ਵਿਕੀਸਰੋਤ pawikisource https://pa.wikisource.org/wiki/%E0%A8%AE%E0%A9%81%E0%A9%B1%E0%A8%96_%E0%A8%B8%E0%A8%AB%E0%A8%BC%E0%A8%BE MediaWiki 1.48.0-wmf.3 first-letter ਮੀਡੀਆ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਤਸਵੀਰ ਤਸਵੀਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਫਰਮਾ ਫਰਮਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮਦਦ ਮਦਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਲੇਖਕ ਲੇਖਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪੋਰਟਲ ਪੋਰਟਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਲਿਖਤ ਲਿਖਤ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਆਡੀਓਬੁਕ ਆਡੀਓਬੁਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਅਨੁਵਾਦ ਅਨੁਵਾਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪੰਨਾ ਪੰਨਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਇੰਡੈਕਸ ਇੰਡੈਕਸ ਗੱਲ-ਬਾਤ TimedText TimedText talk ਮੌਡਿਊਲ ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ Event Event talk 250 6362 242918 41087 2026-11-09T16:19:20Z Harchand Bhinder 2624 /* ਗਲਤੀਆਂ ਲਾਈਆਂ */ 242918 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude> {{center|( ੨੩੫)}} ' ਫਕੀਰ ਰੱਬੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵੇਲੇ ਮਨ ਨੂੰ ਵਧਨੋਂ ਰੋਕਦੇ ਹਨ, , ਦੁਨੀਆਂਦਾਰ ਜਗਤ ਖੁਸ਼ੀ ਵੇਲੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨੂੰ ਜਰਦੇ ਹਨ । ਤੂੰ ਬੋਕਦੀ ਹੈਂ ਵੇਖੀ ਕਿਤੇ ਕਪਾਹ ਹਾਸਾ ਨਾ ਹੱਸੀ ਜੋ ਪਈ ਝੰਬੀਵੇਂ ਤੇ ਛਟੀਵੇਂ ? {{gap}}ਰਾਣੀ ਡਡਵਾਲਨ-ਵਾਹ ਪੰਡਿਤਾ ਜੀ ਦੀ ਮਾਤਾ! {{gap}}ਆਖੀ ਤਾਂ ਕਲੇਜਾ ਹਮ ਨਾਲ ਠੰਢਾਾ ਯਖ਼ ਕਰ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹਈ, ਪਰ ਜਬ ਤਕ ਸਹੀ ਤਬ ਤਕ ਸਹੀ । ਜਿਥੇ, ਚਾਰ ਬਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਓਥੇ ਪੰਜਵੀਂ ਅਸੀਂ ਬਾਲ ਬਾਹਾਂਗੇ, ਪਰ ਹਣ ਦੀ ਘੜੀ ਕੌਣ ਦਿਲਗੀਰੀ ਕਰੇ। | ਸਨਿੱਕੋ- (ਹੌਲੇ ਜਿਹੇ) ਕਾਸ਼ ! 'ਹਣ ਸੰਭਾਲਣ ਦੀ ਜਾਚ ਅੰਤਰ੍ਰ-ਮਖ-ਸੁਖ ਦੀ ਆ ਜਾਵੇ, ਬੱਚੀਏ ! ਤੇਰਾ ਪਾਰ ਉਤਾਰਾ ਹੋ ਜਾਵੇ । {{gap}}ਰਾਣੀ ਡਡਵਾਲਨ-(ਸੁਣਕੇ) ਇਹ ਪਾਰ ਉਤਾਰਣ ਵਾਲੀ ਕੌਣ ਕੁਸਕੀ ਹੈ । (ਤੱਕ ਕੇ) ਅੱਛਾ ! ਇਹੋ ਭਾਵੇਂ ਪੰਡਤਾਣੀ ਦੀ ਸਖੀ ਤੇ ਅੰਤੰਗ ਸਹੇਲੀ ਹੈ। ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਕੀ ਆਖਿਆ ਈ ਅੰਤ-ਮੁਖ ਹੋਕੇ “ਹੁਣ ਵਿੱਚ’ ਸੁਖੀ ਜੀਵਾਂ ? ਓ ਭੋਲੀਏ ਅੰਤਰ੍ਰ ਮੁਖ ਅਗਲੇ ਜਨਮ, ਇਹ ਜਨਮ ਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ ਈ “ਦਰਸ਼ਨ ਹੋ ਗਏ’’ ਬੱਸ ਏਹ ਨਸ਼ਾ ਇਸ ਜਨਮ ਲਈ ਬਤੇਰਾ ਹੈ । ਸੇਵਾ, ਭਗਤੀ, ਪਯਾਰ, ਕਲਗੀਆਂ ਵਾਲੇ ਦਾ ਅਗਲੇ ਜਨਮ ਕਮਾਵਾਂਗੇ। ਇਸ ਜਨਮ ਤਾਂ ਇਹ ਨਸ਼ਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਉਤਰਨਾਂ ਕਿ ਮੇਰੇ ਜੇਹਾ ਕੌਣ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ<noinclude></noinclude> hvsps8df9me2spabqh71ezous3veoy1 242919 242918 2026-11-09T16:19:50Z Harchand Bhinder 2624 242919 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude> {{center|( ੨੩੫)}} ' ਫਕੀਰ ਰੱਬੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵੇਲੇ ਮਨ ਨੂੰ ਵਧਨੋਂ ਰੋਕਦੇ ਹਨ, , ਦੁਨੀਆਂਦਾਰ ਜਗਤ ਖੁਸ਼ੀ ਵੇਲੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨੂੰ ਜਰਦੇ ਹਨ । ਤੂੰ ਬੋਕਦੀ ਹੈਂ ਵੇਖੀ ਕਿਤੇ ਕਪਾਹ ਹਾਸਾ ਨਾ ਹੱਸੀ ਜੋ ਪਈ ਝੰਬੀਵੇਂ ਤੇ ਛਟੀਵੇਂ ? {{gap}}ਰਾਣੀ ਡਡਵਾਲਨ-ਵਾਹ ਪੰਡਿਤਾ ਜੀ ਦੀ ਮਾਤਾ! {{gap}}ਆਖੀ ਤਾਂ ਕਲੇਜਾ ਹਮ ਨਾਲ ਠੰਢਾਾ ਯਖ਼ ਕਰ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹਈ, ਪਰ ਜਬ ਤਕ ਸਹੀ ਤਬ ਤਕ ਸਹੀ । ਜਿਥੇ, ਚਾਰ ਬਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਓਥੇ ਪੰਜਵੀਂ ਅਸੀਂ ਬਾਲ ਬਾਹਾਂਗੇ, ਪਰ ਹਣ ਦੀ ਘੜੀ ਕੌਣ ਦਿਲਗੀਰੀ ਕਰੇ। ਸਨਿੱਕੋ- (ਹੌਲੇ ਜਿਹੇ) ਕਾਸ਼ ! 'ਹਣ ਸੰਭਾਲਣ ਦੀ ਜਾਚ ਅੰਤਰ੍ਰ-ਮਖ-ਸੁਖ ਦੀ ਆ ਜਾਵੇ, ਬੱਚੀਏ ! ਤੇਰਾ ਪਾਰ ਉਤਾਰਾ ਹੋ ਜਾਵੇ । {{gap}}ਰਾਣੀ ਡਡਵਾਲਨ-(ਸੁਣਕੇ) ਇਹ ਪਾਰ ਉਤਾਰਣ ਵਾਲੀ ਕੌਣ ਕੁਸਕੀ ਹੈ । (ਤੱਕ ਕੇ) ਅੱਛਾ ! ਇਹੋ ਭਾਵੇਂ ਪੰਡਤਾਣੀ ਦੀ ਸਖੀ ਤੇ ਅੰਤੰਗ ਸਹੇਲੀ ਹੈ। ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਕੀ ਆਖਿਆ ਈ ਅੰਤ-ਮੁਖ ਹੋਕੇ “ਹੁਣ ਵਿੱਚ’ ਸੁਖੀ ਜੀਵਾਂ ? ਓ ਭੋਲੀਏ ਅੰਤਰ੍ਰ ਮੁਖ ਅਗਲੇ ਜਨਮ, ਇਹ ਜਨਮ ਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ ਈ “ਦਰਸ਼ਨ ਹੋ ਗਏ’’ ਬੱਸ ਏਹ ਨਸ਼ਾ ਇਸ ਜਨਮ ਲਈ ਬਤੇਰਾ ਹੈ । ਸੇਵਾ, ਭਗਤੀ, ਪਯਾਰ, ਕਲਗੀਆਂ ਵਾਲੇ ਦਾ ਅਗਲੇ ਜਨਮ ਕਮਾਵਾਂਗੇ। ਇਸ ਜਨਮ ਤਾਂ ਇਹ ਨਸ਼ਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਉਤਰਨਾਂ ਕਿ ਮੇਰੇ ਜੇਹਾ ਕੌਣ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ<noinclude></noinclude> 2fjdm2l8tisq6ddr56v0t5lga2py4zh 242920 242919 2026-11-09T16:20:39Z Harchand Bhinder 2624 242920 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude> {{center|( ੨੩੫)}} ' ਫਕੀਰ ਰੱਬੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵੇਲੇ ਮਨ ਨੂੰ ਵਧਨੋਂ ਰੋਕਦੇ ਹਨ, , ਦੁਨੀਆਂਦਾਰ ਜਗਤ ਖੁਸ਼ੀ ਵੇਲੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨੂੰ ਜਰਦੇ ਹਨ । ਤੂੰ ਬੋਕਦੀ ਹੈਂ ਵੇਖੀ ਕਿਤੇ ਕਪਾਹ ਹਾਸਾ ਨਾ ਹੱਸੀ ਜੋ ਪਈ ਝੰਬੀਵੇਂ ਤੇ ਛਟੀਵੇਂ ? {{gap}}ਰਾਣੀ ਡਡਵਾਲਨ-ਵਾਹ ਪੰਡਿਤਾ ਜੀ ਦੀ ਮਾਤਾ! {{gap}}ਆਖੀ ਤਾਂ ਕਲੇਜਾ ਹਮ ਨਾਲ ਠੰਢਾਾ ਯਖ਼ ਕਰ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹਈ, ਪਰ ਜਬ ਤਕ ਸਹੀ ਤਬ ਤਕ ਸਹੀ । ਜਿਥੇ, ਚਾਰ ਬਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਓਥੇ ਪੰਜਵੀਂ ਅਸੀਂ ਬਾਲ ਬਾਹਾਂਗੇ, ਪਰ ਹਣ ਦੀ ਘੜੀ ਕੌਣ ਦਿਲਗੀਰੀ ਕਰੇ। {{gap}}ਸਨਿੱਕੋ- (ਹੌਲੇ ਜਿਹੇ) ਕਾਸ਼ ! 'ਹਣ ਸੰਭਾਲਣ ਦੀ ਜਾਚ ਅੰਤਰ੍ਰ-ਮਖ-ਸੁਖ ਦੀ ਆ ਜਾਵੇ, ਬੱਚੀਏ ! ਤੇਰਾ ਪਾਰ ਉਤਾਰਾ ਹੋ ਜਾਵੇ । {{gap}}ਰਾਣੀ ਡਡਵਾਲਨ-(ਸੁਣਕੇ) ਇਹ ਪਾਰ ਉਤਾਰਣ ਵਾਲੀ ਕੌਣ ਕੁਸਕੀ ਹੈ । (ਤੱਕ ਕੇ) ਅੱਛਾ ! ਇਹੋ ਭਾਵੇਂ ਪੰਡਤਾਣੀ ਦੀ ਸਖੀ ਤੇ ਅੰਤੰਗ ਸਹੇਲੀ ਹੈ। ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਕੀ ਆਖਿਆ ਈ ਅੰਤ-ਮੁਖ ਹੋਕੇ “ਹੁਣ ਵਿੱਚ’ ਸੁਖੀ ਜੀਵਾਂ ? ਓ ਭੋਲੀਏ ਅੰਤਰ੍ਰ ਮੁਖ ਅਗਲੇ ਜਨਮ, ਇਹ ਜਨਮ ਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ ਈ “ਦਰਸ਼ਨ ਹੋ ਗਏ’’ ਬੱਸ ਏਹ ਨਸ਼ਾ ਇਸ ਜਨਮ ਲਈ ਬਤੇਰਾ ਹੈ । ਸੇਵਾ, ਭਗਤੀ, ਪਯਾਰ, ਕਲਗੀਆਂ ਵਾਲੇ ਦਾ ਅਗਲੇ ਜਨਮ ਕਮਾਵਾਂਗੇ। ਇਸ ਜਨਮ ਤਾਂ ਇਹ ਨਸ਼ਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਉਤਰਨਾਂ ਕਿ ਮੇਰੇ ਜੇਹਾ ਕੌਣ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ<noinclude></noinclude> 67t934ic0pn2xz0awj8inwuai0s1fmv 250 28358 242909 76940 2026-11-09T15:44:43Z Taranpreet Goswami 2106 242909 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Gurtej Chauhan" /></noinclude>{{dhr|3em}} {{Block center|<poem> {{center|{{xx-larger|'''ਉੱਠ ਚੱਲੇ ਗੁਆਂਢੋ ਯਾਰ'''}}}} ਉਠ ਚੱਲੇ ਗੁਆਂਢੋ ਯਾਰ, ਰੱਬਾ ਹੁਣ ਕੀ ਕਰੀਏ। ਟੇਕ। ਉੱਠ ਚੱਲੇ ਹੁਣ ਰਹਿੰਦੇ ਨਾਹੀਂ, ਹੋਇਆ ਸਾਥ ਤਿਆਰ, ਰੱਬਾ ਹੁਣ ਕੀ ਕਰੀਏ। ਚਾਰੋਂ ਤਰਫ਼ ਚੱਲਣ ਦੇ ਚਰਚੇ। ਹਰ ਸੂ ਪਈ ਪੁਕਾਰ, ਰੱਬਾ ਹੁਣ ਕੀ ਕਰੀਏ। ਢਾਂਡ ਕਲੇਜੇ ਬਲ ਬਲ ਉੱਠਦੀ, ਬਿਨ ਦੇਖੇ ਦੀਦਾਰ, ਰੱਬਾ ਹੁਣ ਕੀ ਕਰੀਏ। ਬੁੱਲ੍ਹਾ ਸ਼ਹੁ ਪਿਆਰੇ ਬਾਝੋ। ਰਹੇ ਉਰਾਰ ਨਾ ਪਾਰ, ਰੱਬਾ ਹੁਣ ਕੀ ਕਰੀਏ। {{center|'''{{xx-larger|ਉੱਠ ਜਾਗ ਘੁਰਾੜੇ ਮਾਰ ਨਹੀਂ'''}}}} ਉਠ ਜਾਗ ਘੁਰਾੜੇ ਮਾਰ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਸੌਣ ਤੇਰੇ ਦਰਕਾਰ ਨਹੀਂ। ਇਕ ਰੋਜ਼ ਜਹਾਨੋਂ ਜਾਣਾ ਏ, ਜਾ ਕਬਰੇ ਵਿਚ ਸਮਾਣਾ ਏ, ਤੇਰਾ ਗੋਸ਼ਤ ਕੀੜਿਆਂ ਖਾਣਾ ਏ, ਕਰ ਚੇਤਾ ਮਰਗ ਵਿਸਾਰ ਨਹੀਂ </poem>}}<noinclude>{{center|9}}</noinclude> t53kl1jvtlobz9gnpvm8b2d7qqcdmm9 242910 242909 2026-11-09T15:46:16Z Taranpreet Goswami 2106 242910 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Gurtej Chauhan" /></noinclude>{{dhr|3em}} {{Block center|<poem> {{xx-larger|'''ਉੱਠ ਚੱਲੇ ਗੁਆਂਢੋ ਯਾਰ'''}} ਉਠ ਚੱਲੇ ਗੁਆਂਢੋ ਯਾਰ, ਰੱਬਾ ਹੁਣ ਕੀ ਕਰੀਏ। ਟੇਕ। ਉੱਠ ਚੱਲੇ ਹੁਣ ਰਹਿੰਦੇ ਨਾਹੀਂ, ਹੋਇਆ ਸਾਥ ਤਿਆਰ, ਰੱਬਾ ਹੁਣ ਕੀ ਕਰੀਏ। ਚਾਰੋਂ ਤਰਫ਼ ਚੱਲਣ ਦੇ ਚਰਚੇ। ਹਰ ਸੂ ਪਈ ਪੁਕਾਰ, ਰੱਬਾ ਹੁਣ ਕੀ ਕਰੀਏ। ਢਾਂਡ ਕਲੇਜੇ ਬਲ ਬਲ ਉੱਠਦੀ, ਬਿਨ ਦੇਖੇ ਦੀਦਾਰ, ਰੱਬਾ ਹੁਣ ਕੀ ਕਰੀਏ। ਬੁੱਲ੍ਹਾ ਸ਼ਹੁ ਪਿਆਰੇ ਬਾਝੋ। ਰਹੇ ਉਰਾਰ ਨਾ ਪਾਰ, ਰੱਬਾ ਹੁਣ ਕੀ ਕਰੀਏ। '''{{xx-larger|ਉੱਠ ਜਾਗ ਘੁਰਾੜੇ ਮਾਰ ਨਹੀਂ'''}} ਉਠ ਜਾਗ ਘੁਰਾੜੇ ਮਾਰ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਸੌਣ ਤੇਰੇ ਦਰਕਾਰ ਨਹੀਂ। ਇਕ ਰੋਜ਼ ਜਹਾਨੋਂ ਜਾਣਾ ਏ, ਜਾ ਕਬਰੇ ਵਿਚ ਸਮਾਣਾ ਏ, ਤੇਰਾ ਗੋਸ਼ਤ ਕੀੜਿਆਂ ਖਾਣਾ ਏ, ਕਰ ਚੇਤਾ ਮਰਗ ਵਿਸਾਰ ਨਹੀਂ </poem>}}<noinclude>{{center|9}}</noinclude> l1u9g1kjm5qeegkw1zhtknwqff53st8 250 28372 242911 68206 2026-11-09T15:49:26Z Taranpreet Goswami 2106 242911 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Gurtej Chauhan" /></noinclude>{{dhr|3em}} {{Block center|<poem> '''{{x-larger|ਉਲਟੇ ਹੋਰ ਜ਼ਮਾਨੇ ਆਏ}}''' ਉਲਟੇ ਹੋਰ ਜ਼ਮਾਨੇ ਆਏ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਭੇਦ ਸੱਜਣ ਦੇ ਪਾਏ। ਟੇਕ। ਕਾਂ ਲਗੜਾਂ ਨਫ਼ ਮਾਰਨ ਲੱਗੇ, ਚਿੜੀਆਂ ਜੁੱਰ ਢਾਏ। ਘੋੜੇ ਚੁਗਣ ਅਰੂੜੀਆਂ ’ਤੇ, ਗੱਦੋਂ ਖਵੇਦ ਪਵਾਏ। ਆਪਣਿਆਂ ਵਿਚ ਉਲਫ਼ਤ ਨਾਹੀਂ, ਕਿਆ ਚਾਚੇ ਕਿਆ ਤਾਏ। ਪਿਉ ਪੁੱਤਰਾਂ ਇਤਫ਼ਾਕ ਨਾ ਲਾਈ, ਧੀਆਂ ਨਾਲ ਨਾ ਮਾਏ। ਸੱਚਿਆਂ ਨਫ਼ ਪਏ ਮਿਲਦੇ ਧੱਕੇ, ਝੂਠੇ ਕੋਲ ਬਹਾਏ। ਅਗਲੇ ਹੋ ਕੰਗਾਲੇ ਬੈਠੇ, ਪਿਛਲਿਆਂ ਫ਼ਰਸ਼ ਵਿਛਾਏ। ਭੂਰੀਆਂ ਵਾਲੇ ਰਾਜੇ ਕੀਤੇ, ਰਾਜਿਆਂ ਭੀਖ ਮੰਗਾਏ। ਬੁਲ੍ਹਿਆ ਹੁਕਮ ਹਜ਼ੂਰੋਂ ਆਇਆਂ, ਤਿਸ ਨੂੰ ਕੌਣ ਹਟਾਏ। ਉਲਟੇ ਹੋਰ ਜ਼ਮਾਨੇ ਆਏ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਭੇਦ ਸੱਜਣ ਦੇ ਪਾਏ।</poem>}} {{Block center|<poem>{{x-larger|'''ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਦਿਲ ਜਾਨੀ ਪਿਆਰਿਆ'''}} ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਦਿਲ ਜਾਨੀ ਪਿਆਰਿਆ, ਕੇਹਾ ਚੇਟਕ ਲਾਇਆ ਈ। ਟੇਕ। ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਵਿਚ ਜ਼ਰਾ ਨਾ ਜੁਦਾਈ, ਸਾਥੋਂ ਆਪ ਛੁਪਾਇਆ ਈ। ਮੱਝੀ ਆਈਆਂ ਰਾਂਝਾ ਨਾ ਆਇਆ, ਬਿਰਹੋਂ ਫੂਕ ਡੁਲ੍ਹਾਇਆ ਈ। ਮੈਂ ਨੇੜੇ ਮੈਨੂੰ ਦੂਰ ਕਿਉਂ ਦਿਸਣਾ ਏਂ, ਸਾਥੋਂ ਆਪ ਛੁਪਾਇਆ ਈ। ਵਿਚ ਮਿਸਰ ਦੇ ਵਾਂਗ ਜ਼ੁਲੈਖ਼ਾ, ਘੁੰਘਟ ਖੋਲ੍ਹ ਰੁਲਾਇਆ ਈ। ਸ਼ੋਹ ਬੁਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸਿਰ ਪਰ ਬੁਰਕਾ ਤੇਰੇ ਇਸ਼ਕ ਨਚਾਇਆ ਈ। </poem>}}<noinclude>{{center|12}}</noinclude> 59db2qg48uogoolu5vucs19vkwlxp7m 250 28382 242912 68219 2026-11-09T15:50:30Z Taranpreet Goswami 2106 242912 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Gurtej Chauhan" /></noinclude>{{Block center|ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਦਿਲ ਜਾਨੀ ਪਿਆਰਿਆ, ਕੇਹਾ ਚੇਟਕ ਲਾਇਆ ਈ।}} {{Block center|<poem>{{x-larger|'''ਅਬ ਕਿਉਂ ਸਾਜਨ ਚਿਰ ਲਾਇਓ ਰੇ'''}} ਅਬ ਕਿਉਂ ਸਾਜਨ ਚਿਰ ਲਾਇਓ ਰੇ। ਟੇਕ। ਐਸੀ ਮਨ ਮੇਂ ਆਈ ਕਾ, ਦੁੱਖ ਸੁੱਖ ਸਭ ਵੰਜਾਇਓ ਰੇ। ਹਾਰ ਸਿੰਗਾਰ ਕੋ ਆਗ ਲਗਾਉਂ, ਘਟ ਪਰ ਢਾਂਡ ਮਚਾਇਓ ਰੇ। ਸੁਣ ਕੇ ਗਿਆਨ ਕੀ ਐਸੀ ਬਾਤਾਂ, ਨਾਮ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਭੀ ਅਣਘਾਤਾਂ। ਕੋਇਲ ਵਾਂਗੂ ਕੂਕਾਂ ਆਤਾਂ, ਤੈਂ ਅਜੇ ਵੀ ਤਰਸ ਨਾ ਆਇਓ ਰੇ। ਮੁੱਲਾਂ ਇਸ਼ਕ ਨੇ ਬਾਂਗ ਦਿਵਾਈ, ਉਠ ਦੌੜਨ ਗੱਲ ਵਾਜਬ ਆਈ, ਕਰ ਕਰ ਸੱਜਦੇ ਘਰ ਵਲ ਧਾਈ, ਮੱਥੇ ਮਹਿਰਾਬ ਟਿਕਾਇਓ ਰੇ। ਪ੍ਰੇਮ ਨਗਰ ਦੇ ਉਲਟੇ ਚਾਲੇ, ਖੂਨੀ ਨੈਣ ਹੋਏ ਖੁਸ਼ਹਾਲੇ, ਆਪੇ ਆਪ ਫਸੇ ਵਿਚ ਜਾਲੇ, ਫਸ ਫਸ ਆਪ ਕੁਹਾਇਓ ਰੇ। ਬੁਲ੍ਹਾ ਸ਼ੌਹ ਸੰਗ ਪ੍ਰੀਤ ਲਗਾਈ, ਸੋਹਣੀ ਬਣ ਤਣ ਸਭ ਕੋਈ ਆਈ, ਵੇਖ ਕੇ ਸ਼ਾਹ ਅਨਾਇਤ ਸਾਈਂ, ਜੀਅ ਮੇਰਾ ਭਰ ਆਇਓ ਰੇ।</poem>}} {{Block center|<poem>{{x-larger|'''ਆਓ ਸਈਓ ਰਲ ਦਿਓ ਨੀ ਵਧਾਈ'''}} ਆਓ ਸਈਓ ਰਲ ਦਿਓ ਨੀ ਵਧਾਈ। ਮੈਂ ਬਰ ਪਾਇਆ ਰਾਂਝਾ ਮਾਹੀ। ਟੇਕ। ਅੱਜ ਤਾਂ ਰੋਜ਼ ਮੁਬਾਰਕ ਚੜ੍ਹਿਆ, ਰਾਂਝਾ ਸਾਡੇ ਵਿਹੜੇ ਵੜਿਆ। ਹੱਥ ਖੂੰਡੀ ਮੋਢੇ ਕੰਬਲ ਧਰਿਆ, ਚਾਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਲ ਬਣਾਈ। ਆਓ ਸਈਓ ਰਲ ਦਿਓ ਨੀ ਵਧਾਈ, ਮੁਕਟ ਗਊਆਂ ਦੇ ਵਿਚ ਰੁਲਦਾ,</poem>}}<noinclude>{{center|13}}</noinclude> 31nz0xq15cr0qe9egmi6g36hq3odue6 242913 242912 2026-11-09T15:50:56Z Taranpreet Goswami 2106 242913 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Gurtej Chauhan" /></noinclude>{{Block center|ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਦਿਲ ਜਾਨੀ ਪਿਆਰਿਆ, ਕੇਹਾ ਚੇਟਕ ਲਾਇਆ ਈ।}} {{Block center|<poem>{{x-larger|'''ਅਬ ਕਿਉਂ ਸਾਜਨ ਚਿਰ ਲਾਇਓ ਰੇ'''}} ਅਬ ਕਿਉਂ ਸਾਜਨ ਚਿਰ ਲਾਇਓ ਰੇ। ਟੇਕ। ਐਸੀ ਮਨ ਮੇਂ ਆਈ ਕਾ, ਦੁੱਖ ਸੁੱਖ ਸਭ ਵੰਜਾਇਓ ਰੇ। ਹਾਰ ਸਿੰਗਾਰ ਕੋ ਆਗ ਲਗਾਉਂ, ਘਟ ਪਰ ਢਾਂਡ ਮਚਾਇਓ ਰੇ। ਸੁਣ ਕੇ ਗਿਆਨ ਕੀ ਐਸੀ ਬਾਤਾਂ, ਨਾਮ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਭੀ ਅਣਘਾਤਾਂ। ਕੋਇਲ ਵਾਂਗੂ ਕੂਕਾਂ ਆਤਾਂ, ਤੈਂ ਅਜੇ ਵੀ ਤਰਸ ਨਾ ਆਇਓ ਰੇ। ਮੁੱਲਾਂ ਇਸ਼ਕ ਨੇ ਬਾਂਗ ਦਿਵਾਈ, ਉਠ ਦੌੜਨ ਗੱਲ ਵਾਜਬ ਆਈ, ਕਰ ਕਰ ਸੱਜਦੇ ਘਰ ਵਲ ਧਾਈ, ਮੱਥੇ ਮਹਿਰਾਬ ਟਿਕਾਇਓ ਰੇ। ਪ੍ਰੇਮ ਨਗਰ ਦੇ ਉਲਟੇ ਚਾਲੇ, ਖੂਨੀ ਨੈਣ ਹੋਏ ਖੁਸ਼ਹਾਲੇ, ਆਪੇ ਆਪ ਫਸੇ ਵਿਚ ਜਾਲੇ, ਫਸ ਫਸ ਆਪ ਕੁਹਾਇਓ ਰੇ। ਬੁਲ੍ਹਾ ਸ਼ੌਹ ਸੰਗ ਪ੍ਰੀਤ ਲਗਾਈ, ਸੋਹਣੀ ਬਣ ਤਣ ਸਭ ਕੋਈ ਆਈ, ਵੇਖ ਕੇ ਸ਼ਾਹ ਅਨਾਇਤ ਸਾਈਂ, ਜੀਅ ਮੇਰਾ ਭਰ ਆਇਓ ਰੇ।</poem>}} {{dhr|3em}} {{Block center|<poem>{{x-larger|'''ਆਓ ਸਈਓ ਰਲ ਦਿਓ ਨੀ ਵਧਾਈ'''}} ਆਓ ਸਈਓ ਰਲ ਦਿਓ ਨੀ ਵਧਾਈ। ਮੈਂ ਬਰ ਪਾਇਆ ਰਾਂਝਾ ਮਾਹੀ। ਟੇਕ। ਅੱਜ ਤਾਂ ਰੋਜ਼ ਮੁਬਾਰਕ ਚੜ੍ਹਿਆ, ਰਾਂਝਾ ਸਾਡੇ ਵਿਹੜੇ ਵੜਿਆ। ਹੱਥ ਖੂੰਡੀ ਮੋਢੇ ਕੰਬਲ ਧਰਿਆ, ਚਾਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਲ ਬਣਾਈ। ਆਓ ਸਈਓ ਰਲ ਦਿਓ ਨੀ ਵਧਾਈ, ਮੁਕਟ ਗਊਆਂ ਦੇ ਵਿਚ ਰੁਲਦਾ,</poem>}}<noinclude>{{center|13}}</noinclude> objcyb9q9c5fdys19zcsicz49w1bmrs 250 28389 242914 68226 2026-11-09T15:52:02Z Taranpreet Goswami 2106 242914 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Gurtej Chauhan" /></noinclude>{{Block center|<poem>ਜੰਗਲ ਜੂਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚ ਰੁਲਦਾ। ਹੈ ਕੋਈ ਅੱਲਾ ਦੇ ਵੱਲ ਭੁਲਦਾ, ਅਸਲ ਹਕੀਕਤ ਖ਼ਬਰ ਨਾ ਕਾਈ। ਆਓ ਸਈਓ ਰਲ ਦਿਓ ਨੀ ਵਧਾਈ। ਬੁਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ ਇਕ ਸੌਦਾ ਕੀਤਾ, ਪੀਤਾ ਜ਼ਹਿਰ ਪਿਆਲਾ ਪੀਤਾ। ਨਾ ਕੁਝ ਲਾਹਾ ਟੋਟਾ ਲੀਤਾ, ਦਰਦ ਦੁੱਖਾਂ ਦੀ ਗਠੜੀ ਚਾਈ। ਆਓ ਸਈਓ ਰਲ ਦਿਓ ਨੀ ਵਧਾਈ।</poem>}} {{dhr|3em}} {{Block center|<poem>{{x-larger|'''ਆ ਸੱਜਨ ਗਲ ਲੱਗ ਅਸਾਡੇ'''}}ਆ ਸੱਜਣ ਗਲ ਲੱਗ ਅਸਾਡੇ, ਕੇਹਾ ਝੇੜਾ ਲਾਇਓ ਈ। ਟੇਕ। ਸੁੱਤਿਆਂ ਬੈਠਿਆਂ ਕੁਝ ਨਾ ਡਿੱਠਾ, ਜਾਗਦਿਆਂ ਸ਼ਹੁ ਪਾਇਓ ਈ। ਕੁੰਮ-ਬਿ-ਇਜ਼ਨੀ ਸ਼ਮਸ ਬੋਲੇ, ਉਲਟਾ ਕਰ ਲਟਕਾਇਓ ਈ। ਇਸ਼ਕਨ ਇਸ਼ਕਨ ਜੱਗ ਵਿਚ ਹੋਈਆਂ, ਦੇ ਦਿਲਾਸ ਬਿਠਾਇਓ ਈ। ਮੈਂ ਤੈਂ ਕਾਈ ਨਹੀਂ ਜੁਦਾਈ, ਫਿਰ ਕਿਉਂ ਆਪ ਛੁਪਾਇਓ ਈ। ਮੱਝੀਆਂ ਆਈਆਂ ਮਾਹੀ ਨਾ ਆਇਆ, ਫੂਕ ਬ੍ਰਿਹੋਂ ਡੁਲਾਇਓ ਈ। ਏਸ ਇਸ਼ਕ ਦੇ ਵੇਖੋ ਕਾਰੇ, ਯੂਸਫ਼ ਖੂਹ ਪਵਾਅਿਓ ਈ। ਵਾਂਗ ਜ਼ੁਲੈਖਾ ਵਿਚ ਮਿਸਰ ਦੇ, ਘੁੰਗਟ ਖੋਲ੍ਹ ਰੁਲਾਇਓ ਈ। ਰੱਬ-ਇ-ਅਰਨੀ ਮੂਸਾ ਬੋਲੇ, ਤਦ ਕੋਹ-ਤੂਰ ਜਲਾਇਓ ਈ। ਲਨਤਰਾਨੀ ਝਿੜਕਾਂ ਵਾਲਾ, ਆਪੇ ਹੁਕਮ ਸੁਣਾਇਓ ਈ। ਇਸ਼ਕ ਦੀਵਾਨੇ ਕੀਤਾ ਨੀ, ਦਿਲ ਯਤੀਮ ਬਣਾਇਓ ਈ। ਬੁਲ੍ਹਾ ਸ਼ੌਹ ਘਰ ਵੱਸਿਆ ਆ ਕੇ, ਸ਼ਾਹ ਅਨਾਇਤ ਪਾਇਓ ਈ। ਆ ਸੱਜਣ ਗਲ ਲੱਗ ਅਸਾਡੇ ਕੇਹਾ ਝੇੜਾ ਲਾਇਓ ਈ।</poem>}}<noinclude>{{center|14 }}</noinclude> iccnf06qzflcmfjiaef5mmhn2v2t1g4 242915 242914 2026-11-09T15:52:30Z Taranpreet Goswami 2106 242915 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Gurtej Chauhan" /></noinclude>{{Block center|<poem>ਜੰਗਲ ਜੂਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚ ਰੁਲਦਾ। ਹੈ ਕੋਈ ਅੱਲਾ ਦੇ ਵੱਲ ਭੁਲਦਾ, ਅਸਲ ਹਕੀਕਤ ਖ਼ਬਰ ਨਾ ਕਾਈ। ਆਓ ਸਈਓ ਰਲ ਦਿਓ ਨੀ ਵਧਾਈ। ਬੁਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ ਇਕ ਸੌਦਾ ਕੀਤਾ, ਪੀਤਾ ਜ਼ਹਿਰ ਪਿਆਲਾ ਪੀਤਾ। ਨਾ ਕੁਝ ਲਾਹਾ ਟੋਟਾ ਲੀਤਾ, ਦਰਦ ਦੁੱਖਾਂ ਦੀ ਗਠੜੀ ਚਾਈ। ਆਓ ਸਈਓ ਰਲ ਦਿਓ ਨੀ ਵਧਾਈ।</poem>}} {{dhr|3em}} {{Block center|<poem>{{x-larger|'''ਆ ਸੱਜਨ ਗਲ ਲੱਗ ਅਸਾਡੇ'''}} ਆ ਸੱਜਣ ਗਲ ਲੱਗ ਅਸਾਡੇ, ਕੇਹਾ ਝੇੜਾ ਲਾਇਓ ਈ। ਟੇਕ। ਸੁੱਤਿਆਂ ਬੈਠਿਆਂ ਕੁਝ ਨਾ ਡਿੱਠਾ, ਜਾਗਦਿਆਂ ਸ਼ਹੁ ਪਾਇਓ ਈ। ਕੁੰਮ-ਬਿ-ਇਜ਼ਨੀ ਸ਼ਮਸ ਬੋਲੇ, ਉਲਟਾ ਕਰ ਲਟਕਾਇਓ ਈ। ਇਸ਼ਕਨ ਇਸ਼ਕਨ ਜੱਗ ਵਿਚ ਹੋਈਆਂ, ਦੇ ਦਿਲਾਸ ਬਿਠਾਇਓ ਈ। ਮੈਂ ਤੈਂ ਕਾਈ ਨਹੀਂ ਜੁਦਾਈ, ਫਿਰ ਕਿਉਂ ਆਪ ਛੁਪਾਇਓ ਈ। ਮੱਝੀਆਂ ਆਈਆਂ ਮਾਹੀ ਨਾ ਆਇਆ, ਫੂਕ ਬ੍ਰਿਹੋਂ ਡੁਲਾਇਓ ਈ। ਏਸ ਇਸ਼ਕ ਦੇ ਵੇਖੋ ਕਾਰੇ, ਯੂਸਫ਼ ਖੂਹ ਪਵਾਅਿਓ ਈ। ਵਾਂਗ ਜ਼ੁਲੈਖਾ ਵਿਚ ਮਿਸਰ ਦੇ, ਘੁੰਗਟ ਖੋਲ੍ਹ ਰੁਲਾਇਓ ਈ। ਰੱਬ-ਇ-ਅਰਨੀ ਮੂਸਾ ਬੋਲੇ, ਤਦ ਕੋਹ-ਤੂਰ ਜਲਾਇਓ ਈ। ਲਨਤਰਾਨੀ ਝਿੜਕਾਂ ਵਾਲਾ, ਆਪੇ ਹੁਕਮ ਸੁਣਾਇਓ ਈ। ਇਸ਼ਕ ਦੀਵਾਨੇ ਕੀਤਾ ਨੀ, ਦਿਲ ਯਤੀਮ ਬਣਾਇਓ ਈ। ਬੁਲ੍ਹਾ ਸ਼ੌਹ ਘਰ ਵੱਸਿਆ ਆ ਕੇ, ਸ਼ਾਹ ਅਨਾਇਤ ਪਾਇਓ ਈ। ਆ ਸੱਜਣ ਗਲ ਲੱਗ ਅਸਾਡੇ ਕੇਹਾ ਝੇੜਾ ਲਾਇਓ ਈ।</poem>}}<noinclude>{{center|14 }}</noinclude> o371wf0s673dwy0vvj8g7ttqdh1biqh 250 28392 242916 68232 2026-11-09T15:53:12Z Taranpreet Goswami 2106 242916 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Gurtej Chauhan" /></noinclude>{{dhr|3em}} {{Block center|<poem>{{center|{{x-larger|'''ਆਪਣਾ ਦੱਸ ਟਿਕਾਣਾ'''}}}} ਆਪਣਾ ਦੱਸ ਟਿਕਾਣਾ, ਕਿਧਰੋਂ ਆਇਆ, ਕਿਧਰ ਜਾਣਾ। ਜਿਸ ਠਾਣੇ ਦਾ ਮਾਣ ਕਰੇਂ ਤੂੰ, ਉਹਨੇ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਨਾ ਜਾਣਾ। ਜ਼ੁਲਮ ਕਰੇਂ ਤੇ ਲੋਕ ਸਤਾਵੇਂ, ਕਸਬ ਫੜਿਉ ਲੁਟ ਖਾਣਾ। ਕਰ ਲੈ ਚਾਵੜ ਚਾਰ ਦਿਹਾੜੇ, ਓੜਕ ਤੂੰ ਉਠ ਜਾਣਾ। ਸ਼ਹਿਰ-ਖ਼ਮੋਸ਼ਾਂ ਦੇ ਚੱਲ ਵੱਸੀਏ, ਜਿਥੇ ਮੁਲਕ ਸਮਾਣਾ। ਭਰ ਭਰ ਪੂਰ ਲੰਘਾਵੇ ਡਾਢਾ, ਮਲਕ-ਉਲ-ਮੌਤ ਮੁਹਾਣਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭਨਾਂ ਥੀਂ ਏ, ਬੁਲਾ ਔਗੁਣਹਾਰ ਪੁਰਾਣਾ। ਤੂੰ ਕਿਧਰੋਂ ਆਇਆ ਕਿਧਰ ਜਾਣਾ, ਆਪਣਾ ਦੱਸ ਟਿਕਾਣਾ। {{center|{{x-larger|'''ਆਪਣੇ ਸੰਗ ਰਲਾਈਂ ਪਿਆਰੇ'''}}}} ਆਪਣੇ ਸੰਗ ਰਲਾਈਂ ਪਿਆਰੇ, ਆਪਣੇ ਸੰਗ ਰਲਾਈਂ। ਪਹਿਲੋਂ ਨੇਹੁੰ ਲਗਾਇਆ ਸੀ ਤੋਂ, ਆਪੇ ਚਾਈਂ ਚਾਈਂ। ਮੈਂ ਪਾਇਆ ਏ ਕਿ ਤੁੱਧ ਲਾਇਆ, ਆਪਣੀ ਓੜ ਨਿਭਾਈਂ। ਰਾਹ ਪਵਾਂ ਤਾਂ ਧਾੜੇ ਬੇਲੇ, ਜੰਗਲ ਲੱਖ ਬਲਾਈਂ। ਭੌਕਣ ਚੀਤੇ ਤੇ ਚਿਤਮਚਿੱਤੇ, ਭੌਕਣ ਕਰਨ ਅਦਾਈਂ। ਪਾਰ ਤੇਰੇ ਜਤਰ ਚੜ੍ਹਿਆ, ਕੰਢੇ ਲੱਖ ਬਲਾਈਂ। ਹੌਲ ਦਿਲੀ ਦਾ ਥਰ ਥਰ ਕੰਬਦਾ, ਬੇੜਾ ਪਾਰ ਲੰਘਾਈਂ। ਕਰ ਲਈਂ ਬੰਦਗੀ ਰੱਬ ਸੱਚੇ ਦੀ, ਪਵਣ ਕਬੂਲ ਦੁਆਈਂ। ਬੁਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ ਤੇ ਸ਼ਾਹਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖੜਾ, ਘੁੰਗਟ ਖੋਲ੍ਹ ਵਿਖਾਈਂ। ਆਪਣੇ ਸੰਗ ਰਲਾਈਂ ਪਿਆਰੇ, ਆਪਣੇ ਸੰਗ ਰਲਾਈਂ। </poem>}}<noinclude>{{center|15 }}</noinclude> n4dhnx351gp9hpy6lwlmqybhn103pfb 250 28408 242908 70923 2026-11-09T15:40:47Z Taranpreet Goswami 2106 242908 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Karamjit Singh Gathwala" /></noinclude>{{Block center|<poem>{{center|{{x-larger|'''ਇਕ ਰਾਂਝਾ ਮੈਨੂੰ ਲੋੜੀਦਾ'''}}}} ਇਕ ਰਾਂਝਾ ਮੈਨੂੰ ਲੋੜੀਦਾ। ਕੁਨ ਫ਼ਯਕੂਨੋਂ ਅੱਗੇ ਦੀਆਂ ਲਗੀਆਂ, ਨੇਹੁੰ ਨਾ ਲਗੜਾ ਚੋਰੀ ਦਾ। ਆਪ ਛਿੜ ਜਾਂਦਾ ਨਾਲ ਮੱਝੀਂ ਦੇ, ਸਾਨੂੰ ਕਿਉਂ ਬੇਲਿਉਂ ਮੋੜੀਦਾ। ਇਕ ਰਾਂਝਾ ਮੈਨੂੰ ਲੋੜੀਦਾ। ਰਾਂਝੇ ਜਿਹਾ ਮੈਨੂੰ ਹੋਰ ਨਾ ਕੋਈ, ਮਿੰਨਤਾਂ ਕਰ ਕਰ ਮੋੜੀਦਾ। ਮਾਨ ਵਾਲੀਆਂ ਦੇ ਨੈਣ ਸਲੋਨੇ, ਸੂਹਾ ਦੁਪੱਟਾ ਗੋਰੀ ਦਾ। ਇਕ ਰਾਂਝਾ ਮੈਨੂੰ ਲੋੜੀਦਾ। ਅਹਿਦ ਅਹਿਮਦ ਵਿਚ ਫ਼ਰਕ ਨਾ ਬੁਲ੍ਹਿਆ, ਇਕ ਰੱਤੀ ਭੇਤ ਮਰੋੜੀ ਦਾ। ਇਕ ਰਾਂਝਾ ਮੈਨੂੰ ਲੋੜੀਦਾ। {{center|{{x-larger|'''ਇਲਮੋਂ ਬੱਸ ਕਰੀਂ ਓ ਯਾਰ'''}}}} ਇਲਮੋਂ ਬੱਸ ਕਰੀਂ ਓ ਯਾਰ । ਟੇਕ। ਇਲਮ ਨਾ ਆਵੇ ਵਿਚ ਸ਼ਮਾਰ, ਇੱਕੋ ਅਲਫ਼ ਤੇਰੇ ਦਰਕਾਰ। ਜਾਂਦੀ ਉਮਰ ਨਹੀਂ ਇਤਬਾਰ, ਇਲਮੋਂ ਬੱਸ ਕਰੀਂ ਓ ਯਾਰ। ਪੜ੍ਹ ਪੜ੍ਹ ਇਲਮ ਲਗਾਵੇਂ ਢੇਰ, ਕੁਰਾਨ ਕਿਤਾਬਾਂ ਚਾਰ ਚੁਫੇਰ। ਗਿਰਦੇ ਚਾਨਣ ਵਿਚ ਅਨ੍ਹੇਰ, ਬਾਝੋਂ ਰਾਹਬਰ ਖ਼ਬਰ ਨਾ ਸਾਰ। ਪੜ੍ਹ ਪੜ੍ਹ ਸ਼ੇਖ਼ ਮਸ਼ਾਇਖ਼ ਹੋਇਆ, ਭਰ ਭਰ ਪੇਟ ਨੀਂਦਰ ਭਰ ਸੋਇਆ। ਜਾਂਦੀ ਵਾਰੀ ਨੈਣ ਭਰ ਰੋਇਆ, ਡੁੱਬਾ ਵਿਚ ਉਰਾਰ ਨਾ ਪਾਰ। ਪੜ੍ਹ ਪੜ੍ਹ ਇਲਮ ਹੋਇਆ ਬੌਰਾਨਾ, ਬੇ ਇਲਮਾਂ ਨੂੰ ਲੁੱਟ ਲੁੱਟ ਖਾਣਾ। ਏਹ ਕੀ ਕੀਤਾ ਯਾਰ ਬਹਾਨਾ, ਕਰੇਂ ਨਾਹੀਂ ਕਦੇ ਇਨਕਾਰ। ਪੜ੍ਹ ਪੜ੍ਹ ਨਫ਼ਲ ਨਮਾਜ਼ ਗੁਜ਼ਾਰੇਂ, ਉੱਚੀਆਂ ਬਾਂਗਾਂ ਚਾਂਘਾਂ ਮਾਰੇਂ। ਮੰਬਰ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਵਾਅਜ਼ ਪੁਕਾਰੇਂ, ਤੈਨੂੰ ਕੀਤਾ ਹਿਰਸ ਖ਼ੁਆਰ। ਪੜ੍ਹ ਪੜ੍ਹ ਮੁੱਲਾਂ ਹੋਇ ਕਾਜ਼ੀ, ਅੱਲਾਹ ਇਲਮਾਂ ਬਾਝੋਂ ਰਾਜ਼ੀ।</poem>}}<noinclude>{{center|21 }}</noinclude> 2s03sq4bjax1raf36jqnwqmsvvovmxf 252 29616 242931 221348 2026-11-10T00:31:36Z Harchand Bhinder 2624 242931 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item=Q137845519 |Title= |Language=pa |Volume= |Author= |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher= |Address= |Year=2012 |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=T |Transclusion=yes |Validation_date= |Pages=<pagelist 1="ਕਵਰ" 3="ਟਾਈਟਲ" 4="ਹੋਰ ਰਚਨਾਵਾਂ" 5="ਟਾਈਟਲ" 6="ਕੋਲੋਫੋਨ" 7="ਸਮਰਪਣ" 9="ਤਤਕਰਾ" 8="-" 10="-" 11to12="ਦੋ ਸ਼ਬਦ" 2="-" 175to177="-" 178="ਕਵਰ" /> |Volumes= |Remarks={{ਪੰਨਾ:ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੇ ਗੀਤ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/9}} |Width= |Header= |Header_even= |Header_odd= |Footer= |Footer_even= |Footer_odd= |tmplver= }} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ]] jdt66y88a40rna7ayayujjff4qvuald 242932 242931 2026-11-10T00:33:30Z Harchand Bhinder 2624 242932 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item=Q137845519 |Title= |Language=pa |Volume= |Author= |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher= |Address= |Year=2012 |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=T |Transclusion=yes |Validation_date= |Pages=<pagelist 1="ਕਵਰ" 3="ਟਾਈਟਲ" 4="ਹੋਰ ਰਚਨਾਵਾਂ" 5="ਟਾਈਟਲ" 6="ਕੋਲੋਫੋਨ" 7="ਸਮਰਪਣ" 9="ਤਤਕਰਾ" 8="-" 10="-" 11to12="ਦੋ ਸ਼ਬਦ" 2="-" 175to177="-" 178="ਕਵਰ" /> |Volumes= |Remarks={{scrollpane|border=3px dashed silver|height=600px|width=360px|{{ਪੰਨਾ:ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੇ ਗੀਤ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/9}}}} |Width= |Header= |Header_even= |Header_odd= |Footer= |Footer_even= |Footer_odd= |tmplver= }} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ]] jb0c2wy0jibfthoj8e0hrhwhucdofrw 242933 242932 2026-11-10T00:33:55Z Harchand Bhinder 2624 242933 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item=Q137845519 |Title= |Language=pa |Volume= |Author= |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher= |Address= |Year=2012 |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=T |Transclusion=yes |Validation_date= |Pages=<pagelist 1="ਕਵਰ" 3="ਟਾਈਟਲ" 4="ਹੋਰ ਰਚਨਾਵਾਂ" 5="ਟਾਈਟਲ" 6="ਕੋਲੋਫੋਨ" 7="ਸਮਰਪਣ" 9="ਤਤਕਰਾ" 8="-" 10="-" 11to12="ਦੋ ਸ਼ਬਦ" 2="-" 175to177="-" 178="ਕਵਰ" /> |Volumes= |Remarks={{scrollpane|border=3px dashed silver|height=500px|width=360px|{{ਪੰਨਾ:ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੇ ਗੀਤ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/9}}}} |Width= |Header= |Header_even= |Header_odd= |Footer= |Footer_even= |Footer_odd= |tmplver= }} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ]] ssfg6outgnixnye0moqevwfo95ifu80 242934 242933 2026-11-10T00:35:36Z Harchand Bhinder 2624 242934 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item=Q137845519 |Title= |Language=pa |Volume= |Author= |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher= |Address= |Year=2012 |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=T |Transclusion=yes |Validation_date= |Pages=<pagelist 1="ਕਵਰ" 3="ਟਾਈਟਲ" 4="ਹੋਰ ਰਚਨਾਵਾਂ" 5="ਟਾਈਟਲ" 6="ਕੋਲੋਫੋਨ" 7="ਸਮਰਪਣ" 9="ਤਤਕਰਾ" 8="-" 10="-" 11to12="ਦੋ ਸ਼ਬਦ" 2="-" 175to177="-" 178="ਕਵਰ" /> |Volumes= |Remarks={{scrollpane|border=3px dashed silver|height=450px|width=360px|{{ਪੰਨਾ:ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੇ ਗੀਤ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/9}}}} |Width= |Header= |Header_even= |Header_odd= |Footer= |Footer_even= |Footer_odd= |tmplver= }} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ]] h1zums5dytefcv7yy5b896rwirv0dn1 2 32508 242922 242392 2026-11-09T23:49:35Z ListeriaBot 947 Wikidata list updated [V2] 242922 wikitext text/x-wiki {{Wikidata list|sparql= SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q5 . # all humans [] schema:about ?item; schema:isPartOf <https://pa.wikisource.org/>; schema:name ?ws . # who have author pages in P Wikisource } |columns=item:Wikidata item,label:name,p21,p18}} {| class='wikitable sortable' ! Wikidata item ! name ! ਲਿੰਗ ! ਤਸਵੀਰ |- | [[:d:Q111991252|Q111991252]] | [[ਲੇਖਕ:ਰਿਸ਼ੀ ਹਿਰਦੇਪਾਲ|ਰਿਸ਼ੀ ਹਿਰਦੇਪਾਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q112029965|Q112029965]] | [[ਲੇਖਕ:ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਕਾਲੇਕੇ|ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਕਾਲੇਕੇ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q112031529|Q112031529]] | [[ਲੇਖਕ:ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ 'ਹਰਲਾਜ'|ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ 'ਹਰਲਾਜ']] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Harnam singh harlaaj.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q112072863|Q112072863]] | [[ਲੇਖਕ:ਡਾ. ਦੇਵੀ ਦਾਸ ਜੀ 'ਹਿੰਦੀ'|ਦੇਵੀ ਦਾਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q112727019|Q112727019]] | [[ਲੇਖਕ:ਬਾਵਾ ਬਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ|ਬਾਵਾ ਬਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q113726602|Q113726602]] | [[ਲੇਖਕ:ਰਘਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬੀਰ|ਰਘਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬੀਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q156501|Q156501]] | [[ਲੇਖਕ:ਸਆਦਤ ਹਸਨ ਮੰਟੋ|ਸਆਦਤ ਹਸਨ ਮੰਟੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Saadat Hasan Manto.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q16867|Q16867]] | [[ਲੇਖਕ:ਐਡਗਰ ਐਲਨ ਪੋ|ਐਡਗਰ ਐਲਨ ਪੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Edgar Allan Poe, circa 1849, restored, squared off.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q172788|Q172788]] | [[ਲੇਖਕ:ਓ ਹੈਨਰੀ|ਓ ਹੈਨਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:William Sydney Porter by doubleday.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q174152|Q174152]] | [[ਲੇਖਕ:ਪ੍ਰੇਮਚੰਦ|ਪ੍ਰੇਮਚੰਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Prem chand.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q123847379|Q123847379]] | [[ਲੇਖਕ:ਫ਼ਰਦ ਫ਼ਕੀਰ|ਫਰਦ ਫ਼ਕੀਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q124145821|Q124145821]] | [[ਲੇਖਕ:ਸੁਖਪਾਲ ਸਿੰਘ ਬਠਿੰਡਾ|ਸੁਖਪਾਲ ਸਿੰਘ ਬਠਿੰਡਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q12706|Q12706]] | [[ਲੇਖਕ:ਮੈਕਸਿਮ ਗੋਰਕੀ|ਮੈਕਸਿਮ ਗੋਰਕੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Maxim Gorky LOC Restored edit1.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q128792617|Q128792617]] | [[ਲੇਖਕ:ਸਤਦੀਪ ਗਿੱਲ|ਸਤਦੀਪ ਗਿੱਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Gill, Satdeep Jan 2020.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q13139853|Q13139853]] | [[ਲੇਖਕ:ਮੌਲਾ ਬਖ਼ਸ਼ ਕੁਸ਼ਤਾ|ਮੌਲਾ ਬਖ਼ਸ਼ ਕੁਸ਼ਤਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q132131245|Q132131245]] | [[ਲੇਖਕ:ਪਰਮਜੀਤ ਮਾਨ|ਪਰਮਜੀਤ ਮਾਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q132130150|Q132130150]] | [[ਲੇਖਕ:ਭਾਈ ਇੰਦਰ ਸਿੰਘ|ਭਾਈ ਇੰਦਰ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q132130017|Q132130017]] | [[ਲੇਖਕ:ਲਾਲਾ ਬਿਹਾਰੀਲਾਲ|ਲਾਲਾ ਬਿਹਾਰੀਲਾਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q134004281|Q134004281]] | [[ਲੇਖਕ:ਤਰਸੇਮ ਬਸ਼ਰ|ਤਰਸੇਮ ਬਸ਼ਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q134867400|Q134867400]] | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਕੌਰ|ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਕੌਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | |- | [[:d:Q134870191|Q134870191]] | [[ਲੇਖਕ:ਸੰਤ ਸਿੰਘ 'ਅਮਰ'|ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਅਮਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q140303|Q140303]] | [[ਲੇਖਕ:ਧਨੀ ਰਾਮ ਚਾਤ੍ਰਿਕ|ਧਨੀ ਰਾਮ ਚਾਤ੍ਰਿਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Dhani Ram Chatrik.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q1403|Q1403]] | [[ਲੇਖਕ:ਲੁਇਗੀ ਪਿਰਾਂਡੇਲੋ|ਲੁਈਗੀ ਪਿਰਾਂਦੋਲੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Luigi Pirandello 1932.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q1001|Q1001]] | [[ਲੇਖਕ:ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ|ਮੋਹਨਦਾਸ ਕਰਮਚੰਦ ਗਾਂਧੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Mahatma-Gandhi, studio, 1931.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q107013029|Q107013029]] | [[ਲੇਖਕ:ਇਕਬਾਲ ਸਿੰਘ|ਇਕਬਾਲ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q107000|Q107000]] | [[ਲੇਖਕ:ਮਿਰਜ਼ਾ ਗ਼ਾਲਿਬ|ਮਿਰਜ਼ਾ ਗ਼ਾਲਿਬ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Mirza Ghalib photograph 3.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q18031683|Q18031683]] | [[ਲੇਖਕ:ਈਸ਼ਵਰ ਚੰਦਰ ਨੰਦਾ|ਈਸ਼ਵਰ ਚੰਦਰ ਨੰਦਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:IC (Ishwar Chander) Nanda in 1950s.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q192302|Q192302]] | [[ਲੇਖਕ:ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ|ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Bhai Gurdas scribing Adi Granth.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q2019145|Q2019145]] | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ|ਗੁਰੂ ਤੇਗ਼ ਬਹਾਦਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Guru teg bahadur.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q20605168|Q20605168]] | [[ਲੇਖਕ:ਅਮਰਜੀਤ ਚੰਦਨ|ਅਮਰਜੀਤ ਚੰਦਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Amarjit Chandan.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q20605976|Q20605976]] | [[ਲੇਖਕ:ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਆਰਿਫ਼|ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਆਰਿਫ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q20609264|Q20609264]] | [[ਲੇਖਕ:ਗ਼ੁਲਾਮ ਰਸੂਲ ਆਲਮਪੁਰੀ|ਗ਼ੁਲਾਮ ਰਸੂਲ ਆਲਮਪੁਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q20606660|Q20606660]] | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ ਫ਼ਰੈਂਕ|ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ ਫ਼ਰੈਂਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Gurbax Singh Frank at Amritsar in 2018 02.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q20606675|Q20606675]] | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰਭਜਨ ਗਿੱਲ|ਗੁਰਭਜਨ ਗਿੱਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Gurbhajan GIll Portrait.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q20606826|Q20606826]] | [[ਲੇਖਕ:ਚਰਨ ਸਿੰਘ ਸ਼ਹੀਦ|ਚਰਨ ਸਿੰਘ ਸ਼ਹੀਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q20607074|Q20607074]] | [[ਲੇਖਕ:ਜਨਮੇਜਾ ਸਿੰਘ ਜੋਹਲ|ਜਨਮੇਜਾ ਸਿੰਘ ਜੌਹਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Janmeja Singh Johl.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q20608152|Q20608152]] | [[ਲੇਖਕ:ਨਜਾਬਤ|ਨਜਾਬਤ]] | | |- | [[:d:Q20606273|Q20606273]] | [[ਲੇਖਕ:ਪੀਰ ਗ਼ੁਲਾਮ ਜੀਲਾਨੀ|ਗ਼ੁਲਾਮ ਜੀਲਾਨੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q20608659|Q20608659]] | [[ਲੇਖਕ:ਫ਼ਿਰੋਜ਼ ਦੀਨ ਸ਼ਰਫ਼|ਫ਼ੀਰੋਜ਼ਦੀਨ ਸ਼ਰਫ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q20608768|Q20608768]] | [[ਲੇਖਕ:ਬਲਰਾਮ|ਬਲਰਾਮ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Balram Playwright.JPG|center|128px]] |- | [[:d:Q20608841|Q20608841]] | [[ਲੇਖਕ:ਬਾਵਾ ਬੁੱਧ ਸਿੰਘ|ਬਾਵਾ ਬੁੱਧ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q20608916|Q20608916]] | [[ਲੇਖਕ:ਭਗਵੰਤ ਰਸੂਲਪੁਰੀ|ਭਗਵੰਤ ਰਸੂਲਪੁਰੀ]] | | |- | [[:d:Q20609258|Q20609258]] | [[ਲੇਖਕ:ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਵੈਦ|ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਵੈਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Bhai mohan singh vaid.png|center|128px]] |- | [[:d:Q20609760|Q20609760]] | [[ਲੇਖਕ:ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ|ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Sukhdev Madpuri.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q20609773|Q20609773]] | [[ਲੇਖਕ:ਸੁਖਪਾਲ|ਸੁਖਪਾਲਵੀਰ ਸਿੰਘ ਹਸਰਤ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q20609798|Q20609798]] | [[ਲੇਖਕ:ਸੁਖਵੰਤ ਹੁੰਦਲ|ਸੁਖਵੰਤ ਹੁੰਦਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q20610051|Q20610051]] | [[ਲੇਖਕ:ਹਰਦਿਲਬਾਗ਼ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ|ਹਰਦਿਲਬਾਗ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q20610081|Q20610081]] | [[ਲੇਖਕ:ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਨਰੂਲਾ|ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਨਰੂਲਾ]] | | |- | [[:d:Q20610183|Q20610183]] | [[ਲੇਖਕ:ਹਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰੂਪ|ਹਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰੂਪ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q230476|Q230476]] | [[ਲੇਖਕ:ਕੇਟ ਸ਼ੋਪਨ|ਕੇਟ ਸ਼ੋਪਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Kate Chopin.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q23114|Q23114]] | [[ਲੇਖਕ:ਲੂ ਸ਼ੁਨ|ਲੂ ਸ਼ੁਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:LuXun1930.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q23434|Q23434]] | [[ਲੇਖਕ:ਅਰਨੈਸਟ ਹੈਮਿੰਗਵੇ|ਅਰਨੈਸਟ ਹੈਮਿੰਗਵੇ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:ErnestHemingway.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q270632|Q270632]] | [[ਲੇਖਕ:ਕੈਥਰੀਨ ਮੈਂਸਫੀਲਡ|ਕੈਥਰੀਨ ਮੈਂਸਫੀਲਡ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Katherine Mansfield (no signature).jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q27950153|Q27950153]] | [[ਲੇਖਕ:ਚਰਨ ਪੁਆਧੀ|ਚਰਨ ਪੁਆਧੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Charan Puadhi Koharwala Punjabi Poet 33.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q30875|Q30875]] | [[ਲੇਖਕ:ਔਸਕਰ ਵਾਈਲਡ|ਔਸਕਰ ਵਾਈਲਡ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Oscar Wilde by Napoleon Sarony. Three-quarter-length photograph, seated.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q311526|Q311526]] | [[ਲੇਖਕ:ਸਾਕੀ|ਸਾਕੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Hector Hugh Munro.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q312551|Q312551]] | [[ਲੇਖਕ:ਭਗਤ ਕਬੀਰ|ਭਗਤ ਕਬੀਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Kabir (postage stamp).jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q312967|Q312967]] | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ|ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Guru Gobind Singh.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q31787730|Q31787730]] | [[ਲੇਖਕ:ਅਮਾਮ ਬਖ਼ਸ਼|ਅਮਾਮ ਬਖ਼ਸ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q31789116|Q31789116]] | [[ਲੇਖਕ:ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ|ਬਲਵੀਰ ਸਿੰਘ]] | | |- | [[:d:Q3244622|Q3244622]] | [[ਲੇਖਕ:ਬਾਬਾ ਸ਼ੇਖ ਫਰੀਦ|ਬਾਬਾ ਫਰੀਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Detail of Baba Farid from a Guler painting showing an imaginary meeting of Sufi saints.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q335353|Q335353]] | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਜੀ|ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Guru Ram Das.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q3351571|Q3351571]] | [[ਲੇਖਕ:ਬੁੱਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ|ਬੁੱਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q34787|Q34787]] | [[ਲੇਖਕ:ਫਰੈਡਰਿਕ ਏਂਗਲਜ਼|ਫਰੈਡਰਿਕ ਏਂਗਲਜ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Friedrich Engels portrait (cropped).jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q35900|Q35900]] | [[ਲੇਖਕ:ਉਮਰ ਖ਼ਯਾਮ|ਉਮਰ ਖ਼ਯਾਮ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Omar Khayyam2.JPG|center|128px]] |- | [[:d:Q3631340|Q3631340]] | [[ਲੇਖਕ:ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ|ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Vir Singh 1972 stamp of India.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q3631344|Q3631344]] | [[ਲੇਖਕ:ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ|ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Portrait of the Punjabi poet Waris Shah (Lahore, ca.1859).jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q369920|Q369920]] | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ|ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Guru Arjan.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q370204|Q370204]] | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ|ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Guru Angad.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q377881|Q377881]] | [[ਲੇਖਕ:ਬੰਕਿਮਚੰਦਰ ਚੱਟੋਪਾਧਿਆਏ|ਬੰਕਿਮਚੰਦਰ ਚੱਟੋਪਾਧਿਆਏ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Bankimchandra Chattapadhay.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q377808|Q377808]] | [[ਲੇਖਕ:ਭਗਤ ਸਿੰਘ|ਭਗਤ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Bhagat Singh 1929.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q380728|Q380728]] | [[ਲੇਖਕ:ਫਿਓਦਰ ਸੋਲੋਗਬ|ਫਿਓਦਰ ਸੋਲੋਗਬ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Sologub-1909.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q3811239|Q3811239]] | [[ਲੇਖਕ:ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ|ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Photograph of Sardar Teja Singh.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q3812755|Q3812755]] | [[ਲੇਖਕ:ਰਾਮ ਸਰੂਪ ਅਣਖੀ|ਰਾਮ ਸਰੂਪ ਅਣਖੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q404622|Q404622]] | [[ਲੇਖਕ:ਸ਼ਰਤਚੰਦਰ|ਸਰਤ ਚੰਦਰ ਚਟੋਪਾਧਿਆਏ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Sarat Chandra Chattopadhyay portrait.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q42831|Q42831]] | [[ਲੇਖਕ:ਇਵਾਨ ਤੁਰਗਨੇਵ|ਇਵਾਨ ਤੁਰਗਨੇਵ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Turgenev by Repin.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q43423|Q43423]] | [[ਲੇਖਕ:ਈਸਪ|ਈਸਪ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Aesop pushkin01.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q454703|Q454703]] | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰੂ ਅਮਰ ਦਾਸ ਜੀ|ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Amardas-Goindwal.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q45765|Q45765]] | [[ਲੇਖਕ:ਜੈਕ ਲੰਡਨ|ਜੈਕ ਲੰਡਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Jack London young.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q4724829|Q4724829]] | [[ਲੇਖਕ:ਅਲੀ ਹੈਦਰ ਮੁਲਤਾਨੀ|ਅਲੀ ਹੈਦਰ ਮੁਲਤਾਨੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q47737|Q47737]] | [[ਲੇਖਕ:ਖ਼ਲੀਲ ਜਿਬਰਾਨ|ਖ਼ਲੀਲ ਜਿਬਰਾਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Kahlil Gibran 1913.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q48545174|Q48545174]] | [[ਲੇਖਕ:ਫ੍ਰੈਂਕ ਲੁਗਾਰਡ ਬ੍ਰੇਨ|ਫ੍ਰੈਂਕ ਲੁਗਾਰਡ ਬ੍ਰੇਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q488539|Q488539]] | [[ਲੇਖਕ:ਸੁਲਤਾਨ ਬਾਹੂ|ਸੁਲਤਾਨ ਬਾਹੂ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q535|Q535]] | [[ਲੇਖਕ:ਵਿਕਟਰ ਹਿਊਗੋ|ਵਿਕਟਰ ਹਿਊਗੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Victor Hugo by Étienne Carjat 1876 - full.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q5673|Q5673]] | [[ਲੇਖਕ:ਹਾਂਸ ਕ੍ਰਿਸਚਨ ਆਂਡਰਸਨ|ਹਾਂਸ ਕ੍ਰਿਸਚੀਅਨ ਐਂਡਰਸਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Hans Christian Andersen by Thora Hallager 1869.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q5678981|Q5678981]] | [[ਲੇਖਕ:ਹਾਸ਼ਮ ਸ਼ਾਹ|ਹਾਸ਼ਮ ਸ਼ਾਹ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q5685|Q5685]] | [[ਲੇਖਕ:ਐਂਤਨ ਚੈਖਵ|ਐਂਤਨ ਚੈਖਵ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Anton Chekhov with bow-tie sepia image.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q584501|Q584501]] | [[ਲੇਖਕ:ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦ|ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:ShahMuhammad.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q60803|Q60803]] | [[ਲੇਖਕ:ਖ਼ਵਾਜਾ ਗ਼ੁਲਾਮ ਫ਼ਰੀਦ|ਖਵਾਜਾ ਗ਼ੁਲਾਮ ਫ਼ਰੀਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q61119073|Q61119073]] | [[ਲੇਖਕ:ਹਦਾਇਤੁੱਲਾ|ਹਦਾਇਤੁੱਲਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q6347061|Q6347061]] | [[ਲੇਖਕ:ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ|ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Photograph of Kahn Singh of Nabha.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q6368245|Q6368245]] | [[ਲੇਖਕ:ਕਰਮ ਸਿੰਘ|ਕਰਮ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Portrait photograph of Karam Singh, a Sikh historian, ca.1900–30.png|center|128px]] |- | [[:d:Q65396609|Q65396609]] | [[ਲੇਖਕ:ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਗੰਗਾ ਸਿੰਘ|ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਗੰਗਾ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q6792411|Q6792411]] | [[ਲੇਖਕ:ਸਾਈਂ ਮੌਲਾ ਸ਼ਾਹ|ਮੌਲਾ ਸ਼ਾਹ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Sain Maula Shah.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q692|Q692]] | [[ਲੇਖਕ:ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ|ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Shakespeare.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q7200|Q7200]] | [[ਲੇਖਕ:ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਪੁਸ਼ਕਿਨ|ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਪੁਸ਼ਕਿਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Kiprensky Pushkin.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q7241|Q7241]] | [[ਲੇਖਕ:ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ|ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Rabindranath Tagore in 1909.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q7243|Q7243]] | [[ਲੇਖਕ:ਲਿਉ ਤਾਲਸਤਾਏ|ਲਿਉ ਤਾਲਸਤਾਏ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:L.N.Tolstoy Prokudin-Gorsky.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q7245|Q7245]] | [[ਲੇਖਕ:ਮਾਰਕ ਟਵੇਨ|ਮਾਰਕ ਟਵੇਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Mark Twain by AF Bradley.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q7260822|Q7260822]] | [[ਲੇਖਕ:ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ|ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Pooran Singh.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q7265733|Q7265733]] | [[ਲੇਖਕ:ਕਾਦਰਯਾਰ|ਕਾਦਰਯਾਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q732446|Q732446]] | [[ਲੇਖਕ:ਸਚਲ ਸਰਮਸਤ|ਸਚਲ ਸਰਮਸਤ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Hazrat Sachal Sarmast.JPG|center|128px]] |- | [[:d:Q81059995|Q81059995]] | [[ਲੇਖਕ:ਪੰਡਤ ਨਰੈਣ ਸਿੰਘ|ਪੰਡਤ ਨਰੈਣ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q81265976|Q81265976]] | [[ਲੇਖਕ:ਬਰਕਤ ਸਿੰਘ ਅਨੰਦ|ਬਰਕਤ ਸਿੰਘ ਅਨੰਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q81576|Q81576]] | [[ਲੇਖਕ:ਰਸ਼ੀਦ ਜਹਾਂ|ਰਸ਼ੀਦ ਜਹਾਂ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | |- | [[:d:Q83322|Q83322]] | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ|ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Mural painting of Guru Nanak from Gurdwara Baba Atal Rai.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q87346367|Q87346367]] | [[ਲੇਖਕ:ਬਾਬੂ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ|ਬਾਬੂ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q87408047|Q87408047]] | [[ਲੇਖਕ:ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸਾਹਣੀ|ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸਾਹਣੀ]] | | |- | [[:d:Q87408093|Q87408093]] | [[ਲੇਖਕ:ਬਲਬੀਰ ਢਿੱਲੋਂ|ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q87408045|Q87408045]] | [[ਲੇਖਕ:ਬਲਵੰਤ ਚੌਹਾਨ|ਬਲਵੰਤ ਚੌਹਾਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q905|Q905]] | [[ਲੇਖਕ:ਫ਼ਰਾਂਜ਼ ਕਾਫ਼ਕਾ|ਫ਼ਰਾਂਜ਼ ਕਾਫ਼ਕਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Franz Kafka, 1923.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q9061|Q9061]] | [[ਲੇਖਕ:ਕਾਰਲ ਮਾਰਕਸ|ਕਾਰਲ ਮਾਰਕਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Karl Marx 001 restored.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q930489|Q930489]] | [[ਲੇਖਕ:ਯੋਸ਼ੀਕੀ ਹਯਾਮਾ|ਯੋਸ਼ੀਕੀ ਹਯਾਮਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Yoshiki Hayama.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q9327|Q9327]] | [[ਲੇਖਕ:ਮੋਪਾਸਾਂ|ਮੋਪਾਂਸਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Maupassant par Nadar.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q96141534|Q96141534]] | [[ਲੇਖਕ:ਪਿਆਰਾ ਸਿੰਘ ਭੌਰ|ਪਿਆਰਾ ਸਿੰਘ ਭੌਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q20607826|Q20607826]] | [[ਲੇਖਕ:ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ|ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਕਾਮਿਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Tara Singh Kamil.png|center|128px]] |- | [[:d:Q136099836|Q136099836]] | [[ਲੇਖਕ:ਜਿਤੇਸ਼ ਤਾਂਗੜੀ|ਜਿਤੇਸ਼ ਤਾਂਗੜੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q136100973|Q136100973]] | [[ਲੇਖਕ:ਭਾਈ ਹਰਿੰਦਰ|ਭਾਈ ਹਰਿੰਦਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q136436115|Q136436115]] | [[ਲੇਖਕ:ਨਿਰਮਲ ਬਰਾੜ|ਨਿਰਮਲ ਬਰਾੜ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q130564248|Q130564248]] | [[ਲੇਖਕ:ਲਾਹੌਰਾ ਸਿੰਘ ਮੁਸੱਵਰ|ਲਾਹੌਰਾ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q139817324|Q139817324]] | [[ਲੇਖਕ:ਲੱਖ ਸ਼ਾਹ|ਲੱਖ ਸ਼ਾਹ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q4900761|Q4900761]] | [[ਲੇਖਕ:ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ|ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:A painting of Guru Gobind Singh and the court poet Bhai Nand Lal Goya.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q138786197|Q138786197]] | [[ਲੇਖਕ:ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ|ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q15731651|Q15731651]] | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰਮੀਤ ਕੜਿਆਲਵੀ|ਗੁਰਮੀਤ ਕੜਿਆਲਵੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Gurmeet Karyalvi.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q87346384|Q87346384]] | [[ਲੇਖਕ:ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਚਤਰਥ|ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਚਤਰਥ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q141708132|Q141708132]] | [[ਲੇਖਕ:ਗਿਆਨ ਚੰਦ ਧੌਣ|ਗਿਆਨ ਚੰਦ ਧੌਣ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q141708198|Q141708198]] | [[ਲੇਖਕ:ਡਾ. ਲੋਕ ਰਾਜ|ਡਾ. ਲੋਕ ਰਾਜ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q20606957|Q20606957]] | [[ਲੇਖਕ:ਜਗਤਾਰਜੀਤ|ਜਗਤਾਰਜੀਤ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Jagtarjeet Singh at Bhai Vir Singh Sahitya Sadan - 17 Feb 2018 02.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q31787859|Q31787859]] | [[ਲੇਖਕ:ਭਗਵਾਨ ਸਿੰਘ|ਭਗਵਾਨ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q136368968|Q136368968]] | [[ਲੇਖਕ:ਜਗਮੋਹਨ ਸਿੰਘ|ਪ੍ਰੋ. ਜਗਮੋਹਨ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Prof. Jagmogan.png|center|128px]] |- | [[:d:Q5284740|Q5284740]] | [[ਲੇਖਕ:ਡਾਕਟਰ ਦੀਵਾਨ ਸਿੰਘ ਕਾਲੇਪਾਣੀ|ਡਾ. ਦੀਵਾਨ ਸਿੰਘ ਕਾਲੇਪਾਣੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Diwan singh kalpeni.png|center|128px]] |} {{Wikidata list end}} jr228d2bs4bq5i6i2n1yotuvlv3391l 250 44733 242935 134255 2026-11-10T02:31:41Z Satdeep Gill 13 242935 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>ਗੱਲ ਜਾਂ ਘਟਨਾ ਪਿੱਛੇ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਜ਼ਰੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਬਿਨਾਂ ਕਾਰਨ ਕੋਈ ਘਟਨਾ ਨਹੀਂ ਵਾਪਰਦੀ। {{gap}}'''ਅੱਗ ਲੱਗਿਆਂ ਖ਼ੂਹ ਨਹੀਂ ਪੁੱਟੀਦੇ'''{{bar|2}}ਭਾਵ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਲੋੜੀਂਦੀ ਵਸਤੂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਪਹਿਲਾਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਐਨ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ। ਐਨ ਲੋੜ ਵੇਲੇ ਚੀਜ਼ ਲੱਭਣੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। {{gap}}'''ਅੱਗ ਲੈਣ ਆਈ ਘਰ ਵਾਲ਼ੀ ਬਣ ਬੈਠੀ'''{{bar|2}}ਇਹ ਅਖਾਣ ਉਦੋਂ ਵਰਤਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਬੰਦਾ ਦੂਜੇ ਬੰਦੇ ਤੋਂ ਕੋਈ ਲਾਭ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਉਸੇ ਲਾਭਦਾਇਕ ਵਸਤੂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਬਣ ਜਾਵੇ। ਕਿਸੇ ਭਲੇ-ਮਾਣਸ ਦੀ ਭਲਮਾਣਸੀ ਦਾ ਨਾਜਾਇਜ਼ ਲਾਭ ਉਠਾਉਣਾ। {{gap}}'''ਅਗਲਿਆਂ ਦੇ ਰਾਹ ਪਿਛਲਿਆਂ ਦੇ ਪੈਂਤੜੇ'''{{bar|2}}ਭਾਵ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਵਡੇਰਿਆਂ ਦੇ ਪਾਏ ਪੂਰਨਿਆਂ 'ਤੇ ਹੀ ਤੁਰਦੇ ਹਾਂ। ਪਿੱਛੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲ਼ੇ ਆਪਣੇ ਵਡੇਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਪੈੜਾਂ 'ਤੇ ਹੀ ਤੁਰਦੇ ਹਨ। {{gap}}'''ਅਗਲੇ ਨਹੀਂ ਭਾਉਂਦੇ, ਹੋਰ ਢਿੱਡ ਕਢੀਂ ਆਉਂਦੇ'''{{bar|2}}ਜਦੋਂ ਘਰ ਦਾ ਮਾਲਕ ਪਹਿਲਾਂ ਆਏ ਪ੍ਰਾਹੁਣਿਆਂ ਤੋਂ ਸਤਿਆ ਬੈਠਾ ਹੋਵੇ ਤੇ ਅੱਗੋਂ ਹੋਰ ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਅਣਸੱਦੇ ਪ੍ਰਾਹੁਣੇ ਆ ਜਾਣ ਤਾਂ ਇਹ ਅਖਾਣ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। {{gap}}'''ਅੱਗਾ ਤੇਰਾ ਤੇ ਪਿੱਛਾ ਮੇਰਾ'''{{bar|2}}ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਚੱਲਣ ਅਥਵਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪ੍ਰਗਟਾਣਾ ਹੋਵੇ ਉਦੋਂ ਇਹ ਅਖਾਣ ਬੋਲਦੇ ਹਨ। {{gap}}'''ਅਗਾਈ ਸੌ ਸਵਾਈ'''{{bar|2}}ਇਸ ਅਖਾਣ ਵਿੱਚ ਫ਼ਸਲ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਅਗੇਤੀ ਬੀਜਣ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਗੇਤੀ ਫ਼ਸਲ ਚੰਗਾ ਝਾੜ ਦੇਂਦੀ ਹੈ। {{gap}}'''ਅੱਗੇ ਅਗੇਰੇ ਜਾਹ, ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਖੱਟਿਆ ਖਾ'''{{bar|2}}ਭਾਵ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਿੱਥੇ ਮਰਜ਼ੀ ਚਲੇ ਜਾਓ ਦੇਸ਼ਾਂ-ਪ੍ਰਦੇਸਾਂ 'ਚ ਫਿਰ ਲਵੋ, ਕਮਾਈ ਤਾਂ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਹੀ ਖਾਣੀ ਹੈ। {{gap}}'''ਅੱਗੇ ਈ ਬੋਬੋ ਟੱਪਣੀ, ਮਗਰੋਂ ਢੋਲਾਂ ਦੀ ਗੜਗੱਜ'''{{bar|2}}ਇਹ ਅਖਾਣ ਉਦੋਂ ਬੋਲਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਅੱਯਾਸ਼ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਉਹਦੇ ਵਰਗੇ ਹੀ ਅੱਯਾਸ਼ ਤੇ ਫ਼ਜ਼ੂਲ ਖ਼ਰਚ ਸਾਥੀ ਮਿਲ਼ ਜਾਣ। {{gap}}'''ਅੱਗੇ ਸੱਪ ਤੇ ਪਿੱਛੇ ਸ਼ੀਂਹ'''{{bar|2}}ਇਹ ਅਖਾਣ ਉਦੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਪੁਰਸ਼ ਦੁਚਿੱਤੀ ਵਿੱਚ ਫਸ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਕਾਰ ਵਿੱਚ ਅੰਤਿਮ ਨਿਰਣਾ ਲੈਣ ਜਾਂ ਨਾ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਦੋਹੀਂ ਪਾਸੀਂ ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੋਵੇ। {{gap}}'''ਅੱਗੇ ਕਮਲੀ, ਉਤੋਂ ਪੈ ਗਈ ਸਿਵਿਆਂ ਦੇ ਰਾਹ'''{{bar|2}}ਜਦੋਂ ਮੂਰਖ਼ ਬੰਦਾ ਹੋਰ ਮੂਰਖ਼ਾਂ ਵਾਲੇ ਕੰਮ ਕਰੇ ਉਦੋਂ ਇਹ ਅਖਾਣ ਵਰਤਦੇ ਹਨ।{{nop}}<noinclude>{{center|ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ/18}}</noinclude> cgxzb6j6xq5106jxhhjb13f2euzda8s 250 51081 242921 171955 2026-11-09T21:32:01Z Charan Gill 36 242921 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Rajdeep ghuman" />{{rh|੪|ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}}</noinclude>ਓਹ ਫ਼ਾਰਸੀ ਤੇ ਅਰਬੀ ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਨਾਮਾਂ ਦੀ ਉਲਟਾ ਪੁਲਟੀ ਬੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਇੱਸੇ ਲਈ ਬੁਧਸਿੰਘ ਨੇ ਬੀ ਉਸੇ ਢੰਗ ਤੇ ਤਰਜਮਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਉਸਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਚੰਗੀ ਤਰਾਂ ਨਿਸਚਾ ਹੋਗਿਆ ਜੋ ਓਹ ਤਰਜਮਾ ਸਾਰੇ ਪੰਚਤੰਤ੍ਰ ਦਾ ਜਿਉਂ ਕਾ ਤਿਉਂ ਨਹੀਂ ਹੋਯਾ ਹੋਊ ਜੇਕਰ ਓਹ ਤਰਜਮਾ ਠੀਕ ਠੀਕ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਬੁਧਸਿੰਘ ਦਾ ਤਰਜਮਾ ਵੀ ਠੀਕ ਹੁੰਦਾ॥ {{gap}}ਪਰ ਇਹ ਬਾਤ ਸਭਨਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਰਹੇ ਕਿ ਜਦ ਦੂਸਰੇ ਦੇਸ ਵਾਲੇ ਤਾਂ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹ ਪੜ੍ਹਕੇ ਲਾਇਕ ਹੋਜਾਨ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਦੇਸੀ ਭਾਈ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੱਡਿਆਂ ਨੇ ਇਹ ਵਿੱਦ੍ਯਾ ਆਪਣੇ ਜਿਗਰ ਵਿਚੋਂ ਕੱਢੀ ਸੀ ਖ਼ਾਲੀ ਰਹਿਜਾਨ ਇਸ ਘਾਟੇ ਦੇ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਅਸਾਂ ਨੇ ਇਸ ਰਾਜਨੀਤਿ ਗ੍ਰੰਥ ਦੇ ਤਰਜਮੇ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਖਾ ਵਿਖੇ ਇਰਾਦਾ ਕੀਤਾ॥ {{gap}}ਅਸਾਂ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਤਰਜਮਾ ਪੰਚਤੰਤ੍ਰ ਤੋਂ ਜੋ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿਖੇ ਬਿਸ਼ਨੁਸ਼ਰਮਾ ਨਾਮੀ ਪੰਡਿਤ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਹੋਯਾ ਹੈ ਅਰੰਭ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਬਣਾਉਣ ਵਿਖੇ ਜਿਥੋਂ ਤੀਕ ਹੋ ਸਕਿਆ ਹੈ ਪੰਚਤੰਤ੍ਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਨਾਮ ਓਹੀ ਰਹਿਣ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਜਿੱਥੇ ਸਿੱਧੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸੀ ਉੱਥੇ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਸ਼ਲੋਕ ਸੇ ਉਥੇ ਦੋਹਰਾ ਕਬਿੱਤ ਬਣਾਏ ਜਿਸ ਤੋਂ ਇਹ ਸਾਫ਼ ਜ਼ਾਹਿਰ ਹੋਜਾਏ ਜੋ ਏਹ ਤਰਜਮਾ ਪੂਰਾ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕੁਝ ਆਪਣੀ ਮਿਲਾਉਟ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਨਾ ਕੋਈ ਬਾਤ ਛੱਡੀ ਹੈ॥ {{gap}}ਕਈਆਂ ਮਿਤ੍ਰਾਂ ਨੇ ਏਹ ਬਾਤ ਭੀ ਆਖੀ ਕਿ ਇਸਦੇ ਕਈ ਸ਼ਲੋਕ ਘਟਾ ਦੇਵੋ ਪਰ ਅਸਾਂ ਇਹ ਬਾਤ ਉਚਿਤ ਨਹੀਂ ਸਮਝੀ ਕਿਉਂ ਜੋ ਪੂਰਾ ਤਰਜਮਾ ਤਦ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਸਦਾ ਇਕ ਅੱਖਰ ਬੀ ਨਾ ਛੱਡਿਆ ਜਾਏ ਸੋ ਇਸੇਤਰਾਂ ਕੀਤਾ ਪਰ ਫੇਰ ਬੀ ਦੋ ਸ਼ਲੋਕ ਛੱਡਨੇ ਪਏ॥ {{gap}}ਅੰਤ ਵਿਖੇ ਇਹ ਬਾਤ ਦੱਸਨੀ ਭੀ ਕੁਝ ਅਜੋਗ ਨਹੀਂ ਮਲੂਮ ਹੁੰਦੀ ਕਿ ਅਸਾਂ ਇਸਦੇ ਤਰਜਮੇ ਕਰਣ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਚਿਰ ਦਾ ਕੀਤਾ ਹੋਯਾ ਸੀ ਪਰ ਉੱਦਮ ਨਾ ਹੋਯਾ ਪਰ ਹੁਣ ਕਈਆਂ ਮਿਤ੍ਰਾਂ ਨੇ ਇਸਦੇ ਤਰਜਮੇ ਕਰਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਉਕਸਾਯਾ<noinclude></noinclude> 65em8xqkm34efvjpo1blubxs63jxrwd 0 57832 242923 157844 2026-11-09T23:59:57Z Harchand Bhinder 2624 242923 wikitext text/x-wiki {{header | title = ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੇ ਗੀਤ | author = ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ | translator = | section = | previous = | next = [[ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੇ ਗੀਤ/ਦੋ ਸ਼ਬਦ|ਦੋ ਸ਼ਬਦ]] | year = 2012 | notes = }} <pages index="ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੇ ਗੀਤ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf" from=3 to=3 /> {{dhr|3em}} {{page break}} <pages index="ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੇ ਗੀਤ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf" from=4 to=4 /> {{page break}} <pages index="ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੇ ਗੀਤ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf" from=5 to=5 /> {{page break}} <pages index="ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੇ ਗੀਤ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf" from=6 to=10 /> tfeeaun2grwk2v1asbowzhla6lb5t78 0 57833 242926 157845 2026-11-10T00:14:50Z Harchand Bhinder 2624 242926 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../]] | author = ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ | translator = | section = ਲੋਰੀਆਂ | previous = [[ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੇ ਗੀਤ/ਸਿਰੜ-ਸਿਦਕ ਤੇ ਸੁਹਿਰਦਤਾ ਦੀ ਮੂਰਤ|ਸਿਰੜ-ਸਿਦਕ ਤੇ ਸੁਹਿਰਦਤਾ ਦੀ ਮੂਰਤ]] | next = [[ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੇ ਗੀਤ/ਕਿੱਕਲੀ|ਕਿੱਕਲੀ]] | notes = }} <pages index="ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੇ ਗੀਤ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf" from=17 to=23 /> p9ftjqqfvnr2fl8eu5s5cqngl1d4mdr 0 57886 242927 157992 2026-11-10T00:22:21Z Harchand Bhinder 2624 242927 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../]] | author = ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ | translator = | section = ਲੋਹੜੀ ਦੇ ਗੀਤ | previous = [[../ਸਾਂਝੀ ਦੇ ਗੀਤ|ਸਾਂਝੀ ਦੇ ਗੀਤ]] | next = [[../ਲੇਖਕ ਨਾਲ਼ ਮੁਲਾਕਾਤ|ਲੇਖਕ ਨਾਲ਼ ਮੁਲਾਕਾਤ]] | notes = }} <pages index="ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੇ ਗੀਤ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf" from=151 to=157 /> or8c8r9sohrh94kpep82ribpjm1zbi7 242928 242927 2026-11-10T00:23:27Z Harchand Bhinder 2624 242928 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../]] | author = ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ | translator = | section = ਲੋਹੜੀ ਦੇ ਗੀਤ | previous = [[../ਸਾਂਝੀ ਦੇ ਗੀਤ|ਸਾਂਝੀ ਦੇ ਗੀਤ]] | next = [[ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੇ ਗੀਤ/ਲੇਖਕ ਨਾਲ਼ ਮੁਲਾਕਾਤ|ਲੇਖਕ ਨਾਲ਼ ਮੁਲਾਕਾਤ]] | notes = }} <pages index="ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੇ ਗੀਤ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf" from=151 to=157 /> csdooq0j1ur65kq8cdbo58vwonc35s3 242929 242928 2026-11-10T00:27:06Z Harchand Bhinder 2624 242929 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../]] | author = ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ | translator = | section = ਲੋਹੜੀ ਦੇ ਗੀਤ | previous = [[../ਸਾਂਝੀ ਦੇ ਗੀਤ|ਸਾਂਝੀ ਦੇ ਗੀਤ]] | next = [[../ਲੇਖਕ ਨਾਲ਼ ਮੁਲਾਕਾਤ|ਲੇਖਕ ਨਾਲ਼ ਮੁਲਾਕਾਤ]] | notes = }} <pages index="ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੇ ਗੀਤ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf" from=151 to=157 /> or8c8r9sohrh94kpep82ribpjm1zbi7 250 61083 242895 187280 2026-11-09T15:08:54Z Harchand Bhinder 2624 242895 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Dugal harpreet" /></noinclude>ਪਰ ਇਹ ਕਿਰਪਾ ਕਰਨੀ ਕਿ ਕਿਸੇ ਦੂਜੇ ਦੇ ਕੰਨੀਂ ਖਬਰ ਨਾ ਪਵੇ, ਨਾ ਤੁਹਾਡੇ ਪਤੀ ਦੇ, ਨਾ ਕਿਸੇ ਨੌਕਰ ਦੇ, ਐਥੋਂ ਤੀਕ ਕਿ ਕਾਕੇ ਨੂੰ ਬੀ ਖਬਰ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਭੇਤ ਦੇ ਖੁੱਲ੍ਹਿਆਂ ਨਾ ਕੇਵਲ ਮੈਨੂੰ ਅਪਦਾ ਪਵੇਗੀ, ਸਗੋਂ ਤੁਸੀਂ ਬੜੇ ਦੁਖ ਵਿਚ ਫਸ ਜਾਓਗੇ। {{gap}}ਫਾਤਮਾ—ਰਬ ਚੰਗੀ ਕਰੇਗਾ। ਆਹ ਇਕ ਹੋਰ ਬੂਹਾ ਹੈ, ਜੇ ਕਦੇ ਕੋਈ ਮੁਸੀਬਤ ਪਹੁੰਚੀ ਦੇਖੋ ਤਦ ਇਸ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹ ਦੇਣਾ ਇਥੋਂ ਬਾਹਰ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਸੁਰੰਗੋ ਸੁਰੰਗ ਰਾਹ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਗੇ ਕੁਛ ਪੱਥਰ ਹਨ ਜੋ ਛੇਤੀ ਰਾਹ ਦੇਂਦੇ ਹਨ, ਸੋ ਝੱਟ ਏਧਰੋਂ ਨਿਕਲ ਜਾਣਾ। {{center|{{x-larger|'''੬. ਕਾਂਡ।'''}}}} {{gap}}ਹੁਣ ਸਤਵੰਤ ਕੌਰ ਆਪਣੀ ਆਪੇ ਪਾਈ ਕੈਦ ਭੋਗਣ ਲਗ ਗਈ। ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਅੰਦਰ ਨਾਲ ਵਿਹਾਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਾਤਮਾ ਦਿਨ ਵਿਚ ਕਈ ਫੇਰੇ ਪਾਉਂਦੀ, ਪਰ ਜਦ ਘਰ ਵਿਚ ਕੋਈ ਨਾ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ। ਇਸਨੇ ਕੀਤੇ ਦਾ ਬਦਲਾ ਖੂਬ ਲਾਹਿਆ। ਆਪਣੀ ਮੁੱਲ ਲਈ ਗੋਲੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਪੂਰੀ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਫਾਤਮਾ ਨੂੰ ਇਕ ਹੈਰਾਨਗੀ ਲਗੀ ਕਿ ਮੈਂ ਤਾਂ ਘੜੀ ਭਰ ਇਕੱਲੀ ਨਹੀਂ ਬੈਠ ਸਕਦੀ, ਇਹ ਕੁੜੀ ਕਿੱਕਰ ਅੱਠ ਪਹਿਰ ਕੱਲਿਆਂ ਬਿਤਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸੋਚੇ ਪਰ ਸਮਝ ਨਾ ਪਵੇ। ਇਕ ਦਿਨ ਰਹਿ ਨਾ ਸਕੀ ਪੁੱਛਣ ਲਗੀ, 'ਬੀਬੀ! ਕੀ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਕਿ ਤੂੰ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਇਕੱਲੀ ਉਦਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ?' {{gap}}ਸਤਵੰਤ ਕੌਰ—ਬੀਬੀ! ਮੈਂ ਇਕੱਲੀ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। {{gap}}ਫਾਤਮਾ (ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ)—ਤੇਰੇ ਪਾਸ ਆਉਂਦਾ ਕੋਈ ਦਿੱਸਦਾ ਤਾਂ ਨਹੀਂ। {{nop}}<noinclude>{{c|-੨੯-}}</noinclude> cli5oi8j2kwb76ulbd1piphq56bcbnl 250 61101 242897 188062 2026-11-09T15:17:58Z Harchand Bhinder 2624 242897 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Dugal harpreet" />{{center|{{X-larger|'''੧੦. ਕਾਂਡ।'''}}}}</noinclude>{{gap}}ਕਾਬਲ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੂਰ ਕੋਈ ਤ੍ਰੈ ਕੁ ਘੜੀ ਦਿਨ ਚੜ੍ਹੇ ਇਕ ਰੁੱਖ ਹੇਠ ਦੋ ਜੁਆਨ ਜੋ ਲਾਲ ਪੱਗ ਤੋਂ ਹਿੰਦੂ ਜਾਪਦੇ ਹਨ ਬੈਠੇ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ:— {{gap}}ਪਹਿਲਾ—ਫੇਰ, ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ? {{gap}}ਦੂਜਾ—ਭਰਾ ਜੀ, ਮੈਂ ਕੀ ਦੱਸਾਂ? {{gap}}ਪਹਿਲਾ—ਮੰਗਵੀਂ ਹੀ ਚਾ ਦਿਓ। {{gap}}ਦੂਜਾ—ਔਖੀ ਗੱਲ। {{gap}}ਪਹਿਲਾ—ਮੈਂ ਫੇਰ ਅੰਨ ਕਿੱਕੁਰ ਅੰਗੀਕਾਰ ਕਰਾਂ? {{gap}}ਦੂਜਾ—ਇਸ ਗਲ ਦਾ ਫਿਕਰ ਮੈਨੂੰ ਬੀ ਹੈ, ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਰੋਜ਼ ਆ ਜਾਇਆ ਕਰੋ। {{gap}}ਪਹਿਲਾ—ਐਡੀ ਦੂਰੋਂ ਆ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਪੰਜ ਦਿਨ ਵਾਸਤੇ ਹੋਰ ਦੇ ਦਿਓ ਤਦ ਮੈਂ ਦਿਨ ਰਾਤ ਲਾਕੇ ਕੰਠ ਕਰ ਲਵਾਂ। {{gap}}ਦੂਜਾ—ਮੈਂ ਬਥੇਰਾ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਹੈ,ਓਹ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ। {{gap}}ਪਹਿਲਾ—ਮੈਨੂੰ ਚੋਰੀ ਕੱਢ ਦਿਓ। {{gap}}ਦੂਜਾ—ਚੌਰੀ ਕਿੱਕੁਰ ਕੱਢ ਦਿਆਂ? ਲੋਹੇ ਦੇ ਸੰਦੂਕਾਂ ਦੇ ਜੰਦਰੇ ਕੋਣ ਤੋੜ ਸਕੇ? {{gap}}ਪਹਿਲਾ—ਹੱਛਾ ਮੇਰੇ ਭਰਾ! ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚ ਹਿੰਮਤ ਨਹੀਂ ਸੀ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਚਾਟ ਹੀ ਕਿਉਂ ਲਾਈ? {{gap}}ਦੂਜਾ—ਮਾੜਾ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਭਲਾ ਹੀ ਹੈ ਨਾ। {{gap}}ਪਹਿਲਾ—ਹਾਂ, ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਅਫੀਮ ਖਾਣੀ ਸਿਖਾਲ ਕੇ ਫੇਰ ਡੱਬੀ ਲੁਕਾ ਲੈਣੀ ਕਿਹੀ ਭਲਿਆਈ ਹੈ? {{gap}}ਦੂਜਾ—ਤੂੰ ਦੱਸ ਮੇਰੇ ਕੀ ਵੱਸ ਹੈ? {{gap}}ਪਹਿਲਾ—ਠੀਕ ਹੈ, ਪਰ ਅਮਲੀ ਬੀ ਕੀ ਕਰੇ? {{nop}}<noinclude>{{c|-੪੬-}}</noinclude> na7fjm42allx73j3s4s6gzagmnpl4bx 250 61102 242898 188063 2026-11-09T15:18:49Z Harchand Bhinder 2624 242898 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Dugal harpreet" /></noinclude>{{gap}}ਦੂਜਾ—ਕੀ ਦੱਸਾਂ ਕੁਝ ਵਾਹ ਨਹੀਂ ਚਲਦੀ। {{gap}}ਪਹਿਲਾ—ਅੱਛਾ ਤੁਸੀਂ ਚਾਰ ਦਿਨ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਚੱਲ ਰਹੋ। {{gap}}ਦੂਜਾ—ਇਹ ਪਿਤਾ ਜੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ, ਓਹ ਡਰਦੇ ਹਨ, ਰਾਤੀਂ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚੋਂ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਰਾਮ ਰੌਲੇ ਦੀ ਖਬਰ ਆਈ ਹੈ ਅਰ ਅਮੀਰ ਬੜਾ ਤਪ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਆਸ ਤਾਂ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਖਬਰੇ ਐਥੋਂ ਦੇ ਸਿਖਾਂ ਪਰ ਬੀ ਕੁਝ ਕਹਿਰ ਉਤਰ ਪਵੇ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਲੁਕ ਕੇ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਏ। {{gap}}ਪਹਿਲਾ—ਹੱਛਾ ਫੇਰ, ਭੁੱਖ ਹੋਟੇ ਪ੍ਰਾਣ ਦੇ ਛੱਡਾਂਗੇ। {{gap}}ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆ ਗੱਲਾਂ ਇਕ ਨੱਢਾ ਸੁਣ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਹਥ ਜੋੜਕੇ ਅੱਗੇ ਆ ਖੜੋਤਾ ਅਰ ਬੋਲਿਆ ਕਿ ਮੈਂ ਅਣ-ਬੁਲਾਇਆ ਬੋਲਦਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਤੁਹਾਡੇ ਲਾਭ ਲਈ। ਤੁਸੀਂ ਪੰਜ ਗ੍ਰੰਥੀ ਪੋਥੀ ਮੰਗਦੇ ਹੋ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਾਠ ਦਾ ਰਸ ਪੈ ਗਿਆ ਹੈ ਤੇ ਇਹ ਦੇ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ। ਤੁਸਾਂ ਇਕ ਭੁੱਲ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜੇ ਕਦੀ ਜਪੁਜੀ ਹੀ ਕੰਠ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਤਾਂ ਬੀ ਪਾਠ ਦੀ ਬਹਾਰ ਤਾਂ ਲਗੀ ਰਹਿੰਦੀ, ਹੁਣ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਪਰਵਾਨ ਕਰੋ ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਸੇਵਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ। ਕਾਗਤ ਕਲਮ ਦਵਾਤ ਲਿਆ ਦਿਓ ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੱਥੀਂ ਲਿਖ ਦਿਆਂਗਾ। ਜਪੁਜੀ ਸਾਹਿਬ, ਹਜ਼ਾਰੇ ਦੇ ਸ਼ਬਦ, ਰਹੁਰਾਸ, ਸੋਹਿਲਾ, ਸੁਖਮਨੀ ਤੇ ਆਸਾ ਦੀ ਵਾਰ ਮੇਰੇ ਕੰਠ ਹਨ, ਬਾਕੀ ਬਾਣੀਆਂ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਇੰਨੀਆਂ ਬਾਣੀਆਂ ਚਾਹੋ ਤਦ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੋਥੀ ਲਿਖਕੇ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹਾਂ। {{gap}}ਇਹ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਖਬਰ ਸੁਣਕੇ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਚਰਨ ਫੜ ਲਏ ਅਰ ਚਾਉ ਨਾਲ ਬਿਹਬਲ ਹੋਕੇ ਬੋਲੇ:—ਧੰਨ ਜਨਮ, ਧੰਨ ਜਨਮ! ਕੋਈ ਸ਼ਹੀਦ ਸਿੰਘ ਆ ਬਹੁੜੇ, ਧੰਨ ਜਨਮ, ਧੰਨ ਜਨਮ, ਵਾਰਨੇ ਥੀਂ ਵੰਞਾਂ, ਕੁਰਬਾਨ ਥੀਂ ਵੰਞਾਂ। {{gap}}ਨੱਢਾ—ਮੇਰੇ ਪੈਰ ਨਾ ਫੜੋ, ਮੈਂ ਸ਼ਹੀਦ ਨਹੀਂ, ਤੁਹਾਡਾ ਹੀ ਸਿਖ ਭਰਾ ਸਾਧ ਸੰਗਤ ਦਾ ਸੇਵਕ ਹਾਂ। {{nop}}<noinclude>{{c|-੪੭-}}</noinclude> 5tp18ccucskt2dzyg4hkul5arfva5oh 250 61120 242896 188091 2026-11-09T15:10:59Z Harchand Bhinder 2624 242896 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Dugal harpreet" /></noinclude>ਕਿਉਂਕਿ ਪੋਥੀਆਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਸੀ, ਪਰ ਲੱਭਦੀ ਬੜੀ ਔਖੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਕਾਬਲ ਵਿਚ ਕਈ ਵੇਰ ਪੰਜ ਗ੍ਰੰਥੀ ਪੰਜ ਸੌ ਨੂੰ ਹੱਥ ਨਹੀਂ ਸੀ ਆਉਂਦੀ; ਪਰ ਇਸ ਭੁਜੰਗੀ ਨੇ ਬਿਨਾਂ ਪੈਸੇ ਲੀਤੇ ਦੇ ਕੇਵਲ ਅੰਨ ਬਸਤਰ ਦਾ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਤੋਰਕੇ ਕਈ ਪੋਥੀਆਂ ਲਿਖ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਹੌਲੇ ਹੌਲੇ ਸਾਰੇ ਸਿੰਘਾਂ ਵਿਚ ਇਸਦਾ ਜਸ ਫੈਲ ਗਿਆ; ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ 'ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ' ਸੀ। ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਚੰਗੀ ਆਗਤ ਭਾਗਤ ਹੋਣ ਲੱਗ ਪਈ। ਇਕ ਦਿਨ ਇਕ ਸ਼ਾਹੂਕਾਰ ਦਾ ਪਿਤਾ ਬੀਮਾਰ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕੋਈ ਐਸਾ ਸਿਖ ਲਿਆ ਜੋ ਸੁਖਮਨੀ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਪਾਠ ਸੁਣਾਵੇ। ਭਾਗਾਂ ਨੂੰ ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਉਥੇ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਲੈ ਗਏ। ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਐਸੀ ਮਧੁਰ ਸੁਰ ਨਾਲ ਪਾਠ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸਦਾ ਤਨ ਮਨ ਠਰ ਗਿਆ। ਉਸੇ ਦਿਨ ਉਸਨੂੰ ਕੁਝ ਫ਼ਰਕ ਬੀ ਪੈ ਗਿਆ ਅਰ ਕੁਛ ਦਿਨਾਂ ਮਗਰੋਂ ਰਾਜ਼ੀ ਬੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਉਸ ਬ੍ਰਿੱਧ ਨੂੰ ਐਸਾ ਪਿਆਰਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਉਸਨੇ ਇਸਨੂੰ ਘਰ ਆਪਣੇ ਪਾਸ ਰੱਖ ਲਿਆ। ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਸੁਖਮਨੀ ਜੀ ਦਾ ਰੋਜ਼ ਪਾਠ ਕਰਿਆ ਕਰੇ ਤੇ ਬ੍ਰਿੱਧ ਸੁਣਿਆਂ ਕਰੇ। ਇਕ ਦਿਨ ਬੁੱਢਾ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ ਕਿ ਆਪ ਨੂੰ ਕੋਈ ਲਾਲਚ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਕੋਈ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਮੈਂ ਆਪਦੀ ਕੀ ਸੇਵਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਫੇਰ ਬੀ ਜੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੁਝ ਸੇਵਾ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ ਜ਼ਰੂਰ? {{gap}}ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ—ਮੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ। ਇਕ ਹੈ, ਜੋ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ। {{gap}}ਬ੍ਰਿਧ—ਉਹ ਕੀਹ ਹੈ? {{gap}}ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ—ਕੀ ਦੱਸਾਂ? ਦੱਸਕੇ ਗੁਆਉਣੀ ਹੈ। {{gap}}ਬ੍ਰਿਧ—ਨਹੀਂ ਨਹੀਂ, ਜ਼ਰੂਰ ਦੱਸੋ? {{gap}}ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ—ਮੇਰਾ ਜੀ ਇਕ ਵੇਰ ਪੰਜਾਬ ਜਾਣੇ ਨੂੰ ਕਰਦਾ ਹੈ। {{nop}}<noinclude>{{c|-੪੯-}}</noinclude> e8gitk3r2zihe883jrtgz952yx5duyk 250 61166 242900 188585 2026-11-09T15:22:51Z Harchand Bhinder 2624 242900 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Dugal harpreet" /></noinclude>ਵਿਸਰਦਾ।' ਅਰਥਾਤ ਜਦ ਕਿਸੇ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕਿਸੇ ਦਾ ਪਿਆਰ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਸਰੂਪ ਹਨ:- ੧. ਜੇ ਪਿਆਰਾ ਪਾਸ ਹੈ ਤਾਂ ਜੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਿਆਰਾ ਨਜ਼ਰੋਂ ਉਹਲੇ ਨਾ ਹੋਵੋ ਤੇ ੨, ਜੇ ਪਿਆਰਾ ਉਹਲੇ ਹੋ ਤਾਂ ਜੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਿਆਰਾ ਮਨੋਂ ਨਾ ਵਿਸਰੇ, ਸੋ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਵਿਛੋੜੇ ਵੇਲੇ ਯਾ ਵਿੱਥ ਵੇਲੇ ਪਿਆਰ ਦੀ ਪੱਕੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ, 'ਯਾਦ' ਯਾ ਸਿਮਰਨ’ ਹੈ। ਇਹ ਦੂਜੀ ਗਲ ਹੈ। {{gap}}ਸੋ ਜਦ ਅਸੀਂ ਇਸ ਪਾਸੇ ਲਗੇ ਤਾਂ ਪਹਿਲੇ ਵਾਹਿਗਰੂ ਪਿਆਰੇ ਦੇ 'ਹੋਣ' ਦਾ ਫੇਰ ਉਸ ਦੇ 'ਅੰਗ ਸੰਗ ਹੋਣ' ਦਾ, ਫਰ 'ਸਾਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੋਣ' ਦਾ ਚੇਤਾ ਰਹੇਗਾ, ਉਹ ਮਾਨੋ ਸਾਨੂੰ ਵਿਸਰੇਗਾ ਨਹੀਂ। {{gap}}ਬਸੰਤ ਕੌਰ-ਪਰ ਅਸਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਡਿੱਠਾ ਨਹੀਂ ਨਾ ਹੋਇਆ। {{gap}}ਹਿੰਮਤ ਸਿੰਘ-ਇਹੋ ਤਾਂ ਮੈਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਡਿੱਠਾ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਸਮਝ ਲਓ ਕਿ ਪਰਦੇਸ਼ ਹੈ, ਯਾ ਐਉਂ ਸਮਝ ਲਓ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਰੂਪ ਰੰਗ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਸਾਨੂੰ ਉਹ ਮਾਨੋਂ ਉਹਲੇ ਹੈ। ਉਂਞ ਤਾਂ ਨੇੜੇ ਹੈ, ਪਰ ਦੀਹਦਾ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ 'ਪਿਆਰਾ' ਮਾਨੋਂ 'ਪਰਦੇਸ਼ ਹੈ' ਅਰਥਾਤ ਅਸੀਂ ਪਿਆਰੇ ਤੋਂ ਵਿਛੁੜੇ ਹੋਏ ਹਾਂ। ਹੁਣ ਸੋਚ ਲਓ ਕਿ ਜੇ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਪਿਆਰ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਪਿਆਰਾ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦਿਲੋਂ ਭੁੱਲੇਗਾ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਉਲਟ ਲਓ ਕਿ ਜੇ ਅਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਭੁੱਲੀਏ ਨਾ ਤਾਂ ਉਹੀ 'ਯਾਦ' ਮਾਨੋਂ ‘ਪਿਆਰ' ਹੈ। ਤਾਂ ਤੇ ਯਾਦ ਵਿਚ ਰਹਿਣਾ-ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿਚ ਰਹਿਣਾ- ਉਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਨਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਹੈ, ਅੰਗ ਸੰਗ ਹੈ ਅਰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਐਉਂ ਉਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖਣਾ ਚਿੱਤ ਵਿਚ ਪ੍ਰੇਮ ਨੂੰ ਵਸਾਉਣਾ ਹੈ। {{gap}}ਬਸੰਤ ਕੌਰ-ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਾਓ ਨਾ। {{nop}}<noinclude>{{c|-੧੧੧-}}</noinclude> j849wklabv3s6hgy9pzhizzjvgl7a7u 250 61167 242902 188586 2026-11-09T15:23:50Z Harchand Bhinder 2624 242902 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Dugal harpreet" /></noinclude>{{gap}}ਹਿੰਮਤ ਸਿੰਘ--ਜੇ ਸਾਡੇ ਘਰ 'ਧ੍ਰੇਕ' ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਬੀਜ ਪਵੇਗਾ 'ਧ੍ਰਿਕੋਨਾ'। ਜੋ ਸਾਡੇ ਪਾਸ ‘ਧ੍ਰਿਕੋਨਾ' ਹੈ ਇਹ ਬੀਜ ਦੇਈਏ ਤਾਂ 'ਧ੍ਰੇਕ' ਦਾ ਬੂਟਾ ਹੋ ਆਵੇਗਾ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੇ ਪ੍ਰੇਮ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਲਗਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਸਰੂਪ ਕੀ ਹੈ ਪ੍ਰੀਤਮ ਹਰਦਮ ਯਾਦ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜੇ ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਦੀ ਯਾਦ ਲਗਾਤਾਰ ਅੰਦਰ ਵਸਾ ਲਈਏ ਤਾਂ ਇਹ ਯਾਦ ਪ੍ਰੇਮ ਬਣ ਜਾਏਗੀ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਫੁਰਮਾਇਆ ਹੈ:- {{Block center|<poem>'ਗੁਰਾ ਇਕ ਦੇਹਿ ਬੁਝਾਈ॥ ਸਭਨਾ ਜੀਆ ਕਾ ਇਕੁ ਦਾਤਾ ਸੋ ਮੈਂ ਵਿਸਰਿ ਨ ਜਾਈ॥'</poem>}} {{gap}}ਜੇ ਸਾਨੂੰ ਸਾਡਾ ਰੱਬ ਯਾਦ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕਾਰਜ ਹੋ ਗਿਆ। ਜੇ ਯਾਦ ਨਾ ਰਹੇ ਤਾਂ ਫਿਰ ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਜਪੀਦਾ ਹੈ। ਨਾਮ ਜਪਦਿਆਂ ਉਹ ਫਿਰ ਯਾਦ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਯਾ ਇਉਂ ਕਹੋ ਕਿ ਮਨ ਵਿਚ ਵਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਨ ਵਿਚ ਸਾਈਂ ਆਪਣੇ ਦੀ ਯਾਦ ਰੱਖਣਾ ਨਾਮ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਹੈ। ਸਿਮਰਨ ਕਰਦਿਆਂ ਉਸ ਨਾਲ ਜਾ ਮਿਲੀਦਾ ਹੈ, ਫੇਰ ਵਿੱਥ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ। ਇਸੇ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਬਾਤ ਨੂੰ ‘ਨਾਮ' ਆਖੀਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਬਸੰਤ ਕੌਰ-ਪਰ ਜੀ, ਜੋ ਕੋਈ ਐਵੇਂ ਪਿਆ ਨਾਮ ਰਟ। {{gap}}ਹਿੰਮਤ ਸਿੰਘ-ਭੋਲੀਏ! ਨਾਮ ਜਪਣਾ ਜੀਉਂਦੇ ਜਾਗਦੇ ਬੰਦੇ ਨੇ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਨਿਰਜਿੰਦ ਕੋਲੂ ਚਰਖੇ ਨੇ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਨਾ ਜਪਣਾ। ਜੋ ਕੰਮ ਜਿੰਦ ਵਾਲਾ ਕਰੇਗਾ ਮਨ ਤੇ ਅਸਰ ਪਏਗਾ। ਜਦ ਕਿ ਅਸਾਂ ਇਹ ਸਮਝ ਕੇ ਨਾਮ ਜਪਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਿਮਰਨ ਬਣ ਜਾਵੇ ਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਬਣ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਸਾਡੀ ਨੀਯਤ ਮਨੋਰਥ ਨੂੰ ਪਾਵੇਗੀ। ਹਾਂ, ਜੋ ਪਖੰਡ ਲਈ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਵੱਖਰੀ ਗਲ ਹੈ। {{gap}}ਬਸੰਤ ਕੌਰ-ਊਂਈ! ਕੀਕੂੰ ਮੈਂ ਭੁਲੇਵਿਆਂ ਵਿਚ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹਾਂ ਭਲਾ ਜੀ ਰੱਬ ਜ ਨਾਲ ਪ੍ਯਾਰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ? {{nop}}<noinclude>{{c|-੧੧੨-}}</noinclude> 5jywsyg1yn4lp2w0m7js2jig0lse17r 250 65166 242904 188850 2026-11-09T15:30:26Z Harchand Bhinder 2624 242904 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Dugal harpreet" /></noinclude>ਨਾਲ ਬਾਪ ਦਾ ਇਤਨਾ ਅਤੁੱਟ ਹੈ ਕਿ ਓਹ ਮੈਥੋਂ ਜੁਦਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ, ਪਰ ਏਸ ਕੰਮ ਦੀ ਖ਼ਾਤਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਜੁਦਾਈ ਬੀ ਝੱਲਣੀ ਪਈ ਹੈ। ਬੱਸ ਏਤਨਾਂ ਹੀ ਖੋਟ ਹੈ। {{gap}}ਜਸਵੰਤ-ਤੁਹਾਡੀ ਆਪਣੀ ਮਤੇਈ ਮਾਂ ਨਾਲ ਕਿਉਂ ਅਣਬਣ ਹੋਈ? {{gap}}ਆਗ਼ਾ-ਏਸ ਦਾ ਕੀਹ ਪੁੱਛਣਾ ਹੋਇਆ? ਮੇਰਾ ਜੀ ਕੁਦਰਤੋਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਪਰਵਾਰ ਦੇ ਉਲਟ ਹੈ। ਧੱਕਾ ਕਰਨਾ, ਮਾਰਨਾ, ਪਾਪ ਕਰਨੇ ਮੈਨੂੰ ਬੂਰੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ ਤੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਹਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਤੋਂ ਰੰਗ ਹੋਰ, ਅੰਦਰੋਂ ਹੋਰ। ਅਸਲ ਵਿਚ ਮੈਨੂੰ ਕੀਹ ਥਹੁ ਲੱਗਣਾ ਸੀ, ਮੇਰੀ ਦਾਈ ਨੇ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਭਿਣਕ ਪਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਕਿ ਮਤੇਈ ਮਾਂ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਪਿਆਰ ਤੋਂ ਸੰਭਲਕੇ ਰਹੀਂ ਇਹ ਪਿਆਰ ਕੁਛ ਖੋਟਾ ਹੈ। {{gap}}ਜਸਵੰਤ—ਤਦ ਤਾਂ ਦਾਈ ਦੀ ਸ਼ਾਮਤ ਆਪੇ ਸਿਰ ਚੜ੍ਹਕੇ ਆਈ ਸੀ ਅੱਛਾ ਹੂਣ^......। {{gap}}ਆਗ਼ਾ (ਕਾਹਲਾ ਹੋਕੇ)-ਫੇਰ ਹੁਣ ਕੀਕੂੰ ਕਰੀਏ? {{gap}}ਜਸਵੰਤ-ਕੀ ਉਸ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਘਰੋਂ ਕੱਢਕੇ ਲਿਆ ਸਕਦੇ ਹੋ? {{gap}}ਆਗ਼ਾ-ਘਰੋਂ ਕੱਢਣਾ ਤਾਂ ਕੀਹ ਔਖਾ ਹੈ? ਅੱਗੋਂ ਸੰਭਾਲਣਾ ਔਖਾ ਹੈ। ਮੇਰਾ ਕੋਈ ਦਰਦੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਜਿੱਥੇ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਲੁਕਾਵਾਂ। ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਐਨਾ ਪਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਦੀ ਬੈਠਕੇ ਬੈਠਣ ਹੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ। ਜੇ ਮੈਂ ਨਾਲ ਲੈ ਟੁਰਾਂ ਤਾਂ ਛਿਪਾਉ ਹੋ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਜੇ ਵੱਖਰਿਆਂ ਟੋਰਾਂ ਤਾਂ ਖ਼ੈਬਰ ਦਾ ਦੱਰਾ ਐਸਾ ਇਲਾਕਾ ਹੈ ਕਿ ਉਥੋਂ ਕੌਣ ਇਕੱਲਾ ਲੰਘ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਇਸ ਦੇ ਦੁਵੱਲੀ ਉਚੇ ਉਚੇ ਪਹਾੜ ਹਨ ਤੇ ਐਸੀਆਂ ਖ਼ੂੰਖ਼ਾਰ ਕੌਮਾਂ ਦਾ ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਇਕੱਲਾ ਟੁਰਦਾ ਮਿਲਿਆ ਨਹੀਂ ਤੇ ਮਾਰਿਆ ਨਹੀਂ। {{nop}}<noinclude>{{c|- ੧੬੨-}}</noinclude> gifvxaest9v4u3kxfp3f5r2s9805v0w 250 65174 242905 188883 2026-11-09T15:32:33Z Harchand Bhinder 2624 242905 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Dugal harpreet" /></noinclude>ਕੰਮ ਕਰ ਆਂਵਾਂ। ਇਹ ਸੋਚਕੇ ਕੁਛ ਆਪਣੇ ਸਫਰ ਸਬੰਧੀ ਕੰਮ ਲੈ ਕੇ ਆਗ਼ਾ ਖਾਂ ਨੂੰ ਜਾ ਮਿਲਿਆ ਅਰ ਉਚੀ ਉਚੀ ਉਹ ਕੰਮ ਦੱਸ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮੌਕੇ ਦੇ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ ਕਿ ਜਿਥੋਂ ਦਾ ਕੰਮ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਲੈ ਆਂਦਾ ਤੇ ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਹੌਲੋ ਹੌਲੇ ਦਾਈ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾ ਸੁਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਆਗ਼ਾ ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਅਚੰਭਾ ਰਹਿ ਗਿਆ, ਪਰ ਗੱਲ ਉਸ ਦੇ ਦਿਲ ਲੱਗੀ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਾਲਕ ਮਾਂ ਦੀ ਅਕਲ ਦਾ ਬੜਾ ਕਦਰ ਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਜਦ ਬੋਲਦੀ ਪਤੇ ਦੀ ਬੋਲਦੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਣਦੇ ਸਾਰ ਤਸੱਲੀ ਆ ਗਈ ਕਿ ਅੰਮਾਂ ਸੱਚ ਆਖਦੀ ਹੈ। ਸੋ ਗੱਲ ਬਾਤ ਕਰਕੇ ਉਹ ਡੇਰੇ ਨੂੰ ਮੁੜ ਗਿਆ ਅਰ ਚੁੱਪ ਚਾਪ ਏਸੇ ਤਲਾਸ਼ ਭਾਲ ਵਿਚ ਲਗ ਗਿਆ ਕਿ ਕਿਹੜਾ ਕਿਹੜਾ ਆਦਮੀ ਮੇਰੇ ਹੀ ਕਾਫਲੇ ਵਿਚ ਮੇਰੇ ਤੇ ਹੀ ਸੂੰਹੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਰਾਤ ਫੇਰ ਆ ਗਈ ਤੇ ਕਾਫਲੇ ਨੇ ਉਤਰਾ ਕੀਤਾ। ਜਸਵੰਤ ਤੇ ਸਾਂਈਂ ਰੋਟੀ ਖਾ ਕੇ ਇਕਲਵੰਜੇ ਜਾ ਬੈਠੇ ਤੇ ਕਈ ਗੱਲਾਂ ਬਾਤਾਂ ਛਿੜ ਪਈਆਂ। {{gap}}ਸਾਂਈਂ-ਇਸ ਧਰਤੀ ਵਿਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕ ਪਠਾਣ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਪਰ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਤੋਂ ਫੜਕੇ ਆਂਦੇ ਹਿੰਦੂ ਵਿਚੇ ਹੀ ਰਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। {{gap}}ਜਸਵੰਤ-ਫੜਕੇ ਆਂਦੇ, ਚੁੱਪ ਕੀਤੇ ਰਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ? {{gap}}ਸਾਂਈਂ-ਤੇ ਹੋਰ ਕਰਨ ਬੀ ਕੀਹ? ਤਲਵਾਰ ਸਿਰ ਤੇ ਸ਼ੂਕਦੀ ਹੈ, ਬਣ ਕੁਛ ਸਕਦਾ ਨਹੀਂ। ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਕੁਛ ਸਾਹਸ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਦੀ ਆਸ ਰੱਖੀ ਜਾਵੇ ਕਿ ਕੋਈ ਆਪਣਾ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਆਵੇਗਾ ਜੋ ਕਦੇ ਛੁਡਾਵੇਗਾ। ਨਿਰਾਸ, ਦੁਖੀ, ਭੁੱਖਾਂ ਦੁੱਖਾਂ ਦੇ ਮਾਰੇ ਕਲਿਆਨ ਕਲਮੇ ਵਿਚ ਹੀ ਸਮਝਦੇ ਹਨ। {{gap}}ਜਸਵੰਤ-ਪਰ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹੋ ਕੇ ਕੁਛ ਅਰਸ਼ ਤੇ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਚੜ੍ਹ ਜਾਂਦੇ ਹੋਣੇ? {{nop}}<noinclude>{{c|-੧੭੦-}}</noinclude> mw1py8us3o4bd9ztpwqw9vubxj5zbyq 250 65342 242906 192612 2026-11-09T15:37:59Z Harchand Bhinder 2624 242906 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Dugal harpreet" /></noinclude>ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਪਤਾ ਕਰਨ ਕਿ ਕਾਕੀ ਆ ਗਈ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਭਾਲ ਕਰ ਲੈਣ ਤਾਂ ਜੋ ਵਿਯੋਗ ਦੀਆਂ ਛਿਨਾਂ ਜਿੰਨੀਆਂ ਘਟ ਸਕਣ ਘਟ ਜਾਣ। {{gap}}ਬਸੰਤ ਕੌਰ ਦ ਪੰਥਕ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਸ਼ਤਰੂਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਬੇਟੇ ਦੀ ਲੱਭ ਤੇ ਵੀਹ ਵੀਹ ਵਰ੍ਹੇ ਤੱਕ ਪੰਥ ਦੇ ਇਕ ਬੱਚੇ ਲਈ ਬੀ ਟੋਲ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਦੀ ਸਿਫਤ ਦੇ ਚਾਉ ਤੇ ਫੇਰ ਉਸ ਦੇ ਲੱਭ ਪੈਣ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨੇ ਉਛਾਲਾ ਦਿਤਾ ਕਿ ਜਿਸ ਵਿਚ ਉਹ ਆਪਣੇ ਵਿਯੋਗ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਸਾਂਈਂ ਪਿਆਰ ਵਾਲਾ ਮਨ ਸਾਂਈਂ ਦੀ ਸਿਫਤ ਸਲਾਹ ਵਿਚ ਉੱਚਾ ਉੱਠ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਲਿਟਾਂ ਵਾਲੇ ਦੇ ਯਾਦ ਕਰਾਉਣ ਨਾਲ ਸਤਵੰਤ ਕੌਰ ਦੀ ਯਾਦ ਤ੍ਰਿੱਖੀ ਹੋ ਆਈ। ਬਿਰਹੁੰ ਦੀ ਖਿੱਚ, ਮਤੇ ਆ ਗਈ ਹੋਵੇ ਦੀ ਆਸ, ਪੱਕੀ ਖਬਰ ਨਾ ਹੋਣ ਦਾ ਸੰਸਾ, ਸਾਰੇ ਭਾਵਾਂ ਨੇ ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਇਕ ਝੰਜੋਲ ਦਿਤੀ, ਕਾਹਲੀ ਹੋ ਹੋ ਮੁੜ ਮੁੜ ਸੰਤਾਂ ਤੋਂ ਕੁਛ ਪੁਛੇ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਜਿੰਨੀ ਗੱਲ ਸੁਣੀ ਸੀ ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸਨ ਰੱਖਦੇ। ਫੇਰ ਉਸੇ ਘਬਰਾ ਵਿਚ ਉਸ ਨੂੰ ਸੁੱਝੀ ਕਿ ਜੇ ਕਿਤੇ ਸ਼ੱਤਰੂਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਬੇਟਾ ਮਿਲ ਪਵੇ ਤਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਪੁੱਛਾਂ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮੇਰੀ ਬਚੜੀ ਦਾ ਪਤਾ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਪੁੱਛ ਦੇ ਉਤਰ ਵਿਚ ਲਿਟਾਂ ਵਾਲੇ ਨੇ ਆਖਿਆ ‘ਉਹ ਸਿੰਘ ਰਾਤੀਂ ਦੱਸਦੇ ਸਨ ਕਿ ਸ਼ੱਤਰੂਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਬੇਟਾ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਭਣਵੱਯੇ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਗਿਆ ਹੈ’। {{gap}}ਬਸੰਤ-ਕਿੱਥੇ? {{gap}}ਲਿਟਾਂ ਵਾਲੇ (ਨਿਉਂਕੇ ਤੇ ਬੜੀ ਮੱਧਮ ਸੁਰ ਕਰਕੇ)— ਉਸ ਦਾ ਭਣਵੱਯਾ ਲਾਲ ਰਤਨ ਸਿੰਘ ਜੀ ਪਹਿਲੇ ਤਾਂ ਵਟਾਲੇ ਹੀ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪਰ ਫੇਰ ਹੁਣ ਕੰਧੀਂ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਕੰਧੀਂ ਰਾਵੀ ਦੀ,-ਸ਼ਾਹਪੁਰ ਕੰਧੀਂ। {{gap}}ਬਸੰਤ-ਪਸਿਤੇ ਪਾਸੇ, ਕਿਉਂ ਸੁਖ ਹੈ? {{nop}}<noinclude>{{c|-੩੦੩-}}</noinclude> r3sohpc8msq8o5licj733c3xbsj78ok 250 65358 242907 192723 2026-11-09T15:39:05Z Harchand Bhinder 2624 242907 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Dugal harpreet" /></noinclude>ਗਏ। ਓਹ ਤਾਂ ਤਾਕਤ ਬਣਾ ਰਹੇ ਸਨ ਤੇ ਐਉਂ ਲੜਦੇ ਸਨ ਕਿ ਲੜਨ ਮਾਰਨ ਪਰ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਗੁਆ ਨਾ ਲੈਣ। ਓਹ ਹਰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਫੇਰ ਨੂੰ ਤੇ ਹਰ ਵਟਾਉ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬਲ ਵਧਉਣ ਦਾ ਵਸੀਲਾ ਬਣਾ ਲੈਂਦੇ ਅਰ ਕਦੇ ਭੁਲੇਵੇ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਆਪਣਾ ਬਲ ਨਸ਼ਟ ਨਾ ਕਰਦੇ। ਲਾਹੌਰ ਅੱਪੜ ਕੇ ਅਬਦਾਲੀ ਨੇ ਖੁੱਲ੍ਹੀਂ ਦਰਵਾਜ਼ੀਂ ਕਬਜ਼ਾ ਕੀਤਾ, ਕਰੀਮ ਦਾਦ ਖਾਂ ਨੂੰ ਹਾਕਮ ਥਾਪ ਕੇ ਆਪ ਦਿੱਲੀ ਨੂੰ ਕੂਚ ਕੀਤਾ<ref>ਤਾਰੀਖੇ ਲਾਹੌਰ, ਕਨ੍ਹੱਯਾ ਲਾਲ।</ref>। ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਮਰਹੱਟੇ ਤਾਂ ਟੁਰ ਗਏ ਹਨ, ਪਰ ਸਿਖ ਤੁਰ ਨਹੀਂ ਗਏ, ਓਹ ਇਧਰ ਓਧਰ ਤਿਲਕ ਗਏ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਕਬਜ਼ੇ ਕੀਤੇ ਥਾਉਂ ਬੀ ਨਾਲੇ ਛੱਡ ਗਏ ਹਨ। ਆਪ ਦੇ ਟੁਰ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ ਓਹ ਆ ਸਿਰ ਕੱਢਣਗੇ ਅਰ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਦਬਾਯਾਂ ਨਹੀਂ ਦਬਣਗੇ। ਮਰਹੱਟਿਆਂ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਦਬੇ, ਦੁਆਬੇ ਦਾ ਨਵਾਬ ਡਰਦਾ ਹੈ, ਸਰਹਿੰਦ ਤੁਹਾਡੇ ਮਗਰੋਂ ਫੇਰ ਜਾ ਪਏ ਸਨ। ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਫ਼ੌਜ ਤੇ ਕੁਛ ਤੋਪਾਂ ਦੇਕੇ ਅਬਦਾਲੀ ਨੇ ਅਬਦੁੱਲਾ ਖਾਂ ਨੂੰ ਸਿਖਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਗਸ਼ਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਜਿਥੋਂ ਸਿਖ ਸਿਰ ਕੱਢਣ ਓਥੇ ਹੀ ਫੇਹ ਦੇਣ ਲਈ ਛੱਡਿਆ<ref>ਖਾਲਸਾ ਤਵਾਰੀਖ।</ref>। ਪਰ ਸਿਖ ਅਞਾਣੇ ਨਹੀਂ ਸਨ ਕਿ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇਸ ਵੇਲੇ ਤਬਾਹ ਕਰਦੇ, ਜਦ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੈਰ ਜੰਮ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਜੋ ਕੁਛ ਸੀ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਸੀ। ਉਧਰੋਂ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਜੋ ਤਾਕਤ ਰਹੀ ਖਹੀ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸੀ, ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸੀ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿਚ ਓਹ ਬੜਾ ਬਚਾ ਬਚਾ ਕੇ ਟੁਰਦੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਪੱਕੇ ਕਰਦੇ ਅਰ ਤਬਾਹੀ ਦੇ ਵੇਲੇ ਬਚਾਉ ਦੇ ਦਾਉ ਘਾਉ ਕਰ ਲੈਂਦੇ। {{nop}}<noinclude>{{rule}}<references/> {{c|-੩੨੦-}}</noinclude> 3fg2uf8tdqaaanzjpeio2tfz2syrap3 2 68351 242893 241918 2026-11-09T15:07:13Z ListeriaBot 947 Wikidata list updated [V2] 242893 wikitext text/x-wiki {{Wikidata list|sparql=SELECT ?item ?statements ?linkcount ?itemLabel ?genderLabel (GROUP_CONCAT(DISTINCT ?occupationLabel; SEPARATOR = ", ") AS ?occupations) ?death WHERE { VALUES ?occupation { wd:Q482980 wd:Q36180 wd:Q6625963 wd:Q49757 wd:Q11774202 wd:Q214917 wd:Q753110 wd:Q488205 wd:Q4964182 wd:Q18939491 wd:Q1028181 wd:Q28389 wd:Q1930187 wd:Q201788 wd:Q3658608 } . #occupation: composer, poet, sculptor, writer, artist, painter ?item wdt:P31 wd:Q5. # all humans { ?item wdt:P19 wd:Q22424 } UNION { ?item wdt:P19 ?pob . ?pob wdt:P131* wd:Q22424 } UNION {?item wdt:P103 wd:Q58635 } UNION {?item wdt:P1412 wd:Q58635 } ?item wdt:P21 ?gender. ?item wdt:P106 ?occupation. ?item wdt:P570 ?death. SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language "[AUTO_LANGUAGE],en,pa". ?item rdfs:label ?itemLabel. ?gender rdfs:label ?genderLabel. ?occupation rdfs:label ?occupationLabel. } FILTER((YEAR(?death)) <= (YEAR(NOW()) - 61)) OPTIONAL { ?item wikibase:sitelinks ?linkcount. } #count sitelinks ?item wikibase:statements ?statements . # for counting statements } GROUP BY ?item ?statements ?linkcount ?itemLabel ?genderLabel ?death ORDER BY DESC(?death) |columns=number:#,label:Name,description,p21,P569,P570,P214,p18 |section=131 |min_section=3 |sort=P570 |links= |thumb=128 |autolist=fallback }} == Misc == {| class='wikitable sortable' ! # ! Name ! description ! ਲਿੰਗ ! ਜਨਮ ਮਿਤੀ ! ਮੌਤ ਮਿਤੀ ! ਵੀਆਈਏਐੱਫ ਆਈਡੀ ! ਤਸਵੀਰ |- | style='text-align:right'| 1 | [[ਲੇਖਕ:ਬਾਬਾ ਸ਼ੇਖ ਫਰੀਦ|ਬਾਬਾ ਫਰੀਦ]] | ਸੂਫ਼ੀ ਕਵੀ | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1175" | 1175 | data-sort-value="1265" | 1265 | [https://viaf.org/en/viaf/212332446 212332446] | [[ਤਸਵੀਰ:Detail of Baba Farid from a Guler painting showing an imaginary meeting of Sufi saints.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2 | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ|ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ]] | ਪਹਿਲੇ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1469" | 1469-04-15 | data-sort-value="1539" | 1539-09-22 | [https://viaf.org/en/viaf/34502973 34502973] | [[ਤਸਵੀਰ:Mural painting of Guru Nanak from Gurdwara Baba Atal Rai.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3 | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ|ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ]] | ਦੂਜੇ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1504" | 1504-03-31 | data-sort-value="1552" | 1552-03-28 | [https://viaf.org/en/viaf/21024361 21024361] | [[ਤਸਵੀਰ:Guru Angad.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4 | ''[[:d:Q2658917|ਪੀਰ ਰੋਸ਼ਨ]]'' | ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1525" | 1525 | data-sort-value="1573" | 1573 | | |- | style='text-align:right'| 5 | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰੂ ਅਮਰ ਦਾਸ ਜੀ|ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ]] | ਤੀਜੇ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1479" | 1479-05-05 | data-sort-value="1574" | 1574-09-01 | [https://viaf.org/en/viaf/11165917 11165917] | [[ਤਸਵੀਰ:Amardas-Goindwal.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 6 | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਜੀ|ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ]] | ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਚੌਥੇ ਗੁਰੂ | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1534" | 1534<br/>1534-09-24 | data-sort-value="1581" | 1581<br/>1581-09-01 | [https://viaf.org/en/viaf/42640192 42640192] | [[ਤਸਵੀਰ:Guru Ram Das.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 7 | ''[[:d:Q3626436|ਸ਼ਾਹ ਹੁਸੈਨ]]'' | 16ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1538" | 1538<br/>1539 | data-sort-value="1600" | 1600-01-14 | [https://viaf.org/en/viaf/74754412 74754412] | |- | style='text-align:right'| 8 | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ|ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ]] | ਪੰਜਵੇਂ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1563" | 1563-04-15 | data-sort-value="1606" | 1606-05-30 | [https://viaf.org/en/viaf/59320006 59320006] | [[ਤਸਵੀਰ:Guru Arjan.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 9 | [[ਲੇਖਕ:ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ|ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ]] | ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1551" | 1551 | data-sort-value="1636" | 1636-08-25 | [https://viaf.org/en/viaf/257162664559355002507 257162664559355002507]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/267309460 267309460]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/438159474201427661393 438159474201427661393]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/816937 816937] | [[ਤਸਵੀਰ:Bhai Gurdas scribing Adi Granth.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 10 | ''[[:d:Q630106|ਗੁਰੂ ਹਰਿਰਾਇ]]'' | ਸੱਤਵੇਂ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1630" | 1630-01-16 | data-sort-value="1661" | 1661-10-06 | [https://viaf.org/en/viaf/37721818 37721818] | [[ਤਸਵੀਰ:Guru Har Rai.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 11 | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ|ਗੁਰੂ ਤੇਗ਼ ਬਹਾਦਰ]] | ਨੌਵੇਂ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1621" | 1621-04-01 | data-sort-value="1675" | 1675-11-11 | [https://viaf.org/en/viaf/27877132 27877132] | [[ਤਸਵੀਰ:Guru teg bahadur.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 12 | [[ਲੇਖਕ:ਸੁਲਤਾਨ ਬਾਹੂ|ਸੁਲਤਾਨ ਬਾਹੂ]] | ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1630" | 1630<br/>1630-01-17 | data-sort-value="1691" | 1691<br/>1691-03-01 | [https://viaf.org/en/viaf/54328693 54328693] | |- | style='text-align:right'| 13 | ''[[:d:Q25550037|ਨਾਸਿਰ ਅਲੀ ਸਰਹਿੰਦੀ]]'' | ਭਾਰਤੀ ਫਾਰਸੀ ਕਵੀ | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1637" | 1637 | data-sort-value="1697" | 1697-03-29 | [https://viaf.org/en/viaf/26833521 26833521] | |- | style='text-align:right'| 14 | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ|ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ]] | ਦਸਵੇਂ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ (1666–1708) | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1666" | 1666-12-22 | data-sort-value="1708" | 1708-10-07 | [https://viaf.org/en/viaf/7403162 7403162] | [[ਤਸਵੀਰ:Guru Gobind Singh.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 15 | [[ਲੇਖਕ:ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ|ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ]] | ਫ਼ਾਰਸੀ ਕਵੀ, ਸਿੱਖ ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਧਰਮ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ (1633–1713) | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1633" | 1633 | data-sort-value="1713" | 1713<br/>1705 | [https://viaf.org/en/viaf/309629202 309629202]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/50730122 50730122] | [[ਤਸਵੀਰ:A painting of Guru Gobind Singh and the court poet Bhai Nand Lal Goya.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 16 | ''[[:d:Q2355593|Abdul-Qādir Bēdil]]'' | [[ਮੁਗ਼ਲ ਸਲਤਨਤ|ਮੁਗਲ ਸਾਮਰਾਜ]] [[ਕਵੀ]], [[ਲਿਖਾਰੀ|ਲੇਖਕ]] (1644–1720) ♂ | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1644" | 1644 | data-sort-value="1720" | 1720-12-05<br/>1721 | [https://viaf.org/en/viaf/57523601 57523601] | |- | style='text-align:right'| 17 | ''[[:d:Q7461359|ਸ਼ਾਹ ਸ਼ਰਫ਼]]'' | ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1640" | 1640 | data-sort-value="1724" | 1724 | | |- | style='text-align:right'| 18 | [[ਲੇਖਕ:ਬੁੱਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ|ਬੁੱਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ]] | ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1680" | 1680 | data-sort-value="1757" | 1757-08-22 | [https://viaf.org/en/viaf/64805763 64805763] | |- | style='text-align:right'| 19 | ''[[:d:Q6874883|ਮਿਰਜ਼ਾ ਮਜ਼ਹਰ ਜਾਨ-ਏ-ਜਾਨਾਂ]]'' | ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1699" | 1699-03-13 | data-sort-value="1781" | 1781-01-06 | [https://viaf.org/en/viaf/147338829 147338829] | [[ਤਸਵੀਰ:Jan janani.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 20 | [[ਲੇਖਕ:ਅਲੀ ਹੈਦਰ ਮੁਲਤਾਨੀ|ਅਲੀ ਹੈਦਰ ਮੁਲਤਾਨੀ]] | ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1690" | 1690 | data-sort-value="1785" | 1785 | | |- | style='text-align:right'| 21 | [[ਲੇਖਕ:ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ|ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ]] | ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1722" | 1722-01-23 | data-sort-value="1798" | 1798-06-24 | [https://viaf.org/en/viaf/317144724 317144724] | [[ਤਸਵੀਰ:Portrait of the Punjabi poet Waris Shah (Lahore, ca.1859).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 22 | [[ਲੇਖਕ:ਪੀਰ ਗ਼ੁਲਾਮ ਜੀਲਾਨੀ|ਗ਼ੁਲਾਮ ਜੀਲਾਨੀ]] | ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1749" | 1749 | data-sort-value="1819" | 1819 | | |- | style='text-align:right'| 23 | ''[[:d:Q7461269|ਸ਼ਾਹ ਗੁਲਾਮ ਅਲੀ ਦੇਹਲਵੀ]]'' | ਇਸਲਾਮਿਕ ਵਿਦਵਾਨ | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1743" | 1743 | data-sort-value="1824" | 1824-10-16 | [https://viaf.org/en/viaf/38360702 38360702] | [[ਤਸਵੀਰ:Ali dahlawy.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 24 | ''[[:d:Q7403931|ਸਾਲੇਹ ਮੁਹੰਮਦ ਸਫ਼ੂਰੀ]]'' | ਸੂਫ਼ੀ ਕਵੀ | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1747" | 1747 | data-sort-value="1826" | 1826 | | [[ਤਸਵੀਰ:Mai safooa mazar.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 25 | [[ਲੇਖਕ:ਸਚਲ ਸਰਮਸਤ|ਸਚਲ ਸਰਮਸਤ]] | ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1739" | 1739 | data-sort-value="1829" | 1829 | [https://viaf.org/en/viaf/51877896 51877896] | [[ਤਸਵੀਰ:Hazrat Sachal Sarmast.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 26 | ''[[:d:Q131573294|ਪ੍ਰੀਤਮ ਦਾਸ ਨਿਰਬਾਣ]]'' | ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1752" | 1752 | data-sort-value="1831" | 1831 | | |- | style='text-align:right'| 27 | ''[[:d:Q6762439|ਸਆਦਤ ਯਾਰ ਖਾਨ ਰੰਗੀਨ]]'' | ਭਾਰਤੀ ਉਰਦੂ ਕਵੀ | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1757" | 1757 | data-sort-value="1835" | 1835 | [https://viaf.org/en/viaf/59500549 59500549] | |- | style='text-align:right'| 28 | [[ਲੇਖਕ:ਹਾਸ਼ਮ ਸ਼ਾਹ|ਹਾਸ਼ਮ ਸ਼ਾਹ]] | ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1735" | 1735<br/>1752 | data-sort-value="1843" | 1843<br/>1821 | [https://viaf.org/en/viaf/314845355 314845355] | |- | style='text-align:right'| 29 | ''[[:d:Q117354614|ਸੰਤੋਖ ਸਿੰਘ]]'' | ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਅਤੇ ਕਵੀ (1787–1843) | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1787" | 1787-10-08 | data-sort-value="1843" | 1843-10-19 | | [[ਤਸਵੀਰ:Painting of Kavi Santokh Singh seated whilst holding mala prayer-beads.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 30 | ''[[:d:Q7295463|ਰਤਨ ਸਿੰਘ ਭੰਗੂ]]'' | ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਅਤੇ ਨਿਹੰਗ | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1782" | 1782 | data-sort-value="1846" | 1846 | | [[ਤਸਵੀਰ:MS 2 of the Panth Prakash of Rattan Singh Bhangu, scribed by Dial Singh, circa February–March 1842 (2).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 31 | [[ਲੇਖਕ:ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦ|ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦ]] | ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1780" | 1780 | data-sort-value="1862" | 1862 | | [[ਤਸਵੀਰ:ShahMuhammad.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 32 | [[ਲੇਖਕ:ਅਮਾਮ ਬਖ਼ਸ਼|ਅਮਾਮ ਬਖ਼ਸ਼]] | ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1778" | 1778 | data-sort-value="1863" | 1863 | | |- | style='text-align:right'| 33 | ''[[:d:Q20608428|ਪੀਰੋ ਪ੍ਰੇਮਣ]]'' | ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | data-sort-value="1832" | 1832 | data-sort-value="1872" | 1872 | [https://viaf.org/en/viaf/922151353513452720000 922151353513452720000] | [[ਤਸਵੀਰ:Piro Preman Ik Sau Saat Kaafiyan.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 34 | ''[[:d:Q7265768|ਫ਼ਕੀਰ ਕਾਦਰ ਬਖ਼ਸ਼ ਬੇਦਿਲ]]'' | ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1814" | 1814 | data-sort-value="1873" | 1873-01-15 | [https://viaf.org/en/viaf/46101886 46101886] | |- | style='text-align:right'| 35 | ''[[:d:Q1190887|ਸ਼ਰਧਾ ਰਾਮ ਫੁਲੌਰੀ]]'' | ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1837" | 1837-09-30 | data-sort-value="1881" | 1881-06-24 | [https://viaf.org/en/viaf/72944090 72944090] | |- | style='text-align:right'| 36 | ''[[:d:Q2628981|ਭਾਰਤੇਂਦੁ ਹਰਿਸ਼ਚੰਦਰ]]'' | ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ (1850-1855) | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1850" | 1850-09-09 | data-sort-value="1885" | 1885-01-06 | [https://viaf.org/en/viaf/12294608 12294608] | [[ਤਸਵੀਰ:Bharatendu Harishchandra 1976 stamp of India.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 37 | ''[[:d:Q7288592|ਸਤਿਗੁਰੂ ਰਾਮ ਸਿੰਘ]]'' | ਭਾਰਤੀ ਕਾਰਕੁਨ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਆਗੂ | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1816" | 1816-02-03 | data-sort-value="1885" | 1885-02-29 | [https://viaf.org/en/viaf/14209927 14209927] | [[ਤਸਵੀਰ:Satguru Ram Singh Ji.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 38 | [[ਲੇਖਕ:ਲਾਲਾ ਬਿਹਾਰੀਲਾਲ|ਲਾਲਾ ਬਿਹਾਰੀਲਾਲ]] | ਪੰਜਾਬੀ ਗੱਦ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆਵਿਦ (1830–1885) | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1830" | 1830 | data-sort-value="1885" | 1885 | | |- | style='text-align:right'| 39 | ''[[:d:Q5439163|ਫ਼ਜ਼ਲ ਸ਼ਾਹ]]'' | ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1827" | 1827 | data-sort-value="1890" | 1890 | | |- | style='text-align:right'| 40 | ''[[:d:Q17152175|ਪੰਡਤ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਨਰੋਤਮ]]'' | ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1822" | 1822 | data-sort-value="1891" | 1891 | | [[ਤਸਵੀਰ:PunditTaraSingh.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 41 | [[ਲੇਖਕ:ਕਾਦਰਯਾਰ|ਕਾਦਰਯਾਰ]] | ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1802" | 1802 | data-sort-value="1892" | 1892 | [https://viaf.org/en/viaf/75252074 75252074] | |- | style='text-align:right'| 42 | [[ਲੇਖਕ:ਗ਼ੁਲਾਮ ਰਸੂਲ ਆਲਮਪੁਰੀ|ਗ਼ੁਲਾਮ ਰਸੂਲ ਆਲਮਪੁਰੀ]] | ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1849" | 1849-01-29 | data-sort-value="1892" | 1892-03-07 | [https://viaf.org/en/viaf/1468494 1468494] | |- | style='text-align:right'| 43 | [[ਲੇਖਕ:ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਆਰਿਫ਼|ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਆਰਿਫ਼]] | ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1836" | 1836 | data-sort-value="1900" | 1900 | [https://viaf.org/en/viaf/45856298 45856298] | |- | style='text-align:right'| 44 | ''[[:d:Q5558118|ਗਿਆਨੀ ਦਿੱਤ ਸਿੰਘ]]'' | ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ,ਵਿਦਵਾਨ, ਕਵੀ, ਸੰਪਾਦਕ ਅਤੇ ਇੱਕ ਉੱਘੇ ਸਿੰਘ ਸਭਾ ਸੁਧਾਰਕ | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1850" | 1850 | data-sort-value="1901" | 1901 | | [[ਤਸਵੀਰ:Giani Ditt Singh.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 45 | [[ਲੇਖਕ:ਭਗਵਾਨ ਸਿੰਘ|ਭਗਵਾਨ ਸਿੰਘ]] | ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਅਤੇ ਕਿੱਸਾਕਾਰ | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1842" | 1842 | data-sort-value="1902" | 1902 | | |- | style='text-align:right'| 46 | ''[[:d:Q6814654|ਮੀਆਂ ਮੁਹੰਮਦ ਬਖ਼ਸ਼]]'' | ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1830" | 1830 | data-sort-value="1907" | 1907<br/>1907-01-22 | [https://viaf.org/en/viaf/304244070 304244070] | |- | style='text-align:right'| 47 | ''[[:d:Q312952|ਮਿਰਜ਼ਾ ਗ਼ੁਲਾਮ ਅਹਿਮਦ]]'' | ਭਾਰਤੀ ਧਾਰਮਿਕ ਆਗੂ (1835-1908) | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1835" | 1835-02-13 | data-sort-value="1908" | 1908-05-26 | [https://viaf.org/en/viaf/100160685 100160685]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/184324467 184324467] | [[ਤਸਵੀਰ:Mirza Ghulam Ahmad Qadiani.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 48 | ''[[:d:Q20607732|ਡਾਕਟਰ ਚਰਨ ਸਿੰਘ]]'' | ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ (1853-1908) | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1853" | 1853-03-07 | data-sort-value="1908" | 1908-11-13 | [https://viaf.org/en/viaf/33552702 33552702] | |- | style='text-align:right'| 49 | ''[[:d:Q16058798|ਇਜ਼ਾਬੇਲ ਕੂਪਰ ਓਕਲੇ]]'' | ਭਾਰਤੀ ਥੀਓਸੋਫ਼ਿਸਟ ਅਤੇ ਲੇਖਕ | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | data-sort-value="1854" | 1854-01-31 | data-sort-value="1914" | 1914-03-03 | [https://viaf.org/en/viaf/49598353 49598353] | [[ਤਸਵੀਰ:Cooper-Oakley Isabel.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 50 | ''[[:d:Q20606322|ਗਿਆਨੀ ਗਿਆਨ ਸਿੰਘ]]'' | ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਦਵਾਨ, ਖੋਜੀ, ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ, ਵਾਰਤਕ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਕਵੀ | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1822" | 1822-04-15 | data-sort-value="1921" | 1921-09-24 | | [[ਤਸਵੀਰ:Depiction of Giani Gian Singh.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 51 | ''[[:d:Q47034968|ਇਮਾਮ-ਉਦ-ਦੀਨ ਸ਼ਾਹਬਾਜ਼]]'' | ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਅਤੇ ਈਸਾਈ ਵਿਦਵਾਨ | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1845" | 1845 | data-sort-value="1921" | 1921 | | [[ਤਸਵੀਰ:Padri Imam-ud-Din Shahbaz.gif|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 52 | ''[[:d:Q3635926|ਸਵਾਮੀ ਸ਼ਰਧਾਨੰਦ]]'' | ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰੀ, ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੈਨਾਨੀ ਅਤੇ ਆਰੀਆ ਸਮਾਜ ਦੇ ਸੰਨਿਆਸੀ | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1856" | 1856-02-02 | data-sort-value="1926" | 1926-12-23 | [https://viaf.org/en/viaf/93219156 93219156] | [[ਤਸਵੀਰ:Mahatma Munshi Ram or Swami Shraddhanand Arya Samaj.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 53 | ''[[:d:Q27881189|ਅਰੂੜ ਸਿੰਘ ਨੌਸ਼ਹਿਰਾ]]'' | [[ਲਿਖਾਰੀ|ਲੇਖਕ]] (1865–1926) ♂ | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1865" | 1865 | data-sort-value="1926" | 1926 | | [[ਤਸਵੀਰ:Arur Singh.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 54 | ''[[:d:Q25550035|غلام قادر گرامی]]'' | [[ਮੁਗ਼ਲ ਸਲਤਨਤ|ਮੁਗਲ ਸਾਮਰਾਜ]]-[[ਬਰਤਾਨਵੀ ਰਾਜ|ਬਰਤਾਨਵੀ ਰਾਜ]] [[ਕਵੀ]] (1856–1927) ♂ | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1856" | 1856 | data-sort-value="1927" | 1927-05-26 | | [[ਤਸਵੀਰ:Ghulam Qadir Girami.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 55 | ''[[:d:Q1395763|ਲਾਲਾ ਲਾਜਪਤ ਰਾਏ]]'' | ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੈਨਾਨੀ, ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1865" | 1865-01-28 | data-sort-value="1928" | 1928-11-17 | [https://viaf.org/en/viaf/41910129 41910129] | [[ਤਸਵੀਰ:Lala Lajpat Rai photo in Young India.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 56 | [[ਲੇਖਕ:ਹਦਾਇਤੁੱਲਾ|ਹਦਾਇਤੁੱਲਾ]] | ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1838" | 1838 | data-sort-value="1929" | 1929 | [https://viaf.org/en/viaf/288593968 288593968] | |- | style='text-align:right'| 57 | [[ਲੇਖਕ:ਕਰਮ ਸਿੰਘ|ਕਰਮ ਸਿੰਘ]] | ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ (1884–1930) | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1884" | 1884-03 | data-sort-value="1930" | 1930-09-10 | [https://viaf.org/en/viaf/40819928 40819928] | [[ਤਸਵੀਰ:Portrait photograph of Karam Singh, a Sikh historian, ca.1900–30.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 58 | ''[[:d:Q97257872|ਕਾਜ਼ੀ ਮੁਹੰਮਦ ਸੁਲੇਮਾਨ ਮਨਸੂਰ ਪੁਰੀ]]'' | [[ਜੱਜ]], [[ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ]], ਵਿਦਵਾਨ (1867–1930) ♂ | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1867" | 1867 | data-sort-value="1930" | 1930-05-30 | [https://viaf.org/en/viaf/277248981 277248981] | |- | style='text-align:right'| 59 | [[ਲੇਖਕ:ਭਗਤ ਸਿੰਘ|ਭਗਤ ਸਿੰਘ]] | ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਸ਼ਹੀਦ | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1907" | 1907-09-28<br/>1907-09-27 | data-sort-value="1931" | 1931-03-23 | [https://viaf.org/en/viaf/95329648 95329648] | [[ਤਸਵੀਰ:Bhagat Singh 1929.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 60 | [[ਲੇਖਕ:ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ|ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ]] | ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1881" | 1881-02-17 | data-sort-value="1931" | 1931-03-31 | [https://viaf.org/en/viaf/2479184 2479184] | [[ਤਸਵੀਰ:Pooran Singh.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 61 | [[ਲੇਖਕ:ਬਾਵਾ ਬੁੱਧ ਸਿੰਘ|ਬਾਵਾ ਬੁੱਧ ਸਿੰਘ]] | ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1878" | 1878 | data-sort-value="1931" | 1931-10-16<br/>1931 | [https://viaf.org/en/viaf/16150802 16150802] | |- | style='text-align:right'| 62 | ''[[:d:Q115340288|حکیم فیروز الدین احمد فیروز طغرائی]]'' | [[ਬਰਤਾਨਵੀ ਰਾਜ|ਬਰਤਾਨਵੀ ਰਾਜ]] [[ਹਕੀਮ (ਖ਼ਿਤਾਬ)]], [[ਡਾਕਟਰ]], [[ਕਵੀ]], [[ਲਿਖਾਰੀ|ਲੇਖਕ]] (1882–1931) ♂ | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1882" | 1882 | data-sort-value="1931" | 1931-02-08 | | |- | style='text-align:right'| 63 | ''[[:d:Q131572892|ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਬਾਬੂ]]'' | ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1867" | 1867 | data-sort-value="1933" | 1933 | | |- | style='text-align:right'| 64 | ''[[:d:Q7552264|محرم علی چشتی]]'' | [[ਬਰਤਾਨਵੀ ਰਾਜ|ਬਰਤਾਨਵੀ ਰਾਜ]] ਵਕੀਲ, [[ਲਿਖਾਰੀ|ਲੇਖਕ]], [[ਰਾਜਨੀਤੀਵਾਨ|ਸਿਆਸਤਦਾਨ]], newspaper editor (1864–1934) ♂; notable work [[ਰਫ਼ੀਕ ਹਿੰਦ (ਅਖ਼ਬਾਰ)]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1864" | 1864-06-18 | data-sort-value="1934" | 1934-01-20 | | |- | style='text-align:right'| 65 | [[ਲੇਖਕ:ਚਰਨ ਸਿੰਘ ਸ਼ਹੀਦ|ਚਰਨ ਸਿੰਘ ਸ਼ਹੀਦ]] | ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1891" | 1891-10 | data-sort-value="1935" | 1935-08-14 | [https://viaf.org/en/viaf/60474856 60474856] | |- | style='text-align:right'| 66 | [[ਲੇਖਕ:ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਵੈਦ|ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਵੈਦ]] | ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰਕ (1881–1936) | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1881" | 1881-03-07 | data-sort-value="1936" | 1936-10-03 | [https://viaf.org/en/viaf/77726034 77726034] | [[ਤਸਵੀਰ:Bhai mohan singh vaid.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 67 | ''[[:d:Q31785952|ਭੋਲਾ ਨਾਥ ਵਾਰਿਸ]]'' | ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਲੇਖਕ | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1867" | 1867 | data-sort-value="1936" | 1936 | | |- | style='text-align:right'| 68 | ''[[:d:Q6733625|ਮਹਿਬੂਬ ਆਲਮ (ਪੱਤਰਕਾਰ)]]'' | [[ਬਰਤਾਨਵੀ ਰਾਜ|ਬਰਤਾਨਵੀ ਰਾਜ]] [[ਪੱਤਰਕਾਰ]], publisher, ਸੰਪਾਦਕ, [[ਲਿਖਾਰੀ|ਲੇਖਕ]] (fl. 1887–) (1862–1937) ♂; notable work Bachaoun Ka Akhbar | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1862" | 1862-02-21 | data-sort-value="1937" | 1937-05-23 | [https://viaf.org/en/viaf/43815500 43815500] | |- | style='text-align:right'| 69 | [[ਲੇਖਕ:ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ|ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ]] | ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1861" | 1861-08-30 | data-sort-value="1938" | 1938-11-24 | [https://viaf.org/en/viaf/66643146 66643146] | [[ਤਸਵੀਰ:Photograph of Kahn Singh of Nabha.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 70 | ''[[:d:Q131630293|Arthur St. John]]'' | ਨਾਵਲਕਾਰ (1862–1938) ♂; member of Brotherhood Church, Humanitarian League | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1862" | 1862 | data-sort-value="1938" | 1938-02-16 | | [[ਤਸਵੀਰ:Captain Arthur St. John.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 71 | ''[[:d:Q6437097|ਕਿਰਪਾ ਸਾਗਰ]]'' | ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1875" | 1875-05-04<br/>1875 | data-sort-value="1939" | 1939-05-19 | [https://viaf.org/en/viaf/4552937 4552937] | [[ਤਸਵੀਰ:Lala Kirpa Sagar.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 72 | ''[[:d:Q130999898|ਕਾਜ਼ੀ ਫ਼ਜ਼ਲ-ਏ-ਹੱਕ]]'' | [[ਪਾਕਿਸਤਾਨ|ਪਾਕਿਸਤਾਨ]] [[ਲਿਖਾਰੀ|ਲੇਖਕ]], ਵਿਦਵਾਨ (1887–1939) ♂ | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1887" | 1887-08 | data-sort-value="1939" | 1939-07-30 | [https://viaf.org/en/viaf/48664860 48664860]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/5832161274858347650002 5832161274858347650002]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/77959590 77959590] | |- | style='text-align:right'| 73 | [[ਲੇਖਕ:ਪੰਡਤ ਨਰੈਣ ਸਿੰਘ|ਪੰਡਤ ਨਰੈਣ ਸਿੰਘ]] | ਇੱਕ ਵਿਦਵਾਨ | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | data-sort-value="1940" | 1940 | | |- | style='text-align:right'| 74 | ''[[:d:Q6785055|ਮਾਸਟਰ ਮਦਨ]]'' | ਭਾਰਤੀ ਗ਼ਜ਼ਲ ਅਤੇ ਗੀਤ ਗਾਇਕ | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1927" | 1927-12-28 | data-sort-value="1942" | 1942-06-05 | | |- | style='text-align:right'| 75 | [[ਲੇਖਕ:ਡਾਕਟਰ ਦੀਵਾਨ ਸਿੰਘ ਕਾਲੇਪਾਣੀ|ਡਾ. ਦੀਵਾਨ ਸਿੰਘ ਕਾਲੇਪਾਣੀ]] | ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀਪੰ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮੀ (1897–1944) | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1897" | 1897-05-22 | data-sort-value="1944" | 1944-01-14 | | [[ਤਸਵੀਰ:Diwan singh kalpeni.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 76 | [[ਲੇਖਕ:ਸਾਈਂ ਮੌਲਾ ਸ਼ਾਹ|ਮੌਲਾ ਸ਼ਾਹ]] | ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1836" | 1836 | data-sort-value="1944" | 1944 | | [[ਤਸਵੀਰ:Sain Maula Shah.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 77 | ''[[:d:Q62574408|ਪੰਡਿਤ ਕਵੀ ਕਾਲੀ ਦਾਸ ਸਾਹਿਬ ਗੁਜ਼ਰਾਂਵਾਲੀਆਂ]]'' | ਪੰਜਾਬੀ ਕਿੱਸਾਕਾਰ | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1865" | 1865-10-13 | data-sort-value="1944" | 1944 | | |- | style='text-align:right'| 78 | ''[[:d:Q333787|ਰੋਜਰ ਕੀਜ਼, ਪਹਿਲਾ ਬੈਰਨ ਕੀਜ਼]]'' | ਸ਼ਾਹੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਅਧਿਕਾਰੀ (1872-1945) | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1872" | 1872-10-04 | data-sort-value="1945" | 1945-12-26 | [https://viaf.org/en/viaf/7757229 7757229] | [[ਤਸਵੀਰ:Sir Roger Keyes.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 79 | ''[[:d:Q17403705|ਸਤਿਆਵਤੀ ਦੇਵੀ]]'' | ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮ ਵਿਚ ਭਾਗ ਲਿਆ | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | data-sort-value="1904" | 1904 | data-sort-value="1945" | 1945 | | |- | style='text-align:right'| 80 | ''[[:d:Q102183958|ਦਯਾ ਸਿੰਘ ਆਰਿਫ਼]]'' | [[ਬਰਤਾਨਵੀ ਰਾਜ|ਬਰਤਾਨਵੀ ਰਾਜ]] ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰੀ, [[ਕਵੀ]], [[ਲਿਖਾਰੀ|ਲੇਖਕ]] (1894–1945) ♂ | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1894" | 1894 | data-sort-value="1945" | 1945 | | |- | style='text-align:right'| 81 | ''[[:d:Q6811470|Sanaullah Amritsari]]'' | [[ਬਰਤਾਨਵੀ ਰਾਜ|ਬਰਤਾਨਵੀ ਰਾਜ]]-[[ਪਾਕਿਸਤਾਨ|ਪਾਕਿਸਤਾਨ]] ਵਿਦਵਾਨ, mufassir, [[ਪੱਤਰਕਾਰ]] (1868–1948) ♂ | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1868" | 1868-06-12 | data-sort-value="1948" | 1948-03-15 | [https://viaf.org/en/viaf/35557692 35557692] | |- | style='text-align:right'| 82 | ''[[:d:Q22808460|باری علیگ]]'' | [[ਬਰਤਾਨਵੀ ਰਾਜ|ਬਰਤਾਨਵੀ ਰਾਜ]]-[[ਪਾਕਿਸਤਾਨ|ਪਾਕਿਸਤਾਨ]] [[ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ]], [[ਪੱਤਰਕਾਰ]], [[ਆਲੋਚਕ]] (1906–1949) ♂ | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1906" | 1906 | data-sort-value="1949" | 1949-12-10 | | |- | style='text-align:right'| 83 | ''[[:d:Q20605661|ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਕਲਾਸਵਾਲੀਏ]]'' | ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1882" | 1882 | data-sort-value="1952" | 1952 | [https://viaf.org/en/viaf/75197586 75197586] | |- | style='text-align:right'| 84 | ''[[:d:Q97332832|ਗਿਆਨ ਸਿੰਘ ਨੱਕਾਸ਼]]'' | ਪੰਜਾਬੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰ | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1883" | 1883 | data-sort-value="1953" | 1953 | | [[ਤਸਵੀਰ:Photograph of Bhai Gian Singh Naqqash painting toys in his later years.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 85 | ''[[:d:Q139666231|Khazan Singh]]'' | [[ਲਿਖਾਰੀ|ਲੇਖਕ]], [[ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ]] (1865–1953) ♂ | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1865" | 1865 | data-sort-value="1953" | 1953 | | |- | style='text-align:right'| 86 | [[ਲੇਖਕ:ਧਨੀ ਰਾਮ ਚਾਤ੍ਰਿਕ|ਧਨੀ ਰਾਮ ਚਾਤ੍ਰਿਕ]] | ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਅਤੇ ਟਾਈਪੋਗ੍ਰਾਫਰ (1876–1954) | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1876" | 1876-10-04 | data-sort-value="1954" | 1954-12-18 | [https://viaf.org/en/viaf/35766333 35766333] | [[ਤਸਵੀਰ:Dhani Ram Chatrik.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 87 | [[ਲੇਖਕ:ਹਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰੂਪ|ਹਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰੂਪ]] | ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1907" | 1907 | data-sort-value="1954" | 1954 | | |- | style='text-align:right'| 88 | ''[[:d:Q47146991|ਮੁਨਸ਼ੀ ਤੀਰਥ ਰਾਮ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰੀ]]'' | ਲੇਖਕ, ਪੱਤਰਕਾਰ, ਅਨੁਵਾਦਕ | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1885" | 1885 | data-sort-value="1954" | 1954 | | |- | style='text-align:right'| 89 | ''[[:d:Q133801021|ਬਾਬਾ ਪ੍ਰੇਮ ਸਿੰਘ ਹੋਤੀ]]'' | ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1882" | 1882-11-02 | data-sort-value="1954" | 1954-01-10 | | |- | style='text-align:right'| 90 | [[ਲੇਖਕ:ਸਆਦਤ ਹਸਨ ਮੰਟੋ|ਸਆਦਤ ਹਸਨ ਮੰਟੋ]] | ਭਾਰਤੀ-ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਨਾਵਲਕਾਰ, ਨਾਟਕਕਾਰ ਅਤੇ ਲੇਖਕ (1912-1955) | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1912" | 1912-05-11 | data-sort-value="1955" | 1955-01-18 | [https://viaf.org/en/viaf/71500079 71500079] | [[ਤਸਵੀਰ:Saadat Hasan Manto.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 91 | [[ਲੇਖਕ:ਮੌਲਾ ਬਖ਼ਸ਼ ਕੁਸ਼ਤਾ|ਮੌਲਾ ਬਖ਼ਸ਼ ਕੁਸ਼ਤਾ]] | ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1876" | 1876-08-09 | data-sort-value="1955" | 1955-06-19 | | |- | style='text-align:right'| 92 | ''[[:d:Q15998661|Abdul Rahim Dard]]'' | [[ਭਾਰਤ|ਭਾਰਤੀ]]-[[ਬਰਤਾਨਵੀ ਰਾਜ|ਬਰਤਾਨਵੀ ਰਾਜ]]-[[ਭਾਰਤ ਦਾ ਰਾਜ|ਭਾਰਤ ਦਾ ਰਾਜ]] [[ਲਿਖਾਰੀ|ਲੇਖਕ]] (1894–1955) ♂ | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1894" | 1894-06-19 | data-sort-value="1955" | 1955-12-07 | | [[ਤਸਵੀਰ:Maulana Abdul Rahim Dard.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 93 | [[ਲੇਖਕ:ਫ਼ਿਰੋਜ਼ ਦੀਨ ਸ਼ਰਫ਼|ਫ਼ੀਰੋਜ਼ਦੀਨ ਸ਼ਰਫ਼]] | ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ (1898-1955) | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1898" | 1898 | data-sort-value="1955" | 1955 | [https://viaf.org/en/viaf/1351221 1351221] | |- | style='text-align:right'| 94 | [[ਲੇਖਕ:ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ|ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ]] | ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ, ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀ (1872-1957) | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1872" | 1872-12-05 | data-sort-value="1957" | 1957-06-10 | [https://viaf.org/en/viaf/266979474 266979474] | [[ਤਸਵੀਰ:Vir Singh 1972 stamp of India.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 95 | [[ਲੇਖਕ:ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ|ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ]] | ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਵਾਨ | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1894" | 1894-06-02 | data-sort-value="1958" | 1958-01-10 | [https://viaf.org/en/viaf/65344897 65344897] | [[ਤਸਵੀਰ:Photograph of Sardar Teja Singh.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 96 | ''[[:d:Q5657301|ਹਰੀਚੰਦ ਅਖ਼ਤਰ]]'' | ਕਵੀ | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1901" | 1901-04-15 | data-sort-value="1958" | 1958-01-01 | | |- | style='text-align:right'| 97 | ''[[:d:Q125148407|ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦਾਖਾ]]'' | ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ, ਵਿਆਕਰਣਕਾਰ (1888–1958) | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1888" | 1888-09-13 | data-sort-value="1958" | 1958-11-25 | | |- | style='text-align:right'| 98 | ''[[:d:Q6807561|ਮੀਮ ਹਸਨ ਲਤੀਫੀ]]'' | ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਉਰਦੂ ਕਵੀ (1905-1959) | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1905" | 1905-12-11 | data-sort-value="1959" | 1959-05-23 | | |- | style='text-align:right'| 99 | ''[[:d:Q23857578|ਅਬਦੁਲ ਮਜੀਦ ਸਲੂਕ]]'' | ਉਰਦੂ ਅਨੁਵਾਦਕ, ਕਵੀ, ਪੱਤਰਕਾਰ | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1894" | 1894-09-12 | data-sort-value="1959" | 1959-09-27 | | |- | style='text-align:right'| 100 | [[ਲੇਖਕ:ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਚਤਰਥ|ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਚਤਰਥ]] | ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ (ਮੌਤ 1959) | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | data-sort-value="1959" | 1959-10-16 | | |- | style='text-align:right'| 101 | ''[[:d:Q7291680|ਭਾਈ ਰਣਧੀਰ ਸਿੰਘ]]'' | ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖ ਆਗੂ (1878-1961) | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1878" | 1878-07-07<br/>1879 | data-sort-value="1961" | 1961-04-16 | [https://viaf.org/en/viaf/122272711 122272711] | [[ਤਸਵੀਰ:Photograph of Bhai Randhir Singh performing kirtan with followers 3.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 102 | [[ਲੇਖਕ:ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਗੰਗਾ ਸਿੰਘ|ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਗੰਗਾ ਸਿੰਘ]] | ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1896" | 1896 | data-sort-value="1961" | 1961-12-26 | | |- | style='text-align:right'| 103 | ''[[:d:Q109387064|Satyadev Parivrajak]]'' | [[ਬਰਤਾਨਵੀ ਰਾਜ|ਬਰਤਾਨਵੀ ਰਾਜ]]-[[ਭਾਰਤ|ਭਾਰਤੀ]] [[ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ]], freedom fighter (1879–1961) ♂ | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1879" | 1879 | data-sort-value="1961" | 1961 | | |- | style='text-align:right'| 104 | ''[[:d:Q61072073|ਸੀਤਾ ਰਾਮ ਕੋਹਲੀ]]'' | ਭਾਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1889" | 1889-02-28 | data-sort-value="1962" | 1962-07 | [https://viaf.org/en/viaf/28626193 28626193] | |- | style='text-align:right'| 105 | ''[[:d:Q4837333|ਬਾਬਾ ਖੜਕ ਸਿੰਘ]]'' | [[ਬਰਤਾਨਵੀ ਰਾਜ|ਬਰਤਾਨਵੀ ਰਾਜ]]-[[ਭਾਰਤ|ਭਾਰਤੀ]] political activist, [[ਨਾਟਕਕਾਰ]] (1867–1963) ♂ | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1867" | 1867-06-06<br/>1868-06-20 | data-sort-value="1963" | 1963-10-06 | [https://viaf.org/en/viaf/54953131 54953131] | [[ਤਸਵੀਰ:Baba Kharak Singh 1988 stamp of India.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 106 | ''[[:d:Q99878635|ਹਾਫ਼ਿਜ਼ ਅਬਦੁੱਲਾ ਰੋਪੜੀ]]'' | ਇਸਲਾਮੀ ਵਿਦਵਾਨ | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1895" | 1895 | data-sort-value="1964" | 1964-08-20 | | |- | style='text-align:right'| 107 | [[ਲੇਖਕ:ਈਸ਼ਵਰ ਚੰਦਰ ਨੰਦਾ|ਈਸ਼ਵਰ ਚੰਦਰ ਨੰਦਾ]] | ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਟਕਕਾਰ (1892-1965) | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1892" | 1892-09-30 | data-sort-value="1965" | 1965-09-03 | [https://viaf.org/en/viaf/77235706 77235706] | [[ਤਸਵੀਰ:IC (Ishwar Chander) Nanda in 1950s.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 108 | ''[[:d:Q20610197|ਹੀਰਾ ਸਿੰਘ ਦਰਦ]]'' | ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ (1889–1965) | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | data-sort-value="1889" | 1889-09-30 | data-sort-value="1965" | 1965-06-22 | [https://viaf.org/en/viaf/61168646 61168646] | [[ਤਸਵੀਰ:Photograph of Hira Singh Dard in his office, ca.1920.jpg|center|128px]] |} {{Wikidata list end}} ogdmp4xby1lckbwbkbgc7zfe3fd4roa 252 72070 242917 242735 2026-11-09T15:59:23Z Harchand Bhinder 2624 242917 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item=Q139596151 |Title=ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ |Language=pa |Volume=ਅਬਰਾਹਿਮ ਕਾਵੂਰ |Author= |Translator= |Editor=ਤਜਿੰਦਰ ਕੁਮਾਰ ਸ਼ਹਿਰੀ |Illustrator= |School= |Publisher=ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਪੰਜਾਬ |Address=ਬਰਨਾਲਾ |Year=2011 |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=V |Transclusion=yes |Validation_date= |Pages=<pagelist 1="ਕਵਰ" 2="-" 3="ਟਾਈਟਲ" 4="ਕੋਲੋਫੋਨ" 5="ਕੁਝ ਸ਼ਬਦ " 6="ਤਤਕਰਾ" 7="7" 146="ਕਵਰ" /> |Volumes= |Remarks={{scrollpane|border=3px dashed silver|height=400px|width=360px|{{ਪੰਨਾ:ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ.pdf/6}}}} |Width= |Header= |Header_even= |Header_odd= |Footer= |Footer_even= |Footer_odd= |tmplver= }} g0puq1h4s6xwx2vou4yffnlcuytea5z 250 72083 242869 217991 2026-11-09T14:22:52Z Harchand Bhinder 2624 242869 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{left|{{x-larger|'''...ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ'''}}'' {{dhr|2em}} ਲੇਖਕ : ਡਾ. ਅਬਰਾਹਮ ਟੀ. ਕਾਵੂਰ'' {{larger|© ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਪੰਜਾਬ (ਰਜਿ:)}} {{dhr|2em}} ਤੇਰ੍ਹਵਾਂ ਐਡੀਸ਼ਨ{{gap|2em}} : 2011 ਕਾਪੀ{{gap|5em}} : 2000}} {{dhr|6em}} <poem>ਸੰਪਰਕ ਪਤਾ : ''ਦਫ਼ਤਰ ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਪੰਜਾਬ (ਰਜਿ:),'' ''ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਭਵਨ, ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਚੌਕ,'' ''ਸੰਘੇੜਾ ਬਾਈਪਾਸ, ਬਰਨਾਲਾ -148101,'' ''ਫੋਨ: 01679-241466, ਮੋਬਾ: 9876953561,'' ''www.tarksheel.org''</poem> {{dhr|3em}} ਮੁੱਲ : ਪੇਪਰ ਬੈਕ 25 ਰੁਪਏ {{larger|'''ਛਾਪਕ : ਅੱਪੂ ਆਰਟ ਪ੍ਰੈਸ, ਸ਼ਾਹਕੋਟ'''}} {{dhr|3em}} {{rule}} ਇਹ ਕਿਤਾਬ D. P. I. ਪੰਜਾਬ ਵੱਲੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੱਤਰ ਨੰ: 3-24-84 ਐਡੀਟਰ ਪੰਜਾਬੀ ਮਿਤੀ 11-12- 84 ਰਾਹੀਂ ਸੈਕੰਡਰੀ, ਹਾਈ ਤੇ ਮਿਡਲ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸਿਖਿਆ ਕੇਂਦਰਾਂ ਲਈ ਮਨਜੂਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। {{nop}}<noinclude> {{c|4||}}</noinclude> ii8am3kagyum2u8nk402sbuycu4pqmw 250 72093 242866 242734 2026-11-09T13:44:50Z Harchand Bhinder 2624 242866 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|{{x-larger|ਤਤਕਰਾ}}}} {{rh|[[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਭੂਮਿਕਾ|ਭੂਮਿਕਾ]]||07}} {{rh|[[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਜਾਣ ਪਹਿਚਾਣ|ਜਾਣ ਪਹਿਚਾਣ]]||09}} {{rh|1. [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਉਹ ਚਣੌਤੀਆਂ|ਉਹ ਚਣੌਤੀਆਂ]]||12}} {{rh|2. [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਭਾਰਤ ਦੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼|ਭਾਰਤ ਦੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼]]||14}} {{rh|3. [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ ਤੇ ਸੱਤਿਆ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ|ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ ਤੇ ਸੱਤਿਆ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ]]||24}} {{rh|4. [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਪਰਮਾਤਮਾ ਬਾਰੇ ਧਾਰਨਾ|ਪਰਮਾਤਮਾ ਬਾਰੇ ਧਾਰਨਾ]]||28}} {{rh|5. [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਕੀ ਮੌਤ ਬਾਅਦ ਵੀ ਜਿੰਦਗੀ ਹੈ?|ਕੀ ਮੌਤ ਬਾਅਦ ਵੀ ਜਿੰਦਗੀ ਹੈ?]]||32}} {{rh|6. [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਜੋਤਿਸ਼ ਵਿਗਿਆਨ|ਜੋਤਿਸ਼ ਵਿਗਿਆਨ]]||38}} {{rh|7. [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਭਰਮ-ਭੁਲੇਖੇ|ਭਰਮ-ਭੁਲੇਖੇ]]||43}} {{rh|8. [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਸਮਾਧੀ ਰਾਹੀਂ ਬੋਧ|ਸਮਾਧੀ ਰਾਹੀਂ ਬੋਧ]]||50}} {{rh|9. [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਗੰਗਾ ਜਲ ਦਾ ਚਮਤਕਾਰ|ਗੰਗਾ ਜਲ ਦਾ ਚਮਤਕਾਰ]]||55}} {{rh|10. [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਮਨ ਦੀ ਗੱਲ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੀ ਘੋੜੀ|ਮਨ ਦੀ ਗੱਲ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੀ ਘੋੜੀ]]||59}} {{rh|11. [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਬਾਈਬਲ ਇੱਕ ਖਤਰਨਾਕ ਇਖਲਾਕੀ ਮਾਰਗ ਦਰਸ਼ਕ ਹੈ|ਬਾਈਬਲ ਇੱਕ ਖਤਰਨਾਕ ਇਖਲਾਕੀ ਮਾਰਗ ਦਰਸ਼ਕ ਹੈ]]||64}} {{rh|12. [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਓਲੂਮਾਦੂ ਦਾ ਲਾਟਾਂ ਵਾਲਾ ਜੰਗਲ|ਓਲੂਮਾਦੂ ਦਾ ਲਾਟਾਂ ਵਾਲਾ ਜੰਗਲ]]||68}} {{rh|13. [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਆਤਮਾ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ|ਆਤਮਾ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ]]||77}} {{rh|14. [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਮੰਦਾਏਤੀਵੂ ਦੀ ਚੁੜੇਲ|ਮੰਦਾਏਤੀਵੂ ਦੀ ਚੁੜੇਲ]]||81}} {{rh|15. [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਜਾਦੂ ਤੇ ਜਾਦੂ ਰੋਕੂ|ਜਾਦੂ ਤੇ ਜਾਦੂ ਰੋਕੂ]]||85}} {{rh|16. [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਬਿਨਾਂ ਸੰਭੋਗ ਦੇ ਗਰਭ|ਬਿਨਾਂ ਸੰਭੋਗ ਦੇ ਗਰਭ]]||91}} {{rh|17. [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਪੁੱਤ ਤੇ ਮਾਂ|ਪੁੱਤ ਤੇ ਮਾਂ]]||96}} {{rh|18. [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਕ੍ਰੋਧੀ ਪ੍ਰੇਤ|ਕ੍ਰੋਧੀ ਪ੍ਰੇਤ]]||103}} {{rh|19. [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਗੁਆਚੀ ਕੁੜੀ ਲੱਭਣ ਵਾਲਾ ਲਾਈਟ ਰੀਡਰ|ਗੁਆਚੀ ਕੁੜੀ ਲੱਭਣ ਵਾਲਾ ਲਾਈਟ ਰੀਡਰ]]||109}} {{rh|20. [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਭੂਤ|ਭੂਤ]]||118}} {{rh|21. [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਜਿਉਂਦਿਆਂ ਦਾ ਭੂਤ|ਜਿਉਂਦਿਆਂ ਦਾ ਭੂਤ]]||122}} {{rh|22. [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਭੂਤ ਕਾਲੀਨ ਭੂਤ|ਭੂਤ ਕਾਲੀਨ ਭੂਤ]]||128}} {{rh|23. [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰੇਤ|ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰੇਤ]]||134}} {{rh|24. [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਲਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਰਹੱਸਮਈ ਪ੍ਰੇਮੀ|ਲਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਰਹੱਸਮਈ ਪ੍ਰੇਮੀ]]||138}}<noinclude> {{c|6||}}</noinclude> 4y682av6javv9iwg63tvj8j5slq3ywo 250 72096 242870 217997 2026-11-09T14:24:18Z Harchand Bhinder 2624 242870 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|{{x-larger|ਮੁੱਖ ਬੰਦ}}}} {{center|''ਡਾਕਟਰ ਕਾਵੂਰ (ਜਾਣ-ਪਛਾਣ)''}} {{gap}}ਡਾਕਟਰ ਅਬਰਾਹਮ ਥੌਮਸ ਕਾਵੂਰ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮਨੋਚਕਿਤਸਕ ਅਤੇ ਸੁਚੇਤ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸੀ। ਉਹ ਸ੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਦੇ ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੀ ਜਥੇਬੰਦੀ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਲਗਭਗ ਅੱਧੀ ਸਦੀ ਤੱਕ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਮਾਨਸਿਕ, ਅਰਧ-ਮਾਨਸਿਕ ਅਤੇ ਦੈਵੀ ਚਮਤਕਾਰਾਂ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਖਰਕਾਰ ਇਸ ਸਿੱਟੇ ਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ ਕਿ ਅਜਿਹੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਕਿਸਮ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਉਹ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਮਨੋਚਕਿਤਸਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਹਿਲਾ ਤੇ ਕੇਵਲ ਇੱਕੋ ਹੀ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਕਰਨ ਬਦਲੇ ਪੀ. ਐਚ. ਡੀ. ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ। ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ‘ਮਿਨਸੋਟਾ’ ਸੰਸਥਾ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਮਨੋ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਤੇ ਇਸ ਵਰਗੇ ਹੋਰ ਚਮਤਕਾਰਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ ਪੀ. ਐਚ. ਡੀ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਹੜੇ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ‘ਰੂਹਾਨੀ ਜਾਂ ‘ਅਲੌਕਿਕ ਸ਼ਕਤੀਆਂ' ਹੋਣ ਦਾ ਪਾਖੰਡ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਜਾਂ ਤਾਂ ਕੋਈ ਮਨੋਵਿਕਾਰ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਅਤੇ ਜਾਂ ਫਰੇਬੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਾ ਤਾਂ ਕੋਈ ਅਲੌਕਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਕੋਲ ਗੈਬੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਹੋਂਦ ਸਿਰਫ ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਅਤੇ ਸਨਸਨੀ ਫੈਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਅਖਬਾਰਾਂ ਦੇ ਪੰਨਿਆਂ ਤੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। {{gap}}ਡਾਕਟਰ ਕਾਵੂਰ ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਅਤੇ ਪੌਦਿਆਂ ਸਬੰਧੀ ਖੋਜ ਵਾਲੇ ਮਹਿਕਮੇ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਸਮੁੰਦਰ ਅਤੇ ਖਾੜੀ ਦੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਇੱਕਠੀਆਂ ਕਰਨ ਲਈ ਸੱਦਿਆ ਸੀ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਜੀਵ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਖੱਪੇ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰ ਸਕਣ | ਪਰੰਤੂ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਲੰਬੀ ਬਿਮਾਰੀ ਅਤੇ ਮੌਤ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ ਇਹ ਸੱਦਾ- ਪੱਤਰ ਨਾ ਮੰਨਜੂਰ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। {{gap}}ਡਾਕਟਰ ਕਾਵੂਰ ਨੇ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਇੱਕਠਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕੀਤਾ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕੇਸਾਂ ਬਾਰੇ ਉਸਦੀ ਪੜਤਾਲ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਸਾਲਿਆਂ ਤੇ ਅਖਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਛਪ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਇੱਕ ਕੇਸ ਦੀ ਸੱਚੀ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਮਲਿਆਲਮ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਤਾਮਿਲ ਡਰਾਮਾ ‘ਨੰਬੀਕਾਈ' ਜਿਹੜਾ ਵੱਡੇ ਇੱਕਠਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਬਹੁਤ ਵਾਰੀ ਖੇਡਿਆ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਕੇਸ ਬੁੱਕ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। {{gap}}ਡਾਕਟਰ ਕਾਵੂਰ,ਜਿਸਨੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਭਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅੰਧ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਤਰਕ ਨਾਲ ਸੋਚਣਾ ਸਿਖਾਇਆ, ਦਾ ਜਨਮ 10 ਅਪਰੈਲ 1897 ਨੂੰ ਕੇਰਲਾ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਤਿਰੂਵਾਲਾ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਉਸਦਾ ਪਿਤਾ ਰੈਵ. ਕਾਵੂਰ ਇੱਕ ਗਿਰਜੇ ਦਾ ਪੁਜਾਰੀ ਸੀ। ਫਿਲਮ ‘ਪੁਨਰ ਜਨਮ’ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਮਨੋ ਚਕਿਤਸਕ ਦਾ ਰੋਲ ਅਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਦੇ ਮਹੂਰਤ ਸਮੇਂ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਜਨਮ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਹੈ : {{gap}}“ਅੱਜ ਤੋਂ 75 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਕੇਰਲਾ ਦੀ ਸੁੰਦਰ ਭੂਮੀ ਵਿਖੇ ਸੀਰੀਆਈ ਚਰਚ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਇਸਾਈ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲਿਆ। ਮੈਂ ਇੱਕ ਇਸਾਈ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਜਨਮ, ਭੂਗੋਲਿਕ ਅਤੇ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨਕ ਘਟਨਾ ਸੀ, ਜਿਹੜੀ ਨਾ ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਮਰਜ਼ੀ ਕਰਕੇ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਇਸਤੇ ਮੇਰਾ ਕਾਬੂ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਸੁਰਤ ਸੰਭਾਲੀ ਤਾਂ ਮੈਂ ਓਨੇ ਹੀ ਸੁੰਦਰ ਦੇਸ਼ ਸ੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਅਤੇ ਤਰਕਸ਼ੀਲਤਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਾਰਗ ਦਰਸ਼ਨ ਵਜੋਂ ਚੁਣ ਲਿਆ।” {{nop}}<noinclude> {{c|9||}}</noinclude> 8czijg0j76poimzwztczlkg0l18t2d7 250 72097 242871 217998 2026-11-09T14:25:39Z Harchand Bhinder 2624 242871 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{gap}}ਡਾਕਟਰ ਕਾਵੂਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੜਾਈ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੁਆਰਾ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਚਲਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚੋਂ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ, ਡਾਕਟਰ ਬਹਿਨਾਨ ਕਾਵੂਰ ਨਾਲ ਉੱਚ ਵਿਦਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਲਕੱਤੇ ਆ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਬੰਗਵਾਸੀ ਕਾਲਜ ਕਲਕੱਤਾ ਤੋਂ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਬਨਸਪਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸਤਾ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ। {{gap}}ਡਾਕਟਰ ਕਾਵੂਰ ਨੇ ਸੀ. ਐਮ. ਐਸ. ਕਾਲਜ ਕੋਟਿਆਮ ਵਿਖੇ ਦੋ ਸਾਲ ਸਹਾਇਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਨੌਕਰੀ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ 1928 ਵਿੱਚ, ਜਾਵਨਾ ਕੇਂਦਰੀ ਕਾਲਜ ਦੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ, ਦੇ ਸੱਦੇ ਤੇ ਉਹ ਜਾਫਨਾ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਪੀ. ਟੀ. ਕੈਸ਼ ਬਨਸਪਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਵਿਦਵਾਨ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਊਟੀ ਵਿਖੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਹੋਈ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਪੱਥਰਾਂ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਇੱਕਠੇ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। {{gap}}ਜਾਫਨਾ ਕੇਂਦਰੀ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰ ਕਾਵੂਰ ਨੂੰ, ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਸਾਲ ਹੀ ਅੰਤਿਮ ਵਰ੍ਹੇ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਬਨਸਪਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਬਾਈਬਲ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਕੈਂਬਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਬਾਈਬਲ ਵਿੱਚੋਂ ਚੰਗੇ ਨੰਬਰ ਕੇ ਪਾਸ ਹੋ ਗਏ। ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਡਾਕਟਰ ਕਾਵੂਰ ਨੂੰ ਬਾਈਬਲ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਇਸ ਗੱਲ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਨੇ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਕੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ “ਡਾਕਟਰ ਕਾਵੂਰ, , ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂੰ ਬਾਈਬਲ ਦਾ ਵਧੀਆ ਨਤੀਜਾ ਕੱਢਿਆ ਹੈ, ਪਰੰਤੂ ਤੇਰੇ ਸਾਰੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦਾ ਧਰਮ ਵਿੱਚੋਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਉਠ ਗਿਆ ਹੈ।” {{gap}}1943 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਪੀ. ਟੀ. ਕੈਸ਼ ਰੀਟਾਇਰ ਹੋ ਗਏ ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਕਾਵੂਰ ਨੇ ਵੀ ਜਾਵਨਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਥਾਮਸ ਕਾਲਜ ਮਾਊਂਟ ਲਾਵੀਨੀਆ ਵਿਖੇ ਨੌਕਰੀ ਕਰ ਲਈ। 1959 ਵਿੱਚ ਉਹ ਥਰਸਟਨ ਕਾਲਜ, ਕੋਲੰਬੋ ਤੋਂ ਸਾਇੰਸ ਡੀਪਾਰਟਮੈਂਟ ਦੇ ਮੁਖੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਰੀਟਾਇਰ ਹੋ ਗਏ। {{gap}}ਨੌਕਰੀ ਤੋਂ ਰੀਟਾਇਰ ਹੋਣ ਮਗਰੋਂ ਡਾਕਟਰ ਕਾਵੂਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਭਰ ਦੈਵੀ ਅਤੇ ਮਨੋ- ਵਿਗਿਆਨਕ ਚਮਤਕਾਰਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਬਾਰੇ ਲਿਖਣਾ ਅਤੇ ਬੋਲਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, “ਸਾਰੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਧਰਮ ਅਤੇ ਝੂਠੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਲਈ ਇਹਨਾਂ ਝੂਠੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਪਹਾੜ ਜਿੱਡਾ ਕੰਮ ਸੀ।” ਉਸੇ ਗਲਤੀ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਉਣ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਡਾਕਟਰ ਕਾਵੂਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇਕਲੌਤੇ ਪੁੱਤਰ, ਏਰੀਸ ਕਾਵੂਰ ਨੂੰ ਧਰਮ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਅਜਿਹੇ ਗਲਤ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨਾ ਦੇਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਪਦ-ਚਿਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਚਲਦੇ ਹੋਏ, ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਏਰੀਸ ਕਾਵੂਰ ਨੇ (ਜਿਹੜਾ ਫ਼ਰਾਂਸ ਅਤੇ ਕਿਊਬਾ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਅਧੀਨ ਸਾਇੰਸ ਦੀ ਖੋਜ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ) ਵੀ ਆਪਣੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਧਰਮ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਿਸਮ ਦੇ ਭੋਰਾ-ਭਰ ਪ੍ਰਭਾਵ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਪਾਲਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਏਰੀਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਪਤਨੀ, ਜੈਕਲਿਨ ਕਾਵੂਰ ਦੀ ਪੂਰੀ ਹਿਮਾਇਤ ਹਾਸਿਲ ਹੈ। {{gap}}ਨਵੰਬਰ 1974 ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰ ਕਾਵੂਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਮੌਤ 'ਤੇ ਜੋ ਸ਼ੋਕ ਸਮਾਚਾਰ ਛਪਵਾਇਆ ਗਿਆ ਉਸ ਨੇ ਉਥੋਂ ਦੀ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਸਮੇਤ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਸਨਸਨੀ ਫੈਲਾ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਸੰਦੇਸ਼ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੀ -“ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਅੱਕਾ ਕਾਵੂਰ, ਆਪਣੀ ਆਤਮਾ ਜਾਂ ‘ਰੂਹ’ ਨੂੰ ਛੱਡੇ ਬਗੈਰ ਚੱਲ ਵਸੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਲਾਈ- ਲੱਗ ਲੋਕ ਫਿਕਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾ ਪੈਣ।” ਉਸਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਅੱਜ (ਸ਼ਕਰਵਾਰ) 8 ਵਜੇ ਸ਼੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਦੀ ਕੋਲੰਬੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਮੈਡੀਸਨ ਵਿਭਾਗ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਉਸਨੂੰ ਦਫ਼ਨਾਉਣ/ਦਾਹ- ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਨ ਕਰਨ ਜਾਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਰਸਮ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ।” {{nop}}<noinclude> {{c|10||}}</noinclude> nrpnzmbvn0ag3r0q3hze8jn7rh56lwr 250 72101 242872 218002 2026-11-09T14:27:21Z Harchand Bhinder 2624 242872 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|{{x-larger|ਉਹ ਚੁਣੌਤੀਆਂ}}}} {{gap}}50 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੱਕ, ਅਨੇਕਾਂ ਯੋਗੀਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਸਿੱਧਾਂ, ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ, ਰੁਹਾਨੀਅਤ ਦੇ ਹਾਮੀਆਂ, ਟੂਣੇ ਵਾਲਿਆਂ ਤੇ ਹੱਥ-ਰੇਖਾ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਅਤੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਅਨੋਖੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਤੇ ਰਹੱਸ-ਪੂਰਣ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਗੈਰ-ਮੌਜੂਦ ਚਮਤਕਾਰਾਂ ਦੀ ਬੜੀ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਖੋਜ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਅਤੇ ਭਰਮਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਲ ਹੋਇਆ ਹਾਂ। ਅਜਿਹੇ ਭਰਮ ਜਿਹੜੇ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਮੇਰੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਭਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ ਤੇ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ, ਤੋਂ ਇਸ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਬਚਿਆ ਨਹੀ ਜਾ ਸਕਦਾ। {{gap}}ਮੇਰੇ ਬਚਪਨ ਸਮੇਂ ਇਹ ਭੈੜੇ ਡਰ, ਪ੍ਰੇਤਾਂ, ਟੂਣਿਆਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਨਰਾਜ਼ਗੀ, ਨਰਕ, ਰਾਖਸ਼ਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਸਰਾਪਾਂ ਆਦਿ ਬਾਰੇ ਸਨ। ਯੂਨਿਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਮੇਰੀ ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਸੋਚ ਅਤੇ ਲੜੀ ਬੱਧ ਖੋਜ ਨੇ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ, ਅਨੇਕਾਂ ਧਾਰਮਿਕ ਸਾਖੀਆਂ, ਗੁੱਝੀਆਂ ਪੈਗੰਬਰੀ ਭਵਿੱਖ-ਬਾਣੀਆਂ, ‘ਅਮਰ ਆਤਮਾਵਾਂ' ਅਤੇ ਚਮਤਕਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿੰਤੂ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ। {{gap}}ਉਹ ਮਾਮਲੇ, ਉਹ ਸੈਕੜੇ ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਘਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਤ-ਆਤਮਾਵਾਂ, ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੈਂ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਹਰੇਕ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਮਨੁੱਖੀ ਏਜੰਟ ਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਅਜੀਬ ਘਟਨਾਵਾਂ ਕਰਨ ਦਾ ਜ਼ੁੰਮੇਵਾਰ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਅਜੀਬ ਕੰਮ ਉਹ ਜਾਂ ਤਾਂ ਮਨੋਵਿਕਾਰ ਕਰਕੇ ਤੇ ਜਾਂ ਸ਼ਰਾਰਤ ਵਜੋਂ ਕਰਿਆ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਾਨਸਿਕ ਰੋਗੀਆਂ ਨੂੰ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਤ ਆਉਂਦੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਠੀਕ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪ੍ਰੇਤ ਕੱਢ ਕੇ ਨਹੀ ਕੀਤਾ, ਸਗੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹਿਪਨੋਟਾਈਜ਼ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚੋ ਭਰਮਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਕੇ ਕੀਤਾ। ਮੇਰਾ ਅਨੁਭਵ ਹੈ ਕਿ ਕੁੱਝ ਧਾਰਮਿਕ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਜਾਂ ਸਾਧਾਂ-ਸੰਤਾਂ ਨੂੰ, ਸੰਯੋਗਵੱਸ ਜਿਹੜੀਆਂ ਸਫ਼ਲਤਾਵਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਕੇਵਲ ਪੂਜਾ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾਵਾਂ ਜਾਂ ਮੰਤਰਾਂ ਦੇ ਰੋਗੀਆਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਉੱਤੇ ਹਿਪਨੋਟਿਜ਼ਮ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਰਕੇ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਡੋਲੇ ਭਾਲੇ ਲੋਕ ਇਹਨਾਂ ਇਲਾਜਾਂ ਨੂੰ ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤ ਕੱਢਣ ਵਾਲਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਦੇਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। {{gap}}ਮੈਂ ਇਹ ਵੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਨਸਾਨ ਦਾ, ਬਦਲੀ ਹੋਈ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨਾ ਨਾ ਤਾਂ ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਦੇ ਆਉਣ ਕਰਕੇ ਹੈ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਪੁਨਰ-ਜਨਮ ਕਰਕੇ, ਬਲਕਿ ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਵਹਿਮੀ ਮਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀਆਂ ਬੇਲਗਾਮ ਕਲਪਨਾਵਾਂ ਕਰਕੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਮੈਂ ਪ੍ਰੇਤ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁੱਤਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਤੇ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ, ਅੱਧੀਆਂ ਰਾਤਾਂ ਨੂੰ, ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਕਬਰਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਗਏ ਹਾਂ।ਮੈਂ ਰਾਤਾਂ ਨੂੰ ਕਨਾਟਾ ਦੇ ਕਬਰਸਤਾਨ ਤੋਂ ਲੰਕਾ ਰੇਡੀਓ ਤੋਂ ਬੋਲਿਆ ਹਾਂ। ਭਾਵੇਂ ਅਸੀਂ ਉੱਥੇ ਕਦੇ ਵੀ ਭੂਤ ਨਹੀਂ ਵੇਖੇ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਥੇ ਸਾਨੂੰ ਕੁੱਝ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਅਜੀਬ-ਅਜੀਬ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਕੱਢ ਕੇ ਡਰਾਇਆ ਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਮਾਨਸਿਕ ਸਦਮੇ ਪਹੁੰਚਣੇ ਸਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਭੂਤਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ, ਸਾਡੇ ਸੁਚੇਤ ਮਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤਾਂ ਨਿਕਲ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਸਾਡੇ ਅਚੇਤ ਮਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਵੀ ਇਹ ਛੁਪੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਦੂਸਰੇ ਪਾਸੇ ਸਾਡਾ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਹੜਾ ਪ੍ਰੇਤਾਂ, ਸ਼ੈਤਾਨਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਡਰ ਤੋਂ ਬਗੈਰ ਪਲਿਆ ਹੈ, ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਉਹ ਅਜਿਹੇ ਸਦਮਿਆਂ ਤੋਂ ਨਾ ਡਰੇ, ਭਾਵੇਂ ਉਸ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਭੂਤਾਂ, ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਬਾਰੇ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਿਆ ਹੈ। {{gap}}'''ਸਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਲਗਭਗ ਹਰ ਕੋਈ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ''' : </br> {{gap}}ਸ਼ੁੱਭ ਸਮਾਂ, ਲੱਕੀ ਨੰਬਰ, ਸ਼ਗਨ, ਬੁਰੀ ਨਜ਼ਰ, ਕਾਲੀ ਜ਼ੁਬਾਨ, ਕਿਸਮਤੀ ਰੰਗ, ਕਿਸਮਤੀ ਨਗ, ਟੂਣੇ,<noinclude> {{c|14||}}</noinclude> ess8fl92pmx81uuodb4h1ndsylmuzae 250 72103 242873 218005 2026-11-09T14:28:34Z Harchand Bhinder 2624 242873 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਹੋਵੇ। ਮੈਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਰਕਮਾਂ ਦੇ ਚੈਲੰਜ ਦਾ ਮਤਲਬ ਲੋਕੀ ਇਹ ਸਮਝਣਗੇ ਕਿ ਮੈਂ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਆਦਮੀ ਹਾਂ ਅਤੇ ਸਸਤੀ ਸ਼ੋਹਰਤ ਭਾਲਣ ਲਈ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਨਾਮ ਰੱਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਇਸ ਚੁਣੋਤੀ ਦੇ ਖਤਰਨਾਕ ਨਤੀਜਿਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਜਾਣੂ ਹਾਂ। ਜੇ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੀ ਆਦਮੀ ਚਮਤਕਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਬੁਢਾਪਾ ਯਤੀਮਖਾਨੇ ਵਿੱਚ ਗੁਜ਼ਾਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਯਕੀਨ ਸੀ ਤੇ ਹੁਣ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਇਕ ਪੈਸਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹਾਰਾਗਾਂ। ਇਸੇ ਲਈ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਚੁਣੌਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੱਕ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਰੱਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਇਸ ਚੁਣੌਤੀ ਨੂੰ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰੱਖੇ, ਜਦ ਤੱਕ ਉਸ ਦੀ ਆਰਥਕ ਹਾਲਤ ਉਸ ਨੂੰ ਇਜਾਜਤ ਦੇਵੇ। {{gap}}ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਇਨਾਮ, ਜੂਨ 1963 ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ। ਇਹ ਸੀਲਬੰਦ ਲਿਫਾਫੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਨੋਟ ਦਾ ਲੜੀ ਨੰਬਰ ਦੱਸਣ ਬਾਰੇ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ 1000 ਰੁਪਏ ਤੋਂ 25000 ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਦੀ ਕੋਈ ਵੀ ਰਕਮ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾਕੇ ਓਨਾ ਹੀ ਇਨਾਮ ਜਿੱਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਆਦਮੀਆਂ ਦੇ ਲਾਭ ਲਈ ਸੀ ਜਿਹੜੇ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਟੈਲੀਪੈਥੀ ਦਾ ਸ਼ਕਤੀ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਮੈ ਇਕ ਜੱਜ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨੋਟ ਦਾ ਨੰਬਰ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ ਵੀ ਤਿਆਰ ਸੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਦੂਜੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਬੈਠਾ ਟੈਲੀਪੈਥ, ਜੱਜ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹ ਸਕੇ। ਇਸ ਵਿੱਚ, ਡਾਕਟਰ ਜੇ. ਬੀ. ਰਾਈਨੇ ਨੂੰ, ਜਿਹੜਾ ਡਿਊਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਇਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਟੈਲੀਪੈਥ ਹੈ, ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਸੱਦਾ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। 1965 ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਇਸ ਸ਼ਰਤ ਨੂੰ ਵਧਾਕੇ 75000 ਰੁਪਏ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਚਮਤਕਾਰੀ ਆਦਮੀ ਬਾਹਰਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋ ਕੋਲੰਬੋ ਆ ਕੇ, ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਕਿਰਾਏ ਸਮੇਤ, ਵੱਡਾ ਲਾਭ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਣ। {{gap}}1966 ਵਿੱਚ, ਲੰਕਾ ਦੇ ਕਤਾਦੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਕੋਲ, ਸੀਲਬੰਦ ਨੋਟ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤਾਂ ਹੈ, ਪਰ ਸ਼ਰਤ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਗਈ ਰਕਮ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਸ ਮੰਗ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਮੈਂ ਹੇਠਲੀ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਰਕਮ ਨੂੰ 1000 ਤੋਂ ਘਟਾ ਕੇ ਸਿਰਫ 75 ਰੁਪਏ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। {{gap}}ਰੂਹਪ੍ਰਸਤਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ 5000 ਰੁਪਏ ਦਾ ਇਨਾਮ ਦੇਵਾਗਾਂ ਜੇਕਰ ਉਹ ਅਜਿਹਾ ਪ੍ਰੇਤ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਣ, ਜਿਸਦੀ ਫੋਟੋ ਖਿੱਚੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੋਵੇ। {{gap}}ਇਹ ਸਿੱਧ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿ ਜੋਤਿਸ਼ ਜੂਆ ਹੈ, ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਮੈਂ 10 ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਜਨਮ ਮਿਤੀ, ਜਨਮ ਸਮਾਂ ਤੇ ਸਥਾਨ, ਸਮੇਤ ਅਖਸ਼ਾਂਸ਼ਾਂ ਤੇ ਰੇਖਾਸ਼ਾਂ ਦੇ ਦੇਵਾਗਾਂ। ਉਸ ਜੋਤਸ਼ੀ ਨੂੰ ਜਿਹੜਾ ਇਹਨਾਂ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦਾ ਸੈਕਸ ਤੇ ਮੌਤ ਦੀ ਤਾਰੀਖ (ਜੇਕਰ ਮਰ ਚੁੱਕੇ ਹੋਣ) ਠੀਕ-ਠੀਕ ਦੱਸ ਦੇਵੇਗਾ, ਮੈਂ 1000 ਰੁਪਏ ਦਾ ਇਨਾਮ ਦੇਵਾਗਾਂ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਗਲਤੀਆਂ, ਵਿੱਚੋ 5% ਗਲਤੀ ਦੀ ਮੁਆਫੀ ਵੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਹੱਥ-ਰੇਖਾ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ 10 ਹਥੇਲੀਆਂ ਦੇ ਚਿੱਤਰ ਦੇ ਦੇਵਾਗਾਂ। ਇਹਨਾਂ ਪਾਖੰਡੀਆਂ ਦੀ ਭੀੜ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ, ਜਿਹੜੇ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਮੁਫਤ ਆਪਣੀ ਮਸ਼ਹੂਰੀ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਮੈ 75 ਰੁਪਏ ਦੀ ਮੋੜਨ ਯੋਗ ਸ਼ਰਤ ਰੱਖ ਦਿੱਤੀ। {{gap}}ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਰਤ ਹਿੰਦੂਆ ਦਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ, ਇਹ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਹਰ ਗੱਲ ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਦੋ ਭਾਰਤੀ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਨੇ ਮੇਰੇ ਵੱਲੋ ਇਹ ਪਰਖ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਲਈ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਬੀ. ਵੀ. ਰਮਨ ਸਮੇਤ, ਜੋਤਸ਼ ਦੇ ਹੋਰ ਸੈਕੜੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰਾਂ, ਨੂੰ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋ ਚੈਲੰਜ ਦੀਆਂ ਖਬਰਾਂ ਕੱਟ ਕੇ ਭੇਜੀਆਂ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਅਜੇ ਤੱਕ ਇੱਕ ਵੀ ਜੋਤਸ਼ੀ 75 ਰੁਪਏ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾ ਕੇ ਇਸ ਚੁਣੌਤੀ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀ ਹੋਇਆ। {{nop}}<noinclude> {{c|16||}}</noinclude> j0okqfzb5smgr3p4vs6zmnz12ked6rb 250 72115 242874 218013 2026-11-09T14:30:20Z Harchand Bhinder 2624 242874 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਜਿਸਨੂੰ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਅਵਤਾਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਭਗਵਾਨ ਸੱਤਿਆ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਚਮਤਕਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਲਿਖਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੈਰਾ ਹੇਠ ਲਿਖਿਆ ਹੈ: {{gap}}“ਅਜਿਹੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਅਤੇ ਸ਼ੋਹਰਤ ਬਾਰੇ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ‘ਭਗਵਾਨ’ ਕੋਲ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਗਏ ਹਨ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ, ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡਾ. ਰਾਧਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਅਤੇ ਮੈਸੂਰ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ‘ਭਗਵਾਨ’ ਨੇ ਇਨਾਂ ਨੂੰ ਹਵਾ ਵਿੱਚੋ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰ ਕੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋ ‘ਭਗਵਾਨ’ ਦੀ ਮਹਿਮਾਂ ਸਿਖਰਾਂ ਤੇ ਹੈ।" {{gap}} ਯਕੀਨ ਨਾ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਪਰਖ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ, ਮੈਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਡਾ. ਰਾਧਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਨੂੰ ਪੱਤਰ ਲਿਖੇ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਸਕੱਤਰ ਦਾ ਖ਼ਤ ਪੜ੍ਹਕੇ ਕੋਈ ਅਚੰਭਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਸੀ : {{gap}} “ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੱਚਾਈ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੀਲਕਾਂਡਾ ਬਾਬਾ ਜੀ ਕੋਲ ਗਏ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਕੇ ਦਿੱਤਾ।” {{gap}} ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਝੂਠੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ, ਲਾਈਲੱਗ ਲੋਕਾਂ ਦਾ, ਸੰਤਾਂ ਸਵਾਮੀਆਂ, ਗੁਰੂਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਯੋਗੀਆਂ, ਟੂਣੇ ਵਾਲਿਆਂ, ਸਿੱਧਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਬੰਨ੍ਹਦੀਆਂ ਹਨ। {{gap}} ਹੁਣੇ ਹੀ ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਦੇ ਇੱਕ ਸਵਾਮੀ ਨੇ ਇੱਕ ਭਜਨ ਮੰਡਲੀ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਪਿਛੋਂ ਇੱਕ ਪ੍ਰੈਸ-ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ “ਕਾਵੂਰ ਇੱਕ ਅਵਤਾਰ ਹੈ, ‘ਜਿਹੜਾ ਇੱਕ ਸੱਚਾਈ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਧਾਰਮਿਕ ਆਦਮੀ ਨੇ ਇਹ ਬੇਹੂਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਕੇਵਲ ਅਜਿਹੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਵਧ ਰਹੀ ਗਿਣਤੀ ਲਈ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਹੜੇ ਗੱਪਾਂ ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਤਰਕਸ਼ੀਲਤਾ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ ਹਨ। {{gap}} ਇਸ ਬੇਹੂਦਾ ਆਦਮੀ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਇਹ ਹੋਇਆ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਮੇਰੀ ਕੋਠੀ ਵਿੱਚ, ਮੇਰੇ ‘ਦਰਸ਼ਨ' ਕਰਨ ਲਈ ਅਤੇ ਮੈਥੋਂ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਉਣ ਲੱਗੇ। ਇਸ ਮੂਰਖ ਸਵਾਮੀ ਸ਼ਾਤਾਨੰਦ ਦੁਆਰਾ ਪਹੁੰਚਾਏ ਗਏ ਨੁਕਸਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਖੰਡਨ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਜੇ ਮੈਂ ਵੀ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ, ਨੀਲਕਾਂਡਾ ਬਾਬਾ ਅਤੇ ਪਾਦਰੀ ਮਾਲਾਈ ਸਵਾਮੀਗਲ ਵਰਗਾ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ ਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲਾਈ-ਲੱਗ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਲਾਉਣ ਦਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਇਹ ਸੁਨਹਿਰੀ ਮੌਕਾ ਸੀ ਅਤੇ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਅਮੀਰ ਬਣ ਸਕਦਾ ਸੀ। {{gap}} ਦੋ ਮੌਕਿਆਂ 'ਤੇ, ਕੋਲੰਬੋ ਅਤੇ ਕਾਲੂਤਾਰਾ ਵਿਖੇ ਜਾਦੂ ਦੇ ਚਮਤਕਾਰਾਂ ਤੇ ਟੂਣਿਆਂ ਬਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਵਿੱਚ ਬੋਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੈਂ ਵੀ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਰਾਖ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਤਣੇ ਹੋਏ ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਹਿਲਾਇਆ, ਵੇਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਜਚਾਉਣ ਲਈ ਕਿ ਕਥਿਤ ਭਗਵਾਨ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਚੀਜਾਂ ਸਿਰਫ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਮਦਾਰੀ ਪੁਣਾ ਹੀ ਹੈ। {{gap}}ਮੇਰੇ ਚਮਤਕਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਖਬਰਾਂ ਨੇ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦੇ ਇੱਕ ਭਗਤ ਨੂੰ ਭੜਕਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਸੀਲੋਨ ਡੇਲੀ ਨਿਊਜ਼ ਅਖ਼ਬਾਰ ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ: “ਸਿਰਫ ਕਾਵੂਰ ਦੇ ਚੇਲਿਆਂ ਵਰਗੇ ਲਾਈਲੱਗ ਹੀ ਉਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਉਹ ਸੰਤਾਂ ਅਤੇ ਸਵਾਮੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ ਪਵਿੱਤਰ ਰਾਖ ਬਾਰੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਿਰਫ ਮਦਾਰੀਪੁਣਾ ਹੈ ਚਮਤਕਾਰ ਨਹੀਂ।” {{nop}}<noinclude> {{c|22||}}</noinclude> h6lb8lihtbx5o52olt89ld792dlgt0w 250 72117 242875 218015 2026-11-09T14:31:46Z Harchand Bhinder 2624 242875 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|{{x-larger|ਭਾਰਤ ਦੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼}}}} {{gap}}ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ‘ਰੱਬ’ ਇਸ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਜਿਉਂਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦਾ ਜ਼ੁੰਮੇਵਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਧਰਤੀ ਉੱਪਰ ਰਹਿ ਰਹੇ ਮਨੁੱਖ ਨੇ, ਬੀਤੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਾਇਦ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਰਦਾ ਰਹੇਗਾ। {{gap}}ਹੁਣੇ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਕੋਲੰਬੋ ਦੇ ਲਾਇਨਲ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਦੇਖਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚਾਲਾਕ ਪਿਤਾ ਨੇ ਆਪਣੇ 15 ਸਾਲਾ ਲੜਕੇ ਨੂੰ, ਕੁੱਝ ਭਗਤਾਂ ਅਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਨਸ਼ਈਆਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਬਣਾਇਆ। ਇਹ ਦੇਵਤਾ ਲੜਕਾ ‘ਗੁਰੂ ਮਹਾਰਾਜ ਜੀ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਾਲਮ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਆਬਕਾਰੀ ਮਹਿਕਮੇ ਵੱਲੋਂ ਫੜਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਚਾਰ ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੇ ਯਾਤਰੀ ਚੈੱਕ, 70,000 ਰੁਪਏ ਦਾ ਗਲੇ ਦਾ ਹਾਰ ਅਤੇ 1.5 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੀਆਂ ਘੜੀਆਂ ਫੜੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਅਜੇ ਵੀ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ ਨਸ਼ੀਲੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹਿੱਪੀਆਂ ਅਤੇ ਲੜਕੇ-ਲੜਕੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚਦਾ ਰਹੇਗਾ। '''ਬਹੁਤ ਹੀ ਬੁੱਧੀਮਾਨ''' {{gap}}ਇਸ ਲੜਕੇ ਨੂੰ, ਜਿਹੜਾ ਬੋਲਣ ਅਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਹੈ ਤੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚੰਗੇ ਫ਼ਿਲਮ ਐਕਟਰ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਗੁਣ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਇਸ ਦੇ ਚਾਲਾਕ ਪਿਤਾ ਨੇ, ਅਰਥਹੀਣ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ, ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਗੱਲਾਂ ਤੋਤੇ ਵਾਂਗੂੰ ਕਰਨੀਆਂ ਸਿਖਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਜਿਹੜਾ ਆਪ ਵੀ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਲਾਈਲੱਗ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਦੂਸਰੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਵੀ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਹਿਮਾਲਿਆ ਪਰਬਤ ਤੋਂ ਇਸ ਧਰਤੀ ਤੇ ਉੱਤਰਿਆ ਹੈ। {{gap}}ਦੇਸ਼ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋਣ ਤੋ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡੇ ਤੇ ਸੁਆਹ ਮਲ ਕੇ, ਸਮਾਧੀ ਲਾ ਕੇ ਬੈਠ ਜਾਂਦੇ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਧੋਖ਼ੇ ਨਾਲ ਲੁੱਟਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਕੰਮ ਲਈ ਇਹ ਕਈ ਵਾਰੀ ਜਾਦੂ ਦੇ ਕਈ ਤਮਾਸ਼ੇ ਵੀ ਵਰਤ ਲੈਂਦੇ ਸਨ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਇਸ ਕੰਮ ਲਈ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਨਵੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਲੱਭਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪੱਛਮ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਝੂਠੀ ‘ਅਧਿਆਤਮਿਕ’ ਸ਼ੋਹਰਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਵਿਅਕਤੀ ਜਿਸਨੇ ਚੋਗਾ ਪਹਿਨਿਆ ਹੋਵੇ ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਮਸਲਿਆਂ ਦਾ ਠੇਕੇਦਾਰ ਹੈ। '''ਪਵਿੱਤਰ ਆਦਮੀਆਂ ਦਾ ਭੇਸ''' {{gap}}ਭਾਰਤੀ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ, ਜਿਹੜੇ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਗਏ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਅਮਰੀਕਨ ਅਤੇ ਯੂਰਪੀਨ ਚੇਲੇ ਲੈ ਕੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜੇ। ਇਸ ਗੱਲ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਚਾਲਾਕ ਆਦਮੀਆਂ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਭੇਸ ਧਾਰ ਕੇ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਨਾਂ ਰੱਖ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਗੁਰੂ, ਸਵਾਮੀ ਜੀ, ਮਹਾਤਮਾ, ਅਨੰਦ, ਬਾਬਾ, ਭਗਵਾਨ, ਯੋਗੀ, ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਜ ਆਦਿ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕੀਤਾ। {{gap}}ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤਿਆਂ ਨੂੰ, ਆਪਣੀ ਆਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰੁਪਏ ਅਤੇ ਅਮੀਰ ਭਗਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ। ਇਹ ਹੁਣ ਇੱਕ ਲਾਹੇਵੰਦ ਵਪਾਰ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ‘ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼` ਭਾਰਤ ਲਈ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁੱਦਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਚੰਗਾ ਸੋਮਾ ਬਣ ਗਏ ਹਨ। ਇੱਕ ਆਮ ਆਦਮੀ ਦੇ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਲਈ ਪਾਸਪੋਰਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਤਾਂ ਬੜਾ ਔਖਾ ਹੈ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਔਖ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ। ਇਸ ਤਰਾਂ ਲਗਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ‘ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ਾਂ’ ਦੇ ਪਾਖੰਡ ਨੂੰ, ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਪੂਰਨ ਹਮਾਇਤ ਹੋਵੇ। '''ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਯੋਗਤਾ''' {{nop}}<noinclude> {{c|24||}}</noinclude> 44fk98vocn2tc14yyvkpyf9705r4l45 250 72133 242876 218023 2026-11-09T14:33:29Z Harchand Bhinder 2624 242876 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|{{x-larger|ਪਰਮਾਤਮਾ ਬਾਰੇ ਧਾਰਨਾ}}}} {{gap}}ਜਿਉਂ-ਜਿਉਂ ਮਨੁੱਖੀ ਗਿਆਨ ਦੀ ਸੀਮਾ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ, ਹੋਰ ਵਧੇਰੇ ਵਾਦ-ਵਿਵਾਦ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਇਸ ਭਖਦੇ ਸਵਾਲ ਬਾਰੇ ਵੀ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। {{gap}}ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਥਰਾਹਟ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਰੋਮਨ ਪਾਦਰੀ ਟੀਲਹਾਰਡ-ਡੀ-ਚਾਰਡਿਨ, ਆਪਣੀ ਪੁਸਤਕ ‘ਦੀ ਫਿਨਾਮਨਨ ਆਫ ਮੈਨ' (The Phenomenon of man) ਵਿੱਚ ਲਿਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਉਤਪੱਤੀ, ਜੀਵ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਹੀ ਇਕ ਕਮਾਲ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਇਕ ਸਰਵ-ਸ਼ਕਤੀਮਾਨ ਅਤੇ ਸਰਬ ਉੱਚ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦਾ ਹੱਥ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਕਹਿਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚੰਗਾ ਹੋਵੇਗਾ। {{gap}}ਆਧੁਨਿਕ ਸਮੇਂ ਦਾ ਇਕ ਉਦਾਰ ਦਿਲ ਧਾਰਮਿਕ ਵੇਤਾ, ਡਾਕਟਰ ਰੌਬਿਨਸਨ, ਜਿਸ ਨੇ ਕਿ ਮਾਨਵੀ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਰੱਬ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਸਵਰਗ ਧਾਮ ਵਿੱਚੋਂ ਲਾਹ ਸੁੱਟਿਆ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਪੁਸਤਕ, “ਆਨੈਸਟ ਟੂ ਗੌਂਡ’” (Honest to God ) ਵਿੱਚ ਇਕ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਗੈਰ-ਮਨੁੱਖੀ ਰੱਬ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਉਸ ਦੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਾਬੂ ਵਿਚ ਹੈ। {{gap}}ਮੈਥੋਡਿਸਟ ਚਰਚ ਦੇ ਪਾਦਰੀ ਰੈਵ ਵਰੈਡ ਡੀ ਸਿਲਵਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੈਂਫਲਿਟ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਸੀ- “ਕੀ ਸਾਇੰਸ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾਂ ਨੂੰ ਮੰਨਦੀ ਹੈ?” ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਸੀ-“ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀਆਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾਂ ਬਾਰੇ ਵੱਖੋ ਵੱਖ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਹਨ। ਪ੍ਰਮਾਤਮਾਂ ਦੇ ਰਹੱਸ ਨੂੰ ਕੁੱਝ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਨੇ, ਕੁੱਝ ਰਸਾਇਣਕ ਵਿਗਿਆਨ ਨੇ, ਕੁਝ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ, ਕੁੱਝ ਬਨਸਪਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਕੁੱਝ ਸਿਹਤ ਵਿਗਿਆਨ ਨੇ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਕਵੀਆਂ ਦੀ ਵੀ ਰੱਬ ਬਾਰੇ ਇਹੀ ਧਾਰਨਾ ਹੈ। ਸੱਚਾ ਧਰਮ ਇਹਨਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਰੂਪ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਨੂੰ ਜੋ ਕੁੱਝ ਇਸ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ-ਪੰਧ ਤੇ ਸਥਿਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀ ਖਿੱਚ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ। ਕੀ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਤਾਲਮੇਲ ਇੱਕ ਇਤਫਾਕ ਹੀ ਹੈ? ਮੈਂ ਇੱਕ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇ ਤਾਲਮੇਲ ਲਈ ਜਿੰਮੇਵਾਰ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਇਸ ਸਰਵ-ਉੱਚ-ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਨੂੰ ਹੀ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।” {{gap}}ਆਉ, ਅਸੀਂ ਵਿਚਾਰੀਏ ਕਿ ਜਿਸ ਸਰਵਉੱਚ ਬੁੱਧੀ ਬਾਰੇ ਇਹ ਉਦਾਰ ਖਿਆਲੀ ਧਰਮ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਸ ਤੋਂ ਕੀ ਭਾਵ ਹੈ? ਬੁੱਧੀ, ਜਿਹੜੀ ਇੱਕ ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ, ਦਿਮਾਗੀ ਸੈੱਲਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਗੈਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ। ਬਾਇਓਟਿਕਸ, ਜਿਹੜੀ ਸਾਇੰਸ ਦੀ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਸ਼ਾਖਾ ਹੈ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਾਨਸਿਕ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਵਰਤਾਉ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦੀ ਹੈ। {{gap}}ਕੋਈ ਵੀ ਮਨ ਜਾਂ ਬੁੱਧੀ, ਬਗੈਰ ਜਾਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਨਹੀ ਹੋ ਸਕਦੀ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਜਾਨ, ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ। ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਬਾਲਣ ਤੋਂ ਬਗੈਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸਾਹ ਲੈ ਰਹੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ। ਇਸ ਲਈ ਕਿਸੇ ਜੀਵ-ਰਹਿਤ ਬੁੱਧੀ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਨਾ ਮੂਰਖਤਾ ਹੈ। {{gap}}ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕੋਈ ਅਜਿਹੀ ਚੀਜ਼ ਨਹੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਨ ਹੈ। ਇੱਕ ਆਲੂ ਜਾਂ ਕਾਇਆ ਰਹਿਤ ਦਿਲ ਤਾਂ ਸੁਖਾਵੀਆਂ ਹਾਲਤਾਂ 'ਚ ਜਿਉਂਦੇ ਰਹਿ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੋਈ ਮਨ ਨਹੀ ਹੁੰਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਮਾਗੀ ਸੈੱਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਜਿਸ ਆਤਮਕ ਰੂਪ ਬਾਰੇ, ਰੈਵ. ਡੀ. ਸਿਲਵਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕੀ ਹੈ? ਇਹ ਲਕਬ ਇਸ ਨਿਰਾਰਥਕ ਧਾਰਨਾ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੀਆਂ ਜਿਉਂਦੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਮਰ ਆਤਮਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਧਿਆਤਮਵਾਦੀਆਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਆਤਮਾ ਦੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਮਨ ਦੋਵੇਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ | ਇਹ ਇੱਕ ਊਟ-ਪਟਾਂਗ ਅਤੇ ਝੂਠਾ ਵਿਚਾਰ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਮਨ ਦਾ, ਇੱਕ ਸਾਹ<noinclude> {{c|32||}}</noinclude> 9txvtgo68upm8ods1cabifqyhse3h2u 250 72172 242877 218038 2026-11-09T14:35:25Z Harchand Bhinder 2624 242877 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਹੀ ਬੱਚੇ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਆਦਮੀ ਦੀ ਕਿਸਮਤ, ਉਸ ਦੇ ਜਨਮ ਤੇ ਹੀ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰੀ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਪਿੱਛੇ ਕਰਦੇ ਸ਼ਗਨਾਂ ਜਾਂ ਬਦ-ਸ਼ਗਨਾਂ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਤੇ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਹੈ ਤਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਜਣਨ-ਮਾਹਿਰ ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨੀ ਵੱਧ ਜਾਵੇਗੀ। {{gap}}ਬੇਬੀਲੋਨ ਤੇ ਯੂਨਾਨ ਦੇ ਜੋਤਸ਼ੀ ਤਾਂ, ਜਨਮ-ਮਿਤੀ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਨੂੰ ਗਿਣ ਕੇ, ਗਰਭ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਦੀ ਮਿਤੀ ਤੋ ਜਨਮ-ਕੁੰਡਲੀ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਹਿੰਦੂ ਪੁਰਾਣ-ਕਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਪੂਨਾਥਨਮ ਦਾ ਜਨਮ, ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੁਆਰਾ ਕਿਸੇ ਅਜਨਬੀ ਔਰਤ ਨੂੰ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਿਵਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੀ ਹੁਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨਾਲ ਇੱਕ ਚਮਤਕਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਬੱਚਾ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਕੀਤੇ ਗਏ ਸੰਭੋਗ ਕਾਰਨ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇੱਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, ਜੋਤਿਸ਼ ਅਸਫਲ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਮਨੌਤਾਂ ਕਲਪਿਤ ਹਨ। {{gap}}ਇੱਕ ਗ੍ਰਹਿ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਚੜ੍ਹਦਾ। ਬਜਾਏ ਇਸਦੇ ਧਰਤੀ ਹੀ ਗ੍ਰਹਿ ਵੱਲ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ। ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦਾ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸੰਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਉਹ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਲੱਖਾਂ ਹੀ ਮੀਲ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਕਿੰਨਾ ਹੀ ਨੇੜੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ । ਸੂਰਜ, ਚੰਦਰਮਾਂ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਿ ਕੁੱਝ ਹਲਕੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼, ਚੁੰਬਕੀ ਅਤੇ ਗੁਰੂਤਾ ਆਦਿ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੇ। ਜੋਤਸ਼ੀ ਦੁਆਰਾ ਦੱਸੀਆਂ ਗਈਆਂ ਕੰਬਣੀਆਂ ਨੇ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਕਿਸੇ ਔਜ਼ਾਰ ਦੀ ਸੂਈ ਤੱਕ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਕੰਬਾਇਆ। ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਜੋਤਿਸ਼ ਦੇ ਨਤੀਜੇ, ਇੱਕ ਸਧਾਰਣ ਅਨੁਮਾਨ ਨਾਲੋ ਵੱਧ ਭਰੋਸੇ ਯੋਗ ਨਹੀ ਹਨ। {{gap}}ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਮੇਰੀ ਮੌਤ ਤੱਕ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਰਹਿਣਾ ਹੈ। ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪ ਵੀ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਪਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਭਵਿੱਖ- ਬਾਣੀਆਂ ਤਾਂ ਸਿਰਫ ਅਟਕਲ-ਪੱਚੂ ਹੀ ਹਨ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਵੀ ਜੋਤਸ਼ੀ ਮੇਰੀ ਚੁਣੌਤੀ ਕਬੂਲ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀ ਹੈ। {{gap}}ਫਿਰ ਜੋਤਿਸ਼ ਜਿਉਂਦਾ ਕਿਵੇਂ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ ? ਇਸ ਦੇ ਯੰਤਰ, ਸੰਕੇਤ, ਰਹੱਸਮਈ ਚਾਰਟ ਤੇ ਗੁਝਲਦਾਰ ਹਿਸਾਬ, ਇਸ ਦੀ ਵਿਗਿਆਨ ਵਰਗੀ ਦਿੱਖ ਬਣਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਘੇਰੀ ਵਿੱਚ ਪਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਅਗਲੀ ਗੱਲ, ਬਹੁਤੇ ਜੋਤਸ਼ੀ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦੱਸਣ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਉਹ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕੌਣ ਸੁਣਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੇਗਾ ਕਿ ਉਹ ਕਾਬਲ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਦਿਮਾਗ ਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਅਗਲੇ ਕੁੱਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਚਮਕੇਗੀ। ਕਿਸ ਬਾਰੇ ਇਹ ਸੱਚ ਨਹੀ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਉਹੀ ਮੌਕਾ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਜਦੋ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਯੋਗਤਾ ਦਿਖਾਉਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲੇ। ਇਸ ਢੰਗ ਨਾਲ ਜੋਤਿਸ਼ੀ ਆਪਣੀਆਂ ਭਵਿੱਖ-ਬਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸੱਚਾਈ ਭਾਵੇਂ ਕੁੱਝ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਉਹ ਦਲੀਲ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਇਹੀ ਦੇਵੇਗਾ ਕਿ ਉਹ ਠੀਕ ਹੈ। ਉਸਦੀਆ ਭਵਿੱਖ-ਬਾਣੀਆਂ ਅਜਿਹੇ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਗੋਲ ਮੋਲ ਕੀਤੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਘਟਨਾ ਵਾਪਰਨ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਮਤਲਬ ਕੱਢਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਹਰ ਮਨੁੱਖ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਅਸਫ਼ਲਤਾ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ, ਉਹਨਾਂ ਗੱਲਾਂ ਤੇ ਲਾ ਸਕੇ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਉਸ ਦੇ ਕੰਟਰੋਲ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹਨ। ਇਹ ਦੱਸੇ ਜਾਣਾ ਇੱਕ ਦਿਲਾਸਾ ਹੀ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀ ਆਪਣੀ ਨੌਕਰੀ ਜਾਂ ਆਪਣਾ ਸਾਥੀ, ਅਤੇ ਆਚਰਣ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਜਾਂ ਮੂਰਖਤਾ ਕਰਕੇ ਨਹੀ ਖੋ ਬੈਠੇ ਹੋ, ਬਲਕਿ ਇਹ ਤਾਂ ਰੱਬੀ ਭਾਣਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੱਸੇ ਜਾਣਾ ਹੋਰ ਵੀ ਸੁਖਦਾਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੇਰੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਛੇਤੀ ਹੀ ਹੱਲ ਹੋ ਜਾਣਗੀਆਂ। {{nop}}<noinclude> {{c|47||}}</noinclude> ffq2knj4qmh18bi12fkmxqn38f2t6yn 250 72200 242878 218052 2026-11-09T14:38:04Z Harchand Bhinder 2624 242878 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਕੋਟਾਰੱਕਾਰਾ ਦੇ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੇ ਉੱਤਰੇ ਤਾਂ ਉੱਥੋ ਦੇ ਮੁਸਾਫਰ ਘਰ ਵਿੱਚੋਂ ਅਸੀ ਪੰਪ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਦੋ ਬੋਤਲਾਂ ਭਰ ਲਈਆਂ। ਉਹਨਾਂ ਉੱਪਰ ਕਾਰਕ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫਿੱਟ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਮਾਨ ਨਾਲ ਹੀ ਰੱਖ ਲਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਬੋਤਲਾਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਅਸੀ ਗੰਗਾ ਜਲ ਕਹਿਣ ਲੱਗ ਪਏ। {{gap}}ਤਿਰੂਵਾਲਾ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ 36 ਮੀਲ ਦਾ ਰਸਤਾ ਅਸੀ ਬੱਸ ਰਾਹੀਂ ਤਹਿ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਅੱਡੋ-ਅੱਡ ਮਾਲਕਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿੰਨੀਆਂ ਹੀ ਬੱਸਾਂ ਇਸ ਰੂਟ ਤੇ ਚਲਦੀਆਂ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਬੱਸਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਕਾਫੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਬਾਜ਼ੀ ਅਤੇ ਖਹਿਬਾਜ਼ੀ ਸੀ। ਇਹ ਮੁਕਾਬਲੇ ਬਾਜ਼ੀ ਯਾਤਰੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵਰਦਾਨ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਬੱਸਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਵਧੀਆ ਸਲੂਕ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬੱਸਾਂ ਉਤੇ ਕੋਈ ਸਰਕਾਰੀ ਕੰਟਰੋਲ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੁੰਦਾ। ਇਸ ਲਈ ਬੱਸਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਅਤੇ ਬਗੈਰ ਕਿਸੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚਲੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ। ਜਿਹੜੇ ਰੂਟਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾਈਵਰ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਬੱਸਾਂ ਉਧਰ ਨੂੰ ਹੀ ਚੱਲ ਪੈਂਦੀਆਂ। ਜਿੱਥੇ ਯਾਤਰੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਉਥੇ ਹੀ ਰੁਕ ਜਾਂਦੀਆਂ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਮਾਲਕ ਚਾਹੁੰਦੇ ਇਹ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਕੈਂਸਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ। {{gap}}ਕਿਰਾਇਆ ਵਸੂਲਣ ਲਈ ਬੱਸਾਂ ਦੇ ਕੰਡਕਟਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਕੋਟਾਰੱਕਾਰਾ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦਾ ਸਮਾਨ ਆਪਣੀਆਂ ਬੱਸਾਂ ਦੇ ਉੱਪਰ ਰੱਖ ਦਿੰਦੇ। ਇਕ ਵਾਰ ਸਮਾਨ ਬੱਸ ਦੇ ਉਪਰ ਚੜ੍ਹ ਜਾਂਦਾ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਸਮਾਨ ਦੇ ਮਾਲਕ ਬੱਸ ਵਿੱਚ ਜਰੂਰ ਬੈਠਣਗੇ। {{gap}}ਕੰਡਕਟਰ ਅਤੇ ਕਲੀਨਰ ਜਦੋ ਸਾਡੇ ਸਮਾਨ ਨੂੰ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਅਤੇ ਕਾਹਲੀ ਨਾਲ ਸੁੱਟ ਰਹੇ ਸਨ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਸਾਡੇ ਸਮਾਨ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਰੱਖਣ ਤਾਂ ਕਿ ਗੰਗਾ-ਜਲ ਦੀਆਂ ਬੋਤਲਾਂ ਨਾ ਟੁੱਟ ਜਾਣ । ‘ਗੰਗਾ-ਜਲ’ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਉਹਨਾਂ ਕੰਡਕਟਰਾਂ ਅਤੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਕਰੰਟ ਵਰਗਾ ਅਸਰ ਹੋਇਆ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਬੜੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਬੋਤਲਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਿਆ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਡਰਾਇਵਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਖਾਸ ਸੀਟ ਤੇ ਬਿਠਾਇਆ। ਆਖਿਰਕਾਰ ਤਿਰੂਵਾਲਾ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਬੱਸ ਦਾ ਰੂਟ ਬਦਲਿਆ ਅਤੇ ਦੋ ਮੀਲ ਦਾ ਵਿੰਗ ਪਾ ਲਿਆ। ਅਖੀਰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਾਡਾ ਸਮਾਨ ਉਤਾਰ ਕੇ ਸਾਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਇੱਕ ਸ਼ੀਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਗੰਗਾ ਜਲ ਪਾ ਕੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕਿ ਡਰਾਈਵਰ, ਕਲੀਨਰ ਅਤੇ ਕੰਡਕਟਰ ਇਸ ਗੰਗਾ ਜਲ ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਲੈਣ। {{gap}}ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਬੋਤਲਾਂ ਆਪਣੀ ਈਸਾਈ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੰਦੇ ਸਾਂ ਅਤੇ ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਸਾਡੇ ਨਈਅਰ ਗੁਆਂਢੀਆਂ ਨੂੰ ਬੜੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਗੰਗਾ ਜਲ ਦੇ ਦਿਆ ਕਰਦੀ ਸੀ। 1942 ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਤੱਕ ਅਸੀ ਗੰਗਾ ਜਲ ਦੀ ਸੱਚੀ ਕਹਾਣੀ ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀ ਸੀ ਦੱਸੀ। ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਦਿਨ ਗੁਆਂਢੀ ਸਾਡੀ ਆਉ ਭਗਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਡੇ ਘਰ ਕੱਠੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਜਲ ਵਿੱਚੋਂ ਆਪਣਾ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਲੈਂਦੇ ਸਨ। {{gap}}ਅਗਲੀਆਂ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਇਹੀ ਸਾਜਿਸ਼ ਦੁਹਰਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਗਾਤਾਰ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਹਿੰਦੂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕੋਟਾਰੱਕਾਰਾ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਧੋਖਾ ਦੇਣਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ। ਹਰ ਛੁੱਟੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਅਸੀਂ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਦੇ ਚਮਤਕਾਰੀ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਦੇ। {{gap}}ਪੁਥਰ ਰਮਨ ਨਈਅਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ-“ਪਛਲੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਅਸੀ ਕੋਈ ਡਾਕਟਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਹੀ ਲਈ। ਪਿਛਲੇ ਅਪ੍ਰੈਲ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਪੇਚਸ਼ ਹੋ ਗਈ। ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਸ਼ਹਿਦ ਦੇ ਇੱਕ ਚਮਚੇ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਦੋ ਤੁਪਕੇ ਗੰਗਾ-ਜਲ ਦੇ ਪਾ ਕੇ ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਉਹ ਬਿਲਕੁਲ ਠੀਕ ਹੋ ਗਈ। ਤਿੰਨ ਘੰਟੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅੰਦਰ ਉਸਨੂੰ ਆਰਾਮ ਆ ਗਿਆ।” {{nop}}<noinclude> {{c|61||}}</noinclude> 9nqvtzo4xw25x294k59bumpc8ip2vxe 250 72201 242879 218053 2026-11-09T14:39:01Z Harchand Bhinder 2624 242879 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{gap}}ਲਕਸ਼ਮੀ ਅੰਮਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ- “ਮੇਰੀ ਲੜਕੀ ਜਦੋਂ ਬੁਖਾਰ ਜਾਂ ਠੰਢ ਨਾਲ ਬਿਮਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਗੰਗਾ- ਜਲ ਦਾ ਇੱਕ ਤੁਪਕਾ ਉਸ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਠੀਕ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵੀ ਮੇਰੇ ਸਿਰ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਉੱਠਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮੱਥੇ ਤੇ ਥੋੜਾ ਜਿਹਾ ਗੰਗਾ-ਜਲ ਲਗਾ ਲੈਂਦੀ ਹਾਂ ਤੇ ਦਰਦ ਬਿਲਕੁਲ ਹਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਹੁੰਦਾ ਵੀ ਹੈ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਥੋੜਾ।” {{gap}}ਪਾਰਕੂਟੀ ਨਾਂ ਦੀ ਔਰਤ, ਜਿਸਨੂੰ ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਜਣੇਪਿਆਂ ਸਮੇਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਔਖ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਤੀਸਰੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਬੜੇ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਜਨਮ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਨੇ ਸਿਰਫ ਇਹੀ ਕੀਤਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਸਨੂੰ ਜਣਨ-ਪੀੜਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਗੰਗਾ-ਜਲ ਦੇ ਦੋ ਤੁਪਕੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਪਾ ਲਏ। {{gap}}ਨਰਾਇਣ ਕੁਰੱਪੂ ਨੇ ਗੰਗਾ-ਜਲ ਦੀ ਚਮਤਕਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਯੋਗੀ ਪੜਤਾਲ ਰਾਹੀਂ ਸਿੱਧ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਦੋ ਅੰਬਾਂ ਦੇ ਬੂਟੇ ਲਾਏ ਹੋਏ ਸਨ। ਦੋਵੇਂ ਇਕੋ ਕਿਸਮ, ਇਕੋ ਆਕਾਰ ਅਤੇ ਇਕੋ ਉਮਰ ਦੇ ਸਨ। ਖੁਸ਼ਕ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਬੂਟਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦਿੰਦਾ। ਇਕ ਵਾਰ ਉਸਨੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋ ਇਕ ਬੂਟੇ ਨੂੰ ਗੰਗਾ-ਜਲ ਦੇ ਕੁਝ ਤੁਪਕੇ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪਾਣੀ ਪਾ ਦਿੱਤਾ। ਜਦੋਂ ਫਲਾਂ ਦੀ ਰੁੱਤ ਆਈ ਤਾਂ ਉਹ ਦਰੱਖਤ ਤਾਂ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ, ਪਰੰਤੂ ਦੂਜੇ ਦਰੱਖਤ ਨੂੰ ਕੁਝ ਨਾ ਲੱਗਾ। {{gap}}ਚੰਕਰੋਥ ਪੱਚੂ ਪਿੱਲੇ ਨੇ ਖੂਹ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚਮਚਾ ਗੰਗਾ-ਜਲ ਦਾ ਪਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮੈਬਰਾਂ ਨੂੰ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਬਚਾ ਲਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਦ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਕਦੇ ਬੀਮਾਰ ਨਹੀ ਹੋਇਆ। {{gap}}ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਡੇ ਗੁਆਂਢੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਦੱਸੇ ਗਏ ਚਮਤਕਾਰਾਂ ਦੀਆ ਅਨੇਕਾਂ ਹੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਹਨ। ਹਰ ਵਾਰ ਸਾਡੇ ਗੁਆਂਢੀ ਸਾਨੂੰ ਹੋਰ ਗੰਗਾ-ਜਲ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੇ ਸਨ। {{left|'''ਵਿਆਖਿਆ'''}} {{gap}}ਗੰਗਾ-ਜਲ ਦੀਆਂ ਚਮਤਕਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ। ਹਰ ਮੁਲਕ ਅਤੇ ਹਰ ਤਬਕੇ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੇ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਵਸਤੂਆਂ, ਵਿਅਕਤੀਆਂ, ਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਚਮਤਕਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਹੋਣ ਦਾ ਝੂਠਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ਼ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਆਦਮੀ ਦੇ ਮਨ ਤੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਤੋਂ ਬਗੈਰ ਕੋਈ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ ਜਿਹੜਾ ਇਹਨਾਂ ਵਿਸਵਾਸ਼ਾਂ ਦੀ ਅਸਲੀ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਸਿੱਧ ਕਰ ਸਕੇ। ਜਦੋਂ ਮਾਨਸਿਕ ਸੁਝਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ, ਲਾਭਦਾਇਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਇਹਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਮਾਨਸਿਕ ਰੋਗਾਂ ਦੇ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕਾਂ ਮਾਨਸਿਕ ਰੋਗੀ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨਦਾਇਕ ਨਤੀਜਿਆਂ ਕਰਕੇ ਹੀ ਹਨ। ਜਿਹੜਾ ਆਦਮੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸੇ ਕਿਸਮ ਦੀ ਬੇ-ਅਦਬੀ ਦੇਖ ਕੇ ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਕਾਰ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਮਨੋ-ਵਿਗਿਆਨ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੀਆਂ ਮਾਨਸਿਕ ਉਲਝਣਾਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਲਾਈਲੱਗ ਜਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਦਿਲ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਾਨਸਿਕ ਰੋਗੀਆਂ ਤੋਂ ਜਿਹੜੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਇਲਾਜ ਲਈ ਆਏ ਸਨ, ਮੈਂ ਅੰਕੜੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਹਨ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਸਿੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰੋਗੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਉਥੇ ਹੀ ਵਧੇਰੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਭਰਮਾਂ ਅਤੇ ਵਹਿਮਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੱਧ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਔਰਤ ਰੋਗੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ, ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਧੇਰੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਲੜਕੀਆਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਵਿੱਦਿਆ ਦੇਣ ਨਾਲ ਅਤੇ ਪਰਦੇ ਜਾਂ ਬੁਰਕੇ ਦਾ ਰਿਵਾਜ ਹਟਾਉਣ ਨਾਲ ਔਰਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਮਾਨਸਿਕ ਬਿਮਾਰੀ ਘੱਟ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। {{nop}}<noinclude> {{c|62||}}</noinclude> 1pq43ydcxrttblzmw8ja39isc8yv7c5 250 72205 242891 219464 2026-11-09T15:00:28Z Harchand Bhinder 2624 242891 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਦਿੱਤਾ, “ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਭੁੱਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਕਿ ਲਤਾ ਆਪਣੇ ਬਾਰੇ ਲਿਖੀ ਗਈ ਇਹ ਲਿਖਤ ਖੁਦ ਵੀ ਪੜ੍ਹੇਗੀ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਪਵੇਗਾ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕੋਈ ਅਜਿਹੀ ਗੱਲ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਛਾਪਦੇ ਜਿਹੜੀ ਕਿ ਉਸਦੀ ਵਿਆਹੁਤਾ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੇ ਅਸਰ ਅੰਦਾਜ਼ ਹੋਵੇ। ਬੇਸ਼ੱਕ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਦੋ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਮੈਨੂੰ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਾਸਤੇ ਮਿਲ ਲਵੋ ਤਾਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਕੋਈ ਮੱਦਦ ਕਰ ਸਕਾਂ।” {{gap}}ਦੋ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਇੰਟਰਵਿਊ ਸਮੇਂ ਮੈਂ ਰਿਪੋਰਟਰ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ “ਕੱਲ੍ਹ ਮੈਂ ਲਤਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਮਝਦਾਰ ਪਤੀ ਨੂੰ ਮਿਲਕੇ ਸਾਰੀ ਗੱਲਬਾਤ ਦੱਸੀ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਇਹ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਦਿਮਾਗੀ ਖਰਾਬੀ ਬਾਰੇ ਤੁਹਾਡੇ ਅਖਬਾਰ ਵਿੱਚ ਛਪਿਆ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਤੁਹਾਡੇ ਪਾਠਕਾਂ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਸਿੱਧ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਖੁਦ ਹੀ ਸਿਆਣਪ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲਤਾ ਦੇ ਕੇਸ ਬਾਰੇ ਕੁੱਝ ਕੁ ਗੱਲਾਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। {{gap}}ਭਾਵੇਂ ਲਤਾ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਭੇਦ ਭਰੀਆਂ ਵਾਰਦਾਤਾਂ ਬਾਰੇ ਆਪਣੀ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ। ਜਿਹੜੇ ਸਬੂਤ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਿਆਂ ਮੈਂ ਇਸ ਨਤੀਜੇ ਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁੱਝ ਉਹ ਖੁਦ ਹੀ ਕਰਿਆ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਕਰਿਆ ਕਰਦੀ ਸੀ ਇਸ ਲਈ ਸਾਰੀਆਂ ਝਰੀਟਾਂ ਉਸਦੀ ਛਾਤੀ ਤੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਹੀ ਵੱਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਜੇ ਕੋਈ ਭੂਤ ਅਜਿਹਾ ਕਰਦਾ ਤਾਂ ਜਰੂਰ ਇੱਕ ਦੋ ਝਰੀਟਾਂ ਉਸਦੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਵੱਜੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ। ਉਸਦੀ ਉਪਰਲੀ ਦੰਦਬੀੜ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਵਿਰਲ ਉਸਦੀ ਸੱਜੀ ਬਾਂਹ ਤੇ ਦੰਦੀ ਵੱਢਣ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਫ ਵਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਅੰਗੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਮੋਰੀਆਂ ਵੀ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਹੀ ਸਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣਾ ਸੱਜਾ ਹੱਥ ਵਰਤਦੀ ਸੀ। {{gap}}ਉਹਨਾਂ ਦੋ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਅਰਸੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇਹੋ ਹੀ ਸਮਝਦੀ ਰਹੀ ਕਿ ਇੱਕ ਭੂਤ ਹੀ ਇੰਝ ਕਰਦਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਉਸਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਸੀ। ਹੋਰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਾਂਗੂੰ ਉਹ ਵੀ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਭੂਤਾਂ-ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਦੀਆਂ ਅਰਥਹੀਣ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਦੀ ਹੋਈ ਵੱਡੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਹ ਕੋਈ ਖਾਸ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਿ ਆਪਣੇ ਅਰਧ ਸੁਚੇਤ ਮਨ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਕਾਰਨ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਆਦਿ ਭਰਮਾਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਜਾਣ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਦਿਮਾਗੀ (Schizophrenia) ਮਰੀਜ਼ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸੁਚੇਤ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਾਰਦਾਤਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਰ ਸਕਦੀ। '''ਮਯੂਸੀ''' {{gap}}ਹੁਣ ਸਵਾਲ ਇਹ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਮਾਨਸਿਕ ਰੋਗੀ (Schizophrenia) ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਬਣੀ। ਮੈਂ ਤਾਂ ਇਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਸਿਰਫ ਕਾਮੁਕ ਮਾਯੂਸੀ (Sex Frustration) ਕਾਰਨ ਹੀ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਭਰ ਜੋਬਨ ਮੁਟਿਆਰ ਕੁੜੀ ਸੀ, ਜਿਸਦੀਆਂ ਕਾਮੁਕ ਗਿਲਟੀਆਂ (Sex glands) ਲੋੜ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਸਨ। ਉਹ ਮਰਦਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਤੋਂ ਦੂਰ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਲੱਜਾਵਾਨ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪਲੀ ਸੀ। ਜੇ ਉਸਦੇ ਕੋਈ ਭਰਾ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਮਿਲਣ ਆਏ ਲੜਕਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਲਤਾ ਨੂੰ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ। {{gap}}ਮੇਰੇ ਖਿਆਲ ਵਿੱਚ ਫੁੱਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ ਲਾਇਨੇਲ (Lionel) ਹੀ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਜਵਾਨ ਲੜਕਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਜੀਅ ਭਰਕੇ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਕਿ ਦੋਵੇਂ ਜਣੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਕਾਮ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਲਈ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਨੇ ਵੀ ਆਪਸੀ ਖਿੱਚ ਨੂੰ ਵਧਾਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਸੱਚਾਈ ਕਿ ਲਾਇਨੇਲ ਲਤਾ ਦੀ ਕਪਤਾਨ ਹੇਠ ਖੇਡੇ ਗਏ ਨੈੱਟਬਾਲ ਵੇਖਣ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਇਹ ਵੀ ਇੱਕ ਸਬੂਤ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਲਤਾ ਨੂੰ ਖੇਡਦਾ ਵੇਖ ਕੇ ਅਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਸੀ। {{nop}}<noinclude> {{c|144||}}</noinclude> nsotx7342uqn7xhwhmrjhyuxmz3xbyz 250 72218 242868 218125 2026-11-09T13:49:19Z Harchand Bhinder 2624 242868 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>'''ਘਰੇਲੂ ਵਸਤੂਆਂ'''</br> {{gap}}“ਮੇਰੀਆਂ ਕਈ ਸਾੜੀਆਂ ਅਤੇ ਪਰੇਮਾਵਾਥੀ ਦੀਆਂ ਕਈ ਫਰਾਕਾਂ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਅਲਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਜਿੰਦਾ ਲਾਕੇ ਬੰਦ ਕੀਤੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਭੂਤ ਨੇ ਪਾੜ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸਨ," ਪੋਦੀ ਹੈਮੀ ਦੱਸਦੀ ਗਈ, “ਭੂਤ ਮੇਰੀਆਂ ਸਾੜੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਲੀਰਾਂ ਪਾੜਕੇ ਗੁੱਡੀਆਂ ਬਣਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਲੀਰਾਂ ਜਾਕਟਾਂ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। {{gap}}ਇੱਕ ਦਿਨ ਲਾਲ ਮਿਰਚਾਂ, ਲੂਣ ਅਤੇ ਚੂਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਨਾਰੀਅਲ ਫਰਸ਼ ਤੇ ਖਿਲਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਈ ਵਾਰੀ ਸਾਨੂੰ ਭੁੱਖੇ ਹੀ ਸੌਂ ਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਬਲਦੇ ਹੋਏ ਚੌਲਾਂ ਦੇ ਬਰਤਨ ਵਿੱਚ ਰੇਤ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਹੱਥਾਂ (ਸਿਰਫ ਪੰਜੇ ਹੀ) ਨੇ ਪਰੇਮਾਵਾਥੀ ਕੋਲੋਂ ਚੌਲਾਂ ਦੀ ਪਲੇਟ ਖੋ ਲਈ ਸੀ। ਜਿਹੜੇ ਕੱਪੜੇ ਅਲਮਾਰੀ ਵਿੱਚੋ ਗੁਆਚੇ ਸਨ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਛੱਤ ਤੋਂ ਮਿਲ ਗਏ ਸਨ। ਭੂਤ ਇਹ ਹਦਾਇਤਾਂ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਪੱਤਰ ਵੀ ਸੁੱਟ ਦਿੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਗੁੱਡੀਆਂ ਕਿਵੇਂ ਸੰਭਾਲੀਆਂ ਜਾਣ। ਜਦੋਂ ਪਰੇਮਾਵਾਥੀ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਮਾਮੇ ਰਾਣਾ ਸਿੰਘੇ ਦਾ ਘਰੇ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਭੂਤ ਵੀ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਉੱਥੇ ਸੀ ਤਾਂ ਰਾਣਾ ਸਿੰਘੇ ਦੇ ਮੇਜ ਤੇ ਭੂਤ ਨੇ ਧਮਕੀ ਭਰਿਆ ਖਤ ਸੁੱਟਿਆ ਕਿ ਜੇ ਪਰੇਮਾਵਾਥੀ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਨਾ ਭੇਜਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਟਾਈਮ ਪੀਸ ਤੋੜ ਦੇਵੇਗਾ| ਕੰਧ ਅਤੇ ਪਲੰਘ ਵਿਚਕਾਰ ਦੇ ਕੇ ਭੂਤ ਨੇ ਰਾਣਾ ਸਿੰਘੇ ਦੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਦੁੱਧ ਵਾਲੀ ਸ਼ੀਸ਼ੀ ਭੰਨ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। {{gap}}ਰਬੜ ਦੇ ਜੰਮ ਰਹੇ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਰਬੜ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੇ ਬੀਜ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਾਂ ਬਾਹਰ ਲੋਕ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਤਾਂ ਭੂਤ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪੱਥਰ ਮਾਰਦਾ ਸੀ। ਕਈ ਵਾਰ ਜਾਣ ਪਛਾਣ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਬਾਰੇ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਲਿਖੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ।” '''ਜਾਂਚ ਪੜਤਾਲ''' {{gap}}ਘਰ ਅੰਦਰ ਦਾਖਲ ਹੋ ਰਹੀ ਏਨੀ ਵੱਡੀ ਭੀੜ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਰੱਖਣਾ ਔਖਾ ਕੰਮ ਸੀ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਉਸ ਭੂਤ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਸਨ, ਜਿਹੜਾ ਮੈਂ ਫੜਨਾ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਈ ਇਹ ਸੋਚਦੇ ਹੋਣਗੇ ਕਿ ਮੈਂ ਘਰ ਵਿੱਚੋਂ ਭੂਤ ਨੂੰ ਗਲੋਂ ਫੜੀ ਬਾਹਰ ਆਵਾਂਗਾ। ਜਿੰਨੀ ਦੇਰ ਤੱਕ ਭੀੜ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਜਾਂਚ ਪੜਤਾਲ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਸੀ {{gap}}ਮੈਂ ਅੰਦਰਲੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਬੈਠਕੇ ਆਪਣੀ ਜਾਂਚ ਪੜਤਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਮੈਂ ਉਸ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਸਿਰਫ ਤਿੰਨ ਜਣੇ ਹੋਰ ਰਹਿਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਤਿਲਕਰਤਨੇ ਸਟੈਨੋ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਅਤੇ ਮਾਈਗੋਡਾ ਮਹਾਂਵਿਦਿਆਲੇ ਦਾ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਮਿਸਟਰ ਗੁਣਾਸ਼ੇਖਰ ਦੋ ਭਾਸ਼ੀਏ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ। ਘਰ ਦੇ ਤਿੰਨ ਮੈਂਬਰ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਮੇਰੇ ਵੱਲੋ ਪੁੱਛ ਪੜਤਾਲ ਲਈ ਸੱਦੇ ਗਏ। ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਜਣੇ ਤੋਂ ਪੁੱਛ ਗਿੱਛ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਦੂਜੇ ਦੋ ਬਾਹਰਲੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਮੈਂ ਇਸ ਗੱਲ ਤੇ ਵੀ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਸਿਰਫ ਉਹ ਹੀ ਗੱਲ ਕਰਨ, ਜਿਹੜੀ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਖੁਦ ਵੇਖੀ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਚੀਜ਼ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਨਾ ਕਰਨ, ਜਿਹੜੀ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਸੁਣੀ ਹੋਵੇ। ਮੈਂ ਅਰਨ ਸਿੰਘੇ ਤੋ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ ਪਰੇਮਾਵਾਥੀ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਪੜਤਾਲ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਜਾਂਚ ਪੜਤਾਲ ਦੌਰਾਨ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਤੱਥ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ। '''ਸਬੂਤ''' {{gap}}ਅਰਨ ਸਿੰਘੇ ਦੀ ਉਮਰ 62 ਸਾਲ ਅਤੇ ਪੋਦੀ ਹੈਮੀ ਦੀ 54 ਸਾਲ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ 1948<noinclude> {{c|131||}}</noinclude> nscppmve5wdeyvaabcxqs9oiqbskvf1 250 72219 242890 218124 2026-11-09T14:57:39Z Harchand Bhinder 2624 242890 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{gap}}ਅਰਨ ਸਿੰਘੇ ਦਾ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਅਤੇ ਨਵਾਂ ਘਰ ਰਬੜ ਦੇ ਦਰੱਖ਼ਤਾਂ ਦੇ ਪਲਾਟ ਦੇ ਵਿੱਚਕਾਰ ਸਥਿੱਤ ਸੀ। ਘਰੇ ਵੜਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਿਹੜੀ ਚੀਜ਼ ਅਸੀਂ ਵੇਖੀ, ਉਹ ਸੀ ਸਾਹਮਣੀ ਕੰਧ ਉੱਤੇ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਅੱਖਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੰਨਹਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ‘ਇਸ ਘਰੇ ਭੂਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਅਰਨ ਸਿੰਘੇ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, “ਇਹ ਭੂਤ ਨੇ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਲਿਖਿਆ ਸੀ, ਘਰ ਅੰਦਰ ਕੰਧਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਲਿਖਤਾਂ ਹਨ।” ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਅੰਦਰ ਲੈ ਗਿਆ। ਅਸੀਂ ਵੱਡੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਜਾ ਵੜੇ। ਕੋਲੇ ਨਾਲ ਕਮਰੇ ਦੀਆਂ ਚਾਰੇ ਕੰਧਾਂ ਲਿਖਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਪਈਆਂ ਸਨ, ਪਰ ਕਿਧਰੇ ਅੰਗਰੇਜੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਵੀ ਝਰੀਟੇ ਪਏ ਸਨ। ਅੰਗਰੇਜੀ ਦੇ ਕਈ ਸ਼ਬਦ ਪੁੱਠੇ ਲਿਖੇ ਸਨ ਅਤੇ ਕਈ ਉਲਟੇ ਲਿਖੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਕਿ ਭੂਤ ਇੱਕ ਬਦੇਸ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰੰਤੂ ਉਹ ਸਿਰਫ ਨਕਲ ਕਰਨ ਦੇ ਯਤਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਕਈ ਥਾਈਂ ਲਿਖਤਾਂ ਸਿੰਨਹਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੂਜੀ ਦੇ ਉੱਪਰ ਲਿਖੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਪੜ੍ਹੀਆਂ ਨਹੀਂ ਸਨ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ। '''ਸ਼ੋਰ ਸ਼ਰਾਬਾ ਕਰਨ ਵਲਾ ਭੂਤ''' {{gap}}ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਇਹ ਭੇਦ ਭਰੀਆਂ ਵਾਰਦਾਤਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਲੈਕੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕੀ ਕੁੱਝ ਵਾਪਰਿਆ ਸੀ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਮੈਨੂੰ ਅਰਨ ਸਿੰਘੇ ਅਤੇ ਪੋਦੀ ਹੈਮੀ ਨੇ ਇੱਕਠੇ ਹੀ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਦੱਸਣਾ ਆਰੰਭ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। {{gap}}“ਇਹ ਸਭ ਕੁੱਝ ਅੱਠ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਪਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ" ਅਰਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਕਮਰੇ ਦੀ ਛੱਤ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਰੇਤ ਡਿੱਗੀ। ਕੁੱਝ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਪੱਥਰ ਡਿੱਗਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ। ਕਈ ਪੱਥਰਾਂ ਦਾ ਸਾਈਜ਼ ਅੱਧੀ ਇੱਟ ਜਿੰਨਾ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਕੱਪ, ਪਲੇਟਾਂ ਅਤੇ ਪਿਆਲੀਆਂ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਉੱਡਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈਆਂ। ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਅਲਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਜਿੰਦਾ ਲਾ ਕੇ ਰੱਖੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਤਾਂ ਵੀ ਉਹ ਬਾਹਰ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਦੀਆਂ। ਭੂਤ ਨੇ ਪੰਦਰਾਂ ਕੱਪ ਪਿਆਲੀਆਂ ਤੋੜ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਕਈ ਬਰਤਨ ਬਾਹਰ ਸੁੱਟੇ ਜਾਂਦੇ ਵੇਖੇ ਹਨ। ਉਦੋਂ ਵੀ ਜਦੋਂ ਰਸੋਈ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ | ਭੂਤ ਉੱਥੇ ਹੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਥੇ ਸਾਡੀ ਧੀ ਪਰੇਮਾਵਾਥੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰੀ ਤੇਲ ਵਾਲੇ ਦੀਵਿਆਂ ਦੀਆਂ ਲਾਟਾਂ ਅਦਿੱਖ ਮੂੰਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਬੁਝਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਾਰੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਅਤੇ ਬਾਰੀਆਂ ਬੰਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਕਿ ਇੰਝ ਹਵਾ ਨਾਲ ਹੀ ਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੋਵੇ। ਅਸੀਂ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਹਰ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਿਆਣੇ ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤ ਕੱਢਣ ਵਾਲੇ ਲੈ ਕੇ ਆਂਦੇ ਹਨ। ਭਾਵੇਂ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਟੋਲੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੰਜ ਵਾਰ ਘਰੇ ਚੌਂਕੀ ਲਾਈ ਗਈ ਸੀ, ਪਰ ਕਸ਼ਟ ਉਸੇ ਤਰਾਂ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਪੰਜਵੀਂ ਚੌਂਕੀ ਲਵਾਈ ਨੂੰ ਅਜੇ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਹੀ ਹੋਏ ਹਨ। ਭੂਤ ਨੇ ਪੰਜ ਵਾਰੀ ਪਰੇਮਾਵਾਥੀ ਦੇ ਵਾਲ ਕੱਟੇ ਹਨ। {{gap}}ਇਸ ਮੌਕੇ ਪੋਦੀ ਹੈਮੀ ਨੇ ਇੱਕ ਸੰਦੂਕ ਖੋਲਿਆ ਅਤੇ ਕਾਗਜ ਦਾ ਇੱਕ ਡੱਬਾ ਲਿਆਂਦਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਲੰਬਾ ਲੱਛਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਕਦੇ ਪਰੇਮਾਵਾਥੀ ਦੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਸ਼ਿੰਗਾਰਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਕਾਫੀ ਲੰਬਾ ਅਤੇ ਭਾਰਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪੂਰੇ ਸਾਈਜ਼ ਦਾ ਵਿੱਗ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ। {{gap}}“ਭੂਤ ਨੇ ਵਾਲ ਕੱਟਣ ਲਈ ਰਸੋਈ ਵਾਲਾ ਚਾਕੂ ਵਰਤਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਵਾਲ ਕੱਟਣ ਦਾ ਉਦੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਭੂਤ ' ਹੱਥੋਂ ਇਹ ਚਾਕੂ ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਲੱਛੇ ਸਮੇਤ ਫਰਸ਼ ਤੇ ਡਿੱਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਵਾਪਰਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਉੱਚੀ-ਉੱਚੀ ਰੋਈ। ਜਦੋਂ ਅਸੀ ਉਸਦੀ ਮੱਦਦ ਲਈ ਭੱਜੇ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਵੀ ਫਰਸ਼ ਤੇ ਚਾਕੂ ਅਤੇ ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਲੱਛਾ ਦੋਵੇਂ ਡਿੱਗੇ ਪਏ ਵੇਖੇ। {{nop}}<noinclude> {{c|130||}}</noinclude> oybhy4ptx6veugibs4f2r6z8d1zys6l 250 72220 242867 218123 2026-11-09T13:48:04Z Harchand Bhinder 2624 242867 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|{{x-larger|ਭੂਤ ਕਾਲ ਦਾ ਭੂਤ}}}} {{gap}}ਅਰਨ ਸਿੰਘੇ ਦਾ ਘਰ ਇੱਕ ਪਾਗਲਖਾਨਾ ਸੀ। ਪਿੱਛਲੇ ਅੱਠ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਬੁਰੀ ਰੂਹ ਨੇ ਅਰਨ ਸਿੰਘੇ, ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਪੋਦੀ ਹੈਮੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇਕਲੌਤੀ ਪੁੱਤਰੀ ਪਰੇਮਾਵਾਥੀ ਦਾ ਜਿਉਣਾ ਦੁੱਭਰ ਕਰ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਪੰਜ ਵਾਰ ਚੌਂਕੀਆਂ ਲਗਵਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਇਹ ਰੂਹ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਘਰ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਸੀ ਨਿੱਕਲੀ। {{gap}}ਰੇਤ ਅਤੇ ਪੱਥਰ ਹਰ ਥਾਂ ਤੇ ਸੁੱਟੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਭਾਂਡੇ, ਕੜਾਹੀਆਂ, ਕੱਪ, ਪਲੇਟਾਂ ਅਤੇ ਗਲਾਸ ਫਰਸ਼ ਤੇ ਸੁੱਟਕੇ ਤੋੜ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਤੇਲ ਦੇ ਦੀਵਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਵੀ, ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਨੇੜੇ ਤੇੜੇ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੁੰਦਾ, ਲਾਟਾਂ ਉੱਭਰ ਪੈਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਅਦਿੱਖ ਹੱਥਾਂ ਨੇ ਪੁੱਤਰੀ ਦੇ ਸਿਰ ਤੋਂ ਵਾਲ ਕੱਟ ਲਏ ਸਨ। ਰੂਹ ਵੱਲੋਂ ਲਿਖੇ ਗਏ ਪੱਤਰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿੱਧਰ ਦੀ ਘਰੇ ਆ ਡਿੱਗਦੇ ਸਨ। ਵਸਤੂਆਂ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਦੀ ਉਡਦੀਆਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਅਲਮਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਕੱਪੜੇ ਕੈਂਚੀ ਨਾਲ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਭੇਦ ਭਰੀਆਂ ਅਜੀਬ ਜਿਹੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਕੰਧਾਂ ਤੇ ਲਿਖੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਉੱਬਲਦੇ ਚੌਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਰੇਤ ਪਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। {{gap}}ਅਰਨ ਸਿੰਘੇ ਦੇ ਘਰੋਂ ਭੂਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਖਾਤਰ ਮੇਰੀ ਮੱਦਦ ਲੈਣ ਲਈ ਕੋਸਗਾਮਾ ਨਿਵਾਸੀ ਡੀ. ਵਾਈ. ਰਾਣਾ ਸਿੰਘੇ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਪੀਲ ਦੇ ਜੁਆਬ 'ਚ 25 ਨਵੰਬਰ 1963 ਦਿਨ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਪੱਤਰ ਪ੍ਰੇਰਕਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਟੋਲੀ ਨੇ ਕੋਲੰਬੋ ਤੋਂ ਕੂਚ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਮਾਈਗੋਡਾ ਮਹਾਂਵਿਦਿਆਲੇ ਦੇ ਕੋਲ ਅਰਨ ਸਿੰਘੇ ਦੇ ਘਰ ਪਾਨਾਲੂਵਾ [Panaluwa] ਦਾ ਰਸਤਾ ਪੁੱਛਣ ਲਈ ਰੁਕੇ। ਸਕੂਲ ਦੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਮਿਸਟਰ ਪੀ. ਐਸ. ਗੁਣਾ ਸ਼ੇਖਰ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਇੱਕ ਦੋਸਤ ਮਿਸਟਰ ਪੀ. ਵੀਰਾ ਸਿੰਘੇ ਭੂਤ ਵਾਲੇ ਘਰ ਤੱਕ ਸਾਨੂੰ ਕਾਰ ਵਿੱਚ ਲਿਜਾਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ। {{gap}}ਅਸੀਂ ਮਾਈਗੋਡਾ ਜੰਕਸ਼ਨ ਕੋਲੋਂ ਉੱਚੀ ਸੜਕ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਉੱਤਰੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਚਾਹ ਦੁੱਧ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਸਾਹਮਣੇ ਪਾਨਾਲੂਵਾ ਰੋਡ ਦੇ ਤੀਜੇ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਕੋਲ ਰੁਕ ਗਏ। ਜਿਹੜੇ ਪੇਂਡੂ ਲੋਕ ਉੱਥੇ ਇੱਕਠੇ ਹੋ ਗਏ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਅਰੁਨ ਸਿੰਘੇ ਦੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਚਾਵਲ ਅਤੇ ਰਬੜ ਦੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਦੀ ਅੱਧਾ ਮੀਲ ਤੁਰਕੇ ਜਾਣਾ ਪਵੇਗਾ। {{gap}}ਜਿਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਅਰੁਨ ਸਿੰਘੇ ਦੇ ਘਰ ਪਾਗਲ ਕਰ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਾਰਦਾਤਾਂ ਦੇ ਚਰਚੇ ਗੁਆਂਢੀ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ ਸਨ, ਇਸ ਚਾਹ ਦੁੱਧ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਵਾਲੇ ਦਾ ਕੰਮ ਚੰਗਾ ਵੱਧ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਉਥੋਂ ਦੀ ਮਰਦ, ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਭੂਤ ਵਾਲੇ ਘਰ ਜਾ ਕੇ ਆਪਣੀ ਉਤਸੁਕਤਾ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਲੰਘਦੇ ਰਹਿੰਦੇ। ਇਸ ਚਾਹ ਦੁੱਧ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਤੇ ਉਹ ਦਮ ਲੈ ਲੈਂਦੇ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਪਾਨਾਲੂਵਾ ਰੋਡ ਤੇ ਕਾਰ ਵਿੱਚ ਜਾ ਰਹੇ ਸਾਂ, ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲਿਆ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਅਖਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਾਰ ਮੇਰੀ ਤਸਵੀਰ ਵੇਖੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਥੋੜੇ ਜਿਹੇ ਮਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਅੱਗੇ ਜਾਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੀ ਸਾਂ ਤਾਂ ਇੱਕ ਖਾਸੀ ਵੱਡੀ ਭੀੜ ਸਾਡੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਜੁੜ ਗਈ ਸੀ। {{gap}}ਸਾਡੀ ਟੋਲੀ ਗੁਣਾਸ਼ੇਖਰ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਭੀੜ ਸਮੇਤ ਇੱਕ ਲਾਈਨ ਵਿੱਚ ਮਾਰਚ ਕਰਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਮਾਰਚ ਕਰਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਾਂ ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਅਚਾਨਕ ਚੀਕ ਨੇ ਭੀੜ ਚੌਂਕਾ ਦਿੱਤਾ। ਦੋ ਪੇਂਡੂ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਦੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਤੇ ਚਿੰਬੜੀਆਂ ਜੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲਾਹੁਣ ਵਿੱਚ ਮੱਦਦ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਹੱਸ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਅਸੀਂ ਅਰਨ ਸਿੰਘੇ ਦੇ ਘਰੇ 3-30 ਵਜੇ ਸ਼ਾਮੀਂ ਪਹੁੰਚੇ। '''ਭੂਤ ਵਾਲਾ ਘਰ''' {{nop}}<noinclude>{{c|129||}}</noinclude> l5wpddbjyjejjj9pbw1s10xhs0svthv 250 72235 242880 218057 2026-11-09T14:40:31Z Harchand Bhinder 2624 242880 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਪੁੱਛ ਲੈਣ ਆਇਆ ਸੀ। {{gap}}ਉਸ ਨੇ ਘੋੜੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ “ਲੇਡੀ, ਕੀ ਤੂੰ ਜਾਣਦੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਕਿਉਂ ਆਇਆ ਹਾਂ ?” ਲੇਡੀ ਵੰਡਰ ਨੇ ਨੱਕ ਨਾਲ Y E S’ ਅੱਖਰ ਛੂਹ ਦਿੱਤੇ। ਪੁਲਿਸ ਅਫਸਰ ਨੇ ਭਾਵੁਕ ਹੋ ਕੇ ਫਿਰ ਪੁੱਛਿਆ, “ਲੇਡੀ ਵੰਡਰ, ਮੈਂ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਹੱਲ ਕਰਾਂਗਾ?' ਲੇਡੀ ਵੰਡਰ ਨੇ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਨੱਕ ਨਾਲ 'W OR K' ਅੱਖਰਾਂ ਨੂੰ ਛੂਹ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਪੁਲਿਸ ਅਫਸਰ ਨੇ ਖਿਮਾ ਮੰਗਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, “ਲੇਡੀ, ਮੈਨੂੰ ਅਫਸੋਸ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਤੈਥੋਂ ਬਹੁਤ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਦੱਸੋ, ਇਸ ਵੇਲੇ ਡਾਕੂ ਕਿੱਥੇ ਹਨ ?" ਘੋੜੀ ਨੇ ਸ਼ਿਕਾਗੋ (CHICAGO) ਸ਼ਬਦ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ‘CHI' ਅੱਖਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨੱਕ ਨਾਲ ਛੂਹ ਦਿੱਤਾ ਪਰੰਤੂ ਉਹ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਨਾ ਕਰ ਸਕੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਵਿੱਚ ‘C’ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੋ ਵਾਰ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਸੀ ਕਿ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਫੌਂਡਾ ਨੂੰ ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਸੰਭਾਲਣ ਲਈ ਉੱਥੇ ਆਉਣਾ ਪੈਣਾ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਆਪਣੀ ਆਦਤ ਅਨੁਸਾਰ ਕਦੇ ਵੀ ਘੋੜੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ਸੀ। {{gap}}ਪੁਲਿਸ ਅਫਸਰ ਨੇ ਘੋੜੀ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਚਲਿਆ ਗਿਆ। {{gap}}ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਫੌਂਡਾ ਨੇ ਫਿਰ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਕਾਰਨੇ ਨੂੰ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਸਕਾਰਨੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੁੱਛੇ। ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਫੌਂਡਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕਹੋ, ਲੇਡੀ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸੋ ਕਿ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਕਿਵੇਂ ਆਇਆ ਹਾਂ ?'' ਸਕਾਰਨੇ ਨੇ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛਿਆ ਅਤੇ ਲੇਡੀ ਵੰਡਰ ਨੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ‘C A R ਅੱਖਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨੱਕ ਨਾਲ ਛੂਹ ਕੇ ਮੇਰੇ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜੁਆਬ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਕਾਰਨੇ, ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਫੌਂਡਾ ਵੱਲ ਮੁੜਿਆ ਅਤੇ ਬੋਲਿਆ-“ਬੜੀ ਅਜੀਬ ਗੱਲ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਇੱਕ ਸਵਾਲ ਹੈ ਪਰੰਤੂ ਮੈਂ ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸੇ ਬਗੈਰ ਹੀ ਘੋੜੀ ਤੋਂ ਪੁੱਛਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂ ?” {{gap}}ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਫੌਂਡਾ ਇਕ ਦਮ ਘਬਰਾ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਕਾਗਜ ਤੇ ਇਕ ਪੈਨਸਿਲ ਦੇ ਕੇ ਉਸ ਉੱਪਰ ਸੁਆਲ ਲਿਖਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਕਾਰਨੇ ਨੇ ਸੁਆਲ ਲਿਖ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਫੌਂਡਾ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਨਾ ਦਿੱਤਾ। {{gap}}ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਫੌਂਡਾ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਗਈ। ਉਸਨੇ ਲੇਡੀ ਵੰਡਰ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਸੁਆਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਘੋੜੀ ਨੇ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਾ ਦਿੱਤਾ। ਕੁਝ ਮਿੰਟ ਉਡੀਕਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਘੋੜੀ ਓਨਾ ਚਿਰ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਹੀ ਦੇਵੇਗੀ, ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਫੌਂਡਾ ਸਵਾਲ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਲੈਂਦੀ। ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਫੌਂਡਾ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣੇ ਹੀ ਸਵਾਲ ਦੇਖਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। ਜਿਉਂ ਹੀ ਸਕਾਰਨੇ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਉੱਧਰ ਮੁੜਿਆ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਕਾਗਜ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਫੌਂਡਾ ਵੱਲ ਘੁਮਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਤੇ ਲਿਖਿਆ ਸੀ –“ਮੈਂ ਕਿੱਥੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ” ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਫੌਂਡਾ ਨੇ ਸਵਾਲ ਪੜ੍ਹ ਲਿਆ। ਲੇਡੀ ਵੰਡਰ' ਨੇ ਝਟਪਟ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ‘NEW YORK' {{gap}}ਸਕਾਰਨੇ ਨੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਕਿਹਾ-ਬਹੁਤ ਅਜੀਬ ਗੱਲ ਹੈ। ‘ਲੇਡੀ ਵੰਡਰ’ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਮੈਂ ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ (ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸਕਾਰਨੇ ਨਿਊ ਜਰਸੀ ਵਿਖੇ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ) ਉਸਨੇ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਫੌਂਡਾ ਨੂੰ ਪੰਜ ਡਾਲਰ ਫੀਸ ਵਜੋਂ ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਚੱਲ ਪਿਆ। ਜਦੋਂ ਸਕਾਰਨੇ ਘਰ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉਹ ਸੋਚਣੋ ਨਾ ਰਹਿ ਸਕਿਆ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਘੋੜੀ ਦੀ ਖੇਡ ਦੁਆਰਾ ਮੂਰਖ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਕਾਰਨੇ ਦੇ ਖਿਆਲ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਫੌਂਡਾ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਘੋੜੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦੇਣ ਦਾ ਕੇਵਲ ਇੱਕੋ ਗੁਣ ਸੀ। {{nop}}<noinclude> {{c|66||}}</noinclude> gbjgu77iktnnaggupoxp27ayi2jhswu 250 72243 242881 218064 2026-11-09T14:42:04Z Harchand Bhinder 2624 242881 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਜਾਵਾਂਗਾ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਗੁਆਂਢੀ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦੇਵਾਂਗਾ ਅਤੇ ਉਹ ਤੁਹਾਡੀ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਇਸਰਾਈਲ ਦੀ ਜਨਤਾ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਹਮਬਿਸਤਰ ਹੋਵੇਗਾ।” ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਬੁਰੀ ਜੇ ਕੋਈ ਗੱਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਹੈ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜਿੱਦੀ ਜਾਂ ਹੱਠੀ ਜਾਂ ਹੁਕਮ ਅਦੂਲੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਕਤਲ ਕਰ ਦੇਣ ਦਾ ਹੁਕਮ | ਡਿਊਟਰੋਨੋਮੀ ਦੇ ਇਕੀਵੇਂ ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨ ਇਹ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ “ਜੇ ਕਿਸੇ ਦੇ ਜਿੱਦੀ ਜਾਂ ਬਾਗੀ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਆਪਣੇ ਬਾਪ ਦਾ ਹੁਕਮ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ ਜਾਂ ਜਿਹੜਾ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਆਖੇ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ, ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਮਾਪੇ ਉਸਨੂੰ ਜਕੜ ਲੈਣਗੇ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਪਤਵੰਤਿਆਂ ਸਾਹਮਣੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਗੇ ਅਤੇ ਉਹ ਪਤਵੰਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਇਹ ਆਖਣਗੇ ਕਿ ਇਹ ਪੁੱਤਰ ਹੱਠੀ ਬਾਗੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮਰਦ ਉਸਨੂੰ ਪੱਥਰ ਮਾਰਨਗੇ ਜਿੰਨੀ ਦੇਰ ਤੱਕ ਉਹ ਮਰ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ।” '''ਅਸ਼ਲੀਲ ਅਤੇ ਕਾਮੁਕ ਵਿਗਾੜ''' {{gap}}ਕਾਮੁਕ ਬਦਚਲਨੀ ਅਤੇ ਅਸ਼ਲੀਲਪੁਣੇ ਵਾਸਤੇ ਬਾਈਬਲ ਨਾਲੋਂ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕੋਈ ਕਿਤਾਬ ਵੱਧ ਬੁਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਈਸਾ ਮਸੀਹ ਅਨੁਸਾਰ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੀ ਵਿਧਵਾ ਜਿਸਦੇ ਕੋਈ ਬੱਚਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਨਾਲ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸਹਿਵਾਸ ਕਰਨਾ ਇਖਲਾਕੀ ਹੈ। ਮਾਰਕ (Mark) ਦੇ ਬਾਰਵੇਂ ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ “ਜੇ ਕਿਸੇ ਦਾ ਭਰਾ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿੱਛੇ ਆਪਣੀ ਵਿਧਵਾ ਛੱਡ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੋਈ ਬੱਚਾ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦਾ, ਉਸਦੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਉਹ ਵਿਧਵਾ ਅਪਣਾ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਵਾਸਤੇ ਬੱਚੇ ਪੈਦਾ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।” {{gap}}ਭਾਵੇਂ ਯਹੂਦੀ ਓਲਡ ਟੈਸਟਾਮੈਂਟ ਦੇ ਪੱਕੇ ਸਮੱਰਥਕ ਹਨ ਪਰ ਇਹ ਇੱਕ ਚੰਗਾ ਲੱਛਣ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਦੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਯਹੂਦੀਆਂ ਨੇ ਜੇਹੋਵਾ ਦੇ ਰੱਬੀ ਹੁਕਮਾਂ ਦਾ ਦੁਰਾਚਾਰੀ ਪੱਖ ਵੀ ਵੇਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਜਨਵਰੀ 1972 ਵਿੱਚ 41 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਬੁੱਢੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਨੀਸ਼ੀਨ ਸ਼ਰਾਬੀ (Nissin Sharabi) ਨੂੰ ਜੇਹੋਵਾ ਦੇ ਰੱਬੀ ਹੁਕਮ ਦੀ ਇੰਨ ਬਿੰਨ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੀ ਵਿਧਵਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਤੈਲ ਅਵੀਵ (Tel Aviv) ਕੈਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। {{gap}}ਭਾਵੇਂ ਰੱਬ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੀ ਵਿਧਵਾ ਨਾਲ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਵਜੋਂ ਸਹਿਵਾਸ ਕਰਨ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਉਹ ਮਾਪਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੀਆਂ ਧੀਆਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਫਸਟ ਕੋਰਨੀਥੀਆਨਜ਼ (1st Cornithians) ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਰੱਬ ਇਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, “ਜਿਹੜਾ ਕੋਈ ਆਪਣੀ ਕੁਆਰੀ ਧੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜਿਹੜਾ ਉਸਦੀ ਸ਼ਾਦੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਉਹ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ।” {{gap}}ਜਦ ਔਨਨ (Onan) ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੀ ਵਿਧਵਾ ਨਾਲ ਸਹਿਵਾਸ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਇਕ ਬੇਰੜੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਣ ਤੋਂ ਝਿਜਕਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਉਸਨੇ ਗਰਭ ਰੋਕੂ ਢੰਗ ਅਪਣਾਏ। ਰੱਬ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਕੁਟੰਬਕ ਵਿਭਚਾਰ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਮਾਰਿਆ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਲਈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਇੰਝ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕੀਤਾ। ਫਸਟ ਕੋਰਨੀਥੀਅਨਜ਼ (1st Cornithians) ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਰੱਬ ਹੁਕਮ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, “ਜੇ ਕੋਈ ਇਹ ਸੋਚਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਕੁਆਰੀ ਧੀ ਨਾਲ ਕੋਈ ਬੁਰਾ ਵਿਵਹਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੇ ਉਸਦੀ ਜਵਾਨੀ ਦਾ ਫੁੱਲ ਖਿੜ ਚੁੱਕਿਆ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ।” ਕੀ ਸਾਨੂੰ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਈਬਲ ਪੜ੍ਹਾਕੇ ਕਟੁੰਬਕ ਵਿਭਚਾਰ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ?<noinclude> {{c|73||}}</noinclude> na7j63m072qod94kb7mhnkwr2hb0s1c 250 72251 242882 218072 2026-11-09T14:44:29Z Harchand Bhinder 2624 242882 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|{{x-larger|ਆਤਮਾ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ}}}} {{gap}}1941 ਵਿੱਚ ਜਾਫਨਾ ਦੇ ਜਿਲ੍ਹਾ ਜੱਜ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮ੍ਰਿਤਕਾ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਘਰੇਲੂ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਲੰਬੀ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਪਿੱਛੋਂ ਕੀਮਤੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਜੱਜ ਦਾ ਨਾਂ ਸਾਈਮਨ ਰਾਡਰਿਗੋ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਪਾਨਾਦੁਰਾ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਜਿਸ ਵਿਅਕਤੀ ਰਾਹੀਂ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮ੍ਰਿਤਕਾ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਬਾਤਾਂ ਕੀਤੀਆਂ, ਉਸਦਾ ਨਾਂ ਮਿਸਟਰ ਐਕਸ (Mr X) ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਮੈਨਾਪੀ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। {{gap}}ਮਿਸਟਰ ਰਾਡਰਿਗੋ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦੀ ਯਾਦ ਲਗਾਤਾਰ ਸਤਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਉਹ ਉਸੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਆਤਮਾ-ਸਬੰਧੀ ਪੁਸਤਕਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਲੈਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਸੀ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਜਾਂ ਤਾਂ ਮਿਸਟਰ ਰਾਡਰਿਗੋ ਦੇ ਘਰ ਦੇ ਮੇਜ ਉੱਤੇ ਅਤੇ ਜਿਲ੍ਹਾ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀਆਂ ਸਨ, ਲਾਇਬਰੇਰੀ ਦੀਆਂ ਅਲਮਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਹੀਂ ਸਨ ਮਿਲਦੀਆਂ। ਇਸ ਲਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਇਸਦਾ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਮੇਲ ਜੋਲ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਇਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰੀ ਨਿੱਜੀ ਲਾਇਬਰੇਰੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ਤੇ ਕਾਫੀ ਪੁਸਤਕਾਂ ਸਨ। ਮੌਤ ਪਿੱਛੋਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ-ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ਤੇ ਅਸੀਂ ਦੋਵੇ ਘੰਟਿਆਂ ਬੱਧੀ ਬਹਿਸ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਾਂ। {{gap}}ਉਪਰੋਕਤ ਵਿਸ਼ੇ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਮਿਸਟਰ ਰਾਡਰਿਗੋ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇੰਨੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅਤੇ ਗਹਿਰੀ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਆਤਮ-ਗਿਆਨ ਵਿਸ਼ੇ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲਿਖਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਵੀ ਹਵਾਲਾ ਦੇ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਬਾਈਬਲ ਦੀਆਂ 66 ਪੁਸਤਕਾਂ ਵਿੱਚੋ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪਾਠ ਜਾਂ ਤੁਕ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਭਾਵੇਂ ਜਨਮ ਤੋਂ ਹੀ ਉਹ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਪਰੰਤੂ ਆਤਮਾ ਦੀ ਹੋਂਦ ਬਾਰੇ ਬੋਧੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਉਹ ਇਸਾਈ ਲਿਖਾਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਆਤਮ-ਗਿਆਨ ਬਾਰੇ ਲਿਖੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦਾ ਸੀ। '''ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਵਾਲੀ ਗੱਲ''' {{gap}}5 ਨਵੰਬਰ 1941 ਨੂੰ ਮਿਸਟਰ ਰਾਡਰਿਗੋ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਮੇਰੇ ਘਰ ਆਇਆ ਅਤੇ ਉੱਚੀ ਦੇਣੇ ਬੋਲਿਆ- “ਅਬਰਾਹਮ! ਆਖਿਰ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਮ੍ਰਿਤਕਾ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਘੰਟਾ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਣਾ ਭੁੱਲ ਗਈ ਸੀ। ਅਗਲੇ ਐਤਵਾਰ ਫਿਰ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਾਗਾਂ। ਉਦੋਂ ਮੈਂ, ਉਸ ਤੋਂ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜਾਂ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਾਗਾਂ ਜਿਹੜੀਆਂ ਕਿ ਮੈਂ ਜਾਨਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।” ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਉਸ ਨੇ ਬੜੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਾਲ ਕਹੇ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਜਜ਼ਬਾਤੀ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਹੰਝੂ, ਉਸਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਉਤੇ ਵਹਿ ਤੁਰੇ ਸਨ। {{gap}}ਉਹ ਕੁਝ ਮਿੰਟਾਂ ਲਈ ਚੁੱਪ ਰਿਹਾ| ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਕਾਫੀ ਦਾ ਇੱਕ ਗਰਮ ਪਿਆਲਾ ਪੀਤਾ ਤੇ ਕੁਝ ਹਿੰਮਤ ਜਿਹੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ। ਉਸਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਉਹ ਮੈਨਾਪੀ ਦੇ ਮਿਸਟਰ ਐਕਸ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਰੱਖਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਆਤਮਾ ਨਾਲ ਉਸਦੇ (Mr. X) ਰਾਹੀਂ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਉਸਦੀ ਅਗਲੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਤੇ ਮੈਂ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਹੋਣ ਦੀ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ ਪਰੰਤੂ ਰਾਡਰਿਗੋ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਗਲੀ ਵਾਰ ਉਹ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਤੋਂ ਕੁਝ ਗੁਪਤ ਗੱਲਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। {{nop}}<noinclude>{{c|81||}}</noinclude> 85qhk1591og3ksfgv56igthjnep0qcx 250 72252 242883 218073 2026-11-09T14:45:39Z Harchand Bhinder 2624 242883 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>'''ਮਾਧਿਅਮ''' {{gap}}ਮੈਂ ਮਿਸਟਰ ਐਕਸ (Mr. X) ਨੂੰ ਪੱਤਰ ਰਾਹੀਂ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲੇ। 22 ਨਵੰਬਰ, 1941 ਨੂੰ ਉਹ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਇਆ। ਜਿਉਂ ਹੀ ਮੈਂ ਉਸਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਨ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ ਤਾਂ ਮਿਸਟਰ ਐਕਸ ਨੇ ਕਿਹਾ—“ਮੈਨੂੰ ਕਾਫੀ ਦੂਰੋਂ ਹੀ, ਤੁਹਾਡੇ ਸਿਰ ਦੁਆਲੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਚੱਕਰ ਨਜ਼ਰ ਆਇਆ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਮਿਸਟਰ ਰਾਡਰਿਗੋ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਅਧਿਆਤਮਵਾਦ ਦੇ ਇੱਕ ਚੰਗੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੋ ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਦਿਲਚਸਪੀ ਹੈ। ਕੀ ਇਹ ਠੀਕ ਹੈ?” ਮੈਂ ਇੱਕ ਸਰੋਤਾ ਹੀ ਬਣਿਆ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਮਿਸਟਰ ਐਕਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ। ਉਸਦੀ ਗੱਲ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਇ ਬਣਾਉਣ ਯੋਗ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। {{gap}}ਮਿਸਟਰ ਐਕਸ ਇੱਕ ਚੰਗੇ ਰੱਜੇ ਪੁੱਜੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਕਿ ਉਸਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ, ਇਸਾਈ ਮਹੌਲ ਵਿੱਚ ਪਾਲਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਜਾਫ਼ਨਾ ਦੇ ਕ੍ਰਿਸਚੀਅਨ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਵਿੱਦਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉੱਥੋਂ ਹੀ ਉਹ ਯੂਰਪੀਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ ਆਇਆ। ਚੰਗਾ ਪੜ੍ਹਿਆ-ਲਿਖਿਆ ਧੰਨਵਾਨ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਹ ਇੱਕ ਇੱਜਤਦਾਰ ਆਦਮੀ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰੋਜ਼ੀ ਕਮਾਉਣ ਲਈ ਅਜਿਹੇ ਪਖੰਡ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਸੁਭਾਅ ਦਾ ਆਦਮੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਜਵਾਨ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਇੱਛਾ ਇਸਾਈ ਪਾਦਰੀ ਬਣਨ ਦੀ ਸੀ। ਪਰੰਤੂ ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਇੱਕ ਭਰਾ ਨੇ ਇਹ ਕਿੱਤਾ ਅਪਣਾ ਲਿਆ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। {{gap}}ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਸੀ, ਜਿਹੜੀ ਕਿ 1926 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੜਕੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਰ ਗਈ ਸੀ। ਭਾਵੇਂ ਉਸ ਨੇ ਦੂਸਰਾ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਪਰੰਤੂ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਯਾਦ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਉਸਦੇ ਮਨ ਤੇ ਬਣੀ ਰਹੀ। ਮਿਸਟਰ ਰਾਡਰਿਗੋ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਵੀ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਮੌਤ ਸੋਂ ਬਾਅਦ ‘ਆਤਮ-ਗਿਆਨ’ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਲੈਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਲੰਡਨ ਦੀ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਖੋਜ ਸੰਸਥਾ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਸਭਾ ਦਾ ਰਸਾਲਾ ਬਕਾਇਦਾ ਤੌਰ ਤੇ ਪੜ੍ਹਨ ਲੱਗਾ। ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਆਪਣੇ ਸਹੁਰੇ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਸਨ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਕਈ ਵਰ੍ਹੇ ਪਿੱਛੋਂ ਖਿੱਚੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਇਹ ਤਸਵੀਰਾਂ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦੀ ਫੋਟੋ ਖਿੱਚਣ ਵਾਲੇ ਕਿਸੇ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਵੱਲੋਂ ਖਿੱਚੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਭਾਵੇਂ ਉਸ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ਤੇ ਸ਼ੱਕ ਸੀ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਅਲਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਜੋ ਮੌਕੇ ਸਿਰ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਦਿਖਾਈਆਂ ਜਾ ਸਕਣ। ਉਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਤਸਵੀਰਾਂ ਸਬੰਧਤ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀਆਂ ਜੁਲਦੀਆਂ ਸਨ। {{gap}}1934 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਉਸਦਾ ਆਪਣੀ ਮ੍ਰਿਤਕਾ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਈ ਵਾਰ ਉਸਦਾ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਜਿਹੜੇ ਸੁਨੇਹੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗਲਤ ਸਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਕੁ ਠੀਕ। ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਲੜਕੀ ਦੀ ਸ਼ਾਦੀ ਉਸਦੀ ਮ੍ਰਿਤਕਾ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਪਿੱਛੋ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਉਸਦੇ ਕਹਿਣ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਵਿੱਚ ਏਨੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਮ੍ਰਿਤਕਾ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਵੇਲੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਥਾਨ ਤੇ ਸੰਪਰਕ ਕਾਇਮ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸੀ। '''ਆਤਮਾ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ''' {{nop}}<noinclude> {{c|82||}}</noinclude> 92du1f1cfhhbaf4cu2s6q14z0ladvlb 250 72268 242884 218079 2026-11-09T14:47:04Z Harchand Bhinder 2624 242884 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਦਾ ਟੁਕੜਾ ਯੋਗੀ ਦੀ ਜੀਭ ਤੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਯੋਗੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚੋ ਫੂਕ ਮਾਰ ਕੇ ਅੱਗ ਦੀ ਲਾਟ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਕੇ ਵਿਖਾਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਛੇਤੀ ਹੀ ਉਸ ਨੇ ਮੁਸ਼ਕ ਕਾਫੂਰ ਦੇ ਮੱਚ ਰਹੇ ਟੁਕੜੇ ਨੂੰ ਕਾਂਸੀ ਦੀ ਕੜਾਹੀ ਵਿੱਚ ਥੁੱਕ ਦਿੱਤਾ। ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਇੰਝ ਹੀ ਮੁਸ਼ਕ ਕਾਫੂਰ ਦੇ ਮੱਚਦੇ ਮੱਚਦੇ ਟੁਕੜੇ ਯੋਗੀ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਗਏ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂ “ਹਰਿ ਹਰੋ ਹਰਾ” ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। {{gap}}ਇਸ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਯੋਗੀ ਡੂੰਘੀ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝ ਗਿਆ। ਉਹ ਚੌਂਕੜੀ ਮਾਰੀ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਅੰਗੂਠੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਫੜਕੇ ਸਮਾਧੀ ਮਾਰੀ ਬੈਠਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕਮੀਜ਼ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਮਾਰਕੰਡੂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਬੁਲਾਇਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਦੀ ਨਬਜ਼ ਵੇਖਣ ਲਈ ਆਖਿਆ। ਕੁੱਝ ਸਕਿੰਟਾਂ ਮਗਰੋਂ ਮਾਰਕੰਡੂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਨਬਜ਼ ਚਲਣੀ ਬੰਦ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਮੈਂ ਵੀ ਯੋਗੀ ਦੀ ਨਬਜ਼ ਵੇਖੀ। ਸ਼ੁਰੂ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਧਾਰਨ ਵਾਗੂੰ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ। ਫਿਰ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਘੱਟਦੀ ਗਈ ਅਤੇ ਅੰਤ ਨੂੰ ਇਹ ਬਿਲਕੁਲ ਬੰਦ ਹੋ ਗਈ। ਪੰਜ ਮਿੰਟ ਬਾਅਦ ਮੈਂ ਫਿਰ ਨਬਜ਼ ਚੱਲਣੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਆਮ ਵਾਗੂੰ ਚੱਲਣ ਲੱਗ ਪਈ। {{gap}}ਇਹ ਚਮਤਕਾਰ ਵਿਖਾਉਣ ਮਗਰੋਂ ਯੋਗੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਚੇਲੇ ਨੂੰ ਕੜਾਹੀ ਥੱਲੇ ਅੱਗ ਮਚਾਉਣ ਲਈ ਹਦਾਇਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਪੰਜਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤੇਲ ਕੜਾਹੀ ਵਿੱਚ ਪਾ ਕੇ ਨਾਰੀਅਲ ਦੇ ਛਿਲਕਿਆਂ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਾ ਦਿੱਤੀ ਜਦੋਂ ਤੇਲ ਉੱਬਲਣ ਲੱਗ ਗਿਆ ਤਾਂ ਯੋਗੀ ਨੇ ਤਿੰਨ ਨਿੰਬੂ ਲਏ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੰਤਰ ਪੜ੍ਹਕੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ੁੱਧ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕੱਟਕੇ ਤੇਲ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੇ। ਜਦੋਂ ਤੇਲ ਪੂਰਾ ਉੱਬਲ ਗਿਆ, ਯੋਗੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਚੁੜੇਲ ਤੋਂ ਖਹਿੜਾ ਛੁਡਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਵਾਰੀ ਵਾਰੀ ਅੱਗੇ ਆ ਜਾਣ। {{gap}}ਸੰਗਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਬਜ਼ੁਰਗ ਬੰਦਾ ਅੱਗੇ ਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਯੋਗੀ ਮੂਹਰੇ ਗੋਡੇ ਟੇਕ ਕੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤੀ। ਯੋਗੀ ਨੇ ਕੜਾਹੀ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿੱਕਲ ਰਹੀ ਭਾਫ ਨੂੰ ਫੂਕਾਂ ਮਾਰਨੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਦੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਨੂੰ ਤੇਲ ਦੀ ਤਹਿ ਤੇ ਰੱਖਕੇ ਚੁੱਕਿਆ ਅਤੇ ਖੱਬੀ ਹਥੇਲੀ ਨਾਲ ਮਲਿਆ। ਬਜ਼ੁਰਗ ਦੇ ਮੱਥੇ ਤੇ ਥੋੜਾ ਜਿਹਾ ਤੇਲ ਲਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਪਰੇ ਹਟਣ ਲਈ ਹੱਥ ਮਾਰਿਆ। ਇਸ ਢੰਗ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਮਰਦ, ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਮੱਥੇ ਤੇ ਤੇਲ ਲਾ ਕੇ ਚੁੜੇਲ ਦੇ ਅਸਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਉਹ ਤੇਲ ਵਿੱਚ ਇਕ ਵਾਰੀ ਹੱਥ ਪਾ ਕੇ ਉਸ ਨਾਲ ਪੰਜ ਛੇ ਬੰਦੇ ਅਸਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰ ਦਿੰਦਾ। ਭਾਵੇਂ ਸ਼ੁਰੂ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਿਰਫ ਆਪਣੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਹੀ ਡੁਬੋਂਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਪਿੱਛੋਂ ਉਹ ਪੂਰੀ ਹਥੇਲੀ ਉਬੱਲਦੇ ਤੇਲ ਵਿੱਚ ਡੁਬੋਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਘਟਨਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਸੰਗਤਾਂ “ਹਰਿ ਹਰੋ ਹਰਾ" ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ। '''ਚੁੜੇਲ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣੀ''' {{gap}}ਇਸ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਕੜਾਹੀ ਥੱਲਿਓਂ ਅੱਗ ਬੁਝਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਫੇਰ ਯੋਗੀ ਨੇ ਝੋਲੇ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਨਾਰੀਅਲ ਦੀ ਚਮਕੀਲੀ ਰੰਗ ਰੋਗਨ ਕੀਤੀ ਗੋਲਾਕਾਰ ਠੂਠੀ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਕੇ ਆਪਣੇ ਮੂਹਰੇ ਮੂਧੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤੀ। ਉਸਨੇ ਪਵਿੱਤਰ ਗੰਗਾਜਜਲੀ ਦੀ ਵੀ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਸ਼ੀਸ਼ੀ ਅਤੇ ਸੱਤ ਕੌਡੀਆਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢੀਆਂ। ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਕੌਡੀ ਉਸਨੇ ਖੋਪੇ ਦੀ ਠੂਠੀ ਦੇ ਗੁੰਬਦ ਤੇ ਟਿਕਾ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਕੌਡੀਆਂ ਇਸਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਚਿਣ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਉਸਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਥੋੜੇ ਜਿਹੇ ਬਚਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਕਿ “ਇਸ ਟਾਪੂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਹੀ ਦੁਸ਼ਟ ਆਤਮਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਇੰਝ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਥੇ ਸੱਤ ਦੁਸ਼ਟ ਆਤਮਾਵਾਂ ਹਨ-ਮਰਦ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ-ਅਤੇ ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਕਰੜੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਇਹਨਾਂ ਸੱਤ ਕੌਡੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਦਰਸਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਇਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਇਹ ਗੰਗਾਜਲ ਛਿੜਕ ਦੇ ਮੰਤਰ ਉਚਾਰਾਂਗਾ ਤਾਂ<noinclude> {{c|88||}}</noinclude> ct598cg7nncwrv7ypzh2i0jlsl21z8f 250 72280 242885 218085 2026-11-09T14:48:50Z Harchand Bhinder 2624 242885 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਟੂਣੇਹਾਰ ਨੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਤਕੜਾ ਜਾਦੂ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਸਦੀ ਇਹ ਹਾਲਤ ਹੈ। ਇਹ ਟੂਣਾ ਸਿਰੀਸੈਨਾ ਦੇ ਦੋਖੀ, ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਉਸੇ ਕਾਰਖਾਨੇ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਦੇ ਕਹਿਣ ਤੇ ਕੀਤਾ ਸੀ। {{gap}}“ਇਸ ਜਾਦੂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਹੋਰ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਮਲਿਆਲੀ ਜਾਦੂਗਰ ਹੀ ਲਾਹ ਸਕਦਾ ਹੈ” ਉਸ ਜਨਾਨੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ। “ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਉਸਦੀ ਤਿੰਨ ਸੌ ਰੁਪਏ ਫੀਸ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਤਾਂ ਮੈਂ ਅਜਿਹੇ ਜਾਦੂਗਰ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦਿਵਾ ਸਕਦੀ ਹਾਂ।” {{gap}}ਪਰੇਮਾ ਰਤਨੇ ਨਾਲ ਰਾਏ ਕਰਨ ਉਪਰੰਤ ਮੇਰੀ ਇਹ ਗੱਲ ਮੰਨ ਗਈ ਅਤੇ ਤੀਹ ਰੁਪਏ ਪੇਸ਼ਗੀ ਵੀ ਦੇ ਦਿੱਤੇ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਨਿਚਰਵਾਰ ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਜਾਦੂ ਕੱਢਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। '''ਟੂਣਾ ਕੱਢਣ ਦੀ ਰਸਮ''' {{gap}}ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਮੈਂ ਅਤੇ ਮਿਸਟਰ ਪਾਲ ਡਰਾਇੰਗ ਰੂਮ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਸੀ। ਸਾਨੂੰ ਸਿਰੀਸੈਨਾ ਦੇ ਘਰੋਂ ਢੋਲ ਵੱਜਣ ਨਾਲ ਜਾਦੂ ਕੱਢਣ ਦੀ ਰਸਮ ਹੁੰਦੀ ਸੁਣਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਮੈਂ ਭਾਵੇਂ ਗੱਲ ਬਾਤ ਕਰੀ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸਾਂ, ਪਰ ਮੇਰਾ ਖਿਆਲ ਟੂਣਾ ਕੱਢਣ ਦੀ ਰਸਮ ਵੱਲ ਲੱਗਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਮੈਂ ਟੂਣਾ ਕੱਢਣ ਦੀ ਰਸਮ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਰੋਕ ਨਾ ਸਕਿਆ ਅਤੇ ਜਿਸ ਘਰੇ ਜਾਦੂ' ਕੱਢਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਉਥੇ ਜਾਣ ਲਈ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ। {{gap}}ਰਾਤ ਦੇ ਗਿਆਰਾਂ ਵੱਜੇ ਸਨ। ਮੈਂ ਅਤੇ ਮਿਸਟਰ ਪਾਲ ਨੇ ਲੁੰਗੀ ਅਤੇ ਬੁਨੈਣ ਪਾਈ ਤੇ ਨੀਗੋਂਬੋ ਸੜਕ ’ਤੇ ਇੱਕ ਚੌਥਾਈ ਮੀਲ ਚੱਲਣ ਤੋਂ ਬਾਦ ਅਸੀਂ ਸਿਰੀਸੈਨਾ ਦੇ ਘਰ ਜਾ ਪਹੁੰਚੇ। ਅਸੀਂ ਵਿਹੜੇ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਜਾਦੂ ਕੱਢਣ ਦੀ ਰਸਮ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ। ਭੀੜ ਵਿੱਚੋਂ ਕਈਆਂ ਨੇ ਮਿਸਟਰ ਪਾਲ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲਿਆ ਅਤੇ ਰਸਤਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਮੈਂ ਤੇ ਮਿਸਟਰ ਪਾਲ ਗੋਲ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ। {{gap}}ਜਾਦੂਗਰ ਚੌਂਕੜੀ ਮਾਰੀ ਪਿੱਤਲ ਦੇ ਲੈਂਪ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਬੈਠਾ ਸੀ। ਹੋਰ ਰੋਸ਼ਨੀ ਟਾਰਚਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਦੋ ਵਰਗ ਗਜ ਅਕਾਰ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਵਿਹੜੇ ਵਿੱਚ ਚਿੱਟੀਆਂ ਲਕੀਰਾਂ ਖਿੱਚੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਇਸ ਵਰਗ ਆਕਾਰ ਦੇ ਚਾਰੇ ਖੂੰਜਿਆਂ ਤੇ ਨਾਰੀਅਲ ਦੇ ਫੁੱਲ ਲੱਗੇ ਗਮਲੇ ਰੱਖੇ ਹੋਏ ਸਨ। {{gap}}ਫਰਸ਼ ਤੇ ਚੰਬੇਲੀ ਅਤੇ ਗੇਂਦੇ ਦੇ ਫੁੱਲ ਵਿਛਾਏ ਹੋਏ ਸਨ। ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਨੂੜਿਆ ਹੋਇਆ ਮੁਰਗਾ ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪਿਆ ਸੀ। ਕਈਆਂ ਥਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਖੋਪੇ ਦੀਆਂ ਠੂਠੀਆਂ, ਧਾਨ, ਉੱਬਲੇ ਹੋਏ ਚੌਲ, ਕੇਲੇ, ਗੁਲਾਬ ਆਦਿ ਦੇ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਾਰਾ ਸੰਖ ਪਏ ਸਨ। '''ਵਿਆਕੁਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਢੋਲਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼''' {{gap}}ਪਾਗਲ ਕਰ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਢੋਲਾਂ ਅਤੇ ਸੰਖ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਉਹ ਜਾਦੂਗਰ ਆਪਣੇ ਚੇਲਿਆਂ ਸਮੇਤ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਜਿਹੀ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚੋਂ ਜਾਪ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਢੋਲਾਂ ਦੀ ਕੰਨ ਬੋਲੇ ਕਰ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਜਾਪ ਸੁਣਾਈ ਨਹੀਂ ਸੀ ਦਿੰਦਾ। ਮੈਂ ਸਭ ਕੁੱਝ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖਣ ਵਾਸਤੇ ਜਾਦੂਗਰ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜਾ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ। ਇਥੋਂ ਮੈਂ ਉਸ ਜਾਪ ਦੇ ਕੁੱਝ ਸ਼ਬਦ ਸਮਝ ਸਕਿਆ। ਇਹ ਬੋਲੀ ਮੇਰੀ ਜਾਣੀ ਪਛਾਣੀ ਸੀ। {{gap}}ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਰਸਮ ਸ਼ਾਮੀਂ 8 ਵਜੇ ਦੇ ਕਰੀਬ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਚਾਰ ਘੰਟੇ ਤੋਂ ਇਹੋ ਇੱਕੋ ਹੀ ਕਿਸਮ ਦਾ ਜਾਪ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬੱਚੇ ਅਤੇ ਜਨਾਨੀਆਂ ਜਿਹੜੇ ਫਰਸ਼ ਤੇ ਬੈਠੇ ਸਨ, ਥੱਕ ਗਏ। ਸਿਰੀਸੈਨਾ ਨੂੰ ਵਰਗ ਅਕਾਰ ਦੇ ਬਾਹਰਲੇ ਪਾਸੇ 'ਜਾਦੂਗਰ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਬਿਠਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਉੱਥੇ ਗੂੜੀ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਮੂਧੇ ਮੂੰਹ ਪਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇੰਜ ਹੀ ਕਈ ਬੱਚੇ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਸੌ ਗਏ ਸਨ। {{nop}}<noinclude> {{c|93||}}</noinclude> nck2pbw2ncmz68ijynnnppkez9293tk 250 72321 242887 218105 2026-11-09T14:51:48Z Harchand Bhinder 2624 242887 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਵਿਚਾਲੇ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੇਰੀ ਮੱਦਦ ਲੈਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਹੋਇਆ। '''ਬਚਾਓ ਹੋ ਗਿਆ''' {{gap}}ਅਪਰੈਲ 1951 ਵਿੱਚ ਐਤਵਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਸਵੇਰ ਨੂੰ ਤਿੱਕਰੀ ਸੇਨਾ ਮੈਨੂੰ ਮੇਰੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ਗਾਹ ਤੇ ਮਿਲਿਆ। ਜੋ ਕੁੱਝ ਵੀ ਵਾਪਰਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ। ਧਿਆਨ ਪੂਰਵਕ ਸੁਣਨ ਉਪਰੰਤ ਮੈਂ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਵਾਲਾਊਵਾ ਜਾਣ ਲਈ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਪਰ ਤਿੱਕਰੀ ਸੇਨਾ ਉਸੇ ਦਿਨ ਹੀ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਬਾਰੇ ਜ਼ਿੱਦ ਕਰਨ ਲੱਗਾ। {{gap}}10 ਵਜੇ ਸਵੇਰੇ ਮੈਂ ਅਤੇ ਤਿੱਕਰੀ ਸੇਨਾ ਘਰੋਂ ਚੱਲ ਪਏ। ਤਿੱਕਰੀ ਸੇਨਾ ਦੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਖਰੀਦੋ ਫਰੋਖਤ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਅਸੀਂ 20 ਕੁ ਮਿੰਟ ਫੋਰਟ ਵਿੱਚ ਠਹਿਰੇ। ਡਰਾਇਵਰ ਨੇ ਇੱਕ ਡੱਬਾ ਲਿਆਂਦਾ ਤੇ ਤਿੱਕਰੀ ਸੇਨਾ ਦੀ ਕਾਰ ਦੀ ਡਿੱਗੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਅਸੀਂ ਬਰਸਾਤ ਅਤੇ ਤੇਜ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਦੀ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਢੱਕੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ਪਾਰ ਕਰਦੇ, ਲੰਬੇ ਸਫਰ ਮਗਰੋਂ ਸ਼ਾਮੀ ਤਿੰਨ ਵਜੇ ਤਿੱਕਰੀ ਸੇਨਾ ਦੇ ਬੰਗਲੇ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। {{gap}}ਪਹੁੰਚਦੇ ਸਾਰ ਹੀ ਮੈਂ ਅਤੇ ਤਿੱਕਰੀ ਸੇਨਾ ਨੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ ਚਾਹ ਪੀਤੀ। ਕਿਉਂਕਿ ਨੌਕਰ ਛੇਤੀ ਹੀ ਘਰ ਜਾਣ ਵਾਸਤੇ ਚਿੰਤਾਤੁਰ ਸਨ, ਇਸ ਲਈ ਭੋਜਨ ਸ਼ਾਮੀ 6 ਵਜੇ ਹੀ ਪਰੋਸ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਭੋਜਨ ਸਮੱਗਰੀ ਤੇ ਨਿਗਾਹ ਮਾਰ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਕਾਰ ਵਿੱਚ 20 ਮਿੰਟ ਇਕੱਲੇ ਬੈਠਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਯਾਦ ਆਈ। ਉਹ 20 ਮਿੰਟ ਦੀ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਵਿਅਰਥ ਨਹੀਂ ਸੀ ਗਈ। {{gap}}ਨੌਕਰਾਂ ਨੇ ਬਰਤਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਵੀ ਤਕਲੀਫ ਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਰਸੋਈ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਦੀਵੇ ਫੜੀ ਘਰਾਂ ਵੱਲ ਵਹੀਰਾਂ ਘੱਤ ਦਿੱਤੀਆਂ। {{gap}}ਜਿਉਂ ਹੀ ਅਸਮਾਨ ਸਾਫ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਖੰਜੂਰਾਂ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੀ ਚੰਨ ਵਿਖਾਈ ਦੇਣ ਲੱਗਾ, ਅਸੀਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਕੇ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਬੈਠਕੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਵਾਰਤਾਲਾਪ ਦੌਰਾਨ ਤਿੱਕਰੀ ਸੇਨਾ ਜਿੰਨੀਵਾਕਰ ਨਾਂ ਦੀ ਵਿਸਕੀ ਕਾਫੀ ਪੀ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਪੀਤੀ ਸੀ। '''ਪ੍ਰੇਤ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣਾ''' {{gap}}ਕਰੀਬ 11 ਵਜੇ ਰਾਤੀਂ ਬਸਤੀ ਵਿੱਚੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੋਰ ਸੁਣਾਈ ਦਿੱਤਾ। ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਤਿੱਕਰੀ ਸੇਨਾ ਉੱਠ ਖੜੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਚੀਕਾਂ ਮਾਰ ਕੇ ਆਖਣ ਲੱਗੀ ‘ਔਹ ਸਾਹਮਣੇ ਔਹ ਹੈ ਅੱਗ ਦਾ ਦਿਓ’ ਉਹ ਸਾਰੇ ਬੇਹਰਕਤ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਦੂਰ ਸੜਕ ਵੱਲ ਵੇਖਦੇ ਰਹੇ। {{gap}}ਅੱਗ ਦੀ ਲਾਟ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਤੈਰਦੀ ਹੋਈ ਸਪੱਸ਼ਟ ਵਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹ ਸਿਰਫ ਸੌ ਕੁ ਗਜ਼ ਹੀ ਤੁਰੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਫਿਰ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਨੂੰ ਤੁਰਨ ਲੱਗ ਪਈ। ਲਾਟ ਇੱਕ ਫੁੱਟ ਚੌੜੀ ਅਤੇ ਦੋ ਫੁੱਟ ਉੱਚੀ ਸੀ। ਮੈਂ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ। ਫਿਰ ਮੈਂ ਤਿੱਕਰੀ ਸੇਨਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਲਾਟ ਵੱਲ ਜਾਣ ਲਈ ਆਖਿਆ। ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਨਾਂਹ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਾਣਾ ਚਾਹਿਆ। ਮੈਂ ਫਿਰ ਇੱਕ ਪਤਲੀ ਜਿਹੀ ਸੋਟੀ ਮੰਗਵਾਈ ਅਤੇ ਸੋਟੀ ਲੈ ਕੇ ਫੁਰਤੀ ਨਾਲ ਸੜਕ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਿਆ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਮੈਂ ਸੜਕ ਦੇ ਨੇੜੇ ਗਿਆ ਤਾਂ ਲਾਟ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੜਕ ਦੇ ਨੇੜੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਲੱਗੀ। {{gap}}ਇੰਝ ਜਾਪਿਆ ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਛੇ ਫੁੱਟ ਉੱਚੀ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਲਟਕਾਈ ਗਈ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਮੈਂ ਸੜਕ ਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ ਤਾਂ ਲਾਟ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਦੂਰ ਭੱਜਣ ਲੱਗ ਪਈ। ਮੈਂ ਲਾਟ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਸਤੇ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਦੌੜਨ ਲੱਗਿਆ। ਹੁਣ ਉਹ ਅੱਗ ਦੀ ਲਾਟ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ 50 ਕੁ ਗਜ਼ ਦੀ ਵਿੱਥ ਤੇ ਹੀ ਸੀ। '''ਅੱਗ ਦੀ ਲਾਟ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਨਾ''' {{nop}}<noinclude> {{c|112||}}</noinclude> sbpjg9o6jzigcn37a5ye78ud9q6skn9 250 72322 242886 218106 2026-11-09T14:51:20Z Harchand Bhinder 2624 242886 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{gap}}ਫਿਰ ਉਹ ਲਾਟ ਟਿਕ ਗਈ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਵੱਲ ਆਉਣ ਲੱਗ ਪਈ। ਮੈਂ ਚਲਣਾ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਬੇਹਰਕਤ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ ਅੱਗ ਮੇਰੇ ਨੇੜੇ ਆਉਂਦੀ ਗਈ, ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਲਾਟ ਹੇਠੋਂ ਦੋ ਖੁੱਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਮਨੁੱਖੀ ਬਾਹਾਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਵਿਖਾਈ ਦੇਣ ਲੱਗੇ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਲਾਟ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਸਿਰਫ 10 ਕੁ ਗਜ਼ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਹੀ ਰਹਿ ਗਈ, ਮੈਂ ਪੂਰੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਚਿਲਾਇਆ, ਰੁੱਕ ਜਾਓ। ਤੂੰ ਹੈਂ ਕੌਣ ? ਮੈਂ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਲਾਟ ਧਰਤੀ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਲੜਖੜਾਉਂਦਾ ਮਨੁੱਖ ਦੌੜਨ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੌੜ ਪਿਆ। ਸੜਕ ਤੋਂ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਵਰਗੀ ਸ਼ੈ ਨਾਰੀਅਲ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਵਿੱਚ ਦੀ ਦੌੜਨ ਲੱਗੀ ਅਤੇ ਮੈਂ ਵੀ ਉਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੌੜਦਾ ਗਿਆ। {{gap}}ਸੱਠ ਕੁ ਗਜ਼ ਬਾਅਦ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਵਰਗੀ ਸ਼ੈ ਇੱਕ ਵਰਗਾਕਾਰ ਟੋਏ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਈ। ਇਹ ਟੋਆ ਨਾਰੀਅਲ ਦੇ ਬੂਟੇ ਨੂੰ ਲਾਉਣ ਲਈ ਪੁੱਟਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਮੈਂ ਚੀਤੇ ਵਰਗੀ ਫੁਰਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਉੱਪਰ ਲਪਕਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਦਬੋਚ ਲਿਆ। {{gap}}“ਪਿਤਾ ਜੀ, ਮੈਨੂੰ ਨਾ ਮਾਰੋ। ਮੈਂ ਜੇਮਜ ਹਾਂ, ਜਿਸਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਖਾਣਾ ਖੁਆਇਆ ਸੀ” ਪਰੇਤ ਨੇ ਆਖਿਆ। ਉਸਨੇ ਮੇਰੇ ਪੈਰ ਫੜ ਲਏ ਅਤੇ ਮੁਆਫੀ ਮੰਗਣ ਲੱਗਾ। {{gap}}“ਤੂੰ ਇਹ ਬੇਵਕੂਫਾਨਾ ਗੱਲਾਂ ਕਿਉਂ ਕੀਤੀਆਂ ?” ਮੈਂ ਪੁੱਛਿਆ। {{gap}}“ਪਿਤਾ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਘਰ ਚੱਲੋ, ਮੈਂ ਸਾਰਾ ਕੁੱਝ ਸੱਚੋ-ਸੱਚ ਦੱਸ ਦੇਵਾਂਗਾ” ਜੇਮਜ ਨੇ ਆਖਿਆ। {{gap}}ਮੈਂ ਅਤੇ ਜੇਮਜ ਦੋਵੇਂ ਹਫੇ ਹੋਏ ਉੱਥੇ ਆ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਲਾਟ ਸੁੱਟੀ ਗਈ ਸੀ। ਜੇਮਜ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਾਰਾ ਬੱਠਲ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਚੁੱਕਿਆ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਝੌਂਪੜੀ ਤੱਕ ਨਾਲ ਜਾਣ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਅਸੀਂ ਝੁੱਗੀ ਵਿੱਚ ਵੜੇ, ਜੇਮਜ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਟੁੱਟੀ ਭੱਜੀ ਮੰਜੀ ਤੇ ਬੈਠਣ ਲਈ ਆਖਿਆ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੰਝੂ ਭਰ ਕੇ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। {{gap}}“ਮੈਂ ਇਸੇ ਜਾਇਦਾਦ ਵਿੱਚ ਹੀ ਜੰਮਿਆਂ ਅਤੇ ਪਲਿਆ ਸਾਂ” ਜੇਮਜ ਨੇ ਆਖਿਆ “ਮੇਰੇ ਮਾਂ ਪਿਉ ਵਾਲਾਊਵਾ ਦੇ ਪਿਤਾ ਕੋਲ ਕੰਮ ਕਰਿਆ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਮੈਂ ਵੀ ਹਾਮਾਦੂਰੂਵੋ ਵਾਸਤੇ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਹਾਮਾਦੁਰਵੋ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਛੇ ਕੁ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ ਹੈ। ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਵੀ ਵਾਲਾਊਵਾ ਵਿਖੇ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਾਮੀ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਮੇਰੇ ਨਾਲੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਘਰ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦਾ ਕੰਮ ਕਾਜ ਸੰਭਾਲ ਸਕੇ। ਮੈਂ ਤਾਂ ਵਾਲਾਊਵਾ ਤੋਂ ਰਾਤੀਂ ਦਸ ਵਜੇ ਹੀ ਆ ਸਕਦਾ ਹਾਂ। {{gap}}ਪਿਛਲੀਆਂ ਸਕੂਲੀ ਛੁੱਟੀਆਂ ਸਮੇਂ ਜਦੋਂ ਪੋਡੀ ਹਾਮਾਦੂਰੂਵੋ ਕੈਂਡੀ ਤੋਂ ਘਰ ਆਇਆ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਰਾਤੀਂ ਮੇਰੀ ਝੁੱਗੀ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਮੇਰੀ ਜਵਾਨ ਅਤੇ ਮਨਮੋਹਕ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਨੇ ਸਾਨੂੰ ਜਾਨੋ ਮਾਰਨ ਦੀ ਧਮਕੀ ਵੀ ਦਿੱਤੀ, ਜੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਜਿਸ ਦਿਨ ਦਾ ਪੋਡੀ ਹਾਮਾਦੂਰੂਵੋ ਘਰ ਆਇਆ ਹੈ, ਮੈਂ ਸੁੱਕੇ ਨਾਰੀਅਲ ਦੀ ਛਿੱਲ ਅਤੇ ਚੌਲਾਂ ਦਾ ਛਿੱਲੜ ਇਸ ਬੱਠਲ ਵਿੱਚ ਪਾ, ਅੱਗ ਲਾ ਕੇ ਸੜਕ ਤੇ ਘੁੰਮਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਇੰਝ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਸਾਨੂੰ ਪੋਡੀ ਹਾਮਾਦੂਰੂਵੋ ਨੇ ਕੋਈ ਤਕਲੀਫ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ। ਪਿਤਾ ਜੀ, ਮੈਂ ਮੁੜ ਇੰਝ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗਾ। ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਵਾਲਾਊਵਾ ਹਾਮਾਦੂਰੂਵੋ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਨਾ ਦੱਸਣਾ।” ਜੇਮਜ ਨੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਇਹ ਭੇਦ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਨਾ ਦੱਸਣ ਬਾਰੇ ਮੈਨੂੰ ਆਖਿਆ। ''' ਜਿੱਤ ਹੋ ਗਈ''' {{gap}}ਮੈਂ ਜੇਤੂ ਪਹਿਜੇ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਵਾਲਾਊਵਾ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਤਿੱਕਰੀ ਸੇਨਾ, ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ<noinclude> {{c|113||}}</noinclude> 7xi1edyxzhgvplm7481392uilx93zms 250 72338 242888 218113 2026-11-09T14:54:03Z Harchand Bhinder 2624 242888 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪ੍ਰੰਤੂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਨਾ ਤਾਂ ਗੁੱਝੀ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਰੂਹਾਨੀ। ਅਜਿਹੇ ਗਲਤ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਸਿਰਫ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪੜਤਾਲ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ ਕਾਰਨ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਪੜਤਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਭੇਦਭਰੀਆਂ ਰੂਹਾਂ (ਸ਼ਕਤੀਆਂ) ਵਿੱਚ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਆਖਿਆ ਰਹਿਤ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀਆਂ “ਰੂਹਾਂ” ਨਾਲ ਜੋੜ ਦੇਵੇਗਾ। ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਇਸ ਆਧਾਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਕੋਈ ਭੂਤ-ਮਾੜੇ, ਚੰਗੇ ਜਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਲਈ ਸਮੁੱਚੀ ਪੜਤਾਲ ਦੌਰਾਨ ਮੇਰਾ ਸਾਰਾ ਧਿਆਨ ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਭਾਲਣ ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਇਹਨਾਂ ਸਭ ਘਟਨਾਵਾਂ ਲਈ ਜਿੰਮੇਵਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਂ ਅੱਜ ਤੱਕ ਸੰਬੰਧਿਤ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਨਾਕਾਮਯਾਬ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਅਜਿਹੇ ਮੌਕਿਆਂ ਤੇ ਜਿਹੜੇ ਪੁੱਛ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਬੁਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਕਸਰ ਇਸ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਪੱਕਾ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭੂਤ ‘ਰੂਹਾਂ” ਹੁੰਦੇ ਹਨ। '''ਭੂਤ ਅਸਾਧਾਰਣ ਵਿਅਕਤੀ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ''' {{gap}}ਇੱਕ ਭੂਤ ਸਿਵਾਏ ਦਿਮਾਗੀ ਤੌਰ ਤੇ ਬਿਮਾਰ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਅਜਿਹੀ ਦਿਮਾਗੀ ਅਸਾਧਾਰਨਤਾ ਕਿਸੇ ਕਿਸਮ ਦੀ ਮਾਯੂਸੀ ਕਰਕੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਕਸਰ ਇਹ ਲੜਕਪਨ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਰੰਤੂ ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲੇ ਦਾ ਵੀ ਪਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦਿਮਾਗੀ ਅਸਾਧਾਰਨਤਾ ਦੋ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮਾਂ, ਬਾਲਗ ਔਰਤ ਨੂੰ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। {{gap}}ਕਿਉਂਕਿ ਅਜਿਹੇ ਅਸਾਧਾਰਨ ਵਿਅਕਤੀ ਇਹ ਸਭ ਸ਼ਰਾਰਤਾਂ ਨੀਮ-ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਆਮ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇਹ ਦੱਸਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਜਿਹੜਾ ਕੁਝ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪਾਗਲਪਨ ਦੌਰਾਨ ਕੀਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਭਿੰਨ-ਭਿੰਨ ਸੁਝਾਵਾਂ ਦੀ ਮੱਦਦ ਨਾਲ ਜੋ ਕੁਝ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪਾਗਲਪਣ ਦੌਰਾਨ ਕੀਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਮਨਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਰਾਰਤੀ ਕੰਮ ਅਸਾਧਾਰਨ ਵਿਅਕਤੀ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਕਿ ਕੋਈ ਹੋਰ ਵੇਖ ਨਾ ਲਵੇ। ਜੇ ਅਜਿਹਾ ਅਸਾਧਾਰਣ ਵਿਅਕਤੀ (ਭੂਤ) ਮੌਕੇ ਤੇ ਹੀ ਸ਼ਰਾਰਤ ਕਰਦਾ ਫੜ ਲਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਹੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੱਲ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਮੇਰਾ ਤਜ਼ਰਬਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਭਿੰਨ-ਭਿੰਨ ਸੁਝਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸੰਮੋਹਕ ਨੀਂਦ ਦੇ ਅਸਰ ਹੇਠ ਲਿਆਂਦੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਵਾਅਦੇ ਅਕਸਰ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਟੁੱਟਦੇ। {{gap}}ਇਸ ਘਰ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਦੋ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਭੂਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਇਸ ਕਰਕੇ ਛੱਡ ਰਿਹਾਂ ਹਾਂ ਕਿਉਂਕਿ ਪੱਥਰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਵੀ ਵੱਜਦੇ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਘਰੋਂ ਬਾਹਰ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਸੀ। ਮੈਂ ਪੜਤਾਲ ਸਮੇਂ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ “ਭੂਤ” ਦਾ ਨਾਂ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਕਰਦਾ ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਬੇਚਾਰਾ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਨਫਰਤ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਨਾ ਹੋ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਇੰਝ ਉਸਦੀ ਦਿਮਾਗੀ ਹਾਲਤ ਹੋਰ ਖਰਾਬ ਨਾ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਮਝਦਾਰ ਬੰਦਾ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਸ ਘਰ ਵਿਚਲੇ ਭੂਤ ਦਾ ਨਾਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦੇਵਾਗਾਂ। ਇਹ ਭੂਤ ਤੁਹਾਡੀ ਛੋਟੀ ਨੌਕਰਾਣੀ ਹੈ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਾਨਸਿਕ ਕਸ਼ਟ ਦੇਣ ਬਦਲੇ ਜਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਮਾਇਕ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰਾਉਣ ਕਾਰਨ, ਉਸਨੂੰ ਕੋਈ ਸਜ਼ਾ ਨਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਝਿੜਕਿਆ ਅਤੇ ਤਾੜਿਆ ਜਾਵੇ। ਉਹ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਤੁਹਾਡੇ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਸੇ ਨਫ਼ਰਤ ਭਰੀ ਭਾਵਨਾ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਰਿਆ ਕਰਦੀ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਉਸ ਨੇ ਸੁਚੇਤ ਤੌਰ ਤੇ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨਾਲ ਦਿਆਲਤਾ ਅਤੇ ਹਮਦਰਦੀ ਭਰਿਆ ਸਲੂਕ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। {{nop}}<noinclude> {{c|120||}}</noinclude> awb4ieb31nzm6btsmqeezsyfq3hm5p2 250 72344 242889 218118 2026-11-09T14:56:05Z Harchand Bhinder 2624 242889 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Marde Sehajpreet kaur" /></noinclude>ਦੀਆਂ ਇਹ ਮਿਲਣੀਆਂ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਦੇ ਦੁਖੀ ਮਨ ਉੱਤੇ ਠੰਡਾ ਛਿੜਕਦੀਆਂ। ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਦਿਨ ਲੰਘਦੇ ਗਏ, ਸੋਮਪਾਲ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਉਸਦੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚੋਂ ਉਸ ਰਫਤਾਰ ਨਾਲ ਨਿਕਲਦੇ ਗਏ ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਸਾਰਥ ਦੀਆਂ ਮਿਲਣੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਦਾ ਪੇਟ ਵਧਣ ਲੱਗਾ। ਸਾਰਥ ਦੀਆਂ ਮਿਲਣੀਆਂ ਵੀ ਘਟਣ ਲੱਗੀਆਂ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਦੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਉੱਭਰਵੀ ਅਤੇ ਸਪਸ਼ਟ ਰੂਪ ਅਖਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਈ ਸੀ। ਅੰਤ ਨੂੰ ਉਹ ਅੱਕਮੀਮਾਨਾ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਲਾਪਤਾ ਹੋ ਗਿਆ। {{gap}}ਕਿਉਂਕਿ ਅੱਪੂਹਾਮੀ ਸਵੇਰੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਕੰਮ ਤੇ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਦੇਰ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦਾ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਉਸਨੂੰ ਇਹ ਪਤਾ ਹੀ ਨਾ ਚੱਲਿਆ ਕਿ ਉਸਦੀ ਗੈਰ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਘਰੇ ਕੀ ਵਾਪਰਦਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ, ਕਿਉਂਕਿ ਆਪਣੀ ਚੜ੍ਹਦੀ ਜਵਾਨੀ ਸਮੇਂ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਨੇ ਬੇਦਾਗ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਗੁਜਾਰੀ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਅੱਪੂਹਾਮੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਉਸਦੀ ਦੇਖ ਰੇਖ ਕਰਨ ਦਾ ਚਿੱਤਚੇਤਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਉਸਨੂੰ ਅਸਲੀ ਹਾਲਾਤ ਦਾ ਪਤਾ ਵੀ ਲੱਗ ਗਿਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਹਾਲਤਾਂ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਕੁੱਝ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ, ਵਾਪਰਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। '''ਅਣਚਾਹਿਆ''' {{gap}}ਅਗਸਤ 1946 ਨੂੰ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਨੇ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਅੱਪੂਹਾਮੀ ਨੇ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਜੋਤਸ਼ੀ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਈ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਜਨਮ ਪੱਤਰੀ (ਟੇਵਾ) ਤਿਆਰ ਕਰਵਾ ਲਈ। ਟੇਵੇ ਅਨੁਸਾਰ ਬੱਚੇ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵਿੱਦਿਆ ਅਤੇ ਧਨ ਦੌਲਤ ਲਿਖੇ ਸਨ। ਸਮੁੰਦਰੋਂ ਪਾਰ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਵੀ ਉਸਨੇ ਕਰਨੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਨੇਤਾ ਵੀ ਬਣਨਾ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਅਸਰ ਰਸੂਖ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਯਾਰ ਬੇਲੀ ਹੋਣੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸ ਬੱਚੇ ਦਾ ਵਿਆਹ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਕੁੜੀ ਨਾਲ ਹੋਣਾ ਸੀ, ਸ਼ਨੀ ਗ੍ਰਹਿ ਕਾਰਨ ਉਸਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲ ਬੁਰਾ ਸਮਾਂ ਸੀ। {{gap}}ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਨੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਮਾਂ ਦੀ ਸੁਭਾਵਿਕ ਮਮਤਾ ਨਾਲ ਪਾਲਿਆ ਪੋਸਿਆ। ਅੱਪੂਹਾਮੀ ਨੇ ਇਸ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬੁਢਾਪੇ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਸਮਝਿਆ। ਉਸਨੇ ਸ਼ਨੀ ਗ੍ਰਹਿ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਨੂੰ ਬੱਚੇ ਦਾ ਖਾਸ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣ ਲਈ ਆਖਿਆ। '''ਪਾਗਲ ਹੋਣਾ''' {{gap}}ਸੋਮਵਾਰ, 11 ਨਵੰਬਰ 1946 ਨੂੰ ਆਰਮੀ ਹੈੱਡਕੁਆਟਰ ਵੱਲੋਂ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਤਾਰ ਮਿਲੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੋਮਪਾਲ ਦੇ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਬਾਰੇ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੀਆਂ ਚੀਕਾਂ ਨੇ ਗੁਆਢੀ ਇਕੱਠੇ ਕਰ ਲਏ। ਗੁਆਢੀਆਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਨਿਸਫਲ ਹੌਂਸਲਾ ਦੇਣ ਦੇ ਯਤਨ ਕੀਤੇ। ਕਿਸੇ ਨੇ ਅੱਪੂਹਾਮੀ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਣ ਭੇਜਿਆ। ਜਦੋਂ ਅੱਪੂਹਾਮੀ ਸ਼ਾਮੀ 12 ਵਜੇ ਆਇਆ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਸਹਾਇਕ ਨੂੰ ਇਹ ਬੁਰੀ ਖਬਰ ਸੋਮਪਾਲ ਦੇ ਘਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਦੱਸਣ ਲਈ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। {{gap}}ਕਿਉਂਕਿ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਪੂਰੀ ਤਰਾਂ ਢੇਰੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਵਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਅੱਪੂਹਾਮੀ ਕੰਮ ਤੇ ਨਾ ਗਿਆ। ਸ਼ਾਮੀ ਕਰੀਬ ਚਾਰ ਵਜੇ ਜਦੋਂ ਘਰੇ ਅਜੇ ਕਈ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਬੈਠੇ ਸਨ, ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਬਾਹਾਂ ਫੈਲਾਕੇ ਉੱਠ ਖੜੀ ਹੋਈ। ਉਸਦੀ ਦੇਹ ਪੱਥਰ ਬਣ ਗਈ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗੀਆਂ। ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕੜਵੱਲ ਪੈਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਸ ਨੇ ਮਰਦਾਵੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਉੱਚੀ-ਉੱਚੀ ਬੋਲਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਬਕ ਸਿਖਾਵਾਂਗਾ। ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵਾਂਗਾ ਮੈਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਖੂਨ ਵੇਖਿਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਗੋਲੀ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਸਾਰਥ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਜਾਵਾਂਗਾ। {{nop}}<noinclude> {{c|125||}}</noinclude> qqxuxm5vxeehm4fhi7zw2ut8nrrl2la 250 75803 242892 242616 2026-11-09T15:06:52Z Amritpal Aman 2020 /* ਸੋਧਣਾ */ 242892 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Amritpal Aman" /></noinclude>{{gap}}"ਜੇ ਹੋਰ ਕੁੜੀਆਂ ਆਈਆਂ ਤੇ ਮੈਂ ਵੀ ਆਵਾਂਗੀ।" {{gap}}"ਮੇਰੇ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੇਵੇਂਗੀ?" ਮਾਰਯਾਨਕਾ ਵਲ ਝੁਕਦਿਆਂ ਉਹਨੇ ਪੁਛਿਆ। "ਹੁਣ ਤੂੰ ਖੁਸ਼ ਹੈ।" {{gap}}ਮਾਰਯਾਨਕਾ ਉਹਦੇ ਤੋਂ ਪਰ੍ਹਾਂ ਹਟ ਗਈ। ਉਹ ਉਹਦੇ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਗਿਆ। ਜਵਾਬ ਦੇਵੇਂਗੀ?" {{gap}}"ਕਿਸ ਸਵਾਲ ਦਾ?" {{gap}}"ਉਹ ਜਿਹੜਾ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਪਰਸੋਂ ਪੁਛਿਆ ਸੀ," ਉਹਦੇ ਕੰਨ ਵਲ ਉੜਦਿਆਂ ਓਲੇਨਿਨ ਨੇ ਕਿਹਾ। "ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਾਏਂਗੀ?" {{gap}}ਮਾਰਯਾਨਕਾ ਨੇ ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਸੋਚਿਆ। {{gap}}"ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗੀ," ਉਹ ਕਹਿਣ ਲਗੀ, "ਅਜ ਰਾਤੀਂ ਦੱਸਾਂਗੀ।" ਤੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿਚ ਉਹਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨੌਜਵਾਨ ਵਲ ਡਲਕ ਤੇ ਮਿਹਰ ਨਾਲ ਲਿਸ਼ਕੀਆਂ। {{gap}}ਓਲੇਨਿਨ ਅਜੇ ਵੀ ਉਹਦੇ ਮਗਰ-ਮਗਰ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹਦੇ ਨੇੜੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਉਹਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। {{gap}}ਪਰ ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਨੇ, ਗਾਉਣਾ ਬੰਦ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ, ਚਾਣਚਕ ਹੀ ਉਹਨੂੰ ਹਥ ਤੋਂ ਘੁਟ ਕੇ ਫੜ ਲਿਆ, ਤੇ ਉਹਨੂੰ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿਚੋਂ ਅਧ-ਵਿਚਾਲੇ ਖਿੱਚ ਲਿਆ। ਓਲੇਨਿਨ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇਹ ਹੀ ਕਹਿਣ ਦਾ ਵਕਤ ਮਿਲਿਆ, "ਉਸਤੇਨਕਾ ਦੇ ਘਰ ਆਵੀਂ," ਤੇ ਪਿਛੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਕੋਲ ਆ ਗਿਆ। ਗੀਤ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ। ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬੁਲ੍ਹ ਪੂੰਝੇ, ਮਾਰਯਾਨਕਾ ਨੇ ਵੀ ਇੰਜ ਹੀ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਚੁੰਮਿਆ। {{gap}}"ਨਹੀਂ, ਨਹੀਂ, ਪੰਜ ਚੁੰਮੀਆਂ!" ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਨੇ ਕਿਹਾ। ਗੀਤ ਦੇ ਤਾਲ ਦੀ ਥਾਂ ਗੱਪਾਂ, ਹਾਸਾ ਤੇ ਭਜ-ਦੌੜ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ। ਲੂਕਾਸ਼ਕਾ, ਜਿੰਨ੍ਹੇ ਚੋਖੀ ਪੀਤੀ ਹੋਈ ਲਗਦੀ ਸੀ, ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਮਠਿਆਈ ਵੰਡਣ ਲਗ ਪਿਆ। {{gap}}"ਇਹ ਸਭ ਲਈ ਏ!" ਮਾਣ-ਮੱਤੀ, ਹਾਸਾਉਂਦੀ ਤਰਸ-ਜੋਗ ਸਵੈ-ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਨਾਲ ਉਹਨੇ ਕਿਹਾ। "ਪਰ ਜਿਹੜੀ ਫ਼ੌਜੀਆਂ ਮਗਰ ਜਾਵੇਗੀ, ਚੱਕਰ 'ਚੋਂ ਨਿਕਲ ਜਾਵੇ!" ਉਹ ਓਲੇਨਿਨ ਵਲ ਗੁਸੈਲੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਵੇਖਦਿਆਂ ਇਕ ਦਮ ਬੋਲ ਉਠਿਆ। {{gap}}ਕੁੜੀਆਂ ਨੇ ਉਹਦੇ ਤੋਂ ਮਠਿਆਈ ਖੋਹ ਲਈ, ਤੇ ਹਸਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਉਹਦੇ ਲਈ ਆਪੋ ਵਿਚ ਘੁਲਣ ਲਗੀਆਂ। ਬੇਲੇਤਸਕੀ ਤੇ ਓਲੇਨਿਨ ਇਕ ਪਾਸੇ ਹੋ ਗਏ। {{gap}}ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਨੇ, ਇੰਜ ਜਿਵੇਂ ਉਹਨੂੰ ਆਪਣੀ ਖੁਲ੍ਹ ਦਿਲੀ ਉਤੇ ਸ਼ਰਮ ਆ ਰਹੀ ਹੋਵੇ, ਆਪਣੀ ਟੋਪੀ ਲਾਹ ਲਈ, ਤੇ ਬਾਂਹ ਨਾਲ ਮੱਥੇ ਨੂੰ ਪੂੰਝਦਿਆਂ ਮਾਰਯਾਨਕਾ ਤੇ ਉਸਤੇਨਕਾ ਕੋਲ ਆਇਆ। {{gap}}"ਕੀ ਤੈਨੂੰ ਲੱਗਾਂ ਨਾ ਚੰਗਾ?" ਉਹਨੇ ਉਸ ਗੀਤ ਦੇ ਬੋਲਾਂ ਵਿਚ ਪੁਛਿਆ, ੧੯੬<noinclude></noinclude> izl06gu024pvjzf59iq1eamx0c2o9o5 0 75861 242839 242775 2026-11-09T12:19:43Z Harchand Bhinder 2624 242839 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../]] | author = ਅਬਰਾਹਿਮ ਕਾਵੂਰ | translator = | section = ਭੂਮਿਕਾ | previous = [[../]] | next = [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਜਾਣ ਪਹਿਚਾਣ|ਜਾਣ ਪਹਿਚਾਣ]] | notes = }} <pages index="ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ.pdf" from=7 to=8 /> 03stiav7zcu8hq8agecyg4slr28kjxk 0 75862 242840 242778 2026-11-09T12:20:34Z Harchand Bhinder 2624 242840 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../]] | author = ਅਬਰਾਹਿਮ ਕਾਵੂਰ | translator = | section = ਜਾਣ ਪਹਿਚਾਣ | previous = [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਭੂਮਿਕਾ|ਭੂਮਿਕਾ]] | next = [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਉਹ ਚਣੌਤੀਆਂ|ਉਹ ਚਣੌਤੀਆਂ]] | notes = }} <pages index="ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ.pdf" from=9 to=13 /> 1qdk3ori9pzifopco63g664vslcoxn7 0 75863 242842 242777 2026-11-09T12:21:14Z Harchand Bhinder 2624 242842 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../]] | author = ਅਬਰਾਹਿਮ ਕਾਵੂਰ | translator = | section = ਉਹ ਚਣੌਤੀਆਂ | previous = [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਜਾਣ ਪਹਿਚਾਣ|ਜਾਣ ਪਹਿਚਾਣ]] | next = [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਭਾਰਤ ਦੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼|ਭਾਰਤ ਦੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼]] | notes = }} <pages index="ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ.pdf" from=14 to=23 /> 6gcdb34le008dhpp47ba0c7ukf72z9i 0 75864 242843 242780 2026-11-09T12:22:10Z Harchand Bhinder 2624 242843 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../]] | author = ਅਬਰਾਹਿਮ ਕਾਵੂਰ | translator = | section = ਭਾਰਤ ਦੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ | previous = [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਉਹ ਚਣੌਤੀਆਂ|ਉਹ ਚਣੌਤੀਆਂ]] | next = [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ ਤੇ ਸੱਤਿਆ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ|ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ ਤੇ ਸੱਤਿਆ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ]] | notes = }} <pages index="ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ.pdf" from=24 to=27 /> gfmucotku90rrdtejbtei3xgjwf37ol 0 75865 242844 242781 2026-11-09T12:22:48Z Harchand Bhinder 2624 242844 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../]] | author = ਅਬਰਾਹਿਮ ਕਾਵੂਰ | translator = | section = ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ ਤੇ ਸੱਤਿਆ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ | previous = [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਭਾਰਤ ਦੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼|ਭਾਰਤ ਦੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼]] | next = [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਪਰਮਾਤਮਾ ਬਾਰੇ ਧਾਰਨਾ|ਪਰਮਾਤਮਾ ਬਾਰੇ ਧਾਰਨਾ]] | notes = }} <pages index="ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ.pdf" from=28 to=31 /> mmzysdo6ifinltnxxgvn1duhqjlyt7v 0 75866 242845 242782 2026-11-09T12:23:18Z Harchand Bhinder 2624 242845 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../]] | author = ਅਬਰਾਹਿਮ ਕਾਵੂਰ | translator = | section = ਪਰਮਾਤਮਾ ਬਾਰੇ ਧਾਰਨਾ | previous = [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ ਤੇ ਸੱਤਿਆ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ|ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ ਤੇ ਸੱਤਿਆ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ]] | next = [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਕੀ ਮੌਤ ਬਾਅਦ ਵੀ ਜਿੰਦਗੀ ਹੈ?|ਕੀ ਮੌਤ ਬਾਅਦ ਵੀ ਜਿੰਦਗੀ ਹੈ?]] | notes = }} <pages index="ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ.pdf" from=32 to=37 /> t3alim4kdxiekn64sbvv7jxttjneto5 0 75867 242846 242784 2026-11-09T12:24:00Z Harchand Bhinder 2624 242846 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../]] | author = ਅਬਰਾਹਿਮ ਕਾਵੂਰ | translator = | section = ਕੀ ਮੌਤ ਬਾਅਦ ਵੀ ਜਿੰਦਗੀ ਹੈ? | previous = [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਪਰਮਾਤਮਾ ਬਾਰੇ ਧਾਰਨਾ|ਪਰਮਾਤਮਾ ਬਾਰੇ ਧਾਰਨਾ]] | next = [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਜੋਤਿਸ਼ ਵਿਗਿਆਨ|ਜੋਤਿਸ਼ ਵਿਗਿਆਨ]] | notes = }} <pages index="ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ.pdf" from=38 to=42 /> frmp03eebgii2gbhe7dq42sdpflhbwv 0 75868 242847 242785 2026-11-09T12:24:38Z Harchand Bhinder 2624 242847 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../]] | author = ਅਬਰਾਹਿਮ ਕਾਵੂਰ | translator = | section = ਜੋਤਿਸ਼ ਵਿਗਿਆਨ | previous = [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਕੀ ਮੌਤ ਬਾਅਦ ਵੀ ਜਿੰਦਗੀ ਹੈ?|ਕੀ ਮੌਤ ਬਾਅਦ ਵੀ ਜਿੰਦਗੀ ਹੈ?]] | next = [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਭਰਮ-ਭੁਲੇਖੇ|ਭਰਮ-ਭੁਲੇਖੇ]] | notes = }} <pages index="ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ.pdf" from=43 to=49 /> 6bfle7xmhquj882apqg65mcx29gmq04 0 75869 242848 242786 2026-11-09T12:25:24Z Harchand Bhinder 2624 242848 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../]] | author = ਅਬਰਾਹਿਮ ਕਾਵੂਰ | translator = | section = ਭਰਮ-ਭੁਲੇਖੇ | previous = [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਜੋਤਿਸ਼ ਵਿਗਿਆਨ|ਜੋਤਿਸ਼ ਵਿਗਿਆਨ]] | next = [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਸਮਾਧੀ ਰਾਹੀਂ ਬੋਧ|ਸਮਾਧੀ ਰਾਹੀਂ ਬੋਧ]] | notes = }} <pages index="ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ.pdf" from=50 to=54 /> lywwbvdtz0bjosvor8aqad6lvnhdf7f 0 75870 242849 242787 2026-11-09T12:25:57Z Harchand Bhinder 2624 242849 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../]] | author = ਅਬਰਾਹਿਮ ਕਾਵੂਰ | translator = | section = ਸਮਾਧੀ ਰਾਹੀਂ ਬੋਧ | previous = [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਭਰਮ-ਭੁਲੇਖੇ|ਭਰਮ-ਭੁਲੇਖੇ]] | next = [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਗੰਗਾ ਜਲ ਦਾ ਚਮਤਕਾਰ|ਗੰਗਾ ਜਲ ਦਾ ਚਮਤਕਾਰ]] | notes = }} <pages index="ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ.pdf" from=55 to=58 /> dfak7wss8oo6kq61koae4j7ummpm4r7 252 75885 242841 2026-11-09T12:20:51Z Harry sidhuz 1666 "" ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 242841 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item= |Title=ਰਿਸ਼ਮਾਂ ਦੀ ਰਿਮ-ਝਿਮ |Language=pa |Volume=ਪਹਿਲੀ |Author=ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ (ਹਰਲਾਜ) |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher=ਚੇਤਨਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ |Address=ਲੁਧਿਆਣਾ |Year=2021 |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=X |Transclusion=no |Validation_date= |Pages=<pagelist /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Header_even= |Header_odd= |Footer= |Footer_even= |Footer_odd= |tmplver= }} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਵਲ]] pp6fvj93wj3alwhdn8r9brihac6dcm4 0 75886 242850 2026-11-09T12:31:53Z Harchand Bhinder 2624 "{{header | title = [[../]] | author = ਅਬਰਾਹਿਮ ਕਾਵੂਰ | translator = | section = ਗੰਗਾ ਜਲ ਦਾ ਚਮਤਕਾਰ | previous = [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਸਮਾਧੀ ਰਾਹੀਂ ਬੋਧ|ਸਮਾਧੀ ਰਾਹੀਂ ਬੋਧ]] | next = ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਮਨ ਦੀ ਗੱਲ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੀ ਘ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 242850 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../]] | author = ਅਬਰਾਹਿਮ ਕਾਵੂਰ | translator = | section = ਗੰਗਾ ਜਲ ਦਾ ਚਮਤਕਾਰ | previous = [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਸਮਾਧੀ ਰਾਹੀਂ ਬੋਧ|ਸਮਾਧੀ ਰਾਹੀਂ ਬੋਧ]] | next = [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਮਨ ਦੀ ਗੱਲ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੀ ਘੋੜੀ|ਮਨ ਦੀ ਗੱਲ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੀ ਘੋੜੀ]] | notes = }} <pages index="ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ.pdf" from=59 to=63 /> sh0ofwy9c6l4frzh33zux3smqyxy7u6 0 75887 242851 2026-11-09T12:34:35Z Harchand Bhinder 2624 "{{header | title = [[../]] | author = ਅਬਰਾਹਿਮ ਕਾਵੂਰ | translator = | section = ਮਨ ਦੀ ਗੱਲ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੀ ਘੋੜੀ | previous = [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਗੰਗਾ ਜਲ ਦਾ ਚਮਤਕਾਰ|ਗੰਗਾ ਜਲ ਦਾ ਚਮਤਕਾਰ]] | next = ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਬਾਈਬਲ ਇੱਕ ਖ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 242851 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../]] | author = ਅਬਰਾਹਿਮ ਕਾਵੂਰ | translator = | section = ਮਨ ਦੀ ਗੱਲ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੀ ਘੋੜੀ | previous = [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਗੰਗਾ ਜਲ ਦਾ ਚਮਤਕਾਰ|ਗੰਗਾ ਜਲ ਦਾ ਚਮਤਕਾਰ]] | next = [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਬਾਈਬਲ ਇੱਕ ਖਤਰਨਾਕ ਇਖਲਾਕੀ ਮਾਰਗ ਦਰਸ਼ਕ ਹੈ|ਬਾਈਬਲ ਇੱਕ ਖਤਰਨਾਕ ਇਖਲਾਕੀ ਮਾਰਗ ਦਰਸ਼ਕ ਹੈ]] | notes = }} <pages index="ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ.pdf" from=64 to=67 /> fst2ltn1bzjjhl0ilz0rgtpsb05bdro 0 75888 242852 2026-11-09T12:37:42Z Harchand Bhinder 2624 "{{header | title = [[../]] | author = ਅਬਰਾਹਿਮ ਕਾਵੂਰ | translator = | section = ਬਾਈਬਲ ਇੱਕ ਖਤਰਨਾਕ ਇਖਲਾਕੀ ਮਾਰਗ ਦਰਸ਼ਕ ਹੈ | previous = [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਮਨ ਦੀ ਗੱਲ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੀ ਘੋੜੀ|ਮਨ ਦੀ ਗੱਲ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੀ ਘੋੜੀ]] | next = ਤ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 242852 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../]] | author = ਅਬਰਾਹਿਮ ਕਾਵੂਰ | translator = | section = ਬਾਈਬਲ ਇੱਕ ਖਤਰਨਾਕ ਇਖਲਾਕੀ ਮਾਰਗ ਦਰਸ਼ਕ ਹੈ | previous = [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਮਨ ਦੀ ਗੱਲ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੀ ਘੋੜੀ|ਮਨ ਦੀ ਗੱਲ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੀ ਘੋੜੀ]] | next = [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਓਲੂਮਾਦੂ ਦਾ ਲਾਟਾਂ ਵਾਲਾ ਜੰਗਲ|ਓਲੂਮਾਦੂ ਦਾ ਲਾਟਾਂ ਵਾਲਾ ਜੰਗਲ]] | notes = }} <pages index="ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ.pdf" from=68 to=76 /> tif13kgel9hwoowmksp5a7ts9leh78f 0 75889 242853 2026-11-09T12:39:50Z Harchand Bhinder 2624 "{{header | title = [[../]] | author = ਅਬਰਾਹਿਮ ਕਾਵੂਰ | translator = | section = ਓਲੂਮਾਦੂ ਦਾ ਲਾਟਾਂ ਵਾਲਾ ਜੰਗਲ | previous = ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਬਾਈਬਲ ਇੱਕ ਖਤਰਨਾਕ ਇਖਲਾਕੀ ਮਾਰਗ ਦਰਸ਼ਕ ਹੈ|ਬਾਈਬਲ ਇੱਕ ਖਤਰਨਾਕ ਇਖਲਾਕੀ ਮਾਰਗ ਦਰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 242853 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../]] | author = ਅਬਰਾਹਿਮ ਕਾਵੂਰ | translator = | section = ਓਲੂਮਾਦੂ ਦਾ ਲਾਟਾਂ ਵਾਲਾ ਜੰਗਲ | previous = [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਬਾਈਬਲ ਇੱਕ ਖਤਰਨਾਕ ਇਖਲਾਕੀ ਮਾਰਗ ਦਰਸ਼ਕ ਹੈ|ਬਾਈਬਲ ਇੱਕ ਖਤਰਨਾਕ ਇਖਲਾਕੀ ਮਾਰਗ ਦਰਸ਼ਕ ਹੈ]] | next = [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਆਤਮਾ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ|ਆਤਮਾ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ]] | notes = }} <pages index="ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ.pdf" from=77 to=80 /> 0qpvm92091dkmpv0skdfqafriqm6xpf 0 75890 242854 2026-11-09T13:05:08Z Harchand Bhinder 2624 "{{header | title = [[../]] | author = ਅਬਰਾਹਿਮ ਕਾਵੂਰ | translator = | section = ਆਤਮਾ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ | previous = [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਓਲੂਮਾਦੂ ਦਾ ਲਾਟਾਂ ਵਾਲਾ ਜੰਗਲ|ਓਲੂਮਾਦੂ ਦਾ ਲਾਟਾਂ ਵਾਲਾ ਜੰਗਲ]] | next = ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਮੰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 242854 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../]] | author = ਅਬਰਾਹਿਮ ਕਾਵੂਰ | translator = | section = ਆਤਮਾ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ | previous = [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਓਲੂਮਾਦੂ ਦਾ ਲਾਟਾਂ ਵਾਲਾ ਜੰਗਲ|ਓਲੂਮਾਦੂ ਦਾ ਲਾਟਾਂ ਵਾਲਾ ਜੰਗਲ]] | next = [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਮੰਦਾਏਤੀਵੂ ਦੀ ਚੁੜੇਲ|ਮੰਦਾਏਤੀਵੂ ਦੀ ਚੁੜੇਲ]] | notes = }} <pages index="ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ.pdf" from=81 to=85 /> hax96zn883aamgntxymbvbzzq6d9mi0 0 75891 242855 2026-11-09T13:09:33Z Harchand Bhinder 2624 "{{header | title = [[../]] | author = ਅਬਰਾਹਿਮ ਕਾਵੂਰ | translator = | section = ਮੰਦਾਏਤੀਵੂ ਦੀ ਚੁੜੇਲ | previous = [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਆਤਮਾ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ|ਆਤਮਾ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ]] | next = ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਜਾਦੂ ਤੇ ਜਾਦੂ ਰੋਕੂ|ਜਾਦ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 242855 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../]] | author = ਅਬਰਾਹਿਮ ਕਾਵੂਰ | translator = | section = ਮੰਦਾਏਤੀਵੂ ਦੀ ਚੁੜੇਲ | previous = [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਆਤਮਾ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ|ਆਤਮਾ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ]] | next = [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਜਾਦੂ ਤੇ ਜਾਦੂ ਰੋਕੂ|ਜਾਦੂ ਤੇ ਜਾਦੂ ਰੋਕੂ]] | notes = }} <pages index="ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ.pdf" from=86 to=91 /> rskjnf533uj0x2ajyxs39vv3f9ijnuh 0 75892 242856 2026-11-09T13:12:49Z Harchand Bhinder 2624 "{{header | title = [[../]] | author = ਅਬਰਾਹਿਮ ਕਾਵੂਰ | translator = | section = ਜਾਦੂ ਤੇ ਜਾਦੂ ਰੋਕੂ | previous = [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਮੰਦਾਏਤੀਵੂ ਦੀ ਚੁੜੇਲ|ਮੰਦਾਏਤੀਵੂ ਦੀ ਚੁੜੇਲ]] | next = ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਬਿਨਾਂ ਸੰਭੋਗ ਦੇ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 242856 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../]] | author = ਅਬਰਾਹਿਮ ਕਾਵੂਰ | translator = | section = ਜਾਦੂ ਤੇ ਜਾਦੂ ਰੋਕੂ | previous = [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਮੰਦਾਏਤੀਵੂ ਦੀ ਚੁੜੇਲ|ਮੰਦਾਏਤੀਵੂ ਦੀ ਚੁੜੇਲ]] | next = [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਬਿਨਾਂ ਸੰਭੋਗ ਦੇ ਗਰਭ|ਬਿਨਾਂ ਸੰਭੋਗ ਦੇ ਗਰਭ]] | notes = }} <pages index="ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ.pdf" from=92 to=96 /> 2u2cvphngqhjtog2vrmophzo95jv1d9 0 75893 242857 2026-11-09T13:16:14Z Harchand Bhinder 2624 "{{header | title = [[../]] | author = ਅਬਰਾਹਿਮ ਕਾਵੂਰ | translator = | section = ਬਿਨਾਂ ਸੰਭੋਗ ਦੇ ਗਰਭ | previous = [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਜਾਦੂ ਤੇ ਜਾਦੂ ਰੋਕੂ|ਜਾਦੂ ਤੇ ਜਾਦੂ ਰੋਕੂ]] | next = ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਪੁੱਤ ਤੇ ਮਾਂ|ਪੁੱਤ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 242857 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../]] | author = ਅਬਰਾਹਿਮ ਕਾਵੂਰ | translator = | section = ਬਿਨਾਂ ਸੰਭੋਗ ਦੇ ਗਰਭ | previous = [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਜਾਦੂ ਤੇ ਜਾਦੂ ਰੋਕੂ|ਜਾਦੂ ਤੇ ਜਾਦੂ ਰੋਕੂ]] | next = [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਪੁੱਤ ਤੇ ਮਾਂ|ਪੁੱਤ ਤੇ ਮਾਂ]] | notes = }} <pages index="ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ.pdf" from=97 to=103 /> ml6qtp74ffp4tgjzkshg628szy6h70k 0 75894 242858 2026-11-09T13:21:06Z Harchand Bhinder 2624 "{{header | title = [[../]] | author = ਅਬਰਾਹਿਮ ਕਾਵੂਰ | translator = | section = ਪੁੱਤ ਤੇ ਮਾਂ | previous = [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਬਿਨਾਂ ਸੰਭੋਗ ਦੇ ਗਰਭ|ਬਿਨਾਂ ਸੰਭੋਗ ਦੇ ਗਰਭ]] | next = ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਕ੍ਰੋਧੀ ਪ੍ਰੇਤ|ਕ੍ਰੋਧੀ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 242858 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../]] | author = ਅਬਰਾਹਿਮ ਕਾਵੂਰ | translator = | section = ਪੁੱਤ ਤੇ ਮਾਂ | previous = [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਬਿਨਾਂ ਸੰਭੋਗ ਦੇ ਗਰਭ|ਬਿਨਾਂ ਸੰਭੋਗ ਦੇ ਗਰਭ]] | next = [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਕ੍ਰੋਧੀ ਪ੍ਰੇਤ|ਕ੍ਰੋਧੀ ਪ੍ਰੇਤ]] | notes = }} <pages index="ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ.pdf" from=104 to=109 /> s0maahhykz1g1qv28uwebewg5t23xz7 0 75895 242859 2026-11-09T13:27:47Z Harchand Bhinder 2624 "{{header | title = [[../]] | author = ਅਬਰਾਹਿਮ ਕਾਵੂਰ | translator = | section = ਕ੍ਰੋਧੀ ਪ੍ਰੇਤ | previous = [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਪੁੱਤ ਤੇ ਮਾਂ|ਪੁੱਤ ਤੇ ਮਾਂ]] | next = ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਗੁਆਚੀ ਕੁੜੀ ਲੱਭਣ ਵਾਲਾ ਲਾਈਟ ਰੀਡਰ|ਗੁ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 242859 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../]] | author = ਅਬਰਾਹਿਮ ਕਾਵੂਰ | translator = | section = ਕ੍ਰੋਧੀ ਪ੍ਰੇਤ | previous = [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਪੁੱਤ ਤੇ ਮਾਂ|ਪੁੱਤ ਤੇ ਮਾਂ]] | next = [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਗੁਆਚੀ ਕੁੜੀ ਲੱਭਣ ਵਾਲਾ ਲਾਈਟ ਰੀਡਰ|ਗੁਆਚੀ ਕੁੜੀ ਲੱਭਣ ਵਾਲਾ ਲਾਈਟ ਰੀਡਰ]] | notes = }} <pages index="ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ.pdf" from=110 to=114 /> d0fu1b4lfs5br05ba855yd2q7xdp7ay 0 75896 242860 2026-11-09T13:30:19Z Harchand Bhinder 2624 "{{header | title = [[../]] | author = ਅਬਰਾਹਿਮ ਕਾਵੂਰ | translator = | section = ਗੁਆਚੀ ਕੁੜੀ ਲੱਭਣ ਵਾਲਾ ਲਾਈਟ ਰੀਡਰ | previous = [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਕ੍ਰੋਧੀ ਪ੍ਰੇਤ|ਕ੍ਰੋਧੀ ਪ੍ਰੇਤ]] | next = [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਭੂਤ|ਭੂਤ]] | notes..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 242860 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../]] | author = ਅਬਰਾਹਿਮ ਕਾਵੂਰ | translator = | section = ਗੁਆਚੀ ਕੁੜੀ ਲੱਭਣ ਵਾਲਾ ਲਾਈਟ ਰੀਡਰ | previous = [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਕ੍ਰੋਧੀ ਪ੍ਰੇਤ|ਕ੍ਰੋਧੀ ਪ੍ਰੇਤ]] | next = [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਭੂਤ|ਭੂਤ]] | notes = }} <pages index="ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ.pdf" from=115 to=118 /> e09y2vkq7g62x24p6htyfvv0xdru03k 0 75897 242861 2026-11-09T13:32:45Z Harchand Bhinder 2624 "{{header | title = [[../]] | author = ਅਬਰਾਹਿਮ ਕਾਵੂਰ | translator = | section = ਭੂਤ | previous = [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਗੁਆਚੀ ਕੁੜੀ ਲੱਭਣ ਵਾਲਾ ਲਾਈਟ ਰੀਡਰ|ਗੁਆਚੀ ਕੁੜੀ ਲੱਭਣ ਵਾਲਾ ਲਾਈਟ ਰੀਡਰ]] | next = ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਜਿਉਂਦ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 242861 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../]] | author = ਅਬਰਾਹਿਮ ਕਾਵੂਰ | translator = | section = ਭੂਤ | previous = [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਗੁਆਚੀ ਕੁੜੀ ਲੱਭਣ ਵਾਲਾ ਲਾਈਟ ਰੀਡਰ|ਗੁਆਚੀ ਕੁੜੀ ਲੱਭਣ ਵਾਲਾ ਲਾਈਟ ਰੀਡਰ]] | next = [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਜਿਉਂਦਿਆਂ ਦਾ ਭੂਤ|ਜਿਉਂਦਿਆਂ ਦਾ ਭੂਤ]] | notes = }} <pages index="ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ.pdf" from=119 to=122 /> n4nql6diu2qk6svp6gqui1rblm9xrw7 0 75898 242862 2026-11-09T13:35:41Z Harchand Bhinder 2624 "{{header | title = [[../]] | author = ਅਬਰਾਹਿਮ ਕਾਵੂਰ | translator = | section = ਜਿਉਂਦਿਆਂ ਦਾ ਭੂਤ | previous = [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਭੂਤ|ਭੂਤ]] | next = [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਭੂਤ ਕਾਲੀਨ ਭੂਤ|ਭੂਤ ਕਾਲੀਨ ਭੂਤ]] | notes = }} <pages index="ਤੇ ਦੇ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 242862 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../]] | author = ਅਬਰਾਹਿਮ ਕਾਵੂਰ | translator = | section = ਜਿਉਂਦਿਆਂ ਦਾ ਭੂਤ | previous = [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਭੂਤ|ਭੂਤ]] | next = [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਭੂਤ ਕਾਲੀਨ ਭੂਤ|ਭੂਤ ਕਾਲੀਨ ਭੂਤ]] | notes = }} <pages index="ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ.pdf" from=123 to=128 /> 0nhm0cqeveluwvcne87q78acwx2svk1 0 75899 242863 2026-11-09T13:40:05Z Harchand Bhinder 2624 "{{header | title = [[../]] | author = ਅਬਰਾਹਿਮ ਕਾਵੂਰ | translator = | section = ਭੂਤ ਕਾਲੀਨ ਭੂਤ | previous = [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਜਿਉਂਦਿਆਂ ਦਾ ਭੂਤ|ਜਿਉਂਦਿਆਂ ਦਾ ਭੂਤ]] | next = ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰੇਤ|ਪਿਆਰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 242863 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../]] | author = ਅਬਰਾਹਿਮ ਕਾਵੂਰ | translator = | section = ਭੂਤ ਕਾਲੀਨ ਭੂਤ | previous = [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਜਿਉਂਦਿਆਂ ਦਾ ਭੂਤ|ਜਿਉਂਦਿਆਂ ਦਾ ਭੂਤ]] | next = [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰੇਤ|ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰੇਤ]] | notes = }} <pages index="ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ.pdf" from=129 to=134 /> g9bx8d4q2g6ykmxnji4j6n6om311vm5 0 75900 242864 2026-11-09T13:42:23Z Harchand Bhinder 2624 "{{header | title = [[../]] | author = ਅਬਰਾਹਿਮ ਕਾਵੂਰ | translator = | section = ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰੇਤ | previous = [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਭੂਤ ਕਾਲੀਨ ਭੂਤ|ਭੂਤ ਕਾਲੀਨ ਭੂਤ]] | next = ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਲਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਰਹੱਸਮਈ ਪ੍ਰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 242864 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../]] | author = ਅਬਰਾਹਿਮ ਕਾਵੂਰ | translator = | section = ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰੇਤ | previous = [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਭੂਤ ਕਾਲੀਨ ਭੂਤ|ਭੂਤ ਕਾਲੀਨ ਭੂਤ]] | next = [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਲਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਰਹੱਸਮਈ ਪ੍ਰੇਮੀ|ਲਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਰਹੱਸਮਈ ਪ੍ਰੇਮੀ]] | notes = }} <pages index="ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ.pdf" from=135 to=138 /> m3pxyccm1h53c1ynebmab5we0bff26w 0 75901 242865 2026-11-09T13:44:14Z Harchand Bhinder 2624 "{{header | title = [[../]] | author = ਅਬਰਾਹਿਮ ਕਾਵੂਰ | translator = | section = ਲਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਰਹੱਸਮਈ ਪ੍ਰੇਮੀ | previous = [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰੇਤ|ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰੇਤ]] | next = | notes = }} <pages index="ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 242865 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../]] | author = ਅਬਰਾਹਿਮ ਕਾਵੂਰ | translator = | section = ਲਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਰਹੱਸਮਈ ਪ੍ਰੇਮੀ | previous = [[ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ/ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰੇਤ|ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰੇਤ]] | next = | notes = }} <pages index="ਤੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਰ ਗਏ.pdf" from=139 to=146 /> 08en704jsvf6rjnopulbhzbdr98t8bj 250 75902 242894 2026-11-09T15:07:57Z Amritpal Aman 2020 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "44 " “ਮੈਂ ਪਰਵਾਹ ਕਰਾਂਗੀ, ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਕੀਤਾ। ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਪਿਓ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਏ। ਮੈਥੋਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਕੀ ਏਂ ? ਜਿਹਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਮੈਂ ਪਰਵਾਹ ਕਰਾਂ !'' ਠੀਕ ਏ ਫੇਰ ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਪਰ ਚੇਤੇ ਰਖੀਂ !'..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 242894 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Amritpal Aman" /></noinclude>44 " “ਮੈਂ ਪਰਵਾਹ ਕਰਾਂਗੀ, ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਕੀਤਾ। ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਪਿਓ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਏ। ਮੈਥੋਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਕੀ ਏਂ ? ਜਿਹਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਮੈਂ ਪਰਵਾਹ ਕਰਾਂ !'' ਠੀਕ ਏ ਫੇਰ ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਪਰ ਚੇਤੇ ਰਖੀਂ !' ਉਹ ਦੁਕਾਨ ਵਲ ਟੁਰ ਪਿਆ।“ ਕੁੜੀਓ !" ਉਹਨੇ ਚਿਲਕਾਰਾ ਮਾਰਿਆ, “ ਖੋਲ ਕਿਉਂ ਗਈਆਂ ਹੋ ? ਨਚਦੀਆਂ ਜਾਓ। ਨਜ਼ਾਰਕੇ, ਕੁਝ ਹੋਰ ਚੀਖ਼ੀਰ ਲਿਆ।” " " ‘ਕਿਉਂ ਫੇਰ ਆਉਣਗੀਆਂ ? " ਬੇਲੇਤਸਕੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ ਓਲੇਨਿਨ ਨੇ ਪੁਛਿਆ। " ਉਹ ਸਿੱਧੀਆਂ ਆਉਣਗੀਆਂ,' ਬੇਲੇਤਸਕੀ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿਤਾ। 'ਚਲ ਟੁਰ ਅਸਾਂ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਕਾਂਡ ਉਨਤਾਲੀਵਾਂ ਜਦੋਂ ਓਲੇਨਿਨ ਬੇਲੇਤਸਕੀ ਦੇ ਘਰ ਤੋਂ ਮਾਰਯਾਨਕਾ ਤੇ ਉਸਤੇਨਕਾ ਦੇ ਮਗਰ- ਮਗਰ ਝੁੱਗੀ ਵਿਚੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਿਆ, ਚੋਖੀ ਰਾਤ ਹੋ ਚੁਕੀ ਸੀ। ਓਲੇਨਿਨ ਨੂੰ ਹਨੇਰੀ ਗਲੀ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕੁੜੀ ਦੇ ਚਿੱਟੇ ਕੇਸ-ਰੂਮਾਲ ਦੀ ਡਲਕ ਪਈ। ਸੁਨਹਿਰੀ ਚੰਨ ਸਤੈਪੀ ਵਲ ਡੁਬ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਪਿੰਡ ਉਤੇ ਰੂਪਹਿਲੀ ਧੁੰਦ ਛਾਈ ਹੋਈ ਸੀ। ਸਭ ਪਾਸੇ ਚੁਪ-ਚਾਂ ਸੀ ; ਕਿਤੇ ਵੀ ਕੋਈ ਬੱਤੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਗੀ ਹੋਈ, ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਚਾਪ ਹੀ ਸੁਣੀ ਰਹੀ ਸੀ। ਓਲੇਨਿਨ ਦਾ ਦਿਲ ਤੇਜ਼-ਤੇਜ਼ ਧੜਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਰਾਤ ਦੀ ਸਿਲ੍ਹੀ ਹਵਾ ਉਹਦੇ ਤਪੇ ਹੋਏ ਮੂੰਹ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹਨੇ ਉਪਰ ਅਸਮਾਨ ਵਲ ਵੇਖਿਆ, ਤੇ ਫੇਰ ਉਹਨੇ ਉਸ ਘਰ ਵਲ ਤੱਕਣ ਲਈ ਮੂੰਹ ਭੁਆਇਆ, ਜਿਥੋਂ ਉਹ ਹੁਣੇ ਨਿਕਲਿਆ ਸੀ ; ਮੋਮਬੱਤੀ ਬੁਝ ਚੁਕੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਹਨੇ ਫੇਰ ਹਨੇਰੇ ਵਿਚ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਦੂਰ ਹਟੈਂਦੇ ਪਰਛਾਵਿਆਂ ਵਲ ਝਾਕਿਆ। ਚਿੱਟਾ ਕੇਸ-ਰੂਮਾਲ ਧੁੰਦ ਵਿਚ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹਨੂੰ ਇਕੱਲੇ ਰਹਿ ਜਾਣ ਤੋਂ ਡਰ ਲਗ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਖੁਸ਼ ਸੀ। ਉਹਨੇ ਡਿਉੜੀ ਤੋਂ ਛੜਾਪੀ ਮਾਰੀ, ਤੇ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਮਗਰ ਭੱਜਿਆ। " " ਓਏ ਤੇਰੀ, ਕੋਈ ਵੇਖ ਲਏਗਾ ਉਸਤੇਨਕਾ ਨੇ ਕਿਹਾ। ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਕਰ !'' ਓਲੇਨਿਨ ਭੱਜਾ-ਭੱਜਾ ਮਾਰਯਾਨਕਾ ਕੋਲ ਆਇਆ ਤੇ ਉਹਨੂੰ ਜੱਫ਼ੀ ਪਾ ਲਈ। ਮਾਰਯਾਨਕਾ ਨੇ ਅਗੋਂ ਉਹਨੂੰ ਨਾ ਰੋਕਿਆ। " " " “ਅਜੇ ਚੁੰਮ-ਚੁੰਮ ਥਕਿਆ ਨਹੀਂ ? " ਉਸਤੇਨਕਾ ਨੇ ਪੁਛਿਆ। “ ਵਿਆਹ ਕਰਾ ਤੇ ਫੇਰ ਚੁੰਮੀਂ, ਤੈਨੂੰ ਉਡੀਕਣਾ ਚਾਹੀਦੈ। ੧੯੮ "<noinclude></noinclude> 0i8gxnj9rjtt09p7l1u1bnwnpjp07us 242899 242894 2026-11-09T15:20:49Z Amritpal Aman 2020 242899 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Amritpal Aman" /></noinclude> "ਮੈਂ ਪਰਵਾਹ ਕਰਾਂਗੀ, ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਕੀਤਾ। ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਪਿਓ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਏ। ਮੈਥੋਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਕੀ ਏਂ? ਜਿਹਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਮੈਂ ਪਰਵਾਹ ਕਰਾਂ!" "ਠੀਕ ਏ ਫੇਰ...." ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਪਰ ਚੇਤੇ ਰਖੀਂ!" ਉਹ ਦੁਕਾਨ ਵਲ ਟੁਰ ਪਿਆ। "ਕੁੜੀਓ!" ਉਹਨੇ ਚਿਲਕਾਰਾ ਮਾਰਿਆ, "ਖੋਲ ਕਿਉਂ ਗਈਆਂ ਹੋ? ਨਚਦੀਆਂ ਜਾਓ। ਨਜ਼ਾਰਕੇ, ਕੁਝ ਹੋਰ ਚੀਖ਼ੀਰ ਲਿਆ।" "ਕਿਉਂ ਫੇਰ ਆਉਣਗੀਆਂ?" ਬੇਲੇਤਸਕੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ ਓਲੇਨਿਨ ਨੇ ਪੁਛਿਆ। "ਉਹ ਸਿੱਧੀਆਂ ਆਉਣਗੀਆਂ," ਬੇਲੇਤਸਕੀ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿਤਾ। "ਚਲ ਟੁਰ ਅਸਾਂ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਨੀ ਹੈ।" ਕਾਂਡ ਉਨਤਾਲੀਵਾਂ ਜਦੋਂ ਓਲੇਨਿਨ ਬੇਲੇਤਸਕੀ ਦੇ ਘਰ ਤੋਂ ਮਾਰਯਾਨਕਾ ਤੇ ਉਸਤੇਨਕਾ ਦੇ ਮਗਰਮਗਰ ਝੁੱਗੀ ਵਿਚੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਿਆ, ਚੋਖੀ ਰਾਤ ਹੋ ਚੁਕੀ ਸੀ। ਓਲੇਨਿਨ ਨੂੰ ਹਨੇਰੀ ਗਲੀ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕੁੜੀ ਦੇ ਚਿੱਟੇ ਕੇਸ-ਰੂਮਾਲ ਦੀ ਡਲਕ ਪਈ। ਸੁਨਹਿਰੀ ਚੰਨ ਸਤੈਪੀ ਵਲ ਡੁਬ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਪਿੰਡ ਉਤੇ ਰੂਪਹਿਲੀ ਧੁੰਦ ਛਾਈ ਹੋਈ ਸੀ। ਸਭ ਪਾਸੇ ਚੁਪ-ਚਾਂ ਸੀ; ਕਿਤੇ ਵੀ ਕੋਈ ਬੱਤੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਗੀ ਹੋਈ, ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਚਾਪ ਹੀ ਸੁਣੀ ਰਹੀ ਸੀ। ਓਲੇਨਿਨ ਦਾ ਦਿਲ ਤੇਜ਼-ਤੇਜ਼ ਧੜਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਰਾਤ ਦੀ ਸਿਲ੍ਹੀ ਹਵਾ ਉਹਦੇ ਤਪੇ ਹੋਏ ਮੂੰਹ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹਨੇ ਉਪਰ ਅਸਮਾਨ ਵਲ ਵੇਖਿਆ, ਤੇ ਫੇਰ ਉਹਨੇ ਉਸ ਘਰ ਵਲ ਤੱਕਣ ਲਈ ਮੂੰਹ ਭੁਆਇਆ, ਜਿਥੋਂ ਉਹ ਹੁਣੇ ਨਿਕਲਿਆ ਸੀ; ਮੋਮਬੱਤੀ ਬੁਝ ਚੁਕੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਹਨੇ ਫੇਰ ਹਨੇਰੇ ਵਿਚ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਦੂਰ ਹਟੀਂਦੇ ਪਰਛਾਵਿਆਂ ਵਲ ਝਾਕਿਆ। ਚਿੱਟਾ ਕੇਸ-ਰੂਮਾਲ ਧੁੰਦ ਵਿਚ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹਨੂੰ ਇਕੱਲੇ ਰਹਿ ਜਾਣ ਤੋਂ ਡਰ ਲਗ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਖੁਸ਼ ਸੀ। ਉਹਨੇ ਡਿਉੜੀ ਤੋਂ ਛੜਾਪੀ ਮਾਰੀ, ਤੇ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਮਗਰ ਭੱਜਿਆ। "ਓਏ ਤੇਰੀ, ਕੋਈ ਵੇਖ ਲਏਗਾ..." ਉਸਤੇਨਕਾ ਨੇ ਕਿਹਾ। "ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਕਰ!" ਓਲੇਨਿਨ ਭੱਜਾ-ਭੱਜਾ ਮਾਰਯਾਨਕਾ ਕੋਲ ਆਇਆ ਤੇ ਉਹਨੂੰ ਜੱਫ਼ੀ ਪਾ ਲਈ। ਮਾਰਯਾਨਕਾ ਨੇ ਅਗੋਂ ਉਹਨੂੰ ਨਾ ਰੋਕਿਆ। "ਅਜੇ ਚੁੰਮ-ਚੁੰਮ ਥਕਿਆ ਨਹੀਂ?" ਉਸਤੇਨਕਾ ਨੇ ਪੁਛਿਆ। "ਵਿਆਹ ਕਰਾ ਤੇ ਫੇਰ ਚੁੰਮੀਂ, ਤੈਨੂੰ ਉਡੀਕਣਾ ਚਾਹੀਦੈ।" ੧੯੮<noinclude></noinclude> 51z6filavobgta2wl04qu57542oqvgy 242901 242899 2026-11-09T15:22:54Z Amritpal Aman 2020 /* ਸੋਧਣਾ */ 242901 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Amritpal Aman" /></noinclude> {{gap}}"ਮੈਂ ਪਰਵਾਹ ਕਰਾਂਗੀ, ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਕੀਤਾ। ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਪਿਓ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਏ। ਮੈਥੋਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਕੀ ਏਂ? ਜਿਹਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਮੈਂ ਪਰਵਾਹ ਕਰਾਂ!" {{gap}}"ਠੀਕ ਏ ਫੇਰ...." ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਪਰ ਚੇਤੇ ਰਖੀਂ!" ਉਹ ਦੁਕਾਨ ਵਲ ਟੁਰ ਪਿਆ। "ਕੁੜੀਓ!" ਉਹਨੇ ਚਿਲਕਾਰਾ ਮਾਰਿਆ, "ਖੋਲ ਕਿਉਂ ਗਈਆਂ ਹੋ? ਨਚਦੀਆਂ ਜਾਓ। ਨਜ਼ਾਰਕੇ, ਕੁਝ ਹੋਰ ਚੀਖ਼ੀਰ ਲਿਆ।" {{gap}}"ਕਿਉਂ ਫੇਰ ਆਉਣਗੀਆਂ?" ਬੇਲੇਤਸਕੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ ਓਲੇਨਿਨ ਨੇ ਪੁਛਿਆ। {{gap}}"ਉਹ ਸਿੱਧੀਆਂ ਆਉਣਗੀਆਂ," ਬੇਲੇਤਸਕੀ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿਤਾ। "ਚਲ ਟੁਰ ਅਸਾਂ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਨੀ ਹੈ।" {{center|'''ਕਾਂਡ ਉਨਤਾਲੀਵਾਂ'''}} {{gap}}ਜਦੋਂ ਓਲੇਨਿਨ ਬੇਲੇਤਸਕੀ ਦੇ ਘਰ ਤੋਂ ਮਾਰਯਾਨਕਾ ਤੇ ਉਸਤੇਨਕਾ ਦੇ ਮਗਰਮਗਰ ਝੁੱਗੀ ਵਿਚੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਿਆ, ਚੋਖੀ ਰਾਤ ਹੋ ਚੁਕੀ ਸੀ। ਓਲੇਨਿਨ ਨੂੰ ਹਨੇਰੀ ਗਲੀ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕੁੜੀ ਦੇ ਚਿੱਟੇ ਕੇਸ-ਰੂਮਾਲ ਦੀ ਡਲਕ ਪਈ। ਸੁਨਹਿਰੀ ਚੰਨ ਸਤੈਪੀ ਵਲ ਡੁਬ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਪਿੰਡ ਉਤੇ ਰੂਪਹਿਲੀ ਧੁੰਦ ਛਾਈ ਹੋਈ ਸੀ। ਸਭ ਪਾਸੇ ਚੁਪ-ਚਾਂ ਸੀ; ਕਿਤੇ ਵੀ ਕੋਈ ਬੱਤੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਗੀ ਹੋਈ, ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਚਾਪ ਹੀ ਸੁਣੀ ਰਹੀ ਸੀ। ਓਲੇਨਿਨ ਦਾ ਦਿਲ ਤੇਜ਼-ਤੇਜ਼ ਧੜਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਰਾਤ ਦੀ ਸਿਲ੍ਹੀ ਹਵਾ ਉਹਦੇ ਤਪੇ ਹੋਏ ਮੂੰਹ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹਨੇ ਉਪਰ ਅਸਮਾਨ ਵਲ ਵੇਖਿਆ, ਤੇ ਫੇਰ ਉਹਨੇ ਉਸ ਘਰ ਵਲ ਤੱਕਣ ਲਈ ਮੂੰਹ ਭੁਆਇਆ, ਜਿਥੋਂ ਉਹ ਹੁਣੇ ਨਿਕਲਿਆ ਸੀ; ਮੋਮਬੱਤੀ ਬੁਝ ਚੁਕੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਹਨੇ ਫੇਰ ਹਨੇਰੇ ਵਿਚ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਦੂਰ ਹਟੀਂਦੇ ਪਰਛਾਵਿਆਂ ਵਲ ਝਾਕਿਆ। ਚਿੱਟਾ ਕੇਸ-ਰੂਮਾਲ ਧੁੰਦ ਵਿਚ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹਨੂੰ ਇਕੱਲੇ ਰਹਿ ਜਾਣ ਤੋਂ ਡਰ ਲਗ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਖੁਸ਼ ਸੀ। ਉਹਨੇ ਡਿਉੜੀ ਤੋਂ ਛੜਾਪੀ ਮਾਰੀ, ਤੇ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਮਗਰ ਭੱਜਿਆ। {{gap}}"ਓਏ ਤੇਰੀ, ਕੋਈ ਵੇਖ ਲਏਗਾ..." ਉਸਤੇਨਕਾ ਨੇ ਕਿਹਾ। {{gap}}"ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਕਰ!" {{gap}}ਓਲੇਨਿਨ ਭੱਜਾ-ਭੱਜਾ ਮਾਰਯਾਨਕਾ ਕੋਲ ਆਇਆ ਤੇ ਉਹਨੂੰ ਜੱਫ਼ੀ ਪਾ ਲਈ। ਮਾਰਯਾਨਕਾ ਨੇ ਅਗੋਂ ਉਹਨੂੰ ਨਾ ਰੋਕਿਆ। {{gap}}"ਅਜੇ ਚੁੰਮ-ਚੁੰਮ ਥਕਿਆ ਨਹੀਂ?" ਉਸਤੇਨਕਾ ਨੇ ਪੁਛਿਆ। "ਵਿਆਹ ਕਰਾ ਤੇ ਫੇਰ ਚੁੰਮੀਂ, ਤੈਨੂੰ ਉਡੀਕਣਾ ਚਾਹੀਦੈ।" ੧੯੮<noinclude></noinclude> 1n8nlh97ubu5tnlwgx4eao9y1vgd9re 250 75903 242903 2026-11-09T15:28:20Z Amritpal Aman 2020 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ " ਜਿਹੜਾ ਉਹ ਹੁਣੇ ਗਾਉਂਦੇ ਰਹੇ ਸਨ, ਤੇ ਮਾਰਯਾਨਕਾ ਵਲ ਮੂੰਹ ਕਰ, ਉਹਨੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਉਹ ਬੋਲ ਦੁਹਰਾਏ: "ਕੀ ਤੈਨੂੰ ਲਗਾਂ ਨਾ ਚੰਗਾ? ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਣ ਵਿਆਹੁਣਾ, ਫੇਰ ਤੇਰਾ ਨੀ ਰੋਣ ਨਿਕਲਣਾ!" ਉਸਤੇਨਕਾ ਤੇ ਮਾਰਯਾਨਕਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 242903 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Amritpal Aman" /></noinclude> ਜਿਹੜਾ ਉਹ ਹੁਣੇ ਗਾਉਂਦੇ ਰਹੇ ਸਨ, ਤੇ ਮਾਰਯਾਨਕਾ ਵਲ ਮੂੰਹ ਕਰ, ਉਹਨੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਉਹ ਬੋਲ ਦੁਹਰਾਏ: "ਕੀ ਤੈਨੂੰ ਲਗਾਂ ਨਾ ਚੰਗਾ? ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਣ ਵਿਆਹੁਣਾ, ਫੇਰ ਤੇਰਾ ਨੀ ਰੋਣ ਨਿਕਲਣਾ!" ਉਸਤੇਨਕਾ ਤੇ ਮਾਰਯਾਨਕਾ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਵੇਲੇ ਜੱਫ਼ੀ ਪਾਉਂਦਿਆਂ ਉਹ ਅਗੋਂ ਕਹਿਣ ਲਗਾ। ਉਸਤੇਨਕਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਛੁਡਾ ਲਿਆ, ਤੇ ਬਾਂਹ ਭੁਆ ਕੇ ਉਹਨੇ ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਦੀ ਪਿੱਠ ਉਤੇ ਏਡੀ ਜ਼ੋਰ ਦੀ ਟਿਕਾਈ ਕਿ ਉਹਦਾ ਹਥ ਪੀੜ ਕਰਨ ਲਗ ਪਿਆ। "ਕਿਉਂ, ਇਕ ਵਾਰੀ ਹੋਰ ਲਾਣੀ ਏ ਕਿ ਨਹੀਂ?" ਲੂਕਾਸ਼ਕਾ ਨੇ ਪੁਛਿਆ। "ਦੂਜੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਚਾਹੁਣ, ਤਾਂ ਪਈਆਂ ਲਾਣ ਉਸਤੇਨਕਾ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿਤਾ, "ਪਰ ਮੈਂ ਤਾਂ ਘਰ ਜਾ ਰਹੀ ਆਂ, ਤੇ ਮਾਰਯਾਨਕਾ ਵੀ ਚਲ ਰਹੀ ਏ।" "ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਦੀ ਬਾਂਹ ਅਜੇ ਵੀ ਮਾਰਯਾਨਕਾ ਦੁਆਲੇ ਸੀ। ਉਹ ਉਹਨੂੰ ਭੀੜ ਤੋਂ ਪਰ੍ਹਾਂ ਇਕ ਘਰ ਦੀ ਹਨੇਰੀ ਨੁੱਕਰ ਕੋਲ ਲੈ ਗਿਆ। "ਮਾਰਯਾਨਕਾ, ਨਾ ਜਾ ਉਹ ਕਹਿਣ ਲਗਾ, ਲੁਟ ਲਈਏ। ਘਰ ਜਾ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਵਾਂਗਾ! '' " ਅਖ਼ੀਰੀ ਵਾਰੀ ਕੁਝ ਮਜ਼ਾ ‘ਮੈਂ ਘਰ ਕੀ ਕਰਨਾ ਏਂ? ਤਿਹਾਰ ਮੌਜ ਲਈ ਹੁੰਦੈ। ਮੈਂ ਉਸਤੇਨਕਾ ਦੇ ਘਰ 77 ਜਾ ਰਹੀ ਆਂ, ਮਾਰਯਾਨਕਾ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿਤਾ। .. " " ‘ਪਤਾ ਈ, ਵਿਆਹ ਤੈਨੂੰ ਮੈਂ ਫੇਰ ਵੀ ਲੈਣੋਂ! 41 'ਕੋਈ ਗਲ ਨਹੀਂ, ਮਾਰਯਾਨਕਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਵਕਤ ਆਣ 'ਤੇ ਵੇਖਾਂਗੇ।” ਜਾ ਰਹੀ ਏਂ ਫੇਰ ਤੂੰ," ਲੁਕਾਸ਼ਕੇ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, ਤੇ ਉਹਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਘੁਟਦਿਆਂ, ਉਹਨੇ ਮਾਰਯਾਨਕਾ ਦੀ ਗਲ੍ਹ ਚੁੰਮ ਲਈ। " ਛਡ ਵੀ! ਪਿੱਛੇ ਨਾ ਪਿਆ ਰਹੋ।'' ਤੇ ਮਾਰਯਾਨਕਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਉਹਦੀਆਂ ਬਾਹਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਛੁਡਾਂਦੀ ਪਰ੍ਹਾਂ ਚਲੀ ਗਈ। " “ ਹੋ-ਹੋ, ਕੁੜੀਏ, ਨਤੀਜਾ ਕਦੀ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂਉਂ ਨਿਕਲਣਾ, ” ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਨੇ ਨਿਹੋਰੇ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, ਤੇ ਸਿਰ ਮਾਰਦਾ ਖਲੋਤਾ ਰਿਹਾ। “ ਫੇਰ ਤੇਰਾ ਨੀ ਰੋਣ ਨਿਕਲਣਾ ..." ਤੇ ਉਹਦੇ ਵਲੋਂ ਲਾਂਭੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਉਹਨੇ ਉਚੀ ਸਾਰੀ ਦੂਜੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਆਵਾਜ਼ ਮਾਰੀ: ‘ਆਓ ਨੀ ਫੇਰ, ਹੋ ਜਾਏ ਇਕ ਗੌਣ ਹੋਰ! '' " ਜੁ ਉਹਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ, ਉਹਦੇ ਨਾਲ ਮਾਰਯਾਨਕਾ ਡਰ ਤੇ ਖਿਝ ਗਈ ਲਗਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਅਟਕ ਗਈ। ਕੀ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲਣ ਲਗਾ?'' " ਉਹ! '' " " ਉਹ ਕੀ?'' " ‘ਇਹ ਕੀ ਤੂੰ ਫ਼ੌਜੀ ਕਿਰਾਏਦਾਰ ਦੀ ਸੰਗਤ ਕਰੇਂ, ਤੇ ਮੇਰੀ ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਕਰੇਂ! '' ੧੯੭<noinclude></noinclude> pj53j55r2vw09po2p0nvcrsa2t63lqa 0 75904 242924 2026-11-10T00:07:12Z Harchand Bhinder 2624 "{{header | title = [[../]] | author = ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ | translator = | section = ਦੋ ਸ਼ਬਦ | previous = [[../]] | next = [[ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੇ ਗੀਤ/ਸਿਰੜ-ਸਿਦਕ ਤੇ ਸੁਹਿਰਦਤਾ ਦੀ ਮੂਰਤ|ਸਿਰੜ-ਸਿਦਕ ਤੇ ਸੁਹਿਰਦਤਾ ਦੀ ਮੂਰਤ]] | notes = }} <pages index="ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੇ ਗੀਤ -..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 242924 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../]] | author = ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ | translator = | section = ਦੋ ਸ਼ਬਦ | previous = [[../]] | next = [[ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੇ ਗੀਤ/ਸਿਰੜ-ਸਿਦਕ ਤੇ ਸੁਹਿਰਦਤਾ ਦੀ ਮੂਰਤ|ਸਿਰੜ-ਸਿਦਕ ਤੇ ਸੁਹਿਰਦਤਾ ਦੀ ਮੂਰਤ]] | notes = }} <pages index="ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੇ ਗੀਤ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf" from=11 to=12 /> 7zz4r19bloljlkcj5mz5n4t0fnzetp2 0 75905 242925 2026-11-10T00:10:23Z Harchand Bhinder 2624 "{{header | title = [[../]] | author = ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ | translator = | section = ਸਿਰੜ-ਸਿਦਕ ਤੇ ਸੁਹਿਰਦਤਾ ਦੀ ਮੂਰਤ | previous = [[ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੇ ਗੀਤ/ਦੋ ਸ਼ਬਦ|ਦੋ ਸ਼ਬਦ]] | next = [[ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੇ ਗੀਤ/ਲੋਰੀਆਂ|ਲੋਰੀਆਂ]] | notes = }} <pages index="ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੇ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 242925 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../]] | author = ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ | translator = | section = ਸਿਰੜ-ਸਿਦਕ ਤੇ ਸੁਹਿਰਦਤਾ ਦੀ ਮੂਰਤ | previous = [[ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੇ ਗੀਤ/ਦੋ ਸ਼ਬਦ|ਦੋ ਸ਼ਬਦ]] | next = [[ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੇ ਗੀਤ/ਲੋਰੀਆਂ|ਲੋਰੀਆਂ]] | notes = }} <pages index="ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੇ ਗੀਤ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf" from=13 to=16 /> szm0lk0c0p0iqvvc7j9j1q5lv0tpmur 0 75906 242930 2026-11-10T00:30:40Z Harchand Bhinder 2624 "{{header | title = [[../]] | author = ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ | translator = | section = ਲੇਖਕ ਨਾਲ਼ ਮੁਲਾਕਾਤ | previous = [[../ਲੋਹੜੀ ਦੇ ਗੀਤ|ਲੋਹੜੀ ਦੇ ਗੀਤ]] | next = [[../ਪੁਸਤਕ ਸੂਚੀ|ਪੁਸਤਕ ਸੂਚੀ]] | notes = }} <pages index="ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੇ ਗੀਤ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 242930 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../]] | author = ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ | translator = | section = ਲੇਖਕ ਨਾਲ਼ ਮੁਲਾਕਾਤ | previous = [[../ਲੋਹੜੀ ਦੇ ਗੀਤ|ਲੋਹੜੀ ਦੇ ਗੀਤ]] | next = [[../ਪੁਸਤਕ ਸੂਚੀ|ਪੁਸਤਕ ਸੂਚੀ]] | notes = }} <pages index="ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੇ ਗੀਤ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf" from=158 to=172 /> j95usdaicinq50zbypqmntxpfx8bxmm