਮਤਲਬ ਗਰੀਬੀ ਹੈ । ਜਿਸ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡਾ ਪਿੰਡ ਗੰਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਬੜੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਦੇਂਦੀਆਂ ਨੇ, ਤਾਂ ਫੇਰ ਤੁਸੀ ਮਾਲਦਾਰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ? ਮੈਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੀ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮਾਲਦਾਰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ? ਜਦ ਮੈਂ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲਾਗੇ ਪੁੱਜਾ ਤਾਂ ਮੈਂ ਅਨੇਕਾਂ ਸੁੱਕੇ ਸੜੇ ਰੁੱਖ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਡਿਗੇ ਹੋਏ ਗਲਦੇ ਜਾਂਦੇ ਵੇਖੇ । ਅਮੀਰਾਂ ਤੋਂ ਬਗ਼ੈਰ ਹੋਰ ਕੌਣ ਅਜਿਹਾ ਆਦਮੀ ਹੈ, ਜੇਹੜਾ ਆਪਣੀ ਲਕੜ ਨੂੰ-ਜੇਹੜੀ ਪੈਸੇ ਬਾਝੋਂ ਉੱਗ ਪੈਂਦੀ ਹੈ-ਅਜਾਈਂ ਜਾਣ ਦੇਵੇ ? {{gap}}ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ 'ਫੇਰ ਅਸੀਂ ਲਕ ਨੂੰ ਕਰੀਏ ਕੀ ? ਏਥੇ ਕੋਈ ਮੰਡੀ ਤਾਂ ਹੈ ਨਹੀਂ, ਜਿੱਥੇ ਅਸੀਂ ਜਾ ਕੇ ਵੇਚ ਆਵੀਏ ।' {{gap}}'ਏਹਨਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੀਆਂ ਰੋਟੀਆਂ ਪਕਾਓ, ਦੁਧ ਕਾਹੜੋ ।' {{gap}}'ਓਹੋ, ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ, ਅਸੀ ਤਾਂ ਏਹਨਾਂ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਗੋਹੇ ਬਾਲਦੇ ਹਾਂ ।'<noinclude></noinclude> 7lrwx6102zxse42qrkixxyqu6e02j6i ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/66 250 42542 227409 104052 2026-07-20T11:02:30Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227409 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੫੦ )}} {{gap}}ਓਸ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਸੁਕਰਾਤ ਖਿੜ ਖਿੜ ਹੱਸਿਆ । {{gap}}ਓਹ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਆਖਣ ਲੱਗੇ 'ਜੀ ਤੁਸੀ ਹੱਸਦੇ ਕਿਉਂ ਓ ?' {{gap}}ਸੁਕਰਾਤ ਨੇ ਆਖਿਆ 'ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ ? ਮੇਰਾ ਹਾਸਾ ਨਹੀਂ ਡੱਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ, ਤੁਸੀ ਅਜਬ ਲੋਕ ਹੋ ! ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਤਾਂ ਤੁਸੀ ਸ਼ਕਾਇਤ ਕਰਦੇ ਹੋ ਕਿ ਅਸਾਡੀ ਜ਼ਮੀਨ ਮਾੜੀ ਹੈ ਤੇ ਅਸੀਂ ਗਰੀਬ ਹਾਂ ਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਗੋਹਾ ਬਾਲੀ ਜਾਂਦੇ ਹੋ । ਗੋਹੇ ਦੀ ਜੇ ਰੂੜੀ ਬਣਾਈਏ ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਬਾਲਣ ਨਾਲੋਂ ਦਸ ਹਿੱਸੇ ਵੱਧ ਮੁੱਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਏਧਰ ਤੁਹਾਡੇ ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸਿਓਂਕ ਖਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ । ਗਰੀਬਾਂ ਦਾ ਵੀ ਕਦੀ ਕਦਰ ਹੋਇਆ ਏ, ਜੋ ਉਹ ਆਪਣਾ ਮਾਲ ਏਸ ਤਰਾਂ ਸਿਓਂਕਾਂ ਨੂੰ ਖੁਆਣ ?' {{gap}}ਸੁਕਰਾਤ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ 'ਹੱਛਾ ਤੁਸੀ ਦੱਸੋ ਓਹ ਸਾਹਮਣਾ ਗੋਹਿਆਂ ਦਾ ਗੋਹਾਰਾ ਕਿੰਨੇ ਕੁ ਦਾ ਹੋਵੇਗਾ ?' {{gap}}ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ 'ਜੀ ਕੋਈ ਪੰਜਾਂ ਕੁ ਰੁਪਿਆਂ ਦਾ ।' {{gap}}ਸੁਕਰਾਤ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ 'ਜੇ ਏਸ ਦੀ ਰੂੜੀ ਬਣੇ ਤਾਂ ਫੇਰ ਏਸ ਦਾ ਕੀ ਮੱਲ ਹੋਵੇਗਾ ?' {{gap}}ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ 'ਜੀ ਜੇ ਕਦੀ ਇਸ ਦੀ ਰੂੜੀ ਕਿਸੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਜਾਏ ਤਾਂ ਉਸ<noinclude></noinclude> 60fr5nxmz5eduobchcsoofgr2flgh27 ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/67 250 42543 227410 104065 2026-07-20T11:02:49Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227410 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੫੧ )}} ਵਿਚੋਂ ਦਸ ਮਨ ਦਾਣੇ ਤੇ ਦਸ ਮਨ ਤੂੜੀ ਅੱਗੇ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਨਿਕਲੇ । {{gap}}ਸੁਕਰਾਤ ਨੇ ਆਖਿਆ 'ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਲ ਕੋਈ ਪੰਜਾਹ ਕੁ ਰੁਪੈ ਹੋਇਆ ਨਾ ?' {{gap}}{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਇਸ ਤੋਂ ਘੱਟ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ ? {{gap}}ਸੁਕਰਾਤ ਨੇ ਆਖਿਆ 'ਹੁਣ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗ ਗਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਮਾੜੀਆਂ ਕਿਉਂ ਨੇ ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਗਰੀਬ ਕਿਉਂ ਹੋ ?' {{gap}}ਸੁਕਰਾਤ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ 'ਹੱਛਾ ਦੱਸੋ ਇੱਕ ਜਨਾਨੀ ਇੱਕ ਗੋਹਾਰਾ ਕਿੰਨੇ ਚਿਰ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਕਰਦੀ ਏ? {{gap}}ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ 'ਜੀ ਕੋਈ ਤਿੰਨਾਂ ਕੁ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ।' {{gap}}ਅਗੋਂ ਸੁਕਰਾਤ ਨੇ ਆਖਿਆ 'ਤੇ ਫੇਰ ਓਸ ਵਿਚਾਰੀ ਦੀ ਤਿੰਨਾਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਖਜਾਲਤ ਤੇ ਗੰਦ , ਮਿੱਧਣ ਦਾ ਸਾਰਾ ਮੁੱਲ ਪੰਜ ਰੁਪੈ ਈ ਹੋਇਆ ?' {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਹੱਛਾ ਤੁਸੀਂ ਦੱਸੋ, ਤੁਸੀ ਦਰਜੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕੁੜਤੇ ਦੀ ਕਿੰਨੀ ਸੁਆਈ ਦੇਂਦੇ ਹੋ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਚਾਰ ਜਾਂ ਛੇ ਆਨੇ ।' {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਦਰਜੀ ਕਿੰਨੇ ਚਿਰ ਵਿੱਚ ਕੁੜਤਾ ਤਿਆਰ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੇ ਕੋਈ ਦੋ ਕੁ ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ।<noinclude></noinclude> 4p65ptr0pj1didbgsky4arcpkq9rcad ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/68 250 42544 227411 104066 2026-07-20T11:03:12Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227411 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੫੨ )}} {{gap}}{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਹੱਛਾ ਤੁਹਾਡੀ ਵਹੁਟੀ ਚਾਰ ਆਨਿਆਂ ਦੇ ਗੋਹੇ ਕਿੰਨੇ ਚਿਰ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਕਰਦੀ ਏ ? {{gap}}{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਸਾਤੇ ਕੁ ਵਿੱਚ । {{gap}}{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤਾਂ ਕੀ ਤੁਹਾਡੀ ਵਹੁਟੀ ਲਈ ਥਾਪੀਆਂ ਥੱਪਣ ਨਾਲੋਂ ਕੁੜਤਾ ਸਿਊਂ ਲੈਣਾ ਨਫ਼ੇਵੰਦਾ ਸੌਦਾ ਨਾ ਹੋਵੇਗਾ ? {{gap}}{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਉਸ ਨੂੰ ਕੁੜਤਾ ਸਿਊਣਾ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ । {{gap}}{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਹਾਂ ਭਾਈ ਸੱਚ ਏ, ਓਹ ਵਿਚਾਰੀ ਕਿਥੋਂ ਜਾਣੇ ? ਜਦ ਦੀ ਓਹ ਜੰਮੀ ਗੋਹਾ ਥੱਪਦੀ ਤੇ ਚੱਕੀ ਪੀਂਹਦੀ ਰਹੀ । ਤੁਸੀ ਆਪ ਈ ਦੱਸੋ ਕਿ ਥਾਪੀਆਂ ਥੱਪਣੀਆਂ ਪਤ ਅਬਰੋ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਹੈ ਜਾਂ ਕੁੜਤਾ ਸਿਉਣਾ ? {{gap}}{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਕੱਪੜੇ ਸਿਊਣਾ ਈ ਸਸਤਾ ਕੰਮ ਹੈ । {{gap}}{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤਾਂ ਕੱਪੜੇ ਤੇ ਦਰਜੀ ਸਿਊਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੁਸੀ ਕੰਮੀ ਆਖਦੇ ਹੋ ਤੇ ਗੋਹੇ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਥੱਪਦੀਆਂ ਨੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੁਸੀ ਉੱਚੀ ਜ਼ਾਤ ਦੀਆਂ ਦੱਸਦੇ ਹੋ ? {{gap}}{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:}}-ਜੀ ਹਾਂ ।<noinclude></noinclude> nli4abzgjnxa7b2gpr747tdik0dpgbj ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/69 250 42545 227412 104067 2026-07-20T11:03:20Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227412 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੫੩ )}} {{gap}}{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤਾਂ ਕੀ ਇਹ ਅਕਲ ਦੀ ਗੱਲ ਨਾ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਤਾਂ ਕੱਪੜੇ ਸਿਊਣ ਤੇ ਦਰਜੀ ਪਾਥੀਆਂ ਪੱਥਣ ? {{gap}}{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਦਰਜੀ ਕਦੀ ਪਾਥੀਆਂ ਪੱਥਦਾ ਏ ? {{gap}}{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਹਾਂ, ਮੇਰਾ ਵੀ ਏਹੀ ਖਿਆਲ ਹੈ, ਓਹ ਕੋਈ ਐਡਾ ਮੂਰਖ ਤੇ ਨਹੀਂ; ਪਰ ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਪਾਥੀਆਂ ਕੋਈ ਪੱਥਿਆ ਹੀ ਨਾ ਕਰੇ, ਮੇਰਾ ਇਹ ਖਿਆਲ ਏ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਪਾਥੀਆਂ ਪੱਥਣ ਕਰਕੇ ਈ ਗ਼ਰੀਬ ਹੋ । {{gap}}{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੇ ਅਸੀਂ ਪਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਪੱਥੀਏ ਤਾਂ ਰੋਟੀ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਕਾਈਏ ਤੇ ਦੁੱਧ ਕਿੱਥੋਂ ਕਾਹੜੀਏ ? {{gap}}{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਉਹ ਸੈਂਕੜੇ ਰੱਖ ਜੇਹੜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪਿੰਡਾਂ ਬਾਹਰ ਐਵੇਂ ਗਲਦੇ ਸੜਦੇ ਜਾਂਦੇ ਨੇ, ਤੁਹਾਡੀ ਮਨਛਿਟੀ, ਬਾਜਰੇ ਤੇ ਮਕਈ ਦੇ ਟਾਂਡੇ, ਤਿਲਾਂ ਦੇ ਸੱਲੇ, ਤੇ ਸਰ੍ਹਿਓ ਦੇ ਟੰਡਲ ਇਹ ਸਾਰੇ ਕਾਹਦੇ ਜੋਗੇ ਨੇ ? {{gap}}{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਪਰ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਕਾਹੜਨ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਸਰਹਾਨੇ ਬੈਠਣਾ ਪਏਗਾ। {{gap}}{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਓਹ ਕਿਉਂ ਨਾ ਬੈਠਣ ? ਜੇਹੜਾ ਸਮਾਂ ਓਹ ਹੁਣ ਗੋਹਾ ਥੱਪਣ ਤੇ ਲਾਂਦੀਆਂ ਨੇ, ਓਹੀ ਦੁੱਧ ਦੀ ਰਾਖੀ ਤੇ ਲਾਣ । ਨਾਲੇ ਓਹ ਦੁੱਧ ਦਾ ਖਿਆਲ<noinclude></noinclude> gei3efdjbe5xuy649ud1fql6thyqshw ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/70 250 42546 227413 104068 2026-07-20T11:03:28Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227413 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੫੪ )}} ਰੱਖਣ ਗੀਆਂ ਤੇ ਨਾਲੇ ਬੈਠੀਆਂ ਬੈਠੀਆਂ ਤੁਹਾਡੇ ਤੇ ਤੁਹਾਡਿਆਂ ਬਾਲਾਂ ਲਈ ਕੁੜਤੇ ਸਿਊਂਦੀਆਂ ਰਹਿਣਗੀਆਂ। ਏਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਰਜੀ ਨੂੰ ਅੱਗੋਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ ਪਏਗਾ । {{gap}}ਮੈਂ ਪਲਵਲ ਦੀ ਨਮੈਸ਼ ਤੇ ਦੁੱਧ ਵਿਚੋਂ ਮੱਖਣ ਕੱਢਣ ਵਾਲੀ ਮਸ਼ੀਨ ਦੁੱਧ ਰਿੜਕਦੀ ਵੇਖੀ ਸੀ । ਰਿੜਕਣ ਦੇ ਮਗਰੋਂ ਨਿਰਾ ਮੱਖਣ ਈ ਵਧੇਰਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਨਿਕਲਿਆ, ਸਗੋਂ ਅੱਗੇ ਨਾਲੋਂ ਬਾਲਣ ਵੀ ਪੰਜਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ। {{gap}}ਕੁਝ ਚਿਰ ਹੋਇਆ ਏ ਤੁਸੀ ਮੈਨੂੰ ਆਖਿਆ ਸੀ ਕਿ ਸਾਡੇ ਡੰਗਰਾਂ ਜੋਗੇ ਪੱਠੇ ਵੀ ਹੈ ਨਹੀਂ । {{gap}}{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਹਾਂ, ਸਾਨੂੰ ਪੱਠੇ ਦੀ ਬੜੀ ਥੁੜ ਏ । {{gap}}{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਕੀ ਪੱਠੇ ਦੀ ਥੁੜ ਵੀ ਤਾਂ ਏਸ ਲਈ ਨਹੀਂ ਆਈ ਕਿ ਤੁਸੀ ਗੋਹਾ, ਕੁੜਾ ਤੇ ਹੋਰ ਗੰਦ ਮੰਦ ਆਪਣਿਆਂ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਪਾਂਦੇ ? ਜੇ ਤੁਸੀ ਆਪਣਿਆਂ ਖੇਤਾਂ ਨੂੰ ਰੂੜੀ ਨਾ ਪਾਓਗੇ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਪੱਠੇ ਕਿੱਥੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣਗੇ ? {{gap}}{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਜੇ ਅਸੀ ਰੂੜੀ ਪਾਈਏ । ਤਾਂ ਫਸਲਾਂ ਨੂੰ ਪਕਾਣ ਲਈ ਮੀਂਹ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੇ । {{gap}}{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤੁਸੀ ਓਸ ਛੰਭ ਨੂੰ-ਜੇਹੜਾ ਅਸੀ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ ਸੀ-ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਵਰਤਦੇ ?<noinclude></noinclude> rx9lxmwwz4k2vgv0u6zxfz9jluriknl ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/71 250 42547 227414 104093 2026-07-20T11:03:36Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227414 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੫੫ )}} {{gap}}{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਓਹ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਦੀ ਨਹੀਂ, ਓਸ ਦਾ ਪਾਣੀ ਤਾਂ ਸਗੋਂ ਸਾਡੀਆਂ ਕੁਝ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਨੂੰ ਹੜ੍ਹ ਕੇ-ਜੇਹੜੇ ਫਸਲ ਅਸੀ ਮੁਰ ਪਿਟਕੇ ਬੀਜੇ ਹੋਏ ਹੁੰਦੇ ਨੇ-ਖਰਾਬ ਕਰ ਦੇਂਦਾ ਹੈ । {{gap}}{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤੁਸੀ ਉਸ ਦਾ ਪਾਣੀ ਆਪਣੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਨੂੰ ਸਿੰਜਣ ਲਈ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਵਰਤਦੇ ? {{gap}}{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਅਸੀ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ? {{gap}}{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਓਸ ਵਿਚੋਂ ਖਾਲਾਂ ਕੱਢਕੇ ਉਪਰ ਝਲਾਰਾਂ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਲਾ ਲੈਂਦੇ ? {{gap}}{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਅਸੀ ਕਦੀ ਏਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਤੇ ਨਾ ਈ ਕੋਈ ਸਾਡੇ ਰਵਾਜ ਏ ਤੇ ਨਾ ਈ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਏਸ ਕੰਮ ਲਈ ਪੈਸੇ ਨੇ । {{gap}}{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤੁਸੀ ਸਰਕਾਰੋਂ ਤਕਾਵੀ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਜਾਂ ਪਿੰਡਾਂ ਵਾਲੇ ਬੰਕਾਂ ਤੋਂ ਰੁਪਿਆ ਹੁਦਾਰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਲੈ ਲੈਂਦੇ ? {{gap}}{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਛੰਭ ਤਾਂ ਮਈ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਸੱਕ ਜਾਂਦਾ ਏ । {{gap}}{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਭਾਵੇਂ ਕੁਝ ਈ ਹੋਵੇ, ਓਹ ਪਾਣੀ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ ਦੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਤਾਂ ਸਿਰੇ ਚਾਹੜ ਈ ਦੇਵੇਗਾ । ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਅਕਲ ਵਾਲਾ ਹੌਵੇ<noinclude></noinclude> 4fs2nrrnfjr0zrgy62qyrgpjter8axq ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/72 250 42548 227415 104104 2026-07-20T11:03:59Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227415 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੫੬ )}} ਤਾਂ ਕਮਾਦ ਬੀਜ ਕੇ ਤੇ ਛੰਭ ਵਿਚੋਂ ਖਾਲਾਂ ਕੱਢਕੇ ਓਸ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੇਂਦਾ ਰਹੇ ਤਾਂ ਬਰਸਾਤ ਨੂੰ ਮੀਂਹ ਪੈਕੇ ਫੇਰ ਛੰਭ ਭਰਿਆ ਜਾਏਗਾ । {{gap}}{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਕਮਾਦ ਲਾਣ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ ਹੋਇਆ, ਜੇ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੂਰ ਈ ਨਾ ਛੱਡਣ ? {{gap}}{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਸੂਰ ਕਿੱਥੋਂ ਆਉਂਦੇ ਨੇ ? {{gap}}{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਦਾਰ:-}}ਜੀ ਉਸ ਬੰਨੀ ਵਿਚੋਂ । {{gap}}{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਓਹ ਉਸ ਬੰਨੀ ਵਿੱਚ ਕਿੱਥੇ ਰਹਿੰਦੇ ਨੇ {{gap}}{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਓਹਨਾਂ ਝਾੜਾਂ ਵਿੱਚ । {{gap}}{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਜੇ ਤੁਸੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਕਿ ਸੁਰ ਨਾ ਹੋਣ ਤਾਂ ਤੁਸੀ ਝਾੜ ਕਿਉਂ ਬੀਜਦੇ ਓ ? {{gap}}{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}(ਬੜੇ ਹੱਸੇ ਤੇ ਆਖਣ ਲੱਗੇ) ਜੀ ਏਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੌਣ ਬੀਜਦਾ ਏ ? {{gap}}{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਬੰਨੀ ਤੁਹਾਡੀ ਏ ? {{gap}}{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਸਾਡੀ ਏ । {{gap}}{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਜੇ ਏਹਨਾਂ ਝਾੜਾਂ ਦੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਇਹ ਪੱਟ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੇ ? {{gap}}{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਆਪੇ ਪਏ ਉੱਗਦੇ ਨੇ । {{gap}}{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੁਸੀ ਆਖਦੇ, ਓ ਜੇ<noinclude></noinclude> hvhgtlrcfo214ehd4gkqkfdyd17fgvx ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/73 250 42549 227416 104109 2026-07-20T11:04:33Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227416 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੫੭ )}} ਬੰਨੀ ਅਸਾਡੀ ਏ, ਤੁਸੀਂ ਇਹੋ ਜਹੇ ਝਾੜ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਉੱਗਣ ਦੇਂਦੇ ? ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-ਨਹੀਂ ਜੀ, ਕਿਉਂ ਉੱਗਣ ਦੇਈਏ ? ਸੁਕਰਾਤ:-ਹੱਛਾ ਜੇ ਕਦੀ ਤੁਹਾਡੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਝਾੜ ਉੱਗ ਪਏ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਕਰੋ ? ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-ਓਹਨੂੰ ਪੱਟ ਸੁੱਟੀਏ । ਸੁਕਰਾਤ:-ਤਾਂ ਫੇਰ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬੰਨੀ ਵਿਚੋਂ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਪੁੱਟ ਸੁਟਦੇ, ਤਾਂ ਜੇ ਓਥੇ ਸੂਰ ਰਹਿਣ ਈ ਨਾ। ਮੈਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ਜੋ ਇਹ ਬੰਨੀ ਤੁਹਾਡਾ ਕੀ ਸੁਆਰਦੀ ਏ ? ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-ਜੀ ਸਾਡਿਆਂ ਵੱਡਿਆਂ ਵੱਡੇਰਿਆਂ ਨੇ ਇਹ ਸਾਰੀ ਜ਼ਮੀਨ ਡੰਗਰਾਂ ਲਈ ਜੂਹ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਸੀ । ਸੁਕਰਾਤ:-ਤਾਂ ਡੰਗਰ ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਇਹ ਝਾੜ, ਜਾਲ ਤੇ ਕਰੀਰ ਆਦਿਕ ਖਾਂਦੇ ਹੋਣਗੇ ? ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-ਨਹੀਂ ਜੀ । ਸਕਰਾਤ:-ਇਹ ਤੁਹਾਡੀ ਸਾਰੀ ਭੋਂ ਤਾਂ ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਈ ਮੱਲੀ ਹੋਈ ਏ । ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-ਜੀ ਹਾਂ । ਸੁਕਰਾਤ-ਤਾਂ ਤੁਹਾਡਿਆਂ ਵੱਡਿਆਂ ਦਾ ਜੂਹ<noinclude></noinclude> 5fw1x2fv810qj9afl4v1s46oriqdxbh ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/74 250 42550 227417 104113 2026-07-20T11:05:26Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227417 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੫੮ )}} ਬਨਾਣ ਦਾ ਆਸ਼ਾ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੋਈ ਲਾਹ ਏ ਤਾਂ ਸੂਰਾਂ ਦਾ ਈ ਏ । ਓ ਚੌਧਰੀਓ ! ਤੁਸੀ ਬੜੇ ਈ ਭੋਲੇ ਓ । ਤੁਸੀ ਇਹ ਵਣ, ਜੰਡ ਕਰੀਰਾਂ ਤੇ ਜਾਲ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਪੁੱਟਦੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਵੱਡਿਆਂ ਤੋਂ ਲਗੀ ਆਉਂਦੀ ਜੂਹ ਦਾ ਜਾਣ ਬੁੱਝ ਕੇ ਨਸ਼ਟ ਪੱਟੀ ਜਾਂਦੇ ਓ ? ਕਿਉਂ ਜੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਡੰਗਰਾਂ ਲਈ ਕੋਈ ਚਾਰਾ ਤਾਂ ਹੈ ਈ ਨਹੀਂ । ਇਹ ਸੂਰਾਂ ਦਾ ਅੱਡਾ ਬਣੀ ਹੋਈ ਏ, ਜਿਥੋਂ ਉਹ ਨਿਕਲ ਨਿਕਲ ਕੇ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਥੋੜੀਆਂ ਬਾਹਲੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਖਾ ਛੱਡਦੇ ਨੇ । ਤੁਸੀ ਏਹਨਾਂ ਝਾੜਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟ ਕੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਘਾ ਟਾਹਲੀਆਂ ਤੇ ਕਿੱਕਰ , ਸ਼ਿੱਕਰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਲਾਂਦੇ ? ਤੁਸੀ ਆਪਣੇ ਬਾਲਣ ਲਈ ਕੋਈ ਰੁੱਖ ਨਹੀਂ ਲਾਉਂਦੇ ਤੇ ਜੇਹੜਾ ਕੋਈ ਇੱਕ ਅੱਧ ਆਪਣੇ ਆਪ ਉੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤੁਸੀ ਸਿਓਂਕਾਂ ਨੂੰ ਖੁਆ ਛੱਡਦੇ ਓ । ਏਸ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰੂੜੀ (ਗੋਹਾ) ਬਾਲਣਾ ਪੈਂਦਾ ਏ । ਗੋਹਾ ਬਾਲਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਫੇਰ ਤੁਸੀ ਆਪਣਿਆਂ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਰੂੜੀ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦੇ । ਰੂੜੀ ਨਾ ਪੈਣ ਨਾਲ ਜ਼ਮੀਨ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਏ ਤੇ ਉਸ ਵਿਚੋਂ ਨਾ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਦਾਣੇ ਤੇ ਨਾ ਡੰਗਰਾਂ ਲਈ ਪੱਠਾ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਏ । ਤੁਹਾਡਾ ਪਿੰਡ ਗੰਦ ਤੇ ਰੂੜੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਪਿਆ ਏ, ਜੇਹੜਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਬਾਲ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਮੋਹਰਾਂ ਹੋਕੇ ਲੱਗਦਾ<noinclude></noinclude> e0udaqqutbdstgsunf7b6kvywmg3adj ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/75 250 42556 227418 104119 2026-07-20T11:05:33Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227418 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੫੯ )}} ਏ । ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਟੋਏ ਕੱਢ ਕੇ ਓਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤੇ ਫੇਰ ਇਸ ਦੀ ਜਦ ਰੂੜੀ ਬਣ ਜਾਏ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ । ਛੰਭ ਦਾ ਪਾਣੀ ਤਾਂ ਤੁਸੀ ਆਪਣਿਆਂ ਖੇਤਾਂ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਈ ਨਾ ਹੋਇਆ | ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਪਾਣੀ, ਬਾਲਣ ਤੇ ਰੂੜੀ ਤਿੰਨੇ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹਨ ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਤਿੰਨੇ ਈ ਅਜਾਈਂ ਗਵਾ ਦੇਂਦੇ ਓ । ਏਹਨਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਈ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਵਧਦਾ ਫੁਲਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਤਿੰਨੇ ਚੀਜ਼ਾਂ ਗੁਵਾ ਦੇਂਦੇ ਓ ਤੇ ਫੇਰ ਚੀਕਦੇ ਓ ਜੀ ਅਸੀਂ ਗਰੀਬ ਹਾਂ । {{center|{{xxxx-larger|'''ਪਿੰਡ ਦੀ ਸਫਾਈ'''}}}} {{center|ਜਾਂ}} {{center|{{xx-larger|ਆਪਣੀ ਮਦਦ ਆਪ ਕਰਨੀ}}}} ਇੱਕ ਦਿਨ ਸੁਕਰਾਤ ਟਰਦਾ ਫਿਰਦਾ ਕਿਸੇ ਪਿੰਡ ਜਾ ਨਿਕਲਿਆ । ਉਸ ਵੇਲੇ ਹਨੇਰੀ ਝੁਲੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਓਹ ਡਾਢਾ ਔਖਾ ਹੋਇਆ । ਰੂੜੀ ਤੇ ਸੁਆਹ ਉੱਡ ਉੱਡ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ, ਖਾਣ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈ ਰਹੀ ਸੀ ਤੇ ਨਾਲੇ ਓਹਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਫੇਫੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਦੀ ਰਾਹੀਂ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ।<noinclude></noinclude> 4ksy54vwyjma30tvuegdmpa97d6h0dv ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/76 250 42557 227419 104121 2026-07-20T11:05:41Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227419 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੬੦ )}} ਸੁਕਰਾਤ:-ਸੁਣਾਓ ਭਾਈ ਤੁਸੀਂ ਏਸ ਹਨੇਰੀ ਨਾਲ -ਜੇਹੜੀ ਸਾਰੀ ਰੂੜੀ ਤੇ ਸੁਆਹ ਉਡਾ ਉਡਾ ਕੇ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ, ਖਾਣ ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾ ਰਹੀ ਹੈ ਤੇ ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਸਤ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਤੇ ਤੁਹਾਡਿਆਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸੇਹਤ ਵਿਗੜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਰੋਗ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ-ਬਹੁਤੇ ਔਖੇ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ? ਜ਼ਿਮੀਦਾਰ:-ਜੀ ਅਸੀ ਕੀ ਕਰੀਏ ? ਹੜਿਆਂ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰੀ ਆਖਿਆ ਏ ਕਿ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਸਾਫ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ, ਓਹ ਤਾਂ ਅੱਜ ਕਲ੍ਹ ਆਪ ਮੂੰਹੇ ਹੁੰਦੇ ਜਾਂਦੇ ਨੇ । ਜੇ ਕੰਮ ਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਛਿੱਤਰ ਪੋਲਾ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਡੇ ਤੇ ਜਾਕੇ ੩੨੩ ਦਫਾ ਦਾ ਦਾਵਾ ਕਰ ਆਉਂਦੇ ਨੇ ਤੇ ਸਾਡਾ ਭੜ ਜਾਂਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਏ । ਸੁਕਰਾਤ-ਤਾਂ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਮਾਲਕ ਚੂਹੜੇ ਨੇ ? ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-ਨਹੀਂ ਜੀ, ਮਾਲਕ ਤਾਂ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਨੇ । ਸੁਕਰਾਤ:-ਤੁਸੀ ਆਖਦੇ ਹੋ ਕਿ ਚੁਹੜੇ ਈ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਨਬੇੜਾ ਕਰਦੇ ਨੇ ਕਿ ਤੁਸੀ ਸੁਖੀ ਵਸੋਂ ਜਾਂ ਦੁਖੀ ਤੇ ਓਹ ਇਹ ਵੀ ਫੈਸਲਾ ਕਰਦੇ ਨੇ ਕਿ ਪਿੰਡ ਸਾਫ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਗੰਦਾ । ਜੇ ਓਹਨਾਂ ਸਫਾ ਕਰ ਛੱਡਿਆ<noinclude></noinclude> mros7v5o7wd2m8sly3y5fxfodthqqdr ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/77 250 42558 227420 104123 2026-07-20T11:05:48Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227420 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>( ੬੧ ) ਤਾਂ ਤੁਸੀ ਸੁਖੀ ਤੇ ਜੇ ਨ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਓਹ ਹਾਲ ਹੋਇਆ ਜੋ ਹੁਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸੱਚ ਮੁੱਚ ਤੁਸੀ ਚੁਹੜਿਆਂ ਦੇ ਵਸ ਵਿੱਚ ਈ ਹੋਏ ਨਾ ? ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-ਜੀ ਅਸੀ ਹਾਂ । ਸੁਕਰਾਤ:-ਤਾਂ ਫੇਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਪਿੰਡ ਦੇ ਮਾਲਕ ਚੂਹੜੇ ਈ ਹੋਏ ? ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-ਅੱਜ ਕਲ੍ਹ ਤਾਂ ਏਹੀ ਜਾਪਦਾ ਏ । ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਓਸ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ ਓਸੇ ਵੇਲੇ ਆਪਣੀ ਅੱਖ ਵਿੱਚ ਘੱਟਾ ਪੈਣ ਨਾਲ ਜੋ ਰੜਕ ਹੋਈ, ਉਸ ਨੂੰ ਹਟਾਣ ਲਈ ਓਹ ਅੱਖ ਮਲਣ ਲੱਗ ਪਿਆ । ਸੁਕਰਾਤ:-ਤੁਸੀ ਇਹ ਦੱਸੋ ਕਿ ਏਥੇ ਗੰਦ ਸੁੱਟ ਸੁੱਟ ਕੇ ਏਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸ ਗੰਦਾ ਕੀਤਾ ਏ ? ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-ਅਸਾਂ ਈ ਕੀਤਾ ਏ । ਸੁਕਰਾਤ:-ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਏਸ ਗੱਲ ਦਾ ਡਰ ਏ ਜੋ ਚੁਹੜੇ ਸਾਫ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਜੇ ਤੁਸੀ ਏਥੇ ਗੰਦ ਸੱਟਦੇ ਕਿਉਂ ਓ ? ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-ਜੀ ਮੁੱਢ ਤੋਂ ਈ ਰਵਾਜ ਟੁਰੀ ਆਉਂਦਾ ਏ, ਲੋਕੀ ਏਥੇ ਈ ਗੰਦ ਸੱਟ ਛੱਡਦੇ ਨੇ । ਸੁਕਰਾਤ:-ਤੁਸੀ ਏਸ ਨੂੰ ਏਸ ਆਸ ਤੇ ਕਿ<noinclude></noinclude> c4iogtpt2olqeqjmx7rhdzgxilqbywn ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/78 250 42559 227421 104124 2026-07-20T11:05:56Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227421 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੬੨ )}} ਚੂਹੜਾ ਆਪੇ ਚੁੱਕ ਕੇ ਲੈ ਜਾਏਗਾ, ਏਥੇ ਸੁਟ ਛਡਦੇ ਓ । ਏਥੇ ਸੁੱਟਣ ਦੀ ਥਾਂ ਓਹਨਾਂ ਟੋਇਆਂ ਵਿਚ-ਜੋ ਤੁਸੀ ਥੋੜਾ ਚਿਰ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਪੱਟੇ ਸਨ-ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਸੁੱਟ ਆਉਂਦੇ ? ਏਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡਾ ਪਿੰਡ ਚੂਹੜੇ ਦੇ ਵਿਗੜਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਵੀ ਸਾਫ ਰਹੇਗਾ । ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਪਿੰਡ ਆਪ ਸਾਫ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ? ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-ਇਹ ਤਾਂ ਕੰਮੀਆਂ ਦਾ ਕੰਮ ਹੋਇਆ, ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਕਿਉਂ ਕਰਨ ? ਸੁਕਰਾਤ:-ਹੱਛਾ ਤਾਂ ਗੰਦ ਪਾਣਾ ਤਾਂ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਏ ਤੇ ਸਾਫ ਕਰਨਾ ਚੂਹੜੇ ਦਾ । ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-ਜ਼ਰੂਰ । ਸਕਰਾਤ:-ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਮੈਲਾ ਕਰਨਾ ਚੰਗਾ ਏ ਜਾਂ ਸਾਫ ਕਰਨਾ ? ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-ਸਾਫ ਕਰਨਾ ਈ ਚੰਗਾ ਦੀਹਦਾ ਏ । ਸਕਰਾਤ-ਤਾਂ ਚੂਹੜਾ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਜ਼ਾਤ ਦਾ ਹੋਇਆ ਨਾ ? ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-ਕਦੀ ਨਹੀਂ । ਸੁਕਰਾਤ-ਤਾਂ ਫੇਰ ਤੁਸੀ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਆਪ ਸਾਫ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ?<noinclude></noinclude> bfrmx0idmm9fu7bpk809phwhvon12r8 ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/79 250 42560 227422 104126 2026-07-20T11:06:02Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227422 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੬੩ )}} ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-ਇਹ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਸਾਡੇ ਕੋਈ ਰਵਾਜ ਨਹੀਂ । ਸੁਕਰਾਤ-ਤਾਂ ਗੰਦ ਖਿਲਾਰਨ ਦਾ ਰਵਾਜ ਕਿਉਂ ਪਾਇਆ ਹੋਇਆ ਜੇ ? ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨੇਮ ਏ ਜਿਹਾ ਕੋਈ ਬੀਜੇਗਾ ਓਹਾ ਜਿਹਾ ਓਹ ਵੱਢੇਗਾ।' ਏਸ ਲਈ ਜੇਹੜਾ ਗੰਦ ਪਾਏ, ਓਹੀ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਸਾਫ ਵੀ ਕਰੇ । ਕੀ ਤੁਹਾਡੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਸਾਫ ਸੁਥਰਾ ਰਹਿਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਨਹੀਂ ? ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ-ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਜੀ । ਸੁਕਰਾਤ-ਤਾਂ ਫੇਰ ਤੁਸੀ ਆਪਣੇਂ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਆਪ ਸਾਫ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ? ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪ ਸਾਫ ਕਰਨਾ ਪਏ ਤਾਂ ਤੁਸੀ ਕਦੀ ਗੰਦ ਵੀ ਨ ਖਿਲਾਰੋ । ਏਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਤੁਸੀ ਪਿੰਡ ਬਾਹਰ ਖੜਦੇ ਓ, ਓਹ ਰੂੜੀ ਬਣੇਗੀ, ਸੋ ਜਿੰਨਾਂ ਵੱਧ ਤੁਸੀ ਗਲੀਆਂ ਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਖਰੋਚ ਖਰੋਚ ਕੇ ਸਾਫ ਕਰੋਗੇ ਓਨੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਰੂੜੀ ਮਿਲੇਗੀ। ਰੂੜੀ ਅਕੱਠੀ ਕਰਨਾ ਈ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰੀ ਏ, ਕੀ ਇਹ ਗੱਲ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ? ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰੀ ਤਾਂ ਇਹੋ ਈ ਏ ਜੀ ।<noinclude></noinclude> eb8c464jm538lfl7gbuskocaad6ae5s ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/80 250 42562 227423 104129 2026-07-20T11:06:09Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227423 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੬੪ )}} {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਜੇ ਗਲੀਆਂ ਤੇ ਬਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਸਫਾਈ ਨੂੰ ਤੁਸੀ ਰੂੜੀ ਅਕੱਠੀ ਕਰਨੀ ਆਖਣ ਲੱਗ ਪਓਗੇ ਤਾਂ ਇਹ ਪਤ ਅਬਰੋ ਦਾ ਕੰਮ ਹੋ ਜਾਏਗਾ, ਜੇਹੜਾ ਇੱਕ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ । {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਏਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਾਂ ਕੰਮ ਠੀਕ ਹੋਵੇਗਾ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤਾਂ ਹੁਣ ਤੁਸੀ ਪਿੰਡ ਦੀ ਸਫਾਈ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿਓ ਤੇ ਏਹ ਨੇਮ ਧਾਰੋ ਜੋ ਹਰ ਇੱਕ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਰੋਜ਼ ਜਿੰਨੀ ਰੂੜੀ ਓਹ ਕੱਠੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕੱਠੀ ਕਰੇਗਾ, ਤਾਂ ਫੇਰ ਤੁਹਾਡਾ ਪਿੰਡ ਕਦੀ ਗੰਦਾ ਹੋਣ ਈ ਨਹੀਂ ਲੱਗਾ । {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਚੰਗਾ, ਅਸੀਂ ਜਤਨ ਕਰਗੇ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤਾਂ ਹੁਣ ਮੁਕਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕੇ ਇੱਕ ਪੱਕਾ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਇਸ ਗੱਲ ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਪਿੰਡ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੋ, ਓਹ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਗੰਦ ਨਹੀਂ ਪਾਂਦਾ, ਕਿਉਂ ਜੇ ਗੰਦ ਪਾਣ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪ ਸਫਾਈ ਕਰਨੀ ਪਏਗੀ । ਜੇਹੜੇ ਲੋਕ, ਏਸ ਭਰੋਸੇ ਰਹਿੰਦੇ ਨੇ ਕਿ ਕੰਮੀ ਪਿੰਡ ਦੀ ਸਫਾਈ ਕਰਨਗੇ, ਓਹ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਕਿ ਕਿੰਨਾ ਗੰਦ ਖਿਲਰਦਾ ਏ । ਸੋ ਇੱਕ ਪੱਕਾ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਇਹ<noinclude></noinclude> 3tr5d273pmik6g8tm6hswcpqhcp2qub ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/81 250 42564 227424 104131 2026-07-20T11:06:16Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227424 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੬੫ )}} ਜਾਣ ਕੇ ਕਿ ਇੱਕ ਗੰਦਾ ਪਿੰਡ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੋਗ ਦਾ ਘਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਰੂੜੀ ਪਾਇਆਂ ਕਿੰਨੀਕੁ ਵੱਧ ਪੈਦਾਵਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਓਹ ਰੂੜੀ ਕੱਠੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸਮਝਕੇ ਕਿ ਪਿੰਡ ਦਾ ਸਫਾ ਕਰਨਾ ਰੂੜੀ ਦਾ ਕੱਠਾ ਕਰਨਾ ਹੀ ਹੈ, ਉਹ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਆਪੇ ਸਾਫ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਿਸੇ ਦੂਜੇ ਦਾ ਮੁਥਾਜੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}(ਅੱਬੜਵਾਹਿਆਂ) ਓਹ ! ਇਹ ਮੈਲੇ ਜਿਹੇ ਦੀ ਮੁਸ਼ਕ ਕੀ ਆਉਂਦੀ ਏ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਅਸੀਂ ਸਵੇਰੇ ਪੈਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਟੱਟੀ ਫਿਰਨ ਜੁ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ, ਏਸ ਲਈ ਮੁਸ਼ਕ ਆਉਂਦੀ ਏ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤੇ ਮੁੜ ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਹਵਾ ਵਗਦੀ ਏ ਤਾਂ ਮੁਸ਼ਕ ਪਿੰਡ ਦੇ ਵਿੱਚ ਤੇ ਸਾਰੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਆਉਂਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਏ। ਫੇਰ ਮੱਖੀਆਂ ਮੈਲੇ ਤੋਂ ਉੱਡ ਉੱਡ ਕੇ ਬਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਬੈਠਦਆਂ ਨੇ ਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਈ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ ਜੋ ਓਹ ਕਿਵੇਂ ਅੰਨ੍ਹੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਨੇ। ਤੁਸੀਂ ਸਮਝਦੇ ਹੋ ਕਿ ਮੱਖੀਆਂ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਖਾਣ ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੇ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਬਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖੀਆਂ ਤੇ ਬੈਠਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੀਆਂ ਜੁੱਤੀਆਂ ਲਾਹ ਆਉਂਦੀਆਂ ਨੇ, ਜਾਂ ਪੈਰ ਧੋ ਲੈਂਦੀਆਂ ਨੇ ।<noinclude></noinclude> h7h72z4ofgwl0cyvwg2aj1fwvxf9fe0 ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/82 250 42565 227425 104133 2026-07-20T11:06:23Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227425 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੬੬ )}} {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਇਹ ਤਾਂ ਮੁੱਢ ਤੋਂ ਰਵਾਨ ਟੁਰੀ ਆਉਂਦਾ ਏ ਤੇ ਅਸੀ ਸਦਾ ਏਹੀ ਕਰੀ ਆਏ ਆਂ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਪਰ ਹੁਣ ਤਾਂ ਤੁਸੀ ਟੋਏ ਪੱਟੇ ਹੋਏ ਨੇ, ਉਹਨਾਂ ਤੇ ਜਾਕੇ ਟੱਟੀ ਕਿਉਂ ਨਹੀ ਫਿਰਦੇ ? ਓਹਨਾਂ ਟੋਇਆਂ ਤੇ ਦੋ ਦੋ ਫੱਟੀਆਂ ਰੱਖਕੇ ਦੁਆਲੇ ਪਰਦਾ ਕਰ ਲਓ ਤਾਂ ਫੇਰ ਉਹ ਬੜੀ ਸੋਹਣੀ ਬਣੀ ਬਣਾਈ ਟੱਟੀ ਏ । ਜੇਹੜੀ ਸੁਆਹ ਤੁਸੀਂ ਰੋਜ਼ ਗਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਹਰ ਇੱਕ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਥਾਵੇਂ ਸੱਟਦੇ ਓ, ਓਹ ਟੱਟੀ ਫ਼ਿਰਕੇ ਮਗਰੋਂ ਟੋਏ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਨਾ ਸੱਟਿਆ ਕਰੋ ? ਮੈਲਾ ਤੇ ਸੁਆਹ ਬੜੀ ਚੰਗੀ ਵਧੀਆ ਰੁੜੀ ਨੇ । ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਟੋਇਆਂ ਤੇ ਜਾਕੇ ਟੱਟੀ ਫਿਰਿਆ ਕਰੋ ਤੇ ਮਗਰੋਂ ਉੱਪਰ ਸੁਆਹ ਪਾ ਆਇਆ ਕਰੋ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੋ ਤਰਾਂ ਦੀ ਬੜੀ ਵਧੀਆ ਰੂੜੀ ਮਿਲਿਆ ਕਰੇਗੀ । ਨਾਂ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਮੁਸ਼ਕ ਰਹੇਗੀ ਤੇ ਨਾ ਈ ਸੁਆਹ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਉੱਡ ਉੱਡਕੇ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਅੱਖੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤੇ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਖਾਣ ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿਆ ਕਰੇਗੀ । {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਹੁਣ ਏਸੇ ਤਰਾਂ ਈ ਕਰਾਂਗੇ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਹੁਣੇ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਆਖਦੇ ਸੀ ਜੂ ਸਾਡਾ ਧਮ ਸਾਨੂੰ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਦੇਂਦਾ ਕਿ ਅਸੀ ਗੰਦ ਨੂੰ<noinclude></noinclude> 7esfrddao6z7xvpibfylx4qgk4daedz ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/83 250 42566 227426 104136 2026-07-20T11:06:34Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227426 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੬੭ )}} ਹੱਥ ਲਾਈਏ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਸਾਫ ਕਰਏ, ਪਰ ਕੀ ਧਰਮ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਉਸੇ ਗੰਦ ਨੂੰ ਖਾਓ, ਪੀਓ ਤੇ ਸਾਹ ਦੀ ਰਾਹੀਂ ਅੰਦਰ ਵੀ ਲੈ ਜਾਓ ? ਜਦ ਹਵਾ ਚਲਦੀ ਏ ਜਾਂ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਡੰਗਰ ਟੁਰਦੇ ਫਿਰਦੇ ਨੇ ਤਾਂ ਇਹ ਗੰਦ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਰਲਕੇ ਉੱਡਦਾ ਹੈ ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਉਸਨੂੰ ਸਾਹ ਦੀ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣਿਆਂ ਫਿਫੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੁਚਾਂਦੇ ਹੋ, ਖਾਣ ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਖਾਂ ਜਾਂਦੇ ਹੋ ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਨਾਲ ਵੀ ਪੀ ਜਾਂਦੇ ਹੋ। {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਅਸੀ ਮੁੜ ਕਦੀ ਬਹਾਨਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨ ਲੱਗੇ ਕਿ ਸਾਡਾ ਧਰਮ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਕੰਮ ਕਰਨੋਂ ਡੱਕਦਾ ਹੈ । ਸਾਡਾ ਧਰਮ ਸਾਨੂੰ ਸਾਫ ਸੁਥਰੇ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਹੁਣ ਅਸੀ ਤੁਹਾਡੀ ਨਸੀਹਤ ਮੰਨਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਸਫ਼ਾ ਰੱਖਾਂਗੇ । ਇੱਕ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਰੂੜੀ ਬਹੁਤੀ ਮਿਲੇਗੀ ਤੇ ਦੂਜੇ ਸਾਡਿਆਂ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦਾਣਾ ਪੱਠਾ ਸਾਡੇ ਆਪਣੇ ਤੇ ਸਾਡੇ ਡੰਗਰਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤਾ ਹੋਵੇਗਾ । ਸੁਕਰਾਤ-ਹਾਂ ਇਹ ਠੀਕ ਏ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਆਸ ਏ ਜੋ ਤੁਹਾਡਾ ਪਿੰਡ ਹੁਣ ਛੇਤੀ ਈ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰਹਿਣ ਦੇ ਲੈਕ ਹੋ ਜਾਏਗਾ ਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਚੰਗੇ ਬਾਲ ਜੰਮਣ ਤੇ ਪਲਣਗੇ । ਲਓ ਹੁਣ ਸਾਹਬ ਸਲਾਮਤ, ਮੈਂ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ,<noinclude></noinclude> ksp8reorwzfuflk0d6ro5vgmlvrlmis ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/84 250 42569 227427 104139 2026-07-20T11:06:42Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227427 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੬੮ )}} ਕਿਉਂ ਜੋ ਮੁਸ਼ਕ ਤੇ ਸੜਿਹਾਨ ਜੇਹੜੀ ਚੁਫੇਰਿਓਂ ਆਉਂਦੀ ਏ, ਉਸ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਕੁਝ ਜੀ ਡੁੱਬਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਹੱਛਾ ਸੁਕਰਾਤ ਜੀ ਸਾਹਿਬ ਸਲਾਮਤ । ਤੁਹਾਡੇ ਪਰਤਨ ਤੀਕ ਅਸੀ ਏਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਬਹਿਣ ਦੇ ਲੈਕ ਬਣਾ ਛਡਾਂਗੇ । {{center|{{xxx-larger|'''ਬੇਵਸੀ ਜਾਂ ਆਪੇ ਈ ਹੋਵੇ'''}}}} {{gap}}ਇੱਕ ਦਿਨ ਸੁਕਰਾਤ ਦੁਪਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਪਿੰਡ ਜਾ ਨਿਕਲਿਆ ਤੇ ਇੱਕ ਮੰਜੇ ਤੇ ਬਹਿ ਗਿਆ । ਓਹ ਬੜਾ ਭੱਦਲਿਆ ਹੋਇਆ ਲੱਗਦਾ ਸੀ। ਸਾਰੇ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਉਸਦੇ ਗਿਰਦ ਬਹਿ ਗਏ ਤੇ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੇ ਜੀ ਅੱਜ ਤੁਸੀਂ ਢਿੱਲੇ ਕਿਉਂ ਓ ? ਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਮਨ ਬਿਆਕਲ ਜਾਪਦਾ ਏ ? {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਹਾਂ, ਹੈ ਤਾਂ ਮੈਂ ਔਖਾ ਈ ਹਾਂ। ਤੁਸੀ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਆਪਣੀ ਗਰੀਬੀ ਦੀ ਸ਼ਕੈਤ ਕਰਦੇ ਓ । ਅੱਜ ਮੈਂ ਜਦ ਤੁਹਾਡੇ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਲਗਾ ਆਉਂਦਾ ਸਾਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਕੀ ਵੇਖਿਆ ਜੋ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਚੂਹੇ ਖਾਈ ਜਾਂਦੇ ਨੇ । ਥਾਓਂ ਥਾਈਂ ਚੂਹਿਆਂ ਦੀਆਂ ਖੱਡਾਂ ਸਨ । ਮੈਂ ਟੁਰਦਿਆਂ ਟੁਰਦਿਆਂ ਏਹ ਵੀ ਵੇਖਿਆ ਜੋ ਚੂਹੇ ਬੇਡਰ ਹੋ ਕੇ ਫਸਲਾਂ ਨੂੰ ਕੁਤਰੀ ਜਾਂਦੇ ਨੇ।<noinclude></noinclude> 1lwvmpepy3546enn810ggpn9y2xlno3 ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/85 250 42573 227428 104145 2026-07-20T11:06:49Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227428 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੬੯ )}} {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਆਪੇ ਈ ਹੋ ਜਾਉ, ਅਸ਼ੀ ਇਸਦਾ ਕੀ ਇਲਾਜ ਕਰੀਏ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਜਦ ਮੈਂ ਅੱਗੇ ਆਇਆ ਸਾਂ ਤਾਂ ਕੀ ਵੇਖਿਆ ਸੀ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਡੰਗਰ ਰੜੇ ਤੇ ਖਲੋਤੇ ਹਨ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਖਾਣ ਲਈ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਤੇ ਕੋਲ ਈ ਇੱਕ ਬੰਨੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਣ, ਕਰੀਰ ਤੇ ਜਾਲ ਆਦਿਕ ਉੱਗੇ ਹੋਏ ਨੇ । ਮੈਂ ਛੇੜੂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ 'ਡੰਗਰ ਉਹਨਾਂ ਹਰਿਆਂ ਹਰਿਆਂ ਝਾੜਾਂ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦੇ ? ਉਸਨੇ ਅੱਗੋਂ ਹੱਸ ਛੱਡਿਆ । ਮੈਂ ਪੁੱਛਿਆ 'ਕੀ ਡੰਗਰ ਜਾਲ ਕਰੀਰ ਤੇ ਵਨ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦ ?' ਉਸਨੇ ਮੱਥੇ ਤੇ ਹੱਥ ਮਾਰਿਆ, ਜਿਸਤੋਂ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਸੀ ਜੁ ਓਹ ਆਖਦਾ ਏ ਕਿ 'ਮੇਰੀ ਮੱਤ ਮਾਰੀ ਹੋਈਏ ।' {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਤੁਸੀਂ ਜੁ ਉਸ ਕੋਲੋਂ ਏਹਾ ਜਹੀ ਗੱਲ ਪੁੱਛੀ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਝੱਲਾ ਈ ਸਮਝ ਲਿਆ ਹੋਵੇਗਾ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਜਦ ਤੁਹਾਡੇ ਡੰਗਰ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਖਾਂਦੇ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਫੇਰ ਤੁਸੀਂ ਕਰੀਰ ਜਾਲ ਤੇ ਵਨ ਲਾਉਂਦੇ ਕਿਉਂ ਹੋ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਆਪੇ ਹੀ ਹੋ ਪੈਂਦੇ ਨੇ । ਸੁਕਰਾਤ ਨੇ ਅਜੇ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ ਈ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੇ ਲੜਣ ਘਲਣ ਦਾ ਬੜਾ ਰੌਲਾ<noinclude></noinclude> 85q4jtyd1npoy0wg69lysoaykp6bq63 ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/86 250 42574 227429 104147 2026-07-20T11:06:57Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227429 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੭੦ )}} ਪੈ ਗਿਆ ਤੇ ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਨੱਸਿਆ ਨੱਸਿਆ ਆਕੇ ਆਖਣ ਲੱਗਾ ‘ਜੀ ਇੱਕ ਕੁੱਤਾ। ਹਲਕਾਇਆ ਹੋ ਗਿਆ ਏ ਤੇ ਇੱਕ ਬਾਲ ਨੂੰ ਵੱਢ ਖਾਧਾ ਸੂ।' ਸੁਕਰਾਤ:-ਏਹ ਕੁੱਤੇ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਦੇ ਵੀ ਨੇ ? ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-ਜੀ ਨਹੀਂ । ਸੁਕਰਾਤ:-ਤੁਸੀ ਫੇਰ ਏਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰੱਖਦੇ ਕਿਉਂ ਓ ? ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-ਜੀ ਆਪੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਨੇ । ਸੁਕਰਾਤ:-ਚੋਧਰੀਓ ! ਕੀ ਤੁਸੀ ਪਿੰਡ ਦੇ ਮਾਲਕ ਓ ? ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਜੀ । ਸੁਕਰਾਤ:-ਤਾਂ ਫੇਰ ਤੁਸੀ ਆਪੇ ਹੋ ਜਾਉ, ਆਪੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਨੇ, ਮੁੜ ਮੁੜ ਕਿਉਂ ਆਖਦੇ ਓ ? ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਚੂਹਿਆਂ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਓਹਨਾਂ ਦੀ ਅਲਖ ਮੁਕਾਓ ਤੇ ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਕੰਮਿਆਂ ਕੱਤਿਆਂ ਤੇ ਰੁੱਖਾਂ ਤੇ ਝਾੜਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਜੇਹੜੇ ਤੁਹਾਡੀ ਜੂਹ ਵਿੱਚ ਬੇਲੋੜੇ ਉੱਗੇ ਹੋਏ ਨੇ, ਤਾਂ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਟ ਸੁੱਟੋ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਵਡਮੁੱਲੇ ਰੱਖ ਤੇ ਘਾਹ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਲਾਉਂਦੇ ? ਇਹਨਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨਕੰਮਿਆਂ ਕੱਤਿਆਂ ਤੋਂ ਆਪਣਾ ਪਿੱਛਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਛੁਡਾਂਦੇ ਤੇ ਤੁਸੀ ਏਹਨਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਆਪਣਾ ਆਪਣਾ ਕੱਤਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ,, ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਲਦੇ ਤੇ ਸਿਖਾਉਂਦੇ, ਤਾਂ ਜੁ<noinclude></noinclude> bwp7lnerwkqn9wwrpzdtnv3ythsfop6 ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/87 250 42576 227430 104150 2026-07-20T11:07:04Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227430 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੭੧ )}} ਉਹ ਤੁਹਾਡਾ ਸੱਚਾ ਅੰਗ-ਪਾਲ-ਬੇਲੀ ਤੇ ਨੌਕਰ ਬਣ ਜਾਏ ? ਤੇ ਸਾਰੇ ਚੂਹੇ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਮਾਰ ਸੁੱਟਦੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਫਸਲ ਖੂਬ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਣ ? ਇੱਕ ਚੰਗਾ ਜ਼ਿਮੀਦਾਰ ਆਪਣੀ ਜੂਹ ਨੂੰ ਨਕੰਮੇ ਝਾੜਾਂ ਨਾਲ ਕਦੀ ਵੀ ਖਰਾਬ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਦੇਂਦਾ ਤੇ ਓਹ ਓਹੀ ਰੱਖ ਤੇ ਝਾੜੀਆਂ ਲਾਉਂਦਾ ਏ ਜਿਨਾਂ ਦੀ ਉਸਨੂੰ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਏ । ਓਹ ਚੂਹਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਖੇਤਰੀ ਨਹੀਂ ਖਾਣ ਦੇਂਦਾ। ਓਹ ਸਾਰੇ ਚੂਹੇ ਮਾਰ ਸੁੱਟਦਾ ਏ । ਓਹ ਡਗ ਕੱਤਿਆਂ ਦੇ ਹੋੜਾਂ ਦੇ ਹੇੜ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣ ਦਿੰਦਾ; ਜਾਂ ਤਾਂ ਉਹ ਕੁੱਤੇ ਰੱਖਦਾ ਈ ਨਹੀਂ, ਜੇ ਰੱਖਦਾ ਏ ਤਾਂ ਚੰਗੇ ਰਾਖਵੇਂ ਤੇ ਸਿੱਖੇ ਹੋਏ ਪਾਲ ਕੇ ਰੱਖਦਾ ਏ । ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿਮੀਂ ਵਿੱਚ ਚੂਹੇ ਰਹਿਣ ਦਿਓਗੇ ਤਾਂ ਤੁਸੀ ਚੂਹਿਆਂ ਦੇ ਮਰੂਸੀ ਹੋਏ, ਚੂਹਾ ਈ ਅਸਲੀ ਮਾਲਕ ਹੋਇਆ, ਕਿਉਂ ਜੁ ਓਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਫਸਲ ਕਟਦਾ ਏ ਤੇ ਕਈ ਵਾਰੀ ਸਾਰੀ ਵਾਢੀ ਓਹੀ ਕਰਦਾ ਏ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ ਚੂਹੜਿਆਂ ਤੇ ਛੱਡੋਗੇ ਤਾਂ ਤੁਸੀ ਚੂਹੜਿਆਂ ਦੇ ਹਿਠਾਰੁ ਹੋਵੋਗੇ । ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਅਣਗਿਣਤ ਡਗ ਕੋਤਿਆਂ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਖਪਦੇ ਰਹੋਗੇ ਤਾਂ ਤੁਸੀ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਏ । ਜੇ ਤੁਸੀ ਆਪਣੀਆਂ ਜੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਜੰਡ ਕਰੀਰ ਤੇ ਵਨ ਉੱਗਣ ਦਿਓਗੇ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਕੰਡਿਆਂ ਦੇ ਗੁਲਾਮ ਹੋਏ ।<noinclude></noinclude> qzxfqtss70hp8v2q716n6j8s5aym3uv ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/88 250 42578 227431 104152 2026-07-20T11:07:16Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227431 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੭੨ )}} {{center|{{xxxx-larger|ਪਿੰਡ ਦੇ ਕੁੱਤੇ}}}} ਸੁਕਰਾਤ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਦੀ ਲੰਘੀ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਜਦ ਓਹ ਪਿੰਡਾਂ ਕੁਝ ਦੁਰੇਡਾ ਆਪਣੇ ਸੰਗੀਆਂ ਸਣੇ ਨਿਕਲ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਆਖਣ ਲੱਗਾ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਹੁਣ ਅਸੀ ਪਿੰਡਾਂ ਕੁਝ ਦੁਰੇਡੇ ਨਿਕਲ ਆਏ ਹਾਂ ਤੇ ਏਥੇ ਸਾਹ ਲੈਣ ਨੂੰ ਤਾਜ਼ੀ ਹਵਾ ਹੈ, ਨਾ ਕੋਈ ਮੁਸ਼ਕ ਤੇ ਘੱਟਾ ਮਿੱਟੀ ਏ, ਸੋ ਆਓ ਏਥੇ ਬਹਿ ਕੇ ਜ਼ਰਾ ਕੁਝ ਚਿਰ ਗੱਲ ਬਾਤ ਕਰੀਏ । ਮੈਂ ਹੁਣ ਤੁਹਾਥੋਂ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਪੁੱਛ ਗਿੱਛ ਕਰਨੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ । ਤੁਹਾਡੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਤੇ ਈ ਕੁੱਤੇ ਨਜ਼ਰੀਂ ਆਉਂਦੇ ਸਨ ਤੇ ਮਾਲੂਮ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਓਹਨਾਂ ਦਾ ਸਾਈਂ ਵੀ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਤੇ ਨਾ ਈ ਓਹ ਕੋਈ ਚੱਜ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਨੇ । ਓਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬੜੇ ਮਾੜੇ ਤੇ ਗੰਦੇ ਖੋਹ ਦੇ ਮਾਰੇ ਹੋਏ ਸਨ । ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਤਾਂ ਇਹ ਜੇ ਕਿ ਤੁਹਾਡਿਆਂ ਬਾਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਭੈੜਾ ਹਾਲ ਸੀ, ਏਨੀ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਈ ਅਸੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਆਖ ਦਿੱਤਾ ਏ । ਤੁਸੀਂ ਦੱਸੋ ਕੀ ਤੁਸੀ ਏਹਨਾਂ ਦਾ ਉੱਕਾ ਈ ਖਿਆਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਅਸੀਂ ਕੋਈ ਵੇਹਲੇ ਆਂ ਤੇ<noinclude></noinclude> 4vop5pq2yrqoszwyuonpqkzef3ma3xy ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/89 250 42580 227432 104155 2026-07-20T11:07:33Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227432 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੭੩ )}} ਨਾਲੇ ਏਹ ਨਕੰਮੇ ਤੇ ਈ ਨੇ ਨਾ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤਾਂ ਮੁੜ ਤੁਸੀ ਏਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰੱਖਦੇ ਈ ਕਿਉਂ ਓ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਅਸਾਂ ਕੀ ਰੱਖਣਾ ਏ, ਇਹ ਆਪੇ ਈ ਆ ਜਾਂਦੇ ਨੇ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਚੋਧਰੀਓ ! ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿੰਨੀ ਵਾਰੀ ਦੱਸਾਂ, ਤੁਸੀ ਪਿੰਡ ਦੀ ਹਰ ਇੱਕ ਗੱਲ ਦੇ ਜ਼ਿੰਮੇਂਵਾਰ ਓ, ਪਿੰਡ ਦੇ ਮਾਲਕ ਤੁਸੀ ਓ, ਕੁੱਤੇ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ? ਸੋ ਏਸ ਲਈ ਓਹਨਾਂ ਦੇ ਹੋਣ, ਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਓਹ ਕਰਦੇ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਜ਼ਿੰਮੇਂਵਾਰ ਤੁਸੀ ਈ ਓ । ਤੁਸੀ ਹੁਣੇ ਈ ਆਖਿਆ ਸੀ, ਜੀ ਏਹ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਦੇ ਨਹੀਂ । ਜਿੰਨੀਆਂ ਵੀ ਓਹ ਖਾਣ ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਚਰਾਂਦੇ, ਜਿੰਨਾ ਰੋਲਾ ਓਹ ਪਾਂਦੇ ਤੇ ਜਿੰਨਾਂ ਡਰ ਓਹਨਾਂ ਦੇ ਹਲਕਾਏ ਹੋਕੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਬਾਲਾਂ ਨੂੰ ਵੱਢਣ ਦਾ ਹੈ; ਏਹਨਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਖਿਆਲ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਸਗੋਂ ਨਕੰਮਿਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਭੈੜੇ ਨੇ ਤੇ ਨੁਕਸਾਨ ਈ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰਦੇ ਨੇ । {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਏਹ ਤਾਂ ਠੀਕ ਏ ਜੀ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤਾਂ ਫੇਰ ਤੁਸੀ ਏਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਸੁੱਟਦੇ ?<noinclude></noinclude> osfw60htgcrhtqkl0l1ik7su7ux93ji ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/90 250 42581 227433 104157 2026-07-20T11:07:54Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227433 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੭੪ )}} {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਸਾਡਾ ਧਰਮ ਤੇ ਸਾਡੇ ਰਵਾਜ ਏਸ ਗੱਲ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਕਰਦੇ ਨੇ । ਭਾਵੇਂ ਹੋਣ ਤਾਂ ਏਹ ਕੁੱਤੇ ਸਾਰਖੇ ਈ ਨਾ, ਇਹ ਵੀ ਤਾਂ ਰੱਬ ਦੇ ਈ ਜੀ ਨੇ, ਕਿਉਂ ਜੋ ਓਸ ਨੇ ਈ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਏ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਯਾਰੋ ਤੁਸੀ ਉੱਤਰ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਠੀਕ ਦਿੱਤਾ ਏ, ਕੱਤੇ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਹਾਰ ਰੱਬ ਦੇ ਈ ਜੀ ਨੇ, ਪਰ ਰੱਬ ਨੇ ਕੁੱਤੇ ਪੈਦਾ ਕਿਉਂ ਕੀਤੇ ? ਕੁੱਤਾ ਇੱਕ ਘਰੇਲ ਜਨੌਰ ਏ ਤੇ ਬਾਕੀ ਦੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਘਰੇਲੂ ਜਨੌਰ ਤੁਹਾਡੇ ਲਾਭ ਲਈ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਨੇ, ਘੋੜਾ ਤੁਹਾਡੀ ਅਸਵਾਰੀ ਲਈ, ਗਾਂ ਦੁੱਧ ਦੇਣ ਨੂੰ ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਏਸੇ ਤਰਾਂ । ਕੀ ਰੱਬ ਨੇ ਕੁੱਤਾ ਏਸ ਲਈ ਘੱਲਿਆ ਏ, ਜੁ ਇਸ ਤੋਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਦਾ ਖਟਕਾ ਰਹੇ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਗੱਲ ਤਾਂ ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਜਾਪਦੀ ਏ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਓ ਭਲਿਓ ਪਾਤਸ਼ਾਹੋ ! ਤਾਂ ਇਹ ਰੱਬ ਦਾ ਈ ਦੋਸ਼ ਹੋਇਆ ਨਾ ? ਕੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ ? ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਫੇਰ ਆਪਣੀ ਬੇਅਕਲੀ ਤੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ੁਲਮੀ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਰੱਬ ਨੂੰ ਦੇਂਦੇ ਓ ? ਫੇਰ ਏਹ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਅਖਾਣ ਪੈ ਸਕਦਾ ਏ 'ਜ਼ਿਮੀਦਾਰ ਦੀ ਬੇਅਕਲੀ, ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਦਾ ਕਸੂਰ।'<noinclude></noinclude> gqot86k9kq76ivhpb2vo856mzghno2b ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/91 250 42623 227434 104482 2026-07-20T11:08:39Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227434 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੭੫ )}} {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਹੱਛਾ ਜੀ ਤੁਸੀ ਫੇਰ ਮਿਹਰਵਾਨਗੀ ਕਰਕੇ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਰੱਬ ਨੇ ਕੁੱਤੇ ਬਣਾਏ ਕਿਉਂ ਤੇ ਸਾਡੇ ਸਪੁਰਦ ਕੀਤੇ ਕਿਉਂ, ਕਿ ਰੱਖੋ ਤੇ ਪਾਲੋ ? {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਹੱਛਾ ਯਾਰੋ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ । ਰੱਬ ਨੇ ਕੁੱਤੇ ਵੀ ਗਾਵਾਂ ਹਾਰ ਤੁਹਾਡੇ ਲਾਭ ਲਈ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਕਈਆਂ ਹੋਰਨਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਹਰ ਇੱਕ ਕੁੱਤੇ ਦਾ ਕੋਈ ਨ ਕੋਈ ਖਸਮ ਗੁਸਾਈਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੇਹੜਾ ਉਸਨੂੰ ਖੁਆਂਦਾ ਪਿਆਂਦਾ, ਉਸਦਾ ਖਿਆਲ ਰੱਖਦਾ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮੱਦਦ ਲਈ ਸਿਖਾਂਦਾ ਹੈ । ਏਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆਂ ਕੁੱਤਾ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਨੋਕਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂ ਜੋ ਇਹ ਆਪਣੇ ਸਾਈਂ ਦੀ ਹਰ ਵੇਲੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ । ਓਹ ਚੋਰਾਂ ਤੋਂ ਘਰ ਦੀ ਰਾਖੀ ਰੱਖਦਾ ਏ, ਚੂਹੇ ਜੇਹੜੇ ਫਸਲਾਂ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰਦੇ ਤੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਅਨਾਜ ਖਾ ਜਾਂਦੇ ਨੇ, ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ । ਜਦ ਸਾਈਂ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਤੇ ਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਓਹ ਉਸਦੀ ਰੋਟੀ, ਕੱਪੜੇ ਤੇ ਹੋਰ ਮਾਲ ਅਸਬਾਬ ਦੀ ਰਾੱਖੀ ਕਰਦਾ ਹੈ । ਏਸ ਨੂੰ ਅਸੀ ਸਭ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸਿਖਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ, ਜ਼ਿਮੀਦਾਰ ਦਾ ਤਾਂ ਇਹ ਖਾਸ ਕਾਰੀ ਦਾ ਮੱਦਦਗਾਰ ਹੈ । ਕੁੱਤਾ ਭੇਡਾਂ ਦੇ ਅੱਜੜ ਨੂੰ ਨੱਸਣ ਭੱਜਣ ਨਹੀਂ ਦੇਂਦਾ ਤੇ ਜਦ ਸਾਈਂ ਹੁਕਮ<noinclude></noinclude> lmxhp3u6y8dquuot95fxbndctugqj8r ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/92 250 42624 227435 104483 2026-07-20T11:09:10Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227435 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੭੬ )}} ਦੇਵੇ ਤਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕੱਠੀਆਂ ਕਰਕੇ ਘਰ ਲੈ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਕੁੱਤਾ ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਕਾਰੀ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦਾ ਏ ਜੇਹੜੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੁੜ ਕਦੀ ਦੱਸਾਂਗਾ; ਜਦ ਤੁਸੀ ਇਹ ਮੁੱਢਲੀਆਂ ਵਰਤੋਂ ਸਿੱਖ ਜਾਓਗੇ ਤਾਂ ਫ਼ੇਰ ਕਈਆਂ ਦਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪ ਈ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਏਗਾ। ਏਹ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਕੁੱਤਾ ਥੋੜੇ ਜੇਹੇ ਟੁੱਕਰ ਤੇ ਲਾਡ ਪਿਆਰ ਦੇ ਬਦਲੇ ਕਰੇਗਾ ਸੱਚ ਮੁੱਚ ਕੁੱਤਾ ਰੱਬ ਨੇ ਇਸ ਲਈ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕੀਤਾ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਓਸ ਨਾਲ ਏਹੋ ਜਿਹਾ ਸਲੂਕ ਕਰੋ ਤੇ ਓਸਨੂੰ ਨਿਆਮਤ ਦੀ ਥਾਂ ਜਹਿਮਤ ਸਮਝੋ। {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਸੁਕਰਾਤ ਜੀ! ਤੁਸੀ ਸੱਚੇ ਓ, ਸਾਨੂੰ ਹੋਰਨਾਂ ਗੱਲਾਂ ਹਾਰ ਇਸ ਦੀ ਵੀ ਕੋਈ ਖੋਰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਰੱਬ ਨੇ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸਾਡੇ ਲਾਹ ਲਈ ਬਣਾਈਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਅਸੀ ਅਜ ਤੀਕ ਬੇਖੋਰੇ ਈ ਰਹੇ ਆਂ।<noinclude></noinclude> 8eb16fjhe24olzri9l41u2lbg6uxqqf ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/93 250 42625 227436 104484 2026-07-20T11:09:16Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227436 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੭੭ )}} {{center|{{xx-larger|'''ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਦਾ ਮਾਨ ਤੇ</br> ਵਡਿਆਈ'''}}}} {{gap}}ਇੱਕ ਦਿਨ ਸੁਕਰਾਤ ਬੜੀ ਖੁਸ਼ੀ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਆਪੇ ਹੁੰਸਦਾ ਹੱਸਦਾ ਪਿੰਡ ਦੇ ਦਾਰੇ ਆ ਗਿਆ । ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਿਆਣੇ ਓਸ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਨਾਲੋਂ ਖੁਸ਼ ਵੇਖ ਕੇ ਬੜੇ ਹਨ ਹੋਏ ਤੇ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਪਤਾ ਨ ਲੱਗਾ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੁਲਾਈਏ । {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:}}-ਸੁਕਰਾਤ ਜੀ ! ਸਾਹਬ ਸਲਾਮਤ ! ਹਕੀਮ ਜੀ ਅੱਜ ਕੀ ਗੱਲ ਏ ? ਕੀ ਸਾਡਾ ਪਿੰਡ ਸਾਫ਼ ਸੁਬਰਾ ਦਿਸਿਆ ਜੇ, ਜਾਂ ਕੋਈ ਬਾਲ ਗਹਿਣਿਆਂ ਤੋਂ ਬਗੈਰ ਸਾਫ਼ ਸੁਥਰਾ ਡਿੱਠਾ ਜੇ, ਜਾਂ ਕੋਈ ਪਿੰਡ ਦੀ ਪੜ੍ਹੀ ਲਿਖੀ ਜ਼ਨਾਨੀ ਮਿਲੀ ਜੇ, ਜਾਂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਵੇਖਿਆ ਜੇ? {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਨਾਂ ਭਰਾਓ, ਏਹ ਗੱਲ ਕਿੱਥੋਂ? ਮੈਨੂੰ ਤੇ ਅੱਜ ਵੱਡੇ ਵੇਲੇ ਇੱਕ ਡਾਢਾ ਵਖਤ ਪੈ ਗਿਆ ਸੀ (ਤੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਹੱਸਣ ਲੱਗ ਪਿਆ) {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਬਾਬਾ ਜੀ ਅੱਜ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਵੀ ਤੁਹਾਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਤਾਂ ਵੰਡੀਏ, ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਝਿੜਕਾਂ ਝੰਬਾਂ ਤਾਂ ਰੋਜ਼ ਸਹਿੰਦੇ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕਦੀ ਕਦਾਈਂ ਦੇ ਹੱਸਣ ਦੇ ਭਾਈਵਾਲ ਤਾਂ ਬਣੀਏਂ।<noinclude></noinclude> g3irxf60oi6j0wcihbveb0tjvfpvedi ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/94 250 42626 227437 104485 2026-07-20T11:09:32Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227437 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੭੮ )}} {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਚੰਗਾ (ਉੱਚੀ ਸਾਰੀ ਹੱਸਕੇ) ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਇਕਰਾਰ ਕਰੋ ਜੁ ਓਸਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਰਿੰਜ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਲੱਗੇ। {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਸੁਕਰਾਤ ਜੀ ! ਅਸੀਂ ਇਕਰਾਰ ਕਰਦੇ ਆਂ ਕਿ ਜੋ ਕੁਝ ਅਸੀਂ ਸੁਣਾਂਗੇ, ਸੁਣ ਕੇ ਰਿੰਜ ਹੋਕੇ ਤੁਹਾਡੇ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਭੰਗ ਨਹੀਂ ਪਾਣ ਲੱਗੇ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਹੱਛਾ ਸੁਣੋਂ, ਗੱਲ ਇਉਂ ਏਂ-ਅੱਜ ਮੈਂ ਇੱਕ ਰਾਜਸੀ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਤੇ ਅਸੀਂ ਰਾਜਸੀ ਗੱਲਾਂ ਤੋਂ ਬਹਿਸ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਅਸੀਂ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਕੱਥ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਕੁਝ ਚਿਰ ਮਗਰੋਂ ਉਹ ਬੜੇ ਗਜ਼ਬ, ਕਰੋਧ ਤੇ ਕੌੜ ਨਾਲ ਆਖਣ ਲੱਗਾ ਕਿ ਸਾਡੀ ਹਿੰਦਸਤਾਨੀਆਂ ਦੀ ਹਾਣੀ ਸੱਭਯਤਾ ਤੇ ਚੱਜ ਅਚਾਰ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਵੀ ਓਹ ਇਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਜੇਹੜੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।' ਮੈਂ ਭੋਲੇ ਭਾ ਅੱਗੋਂ ਹੱਸ ਪਿਆ। ਏਸ ਗੱਲੇ ਓਹ ਮੈਂਬਰ ਹੋਰੀ ਡਾਢੇ ਗੁੱਸੇ ਹੋਏ ਤੇ ਉਹ ਮੇਰੇ ਤਾਂ ਗਲ ਈ ਪੈ ਗਏ ਤੇ ਓਹਨਾਂ ਮੈਨੂੰ ਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਮੰਦਾ ਵੀ ਆਖਿਆ। {{gap}}ਮੈਂ ਓਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ 'ਮਿੰਬਰ ਜੀ, ਜੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਏਸ ਹਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਹੱਸਾ ਨਾ ਤਾਂ ਹੋਰ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਓਸ ਆਖਿਆ ਕਿਉਂ?'<noinclude></noinclude> cjdw8xywgauprpmepbf1x2brwpgc9ha ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/95 250 42632 227438 104491 2026-07-20T11:09:38Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227438 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੭੯ )}} ਮੈਂ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ “ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਇੱਜ਼ਤ ਆਪ ਨਾ ਕਰੋਗੇ ਤਾਂ ਹੋਰ ਦੁਨੀਆਂ ਤੁਹਾਡੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਿਉਂ ਕਰੇ ? ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਮੈਂ ਫੇਰ ਹੱਸ ਪਿਆ । {{gap}}ਓਹ ਮੇਹਣਾ ਜਿਹਾ ਦੇਕੇ ਆਖਣ ਲੱਗਾ ਹੱਛਾ ਤੁਹਾਡਾ ਮਤਲਬ ਅਛੂਤਾਂ ਤੋਂ ਹੈ । ਇਹ ਤਾਂ ਬੜੇ ਪੁਰਾਣੇ ਕੀਰਨੇ ਹਨ, ਏਹਨਾ ਵਿੱਚੋਂ ਜੋ ਕੁਝ ਤੁਸੀ ਬਣਾ ਬਣਾ ਕੇ ਦਸਦੇ ਓ, ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿਆ ਕੀ ਏ? {{gap}}ਮੈਂ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ “ਮੇਰਾ ਮਤਲਬ ਅਛੂਤਾਂ ਤੋਂ ਨਹੀਂ, ਓਹ ਵੀ ਭਾਵੇਂ ਬੜੇ ਖਰਾਬ ਨੇ, ਪਰ ਓਹਨਾਂ ਦਿਆਂ ਮਾਰਿਆਂ ਅਸੀ ਸਾਰੇ ਸ਼ਰਮਿੰਦੇ ਹਾਂ ਤੇ ਸ਼ਰਮ ਨਾਲ ਸਿਰ ਨਹੀਂ ਚੁੱਕ ਸਕਦੇ । ਓਸ ਆਖਿਆ 'ਜੇ ਇਹ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਹੋਰ ਕੀ ਮਤਲਬ ਏ ? ਮੈਂ ਆਖਿਆ ਤੁਸੀ ਦੱਸੋ ਖਾਂ ਕਿ ਅੱਧੀ ਵੱਲੋਂ ਤਾਂ ਜ਼ਨਾਨੀ ਦੀ ਹੈ ਕਿ ਨਹੀਂ ? ਓਹ ਆਖਣ ਲੱਗਾ ਹਾਂ ਹੈ ਵੇ, ਤੁਸੀਂ ਇਹੋ ਜਿਹੀਆਂ ਮੂਰਖਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਿਉਂ ਪੱਛਦੇ ਓ ? {{gap}}ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ 'ਜਿੰਨਾਂ ਚਿਰ ਤੁਸੀਂ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਦੀ ਕਦਰ ਤੇ ਇੱਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਤੇ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੀ ਇੱਜ਼ਤ ਡੰਗਰਾਂ ਦੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਤੁਸੀ ਕਿਸ ਤਰਾਂ ਆਖ ਸਕਦੇ ਓ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਇੱਜ਼ਤ ਆਪ ਕਰਦੇ ਓ ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਮੀਦ ਕਰਦੇ<noinclude></noinclude> 42qhjri6vgbhu9igyqxn80x0yi2fu8b ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/96 250 42636 227439 104497 2026-07-20T11:09:46Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227439 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੮੦ )}} ਹੋ ਕਿ ਦੂਜੇ ਤੁਹਾਡੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਨ। ਮੇਰੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਓਹ ਮਿੰਬਰ ਬੜਾ ਗੁੱਸੇ ਹੋਇਆ ਤੇ ਗਾਲ੍ਹਾਂ ਕੱਢਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਤੇ ਉੱਚੀ ਉੱਚੀ ਆਪਣੀ ਪੁਰਾਤਨ ਸੱਭ੍ਯਤਾ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਲੱਗਾ। ਉਸਦਾ ਇਹ ਹਾਲ ਵੇਖ ਕੇ ਮੈਂ ਤਾਂ ਓਥੋਂ ਨੱਸਣ ਦੀ ਕੀਤੀ।' {{gap}}ਸੁਕਰਾਤ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਇੱਕ ਗਭਰੂ ਜਿਹਾ ਜ਼ਿਮੀਦਾਰ ਜ਼ਰਾ ਖੋਹਰਾ ਜਿਹਾ ਹੋਕੇ ਆਖਣ ਲੱਗਾ 'ਬਾਬਾ ਜੀ! ਏਸ ਵਿੱਚ ਹੱਸਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਤਾਂ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਤੁਸੀਂ ਜ਼ਰਾ ਸਾਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰਾਂ ਦੱਸੋ।' {{gap}}{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਹੱਛਾ, ਜੇ ਕੋਈ ਆਦਮੀ ਗਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਸੁੱਟੇ ਤਾਂ ਖੂਨ ਖਰਾਬਾ ਹੋਵੇਗਾ? {{gap}}{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਦਾਰ:-}}ਜੀ ਹਾਂ ਹੋਵੇਗਾ। {{gap}}{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਜੇ ਕੋਈ ਆਦਮੀ ਆਪਣੀ ਵਹੁਟੀ ਨਾਲ ਅਜਿਹਾ ਭੈੜਾ ਵਰਤੇ ਕਿ ਓਹ ਦੁਖੀ ਹੋਕੇ ਆਤਮਘਾਤ ਕਰ ਲਏ ਜਾਂ ਮਰ ਜਾਏ ਜਾਂ ਨੱਸ ਜਾਏ, ਤਾਂ ਕੀ ਕੋਈ ਖੂਨ ਖਰਾਬਾ ਹੋਵੇਗਾ? {{gap}}{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਦਾਰ:-}}ਨਹੀਂ ਜੀ, ਕਦੀ ਨਹੀਂ। ਅਸੀ ਸਗੋਂ ਉਸ ਆਦਮੀ ਨਾਲ ਹਮਦਰਦੀ ਕਰਾਂਗੇ ਤੇ ਜਦ ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋਵੇਗੀ ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਜੰਞ ਜਾਵਾਂਗੇ ।<noinclude></noinclude> 33dwwoqxzwkfwtofcqjiepyrksmwj5x ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/97 250 42637 227440 104499 2026-07-20T11:10:07Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227440 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੮੧ )}} {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਜਦ ਤੁਹਾਡੀ ਗਾਂ ਸੂਣ ਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਤੁਸੀ ਕਿਸ ਨੂੰ ਸੱਦਦੇ ਓ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਕਿਸੇ ਸਿਆਣੇ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਨੂੰ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਜਦ ਤੁਹਾਡੀ ਵਹੁਟੀ ਜੰਮਣ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਫੇਰ ਕਿਸ ਨੂੰ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਚੂਹੜੀ ਜਾਂ ਚੰਮਿਆਰੀ ਨੂੰ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸਾਰਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਨੀਵੀਂ ਤੇ ਮੋਲੀ ਜ਼ਾਤ ਦੀਆਂ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਹੈ ਤਾਂ ਏਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਈ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਵਿਯੱਮ ਲਈ ਤੁਸੀ ਘੁੱਪ ਹਨੇਰੀ ਕੌਠਰੀ ਤੇ ਮੋਲੀਆਂ ਤੇ ਗੰਦੀਆਂ ਲੀਰਾਂ ਸਾਂਭ ਕੇ ਵੱਖ ਰੱਖ ਛੱਡਦੇ ਹੋ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਹਾਂ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤੁਸੀ ਪਰਦੇ ਦੀਆਂ ਤਾਂ ਐਡੀਆਂ ਗੱਪਾਂ ਮਾਰਦੇ ਓ, ਪਰ ਆਪਣੀਆਂ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਲਈ ਟੱਟੀ ਫਿਰਨ ਦਾ ਕੋਈ ਬੰਦੋਬਸਤ ਈ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਜਦ ਓਹਨਾਂ ਵਿਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦਿਨੇ ਟੁੱਟੀ ਆ ਜਾਂਦੀ ਏ ਤਾਂ ਓਹ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਡੱਕ ਕੇ ਦੁੱਖੀ ਬੈਠੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਉਡੀਕਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਨੇ ਤਾਂ ਜੋ ਪਿੰਡੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾ ਕੇ ਏਧਰ ਓਧਰ ਭੱਜੀਆਂ ਫਿਰਨ, ਜਾਂ ਦਿਨੇ ਟੱਟੀ<noinclude></noinclude> s3zg9lmpnh5rykx7enaiffcffxg3z4e ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/98 250 42638 227441 104501 2026-07-20T11:11:03Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227441 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੮੨ )}} ਬਹਿਣ ਲਈ ਕੋਈ ਓਹਲਾ ਭਾਲਣ ਓਹਨਾਂ ਵਿਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਟੱਟੀ ਫਿਰਦਿਆਂ ਫਿਰਦਿਆਂ ਜੇ ਕੋਈ ਉੱਪਰੋਂ ਆ ਜਾਏ ਤਾਂ ਦਿਨੇ ਰਾਤੀ ਉੱਠਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਸੁਕਰਾਤ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਤਾਂ ਸਾਡਾ ਇੱਕ ਬੜਾ ਭੈੜਾ ਰਵਾਜ ਕੱਢ ਕੇ ਵਿਖਾ ਦਿੱਤਾ ਏ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਇਹ ਤਾਂ ਬੜਾ ਗੰਦਾ ਤੇ ਸ਼ਰਮਨਾਕ ਰਵਾਜ ਏ । {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਸਾਨੂੰ ਮਾਫੀ ਦਿਓ, ਤੁਸੀ ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਈ ਬੜਾ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਕਰ ਬੈਠੇ ਓ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤੁਸੀ ਆਪਣੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਨਾ ਤਾਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਲਦੇ ਪੋਸਦੇ ਓ ਤੇ ਨਾ ਈ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਓ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੇ ਘੱਟ ਤੋਂ ਵੱਧ ਈ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਜੇ ਕਿਸੇ ਦੇ ਘਰ ਕੁੜੀ ਜੰਮ ਪਏ ਤਾਂ ਤੁਸੀ ਓਸ ਨਾਲ ਹਮਦਰਦੀ ਕਰਦੇ ਓ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਹਾਂ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਤਾਂ ਇਹ ਜੋ ਕਿ ਕੁੜੀਆਂ ਤੁਹਾਡੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਔਖੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਨੇ ਜੋ ਉਹ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤੀਆਂ ਮਰ ਜਾਂਦੀਆਂ ਨੇ । ਡਾਕਟਰ<noinclude></noinclude> equckppeshfinc4jsfwngj2iqqnhwb0 ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/99 250 42639 227442 104503 2026-07-20T11:11:10Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227442 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੮੩ )}} ਭਾਵੇਂ ਆਖਦੇ ਨੇ ਜੋ ਕੁੜੀਆਂ ਦਾ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਜਿਉਣਾ ਸੌਖਾ ਏ। ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-ਜੀ ਕੀ ਆਖੀਏ, ਅਸੀ ਕੁੜੀਆਂ ਦਾ ਜ਼ਰਾ ਘੱਟ ਈ ਖਿਆਲ ਕਰਦੇ ਆਂ । ਸੁਕਰਾਤ:-ਤੁਸੀ ਬਾਲੜੀਆਂ ਨੂੰ ਈ ਵਿਆਹ ਛੱਡਦੇ ਓ, ਜਦ ਓਹਨਾਂ ਵਿਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਘਰ ਬਾਹਰ ਸਾਂਭਣ ਦੀ ਜਾਂ ਘਰੋਗੇ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਸਾਰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਨਾ ਓਹਨਾਂ ਵਿਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਬਾਲ ਪਾਲਣੇ ਅਤੇ ਨਾ ਈ ਆਪਣੇ ਗੱਭਰੂਆਂ ਦਾ ਖਿਆਲ ਰੱਖਣਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ । ਤੁਸੀ ਓਹਨਾਂ ਵਿਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਓਸ ਉਮਰੇ ਬਾਲ ਜਨਣ ਲਈ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੇ ਓ, ਜਦ ਓਹਨਾਂ ਨੇ ਸਕੂਲੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਖੇਡ ਤੇ ਪੜ੍ਹ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਤਕੜਿਆਂ ਕਰਨਾ ਸੀ । ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-ਜੀ ਜੋ ਕੁਝ ਤੁਸੀ ਆਖਦੇ ਓ ਅਸੀ ਸਾਰੇ ਕਰਦੇ ਹਾਂ । ਸੁਕਰਾਤ:-ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕਈ ਤਾਂ ਆਪਣੀਆਂ ਵਹੁਟੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਡੱਕ ਈ ਛੱਡਦੇ ਨੇ ? ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-ਸਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਕੋਈ ਪਰਦਾ ਕਰਦਾ ਏ । ਸੁਕਰਾਤ:-ਤੇ ਕਈ ਜੇਹੜੇ ਪਰਦਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ,<noinclude></noinclude> ci1u1ucsu4kl7s6nlxxveilp6s2xzeg ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/100 250 42640 227443 104505 2026-07-20T11:11:16Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227443 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੮੪ )}} ਜਦ ਓਹ ਪੜ੍ਹ ਜਾਂਦੇ ਨੇ ਜਾਂ ਉਹਨਾਂ ਕੋਲ ਚਾਰ ਪੈਸੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਨੇ ਤਾਂ ਆਪਣੀਆਂ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਓਹ ਵੀ ਡੱਕ ਛੱਡਦੇ ਨੇ ? ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-ਜੀ ਇਹ ਵੀ ਤਾਂ ਰਵਾਜ ਹੈ ਈ ਏ । ਸੁਕਰਾਤ:-ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਵਿਚਾਰੀਆਂ ਸਾਰਾ ਕੰਮ ਕਾਜ ਕਰਦੀਆਂ ਤੇ ਬਾਲਾਂ ਨੂੰ ਸਾਂਭਦੀਆਂ ਸਿੱਕਰਦੀਆਂ ਨੇ ਤੇ ਮਰਦ ਕੋਲ ਵੇਹਲੇ ਬਹਿ ਕੇ ਹੱਕਾ ਛਿੱਕਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਨੇ । ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-ਜੀ ਇਹ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਠੀਕ ਏ । ਸੁਕਰਾਤ:-ਜੇ ਤੁਹਾਡੀ ਵਹੁਟੀ ਕੁੜੀਆਂ ਈ ਜਣੇ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ ਦੇਦੇ ਹੋ ਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਵਰਤਦੇ ਤੇ ਅੰਤ ਨੂੰ ਓਸ ਉੱਪਰ ਸੋਕਨ ਲੈ ਆਉਂਦੇ ਹੋ । ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-ਜੀ ਕਦੀ ਕਦੀ ਇਹ ਹੋ ਈ ਜਾਂਦਾ ਏ । ਸੁਟਕਰਾਤ:-ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਵਿਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਤੇ ਦੱਖੀ ਬਾਲਾਂ ਨੂੰ ਸਾਂਭਣਾ ਤੇ ਓਹਨਾਂ ਦੀ ਟਹਿਲ ਟਕੋਰੀ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਤੇ ਓਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਬਾਲ ਮਰ ਵੀ ਜਾਂਦੇ ਨੇ । ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-ਜੀ ਅਸੀਂ ਆਪਣਾ ਦੋਸ਼ ਮੰਨਦੇ ਆਂ ।<noinclude></noinclude> 4idu0fjp6g7fjx43ejb7von0bbc57zd ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/101 250 42646 227444 104516 2026-07-20T11:11:23Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227444 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੮੫ )}} ਸਕਰਾਤ:-ਜੇ ਕਦੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੋਸ਼ ਆ ਜਾਏ ਤੇ ਤੁਸੀ ਆਪਣਾ ਸੁਧਾਰ ਕਰ ਲਓ ਤਾਂ ਅੱਧੇ ਰੋਗ ਆਪੇ ਈ ਜਾਂਦੇ ਰਹਿਣ। ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-ਜੇ ਸਾਡਾ ਵੀ ਏਹਾ ਨਿਸਚਾ ਏ। ਸੁਕਰਾਤ:-ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਓ ਤੇ ਓਹਨਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਪੜ੍ਹ ਜਾਣ ਤੇ ਸਿਆਣੀਆਂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾ ਕਰੋ ਤਾਂ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਏਗਾ ਕਿ ਬਾਲਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਲੀ ਪੌਸੀਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨਾਲੇ ਓਹ ਓਹਨਾਂ ਰੋਗਾਂ ਨੂੰ-ਜਿਨਾਂ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੇ ਨਿਆਣੇ ਅਕਸਰ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਨੇ-ਡੱਕ ਸਕਣਗੀਆਂ। ਏਹ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਹ ਵਿਚਾਰੀਆਂ ਉਸ ਦੁੱਖ ਤੇ ਫਿਕਰ ਤੇ ਗ਼ਮ ਤੋਂ-ਜਿਹੜਾ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰੋਗੀ ਬਾਲਾਂ ਦੀ ਟਹਿਲ ਟਕੋਰੀ ਕਰਦਿਆਂ ਤੇ ਉੱਤੋਂ ੜਿੱਤੀ ਮਰਦਿਆਂ ਵੇਖਕੇ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ-ਬੱਚ ਜਾਣਗੀਆਂ? ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-ਬਾਬਾ ਜੀ, ਜੋ ਦੋਸ਼ ਵੀ ਤੁਸੀ ਸਾਨੂੰ ਲਾਓ, ਸਭ ਸੱਚ ਏ। ਸੁਕਰਾਤ:-ਕੀ ਓਹ ਜ਼ਨਾਨੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਾਤ ਠਕਾਣ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਹੈ, ਜਦ ਮਾਤਾ ਠੇਕਣ ਵਾਲਾ (ਵੈਕਸੀਨੇਟਰ) ਆਵੇਗਾ ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਬਾਲ ਨੂੰ ਕਦੀ ਲੁਕਾਏਗੀ? ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-ਕਦੇ ਨਹੀਂ! ਮਾਂ ਨੂੰ ਬਾਪੂ ਨਾਲੋਂ<noinclude></noinclude> ro8wkkwmns06d90xh79bnia0gs1atny ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/102 250 42647 227445 104528 2026-07-20T11:11:33Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227445 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|(੮੬)}} ਬਾਲ ਵੱਧ ਪਿਆਰਾ ਹੁੰਦਾ ਏ। ਜੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਤਾ ਠਕਾਣ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਸੱਚ ਮੁੱਚ ਪਤਾ ਹੋਵੇਗਾ ਤਾਂ ਓਹ ਕਦੀ ਆਪਣੇ ਬਾਲ ਨੂੰ ਮਾਤਾ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਰਨ ਦੇਣ ਲੱਗੀ। ਸੁਕਰਾਤ:-ਜਦ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਖਿਆ ਸੀ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀਆਂ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਦੀ ਕਦਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਤੇ ਤੁਸੀ ਆਪਣੇ ਡੰਗਰਾਂ ਨਾਲੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਘੱਟ ਅਦਬ ਕਰਦੇ ਓ ਤਾਂ ਮੈਂ ਕੋਈ ਝੂਠ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਸੀ ਆਖਿਆ? ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-ਜੀ ਤੁਸੀ ਸੱਚੇ ਈ ਸਾਓ। ਸੁਕਰਾਤ:-ਚੌਧਰੀਓ ! ਤੁਸੀ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਚੇਤੇ ਰੱਖੀਓ, ਚਿੰਨੀ ਛੇਤੀ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀਆਂ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਮਰਦਾਂ ਵਰਗਾ ਸਮਝਣਾ, ਓਹਨਾਂ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਤੇ ਮਾਨ ਕਰਨਾ, ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਲਣਾ ਪੋਸ਼ਣਾ ਤੇ ਸਿੱਖ ਮੱਤ ਦੇਣੀ ਤੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਬਾਹਰ ਦੀਆਂ ਸਾਥਣਾਂ ਸਮਝਣਾ ਨਾ ਸਿੱਖੋਗੇ ਤੇ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰੱਬ ਵੱਲੋਂ ਈ ਜੁੱਤੀ ਬਰੋਬਰ ਗੁਲੱਮ ਪੁਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ, ਦਰ ਦਰ ਧੱਕੇ ਖਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਤੇ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਝਾੜਾਂ ਝੰਬਾਂ ਖਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਮਝਣਾ ਛੱਡ ਦਿਓਗੇ, ਓਨੀ ਛੇਤੀ ਤੁਹਾਡੇ ਘਰ ਸਾਫ ਸੁਥਰੇ ਚਾਨਣੇ ਤੇ ਅਰੋਗ ਹੋ ਜਾਣਗੇ ਤੇ ਨਾਲੇ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵੀ ਤੁਹਾਡੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰੇਗੀ।<noinclude></noinclude> fnaimkmjjx7n9zy0pzanlvifp3d986v ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/103 250 42650 227446 104533 2026-07-20T11:11:53Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227446 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Css image crop |Image = ਪੇਂਡੂ_ਸੁਕਰਾਤ_-_ਐਫ._ਐਲ._ਬ੍ਰੇਨ.pdf |Page = 103 |bSize = 377 |cWidth = 332 |cHeight = 477 |oTop = 56 |oLeft = 23 |Location = center |Description = }}  {{center|ਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖ੍ਯਾ}} (ਹੈਲਥ ਵਿਜ਼ੀਟਰ ਜਾਂ ਜ਼ਿਲੇ ਦੀ ਦਾਈ ਅਰੋਗਤਾ ਅਸਥਾਨ ਤੇ ਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖ੍ਯਾ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ)<noinclude></noinclude> fn984f0r2u8qt1e5r31hfa3hnriy278 ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/104 250 42651 227447 104536 2026-07-20T11:12:02Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227447 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੮੭ )}} {{center|{{xxx-larger|'''ਚੰਗੀਆਂ ਪਿਤਾ ਪੁਰਖੀ ਗੱਲਾਂ'''}}}}</br> {{center|ਤੇ}}</br> {{center|{{xxx-larger|'''ਮਾਸਟਰ ਦਾ ਆਦਰਸ਼'''}}}}</br> ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-ਸੁਕਰਾਤ ਜੀ ਤੁਸੀ ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ ਦੀ ਹੇਠਲੀ ਉੱਤੇ ਕਰਨ ਤੇ ਹਰ ਇੱਕ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰ ਰਹੇ ਓ। ਸੁਕਰਾਤ:-ਨਹੀਂ ਚੌਧਰੀ ਜੀ, ਪਰ ਜਦ ਮੈਂ ਸਰੀਂਹ ਬੁਰਿਆਈ ਤੇ ਧੱਕੇਸ਼ਾਹੀ ਹੁੰਦੀ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਡਾਢਾ ਜੋਸ਼ ਆ ਜਾਂਦਾ ਏ ਤੇ ਮੈਂ ਬੋਲਣੋਂ ਰਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-ਤੁਸੀਂ ਹਰ ਵੇਲੇ ਸਾਡੀ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਸ਼ਕੈਤ ਕਰਦੇ ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਝਿੜਕ ਝੰਬ ਕਰਦੇ ਈ ਰਹਿੰਦੇ ਓ। ਸੁਕਰਾਤ:-ਜਦ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਭੈੜੇ ਕੰਮ ਹੁੰਦੇ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਉਲਾਮਾਂ ਦੇਣਾ ਈ ਪੈਂਦਾ ਏ। ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-ਕੀ ਤੁਸੀ ਸਾਡੀ ਕਦੀ ਕੋਈ ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਡਿੱਠੀ ?<noinclude></noinclude> gpngrozewj5o5ac97y4xr7q4zc7ri5t ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/105 250 42652 227448 104537 2026-07-20T11:12:10Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227448 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੮੮ )}} ਸੁਕਰਾਤ:-ਹਾਂ, ਬਥੇਰੀਆਂ ਵੇਖੀਆਂ ਨੇ, ਪਰ ਚੰਗੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕੱਥ ਕਰਨ ਦੀ ਤਾਂ ਕੋਈ ਲੋੜ ਈ ਨਹੀਂ, ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਚੰਗੀ ਏ ਤੇ ਹੁੰਦੀ ਪਈ ਏ, ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਮੈਂ ਬੜਾ ਰਾਜ਼ੀ ਹਾਂ। ਇੱਕ ਨਰੋਏ ਤੇ ਤਕੜੇ ਆਦਮੀ ਲਈ ਡਾਕਟਰ ਇੱਕ ਓਪਰੀ ਸ਼ੈ ੲ, ਓਸ ਦਾ ਕੰਮ ਤਾਂ ਮਾੜਿਆਂ ਤੇ ਰੋਗੀਆਂ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਏ। ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-ਆਹੋ ਜੀ, ਜੇ ਤੁਸੀ ਨਰੋਏ ਤੇ ਤਕੜਿਆਂ ਆਦਮੀਆਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਨਾ ਰੱਖੋਗੇ ਤਾਂ ਓਹ ਸ਼ੈਤ ਇੱਕ ਦਿਨ ਬੀਮਾਰ ਈ ਨਾ ਪੈ ਜਾਣ। ਸੁਕਰਾਤ:-ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਇਹ ਗੱਲ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ ਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਮੈਨੂੰ ਚੇਤਾ ਆ ਗਿਆ ਏ ਕਿ ਤੁਸੀ ਲੋਕ ਆਪਣੀਆਂ ਚੰਗੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਤੇ ਰਵਾਜ ਭੁੱਲਣ ਲੱਗ ਪਏ ਓ ਤੇ ਭੈੜੀਆਂ ਨੂੰ ਜੱਫਾ ਮਾਰੀ ਜਾਂਦੇ ਓ। ਤੁਸੀ ਇੱਕ ਭੈੜੀ ਰਸਮ ਨੂੰ ਕਬੂਲਣ ਲਈ ਕਾਹਲੇ ਓ; ਪਰ ਚੰਗੀ ਨੂੰ ਫੜਣ ਲਈ ਬੜੇ ਢਿੱਲੇ ਓ। ਤੁਸੀਂ ਸਿਗਰਟ ਪੀਣ ਤਾਂ ਐਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਡਹਿ ਪਏ ਓ, ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁਰਗਾਈ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਠਿੱਲ੍ਹ ਪੈਂਦੀ ਏ; ਪਰ ਤੁਸੀ ਆਪ ਈ ਦੱਸੋ ਜੋ ਮੈਲੇ ਲਈ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਟੋਏ ਪੁਟਾਣ ਲਈ ਕੇਡੇ ਤਰਲੇ ਕੱਢਣੇ ਪਏ ਸਨ ?<noinclude></noinclude> 28466sig6tyys2amvi3t2jh395glmcr ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/106 250 42653 227449 104540 2026-07-20T11:12:16Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227449 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੮੯ )}} ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-ਜੀ ਹਾਂ, ਚੰਗੀਆਂ ਵਾਦੀਆਂ ਪਾਣੀਆਂ ਉ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆ ਰਹਿਣ ਦੇਣਾ ਦੋਵੇਂ ਗੱਲਾਂ ਔਖੀਆਂ ਨੇ। ਭੈੜੀਆਂ ਵਾਦੀਆਂ ਅਨਭੋਲ ਈ ਪੈ ਜਾਂਦੀਆਂ ਨੇ ਤੇ ਸਾਡੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਚੰਗੀਆਂ ਵਾਦੀਆਂ ਛੇਤੀ ਛੇਤੀ ਭੁੱਲਦੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਨੇ। ਸੁਕਰਾਤ:-ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਸੰਗੱਚਕੇ ਵਰਤਦਾ ਸੀ ਤੇ ਧਰਮਾਤਮਾਂ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਮੇਰੀ ਸਮਝੇ ਮੋਟਰਾਂ, ਰੇਲਾਂ ਤੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਓਹ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਗੁਣ ਛੱਡੀ ਜਾਂਦਾ ਏ ਤੇ ਨਾ ਨਿਰਾ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਭੈੜਾਂ ਨੂੰ ਜੱਫਾ ਮਾਰੀ ਬੈਣਾ ਏ, ਸਗੋਂ ਹੋਰ ਕਈ ਨਵੀਆਂ ਬਲਾਈਆਂ ਓਸ ਨੂੰ ਚੰਬੜੀ ਜਾਂਦੀਆਂ ਨੇ । ਐਨੇ ਨੂੰ ਮਾਸਟਰ ਹੋਰ ਵੀ ਆ ਗਏ। ਸੁਕਰਾਤ:-ਆਓ ਜੀ ਮਾਸਟਰ ਜੀ, ਹੁਣ ਇਹ ਤੁਹਾਡਾ ਕੰਮ ਏ। ਮਾਸਟਰ:-ਸਕਰਾਤ ਜੀ ਕੀ ਗੱਲ ਏ? ਮੇਰੇ ਗੱਲ ਤਾਂ ਔਗੇ ਈ ਕਈ ਜੰਜਾਲ ਪਏ ਨੇ, ਕਿਧਰੇ ਮਾਹਵਾਰੀ ਨਕਸ਼ੇ ਬਨਾਣੇ ਪੈਂਦੇ ਨੇ ਤੇ ਨਾਲੇ ਮੈਨੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਰੱਖਣਾ ਪੈਂਦਾ ਏ ਤੇ ਨਾਲੇ ਓਹ ਅੱਗੋਂ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿਖਾਣੀਆਂ ਪੈਂਦੀਆਂ ਨੇ ।<noinclude></noinclude> p2e0gsmb173pg9zae0rosfh7r8oiyat ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/107 250 42654 227450 104543 2026-07-20T11:12:36Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227450 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੯੦ )}} ਸੁਕਰਾਤ:-ਮਾਸਟਰ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਚੰਗੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਦੇ ਰਾਖੇ ਓ। ਮਾਸਟਰ:-ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਨਵਾਂ ਵਖਤ ਪਾਂਦੇ ਓ, ਕੀ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਕੰਮ ਤੋਂ ਕੁਝ ਅਲੌਂਬ ਵੀ ਮਿਲੇਗਾ ? ਸੁਕਰਾਤ:-ਨਹੀਂ ਮਾਸਟਰ ਜੀ, ਪਿੰਡ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਅੱਗਾ ਤਾਂ ਹੁਣ ਤੁਹਾਡੇ ਹੱਥ ਏ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀ ਏਹਨਾਂ ਨਿੱਕਿਆਂ ਮੁੰਡਿਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਦਾ ਚਲਣ ਬਣਾਓਗੇ ਤਿਵੇਂ ਈ ਅੱਗੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪਿੰਡ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਚਲਣ ਹੋਵੇਗਾ। ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ ਬੜੀ ਖੁਸ਼ੀ ਏ ਕਿ ਹੁਣ ਢੇਰ ਸਾਰੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਤੁਹਾਡੇ ਸਕੂਲ ਪੜ੍ਹਦੀਆਂ ਨੇ। ਮਾਸਟਰ:-ਮੇਰਾ ਕੰਮ ਤਾਂ ਮੁੰਡਿਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਣਾ, ਲਿਖਣਾ, ਹਿਸਾਬ ਤੇ ਤਵਾਰੀਖ, ਜੁਗਰਾਫੀਆ ਆਦ ਸਿਖਾ ਛੱਡਣਾ ਏ। ਸੁਕਰਾਤ:-ਤਵਾਰੀਖ ਜੁਗਰਾਫੀਏ ਨੂੰ ਮਾਰੋ ਕਾਠ। ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਕੰਮ ਅਕਲੀ ਇਲਮ ਸਿਖਾਣਾ ਏ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਕੰਮ ਸੱਚੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣਾ ਤੇ ਚਲਣ ਦਾ ਸਾਧਣਾ ਏ । ਮਾਸਟਰ:-ਜੀ ਤੁਸੀ ਆਪ ਈ ਦੱਸੋ, ਅੱਗੇ ਈ ਐਨਾ ਕੰਮ ਹੁੰਦਿਆਂ ਮੈਂ ਇਹ ਕੰਮ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ ?<noinclude></noinclude> 2u6x16kbmb6z0lehminevln03z5zkez ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/108 250 42656 227451 104549 2026-07-20T11:12:45Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227451 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੯੧ )}} ਸਕਰਾਤ:-ਤੁਸੀ ਆਪ ਹੀ ਬੜੇ ਭਲੇ ਲੋਕ ਓ ਜੇ ਤੁਹਾਡਾ ਨਿਸਚਾ ਹੈ ਕਿ ਪੁਰਾਤਨ ਚੰਗੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਨੂੰ ਕੈਮ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤੇ ਭੈੜੀਆਂ ਨੂੰ ਜੜ੍ਹੋਂ ਪੱਟਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਏ! ਮਾਸਟਰ:-ਜੀ ਹਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਭਰੋਸਾ ਏ ਮੈਂ ਇਹ ਕੰਮ ਕਰਾਂਗਾ, ਸੁਕਰਾਤ:-ਇਹ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਕਿ ਤੁਹਾਡਿਆਂ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ਨਵੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਭੈੜੀਆਂ ਵਾਦੀਆਂ ਪੈ ਜਾਣ। ਮਾਸਟਰ:-ਨਹੀਂ ਜੀ, ਉਮੈਦ ਏ ਨਹੀਂ ਪੈਣਗੀਆਂ। ਸੁਕਰਾਤ:-ਤੁਹਾਡੇ ਆਚਰਨ ਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਕਰਨੀ ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਥੋੜਾ ਥੋੜਾ ਆਖਣ ਨਾਲ ਤੇ ਪੁਰਾਤਨ ਚੰਗੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਦੀ ਪਕਿਆਈ ਤੇ ਭੈੜੀਆਂ ਦੀ ਵਿਰੋਧਤਾ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਿਆਂ ਸ਼ਗਿਰਦਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਮਿਸਾਲ ਕੈਮ ਕਰਨੀ ਤੇ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਭਲੇ ਪਾਸੇ ਲਾਣਾ ਹੈ। ਮਾਸਟਰ:-ਜੀ ਇਹ ਤਾਂ ਮੈਂ ਕਰ ਈ ਸੱਕਨਾਂ ਆਂ। ਸੁਕਰਾਤ:-ਤਾਂ ਫੇਰ ਕਰੋ, ਏਹ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਨਾ ਤੁਹਾਡਾ ਵਕਤ ਤੇ ਨਾ ਈ। ਪੈਸਾ ਲੱਗਦਾ<noinclude></noinclude> kb0f5w1wdjzikuyv49m3beud054lvqy ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/109 250 42664 227452 104559 2026-07-20T11:13:04Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227452 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੯੨ )}} ਹੈ। ਤੁਸੀ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਸੁਘੜਤਾਈ ਦਾ ਇੱਕ ਲਟ ਲੱਟ ਕਰਦਾ ਦੀਵਾ ਓ ਤੇ ਤੁਸੀ ਏਸ ਦੀਵੇ ਨੂੰ ਬਾਲੀ ਰੱਖਣਾ ਹੈ। ਮਾਸਟਰ:-ਜੀ ਇਹ ਗੱਲ ਇੱਕ ਗ਼ਰੀਬ ਪੇਂਡੂ ਮਾਸਟਰ ਲਈ ਬੜਾ ਵੱਡਾ ਆਦਰਸ਼ ਹੈ, ਪਰ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਵਾਹ ਲਾਵਾਂਗਾ । ਸੁਕਰਾਤ:-ਪਰ ਏਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਅਗਲਾ ਪੋਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਸੀਸਾਂ ਦੇਵੇਗਾ । ਏਹ ਮੁੰਡੇ ਹੁਣ ਤੁਹਾਡੇ ਸਪੁਰਦ ਜੇ, ਵੇਖਣਾ ਕਿਧਰੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮੋਂ ਉੱਕ ਨਾ ਜਾਣਾ, ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਮਿਸਾਲ ਪੇਸ਼ ਕਰਨੀ । ਮੈਨੂੰ ਚੇਤਾ ਆ ਗਿਆ ਏ ਕਿ ਜਦ ਕਲ੍ਹ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਸਕੂਲ ਕੋਲੋਂ ਦੀ ਲੰਘਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਮੈਂ ਕਈਆਂ ਮੁੰਡਿਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਗਹਿਣੇ ਪਾਈ ਡਿੱਠਾ ਸੀ ਤੇ ਓਹਨਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਪੈਰ ਤੇ ਮੂੰਹ ਅਜਿਹੇ ਮੈਲੇ ਸਨ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਯਕੀਨ ਔਖਾ ਆਉਂਦਾ ਏ ਕਿ ਜਦ ਦੇ ਓਹ ਜੰਮੇ ਨੇ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਦੀ ਕਿਸੇ ਨ੍ਹਾਇਆ ਧੁਆਇਆ ਵੀ ਏ? ਲਓ ਹੋਰ ਲਓ, ਕੁੜੀਆਂ ਦਿਆਂ ਕੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਐਨੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਤਾਰਾਂ ਸਨ ਕਿ ਮੈਂ ਜਾਤਾ ਕਿ ਓਥੇ ਕੋਈ ਮਸ਼ੀਨ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਏ । ਮਾਸਟਰ:-ਜੀ ਏਹ ਮੁੰਡੇ ਕੁੜੀਆਂ ਏਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਈ ਆ ਜਾਂਦੇ ਨੇ ।<noinclude></noinclude> 6dcdy5frrzx18xygn8r00co1uj09iwj ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/110 250 42674 227453 104574 2026-07-20T11:13:11Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227453 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੯੩ )}} ਸੁਕਰਾਤ:-ਕੀ ਇਹ ਵੀ ਕੋਈ ਅਕਲ ਦੀ ਗੱਲ ਏ ਕਿ ਬਾਲਾਂ ਨੂੰ ਏਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਹਿਣੇ ਪਾ ਕੇ ਰੁਪਿਆ ਪਿਆ ਰੋਹੜਣਾ ? ਇਹ ਰੁਪਿਆ ਓਹਨਾਂ ਲਈ ਸਬੂਣ ਕੁਨੈਨ ਮੱਛਰਦਾਨੀਆਂ ਤੇ ਹੋਰ ਲੋੜਵੰਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਖਰੀਦਨ ਤੇ ਕਿਉਂ ਨਾ ਖਰਚ ਕੀਤਾ ਜਾਏ ? ਮਾਸਟਰ:-ਜੀ ਹਾਂ, ਇਹ ਬੜੀ ਬੇਅਕਲੀ ਏ । ਸੁਕਰਾਤ:-ਜਦ ਓਹਨਾਂ ਦਾ ਇਹ ਹਾਲ ਏ ਤਾਂ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਣਾ ਲਿਖਣਾ ਸਿਖਾ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਸੁਆਰਿਆ? ਮਾਸਟਰ:-ਜੀ ਓਹ ਸਕੂਲੇ ਪੜ੍ਹਣ ਆਉਂਦੇ ਨੇ ਤੇ ਮੇਰਾ ਕੰਮ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਣਾ ਲਿਖਣਾ ਸਿਖਾਉਣਾ ਏ । ਹੋਰਨਾਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਕੋਈ ਵਾਸਤਾ ਨਹੀਂ । ਸੁਕਰਾਤ:-ਤੁਹਾਡਾ ਕੰਮ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣਾ ਏ ਤੇ ਓਰ ਸਿੱਖਿਆ ਕਾਹਦੀ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਨਰੋਇਆ ਤੇ ਸਾਫ ਸੁਥਰਾ ਨਾ ਰਹੇ ? ਮਾਸਟਰ:-ਜੀ ਮੈਂ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਸਿੱਖਿਆ ਕੋਈ ਐਡੀ ਚੰਗੀ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਦੂਜੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸਿਖਾਣਾ ਮੇਰਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ । ਸੁਕਰਾਤ:-ਤਾਂ ਫੇਰ ਇਹ ਕੰਮ ਕਿਸ ਦਾ ਏ ? ਮਾਸਟਰ:-ਮੈਂ ਕੀ ਜਾਣਾਂ, ਕੁਝ ਆਖੋ ਇਹ<noinclude></noinclude> 1dnx18nkys56emt3vqqgtx5q62m41rv ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/111 250 42689 227454 104613 2026-07-20T11:13:16Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227454 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੯੪ )}} ਕੰਮ ਕੋਈ ਮੇਰਾ ਨਹੀਂ, ਖੋਰੇ ਇਹ ਕੰਮ ਮਾਪਿਆਂ ਦਾ ਹੋਵੇ ? ਸੁਕਰਾਤ:-ਹਾਂ ਠੀਕ, ਪਰ ਮਾਪਿਆਂ ਵਿਚਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਕੋਈ ਖਬਰ ਈ ਨਾ ਹੋਈ । ਓਹ ਵੀ ਤਾਂ ਏਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਖ ਮੱਤ ਲੈ ਕੇ ਵੱਡੇ ਹੋਏ ਨੇ, ਜਿਹੋ ਜਿਹੀ ਤੁਹਾਡੀ ਏਹਨਾਂ ਬਾਲਾਂ ਨੂੰ ਦੇਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਏ; ਤੁਸੀ ਦੱਸੋ ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਢ ਕੌਣ ਬੰਨ੍ਹੇਗਾ ? ਮਾਸਟਰ:-ਜੀ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਸਾਡੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ। ਸੁਕਰਾਤ:-ਮੇਰਾ ਖਿਆਲ ਏ ਕਿ ਏਹ ਕਿਤਾਬਾਂ ਓਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਲਿਖੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਤੇ ਰਹਿਤ ਬਹਿਤ ਦੀ ਕੋਈ ਵਾਕਬੀ ਨਹੀਂ । ਮਾਸਟਰ:-ਜੀ ਸੋ ਵਿਸਵਾ ਇਹ ਗੱਲ ਤਾਂ ਠੀਕ ਏ । ਸੁਕਰਾਤ:-ਹੱਛਾ ਤੁਹਾਡੇ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦਾ ਮਤਲਬ ਕੀ ਏ ? ਮਾਸਟਰ:-ਪੜ੍ਹਣਾ ਲਿਖਣਾ ਸਿਖਾਣਾ।<noinclude></noinclude> datfo1z8y4hmne6yfwtf46jj9eaxmo2 ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/112 250 42690 227455 104625 2026-07-20T11:13:25Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227455 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੯੫ )}} ਸੁਕਰਾਤ:-ਪੜ੍ਹਣਾ ਲਿਖਣਾ ਸਿਖਣ ਦਾ ਪਰੋਜਨ ਕੀ ਏ ? ਮਾਸਟਰ:-ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਮੇਰਾ ਖਿਆਲ ਏ ਜੋ ਮੁੰਡੇ ਪੜ੍ਹਣ ਲਿਖਣ ਜੋਗੇ ਹੋ ਜਾਣ । ਸੁਕਰਾਤ:-ਪਰ ਇਸ ਸਾਰੀ ਪੜਾਈ ਦਾ ਓੜਕ ਨੂੰ ਕੋਈ ਮਤਲਬ ਜ਼ਰੂਰ ਹੋਵੇਗਾ ? ਮਾਸਟਰ:-ਕੀ ਦੱਸਾਂ ? ਇਹੋ ਜੋ ਰੋਟੀ ਕਮਾਣ ਜੋਗੇ ਹੋ ਜਾਣ । ਸੁਕਰਾਤ:-ਜੇ ਓਹ ਗਹਿਣਿਆਂ ਤੇ ਰੁਪਿਆ ਗੁਆਣਾ ਸਿੱਖਦੇ ਨੇ ਤਾਂ ਓਹਨਾਂ ਦਾ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਕਿੱਥੋਂ ਹੋਵੇਗਾ ? ਜੇ ਓਹ ਮੈਲੇ ਤੇ ਗੰਦੇ ਰਹਿਣਗੇ ਤਾਂ ਵੱਡੇ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਈ ਕਿਸੇ ਬੀਮਾਰੀ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਰ ਜਾਣਗੇ । ਮਾਸਟਰ:-ਸੁਕਰਾਤ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਤਾਂ ਸਵਾਲ ਕਰ ਕਰਕੇ ਤੇ ਖਿਆਲੀ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਘਬਰਾ ਦੇਂਦੇ ਹੋ। ਸੁਕਰਾਤ:-ਲਓ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਾਂ ਜੋ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਕੀ ਮਤਲਬ ਏ । ਮੁੰਡਿਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਇਸ ਲਈ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਏ ਜੋ ਓਹ ਅੱਗੇ ਨਾਲੋਂ ਚੰਗੇ, ਨਰੋਏ ਤੇ ਸੁਖੀ ਵੱਸਣ ਦੇ ਲੈਕ ਹੋ ਜਾਣ । ਓਹ ਇਸ ਲਈ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜਾਚ<noinclude></noinclude> n79dltxya59rdwppcwb2k0bv5w30p58 ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/113 250 42691 227456 104624 2026-07-20T11:13:31Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227456 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੯੬ )}} ਆ ਜਾਏ ਕਿ ਆਪਣਿਆਂ ਘਰਾਂ ਤੇ ਖੇਤਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਆਰੀਦਾ ਏ ? ਮਾਸਟਰ:-ਹਾਂ ਮੇਰਾ ਖਿਆਲ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਅਸਲ ਮਤਲਬ ਜ਼ਰੂਰ ਏਹਾ ਈ ਹੋਵੇਗਾ । ਸਕਰਾਤ:-ਤਾਂ ਸੱਚ ਮੁੱਚ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪੜਾਈ ਓ ਅ ੲ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਹੈ ‘ਆਪਣੇ ਮੁੰਹ, ਅੱਖੀਆਂ ਤੇ ਹੱਥ ਪੈਰ ਧੋਵੋ, ਗਹਿਣੇ ਨਾ ਪਾਓ, ਕੁਨੈਣ ਖਾਓ ਤੇ ਮੱਛਰਦਾਨੀਆਂ ਵਰਤੋ ।' ਮਾਸਟਰ:-ਜੀ ਸੱਚ ਮੁੱਚ ਏਹ ਸਬਕ ਤਾਂ ਡਾਢੇ ਚੰਗੇ ਨੇ । ਸੁਕਰਾਤ:-ਕੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ ਤੋਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਚੰਗਾ ਸੁੱਝਦਾ ਏ ? ਮਾਸਟਰ:-ਨਹੀਂ ਜੀ । ਸਕਰਾਤ:-ਤਾਂ ਬਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਤੁਸੀ ਇਹ ਸਬਕ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਦੇਂਦੇ ? ਮਾਸਟਰ:-ਜੇ ਮੈਂ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸਬਕ ਦਿਆਂਗਾ ਤਾਂ ਓਹ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋ ਜਾਣਗੇ ਤੇ ਜਮਾਤੇ ਨਹੀਂ ਚੜ੍ਹਣ ਲੱਗੇ ਤੇ ਮੇਰੀ ਤਰੱਕੀ ਮਾਰੀ ਜਾਏਗੀ। ਸੁਕਰਾਤ-ਨਹੀਂ, ਮਾਸਟਰ ਜੀ, ਤੁਹਾਡੀ ਤਰੱਕੀ ਨਹੀਂ ਮਾਰੀ ਚਲੀ । ਅਸਲ ਮਤਲਬ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ<noinclude></noinclude> oxnuul74b3g61d5zkhjslw74qu2sn9m ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/114 250 42692 227457 104623 2026-07-20T11:13:40Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227457 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੯੭ )}} ਤਾਂ ਏਹੀ ਏ । ਜੇ ਤੁਸੀ ਆਪਣਿਆਂ ਸ਼ਗਿਰਦਾਂ ਨੂੰ ਏਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿਓਗੇ ਤਾਂ ਓਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹਾਰ ਨਹੀਂ ਆਉਣ ਦੇਣ ਲੱਗੇ । ਓਹਨਾਂ ਦੀ ਅਕਲ ਤੇ ਓਹਨਾਂ ਦਾ ਪੜ੍ਹਣ ਦਾ ਸ਼ੌਕ ਐਨਾ ਵੱਧ ਜਾਏਗਾ ਕਿ ਓਹ ਛੇਤੀ ਛੇਤੀ ਇਮਤਿਹਾਨ ਪਾਸ ਕਰੀ ਜਾਣਗੇ ਤੇ ਏਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਸੀ ਅੰਤ ਨੂੰ ਬਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਸੱਚੀ ਤੇ ਅਸਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿਓਗੇ ਤੇ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦੇ ਉਸ ਮਹਾਂ ਯੁੱਧ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕਰੋਗੇ, ਜੇਹੜਾ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡਿਆਂ ਹੋ ਕੇ ਕਰਨਾ ਪਏਗਾ। ਜਦ ਸੁਕਰਾਤ ਇਹ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤਾਂ ਓਧਰੋਂ ਇੱਕ ਜ਼ਨਾਨੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਆਈ ਜੇਹੜੀ ਆਪਣੇ ਬਾਲ ਨੂੰ ਗਾਹਲਾਂ ਕੱਢਦੀ ਸੀ । ਗਾਹਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਸੁਕਰਾਤ ਨੇ ਦੰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਗਲੀਆਂ ਦੇ ਲਈਆਂ, ਤੇ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਗੋਲਿਆ ਵੀ ਨਾ । ਸੁਕਰਾਤ:-ਇਹ ਕਹੀ ਭੈੜੀ ਚਾਲ ਏ । ਮਾਸਟਰ:-ਕੀ ਏ ਜੀ ? ਮੈਂ ਤੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਡਿੱਠਾ। ਸਕਰਾਤ:-ਤੁਸੀ ਗਾਹਲਾਂ ਨਹੀਂ ਸੁਣੀਆਂ? ਮਾਸਟਰ:-ਜੀ ਇਹ ਕੀ ਏ ? ਮੈਂ ਵੀ ਤਾਂ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਆਪਣਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਗਿਰਦਾਂ ਨੂੰ ਇਹੋ ਜਿਹੀਆਂ ਗੱਲ ਆਖਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ ਤੇ ਸੱਭੇ ਬਾਲਾਂ ਤੇ ਡੰਗਰਾਂ ਨੂੰ<noinclude></noinclude> gerb2w5tpomphidvhrsp387v3i8oplr ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/115 250 42693 227458 104622 2026-07-20T11:13:46Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227458 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੯੭ )}} ਤਾਂ ਏਹੀ ਏ । ਜੇ ਤੁਸੀ ਆਪਣਿਆਂ ਸ਼ਗਿਰਦਾਂ ਨੂੰ ਏਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿਓਗੇ ਤਾਂ ਓਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹਾਰ ਨਹੀਂ ਆਉਣ ਦੇਣ ਲੱਗੇ । ਓਹਨਾਂ ਦੀ ਅਕਲ ਤੇ ਓਹਨਾਂ ਦਾ ਪੜ੍ਹਣ ਦਾ ਸ਼ੌਕ ਐਨਾ ਵੱਧ ਜਾਏਗਾ ਕਿ ਓਹ ਛੇਤੀ ਛੇਤੀ ਇਮਤਿਹਾਨ ਪਾਸ ਕਰੀ ਜਾਣਗੇ ਤੇ ਏਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਸੀ ਅੰਤ ਨੂੰ ਬਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਸੱਚੀ ਤੇ ਅਸਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿਓਗੇ ਤੇ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦੇ ਉਸ ਮਹਾਂ ਯੁੱਧ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕਰੋਗੇ, ਜੇਹੜਾ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡਿਆਂ ਹੋ ਕੇ ਕਰਨਾ ਪਏਗਾ। ਜਦ ਸੁਕਰਾਤ ਇਹ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤਾਂ ਓਧਰੋਂ ਇੱਕ ਜ਼ਨਾਨੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਆਈ ਜੇਹੜੀ ਆਪਣੇ ਬਾਲ ਨੂੰ ਗਾਹਲਾਂ ਕੱਢਦੀ ਸੀ । ਗਾਹਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਸੁਕਰਾਤ ਨੇ ਦੰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਗਲੀਆਂ ਦੇ ਲਈਆਂ, ਤੇ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਗੋਲਿਆ ਵੀ ਨਾ । ਸੁਕਰਾਤ:-ਇਹ ਕਹੀ ਭੈੜੀ ਚਾਲ ਏ । ਮਾਸਟਰ:-ਕੀ ਏ ਜੀ ? ਮੈਂ ਤੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਡਿੱਠਾ। ਸਕਰਾਤ:-ਤੁਸੀ ਗਾਹਲਾਂ ਨਹੀਂ ਸੁਣੀਆਂ? ਮਾਸਟਰ:-ਜੀ ਇਹ ਕੀ ਏ ? ਮੈਂ ਵੀ ਤਾਂ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਆਪਣਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਗਿਰਦਾਂ ਨੂੰ ਇਹੋ ਜਿਹੀਆਂ ਗੱਲ ਆਖਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ ਤੇ ਸੱਭੇ ਬਾਲਾਂ ਤੇ ਡੰਗਰਾਂ ਨੂੰ<noinclude></noinclude> gerb2w5tpomphidvhrsp387v3i8oplr ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/116 250 42694 227459 104621 2026-07-20T11:13:53Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227459 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੯੯ )}} ਮਾਸਟਰ:-ਸੁਕਰਾਤ ਜੀ ਤੁਸੀ ਬੜੇ ਡਾਢੇ ਓ, ਪਰ ਤੁਸੀ ਹੈ ਸੱਚੇ ਓ। ਇਹ ਗਾਹਲਾਂ ਵੱਢਣ ਦੀ ਵਾਦੀ ਬੜੀ ਈ ਭੈੜੀ ਏ। ਸਕਰਾਤ:-ਫੇਰ ਤਾਂ ਤੁਸੀ ਹੱਥ ਧੋ ਕੇ ਏਸ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਦੇ ਮਗਰ ਪੈ ਜਾਓ। ਹੋਰ ਕਿਧਰੇ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਈ ਸਹੀ । ਜਦ ਮੈਂ ਨਿੱਕਾ ਹੁੰਦਾ ਸਾਂ ਤੇ ਜੇ ਕਦੀ ਮੇਰੇ ਮੂੰਹੋਂ, ਗਾਹਲ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਝੱਟ ਬੁਰਸ਼ ਤੇ ਸਬੂਣ ਲੈਕੇ ਮੇਰੀ ਜੀਭ ਸਾਫ ਕਰਦੀ ਸੀ । ਏਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਨੂੰ ਛੇਤੀ ਈ ਗਾਹਲਾਂ ਭੁੱਲ ਗਈਆਂ। ਮਾਸਟਰ:-ਜੇ ਅਸੀਂ ਏਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੁਰਸ਼ ਵਰਤਿਆ ਤਾਂ ਅਸੀ ਛੇਤੀ ਈ ਆਪਣਿਆਂ ਬਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਤੇ ਨਾਲੇ ਆਪਣੀਆਂ ਜੀਭਾਂ ਬੁਰਸ਼ ਨਾਲ ਖਰੋਚ ਛੱਡਾਂਗੇ। ਸੁਕਰਾਤ:-ਹੱਛਾ, ਮਾਸਟਰ ਜੀ ! ਤੁਸੀ ਕਿਸੇ ਨ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਤਾਂ ਕਰੋ । ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਮਾਸਟਰ ਵਿੱਚ ਕਿੱਡਾ ਬਲ ਹੁੰਦਾ ਏ, ਜੇ ਕਦੀ ਓਹ ਉਸ ਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਤੇ?<noinclude></noinclude> f59wtzx376mke5hwzo94jtn5ing0fw7 ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/117 250 42695 227460 104626 2026-07-20T11:14:08Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227460 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੦੦ )}} {{xxx-larger|'''ਪਿੰਡ ਦਾ ਆਗੂ'''}} ਲੰਬਰਦਾਰ:-ਸੁਕਰਾਤ ਜੀ, ਮੈਂ ਕੀ ਦੱਸਾਂ ਮੈਂ ਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾ ਸਮਝਾ ਕੇ, ਜੋ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਸੁਧਾਰ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਏ; ਥੱਕ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਪਰ ਮੇਰੇ ਆਖੇ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਜੇ ਲੱਗਦਾ । ਸੁਕਰਾਤ:-ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਗੀਤ ਲਿਖਣਾ ਪਏਗਾ ਜਿਸ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਹੋਵੇਗੀ- ਕਿੰਨਾ ਮੈਂ ਸਮਝਾਇਆ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ । ਮੈਂ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ ਅੱਗੋਂ ਇਹੀ ਗੱਲ ਸੁਣਦਾ ਹਾਂ । ਲੰਬਰਦਾਰ:-ਸੁਕਰਾਤ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਬੜੇ ਸੱਚੇ ਓ, ਅੱਜ ਕਲ੍ਹ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸਾਡਾ ਕੰਮ ਡਾਢਾ ਔਖਾ ਜੋ ਕੋਈ ਸਾਡੇ ਆਖੇ ਤਾਂ ਲੱਗਦਾ ਈ ਨਹੀਂ । ਸੁਕਰਾਤ:-ਲੰਬਰਦਾਰ ਜੀ ਇਹ ਗੱਲ ਕੀ ਹੋਈ ? ਤੁਹਾਡੀ ਕੋਈ ਪਾਇਆਂ ਤੇ ਇੱਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ? ਕੀ ਤੁਹਾਡੀ ਕੋਈ ਇੱਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ? ਲੰਬਰਦਾਰ:-ਜੀ ਦੋਵੇਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹੈ ਨੇ, ਪਰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ ਹੋ ਕੀ ਗਿਆ ਏ, ਅੱਜ ਕਲ੍ਹ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਕੋਈ ਆਖੇ ਲੱਗਦਾ ਈ ਨਹੀਂ ।<noinclude></noinclude> 9jcs5k1fa6ngcjxja8uzvwzka65yylu ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/118 250 42696 227461 104627 2026-07-20T11:14:24Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227461 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Css image crop |Image = ਪੇਂਡੂ_ਸੁਕਰਾਤ_-_ਐਫ._ਐਲ._ਬ੍ਰੇਨ.pdf |Page = 118 |bSize = 377 |cWidth = 279 |cHeight = 459 |oTop = 69 |oLeft = 47 |Location = center |Description = }}<noinclude></noinclude> rhf643yp6sr8y4n3llyf13e1bn4ny69 ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/119 250 42697 227462 104630 2026-07-20T11:14:31Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227462 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੦੧ )}} ਸੁਕਰਾਤ:-ਮੈਂ ਤੁਸਾਨੂੰ ਦੱਸਾਂ ਕਿ ਜਦ ਓਹ ਸੱਚ ਮੁੱਚ ਵੇਖਦੇ ਨੇ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਸੁਧਾਰਾਂ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੀ ਅਰੋਗਤਾ, ਧਨ ਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨਾ ਕੁ ਫਰਕ ਪਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਓਹ ਛੇਤੀ ਹੀ ਆਪੇ ਤੁਹਾਡੇ ਮਗਰ ਲੱਗ ਪੈਂਦੇ ਨੇ । ਲੰਬਰਦਾਰ-:ਜੀ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਮਤਲਬ ਨਹੀਂ ਸਮਝਿਆ । ਸੁਕਰਾਤ:-ਮੈਂ ਇਹ ਆਖਿਆ ਏ ਕਿ ਜਦ ਓਹ ਤੁਹਾਡੇ ਗਿੜਦੇ ਖੂਹ ਦੇ ਫੈਦੇ ਵੇਖਣਗੇ ਤਾਂ ਓਹ ਆਪਣਾ ਖੂਹ ਵੀ ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਬਣਾ ਲੈਂਣਗੇ । ਲੰਬਰਦਾਰ:-ਜੀ ਮੇਰਾ ਗਿੜਦਾ ਖੂਹ ਤਾਂ ਹੈ ਈ ਕੋਈ ਨਹੀਂ । ਸੁਕਰਾਤ:-ਤੁਹਾਨੂੰ ਤਾਂ ਕਈ ਵਰ੍ਹੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਖਦਿਆਂ ਲੰਘ ਗਏ ਨੇ 'ਭਾਈ ਤੁਸੀ ਗਿੜਦੇ ਖੂਹ ਬਣਾਓ'। ਕੀ ਇਹ ਠੀਕ ਏ ? ਲੰਬਰਦਾਰ:-ਜੀ ਰਾਤ ਦਿਨ ਸਿਰ ਖਪਾਈ ਕਰਦਿਆਂ ਕਈ ਵਰ੍ਹੇ ਲੰਘ ਗਏ ਨੇ ਪਰ ਕੋਈ ਸੁਣਦਾ ਈ ਨਹੀਂ । ਕਿੰਨਾ ਮੈਂ ਸਮਝਾਇਆ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ। ਸੁਕਰਾਤ:-ਲੰਬਰਦਾਰ ਜੀ, ਲੋਕੀ ਆਖਦੇ ਨੇ ਜੋ<noinclude></noinclude> 0eqzc83lqtn780ov9dh6u2d7nhn2lhk ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/120 250 42698 227463 104715 2026-07-20T11:14:47Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227463 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੦੨ )}} ਕਰਨੀ ਦੀ ਇੱਕ ਰੱਤੀ ਕਥਣੀ ਦੇ ਸੇਰ ਦੇ ਬਰੋਬਰ ਹੁੰਦੀ ਏ। ਜਦ ਤੁਸੀ ਸੰਘ ਪਾੜ ਪਾੜ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਰਚਾਰ ਕਰਦੇ ਓ ਤਾਂ ਓਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੱਸਦੇ ਨੇ ਤੇ ਆਖਦੇ ਨੇ 'ਜੇ ਕਦੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖੂਹ ਚੰਗੇ ਹੁੰਦੇ ਤਾਂ ਓਹ ਆਪ ਕਿਉਂ ਨਾ ਬਣਵਾ ਲੈਂਦਾ। ਅਸੀ ਹਾਲੀ ਚੁੱਪ ਕਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ ਤੇ ਵੇਖਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਆਪ ਕਦ ਬਣਵਾਂਦਾ ਏ। ਜਦ ਇਹ ਬਣਵਾ ਲਏਗਾ ਤਾਂ ਮਗਰੋਂ ਅਸੀਂ ਵੀ ਵੇਖ ਕੇ ਬਣਵਾ ਲਵਾਂਗੇ। ਲੰਬਰਦਾਰ:-ਸਕਰਾਤ ਜੀ, ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਕਦੀ ਇਹ ਸੁੱਝੀ ਈ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਮੈਂ ਜਾਤਾ ਸੀ ਕਿ ਮੇਰਾ ਕੰਮ ਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਣਾ ਈ ਏ ਕਿ ਜੋ ਕੁਝ ਮੈਂ ਆਖਦਾ ਹਾਂ ਓਹ ਕਰੋ। ਸੁਕਰਾਤ:-ਲੰਬਰਦਾਰ ਜੀ, ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਤਾਂ ਇਹ ਜੇ, ਕਿ ਮੂੰਹੋਂ ਤਾਂ ਤੁਸੀ ਸੁਧਾਰ ਆਖਦੇ ਓ, ਪਰ ਦਿਲੋਂ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਗੰਦਿਆਂ ਰਵਾਜਾਂ ਦੇ ਪਰੇਮੀ ਓ। ਲੰਬਰਦਾਰ:-ਜੀ ਇਹ ਗੱਲ ਤਾਂ ਉੱਕੀ ਈ ਨਹੀਂ। ਸੁਕਰਾਤ:-ਫੇਰ ਤੁਸੀਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਫਿਰਦੇ<noinclude></noinclude> jkd88vjmnjdsm9904vjaj8u58cpkkma ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/121 250 42699 227464 104717 2026-07-20T11:14:53Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227464 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੦੩ )}} ਓ ਕਿ ਕੁੱਤੇ ਹਾਰ ਪਿੰਡ ਦੇ ਵਿੱਚ ਤੇ ਪਿੰਡੋਂ ਬਾਹਰ, ਥਾਂ ਥਾਂ ਹੱਗਣਾ ਛੱਡ ਦਿਓ, ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਆਪ, ਤੁਹਾਡੀ ਵਹੁਟੀ ਤੇ ਮੁੰਡੇ ਕੁੜੀਆਂ ਸਾਰੇ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਚੇਤ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਜਾਂ ਤੁਸੀਂ ਆਪ ਸਫਾਈ ਦਾ ਤੇ ਆਪਣੀ ਇੱਜ਼ਤ ਆਪ ਕਰਨ ਦਾ ਨਮੂਨਾ ਬਣ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਿਖਾਇਆ ਜੇ? ਲੰਬਰਦਾਰ:-ਜੀ ਕੀ ਆਖਾਂ, ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੋਕੀ ਫਿਰਦੇ ਨੇ ਅਸੀਂ ਵੀ ਫਿਰ ਛੱਡਦੇ ਆਂ। ਸੁਕਰਾਤ:-ਲੰਬੜਦਾਰ ਜੀ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਦਿਲ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ? ਲੰਬਰਦਾਰ:-ਜੀ ਇਹ ਗੱਲ ਤਾਂ ਨਹੀਂ। ਸੁਕਰਾਤ-ਤਾਂ ਫੇਰ ਤੁਸੀ ਆਗੂ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਮਗਰ ਲਗਣ ਵਾਲੇ ਓ। ਤੁਸੀ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਗਰ ਕੁੱਤੇ ਹਾਰ ਭੌਂਕਦੇ ਓ ਤੇ ਆਪਣੀ ਮਦਦ ਆਪ ਕਰਨ ਦਾ ਕੋਈ ਉਪਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਤੁਸੀ ਇਹ ਚਾਹੁੰਦੇ ਓ ਕਿ ਲੋਕੀ ਪਹਿਲਾਂ ਅੱਗੇ ਲੱਗਣ ਤੇ ਨਵੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਕਾਢਾਂ ਨੂੰ ਅਜ਼ਮਾਨ ਤੇ ਜੇ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਫੈਦਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਅਸੀ ਵੀ ਬਣਾ ਲਈਏ। ਕੀ ਇਹ ਓਸ ਲੰਬਰਦਾਰ ਲਈ-ਜੇਹੜਾ ਇਹ ਸਮਝਦਾ ਏ ਕਿ ਮੇਰੀ ਵੀ ਕੋਈ ਹਸੀਅਤ ਏ ਜਾਂ ਮੈਂ ਪਿੰਡ ਦਾ ਵੱਡਾ ਆਦਮੀ ਹਾਂ-ਡੁੱਬ ਮਰਨ ਦੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ?<noinclude></noinclude> nme2kiaj8dfgpf6r0o0zc87esiu3r8s ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/122 250 42700 227465 104868 2026-07-20T11:15:01Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227465 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੦੪ )}} ਕੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸ਼ਰਮ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ? ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਘਿਣ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ? ਲੰਬਰਦਾਰ:-ਸਕਰਾਤ ਜੀ, ਤੁਸੀ ਬੇਸ਼ਕ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਰਦਿਆਂ ਕਰੀ ਜਾਓ, ਪਰ ਵੱਖ ਰਹਿ ਕੇ ਸਾਰੇ ਪਿੰਡ ਪਾਸੋਂ 'ਠੱਠੇ ਕਰਾਨੇ ਤੇ ਚਿਘੀਆਂ ਕਢਾਣੀਆਂ ਬੜਾ ਔਖਾ ਕੰਮ ਏ । ਸਕਰਾਤ:-ਕੋਈ ਨ ਕੋਈ ਤਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਅੱਗੇ ਲੱਗੇਗਾ, ਨਹੀਂ ਤੇ ਕੋਈ ਤ੍ਰੱਕੀ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਲੱਗੀ। ਲੰਬਰਦਾਰ:-ਇਹ ਤਾਂ ਉੱਕਾ ਈ ਸੱਚ ਏ । ਸੁਕਰਾਤ:-ਤਾਂ ਫੇਰ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲੋਂ-ਜੋ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੰਬਰਦਾਰ ਓ-ਹੋਰ ਅੱਗੇ ਲੱਗਣ ਨੂੰ ਕੇਹੜਾ ਚੰਗਾ ਏ? ਤੁਹਾਡੀ ਨਵੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪਰਤਾ ਕੇ ਵੇਖਣਾ ਦੀ ਕਦਰ ਏ, ਕਿਉਂ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਪੱਲੇ ਪੈਸੇ ਜੁ ਹੋਏ । ਜੇ ਓਹਨਾਂ ਦੇ ਵਰਤਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੰਮ ਨਾ ਬਣਿਆ ਤਾਂ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੋਈ ਪਰਵਾਹ ਨਹੀਂ ! ਏਹਨਾਂ ਗ਼ਰੀਬਾਂ ਦੀ ਏਹੋ ਜਿਹੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਕਦਰ ਕਿੱਥੋਂ ਏ । ਓਹ ਤਾਂ ਬਹਿ ਕੇ ਵੇਖਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਨੇ ਜੋ ਵੱਡੇ ਆਦਮੀ ਏਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਰਤਨ, ਤੇ ਜੇ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਫੈਦਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਵੀ ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਈ ਕਰੀਏ । ਜੇ ਸੱਚ ਪੁੱਛੋ ਤਾਂ ਜਿੰਨੀਆਂ ਵੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਤੁਹਾਡੇ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਤੀਕ ਪਰਚਾਰ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ<noinclude></noinclude> dxrwq6dipu00ujogdmu0p38fvi1r1ax ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/123 250 42701 227466 104869 2026-07-20T11:15:10Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227466 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੦੫ )}} ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਵੀ ਨਕੰਮੀ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲੀ । ਪਹਿਲਾਂ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਰਤਾ ਕੇ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਏ ਤੇ ਜੇ ਓਹ ਫੈਦੇਵੰਦੀਆਂ ਨਿਕਲਣ ਤਾਂ ਫੇਰ ਓਹਨਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਗਜ਼ਟ ਦੀ ਰਾਹੀਂ, ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਦੀ ਰਾਹੀਂ, ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਰਾਹੀਂ ਤੇ ਤਮਾਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਰਾਹੀਂ ਪਰਚਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਏ। {{x-larger|ਲੰਬਰਦਾਰ:-}}ਮੈਨੂੰ ਤੁਹਾਡੀ ਗੱਲ ਹੁਣ ਸਮਝ ਆਈ ਏ। ਮੈਂ ਪਿੰਡ ਦਾ ਆਗੂ ਹਾਂ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਈ ਅੱਗੇ ਲੱਗਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਏ, ਮੈਂ ਜਤਨ ਕਰਾਂਗਾ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਹੱਛਾ ਤੁਸੀਂ ਸੂਬੇਦਾਰ ਤੇ ਰਸਾਲਦਾਰ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀਆਂ ਛਾਤੀਆਂ ਤੇ ਹੱਥ ਮਾਰ ਮਾਰ ਕੇ ਆਪਣੇ ਤਕਮੇ ਵਿਖਾਂਦੇ ਓ ਤੇ ਆਖਦੇ ਓ ਕਿ ਅਸੀਂ ਅੱਗੇ ਹੋ ਕੇ ਫਰਾਂਸ ਤੇ ਮੈਸੋਪਟੇਮੀਆ ਵਿੱਚ ਆਪਣਿਆਂ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਲੜਾਂਦੇ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਘਰ ਆ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਹੋ ਕੇ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਲੜਾਂਦੇ? {{x-larger|ਸੂਬੇਦਾਰ:-}}ਸੁਕਰਾਤ ਜੀ, ਫਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਹੋ ਕੇ ਲੜਾਣ ਨਾਲੋਂ, ਏਥੇ ਪਿੰਡ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਭੈੜੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁਧ ਲੜਾਣ ਲਈ ਇੱਕ ਵਡੇਰੇ ਸੂਰਮੇ ਦੀ ਲੋੜ ਏ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਸੂਬੇਦਾਰ ਜੀ, ਹਾਂ, ਇਹ ਗੱਲ ਤਾਂ<noinclude></noinclude> m5kob4om3s5wpa25pgx56e9swkyrdag ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/124 250 42702 227467 104870 2026-07-20T11:15:17Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227467 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੦੬ )}} ਤੁਸੀ ਠੀਕ ਆਖੀ ਏਂ, ਪਰ ਤੁਸੀ ਆਪਣੇ ਘਰ ਪਿੰਡ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਲੱਗ ਕੇ ਓਹਨਾਂ ਦਾ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨ ਤੇ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਘੜਤਾਈ ਸਿਖਾਣ ਲਈ ਕਿਉਂ ਹੋਰ ਤਕਮੇ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ? {{x-larger|ਸੂਬੇਦਾਰ:-}}ਹੱਛਾ ਬਾਬਾ ਜੀ, ਮੈਂ ਜਤਨ ਕਰਾਂਗਾ, ਮੈਂ ਤਾਂ ਆਰਾਮ ਲਈ ਛੁੱਟੀ ਲੈਕੇ ਘਰ ਆਇਆ ਸਾਂ, ਲੜਾਈ ਛੇੜਣ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਤੇ ਲੜਾਈ ਵੀ ਗੰਦ, ਰੂੜੀਆਂ, ਰੋਗ, ਗ਼ਰੀਬੀ ਤੇ ਨੀਚਤਾ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤੁਸੀ ਜਤਨ ਕਰਕੇ ਵੇਖੋ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਫਲ ਜ਼ਰੂਰ ਮਿਲੇਗਾ। ਇਸ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਮਰਨ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਲੱਗਾ। ਕਦੀ ਕੋਈ ਗੋਲੀਆਂ ਵਾਂਗਰ ਹਾਸੇ ਮਖੌਲ ਨਾਲ ਵੀ ਮਰਦਾ ਵੇਖਿਆ ਜੇ? ਤੁਹਾਨੂੰ ਛੇਤੀ ਈ ਹਾਸੇ ਮਖੌਲ ਦਾ ਅਸਰ ਹੋਣਾ ਹਟ ਜਾਏਗਾ ਤੇ ਜਿੰਨਾ ਲੋਕ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਖੋਲ ਕਰਨਗੇ, ਤੁਸੀ ਅੱਗੋਂ ਓਨਾ ਈ ਤਕੜੇ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸੁਧਾਰ ਲਈ ਲੜੋਗੇ। {{x-larger|ਸੂਬੇਦਾਰ:-}}ਸੁਕਰਾਤ ਜੀ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਏਸ ਧਰਮ ਯੁੱਧ ਲਈ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਹੋ ਕੇ ਲੜਾਂਗੇ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਇਹ ਓਹ ਲੜਾਈ ਏ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਡੀ ਜ਼ਰੂਰ ਜਿੱਤ ਹੋਵੇਗੀ ਤੇ ਹਰ ਜਿੱਤ ਨਾਲ ਸਾਡੀ ਫੌਜ ਦਾ ਬਲ ਵਧਦਾ ਜਾਏਗਾ। ਹਰ ਇੱਕ ਆਦਮੀ<noinclude></noinclude> aarvvj4ovmpzy4lq59haaak9p5wvbuk ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/125 250 42703 227468 104872 2026-07-20T11:15:24Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227468 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੦੭ )}} ਜੇਹੜਾ ਸਾਡੇ ਵੱਲ ਹੋ ਜਾਏਗਾ ਤੇ ਹਰ ਇੱਕ ਟੱਬਰ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਸੀ ਆਖ ਵੇਖ ਕੇ ਆਪਣੇ ਵਰਗਾ ਬਣਾ ਲਵਾਂਗੇ, ਸਾਡਾ ਸਾਥੀ ਬਣ ਜਾਏਗਾ। (ਚੇਤੇ ਰੱਖੋ ਕਿ ਇਹ ਯੁੱਧ ਕਰਨੀ ਦਾ ਏ ਕਥਣੀ ਦਾ ਨਹੀਂ) ਓਹ ਸਾਡਾ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਹੋਵੇਗਾ; ਏਸੇ ਲਈ ਅੰਤ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਸਾਡੀ ਜਿੱਤ ਹੋਵੇਗੀ। {{x-larger|ਸੂਬੇਦਾਰ ਤੇ ਲੰਬਰਦਾਰ:-}}ਸਾਡਾ ਨਿਸਚਾ ਏ ਕਿ ਤੁਸੀ ਸੱਚੇ ਓ। ਤਰੱਕੀ ਦੀ ਜੈ!' {{center|{{xxx-larger|'''ਧਰਮ ਯੁੱਧ'''}}}} {{gap}}ਇੱਕ ਦਿਨ ਸੁਕਰਾਤ ਟੁਰਦਾ ਫਿਰਦਾ ਪਿੰਡ ਦੇ ਦਾਰੇ ਆ ਨਿਕਲਿਆ ਤੇ ਕੀ ਵੇਖਦਾ ਏ ਕਿ ਸਾਰਾ ਦਾਰਾ ਪਿਨਸ਼ਨੀ ਫੌਜੀ ਅਫਸਰਾਂ ਤੇ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਪਿਆ ਏ। ਸਾਰੇ ਵਰਦੀਆਂ ਪਾ ਕੇ ਤੇ ਤਕਮੇ ਲਾ ਕੇ ਲੈਸ ਹੋਏ ਹੋਏ ਹਨ ਤੇ ਬੜੀਆਂ ਆਕੜਾਂ ਤੇ ਲਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹੋਏ ਨੇ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਸਾਹਬ ਸਲਾਮਤ ਜੀ, ਅੱਜ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਬੜੇ ਲੈਸ ਹੋਏ ਹੋਏ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ ਓ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਗੱਲ ਚੇਤੇ ਆਈ ਏ।<noinclude></noinclude> rixooi0ns181douv3odl4iaf6vve24u ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/137 250 42704 227480 104903 2026-07-20T11:17:20Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227480 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੧੯ )}} ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰਾਂ ਦੇ ਨੌਕਰ ਹਾਂ, ਜੇਹੜੇ ਵਿਚਾਰੇ ਗੰਦ ਤੇ ਰੋਗ ਨਾਲ ਪਏ ਮਰਦੇ ਤੇ ਦਲਿਦੱਰ ਤੇ ਖਜਾਲਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਤੇ ਐਵੇਂ ਖਾਹ ਮਖਾਹ ਗ਼ਰੀਬ ਬਣ ਕੇ ਦੱਖ ਪਏ ਭੋਗਦੇ ਨੇ। {{x-larger|ਕਾਨੂਗੋ:-}}ਸਾਡੇ ਜ਼ੁੱਮੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਨੇ ਤੇ ਇਹ ਗੱਲ ਓਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਪਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਏਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਹੋਏ ਟੈਕਸਾਂ ਤੋਂ ਤਲਬਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਨੇ, ਤੁਹਾਡੇ ਮੁੰਡੇ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦੇ ਨੇ ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਤੋਂ ਕੰਮ ਲੈਂਦੇ ਓ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਖਰਚ ਇਹ ਲੋਕ ਭਰਦੇ ਨੂੰ ਤੇ ਫੇਰ ਵੀ ਤੁਸੀ ਏਹਨਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰ ਕੇ ਓਹਨਾਂ ਹਾਲਤਾਂ ਦਾ-ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਓਹ ਰਹਿੰਦੇ ਨੇ-ਸੁਧਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਆਪਣੀ ਕੋਈ ਜ਼ਿਮੇਂਵਾਰੀ ਈ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦੇ? {{x-larger|ਕਾਨੂਗੋ:-}}ਸਾਡੇ ਜ਼ੁੰਮੇ ਹੋਰ ਬਥੇਰੇ ਕੰਮ ਨੇ, ਤੇ ਏਹੋ ਜਿਹਾ ਕੰਮ ਸਾਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਕੇਡੇ ਹਨੇਰ ਦੀ ਗੱਲ ਏ ਕਿ ਪਿੰਡਾਂ ਦਾ ਇਹ ਮੰਦਾ ਹਾਲ ਹੋਵੇ ਤੇ ਤੁਸੀ ਪੜ੍ਹੇ ਲਿਖੇ, ਆਦਮੀ-ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੋਵੇ ਕਿ ਕੀ ਕੁਝ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਏ-ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਆਪਣੇ ਜ਼ੁੰਮੇ ਈ ਨ ਸਮਝੋ। ਜੇ ਕੋਈ ਮੁੰਡਾ ਜਾਂ ਗਾਂ ਜਾਂ<noinclude></noinclude> 942vl8hdrnrucepcp2k2x8tqhtkgi5e ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/136 250 42705 227479 104900 2026-07-20T11:17:12Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227479 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|(੧੧੮)}} ਬੜਾ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ ਜੋ ਅੱਜ ਤੋੜੀ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਹਾਂ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}(ਪਾਸੇ ਹੋਕੇ) ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਏਸਨੂੰ ਹਲਕ ਆਖਦੇ ਓ ਤਾਂ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਡੁਹਾਨੂੰ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਵੱਢ ਖਾਏਗਾ (ਬੜੀ ਉੱਚੀ ਉੱਚੀ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ) ਹੱਛਾ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਮਕ ਹਰਾਮ ਆਖਦਾ ਹਾਂ। {{x-larger|ਕਾਨੂਗੋ:-}}ਸੁਕਰਾਤ ਜੀ ਹੋਸ਼ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰੋ, ਤੁਹਾਡੇ ਏਹ ਲਫ਼ਜ਼ ਬੜੇ ਸਖ਼ਤ ਨੇ। ਅਸੀ ਬੁੱਢੇ ਆਦਮੀ ਨਾਲ ਜ਼ਰਾ ਕੁ ਹਾਸਾ ਠੱਠਾ ਕਰਨ ਦਾ ਕੋਈ ਖ਼ਿਆਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਪਰ ਹੁਣ ਤਾਂ ਤੁਸੀ ਬੜੀਆਂ ਵਧ ਵਧ ਕੇ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ ਓ ਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਛੁਤਾਣਾ ਪਏਗਾ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਹਾਕਮ ਜੀ, ਮਾਫ਼ੀ ਦੇ ਦਿਓ, ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰ ਜੀ, ਮਾਫ਼ ਕਰੋ । ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ ਕੰਮ ਦਾ ਸਾਰਾ ਪਤਾ ਏ ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਵੀ ਜਾਣਦੇ ਓ ਜੇ ਇਹ ਚੰਗਾ ਏ ਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸੁਧਾਰ ਹੋਵੇਗਾ, ਇਹ ਜਾਣਕੇ ਤੁਸੀ ਇਸ ਤੋਂ ਘਿਣ ਕਰਦੇ ਓ ਤੇ ਜੇਹੜੇ ਏਸ ਨੂੰ ਸਿਰੇ ਚਾੜ੍ਹਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰਦੇ ਨੇ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਹੱਸਦੇ ਓ ਤੇ ਓਹਨਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨੋਂ ਨਾਂਹ ਕਰਦੇ ਓ। {{x-larger|ਕਾਨੂਗੋ:-}}ਇਹ ਕੋਈ ਸਾਡਾ ਕੰਮ ਏ? {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤੁਸੀ ਮੈਨੂੰ ਹੁਣੇ ਈ ਤਾਂ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਅਸੀ ਪਬਲਿਕ ਦੇ ਨੌਕਰ ਹਾਂ ਤੇ ਏਹਨਾਂ ਈ<noinclude></noinclude> gcaua2qks1s3jhy8mkglor4amycc4kj ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/135 250 42706 227478 104898 2026-07-20T11:17:06Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227478 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|(੧੧੭)}} {{x-larger|ਕਾਨੂਗੋ:-}}ਹਾਂ ਜੀ, ਜੇ ਅਸੀ ਲਿਖੇ ਪੜ੍ਹੇ ਨ ਹੋਵੀਏ ਤਾਂ ਕੰਮ ਕਾਜ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰੀਏ? {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤਾਂ ਫੇਰ ਤੁਸੀ ਓਹ ਸਾਰੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ -ਜੇਹੜੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਟੋਏ ਕੱਢਣ ਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਸਫਾਈ ਪੜ੍ਹਾਈ ਤੇ ਮਾਤਾ ਠਕਾਣ ਤੇ ਹੋਰ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕੱਢੇ ਗਏ ਨੇ-ਪੜ੍ਹੇ ਹੋਣਗੇ। ਮੇਰਾ ਖਿਆਲ ਏ ਤੁਸੀ ਜ਼ਿਲੇ ਦਾ ਗਜ਼ਟ ਵੀ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹੋਵੋਗੇ? {{x-larger|ਕਾਨੂੰਗੋ:-}}ਮੇਰਾ ਖਿਆਲ ਏ ਮੈਂ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਡਿੱਠਾ ਏ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤਾਂ ਤੁਸੀ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਦੇ ਲੈਕਚਰ ਵੀ ਸੁਣੇ ਹੋਣਗੇ ਤੇ ਓਸ ਨੂੰ ਇਹ ਦਸਦਿਆਂ ਵੀ ਸੁਣਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਪਿੰਡਾਂ ਨੂੰ ਦਰੁਸਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਏ? {{gap}}ਕਾਨੂਗੋ, ਪਟਵਾਰੀ, ਜ਼ੈਲਦਾਰ, ਸਫ਼ੇਦ ਪੋਸ਼(ਸਾਰੇ ਅਕੱਠੇ):-</br> {{gap}}'ਅਸਾਂ ਈ ਨਹੀਂ ਸੀ ਸੁਨਣਾ, ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਸੁਣ ਸੁਣ ਕੇ ਅੱਕ ਗਏ ਹਾਂ। ਤੁਸੀਂ ਇਹੋ ਜਿਹੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਦੀ ਨਹੀਂ ਸੁਣੀਆਂ ਹੋਣੀਆਂ! ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ ਤਾਂ ਸਹੀ ਸਾਡਾ ਇਹਨਾਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਵਾਸਤਾ ਕੀ ਹੋਇਆ? ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਕੀ, ਕਈ ਵਾਰੀ ਤਾਂ ਤਹਿਸੀਲਦਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਏਹਾ ਹਲਕ ਕੁੱਦ ਪੈਂਦਾ ਏ ਤੇ ਓਹ ਵੀ ਸਾਡਾ ਜੀਊਨ ਔਖਾ ਕਰਨ ਦਾ ਜਤਨ ਕਰਦਾ ਏ। ਪਰ ਮੈਂ<noinclude></noinclude> e1evqutss718201yn66iapl5zc460ju ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/134 250 42707 227477 104897 2026-07-20T11:17:00Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227477 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੧੬ )}} ਸਾਰੇ ਨੌਕਰ ਵੀ ਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਈ ਹੋਏ ਨਾ? {{x-larger|ਕਾਨੂਗੋ:-}}ਹਾਂ ਜੀ ਹੋਣਾ ਤਾਂ ਏਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਈ ਚਾਹੀਦਾ ਏ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਹੱਛਾ, ਤਾਂ ਜਦ ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਮਾਮਲਾ ਦੇਂਦੇ ਨੇ ਤਾਂ ਫੇਰ ਏਹ ਸਾਰੇ ਨੌਕਰ ਵੀ ਏਹਨਾਂ ਦੇ ਫੈਦੇ ਲਈ ਈ ਹੋਏ ਨਾ? {{x-larger|ਕਾਨੂਗੋ:-}}ਮੇਰਾ ਖਿਆਲ ਹੈ ਕਿ ਹੈਂ ਨੇ। {{x-larger|ਸਕਰਾਤ:-}}ਤਾਂ ਮੁੜ ਤੁਸੀ ਜੋ ਹਾਕਮ ਬਣੀ ਫਿਰਦੇ ਓ ਐਵੇਂ ਝੂਠੀ ਸ਼ੇਖੀ ਹੋਈ ਨਾ? ਤੁਹਾਡਾ ਪਟਵਾਰੀ ਤੇ ਤੁਸੀ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨੌਕਰ ਹੋਏ ਨਾ ਤੇ ਨਾਲੇ ਏਸ ਪਿੰਡ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਵੀ? {{x-larger|ਕਾਨੂਗੋ:-}}ਜੇ ਮੇਰਾ ਵੀ ਇਹ ਖਿਆਲ ਏ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤਾਂ ਫੇਰ ਏਹ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਇਸ ਪਟਵਾਰੀ ਨੂੰ ਵੱਡਿਆਂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਜਾਏ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਜ਼ਬਾਨ ਸੰਭਾਲੇ ਤੇ ਚੇਤੇ ਰੱਖੇ ਕਿ ਓਹ ਪਿੰਡ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਨੌਕਰ ਏ, ਓਹਨਾਂ ਤੇ ਹਕੂਮਤ ਨਿਰੀ ਹਕੂਮਤ ਈ ਨ ਪਿਆ ਜਤਾਏ? {{x-larger|ਕਾਨੂਗੋ:-}}ਜੀ ਮੈਂ ਏਸ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਮੱਤ ਦਿਆਂਗਾ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤੁਸੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨੌਕਰ ਸਾਰੇ ਪੜ੍ਹੇ ਲਖੇ ਹੋਵੋਗੇ?<noinclude></noinclude> em1qk8y74sa1myzg8vjbr1k7wdzlb3u ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/133 250 42708 227476 104880 2026-07-20T11:16:53Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227476 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੧੫ )}} ਗੋਰਮਿੰਟ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਾਰਾ ਬਾਨ੍ਹਣੂ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਲਈ ਬੱਝਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤੇ ਜੇਹੜੇ ਟਿਕਸ ਤੇ ਮਾਮਲਾ ਇਹ ਉਘਰਾਂਦੀ ਏ, ਉਸ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਖਰਚ ਟੁਰਦਾ ਏ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਕਾਨੂਗੋ ਜੀ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਫੇਰ ਇਹ ਤਾਂ ਦੱਸੋ, ਜੋ ਏਹ ਟੈਕਸ ਤੇ ਮਾਮਲਾ ਕੌਣ ਦੇਦਾ ਏ? {{x-larger|ਕਾਨੂਗੋ:-}}ਏਹ ਸਾਰੇ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਤੇ ਹਟਵਾਨੀਏ, ਹੋਰ ਕਿਸ ਦੇਣਾ ਏ? {{x-larger|ਸਕਰਾਤ:-}}ਤਾਂ ਫੇਰ ਜੇ ਏਹ ਲੋਕ ਈ ਏਸ ਦਾ ਖਰਚ ਭਰਦੇ ਨੇ ਤਾਂ ਇਹ ਵੱਡੀ ਸਰਕਾਰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਹੋਈ ਨਾ? {{x-larger|ਕਾਨੂਗੋ:-}}ਜੀ ਹਾਂ, ਏਹ ਏਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਈ ਏ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤਾਂ ਇਹ ਵੱਡੀ ਸਰਕਾਰ ਵੀ ਓਹਨਾਂ ਦੇ ਫੈਦੇ ਲਈ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਏ। {{x-larger|ਕਾਨੂਗੋ:-}}ਜੀ ਹਾਂ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਪਟਵਾਰੀ ਸਾਹਬ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਏਹ ਸਾਰੇ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰ ਇਸ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਨੌਕਰ ਨੇ। {{x-larger|ਕਾਨੂਗੋ:-}}ਜੀ ਹਾਂ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤਾਂ ਫੇਰ ਜੇ ਇਹ ਸਰਕਾਰ ਓਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਏ, ਜੇਹੜੇ ਟੈਕਸ ਭਰਦੇ ਨੇ ਤਾਂ ਫੇਰ ਏਹ<noinclude></noinclude> tkmlixfebc7e21rvp8ouf4kfto5qv71 ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/132 250 42709 227475 104878 2026-07-20T11:16:46Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227475 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੧੪ )}} {{x-larger|ਪਟਵਾਰੀ:-}}ਬੇਸ਼ੱਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਏ, ਕੀ ਅਸੀਂ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਹਾਕਮ ਨਹੀਂ? {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਪਰ ਨੋਕਰ ਦਾ ਕੰਮ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਸਾਈਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨਾ ਏ, ਓਹ , ਹਾਕਮ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਏ? {{x-larger|ਪਟਵਾਰੀ:-}}ਅਸੀ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰ ਹਾਂ, ਏਸ ਲਈ ਹਾਕਮ ਹਾਂ, ਜ਼ਰਾ ਖਿਆਲ ਕਰ ਤੂੰ ਸਾਡੀ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੇਪਤੀ ਕਰਨਾ ਏਂ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਹੱਛਾ ਜੀ, ਮੈਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ' ਖਿਆਲ ਰੱਖਾਂਗਾ, ਪਰ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਗੁੱਸਾ ਨ ਕਰੋ ਤਾਂ ਮੈਂ ਇੱਕ ਗੱਲ ਪੁੱਛਾਂ? ਮੈਂ ਬੜਾ ਹਰਾਨ ਹਾਂ ਕਿ ਨੌਕਰ ਹੋ ਕੇ ਤੁਸੀ ਸੇਵਾ ਕਿਸ ਦੀ ਕਰਦੇ ਓ? {{x-larger|ਪਟਵਾਰੀ:-}}ਓ ਬੁੱਢਿਆ ਉੱਲੂਆ, ਤੈਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ, ਸਰਕਾਰ ਦੀ, ਹੋਰ ਕਿਦ੍ਹੀ? {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਪਰ ਦੱਸੋ ਤਾਂ ਸਹੀ ਓਹ ਸਰਕਾਰ ਹੈ ਕੀ ਬਲਾ? ਕੀ ਓਹ ਕੋਈ ਆਦਮੀ ਏ ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਸ਼ੈ ਏ? ਓਹ ਚੱਲਦੀ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਏ? {{x-larger|ਕਾਨੂਗੋ:-}}ਪਟਵਾਰੀ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਜਾਓ ਤੇ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਬਾਛਾ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਕਰੀ ਜਾਓ ਤੇ ਮੈਂ ਏਸ ਨਾਲ ਭੁਗਤਦਾ ਹਾਂ। ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਿਆ ਤੂੰ ਇਹ ਸਮਝ ਕਿ<noinclude></noinclude> cqvvuorumjcsz3bfvlabzhflwfg3y6e ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/131 250 42710 227474 104875 2026-07-20T11:16:39Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227474 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੧੩ )}} {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਸਾਹਬ ਸਲਾਮਤ, ਪਰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਅੱਗੋਂ ਉੱਤਰ ਨ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਫੇਰ ਉੱਚੀ ਸਾਰੀ ਸਾਹਬ ਸਲਾਮਤ ਆਖੀ। {{x-larger|ਪਟਵਾਰੀ:-}}ਚੱਪ ਕਰ ਓ ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਿਆ, ਤੈਨੂੰ ਦਿਸਦਾ ਨਹੀਂ ਜੋ ਹਾਕਮ ਅਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਆਪੋ ਵਿੱਚ ਸਲਾਹ ਕਰਦੇ ਨੇ। ਤੂੰ ਗੜੈਂ ਗੜੈਂ ਕਰਕੇ ਕਿਉਂ ਐਵੇਂ ਦਖਲ ਦੇਂਦਾ ਹੈਂ? {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਓ ਬੇਸ਼ਹੂਰ ਗਭਰੂ ਬਾਬੂਆ, ਦੱਸ ਖਾਂ ਹਾਕਮ ਕਿਹੜੇ ਨੇ? {{x-larger|ਪਟਵਾਰੀ:-}}ਓ ਬੱਢਿਆ ਜ਼ਰਾ ਹੋਸ਼ ਕਰ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਤੇਰੀ ਇਹ ਜ਼ਬਾਨ ਤੈਨੂੰ ਵਖਤ ਪਾਏਗੀ ਆ। ਕੀ ਮੈਂ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰ ਨਹੀਂ? ਤੀਜੇ ਦਰਜੇ ਦਾ ਪਟਵਾਰੀ ਹਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਪੱਕਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਹੋਏ ਨੇ ਤੇ ਕੀ ਇਹ ਸਾਰ ਭਲੇਮਾਨਸ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰ ਨਹੀਂ? {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਨਰ ਹਾਕਮ ਜੀ ਮਾਫ਼ੀ ਦਿਓ, ਤੁਸੀ ਹੁਣੇ ਈ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਆਖਿਆ ਸੀ ਕਿ ਅਸੀ ਹਾਕਮ ਹਾਂ ਤੋਂ ਹੁਣ ਤੁਸੀ ਆਖਦੇ ਓ ਜੀ ਅਸੀ ਪਬਲਿਕ ਦੇ ਨੌਕਰ ਹਾਂ। {{x-larger|ਪਟਵਾਰੀ:-}}ਪਰ ਹਾਂ ਤਾਂ ਅਸੀ ਹਾਕਮ ਈ ਨਾ? {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਇੱਕ ਨੌਕਰ ਹਾਕਮ ਕਿੰਜ ਹੋ ਸਕਦਾ ਏ?<noinclude></noinclude> 6a01w6fpj0ql734hrt943hh87xmxvw9 ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/126 250 42749 227469 104882 2026-07-20T11:15:43Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227469 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੦੮ )}} {{x-larger|ਪਿਨਸ਼ਨੀ ਅਫਸਰ:-}}ਸੁਕਰਾਤ ਜੀ, ਓਹ ਕੇਹੜੀ? {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਰੂੜੀ ਦੇ ਢੇਰ ਤੇ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਮੋਰ। {{x-larger|ਪਿਨਸ਼ਨੀ ਅਫਸਰ:-}}ਬਾਬਾ ਜੀ ਅੱਜ ਤਾਂ ਤੁਸੀ ਬੜੀਆਂ ਵੱਧ ਵੱਧ ਕੇ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਓ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਰੂੜੀ ਦੇ ਢੇਰ ਤੇ ਬੈਠੇ ਮੋਰਾਂ ਨਾਲ ਰਲਾ ਕੇ ਸਾਡੀ ਬੇਪਤੀ ਕਿਉਂ ਕੀਤੀ ਜੇ? {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਹਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਦੇ ਵਰਦੀਆਂ ਪਾ ਕੇ ਤਕਮੇ ਸਜਾਏ ਹੋਏ ਨੇ, ਪਰ ਤੁਹਾਡਾ ਪਿੰਡ ਗੰਦਾ ਏ। {{x-larger|ਪਿਨਸ਼ਨੀ ਅਫਸਰ:-}}ਮੇਲ ਤੁਸੀ ਮੇਲਿਆ ਏ ਓਹ ਮੰਦੇ ਭਾਗਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਤਾਂ ਠੀਕ ਏ, ਪਰ ਭਾਵੇਂ ਕੁਝ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੰਨਣਾ ਪਏਗਾ ਕਿ ਜੋ ਕੁਝ ਤੁਸੀ ਆਖਿਆ ਸੀ ਓਹ ਰੱਬ ਵੱਲੋਂ ਈ ਏ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ-:}}ਕੀ ਇਹ ਰੱਬ ਵੱਲੋਂ ਏ? ਰੁੜੀ ਦੇ ਢੇਰ ਮੋਰਾਂ ਨੇ ਲਾਏ ਸਨ? {{x-larger|ਪਿਨਸ਼ਨੀ ਅਫਸਰ:-}}ਹੀਂ ਜੀ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤਾਂ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਦੀ ਗੰਦੀ ਹਾਲਤ ਦੇ ਜੁੰਮੇਵਾਰ ਨਹੀਂ?<noinclude></noinclude> qo85e4bdptn80dbhpvd5doud3yiki2f ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/127 250 42750 227470 104886 2026-07-20T11:16:00Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227470 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੦੯ )}} {{x-larger|ਪਿਨਸ਼ਨੀ ਅਫਸਰ:-}}ਜੀ ਹਾਂ, ਕੁਝ ਦੋਸ਼ ਤਾਂ ਸਾਡਾ ਵੀ ਹੈ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਹੱਛਾ ਦੱਸੋ ਤਾਂ ਸਹੀ ਅੱਜ ਏਥੇ ਹੈ ਕੀ? ਕੀ ਕੋਈ ਵਿਆਹ ਏ ਜਾਂ ਕੋਈ ਗਾਰਡਨ ਪਾਰਟੀ ਏ, ਜਾਂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਏ? {{x-larger|ਸੂਬੇਦਾਰ ਮੇਜਰ:-}}ਸਕਰਾਤ ਜੀ, ਏਥੇ ਗਾਰਡਨ ਪਾਰਟੀਆਂ ਕਿੱਥੋਂ? ਸਾਡਿਆਂ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਗ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਫੇਰ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਵਹੁਟੀਆਂ ਆਪਣਿਆਂ ਇਆਣਿਆਂ ਬਾਲਾਂ ਨੂੰ ਫਰਾਣ ਟੁਰਾਣ ਲਈ ਤੇ ਹਵਾ ਖੁਆਣ ਲਈ ਕਿੱਥੇ ਲੈ ਜਾਂਦੀਆਂ ਨੇ? {{x-larger|ਸੂਬੇਦਾਰ ਮੇਜਰ:-}}ਕਿਧਰੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਲੈ ਜਾਂਦੀਆਂ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਕੀ ਖਿਆਲ ਪਿਆ ਏ? {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਪਰ ਸੂਬੇਦਾਰਨੀ ਵੀ ਤਾਂ ਸੂਬੇਦਾਰ ਵਾਂਗਰ ਈ ਜ਼ਰੂਰ ਲਿਖੀ ਪੜ੍ਹੀ ਸਾਫ ਸੁਥਰੀ ਤੇ ਚੁਸਤ ਹੋਵੇਗੀ। ਓਹ ਕਦੀ ਵੀ ਹਨੇਰੇ ਤੇ ਗੰਦ ਵਿੱਚ ਬਾਕੀ ਦੇ ਪਿੰਡ ਵਾਲਿਆਂ ਹਾਰ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ ਹੋਣੀ? {{x-larger|ਸੂਬੇਦਾਰ ਮੇਜਰ:-}}ਨਹੀਂ ਜੀ ਓਹ ਵੀ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਦੂਜੀਆਂ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਹਾਰ ਈ ਰਹਿੰਦੀ ਏ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਸੂਬੇਦਾਰ ਜੀ, ਜੇ ਤੁਸੀ ਵੀ ਘਰ ਆ ਕੇ<noinclude></noinclude> tejtp9dxl2a1xs3rys9qganz49xudpi ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/128 250 42751 227471 104888 2026-07-20T11:16:16Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227471 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੧੦ )}} ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਰਾਹ ਤੇ ਤੁਰ ਕੇ ਰਾਜ਼ੀ ਓ ਤੇ ਨਿਰੀ ਵਰਦੀ ਪਾ ਕੇ ਆਪਣੀ ਸੁਘੜਤਾਈ ਦਾ ਚਮਤਕਾਰ ਵਿਖਾਓ ਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਤੁਸੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਸਭ ਭੁਲਾ ਛੱਡੋ ਤਾਂ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਤੇ ਜਿੰਨਾ ਤੁਹਾਡਾ ਸੁਧਾਰ ਹੋਇਆ, ਓਹ ਸਾਰਾ ਵਿਅਰਥ ਹੀ ਗਿਆ ਨਾ? {{x-larger|ਸੂਬੇਦਾਰ ਮੇਜਰ:-}}ਸੁਕਰਾਤ ਜੀ, ਤੁਸੀ ਸਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਕਰਾਨਾ ਕੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਓ? ਤੁਸੀਂ ਰੋਜ਼ ਸਾਡੇ ਲਈ ਅਜਬ ਅਜਬ ਫੈਸ਼ਨ ਲਈ ਆਉਂਦੇ ਓ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀ ਪਿਨਸ਼ਨੀਏ ਅਫਸਰ ਫੌਜੋਂ ਪਰਤਦੀ ਵਾਰੀ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਕੁਝ ਚਾਨਣ ਤੇ ਸੁਘੜਤਾਈ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣਿਆਂ ਪਿੰਡਾਂ ਨੂੰ ਆਵੋ, ਤੇ ਆ ਕੇ ਆਪਣਿਆਂ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਸਫਾਈ ਤੇ ਆਰਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਨਮੂਨਾ ਬਣਾਓ ਤੇ ਆਪਣਿਆਂ ਮੁੰਡਿਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਤੇ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਦੇ ਹੱਸਣ ਖੇਡਣ ਲਈ ਬਾਗ ਲਾਓ। {{x-larger|ਸੂਬੇਦਾਰ ਮੇਜਰ:-}}ਸੁਕਰਾਤ ਜੀ, ਆਖਣ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਤਾਂ ਸੋਹਣੀ ਲੱਗਦੀ ਏ ਤੇ ਏਹ ਸਭ ਕੁਝ ਕਰਨ ਦਾ ਸਾਡਾ ਕਦਰ ਵੀ ਏ, ਪਰ ਅਸੀ ਅਕੱਠੇ ਹੋਣ ਜੋਗੇ ਨਹੀਂ ਤੇ ਅੱਗੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਨਹੀਂ ਜੇ ਲੱਗਣਾ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤਾਂ ਮੈਂ ਕੀ ਆਖਾਂ? ਫੇਰ ਓਹੀ ਪੁਰਾਣੀ ਰਾਮ ਕਹਾਣੀ। ਅਸੀ ਭੈੜਿਆਂ ਕੰਮਾਂ ਲਈ<noinclude></noinclude> ed5znrx7f3p7o8ysdf0t189xhosj0ay ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/129 250 42752 227472 104892 2026-07-20T11:16:27Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227472 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੧੧ )}} ਤਾਂ ਅਕੱਠੇ ਹੋਣ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਹਾਂ ਤੇ ਸ਼ਰਾਰਤ ਕਰਾਨ ਲਈ ਕਈ ਆਗੂ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਅਸੀ ਭਲੇ ਕੰਮ ਲਈ ਕਦੀ ਏਕਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਤੇ ਕੋਈ ਆਗੂ ਅੱਗੇ ਲੱਗ ਕੇ ਚੰਗਾ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਿਖਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ? {{x-larger|ਸੂਬੇਦਾਰ ਮੇਜਰ:-}}ਸੁਕਰਾਤ ਜੀ, ਇਹ ਗੱਲ ਏਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਈ ਜੇ, ਤੇ ਸਦਾ ਏਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦੀ ਆਈ ਏ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਯਤਨ ਕਰਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਬਦਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਏ। ਆਓ ਅਸੀ ਤੁਹਾਡੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਪਿਨਸ਼ਨ ਅਫਸਰਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਕਲੱਬ ਬਣਾਈਏ। ਥੋੜਾ ਜਿਹਾ ਰੁਪਿਆ ਕੱਠਾ ਕਰਕੇ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਤੇ ਮੁੰਡਿਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਬਾਗ ਬਣਾਈਏ ਤੇ ਓਥੇ ਅਸੀ ਓਹ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਕਰੀਏ ਤੇ ਓਹ ਢੰਗ ਕੱਢੀਏ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਪਿੰਡ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸੁਧਾਰ ਹੋ ਸੱਕੇ। ਅਸੀ ਕੋਈ ਗ਼ਰੀਬ ਨਹੀਂ ਤੇ ਨਵੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਲਿਆਉਣ ਨਾਲ ਰੁਪਿਆ ਵੀ ਵੱਧ ਆਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਤਰਾਂ ਚੰਗਾ ਬੀ, ਲੋਹੇ ਦੇ ਹਲ, ਗਿੜਦੇ ਖੂਹ ਤੇ ਏਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਕਈ ਚੀਜ਼ਾਂ। ਦੂਜੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਗੰਦ ਤੇ ਰੋਗ ਘਟਦਾ ਏ, ਓਹਨਾਂ ਤੇ ਸਾਡਾ ਲੱਗਣਾ ਈ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਜੇਹੜਾ ਸਾਡਾ ਸਮਾਂ ਹੁਣ ਤਪ ਨਾਲ ਮੰਜੇ ਤੇ ਪਿਆਂ ਅਜਾਈਂ ਜਾਂਦਾ ਏ, ਓਹ ਤਪ ਤੋਂ<noinclude></noinclude> gg0wsxugmogytqy9fa0kbc1xe0791mh ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/130 250 42753 227473 104894 2026-07-20T11:16:33Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227473 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੧੨ )}} ਬਚਣ ਨਾਲ ਕੁਝ ਹੋਰ ਰੁਪਿਆ ਆਵੇਗਾ। ਭਾਵੇਂ ਕੁਝ ਵੀ ਹੋਵੇ ਅਸੀ ਪਤਾ ਕੇ ਤਾਂ ਵੇਖੀਏ। {{x-larger|ਸੂਬੇਦਾਰ ਮੇਜਰ:-}}ਹੱਛਾ ਸੁਕਰਾਤ ਜੀ ਅਸੀ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਤੇ ਵੇਖਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਕੀ ਅਸੀ ਅਮਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਗਵਾਈ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਸੀ ਆਪਣਿਆਂ ਸੂਰਮਿਆਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ? {{center|{{xxx-larger|'''ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰ'''}}}} {{gap}}ਸੁਕਰਾਤ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਿੰਡ ਆਇਆ ਤੇ ਕੀ ਵੇਖਦਾ ਏ ਕਿ ਪਟਵਾਰੀ, ਕਾਨੂਗੋ, ਜ਼ੈਲਦਾਰ, ਸੁਪੈਦਪੋਸ਼ ਤੇ ਲੰਬਰਦਾਰ ਸਾਰੇ ਅਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਨਵੀਂ ਜਮਾਬੰਦੀ ਜੇਹੜੀ ਤਿਆਰ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਓਸ ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸੁਕਰਾਤ ਅੱਜ ਬੜਾ ਗੁੱਸੇ ਸੀ, ਕਿਉਂ ਜੁ ਕਿੰਨਿਆਂ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਪਿੰਡ ਦੀ ਸਫਾਈ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੋਈ ਤੇ ਸਭਨੀਂ ਪਾਸੀਂ ਪਾਥੀਆਂ ਦੇ ਢੇਰ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ ਤੇ ਕੁੱਤੇ ਭੌਂਕਦੇ ਸਨ। ਗੱਲ ਕੀ ਓਸ ਨੇ ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਡਿੱਠੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਦ ਵੀ ਓਹ ਵੇਖਦਾ ਸੀ ਓਸ ਨੂੰ ਬੜੀ ਖਿਝ ਆਉਂਦੀ ਸੀ।<noinclude></noinclude> 7llmoofi8vd50afrvrspj2gtq2okvmc ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/138 250 42754 227481 104904 2026-07-20T11:17:26Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227481 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|(੧੨੦)}} ਜ਼ਨਾਨੀ-ਮੈਨੂੰ ਮਾਫੀ ਦੇਣੀ ਜੋ ਜ਼ਨਾਨੀ ਦਾ ਨਾਉਂ ਮੈਂ ਮਗਰੋਂ ਲਿਆ ੲ, ਪਰ ਜੋ ਕੁਝ ਮੈਂ ਵੇਖਿਆ ਸੁਣਿਆ ਏ ਉਸ ਤੋਂ ਆਖਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਦੀ ਲੋਕੀ ਘੱਟ ਕਦਰ ਕਰਦੇ ਨੇ-ਖੁਹ ਵਿੱਚ ਢੇ ਪਏ ਤਾਂ ਕੀ ਤੁਸੀ ਓਸ ਵੇਲੇ ਆਖੋਗੇ, 'ਮੇਰੇ ਜ਼ੁੰਮੇ ਬੜੇ ਕੰਮ ਨੇ' ਤੇ ਰੋਲਾ ਪਾ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਦਦ ਲਈ ਸੱਦਣਾ, ਜਾਂ ਓਸ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣਾ ਓਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਨਹੀਂ? {{x-larger|ਕਾਨੂਗੋ:-}}ਸੁਕਰਾਤ ਦੀ, ਐਵੇਂ ਝੱਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨ ਕਰੋ ਇਹ ਤਾਂ ਆਮ ਅਕਲ ਤੇ ਭਲਮਨਸਊ ਦੀ ਗੱਲ ਏ। ਮੈਂ ਹਾਲ ਪਾਹਰਿਆ ਪਾ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦਾਂਗਾ ਤੇ ਆਪਣੀ ਪੱਗ ਲਾਹ ਕੇ ਤੇ ਓਸ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਲਈ ਰੱਸਾ ਬਣਾ ਲਵਾਂਗਾ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਏਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਘੰਟਾ ਕੁ ਮਾਰਿਆ ਜਾਏਗਾ ਤੇ ਨਾਲੇ ਪੱਗ ਖਰਾਬ ਹੋ ਜਾਏਗੀ। {{x-larger|ਕਾਨੂਗੋ:-}}ਸਕਰਾਤ ਜੀ, ਉਸਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨਾ ਸ਼ਰੀਂਹ ਮੇਰਾ ਫਰਜ਼ ਹੋਵੇਗਾ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਜੇ ਕਿਸੇ ਘਰ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲੱਗ ਪਏ ਤਾਂ ਫੇਰ ਕੀ ਕਰੋਗੇ? {{x-larger|ਕਾਨੂਗੋ:-}}ਜੋ ਮੇਰੀ ਵਾਹ ਲੱਗੇਗੀ ਲਾ ਦਿਆਂਗਾ, ਭਾਵੇਂ ਮੇਰੇ ਕੱਪੜੇ ਵੀ ਖਰਾਬ ਹੋ ਜਾਣ।<noinclude></noinclude> snmuq674qar9yftwciq6u80jjsy1mpa ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/139 250 42755 227482 104905 2026-07-20T11:17:33Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227482 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੨੧ )}} {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਓਹੀ ਫਰਜ਼ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦਾ ਖਿਆਲ। {{x-larger|ਕਾਨੂਗੋ:-}}ਜੀ ਹਾਂ, ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ? {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤੇ ਜਦ ਮੁੰਡਿਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਅੱਖੋਂ ਦਿਸਣਾ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਏ, ਓਹਨਾਂ ਦੀ ਸੇਹਤ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ, ਜੋਬਨ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਏ ਤੇ ਓਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਜਿੰਦਾਂ ਗੰਦ ਬੀਮਾਰੀ ਤੇ ਜਹਾਲਤ ਕਰਕੇ ਜਾਂਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਨੇ ਤੇ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰਾਂ ਦਾ ਜਹਾਲਤ ਕਰਕੇ ਅੱਧਾ ਫਸਲ ਹੁੰਦਾ ਏ, ਓਹਨਾਂ ਵਿਚਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਖਬਰ ਨਹੀਂ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਚੰਗੀ ਖੇਤੀ ਵਾੜੀ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਏ,ਕੀ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰਾਹ ਪਾਣਾ ਤੁਹਾਡਾ ਕੋਈ ਫਰਜ਼ ਈ ਨਹੀਂ? {{x-larger|ਕਾਨੂਗੋ:-}}ਸੱਚ ਮੁਚ ਅੱਜ ਤੀਕ ਮੈਂ ਏਸ ਮਾਮਲੇ ਤੇ ਅੱਗ ਏਸ ਤਰਾਂ ਦੀ ਵਿਚਾਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਤੁਸੀ ਮੈਨੂੰ ਭਰਮ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਏ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਕੁਝ ਵੀ ਏ, ਅਸੀ ਸੱਚੇ ਨਹੀਂ ਤੇ ਅਸੀ ਪਬਲਿਕ ਦੇ ਨੌਕਰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਲੂਣ ਨੂੰ ਹਰਾਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਏਸ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਸੱਚ ਮੁਚ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਬਾਲ ਖੂਹ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਕੇ ਮਰ ਜਾਏ ਜਾਂ ਮਾਤਾ ਨਾਲ ਜਾਂ ਮਰੋੜੇ ਨਾਲ। ਪਰ ਫਰਕ ਜਰਾ ਏਨਾ ਏ ਕਿ ਡੁੱਬਣ ਨਾਲ ਦੁੱਖ ਜਰਾ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਏ ਤੇ ਨਾਲੇ ਇਸ ਨਾਲ ਦੂਜੇ ਬੀਮਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋਂਦੇ।<noinclude></noinclude> fve1dnruzfpnjh4hapfy8yfaohcpocs ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/140 250 42756 227483 104907 2026-07-20T11:17:40Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227483 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੨੨ )}} {{x-larger|ਕਾਨੂਗੋ:-}}ਸੁਕਰਾਤ ਜੀ ਤੁਸੀ ਸੱਚੇ ਓ, ਤੁਸੀ ਸਾਨੂੰ ਸਾਡੇ ਫਰਜ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਉੱਕਾ ਈ ਨਵਾਂ ਖਿਆਲ ਦੱਸਿਆ ਏ। ਜੋ ਕੁਝ ਤੁਸੀ ਆਖਿਆ ਏ ਮੈਂ ਉਸ ਤੇ ਜ਼ਰੂਰ ਟੁਰਾਂਗਾ ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਵੇਖੋਗੇ ਕਿ ਮੈਂ ਤੇ ਮੇਰੇ ਪਟਵਾਰੀ ਤੁਹਾਡੇ ਸਭ ਤੋਂ ਤਕੜੇ ਸਾਥੀ ਹੋਵਾਂਗੇ। ਜ਼ੈਲਦਾਰ ਤੇ ਸਫ਼ੈਦ ਪੋਸ਼ ਜੀ। ਤੁਸੀ ਵੀ ਏਸ ਗੱਲ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ। ਲੋਕ ਵੀ ਸਾਡਾ ਲਿਹਾਜ਼ ਕਰਦੇ ਨੇ ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਓਹਨਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਦਾ ਬੜਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਦਾ ਏ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਏਸ ਗੱਲ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਏ ਕਿ ਤੁਸੀ ਜਦ ਜਦ ਮੌਕਾ ਮਿਲੇ ਉਸਤੋਂ ਲਾਹ ਕੱਢੋ ਤੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਜਤਨ ਕਰੋ ਤੇ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜੋਕਾਂ ਹਾਰ ਨ ਚੰਬੜੇ ਰਹੋ। ਸੁਕਰਾਤ ਜੀ ਸਲਾਮ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਏਸ ਕਰੜੀ ਪਰ ਡਾਢੀ ਚੰਗੀ ਸਿਖਿਆ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦੀ ਹਾਂ ਤੇ ਮੈਂ ਏਸ ਨੂੰ ਕਦੀ ਨਹੀਂ ਭੁੱਲਾਂਗਾ। {{gap}}ਜਦ ਏਹ ਸਾਰੇ ਸਰਕਾਰੀ ਆਦਮੀ ਟੁਰ ਗਏ ਤਾਂ ਇੱਕ ਪਿਨਸ਼ਨੀਆ ਅਫਸਰ ਜੇਹੜਾ ਕੋਲ ਬੈਠਾ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣਦਾ ਸੀ ਆਖਣ ਲੱਗਾ 'ਸੁਕਰਾਤ ਜੀ ਸ਼ਾਵਾਸ਼ੇ, ਏਹ ਤਾਂ ਬੜੇ ਰਾਸ਼ਕ ਜੇ, ਮੈਂ ਬੜਾ ਖੁਸ਼ ਆਂ ਕਿ ਤੁਸੀ ਏਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਕੀਤਾ ਏ।' {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}(ਬੜੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ) ਤੁਸੀ ਪਿਨਸ਼ਨੀ ਫੋਜੀ ਅਫਸਰੋ ਤੇ ਸਪਾਹੀਓ, ਤੁਸੀ ਕੀ ਓ ? ਤੁਸੀ ਓਹਨਾਂ<noinclude></noinclude> 687uvh6io51ariujq56pxs2so8t0ie7 ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/141 250 42757 227484 104908 2026-07-20T11:17:47Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227484 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੨੩ )}} ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੇਰੇ ਭੈੜੇ ਓ। ਤੁਸੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚੋਂ ਸਫਾਈ ਤੇ ਅਰੋਗਤਾ ਤੇ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਡੱਕਣ ਦਾ ਢੰਗ ਤੇ ਹੋਰ ਸਭ ਕੁਝ ਸਿੱਖਿਆ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਪੜ੍ਹੇ ਲਿਖੇ ਅਫਸਰਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਬਾਤਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਤੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ ਡਿੱਠੇ। ਓਹਨਾਂ ਅਫਸਰਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬੜੇ ਗਹੁ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਸਿਖਾਇਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਬਾਲਾਂ ਹਾਰ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਵਰਤਦੇ ਰਹੇ। ਹੁਣ ਤੁਸੀ ਪਿਨਸ਼ਨਾਂ ਲੈ ਕੇ ਘਰ ਆਏ ਓ ਤੇ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਪਿਨਸ਼ਨਾਂ ਵੀ ਏਹ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਈ ਦੇਂਦੇ ਨੇ। ਓਹਨਾਂ ਦੇ ਮੂਹਰੇ ਸੁਧਾਰ ਤੇ ਚੰਗੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ, ਚੰਗੀ ਖੇਤੀ ਵਾੜੀ ਕਰਨ ਤੇ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਡੱਕਣ, ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਨੀ ਸਿਖਾਣ, ਕੁੜੀਆਂ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਣ ਦਾ ਨਮੂਨਾ ਬਣਕੇ ਸਿਖਾਣ ਦੀ ਥਾਂ ਤੁਸੀ ਘਰ ਆ ਕੇ ਉਲਟਾ ਓਸੇ ਪੁਰਾਣੇ ਗੰਦ ਵਿੱਚ ਓਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਗਰਕ ਜਾਂਦੇ ਓ। ਤੁਹਾਡੀ ਸੁਘੜਤਾਈ ਨਿਰੀ ਤੁਹਾਡੀ ਵਰਦੀ ਵਿੱਚ ਈ ਏ। ਤੁਸੀਂ ਤਾਂ ਨਿਰੇ ਪੂਰੇ ਆਲਸੀ ਤੇ ਵੇਹਲੀਆਂ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਓ। ਜੇਹੜੇ ਜਾਣਦੇ ਤਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਓ, ਪਰ ਆਲਸ ਦਿਆਂ ਮਾਰਿਆਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਵਾਹ ਜੀ ਵਾਹ! {{x-larger|ਪਿਨਸ਼ਨੀ ਅਫ਼ਸਰ:-}}ਸੁਕਰਾਤ ਜੀ, ਜੋ ਕੁਝ ਤੁਸੀ ਆਖਦੇ ਓ, ਓਹ ਹੈ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਸੱਚ। ਭਾਵੇਂ ਕੁਝ ਵੀ ਹੋਵੇ ਅਸੀ ਓਹਨਾਂ ਹਾਰ ਜ਼ਾਲਮ ਤਾਂ ਨਹੀਂ।<noinclude></noinclude> 0wvschwlc87puouasvhule415xztnre ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/142 250 42758 227485 104912 2026-07-20T11:17:56Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227485 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੨੪ )}} {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}(ਹੋਰ ਵੀ ਗੁੱਸੇ ਹੋਕੇ) ਤੁਸੀ ਸ਼ੈਤ ਜ਼ਾਲਮ ਨ ਹੋਵੋਗੇ, ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਸੁਖ ਜਿਊੜੇ ਓ, ਜੇਹੜੇ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ' ਸਿਰੋਂ ਪਲਦੇ ਓ ਤੇ ਓਹਨਾਂ ਦਾ ਸੁਆਰਦੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ । ਤੁਸੀ ਪਿਨਸ਼ਨੀ ਓ, ਹੁਣ ਹੋਸ਼ ਕਰੋ ਤੇ ਜੇਹੜੀ ਚੰਗੀ ਸਿਖ ਮੱਤ ਫੌਜ ਵਿਚੋਂ ਲੈ ਕੇ ਆਏ ਸਾਓ, ਓਸ ਨੂੰ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਲਿਆਓ ਤੇ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਤੇ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਸਾਫ ਸੁਥਰਾ ਤੇ ਅਰੋਗ ਬਣਾਓ! {{x-larger|ਪਿਨਸ਼ਨੀ ਅਫ਼ਸਰ:-}}ਅੱਜ ਤੁਸੀ ਬੜੀਆਂ ਖੋਹਰੀਆਂ ਖੋਹਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਓ, ਪਰ ਅਸੀਂ ਜਤਨ ਕਰਕੇ ਇਸ ਵੱਡੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਦਿਆਂਗੇ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਮੈਂ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਬੜਾ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ ਤੇ ਸੂਬੇਦਾਰ ਜੀ ਤੁਸੀ ਮੈਨੂੰ ਮੇਰੀਆਂ ਖੋਹਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਲਈ ਮਾਫੀ ਦਿਓ। ਭਾਵੇਂ ਮੈਂ ਕਦੀ ਕਦ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਬੜਾ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਮੇਰੀ ਨੀਤ ਅਸਲੋਂ ਚੰਗੀ ਹੁੰਦੀ ਏ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਕਦੇ ਸੁਧਾਰਨ ਦੀ ਆਸ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ। ਮੈਂ ਵੀ ਕਦੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰ , ਸਾਂ ਤੇ ਸ਼ਪਾਹੀ ਸੱਦਾ ਖੇਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਬੇਲੀ ਏ?<noinclude></noinclude> 4y9itw6g1bu36ypqr4pwcbx6cck52x3 ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/143 250 42759 227486 104916 2026-07-20T11:18:03Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227486 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੨੫ )}} {{center|{{xxx-larger|'''ਮਨੁੱਖਾ ਜਨਮ ਦੀ ਵਡਿਆਈ'''}}}}</br> {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਪਿੰਡ ਦੇ ਚੌਧਰੀਓ, ਮੈਨੂੰ ਕਿੰਨੇ ਚਿਰਾਂ ਤੋਂ ਤੁਹਾਡੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਖਿਆਲ ਪਿਆ ਆਉਂਦਾ ਏ ਤੇ ਮੈਂ ਸੱਚ ਮੁੱਚ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਹਾਡਾ ਜੀਵਨ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੋਂ-ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉੱਚੇ ਹੌਣ ਦਾ ਗੁਮਾਨ ਏ-ਕੋਈ ਐਡਾ ਉੱਚਾ ਨਹੀਂ। {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਬਾਬਾ ਜੀ, ਤੁਸੀ ਅੱਜ ਬੜੀਆਂ ਵਧ ਵਧ ਕੇ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਓ, ਤੁਸੀਂ ਕਿਉਂ ਆਖਦੇ ਓ ਕਿ ਸਾਰਾ ਆਵਾ ਈ ਊਤਿਆ ਹੋਇਆ ਏ? {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਜਦ, ਮੈਂ ਅੱਜ ਸਵੇਰੇ ਲਗਾ ਆਉਂਦਾ ਸਾਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਕਈਆਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪੈਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤੇ ਪਿੰਡ ਦਿਆਂ ਰਸਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹਿ ਕੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਵਾਂਗਰ ਹੱਗਦਿਆਂ ਵੇਖਿਆ। ਨ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਸ਼ਰਮ ਹਯਾ ਸੀ ਤੇ ਨ ਕੋਈ ਸਫਾਈ ਦਾ ਖਿਆਲ ਸੀ । ਤੁਸੀ ਦੱਸੋ ਪਸ਼ੂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲੋਂ ਕਿਉਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਫਾ ਹੁੰਦੇ ਨੇ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਸੁਕਰਾਤ ਜੀ, ਅਸੀਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਤੇ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਵੇਲੇ ਟੱਟੀ ਫਿਰਨੀ ਹੋਈ ਨਾ। ਅਸੀ ਮੰਨਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਸਾਡੀ ਰਹਿਣੀ ਬਹਿਣੀ ਜਰਾ ਜਟਕੀ ਏ ਤੇ ਮੁਸ਼ਕ ਵੀ ਬੜੀ ਭੈੜੀ ਆਉਂਦੀ ਏ, ਪਰ ਅਸੀਂ ਹਿਲੇ ਹੋਏ ਹਾਂ ਤੇ ਅਸੀ ਓਸ ਦਾ ਹੁਣ<noinclude></noinclude> jq62ohn1wi4cu3i27keb8zfnlwl8xa0 ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/144 250 42760 227487 104918 2026-07-20T11:18:09Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227487 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੨੬ )}} ਕੋਈ ਖਿਆਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ । ਤੁਸੀ ਦੱਸੋ ਸਾਨੂੰ ਕਰਨਾ ਕੀ ਚਾਹੀਦਾ ਏ? {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤੁਹਾਡੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਟੋਏ ਹੋਣਗੇ ਈ, ਤੁਸੀ ਸਾਰੇ ਅੱਜ ਕਲ੍ਹ ਮੈਲੇ ਲਈ ਟੋਏ ਪੁੱਟਦੇ ਈ ਓ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਤੁਫੈਲ ਈ ਏ ਨਾ। ਤਦੋਂ ਦੇ ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ ਡਾਢੇ ਸਫਾ ਹਨ, ਸਾਡੇ ਮੁੰਡੇ ਕੁੜੀਆਂ ਵੀ ਅੱਗੇ ਨਾਲੋਂ ਤਕੜੇ ਨੇ ਤੇ ਓਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵੀ ਅੱਗੇ ਨਾਲੋਂ ਚੰਗੀਆਂ ਨੇ, ਮੱਖੀਆਂ ਵੀ ਘੱਟ ਨੇ, ਧੂੜ ਧੁੱਪਾ ਵੀ ਘੱਟ ਵੀ ਏ, ਤੇ ਫਸਲ ਵੀ ਅੱਗੇ ਨਾਲੋਂ ਦੂਨੇ ਹੁੰਦੇ ਨੇ। ਟੋਏ ਵੀ ਸਾਡੇ ਲਈ ਨਫੇ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਾਰਣ ਨੇ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਏਹਨਾਂ ਟੋਇਆਂ ਵਿੱਚ ਟੱਟੀ ਫਿਰਿਆ ਕਰੋ। ਏਹਨਾਂ ਤੇ ਦੋ ਫੱਟੀਆਂ ਰੱਖ ਕੇ ਦੁਆਲੇ ਪਰਦਾ ਕਰ ਲਓ ਤਾਂ ਫੇਰ ਏਹ ਬਣੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਅੱਬਲ ਦਰਜੇ ਦੀਆਂ ਟੱਟੀਆਂ ਨੇ। ਇਹੋ ਜਿਹੀਆਂ ਪਿੰਡ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਕੁਝ ਆਦਮੀਆਂ ਤੇ ਕੁਝ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਦੇ ਵਰਤਣ ਲਈ ਬਣਾਓ । ਏਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਨਾਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਰੂੜੀ ਵੀ ਵਧੇਰੇ ਮਿਲੇਗੀ ਤੇ ਨਾ ਮੁਸ਼ਕ ਆਵੇਗੀ ਤੇ ਨਾ ਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੋਈ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨਾਲੋਂ ਮਾੜੇ ਹੋਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਾਏਗਾ। ਸਾਰਾ ਮੈਲਾ ਤੇ ਗੋਹਾ ਸੁਆਹ ਨਾਲ ਕੱਜਿਆ ਜਾਏਗਾ ਤੇ ਫੇਰ ਨ ਕੋਈ ਮੁਸ਼ਕ ਤੇ ਨਾ ਈ ਮੱਖੀਆਂ ਆਉਣਗੀਆਂ। ਇਸ ਨਾਲ<noinclude></noinclude> 0i5afp76w0q3ad0vjruwt18us1tw1u1 ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/145 250 42761 227488 104919 2026-07-20T11:18:15Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227488 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੨੭ )}} ਤੁਹਾਡੀ ਸੇਹਤ ਵੀ ਚੰਗੀ ਹੋ ਜਾਏਗੀ, ਕਿਓਂ ਜੋ ਹੁਣ ਮੱਖੀਆਂ ਮੈਲੇ ਤੋਂ ਉੱਡ ਉੱਡਕੇ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਖਾਣ ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੇ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਬਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਬੈਠਦੀਆਂ ਹਨ। {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਅਸੀ ਆਪਣੀਆਂ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਲਈ ਤਾਂ ਏਹੋ ਜਹੀਆਂ ਟੱਟੀਆਂ ਬਣਾਕੇ ਵੇਖਾਂਗੇ ਤੇ ਸ਼ਾਇਦ ਮਗਰੋਂ ਆਪਣੇ ਲਈ ਵੀ ਬਣਾ ਲਈਏ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਚੌਧਰੀਓ, ਗੱਲ ਏਥੇ ਈ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਮੁੱਕਣੀ। ਤੁਸੀਂ ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਕੰਮ ਪਸ਼ੂਆਂ ਵਾਂਗਰ ਕਰਦੇ ਓ। {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਤੁਸੀ ਕੋਈ ਦੱਸੋ ਤਾਂ ਸਹੀ ਜੀ? {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਸੁਣੋ, ਤੁਹਾਡੇ ਘਰ ਸਹੇ ਜਾਂ ਚੂਹੇ ਦੀ ਖੁੱਡ ਵਾਂਗਰ ਹਨੇਰੇ ਨੇ ਤੇ ਓਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਬਾਰੀ ਨਹੀਂ। {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਸਕਰਾਤ ਜੀ। ਤੁਸੀਂ ਠੀਕ ਆਖਦੇ ਓ, ਪਰ ਹੁਣ ਸਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕਈ ਬਾਰੀਆਂ ਕੱਢਣ ਲੱਗ ਪਏ ਨੇ, ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਐਵੇਂ ਨਹੀਂ ਸੁੱਟ ਪਾਂਦੇ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਫੇਰ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਆਹ ਸ਼ਾਦੀਆਂ ਪੈਂਛੀਆਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਵਾਂਗਰ ਨੇ,ਏਹਨਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਲਿਖਾ ਪੜ੍ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਸੁਕਰਾਤ ਜੀ। ਇਹ ਗੱਲ ਤਾਂ ਤੁਸੀ ਝੂਠੀ ਆਖੀ ਦੇ, ਜਦੋਂ ਤੁਸੀ ਪਿਛਲੀ ਵੇਰ ਆਏ ਸੀ ਓਦੋਂ ਤੋਂ ਅਸੀਂ ਵਿਆਹ ਸ਼ਾਦੀਆਂ ਲਈ ਰਜਿਸਟਰ, ਖੋਲੇ<noinclude></noinclude> ff7b8zf7i7jvq6rab854rmk454user6 ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/146 250 42762 227489 104944 2026-07-20T11:18:21Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227489 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੨੮ )}} ਲਿਆ ਏ। ਏਸ ਨਾਲ ਮੁਕੱਦਮੇ ਬਾਜ਼ੀ ਤੇ ਹੋਰ ਦੁਖ ਘੱਟ ਗਏ ਨੇ ਤੇ ਹੁਣ ਸਾਰੇ ਮੰਨ ਗਏ ਨੇ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਰਜਿਸਟਰ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਰੱਖਣਾ ਬਾਂਧੇ ਦਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਬਹੁਤ ਚੰਗਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜੇ। ਫੇਰ ਤਾਂ ਤੁਸੀ ਪਸ਼ੂਆਂ ਤੋਂ ਦਬਾ ਦਬ ਵਧੀ ਜਾਂਦੇ ਓ। {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਹਾਂ, ਅਸੀ ਵਧਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਕਤਾਬਾਂ, ਵੱਡੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ, ਕੱਪੜੇ ਸਿਊਣ ਦੀਆਂ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਤੇ ਬਾਈਸਿਕਲਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਦੱਸੀ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤੁਸੀ ਲਿਖ ਸਕਦੇ ਹੋ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਨਹੀਂ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤੁਸੀਂ ਘਰ ਉਸਾਰ ਸਕਦੇ ਹੋ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਅਸੀਂ ਰਾਜ ਤਾਂ ਨਹੀਂ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਬਾਈਸਿਕਲ, ਕੱਪੜੇ ਸੀਉਣ ਵਾਲੀ ਮਸ਼ੀਨ ਜਾਂ ਗੱਡੀ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਓ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਅਸੀ ਕੋਈ ਲੁਹਾਰ ਤਰਖਾਣ ਜਾਂ ਮਿਸਤਰੀ ਆਂ? {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤੁਸੀ ਰੇਲ ਗੱਡੀ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਓ?<noinclude></noinclude> b1fuqi7eojj1qmkvgr438dzvh9k0j9h ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/147 250 42763 227490 104956 2026-07-20T11:18:28Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227490 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੨੯ )}} {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਸਕਰਾਤ ਜੀ। ਅਸੀਂ ਕੋਈ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਤਾਂ ਨਹੀਂ, ਅਸੀ ਤਾਂ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਹਾਂ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤਾਂ ਏਹ ਗੱਲਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਫਰਕ ਤਾਂ ਨਾ ਨਾ ਹੋਇਆ, ਕਿਉਂ ਜੋ ਤੁਸੀ ਏਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵੀ ਨਹੀਂ ਬਣਾ ਸਕਦੇ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ, ਪਰ ਅਸੀ ਏਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਰਤ ਤਾਂ ਸੱਕਦੇ ਹਾਂ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਇੱਕ ਚੂਹਾ ਵੀ ਤਾਂ ਗੱਡੀ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਸੱਕਦਾ ਏ, ਪਰ ਓਹ ਗੱਡੀ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਬਣ ਜਾਂਦਾ। ਜੇ ਤੁਹਾਡਾ ਬਾਈਸਿਕਲ ਜਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਕੱਪੜੇ ਸਿਉਣ ਦੀ ਮਸ਼ੀਨ ਵਿਗੜ ਜਾਏ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਦੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੋਈ ਜਾਚ ਨਹੀਂ। {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਸੁਕਰਾਤ ਜੀ, ਭਾਵੇਂ ਕੁਝ ਵੀ ਹੋਵੀਏ ਅਸੀ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨਾਲੋਂ ਤਾਂ ਉੱਚੇ ਹਾਂ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਚੰਗੇ ਤਾਂ ਨਹੀਂ, ਜੇ ਕੋਈ ਫਰਕ ਹੈ ਤਾਂ ਓਹ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ-ਇੱਕ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਬਾਲ ਮੈਲੇ ਤੇ ਗੰਦੇ ਨੇ ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਕਦੀ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਨਵਾਉਂਦੇ ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਘਰ ਵੀ ਮੈਲੇ ਨੇ। ਪਸ਼ੂ ਆਪਣਿਆਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਡਾਢਾ ਸੋਹਣਾ ਸਾਫ ਸੁਥਰਾ ਰੱਖਦੇ ਨੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵੀ ਸਾਫ ਰੱਖਦੇ ਨੇ। ਏਸ ਲਈ<noinclude></noinclude> bjy5f41qz8dco0018to7ixtlafkypyx ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/148 250 42764 227491 104960 2026-07-20T11:18:34Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227491 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੩੦ )}} ਪਸ਼ੂ ਬੀਮਾਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਤੇ ਨਾ ਈ ਓਹਨਾਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਬਾਲਾਂ ਵਾਂਗਰ ਖ਼ਰਾਬ ਹੁੰਦੀਆਂ ਨੇ। ਪਸ਼ੂ ਆਪਣੇ ਮਦੀਨ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਹਾਰ ਨਹੀਂ ਰੁਲਾਂਦੇ। ਓਹ ਸਭ ਨਾਲ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਵਰਤਦੇ ਨੇ। ਪਸ਼ੂ ਆਪਣੀਆਂ ਮਦੀਨਾਂ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਹਾਰ ਅੰਦਰ ਡੱਕ ਡੱਕ ਕੇ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ ਤੇ ਨਾ ਈ ਓਹਨਾਂ ਦੀ ਸੇਹਤ ਖਰਾਬ ਹੋਣ ਦੇਂਦੇ ਤੇ ਨਾ ਈ ਕਿਸੇ ਤਰਾਂ ਦੀ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤਕਲੀਫ ਦੇਂਦੇ ਨੇ। ਪਸ਼ੂ ਤੁਹਾਡੇ ਵਾਂਗਰ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੀ ਤੀਵੀਂ ਲੈ ਕੇ ਨੱਸ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ ਤੇ ਨਾ ਈ ਓਹ ਤੁਹਾਡੇ ਹਾਰ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਤੇ ਦਾਵ੍ਹੇ ਕਰਦੇ ਫਿਰਦੇ ਨੇ ਤੇ ਨਾ ਈ ਓਹ ਆਪਣੇ ਪੀਣ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਵਾਂਗਰ ਗੰਦਿਆਂ ਕਰਦੇ ਨੇ। {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਸੁਕਰਾਤ ਜੀ! ਬੱਸ ਕਰੋ, ਬਹੁਤੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾਂ ਬਣਾਈ ਜਾਓ । ਅੱਜ ਤੁਸੀ ਸਾਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਓ ਜੋ ਅਸੀ ਸਹਾਰ ਨਹੀਂ ਸੱਕਦੇ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਹੱਛਾ ਤੁਸੀ ਆਪ ਈ ਦੱਸੋ, ਮੈਂ ਸੱਚ ਆਖਣਾ ਜਾਂ ਕੂੜ ਮਾਰਨਾਂ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਸੁਕਰਾਤ ਜੀ, ਜੋ ਤੁਸੀ ਆਖਦੇ ਓ ਸੱਚ ਏ, ਪਰ ਸੁਣਦਿਆਂ ਮਿਰਚਾਂ ਲੱਗਦੀਆਂ ਨੇ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਸਲਾਹ ਏ ਜੋ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ<noinclude></noinclude> 2brrp8qu1e54itlcnthiq7opknzlahn ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/149 250 42765 227492 104961 2026-07-20T11:19:01Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227492 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੩੧ )}} ਗੁੜ ਦਿਆਂ (ਸੱਚ ਮਿਰਚਾਂ ਝੂਠ ਗੁੜ) ਝੂਠ ਬੋਲਾਂ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਖਾ ਜਾਏ। {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਨਹੀਂ ਇਸ ਨਾਲ ਵੀ ਤਾਂ ਸਾਡਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਬਣਨਾ। ਅਸੀ ਏਹ ਗੱਲਾਂ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੋਂ ਸੁਣਦੇ ਆਏ ਆਂ, ਪਰ ਅਸੀਂ ਜਰਾ ਮੱਠਾ ਟੁਰਦੇ ਆਂ। ਇੱਕ ਵੇਲੇ ਇੱਕ ਗੱਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਏ। ਜੋ ਲੀਹ ਤੁਸੀ ਪਾਓਗੇ ਅਸੀ ਓਸੇ ਤੇ ਈ ਟੁਰੀ ਜਾਵਾਂਗੇ । ਪਹਿਲਾਂ ਜਿਸਤਰ੍ਹਾਂ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਮਨਣਾ ਏਂ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਸੀਂ ਆਪਣਿਆਂ ਭਰਾਵਾਂ ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਘਰ ਵਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਨਾਣਾ ਹੋਇਆ। ਹਰ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਗੱਲ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਲਈ ਬੜਾ ਚਿਰ ਲਗਦਾ ਏ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਹਾਂ ਇਹ ਤਾਂ ਮੈਂ ਸਭ ਕੁਝ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਕਿਸੇ ਕਿਸੇ ਦਿਨ ਮੈਂ ਬੜਾ ਕਾਹਲਾ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਆਂ ਤੇ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀ ਕਦੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੁਧਰਨਾ। {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਅਸੀ ਤਾਂ ਅੱਗੇ ਈ ਥੋੜਾ ਮਾਸਾ ਸੁਧਰ ਗਏ ਆਂ ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸ ਨੂੰ ਏਸ ਗੱਲ ਦਾ ਵਧੇਰਾ ਪਤਾ ਏ? {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਹਾਂ ਕੁਝ ਨ ਕੁਝ ਫਰਕ ਪਿਆ ਤਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਦਿਸਦਾ ਏ। ਰੂੜੀ ਦੇ ਟੋਏ, ਵਿਆਹ ਸ਼ਾਦੀ ਦੇ ਰਜਿਸਟਰ, ਕਿਧਰੇ ਕਿਧਰੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਰੀਆਂ, ਅੱਗੇ<noinclude></noinclude> ohazmuzuqiscl13hd84nr8gdquysnnz ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/150 250 42766 227493 104965 2026-07-20T11:19:07Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227493 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੩੨ )}} ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਗਹਿਣੇ ਪਾਣਾ ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੁਧਾਰ ਮੈਂ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ। {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਸੁਕਰਾਤ ਜੀ! ਅਸੀ ਤੁਹਾਡੇ ਬੜੇ ਧੰਨਵਾਦੀ ਹਾਂ, ਕਿਉਂ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਸਾਡਾ ਹੌਂਸਲਾ ਬੜਾ ਵਧਾਂਦੇ ਓ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਹਾਂ ( ਮਕਰਾ ਬਣਕੇ ਮੁਸਕਰਾਇਆ ਤੇ ਘਰ ਜਾਂਦਿਆਂ ਜਾਂਦਿਆਂ ਓਹਲੇ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨੁੱਕਰ ਤੋਂ ਆਖਿਆ ) ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿਆਂ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਗੱਲੇ ਤਾਂ ਪਸ਼ੂਆਂ ਤੋਂ ਬੜੇ ਵਧੇ ਹੋਏ ਓ। ਪਸ਼ੁ ਨ ਤਾਂ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਂਦੇ ਨੇ ਤੇ ਨਾ ਈ ਹੱਕਾ ਛਿਕਦੇ ਨੇ। {{center|ਸਾਹਬ ਸਲਾਮਤ !}} {{center|{{xxx-larger|'''ਮਨੁੱਖ ਤੇ ਪਸ਼ੂ'''}}}} {{gap}}ਸੁਕਰਾਤ ਪਿੰਡ ਦੇ ਦਾਰੇ ਆਇਆ ਤਾਂ ਕੀ ਵੇਖਦਾ ਏ ਜੋ ਪਿੰਡ ਦੇ ਚੌਧਰੀ ਅੱਗੇ ਵਾਕਰ ਹੱਕੇ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਬੈਠੇ ਗੱਪਾਂ ਮਾਰਦੇ ਨੇ। {{gap}}{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਮੇਰਾ ਜੀ ਕਰਦਾ ਏ ਕਿ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਪਿੰਡ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਤੁਹਾਡਾ ਰੋਜ਼ ਦਾ ਰਹਿਣ ਬਹਿਣ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖਾਂ। {{gap}}ਚੌਧਰੀ ਸਿਰ ਹਿਲਾ ਕੇ ਜ਼ਰਾ ਖਿੱਝ ਕੇ ਘਬਰਾਏ ਹੋਏ<noinclude></noinclude> 7dfh7225xyx4pevm6ynv5vgigtrynzn ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/151 250 42767 227494 104971 2026-07-20T11:19:23Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227494 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੩੩ )}} ਬੁੜ ਬੁੜ ਕਰਨ ਲੱਗੇ । ਅੰਤ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬੁੱਢਾ, ਬਾਬਾ ਬੋਲਿਆ 'ਸੁਕਰਾਤ ਦੀ, ਵੇਖੋ ਨਾ ਅਸੀ ਤੁਹਾਡੀ ਉਮਰ ਤੇ ਸਿਆਨਪ ਦੀ ਬੜੀ ਕਦਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਇਹ ਗੱਲ ਬਣਨੀ ਨਹੀਂ ਜੇ।' {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਚੌਧਰੀ ਜੀ, ਮੈਂ ਕਈ ਵਾਰੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਨਭੋਲ ਰਿੰਜ ਕੀਤਾ ਏ । ਤੁਸੀ ਦੱਸੋ ਤਾਂ ਸਹੀ ਜੋ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਤੁਹਾਡਾ ਘਰੋਗਾ ਜੀਵਨ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਚੰਗੀ ਤਰਾਂ ਵੇਖ ਸੱਕਦਾ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਸੁਕਰਾਤ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਰਿੰਜ ਨਾ ਹੋਵੋ, ਪਰ ਇਹ ਗੱਲ ਕਦੀ ਹੋਣੀ ਨਹੀਂ ਜੇ। ਅਸੀ ਲੋਕ ਟੱਬਰਦਾਰ ਹੋਏ, ਇਹ ਹੋ ਈ ਨਹੀਂ ਸੱਕਦਾ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਚੌਧਰੀਓ, ਦੱਸੋ ਤਾਂ ਸਹੀ, ਇਹ ਹੋ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਸੱਕਦਾ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਇਹ ਗੱਲ ਜੁ ਅਨਹੋਣੀ ਹੋਈ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਪਰ ਕਿਉਂ, ਦੱਸੋ ਤਾਂ ਸਹੀ। {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਸਕਰਾਤ ਜੀ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਜ਼ਰੂਰ ਪੁੱਛਣਾ ਈ ਏ ਤਾਂ ਗੱਲ ਇਉਂ ਜੇ। ਸਾਡੇ ਪਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਜੇ ਤੁਸੀ ਪਿੰਡ ਆ ਵੱਸੇ ਤਾਂ ਸਾਡੀਆਂ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਕੰਮ ਕਾਜ ਲਈ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਡਰਦਿਆਂ ਏਧਰ ਓਧਰ ਜਾਣ ਵਿੱਚ ਦੁੱਖ ਹੋਵੇਗਾ।<noinclude></noinclude> 2twskhk3zj87ff8ta5qvlqyfr3q87vf ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/152 250 42768 227495 105026 2026-07-20T11:19:37Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227495 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੩੪ )}} {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}(ਡਾਢਾ ਖਿੜ ਖਿੜ ਹੱਸ ਕੇ) ਵਾਹ ਭਾਈ ਵਾਹ, ਇਹ ਕੀ ਗੱਲ ਹੋਈ? ਕੀ ਮੈਂ ਟੱਬਰਦਾਰ ਨਹੀਂ? ਮੈਂ ਸੱਠਾਂ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦਾ ਬਾਬਾ ਹਾਂ, ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਕਿਸ ਡਰਨਾ ਹੋਇਆ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}(ਜ਼ਰਾ ਖਿੱਝ ਕੇ) ਭਾਵੇਂ ਕੁਝ ਹੋਵੇ, ਇਹ ਗੱਲ ਬਨਣੀ ਨਹੀਂ। ਸਾਡੇ ਰਵਾਜ ਜੁ ਹੋਇਆ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ ਰਹਿ ਨਹੀਂ ਸੱਕਦੇ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਚੰਗਾ, ਫੇਰ ਮੈਂ ਪਿੰਡੋਂ ਬਾਹਰ ਈ ਰਹਿ ਪਵਾਂਗਾ ਤੇ ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਆਖੋਗੇ ਤਾਂ ਮੈਂ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਆਵਾਂਗਾ। {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}(ਜ਼ਰਾ ਸ਼ਰਮਾ ਕੇ) ਸੁਕਰਾਤ ਦੀ ਕੀ ਆਖਾਂ, ਇਹ ਗੱਲ ਤਾਂ ਔਖੀ ਏ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਗੱਲ ਕੀ ਏ ? ਕੀ ਤੁਹਾਡੇ ਡੰਗਰ ਪਰਦਾ ਕਰਦੇ ਨੇ ? ਮੈਂ ਏਥੇ ਰਹਿ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਸੱਕਦਾ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਨਹੀਂ, ਇਹ ਓਹ ਗੱਲ ਤਾਂ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਇਹ ਗੱਲ ਬਣੀ ਨਹੀਂ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤਾਂ ਫੇਰ ਤੁਸੀ ਲਕ ਛੁਪਕੇ ਚੋਰੀ ਚੋਰੀ ਕੋਈ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਓ, ਤੁਸੀ ਦੱਸੋ ਤਾਂ ਸਹੀ । ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਰਿੰਜ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਪਰ ਜਿੰਨ ਹੋ<noinclude></noinclude> beabbkof2yl46bfawj36o1n6vevjc7o ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/153 250 42769 227496 105047 2026-07-20T11:20:58Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227496 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੩੫ )}} ਸਕੇ ਮੈਂ ਓਨਾ ਈ ਤੁਹਾਡੇ ਨੇੜੇ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਸੁਕਰਾਤ ਜੀ ਜ਼ਰੂਰ। ਅਸੀ ਮੰਨਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀ ਸਾਡੇ ਸੱਚੇ ਮਿੱਤਰ ਓ, ਪਰ ਦੁੱਖ ਤਾਂ ਇਹ ਵੇ ਜੋ ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਗੰਦ ਦੇ ਢੇਰ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਨੇ ਤੇ ਅਸੀ ਓਹਨਾਂ ਤੇ ਟੱਟੀ ਟੁਟੀ ਫਿਰਨੀ ਹੋਈ, ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਏਥੇ ਰਿਹਾ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ । ਤੁਸੀ ਸਫਾਈ ਤੇ ਐਡਾ ਜ਼ੋਰ ਦੇਂਦੇ ਓ ਜੋ ਤੁਸੀ ਏਥੇ ਰਹਿਕੇ ਖੁਸ਼ ਨ ਹੋਵੋਗੇ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤੁਸੀ ਮੈਨੂੰ ਹੁਣੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਜੋ ਤੁਸੀ ਪਰਦਾ ਕਰਦੇ ਓ। {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਹਜ਼ੂਰ ਕਰਨੇ ਆਂ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਇਹ ਪਰਦਾ ਵੀ ਤਾਂ ਅਜਬ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਏ, ਘਰ ਤਾਂ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਪਰਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਨੇ ਤੇ ਬਾਹਰ ਆਕੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਟੱਟੀ ਬਹਿ ਜਾਂਦੀਆਂ ਨੇ ਤੇ ਕੋਈ ਪਰਵਾਹ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀਆਂ, ਤੁਸੀ ਵੀ ਸੱਚ ਮੱਚ ਅਜਬ ਲੋਕ ਓ । {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਓਹ ਰਾਤੀਂ ਬਾਹਰ ਟੱਟੀ ਫਿਰਨ ਜਾਂਦੀਆਂ ਨੇ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤਾਂ ਇਹ ਹੋਰ ਵੀ ਭੈੜਾ ਕੰਮ ਹੋਇਆ, ਦੱਸੋ ਜੇ ਕਦੀ ਓਹ ਬਮਾਰ ਸ਼ਮਾਰ ਹੋ ਜਾਣ ਤੇ ਦਿਨੇਂ ਟੱਟੀ ਫਿਰਨੀ ਪਏ ਤਾਂ ਕੀ ਕਰੋ ?<noinclude></noinclude> 22m3exbakupowkjsebc6csrn703cdyt ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/154 250 42770 227497 105064 2026-07-20T11:21:08Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227497 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੩੬ )}} {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਤਾਂ ਓਹ ਜਤਨ ਕਰਕੇ ਤਰਕਾਲਾਂ ਤੀਕ ਡੱਕੀ ਰੱਖਦੀਆਂ ਨੇ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਵਿਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕੇਡਾ ਦੁੱਖ ਤੇ ਕੇਡੀ ਡਾਢੀ ਪੀੜ ਹੁੰਦੀ ਹੋਣੀ ਏ ਤੇ ਇਹ ਓਹਨਾਂ ਦੀ ਅਰੋਗਤਾ ਲਈ ਕੇਡੀ ਖਰਾਬ ਗੱਲ ਏ । ਕੀ ਤੁਸੀ ਮਰਦ ਇਹ ਚਾਹੁੰਦੇ ਓ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੀ ਕੋਈ ਏਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰੜੇ ਦੁੱਖ ਦੇਵੇ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜਿੱਥੇ ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਸਾਡਾ ਦਿਲ ਕਰਦਾ ਦੇ ਅਸੀ ਲਗੇ ਜਾਂਦੇ ਆਂ । {{x-larger|ਸਕਰਾਤ:-}}ਤੁਸੀ ਆਪਣੀਆਂ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਤੇ ਕੇਡਾ ਜ਼ੁਲਮ ਕਰਦੇ ਓ। {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਨਹੀਂ ਜੀ ਜੇ ਦਿਨੇ ਟੱਟੀ ਆ ਜਾਏ ਤਾਂ ਓਹ ਫਸਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੜਕੇ ਫਿਰ ਆਉਂਦੀਆਂ ਨੇ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਫਸਲ ਸਾਰਾ ਵਰ੍ਹਾ ਤਾਂ ਪਿੰਡ ਉਦਾਲੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ । {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਫੇਰ ਝਾੜੀਆਂ ਝੂੜੀਆਂ ਜੂ ਹੈਨ ਨੇ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਓਥੇ ਤਾਂ ਕੋਈ ਪਰਦਾ ਨਹੀਂ। ਓਥੇ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਟੱਟੀ ਫਿਰਦੇ ਨੇ । ਤੇ ਨਾ ਈ ਕੋਈ ਝਾੜੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਝਾੜੀਆਂ ਦਾ ਤਾਂ ਇੱਕੋ ਪਾਸਿਓ ਓਹਲਾ ਹੁੰਦਾ ਏ । ਜੇ ਟੱਟੀ ਫਿਰਦਿਆਂ ਫਿਰਦਿਆਂ ਕੋਈ ਉਪਰੋਂ ਆ ਜਾਏ<noinclude></noinclude> g1hx7hrqj768seoc9l1iwfmz57dyku6 ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/155 250 42772 227498 105067 2026-07-20T11:21:22Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227498 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੩੭ )}} ਤਾਂ ਓਹਨਾਂ ਵਿਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਝਟ ਉੱਠਕੇ ਏਧਰ ਓਧਰ ਹੋਣਾ ਪੈਂਦਾ ਏ । ਇਹ ਕਹੀ ਭੈੜੀ ਘਿਣ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਏ । {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਸੱਚ ਏ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤਾਂ ਤੁਸੀ ਨਿਰੇ ਪੱਕੇ ਦੈਂਤ ਈ ਨਹੀਂ ਤੁਸੀ ਸਗੋਂ ਆਪਣੀਆਂ ਜਨਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਜੋਰੋ ਜੋਰੀ ਪੱਕੀਆਂ ਬੇਸ਼ਰਮ ਬਣਾਂਦੇ ਓ ਤੇ ਫਿਰ ਤੁਸੀ ਟਾਹਰਾਂ ਮਾਰਦੇ ਓ ਜੋ ਅਸੀ ਉੱਚੀ ਜਾਤ ਦੇ ਪਰਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਆਂ। ਮੈਂ ਆਖਾਂਗਾ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਰਵਾਜ ਜ਼ਾਲਮ ਗੰਦੇ ਤੇ ਬੇਸ਼ਰਮ ਹਨ ਤੇ ਜਨਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਖੱਜਲ ਖਵਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੇ । {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਹੱਛਾ , ਜੀ ਤੁਸੀ ਦੱਸੋ ਫੇਰ ਇਸਦਾ ਇਲਾਜ ਕੀ ਏ ? {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਇਹ ਗੱਲ ਤਾਂ ਬੜੀ ਸਿੱਧੀ ਸਾਦੀ ਏ। ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਮੈਲੇ ਤੇ ਕੂੜੇ ਲਈ ਟੋਏ ਪੱਟੇ ਨੇ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਹਾਂ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤਾਂ ਫੇਰ ਓਹਨਾਂ ਦੇ ਉਦਾਲੇ ਕੰਧਾਂ ਜਾਂ ਪਰਦਾ ਬਣਾ ਲਓ ( ਪਰਦਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਕੰਧਾਂ ਚੰਗੀਆਂ ਨੇ ਕਿਉਂ ਜੋ ਏਹਨਾਂ ਦੇ ਉਦਾਲੇ ਮੱਖੀਆਂ ਨਹੀਂ ਬਹਿੰਦੀਆਂ) ਅਤੇ ਟੋਇਆਂ ਤੇ ਦੋ ਛੋਟੇ ਰੱਖ ਲਓ ਤੇ ਫੇਰ<noinclude></noinclude> 3uop5er0u9972yqhojshlot31vcxrys ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/171 250 42780 227514 105129 2026-07-20T11:23:32Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227514 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੫੫ )}} ਸਾਨੂੰ ਵੇਹਲ ਘੱਟ ਈ ਲੱਗਦੀ ਏ। ਚੱਕੀ ਤੇ ਗੋਹਾ ਥੱਪਣ ਤੇ ਹੋਰ ਕੰਮ ਕਾਜ ਤੋਂ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਹਲ ਕਿੱਥੋਂ ? ਓਹ ਸਿੱਖੇ ਕਿਦ੍ਹੇ ਕੋਲੋਂ, ਜਦ ਓਹਦੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਈ ਸਿਊਣਾ ਪਰੋਨਾ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ? {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਪਰ ਆਟਾ ਤਾਂ ਡੰਗਰ ਖਰਾਸਾਂ ਨਾਲ ਸਹਿਜੇ ਈ ਪੀਹ ਦੇਂਦੇ ਨੇ, ਗੋਹਾ ਥੱਪਣਾ ਤੁਸੀ ਉੱਕਾ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਛੱਡ ਦੇਂਦੇ ਤੇ ਇਸ ਦੀ ਥਾਂ ਲਕੜਾਂ ਜਾਂ ਕੋਕ (ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੱਥਰ ਦਾ ਕੋਲਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਧੂਆਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ) ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਬਾਲਦੇ ? ਗੋਹੇ ਦੀ ਰੂੜੀ ਆਪਣਿਆਂ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾ ਕੇ ਅੱਗੇ ਨਾਲੋਂ ਦੂਨੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਤੇ ਆਪਣਾ ਧਨ ਵਧਾਂਦੇ ? {{x-larger|ਲੰਬਰਦਾਰ:-}}ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਸ ਦਿਆਂ ਜੋ ਮੈਂ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਕਰ ਸੱਕਦਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਅੰਤ ਨੂੰ ਓਹ ਹੈ ਤਾਂ ਜ਼ਨਾਨੀ, ਜ਼ਨਾਨੀ ਲਈ ਕੀ ਸਿਰ ਖਪਾਈ ਕਰਨੀ ਹੋਈ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤੁਸੀ ਮੈਨੂੰ ਹੁਣੇ ਈ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਜੋ ਬਾਲਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣਾ ਪੋਸਣਾ ਕੁੜੀਆਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਫਰਜ਼ ਏ । {{x-larger|ਲੰਬਰਦਾਰ:-}}ਜੀ ਹਾਂ।<noinclude></noinclude> qp5839g94j761s7zqp9gtu2dffrl6n1 ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/170 250 42781 227513 105125 2026-07-20T11:23:26Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227513 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੫੪ )}} ਓਸ ਜ਼ਨਾਨੀ ਮਾਨ ਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਗੱਲਾਂ ਦੀ ਕੀ ਸਾਰ ਏ ? ਏਹ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਬਿਧਮਾਤਾ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਈ । ਲਿਖੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਨੇ । ਜੇ ਰੱਬ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਹੋਈ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਬਾਲ ਆਪੇ ਈ ਬੜੇ ਹੱਟੇ ਕੱਟੇ ਤਕੜੇ ਤਾਜ਼ੇ ਤੇ ਨਵੇਂ ਨਰੋਏ ਤੇ ਅਰੋਗ ਜਵਾਨ ਨਿਕਲਣਗੇ । ਜੇ ਰੱਬ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨ ਹੋਈ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਭਾਗ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਪਰ ਮਾਤਾ ਠਕਾਣ, ਕੁਨੈਨ ਤੇ ਮੱਛਰਦਾਨੀਆਂ, ਟੱਟੀਆਂ ਦੀ ਬਾਬਤ ਕੀ ਆਖਦੇ ਓ ? ਤੁਸੀ ਕਦੀ ਪਲਟਣ ਵਿੱਚ ਸਿਪਾਹੀ ਹੁੰਦੇ ਸੀ ਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਏਹਨਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਏ ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਵੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦੇ ਓ ਕਿ ਜਿੰਨਾ ਵਧੇਰਾ ਏਹਨਾਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਿਆ ਜਾਏਗਾ ਓਨੇ ਈ ਵਧੇਰੇ ਪਲਟਣ ਦੇ ਜਵਾਨ ਨਰੋਏ ਤੇ ਤਕੜੇ ਹੋਣਗੇ । {{x-larger|ਲੰਬਰਦਾਰ:-}}ਇਹ ਗੱਲ ਤਾਂ ਤੁਸੀ ਠੀਕ ਆਖਦੇ ਓ, ਪਰ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਦਾ ਏਹਨਾਂ ਨਾਲ ਕੀ ਵਾਸਤਾ ਹੋਇਆ ? {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਲੰਬਰਦਾਰ ਜੀ, ਓਹਨਾਂ ਦਾ ਏਹਨਾਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ-ਜੇ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤਕੜਿਆਂ ਬਾਲਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਏ-ਤਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਵਾਸਤਾ ਏ । ਕੀ ਤੁਹਾਡੀ ਬੀਬੀ ਨੂੰ ਕੱਪੜੇ ਸਿਉਣੇ ਆਉਂਦੇ ਨੇ? {{x-larger|ਲੰਬਰਦਾਰ:-}}ਨਹੀਂ ਜੀ, ਏਹਨਾਂ ਕੰਮਾਂ ਲਈ<noinclude></noinclude> m62qo3a2e8sw47fap9kzq2e1v50an8v ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/169 250 42782 227512 105116 2026-07-20T11:23:20Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227512 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੫੩ )}} ਤੁਹਾਨੂੰ ਅੱਗੇ ਦੱਸ ਬੈਠਾ ਆਂ ਕਿ ਓਹਨੂੰ ਆਟਾ ਪੀਹਣਾ ਗੋਹੇ ਥੱਪਣੇ ਤੇ ਮਾੜਾ ਮੋਟਾ ਰੋਟੀ ਟੁਕ ਕਰਨਾ ਵੀ ਆਉਂਦਾ ਏ, ਹੋਰ ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਓ ? {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਮੇਰੀ ਸਮਝੇ ਤੁਸੀ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਬਾਲਾਂ ਨੂੰ ਨ੍ਹਾਉਣ ਧੁਆਉਣ, ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਖੁਆਣ ਪਿਆਣ ਆਦਿਕ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਹੋਵੇਗੀ । ਨਿਆਣਿਆਂ ਬਾਲਾਂ ਦਿਆਂ ਕੱਪੜਿਆਂ ਨੂੰ ਗੰਢਣਾ ਤੁਪਣਾ ਵੀ ਸਿਖਾਇਆ ਹੋਵੇਗਾ । ਓਹਨੂੰ ਬਾਲਾਂ ਦੇ ਮਾੜੇ ਮੋਟੇ ਰੋਗਾਂ ਦੀ ਦੁਵਾਈ ਦਰਮਲ ਕਰਨੀ ਵੀ ਆਉਂਦੀ ਹੋਣੀ ਏ । ਜੇ ਕਿਸੇ ਬਾਲ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੁਖਣ ਲੱਗ ਜਾਣ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਵੀ ਦਾਰੂ ਕਰ ਸੱਕਦੀ ਹੋਵੇਗੀ । ਜੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਝਰੀਟ ਜਾਂ ਚੀਰ ਆ ਜਾਏ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਦੀ ਪੀੜ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਵੀ, ਓਹ ਇਲਾਜ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੋਣੀ ਏ ? ਓਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਨੂੰ ਹਵਾਦਾਰ ਬਨਾਣਾਂ ਵੀ ਆਉਂਦਾ ਹੋਣਾ ਏ ? ਮਾਤਾ, ਤਾਪ ਤੇ ਪਲੇਗ ਤੇ ਏਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਵੀ ਜਾਣਦੀ ਹੋਵੇਗੀ ? {{x-larger|ਲੰਬਰਦਾਰ:-}}ਓ ਬੁੱਢਿਆ, ਐਵੇਂ ਅਹਿਮਕ ਪੁਣੇ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨ ਕਰ । ਮੇਰੀ ਧੀ ਦੀ ਤਾਂ ਤੂੰ ਗੱਲ ਈ ਨ ਕਰ, ਮੈਨੂੰ ਜਦ ਆਪ ਈ ਏਹਾ ਜਿਹੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਸਮਝ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਓਸ ਬਾਲ ਨੂੰ ਤੇ ਫੇਰ<noinclude></noinclude> td3gq4lq71r5q5pp0fdq518qfg52j9l ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/168 250 42783 227511 105114 2026-07-20T11:23:13Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227511 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੫੨ )}} {{x-larger|ਲੰਬਰਦਾਰ:-}}ਜੀ ਜ਼ਰੂਰ ਔਖਾ ਏ । ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਸਾਡੇ ਕੁੜਮ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੋਤਰੇ ਪੋਤਰੀਆਂ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਨੇ ਤੇ ਅਜੇ ਤੀਕ ਓਹ ਪੋਤਰਿਆਂ ਪੋਤਰੀਆਂ ਤੋਂ ਵਾਂਜਿਆ ਬੈਠਾ ਏ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਮਾਂਵਾਂ ਦੀ ਸੱਚ ਮੁਚ ਬੜੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਏ। {{x-larger|ਲੰਬਰਦਾਰ:-}}ਹਾਂ ਜੀ । ਮੈਨੂੰ ਆਸ ਏ ਜੋ ਮੇਰੀ ਧੀ ਏਸ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਓ ਉੱਕਣ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਲੱਗੀ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਮੇਰਾ ਵੀ ਖਿਆਲ ਏ ਓਹ ਕਦੀ ਨਹੀਂ ਉੱਕਣ ਲੱਗੀ ਕਿਉਂ ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਬੜੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਏ । ਲੰਬਰਦਾਰ:-ਤੁਸੀ ਫੇਰ ਓਹੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਓ । ਇਸ ਤੋਂ ਤੁਹਾਡਾ ਮਤਲਬ ਕੀ ਏ ? {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਕੀ ਤੁਸੀ ਮੈਨੂੰ ਹੁਣੇ ਨਹੀਂ ਸੀ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਅਸੀ ਆਪਣੇ ਡੰਗਰਾਂ ਨੂੰ-ਜੇਹੜਾ ਕੰਮ ਓਹਨਾਂ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ-ਅਸੀ ਬੜੇ ਖਿਆਲ ਨਾਲ ਸਿਖਾਂਦੇ ਹਾਂ । ਤੁਹਾਡੀ ਧੀ ਦੀ ਤੁਹਾਡੇ ਡੰਗਰਾਂ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤ ਵਧੇਰੀ ਲੋੜ ਏ । ਤੁਸੀਂ ਜ਼ਰੂਰ ਈ ਉਸ ਨੂੰ ਬਾਲਾਂ ਦੇ ਪਾਲਣ ਪੋਸਣ ਦੇ ਔਖੇ ਕੰਮ ਦੀ ਬੜੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਹੋਣੀ ਏ ? {{x-larger|ਲੰਬਰਦਾਰ:-}}ਤੁਹਾਡਾ ਮਤਲਬ ਕੀ ਏ ? ਮੈਂ ਜੋ<noinclude></noinclude> fma78r6xuue05lqjv77o0h69vbhqebu ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/167 250 42784 227510 105106 2026-07-20T11:23:03Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227510 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੫੧ )}} ਕੁੜੀ ਦਿਆਂ ਗਹਿਣਿਆਂ ਤੇ ਵੀ ਚੰਗੀ ਤਕੜੀ ਰਕਮ ਪਰਚੀ ਏ, ਓਹ ਓ, ਨੀਂਗਰ ਚੰਦ ਵੀ ਚੰਗਾ ਏ, ਰੱਬ ਕਰੇ, ਉਸਦੇ ਘਰ ਉਸਦੀ ਵੇਲ ਵਧਾਣ ਲਈ ਬਾਲ ਹੋਣ ਜੋ ਉਸਦਾ ਨਾਉਂ ਰਹੇ । ਅੱਜ ਤੀਕ ਉਸਦੇ ਪਿਉ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੋਤਰੇ ਪੋਤਰੀਆਂ ਨਿੱਕਿਆਂ ਹੁੰਦਿਆਂ ਈ ਮਰ ਗਏ ਨੇ । ਉਸ ਵਿਚਾਰੇ ਦੇ ਤਾਂ ਏਹੋ ਜਹੇ ਭਾਗ ਨੇ । {{x-larger|ਸਕਰਾਤ:-}}ਹਰ ਇੱਕ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਦੀ ਏਹੀ ਚਾਹ ਏ ਜੋ ਮੇਰੇ ਮੁੰਡੇ ਕੁੜੀਆਂ ਬੜੇ ਤਕੜੇ ਤੇ ਨਰੋਏ ਹੋਣ ਤੇ ਵਧਣ ਫੁਲਣ ? {{x-larger|ਲੰਬਰਦਾਰ:-}}ਜੀ ਸੱਚ ਏ, ਸਾਡੀ ਤਾਂ ਰਾਤ ਦਿਨ ਏਹਾ ਬੇਨਤੀ ਏ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਬਾਲਾਂ ਨੂੰ ਕੌਣ ਪਾਲਦਾ ਏ ? {{x-larger|ਲੰਬਰਦਾਰ:-}}ਓਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਵਾਂ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤਾਂ ਇਹ ਓਹਨਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕੰਮ ਹੋਇਆ ? {{x-larger|ਲੰਬਰਦਾਰ:-}}ਬੜਾ ਜ਼ਰੂਰੀ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਮੰਦੇ ਭਾਗਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਕਈ ਸੱਟਾਂ ਫੇਟਾਂ ਲੱਗਣ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦਾ ਡਾਢਾ ਗੰਦਾ ਹਾਲ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿਚਾਰੀਆਂ ਲਈ ਤਾਂ ਇਹ ਕੰਮ ਜ਼ਰੂਰ ਈ ਡਾਢਾ ਔਖਾ ਏ ।<noinclude></noinclude> o9gcbr4meyro2jy7ptaxxlhh7lhragc ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/166 250 42787 227509 105091 2026-07-20T11:22:56Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227509 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੫੦ )}} {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਮੇਰਾ ਖਿਆਲ ਏ ਜੋ ਬੀਬੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੋਹਰੇ ਘਰ ਜਾ ਕੇ ਵੱਸਣ ਰੱਸਣ ਲਈ ਸਭ ਕੁਝ ਸਿੱਖਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ? {{x-larger|ਲੰਬਰਦਾਰ:-}}ਇਸ ਤੋਂ ਤੁਹਾਡਾ ਮਤਲਬ ਕੀ ਏ ? {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਕੀ ਤੁਸੀ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਡੰਗਰਾਂ ਨੂੰ-ਜੇਹੜਾ ਕੰਮ ਓਹਨਾਂ ਨੇ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਏ-ਸਿਖਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਏ ? {{x-larger|ਲੰਬਰਦਾਰ:-}}ਏਸ ਗੱਲ ਦਾ ਓਸ ਨਾਲ ਕੀ ਵਾਸਤਾ ਹੋਇਆ ? {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਕੀ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਓਹਨਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਕੰਮਾਂ ਦੀ-ਜੋ ਓਹਨਾਂ ਨੇ ਸੋਹਰੇ ਘਰ ਜਾ ਕੇ ਕਰਨੇ ਹੁੰਦੇ ਨੇ-ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਜਾਏ ? {{x-larger|ਲੰਬਰਦਾਰ:-}}ਜੀ ਓਹ ਆਟਾ ਪੀਹ ਲੈਂਦੀ ਏ, ਗੋਹਾ ਥੱਪ ਸਕਦੀ ਏ ਤੇ ਮਾੜਾ ਮੋਟਾ ਝੋਟੀ ਟੁਕ ਵੀ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਏ । ਤੁਸੀ ਹੋਰ ਕੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਓ ? ਅੰਤ ਨੂੰ ਓਹ ਹੈ ਤਾਂ ਜ਼ਨਾਨੀ ਈ । {{x-larger|ਸਕਰਾਤ:-}}ਵਾਹ ਭਾਈ ਵਾਹ । ਉਸ ਗਭਰੂ ਦੇ ਸੱਚ ਮੁਚ ਬੜੇ ਚੰਗੇ ਭਾਗ ਹੋਣਗੇ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਏਹਾ ਜਹੀ ਚੰਗੀ ਸੁਚੱਜੀ ਵਹੁਟੀ ਲੱਭ ਜਾਏਗੀ । {{x-larger|ਲੰਬਰਦਾਰ:-}}ਓਹ ਸੱਚ ਮੁਚ ਹੋਵੇਗਾ । ਮੈਂ ਆਪਣੀ<noinclude></noinclude> jzkxr463otbw7nfxzsnj11472xhhxo6 ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/165 250 42789 227508 105087 2026-07-20T11:22:49Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227508 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੪੯ )}} {{x-larger|ਲੰਬਰਦਾਰ:-}}ਓਹ ਬਾਹਰ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਸਿਖਾਣ ਗਿਆ ਜੇ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਸਵਾਰੀ ਲਈ ਸਿਖਾਂਦਾ ਹੋਵੇਗਾ ? {{x-larger|ਲੰਬਰਦਾਰ:-}}ਜੀ ਸਵਾਰੀ ਲਈ ਈ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਮੇਰੀ ਸਮਝੇ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਸਿਖਲਾਈ ਦੀ ਲੋੜ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ? {{x-larger|ਲੰਬਰਦਾਰ:-}}ਸੁਕਰਾਤ ਜੀ ਬੜੀ ਲੋੜ ਜੇ, ਦਾਦਾਂ ਨੂੰ ਹਲ ਅੱਗੇ ਵਗਣਾ ਤੇ ਗੱਡਾਂ ਖਿੱਚਣੀਆਂ ਸਿਖਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਏ । ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਸਵਾਰ ਬਠਾਣਾ ਪੋਲੋ ਖੇਡਣਾ ਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕੰਮ-ਜੇਹੜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਰਨੇ ਪੈਂਦੇ ਨੇ-ਸਿਖਾਣੇ ਪੈਂਦੇ ਨੇ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਸੱਚ ਮੁੱਚ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਨੂੰ ਕਿੰਨਾ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਏ, ਜਦ ਓਹ ਆਪਣੇ ਡੰਗਰਾਂ ਨੂੰ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸਿਖਾਂਦਾ ਏ । {{gap}}ਓਧਰੋਂ ਝੱਟ ਈ ਲੰਬਰਦਾਰ ਦੀ ਵਹੁਟੀ ਨੂੰ ਓਸ ਨੂੰ ਵਾਜ ਮਾਰ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ 'ਕੁੜੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦਾ ਸਾਰਾ ਸਮਿਆਨ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਏ ?' {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਓਹ ਓ, ਲੰਬਰਦਾਰ ਜੀ ਵਧਾਇਉਂ । ਵਿਆਹ ਸੁਖ ਨਾਲ ਕਦੇ ਹੋਣਾ ਏ ? {{x-larger|ਲੰਬਰਦਾਰ:-}}ਜੀ ਬਸ ਕਲ੍ਹ ਤੋਂ ਸ਼ਗਣ ਸ਼ਾਸ਼ਤਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਣਗੇ ।<noinclude></noinclude> dqyuqxzh0j67kd376wfsnk8a5602h6f ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/164 250 42794 227507 105081 2026-07-20T11:22:42Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227507 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੪੮ )}} {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਅਸੀ ਸਿਖਾਵਾਂਗੇ, ਪਰ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ? {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਬਾਏ ਸਕਊਟ ਹਰ ਇੱਕ ਮੁੰਡੇ ਨੂੰ ਸਾਫ ਰਹਿਣਾ ਤੇ ਸਾਫ ਸੁਥਰੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣਾ, ਆਪਣੀ ਸਫਾਈ ਦਾ ਸਾਰਾ ਕੰਮ ਆਪ ਕਰਨਾ ਤੇ ਚੂਹੜਿਆਂ ਦੇ ਜਾਂ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਆਸਰੇ ਨ ਰਹਿਣਾ ਸਿਖਾਂਦਾ ਏ । ਓਹਨਾਂ ਦਾ ਅਸੂਲ ਆਪਣੀ ਮਦਦ ਆਪ ਕਰਨਾ (ਆਪਣੀ ਹੱਥੀਂ ਆਪਣਾ ਆਪੇ ਹੀ ਕਾਜ ਸੁਆਰੀਏ) ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨਾ ਹੈ । ਮੁੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ਬੇਡਨ ਪੌਵਲ ਦੇ ਸਕਾਊਟਾਂ ਵਿੱਚ ਰਲਣ ਦਾ ਤੇ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਿੱਕਿਆਂ ਹੁੰਦਿਆਂ ਤੋਂ ਈ ਆਪਣੀ ਇੱਜ਼ਤ ਆਪ ਕਰਨੀ ਤੇ ਸਫਾਈ ਰੱਖਣੀ ਸਿੱਖਣ ਦਾ ਹੌਂਸਲਾ ਦਿਓ । {{center|{{xxx-larger|'''ਸਿਖਲਾਈ'''}}}} {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਲੰਬਰਦਾਰ ਜੀ, ਸੁਣਾਓ ਅੱਜ ਕੀ ਡੋਲ ਏ? {{x-larger|ਲੰਬਰਦਾਰ:-}}ਬਾਬਾ ਜੀ ਤਕੜੇ ਆਂ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਤੁਹਾਡਾ ਕੀ ਹਾਲ ਏ ? {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਏਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਈ ਏ, ਤੁਸੀ ਜਾਣਦੇ ਓ ਮੈਂ ਇੱਕ ਬੁੱਢਾ ਆਦਮੀ ਹਾਂ ਤੇ ਕੱਲਾ ਹਾਂ। ਹੱਛਾ ਤੁਹਾਡਾ ਮੁੰਡਾ ਅੱਜ ਕਿੱਥੇ ਵੇ ?<noinclude></noinclude> 0o3a4pfvkh6w7eljkwfrjge1lk7wsm9 ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/163 250 42796 227506 105072 2026-07-20T11:22:36Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227506 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੪੭ )}} ਹਵਾ ਤੇ ਤੇਰੇ ਬਾਲਾਂ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਆਦਕ ਸਾਫ ਰਹਿਣ ਤਾਂ ਓਹ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਖ ਉੱਠਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਮੰਦਾ ਚੰਗਾ ਆਖਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਏ । ਉੱਚੀ ਜਾਤ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਰੱਬ ਵੱਲੋਂ ਹੱਕ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਏ ਕਿ ਓਹ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਗੰਦੀ ਕਰਨ ਤੇ ਕਦੀ ਧਿਆਨ ਨ ਕਰਨ ਕਿ ਸਫਾਈ ਕਿਸ ਨੇ ਕਰਨੀ ਏ। ਚੌਧਰੀਓ ! ਤੁਹਾਡੀ ਜਾਤ ਦੇ ਕਨੂੰਨ ਵੀ ਤਾਂ ਸੱਚ ਮੁਚ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਈ ਨੇ! {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਸੁਕਰਾਤ ਜੀ ਮਾਫੀ ਦਿਓ, ਅੱਜ ਤਾਂ ਤੁਸੀ ਸਾਨੂੰ ਡਾਢਾ ਫੜਿਆ ਜੇ । ਸਾਨੂੰ ਅਮਸੋਸ ਏ ਜੋ ਅਸੀ ਹੁਣੇ ਈ ਤੁਹਾਡੇ ਅੱਗੇ ਬੋਲ ਪਏ ਸਾਂ, ਪਰ ਅਸੀ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ? ਰਵਾਜਾਂ ਨਾਲ ਅਸੀ ਜਕੜੇ ਹੋਏ ਆਂ । ਅਸੀ ਗੰਦ ਵਿੱਚ ਈ ਪਲੇ ਸਾਂ ਤੇ ਸਾਡੇ ਲਈ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਦਾ ਟਾਕਰਾ ਕਰਨ ਨਾਲੋਂ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਦੀ ਸਫਾਈ ਆਪ ਏਸ ਲਈ ਕਰਨੀ ਜੋ ਸਾਡੇ ਘਰ ਸਾਫ ਤੇ ਬਾਲ ਬੱਚੇ ਨਰੋਏ ਰਹਿਣ, ਬਾਲਾਂ ਨੂੰ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਸੀ ਆਪ ਪਲੇ ਹਾਂ ਪਾਲਣਾ ਸੁਖਾਲਾ ਏ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਮੈਂ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸੁਧਾਰ ਦਾ ਰਸਤਾ ਬੜਾ ਬਿਖੜਾ ਤੇ ਤੰਗ ਏ, ਪਰ ਜੇ ਤੁਸੀ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਤਾਂ ਆਪਣਿਆਂ ਬਾਲਾਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਸਿਖਾਓ ਜੋ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਚਾਨਣ ਹੋ ਜਾਏ ਤਾਂ ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਮਗਰ ਲੱਗਕੇ ਸਦੀਆਂ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਗੰਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਨ ਟੁਰਨ।<noinclude></noinclude> iudlhgnupgnrfq81jldzs66keqsuip5 ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/156 250 42798 227499 105076 2026-07-20T11:21:33Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227499 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੪੦ )}} {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਏਸ ਲਈ ਤੁਸੀ ਆਖਦੇ ਓ, ਜੀ ਰੱਬ ਸਾਡਾ, ਮਾਲਕ ਏ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਹਾਂ ਸੱਚ ਮੁੱਚ (ਓਸ ਦੀ ਰਹਿਮਤ ਸਦਾ ਸਾਡੇ ਤੇ ਹੁੰਦੀ ਰਹੇ)। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਹੱਛਾ, ਜੇ ਸਰਕਾਰ ਫੌਜ, ਪੁਲਸ, ਕਚੈਹਰੀਆਂ, ਸੜਕਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਸਭ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾ ਰੱਖੇ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਰੋਲਾ ਈ ਰੌਲਾ ਪਿਆ ਰਹੇ । {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਜ਼ਰੂਰ ਰੌਲਾ ਪੈ ਜਾਏ । ਰਾਤੀਂ ਸਾਨੂੰ ਚੋਰ ਲੱਟ ਪੱਟ ਲੈਣ, ਅਸੀ ਕਿਧਰੇ ਸਫਰ ਨਾ ਕਰ ਸੱਕੀਏ, ਨ ਕੋਈ ਡਾਕਖਾਨਾ ਹੋਵੇ ਤੇ ਨਾ ਈ ਨੈਹਰਾਂ ਹੋਣ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤੇ ਤੁਸੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣਾ ਮਾਲਕ ਸਮਝਦੇ ਓ । {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਹਾਂ ਜੀ, ਸਰਕਾਰ ਵੀ ਸਾਡੀ ਮਾਲਕ ਏ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤੇ ਮੈਂ ਆਖਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਚੂਹੜਾ ਵੀ ਤੁਹਾਡਾ ਮਾਲਕ ਏ । {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਕਦੀ ਨਹੀਂ, ਰੱਬ ਨਾ ਕਰਾਏ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਏਹੋ ਜਿਹੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਹੱਛਾ ਜੇ ਚੂਹੜਾ ਤੁਹਾਡਾ ਪਿੰਡ ਸਾਫ<noinclude></noinclude> mm3jzl4pydw7uchrd8pewo7izzychlr ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/157 250 42800 227500 105121 2026-07-20T11:21:40Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227500 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੪੧ )}} ਨਾ ਕਰੇ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਗੰਦਗੀ ਨਾਲ ਮਰ ਜਾਓ। ਤੁਹਾਡੇ ਮੁੰਡਿਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਦਸਤ ਤੇ ਮਰੋੜ ਲੱਗ ਜਾਣ । ਓਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਖਰਾਬ ਹੋ ਜਾਣ ਕੇ ਸਾਰਾ ਪਿੰਡ ਛੇਤੀ ਈ ਵੱਸਣ ਜੋਗਾ ਨਾ ਰਹੇ, ਜਿਸ ਦਾ ਅੱਗੇ ਈ ਡਾਢਾ ਮੰਦਾ ਹਾਲ ਹੋਇਆ ਹੋਇਆ ਏ । {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਕੀ ਆਖੀਏ, ਗੱਲ ਤਾਂ ਇਹ ਸੱਚੀ ਜਾਪਦੀ ਏ । ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਤਾਂ ਸਾਡਾ ਪਿੰਡ ਘੱਟ ਵੱਧ ਹੀ ਸਾਫ ਹੁੰਦਾ ਏ, ਚੂਹੜੇ ਤੇ ਚੂਹੜੀਆਂ ਕਿਸੇ ਗੱਲ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਈ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀਆਂ ਤੇ ਅਸੀ ਓਹਨਾਂ ਤੋਂ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਾ ਸਕਦੇ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤਾਂ ਫੇਰ ਸੱਚ ਮੁੱਚ ਚੂਹੜਾ ਈ, ਤੁਹਾਡਾ ਮਾਲਕ ਹੋਇਆ ਨਾ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਗੱਲ ਤਾਂ ਏਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਈ ਮੁਕਦੀ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀ ਏ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}} ਫੇਰ ਤੁਹਾਡੇ ਤਿੰਨ ਮਾਲਕ ਹੋਏ ਨਾ, ੧. ਰੱਬ, ੨, ਗੌਰਮਿੰਟ ਤੇ ੩, ਚੂਹੜਾ। {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਸਕਰਾਤ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਬਖਸ਼ੋ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਦਲੀਲਾਂ ਅੱਗੇ ਕੌਣ ਟਿਕੇ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤੇ ਚੂਹੜਾ ਏਹਨਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨਾਲੋਂ<noinclude></noinclude> e3o0ocmwh5u40ipnhf21ukof6tmd86o ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/158 250 42804 227501 105110 2026-07-20T11:21:48Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227501 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੪੨ )}} ਜ਼ਰੂਰੀ ਏ ਨਾ, ਜੇ ਓਹ ਤੁਹਾਡੇ ਤੇ ਕਿਰਪਾ ਨ ਕਰੇ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਪਿੰਡ ਦਸਾਂ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਈ ਸੂਰਾਂ ਦੇ ਰਹਿਣ ਜੋਗਾ ਵੀ ਨਾ ਰਹੇ। {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਬਾਬਾ ਜੀ, ਇਹ ਵੀ ਸੱਚ ਏ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਮੇਰਾ ਖ਼ਿਆਲ ਏ ਜੋ ਚੁਹੜੇ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਨੇ । ਇੰਗਲਸਤਾਨ ਡਾਢਾ ਸੋਹਣਾ ਸਾਫ ਏ । ਓਥੋਂ ਦੇ ਚੂਹੜੇ ਤਾਂ ਬੜੇ ਤਕੜੇ ਤੇ ਭਲੇਮਾਨਸ ਹੋਣਗੇ । {{gap}}ਇੱਕ ਪਿਨਸ਼ਨੀਆਂ, ਸਿਪਾਹੀ ਉੱਠਕੇ ਆਖਣ ਲੱਗਾ ਜੀ ਮੈਂ ਇੰਗਲਸਤਾਨ ਵੇਖ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਓਥੇ ਚੂਹੜੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ । {{x-larger|ਦੂਜਾ ਪਿਨਸ਼ਨੀਆ ਸਿਪਾਹੀ:-}}ਜੀ ਮੈਂ ਫਲਸਤੀਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੋਈ ਚੂਹੜਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਵੇਖਿਆ । {{x-larger|ਤੀਜਾ ਪਿਨਸ਼ਨੀਆ ਸਿਪਾਹੀ:-}}ਜੀ ਮੈਂ ਮੈਸੋਪੋਟੇਮੀਆ ਤੇ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੋਈ ਚੂਹੜਾ ਨਹੀਂ ਡਿੱਠਾ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਖਿਆਲ ਏ ਜੋ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਈ ਚੂਹੜੇ ਹੁੰਦੇ ਨੇ। {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਸਾਡਾ ਖਿਆਲ ਏ ਜੋ ਗੱਲ ਏਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਈ ਏ ਅਸੀ ਹੋਰਥੇ ਕਿਧਰੇ ਚੁਹੜੇ ਸੁਣੇ ਤਾਂ ਨਹੀਂ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤਾਂ ਫੇਰ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ<noinclude></noinclude> 91609yrjbgma03cn18bv4s1qjmlb44c ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/159 250 42808 227502 105133 2026-07-20T11:21:58Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227502 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੪੩ )}} ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਥਰੀ ਥਾਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਏ । {{gap}}{{x-larger|ਪਿਨਸ਼ਨੀ ਸਿਪਾਹੀ ਅਤੇ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}(ਸਾਰੇ ਅਕੋਠੇ) ਨਹੀਂ ਜੀ, ਕਦੀ ਨਹੀਂ । ਇੰਗਲਿਸਤਾਨ ਵੀ ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਸਾਫ ਏ, ਫਰਾਂਸ ਵੀ ਸਾਫ ਏ । ਅਸਲ ਗੱਲ ਤਾਂ ਇਹ ਜੇ ਕਿ ਜਿਥੋਂ ਤੀਕ ਸਾਨੂੰ ਚੇਤਾ ਏ ਅਸੀ ਜਿੰਨੇ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਵੇਖੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਵਰਗਾ ਗੰਦਾ ਪਿੰਡ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਡਿੱਠਾ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤਾਂ ਇਹ ਦੇਸ਼ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸਫਾਈ ਕਰਾਨ ਦੇ ਖਾਸ ਬੰਦੋਬਸਤ ਹਨ, ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸਾਫ ਸੁਥਰਾ ਹੋਣ ਦੀ ਥਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਗੰਦਾ ਸਮਝਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ । {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਸੁਕਰਾਤ ਜੀ, ਅਸੀ ਕੀ ਆਖੀਏ ਗੱਲ ਤਾਂ ਏਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਈ ਏ, ਪਰ ਅਸੀ ਦੱਸ ਨਹੀਂ ਸੱਕਦੇ ਜੋ ਏਹ ਕਿਉਂ ਗੰਦਾ ਏ ? {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤਾਂ ਫੇਰ ਸ਼ੈਤ ਮੈਂ ਦੱਸ ਸਕਾਂ । ਜੇਹੜਾ ਆਦਮੀ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਡਾਢੀ ਸੂਬਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਦਾ ਏ, ਉਸੇ ਨੂੰ ਈ ਓਸ ਦੇ ਕਰਾਨ ਦਾ ਵੀ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸ਼ੌਕ ਹੁੰਦਾ ਏ । ਜਿੰਨੀ ਵਧੀਕ ਸਫਾਈ ਹੋਵੇਗੀ ਓਨੀ ਬਹੁਤੀ ਰੂੜੀ ਤੁਹਾਡਿਆਂ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪਏਗੀ। ਜਿੰਨੀ ਵੱਧ ਸਫਾਈ ਹੋਵੇਗੀ ਓਨੇ ਈ ਬਾਹਲੇ ਤਕੜੈ ਤੁਹਾਡੇ ਮੁੰਡੇ ਕੁੜੀਆਂ ਹੋਣਗੇ । ਫਸਲਾਂ<noinclude></noinclude> qpkcvula1py0pibr0iozq1kra95gh36 ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/160 250 42811 227503 105140 2026-07-20T11:22:15Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227503 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੪੪ )}} ਤੇ ਬਾਲਾਂ ਦੀ ਗੋਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਏ, ਜਾਂ ਚੂਹੜਿਆਂ ਨੂੰ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਗੌਂ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਈ ਏ, ਹੋਰ ਕਿਸ ਨੂੰ ਗੌਂ ਹੋਣੀ ਏ ? {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤਾਂ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਾਫ ਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਈ ਰਾਹ ਏ ਤੇ ਓਹ ਰਾਹ ਇਹ ਵੇ ਕਿ ਇਹ ਕੰਮ ਤੁਸੀ ਆਪਣੀ ਹੱਥੀਂ ਕਰੋ । {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਸੁਕਰਾਤ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਏਹੋ ਜਿਹੇ ਕੰਮ ਸਾਨੂੰ ਕਰਨ ਨੂੰ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸਦੇ ਓ ? ਅਸੀ ਜਾਟ ਤੇ ਰਾਜਪੂਤ ਹੋ ਕੇ ਗੰਦ ਨੂੰ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿੱਧੀਏ ? ਇਹ ਤਾਂ ਅਨਹੋਣੀ ਗੱਲ ਏ। ਬਾਬਾ ਜੀ ਕੁਝ ਸ਼ਰਮ ਕਰੋ, ਇਹ ਕੀ ਲੈ ਉੱਠੇ ਓ ? ਫਿਟੇ ਮੂੰਹ ਜੇ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਚੌਧਰੀ ਜੀ, ਮੈਨੂੰ ਮਾਫੀ ਦਿਓ ! ਮੈਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਚੀ ਜ਼ਾਤ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਅਜਬ ਦਸਤੂਰਾਂ ਦੀ ਵਾਕਬੀ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਮੈਂ ਏਹੋ ਜਿਹੀਆਂ ਨਕੰਮੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਹੁੰਦਾ । ਜਦ ਮੈਂ ਪਿੰਡ ਆਇਆ ਸੀ ਤਾਂ ਬੜੀ ਹਨੇਰੀ ਵਗ, ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਜਾਂ ਡੰਗਰ ਪਿੰਡੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾਂਦੇ ਹੋਣਗੇ; ਸਾਰੀ ਹਵਾ ਧੂੜ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ ਜੋ ਸਾਹ ਦੀ ਰਾਹੀਂ ਮੇਰਿਆਂ ਫਿਫੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਗਈ । ਸ਼ੈਤ ਏਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਘਾਬਰ ਗਿਆ ਹੋਵਾਂ ਤੇ ਏਹੋ ਜੇਹੀ ਬੇਅਕਲੀ ਕਰ ਬੈਠਾ ਹੋਵਾਂ।<noinclude></noinclude> tffgxlthgrwb7wad03dewy20d8v10w6 ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/161 250 42812 227504 105216 2026-07-20T11:22:22Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227504 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੪੫ )}} {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਇਸ ਧੂੜ ਦਾ ਵੀ ਪੁਆੜਾ ਏ । ਸੁਕਰਾਤ ਜੀ ਸਾਨੂੰ ਅਮਸੋਸ ਏ, ਜੋ ਅਸੀ ਗੁਹਾਡੇ ਵਰਗੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਨਾਲ ਰਿੰਜ ਹੋਏ । ਹੁਣ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੀ ਪਤਾ ਲੱਗ ਗਿਆ ਹੋਣਾ ਏ ਕਿ ਜੋ ਕੁਝ ਤੁਸਾਂ ਆਖਿਆ। ਓਹ ਵੀ ਡਾਢਾ ਦੁਖਾਂਵਾਂ ਸੀ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਅਮਸੋਸ ਏ ਤੇ ਅੱਗੋਂ ਮੁੜ ਮੈਂ ਕਦੀ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਏਹਾ ਜਿਹੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਦੱਸਣ ਲੱਗਾ । ਮੈਂ ਇੱਕ ਮਾੜੀ ਜਿਹੀ ਗੱਲ ਪੱਛ ਲਵਾਂ ? ਕੀ ਇਹ ਧੂੜ-ਜੇਹੜੀ ਜਦ ਕੋਈ ਆਦਮੀ ਜਾਂ ਡੰਗਰ, ਟੁਰਦਾ ਫਿਰਦਾ ਏ, ਏਧਰ ਓਧਰ ਉਡਦੀ ਫਿਰਦੀ ਏ ਰੂੜੀਆਂ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਇਹ ਸੱਚ ਏ ਕਿ ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ, ਦੇ ਉਦਾਲੇ ਰੂੜੀ ਦੇ ਢੇਰ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਨੇ ਤੇ ਦੇ ਲਗੇ ਈ ਰਹੇ ਨੇ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ-}}ਏਹ ਟਿੱਬਾ-ਜਿਸ ਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਪਿੰਡ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਏ-ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਕਈਆਂ ਪੀਹੜੀਆਂ ਦੇ ਰੂੜੀਆਂ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਦਾ ਈ ਬਣਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਏਹ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਈ ਏ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਇਨ੍ਹਾਂ ਰੂੜੀਆਂ ਤੋਂ ਧੂੜ ਉੱਡਕੇ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਰਲ ਕੇ ਤੁਹਾਡੇ ਅੰਦਰ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਏ, ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਖਾਣ<noinclude></noinclude> dy78t3whjc9gafswa01sqs5gufw94cn ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/162 250 42813 227505 105274 2026-07-20T11:22:29Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227505 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੪੬ )}} ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੇ, ਪਾਣੀ ਦਿਆਂ ਘੜਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਖੂਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਦ ਮੀਂਹ ਵਸਦਾ ਏ ਤਾਂ ਤਲਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੋਂ ਤੁਸੀ ਨ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹੋਂਦੇ ਤੇ ਡੰਗਰਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਡਾਹੁੰਦੇ ਓ ਤੇ ਏਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਰ ਕਈ ਥਾਈਂ ਜਾ ਪੈਂਦੀ ਏ । {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਹਾਂ ਜੀ, ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਤੇ ਇਹ ਕੁਝ ਸਦਾ ਹੁੰਦਾ ਆਇਆ ਏ । ਸੁਕਰਾਤ ਜੀ ਤੁਸੀ ਅੱਜ ਸਾਡੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਤੇ ਸਾਡੇ ਰਹਿਣ ਬਹਿਣ ਦੇ ਢੰਗਾਂ ਦੀਆਂ ਐਡੀਆਂ ਘੋਖਾਂ ਕਿਉਂ ਘੋਖਦੇ ਓ? {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤੁਸੀ ਮੈਨੂੰ ਮਾਫੀ ਦੇਣੀ। ਏਹ ਧੂੜ ਜਿਹੜੀ ਤੁਸੀਂ ਖਾਣ ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਖਾਂਦੇ ਓ, ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਪੀਂਦੇ ਓ ਤੇ ਹਰ ਇੱਕ ਸਾਹ ਨਾਲ ਅੰਦਰ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਓ, ਇਹ ਨਿਰਾ ਪੁਰਾ ਡਾਢਾ ਮਹੀਨ ਹੋਇਆ ਹੋਇਆ ਮੈਲਾ ਏ । {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ-}}ਜੀ ਹਾਂ, ਮੇਰਾ ਵੀ ਇਹਾ ਖ਼ਿਆਲ ਏ ਜੋ ਇਹ ਗੱਲ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੱਚ ਈ ਹੋਵੇਗੀ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤਾਂ ਫੇਰ ਇੱਕ ਉੱਚੀ ਜਾਤ ਵਾਲਾ ਮੈਲਾ ਖਾਏ ਪੀਏ ਤੇ ਸਾਹ ਨਾਲ ਅੰਦਰ ਲੈ ਜਾਏ ? ਅਸਲ ਗੱਲ ਤਾਂ ਇਹ ਵੇ ਜੇ ਇਹ ਮੈਲਾ ਉਸਦੀ ਖੁਰਾਕ ਦਾ ਮਸਾਲਾ ਈ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਪੀਣ ਲਈ ਸ਼ਰਬਤ ਵੀ ਏ । ਜਦ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਆਖਾਂ ਕਿ ਤੂੰ ਆਪ ਪਿੰਡ ਦੀ ਸਫਾਈ ਕਰਿਆ ਕਰੋ ਤਾਂ ਜੋ ਤੇਰੀ ਖੁਰਾਕ, ਪਾਣੀ ਤੇ<noinclude></noinclude> hcx1sw95jssc8gbelymymk4dhku5pl7 ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/172 250 42816 227515 105279 2026-07-20T11:23:41Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227515 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੫੬ )}} {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤੁਹਾਡੀ ਕੁਲ ਦਾ ਨਾਂਉਂ ਕੈਮ ਰੱਖਣ ਲਈ ਵੀ ਤਕੜੇ ਬਾਲਾਂ ਦੀ ਡਾਢੀ ਲੋੜ ਏ । {{x-larger|ਲੰਬਰਦਾਰ:-}}ਜੀ ਹਾਂ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤੁਸੀ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਬਾਲਾਂ ਦੇ ਨਿੱਕਿਆਂ ਹੁੰਦਿਆਂ ਈ ਮਰ ਜਾਣ ਦਾ ਡਰ ਹੈ। {{x-larger|ਲੰਬਰਦਾਰ:-}}ਜੀ ਹਾਂ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਸੀ ਕਿ ਪਲਟਣ ਦੇ ਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵਧੇਰਾ ਨਰੋਇਆ ਤੇ ਤਕੜਾ ਰੱਖਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸੱਕਦਾ ਏ । {{x-larger|ਲੰਬਰਦਾਰ:-}}ਹਾਂ ਜੀ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਮੇਰੀ ਸਮਝੇ ਪਿੰਡ ਵੀ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਇੱਕ ਪਲਟਣ ਵਾਂਗਰ ਈ ਏ । {{x-larger|ਲੰਬਰਦਾਰ:-}}ਹਾਂ ਜੀ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤੁਸੀ ਇਹ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਸੀ ਕਿ ਨਿਰੀ ਭਾਗਾਂ ਦੀ ਈ ਖੇਡ ਨਹੀਂ । {{x-larger|ਲੰਬਰਦਾਰ:-}}ਹਾਂ ਜੀ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤਾਂ ਤੁਸੀ ਅਗੋਂ ਬਨਣ ਵਾਲੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਮੌਕਾ ਦੇ ਕੇ ਓਸ ਦੇ ਇਸ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕੰਮ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਉਸਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਦੇਂਦੇ ?<noinclude></noinclude> pmeeh171tymikzryrix3t63bpn4f63w ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/173 250 42817 227516 105145 2026-07-20T11:24:13Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227516 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਖਰਾਸ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ {{Css image crop |Image = ਪੇਂਡੂ_ਸੁਕਰਾਤ_-_ਐਫ._ਐਲ._ਬ੍ਰੇਨ.pdf |Page = 173 |bSize = 377 |cWidth = 284 |cHeight = 474 |oTop = 63 |oLeft = 36 |Location = center |Description = }} (ਬਲਦਾਂ ਨਾਲ ਚੱਲਨ ਵਾਲੀ ਆਟੇ ਦੀ ਚੱਕੀ ਤੀਵੀਆਂ ਨੂੰ ਕਣਕ ਪੀਹਣ ਦੇ ਕਸ਼ਟ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦੀ ਹੈ।)</br> ਜੇ ਬੌਲਦਾਂ ਨੂੰ ਖੋਪੇ ਨਾ ਲਾਏ ਜਾਣ ਤਾਂ ਉਹ ਭੌਂਦਲਕੇ ਡਿੱਗ ਪੈਣਗੇ<noinclude></noinclude> c6l2pmbxa72ljxk5cqg3pg7mqlrekhr ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/174 250 42823 227517 105282 2026-07-20T11:24:26Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227517 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੫੭ )}} {{x-larger|ਲੰਬਰਦਾਰ:-}}ਕਿਸ ਤਰਾਂ ਦੇਈਏ ? {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਉਸ ਨੂੰ ਸਕੂਲੇ ਪੜ੍ਹਣ ਲਈ ਘੱਲੋ । {{x-larger|ਲੰਬਰਦਾਰ:-}}ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ ਤਾਂ ਕੁੜੀਆਂ ਦਾ ਕੋਈ ਸਕੂਲ ਨਹੀਂ, ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿੱਥੇ ਘੱਲੀਏ ? {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਮੁੰਡਿਆਂ ਦਾ ਸਕੂਲ ਤੇ ਹੈ ਨਾ ? {{x-larger|ਲੰਬਰਦਾਰ:-}}ਹੈ ਏ ਜੀ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਬਾਲਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸ ਨੇ ਪਾਲਣਾ ਪੋਸ਼ਣਾ ਏ, ਪਿਉ ਨੇ ਜਾਂ ਮਾਂ ਨੇ ? {{x-larger|ਲੰਬਰਦਾਰ:-}}ਜੀ ਮਾਂ ਨੇ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤਾਂ ਮੁੰਡਿਆਂ ਦੀ ਥਾਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ (ਜੋ ਸਮਾਂ ਪਾ ਕੇ ਮਾਵਾਂ ਬਨਣਗੀਆਂ) ਸਕੂਲੇ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਘੱਲਦੇ ? ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਸਕੂਲ ਦੀ ਐਡੀ ਡਾਢੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦਿਆਂ ਤੁਸੀ ਮੁੰਡਿਆਂ ਲਈ ਸਕੂਲ ਕਿਉਂ ਖੋਲ੍ਹਿਆ, ਹੋਇਆ ਏ ? ਤੁਹਾਡੇ ਮੁੰਡੇ ਕੁੜੀਆਂ ਇੱਕੋ ਸਕੂਲ ਕਿਉਂ ਨ ਪੜ੍ਹਣ ? {{x-larger|ਲੰਬਰਦਾਰ:-}}ਸਕਰਾਤ ਜੀ ਭੋਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨ ਕਰੋ, ਤੁਸੀ ਜਾਣਦੇ ਓ ਜੋ ਇਹ ਗੱਲ ਕਦੀ ਹੋਣੀ ਈ ਨਹੀਂ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਲੰਬਰਦਾਰ ਜੀ ਕਿਓਂ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ? {{x-larger|ਲੰਬਰਦਾਰ:-}}ਮੁੰਡੇ ਮੁੰਡੇ ਹੋਏ, ਕੁੜੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ<noinclude></noinclude> 8rqkowxco4bgam0ahqk0xoiw22d6nbb ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/175 250 42824 227518 105284 2026-07-20T11:24:38Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227518 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੫੮ )}} ਹੋਈਆਂ, ਓਹ ਇੱਕ ਸਕੂਲੇ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੱਠੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਨੇ ? {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਕੀ ਓਹ ਪਿੰਡ ਦੇ ਉਦਾਲੇ ਸਾਰੇ ਕੱਠੇ ਨਹੀਂ ਖੇਡਦੇ ? {{x-larger|ਲੰਬਰਦਾਰ:-}}ਖੇਡਦੇ ਨੇ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਖੇਡਨ ਵੇਲੇ ਓਹਨਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਰਾਖੀ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ? {{x-larger|ਲੰਬਰਦਾਰ:-}}ਨਹੀਂ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਓਹ ਕਦੀ ਕਿਸੇ ਦਾ ਕੁਝ ਵਿਗਾੜਦੇ ਨੇ? {{x-larger|ਲੰਬਰਦਾਰ:-}}ਨਹੀਂ ਕਦੀ ਨਹੀਂ । ਅਸੀ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਤੇ ਸਿਧੇ ਸਾਦੇ ਲੋਕ ਹਾਂ, ਅਸੀਂ ਏਹਾ ਜਹੀਆਂ ਅੜੁਤਾਂ ਖੜੁਤਾਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਤੁਸੀ ਸਾਡੇ ਤੇ ਐਵੇਂ ਇਹਾ ਜਿਹੇ ਭਰਮ ਨ ਕਰੋ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਸਕੂਲੇ ਤਾਂ ਓਹਨਾਂ ਦੀ ਦੇਖ ਭਾਲ ਹੁੰਦੀ ਰਹੇਗੀ । {{x-larger|ਸਕਰਾਤ:-}}ਤਾਂ ਫੇਰ ਓਹ ਓਥੇ ਕਿਸਤਰਾਂ ਖਰਮਸਤੀ ਕਰਨਗੇ ? {{x-larger|ਲੰਬਰਦਾਰ:-}}ਸੁਕਰਾਤ ਜੀ ਜਦ ਤੁਸੀ ਏਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਾਂਦੇ ਓ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਸੱਚ ਮੁਚ ਏਸ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਅਤਰਾਜ਼ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ।<noinclude></noinclude> h00i9tcc6ahz16pw157nm2j8fih3ukl ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/176 250 42834 227519 105287 2026-07-20T11:24:52Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227519 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੫੯ )}} {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤਾਂ ਫੇਰ ਤੁਸੀ ਆਪਣੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਮੁੰਡਿਆਂ ਦੇ ਸਕੂਲ ਘੋਲੋ ਤਾਂ ਜੋ ਓਹ ਕੁਝ ਪੜ੍ਹ ਲਿਖਕੇ ਆਪਣੇ ਬਾਲਾਂ ਤੇ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਤੇ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਦਾ ਪਰਬੰਧ ਕਰਨ ਦੇ ਸਿਧੇ ਸਾਦੇ ਨੇਮ ਸਿੱਖਣ ਜੋਗੀਆਂ ਹੋ ਜਾਣ । ਫੇਰ ਸ਼ਾਇਦ ਤੁਸੀਂ ਨਿਰੇ ਪੁਰੇ ਭਾਗਾਂ ਦੇ ਆਸਰੇ ਈ ਨ ਬੈਠਕੇ ਆਪਣੇ ਬਾਲਾਂ ਨੂੰ ਓਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਂਵਾਂ ਦੀ ਅਨਗਹਿਲੀ ਤੇ ਜਹਾਲਤ ਕਰਕੇ ਮਰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖੋਗੇ । {{x-larger|ਲੰਬਰਦਾਰ:-}}ਸੁਕਰਾਤ ਜੀ ਸਾਡਾ ਤਾਂ ਸਮਾਂ ਬੀਤ ਗਿਆ ਏ । ਹੁਣ ਮੈਂ ਜਾਂ ਮੇਰੇ ਮੁੰਡੇ ਕੁੜੀਆਂ ਤਾਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ, ਪਰ ਮੈਂ ਜਤਨ ਕਰਾਂਗਾ ਤੇ ਆਪਣਿਆਂ ਪੋਤਰਿਆਂ ਨੂੰ ਆਖਾਂਗਾ ਕਿ ਓਹ ਜ਼ਰੂਰ ਆਪਣੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਗੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਦੀ ਸਿਖਿਆ ਦੁਆਉਣ । {{center|{{xxx-larger|'''ਸਧਾਰ ਦਾ ਖਰਚ'''}}}} {{gap}}ਜਦ ਸੁਕਰਾਤ ਦਾਇਰੇ ਆਇਆ ਤਾਂ ਕੀ ਵੇਖਦਾ ਏ, ਜੋ ਬੜੀ ਹਲ ਚਲ ਮੱਚੀ ਹੋਈ ਏ ਤੇ ਸਾਰੇ ਇੱਕੇ ਵਾਰੀ ਕੱਠੇ ਈ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੇ ਨੇ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਭਰਾਵੋ ਕੀ ਗੱਲ ਏ ? ਕੀ ਕਿਸੇ ਨੇ<noinclude></noinclude> 0cba0svctqspxzs1nvxnlq4ig7ir2i8 ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/177 250 42836 227520 105290 2026-07-20T11:24:57Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227520 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੬੦ )}} ਵਾਢੀ ਕਰਨ ਲਈ ਨਵੀਂ ਕਲਾ ਕੱਢ ਏ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਖੂਹ ਵਿੱਚੋਂ ਪਾਣੀ ਕੱਢਣ ਲਈ ਨਵੀਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੰਪ ਬਣਾਇਆ ਏ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਨਹੀਂ ਜੀ, ਕੋਈ ਏਹੋ ਜਿਹੀਆਂ ਕਲਾਂ ਕਿਉਂ ਕੰਢੇ ? ਜੋ ਕੁਝ ਅੱਗੇ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਏ ਉਸ ਤੋਂ ਤੁਹਾਡੀ ਤਸੱਲੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ । ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਵੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਕਾਢਾਂ ਦੀ ਲਾਉਣੀ ਕਿਉਂ ਲੱਗੀ ਰਹਿੰਦੀ ਏ ? {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤਾਂ ਵੀ ਦੱਸੋ ਤਾਂ ਸਹੀ, ਹੋਇਆ ਕੀ ਏ ? ਜਿਸ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਜੋਸ਼ ਆਇਆ ਹੋਇਆ ਏ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਸਾਨੂੰ ਆਖਦੇ ਨੇ ਜੋ ਫਸਲ ਦੀ ਫਸਲ ਚੰਦਾ ਦਿਤਾ ਕਰੋ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਕੇਡਾ ਹਨੇਰ ਖਾਤਾ ਏ । {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਤੁਸੀ ਏਸ ਨੂੰ ਹਨੇਰ ਖਾਤਾ ਆਖੋ ਤੇ ਹਨੇਰ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਜੇਹੜਾ ਕਦੀ ਕਿਸੇ ਸੁਣਿਆ ਈ ਨਹੀਂ, ਸਾਡੀ ਕੇਡੀ ਬੇਪਤੀ ਏ । ਅਸੀ ਚੰਦਰੇ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਤਾਂ ਅੱਗੇ ਦੀ ਟਿਕਟਾਂ ਦੇ ਭਾਰ ਨਾਲ ਦੱਬੇ ਪਏ ਹਾਂ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਏਸ ਭਾਰੀ ਬਿਪਤਾ ਵਿੱਚ ਹਮਦਰਦੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਮੇਰੀ ਜਾਚੇ ਤੁਸੀਂ ਚੰਦਾ ਦੇਣ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਲਗੇ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਨਹੀਂ ਓ ਬੇਲੀਆ।<noinclude></noinclude> 7xsw4ber93m2xyxcg0yrd5trfd9tnjg ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/178 250 42837 227521 105292 2026-07-20T11:25:05Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227521 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੬੧ )}} {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਬਿਲਕੁਲ ਠੀਕ ਏ । {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਪਿਛਲੇ ਹਫਤੇ ਇੱਕ ਬਾਬੂ ਬੜੇ ਸੋਹਣੇ ਸਾਹਬਾਂ ਵਾਲੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾ ਕੇ ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ ਆਇਆ ਸੀ ਤੇ ਆਖਦਾ ਸੀ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਮੈਂਬਰ ਚੁਣੋਗੇ ਤਾਂ ਮੈਂ ਕੌਂਸਲ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਤੁਹਾਡਾ ਮਾਮਲਾ ਤੇ ਟੈਕਸ ਘੱਟ ਕਰਾ ਦਿਆਂਗਾ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਬੱਲੇ ਓ ਬਾਂਕਿਆ ! ਮੈਨੂੰ ਆਸ ਏ ਜੋ ਓਹ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਜਾਏਗਾ । {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਸਾਨੂੰ ਪੱਕੀ ਉਮੈਦ ਏ, ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਓਸੇ ਨੂੰ ਪਰਚੀ ਪਾਵਾਂਗੇ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਹੱਛਾ ਓਹ ਚੰਦਾ ਕਾਹਦੇ ਲਈ ਮੰਗਦੇ ਸਨ ? ਮੇਰੀ ਸਮਝੇ ਓਹਨਾਂ ਸ਼ਿਮਲੇ ਕੋਈ ਘੰਟਾ ਘਰ ਬਨਾਣਾ ਹੋਣਾ ਏ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਨਹੀਂ ਜੀ, ਓਹ ਕਿੱਥੋਂ ? ਓਹ ਆਖਦੇ ਸਨ ਕਿ ਚੰਦਾ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੁਧਾਰ ਲਈ ਜੇਹੜਾ ਪਸਾਰਾ ਪਸਾਰਿਆ ਹੋਇਆ ਏ, ਓਸ ਤੇ ਖਰਚ ਹੋਣਾ ਏ, ਓਸ ਲਈ ਚਾਹੀਦਾ ਏ । {{x-larger|ਸਕਰਾਤ:-}}ਤਾਂ ਇਹ ਕੋਈ ਐਡੀ ਮਾੜੀ ਗੱਲ ਤਾਂ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਕਦੀ ਵੀ ਹਨੇਰ ਜਾਂ ਧੱਕੇਸ਼ਾਹੀ ਨਹੀਂ ਆਖਦਾ।<noinclude></noinclude> fdv6qp2yw0dfear93rf6prfy7hk15r6 ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/179 250 42839 227522 105295 2026-07-20T11:25:46Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227522 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੬੪ )}} {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਸੱਚ ਪੁੱਛੋ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਹਰ ਇੱਕ ਕੰਮ ਝਬਦੇ ਝਬਦੇ ਹੋਇਆ ਏ । {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਹਾਂ ਜੀ ਠੀਕ ਏ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਕੀ ਤੁਹਾਡ ਟੈਕਸ ਸ੍ਰਕਾਰ ਨੇ ਵਧਾਏ ਨੇ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਨਹੀਂ ਜੀ, ਕੋਈ ਨਹੀਂ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਅੱਗੇ ਨਾਲੋਂ ਅੱਜ ਕਲ੍ਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮਹਿੰਗਾ ਏ । {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਹਾਂ ਜੀ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤਾਂ ਤੁਸੀ ਈ ਦੱਸੋ ਜੋ ਏਹਨਾਂ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਰੁਪਿਆ ਕਿੱਥੋਂ ਆਉਣਾ ਹੋਇਆ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਸਰਕਾਰੋਂ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}} ਤੁਸੀ ਆਪ ਈ ਸਰਕਾਰ ਨਹੀਂ ਤੇ ਕੀ ਤੁਸੀ ਸਾਰੇ ਟਿਕਸ ਨਹੀਂ ਭਰਦੇ ? ਕੀ ਸਰਕਾਰ ਰੁਪਿਆ ਕਿਸੇ ਖਾਨੋਂ ਪੱਟਦੀ ਏ ਜਾਂ ਓਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਖਜ਼ਾਨਾ ਲੱਭਿਆ ਹੋਇਆ ਏ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਅਸੀ ਸਾਰੇ ਵਿਕਸ ਤਾਂ ਸੱਚ ਮੁੱਚ ਦੇਂਦੇ ਹਾਂ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤਾਂ ਇਹ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਜੋ ਦਿਨੋਂ ਦਿਨ ਵਧੀ ਜਾਂਦੇ ਨੇ ਕਿੱਥੋਂ ਹੋਣਗੇ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਰਪਿਆ ਨਾ ਦਿਓਗੇ ?<noinclude></noinclude> rswyhzpjxnrfsbh6kc3rxjon9ctnwet ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/180 250 42840 227523 105285 2026-07-20T11:26:06Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227523 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Css image crop |Image = ਪੇਂਡੂ_ਸੁਕਰਾਤ_-_ਐਫ._ਐਲ._ਬ੍ਰੇਨ.pdf |Page = 180 |bSize = 377 |cWidth = 275 |cHeight = 476 |oTop = 69 |oLeft = 42 |Location = center |Description = }} ਹਿਸਾਰ ਦਾ ਸਾਹਨ.<noinclude></noinclude> sz76459ppr5erryttycz2jr8i76cenp ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/181 250 42842 227524 105299 2026-07-20T11:26:14Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227524 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੬੫ )}} {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਅਸੀ ਤਾਂ ਡਾਢੇ ਗਰੀਬ ਆਂ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤਾਂ ਕੀ ਏਹਨਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੇ ਧਨ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਓਹ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ? {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਹੱਛਾ ਤੁਸੀ ੮ ( ਅ ) ਨੰਬਰ ਦੀ ਕਣਕ ਈ ਲਓ, ਕੀ ਇਸ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡਾ ਅਨਾਜ ਤੇ ਤੂੜੀ ਵਧੇਰੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਹਾਂ, ਹੁੰਦੇ ਨੇ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਇੱਕ ਏਕੜ ਪਿੱਛੇ ਮੁੱਲ ਵਿੱਚ ਕੀ ਫਰਕ ਪੈਂਦਾ ਏ ? ਕੌਈ ਦਸ ਜਾਂ ਪੰਦਰਾਂ ਰੁਪੈ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਏਨਾ ਕੁ ਈ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਹੁਣ ਸਾਰੇ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੀ ਕੁ ਬਿਆਈ ਹੁੰਦੀ ਏ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਲੋਕੀ ਆਖਦੇ ਨੇ ਕੋਈ ਦਸ ਕੁ ਹਜ਼ਾਰ ਏਕੜ ਦੀ ਬਿਆਈ ਹੁੰਦੀ ਏ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਏਸ ਲੇਖੇ ਕੋਈ ਡੇਢ ਕੁ ਲੱਖ ਰੁਪੈ ਦੀ ਵਾਧੂ ਪੈਦਾਵਾਰ ਹੋਈ । {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਹਾਂ ਠੀਕ ਏ ਜੀ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤੇ ਹਸਾਰ ਦੇ ਸਾਹਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੋ । ਏਹ ਹੁਣ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਰੇ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੱਤ ਕੁ ਸੌਂ ਨੇ ।<noinclude></noinclude> nm0ed6wxzrb9k1yjogkbmgu00s69fdm ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/182 250 42844 227525 105301 2026-07-20T11:26:21Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227525 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੬੬ )}} {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਠੀਕ ਸੱਤ ਕੁ ਸੌ ਹੀ ਨੇ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਮੇਰੀ ਸਮਝੇ ਇੱਕ ਸਾਹਨ ਤੋਂ ਵਰ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਪੰਜਾਹ ਵੱਛੇ ਵੱਛੀਆਂ ਹੋਂਦੇ ਹੋਣਗੇ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਨਹੀਂ ਜੀ, ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੋਈ ੭੫ ਜਾਂ ਸੌ ਕੁ ਹੁੰਦੇ ਹੋਣਗੇ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤੁਸੀ ਪੰਜਾਹ ਈ ਸਮਝੋ, ਤੁਸੀ ਦੱਸੋ ਏਸ ਲੇਖੇ ਸੱਤ ਸੌ ਸਾਹਨ ਦੇ ਵਰ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੇ ਜਾਏ ਹੋਏ ? {{x-larger|ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਦਾ ਮੁੰਡਾ:-}}ਸੁਕਰਾਤ ਜੀ ! ਪੈਂਤੀ ਹਜ਼ਾਰ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਮੇਰਾ ਖਿਆਲ ਏ ਤੇਰਾ ਪਿਉ ਤਾਂ ਏਹ ਲੇਖਾ ਨ ਕਰ ਸਕਦਾ । ਮਾੜੇ ਮਾੜੇ ਸਾਹਨਾਂ ਦਿਆਂ ਵੱਛਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਏਹਨਾਂ ਸਾਹਨਾਂ ਦੇ ਜਾਇਆਂ ਦਾ ਮੁੱਲ ਕਿੰਨਾ ਵੱਧ ਏ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਪੰਝੀਆਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸੌ ਤੀਕ ਸਮਝ ਲਓ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤਿੰਨਾਂ ਚਹੁੰ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਮਗਰੋਂ ਏਹਨਾਂ ਸਾਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਵੱਛੀਆਂ ਸੂਣਗੀਆਂ ਤੇ ਏਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਰ ਵਾਧਾ ਹੋਵੇਗਾ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਜ਼ਰੂਰ ਹੋਵੇਗਾ ।<noinclude></noinclude> gktmonxyo8pf7bv4km443cugy8nz6hr ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/183 250 42845 227526 105304 2026-07-20T11:26:31Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227526 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੬੭ )}} {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤਾਂ ਕੀ ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਜਾਏ ਦਾ ਮੁੱਲ ਕੋਈ ਤੀਹ ਰੁਪੈ ਪਾਈਏ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਇਹ ਤਾਂ ਦਾਅ ਮੇਚ ਦਾ ਈ ਏ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤਾਂ ਪੈਂਤੀ ਹਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਜੇ ਤੀਹਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ਰਬ ਦਈਏ ਤਾਂ ਕੀ ਬਣਿਆ ? {{x-larger|ਸਕੂਲ ਦਾ ਮੁੰਡਾ:-}}ਇਕ ਲੱਖ ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਬੱਚੂ ਜ਼ਰਾ ਸੋਚਕੇ ਦੱਸ {{x-larger|ਪਟਵਾਰੀ:-}}ਜੀ ਸਾਢੇ ਦਸ ਲੱਖ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਏਹ ਠੀਕ ਏ । ਸਾਢੇ ਦਸ ਲੱਖ ਪਿਆ ਵਰ੍ਹੇ ਦਾ, ਤੇ ਓਹਨਾਂ ਟੋਇਆਂ ਦੀ ਰੂੜੀ ਦਾ ਮੁੱਲ ਕੀ ਹੋਇਆ ? ਟੋਇਆਂ ਵਿੱਚ ਕੂੜਾ ਸ਼ੂੜਾ ਦੱਬਣ ਨਾਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਢੇਰ ਸਾਰੀ ਰੂੜੀ ਮਿਲਦੀ ਏ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਢੇਰ ਸਾਰੀ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਇਸ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੇ ਢੇਰਾਂ ਦੀ ਰੂੜੀ ਨਾਲੋਂ ਟਿੱਲ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦਾ ਏ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਕੋਈ ਪੰਜਾਹ ਕੁ ਹਜ਼ਾਰ ਟੋਏ ਹੋਣਗੇ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਲੋਕੀ ਆਖਦੇ ਨੇ ।<noinclude></noinclude> nc2a61d9xnrzrwjjt8duw93b22zsg6y ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/184 250 42846 227527 105307 2026-07-20T11:26:38Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227527 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੬੮ )}} {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤੁਸੀ ਇੱਕ ਟੋਏ ਨੂੰ ਵਰ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਤੇ ਕਦੀ ਕਦੀ ਦੋ ਵਾਰੀ ਵੇਹਲਾ ਕਰਦੇ ਹੋਵੋਗੇ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਹਾਂ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਜੇ ਇੱਕ ਟੋਏ ਦੀ ਰੂੜੀ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਜਾਏ ਤਾਂ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਕੋਈ ਤੀਹਾਂ ਰੁਪਿਆਂ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੈਦਾਵਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੋਵੇਗੀ ? ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਸੁਕਰਾਤ ਜੀ ਨਹੀਂ ਕੋਈ ਸੌ ਕੁ ਰੁਪੈ ਦੀ ਵਾਧੂ ਪੈਦਾਵਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੋਵੇਗੀ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤੁਸੀ ਬਹੁਤੇ ਵਾਧੇ ਨਾ ਕਰੋ, ਤੀਹ ਹੀ ਗਿਣੋ। ਏਸੇ ਲੇਖੇ ਇਸ ਵਾਧੂ ਪੈਦਾਵਾਰ ਦਾ ਕੀ ਮੁੱਲ ਹੋਇਆ ? {{x-larger|ਸਕੂਲ ਦਾ ਮੁੰਡਾ:-}}ਸੁਕਰਾਤ ਦੀ ਪੈਂਤੀ ਲੱਖ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਐਤਕੀ ਤਾਂ ਬੱਚੂ ਠੀਕ ਹਸਾਬ ਜੋੜਿਆ ਈ । ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸਫਾਈ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਜੇਹੜੀ ਬਿਮਾਰੀ ਘਟ ਗਈ ਏ ਤੇ ਜੇਹੜਾ ਤਾਪ ਘਟ ਗਿਆ ਏ ਉਸ ਤੋਂ ਕੀ ਖੱਟਿਆ ਜੇ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਉਸਦਾ ਵੀ ਕੋਈ ਮੁੱਲ ਏ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤੇ ਜੇਹੜੇ ਬਾਰਾਂ ਸੌ ਹਲਟ ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਪਏ ਚਲਦੇ ਨੇ । {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਓਹ ਤਾਂ ਪੱਕੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਖਾਨ ਨੇ।<noinclude></noinclude> m6oiap2dqfw81tad4lzkyoy8tkui6vw ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/185 250 42847 227528 105309 2026-07-20T11:26:45Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227528 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੬੮ )}} {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਜੇਹੜੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬੱਚਤ ਜਨਾਨੀਆਂ ਦੀਆਂ ਟੂਮਾਂ, ਮਰਦਾਂ ਦੀਆਂ ਬੀਰਬਲੀਆਂ ਤੇ ਬਾਲਾਂ ਦਿਆਂ ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੇ ਘਟਣ ਨਾਲ ਹੋਈ ਏ, ਵਿਆਹ ਸ਼ਾਦੀ ਦਾ ਤੇ ਜਾਗਿਆਂ ਦਾ ਤੇ ਹੋਰ ਜੇਹੜਾ ਖਰਚ ਘਟਿਆ ਜੇ ਉਸਦਾ ਕੀ ਹਸਾਬ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਓਹ ਵੀ ਚੰਗੀ ਰਕਮ ਏ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬਿਆਜ ਦੀ ਜੇਹੜੀ ਬੱਚਤ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰੇ ਬੰਕ ਦੀ ੨੫ ਲੱਖ ਦੀ , ਮੁੜੀ ਹੋਈ ਜੇ ਉਸਦਾ ਲੇਖਾ ਦੱਸੋ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਅਸੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਲੇਰੀ ਨਾਲ ਦਸਦੇ ਹਾਂ, ਓਹ ਵੀ ਕੋਈ ਚੰਗੀ ਰਕਮ ਏ, ਸਾਨੂੰ ਬਿਆਜ ਦੇ ਲੇਖੇ ਕਰਨੇ ਕਦੀ ਨਹੀਂ ਆਏ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਕੀ ਫੇਰ ਅਸੀ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਲੇਖਾ ਲਾ ਕੇ ਪੰਜਾਹ ਕੁ ਲੱਖ ਰੁਪਿਆ ਸਮਝੀਏ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਇਹ ਤਾਂ ਬੜਾ ਘੱਟ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਏ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਚਲੋ ਜਾਣ ਦਿਓ, ਤੁਸੀਂ ਪੰਜਾਹ ਲੱਖ ਈ ਸਮਝ ਲਓ । ਤੁਸੀ ਸਾਰਾ ਮਾਮਲਾ ਕਿੰਨਾ ਕੁ ਭਰਦੇ ਓ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਸਾਰੇ ਜ਼ਿਲੇ ਦਾ ਸੋਲਾਂ ਲੱਖ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ<noinclude></noinclude> 9liyvkmns6wqrd0kyprssztp5yheonz ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/186 250 42848 227529 105298 2026-07-20T11:26:51Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227529 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੭੦ )}} ਮਾਮਲੇ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਤੀਣਾ ਨਫਾ ਓਸ ਰੁਪੈ ਤੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੇਹੜਾ ਸੁਧਾਰ ਤੇ ਖਰਚ ਆਉਂਦਾ ਏ । {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਗੱਲ ਤਾਂ ਏਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਪਦੀ ਏ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਫੇਰ ਵੀ ਤੁਸੀ ਇੱਕ ਚੰਦਾ ਦੇਣ ਵੇਲੇ ਚੀਕਦੇ ਓ ਤੇ ਚਾਹੁੰਦੇ ਓ ਜੋ ਸਾਡੇ ਟਿਕਸ ਘਟ ਜਾਣ । {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਹੁਣ ਤੀਕ ਤਾਂ ਅਸੀ ੲਹਾ ਕੁਝ ਈ ਲੋਚਦੇ ਸਾਂ, ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਕੁਝ ਭਰਮ ਜਿਹਾ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਏ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਮਾਲੂਮ ਹੁੰਦਾ ਏ ਕਿ ਜੇ ਇੱਕ ਰੁਪਿਆ ਸੁਧਾਰ ਤੇ ਖਰਚ ਹੁੰਦਾ ਏ, ਤਾਂ ਓਸ ਦੇ ਬਦਲੇ ਹਰ ਵਰ੍ਹੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਦਸ ਜਾਂ ਵੀਹ ਰੁਪੈ ਨਫਾ ਹੁੰਦਾ ਏ । {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਸੀ ਲੇਖਾ ਕੀਤਾ ਏ, ਜੇ ਓਸੇ ਤਰਾਂ ਹਿਸਾਬ ਲਾਈਏ ਤਾਂ ਏਸ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਿਕਲੇਗਾ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤਾਂ ਫੇਰ ਵਧੇਰੀ ਸਿਆਨਫ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੋਈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਟਿਕਸ ਘੱਟ ਦੇਣ ਦੀ ਥਾਂ ਵੱਧ ਦਿਓ ।<noinclude></noinclude> k032uxxp7wfkc61k6exkr81mi5tjggj ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/187 250 42849 227530 105313 2026-07-20T11:26:58Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227530 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੭੧ )}} {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਸੁਕਰਾਤ ਜੀ, ਅਸੀ ਸੱਚ ਮੁੱਚ ਖਿਆਲ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਏਹਾ ਗੱਲ ਈ ਸਿਆਨਫ ਦੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਪਰ ਸਾਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਕਦੀ ਏਸ ਦਾ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਸੀ ਆਇਆ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤੁਹਾਡਾ ਕੌਂਸਲ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਵਾਲ ਮਿੰਬਰ ਜਦ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਇਸ ਗੱਲ ਪਿੱਛੇ ਪਰਚੀਆਂ ਮੰਗੇ ਕਿ ਮੈਂ ਕੌਂਸਲ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਤੁਹਾਡੇ ਟਿਕਸ ਘਟਾਵਾਂਗਾ, ਓਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਫੈਦਾ ਪੁਚਾਣ ਦੀ ਥਾਂ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰੇਗਾ । {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਗੱਲ ਤਾਂ ਅਸਲ ਏਹਾ ਈ ਏ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤਾਂ ਫੇਰ ਜੇਹੜਾ ਰੁਪਿਆ ਸੁਧਾਰ ਤੇ ਵਾਧੇ ਲਈ ਖਰਚ ਹੁੰਦਾ ਏ ਓਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਪੱਕਾ ਫੈਦੇਵੰਦਾ ਸੌਦਾ ਹੁੰਦਾ ਏ ਤੇ ਓਸ ਤੋਂ ਢੇਰ ਸਾਰਾ ਲਾਹਾ ਹੁੰਦਾ ਏ, ਅਰਥਾਤ ਚੰਗੇਰੇ ਫਸਲ, ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਤੇ ਸੁਖ ਆਰਾਮ ਮਿਲਦੇ ਨੇ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤਾਂ ਫੇਰ ਤੁਸੀ ਚੰਦੇ ਦਿਓ ਤੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਮਿੰਬਰ ਦੀ ਥਾਂ ਜੇਹੜਾ ਕੌਂਸਲ ਵਿੱਚ ਜਾਕੇ ਤੁਹਾਡੇ ਟਿਕਸ ਘਟਾਏ, ਇੱਕ ਏਹਾ ਜੇਹਾ ਮਿੰਬਰ ਚੁਣੋ ਜੇਹੜਾ ਮੁਲਕ ਦਾ ਵਾਧਾ ਤੇ ਸੁਧਾਰ ਕਰੇ ਤੇ ਏਹਨਾਂ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਰੁਪਿਆ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਦੀ ਖਾਤਰ ਤੁਹਾਡੇ ਟਿਕਸ ਵਧਾਣੋ ਵੀ ਨਾ ਡਰੇ ।<noinclude></noinclude> r9eth9hd5sdbtgo88sp7n4xv3l3ptse ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/188 250 42851 227531 105317 2026-07-20T11:27:05Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227531 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੭੨ )}} {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਸੁਕਰਾਤ ਜੀ ਅਸੀਂ ਜ਼ਰੂਰ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਮਿੰਬਰ ਈ ਚੁਣਾਂਗੇ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਭੋਲਿਓ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰੋ ! ਮੈਂ ਇੱਕ ਗੱਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੋਰ ਦੱਸਾਂ, ਮੇਰਾ ਖਿਆਲ ਏ ਕਿ ਜਿੰਨਾਂ ਮਾਮਲਾ ਤੁਸੀ ਭਰਦੇ ਤੇ ਚੰਦੇ ਚੁੰਦੇ ਦਿੰਦੇ ਓ ਉਸ ਤੋਂ ਦਸ ਹਿੱਸੇ ਵਧ ਰੁਪਿਆ ਤੁਸੀ ਹਰ ਵਰ੍ਹੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਤੇ, ਮੁਕੱਦਮੇ ਬਾਜ਼ੀ ਤੇ, ਵੱਢੀਆਂ ਦੇ ਦੇ ਕੇ ਤੇ ਪੜ ਵਿਆਜ ਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਏਹੋ ਜੇਹੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਤੇ ਗੁਵ ਛੱਡਦੇ ਓ । {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਸੁਕਰਾਤ ਜੀ ! ਤੁਸੀ ਬਿਲਕੁਲ ਸੱਚ ਆਖਦੇ ਓ, ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਏਹ ਗੱਲ ਮੰਨਣੀ ਪੈਂਦੀ ਏ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਇਸਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਇੱਕ ਹੋਰ ਭੈੜੀ ਗੱਲ ਇਹ ਵੇ ਕਿ ਤੁਸੀ ਚੁੱਪ ਕਰਕੇ ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਿਆ ਵੱਢੀ ਦਾ ਭਰ ਦੇਂਦੇ ਓ ਜਾਂ ਮੁਕੱਦਮੇ ਬਾਜ਼ੀ ਤੇ ਅਤੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਤੇ ਲਾ ਦੇਂਦੇ ਓ। ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਕੋਈ ਪੰਜ ਰੁਪੈ ਬਾਇ ਸਕਾਊਟ ਜਾਂ ਨਿੱਕਿਆਂ ਬਾਲਾਂ ਦੀ ਨਮੈਸ਼ (ਬੇਬੀ ਸ਼ੋ) ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਮੰਗ ਬੈਠੇ ਤਾਂ ਤੁਸੀ ਸਾਰੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਰੌਲਾ ਪਾਂਦੇ ਤੇ ਆਖਦੇ ਓ 'ਜੀ ਅਸੀ ਮਾਰੇ ਲੁਟੇ ਗਏ ।' {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਬਾਬਾ ਜੀ ! ਤੁਸੀਂ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਡਾਢਾ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਓ ।<noinclude></noinclude> sor9z02cz4oqr8b3vckswk0jwhtacp7 ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/189 250 42853 227532 105319 2026-07-20T11:28:03Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227532 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੭੩ )}} {{center|{{xxx-larger|'''ਅਕਲ ਨਾਲ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਕਰਨਾ'''}}}} {{gap}}ਸੁਕਰਾਤ ਤੇ ਲੰਬਰਦਾਰ ਅਕੱਠੇ ਸੜਕੇ ਸੜਕ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਲਗੇ ਆਉਂਦੇ ਸਨ । ਟੁਰਦਿਆਂ ਟੁਰਦਿਆਂ ਸੁਕਰਾਤ ਖਲੋ ਗਿਆ ਤੇ ਆਪਣੀ ਪੱਗ ਦਾ ਸ਼ਮਲਾ ਨੱਕ ਅੱਗੇ ਦੇ ਕੇ ਆਖਣ ਲੱਗਾ 'ਕੇਹੀ ਭੈੜੀ ਮੁਸ਼ਕ ਆਈ ਏ।' {{x-larger|ਲੰਬਰਦਾਰ:-}}ਕੋਈ ਚੰਦਰਾ ਬਾਲ ਹੱਗ ਗਿਆ ਹੋਣਾ ਏ । ਏਹ ਬਾਲ ਸਦਾ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਗੰਦਾ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਨੇ, ਨਿਆਣੇ ਵੀ ਡੰਗਰ ਈ ਹੁੰਦੇ ਨੇ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}(ਹੱਸ ਕੇ) ਲੰਬਰਦਾਰ ਜੀ, ਜੋ ਕੁਝ ਮੈਂ ਵੇਖੀ ਤੇ ਸੁੰਘੀ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਉਸ ਤੋਂ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਆਖਣਾ ਪਬੰਗਾ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਬਾਲ ਈ ਵਸਦੇ ਨੇ । ਬਾਲਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕੋਣ ਰੱਖਦਾ ਏ ? {{x-larger|ਲੰਬਰਦਾਰ:-}}ਓਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਵਾਂ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਮਾਵਾਂ ਜੋ ਕੁਝ ਬਾਲਾਂ ਨੂੰ ਸਿਖਾਂਦੀਆਂ ਨੇ, ਓਹ ਓਹਾ ਕੁਝ ਕਰਦੇ ਨੇ । {{x-larger|ਲੰਬਰਦਾਰ:-}}ਹਾਂ ਜੀ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਓਹ ਆਪਣੇ ਮਾਂ ਤੇ ਪਿਓ ਨੂੰ ਕਰਦਿਆਂ ਵੇਖਦੇ ਨੇ, ਓਹਾ ਕੁਝ ਓਹ ਕਰਦੇ ਨੇ । {{x-larger|ਲੰਬਰਦਾਰ:-}}ਜੀ ਹਾਂ ਓਹ ਕਰਦੇ ਨੇ ।<noinclude></noinclude> fkb0mw3txby9uwltaanuot8yvfgne3t ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/190 250 42854 227533 105323 2026-07-20T11:28:09Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227533 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੭੬ )}} ਬੀ ਦਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ? ਕੀ ਤੁਸੀ ਓਹ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦੇ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਲੈ ਤਾਂ ਸਕਦੇ ਆਂ, ਪਰ ਓਹ ਬਾਣੀਏ ਦੇ ਭਾ ਨਾਲੋਂ ਰੁਪੈ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕ ਸੇਰ ਮਹਿੰਗਾ ਵਿਕਦਾ ਏ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਹੱਛਾ ਉਸ ਤੋਂ ਇੱਕ ਏਕੜ ਪਿੱਛੇ ਝਾੜ ਕਿੰਨਾ ਕੁ ਵੱਧ ਹੁੰਦਾ ਏ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਲੋਕੀ ਆਖਦੇ ਨੇ ਜੋ ਇਸਦੇ ਬੀਜਣ ਨਾਲ ਇੱਕ ਕੱਚੇ ਵਿਘੇ ਵਿੱਚੋਂ ਵੀਹ ਸੇਰ ਜਾਂ ਮਣ ਦਾਣੇ ਆਮ ਕਣਕ ਦੇ ਬੀ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਨਿਕਲਦੇ ਨੇ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਹੋਇਆ ਕਿ ਇੱਕ ਏਕੜ ਵਿੱਚੋਂ ਢਾਈ ਮਣ ਤੋਂ ਲੈਕੇ ਪੰਜ ਮਣ ਤੀਕ ਵਧੇਰਾ ਝਾੜ ਹੁੰਦਾ ਏ । {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਠੀਕ ਏ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤੇ ਇੱਕ ਏਕੜ ਵਿੱਚ ਬੀ ਕਿੰਨਾ ਪਾਂਦੇ ਓ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਮਣ ਕੁ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਜੇ ਤੁਸੀ ਅੱਠ (ਅ) ਨੰਬਰ ਦਾ ਬੀ ਪਾਓ ਤਾਂ ਏਕੜ ਪਿੱਛੇ ਕਿੰਨਾ ਵਧੇਰਾ ਖਰਚ ਹੁੰਦਾ ਏ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਅਠ ਆਨੇ ਤੇ ਰੁਪੈ ਦੇ ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਪੈਦਾਵਾਰ ਦਾ ਮੁੱਲ ਦਸਾਂ ਰੁਪਿਆ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਵੀਹਾਂ ਤੀਕ ਵੱਧ ਹੋਵੇਗਾ?<noinclude></noinclude> ipmdq9f391yy32a5npve8lksfifo9w4 ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/191 250 42857 227534 105336 2026-07-20T11:28:16Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227534 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੭੭ )}} {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਠੀਕ ਏ ਜੀ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤਾਂ ਕੀ ਇਹ ਵਧੇਰੀ ਅਕਲ ਦੀ ਅਕਲ ਨ ਹੋਵੇਗੀ ਜੇ ਤੁਸੀ ਆਪਣਾ ਕਣਕ ਦਾ ਬੀ ਆਮ ਦੁਕਾਨਦਾਰਾਂ ਤੋਂ ਲੈਣ ਦੀ ਥਾਂ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਬੀ ਦੇ ਅਜੰਟ ਪਾਸੋਂ ਖਰੀਦੋ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਸੁਕਰਾਤ ਦੀ ਗੱਲ ਤਾਂ ਇਹ ਸੱਚੀ ਏ,ਪਰ ਸਰਕਾਰ ਤਾਂ ਨਗਦ ਰੁਪਿਆ ਮੰਗਦੀ ਏ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤੁਸੀ ਸਰਕਾਰੋਂ ਤਕਾਵੀ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦੇ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਤਕਾਵੀ ਤਾਂ ਮੰਗਿਆਂ ਮਿਲਣੀ ਹੋਈ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਬਾਣੀਆਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਕੀ ਬਿਆਜ ਲੈਂਦਾ ਏ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੇ ਬੀ ਲਈਏ ਤਾਂ ਪੰਜਾਹ ਰੁਪੈ ਸੈਂਕੜਾ ਬਿਆਜ ਲੈਂਦਾ ਏ ? {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤੁਹਾਡੇ ਪਿੰਡ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰਾ ਬੰਕ (ਕੋਉਰੇਟਿਵ ਬਕ) ਵੀ ਹੋਵੇਗਾ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਹਾਂ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਬੰਕ ਵਾਲੇ ਕੀ ਬਿਆਜ ਲੈਂਦੇ ਨੇ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਮੇਰਾ ਖਿਆਲ ਏ ਜੋ ਓਹ ਬਾਰ ਰੁਪੈ ਸੈਂਕੜਾ ਲੈਂਦੇ ਨੇ ।<noinclude></noinclude> 205phrw8ik7lx4k5pm5maj0vs16bpg8 ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/192 250 42858 227535 105339 2026-07-20T11:28:24Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227535 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੭੮ )}} {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਕੀ ਤੁਸੀ ਉਸ ਬੰਕ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਨਹੀਂ ਬਣੇ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਅਜੇ ਤੇ ਨਹੀਂ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤਾਂ ਤੁਸੀ ਸੁਸਤੀ ਕਰਕੇ ਨਾ ਤਾਂ ਤਕਾਵੀ ਲੈਂਦੇ ਓ, ਨ ਬੰਕ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਬਣੇ ਓ, ਤੇ ਨਾ ਈ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਬੀ ਦੇ ਭੰਡਾਰੋਂ ਤੁਸੀ ਬੀ ਮੁੱਲ ਲੈਂਦੇ ਓ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਢੇਰ ਸਾਰਾ ਬਿਆਜ ਭਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਏ। ਏਧਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਭੰਡਾਰ ਦਾ ਬੀ ਨ ਬੀਜਣ ਕਰਕੇ ਏਕੜ ਪਿੱਛੇ ਕਈ ਮਣ ਘੱਟ ਦਾਣੇ ਆਉਂਦੇ ਨੇ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਸੁਕਰਾਤ ਜੀ, ਗੱਲ ਤਾਂ ਏਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਈ ਏ, ਪਰ ਸੁਸਤੀ ਤੇ ਫਤੇ ਪਾਣੀ ਵੀ ਡਾਢਾ ਔਖਾ ਕੰਮ ਏ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤੇ ਦਿੱਲੀਓਂ ਐਨੇ ਨੇੜੇ ਹੋਕੇ ਤੁਸੀ ਕਣਕ ਬੀਜਦੇ ਈ ਕਿਉਂ ਓ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਸਾਰੇ ਚੰਗੇ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਕਣਕ ਈ ਬੀਜਦੇ ਨੇ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਪਰ ਦਿੱਲੀ ਨੂੰ ਪੱਕੀ ਸੜਕ ਤੇ ਰੇਲ ਜਾਂਦੀ ਏ । {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਆਹੋ, ਠੀਕ ਏ, ਪਰ ਕਣਕ ਦੇ ਬੀਜਣ ਨਾਲ ਏਹਨਾਂ ਦਾ ਕੀ ਵਾਸਤਾ ਹੋਇਆ ?<noinclude></noinclude> 3bw896o1jdf79m1xj9ihk56eweeyy3e ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/193 250 42861 227536 105343 2026-07-20T11:28:45Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227536 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੭੯ )}} {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਦਿੱਲੀ ਵਾਲੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਕੋਲੇ ਘਾ ਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ, ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਲਦੀ, ਤਮਾਕੂ ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਈ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਬੜਾ ਮੁੱਲ ਦੇਂਦੇ ਨੇ । {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਮੇਰਾ ਖਿਆਲ ਏ ਓਹ ਦੇਂਦੇ ਨੇ, ਸਾਡਾ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਕੀ ਵਾਸਤਾ ? ਅਸੀ ਤਾਂ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਹਾਂ ਮਾਲੀ ਨਹੀਂ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਪਰ ਜਦ ਕਣਕ ਪੱਕਣ ਤੇ ਆਉਂਦੀ ਏ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਗੜੇ ਪੈਣ ਦਾ ਡਰ ਹੁੰਦਾ ਏ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਸਾਡੇ ਮੰਦੇ ਭਾਗਾਂ ਨੂੰ ਕਦੀ ਕਦੀ ਪੈ ਈ ਜਾਂਦੇ ਨੇ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਵਾਢੀ ਦੇ ਵੇਲੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਜੂਰਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ ਏ, ਪਰ ਉਸ ਵੇਲੇ ਹਰ ਇੱਕ ਆਪੋ ਆਪਣੀ ਵਾਢੀ ਲਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਏ । {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਆਹੋ, ਠੀਕ ਏ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਓਦੋਂ ਮਜੂਰ ਬੜੇ ਮਹਿੰਗੇ ਮਿਲਦੇ ਨੇ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਆਹੋ, {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤੁਹਾਡੀ ਕਣਕ ਨੂੰ ਨਿਰਾ ਗੜੇ ਪੈਣ ਦਾ ਈ ਡਰ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਨਫੇ ਦਾ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਹਿੱਸਾ ਮਜੂਰਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਜਾਂਦਾ ਏ।<noinclude></noinclude> k1u5j4eejs6xxb7bl9eud0vj0n5y9or ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/194 250 42863 227537 105345 2026-07-20T11:28:58Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227537 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੮O )}} {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਆਹੋ ਜੀ ਠੀਕ ਏ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤਾਂ ਤੁਸੀ ਮਾਲੀ ਦੇ ਪੂਰਨਿਆਂ ਤੇ ਟੁਰਕੇ ਮਹਿੰਗੇ ਭਾ ਵਿਕਣ ਵਾਲੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਬੀਜਕੇ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਲਾਹ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਖੱਟਦੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਮੌਜਾਂ ਕਰਦੇ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਅਸੀ ਏਹਨਾਂ ਗੱਲਾਂ ਵੱਲ ਕਦੀ ਧਿਆਨ ਈ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕੀਤਾ । ਅਸੀਂ ਏਹੋ ਜੇਹੇ ਫਸਲ ਬੀਜਣੇ ਮਾਲੀਆਂ ਦੇ ਪੇਟੇ ਪਾਏ ਹੋਏ ਨੇ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਜ਼ਿਮੀਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤਾ ਨਫਾ ਲੈਣਾ ਵੀ ਕੋਈ ਬੇਪਤੀ ਦਾ ਕੰਮ ਏ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਉੱਕੀ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਤਾਂ ਸਗੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਅਕਲਵੰਦੀ ਦੀ ਗੱਲ ਏ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਹੁਣ ਤਾਂ ਤੁਸੀ ਹਲਟ ਲਾਏ ਹੋਏ ਨੇ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਆਹੋ ਜੀ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਪਰ ਇਹ ਵਰ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਵੇਹਲੇ ਪਏ ਰਹਿੰਦੇ ਨੇ । {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਕੀ ਆਖਾਂ, ਪਏ ਈ ਰਹਿੰਦੇ ਨੇ । ਅਸੀ ਤਾਂ ਹਲਟ ਹਾੜੀ ਦੇ ਫਸਲਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੇਣ ਲਈ ਚਲਾਂਦੇ ਹਾਂ।<noinclude></noinclude> 8310unjdn0yd5pv9yo2k1isjjhq95ee ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/195 250 42870 227538 105347 2026-07-20T11:29:06Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227538 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੮੧ )}} {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤਾਂ ਫੇਰ ਜੇਹੜੀ ਰਕਮ ਤੁਸੀ ਖੂਹ ਤੇ ਅਤੇ ਹਲਟ ਤੇ ਲਾਈ ਹੋਈਏ ਓਹ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਐਵੇਂ ਪਈ ਰਹਿੰਦੀ ਏ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਪਈ ਈ ਰਹਿੰਦੀ ਏ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਜੇ ਤੁਸੀ ਸਾਰਾ ਵਰ੍ਹਾਂ ਓਹਨਾਂ ਫਸਲਾਂ ਵਿਚੋਂ -ਜੇਹੜੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸੇ ਨੇ-ਕੋਈ ਨ ਕੋਈ ਬੀਜਦੇ ਤੇ ਵੱਢਦੇ ਰਹੋ ਤਾਂ ਨਾ ਤਾਂ ਤੁਸੀ ਕਦੀ ਆਪ ਤੇ ਨਾ ਈ ਤੁਹਾਡੇ ਪਸੂ ਤੇ ਨਾ ਤੁਹਾਡੇ ਹਲਟ ਵੇਹਲੇ ਰਹਿਣ । ਨਾਲੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਾਢੀਆਂ ਵੇਲੇ ਵਿਤੋਂ ਬਾਹਰਾ ਕੰਮ ਵੀ ਨਾ ਕਰਨਾ ਪਏ ਤੇ ਨਾ ਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਰਾਏ ਤੇ ਮਜੂਰ ਲਿਆਉਣੇ ਪੈਣ । {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਗੱਲ ਏਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਈ ਏ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਹੁਣ ਤੁਸੀ ਕੋਈ ਅਜੇਹੀ ਤਜਵੀਜ਼ ਸੋਚੋ ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੁਸੀ ਆਪ ਤੇ ਨਾਲੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪਸ਼ੂ ਸਦਾ ਰੁੱਝੇ ਰਹਿਣ, ਪਰ ਇਹ ਵੀ ਖਿਆਲ ਰੱਖਣਾ, ਜੋ ਨ ਵਿਤੋਂ ਬਾਹਰਾ ਕੰਮ ਕਰੋ ਤੇ ਨ ਈ ਵੇਹਲੇ ਰਹੋ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਏਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਿਆ ਕਰੋਗੇ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹਲਟ ਤੇ ਖੂਹ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵੈਦਾ ਹੋਵੇਗਾ।<noinclude></noinclude> il2xqgb0fdyc28vvrk99fe147zxhfja ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/196 250 42871 227539 105349 2026-07-20T11:29:14Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227539 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੮੨ )}} {{center|{{xxx-larger|'''ਸੇਵਾ ਦਾ ਭਾਵ'''}}}} {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਚੌਧਰੀਓ ਅੱਜ ਮੈਂ ਬੜਾ ਉਦਾਸ ਹਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਆਸ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਅੱਜ ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ਪਿੰਡ ਵੇਖਾਂਗਾ, ਜੇਹੜੇ ਸਫਾਈ ਦਾ ਨਮੂਨਾ ਹੋਣਗੇ । {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਤਾਂ ਤੁਸੀ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ ? {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਆਹੋ, ਓਹ ਨਮੂਨਾ ਤਾਂ ਸਨ, ਪਰ ਗੰਦ ਤੇ ਕੁੜੇ ਦਾ । {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਤੁਸੀ ਕਿਧਰ ਚਲੇ ਗਏ ਸਾਓ ? {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਮੇਰਾ ਖਿਆਲ ਸੀ ਜੋ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੇ ਪਿੰਡ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਹਸਪਤਾਲ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਓਥੇ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਠੀਕ ਠਾਕ, ਪਿੰਡ ਸਾਫ ਸੁਥਰਾ, ਬਾਲ ਸਾਫ ਤੇ ਸੋਹਣੇ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੱਛਰਦਾਨੀਆਂ ਵਰਤਦਿਆਂ ਤੇ ਹਰ ਸ਼ੈ ਟਿਚਨ ਵੇਖਾਂਗਾ । {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਤੁਸੀ ਓਥੇ ਇਹ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਸੀ ਵੇਖਿਆ ? {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਉੱਕਾ ਈ ਨਾ, ਓਹ ਪਿੰਡ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਸਪਤਾਲ ਤੇ ਪੜਿਆ ਲਿਖਿਆ ਤੇ ਸੁਚੱਜਾ ਡਾਕਟਰ ਸੀ, ਦੂਜਿਆਂ ਹਾਰ ਈ ਗੰਦਾ ਤੇ ਨਿਘਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ । ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਗੁਆਂਢ ਵੀ ਗੰਦ ਸੀ ਤੇ ਕਿਸੇ<noinclude></noinclude> iovuzmsq3lqwjxmec1jf7jktbnl978q ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/197 250 42873 227540 105351 2026-07-20T11:29:21Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227540 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੮੩ )}} ਨੇ ਸਫਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਤੀਲਾ ਭੰਨ ਕੇ ਵੀ ਦੋਹਰਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ । {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਇਹ ਕੋਈ ਹਰਾਨਗੀ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ ਨੇ ਤੇ ਛੇ ਛੇ ਮਾਸਟਰ ਨੌਕਰ ਨੇ, ਓਹਨਾਂ ਦਾ ਵੀ ਦੂਜਿਆਂ ਵਾਂਗਰ ਈ ਮੰਦਾ ਹਾਲ ਏ । ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਤੁਸੀ ਕੀ ਆਸ ਕਰ ਸਕਦੇ ਓ, ਜੋ ਕੁਝ ਸੁਧਾਰ ਹੋ ਜਾਏਗਾ ? {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਫੇਰ ਮੈਂ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਪਿੰਡ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਇੱਕੋ ਮਾਲਕ ਹੈ ਤੇ ਜੇਹੜਾ ਪੜ੍ਹਿਆ ਲਿਖਿਆ ਤੇ ਬਦੇਸ਼ੀ ਕੱਪੜੇ ਪਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉੱਪਰੋਂ ਉੱਪਰੋਂ ਬੜਾ ਸੁਚੱਜਾ ਦਿਸਦਾ ਏ । {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਤਾਂ ਓਥੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੀ ਵੇਖਣ ਦੀ ਆਸ ਸੀ ? {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਡਾਢੀ ਸਾਫ ਸੁਥਰੀ ਸੋਹਣੀ ਥਾਂ । {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਤਾਂ ਫੇਰ ਤੁਸੀ ਵੇਖੀ ਵੀ ? {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਮੈਂ ਓਸ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਪੱਕੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝ ਗਿਆ ਕਿ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਪਿੰਡ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਨਿਸਚਾ ਕਰਾਨ, ਲਈ ਕਿੰਨਾ ਚਿਰ ਲੱਗਾ ਕਿ ਮੈਂ ਓਸੇ ਪਿੰਡ ਈ ਆਇਆ। ਹੋਇਆ ਹਾਂ । ਓਥੇ ਵੀ ਦੁਜਿਆਂ ਵਾਂਗਰ ਗੰਦ ਤੇ ਕੁੜਾ ਖਿਲਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ।<noinclude></noinclude> ol1t6vn4lilr2g7t3pnvxoqprcam8tc ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/198 250 42874 227541 105353 2026-07-20T11:29:35Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227541 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੮੪ )}} {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਸੁਕਰਾਤ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਬੜੇ ਸ਼ੁਭਵਾਦੀ ਓ । ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਦ ਇਹ ਸਮਝ ਆਵੇਗੀ ਜੋ ਅਸੀ ਪੜ੍ਹੇ ਅਨਪੜ੍ਹੇ ਅਮੀਰ ਗ਼ਰੀਬ ਸਭ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਹਾਂ ? ਜੇਡਾ ਚਿਰ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਔਖ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਖਾਣ ਪੀਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਏ ਤੇ ਅਸੀ ਮੌਜਾਂ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਓਡਾ ਚਿਰ ਸਾਡੇ ਭਾਣੇ ਕੁਝ ਪਿਆ ਹੋਵੇ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਢੈ ਗਿਆ ਏ, ਇਹ ਤਾਂ ਸੱਚ ਮੁੱਚ ਕਿਧਰੇ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਵਗਾੜ ਜ਼ਰੂਰ ਹੋਇਆ ਹੋਇਆ ਏ; ਇਸ ਦਾ ਇਹ ਮਤਲਬ ਏ ਕਿ ਜੇਡਾ ਚਿਰ ਤੁਹਾਡਾ ਇਹ ਖਿਆਲ ਮੂਲੋਂ ਈ ਨ ਪਲਟਿਆ ਜਾਏ, ਕੋਈ ਵਾਧਾ ਜਾਂ ਸੁਧਾਰ ਕਦੀ ਹੋ ਈ ਨਹੀਂ ਸੱਕਦਾ। {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਤੁਸੀ ਸੱਚੇ ਓ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਮੇਰਾ ਖਿਆਲ ਏ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਨਿੱਕਿਆਂ ਬਾਲਾਂ ਨੂੰ ਸਿਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਏ, ਤੁਸੀ ਬੁੱਢੇ ਤੋਤੇ ਤਾਂ ਹੁਣ ਪੜ੍ਹ ਚੁੱਕੇ । {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਇਹ ਗੱਲ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਠੀਕ ਆਖੀ ਜੇ । ਵਡੇਰਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਬਾਲਾਂ ਦਾ ਸੁਭਾ ਤੇ ਵਾਦੀਆਂ ਪਲਟਾ ਦੇਣੀਆਂ ਸੌਖਾ ਕੰਮ ਏ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤਾਂ ਫੇਰ ਸਾਨੂੰ ਬਾਲਾਂ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਕੇ<noinclude></noinclude> lrntbzqe3jesu7g0jk9dja1wp9jny8l ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/199 250 42875 227542 105355 2026-07-20T11:29:41Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227542 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੮੫ )}} ਏਹ ਸਿਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਏ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਖਾਣ ਪੀਣ ਸਾਉਣ ਤੇ ਹੁੱਕਾ ਛਿੱਕਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਆਪਣੇ ਜਿਊਂਦੇ ਜੀ ਹੋਰ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਨੇ । ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਚਾਹਵਾਨ ਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਦਾ ਚਾਹਵੰਦ ਬਨਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ । {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਸੁਕਰਾਤ ਜੀ, ਇਹ ਕੇਡੀ ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਏ, ਪਰ ਤੁਸੀ ਇਹ ਐਡਾ ਔਖਾ ਕੰਮ ਕਰ ਸੱਕੋਗੇ ? {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਮੈਂ ਇੱਕ ਸਭਾ ਸੁਣੀ ਹੋਈ ਏ ਜਿਸ ਨੂੰ 'ਬਾਏ ਸਕਾਊਟ' ਆਖਦੇ ਨੇ, ਕੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਕੋਈ ਖਬਰ' ਏ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਤੁਸੀ ਸੱਚੇ ਓ, ਅਸੀ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੇਲੇ ਤੇ ਬੁੱਢੀਆਂ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਤੇ ,ਬਾਲਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਦਿਆਂ ਵੇਖਿਆ ਸੀ । ਓਹ ਦੂਜਿਆਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੋਲੇ ਤੋਂ ਹੋਲਾ ਨੌਕਰਾਂ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਵੀ ਕਰਦੇ ਸਨ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਬੱਸ ਏਸੇ ਗੱਲ ਦੀ ਈ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਲੋੜ ਏ। ਮੈਨੂੰ ਓਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਏ ਜੇਹੜੇ ਦੁਜਿਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਹੋਲੇ ਤੋਂ ਹੋਲਾ ਕੰਮ ਵੀ ਕਰਨ । ਮੈਨੂੰ ਓਹਨਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਏ ਜੇਹੜੇ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ਸੇਵਾ ਦਾ ਆਦਰਸ਼ ਸਿਖਾਣ, ਸੁਧਾਰ ਦੀ ਚਾਹ ਤੇ ਬੇਗਰਜ਼ੀ , ਸਿਖਾਣ।<noinclude></noinclude> n89712uex4pcihyoqqc77gymbnnevd1 ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/200 250 42876 227543 105356 2026-07-20T11:29:57Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227543 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੮੬ )}} {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਬੱਲੇ ਓ ਬਾਬਾ ਸੁਕਰਾਤਾ, ਸਾਨੂੰ ਜਤਨ ਕਰ ਕੇ ਓਹਨਾਂ ਬਾਏ ਸਕਊਟੀ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਲੱਭ ਕੇ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਏ ਕਿ ਕੀ ਓਹ ਤੁਹਾਡੀ ਮਦਦ ਕਰ ਸੱਕਦੇ ਨੇ ? {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਸਿਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨਿੱਕਿਆਂ ਮੁੰਡਿਆਂ ਦੀ ਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ । ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਇਹ ਕੁਝ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਿਖਾਇਆ ਜਾਏ ਤਾਂ ਜੋ ਹਰ ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਜੇਹੜਾ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਕਰੇ ਜਾਂ ਮਾਸਟਰ ਬਣੇ, ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਮਨੁੱਖ ਜਾਤੀ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਦਾ ਪੱਕਾ ਭਾਵ ਤੇ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਪੱਕਾ ਇਰਾਦਾ ਹੋਵੇ । {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਸੁਕਰਾਤ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਮੰਗਦੇ ਓ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਾਡਿਆਂ ਕਾਲਜਾਂ, ਸਕੂਲਾਂ ਤੇ ਪਰੋਫੈਸਰਾਂ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਏ ਤੇ ਜੇਹੜਾ ਵੀ ਕੋਈ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਏ, ਓਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਕੇ ਓਸ ਤੋਂ ਕੰਮ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਏ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਸੱਚ ਮੁੱਚ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਏ। ਮੇਰੀ ਸਮਝੇ ਸਾਨੂੰ ਦੂਰ ਦੂਰ ਤੀਕ ਪੜ੍ਹਿਆਂ ਲਿਖਿਆਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਭਾਵ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਚਾਹੀਦਾ ਏ ਤੇ ਭਾਵ ਵੀ ਸੇਵਾ ਦਾ । ਜਦ ਓਹਨਾਂ<noinclude></noinclude> jgsod1qbjx713aom4oab9mn1z35dnh7 ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/201 250 42877 227544 105449 2026-07-20T11:30:21Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227544 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੮੭ )}} ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਹ ਭਾਵ ਆ ਜਾਏਗਾ ਤਾਂ ਜੇਹੜਾ ਵੀ ਕੰਮ ਓਹ ਕਰਨਗੇ, ਓਹ ਹਰ ਵੇਲੇ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਤੇ ਚਾਹਵਾਨ ਹੋਣਗੇ । {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਤਾਂ ਫੇਰ ਜੇ ਡਾਕਟਰ ਪਿੰਡ ਦੀ ਸਫਾਈ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਦੇਵੇ ਤੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਹਵਾਦਾਰ ਬਨਾਣ ਤੇ ਲੈਕਚਰ ਦੇਵੇ ਤੇ ਮਾਸਟਰ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਵੇ ਕਿ ਆਪਣਿਆਂ ਮੁੰਡਿਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਫ ਸੁਥਰੇ ਰੱਖੀਦਾ ਏ, ਤਾਂ ਓਹ ਸਾਰੇ ਇਸ ਕੰਮ ਲਈ ਵਾਧੂ ਤਨਖਾਹ ਤੇ ਲੋਂਸ ਮੰਗਣਗੇ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਨਹੀਂ, ਓਹ ਨਹੀਂ ਮੰਗਣ ਲੱਗੇ, ਜੇ ਕਦੀ ਓਹਨਾਂ ਦੇ ਮਾਸਟਰ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਕਾਬੂ ਆ ਜਾਣ ਤਾਂ ਮੈਂ ਓਹਨਾਂ ਤੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੇਵਾ ਦਾ ਭਾਵ ਸਿਖਾਵਾਂ । ਸਕੂਲੇ ਤਾਂ ਓਹ ਬਾਏ ਸਕਾਊਟ ਹੋਣਗੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਬੇਗਰਜ਼ੀ ਤੇ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਵਾਦੀਆਂ ਸਿਖਾਣਗੇ ਤੇ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਵੀ ਓਹ ਏਹਾ ਕੁਝ ਸਿੱਖਦੇ ਰਹਿਣਗੇ । ਫੇਰ ਕਾਲਜੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਜਦ ਓਹ ਬਾਹਰ ਆਉਣਗੇ ਤਾਂ ਓਹ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਮਰਦਾਂ ਤੇ ਤ੍ਰੀਮਤਾਂ ਦੀ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਨੂੰ ਸੁਆਰਨ ਤੇ ਚੰਗਾ ਜੀਵਨ ਬਤੀਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮਦਦ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਵਾਹ ਲਾ ਦੇਣਗੇ ।<noinclude></noinclude> 2q3d29pbu3i157mlapkn5vgvansgklo ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/202 250 42878 227545 105452 2026-07-20T11:30:29Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227545 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੮੮ )}} {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਸੁਕਰਾਤ ਜੀ, ਰੱਬ ਕਰੇ ਜੋ ਤੁਹਾਡਾ ਕੰਮ ਫਤੇ ਹੋਵੇ, ਤੁਸੀਂ ਏਸ ਦੇਸ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਸ੍ਵਰਗ ਬਣਾ ਦਿਓਗੇ। {{dhr|4em}} {{center|{{xxx-larger|'''ਸੋਨਾ ਚਾਂਦੀ ਫੂਕਣਾ'''}}}} {{gap}}ਸੁਕਰਾਤ ਕਈਆਂ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰਾਂ ਸਣੇ ਪੈਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦੀ ਲਗੀ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਤੇ ਫਸਲ ਬੜੇ ਮਾੜੇ ਸਨ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਫਸਲ ਮਾੜੇ ਕਿਉਂ ਨੇ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜ਼ਮੀਨ ਬੇਦੀ ਏ ਤੇ ਅੱਗੋਂ ਵਰ੍ਹੇ ਦੇ ਵਰ੍ਹੇ ਹੋਰ ਬੋਦੀ ਹੁੰਦੀ ਜਾਂਦੀ ਏ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਇਹ ਕੀ ਗੱਲ ਏ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਸਾਨੂੰ ਤਾਂ ਸੱਚ ਮੁੱਚ ਕੋਈ ਪਤਾ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਗੱਲ ਇਹ ਸੱਚੀ ਜੇ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਮੈਂ ਵੀ ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਏਹਾ ਕੁਝ ਆਖਦਿਆਂ ਸੁਣਿਆ ਏ । ਮੇਰੀ ਜਾਚੇ ਤੁਸੀਂ ਡੰਗਰਾਂ ਦਾ ਸਾਰਾ ਗੋਹਾ ਬਾਲ ਛੱਡਦੇ ਓ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਅਸੀ ਬੇਸ਼ੱਕ ਬਾਲਦੇ ਹਾਂ ਤੇ ਸਦਾ ਬਾਲਦੇ ਆਏ ਹਾਂ।<noinclude></noinclude> fstszdqz1ibkca8ixer2zhv0bacuuf1 ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/203 250 42879 227546 105455 2026-07-20T11:30:35Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227546 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੮੯ )}} {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਅੱਜ ਕਲ੍ਹ ਤਾਂ ਤੁਸੀ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਜ਼ਮੀਨ ਬੀਜਦੇ ਹੋਵੋਗੇ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਬੀਜਣੀ ਪੈਂਦੀ ਏ, ਸਾਡੀ ਵੱਲੋਂ ਬੜੀ ਵੱਧ ਗਈ ਏ, ਏਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਸਾਰੀ ਭੋਂ ਵਾਹ ਲਈ ਏ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਤੀਜੇ ਵਰ੍ਹੇ ਮਗਰੋਂ ਭੋਂ ਵਿਰਹਾਲ ਪਈ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਪਈ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤੁਸੀ ਅੱਜ ਕਲ੍ਹ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿੱਚ ਰੂੜੀ ਘੱਟ ਈ ਪਾਂਦੇ ਓ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਹਰ ਇੱਕ ਪੈਲੀ ਲਈ ਹਰ ਵਰ੍ਹੇ ਜਿੰਨੀ ਰੂੜੀ ਲੋੜੀਦੀ ਏ ਓਨੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਰੂੜੀ ਤਾਂ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਹੋਈ ਨਾ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਠੀਕ ਏ ਜੀ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਗੋਹਾ ਜੇਹੜਾ ਤੁਸੀ ਫੂਕ ਛੱਡਦੇ ਓ, ਖੇਤਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੀ ਖੁਰਾਕ ਏ । {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਹਾਂ, ਹੈ ਵੇ ਜੀ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤੇ ਇਹ ਗੋਹਾ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿੱਚੋਂ ਦਾਣੇ ਤੇ ਤੂੜੀ ਬਣ ਕੇ ਨਿਕਲਦਾ ਏ ।<noinclude></noinclude> 4p6dutrvz6wtyak0iuw9emwlksy3d4t ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/204 250 42880 227547 105456 2026-07-20T11:30:42Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227547 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੯o )}} {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਆਹੋ ਜੀ, ਨਿਕਲਦਾ ਏ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਏਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਸੀਂ ਵਰ੍ਹੇ ਦੇ ਵਰ੍ਹੇ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲਈ ਜਾਂਦੇ ਓ, ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਮੋੜ ਕੇ ਨਹੀਂ ਦੇਂਦੇ । {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਗੱਲ ਤਾਂ ਏਹਾ ਜੇ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਏਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਰ ਵਰ੍ਹੇ ਤੁਸੀਂ ਜ਼ਿਮੀਂ ਨੂੰ ਭੱਖਿਆਂ ਰੱਖਦੇ ਓ ਤੇ ਉਮੈਦ ਕਰਦੇ ਓ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੰਮ ਦਈ ਜਾਏ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਅਸੀ ਕੀ ਦੱਸੀਏ, ਗੱਲ ਤਾਂ ਇਹ ਠੀਕ ਏ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਦ ਜ਼ਿਮੀਂ ਤੋਂ ਤੁਸੀ ਕਦੀ ਕਦੀ ਫਸਲ ਲੈਦੇ ਸਾਓ ਤਾਂ ਓਹ ਵੇਹਲੀ ਰਹਿ ਕੇ ਤਕੜੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਤਾਂ ਤੁਸੀ ਵਰ੍ਹੇ ਦੇ ਵਰ੍ਹੇ ਫਸਲ ਲੈਂਦੇ ਓ । ਭੋਂ ਦਿਨੋ ਦਿਨ ਮਾੜੀ ਹੁੰਦੀ ਜਾਂਦੀ ਏ, ਕਿਉਂ ਜੋ ਤੁਸੀ ਏਸ ਨੂੰ ਖਾਣ ਲਈ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਦੇਂਦੇ । {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਇਹ ਗੱਲ ਸੱਚੀ ਹੋਣੀ ਏ ਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਏ ਜੇ ਸਾਡੇ ਫਸਲ ਅੱਗੇ ਨਾਲੋਂ ਦਿਨੋ ਦਿਨ ਕਿਉਂ ਘੱਟਦੇ ਜਾਂਦੇ ਨੇ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤਾਂ ਫੇਰ ਤੁਸੀਂ ਮਾੜੀ ਮਾੜੀ ਆਖ ਕੇ<noinclude></noinclude> 1t40ctafvzqc69tbwft14xktqp9vmf7 ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/205 250 42881 227548 105459 2026-07-20T11:30:52Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227548 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੯੧ )}} ਜ਼ਿਮੀਂ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ ਦੇਂਦੇ ਓ ? ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਆਖਦੇ ਜੋ ਅਸੀ ਭੋਂ ਨੂੰ ਭੁੱਖਿਆਂ ਮਾਰ ਛੱਡਿਆ ਏ ਤੇ ਹੁਣ ਓਹ ਸਾਨੂੰ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਦੇਂਦੀ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਸੁਕਰਾਤ ਜੀ, ਤੁਸੀ ਸੱਚੇ ਓ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਫੇਰ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਚਾਹੁੰਦੇ ਓ ਜੇ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਬਹੁਤ ਹੋਣ ਤਾਂ ਫੇਰ ਜਾਂ ਤਾਂ ਗੋਹੇ ਬਾਲਣੇ ਛੱਡ ਦਿਓ ਜਾਂ ਰੂੜੀ ਲਈ ਕੋਈ ਹੋਰ ਸ਼ੈ ਲੱਭੋ । ਤੁਸੀ ਜਤਨ ਕਰੀ ਜਾਓ, ਜੇਡਾ ਚਿਰ ਤੁਹਾਡੀ ਜਿੱਤ ਨ ਹੋ ਜਾਏ, ਕਿਉਂ ਜੋ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਸੀ ਅੱਜ ਕਲ੍ਹ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰੀ ਕਰਦੇ ਓ, ਏਸ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਕਦੀ ਵੀ ਚੰਗੀ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਲੱਗੀ । {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਗੱਲ ਤਾਂ ਏਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਪਦੀ ਏ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਖਾਲਾ ਕੰਮ ਤਾਂ ਇਹ ਜੇ ਕਿ ਤੁਸੀ ਬਾਲਣ ਲਈ ਕੋਈ ਹੋਰ ਸ਼ੈ ਲੱਭ ਲਓ । {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਅਸੀ ਬਾਲੀਏ ਕੀ ? {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਗੋਹਿਆਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋੜ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੁੱਧ ਕਾਹੜਣ ਤੇ ਹੁੱਕੇ ਲਈ ਏ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਆਹੋ ਜੀ, ਅਸੀ ਰੋਟੀਆਂ ਤਾਂ ਕੋਲਿਆਂ ਜਾਂ ਲਕੜੀ ਨਾਲ ਪਕਾ ਸੱਕਦੇ ਹਾਂ ।<noinclude></noinclude> 32fxjagu99554yb0q2kkgi6qq9dq2en ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/206 250 42919 227549 105461 2026-07-20T11:31:00Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227549 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੯੨ )}} {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤਾਂ ਫੇਰ ਤੁਸੀ ਹੁੱਕਾ ਓਨਾ ਚਿਰ ਛੱਡ ਦਿਓ, ਜੇਡਾ ਚਿਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਗੋਹਿਆਂ ਦੀ ਥਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਸ਼ੈ ਨ ਲੱਭ ਪਏ । ਬਾਕੀ ਰਹੀ ਦੁੱਧ ਦੀ ਗੱਲ, ਕਈ ਤਾਂ ਕਾਹੜੇ ਬਗੈਰ ਈ ਰਿੜਕ ਲੈਂਦੇ ਨੇ। {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਅਸੀ ਵੀ ਸੁਣਿਆ ਏ, ਪਰ ਅਸੀ ਕਾਹੜਣ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਸਮਝਦੇ ਆਂ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤਾਂ ਫੇਰ ਲਕੜਾਂ ਤੇ ਕਾਹੜ ਲਿਆ ਕਰੋ। {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੇ ਅਸੀ ਲਕੜਾਂ ਬਾਲ ਕੇ ਦੁੱਧ ਕਾਹੜੀਏ ਤਾਂ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਦੁੱਧ ਨੂੰ ਕੜ੍ਹਦਿਆਂ ਛੱਡਕੇ ਏਧਰ ਓਧਰ ਜਾਕੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਓਹ ਹੋਰ ਕੇਹੜਾ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਨੇ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਸਾਡੀ ਸਮਝੇ ਹੋਰ ਥਾਪੀਆਂ ਥੱਪਦੀਆਂ ਨੇ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਪਰ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਲਕੜਾਂ ਬਾਲੋਗੇ ਤਾਂ ਥਾਪੀਆਂ ਥੱਪਣ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ ਏ, ਤੇ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਫੇਰ ਚੁਲ੍ਹੇ ਕੋਲ ਬਹਿ ਸਕਦੀਆਂ ਨੇ । ਚੁਲ੍ਹੇ ਕੋਲ ਬਹਿ ਕੇ ਓਹ ਨਾਲੇ ਅੱਗ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਗੀਆਂ ਤੇ ਨਾਲੇ ਕੁਝ ਸਿਊਂਦੀਆਂ ਪਰੋਂਦੀਆਂ ਰਹਿਣਗੀਆਂ, ਬਾਲਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਣਾ ਸਿਖਾਣਗੀਆਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਕੰਮ-ਜੇਹੜਾ ਤੁਸੀਂ ਓਹਨਾਂ ਪਾਸੋਂ ਕਰਾਨਾ ਹੋਵੇ-ਪਈਆਂ ਕਰਨਗੀਆਂ।<noinclude></noinclude> cnzluskioycq1a3jgzn3tvtbwyqcssv ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/207 250 42920 227550 105463 2026-07-20T11:31:06Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227550 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੯੩ )}} {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਸੁਕਰਾਤ ਜੀ ਇਹ ਸੱਚ ਏ । ਜਦ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਸਾਡੀਆਂ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਗੋਹਾ ਥੱਪਣਾ ਛੱਡ ਦੇਣਗੀਆਂ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਹੋਰ ਅਜਿਹੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਵੇਹਲ ਲੱਗ ਜਾਏਗੀ, ਜੇਹੜੇ ਕੁੜੀਆਂ ਨੇ-ਜਦੋਂ ਦੀਆਂ ਓਹ ਸਕੂਲੇ ਜਾਣ ਲੱਗੀਆਂ ਨੇ-ਸਿੱਖੇ ਨੇ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤਾਂ ਗੋਹਾ ਥੱਪਣਾ ਛੱਡ ਦਿਓ ਤੇ ਜਿਸ ਨੇ ਦੁੱਧ ਕਾਹੜਣਾ ਹੋਵੇ ਲਕੜਾਂ ਬਾਲ ਕੇ ਕਾਹੜੇ ਤੇ ਉਹ ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਕੋਲ ਬਹਿ ਕੇ ਹੋਰ ਕੰਮ ਵੀ ਕਰੀ ਜਾਏ । {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਪਰ ਅਸੀਂ ਲਕੜਾਂ ਲਈਏ ਕਿੱਥੋਂ ? {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਲਕੜ ਵੀ ਤਾਂ ਕਣਕ ਜਾਂ ਹੋਰਨਾਂ ਫਸਲਾਂ ਹਾਰ ਏ । ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਲੋੜ ਏ ਤੇ ਇਸਨੂੰ ਬੀਜੋ । {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਕਦੀ ਕਿਸੇ ਨੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀ ਬਜਾਈ ਹੁੰਦੀ ਵੀ ਸੁਣੀ ਏ ? {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਹਰ ਇੱਕ ਸਿਆਣਾ ਆਦਮੀ ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਬਾਲਨ ਦੀ ਜਾਂ ਅਮਾਰਤੀ ਲਕੜ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਓਹ ਰੱਖ ਬੀਜਦਾ ਏ। {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:}}-ਹੱਛਾ ਅਸੀਂ ਵੀ ਬੀਜਾਂਗੇ, ਪਰ ਬੀਜੀਏ ਕਿੱਥੇ ? {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਆਪਣੀਆਂ ਬੰਜਰ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਵਿੱਚ<noinclude></noinclude> i64hsg213epk8ag4zvbp89au53udll0 ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/208 250 42921 227551 105465 2026-07-20T11:31:12Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227551 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੬੪ )}} ਜੇਹੜੀਆਂ ਪਿੰਡ ਦੇ ਅੰਦਰ ਤੇ ਬਾਹਰ ਪਈਆਂ ਜੇ ਆਪਣਿਆਂ ਵੇਹੜਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਸੜਕ, ਦੀ ਦੋਹੀਂ ਲਾਂਭੀ ਕਿਓ ਨ ਬੀਜੋ ? ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਬੀਜਣ ਲਈ ਬਥੇਰੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਪਈਆਂ ਨੇ । ਤੁਹਾਡੇ ਕਈਆਂ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਾੜੀ ਤੇ ਬੰਜਰ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਪਈਆਂ ਨੇ, ਜਿੱਥੇ ਹੋਰ ਕੁਝ ਉੱਗਦਾ ਈ ਨਹੀਂ । ਕਈਆਂ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਬੰਨੀਆਂ ਨੇ ਜੇਹੜੀਆਂ ਅਕਸਰ ਕੂੜੇ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਪਈਆਂ ਨੇ । ਓਹ ਵੀ ਫੇਰ ਉਸ ਕੂੜੇ ਨਾਲ ਜੇਹੜਾ ਕਿ ਨ ਤਾਂ ਬਾਲਣ ਦੇ ਕੰਮ ਦਾ ਏ ਤੇ ਨ ਈ ਅਮਾਰਤ ਦੇ ਕੰਮ ਦਾ ਏ । ਇਹ ਸਾਰਾ ਗੰਦ ਕੱਢ ਦਿਓ, ਤੇ ਇਸ ਦੀ ਥਾਂ ਬਾਲਣ ਲਈ ਰੱਖ ਲਾਓ । {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਮੇਰੀ ਜਾਚੇ ਜੇ ਅਸੀਂ ਏਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੁੱਖ ਲਾ ਵੀ ਦਿੱਤੇ ਤਾਂ ਵੀ ਸਾਡੇ ਬਾਲਣ ਜੋਗੀ ਕਾਫੀ ਲਕੜ ਨਹੀਂ ਮਿਲਣੀ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਫੇਰ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਮਨਛਿਟੀ ਤੇ ਤਿਲਾਂ ਦੇ ਸੱਲੇ ਨੇ । ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੇ ਤੇ ਅਰਹਰ ਦੀ ਦਾਲ ਦੇ ਡੰਡਲੇ ਨੇ, ਹੋਰ ਡਿੱਬ ਜੇ, ਤੇ ਦਰਯਾ ਦੇ ਲਾਗੇ ਲਾਗੇ ਝਾਊ ਬਥੇਰਾ ਜੇ । {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਵੀ ਸਾਡੇ ਲਈ ਕਾਫੀ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਲੱਗਿਆ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਏਹਨਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਜਿੱਥੋਂ ਤੱਕ<noinclude></noinclude> pli535m5s4tnvsr11hio7md7guvzlmw ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/209 250 42922 227552 105467 2026-07-20T11:31:19Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227552 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੯੫ )}} ਹੋ ਸਕਦਾ ਏ ਤੁਸੀ ਕੰਮ ਟੋਰ ਕੇ ਵੇਖੋ ਤਾਂ ਸਹੀ ? ਜੇ ਤੁਹਾਡਾ ਕੰਮ ਨ ਟੁਰਿਆ ਤਾਂ ਫੇਰ ਪੱਥਰ ਦਾ ਕੋਲਾ ਤੇ ਕੋਕ ਵਰਤ ਕੇ ਵੇਖੋ । ਜੇ ਤੁਸੀ ਰਲ ਕੇ , ਇੱਕ ਗੱਡੀ ਕੋਲੇ ਜਾਂ ਕੋਕ ਦੀ ਬਾਲਣ ਲਈ ਖਰੀਦੋਗੇ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਸਤੀ ਪਏਗੀ । ਏਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰ ਕੇ ਤੁਸੀ ਆਪਣੀ ਕੀਮਤੀ ਰੂੜੀ ਖੇਤਰਾਂ ਲਈ ਬਚਾਓ । {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਸੁਕਰਾਤ ਜੀ, ਇਹ ਤਾਂ ਬੜੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਹੋਈਆਂ ਨਾ, ਤੇ ਇਹ ਓਹਨਾਂ ਕੋਲੋਂ ਪੁਜਦੀਆਂ ਨੇ, ਜੇਹੜੇ ਰੇਲ ਦੇ ਟੇਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰਹਿੰਦੇ ਨੇ ਤੇ ਜਦ ਸਾਨੂੰ ਗੋਹੇ ਦੀ ਰੂੜੀ ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ ਜੋ ਕਦਰ ਹੈ ਓਸ ਦਾ ਮੁੱਲ ਪਾਣਾ ਵੀ ਆ ਜਾਏਗਾ । {{gap}}ਅੰਤ ਨੂੰ ਟੁਰਦੀ ਵਾਰੀ ਸੁਕਰਾਤ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗਾ ਕਿ ਇਕ ਹੋਰ ਵੀ ਹਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਨਵਾਂ ਜਾਦੂ ਜੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਿਜਲੀ ਆਖਦੇ ਨੇ । ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਰਯਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢਦੇ ਨੇ ਤੇ ਫੇਰ ਤਾਰਾਂ ਦੀ ਰਾਹੀਂ ਜਿੱਥੇ ਦਿਲ ਆਵੇ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਨੇ । ਇਹ ਅਜਬ ਬਿਜਲੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਚਾਨਣਾ ਦੇਂਦੀ ਹੈ, ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਰੋਟੀਆਂ ਪਕਾਂਦੀ ਏ, ਜੋ ਕੰਮ ਤੁਸੀ ਚਾਹੋ, ਓਹ ਕਰਦੀ ਏ । ਹੋ ਸਕਦਾ ਏ ਸਮਾਂ ਪਾਕੇ ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਾਫੀ ਬਾਲਣ ਨ ਮਿਲਿਆ ਤਾਂ ਦਰਯਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤਾਰਾਂ ਦੀ ਰਾਹੀਂ ਬਿਜਲੀ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਰੋਟੀਆਂ ਪਕਾਣ ਲਈ ਏਥੇ ਲਿਆਉਣੀ ਪਏਗੀ ਤੇ ਫੇਰ ਏਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਕੀਮਤੀ ਰੂੜੀ ਬਚ ਜਾਏਗੀ ।<noinclude></noinclude> 2ba5w4w2kuxh6gmy8pacn0xogm1amh8 ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/210 250 42923 227553 105468 2026-07-20T11:31:28Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227553 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੯੬ )}} {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਸੁਕਰਾਤ ਜੀ ਤੁਸੀ ਬੜੀਆਂ ਦੂਰ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਓ, ਪਰ ਅੱਜ ਤੀਕ ਤੁਸੀ ਕੋਈ ਗੱਲ ਗਲਤ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਆਖੀ, ਸੋ ਅਸੀ ਇਹ ਅਜਬ ਚੀਜ਼ ਵੀ ਵੇਖ ਲਵਾਂਗੇ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਅਸੀ ਵੇਖਾਂਗੇ, ਭਾਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਹੋਰ ਕੁਝ ਕਰੋ, ਪਰ ਤੁਸੀ ਸੋਨਾ ਚਾਂਦੀ ਫੂਕਣਾ ਛੱਡ ਦਿਓ, ਜੇਹੜਾ ਤੁਸੀ ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਗੋਹੇ ਬਾਲ ਬਾਲ ਕੇ ਫੂਕਦੇ ਓ । ਤੁਸੀ ਆਪਣੀ ਭੋਂ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਕਿਉਂ ਬਾਲਦੇ ਓ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਸਕਰਾਤ ਜੀ, ਇਹ ਗੱਲ ਚੰਗੀ ਪੱਕੀ ਤੇ ਆਮ ਸਿਆਣਪ ਦੀ ਏ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਕੁਝ ਦਿਨ ਹੋਏ ਨੇ ਮੈਂ ਮਲਾਈ ਵੱਖ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਮਸ਼ੀਨ ਚੱਲਦੀ ਵੇਖੀ ਸੀ ਤੇ ਓਹ ਮਸ਼ੀਨ ਵਾਲੇ ਆਖਦੇ ਸਨ ਜੋ ਇਸ ਨਾਲ ਘਿਓ ਬਹੁਤਾ ਤੇ ਸਾਫ ਨਿਕਲਦਾ ਏ ਤੇ ਵਕਤ ਵੀ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਲੱਗਦਾ ਏ ਤੇ ਬਾਲਣ ਵੀ ਪੰਜਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਖਰਚ ਹੁੰਦਾ ਏ । ਤੁਸੀ ਓਸ ਮਸ਼ੀਨ ਨੂੰ ਪਰਤਾਕੇ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਸੁਕਰਾਤ ਜੀ ਅਸੀਂ ਪਰਤਾਕੇ ਵੇਖਾਂਗੇ ।<noinclude></noinclude> d6np3h7iodrzw1gu2gq5bnrxj16olnv ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/211 250 42924 227554 105471 2026-07-20T11:31:40Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227554 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੯੭ )}} {{center|{{xxx-larger|'''ਅਜਾਈਂ ਗੁਆਣਾ'''}}}} {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਸੁਕਰਾਤ ਜੀ ਅਸੀ ਦਿਨੋ ਦਿਨ ਗ਼ਰੀਬ ਈ ਗ਼ਰੀਬ ਹੁੰਦੇ ਜਾਂਦੇ ਆਂ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਚੌਧਰੀਓ, ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਯਕੀਨ ਏ ਤੇ ਮੈਂ ਏਸ ਗੱਲੇ ਹਰਾਨ ਵੀ ਨਹੀਂ । {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਬਾਬਾ ਜੀ ਕਿਉਂ ? {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਜੋ ਕੁਝ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਏ ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਅਜਾਈਂ ਗੁਆਂਦੇ ਓ । {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਅਜਾਈਂ, ਓਹ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ? ਅਸੀਂ ਗ਼ਰੀਬਾਂ ਨੇ ਅਜਾਈਂ ਕੀ ਗੁਆਣਾ ਹੋਇਆ ? {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤੁਸੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਜਾਈਂ ਗੁਆਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਓ । {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਸੁਕਰਾਤ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਜ਼ਰਾ ਖੋਲ੍ਹਕੇ ਤਾਂ ਦੱਸੋ, ਅਸੀਂ ਨ ਤਾਂ ਜੂਆ ਖੇਡਦੇ ਆਂ ਤੇ ਨਾ ਈ ਨਸ਼ਾ ਪਾਣੀ ਪੀਂਦੇ ਆਂ । ਅਸੀ ਨਾ ਤਾਂ ਕੀਮਤੀ ਕੱਪੜੇ ਲੈਂਦੇ ਆਂ ਤੇ ਨਾ ਈ ਮੋਟਰਾਂ ਤੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਆਂ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ-}}ਏਹਨਾਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡਕੇ ਤੁਸੀ ਆਪਣੀ ਦੋਲਤ ਹੋਰ ਕਈ ਰਾਹੀਂ ਅਜਾਈਂ ਗੁਆਂਦੇ ਓ । {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਹੱਛਾ ਤੁਸੀ ਕੋਈ ਦੱਸੋ ਤਾਂ ਸਹੀ ?<noinclude></noinclude> 8goggcgw4ttvuv4rzsjzv7475hwnzcl ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/212 250 42925 227555 105473 2026-07-20T11:31:58Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227555 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੨੯੮ )}} {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਚੰਗਾ ਸੁਣੋ, ਪਹਿਲਾਂ ਤੇ ਤੁਸੀ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਸਾਰਾ ਕੂੜਾ ਤੇ ਗੰਦ ਮੰਦ ਬਾਹਰ ਖੁਲ੍ਹਿਆਂ ਢੇਰਾਂ ਤੇ ਸੱਟਕੇ ਗੁਆਂਦੇ ਓ, ਜਿੱਥੋਂ ਓਹ ਹਨੇਰੀ ਨਾਲ ਉੱਡ ਅੱਡ ਜਾਂਦਾ ਏ, ਡੰਗਰ ਖਿਲਾਰ ਜਾਂਦੇ ਨੇ ਤੇ ਧੁੱਪ ਨਾਲ ਸੁੱਕਕੇ ਮਗਰੋਂ ਮੀਂਹ ਨਾਲ ਰੁੜ੍ਹ ਜਾਂਦਾ ਏ । {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਇਹ ਗੱਲ ਤਾਂ ਠੀਕ ਏ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਫੇਰ ਤੁਸੀ ਰੱਬ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਕੀਮਤੀ ਦਾਤ-ਜੋ ਉਸਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਏ ਅਜਾਈਂ ਗੁਆਂਦੇ ਓ । {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਓਹ ਕੇਹੜੀ ? {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤੁਸੀ ਆਪਣਾ ਸਾਰਾ ਗੋਹਾ ਫੂਕ ਸੁੱਟਦੇ ਓ। {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਸੁਕਰਾਤ ਜੀ ਇਹ ਵੀ ਸੱਚ ਏ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤੁਸੀ ਚੰਗੇ ਬੀ ਪਾਣ ਦੀ ਥਾਂ ਮਾੜੇ ਬੀ ਬੀਜਕੇ ਆਪਣੀ ਮੇਹਨਤ ਤੇ ਆਪਣਾ ਸਮਾਂ ਅਜਾਈਂ ਗੁਆਂਦੇ ਓ। {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਸੁਕਰਾਤ ਜੀ ਇਹ ਵੀ ਠੀਕ ਏ। ਅਸੀ ਕਦੀ ਏਸ ਗੱਲ ਦੀ ਬਹੁਤੀ ਸਿਰ ਖਪਾਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜੋ ਬੀ ਕਿੱਥੋਂ ਲਈਏ ? {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਫੇਰ ਤੁਸੀਂ ਚੰਗੇ ਡੰਗਰਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਮਾੜੇ ਡੰਗਰਾਂ ਦਾ ਰਵਾ ਕਢਾਂਦੇ ਤੇ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਾਲਦੇ ਓ । ਓਹ ਚੰਗੇ ਡੰਗਰਾਂ ਨਾਲੋਂ ਅੱਧਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਤੇ ਦੁੱਧ ਵੀ ਅੱਧਾ ਦੇਂਦੇ ਨੇ ।<noinclude></noinclude> 36ezujuwbts3w2l2d63p2p45si06t4b ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/213 250 42926 227556 105477 2026-07-20T11:32:04Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227556 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੧੯੯)}} {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਕੀ ਆਖੀਏ, ਇਹ ਗੱਲ ਵੀ ਤੁਸੀ ਸੱਚੀ ਆਖੀ ਜੇ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤੁਸੀ ਆਪਣੀਆਂ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਟਾ ਪਿਹਾ ਪਿਹਾ ਕੇ-ਜੇਹੜਾ ਡੰਗਰ ਓਹਨਾਂ ਤੋਂ ਛੇਤੀ ਪੀਹ ਲੈਂਦੇ ਨੇ-ਤੇ ਥਾਪੀਆਂ ਥਪਾ ਪਾਕੇ ਅਜਾਈਂ ਗੁਆਂਦੇ ਓ । ਇਹ ਸਮਾਂ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬਾਲਾਂ ਨੂੰ ਨ੍ਹਾਉਣ ਧੁਆਉਣ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵੇਖ ਭਾਲ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਟੱਬਰ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਸਿਊਣ ਤੇ ਲਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਏ । {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਇਹ ਵੀ ਸੱਚ ਏ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਸੋ ਏਸ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੱਪੜੇ ਦਰਜੀ ਤੋਂ ਸੁਆਉਣ ਲਈ ਪੈਸੇ ਦੇਣੇ ਪੈਂਦੇ ਨੇ ਤੇ ਨਾਲੇ ਤੁਹਾਡੇ ਬਾਲ ਗੰਦੇ ਤੇ ਰੋਗੀ ਰਹਿੰਦੇ ਨੇ ਅਤੇ ਓਹਨਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਸਾਰ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ। {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਸੁਕਰਾਤ ਜੀ, ਇਹ ਗੱਲ ਤਾਂ ਡਾਢੀ ਸੱਚੀ ਏ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤੁਸੀ ਹਲਟ ਦੀ ਥਾਂ, ਚਰਸੇ ਤੋਂ ਕੰਮ ਲੈਂਦੇ ਓ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੀ ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਮੇਹਨਤ ਅਜਾਈਂ ਜਾਂਦੀ ਏ । {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਆਹੋ ਜੀ, ਠੀਕ ਏ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤੁਸੀ ਵਾਢੀ ਇੱਕ ਨਿੱਕੀ ਜਿਹੀ<noinclude></noinclude> ixirxy6aojrehs0ds7yis61nsgmpo68 ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/214 250 42927 227557 105603 2026-07-20T11:32:11Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227557 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੨੦੦ )}} ਦਾਤਰੀ ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਓ, ਜੇਹੜੀ ਇੱਕ ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਛਿੰਗ ਤੋਂ ਕੋਈ ਐਨੀ ਵੱਡੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਤੇ ਏ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣਾ ਸਮਾਂ ਤੇ ਮੇਹਨਤ ਐਵੇਂ ਗੁਆਂਦੇ ਓ । {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਸਾਡੀ ਦਾਤਰੀ ਕੋਈ, ਐਡਾ ਵੱਡਾ ਹਥਿਆਰ ਤਾਂ ਨਹੀਂ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤੁਸੀ ਨੂਹ ਦੇ ਵੇਲੇ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਹਲਾ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਜ਼ਮੀਨ ਵਾਹੁੰਦੇ ਓ । ਜਦ ਤੁਹਾਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਤਾ ਏ ਕਿ ਗੁੜਗਾਵੇਂ ਹਲ ਦੀ ਇੱਕ ਸੀ ਤੁਹਾਡੇ ਲਕੜੀ ਦੇ ਹੱਲ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਸੀਆਂ ਦੇ ਬਰੋਬਰ ਏ । {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਸੁਕਰਾਤ ਜੀ, ਇਹ ਗੱਲ ਬਿਲਕੁਲ ਸੱਚੀ ਏ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਕੀ ਇਸ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਮੇਹਨਤ ਤੇ ਸਮਾਂ ਐਵੇਂ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ-}}ਆਹੋ ਜੀ, ਐਵੇਂ ਜਾਂਦਾ ਏ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤੁਸੀ ਆਪਣਾ ਰੁਪਿਆ ਗਹਿਣਿਆਂ ਤੇ ਲਾ ਦੇਂਦੇ ਓ, ਓਹਨਾਂ ਦੀ ਘੜਾਈ ਤੇ ਰੁਪਿਆ ਗੁਆਂਦੇ ਓ । {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਹਾਂ, ਅਸੀਂ ਆਪਣਾ ਰੁਪਿਆ ਟੂਮਾਂ ਤੇ ਗੁਆ ਦੇਂਦੇ ਹਾਂ ।<noinclude></noinclude> a0jyn7vsj5y0s5h3j9cm0ywa9upef6z ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/215 250 42928 227558 105466 2026-07-20T11:32:18Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227558 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Css image crop |Image = ਪੇਂਡੂ_ਸੁਕਰਾਤ_-_ਐਫ._ਐਲ._ਬ੍ਰੇਨ.pdf |Page = 215 |bSize = 377 |cWidth = 294 |cHeight = 470 |oTop = 63 |oLeft = 20 |Location = center |Description = }}  {{center|ਚਰਸਾ}} (ਚਮੜੇ ਦਾ ਡੋਲ-- ਸਭ ਤੋਂ ਮੈਂਹਗਾ ਪਾਣੀ ਦੇਣ ਦਾ ਤ੍ਰੀਕਾ, ਜੋ ਵਰਤੋਂ ਵਿਚ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ)<noinclude></noinclude> ew6bzm2aly1jbhva3a4qd1k7lznjef3 ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/216 250 42929 227559 105469 2026-07-20T11:32:55Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227559 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Css image crop |Image = ਪੇਂਡੂ_ਸੁਕਰਾਤ_-_ਐਫ._ਐਲ._ਬ੍ਰੇਨ.pdf |Page = 216 |bSize = 377 |cWidth = 288 |cHeight = 462 |oTop = 71 |oLeft = 38 |Location = center |Description = }}  {{center|ਲੱਕੜੀ ਦਾ ਹੱਲ}}<noinclude></noinclude> mesvrrp0z4f809ivt1olp5n583k5xcd ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/217 250 42930 227560 105488 2026-07-20T11:33:09Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227560 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੨੦੧ )}} {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤੇ ਗਹਿਣਾ ਪਾਣ ਨਾਲ ਦਿਨੋ ਦਿਨ ਘਸਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਏ । {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਆਹੋ ਜੀ, ਇਹ ਛੇਤੀ ਘੱਸ ਜਾਂਦਾ ਏ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਜੇਕਰ ਤੁਸੀ ਆਪਣੇ ਰੁਪੈ ਨੂੰ ਕੋਉਪਰੇਟਿਵ ਬੰਕ (ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰੇ ਬੰਕ) ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਾਓ ਤਾਂ ਇਹ ਦਿਨੋ ਦਿਨ ਵਧਦਾ ਜਾਏਗਾ। {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਗੱਲ ਤਾਂ ਏਹਾ ਈ ਏ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤੁਸੀ ਆਪਣੀ ਸੇਹਤ ਮੱਛਰਦਾਨੀਆਂ ਤੇ ਕੁਨੈਨ ਨ ਵਰਤਣ ਕਰਕੇ ਤੇ ਆਪਣਿਆਂ ਮੁੰਡਿਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਤਾ ਨਾ ਠਕਾ ਕੇ, ਵਗਾੜ ਲੈਂਦੇ ਓ । {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਆਹੋ ਜੀ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤੁਸੀ ਆਪਣਾ ਰੁਪਿਆ ਵਿਆਹ ਸ਼ਾਦੀਆਂ, ਮਰਨੇ ਤੇ ਮੁਕੱਦਮੇ ਬਾਜ਼ੀ ਤੇ ਗੁਆ ਛੱਡਦੇ ਓ । {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਏਹਨਾਂ ਕੰਮਾਂ ਤੇ ਬੜਾ ਰੁਪਿਆ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਏ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤੁਸੀ ਬੈਂਕ ਦੇ ਮਿੰਬਰ ਬਣ ਕੇ ੧੨) ਰੁਪੈ ਸੈਂਕੜੇ ਤੇ ਰੁਪਿਆ ਹੁਧਾਰਾ, ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਤੇ ਬਾਹਰ ੩੬) ਰੁਪੈ ਸੈਂਕੜੇ ਦਾ ਬਿਆਜ ਭਰਦੇ ਓ ।<noinclude></noinclude> 16mm6fjuvqwy8ojx2u8feo6g9wk4g8o ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/218 250 42931 227561 105493 2026-07-20T11:33:15Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227561 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੨੦੨ )}} {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਇਹ ਵੀ ਸੱਚ ਏ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਕੀ ਮੈਂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਵੀ ਦੱਸਾਂ, ਕਿ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਉਪਰਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਤੋਂ ਤਸੱਲੀ ਹੋ ਗਈ ਏ ਜੋ ਤੁਸੀ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਜਾਈਂ ਗੁਆਣ ਵਾਲੇ ਓ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਸਕਰਾਤ ਜੀ ਬਸ ਕਰੋ ਢੇਰ ਹੋਈ ਏ । ਅਸੀਂ ਸੱਚ ਮੁੱਚ ਬੜੇ ਲਖ ਲੁੱਟ ਹਾਂ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਚੋਧਰੀਓ ਗੱਲ ਹੁਣ ਇੰਜ ਮੁਕਦੀ ਜੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਵੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਕਾਢਾਂ ਦੀ ਮਾਲਦਾਰ ਹੋਣ ਲਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ । ਤੁਹਾਨੂੰ ਤਾਂ ਹੁਣ ਇਹ ਦੱਸਣ ਦੀ ਲੋੜ ਏ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੀ ਦੌਲਤ ਤੇ ਹੋਰ ਪਦਾਰਥ -ਜੋ ਰੱਬ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅੱਗੇ ਈ ਦਿੱਤੇ ਹੋਏ ਨੇ-ਐਵੇਂ ਨ ਗੁਆਓ । ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਸਿਖਾਣ ਦੀ ਲੋੜ ਏ ਕਿ ਜੋ ਕੁਝ ਅੱਗੇ ਈ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਏ, ਤੁਸੀ ਓਸ ਨੂੰ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਤੋਂ ਤੇ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਰਚੋ । ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਵੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਤੇ ਨਵੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਸਲਾਹਵਾਂ ਦੱਸਣ ਦੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਆਖੋ ਤਾਂ ਇੱਕ ਚੀਜ਼ ਹੋਰ-ਜੇਹੜੀ ਤੁਸੀ ਐਵੇਂ ਗੁਆ ਦੇਂਦੇ ਓ-ਮੈਂ ਦੱਸਾਂ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਸੁਕਰਾਤ ਜੀ, ਉਹ ਕੀ ਏ ? ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੁਣ ਘੜੀ ਵਾਂਗਰ ਚਾਬੀ ਲਗੀ ਹੋਈ ਏ, ਲਗੇ ਜਾਓ<noinclude></noinclude> pihh7dplkvab1hjjuffzvk335bhnru7 ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/219 250 42933 227562 105503 2026-07-20T11:33:23Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227562 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੨੦੩ )}} ਵਗਦੇ ਵਾਹ ! ਅਸੀ ਓਹ ਵੀ ਸੁਣ ਈ ਲਈ ਏ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਹੈਨ, ਤਾਂ ਕਿੰਨੀਆਂ ਈ ਗੱਲਾਂ ਨੇ, ਪਰ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੱਕ ਈ ਦੱਸਾਂਗਾ । {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਹੱਛਾ ਫੇਰ ਦੱਸੋ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਓਹ ਸਾਮ੍ਹਣੇ ਬੰਨੀ ਕੀ ਸ਼ੈ ਏ ? ਤੁਸੀ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਵੱਢ ਕੇ ਵੇਚ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਤੇ ਵਰਤਦੇ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਸਾਡੇ ਵੱਡੇ ਵਡੇਰੇ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਇਹ ਡੰਗਰਾਂ ਲਈ ਅਮਾਨਤ ਛੱਡ ਗਏ ਨੇ ਤੇ ਅਸੀਂ ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹਲਾ ਸੱਕਦੇ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਪਰ ਓਸ ਵਿੱਚ ਕੇਹੜੇ ਕੇਹੜੇ ਪੱਖ ਤੇ ਝਾੜੀਆਂ ਨੇ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਜਾਲ, ਵਨ, ਕਰੀਰ, ਜੰਡ ਤੇ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਰੱਖ ਤੇ ਝਾੜੀਆਂ ਨੇ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਕੀ ਡੰਗਰ ਏਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਖਾਂਦੇ ਨੇ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਨਹੀਂ ਜੀ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਓਥੇ ਕੋਈ ਘਾ ਵੀ ਉੱਗਿਆ ਹੋਇਆ ਏ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਨਹੀਂ ਜੀ, ਓਥੇ ਤਾਂ ਐਨਆਂ ਝਾੜੀਆਂ ਤੇ ਰੁੱਖ ਨੇ, ਘਾ ਓਥੇ ਕਿੱਥੋਂ ਉੱਗਣਾ ਹੋਇਆ ?<noinclude></noinclude> 4432wixyhxe0payx3lllr92ouj95in1 ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/220 250 42935 227563 105509 2026-07-20T11:33:30Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227563 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੨੦੨ )}} {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਇਹ ਵੀ ਸੱਚ ਏ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਕੀ ਮੈਂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਵੀ ਦੱਸਾਂ, ਕਿ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਉਪਰਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਤੋਂ ਤਸੱਲੀ ਹੋ ਗਈ ਏ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਜਾਈਂ ਗੁਆਣ ਵਾਲੇ ਓ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਸੁਕਰਾਤ ਜੀ ਬੱਸ ਕਰੋ ਢੇਰ ਹੋਈ ਏ । ਅਸੀ ਸੱਚ ਮੁੱਚ ਬੜੇ ਲਖ ਲੱਟ ਹਾਂ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਚੋਧਰੀਓ ਗੱਲ ਹੁਣ ਇੰਜ ਮੁਕਦੀ ਜੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਵੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਕਾਢਾਂ ਦੀ ਮਾਲਦਾਰ ਹੋਣ ਲਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ । ਤੁਹਾਨੂੰ ਤਾਂ ਹੁਣ ਇਹ ਦੱਸਣ ਦੀ ਲੋੜ ਏ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੀ ਦੌਲਤ ਤੇ ਹੋਰ ਪਦਾਰਥ -ਜੋ ਰੱਬ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅੱਗੇ ਈ ਦਿੱਤੇ ਹੋਏ ਨੇ-ਐਵੇਂ ਨ ਗੁਆਓ । ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਸਿਖਾਣ ਦੀ ਲੋੜ ਏ ਕਿ ਜੋ ਕੁਝ ਅੱਗੇ ਈ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਏ, ਤੁਸੀ ਓਸ ਨੂੰ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਤੋਂ ਤੇ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਰਚੋ । ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਵੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਤੇ ਨਵੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਸਲਾਹਵਾਂ ਦੱਸਣ ਦੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਤੁਸੀ ਆਖੋ ਤਾਂ ਇੱਕ ਚੀਜ਼ ਹੋਰ-ਜੇਹੜੀ ਤੁਸੀ ਐਵੇਂ ਗੁਆ ਦੇਂਦੇ ਓ-ਮੈਂ ਦੱਸਾਂ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਸਕਰਾਤ ਜੀ, ਉਹ ਕੀ ਏ ? ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੁਣ ਘੜੀ ਵਾਂਗਰ ਚਾਬੀ ਲਗੀ ਹੋਈ ਏ, ਲਗੇ ਜਾਓ<noinclude></noinclude> 7b5zzu168azf21vdmmej9z9zq1nayrb ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/221 250 42937 227564 105519 2026-07-20T11:33:37Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227564 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੨੦੩ )}} ਵਗਦੇ ਵਾਹ ! ਅਸੀ ਓਹ ਵੀ ਸੁਣ ਈ ਲਈ ਏ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਹੈਨ ਤਾਂ ਕਿੰਨੀਆਂ ਈ ਗੱਲਾਂ ਨੇ, ਪਰ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੱਕ ਈ ਦੱਸਾਂਗਾ । {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਹੱਛਾ ਫੇਰ ਦੱਸੋ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਓਹ ਸਾਮ੍ਹਣੇ ਇੰਨੀ ਕੀ ਸ਼ੈ ਏ ? ਤੁਸੀ ਰੱਖਾਂ ਨੂੰ ਵੱਢ ਕੇ ਵੇਚ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਤੇ ਵਰਤਦੇ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਸਾਡੇ ਵੱਡੇ ਵਡੇਰੇ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਇਹ ਡੰਗਰਾਂ ਲਈ ਅਮਾਨਤ ਛੱਡ ਗਏ ਨੇ ਤੇ ਅਸੀਂ ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹਲਾ ਸੱਕਦੇ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਪਰ ਓਸ ਵਿੱਚ ਕੇਹੜੇ ਕੇਹੜੇ ਰੁੱਖ ਤੇ ਝਾੜੀਆਂ ਨੇ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਜਾਲ, ਵਨ, ਕਰੀਰ, ਜੰਡ ਤੇ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਰੁੱਖ ਤੇ ਝਾੜੀਆਂ ਨੇ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਕੀ ਡੰਗਰ ਏਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਖਾਂਦੇ ਨੇ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਨਹੀਂ ਜੀ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਓਥੇ ਕੋਈ ਘਾ ਵੀ ਉੱਗਿਆ ਹੋਇਆ ਏ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਨਹੀਂ ਜੀ, ਓਥੇ ਤਾਂ ਐਨੀਆਂ ਝਾੜੀਆਂ ਤੇ ਰੁੱਖ ਨੇ, ਘਾ ਓਥੇ ਕਿੱਥੋਂ ਉੱਗਣਾ ਹੋਇਆ ?<noinclude></noinclude> c8yx5a8wjgm0qj2cshgz52ntoycwwnb ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/222 250 42938 227565 105524 2026-07-20T11:33:44Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227565 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੨੦੨ )}} {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਇਹ ਵੀ ਸੱਚ ਏ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਕੀ ਮੈਂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਵੀ ਦੱਸਾਂ, ਕਿ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਉਪਰਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਤੋਂ ਤਸੱਲੀ ਹੋ ਗਈ ਏ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਜਾਈਂ ਗੁਆਣ ਵਾਲੇ ਓ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਸੁਕਰਾਤ ਜੀ ਬਸ ਕਰੋ ਢੇਰ ਹੋਈ ਏ। ਅਸੀ ਸੱਚ ਮੁੱਚ ਬੜੇ ਲਖ ਲੁੱਟ ਹਾਂ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਚੋਧਰੀਓ ਗੱਲ ਹੁਣ ਇੰਜ ਮੁਕਦੀ ਜੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਵੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਕਾਢਾਂ ਦੀ ਮਾਲਦਾਰ ਹੋਣ ਲਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ । ਤੁਹਾਨੂੰ ਤਾਂ ਹੁਣ ਇਹ ਦੱਸਣ ਦੀ ਲੋੜ ਏ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੀ ਦੌਲਤ ਤੇ ਹੋਰ ਪਦਾਰਥ -ਜੋ ਰੱਬ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅੱਗੇ ਈ ਦਿੱਤੇ ਹੋਏ ਨੇ-ਐਵੇਂ ਨ ਗੁਆਓ । ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਸਿਖਾਣ ਦੀ ਲੋੜ ਏ ਕਿ ਜੋ ਕੁਝ ਅੱਗੇ ਈ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਏ, ਤੁਸੀ ਓਸ ਨੂੰ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਤੋ ਤੇ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਰਚੋ । ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਵੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਤੇ ਨਵੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਸਲਾਹਵਾਂ ਦੱਸਣ ਦੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਆਖੋ ਤਾਂ ਇੱਕ ਚੀਜ਼ ਹੋਰ-ਜੇਹੜੀ ਤੁਸੀ ਐਵੇਂ ਗੁਆ ਦੇਂਦੇ ਓ-ਮੈਂ ਦੱਸਾਂ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਸਕਰਾਤ ਜੀ, ਉਹ ਕੀ ਏ ? ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੁਣ ਘੜੀ ਵਾਂਗਰ ਚਾਬੀ ਲਗੀ ਹੋਈ ਏ, ਲਗੇ ਜਾਓ<noinclude></noinclude> dr0t2z2c86jzijodznqg6ck19xuxev3 ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/223 250 42939 227566 105526 2026-07-20T11:33:52Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227566 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੨੦੩ )}} ਵਗਦੇ ਵਾਹ ! ਅਸੀ ਓਹ ਵੀ ਸੁਣ ਈ ਲਈ ਏ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਹੈਨ ਤਾਂ ਕਿੰਨੀਆਂ ਈ ਗੱਲਾਂ ਨੇ, ਪਰ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੱਕ ਈ ਦੱਸਾਂਗਾ । {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਹੱਛਾ ਫੇਰ ਦੱਸੋ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਓਹ ਸਾਮ੍ਹਣੇ ਬੰਨੀ ਕੀ ਸ਼ੈ ਏ ? ਤੁਸੀ ਰੱਖਾਂ ਨੂੰ ਵੱਢ ਕੇ ਵੇਚ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਤੇ ਵਰਤਦੇ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਸਾਡੇ ਵੱਡੇ ਵਡੇਰੇ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਇਹ ਡੰਗਰਾਂ ਲਈ ਅਮਾਨਤ ਛੱਡ ਗਏ ਨੇ ਤੇ ਅਸੀਂ ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹਲਾ ਸੱਕਦੇ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਪਰ ਓਸ ਵਿੱਚ ਕੇਹੜੇ ਕੇਹੜੇ ਰੁੱਖ ਤੇ ਝਾੜੀਆਂ ਨੇ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੀ ਜਾਲ, ਵਨ, ਕਰੀਰ, ਜੰਡ ਤੇ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਰੁੱਖ ਤੇ ਝਾੜੀਆਂ ਨੇ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਕੀ ਡੰਗਰ ਏਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਖਾਂਦੇ ਨੇ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਨਹੀਂ ਜੀ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਓਥੇ ਕੋਈ ਘਾ ਵੀ ਉੱਗਿਆ ਹੋਇਆ ਏ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਨਹੀਂ ਜੀ, ਓਥੇ ਤਾਂ ਐਨਆਂ ਝਾੜੀਆਂ ਤੇ ਰੱਖ ਨੇ, ਘਾ ਓਥੇ ਕਿੱਥੋਂ ਉੱਗਣਾ ਹੋਇਆ ?<noinclude></noinclude> ignuk1cy3o19wqfc04kadimj6qgst4l ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/224 250 42940 227567 105529 2026-07-20T11:33:58Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227567 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੨੦੪ )}} {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤਾਂ ਫੇਰ ਇਸ ਬੰਨੀ ਵਿੱਚ-ਜੇਹੜੀ ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਡੇ ਵਡੇਰੇ ਡੰਗਰਾਂ ਲਈ ਛੱਡ ਗਏ ਨੇ- ਅਜਿਹੇ ਝਾੜ ਉੱਗੇ ਹੋਏ ਨੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡੰਗਰ ਖਾਂਦੇ ਈ ਨਹੀਂ । ਓਹਦੇ ਵਿੱਚ ਡੰਗਰਾਂ ਦੇ ਖਾਣ ਲਈ ਉੱਗਿਆਂ ਹੋਇਆ ਹੈ ਈ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਤੇ ਓਹਨਾਂ ਦੇ ਖਲੋਣ ਨੂੰ ਵੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ । ਕੀ ਤੁਸੀ ਏਸ ਨੂੰ ਅਜਾਈਂ ਗੁਆਣਾ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦੇ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਕੀ ਆਖੀਏ, ਇਹ ਤਾਂ ਸੱਚ ਮੁੱਚ ਅਜਾਈਂ ਗੁਆਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਏ । ਬਾਬਾ ਤੇ ਅੱਜ ਫੇਰ ਸਾਨੂੰ ਚੰਗਾ ਕਾਬੂ ਕੀਤਾ ਏ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਡੇ ਵਡੇਰੇ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਜ਼ਮੀਨ ਏਸ ਲਈ ਛੱਡ ਗਏ ਸਨ ਜੋ ਤੁਸੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਘਾ ਤੇ ਰੱਖ ਬੀਜੋ। ਘਾ ਤੇ ਡੰਗਰਾਂ ਦੇ ਚੁਗਣ ਲਈ ਤੇ ਰੁੱਖ ਗੋਹੇ ਦੀ ਥਾਂ ਬਾਲਣ ਲਈ । ਏਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੋਹਾ ਜ਼ਿਮੀ ਵਿੱਚ ਪਏਗਾ ਤੇ ਓਸ ਵਿਚੋਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਦਾਣੇ ਤੇ ਡੰਗਰਾਂ ਲਈ ਚਾਰਾ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਬੇਵਕੂਫੀ ਕਰਕੇ ਨਾ ਤਾਂ ਗੋਹੇ ਦੀ ਥਾਂ ਬਾਲਣ ਲਈ ਰੱਖ ਬੀਜਦੇ ਓ ਤੇ ਨਾ ਡੰਗਰਾਂ ਦੇ ਖਾਣ ਲਈ ਘਾ ਲਾਂਦੇ ਓ । ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਓ ਤਾਂ ਓਹ ਸਾਰੇ ਨਕੰਮੇ ਰੁੱਖ ਜੇਹੜੇ ਐਵੇਂ ਜ਼ਮੀਨ ਮੱਲੀ ਬੈਠੇ ਨੇ ਵੱਢਕੇ ਵੇਚ ਸੁੱਟੋ ਜਾਂ ਆਪੋ ਵਿੱਚ ਵੰਡ<noinclude></noinclude> 2pv874gymtvxzhcexjr3zvqw1xcuai2 ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/226 250 42941 227569 105535 2026-07-20T11:34:19Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227569 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੨੦੬ )}} ਚਾਹੀਦੀ ਕਿ ਅਸੀ ਕਿਸੇ ਮੈਂਤਰ ਨਾਲ ਈ ਲੱਖਾਂ ਪਤੀ ਬਣ ਜਾਈਏ । {{center|{{xxx-larger|'''ਭੈੜੇ ਦੀਦ'''}}}} {{gap}}ਇੱਕ ਦਿਨ ਸੁਕਰਾਤ ਕਿਸੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕੋਲ ਬੈਠਾ ਸੀ ਤੇ ਡੰਗਰ ਕੋਲ ਦੀ ਲੰਘੀ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਉਸਦੇ ਵੇਖਦਿਆਂ ਵੇਖਦਿਆਂ ਇੱਕ ਮਧਰਾ ਤੇ ਬੇਡੋਲ ਜਿਹਾ ਸਾਹਨ ਲੰਘਿਆ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਮਿਸ਼ਰ ਜੀ, ਇਹ ਚਾਂਦ ਕਿਦ੍ਹਾ ਏ ? {{x-larger|ਬ੍ਰਾਹਮਣ:-}}ਇਹ ਕਿਸੇ ਦਾ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਤਾਂ ਪਵਿੱਤ੍ਰ ਏ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਪਰ ਇਹ ਗਾਵਾਂ ਕੱਜਦਾ ਏ ? {{x-larger|ਬ੍ਰਾਹਮਣ:-}}ਆਹੋ ਜੀ, ਇਹਾ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਸਾਹਨ ਏ ਤੇ ਏਹੀ ਸਾਡੀਆਂ ਗਾਵਾਂ ਕੱਜਦਾ ਏ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਪੰਡਤ ਜੀ, ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗੇ ਪੰਡਤ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਬੜੀ ਹਰਾਨ ਏ ਜੇਹੜੇ ਬੂਚੜਖਾਨਿਆਂ ਦੀ ਪਰਵਸਤੀ ਕਰਦੇ ਓ । {{x-larger|ਬ੍ਰਾਹਮਣ:-}}(ਬੜਾ ਗੁੱਸੇ ਹੋਕੇ ) ਸੁਕਰਾਤ ਜੀ ਮੈਨੂੰ ਤੁਹਾਡੀ ਗੱਲ ਦੀ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਪਈ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮੁੜ ਏਹਾ ਜਹੀ ਗੱਲ ਆਖੀ ਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਾਰ ਸੁੱਟਾਂਗਾ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਮਿਸ਼ਰ ਜੀ, ਮੈਨੂੰ ਸੱਚ ਮੁਚ ਬੜਾ<noinclude></noinclude> g4i4ys6ec0lti5lv0exeslpuj6q2xqd ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/225 250 42942 227568 105531 2026-07-20T11:34:04Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227568 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੨੦੫ )}} ਲਓ । ਘਾ ਦਾ ਤੇ ਅਜਿਹੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦਾ ਬੀ ਬੀਜੋ ਜੇਹੜੇ ਬਾਲਣ ਦੇ ਕੰਮ ਆਉਣ ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੱਤਰ ਤਨਕਾਲੀ ਵੇਲੇ ਡੰਗਰਾਂ ਦੇ ਚਾਰੇ ਲਈ ਕੰਮ ਆਉਣ। {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਸੁਕਰਾਤ ਜੀ, ਸਾਡੀ ਸਮਝੇ ਤੁਸੀ ਠੀਕ ਓ ਤੇ ਇਹ ਰਾਹ ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਤੇ ਟੁਰਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਹੋਵੇਗਾ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਜਦ ਤੁਸੀ ਆਪਣੇ ਪਦਾਰਥ ਅਜਾਈਂ ਗੁਆਉਣੋ ਹਟ ਜਾਓਗੇ ਤਾਂ ਤੁਸੀ ਕਦੀ ਗਰੀਬ ਨਹੀਂ ਰਹੋਗੇ, ਪਰ ਓਦੋਂ ਤੀਕਨ ਨਹੀਂ, ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਸੀਂ ਹੁਣ ਕਰਦੇ ਓ, ਏਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰੀ ਜਾਣ ਦਾ ਕੋਈ ਫੈਦਾ ਨਹੀਂ । ਗੋਰਮਿੰਟ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਚੁਕਕੇ ਵੇਖਦਿਆਂ ਰਹਿਣਾ ਜੋ ਓਹ ਕੋਈ ਮੈਂਤਰ ਮਾਰਕੇ ਝੱਟ ਤੁਹਾਡੀ ਦੌਲਤ ਦੂਣੀ ਕਰ ਦੇਵੇ ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਟਿਕਸ ਲਏ ਬਗੈਰ ਰਾਜ ਕਾਜ ਟੋਰੀ ਜਾਏ ਸਭ ਕੁਝ ਫਜ਼ੂਲ ਹੈ। ਤੁਹਾਡਾ ਇਲਾਜ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵੇ। {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਜੇਹੜੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੀਆਂ ਨੇ ਓਹਨਾਂ ਤੋਂ ਮਲੂਮ ਹੁੰਦਾ ਏ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਸੱਚੇ ਓ । ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਸਣ ਰੱਸਣ ਦਾ ਢੰਗ ਤੇ ਖੇਤੀ ਵਾੜੀ ਦਾ ਢੰਗ ਸੋਧਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ । ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਮੂਰਖਾਂ ਵਾਲੇ ਰਾਹ ਤੇ ਨਹੀਂ ਟੁਰੀ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਤੇ ਬੇਵਕੂਫਾਂ ਹਾਰ ਏਸ ਗੱਲ ਦੀ ਉਡੀਕ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ<noinclude></noinclude> btxpjdhuxac207x2anvpdqphogx6t2d ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/227 250 42943 227570 105538 2026-07-20T11:34:36Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227570 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੨੦੭ )}} ਅਮਸੋਸ ਏ, ਪਰ ਕੀ ਕਰਾਂ, ਸੱਚ ਕਦੀ ਨ ਕਦੀ ਮੇਰੇ ਏਸ ਚੰਦਰੇ ਮੂੰਹੋਂ ਨਿਕਲ ਈ ਜਾਂਦਾ ਏ । {{x-larger|ਬ੍ਰਾਹਮਣ:-}}ਬੁੱਢਿਆ! ਤੂੰ ਕੂੜ ਮਾਰਨਾ ਏਂ, ਇਹ ਗੱਲ ਸੱਚੀ ਨਹੀਂ ਜੋ ਮੈਂ ਓਹਨਾਂ ਭੈੜੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦੀ ਜੇਹੜੀਆਂ ਨੂੰ ਆਖੀਆਂ ਨੇ ਪਰਵਸਤੀ ਕਰਨ ਆਂ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਆਖੋ, ਤੁਸੀਂ ਕਰਦੇ ਓ, ਹੁਣ ਬਹਾਨੇ ਕਿਉਂ ਲਾਂਦੇ ਓ ? ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਨਾਲ ਕੰਮ ਸੋਰਨ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਲੱਗਿਆ । {{x-larger|ਬ੍ਰਾਹਮਣ:-}}ਇਹ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੱਚ ਹੋ ਸਕਦਾ ਏ ? {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਇਹ ਸਾਹਨ ਭੈੜਾ ਨਹੀਂ ? {{x-larger|ਬ੍ਰਾਹਮਣ:-}}ਇਹ ਬਹੁਤਾ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ? {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਮੈਂ ਆਖਦਾਂ ਜੋ ਇਹ ਡਾਢਾ ਭੈੜਾ ਏ । {{x-larger|ਬ੍ਰਾਹਮਣ:-}}ਇਹ ਜਰਾ ਕੁ ਮਾੜਾ ਏ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਮੈਂ ਆਖਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਤਾਂ ਓਹਾ ਜਿਹਾ ਏ ਜਿਸਨੂੰ ਲੋਕੀ ਡਾਢਾ ਨਖਿੱਧ ਆਖਦੇ ਨੇ । {{x-larger|ਬ੍ਰਾਹਮਣ:-}}ਮੈਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਡਾਢੇ ਡੂਢੇ ਦੀ ਤਾਂ ਖਬਰ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਮੈਂ ਮੰਨਦਾ ਆਂ ਜੋ ਇਹ ਚੰਗਾ ਸਾਹਨ ਨਹੀਂ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤੇ ਇਸਦੇ ਜਾਏ ਵੱਛੇ ਹਲ ਅੱਗੇ ਵਗਣ ਜੋਗੇ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਲੱਗੇ ਤੇ ਇਸਦੀਆਂ ਵੱਛੀਆਂ ਬਹੁਤਾ ਦੁੱਧ ਨਹੀਂ ਦੇਣ ਲੱਗੀਆਂ।<noinclude></noinclude> r8kaq95ykujkgqdph4b673xfhwf8727 ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/228 250 42944 227571 105539 2026-07-20T11:34:43Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227571 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੨੦੮ )}} {{x-larger|ਬ੍ਰਾਹਮਣ:-}}ਮੈਂ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਸਦੇ ਜਾਏ ਲਿੱਸੇ ਤੇ ਮਾੜੇ ਹੋਣਗੇ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤੇ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬੂਚੜ ਨ ਮਾਰ ਲੈਣਗੇ ? {{x-larger|ਬ੍ਰਾਹਮਣ:-}}ਸ਼ਰਮ ਕਰ, ਸ਼ਰਮ ਕਰ, ਫਿੱਟੇ ਮੂੰਹ ਈ, ਰੱਬ ਨ ਕਰਾਏ, ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬੂਚੜ ਕਦੀ ਨਹੀਂ ਮਾਰਨ ਲੱਗੇ । ਤੈਨੂੰ ਮੇਰੀ ਏਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੇਪਤੀ ਕਰਨ ਦਾ ਕਿਸਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀਆ ਪਿਆ ਏ ? {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਜੇਕਰ ਏਹ ਤੁਹਾਡੇ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਜ਼ਰੂਰ ਏਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਤੇ ਬਿਲੇ ਲਾਓਗੇ ? {{x-larger|ਬ੍ਰਾਹਮਣ:-}}ਓਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅਸੀਂ ਕੁਝ ਤਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਵੇਚ ਸੁੱਟਾਂਗੇ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਜਿਹਦੇ ਕੋਲ ਤੁਸੀਂ ਵੇਚੋਗੇ, ਓਹ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਮਾਰ ਛੱਡੇਗਾ ? {{x-larger|ਬ੍ਰਾਹਮਣ:-}}ਕਦੀ ਨਹੀਂ, ਜਿਹਦੇ ਕੋਲ ਅਸੀ ਡੰਗਰ ਵੇਚਦੇ ਹਾਂ, ਉਸ ਕੋਲੋਂ ਅਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ਰਤ ਕਰਾ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ । ਅਸੀ ਆਪਣੇ ਡੰਗਰ ਬੂਚੜਾਂ ਜਾਂ ਏਹਾ ਜਹੇ ਆਦਮੀਆਂ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਵੇਚਦੇ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਜੇਹੜਾ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਖਰੀਦੇਗਾ ਓਹ ਏਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੀ ਕਰੇਗਾ ? {{x-larger|ਬ੍ਰਾਹਮਣ:-}}ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਕੁਝ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ।<noinclude></noinclude> cocz55oknxtor1s10iu5p53kt9bt936 ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/229 250 42945 227572 105543 2026-07-20T11:34:53Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227572 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੨੦੯ )}} {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਓਹ ਅੱਗੇ ਜਾ ਵੇਚੇਗਾ ? {{x-larger|ਬ੍ਰਾਹਮਣ:-}}ਵੇਚ ਲਵੇਗਾ ਨਾ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਕੋਈ ਸ਼ਰਤ ਵੀ ਕਰੇਗਾ ? {{x-larger|ਬ੍ਰਾਹਮਣ:-}}ਮੈਨੂੰ ਕੀ ਪਤਾ ? {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਏਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੌਦਾ ਅੱਗੇ ਅੱਗੇ ਹੁੰਦਾ ਜਾਏਗਾ ਤੇ ਜਿਸ ਕੋਲ ਏਹ ਡੰਗਰ ਜਾਣਗੇ, ਉਸ ਦੇ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਆਉਣ ਲੱਗੇ ਤੇ ਓਹ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਫੇਰ ਅਗਾਹਾਂ ਵੇਚੀ ਜਾਏਗਾ । {{x-larger|ਬ੍ਰਾਹਮਣ:-}}ਵੇਚੀ ਜਾਣ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤੇ ਅੰਤ ਨੂੰ (ਬੂਚੜ) ਵਡ ਕਸਾਈ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੁੱਲ ਲੈ ਲਏਗਾ ? {{x-larger|ਬ੍ਰਾਹਮਣ:-}}ਮੈਂ ਕੀ ਆਖਾਂ, ਅੰਤ ਨੂੰ ਏਹਾ ਗੱਲ ਈ ਹੋਵੇਗੀ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਭਾਵੇਂ ਕੁਝ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਮਿਸ਼ਰ ਜੀ ਤੁਸੀ ਸੱਚ ਮੁੱਚ ਬੂਚੜਖਾਣਿਆਂ ਦੀ ਪਰਵਸਤੀ ਕਰਦੇ ਓ । {{x-larger|ਬ੍ਰਾਹਮਣ:-}}ਬੂਚੜ ਨੇ ਵੀ ਤਾਂ ਕੁਝ ਨ ਕੁਝ ਮਾਰਨਾ ਈ ਹੋਇਆ ਨਾ,ਕਿਉਂ ਜੋ ਉਸਦਾ ਕਸਬ ਜੁ ਹੋਇਆ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਕੀ ਇਹ ਹਸਾਰ ਦੇ ਸਾਹਨਾਂ ਦੇ ਵੱਛੇ ਵੀ ਮਾਰ ਸੁੱਟੇਗਾ ?<noinclude></noinclude> l4tastwjaox6ba4tmhtosabhfnemg4d ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/230 250 42946 227573 105549 2026-07-20T11:35:02Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227573 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੨੧੦ )}} {{x-larger|ਬ੍ਰਾਹਮਣ:-}}ਨਹੀਂ, ਕਦੀ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਤਾਂ ਬੜੇ ਮੁੱਲ ਦੇ ਹੋਏ ਨਾ, ਓਹ ਏਸਤਰ੍ਹਾਂ ਐਵੇਂ ਗੁਆਣ ਜੋਗੇ ਨਹੀਂ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬੂਚੜ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਾਰਨ ਲੱਗਾ ? {{x-larger|ਬ੍ਰਾਹਮਣ:-}}ਕਦੀ ਨਹੀਂ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਫੇਰ ਜੇ ਤੁਸੀ ਹਸਾਰ ਦੇ ਸਾਹਨ ਰੱਖੋ ਤਾਂ ਫੇਰ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਕੋਈ ਫਿਕਰ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਤੁਸੀ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿੱਥੇ ਵੇਚੋਂ ? ਜਾਂ ਤੁਸੀ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸਤਰਾਂ ਰੱਖੋ ? ਓਹ ਬੂਚੜਖਾਣੇ ਤਾਂ ਕਦੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਗੇ ? {{x-larger|ਬ੍ਰਾਹਮਣ:-}}ਜੀ ਠੀਕ ਏ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤਾਂ ਫੇਰ ਜੇਡਾ ਚਿਰ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਹਨ ਮਾੜੇ ਨੇ ਤੁਸੀ ਓਡਾ ਚਿਰ ਬੂਚੜਖਾਣੇ ਦੀ ਪਰਵਸਤੀ ਕਰਦੇ ਓ । {{x-larger|ਬ੍ਰਾਹਮਣ:-}}ਸੁਕਰਾਤ ਜੀ, ਗੱਲ ਤਾਂ ਏਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਈ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀ ਏ, ਪਰ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਪਹਿਲਾਂ ਅਸੀ ਕਦੀ ਏਸ ਤਰਾਂ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕੀਤਾ । ਸਾਹਨ ਭਾਵੇਂ ਕਿਹਾ ਭੈੜਾ ਹੋਵੇ ਅਸੀ ਓਸਨੂੰ ਖੱਸੀ ਕਰਨਾ ਪਾਪ ਸਮਝਦੇ ਸਾਂ।<noinclude></noinclude> 3rrt1rf8t4mbiyx63uc9jpsg77f2yar ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/231 250 42947 227574 105554 2026-07-20T11:35:17Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227574 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੨੧੧ )}} {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਓਸ ਨੂੰ ਗਾਈਆਂ ਕੱਜਣ ਦੇਣ ਨਾਲੋਂ ਖੱਸੀ ਕਰ ਦੇਣਾ ਵਧੇਰਾ ਪੁੰਨ ਏ। {{x-larger|ਬ੍ਰਾਹਮਣ:-}}ਠੀਕ ਏ ਜੀ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਦੇ ਮਗਰ ਅੰਨ੍ਹੇ ਵਾਹ ਲੱਗੀ ਜਾਣਾ ਵੀ ਕੋਈ ਬਚਾ ਨਹੀਂ। ਕਿਸੇ ਗੱਲ ਦੇ ਮਗਰ ਅੱਖਾਂ ਮੀਟਕੇ ਨ ਲਗੋ । ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਖੋਲ੍ਹਕੇ ਰੱਖੋ । ਜਿਸ ਗੱਲ ਦੇ ਮਗਰ ਲੱਗਣ ਲੱਗੋ, ਪਹਿਲਾਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਵਿਚਾਰ ਲਓ, ਜੇ ਚੰਗੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਮਗਰ ਲੱਗੋ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿਓ । {{center|{{xxx-larger|'''ਦੋ ਖਜਾਨੇ'''}}}} {{gap}}ਸੁਕਰਾਤ ਦਾਰੇ ਬੈਠਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਕਿ ਉਪਰੋਂ ਜਮਾਦਾਰ ਆ ਨਿਕਲਿਆ । ਓਹ ਬੜਾ ਰੁਝਿਆ ਹੋਇਆ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਸੀ ਤੇ ਮਲੂਮ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਜੋ ਓਹ ਕਿਧਰੇ ਦੂਰ ਸਾਰੇ ਜਾਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਏ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਜਮਾਦਾਰ ਜੀ ਅੱਜ ਕਿੱਥੇ ਚੱਲੇ ਓ ? {{x-larger|ਜਮਾਦਾਰ:-}}ਸਕਰਾਤ ਜੀ ਮੈਂ ਖਜਾਨਿਓਂ ਆਪਣੀ ਪਿਨਸ਼ਨ ਲੈਣ ਚਲਿਆ ਜੇ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਖਜਾਨਾ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਏ ? {{x-larger|ਜਮਾਦਾਰ:-}}ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ, ਖਜਾਨ ਓਹ ਏ<noinclude></noinclude> jxzbs5g63kugdqcvj4q5fslenpxbz2a ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/232 250 42948 227575 105556 2026-07-20T11:35:23Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227575 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੨੧੨ )}} ਜਿੱਥੇ ਸਰਕਾਰ ਆਪਣਾ ਸਾਰਾ ਰੁਪਿਆ ਪੈਸਾ ਤੇ ਕੀਮਤੀ ਮਾਲ ਜਮ੍ਹਾਂ ਰੱਖਦੀ ਏ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤਾਂ ਫੇਰ ਮੇਰੀ ਜਾਚੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਵੀ ਤਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਕੋਲ ਖਜਾਨੇ ਹੈਨ ਨੇ। {{x-larger|ਜਮਾਦਾਰ:-}}ਸੁਕਰਾਤ ਜੀ, ਇਸ ਤੋਂ ਤੁਹਾਡਾ ਕੀ ਮਤਲਬ ਏ ? ਅਸੀ ਬੜੇ ਗਰੀਬ ਆਂ, ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਖਜਾਨੇ ਕਿੱਥੋਂ? {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਜਮਾਦਾਰ ਜੀ, ਤੁਸੀ ਹੁਣ ਤਾਂ ਇੱਕ ਟੋਆ ਪਟਿਆ ਹੋਣਾ ਏ । {{x-larger|ਜਮਾਦਾਰ:-}}ਆਹੋ ਜੀ, ਜਰੁਰ ਪੱਟਿਆ ਏ, ਪਰ ਓਹ ਤੁਹਾਡੇ ਆਖੇ ਵੇਖੇ ਈ ਪੱਟਿਆ ਏ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤੁਸੀ ਆਪਣਾ ਸਾਰਾ ਗੰਦ ਤੇ ਕੂੜਾ ਉਸੇ ਵਿੱਚ ਈ ਸੱਟਦੇ ਓ ? {{x-larger|ਜਮਾਦਾਰ:-}}ਹਾਂ ਜੀ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਘਰ ਦਾ ਕੂੜਾ ਤੇ ਸੁਆਹ ਵੀ ? {{x-larger|ਜਮਾਦਾਰ:-}}ਹਾਂ ਜੀ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਪਿੰਡ ਦੇ ਉਦਾਲੇ ਬਰਸਾਤ ਨੂੰ ਜੋ ਘਾ ਬੂਟ ਉੱਗ ਆਉਂਦਾ ਏ ਓਹ ਵੀ ਵੱਢਕੇ ਸਾਰਾ ਉਸ ਵਿੱਚ ਈ ਸੱਟਦੇ ਹੋਵੋਗੇ ? {{x-larger|ਜਮਾਦਾਰ:-}}ਜੀ ਹਾਂ ।<noinclude></noinclude> jbmdxknezulrukhxmsodhda69v4l88w ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/233 250 42950 227576 105558 2026-07-20T11:35:37Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227576 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੨੧੩ )}} {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਆਪਣੀਆਂ ਛੰਨਾਂ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਛੱਪਰ ਵੀ ਓਸੇ ਵਿੱਚ ਈ ਸੁਟਦੇ ਹੋਵੋਗੇ ? {{x-larger|ਜਮਾਦਾਰ:-}}ਜੀ ਹਾਂ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਡੰਗਰਾਂ ਦਾ ਗੋਹਾ ਵੀ ? {{x-larger|ਜਮਾਦਾਰ:-}}ਆਹੋ ਜੀ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਬਜਾਰਾਂ ਤੇ ਖੇਤਰਾਂ ਦਾ ਹੂੰਜਣ ਹਾਂਜਣ ਸਭ ਓਸੇ ਵਿੱਚ ਈ ਸੱਟਦੇ ਓ ? {{x-larger|ਜਮਾਦਾਰ:-}}ਆਹੋ ਜੀ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਏਹ ਸਭ ਕੁਝ ਓਸੇ ਵਿੱਚ ਈ ਗਲਦਾ ਸੜਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਏ ਤੇ ਮਗਰੋਂ ਤੁਸੀਂ ਏਸਨੂੰ ਕਈਆਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਪਿੱਛੋਂ ਕੱਢਕੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿੱਚ ਰੂੜੀ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਓ ? {{x-larger|ਜਮਾਦਾਰ:-}}ਜੀ ਮੈਂ ਪਾਂਦਾ ਹਾਂ । {{x-larger|ਸਕਰਾਤ:-}}ਤਾਂ ਫੇਰ ਹੁਣ ਅੱਗੇ ਨਾਲੋਂ ਤੁਹਾਡਾ ਫਸਲ ਦੂਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੋਣਾ ਏ ? {{x-larger|ਜਮਾਦਾਰ:-}}ਸੁਕਰਾਤ ਜੀ, ਤੁਸੀ ਸੱਚੇ ਓ । ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਮੱਤ ਲਈ ਏ ਓਦੋਂ ਤੋਂ ਮੇਰੀ ਤੇ ਅੱਗੇ ਨਾਲੋਂ ਘਟੋ ਘਟ ਦੂਨੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਹੁੰਦੀ ਏ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤਾਂ ਫੇਰ ਤੁਹਾਡਾ ਟੋਆ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਤਾਂ ਖਜਾਨਾ ਏ ।<noinclude></noinclude> ngpmqv639p413rg4qon662kgcxo6clp ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/234 250 42953 227577 105562 2026-07-20T11:35:51Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227577 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੨੧੪ )}} {{x-larger|ਜਮਾਦਾਰ:-}}ਸੁਕਰਾਤ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਸੱਚੇ ਓ । ਇਹ ਤਾਂ ਸੱਚ ਮੁੱਚ ਖਜਾਨਾ ਏ । ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਹੁਣ ਸੱਚ ਮੁੱਚ ਖਜਾਨਾ ਹੱਥ ਆ ਗਿਆ ਏ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤੁਸੀ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰੇ ਬੰਕ ਦੇ ਮਿੰਬਰ ਵੀ ਓ ? {{x-larger|ਜਮਾਦਾਰ:-}}ਆਹੋ ਜੀ, ਜਦੋਂ ਤੁਸੀ ਮੈਨੂੰ ਮੱਤ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਮੈਂ ਓਦੋਂ ਈ ਮਿੰਬਰ ਬਣ ਗਿਆ ਸਾਂ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤਾਂ ਜੋ ਰੁਪਿਆ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਫਸਲ ਵੇਚ ਕੇ ਤੇ ਪਿਨਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਚਦਾ ਏ ਤੁਸੀ ਸਾਰਾ ਬੰਕ ਵਿੱਚ ਈ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਾਂਦੇ ਹੋਵੋਗੇ ? {{x-larger|ਜਮਾਦਾਰ:-}}ਆਹੋ ਜੀ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤੇ ਹੋਰ ਜੇਹੜਾ ਡੰਗਰ ਵੇਚਣ ਤੋਂ ਬਚਦਾ ਏ ਓਹ ਵੀ ? {{x-larger|ਜਮਾਦਾਰ:-}}ਆਹੋ ਜੀ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤੇ ਸਾਰਾ ਰੁਪਿਆ ਜੇਹੜਾ ਕਿਧਰੋਂ ਤੁਹਾਡੇ ਹੱਥ ਆਉਂਦਾ ਏ, ਓਹ ਵੀ ? {{x-larger|ਜਮਾਦਾਰ:-}}ਆਹੋ ਜੀ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤੁਸੀ ਹੁਣ ਗਹਿਣਿਆਂ ਤੇ ਤਾਂ ਕੋਈ ਰੁਪਿਆ ਨਹੀਂ ਲਾਂਦੇ ? {{x-larger|ਜਮਾਦਾਰ:-}}ਹੀਂ ਜੀ ।<noinclude></noinclude> 4u7efxzi92eax1xt9ltftpykwbrl07u ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/235 250 42954 227578 105566 2026-07-20T11:35:56Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227578 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੨੧੫ )}} {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਸੋ ਤੁਹਾਡਾ ਸਾਰਾ ਵਾਧੂ ਕੂੜਾ ਟੋਏ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਏ ਤੇ ਸਾਰਾ ਵਾਧੂ ਰੁਪਿਆ ਬੰਕੇ ਜਾਂਦਾ ਏ ? {{x-larger|ਜਮਾਦਾਰ:-}}ਸੁਕਰਾਤ ਦੀ ਗੱਲ ਏਹਾ ਏ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤਾਂ ਟੋਇਆ ਈ ਨਿਰਾ ਤੇਰਾ ਖਜਾਨਾ ਨਹੀਂ, ਤੇਰਾ ਦੂਜਾ ਖਜਾਨਾ ਬੰਕ ਵੀ ਏ । {{x-larger|ਜਮਾਦਾਰ:-}}ਸੁਕਰਾਤ ਜੀ ਤੁਸੀ ਫੇਰ ਸੱਚੇ ਓ, ਮੇਰੇ ਦੋ ਖਜਾਨੇ ਨੇ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਸੋ ਹਰ ਇੱਕ ਸਿਆਣੇ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਦੇ ਦੋ ਖਜਾਨੇ ਨੇ, ਪਹਿਲਾ ਟੋਆ ਤੇ ਦੂਜਾ ਬੰਕ, ਤੇ ਜੇਡਾ ਚਿਰ ਓਹ ਏਹਨਾਂ ਗੱਲਾਂ ਤੇ ਟੁਰੇਗਾ, ਓਹਨੂੰ ਕਦੀ ਥੁੜ ਨਹੀਂ ਆਉਣ ਲੱਗੀ । {{x-larger|ਜਮਾਦਾਰ:-}}ਸੁਕਰਾਤ ਜੀ, ਤੁਸੀ ਸੱਚੇ ਓ, ਜਦ ਦਾ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਮੱਤ ਲੈ ਕੇ ਟੋਆ ਪੁੱਟਿਆ ਤੇ ਬੰਕ ਦਾ ਮਿੰਬਰ ਬਣਿਆ ਹਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਕਦੀ ਥੁੜ ਨਹੀਂ ਆਈ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਹੱਛਾ, ਜਾਓ ! ਰੱਬ ਤੁਹਾਡਾ ਵਾਧਾ ਕਰੇ ਤੇ ਖਜਾਨਿਉਂ ਸੁਖ ਸਾਂਦ ਨਾਲ ਪਰਤ ਕੇ ਆਓ । {{x-larger|ਜਮਾਦਾਰ:-}}ਬਾਬਾ ਜੀ ਸਾਹਬ ਸਲਾਮਤ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ।<noinclude></noinclude> pr5nrm52cwhezn21rknaiygrq1gweeq ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/236 250 42955 227579 105569 2026-07-20T11:36:05Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227579 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੨੧੬ )}} {{xxx-larger|'''ਮਾਲਕ ਦੀ ਮਰਜੀ'''}} {{gap}}{{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਸੁਕਰਾਤ ਜੀ, ਮੈਂ ਤਾਂ ਡਾਢਾ ਦੁਖੀ ਹਾਂ, ਮੇਰੇ ਫਸਲਾਂ ਦਾ ਕੁਝ ਹੱਜ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ, ਮੇਰੇ ਬਾਲ ਮਾਂਦੇ ਪਏ ਨੇ ਤੇ ਮੇਰਾ ਕਰਜਾ ਵਧੀ ਜਾਂਦਾ ਏ । ਸਾਡਾ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰਾਂ ਦਾ ਤਾਂ ਡਾਢਾ ਮੰਦਾ ਹਾਲ ਏ । ਜੇ ਨਿਰੀ ਸਰਕਾਰ......... {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤਾਂ ਫੇਰ ਇਹ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਈ ਦੋਸ਼ ਹੋਇਆ ਨਾ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਮੀਂਹ......... {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤੇ ਨਾਲੇ ਰੱਬ ਦਾ ਵੀ ਕਸੂਰ ਹੋਇਆ ਨਾ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਕੀ ਮੈਂ ਲਹੂ ਪਾਣੀ ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖਕੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਤਰਸ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗਾ। ਜਦ ਸਰਕਾਰ..... {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਫੇਰ ਸਰਕਾਰ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਕੀ ਮੈਂ ਮਾਮਲਾ ਨਹੀਂ ਭਰਦਾ ਤੇ ਫੇਰ ਜ਼ਿਮੀ... {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਫੇਰ ਰੱਬ ਨੂੰ ਵਖਤ ਪੈ ਗਿਆ ? ਓ ਭੈੜਿਆ ਰੱਬਾ, ਓ ਚੰਦਰੀਏ ਗੋਰਮਿੰਟੇ । ਤੁਸੀ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਆਪਣੀ ਰੂੜੀ ਫੂਕ ਸੁੱਟਦੇ ਓ ਜਾਂ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਜੈਹਰ ਦੇਣ<noinclude></noinclude> ntnufvma6i6rje295hvih4qgtsdtrrh ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/237 250 42957 227580 105576 2026-07-20T11:36:12Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227580 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੨੧੭ )}} ਲਈ ਵਰਤਦੇ ਓ । ਹਲ ਇੱਕ ਨੂਹ ਦੇ ਵੇਲੇ ਦੀ ਡਿੱਗੀ ਜਹੀ ਲੱਕੜੀ ਨਾਲ ਵਾਹੁੰਦੇ ਓ, ਬੀ ਦੇ ਸੁਦਾਗਰ ਕੋਲੋਂ ਬੀਂ ਲੈਣ ਦੀ ਥਾਂ ਹਲਵਾਈਆਂ ਕੋਲੋਂ ਬੀ ਲੈਂਦੇ ਓ, ਆਪਣੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਨੂੰ ਹਲਟ ਨਾਲ ਸਿੰਜਣ ਦੀ ਥਾਂ ਚਰਸੇ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਦੇਂਦੇ ਓ । ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰੇ ਬੰਕ ਨੂੰ ਛੱਡਕੇ-ਜੇਹੜਾ ੧੨) ਰੁਪੈ ਸੈਂਕੜੇ ਤੇ ਰੁਪਿਆ ਹੁਦਾਰਾ ਦੇਂਦਾ ਏ-ਸ਼ਾਹਾਂ ਕੋਲ ੩੬) ਰੁਪੈ ਸੈਂਕੜਾ ਬਿਆਜ ਭਰਦੇ ਓ । ਗੰਦ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਓ, ਘਰਾਂ ਤੁਹਾਡਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਾਰੀਆਂ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਬਾਲਾਂ ਨੂੰ ਮਾਤਾ ਨਹੀਂ ਠਕਾਂਦੇ; ਜਦ ਤੁਹਾਡੇ ਫਸਲ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਨੇ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਕਰਜਾ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਏ, ਤੁਹਾਡੇ ਬਾਲ ਬਿਮਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਨੇ ਤੇ ਫੇਰ ਤੁਸੀ ਗੋਰਮਿੰਟ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ ਦੇਂਦੇ ਓ ? ਯਾਰੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਤਾਂ ਵੱਡਾ ਭਾਰਾ ਸਾਰਾ ਰੱਬ ਲੋੜੀਦਾ ਏ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਗੌਰਮਿੰਟ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਤਾਂ ਇੱਕ ਗਰੀਬ ਖਾਨੇ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ । {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਸੁਕਰਾਤ ਜੀ ਦੱਸੋ ਅਸੀ ਕਰੀਏ ਕੀ ? {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ-}}ਜਦ ਕੋਈ ਕੰਮ ਵਿਗੜ ਜਾਏ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੋਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਏ ਜੋ ਦੋਸ਼ ਕਿਸਦਾ ਏ, ਤੇ ਕੀ ਤੁਸੀ-ਜੋ ਕੁਝ ਤੁਹਾਥੋਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਏ-ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨਰੋਏ ਰੱਖਣ, ਆਪਣੇ ਫਸਲਾਂ ਨੂੰ ਸੁਆਰਨ ਲਈ ਕੀਤਾ ਏ ? ਤੇ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਸੱਚ ਮੁਚ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ<noinclude></noinclude> cxbevsw0utttr9frtlhm2hi3nbw3jlr ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/238 250 42958 227581 105580 2026-07-20T11:36:19Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227581 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੨੧੮ )}} ਵਾਹ ਲਾ ਦਿੱਤੀ ਏ ਤੇ ਫੇਰ ਅਜੇ ਵੀ ਤੁਹਾਡੀ ਹਾਲਤ ਖਰਾਬ ਏ ਤਾਂ ਫੇਰ ਤੁਸੀਂ ਗੌਰਮਿੰਟ ਜਾਂ ਰੱਬ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ ਦੇ ਸਕਦੇ ਓ । {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਦਾਰ:-}}ਜਦ ਸਾਡੇ ਫਸਲ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਨੇ ਜਾਂ ਸਾਡਿਆਂ ਬਾਲਾਂ ਨੂੰ ਮਾਤਾ ਨਿਕਲ ਪੈਂਦੀ ਏ ਤਾਂ ਕੀ ਏਹ 'ਮਾਲਕ ਦੀ ਮਰਜੀ' ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਪਰ ਜੇਹੜਿਆਂ ਬਾਲਾਂ ਨੂੰ ਮਾਤਾ ਠੇਕੀ ਹੋਈ ਹੁੰਦੀ ਏ, ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਮਾਤਾ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲਦੀ । {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਦਾਰ:-}}ਨਹੀਂ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤਾਂ ਮਾਤਾ ਠੇਕਣ ਵਾਲਾ ਵੈਕਸੀਨੇਟਰ ਮਾਲਕ ਤੋਂ ਯੋਰਾਵਰ ਹੋਇਆ ਨਾ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਨਹੀਂ, ਇਹ ਕੀ ਗੱਲ ਹੋਈ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਜਦ ਪਲੇਗ (ਤੂਨ) ਪਈ ਸੀ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਬਾਲ ਕਿਉਂ ਮਰ ਗਏ ਸਨ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਦਾਰ:-}}ਮਾਲਕ ਦੀ ਰਜਾ ਨਾਲ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਪਰ ਜਦ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਨੇ ਆ ਕੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਪਲੇਗ ਦਾ ਟੀਕਾ ਲਵਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਤਾਂ ਮਗਰੋਂ ਫੇਰ ਕੋਈ ਵੀ ਨ ਮੋਇਆ । {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਠੀਕ ਏ ਜੀ, ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਸੀ ਨੁਕਸਾਨਿਆ ।<noinclude></noinclude> re9s5oak8tt8xgp5o3b4vdbttkon51x ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/239 250 42960 227582 105584 2026-07-20T11:36:25Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227582 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|(੨੧੯)}} {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤਾਂ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਮਾਲਕ ਤੋਂ ਜ਼ੋਰਾਵਰ ਹੋਇਆ ਨਾ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤਾਂ ਫੇਰ ਮਾਤਾ ਠਕਾਣਾ ਤੇ ਪਲੇਗ ਦਾ ਟੀਕਾ ਲਵਾਣਾ ਵੀ 'ਮਾਲਕ ਦੀ ਮਰਜੀ' ਹੋਈ ਨਾ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਗੱਲ ਤਾਂ ਏਹੋ ਈ ਜਾਪਦੀ ਏ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤਾਂ ਖਬਰੇ ਇਹ ਵੀ ਮਾਲਕ ਦੀ ਮਰਜੀ ਏ ਕਿ ਜੇਹੜਾ ਕੂੜਾ ਸ਼ੂੜਾ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਐਵੇਂ ਪਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਏ ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਬਾਲ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਜ਼ਹਿਰ ਚਾੜ੍ਹਦਾ ਏ, ਜੇ ਉਹ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਓ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਦੂਨੀ ਹੋ ਜਾਵੇ । {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀੰਦਾਰ:-}}ਇਹ ਗੱਲ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀ ਸੱਚੀ ਏ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤਾਂ ਏਹ ਲੋਹੇ ਦੇ ਹਲ ਤੇ ਹਲਟ ਵੀ ਸਾਰੇ ਰੱਬ ਦੀ ਮਰਜੀ ਈ ਹੋਣਗੇ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਮੇਰੀ ਸਮਝੇ ਹੈਨ ਨੇ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤਾਂ ਸ਼ੈਤ ਫੇਰ ਇਹ ਵੀ ਰੱਬ ਦੀ ਮਰਜੀ ਹੋਵੇਗੀ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਜਿਊਂਦੇ ਰਹੋ, ਮਰੋ ਨਾਂਹ, ਨਰੋਏ ਰਹੋ, ਬਿਮਾਰ ਨ ਪਓ ਤੇ ਨਾਲੇ ਤੁਹਾਡੇ ਫਸਲ ਵੀ ਮਾੜਿਆਂ ਦੀ ਥਾਂ ਚੰਗੇ ਹੋਣ ? {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਮੈਂ ਤਾਂ ਇਹੋ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ।<noinclude></noinclude> a5ihm30s13t00d4mfgahng6tpdqjh4s ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/240 250 42961 227583 105586 2026-07-20T11:36:32Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227583 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੨੨੦ )}} {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਫੇਰ ਜਦ ਤੁਹਾਡੇ ਫਸਲ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਜਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਬਾਲ ਮਰ ਜਾਣ ਤਾਂ ਕਦੀ ਨਾ ਆਖੋ ਜੋ ਇਹ 'ਮਾਲਕ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ' ਏ, ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਇਹ ਪਤਾ ਕਰੋ ਕਿ ਕੀ ਭੁੱਲ ਹੋਈ ਏ ਤੇ ਉਸ ਭੱਲ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰੋ । ਮਾਲਕ ਸਦਾ ਤੁਹਾਡਾ ਭਲਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਏ, ਬੁਰਾ ਨਹੀਂ ਲੋੜਦਾ, ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਸੁਸਤੀ ਤੇ ਬੇਵਕੂਫੀ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਬਿਪਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਮੜ੍ਹਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਅਪਣੀ ਬੇਅਕਲੀ ਤੇ ਆਪਣੀ ਜਹਾਲਤ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਦੇਂਦੇ । {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਸੁਕਰਾਤ ਜੀ ਇਹ ਗੱਲ ਮੈਂ ਚੇਤੇ ਰੱਖਾਂਗਾ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਗੌਰਮਿੰਟ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਰਹਿਣ ਦਿਓ । ਗੌਰਮਿੰਟ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਮਾਮਲਾ ਲੈਂਦੀ ਏ-ਜੇਹੜਾ ਤੁਹਾਡੀ ਜ਼ਿਮੀ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਦਾ ਵੀਹਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਵੀ ਨਾ ਹੋਵੇ-ਜੇ ਤੁਸੀ ਆਪਣੀ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੂੜੀ ਪਾਓ ਤੇ ਜਾਚ ਨਾਲ ਵਾਹੀ ਕਰੋ । ਏਸ ਮਾਮਲੇ ਦੇ ਬਦਲੇ ਸਰਕਾਰ ਤੁਹਾਡੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦੀ ਏ, ਸਕੂਲ ਤੇ ਹਸਪਤਾਲ ਖੋਲ੍ਹਦੀ ਏ, ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਸੜਕਾਂ ਬਣਾਂਦੀ ਏ ਤੇ ਏਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੋਰ ਸੈਂਕੜੇ ਕੰਮ-ਜੇਹੜੇ ਤੁਸੀ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਦੀ ਵੇਖੇ ਸੁਣੇ ਈ ਨਹੀਂ-ਕਰਦੀ ਏ । ਸੋ ਤੁਸੀ ਆਪਣੀਆਂ ਭੁੱਲਾਂ ਤੇ ਬੇਅਕਲੀਆਂ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਗੌਰਮਿੰਟ ਨੂੰ ਨਾ ਦਿਓ, ਜੇਹੜੀ ਤੁਹਾਨੂੰ<noinclude></noinclude> 2c7n2azu0aqtt2vdge7aglw0uz62vix ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/241 250 42964 227584 105606 2026-07-20T11:36:38Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227584 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੨੨੧ )}} ਏਹ ਗੱਲ ਦੱਸਣ ਲਈ-ਕਿ ਤੁਸੀ ਆਪਣਿਆਂ ਪਿੰਡਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਠੀਕ ਕਰੋ-ਕੰਨੇ ਦੁਖ ਪਾਂਦੀ ਏ । {{x-larger|ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ:-}}ਸਕਰਾਤ ਜੀ ਜੋ ਕੁਝ ਤੁਸੀ ਆਖਿਆ ਏ ਮੈਂ ਚੇਤੇ ਰੱਖਾਂਗਾ ਤੇ ਗੋਰਮਿੰਟ ਤੇ ਰੱਬ ਨੂੰ ਬਦਨਾਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਵੇਖ ਲਵਾਂਗਾ ਜੋ ਕਿਧਰੇ ਮੇਰਾ ਆਪਣਾ ਕਸੂਰ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ? {{center|{{xxx-larger|'''ਸੁਖਦਾਈ ਪਿੰਡ'''}}}} {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਚੋਧਰੀ ਜੀ, ਰਾਮ ਰਾਮ, ਸੁਣਾਓ ਕਿਧਰੋਂ ? {{x-larger|ਚੌਧਰੀ:-}}ਜੀ ਜਰਾ ਆਪਣੇ ਬਾਗ ਵਲ ਗਿਆ ਸਾਂ ਜੇ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਓਹ ਬਾਗ ਕਿੱਥੇ ਵੇ ? {{x-larger|ਚੌਧਰੀ:-}}ਪਿੰਡੋ ਬਾਹਰ ਮੇਰੇ ਖੁਹ ਤੇ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਏਥੋਂ ਕਿੰਨਾ ਕੁ ਦੁਰੇਡਾ ਏ ? {{x-larger|ਚੌਧਰੀ:-}}ਕੋਈ ਅੱਧਾਕੁ ਮੀਲ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਓਥੇ ਗਿਆਂ ਕਿੰਨਾ ਕੁ ਚਿਰ ਹੋਇਆ ਜੇ ? {{x-larger|ਚੌਧਰੀ:-}}ਇਕ ਰਾਤ ਈ ਰਿਹਾ ਸਾਂ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਮੈਨੂੰ ਉਮੈਦ ਏ ਕਿ ਓਥੇ ਤੁਹਾਡੇ ਮੁੰਡੇ ਕੁੜੀਆਂ ਰਾਜੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਹੋਣਗੇ ? ਓਥੇ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬੜਾ ਖੁਸ਼ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਏ ਕਿਉਂ ਜੋ ਓਥੇ ਨ ਤਾਂ ਪਿੰਡ ਦੇ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦਾ ਰੌਲਾ ਏ ਨਾਂ ਮੁਸ਼ਕ ਤੇ ਨਾ ਹੀ<noinclude></noinclude> htoidzsf3o49fsrnxihxdn3ktjjeiso ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/242 250 42974 227585 105612 2026-07-20T11:36:45Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227585 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੨੨੨ )}} ਪਿੰਡ ਹਾਰ ਧੂੜ ਉੱਡਦੀ ਹੋਵੇਗੀ ? {{x-larger|ਚੌਧਰੀ:-}}ਬਾਬਾ ਜੀ ਤੁਹਾਡਾ ਮਤਲਬ ਕੀ ਏ ? ਅੱਜ ਤੁਸੀ ਕੁਝ ਬੇਤਰੇ ਹੋਏ ਹੋਏ ਓ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤੁਸੀ ਮੈਨੂੰ ਆਖਿਆ ਸੀ ਜੋ ਸਾਡਾ ਬਾਗ਼ ਏ, ਤੁਸੀਂ ਦੱਸਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ ? {{x-larger|ਚੌਧਰੀ:-}}ਆਹੋ ਜੀ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤੁਹਾਡਾ ਟੱਬਰ ਟੀਰ ਵੀ ਹੋਵੇਗਾ ? {{x-larger|ਚੌਧਰੀ:-}}ਹਾਂ ਜੀ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਉਹ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਈ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਣਗੇ, ਜਿੱਥੇ ਓਹ ਨਰੋਈ ਤੇ ਖੁਲ੍ਹੀ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਤੇ ਸੋਹਣਿਆਂ ਸੋਹਣਿਆਂ ਫੁੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹਿ ਤੇ ਖੇਡ ਸਕਦੇ ਨੇ । {{x-larger|ਚੌਧਰੀ:-}}ਬਾਗ਼ ਵਿੱਚ ਕੇਹੜੇ ਬਹੁਤੇ ਫੁੱਲ ਪਏ ਨੇ। ਮੇਰਾ ਟੱਬਰ ਤਾਂ ਔਹ, ਸਾਹਮਣੇ ਘਰ ਰਹਿੰਦਾ ਏ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਬਾਗ ਹੋਣ ਦਾ ਫੈਦਾ ਈ ਕੀ ਹੋਇਆ ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਟੱਬਰ ਨੇ ਓਥੇ ਜਾਕੇ ਮੌਜਾਂ ਨ ਲੁੱਟੀਆਂ ? ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਝੱਟ ਪੱਟ ਪਿੰਡ ਛੱਡਕੇ ਬਾਗੇ ਜਾ ਵੱਸਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਏ। {{x-larger|ਚੌਧਰੀ:-}}ਤੁਸੀ ਕਿਸੇ ਗੱਲੇ ਕਦੀ ਰਾਜੀ ਵੀ ਹੋਵੋਗੇ ? ਅਸੀ ਟੋਏ ਪੱਟਕੇ ਓਹਨਾਂ ਦੇ ਉਦਾਲੇ ਪਰਦਾ ਲਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਉਪਰ ਟੱਟੀ ਬਹਿਣ ਲਈ ਦੋ ਫੱਟੇ ਵੀ ਰੱਖ ਦਿੱਤੇ ਨੇ, ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ ਸਾਫ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਤੇ ਹਫਤੇ ਵਿੱਚ ਇਕ ਦਿਨ ਖਾਸ ਸਫਾਈ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਏ ।<noinclude></noinclude> 6g4oycq27vbg7t63uphn69fi9mqyk9c ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/243 250 42975 227586 105614 2026-07-20T11:36:51Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227586 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੨੨੩ )}} ਤੁਹਾਡੇ ਆਖੇ ਤੇ ਮੈਂ ਹਲਟ ਵੀ ਲਾ ਲਿਆ ਏ ਤੇ ਕੁਝ ਫਲਦਾਰ ਰੁੱਖ ਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਵੀ ਆਪਣੇ ਖੂਹ ਤੇ ਲਾਈਆਂ ਨੇ । ਅਸੀ ਸਾਰੇ ਤੁਹਾਡੇ ਧੰਨਵਾਦੀ ਆਂ ਕਿਉਂ ਜੋ ਅਸੀ ਅੱਗੇ ਨਾਲੋਂ ਨਰੋਏ ਹਾਂ ਤੇ ਫ਼ਸਲ ਵੀ ਸਾਡੇ ਹੁਣ ਅੱਗੇ ਨਾਲੋਂ ਦੂਣੇ ਹੁੰਦੇ ਨੇ । ਏਹ ਸਭ ਕੁਝ ਰੂੜੀ ਪਾਣ ਨਾਲ, ਅੱਗੇ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਮੀ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੇਣ ਦਾ ਚੰਗਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੋਣ ਨਾਲ, ਚੰਗੇਰਾ ਬੀ ਪਾਣ ਨਾਲ, ਅੱਗੇ, ਨਾਲੋਂ ਭੋਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਾਹਣ ਨਾਲ ਤੇ ਚੰਗੇ ਮੁੱਲ ਵਾਲੇ ਫਸਲ ਬੀਜਣ ਕਰਕੇ ਹੋਇਆ ਏ । ਬਾਬਿਆ ਤੂੰ ਹੁਣ ਕਿਸੇ ਗੱਲੇ ਪਤੀਜੇਂਗਾ ਵੀ? {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਸੀਂ ਆਖਿਆ ਏ ਤੁਹਾਡਾ ਪਿੰਡ ਤਾਂ ਸੱਚ ਮੁੱਚ ਸਾਫ ਏ, ਮੁਸ਼ਕ ਵੀ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ, ਤੇ ਟੋਇਆਂ ਤੋਂ ਟੱਟੀ ਦਾ ਕੰਮ ਲੈਂਦੇ ਓ । ਏਹ ਟੋਏ ਤਾਂ ਖਾਸ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਤੇ ਰੱਬ ਵਲੋਂ ਮੇਹਰ ਹੋਈ ਹੈ; ਕੁੱਤੇ ਵੀ ਅੱਗੇ ਨਾਲੋਂ ਚੰਗੇ ਨੇ, ਤੁਸੀ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਇੱਕ ਇੱਕ ਦੋ ਦੋ ਕੁੱਤੇ ਵੀ ਪਟੇ ਪਾਕੇ ਰੱਖੇ ਹੋਏ ਨੇ ਤੇ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰਹਿਣ ਲਈ ਥਾਂ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਜੇ, ਤੁਸੀ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਖੁਆਂਦੇ ਪਿਆਂਦੇ ਓ, ਤੁਸੀ ਓਹਨਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਨ ਕੋਈ ਨਾਂ ਵੀ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤੇ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਨ ਕੁਝ ਸਿਖਾਇਆ ਵੀ ਜੇ। {{x-larger|ਚੌਧਰੀ:-}}ਜੀ ਅਸੀ ਏਹ ਸਭ ਕੁਝ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਤੇ<noinclude></noinclude> enugy5fn1u9a4rdk2ntuthozk0mydpj ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/244 250 42977 227587 105616 2026-07-20T11:36:57Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227587 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੨੨੪ )}} ਹੁਣ ਸਾਨੂੰ ਕੁਤਾ ਚੰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਏ, ਭਾਵੇਂ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਕਰਨ ਲਈ ਬੜਾ ਚਿਰ ਲੱਗਾ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਯੋਰ ਪਾਕੇ ਵੀ ਕਰਾਇਆ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਏਹ ਸਭ ਕੁਝ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਅਜੇ ਵੀ ਪਿੰਡ ਦੀ ਸਫਾਈ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਕਸਰ ਏ। ਜਦ ਮੈਂ ਆਉਂਦਾ ਹਾਂ ਤਾਂ ਥਾਂ ਕੁਥਰੀ ਹੁੰਦੀ ਏ। ਜ਼ਮੀਨ ਅਜਿਹੀ ਉੱਚੀ ਨਵੀਂ ਤੇ ਢੈ ਢੇਰੀ ਹੋਈ ਹੋਈ ਏ, ਜੇ ਓਹਨੂੰ ਵੇਖਕੇ ਮੈਨੂੰ ਉਮੈਦ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੀ ਕਿ ਤੁਸੀ ਕਦੀ ਵੀ ਸੁਖੀ ਵੱਸੋਗੇ। {{x-larger|ਚੌਧਰੀ:-}}ਜੀ ਫੇਰ ਖਰਾਬੀ ਕੀ ਏ? {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਲਓ ਸੁਣੋ, ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਬਜ਼ਾਰ ਐਡੇ ਤੰਗ ਨੇ ਜੇ ਓਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਗੱਡ ਨਹੀਂ ਲੰਘ ਸਕਦੀ। ਦੋ ਗੱਡਾਂ ਤਾਂ ਆਹਮੋ-ਸਾਹਮਣੇ ਹੋਕੇ ਕਿਧਰੋਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਲੰਘ ਸਕਦੀਆਂ। ਚੰਗੇ ਭਾਗਾਂ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਬੜੇ ਭਲੇਮਾਨਸ ਓ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਜੇ ਕਦੀ ਦੋ ਗੱਡਾਂ ਬਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਆਹਮੋ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਜਾਂਦੀਆਂ ਤਾਂ ਕਈ ਲੜਾਈਆਂ ਪਈਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ। {{x-larger|ਚੌਧਰੀ:-}}ਹਾਂ ਬਜ਼ਾਰ ਭੀੜੇ ਨੇ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਅੱਗੇ ਵਧਾ ਵਧਾਕੇ ਬਨਾਉਣ ਤੋਂ ਡਕਣ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਹਾਕਮ ਜੁ ਨ ਹੋਇਆ । ਜਿੱਥੇ ਕਿਧਰੇ ਬਜ਼ਾਰੇ ਚੌੜੇ ਨੇ<noinclude></noinclude> 0egh9pcomemn1jfi1dxpnc7iu365ek6 ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/245 250 42978 227588 105620 2026-07-20T11:37:04Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227588 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੨੨੫ )}} ਓਥੇ ਲੋਕੀ ਆਪਣਿਆਂ ਘਰਾਂ ਦੇ ਅੱਗੇ, ਪੋੜੀਆਂ ਤੇ ਥੜੇ ਬਣਾ ਲੈਂਦੇ ਨੇ ਤੇ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਕੋਈ ਠਾਕਣ ਵਾਲਾ ਤਾਂ ਹੋਇਆ ਨਾ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਵਹਿਨੀਆਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਦੀ ਹੇਠ ਨੂੰ ਵਗਦੀਆਂ ਨੇ ਤੇ ਘਰਾਂ ਦੇ ਬਾਹਰ ਗੰਦੇ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਛਪੜੀਆਂ ਲੱਗੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਨੇ। ਏਹ ਗੱਲਾਂ ਬੜੀਆਂ ਭੈੜੀਆਂ ਨੇ। {{x-larger|ਚੌਧਰੀ:-}}ਅਸੀ ਏਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਟਾਈਏ? {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਮੈਂ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਕੰਮ ਬੜਾ ਔਖਾ ਏ । ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੂਹੇ ਅੱਗੇ ਛੱਪੜੀਆਂ ਲੱਗੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਨੇ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਏ ਜੋ ਓਹ ਰੋਜ਼ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਖਾਲੀ ਕਰਕੇ ਸਾਫ਼ ਕੀਤਾ ਕਰਨ ਤੇ ਘਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ, ਕਦੀ ਵਹਿਣੀਆਂ ਨਹੀਂ ਬਨਾਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ। ਘਰ ਦਾ ਧੋਣ ਧਾਣ ਕਿਸੇ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਥਾਂ ਤੇ ਰੋਜ਼ ਦੇ ਰੋਜ਼ ਛਿਣਕ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਏ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਾਰਾ ਨ੍ਹਾਉਣ ਧੋਣ ਦਾ ਕੰਮ ਖੂਹਾਂ ਤੇ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਏ, ਜਿੱਥੋਂ ਨਾਲੀ ਨਿਕਲਕੇ ਅੱਗੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਆਰੀਆਂ ਨੂੰ ਚਲੀ ਜਾਏਗੀ ਤੇ ਸਾਰਾ ਗੰਦਾ ਪਾਣੀ ਉਸਦੇ ਵਿੱਚ ਸਿੰਜਰ ਜਾਏਗਾ। {{x-larger|ਚੌਧਰੀ:-}}ਏਹ ਸਭ ਕੁਝ ਹੋ ਸਕਦਾ ਏ, ਪਰ ਫੇਰ ਖੂਹਾਂ ਤੇ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਤੇ ਬਾਲਾਂ ਦੇ ਨ੍ਹਾਉਣ ਧੋਣ ਲਈ ਵੱਖਰੀ ਥਾਂ ਚਾਹੀਦੀ ਹੋਵੇਗੀ?<noinclude></noinclude> qndco7qnlejwh1jsropri6tznp64f3o ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/246 250 42979 227589 105657 2026-07-20T11:37:10Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227589 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੨੨੬ )}} {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਬਾਬਾ ਕਿਉਂ ਨਾ ਬਣਾਓ, ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਤਾਂ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਨੇ ਓਹ ਬੜੀਆਂ ਔਖੀਆਂ ਨੇ ਤੇ ਓਹ ਵਿਚਾਰੀਆਂ ਪਰਦਾ ਕੀਤੇ ਬਗੈਰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨ੍ਹਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀਆਂ ਤੇ ਜੇ ਤੁਸੀ ਓਹਨਾਂ ਲਈ ਖੂਹਾਂ ਤੇ ਪੋਣੇ ਬਣਾਓਗੇ ਤਾਂ ਓਹ ਵਿਚਾਰੀਆਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੌਜ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾ ਧੋ ਨਹੀਂ ਸਕਣਗੀਆਂ ਤੇ ਏਸੇ ਕਰਕੇ ਈ ਤੁਹਾਡੇ ਮੁੰਡੇ ਕੁੜੀਆਂ ਤੇ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਡਾਢੀਆਂ ਗੰਦੀਆਂ ਤੇ ਮੈਲੀਆਂ ਨੇ। {{x-larger|ਚੌਧਰੀ:-}}ਸਕਰਾਤ ਜੀ! ਸੱਚ ਏ, ਅਸੀਂ ਹੁਣ ਤੁਹਾਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਖੂਹ ਤੇ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਅਰ ਓਹਨਾਂ ਦੇ ਬਾਲਾਂ ਦੇ ਨ੍ਹਾਉਣ ਧੋਣ ਲਈ ਪੋਣਾ ਬਣਵਾ ਦਿਆਂਗੇ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਠੀਕ ਏ, ਜੇ ਤੁਸੀ ਪੌਣੇ ਦਾ ਨਮੂਨਾ ਵੇਖਣਾਂ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਗੁੜਗਾਵੇਂ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਦੇ ਬਾਗ਼ ਵਿੱਚ ਪੋਣੇ ਦਾ ਇੱਕ ਨਮੂਨਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਜੇ। {{x-larger|ਚੌਧਰੀ:-}}ਸਕਰਾਤ ਜੀ! ਓਹ ਕੀ ਏ? {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਓਹ ਪਹਿਲਾਂ ਆਦਮੀਆਂ ਦਾ ਬਾਗ਼ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਓਥੋਂ ਦੇ ਸਿਆਣਿਆਂ ਆਦਮੀਆਂ ਨੇ ਆਦਮੀਆਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਕੇ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਦੀ ਸੈਲ ਤੇ ਬੈਠਣ ਉੱਠਣ ਲਈ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਏ। {{x-larger|ਚੌਧਰੀ:-}}ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਜਾਕੇ ਓਹ ਜ਼ਰੂਰ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਏ।<noinclude></noinclude> com5b5r6apx626mfdwxj6m8shc7ebpy ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/247 250 42980 227590 105621 2026-07-20T11:37:17Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227590 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੨੨੭ )}} ਸੁਕਰਾਤ:-ਤੁਸੀ ਨ ਜਾਓ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਅੰਦਰ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਦੇਣ ਲੱਗੇ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਵਹੁਟੀ ਨੂੰ ਘੱਲ ਸਕਦੇ ਓ। ਚੌਧਰੀ:-ਮੈਂ ਓਹਨੂੰ ਘੱਲਾਂਗਾ ਤਾਂ ਸਹੀ, ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਜਾਣ ਨਾਲ ਕੋਈ ਫ਼ੈਦਾ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਲੱਗਾ, ਕਿਓਂ ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਕੁਝ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਉਣੀ। ਸੁਕਰਾਤ:-ਓਹ ਸਮਝ ਲਏਗੀ, ਓਹ ਐਡੀ ਜੈਹਲ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਜੇਡੀ ਤੁਸੀ ਉਸਨੂੰ ਸਮਝੀ ਬੈਠੇ ਓ। ਉਸਨੂੰ ਆਪਣਾ ਤੇ ਆਪਣੇ ਬੋਲਾਂ ਦਾ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਬੜਾ ਚਾ ਏ ਤੇ ਓਥੋਂ ਦੀ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਾਲੀਆਂ ਤੀਵੀਆਂ ਓਹਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਸਮਝਾ ਦੇਣਗੀਆਂ। ਚੌਧਰੀ:-ਜਦ ਮੈਂ ਹੁਣ ਗੁੜਗਾਵੇਂ ਜਾਵਾਂਗਾ ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਵਹੁਟੀ ਨੂੰ ਨਾਲ ਜ਼ਰੂਰ ਲੈ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਸਕਰਾਤ:-ਚੌਧਰੀ ਜੀ, ਅਜੇ ਤੁਹਾਡੇ, ਭੀੜੇ ਬਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਮੁੱਕੀ। ਚੌਧਰੀ:-ਬਾਬਾ ਜੀ! ਅਜੇ ਤੁਸੀ ਹੋਰ ਕੀ ਆਖਣਾ ਜੇ? ਸੁਕਰਾਤ:-ਬਜ਼ਾਰ ਐਡੇ ਭੀੜੇ ਨੇ ਕਿ ਜਦ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਅੱਗੋਂ ਕੋਈ ਕੂੜਾ ਚੁੱਕੀ ਲਗਾ ਆਉਂਦਾ (ਜੇਹੜੀ ਅਕਸਰ ਜ਼ਨਾਨੀ ਈ ਹੁੰਦੀ ਏ, ਕਿਉਂ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਆਦਮੀ ਐਡੇ ਰਾਣੀ ਖ਼ਾ ਓ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਸਫਾਈ ਆਪਣੀ ਹੱਥੀਂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ) ਮਿਲ ਪਏ ਤਾਂ ਓਹਦੇ ਬੜੇ ਈ ਚੰਗੇ<noinclude></noinclude> sw3yypz2i3akpnou06tn0lxl6wm0zeb ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/248 250 42981 227591 105625 2026-07-20T11:37:23Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227591 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੨੨੮ )}} ਭਾਗ ਹੋਣਗੇ ਜੋ ਰਤੀ ਮਾਸਾ, ਕੂੜਾ ... ਉਸਦੇ ਸਿਰ ਵਿੱਚ ਨ ਪਏ। {{x-larger|ਚੌਧਰੀ:-}}ਇਹ ਤਾਂ ਸੱਚ ਏ ਜੀ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਫੇਰ ਕੀ ਏਹ ਗੱਲ ਫਜ਼ੂਲ ਨਹੀਂ? {{x-larger|ਚੋਧਰੀ:-}}ਹਲਾ? ਫੇਰ ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਵਹੁਟੀ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਕੂੜੇ ਦੇ ਟੋਕਰੇ ਚੁੱਕਣ ਦੀ ਖੇਚਲ ਤੋਂ ਛੁੱਟਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਵੇਗੀ, ਕਿਉਂ ਜੋ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਸੁਕਰਾਤ ਜੀ ਏਹ ਗੱਲ ਸਿੱਖ ਲਈ ਏ, ਕਿ ਜੇ ਅਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਸਾਡਾ ਘਰ ਤੇ ਪਿੰਡ ਸਾਫ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਆਪ ਸਫਾਈ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਏ, ਚੂਹੜਿਆਂ ਦੇ ਆਸਰੇ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਇਹ ਗੱਲ ਬੜੀ ਚੰਗੀ ਏ। ਕਿਉਂ ਜੋ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪੱਕਾ ਅਸੂਲ ਏ ਕਿ ਪਿੰਡ ਦੀ ਸਫਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਆਦਮੀ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਏ, ਕਿਉਂ ਜੋ ਸਫਾਈ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਫਸਲਾਂ ਲਈ ਵਧੇਰੀ ਰੂੜੀ ਮਿਲਦੀ ਏ ਤੇ ਨਾਲੇ ਸਫ਼ਾਈ ਚੰਗੀ ਹੋਣ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਸੇਹਤ ਵੀ ਚੰਗੀ ਰਹਿੰਦੀ ਏ। ਚੂਹੜੇ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡੀ ਸੇਹਤ ਜਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਕੀ ਪਰਵਾਹ ਪਈ ਏ। ਏਸ ਲਈ ਭਾਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਉਸਨੂੰ ਕਿੰਨਾ ਖੌਹਰਾ ਬੋਲੋ, ਓਹ ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗੀ ਚੰਗੀ ਸਫਾਈ ਖੋਤਰ ਖੋਤਰ ਕੇ ਨਹੀਂ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।<noinclude></noinclude> 8no7a5vmpu5qr3on9wwyu4e3vpj1dcw ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/249 250 42982 227592 105627 2026-07-20T11:37:30Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227592 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੨੨੯ )}} {{x-larger|ਚੌਧਰੀ:-}}ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਕਰੋ। ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸੋ ਜੋ ਅਸੀ ਗੰਦ ਦੇ ਟੋਕਰੇ ਸਿਰ ਤੇ ਚੁੱਕਣੇ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛੱਡੀਏ? {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਸ਼ਾਵਾਸ਼ੇ ਬਾਬਾ, ਸ਼ਾਵਾਜ਼ੇ! ਪਰ ਮੇਰਾ ਖਿਆਲ ਏ ਜੋ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਤੋਂ ਤੇਰਾ ਮਤਲਬ ਆਪਣੀ ਵਹੁਟੀ ਦੇ ਸਿਰ ਦਾ ਏ, ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਦਾ ਤਾਂ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਤਾਂ ਕਦੀ ਸਿਰ ਤੇ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਚੁੱਕੀ ਜਾਂਦਿਆਂ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ। {{x-larger|ਚੌਧਰੀ:-}}ਹੱਛਾ ਤੁਸੀ ਜਾਣ ਦਿਓ, ਮੇਰੀ ਵਹੁਟੀ ਦਾ ਈ ਸਿਰ ਸਮਝ ਲਓ, ਪਰ ਦੱਸੋ ਤਾਂ ਸਹੀ? {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤੁਸੀ ਟੋਕਰਿਆਂ ਦੀ ਥਾਂ ਹਰੇੜ੍ਹੀਆਂ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਵਰਤਦੇ? ਤੁਹਾਡੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਤਰਖਾਨ ਗੁੜਗਾਵੇਂ ਜਾਕੇ ਬਨਾਣੀਆਂ ਸਿੱਖ ਆਵੇ। ਰੇੜ੍ਹੀ ਦਾ ਇਕ ਫੇਰਾ ਤੁਹਾਡੇ ਟੋਕਰਿਆਂ ਦੇ ਚਹੁੰ ਫੇਰਿਆਂ ਦੇ ਬਰੋਬਰ ਏ। ਤੁਹਾਡੀ ਵਹੁਟੀ ਵਿਚਾਰੀ ਦੇ ਗੰਦ ਚੋ ਚੋਂ ਕੇ ਨਾਂ ਤਾਂ ਵਾਲ ਤੇ ਨਾਂ ਹੀ ਕੱਪੜੇ ਗੰਦੇ ਹੋਣਗੇ। {{x-larger|ਚੌਧਰੀ:-}}ਸੁਕਰਾਤ ਜੀ! ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਇਹ ਗੱਲ ਤਾਂ ਤੁਸੀ ਡਾਢੀ ਪੱਕੀ ਦੱਸੀ ਏ ਤੇ ਮੈਂ ਏਸਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਪਰਤਾਂਕੇ ਵੇਖਾਂਗਾ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤਾਂ ਫੇਰ ਰਾਣੀ ਖ਼ਾ ਜੀ! ਤੁਸੀ ਤਰਸ ਤੇ ਮੇਹਰ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਘਰ ਵਾਲੀ ਦਾ ਕਦੀ ਕਦੀ ਹੱਥ<noinclude></noinclude> n1n7k206kw72ap9yvljop8t01yz3ww0 ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/250 250 42983 227593 105629 2026-07-20T11:37:36Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227593 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੨੩੦ )}} ਵਟਾਓਗੇ ਤੇ ਰੇੜ੍ਹੀ ਆਪ ਰੇੜ੍ਹਿਆ ਕਰੋਗੇ। ਏਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਜ਼ਕ ਸਿਰ ਨੂੰ ਨਖਿੱਧ ਟੋਕਰਾ ਵੀ ਚਾਣਾ ਨ ਪਏਗਾ। {{x-larger|ਚੌਧਰੀ:-}}ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੀ ਹੋਵੇ ਮੈਂ ਏਸਨੂੰ ਵਰਤਾਂਗਾ, ਕਿਉਂ ਜੋ ਤੁਸੀ ਏਸ ਦੀ ਏਡੀ ਖਿੱਚ ਜੁ ਕਰਦੇ ਓ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਅਜੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਪਿੰਡ ਦੀ ਗੱਲ ਮੁਕਾਈ ਤਾਂ ਨਹੀਂ। {{x-larger|ਚੌਧਰੀ:-}}ਬਾਬਾ ਜੀ! ਹੋਰ ਕੀ ਦੱਸਣਾ ਜੇ? {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਕਿੰਨੇ ਸਾਰੇ ਘਰ ਖੋਲੇ ਪਏ ਨੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਚੂਹਿਆਂ ਤੇ ਸੱਪਾਂ ਨੇ ਡੇਰੇ ਲਾਏ ਹੋਏ ਨੇ। ਸਾਰੀ ਜ਼ਮੀਨ ਵੀ ਉੱਚੀ ਨੀਵੀਂ ਤੇ ਬੜੀ ਕੁਥਰੀ ਏ। ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀ ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਸਕਾਊਟ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਲਾਕੇ ਏਸ ਨੂੰ ਪੱਧਰੀ ਕਰ ਦਿਓ, ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਬਾਲ ਜੇ ਓਹਨਾਂ ਦਾ ਦਿਲ ਕਰੇ ਤਾਂ ਇਸ ਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੇਡ ਕੱਦ ਸੱਕਣ। ਸਾਰੇ ਖੋਲੇ ਢਾ ਢੇਰੀ ਕਰਕੇ ਪੱਧਰੇ ਕਰਕੇ ਥਾਂ ਨੂੰ ਐਂ ਲੈਸ ਕਰ ਦਿਓ ਤੇ ਬਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੱਕੀਆਂ ਇੱਟਾਂ ਦਾ ਜਾਂ ਪੱਥਰ ਦਾ ਫਰਸ਼ ਲਾ ਦਿਓ। {{x-larger|ਚੌਧਰੀ:-}}ਇਹ ਕੋਈ ਔਖੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ, ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਦੀ ਫਰਸ਼ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਕਿੰਨਾ ਚਿਰ ਕੱਢ ਜਾਏਗੀ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਚੌਧਰੀ ਜੀ! ਫੇਰ ਝੱਟ ਕਰੋ ਤੇ ਫਰਸ਼ਾਂ ਲਾਓ ਲਿਆ।<noinclude></noinclude> kolnl449wbt7b92vm9avu3a6e59tpu0 ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/251 250 42984 227594 105628 2026-07-20T11:37:47Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227594 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Css image crop |Image = ਪੇਂਡੂ_ਸੁਕਰਾਤ_-_ਐਫ._ਐਲ._ਬ੍ਰੇਨ.pdf |Page = 251 |bSize = 377 |cWidth = 327 |cHeight = 450 |oTop = 66 |oLeft = 26 |Location = center |Description = }} ਸਦਾ ਰਾਮ<noinclude></noinclude> aau5rwvamjsny25sbd6ob7twmszxkdr ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/252 250 42985 227595 105632 2026-07-20T11:38:03Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227595 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੨੩੧ )}} {{x-larger|ਚੌਧਰੀ:-}}ਬਾਬਾ ਜੀ! ਫਰਸ਼ਾਂ ਕਰਾ ਲਵਾਂਗੇ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤੁਸੀ ਆਪਣਾ ਬਾਗ ਪਿੰਡੋ ਮੀਲ ਪਰੇ ਕਿਉਂ ਬਣਾਇਆ ਏ ? ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਈ ਕਿਉਂ ਬਾਗ਼ ਨਹੀਂ ਬਣਾ ਲੈਂਦੇ? {{x-larger|ਚੌਧਰੀ:-}}ਓਹ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ? {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਮੈਨੂੰ ਆਪ ਵੀ ਪਤਾ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਮੇਰਾ ਖਿਆਲ ਏ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਖੂਹਾਂ ਤੇ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਏ ਤੇ ਓਥੇ ਫੁੱਲ ਲਾਕੇ ਓਥੇ ਈ ਨਿੱਕੇ ਨਿੱਕੇ ਸੁਖਦਾਈ ਕੋਠੇ ਬਨਾਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਨੇ, ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਦਾ ਰਾਮ ਨੇ ਗੁੜਗਾਵੇਂ ਦੇ ਕੋਲ ਬਣਾਇਆ ਏ। ਆਪਣਾ ਡੰਗਰ ਵੱਛਾ ਵੀ ਓਥੇ ਈ ਰੱਖੋ ਤੇ ਪਿੰਡ ਦੀ ਵੱਲੋਂ ਸਹਿਜੇ ਸਹਿਜੇ ਘਟਾਓ, ਤਾਂ ਜੋ ਜੇਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਬਾਕੀ ਰਹਿ ਜਾਣ ਓਹ ਆਪਣੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਵੱਸਣ, ਬਜ਼ਾਰ ਚੌੜੇ ਕਰ ਲੈਣ ਤੇ ਆਪਣਿਆਂ ਵੇਹੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਛੋਟੇ ਛੋਟੇ ਬਗੀਚੇ ਲਾਣ ਤੇ ਹੋਰ ਏਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਨ । ਖੁੱਲ੍ਹੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਕੰਧਾਂ ਬਣਾਕੇ ਓਥੇ ਫੁੱਲ ਬੀਜੋ, ਪਰ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੰਡਿਆਂ ਦੀ ਵਾੜ ਨਾ ਦਿਓ, ਕਿਉਂ ਜੋ ਏਹਨਾਂ ਵਿਚ ਗੰਦ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਏ ਤੇ ਨਾਲੇ ਰਾਹ ਭੀੜਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਏ, ਤੇ ਨਾਲੇ ਜੇ ਕਦੀ ਕਿਸੇ ਦੇ ਘਰ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲੱਗ ਪਏ ਤਾਂ ਵਾ ਵਗਣ ਨਾਲ ਏਹਨਾਂ ਦੀ ਰਾਹੀਂ ਲਾਂਬੇ ਇੱਕ ਘਰੋਂ ਦੂਜੇ ਘਰ ਨੂੰ ਝੱਟ ਪੱਟ ਅੱਪੜ ਪੈਂਦੇ ਨੇ।<noinclude></noinclude> jl2mpoa4rogmty3mmyi8o9dpckrd1fv ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/253 250 42986 227596 105661 2026-07-20T11:38:11Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227596 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੨੩੨ )}} {{x-larger|ਚੌਧਰੀ:-}}ਇਹ ਗੱਲ ਤਾਂ ਬੜੀ ਸੋਹਣੀ ਲੱਗਦੀ ਏ ਤੇ ਇਸਦਾ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਕਰ ਲੈਣਾ ਵੀ ਕੋਈ ਔਖਾ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਦੱਸੋ ਜੋ ਅਸੀ ਰੜੀ ਥਾਂ ਤੇ ਭਾਵੇਂ ਉਸਦੇ ਦੁਆਲੇ ਕੰਧ ਵਲੀ ਹੋਈ ਏ-ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫੁਲ ਬੀਜੀਏ? {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਦੋ ਫੁੱਟ ਉੱਚੀ ਕੰਧ ਹੋਣ ਨਾਲ ਡੰਗਰ ਵੱਛਾ ਅੰਦਰ ਨਹੀਂ ਵੜਣ ਲੱਗਾ ਤੇ ਖੁਹ ਦੇ ਫਾਲਤੂ ਪਾਣੀ ਨਾਲ-ਜੇਹੜਾ ਡੁਲ੍ਹਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਏ-ਫੁੱਲ ਹਰੇ ਭਰੇ ਰਹਿਣਗੇ। {{x-larger|ਚੌਧਰੀ:-}}ਇਹ ਕੋਈ ਅਨਹੋਣੀ ਗੱਲ ਤਾਂ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਏਸ ਲਈ ਕੁਝ ਉੱਦਮ ਤੇ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਥੁੜ ਏ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਹੱਛਾ, ਫੇਰ ਤੁਹਾਡਾ ਹੁੱਕਾ ਤੇ ਸਦਾ ਦੇ ਵੈਰ ਈਰਖਾ ਤੇ ਝਗੜੇ? ਤੁਸੀ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਬਾਗ਼ ਮਾਸਟਰ ਤੇ ਸਕਾਊਟਾਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਦੇਂਦੇ? ਓਹ ਆਪ ਉਸ ਦਾ ਬੰਦੋਬਸਤ ਕਰਨਗੇ। {{x-larger|ਚੌਧਰੀ:-}}ਹਾਂ ਇਹ ਗੱਲ ਹੋ ਸੱਕਦੀ ਏ, ਕਿਉਂ ਜੋ ਸਕਾਊਟ ਦਿਨੋ ਦਿਨ ਤਕੜੇ ਹੁੰਦੇ ਜਾਂਦੇ ਨੇ ਤੇ ਮਦਦ ਕਰਨ ਦੇ ਵੀ ਵਧੇਰੇ ਚਾਹਵਾਨ ਨੇ, ਸਿਆਣੇ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨੇ ਤੇ ਨਾਲੇ ਸਾਡੇ ਨੇੜੇ ਵੀ ਨੇ।<noinclude></noinclude> 5a6io6c2cnygpyorlq5f8nuoonrpkti ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/254 250 42992 227597 105668 2026-07-20T11:38:19Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227597 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੨੩੩ )}} ਮਾਸਟਰ ਵੀ ਨਾਲੇ ਗੁੜਗਾਵਿਓਂ ਰੂਰਲ ਸਕੂਲ (ਪੇਂਡੂ ਸਕੂਲ) ਦਾ ਪਾਸ ਏ। ਓਹ ਕੁਝ ਥੋੜੀਆਂ ਹੀ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਉੱਤਰ ਭਾਵੇਂ ਨਾ ਦੇ ਸੱਕੇ ਤੇ ਕੋਈ ਵਿਰਲਾ ਈ ਕੰਮ ਹੋਵੇਗਾ ਜੇਹੜਾ ਓਹ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸੱਕਦਾ। ਓਹ ਤਾਂ ਲੋਹੇ ਦਾ ਹਲ ਵੀ ਜੋੜ ਜਾੜ ਸੱਕਦਾ ਏ ਤੇ ਹੋਰ ਵਾਧੇ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਵੇ ਜੋ ਓਹ ਹਲ ਨਾਲ ਸਿੱਧੀਆਂ ਨਾਲੀਆਂ ਬਣਾ ਸੱਕਦਾ ਏ। ਓਹ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਲਗਦਾ ਮਾਸਟਰ ਏ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਬਹੁਤ ਚੰਗਾ, ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਉਸ ਸਕੂਲ ਦਾ ਪਤਾ ਏ। ਓਥੇ ਈ ਤੇ ਮਾਸਟਰਾਂ ਨੂੰ ਸਿਖਾਂਦੇ ਨੇ ਜੋ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਖੀ ਵੱਸਣ। ਮੈਂ ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ ਬੜਾ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਓਥੋਂ ਦੇ ਸਿੱਖੇ ਹੋਏ ਮਾਸਟਰ ਪੁਸਿੰਦ ਨੇ। ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਮਾਸਟਰ ਹੋਰਾਂ ਨਾਲ ਜਾਂ ਕੇ ਸਲਾਹ ਕਰਕੇ ਅਜੇਹੀ ਗੱਲ ਕਰੋ ਜੋ ਤੁਸੀ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਹੁਣ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੱਛਾ ਬਣਾ ਸੱਕਦੇ ਓ। {{x-larger|ਚੌਧਰੀ:-}}ਸੁਕਰਾਤ ਜੀ, ਮੈਂ ਕਰਾਂਗਾ ਤੇ ਵੇਖਾਂਗਾ ਜੋ ਅਸੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਧੇਰਾ ਰਾਜ਼ੀ ਕਰਨ ਲਈ ਹੋਰ ਕੀ ਕੁਝ ਕਰ ਸੱਕਦੇ ਆਂ? {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਬਾਬਾ! ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਰਾਜ਼ੀ ਨਾ ਕਰੋ, ਮੇਰੀ ਤਾਂ ਇਹਾ ਚਾਹ ਏ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੁਖੀ ਬਣਾਓ।<noinclude></noinclude> 22bc3oetibabwiqs9mjeblt5rujdu1o ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/255 250 42994 227598 105676 2026-07-20T11:38:28Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227598 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੨੩੪ )}} {{center|{{xxx-larger|'''ਬੀ. ਏ. ਐਲ. ਐਲ. ਬੀ.'''}}}} {{center|{{xxx-larger|'''ਵਕੀਲ'''}}}} {{gap}}ਸਕਰਾਤ ਅੱਗੇ ਵਾਂਗਰ ਦਾਰੇ ਆ ਵੜਿਆ ਤੇ ਕੀ ਵੇਖਦਾ ਏ ਜੋ ਇਕ ਬੜਾ ਚੁਸਤ ਗੱਭਰੂ ਸਾਹਬਾਂ ਵਾਲੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾਈ ਪਿੰਡ ਦਿਆਂ ਚੌਧਰੀਆਂ ਨਾਲ ਬੜੀਆਂ ਵੱਧ ਵੱਧਕੇ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਾ ਏ ਤੇ ਓਹਨਾਂ ਚੋਧਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਉਸ ਦਾ ਬੜਾ ਮਾਣ ਏ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਚੌਧਰੀ ਤਾਂ ਆਪਣਾ ਹੁੱਕਾ ਛੱਕੀ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ਤੇ ਓਹ ਗੱਭਰੂ ਜੰਟਲਮੈਨ ਸਿਗਰਟ ਪੀਂਦਾ ਸੀ। ਸੁਕਰਾਤ ਨੇ ਉਸ ਜੰਟਲਮੈਨ{{xxxx-larger|}} ਨੂੰ 'ਗੁੱਡ ਈਵਨਿੰਗ ਸਰ' ਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ 'ਰਾਮ ਰਾਮ' ਆਖੀ। {{x-larger|ਲੰਬਰਦਾਰ:-}}ਸੁਕਰਾਤ ਜੀ! ਰਾਮ ਰਾਮ, ਇਹ ਮੇਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਬੀ. ਏ. ਐਲ. ਐਲ. ਬੀ. ਵਕੀਲ ਜੇ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਮੈਂ ਇਹਨੂੰ ਵੇਖਕੇ ਬੜਾ ਖ਼ੁਸ਼ ਆਂ, ਤੇ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰ ਤੁਹਾਡਾ ਨਾਵਾਂ ਕੱਢੇਗਾ। ਮੇਰੀ ਜਾਚੇ ਏਹ ਕਾਨੂਨ ਪੜ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਏ। {{x-larger|ਲੰਬਰਦਾਰ:-}}ਜੀ ਏਹ ਤਾਂ ਹੁਣ ਵਕੀਲ ਜੇ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤਾਂ ਫੇਰ ਮੇਰੀ ਸਮਝੇ ਏਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੁਕੱਦਮੇ ਬਾਜ਼ੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕੋਈ ਤਾੜਨਾ ਕਰਨ ਆਇਆ ਏ।<noinclude></noinclude> da448up38i9ra6c8otxag6j0042clkk ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/256 250 42995 227599 105680 2026-07-20T11:38:34Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227599 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੨੩੫ )}} {{gap}}{{x-larger|ਲੰਬਰਦਾਰ:-}}ਨਹੀਂ, ਕਦੀ ਨਹੀਂ! ਏਹ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਆਖਣ ਆਇਆ ਏ ਜੋ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਮੁਕੱਦਮੇ ਮੈਨੂੰ ਭੇਜਿਆ ਕਰੋ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਆਸ ਏ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਭਰਾ ਭਾਈ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਛੱਡਕੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਵਕੀਲ ਨਾ ਕਰੋਗੇ। ਲਓ ਚੌਧਰੀ ਜੀ, ਸੱਚ ਮੈਨੂੰ ਗੱਲ ਚੇਤੇ ਆ ਗਈ ਜੇ, ਓਸ ਦੂਜੀ ਪੱਤੀ ਵਾਲੇ ਨੀਚ ਤੇ ਜਿਸ ਨੇ ਜਿਮੀਂ ਮੱਲ ਲਈ ਏ, ਹੁਣ ਦਾਵਾ ਕਰਨ ਦਾ ਚੰਗਾ ਵੇਲਾ ਜੇ। ਰੱਬ ਜਾਣਦਾ ਏ ਜੇ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪੱਤਰ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਤੇ ਕਿੰਨੀ ਰਕਮ ਖਰਚ ਕੀਤੀ ਏ ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਉਸਦਾ ਕੁਝ ਬਦਲਾ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਏ। {{x-larger|ਚੌਧਰੀ:-}}ਆਹੋ, ਮੈਂ ਵੀ ਹੁਣ ਉਸ ਮੁਕੱਦਮੇ ਦਾ ਖਿਆਲ ਕਰਾਂਗਾ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤਾਂ ਏਹ ਫੇਰ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਕੋਈ ਫੀਸ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਲੈਣ ਲੱਗਾ? {{x-larger|ਪਿਉ ਪੁੱਤਰ:-}}( ਅਕੱਠੇ ) ਓਹ, ਕੀ ਓਹ ਨਹੀਂ ਲੈਣ ਲਗਾ? ਜੀ ਲਏਗਾ ਤਾਂ ਸਹੀ, ਅਸੀ ਵੀ ਤਾਂ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਕਰਨਾ ਹੋਇਆ ਨਾ? {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤੇ ਇਸ ਵਕੀਲ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨਾਲ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਮੁਕੱਦਮੇ ਬਾਜ਼ੀ ਹੋਣੀ ਹੋਈ ਨਾ ਤੇ<noinclude></noinclude> 6055bnnxcnox1a60161j4u304eqsxxa ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/257 250 42999 227600 105683 2026-07-20T11:38:41Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227600 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੨੩੬ )}} ਪਿੰਡ ਵਾਲੇ ਅੱਗੇ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਝਗੜਾਲੂ ਤੇ ਗਰੀਬ ਹੋਣੇ ਹੋਏ? {{x-larger|ਵਕੀਲ ਦਾ ਪਿਉ:-}}ਮੁਕੱਦਮੇ ਬਾਜ਼ੀ ਜੇ ਸੱਚ ਪੁੱਛੋ ਤਾਂ ਜਹਿਮਤ ਜੇ, ਪਰ ਅਸੀ ਕਰੀਏ ਕੀ? ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਕਾਲਜ ਪੜ੍ਹਣ ਗਿਆ ਸੀ ਤੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਵਕੀਲੀ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਈ ਚੰਗੀ ਲੱਗਦੀ ਸੀ ਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਰਨਾਂ ਕੀਤਾ ਏਸ ਵੀ ਕਰ ਲਿਆ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਓਹ ਡਾਕਟਰ ਜਾਂ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਕਿਉਂ ਨਾ ਬਣਿਆ? {{x-larger|ਵਕੀਲ ਦਾ ਪਿਉ:-}}ਜੀ ਓਹ ਤਾਂ ਗਿੱਲਾ ਪੀਹਣ ਸੀ ਤੇ ਉਸ ਤੇ ਬੜਾ ਚਿਰ ਲੱਗਣਾ ਸੀ ਤੇ ਨਾਲੇ ਮੁੰਡਾ ਆਖਦਾ ਸੀ ਜੋ ਇਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵਕੀਲੀ ਦਾ ਕੰਮ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹੁੰਦਾ ਏ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਓਹ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ? {{x-larger|ਪਿਉ:-}}ਜੀ ਓਹ ਆਂਹਦਾ ਸੀ ਵਕੀਲ ਜੋ ਕੁਝ ਆਖਣਾ ਤੇ ਕਰਨਾ ਚਾਹੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਜਾਜ਼ਤ ਹੁੰਦੀ ਏ। ਓਹਨੂੰ ਨ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਸਲਾਮਾਂ ਕਰਨ ਦੀ ਤੇ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਦੀ ਤੱਕ ਰੱਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਏ। ਓਹ ਵਕੀਲਾਂ ਦੀ ਸਭਾ ਦਾ ਮਿੰਬਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਏ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾ ਕੋਈ ਨਿਯਮ ਤੇ ਨਾ ਕੋਈ ਬੰਧੇਜ ਏ। ਜਦ ਉਸ ਦਾ ਦਿਲ ਆਵੇ ਓਹ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਏ ਤੇ ਤਕੜੀਆਂ<noinclude></noinclude> i3z2jgvm6bxo5s43iuogqxddgcnztvr ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/258 250 43005 227601 105687 2026-07-20T11:38:48Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227601 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੨੩੭ )}} ਫੀਸਾਂ ਲੈਂਦਾ ਏ। ਮੁਕਦੀ ਗੱਲ ਵਕੀਲੀ ਵਿੱਚ ਬੜੀ ਮੌਜ ਬਹਾਰ ਏ, ਏਸ ਲਈ ਓਸ ਨੂੰ ਵਕੀਲ ਜ਼ਰੂਰ ਬਨਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਏ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਜੇ ਸਾਰੇ ਮੁੰਡੇ ਵਕੀਲ ਬਣ ਜਾਣ ਤਾਂ ਫੇਰ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਕਿਸ ਤਰਾਂ ਕਰਨ? {{x-larger|ਪਿਉ:-}}ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਸਾਡੇ ਆਪਣੇ ਤੇ ਸਾਡੇ ਭਾਈ ਬੰਦਾਂ ਦੇ ਓਹਦੇ ਲਈ ਬਥੇਰੇ ਮੁਕੱਦਮੇ ਨੇ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਪਰ ਵਕੀਲ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਦੱਸੋ , ਤੁਹਾਡਾ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀ ਏ? {{x-larger|ਵਕੀਲ:-}}ਅਸੀ ਮੁਕੱਦਮਿਆਂ ਤੇ ਕਚੈਹਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹਿਸ ਕਰਦੇ ਆਂ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤਾਂ ਫੇਰ ਇਸ ਦਾ ਸਿੱਟਾ ਕੀ ਨਿਕਲਦਾ ਏ? {{x-larger|ਵਕੀਲ:-}}ਇੱਕ ਧਿਰ ਦੀ ਜਿੱਤ ਹੁੰਦੀ ਏ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤੇ ਦੂਜੀ ਦੀ ਹਾਰ? {{x-larger|ਵਕੀਲ:-}}ਇਹ ਤਾਂ ਹੋਣਾ ਈ ਹੋਇਆ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤਾਂ ਦੋਵੇਂ ਧਿਰਾਂ ਅੱਗੇ ਨਾਲੋਂ ਗ਼ਰੀਬ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਨੇ? {{x-larger|ਵਕੀਲ:-}}ਹਾਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹੋ ਈ ਜਾਂਦੇ ਨੇ।<noinclude></noinclude> aegn6wwcb4sc7hu72vapi0evzdulxsv ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/259 250 43006 227602 105691 2026-07-20T11:38:54Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227602 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੨੩੮ )}} {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤਾਂ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਈ ਹਾਰ ਹੁੰਦੀ ਏ? {{x-larger|ਵਕੀਲ:-}}ਮੇਰੀ ਸਮਝੇ ਗੱਲ ਏਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਈ ਏ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤੁਸੀ ਡਾਕਟਰ ਵਾਂਗਰ ਕਿਸੇ ਦੀ ਮਦਦ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ? {{x-larger|ਵਕੀਲ:-}}ਨਹੀਂ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤੁਸੀ ਪੁਲ ਜਾਂ ਇੰਜਨ ਵਰਗੀ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਬਣਾ ਸੱਕਦੇ? {{x-larger|ਵਕੀਲ:-}}ਨਹੀਂ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤੁਸੀ ਮਾਸਟਰ ਹਾਰ ਜਾਂ ਪਰਚਾਰਕ ਵਾਂਗਰ ਕਿਸੇ ਦਾ ਸੁਧਾਰ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ? {{x-larger|ਵਕੀਲ:-}}ਨਹੀਂ, ਲੋਕ ਤਾਂ ਕਚੈਹਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ ਜਾ ਜਾ ਕੇ ਅੱਗੇ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਚੋੜ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹੋਣਗੇ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਕੋਈ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਸੁਆਰਦੇ, ਤੁਹਾਡਾ ਕਸਬ ਕੋਈ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ? ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀ ਪੜ੍ਹਿਆ ਏ। {{x-larger|ਵਕੀਲ:-}}ਨਹੀਂ। {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤੁਸੀਂ ਦੂਜਿਆਂ ਦਿਆਂ ਝਗੜਿਆਂ ਤੇ ਬਖੇੜਿਆਂ ਤੋਂ ਰੁਪਿਆ ਕਮਾ ਕੇ ਆਪ-ਮੌਜਾਂ ਕਰਦੇ ਓ?<noinclude></noinclude> il0aclx60lesbcootetp9kape0fbmip ਪੰਨਾ:ਪੇਂਡੂ ਸੁਕਰਾਤ - ਐਫ. ਐਲ. ਬ੍ਰੇਨ.pdf/260 250 43007 227603 105693 2026-07-20T11:39:01Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227603 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|( ੨੩੯ )}} {{x-larger|ਵਕੀਲ:-}}ਹਾਂ ਸੱਚ ਏ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਤਾਂ ਫੇਰ ਤੁਹਾਡਾ ਕਸਬ ਕੀ ਏ ? ਤੁਸੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜੋਕਾਂ ਹਾਰ ਚੰਬੜੇ ਹੋਏ ਓ, ਤੁਸੀ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪਿੱਸੂਆਂ ਜਾਂ ਲੀਖਾਂ ਵਾਂਗਰ ਲਹੂ ਪੀਂਦੇ ਓ ਤੇ ਓਹਨਾਂ ਦਾ ਸੁਆਰਦੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ । {{x-larger|ਵਕੀਲ:-}}ਸਕਰਾਤ ਜੀ! ਤੁਸੀ ਬੜੇ ਡਾਢੇ ਓ, ਪਰ ਮੈਂ ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਕੀਕਨ ਨ ਮੰਨਾ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਪਲੇਗ ਦੇ ਪਿੱਸੂ ਵਾਂਗਰ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਬੜਾ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰਦੇ ਓ, ਕਿਉਂ ਜੋ ਤੁਹਾਡੀ ਮੁਕੱਦਮੇ ਬਾਜ਼ੀ ਤੋਂ ਅੰਤ ਨੂੰ ਕਈ ਬਲਵੇ ਹੁੰਦੇ ਤੇ ਕਈ ਸਿਰ ਖੁੱਲ੍ਹ ਜਾਂਦੇ ਨੇ । {{x-larger|ਵਕੀਲ:-}}ਸੁਕਰਾਤ ਜੀ! ਕੀ ਆਖਾਂ ਇਹ ਗੱਲ ਹੈ ਤਾਂ ਸੱਚੀ, ਪਰ ਮੇਰਿਆਂ ਪਰੋਫੈਸਰਾਂ ਤੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਸੀ ਸਿਖਾਇਆ । {{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ:-}}ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਾਨੂਨ ਪੜ੍ਹਾਣ ਦੀ ਤਲਬ ਮਿਲਦੀ ਏ। ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਨਹੀਂ ਜੋ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਖੋਲ੍ਹਕੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਓਹ ਕੁਝ ਵਿਖਾਲਣ ਜੋ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੱਚ ਮੁੱਚ ਵਰਤ ਰਿਹਾ ਏ। ਪਰ ਲੰਬਰਦਾਰ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਜ਼ਰਾ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਮੁਕੱਦਮੇ ਬਾਜ਼ੀ ਦੀ ਤਾਂ ਕੋਈ ਗੱਲ ਦੱਸੋ । ਮੇਰੀ ਜਾਚੇ ਵਕੀਲ ਦੀ<noinclude></noinclude> kai29t223j8phv0co78hwtz1uov9grl ਪੰਨਾ:ਮਹਿਕ ਪੰਜਾਬ ਦੀ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/113 250 45561 227341 119081 2026-07-20T06:05:12Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 227341 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude><poem>{{left margin|2em|ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਸਾਰਾਂ ਕਾਕੇ ਨਾਲ ਰਹੇ ਪਰਤਾਪੀ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੀਆਂ ਨਾਰਾਂ ਨੰਦੋ ਨੂੰ ਜਾ ਕਿਹਾ ਕਿਸੇ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਬਾਤ ਉਚਾਰਾਂ ਬਿਗੜ ਗਈ ਪਰਤਾਪੀ ਤੇਰੀ ਘਰ-ਘਰ ਫਿਰਗੀਆਂ ਤਾਰਾਂ ਕਿਸੇ ਰੋਜ਼ ਨੂੰ ਚੰਦ ਚੜਾਵੇ ਛੇਤੀ ਖਿੱਚ ਮੁਹਾਰਾਂ ਇੱਜ਼ਤਾਂ ਰੋਲਦੀਆਂ― ਮਰਨ ਧੀਆਂ ਬਦਕਾਰਾਂ}}</poem> {{gap}}ਖੰਨੇ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਰਾਜੇਵਾਲ ਪਿੰਡ ਦੇ ਰਾਮ ਰਤਨ ਨਾਲ ਪਰਤਾਪੀ ਵਿਆਹੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਪਰ ਅਜੇ ਉਹਦਾ ਮੁਕਲਾਵਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੋਇਆ। ਬਦਨਾਮੀ ਤੋਂ ਡਰਦਿਆਂ ਪਰਤਾਪੀ ਦੇ ਬਾਪ ਗੋਪਾਲੇ ਨੇ ਮੁਕਲਾਵੇ ਦਾ ਦਿਨ ਧਰ ਦਿੱਤਾ। {{gap}}ਰਾਮ ਰਤਨ ਗੱਡੀ ਵਿੱਚ ਪਰਤਾਪੀ ਨੂੰ ਲਈ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਕਾਕੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਕੁਝ ਬਦਮਾਸ਼ ਲਏ ਤੇ ਗੱਡੀ ਚੱਕੀ ਵਿੱਚ ਜਾ ਘੇਰੀ। ਉਹ ਪਰਤਾਪੀ ਨੂੰ ਸਣੇ ਗੱਡੀ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਰੋਪਾਲੋਂ ਲੈ ਆਇਆ। ਗਰੀਬ ਸੁਨਿਆਰ ਜਗੀਰਦਾਰਾਂ ਦੇ ਅਤਿਆਚਾਰ ਦੀ ਤਾਬ ਨਾ ਝੱਲਦੇ ਹੋਏ ਖੰਨੇ ਦੇ ਥਾਣੇ ਜਾ ਰੋਏ, ਪਿੱਟੇ। {{gap}}ਰੁਪਾਲੋਂ ਪੁਲੀਸ ਆਈ। ਕਾਹਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਇੱਜ਼ਦ ਦਾ ਸਵਾਲ ਸੀ। ਕਾਕੇ ਨੇ ਪਰਤਾਪੀ ਨੂੰ ਕਿਧਰੇ ਹੋਰ ਤੋਰ ਦਿੱਤਾ। ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਛਣਕਦੇ ਰੁਪਿਆਂ ਨਾਲ ਜ਼ੈਲਦਾਰ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਬਚਾ ਲਈ ਗਈ। ਪਰਤਾਪੀ ਬਰਾਮਦ ਨਾ ਹੋ ਸਕੀ। ਰਾਮ ਰਤਨ ਸਬਰ ਦਾ ਘੁੱਟ ਭਰਕੇ ਬਹਿ ਗਿਆ। | ਕਾਕਾ ਕਿਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਦੇ ਅਮੋੜ ਸੁਭਾਅ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰੱਖਦਿਆਂ ਉਹਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਉਹਨੂੰ ਨਾਭਾ ਵਿਖੇ ਰਾਜਾ ਹੀਰਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਰਸਾਲੇ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ। ਕਾਕੇ ਨੇ ਪਰਤਾਪੀ, ਪਰਤਾਪੀ ਦੇ ਨਾਨਕੀਂ ਛੱਡ ਆਂਦੀ! ਉੱਥੋਂ ਉਹ ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਅਗਨੀ ਵਿੱਚ ਸੜਦੀ ਹੋਈ ਲੋੜਾਂ ਆ ਗਈ। {{gap}}ਨਾਭੇ ਤੋਂ ਪਰਤਾਪੀ ਨੂੰ ਕਾਕੇ ਦੇ ਸੁਖ-ਸੁਨੇਹੇ ਪੁੱਜਦੇ ਰਹੇ। ਉਹ ਹੁਣ ਨਾਭੇ ਕਾਕੇ ਕੋਲ ਨੱਸ ਜਾਣ ਦੀਆਂ ਵਿਉਂਤਾਂ ਬਣਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਹੇਲੀ ਭੋਲੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਦੀ ਗੱਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। "ਡੋਲੀਏ ਇੱਸ਼ਕ ਦੀਆਂ ਲੱਗੀਆਂ ਦੇ ਬਾਣ ਬੁਰੇ, ਮੇਰਾ ਲੂੰ-ਲੂੰ ਜਲ ਰਿਹੈ, ਮੇਰੀ ਨੀਂਦ ਕਿਧਰੇ ਉਡ-ਪੁਡ ਗਈ ਐ। ਬਸ ਕਾਕਾ ਅੱਠੋ ਪਹਿਰ ਯਾਦ ਆਉਂਦਾ ਰਹਿੰਦੈ...ਮੈਨੂੰ ਉਨੀ ਦੇਰ ਚੈਨ ਨਹੀਂ ਆਉਣੀ ਜਿੰਨੀ ਦੇਰ ਉਹਨੂੰ ਵੇਖ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੀ, ਖੌਰੇ ਉਹਦੀ ਕੀ ਹਾਲਤ ਹੋਵੇਗੀ। ਭੋਲੀਏ, ਮੈਨੂੰ<noinclude>{{center|ਜ਼ੋਰ' ਸਰਦਾਰੀ ਦੇ, ਗੱਡੀ ਮੋੜਕੇ ਰੁਪਾਲੋਂ ਬਾੜੀ (ਲੋਕਗੀਤ) 1117 ਮਹਿਕ ਪੰਜਾਬ ਦੀ}}</noinclude> 1bbqav48r1ny3vcx6hozlbfcp2m8l19 227342 227341 2026-07-20T06:06:41Z Harchand Bhinder 2624 227342 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude><poem>{{left margin|2em|ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਸਾਰਾਂ ਕਾਕੇ ਨਾਲ ਰਹੇ ਪਰਤਾਪੀ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੀਆਂ ਨਾਰਾਂ ਨੰਦੋ ਨੂੰ ਜਾ ਕਿਹਾ ਕਿਸੇ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਬਾਤ ਉਚਾਰਾਂ ਬਿਗੜ ਗਈ ਪਰਤਾਪੀ ਤੇਰੀ ਘਰ-ਘਰ ਫਿਰਗੀਆਂ ਤਾਰਾਂ ਕਿਸੇ ਰੋਜ਼ ਨੂੰ ਚੰਦ ਚੜਾਵੇ ਛੇਤੀ ਖਿੱਚ ਮੁਹਾਰਾਂ ਇੱਜ਼ਤਾਂ ਰੋਲਦੀਆਂ― ਮਰਨ ਧੀਆਂ ਬਦਕਾਰਾਂ}}</poem> {{Block center|<poem>{{gap}}ਖੰਨੇ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਰਾਜੇਵਾਲ ਪਿੰਡ ਦੇ ਰਾਮ ਰਤਨ ਨਾਲ ਪਰਤਾਪੀ ਵਿਆਹੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਪਰ ਅਜੇ ਉਹਦਾ ਮੁਕਲਾਵਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੋਇਆ। ਬਦਨਾਮੀ ਤੋਂ ਡਰਦਿਆਂ ਪਰਤਾਪੀ ਦੇ ਬਾਪ ਗੋਪਾਲੇ ਨੇ ਮੁਕਲਾਵੇ ਦਾ ਦਿਨ ਧਰ ਦਿੱਤਾ। {{gap}}ਰਾਮ ਰਤਨ ਗੱਡੀ ਵਿੱਚ ਪਰਤਾਪੀ ਨੂੰ ਲਈ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਕਾਕੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਕੁਝ ਬਦਮਾਸ਼ ਲਏ ਤੇ ਗੱਡੀ ਚੱਕੀ ਵਿੱਚ ਜਾ ਘੇਰੀ। ਉਹ ਪਰਤਾਪੀ ਨੂੰ ਸਣੇ ਗੱਡੀ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਰੋਪਾਲੋਂ ਲੈ ਆਇਆ। ਗਰੀਬ ਸੁਨਿਆਰ ਜਗੀਰਦਾਰਾਂ ਦੇ ਅਤਿਆਚਾਰ ਦੀ ਤਾਬ ਨਾ ਝੱਲਦੇ ਹੋਏ ਖੰਨੇ ਦੇ ਥਾਣੇ ਜਾ ਰੋਏ, ਪਿੱਟੇ। {{gap}}ਰੁਪਾਲੋਂ ਪੁਲੀਸ ਆਈ। ਕਾਹਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਇੱਜ਼ਦ ਦਾ ਸਵਾਲ ਸੀ। ਕਾਕੇ ਨੇ ਪਰਤਾਪੀ ਨੂੰ ਕਿਧਰੇ ਹੋਰ ਤੋਰ ਦਿੱਤਾ। ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਛਣਕਦੇ ਰੁਪਿਆਂ ਨਾਲ ਜ਼ੈਲਦਾਰ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਬਚਾ ਲਈ ਗਈ। ਪਰਤਾਪੀ ਬਰਾਮਦ ਨਾ ਹੋ ਸਕੀ। ਰਾਮ ਰਤਨ ਸਬਰ ਦਾ ਘੁੱਟ ਭਰਕੇ ਬਹਿ ਗਿਆ। | {{gap}}ਕਾਕਾ ਕਿਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਦੇ ਅਮੋੜ ਸੁਭਾਅ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰੱਖਦਿਆਂ ਉਹਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਉਹਨੂੰ ਨਾਭਾ ਵਿਖੇ ਰਾਜਾ ਹੀਰਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਰਸਾਲੇ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ। ਕਾਕੇ ਨੇ ਪਰਤਾਪੀ, ਪਰਤਾਪੀ ਦੇ ਨਾਨਕੀਂ ਛੱਡ ਆਂਦੀ! ਉੱਥੋਂ ਉਹ ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਅਗਨੀ ਵਿੱਚ ਸੜਦੀ ਹੋਈ ਲੋੜਾਂ ਆ ਗਈ। {{gap}}ਨਾਭੇ ਤੋਂ ਪਰਤਾਪੀ ਨੂੰ ਕਾਕੇ ਦੇ ਸੁਖ-ਸੁਨੇਹੇ ਪੁੱਜਦੇ ਰਹੇ। ਉਹ ਹੁਣ ਨਾਭੇ ਕਾਕੇ ਕੋਲ ਨੱਸ ਜਾਣ ਦੀਆਂ ਵਿਉਂਤਾਂ ਬਣਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਹੇਲੀ ਭੋਲੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਦੀ ਗੱਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। "ਡੋਲੀਏ ਇੱਸ਼ਕ ਦੀਆਂ ਲੱਗੀਆਂ ਦੇ ਬਾਣ ਬੁਰੇ, ਮੇਰਾ ਲੂੰ-ਲੂੰ ਜਲ ਰਿਹੈ, ਮੇਰੀ ਨੀਂਦ ਕਿਧਰੇ ਉਡ-ਪੁਡ ਗਈ ਐ। ਬਸ ਕਾਕਾ ਅੱਠੋ ਪਹਿਰ ਯਾਦ ਆਉਂਦਾ ਰਹਿੰਦੈ...ਮੈਨੂੰ ਉਨੀ ਦੇਰ ਚੈਨ ਨਹੀਂ ਆਉਣੀ ਜਿੰਨੀ ਦੇਰ ਉਹਨੂੰ ਵੇਖ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੀ, ਖੌਰੇ ਉਹਦੀ ਕੀ ਹਾਲਤ ਹੋਵੇਗੀ। ਭੋਲੀਏ, ਮੈਨੂੰ</poem>}}<noinclude>{{center|ਜ਼ੋਰ' ਸਰਦਾਰੀ ਦੇ, ਗੱਡੀ ਮੋੜਕੇ ਰੁਪਾਲੋਂ ਬਾੜੀ (ਲੋਕਗੀਤ) 1117 ਮਹਿਕ ਪੰਜਾਬ ਦੀ}}</noinclude> k1sj7zs14du018erbfq1hpjueh706bp ਪੰਨਾ:ਮਹਿਕ ਪੰਜਾਬ ਦੀ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/166 250 45656 227339 119406 2026-07-20T05:54:06Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227339 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{x-larger|{{center|'''ਲੋਕ ਅਖਾਣ'''}}}} {{gap}}ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਆਦਿ ਕਾਲ ਤੋਂ ਹੀ ਜਨ ਸਾਧਾਰਨ ਲਈ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਾਧਨ ਹੀ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ ਬਲਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵੀ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਜਨਮ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਸ ਦਾ ਜਨਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਹ ਦਰਪਣ ਹੈ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਖਿੱਤੇ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਪੀੜ੍ਹੀਓ ਪੀੜ੍ਹੀ ਸਾਡੇ ਤੀਕ ਪੁਜਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਡੇ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਵੱਡ ਮੁੱਲਾ ਸਰਮਾਇਆ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਮਾਣ ਕਰਨ ਯੋਗ ਅਤੇ ਸਾਂਭਣ ਯੋਗ ਵਿਰਸਾ ਵੀ ਹੈ। ਲੋਕ ਗੀਤ, ਲੋਕ ਕਹਾਣੀਆਂ, ਲੋਕ ਅਖਾਣ, ਲੋਕ ਬੁਝਾਰਤਾਂ, ਲੋਕ ਨਾਚ ਅਤੇ ਲੋਕ ਖੇਡਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਅਨਿਖੜਵੇਂ ਅੰਗ ਹਨ। {{gap}}ਜਿੱਥੇ ਲੋਕ ਗੀਤ ਜਨ ਸਾਧਾਰਣ ਦੇ ਮਨੋਭਾਵ ਪ੍ਰਗਟਾਣ ਲਈ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਥਾਨ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਉੱਥੇ ਲੋਕ ਅਖਾਣ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਕਮਾਏ ਹੋਏ ਤਜਰਬੇ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਅਟੱਲ ਸੱਚਾਈਆਂ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਅੱਗੇ ਉਘਾੜਕੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ-ਇਹ ਉਹ ਬੇਸ਼ਕੀਮਤ ਹੀਰੇ ਮੋਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਲੜੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਤੱਤ ਪਰੋਏ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਡੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਰਸ ਹੀ ਨਹੀਂ ਘੋਲਦੇ, ਸੋਹਜ ਵੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਕਈ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵੀ ਸੁਲਝਾਉਂਦੇ ਹਨ। {{gap}}ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਵਾਂਗ ਅਖਾਣ ਵੀ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਬਲਕਿ ਇਹ ਸਮੁੱਚੀ ਕੌਮ ਦੇ ਸਦੀਆਂ ਕਮਾਏ ਹੋਏ ਅਨੁਭਵ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਦੀ ਕੁਠਾਲੀ ਵਿੱਚ ਸੋਧਕੇ ਜੀਵਨ ਪਰਵਾਹ ਵਿੱਚ ਰਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। {{gap}}ਮਸ਼ੀਨੀ ਸਭਿਅਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੇ ਕਾਰਨ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਆ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਅੱਜ ਪੁਰਾਣਾ ਪੰਜਾਬ ਕਿਧਰੇ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆ ਰਿਹਾ। ਸਮੁੱਚੇ ਪਿੰਡ ਸੜਕਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਏ ਹਨ। ਖੇਤੀ-ਬਾੜੀ ਕਰਨ ਦੇ ਢੰਗ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਹਰਟਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਟਿਉਬਵੈਲ ਅਤੇ ਬਲਦਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਟਰੈਕਟਰ ਆ ਗਏ ਹਨ। ਪਿੰਡਾਂ ਦਾ ਵੀ ਸ਼ਹਿਰੀਕਰਣ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਘਰ-ਘਰ ਰੇਡੀਓ ਤੇ ਟੈਲੀਵੀਜ਼ਨ ਸੁਣਾਈ ਦੇਂਦੇ ਹਨ। ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾ ਹੁਣ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਸੱਥਾਂ ਤੇ ਮਹਿਫਲਾਂ ਜੁੜਦੀਆਂ ਹਨ ਨਾ ਦੁਪਹਿਰੀਂ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਬਰੋਟਿਆਂ-ਟਾਹਲੀਆਂ ਦੀ ਛਾਵੇਂ ਲੋਕ ਮਿਲ ਬੈਠਦੇ ਹਨ, ਨਾ ਕਿਧਰੇ ਤ੍ਰਿੰਝਣਾਂ ਦੀ ਘੂਕਰ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਨਾ ਹੀ ਬਲਦਾਂ ਦੇ ਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਈਆਂ ਟੱਲੀਆਂ ਦੀ ਟੁਣਕਾਰ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਵਿੱਸਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਬਾਤਾਂ<noinclude>{{center|164/ਮਹਿਕ ਪੰਜਾਬ ਦੀ }}</noinclude> tfd1pim2tvqh9guqwph5sm11jrycp3r ਪੰਨਾ:ਮਹਿਕ ਪੰਜਾਬ ਦੀ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/167 250 45657 227340 119408 2026-07-20T05:54:13Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227340 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਪਾਉਣ ਅਤੇ ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਬੁੱਝਣ ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਪਰ੍ਹਿਆ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਵਡਾਰੂ ਵੀ ਆਪਣੀ ਬੋਲਚਾਲ ਵਿੱਚ ਅਖਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਕਿਧਰੇ ਵਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ...ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸੱਥਾਂ ਅਤੇ ਖੁੰਡਾਂ ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਵਿਚਾਰ ਵਟਾਂਦਰਾ ਕਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਵੀ ਬੀਤੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗਾਥਾ ਬਣ ਕੇ ਹੀ ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਫਲਸਰੂਪ ਸਾਡੇ ਵੱਡਮੁੱਲੇ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਵਿਰਸੇ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਢਾਹ ਲੱਗ ਰਹੀ ਹੈ। ਲੋਕ ਅਖਾਣ ਜੋ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅੰਗ ਹਨ ਸਾਡੀ ਬੋਲਚਾਲ ਦੀ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚੋਂ ਅਲੋਪ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। {{gap}}ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਅਖਾਣਾਂ ਦੀ ਬਹੁਤ ਵਰਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਪ੍ਰਾਂਤ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਕਿਸਾਨੀ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੋਕ ਅਖਾਣ ਆਦਿ ਕਾਲ ਤੋਂ ਹੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਮੌਸਮ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ, ਖੇਤੀ ਦਾ ਮਹੱਤਵ, ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਚੋਣ, ਪਸ਼ੂ ਧਨ, ਸੰਜਾਈ, ਗੋਡੀ, ਬਜਾਈ, ਗਹਾਈ, ਵਾਢੀ, ਫਸਲਾਂ, ਖਾਦਾਂ ਤੇ ਜੱਟ ਦੇ ਸੁਭਾਅ ਅਤੇ ਕਿਰਦਾਰ ਆਦਿ ਕਿਸਾਨੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਤੇ ਬੇਸ਼ੁਮਾਰ ਅਖਾਣ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਕਿਸਾਨ ਅਗਵਾਈ ਲੈਂਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। {{gap}}ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੀ ਕਿਸਾਨ ਚੰਗੇਰੀ ਫਸਲ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਲਈ ਮੌਸਮ ਤੇ ਹੀ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਾਣੀ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸਾਧਨ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸੰਜਾਈਂ ਸਾਧਨ ਰਹੇ ਹਨ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਥੇ ਮੀਂਹ ਤੇ ਟੇਕ ਰੱਖਣੀ ਪੈਂਦੀ ਸੀ ਉੱਥੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੌਸਮ ਦੀ ਕਰੋਪੀ ਦਾ ਵੀ ਟਾਕਰਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ। ਅੱਜ ਕੱਲ ਰੇਡੀਓ, ਟੈਲੀਵੀਜ਼ਨ ਤੇ ਅਖਬਾਰਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਮੌਸਮ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਪਰੰਤੂ ਪਹਿਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨ ਕੋਲ ਕੇਵਲ ਅਖਾਣ ਹੀ ਮੌਸਮ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਸਾਧਨ ਸਨ। <poem>{{gap}}ਮੀਂਹ ਬਾਰੇ ਭਵਿੱਖ ਬਾਣੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਨੇਕਾਂ ਅਖਾਣ ਹਨ{{bar|3}} {{gap|4em}}ਤਿੱਤਰ ਖੰਭੀ ਬੱਦਲੀ {{gap|4em}}ਰੰਡੀ ਸੁਰਮਾ ਪਾਏ {{gap|4em}}ਉਹ ਵੱਸੇ ਉਹ ਉਜੜੇ {{gap|4em}}ਕਦੇ ਨਾ ਖਾਲੀ ਜਾਏ {{gap|4em}}ਦੱਖਣੋਂ ਚੜ੍ਹੀ ਬੱਦਲੀ {{gap|4em}}ਘੁਲੀ ਪੁਰੇ ਦੀ ਵਾ {{gap|4em}}ਢਕ ਕਹੇ ਸੁਣ ਭਡਲੀ {{gap|4em}}ਅੰਦਰ ਪਲੰਘ ਵਿਛਾ {{gap|4em}}ਚੜ੍ਹਦਾ ਬੱਦਲ ਲਹਿੰਦੇ ਜਾਵੇ {{gap|4em}}ਇੱਕ ਪਕਾਉਂਦੀ ਚਾਰ ਪਕਾਵੇ </poem><noinclude>{{center|165/ਮਹਿਕ ਪੰਜਾਬ ਦੀ }}</noinclude> sfpbh6hai3o8wkhyf5gdm6a1kezon2b ਪੰਨਾ:ਮਹਿਕ ਪੰਜਾਬ ਦੀ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/268 250 46067 227337 119901 2026-07-20T05:53:37Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227337 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Block center|<poem>103 ਮਰ ਗਈ ਨੂੰ ਰੁੱਖ ਰੋ ਰਹੇ ਅੱਕ ਢੱਕ ਤੇ ਕਰੀਰ ਜੰਡ ਬੇਰੀਆਂ 104 ਚੰਨਣ ਰੱਤਾ ਪਲੰਘ ਚੰਨਣ ਦੇ ਪਾਵੇ ਤੋੜ-ਤੋੜ ਖਾਣ ਹੱਡੀਆਂ 105 ਮੁੰਡਾ ਸੁੱਕ ਗਿਆ ਚੰਨਣ ਦਾ ਬੂਟਾ ਤੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਗੋਰੀਏ ਰੰਨੇ 106 {{center|'''ਟਾਹਲੀ''' }} ਕੱਲੀ ਹੋਵੇ ਨਾ ਬਣਾਂ ਵਿੱਚ ਟਾਹਲੀ ਕੱਲਾ ਨਾ ਹੋਵੇ ਪੁੱਤ ਜੱਟ ਦਾ 107 ਕੌਲ ਕੱਲਰ ਵਿੱਚ ਲਗਗੀ ਟਾਹਲੀ ਵਧਗੀ ਸਰੂਆਂ ਸਰੂਆਂ ਆਉਂਦਿਆ ਰਾਹੀਆ ਘੜਾ ਚੁਕਾ ਜਾ ਕੌਣ ਵੇਲੇ ਦੀਆਂ ਖੜੀਆਂ ਖੜੀਆਂ ਦੇ ਸਾਡੇ ਪੱਟ ਫੁਲ ਜਾਂਦੇ ਹੋਣੋਂ ਮਚਦੀਆਂ ਤਲੀਆਂ ਰੂਪ ਕੁਆਰੀ ਦਾ- ਖੰਡ ਮਿਸ਼ਰੀ ਦੀਆਂ ਡਲੀਆਂ 108 ਉੱਚੇ ਟਿੱਬੇ ਮੈਂ ਆਟਾ ਗੁੰਨ੍ਹਾਂ ਆਟੇ ਨੂੰ ਆ ਗਈ ਲਾਲੀ ਵੀਰਾ ਨਾ ਵਢ ਵੇ ਸ਼ਾਮਲਾਟ ਦੀ ਟਾਹਲੀ 109 ਹੀਰਿਆਂ ਹਰਨਾਂ ਬਾਗੀਂ ਚਰਨਾ ਬਾਗਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਟਾਹਲੀ ਸਾਡੇ ਭਾ ਦਾ ਰੱਬ ਰੁੱਸਿਆ ਸਾਡੀ ਰੁਸਗੀ ਝਾਂਜਰਾਂ ਵਾਲੀ </poem>}}<noinclude>{{center|266/ਮਹਿਕ ਪੰਜਾਬ ਦੀ }}</noinclude> fw1h35pbas481c6tq7rwig3ygmnc55a ਪੰਨਾ:ਮਹਿਕ ਪੰਜਾਬ ਦੀ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/269 250 46068 227338 119904 2026-07-20T05:53:45Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227338 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Block center|<poem> {{center|110}} {{center|'''ਅੰਬ''' }} ਛੱਡਕੇ ਦੇਸ਼ ਦੁਆਬਾ ਅੰਬੀਆਂ ਨੂੰ ਤਰਸੇਂ ਗੀ 111 ਕਿਹੜੇ ਯਾਰ ਦੇ ਬਾਗ ਚੋਂ ਨਿਕਲੀ ਮੁੰਡਾ ਰੋਵੇ ਅੰਬੀਆਂ ਨੂੰ 112 ਕਿਤੇ ਬਾਗ ਨਜ਼ਰ ਨਾ ਆਵੇ ਮੁੰਡਾ ਰੋਵੇ ਅੰਬੀਆਂ ਨੂੰ 113 ਕਾਹਨੂੰ ਮਾਰਦੈ ਜੱਟਾ ਲਲਕਾਰੇ ਤੇਰੇ ਕਿਹੜੇ ਅੰਬ ਤੋੜ ਲੇ 114 ਅੰਬ ਕੋਲੇ ਇਮਲੀ ਨੀ ਜੰਡ ਕੋਲੇ ਟਾਹਲੀ ਅਕਲ ਬਿਨਾਂ ਨੀ ਗੋਰਾ ਰੰਗ ਜਾਵੇ ਖਾਲੀ 115 ਵਿਹੜੇ ਦੇ ਵਿੱਚ ਅੰਬ ਸੁਣੀਂਦਾ ਬਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਲਸੂੜਾ ਕੋਠੇ ਚੜ੍ਹਕੇ ਦੇਖਣ ਲੱਗਿਆ ਸੂਤ ਟੇਰਦੀ ਦੂਹਰਾ ਯਾਰੀ ਲਾ ਕੇ ਦਗਾ ਕਮਾਗੀ ਖਾ ਕੇ ਮਰੂ ਧਤੂਰਾ ਕਾਹਨੂੰ ਪਾਇਆ ਸੀ- ਪਿਆਰ ਵੈਰਨੇ ਗੂਹੜਾ 116 ਜੇਠ ਹਾੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਅੰਬ ਬਥੇਰੇ ਸਾਉਣ ਜਾਮਣੂੰ ਪੀਲਾਂ ਰਾਂਝਿਆ ਆ ਜਾ ਵੇ- ਤੈਨੂੰ ਪਾ ਕੇ ਪਟਾਰੀ ਵਿੱਚ ਕੀਲਾਂ </poem>}}<noinclude>{{center|267/ਮਹਿਕ ਪੰਜਾਬ ਦੀ }}</noinclude> e7s5shk4fp6joguxi73sce9dtzzwh9h ਪੰਨਾ:ਮਹਿਕ ਪੰਜਾਬ ਦੀ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/348 250 46329 227336 120293 2026-07-20T05:53:07Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227336 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Css image crop |Image = ਮਹਿਕ_ਪੰਜਾਬ_ਦੀ_-_ਸੁਖਦੇਵ_ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf |Page = 348 |bSize = 464 |cWidth = 449 |cHeight = 599 |oTop = 0 |oLeft = 3 |Location = center |Description = }}<noinclude></noinclude> ljuk6fwftb8hjxcbo93lewcczrv3lpd ਪੰਨਾ:ਅਸਤਿਤਵਵਾਦੀ ਆਲੋਚਨਾ – ਧਰਮਚੰਦ ਵਾਤਿਸ਼.pdf/2 250 49753 227327 131396 2026-07-20T05:43:35Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 227327 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>'''ਇਸੇ ਕਲਮ ਤੋਂ:''' {{rh|ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤਮਾਲਾ|(ਸੰਪਾਦਨ ਅਤੇ ਆਲੋਚਨਾ)|1979}} {{rh|ਸ਼ਮਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਅਸ਼ੋਕ| (ਜੀਵਨ ਤੇ ਰਚਨਾ) |1995}} {{rh|ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰ| (ਆਲੋਚਨਾ) |1999}} {{rh|ਪੰਜਾਬੀ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਨਿਕਟ ਅਧਿਐਨ| (ਆਲੋਚਨਾ)|2000}} {{rh|ਕਿਨ ਵੀ ਸਚੁ ਤੁਲੈ|(ਕਾਵਿ-ਸੰਹਿ) |2010}} {{rh|ਕਵਿਤਾ ਕਰਵਟ ਲੈਂਦੀ ਹੈ| (ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ) |2013}} {{rh| ਦਾਮਿਨੀ|(ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ) 2013|}} {{rh| ਸੰਤ ਮਾੜੁ ਰਾਮ ਬਾਣੀ| (ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ-ਵਿਚਾਰ)|}} {{rh|| ਸੰਪਾਦਨ ਅਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ|}} {{rh|ਅਸਤਿਤਵਾਦੀ ਆਲੋਚਨਾ| (ਸਿਧਾਂਤ ਅਤੇ ਵਿਹਾਰ) |2014}}<noinclude></noinclude> sj7cneoedwicynrzn3rt655p0mbbfo9 227328 227327 2026-07-20T05:45:43Z Harchand Bhinder 2624 227328 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>'''ਇਸੇ ਕਲਮ ਤੋਂ:''' {{rh|ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤਮਾਲਾ|(ਸੰਪਾਦਨ ਅਤੇ ਆਲੋਚਨਾ)|1979}} {{rh|ਸ਼ਮਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਅਸ਼ੋਕ| (ਜੀਵਨ ਤੇ ਰਚਨਾ) |1995}} {{rh|ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰ| (ਆਲੋਚਨਾ) |1999}} {{rh|ਪੰਜਾਬੀ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਨਿਕਟ ਅਧਿਐਨ| (ਆਲੋਚਨਾ){{gap}}{{gap}}|2000}} {{rh|ਕਿਨ ਵੀ ਸਚੁ ਤੁਲੈ|(ਕਾਵਿ-ਸੰਹਿ) |2010}} {{rh|ਕਵਿਤਾ ਕਰਵਟ ਲੈਂਦੀ ਹੈ| (ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ) |2013}} {{rh| ਦਾਮਿਨੀ|(ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ) 2013|}} {{rh| ਸੰਤ ਮਾੜੁ ਰਾਮ ਬਾਣੀ| (ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ-ਵਿਚਾਰ)|}} {{rh|| {{gap}}ਸੰਪਾਦਨ ਅਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ|}} {{rh|ਅਸਤਿਤਵਾਦੀ ਆਲੋਚਨਾ| (ਸਿਧਾਂਤ ਅਤੇ ਵਿਹਾਰ) |2014}}<noinclude></noinclude> bsmqrlbp3vztle1fzl1fl1zl6h8ejcx ਪੰਨਾ:ਮਾਓ ਜ਼ੇ-ਤੁੰਗ.pdf/1 250 57244 227307 184124 2026-07-19T12:50:00Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227307 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|10em}} {{x-larger|{{center|'''ਮਾਓ ਜ਼ੇ-ਤੁੰਗ'''}}}}<noinclude></noinclude> ca32xuycypwbkpnicxf7xd5zz34iqww ਪੰਨਾ:ਮਾਓ ਜ਼ੇ-ਤੁੰਗ.pdf/2 250 57245 227308 187975 2026-07-19T12:50:15Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227308 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|20em}} '''ਲੇਖਕ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਪੁਸਤਕਾਂ''' {{overfloat right| 1. ਮਿੱਟੀ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖ ਤੱਕ 2. Rationalism in punjab 3. ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸਰੋਕਾਰ 4. ਬਰੇਵ ਨਿਊ ਵਰਲਡ-ਐਲਡਸ ਹਕਸਲੇ (ਅਨੁਵਾਦ) 5. ਪਰਤਾਂ 'ਚ ਜਿਉਂਦਾ ਆਦਮੀ- ਬਲਬੀਰ ਪਰਵਾਨੇ ਦੀ ਚੋਣਵੀਂ ਕਵਿਤਾ, 6. ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਗਾਥਾ (1849-2000) 7. ਗੁਲਬੀਨ-ਦ ਕਲਾਈਡੋਸਕੋਪ (ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣਾਤਮਕ ਲੇਖ) |depth=1em}}<noinclude></noinclude> jixfqiyqhz2mtrsw6icjtw86iaz1anu ਪੰਨਾ:ਮਾਓ ਜ਼ੇ-ਤੁੰਗ.pdf/3 250 57246 227309 220617 2026-07-19T12:50:45Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227309 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|<poem>{{xxx-larger|'''ਮਾਓ ਜ਼ੇ-ਤੁੰਗ'''}} {{x-larger|'''(ਜੀਵਨੀ)'''}} {{dhr|6em}} {{xx-larger|'''ਰਾਜਪਾਲ ਸਿੰਘ'''}} {{dhr|6em}} PEOPLE'S FORUM BARGAN, PUNJAB NGO Estd. 2000 {{dhr|6em}} {{x-larger|'''ਪੀਪਲਜ਼ ਫ਼ੋਰਮ'''}} ਬਰਗਾੜੀ, ਪੰਜਾਬ www.peoplesforumpunjab.com </poem>}}<noinclude></noinclude> 034yhkmga309fpgamlxvslv5uih2z95 ਪੰਨਾ:ਮਾਓ ਜ਼ੇ-ਤੁੰਗ.pdf/4 250 57247 227310 187977 2026-07-19T12:57:55Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 227310 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Block center|<poem> {{Multicol}} {{Right|ਮਾਓ ਜ਼ੇ-ਤੁੰਗ ਜੀਵਨੀ ਲੇਖਕ : ਰਾਜਪਾਲ ਸਿੰਘ, 32, ਹਾਊਸਫੈੱਡ ਕਾਲੋਨੀ, ਬਠਿੰਡਾ(ਪੰਜਾਬ) 98767 10809 ਨਵੰਬਰ 2018 © ਲੇਖਕ}} {{Multicol-break}} Mao Ze-tung Biography Writer: Raj Paul Singh 32, Housefed Colony Bathinda (Punjab) rajpaulsingh@gmail.com Nov. 2018 © Writer{{Multicol-end}}</poem>}} {{center|'''ਮੁੱਲ :125/- ( ਇੱਕ ਸੌ ਪੱਚੀ ਰੁਪਏ)'''}} {{center|<poem>PEOPLE'S FORUM BARBAR PLIAB NGO Estd. 2900 ਪੀਪਲਜ਼ ਫ਼ੋਰਮ ਬਰਗਾੜੀ, ਪੰਜਾਬ www.peoplesforumpunjab.com ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ : Publication : ਪੀਪਲਜ਼ ਫੋਰਮ (ਰਜਿ:) People's Forum ਬਰਗਾੜੀ, ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ - 151 208 Bargari, Faridkot-151208 98729 89313, 98767 10809 01635-244053 9872989313 www.peoplesforumpunjab.com www.peoplesforumpunjab.com</poem>}} ਪੀਪਲਜ਼ ਫ਼ੋਰਮ (ਰਜਿ.) ਸਿਹਤ, ਸਿੱਖਿਆ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਤੀ ਸੰਵਾਦ ਰਚਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰਤੀਬੱਧ ਸਮਾਜ-ਸੇਵੀ ਸੰਸਥਾ ਹੈ। ਇਸ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਪੁਸਤਕਾਂ, ਪੋਸਟਰ, ਕੈਲੰਡਰ ਅਤੇ ਸੀ. ਡੀਜ਼ ਨੌਜਵਾਨ ਵਰਗ ਅੰਦਰ ਚੇਤਨਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਹਿੱਤ ਹੈ।<noinclude>{{left|'''ਮਾਓ ਜ਼ੇ-ਤੁੰਗ /4'''}}</noinclude> 93scg1ydt1gjl3iu6ch8s7wbndt9ic3 227311 227310 2026-07-19T12:59:20Z Harchand Bhinder 2624 227311 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Block center|<poem> {{Multicol}} {{Right|ਮਾਓ ਜ਼ੇ-ਤੁੰਗ ਜੀਵਨੀ ਲੇਖਕ : ਰਾਜਪਾਲ ਸਿੰਘ, 32, ਹਾਊਸਫੈੱਡ ਕਾਲੋਨੀ, ਬਠਿੰਡਾ(ਪੰਜਾਬ) 98767 10809 ਨਵੰਬਰ 2018 © ਲੇਖਕ}} {{Multicol-break}} Mao Ze-tung Biography Writer: Raj Paul Singh 32, Housefed Colony Bathinda (Punjab) rajpaulsingh@gmail.com Nov. 2018 © Writer{{Multicol-end}}</poem>}} {{center|'''ਮੁੱਲ :125/- ( ਇੱਕ ਸੌ ਪੱਚੀ ਰੁਪਏ)'''}} {{center|<poem> ਪੀਪਲਜ਼ ਫ਼ੋਰਮ ਬਰਗਾੜੀ, ਪੰਜਾਬ www.peoplesforumpunjab.com ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ : Publication : ਪੀਪਲਜ਼ ਫੋਰਮ (ਰਜਿ:) People's Forum ਬਰਗਾੜੀ, ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ - 151 208 Bargari, Faridkot-151208 98729 89313, 98767 10809 01635-244053 9872989313 www.peoplesforumpunjab.com www.peoplesforumpunjab.com</poem>}} ਪੀਪਲਜ਼ ਫ਼ੋਰਮ (ਰਜਿ.) ਸਿਹਤ, ਸਿੱਖਿਆ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਤੀ ਸੰਵਾਦ ਰਚਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰਤੀਬੱਧ ਸਮਾਜ-ਸੇਵੀ ਸੰਸਥਾ ਹੈ। ਇਸ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਪੁਸਤਕਾਂ, ਪੋਸਟਰ, ਕੈਲੰਡਰ ਅਤੇ ਸੀ. ਡੀਜ਼ ਨੌਜਵਾਨ ਵਰਗ ਅੰਦਰ ਚੇਤਨਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਹਿੱਤ ਹੈ।<noinclude>{{left|'''ਮਾਓ ਜ਼ੇ-ਤੁੰਗ /4'''}}</noinclude> 973y9msf154zhc7po0k4nuzmtw536bm 227312 227311 2026-07-19T13:00:30Z Harchand Bhinder 2624 227312 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Block center|<poem> {{Multicol}} {{Right|ਮਾਓ ਜ਼ੇ-ਤੁੰਗ ਜੀਵਨੀ ਲੇਖਕ : ਰਾਜਪਾਲ ਸਿੰਘ, 32, ਹਾਊਸਫੈੱਡ ਕਾਲੋਨੀ, ਬਠਿੰਡਾ(ਪੰਜਾਬ) 98767 10809 ਨਵੰਬਰ 2018 © ਲੇਖਕ}} {{Multicol-break}} Mao Ze-tung Biography Writer: Raj Paul Singh 32, Housefed Colony Bathinda (Punjab) rajpaulsingh@gmail.com Nov. 2018 © Writer{{Multicol-end}}</poem>}} {{center|'''ਮੁੱਲ :125/- ( ਇੱਕ ਸੌ ਪੱਚੀ ਰੁਪਏ)'''}} {{dhr|3em}}{{center|<poem> ਪੀਪਲਜ਼ ਫ਼ੋਰਮ ਬਰਗਾੜੀ, ਪੰਜਾਬ www.peoplesforumpunjab.com ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ : Publication : ਪੀਪਲਜ਼ ਫੋਰਮ (ਰਜਿ:) People's Forum ਬਰਗਾੜੀ, ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ - 151 208 Bargari, Faridkot-151208 98729 89313, 98767 10809 01635-244053 9872989313 www.peoplesforumpunjab.com www.peoplesforumpunjab.com</poem>}} ਪੀਪਲਜ਼ ਫ਼ੋਰਮ (ਰਜਿ.) ਸਿਹਤ, ਸਿੱਖਿਆ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਤੀ ਸੰਵਾਦ ਰਚਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰਤੀਬੱਧ ਸਮਾਜ-ਸੇਵੀ ਸੰਸਥਾ ਹੈ। ਇਸ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਪੁਸਤਕਾਂ, ਪੋਸਟਰ, ਕੈਲੰਡਰ ਅਤੇ ਸੀ. ਡੀਜ਼ ਨੌਜਵਾਨ ਵਰਗ ਅੰਦਰ ਚੇਤਨਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਹਿੱਤ ਹੈ।<noinclude>{{left|'''ਮਾਓ ਜ਼ੇ-ਤੁੰਗ /4'''}}</noinclude> ioyajw7e0g9srcpg1y393sskg1w9661 ਪੰਨਾ:ਮਹਿਕ ਪੰਜਾਬ ਦੀ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/345 250 62281 227343 173649 2026-07-20T06:51:23Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 227343 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|{{xx-larger|ਪੁਸਤਕ ਸੂਚੀ}}}} '''ਪੰਜਾਬੀ :''' {{Block center|<poem> {{Multicol}} ਪੰਡਿਤ ਰਾਮ ਸਰਨ : ਸੰਤ ਰਾਮ : ਦੇਵਿੰਦਰ ਸਤਿਆਰਥੀ : ਹਰਭਜਨ ਸਿੰਘ : ਹਰਜੀਤ ਸਿੰਘ : ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸ਼ਮਸ਼ੇਰ : ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ : ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦਲੇਰ : ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਸ਼ੇਰ : ਸੰਤੋਖ ਸਿੰਘ ਧੀਰ : ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰੰਧਾਵਾ : ਰੰਧਾਵਾ ਤੇ ਸਤਿਆਰਥੀ : ਗਿਆਨੀ ਗੁਰਦਿਤ ਸਿੰਘ : ਵਣਜਾਰਾ ਬੇਦੀ : ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ : ਡਾ. ਕਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ : {{Multicol-break}} ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਗੀਤ ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤ ਗਿੱਧਾ ਪੰਜਾਬਣ ਦੇ ਗੀਤ ਨੈਂ ਝਨਾਂ ਜੀਉਂਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਨੀਲੀ ਤੇ ਰਾਵੀ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਮੌਲੀ ਤੇ ਮਹਿੰਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਗੀਤ ਬਣਤਰ ਤੇ ਵਿਕਾਸ ਬਾਰ ਦੇ ਢੋਲੇ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਬਾਰੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕ ਗੀਤ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਗੀਤ ਮੇਰਾ ਪਿੰਡ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਗਾਉਂਦਾ ਪੰਜਾਬ ਫੁੱਲਾਂ ਭਰੀ ਚੰਗੇਰ ਖੰਡ ਮਿਸ਼ਰੀ ਦੀਆਂ ਡਲੀਆਂ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਆਖਿਆ ਨੈਣੀ ਨੀਂਦ ਨਾ ਆਵੇ ਸ਼ਾਵਾ ਨੀ ਬੰਬੀਹਾ ਬੋਲੇ ਕਿੱਲਰ ਦੀਵਾ ਮੱਚਦਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਣਜ ਦਿਲਾਂ ਦੇ ਕੀਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੁਆਬਾ ਧਰਤ ਦੁਆਬੇ ਦੀ ਕੋਲਾਂ ਕੂਕਦੀਆਂ {{Multicol-break}} (1921) (1927) (1936) (1940) (1942) (1942) (1961) (1952) (1955) (1954) (1954) (1954) (1955) (1960) (1962) (1968) (1959) (1979) (2003) (2003) (2004) (2008) (2010) (2013) (1982) (1985) (1989) {{Multicol-end}} </poem>}}<noinclude>{{center|343 ਮਹਿਕ ਪੰਜਾਬ ਦੀ}}</noinclude> ngrlc4jau2g60s208ob41ne2klz7uup 227344 227343 2026-07-20T06:54:32Z Harchand Bhinder 2624 227344 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|{{xx-larger|ਪੁਸਤਕ ਸੂਚੀ}}}} '''ਪੰਜਾਬੀ :''' {{Block center|<poem> {{Multicol}} ਪੰਡਿਤ ਰਾਮ ਸਰਨ : ਸੰਤ ਰਾਮ : ਦੇਵਿੰਦਰ ਸਤਿਆਰਥੀ : ਹਰਭਜਨ ਸਿੰਘ : ਹਰਜੀਤ ਸਿੰਘ : ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸ਼ਮਸ਼ੇਰ : ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ : ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦਲੇਰ : ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਸ਼ੇਰ : ਸੰਤੋਖ ਸਿੰਘ ਧੀਰ : ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰੰਧਾਵਾ : ਰੰਧਾਵਾ ਤੇ ਸਤਿਆਰਥੀ : ਗਿਆਨੀ ਗੁਰਦਿਤ ਸਿੰਘ : ਵਣਜਾਰਾ ਬੇਦੀ : ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ : ਡਾ. ਕਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ : {{Multicol-break}} ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਗੀਤ ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤ ਗਿੱਧਾ ਪੰਜਾਬਣ ਦੇ ਗੀਤ ਨੈਂ ਝਨਾਂ ਜੀਉਂਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਨੀਲੀ ਤੇ ਰਾਵੀ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਮੌਲੀ ਤੇ ਮਹਿੰਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਗੀਤ ਬਣਤਰ ਤੇ ਵਿਕਾਸ ਬਾਰ ਦੇ ਢੋਲੇ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਬਾਰੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕ ਗੀਤ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਗੀਤ ਮੇਰਾ ਪਿੰਡ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਗਾਉਂਦਾ ਪੰਜਾਬ ਫੁੱਲਾਂ ਭਰੀ ਚੰਗੇਰ ਖੰਡ ਮਿਸ਼ਰੀ ਦੀਆਂ ਡਲੀਆਂ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਆਖਿਆ ਨੈਣੀ ਨੀਂਦ ਨਾ ਆਵੇ ਸ਼ਾਵਾ ਨੀ ਬੰਬੀਹਾ ਬੋਲੇ ਕਿੱਲਰ ਦੀਵਾ ਮੱਚਦਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਣਜ ਦਿਲਾਂ ਦੇ ਕੀਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੁਆਬਾ ਧਰਤ ਦੁਆਬੇ ਦੀ ਕੋਲਾਂ ਕੂਕਦੀਆਂ {{Multicol-break}} (1921) (1927) (1936) (1940) (1942) (1942) (1961) (1952) (1955) (1954) (1954) (1954) (1955) (1960) (1962) (1968) (1959) (1979) (2003) (2003) (2004) (2008) (2010) (2013) (1982) (1985) (1989) {{Multicol-end}} </poem>}}<noinclude>{{center|343 ਮਹਿਕ ਪੰਜਾਬ ਦੀ}}</noinclude> e1lp8ix79bh2nm1t1pv0yng3bfdq9zm ਪੰਨਾ:ਮਹਿਕ ਪੰਜਾਬ ਦੀ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/346 250 62282 227345 173650 2026-07-20T07:20:23Z Harchand Bhinder 2624 227345 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" /></noinclude>{{Block center|<poem> {{Multicol}} ਡਾ. ਨਾਹਰ ਸਿੰਘ ਸੈਫੁਲ ਰਹਿਮਾਨ ਡਾਰ ਹੁਕਮ ਚੰਦ ਰਾਜਪਾਲ ਹਿੰਦੀ : ਦੇਵਿੰਦਰ ਸਤਿਆਰਥੀ ਰਾਮ ਨਰੇਸ਼ ਤ੍ਰਿਪਾਠੀ ਸ਼ਯਾਮ ਪਰਮਾਰ ਸਤੇਂਦ੍ਰ {{Multicol-break}} ਮੋਰੀਂ ਰੁਣ ਝੁਣ ਲਾਇਆ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਮਹਿਕ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਪੈੜ ਕਾਲਿਆਂ ਹਰਨਾਂ ਰੋਹੀਏਂ ਫਿਰਨਾ ਲੌਂਗ ਬੁਰਜੀਆਂ ਵਾਲਾ ਖੂਨੀ ਨੈਣ ਜਲ ਭਰੇ ਮਾਂ ਸੁਹਾਗਣ ਸ਼ਗਨ ਕਰੇ ਜਿੱਥੇ ਪਿੱਪਲਾਂ ਦੀ ਠੰਡੀ ਛਾਂ ਮੁਲਤਾਨੀ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਧਰਤੀ ਗਾਤੀ ਹੈ ਧੀਰੇ ਬਹੋ ਗੰਗਾ ਬੇਲਾ ਫੂਲੇ ਆਧੀ ਰਾਤ ਗ੍ਰਾਮ ਗੀਤ ਭਾਰਤੀਯ ਲੋਕ-ਸਾਹਿਤਯ ਬ੍ਰਜ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤਯ ਕਾ ਅਧਿਐਨ {{Multicol-break}} (1989) (1990) (2002) (1985) (1998) (1999) (2001) (1995) (1996) (1948) (1948) (1952) (1963) (1954) (1958) {{Multicol-end}} '''ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ :''' {{Multicol}} 1.R.C. Temple 2. Devendra Satyarthi: 3. Durga Bhagwat 4. W, Crooke 5. A. H. Krappe 6. Y. M. Sokolov 7. S.S. Gupta {{Multicol-break}} The Legends of the Punjab (1884-1901) Three Volumes. Meet My People ('1946) A Outline of Indian Folklore (1958) Popular Religion and Folklore of Nortern India, Oxford- (1926) The Science of Folklore, New York (1962) Russian Folklore (1950) Studies in India Folk-culture (1969) :{{Multicol-end}} 8. Standard Dictionary of Folklore, Mythology and Legend (Ed. Maria Leach), New York (1949) 9. Dictionary of Mythology, Folklore and Symbols. (Ed. Gertrude Jobes). New York (1962) </poem>}}<noinclude>{{center|344/ ਮਹਿਕ ਪੰਜਾਬ ਦੀ}}</noinclude> inr1ntli5oqs4ab75a00v2c5uuresbs 227346 227345 2026-07-20T07:21:02Z Harchand Bhinder 2624 227346 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" /></noinclude>{{Block center|<poem> {{Multicol}} ਡਾ. ਨਾਹਰ ਸਿੰਘ ਸੈਫੁਲ ਰਹਿਮਾਨ ਡਾਰ ਹੁਕਮ ਚੰਦ ਰਾਜਪਾਲ ਹਿੰਦੀ : ਦੇਵਿੰਦਰ ਸਤਿਆਰਥੀ ਰਾਮ ਨਰੇਸ਼ ਤ੍ਰਿਪਾਠੀ ਸ਼ਯਾਮ ਪਰਮਾਰ ਸਤੇਂਦ੍ਰ {{Multicol-break}} ਮੋਰੀਂ ਰੁਣ ਝੁਣ ਲਾਇਆ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਮਹਿਕ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਪੈੜ ਕਾਲਿਆਂ ਹਰਨਾਂ ਰੋਹੀਏਂ ਫਿਰਨਾ ਲੌਂਗ ਬੁਰਜੀਆਂ ਵਾਲਾ ਖੂਨੀ ਨੈਣ ਜਲ ਭਰੇ ਮਾਂ ਸੁਹਾਗਣ ਸ਼ਗਨ ਕਰੇ ਜਿੱਥੇ ਪਿੱਪਲਾਂ ਦੀ ਠੰਡੀ ਛਾਂ ਮੁਲਤਾਨੀ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਧਰਤੀ ਗਾਤੀ ਹੈ ਧੀਰੇ ਬਹੋ ਗੰਗਾ ਬੇਲਾ ਫੂਲੇ ਆਧੀ ਰਾਤ ਗ੍ਰਾਮ ਗੀਤ ਭਾਰਤੀਯ ਲੋਕ-ਸਾਹਿਤਯ ਬ੍ਰਜ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤਯ ਕਾ ਅਧਿਐਨ {{Multicol-break}} (1989) (1990) (2002) (1985) (1998) (1999) (2001) (1995) (1996) (1948) (1948) (1952) (1963) (1954) (1958) {{Multicol-end}} '''ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ :''' {{Multicol}} 1.R.C. Temple 2. Devendra Satyarthi: 3. Durga Bhagwat 4. W, Crooke 5. A. H. Krappe 6. Y. M. Sokolov 7. S.S. Gupta {{Multicol-break}} The Legends of the Punjab (1884-1901) Three Volumes. Meet My People ('1946) A Outline of Indian Folklore (1958) Popular Religion and Folklore of Nortern India, Oxford- (1926) The Science of Folklore, New York (1962) Russian Folklore (1950) Studies in India Folk-culture (1969) :{{Multicol-end}} 8. Standard Dictionary of Folklore, Mythology and Legend (Ed. Maria Leach), New York (1949) 9. Dictionary of Mythology, Folklore and Symbols. (Ed. Gertrude Jobes). New York (1962) </poem>}}<noinclude>{{center|344/ ਮਹਿਕ ਪੰਜਾਬ ਦੀ}}</noinclude> b3nb0yaixa06pvaycobj4mopfg5a52t 227347 227346 2026-07-20T07:21:29Z Harchand Bhinder 2624 227347 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" /></noinclude>{{Block center|<poem> {{Multicol}} ਡਾ. ਨਾਹਰ ਸਿੰਘ ਸੈਫੁਲ ਰਹਿਮਾਨ ਡਾਰ ਹੁਕਮ ਚੰਦ ਰਾਜਪਾਲ ਹਿੰਦੀ : ਦੇਵਿੰਦਰ ਸਤਿਆਰਥੀ ਰਾਮ ਨਰੇਸ਼ ਤ੍ਰਿਪਾਠੀ ਸ਼ਯਾਮ ਪਰਮਾਰ ਸਤੇਂਦ੍ਰ {{Multicol-break}} ਮੋਰੀਂ ਰੁਣ ਝੁਣ ਲਾਇਆ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਮਹਿਕ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਪੈੜ ਕਾਲਿਆਂ ਹਰਨਾਂ ਰੋਹੀਏਂ ਫਿਰਨਾ ਲੌਂਗ ਬੁਰਜੀਆਂ ਵਾਲਾ ਖੂਨੀ ਨੈਣ ਜਲ ਭਰੇ ਮਾਂ ਸੁਹਾਗਣ ਸ਼ਗਨ ਕਰੇ ਜਿੱਥੇ ਪਿੱਪਲਾਂ ਦੀ ਠੰਡੀ ਛਾਂ ਮੁਲਤਾਨੀ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਧਰਤੀ ਗਾਤੀ ਹੈ ਧੀਰੇ ਬਹੋ ਗੰਗਾ ਬੇਲਾ ਫੂਲੇ ਆਧੀ ਰਾਤ ਗ੍ਰਾਮ ਗੀਤ ਭਾਰਤੀਯ ਲੋਕ-ਸਾਹਿਤਯ ਬ੍ਰਜ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤਯ ਕਾ ਅਧਿਐਨ {{Multicol-break}} (1989) (1990) (2002) (1985) (1998) (1999) (2001) (1995) (1996) (1948) (1948) (1952) (1963) (1954) (1958) {{Multicol-end}} '''ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ :''' {{Multicol}} 1.R.C. Temple 2. Devendra Satyarthi: 3. Durga Bhagwat 4. W, Crooke 5. A. H. Krappe 6. Y. M. Sokolov 7. S.S. Gupta {{Multicol-break}} The Legends of the Punjab (1884-1901) Three Volumes. Meet My People ('1946) A Outline of Indian Folklore (1958) Popular Religion and Folklore of Nortern India, Oxford- (1926) The Science of Folklore, New York (1962) Russian Folklore (1950) Studies in India Folk-culture (1969) :{{Multicol-end}} 8. Standard Dictionary of Folklore, Mythology and Legend (Ed. Maria Leach), New York (1949) 9. Dictionary of Mythology, Folklore and Symbols. (Ed. Gertrude Jobes). New York (1962) </poem>}}<noinclude>{{center|344/ ਮਹਿਕ ਪੰਜਾਬ ਦੀ}}</noinclude> 78zm2goiwiokauj4lqwbamby2a7x6gj 227348 227347 2026-07-20T07:23:06Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 227348 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Block center|<poem> {{Multicol}} ਡਾ. ਨਾਹਰ ਸਿੰਘ ਸੈਫੁਲ ਰਹਿਮਾਨ ਡਾਰ ਹੁਕਮ ਚੰਦ ਰਾਜਪਾਲ ਹਿੰਦੀ : ਦੇਵਿੰਦਰ ਸਤਿਆਰਥੀ ਰਾਮ ਨਰੇਸ਼ ਤ੍ਰਿਪਾਠੀ ਸ਼ਯਾਮ ਪਰਮਾਰ ਸਤੇਂਦ੍ਰ {{Multicol-break}} ਮੋਰੀਂ ਰੁਣ ਝੁਣ ਲਾਇਆ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਮਹਿਕ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਪੈੜ ਕਾਲਿਆਂ ਹਰਨਾਂ ਰੋਹੀਏਂ ਫਿਰਨਾ ਲੌਂਗ ਬੁਰਜੀਆਂ ਵਾਲਾ ਖੂਨੀ ਨੈਣ ਜਲ ਭਰੇ ਮਾਂ ਸੁਹਾਗਣ ਸ਼ਗਨ ਕਰੇ ਜਿੱਥੇ ਪਿੱਪਲਾਂ ਦੀ ਠੰਡੀ ਛਾਂ ਮੁਲਤਾਨੀ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਧਰਤੀ ਗਾਤੀ ਹੈ ਧੀਰੇ ਬਹੋ ਗੰਗਾ ਬੇਲਾ ਫੂਲੇ ਆਧੀ ਰਾਤ ਗ੍ਰਾਮ ਗੀਤ ਭਾਰਤੀਯ ਲੋਕ-ਸਾਹਿਤਯ ਬ੍ਰਜ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤਯ ਕਾ ਅਧਿਐਨ {{Multicol-break}} (1989) (1990) (2002) (1985) (1998) (1999) (2001) (1995) (1996) (1948) (1948) (1952) (1963) (1954) (1958) {{Multicol-end}} '''ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ :''' {{Multicol}} 1.R.C. Temple 2. Devendra Satyarthi: 3. Durga Bhagwat 4. W, Crooke 5. A. H. Krappe 6. Y. M. Sokolov 7. S.S. Gupta {{Multicol-break}} The Legends of the Punjab (1884-1901) Three Volumes. Meet My People ('1946) A Outline of Indian Folklore (1958) Popular Religion and Folklore of Nortern India, Oxford- (1926) The Science of Folklore, New York (1962) Russian Folklore (1950) Studies in India Folk-culture (1969) :{{Multicol-end}} 8. Standard Dictionary of Folklore, Mythology and Legend (Ed. Maria Leach), New York (1949) 9. Dictionary of Mythology, Folklore and Symbols. (Ed. Gertrude Jobes). New York (1962) </poem>}}<noinclude>{{center|344/ ਮਹਿਕ ਪੰਜਾਬ ਦੀ}}</noinclude> j0b2xla72g2yiis590wj911na42yd9h 227349 227348 2026-07-20T07:25:23Z Harchand Bhinder 2624 227349 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Block center|<poem> {{Multicol}} ਡਾ. ਨਾਹਰ ਸਿੰਘ : ਸੈਫੁਲ ਰਹਿਮਾਨ ਡਾਰ : ਹੁਕਮ ਚੰਦ ਰਾਜਪਾਲ : ਹਿੰਦੀ : ਦੇਵਿੰਦਰ ਸਤਿਆਰਥੀ : ਰਾਮ ਨਰੇਸ਼ ਤ੍ਰਿਪਾਠੀ : ਸ਼ਯਾਮ ਪਰਮਾਰ : ਸਤੇਂਦ੍ਰ : {{Multicol-break}} ਮੋਰੀਂ ਰੁਣ ਝੁਣ ਲਾਇਆ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਮਹਿਕ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਪੈੜ ਕਾਲਿਆਂ ਹਰਨਾਂ ਰੋਹੀਏਂ ਫਿਰਨਾ ਲੌਂਗ ਬੁਰਜੀਆਂ ਵਾਲਾ ਖੂਨੀ ਨੈਣ ਜਲ ਭਰੇ ਮਾਂ ਸੁਹਾਗਣ ਸ਼ਗਨ ਕਰੇ ਜਿੱਥੇ ਪਿੱਪਲਾਂ ਦੀ ਠੰਡੀ ਛਾਂ ਮੁਲਤਾਨੀ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਧਰਤੀ ਗਾਤੀ ਹੈ ਧੀਰੇ ਬਹੋ ਗੰਗਾ ਬੇਲਾ ਫੂਲੇ ਆਧੀ ਰਾਤ ਗ੍ਰਾਮ ਗੀਤ ਭਾਰਤੀਯ ਲੋਕ-ਸਾਹਿਤਯ ਬ੍ਰਜ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤਯ ਕਾ ਅਧਿਐਨ {{Multicol-break}} (1989) (1990) (2002) (1985) (1998) (1999) (2001) (1995) (1996) (1948) (1948) (1952) (1963) (1954) (1958) {{Multicol-end}} '''ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ :''' {{Multicol}} 1.R.C. Temple : 2. Devendra Satyarthi : 3. Durga Bhagwat : 4. W, Crooke : 5. A. H. Krappe : 6. Y. M. Sokolov : 7. S.S. Gupta : {{Multicol-break}} The Legends of the Punjab (1884-1901) Three Volumes. Meet My People ('1946) A Outline of Indian Folklore (1958) Popular Religion and Folklore of Nortern India, Oxford- (1926) The Science of Folklore, New York (1962) Russian Folklore (1950) Studies in India Folk-culture (1969) :{{Multicol-end}} 8. Standard Dictionary of Folklore, Mythology and Legend (Ed. Maria Leach), New York (1949) 9. Dictionary of Mythology, Folklore and Symbols. (Ed. Gertrude Jobes). New York (1962) </poem>}}<noinclude>{{center|344/ ਮਹਿਕ ਪੰਜਾਬ ਦੀ}}</noinclude> 8zmxri6metefpfdkktlqrjk0jjql218 ਪੰਨਾ:ਗਾਉਂਦਾ ਪੰਜਾਬ – ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/171 250 62292 227313 173664 2026-07-19T13:21:14Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 227313 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|{{x-larger|'''ਅੰਤਿਕਾ'''}} }} {{center|{{x-larger|'''ਸ਼ਬਦ ਅਨੁਕ੍ਰਮਣਿਕਾ'''}} }} {{Block center|<poem> {{Multicol}} ੳ ਉੱਖਲ਼ੀ-104, 120 ਉਮਰ-107, 152, 165 ਊਂਠ−35, 46, 49 ਊਂਠਣੀ-46 ਅ ਅਮਰਵੇਲ–112 ਅਮਲੀ−71 ਅਰਦਲੀ−162 ਅਲਸੀ−39, 89, 128 ਆਸ਼ਕ-55, 75, 66, 68 ਆਹਲਣਾ-52 ਆਟਾ-157 ਆਂਡਾ-52 ਆਰਸੀ-85, 110 ਅੱਕ-33, 34, 164 ਅੱਖ-41, 52, 60, 69, 71, 78, 82, 83, 85, 86, 87, 108, 134, 143, 154, 158, 162, 165 ਅੱਗ-61, 62, 81, 90, 138 ਅੱਡੀ-109 ਅੱਲਾ-26 ਅੰਬ-31, 36, 39, 138 ਅੰਬੀਆਂ-31 ਅੰਬਰ-56 ਅੰਮ੍ਰਿਤ-23 {{Multicol-break}} ੲ ਇਸ਼ਕ-66, 67 ਇੱਖ-39 ਇੱਟ-151 ਇੱਲ੍ਹ-52 ਸ ਸਹੁਰਾ-82, 87, 126 ਸਖੀ-15, 32 ਸਧਨਾ-24 ਸਨਾਮ-35 ਸਰਸਾ-160 ਸਰੀਂਹ-34, 39, 40 ਸਰੂ-31, 68 ਸਰ੍ਹੋਂ-39, 40 ਸਲਾਮੀ—134 ਸਲੀਪਰ−51, 96 ਸਾਈਂ−85 ਸਾਗ-39, 49 ਸਾਧ-165 ਸਾਧੂ-74 ਸਿਰ−159 ਸਿਰ੍ਹਾਣਾ 24 ਸਿਰੀ−162 ਸਿਵੇ–83 ਸੀਸ-77 ਸੀਟੀ−70 ਸੀਨਾ-66 {{Multicol-end}} </poem>}}<noinclude>{{rh|||ਗਾਉਂਦਾ ਪੰਜਾਬ :: 169}}</noinclude> i2v4aguk5y3sacyuuzep4vlh1d81qem 227314 227313 2026-07-19T13:22:22Z Harchand Bhinder 2624 227314 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|{{x-larger|'''ਅੰਤਿਕਾ'''}} }} {{center|{{x-larger|'''ਸ਼ਬਦ ਅਨੁਕ੍ਰਮਣਿਕਾ'''}} }} {{Block center|<poem> {{Multicol}} ੳ ਉੱਖਲ਼ੀ-104, 120 ਉਮਰ-107, 152, 165 ਊਂਠ−35, 46, 49 ਊਂਠਣੀ-46 ਅ ਅਮਰਵੇਲ–112 ਅਮਲੀ−71 ਅਰਦਲੀ−162 ਅਲਸੀ−39, 89, 128 ਆਸ਼ਕ-55, 75, 66, 68 ਆਹਲਣਾ-52 ਆਟਾ-157 ਆਂਡਾ-52 ਆਰਸੀ-85, 110 ਅੱਕ-33, 34, 164 ਅੱਖ-41, 52, 60, 69, 71, 78, {{gap}}82, 83, 85, 86, 87, 108, {{gap}}134, 143, 154, 158, {{gap}}162, 165 ਅੱਗ-61, 62, 81, 90, 138 ਅੱਡੀ-109 ਅੱਲਾ-26 ਅੰਬ-31, 36, 39, 138 ਅੰਬੀਆਂ-31 ਅੰਬਰ-56 ਅੰਮ੍ਰਿਤ-23 {{Multicol-break}} ੲ ਇਸ਼ਕ-66, 67 ਇੱਖ-39 ਇੱਟ-151 ਇੱਲ੍ਹ-52 ਸ ਸਹੁਰਾ-82, 87, 126 ਸਖੀ-15, 32 ਸਧਨਾ-24 ਸਨਾਮ-35 ਸਰਸਾ-160 ਸਰੀਂਹ-34, 39, 40 ਸਰੂ-31, 68 ਸਰ੍ਹੋਂ-39, 40 ਸਲਾਮੀ—134 ਸਲੀਪਰ−51, 96 ਸਾਈਂ−85 ਸਾਗ-39, 49 ਸਾਧ-165 ਸਾਧੂ-74 ਸਿਰ−159 ਸਿਰ੍ਹਾਣਾ 24 ਸਿਰੀ−162 ਸਿਵੇ–83 ਸੀਸ-77 ਸੀਟੀ−70 ਸੀਨਾ-66 {{Multicol-end}} </poem>}}<noinclude>{{rh|||ਗਾਉਂਦਾ ਪੰਜਾਬ :: 169}}</noinclude> a6dbjdd7zgsih2g7fimyanfj6ell8w5 ਪੰਨਾ:ਕਿੱਸਾ ਸ਼ੀਰੀਂ ਫ਼ਰਿਹਾਦ.pdf/33 250 64553 227330 189162 2026-07-20T05:48:26Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227330 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{c|(13)}}</noinclude>ਵਿਚੋਂ॥ ਪੱਟ ਪੱਟ ਦੇ ਜਿਵੇਂ ਬਾਲੀ ਨਤਕੀ ਏ ਰਖੇ ਆਸ਼ਕਾਂ ਸੀਸ ਸਾਮਾਨ ਵਿਚੋਂ॥ ਅੱਗੇ ਸ਼ਰਮ ਦੀ ਬਾਤ ਹੈ ਸ਼ਰਮ ਕਰ ਤੂੰ ਗੱਲ ਜਾਣੀਏ ਰਾਜ਼ ਬਿਆਨ ਵਿਚੋਂ॥ ਕੋਈ ਸਿੱਖਿਆ ਸੇਹਰ ਮਦਾਰੀਆਂ ਦਾ ਜਿਵੇ ਦੌੜਦਾ ਨਾਗ ਦੁਕਾਨ ਵਿਚੋਂ॥ ਇਸ਼ਕ ਹੁਸਨ ਦਾ ਪੰਥ ਨਿਆਰੜਾ ਈ ਕਰੇ ਵੱਖ ਹਿੰਦੂ ਮੁਸਲਮਾਂਨ ਵਿਚੋਂ॥ ਸਿਫ਼ਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਰੇ ਜਹਾਨ ਸਾਰਾ ਸਾਬਤ ਨਿੱਕਲੇ ਸਿਦਕ ਈਮਾਨ ਵਿਚੋਂ॥ ਸਿਦਕਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਬੇੜੇ ਪਾਰ ਹੋਵਨ ਸੁਨਿਆ ਹੋਸੀਆ ਸੁਖਨ ਜ਼ੁਬਾਨ ਵਿਚੋਂ॥ ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਸਭ ਸਿਫ਼ਤ ਹੈ ਸਾਬਤੀ ਦੀ ਪਿਆਰਾ ਪਰੇਮ ਤੇ ਗੁਰੂ ਗਿਆਨ ਵਿਚੋਂ॥੯॥ {{center|ਬਾਜ਼ੀ ਖੇਲਨੀ ਸ਼ੀਰੀਂ ਦੀ ਨਾਲ ਸਹੇਲੀਆਂ ਦੇ}} ਰਲ ਖੇਡਦੀ ਨਾਲ ਸਹੇਲੀਆ ਦੇ ਸੀਰੀਂ ਆਪਨੇ ਵਿੱਚ ਮਹੱਲ ਸਾਈਂ॥ ਕਈ ਗੋਲੀਆਂ ਬਾਂਦੀਆਂ ਗਿਰਦ ਆਈਆਂ ਜੁਦਾ ਹੋਣ ਨਾਹੀਂ ਇਕ ਪੱਲ ਸਾਈਂ॥ ਹੋਰ ਸ਼ਹਿਰ ਥੀਂ ਲੜਕੀਆਂ ਬਹੁਤ ਆਵਨ ਪਾਸ ਸੀਰੀਂ ਦੇ ਖੇਡਨੇ ਚੱਲ ਸਾਈਂ॥ ਨਾਲੇ ਖੇਡਨਾ ਤੇ ਨਾਲੇ ਖਾਵਨਾ ਸੀ ਦੋਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਸਵੱਲ ਸਾਈਂ॥ ਇੱਕ ਵਿਆਹੀਆਂ ਤੇ ਇੱਕ ਕਵਾਰੀਆਂ ਸਨ ਇੱਕ ਸੁਧੀਆਂ ਤੇ ਨਿਰਮੱਲ ਸਾਈਂ॥ ਇੱਕ ਬਡੇ ਪਖੰਡ ਉਸ਼ਟੰਡ ਜਾਨਨ ਮਕਰ ਠਕਰ ਤੇ ਅੱਲ ਵਲੱਲ ਸਾਈਂ॥ ਇਕ ਭੋਲੀਆਂ ਭਾਲੀਆਂ ਸਾਧ ਮੂਰਤ ਮੂੰਹੋਂ ਆਖ ਨਾ ਜਾਨਦੀਆਂ ਗੱਲ ਸਾਈਂ॥ ਲਾਕੇ ਹਾਰ ਸਿੰਗਾਰ ਬਹਾਰ ਸੇਤੀ ਕੰਨੀ ਫੁੱਲ ਝੋਲੀ ਵਿਚ ਫਲ ਸਾਈਂ॥ ਖੇਡਨ ਮਾਰ ਭੜਥੂ ਵਿੱਚ ਮਦਰਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਪੈ ਜਾਏ ਥਰਥੱਲ<noinclude></noinclude> j87i99fkseqe6lkesz8s4ubk6efelkf ਪੰਨਾ:ਕਿੱਸਾ ਸ਼ੀਰੀਂ ਫ਼ਰਿਹਾਦ.pdf/57 250 64580 227331 189492 2026-07-20T05:48:58Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227331 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{c|(37)}}</noinclude>ਹੋਯਾ॥ ਇਸਕ ਠੱਗ ਆਯਾ ਕੋਈ ਠੱਗਣੇ ਨੂੰ ਦੇਖੋ ਠੱਗ ਕੇ ਤੁਰਤ ਫ਼ਰਾਰ ਹੋਯਾ॥ ਲਿਯਾ ਲੁਟ ਫ਼ਰਿਹਾਦ ਦਾ ਮਾਲਖ਼ਾਨਾ ਮਹਿਲ ਸੀਰੀਂ ਦੇ ਟੱਪ ਕੇ ਪਾਰ ਹੋਯਾ॥ ਕਿਸਨ ਸਿੰਘ ਜਿਸ ਇਸਕ ਦੇ ਹੱਥ ਲੱਗੇ ਘੁਟ ਵੱਟ ਕੇ ਮਸਤ ਖ਼ੁਮਾਰ ਹੋਯਾ॥੨੫ {{center|{{smaller|ਖਬਰ ਹੋਣੀ ਆਵਨੇ ਇਸ਼ਕ ਦੇ ਦੀ ਸ਼ਹਿਰ ਦਿਲ ਦੇ ਵਿਚ}}}} ਆਈ ਖ਼ਬਰ ਜਾਂ ਇਸਕ ਦੇ ਆਵਨੇ ਦੀ ਅਕਲ ਐਸ ਅਰਾਮ ਹੈਰਾਨ ਹੋਏ॥ ਧਰਮ ਸਰਮ ਤੇ ਕਰਮ ਨੇ ਕੂਚ ਕੀਤਾ ਭਰਮ ਵਹਿਮ ਤਮਾਮ ਵੈਰਾਨ ਹੋਏ॥ ਘਰਾਂ ਮਾਰ ਬੁਕਲ ਵੜੀ ਕੁੰਜ ਗੋਸੇ ਜਦੋਂ ਇਸਕ ਦੇ ਆਨ ਫਰਮਾਨ ਹੋਏ॥ ਹਿੰਮਤ ਹਾਰ ਹਿੰਮਤ ਹਰਿ ਧਿਆਇ ਰਹੀ ਸੱਕਸਾਨ ਸਾਰੇ ਪਸੇਮਾਨ ਹੋਏ॥ ਜ਼ੋਰ ਜ਼ੁਲਮ ਗੁਲਾਮ ਹੋ ਆਨ ਖੜੇ ਸਬਰ ਸਿਦਕ ਹੋਰੀ ਬਿਨਾਂ ਜਾਨ ਹੋਏ॥ ਜ਼ਿਕਰ ਫ਼ਿਕਰ ਤੇ ਫ਼ਹਿਮ ਦੀ ਹੋਸ ਉਡੀ ਜੋਸ ਜਾਸ ਹੋਰੀ ਸਰਗਰਦਾਨ ਹੋਏ॥ ਪਈ ਧੁੰਮ ਮਸੀਤ ਦੁਆਰ ਸਾਰੇ ਮਾਰੋਮਾਰ ਕਰਕੇ ਜਮਾ ਆਨ ਹੋਏ॥ ਹਿੰਦੂ ਹਾਲ ਹੀ ਹਾਲ ਪੁਕਾਰ ਉਠੇ ਗ਼ਾਜ਼ੀ ਥੀਵਨੇ ਨੂੰ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹੋਏ॥ ਰੋਜ਼ੇ ਮਰਨ ਭੁਖੇ ਈਦ ਨੱਸ ਚੱਲੀ ਅਤੇ ਜਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਕੁਰਾਨ ਹੋਏ॥ ਬਾਂਗਾਂ ਮਾਰ ਚਾਂਗਾ ਕੰਨੀ ਹੱਥ ਰੱਖੇ ਗਿਆਨ ਮਸਲੇ ਸਭ ਸਾਮਾਨ ਹੋਏ॥ ਗਈ ਦੌੜ ਨਿਮਾਜ਼ ਜਾਂ ਰਾਜ਼ ਪਾਯਾ ਮਨਕੇ ਤਸਬੀਆਂ ਦੇ ਦਾਨ ਦਾਨ ਹੋਏ॥ ਮਾਲਾ ਸਿਮਰਨੇ ਟੁਟ ਕੇ ਪਈ ਪੈਰੀਂ ਜੰਞੂ ਪਾਇ ਪੱਲੇ ਗਲੀਂ ਗਾਨ ਹੋਏ॥ ਪਈਆਂ ਪੋਥੀਆਂ ਰਹਿਨ ਨਾ ਪੜੇ ਕੋਈ ਅਤੇ ਵਿੱਚ ਸੰਦੂਕ ਪੁਰਾਨ ਹੋਏ॥ ਗਏ ਭੁਲ ਗਿਆਨ<noinclude></noinclude> c8nkl1j4kcb9xrr5j7im9s4t3mflrtl ਪੰਨਾ:ਕਿੱਸਾ ਸ਼ੀਰੀਂ ਫ਼ਰਿਹਾਦ.pdf/1 250 65508 227332 188899 2026-07-20T05:49:58Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227332 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{c|(-)}}</noinclude>{{Css image crop |Image = ਕਿੱਸਾ_ਸ਼ੀਰੀਂ_ਫ਼ਰਿਹਾਦ.pdf |Page = 1 |bSize = 396 |cWidth = 390 |cHeight = 591 |oTop = 3 |oLeft = -1 |Location = center |Description = }}<noinclude></noinclude> i4wos0lk28lh9ufna94tub7838l6mbr ਪੰਨਾ:ਕਿੱਸਾ ਸ਼ੀਰੀਂ ਫ਼ਰਿਹਾਦ.pdf/286 250 65657 227329 189618 2026-07-20T05:47:44Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 227329 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{c|(266)}}</noinclude>ਨੇਹੁ ਜੋੜੀਏ ਤੋੜੀਏ ਮੂਲ ਨਾਹੀਂ ਜਿਵੇਂ ਸੂਤ ਦੀ ਤੰਦਤਰੂ ਰਹੋ ॥ ਬਾਝ ਬਜਾਨੀਆਂ ਜੀਵਨਾ ਨਹੀਂ ਚੰਗਾ ਜਾਨ ਬੁਝ ਜੁਸੇ ਜਿਵੇਂ ਕ ਹੋਏ॥ ਬੁਰਾ ਭਲਾ ਕਿਆ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਆਖਨਾ ਹੈ ਅਸੀਂ ਆਪ ਵਿਚ ਸਰੂਰ ਹੋਏ॥ ਇਸ਼ਕ ਰੱਬ ਦਾ ਰੱਬ ਨੂੰ ਮੇਲ ਦਾ ਹੈ ਮੂਸ ਵਾਸਤੇ ਨੂਰ ਕੋਹਤੂਰ ਹੋਏ॥ ਏਹ ਕੰਮ ਹੈ ਆਸ਼ਕਾਂ ਸਾਦਕ ਦਾ ਕਹਿਨਾ ਸੱਚ ਭਾਵੇਂ ਸਿਰਦੂਰ ਹੋਏ॥ ਗਏ ਮੁਸਤਫ਼ਔ ਮੇ ਰਾਜ ਅੰਦਰ ਵਲੀ ਅੰਬੀਆ ਹੱਕ ਹਜ਼ੂਰ ਹੋਏ॥ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਮਰਤਬਾ ਹੱਥ ਆਯਾ ਹੋਏ ਰੱਦ ਜੋ ਬਹੁਤ ਮਗ਼ਰੂਰ ਹੋਏ॥ ਬ੍ਰਹਮਾ ਬਿਸ਼ਨ ਮਹੇਸ਼ ਗਨੇਸ਼ ਸਾਰੇ ਰਾਮ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅੰਦਰ ਅਹਿਲੇ ਨੂਰ ਹੋਏ॥ ਸਾਧ ਸੰਤ ਮਹੰਤ ਤੇ ਜੋਗ ਧਾਰੀ ਨਾਲ ਕਰਨੀਆਂ ਦੇ ਮਨਜ਼ੂਰ ਹੋਏ॥ ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਹੇ ਜਿਨਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਰੋਸ਼ਨ ਸੋਈ ਜੀਵਦੇ ਨਿੱਤ ਮਾਮੂਰ ਹੋਏ॥੨੦੫॥ {{center|ਐਜ਼ਨ ਖ਼ਾਤਮਾ ਕਿਤਾਬ}} ਇਹ ਜੱਗ ਸਰਾ ਮੁਸਾਫ਼ਰਾਂ ਦੀ ਆਵਨ ਜਾਵਨਾ ਨਿਤ ਵਿਹਾਰ ਹੈ ਜੀ॥ ਕਈ ਆਂਵਦੇ ਤੇ ਕਈ ਜਾਂਵਦੇ ਨੀ ਜਿਵੇਂ ਦੇ ਬਹਾਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਬੰਦੇ ਬੁਦਬੁ ਦੇ ਹੋਨ ਤੇ ਛਿਪ ਜਾਵਨ ਭਰਿਆ ਰਹੇ ਸਮੁੰਦਰ ਸੰਸਾਰ ਹੈ ਜੀ॥ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਗ਼ਰੀਬ ਹਬੀਬ ਦੁਸ਼ਮਨ ਜੇਹੜਾ ਆਇਆ ਜਾਊ ਇਕ ਵਾਰ ਹੈ ਜੀ॥ ਸੁਪਨੇ ਵਾਂਗ ਜਹਾਨ ਦੀ ਖੇਡ ਸਾਰੀ ਕੋਨ ਫ਼ਕਰ ਤੇ ਕੌਨ ਸਰਦਾਰ ਹੈ ਜੀ॥ ਕੋਈ ਰੋਜ਼ ਦਾ ਜੱਗ ਤਮਾਸ਼ੜਾ ਹੈ ਕੌਨ ਜਿਤਨਾ ਤੇ ਕੈਂਹ ਦੀ ਹਾਰ ਹੈ ਜੀ॥ ਕੌਣ ਬਾਪ ਮਾਈ ਬੇਟਾ ਔਰ ਦੁਖ ਤਰ ਕੋਨ ਵੈਰ ਵਾਲਾ ਕੌਨ<noinclude></noinclude> mwubhrrmitretqqfevp0azs4138dwc5 ਪੰਨਾ:ਅੰਜਨਾ ਦੇਵੀ - ਰਵਿੰਦਰ ਭੱਠਲ.pdf/58 250 69867 227320 215045 2026-07-20T04:43:10Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਸੋਧਣਾ */ 227320 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude><poem>ਗੁਰੂ ਸੋ ਜੋ ਮੁਕਤ ਦਾ ਹੋਏ ਦਾਤਾ, ਪੂਰਨ ਜਿਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਹੋਵੇ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੋ ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਕਰੇ ਲਖਤਾ, ਅਕਲਵੰਦ ਤੇ ਵਿਦ੍ਯਾਵਾਨ ਹੋਵੇ। ਕੁਆਰੀ ਭਲੀ ਜੋ ਸ਼ਰਮ ਹਿਆ ਵਾਲੀ, ਦੇਵੀ ਰੂਪ ਸੁਸ਼ੀਲ ਲਜਵਾਨ ਹੋਵੇ। ਧਨ ਸੋ ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਅਰਥ ਲੱਗੇ, ਧੁਨੀ ਸੋ ਜੋ ਕਰਦਾ ਦਾਨ ਹੋਵੇ। ਬੰਦਾ ਸੋ ਜੋ ਬੰਦਗੀ ਕਰੇ ਹਰਦਮ, ਨਾਮ ਜਪਦਾ ਸ੍ਰੀ ਭਗਵਾਨ ਹੋਵੇ। ਤਾਂ ਤੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਫਰਜ ਹੈ ਹੁਣ ਮੇਰਾ, ਕਰਾਂ ਤੁਸਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਪਰਵਾਨ ਹੋਵੇ। 'ਸ਼ਾਮ' ਜਿਸ ਥੌਂ ਬਣੀ ਹੈ ਭੀੜ ਤੁਹਾਨੂੰ, ਹਾਜ਼ਰ ਓਸ ਥੌਂ ਮੇਰੜੀ ਜਾਨ ਹੋਵੇ।</poem> {{c|{{larger|(ਰਾਜਾ)}}}} <poem>ਰਾਜਾ ਆਖਦਾ ਅਛਾ ਸਲਾਹ ਤੇਰੀ, ਗਲ ਸੁਣ ਮੈਂ ਦਸਾਂ ਸਮਝਾ ਕਰਕੇ। ਲੰਕਾਪਤੀ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਖ਼ਤ ਮੈਨੂੰ, ਬੜੀ ਭਾਰੀ ਤਾਕੀਦ ਕਰਾ ਕਰਕੇ। ਆਕੀ ਹੋ ਗਿਆ ਰਾਜਾ ਦਰੋਮਤੀ ਦਾ, ਅਹਿਦਨਾਮੇ ਦੇ ਤਾਈਂ ਤੁੜਾ ਕਰਕੇ। ਏਸ ਸਾਲ ਦਾ ਨਹੀਂ ਖਿਰਾਜ ਦਿਤਾ, ਸਾਰੇ ਕੌਲ ਕਰਾਰ ਭੁਲਾ ਕਰਕੇ। ਕਈ ਵਾਰੀ ਹਾਂ ਓਸਨੂੰ ਲਿਖ ਚੁਕੇ, ਥਕ ਗਏ ਹਾਂ ਬਹੁਤ ਸਮਝਾ ਕਰਕੇ। ਆਮ ਜੰਗ ਦਾ ਓਸ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ, ਬੜਾ ਭਾਰੀ ਹੰਕਾਰ ਜਤਾ ਕਰਕੇ। ਹੁਣ ਤੁਸਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਲੈ ਸੈਨਾ, ਮੈਨੂੰ ਮਿਲਣਾ ਜਲਦੀ ਧਾ ਕਰਕੇ। ਖ਼ਤ ਵੇਖ ਕੇ ਡੇਰ ਲਗਾਵਣੀ ਨਹੀਂ, ਰਸਾਲੇ ਪਲਟਣਾਂ ਲਿਆਓ ਚੜ੍ਹਾ ਕਰਕੇ। 'ਸ਼ਾਮ' ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਹੈ ਪਹੁੰਚ ਜਾਣਾ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰੀ ਕਰਾ ਕਰਕੇ।</poem> {{c|{{larger|(ਤਥਾ)}}}} <poem>ਏਸ ਬਾਤ ਦਾ ਫਿਕਰ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਮੈਨੂੰ, ਔਂਦਾ ਇਕ ਹੈ ਹੋਰ ਖ਼ਿਆਲ ਬੇਟਾ। ਜੇਕਰ ਆਪ ਮੈਂ ਜੰਗ ਨੂੰ ਜਾਵੰਦਾ ਹਾਂ, ਪਿਛੋਂ ਕਰੇਗਾ ਕੌਣ ਸੰਭਾਲ ਬੇਟਾ। ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿਤਨਾ ਚਿਰ ਲੱਗੇ, ਲੱਗੇ ਸਾਲ ਜਾਂ ਲਗਣ ਦੋ ਸਾਲ ਬੇਟਾ। ਜੁਮੇਵਾਰੀ ਦਾ ਕੰਮ ਏਹ ਬਹੁਤ ਭਾਰੀ, ਸੈਨਾ ਲੜਦੀ ਰਾਜੇ ਦੇ ਨਾਲ ਬੇਟਾ। ਜੇਕਰ ਆਪ ਮੈਂ ਯੁਧ ਨੂੰ ਜਾਵੰਦਾ ਹਾਂ, ਪਿਛੋਂ ਰਖੇਗਾ ਕੌਣ ਖ਼ਿਆਲ ਬੇਟਾ। ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਰਿਆਸਤ ਦਾ ਕੌਣ ਕਰੂ, ਹਾਲੇ ਉਮਰ ਹੈ ਤੇਰੜੀ ਬਾਲ ਬੇਟਾ। ਕਿਧਰ ਹੋਵਾਂ ਤੇ ਕਿਧਰ ਮੈਂ ਨਾ ਹੋਵਾਂ, ਐਸੀ ਹੋਈ ਅਪਠੜੀ ਚਾਲ ਬੇਟਾ। 'ਸ਼ਾਮ' ਅਗੋਂ ਸਲਾਹ ਤੂੰ ਦੇ ਮੈਨੂੰ, ਹੋਣਹਾਰ ਪਿਆਰੜੇ ਲਾਲ ਬੇਟਾ।</poem><noinclude>{{rh||ਅੰਜਨਾ ਦੇਵੀ - 58}}</noinclude> q167epuzena959gjquu7hpjv6u3r72z ਪੰਨਾ:Rubaiyat Omar Khayyam - 1894.djvu/16 250 73339 227319 224991 2026-07-20T01:17:21Z Taranpreet Goswami 2106 227319 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" /></noinclude>پس گفت مرا معلم از علم درست ॥ ॥ لوح و قلم و بهشت و دوزخ با تست {{center|40 - رباقی}} بسیاری کشتیم گجرد در و دشت ایک کارمین از کشت همی نیک نگشت در در ناخوشی زمانه باری عمرم اگر خوش بگذشت یکدمی خوش به اخت نه اشاره با این معنی که جون در گازار بگو بری چیزه نامه بینی پامال نسازی که این سبزه از خاک سبزه خطا لاله رویان سنبلین مورسته است. مستغل کے معنی میں کہ گریز یا بد و معنی دیگر تجھنے کی یہ عادت در پرده یا ور پر وہ اسرائیسی اره نیست این تعبیه جان چکی گه نیست جز در دل خاک بیج من نگا نیست افسوس که این فسانه هم کو تن نیست سر سبزه که برکنار جوئی راسته است گو با زب فرشته خونی درست است یا بر شیر بر ما بخواری نہ تھے کان سبزه زخاک لالہ روئی رشته است ی برکف من نه که ولم در تاب است این عمر گر نیز با ای چون سیماب بست برخیز که بیداری دولت خواب است دریاب که آتش جوانی آب است دور بر بر نهال تحقیق نیست زیرا که در ین راه کسی میت دوست هر کس زده دست مجرور شاخی است امروز جودی شناس و فردا به است ه امروز معروف - روز آینده دستی دیروز گذشته فردا رباعی پدیدا ۲ بموجب حدیث شریف احمد بی اندر یک دشمن ترین توهین تو نفک بن جنیک نفر است که در میان برده پهلوی سنت میں از داستان زمانه آنکس آن به که درین زیما نه کم گیری دوست با اهل زما بی خبت از دو نکوست ) ن که میلگی ترا نمیده به وسه چون چشم خرد باز کنی دشمنت اوست ای آمده از عالم روحانی نفت ایران شده پنج و چهار شش هفت نے خود کہ ندائی زائی آمدن خوش باش ندا نے مجا خوا ہی فوت ندانتے خواهی خور<noinclude></noinclude> 1wdvrvh0g2no0b0axw9u44kqe6l4wzk ਪੰਨਾ:ਗਾਉਂਦਾ ਪੰਜਾਬ – ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/172 250 73397 227315 2026-07-19T13:36:56Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 227315 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Block center|<poem> {{Multicol}} ਸੀਰੀ-83, 122 ਸੁਆਹ-154 ਸੁਆਮੀ-29 ਸੁਹਾਗਣ–85 ਸੁੱਥਣ-72, 128, 147 ਸੁਨਿਆਰੀ-36, 150 ਸੁਫਨਾ-67, 82, 155 ਸੁਰਗ−23, 37, 67, 77 ਸੁਰਮਾ-52, 85, 86, 143, 164 ਸੁਲਫ਼ੇ ਦੀ ਲਾਟ-61 ਸੂਰਜ-152 ਸੂਰਦਾਸ−33 ਸੇਵੀਆਂ-112 ਸੋਗ-126 ਸੋਨਚਿੜੀਆਂ-61 ਸੌਦਾ-22 ਸੱਸ-32, 36, 76, 79, 86, 111, {{gap}}113, 124, 125, 126 ਸੱਗੀ ਫੁੱਲ-85, 87 ਸੱਚ-26 ਸੱਪ-55 ਸੱਪਣੀ–56 ਸੰਗਤ-24, 28, 29, 37 ਸੰਗਲ-24 ਸੰਤ-153, 165 ਸੰਤੀ-64 ਸੰਦੂਕ-32, 86, 87, 110, 126 ਸੰਧਾਰਾ-111, 153 ਸੰਧੂਰ-86 ਸੰਧੂਰੀ ਪੱਗ-82 ਸੰਨ੍ਹੀ-121 ਸਿੰਘ ਸਭੀਏ-144 ਸਿੰਬਲ−28 {{Multicol-break}} ਸ਼ਰਾਧ-144 ਸ਼ਰਾਬ-46 ਸ਼ਰੀਕ-122 ਸ਼ਿਮਲਾ-47, 48 ਸ਼ੀਸ਼ਾ-86, 134, 137 ਹ ਹਰਮਲ-31 ਹਲ-121 ਹਵੇਲੀ–25, 26, 115 ਹਾਰਾ-77 ਹਾੜ੍ਹੀ-122, 148, 160 ਹਿੱਕ—162 ਹਿਚਕੀ–81 ਹਿਜ਼ਰ-77 ਹੀਆ-64 ਹੀਰ-73, 155 ਹੀਰਾ ਹਰਨ−45, 61 ਹੁਸਨ-63 ਹੋਲਾ-154 ਹੋੜਾ-29 ਹੌਲਦਾਰ−76, 157 ਹੱਟ-23 ਹੱਟੀ−59, 66, 67, 154 ਹੱਡ-27, 34, 71, 82, 120 ਹੱਡੀ-26,77 ਹੰਸਣੀ–25, 27 ਕਸਮ-68 ਕਸੂਰ−90 ਕ ਕਟਕ-152 ਕਣਕ-42, 43 {{Multicol-end}} </poem>}}<noinclude>{{rh|170 :: ਗਾਉਂਦਾ ਪੰਜਾਬ||}}</noinclude> nx20l11vgybudd9z9dr0o3en29xn9vt ਪੰਨਾ:ਗਾਉਂਦਾ ਪੰਜਾਬ – ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/173 250 73398 227316 2026-07-19T14:02:00Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 227316 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Block center|<poem> {{Multicol}} ਕਪਾਹ-22, 40, 41, 138 ਕਬਰ-28 ਕਬੀਰ−24 ਕਬੂਤਰ-42, 52, 53, 150 ਕਬੂਤਰੀ-103 ਕਮਾਦ-39, 41 ਕਰੀਰ—32, 33, 34 ਕਰੇਲੇ—41 ਕਲਗੀ-23 ਕਲਿੱਪ-86 ਕਲੇਜਾ-69, 81 ਕੜਬ-164 ਕਾਂ-22 ਕਾਗ਼ਜ਼-ਕਾਗ਼ਤ-81, 77, 111 ਕਾਗੜੀ-113 ਕਾਟੋ-53 ਕਾਲ਼-49 ਕਾਲ਼ਾ ਨਾਗ-40 ਕਾਲੀ ਕੁੜਤੀ-115 ਕਾਲ਼ੀ-149 ਕਾਲਣ-144 ਕਿੱਕਰ−25, 26, 31, 32, 74, 78, 104, 130 ਕੀੜਾ-28 ਕੁਣਕਾ-144 ਕੁੱਲੀ—114 ਕੁੜਤੀ-36, 97, 147, 156 ਕੁੜਮ-106 ਕੁੜਮਣੀ-105, 106 ਕੂਕੇ-144 ਕੂੰਜ-53, 96 ਕੇਸ-25 ਕੈਂਠਾ-86, 90 {{Multicol-break}}{{Multicol}} ਕੈਦ-81 ਕੋਇਲ-52 ਕੋਹਲੂ−158 ਕੋਕਾ-86 ਕੋਠਾ-72 ਕੋਲੇ–25 ਕੌਲ-85 ਕੱਸੀ-104, 121 ਕੱਚੀ ਕੈਲ-73 ਕੱਤਣੀ-55, 62, 111, 129, 137, 139 ਕੱਦੂ-41 ਕੱਟਾ-50 ਕੱਲਰ-25 ਕੰਗਾਲ-68, 70 ਕੰਬਲੀ−87, 105 ਕੰਤ-81, 82, 120 ਕੰਧ-151 ਖ ਖਰਬੂਜ਼ਾ-41 ਖਰਾਸ-49, 157 ਖਾਕ-26 ਖਿਲ-43, 44 ਖੀਰ–119 ਮੁੰਡਾ-70 ਖ਼ੁਦਾ-26 ਖੁਰ-50 ਖੁਰਾ-24 ਖੂਹ-41 ਖੇੜੇ–155 ਖੈਰ-29 ਖੱਟੀ-148 {{Multicol-end}} </poem>}}<noinclude>{{rh|||ਗਾਉਂਦਾ ਪੰਜਾਬ :: 171}}</noinclude> ni185apag5pvjk9gah0ue9qb3zb9x49 227317 227316 2026-07-19T14:02:41Z Harchand Bhinder 2624 227317 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Block center|<poem> {{Multicol}} ਕਪਾਹ-22, 40, 41, 138 ਕਬਰ-28 ਕਬੀਰ−24 ਕਬੂਤਰ-42, 52, 53, 150 ਕਬੂਤਰੀ-103 ਕਮਾਦ-39, 41 ਕਰੀਰ—32, 33, 34 ਕਰੇਲੇ—41 ਕਲਗੀ-23 ਕਲਿੱਪ-86 ਕਲੇਜਾ-69, 81 ਕੜਬ-164 ਕਾਂ-22 ਕਾਗ਼ਜ਼-ਕਾਗ਼ਤ-81, 77, 111 ਕਾਗੜੀ-113 ਕਾਟੋ-53 ਕਾਲ਼-49 ਕਾਲ਼ਾ ਨਾਗ-40 ਕਾਲੀ ਕੁੜਤੀ-115 ਕਾਲ਼ੀ-149 ਕਾਲਣ-144 ਕਿੱਕਰ−25, 26, 31, 32, 74, 78, {{gap}}104, 130 ਕੀੜਾ-28 ਕੁਣਕਾ-144 ਕੁੱਲੀ—114 ਕੁੜਤੀ-36, 97, 147, 156 ਕੁੜਮ-106 ਕੁੜਮਣੀ-105, 106 ਕੂਕੇ-144 ਕੂੰਜ-53, 96 ਕੇਸ-25 ਕੈਂਠਾ-86, 90 {{Multicol-break}}{{Multicol}} ਕੈਦ-81 ਕੋਇਲ-52 ਕੋਹਲੂ−158 ਕੋਕਾ-86 ਕੋਠਾ-72 ਕੋਲੇ–25 ਕੌਲ-85 ਕੱਸੀ-104, 121 ਕੱਚੀ ਕੈਲ-73 ਕੱਤਣੀ-55, 62, 111, 129, 137, 139 ਕੱਦੂ-41 ਕੱਟਾ-50 ਕੱਲਰ-25 ਕੰਗਾਲ-68, 70 ਕੰਬਲੀ−87, 105 ਕੰਤ-81, 82, 120 ਕੰਧ-151 ਖ ਖਰਬੂਜ਼ਾ-41 ਖਰਾਸ-49, 157 ਖਾਕ-26 ਖਿਲ-43, 44 ਖੀਰ–119 ਮੁੰਡਾ-70 ਖ਼ੁਦਾ-26 ਖੁਰ-50 ਖੁਰਾ-24 ਖੂਹ-41 ਖੇੜੇ–155 ਖੈਰ-29 ਖੱਟੀ-148 {{Multicol-end}} </poem>}}<noinclude>{{rh|||ਗਾਉਂਦਾ ਪੰਜਾਬ :: 171}}</noinclude> 6vh4dtni8r9j6ab4031ntpf87fzx558 227318 227317 2026-07-19T14:06:25Z Harchand Bhinder 2624 227318 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Block center|<poem> {{Multicol}} ਕਪਾਹ-22, 40, 41, 138 ਕਬਰ-28 ਕਬੀਰ−24 ਕਬੂਤਰ-42, 52, 53, 150 ਕਬੂਤਰੀ-103 ਕਮਾਦ-39, 41 ਕਰੀਰ—32, 33, 34 ਕਰੇਲੇ—41 ਕਲਗੀ-23 ਕਲਿੱਪ-86 ਕਲੇਜਾ-69, 81 ਕੜਬ-164 ਕਾਂ-22 ਕਾਗ਼ਜ਼-ਕਾਗ਼ਤ-81, 77, 111 ਕਾਗੜੀ-113 ਕਾਟੋ-53 ਕਾਲ਼-49 ਕਾਲ਼ਾ ਨਾਗ-40 ਕਾਲੀ ਕੁੜਤੀ-115 ਕਾਲ਼ੀ-149 ਕਾਲਣ-144 ਕਿੱਕਰ−25, 26, 31, 32, 74, 78, {{gap}}104, 130 ਕੀੜਾ-28 ਕੁਣਕਾ-144 ਕੁੱਲੀ—114 ਕੁੜਤੀ-36, 97, 147, 156 ਕੁੜਮ-106 ਕੁੜਮਣੀ-105, 106 ਕੂਕੇ-144 ਕੂੰਜ-53, 96 ਕੇਸ-25 ਕੈਂਠਾ-86, 90 {{Multicol-break}}{{Multicol}} ਕੈਦ-81 ਕੋਇਲ-52 ਕੋਹਲੂ−158 ਕੋਕਾ-86 ਕੋਠਾ-72 ਕੋਲੇ–25 ਕੌਲ-85 ਕੱਸੀ-104, 121 ਕੱਚੀ ਕੈਲ-73 ਕੱਤਣੀ-55, 62, 111, 129, 137, 139 ਕੱਦੂ-41 ਕੱਟਾ-50 ਕੱਲਰ-25 ਕੰਗਾਲ-68, 70 ਕੰਬਲੀ−87, 105 ਕੰਤ-81, 82, 120 ਕੰਧ-151 ਖ ਖਰਬੂਜ਼ਾ-41 ਖਰਾਸ-49, 157 ਖਾਕ-26 ਖਿਲ-43, 44 ਖੀਰ–119 ਖੁੰਡਾ-70 ਖ਼ੁਦਾ-26 ਖੁਰ-50 ਖੁਰਾ-24 ਖੂਹ-41 ਖੇੜੇ–155 ਖੈਰ-29 ਖੱਟੀ-148 {{Multicol-end}} </poem>}}<noinclude>{{rh|||ਗਾਉਂਦਾ ਪੰਜਾਬ :: 171}}</noinclude> 37em8pw4lzw6lwdworhi5841uzmfolu