Wikibooks plwikibooks https://pl.wikibooks.org/wiki/Wikibooks:Strona_g%C5%82%C3%B3wna MediaWiki 1.47.0-wmf.24 first-letter Media Specjalna Dyskusja Wikipedysta Dyskusja wikipedysty Wikibooks Dyskusja Wikibooks Plik Dyskusja pliku MediaWiki Dyskusja MediaWiki Szablon Dyskusja szablonu Pomoc Dyskusja pomocy Kategoria Dyskusja kategorii Wikijunior Dyskusja Wikijuniora TimedText TimedText talk Moduł Dyskusja modułu Wydarzenie Dyskusja wydarzenia 4 413 559854 559625 2026-10-22T17:27:31Z YxiCode 34510 /* Poprawa błędów z wykorzystaniem sztucznej inteligencji */ nowa sekcja 559854 wikitext text/x-wiki {{Skrót|'''[[WB:BAR]]''', '''[[WB:Bot policy]]'''}}{{/Nagłówek}} <!-- =================== DYSKUSJE ========================= --> <!-- ============= Prosimy pisać poniżej ================== --> == Projekt nowej strony głównej == Zajmuję się projektem, który od dawna spędza nam sen z powiek. Jak wszystko będę miał gotowe, będzie można redagować, wstawiać, etc. W ramach [[Wikipedysta:Benjamin_E._Schneider/projektyy|tej strony]] podejmuję się działań: * przepisania kodu SG na nowoczesnego HTML-a bez rozwalania na szablony * unowocześniania interfejsu SG * zadbania o przyjazność dla użytkownika. Jeżeli będziecie mieli jakieś sugestie, napiszcie tutaj lub poprawcie na własną rękę. [[Wikipedysta:Benjamin E. Schneider|Benjamin E. Schneider]] ([[Dyskusja wikipedysty:Benjamin E. Schneider|dyskusja]]) 16:26, 6 sty 2026 (CET) :Czy będą wyróżnienia najlepszych podręczników jako wzory do naśladowania dla nowych twórców? Czy jednak będzie to pod jakąś podstroną? [[Wikipedysta:YxiCode|YxiCode]] ([[Dyskusja wikipedysty:YxiCode|dyskusja]]) 17:28, 18 paź 2026 (CEST) ::Nie zauważyłem globalnego bloka. Szkoda, przydałby się redesign ;( [[Wikipedysta:YxiCode|YxiCode]] ([[Dyskusja wikipedysty:YxiCode|dyskusja]]) 17:30, 18 paź 2026 (CEST) :::{{Ping|YxiCode}} Szablony zestawów są w: [[:Kategoria:Szablony nominacji książek/Nowe podręczniki miesiąca/Zestawy]] i [[:Kategoria:Szablony nominacji książek/Wyróżnienia książek miesiąca/Zestawy]], wybierane czasowo, mogę to dodać na stronę główną. A głosowanie odbywa się w: [[:Wikibooks:Wkład miesiąca/Aktualne głosowanie]]. Co mam zrobić, by było lepiej? [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 18:01, 18 paź 2026 (CEST) ::::Generalnie to układ strony jest bardzo zwarty i trudno skupić się na jednym kawałku informacji. Warto skrócić długie ciągi tekstu na krótkie podsumowania. Dodatkowo wprowadziłbym układ jedno-kolumnowy dla urządzeń mobilnych, gdyż widać że strona jest dosyć przestarzała. ::::Skrócenie ramek do najważniejszych informacji również wyeliminowałby problem potrzeby ich przewijania. ::::Co do szaty graficznej to warto się zająć tym później. Myślę, że obecna jest jeszcze OK ale warto ją zmienić w niedalekiej przyszłości. [[Wikipedysta:YxiCode|YxiCode]] ([[Dyskusja wikipedysty:YxiCode|dyskusja]]) 18:10, 18 paź 2026 (CEST) :::: {{Ping|YxiCode}} Strona główna jest przystosowana do urządzeń mobilnych. Na komputerze jest normalnie, a na telefonie jest układ jednokolumnowy! [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 18:14, 18 paź 2026 (CEST) :::::Rozumiem i przepraszam za niepoprawną informację. Nadal radziłbym, aby tekst nie był tak gęsty jak obecnie. [[Wikipedysta:YxiCode|YxiCode]] ([[Dyskusja wikipedysty:YxiCode|dyskusja]]) 18:18, 18 paź 2026 (CEST) ::::: {{Ping|YxiCode}} Co to znaczy w tym przypadku: '''gęsty'''! [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 18:21, 18 paź 2026 (CEST) ::::::Gęsty, czyli zawierający zbyt dużo informacji, które: ::::::* mogłyby być przeniesione do innych podstron, ::::::* streszczone. ::::::[[Wikipedysta:YxiCode|YxiCode]] ([[Dyskusja wikipedysty:YxiCode|dyskusja]]) 18:26, 18 paź 2026 (CEST) :::::: {{Ping|YxiCode}} No to nawet Ty możesz edytować te zestawy, a ja je umieszczę na stronie głównej, w postaci wybierania czasowego! [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 18:35, 18 paź 2026 (CEST) :::::::A szablony np. <nowiki>{{Strona główna/Wprowadzenie}}</nowiki>, to czy to też można zmieniać? [[Wikipedysta:YxiCode|YxiCode]] ([[Dyskusja wikipedysty:YxiCode|dyskusja]]) 18:38, 18 paź 2026 (CEST) ::::::: {{Ping|YxiCode}} Jest on zabezpieczony przed wandalizmami, więc tylko administratorzy mogą to edytować, ale możesz go zmieniać w brudnopisie! ::::::: {{Ping|Persino}} [[Wikipedysta:YxiCode/Brudnopis]] - Przeprowadziłem poprawki dla pierwszych dwóch ramek. Czy Twoim zdaniem jest w porządku? [[Wikipedysta:YxiCode|YxiCode]] ([[Dyskusja wikipedysty:YxiCode|dyskusja]]) 19:33, 18 paź 2026 (CEST) ::::::::{{Ping|YxiCode}} Jeszcze może być, ale wymaga poprawek! [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 00:24, 19 paź 2026 (CEST) :::::::::Co dokładnie, jakie poprawki? [[Wikipedysta:YxiCode|YxiCode]] ([[Dyskusja wikipedysty:YxiCode|dyskusja]]) 18:08, 19 paź 2026 (CEST) == Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 == Dear Wikimedia communities, We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year. ''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.'' In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects. We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community. 📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]] If you have questions about the project, please refer to the FAQs: * [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]] ''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]''''' ''Stay connected and receive updates:'' * [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel] * [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list] We look forward to collaborating with you and your community. '''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 20:44, 16 sty 2026 (CET) <!-- Wiadomość wysłana przez User:ZI Jony@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 --> == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> 22:01, 19 sty 2026 (CET) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Keegan (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == Sensowny tytuł podręcznika (na podstawie "Moje pierwsze akwarium") == Hej, mam problem, który spędza mi sen z powiek: tytuł podręcznika "Moje pierwsze akwarium". Na pewno super pomysł na podręcznik w naszych Wikibooks, podoba mi się. Ale ... co znaczy ten tytuł? Dlaczego nie po prostu "Akwarium" albo "Akwarium domowe"? Czy "moje" oznacza, że będzie jeszcze "twoje, nasze, ich itd.? Czy pierwsze oznacza, że będą jeszcze kolejne? Czy ten tytuł robi miejsce na jeszcze inny podręcznik o tej samej treści? Mam wielka prośbę - czy można ten tytuł zmienić na "Akwarium"? Byłoby super. Jeżeli nie da się tego zrobić programatycznie, to całą pracę związaną z przeróbką tytułu mogę wziąć na siebie. Co o tym myślicie? [[Wikipedysta:EdytaT|EdytaT]] ([[Dyskusja wikipedysty:EdytaT|dyskusja]]) 22:01, 24 sty 2026 (CET) :@[[Wikipedysta:EdytaT|EdytaT]] tak cały podręcznik i jego strony da się przynieść do nowej nazwy, aczkolwiek będzie trzeba przepatrzeć tekst, ponieważ tam nie da się zmienić automatycznie. Popieram Twoją propozycję, aby zmienić tytuł na „Akwarium”. Jeszcze dobrze jakby się wypowiedział @[[Wikipedysta:Persino|Persino]] :) [[Wikipedysta:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja wikipedysty:Igor123121|dyskusja]]) 11:09, 25 sty 2026 (CET) : {{Ping|EdytaT|Igor123121}} Macie rację! [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 11:15, 25 sty 2026 (CET) :Ja rozumiem, że "pierwsze" znaczy - "nie było wcześniej" oraz że "dla początkujących", a "moje" znaczy, że będzie wykonywał je czytelnik. Mimo to, nie widzę przeciwwskazań do zmiany nazwy. [[Wikipedysta:Wargo|Wargo]] ([[Dyskusja wikipedysty:Wargo|dyskusja]]) 12:15, 25 sty 2026 (CET) ::Hej, nie musisz mi tego tłumaczyć. Oczywiście, rozumiem "co autor miał na myśli" wybierając ten tytuł. Ale niestety brzmi on nieciekawie, żeby nie powiedzieć - infantylnie. Trochę tak, jak "Moja pierwsza czytanka", albo "Moja pierwsza malowanka". :):):) Dziękuje za twój głos i pozdrawiam serdecznie. [[Wikipedysta:EdytaT|EdytaT]] ([[Dyskusja wikipedysty:EdytaT|dyskusja]]) 13:59, 25 sty 2026 (CET) :::@[[Wikipedysta:EdytaT|EdytaT]] dokonałem przenosin :) Pozdrawiam! [[Wikipedysta:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja wikipedysty:Igor123121|dyskusja]]) 14:42, 25 sty 2026 (CET) ::::{{Ping|Igor123121|EdytaT}} Ukończyłem przenosiny użytkownika: {{Ping|Igor123121}}, książki: [[Moje pierwsze akwarium]], na: [[Akwarium]], jako dalsze potrzebne operacje, sprawdzając również linkujące... [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 15:31, 25 sty 2026 (CET) :::::Dziękuję! [[Wikipedysta:EdytaT|EdytaT]] ([[Dyskusja wikipedysty:EdytaT|dyskusja]]) 18:27, 25 sty 2026 (CET) *Samo przeniesienie popieram ale po co kasować przekierowania? A co jeśli ktoś linkował do nas? [[Wikipedysta:Marek Mazurkiewicz|Marek Mazurkiewicz]] ([[Dyskusja wikipedysty:Marek Mazurkiewicz|dyskusja]]) 06:57, 26 sty 2026 (CET) == Nazewnictwo artykułów (na podst. "Język pruski dla początkujących") == Hej, jest jeszcze jeden tytuł, który nie pasuje do innych z dziedziny języków: "Język pruski dla początkujących". Prawie wszystkie inne tytuły to po prostu "Hiszpański", "Japoński", "Szwedzki" itd. Czy można zmienić nazwę na "Pruski"? A informacja, że chodzi o początkujących wynika per se z tytułów rozdziałów. Tak też nakazują nasze Wikibookowe reguły, cyt. fragment z "Pomoc" - "Nazewnictwo"<br> ;''Przykłady poprawnych tytułów:<br>'' ''Angielski<br>'' ''Mikrobiologia<br>'' ;''Przykłady niepoprawnych tytułów:<br>'' ''Język Angielski od Podstaw<br>'' ''Historia Polski od Mieszka I do Lecha Wałęsy<br>'' ''Mikrobiologia:Wstęp do nauki o mikroorganizmach<br>'' ''Nie należy stosować w nazwach podręczników własnych określeń, specyficznych tytułów, np. "Mój przewodnik po Beskidzie Wyspowym" albo "Trudna sztuka chirurgii". Takie podtytuły mogą się ewentualnie znaleźć na stronie tytułowej lub w spisie treści.<br>'' Jeżeli nie da się tego zrobić programatycznie, to całą pracę związaną z przeróbką tytułu mogę wziąć na siebie. Co o tym myślicie? [[Wikipedysta:EdytaT|EdytaT]] ([[Dyskusja wikipedysty:EdytaT|dyskusja]]) 22:20, 26 sty 2026 (CET) :Już przeniosłem książkę: [[Język pruski dla początkujących]], pod adres: [[Pruski]], sprawdzając jednocześnie linkujące, ale na szczęście ich nie było. [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 23:10, 26 sty 2026 (CET) ::Linkujace w wikimediach to nie wszystko. Mógłbyś zostawiać przekierowania? [[Wikipedysta:Marek Mazurkiewicz|Marek Mazurkiewicz]] ([[Dyskusja wikipedysty:Marek Mazurkiewicz|dyskusja]]) 07:49, 28 sty 2026 (CET) : Dziękuję! {{Brak podpisu|EdytaT}} == Tłumaczenie książek przez AI == Co o tym myślicie? Mam coś na kształt książki na temat języka Scheme: * https://lips.js.org/docs/category/introduction-to-scheme Myślałem, aby przetłumaczyć na język polski. Treść jest na licencji CC-BY-SA. Na stronie [[Lisp]] jest bardzo mało treści. Mój tekst jest nawet bardziej kompletny niż [[:en:Scheme Programming]]. Nie wiem, czy znajdę czas, aby przetłumaczyć ręcznie. [[Wikipedysta:Jcubic|Jcubic]] ([[Dyskusja wikipedysty:Jcubic|dyskusja]]) 22:15, 17 mar 2026 (CET) * Nawet dobry sposób, można w ten właśnie sposób przetłumaczyć tę pozycję... [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 22:18, 17 mar 2026 (CET) == <span lang="en" dir="ltr">Upcoming deployment of CampaignEvents extension to Wikibooks</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="message"/> Hello everyone, We are writing to inform you that the [[mw:Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] will be deployed to all Wikibooks projects during the week of '''23 March 2026'''. This follows last year’s broader rollout across Wikimedia projects. We realized that Wikibooks was not included at the time, and we’re now addressing that to ensure consistency across all communities. The CampaignEvents extension provides tools to support event and campaign organization on-wiki, including features like on-wiki event registration and collaboration lists(global event list). We welcome any questions, feedback, or concerns you may have. We are also happy to support anyone interested in trying out the tools. ''Apologies if this message is not in your preferred language. If you’re able to help translate it for your community, please feel free to do so.'' <section end="message"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Udehb-WMF|Udehb-WMF]] ([[User talk:Udehb-WMF|dyskusja]]) 19:22, 19 mar 2026 (CET)</bdi> <!-- Wiadomość wysłana przez User:Udehb-WMF@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Udehb-WMF/sandbox/MM_target&oldid=30284073 --> == Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) == Hello everyone, This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>). '''The Change:'''<br /> Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''. '''What You Need To Do:'''<br /> To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search. '''Deadline:'''<br /> We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles. Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Wikipedysta:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Dyskusja wikipedysty:MediaWiki message delivery|dyskusja]]) 19:11, 3 kwi 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:ZI Jony@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 --> == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[Wikipedysta:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Dyskusja wikipedysty:MediaWiki message delivery|dyskusja]]) 02:57, 26 kwi 2026 (CEST) </bdi> <!-- Wiadomość wysłana przez User:Codename Noreste@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 19:14, 27 maj 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Keegan (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons == <bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|dyskusja]])</bdi> 19:11, 23 cze 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Codename Noreste@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="Message"/> '''Legal & Safety Contacts''' Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]]. <section end="Message"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 15:30, 25 cze 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Sannita (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 --> == Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}} You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}} [[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]]) 14:24, 24 lip 2026 (CEST) </bdi> <!-- Wiadomość wysłana przez User:DreamRimmer@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == Przełączenie serwerowni – Wasza wiki będzie niedługo w trybie tylko do odczytu == <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Przeczytaj w innym języku]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] [[foundation:|Wikimedia Foundation]] przełączy ruch na inną swoją serwerownię. Upewni to nas, że Wikipedia i inne strony Wikimedia będą zawsze online, nawet w przypadku kataklizmu. Cały ruch zostanie przełączony '''{{#time:j xg|2026-09-23|pl}}'''. Przełączanie rozpocznie się o '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-09-23T14:00|en}} {{#time:H:i e|2026-09-23T14:00}}]''' (17:00 CEST). Niestety, z powodu niektórych ograniczeń w [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], wszystkie operacje edycyjne muszą zostać przerwane podczas przełączenia. Przepraszamy za te utrudnienia. Będziemy pracować nad tym, aby je zminimalizować w przyszłości. Na wszystkich wiki na 30 minut przed zostanie wyświetlony banner, zanim ta operacja się zacznie. Będzie on widoczny aż do końca operacji przełączenia serwerowni. <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">You can contribute to the [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&task=view&language=&filter=&action=translate translation or proofreading] of this banner text.</span> '''Każdą wiki przez krótki czas będzie można tylko czytać, ale nie edytować.''' * Edytowanie nie będzie możliwe {{#time:j xg Y (l)|2026-09-23|pl}} przez maksymalnie godzinę. * Jeżeli spróbujesz edytować lub zapisywać zmiany w tym czasie, zobaczysz komunikat o błędzie. Mamy nadzieję, że żadne edycje nie zostaną utracone podczas tego czasu, ale nie możemy tego zagwarantować. Jeżeli zauważysz komunikat o błędzie, poczekaj aż wszystko wróci do normy. Będzie wtedy możliwe zapisanie zmian. Zalecamy jednak zrobienie kopii swoich zmian, na wszelki wypadek. ''Inne skutki'': * Zadania w tle będą wolniejsze, a niektóre mogą być przerywane. Czerwone linki mogą nie być aktualizowane tak szybko, jak zwykle. Jeżeli utworzysz artykuł, do którego prowadzi jakiś link, to ten link będzie dłużej czerwony niż zwykle. Część skryptów, uruchamiających się na dłużej, zostanie zatrzymanych. * Oczekujemy, że wdrożenia kodu będą miały miejsce jak w każdym innym tygodniu. Jednakże poszczególne fragmenty kodu mogą się zawiesić, jeżeli dana operacja będzie ich później potrzebować. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] będzie niedostępny przez około 90 minut. W razie konieczności terminy testu mogą się przesunąć. Możesz [[wikitech:Switch_Datacenter|zapoznać się z harmonogramem na wikitech.wikimedia.org]]. Wszelkie zmiany będą ogłoszone w tymże harmonogramie. '''Prosimy, podziel się tą informacją ze swoją społecznością.'''</div><section end="server-switch"/> [[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] 14:58, 15 wrz 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Trizek (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=30513874 --> == Your feedback wanted: Remove ''(Language link added:) and similar'' edits from Special:RecentChanges == ''(Apologies for posting in English. You can help by translating it)'' Hello, I’m Danny from [[:en:w:Wikimedia_Deutschland|Wikimedia Deutschland’s]] [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] team.<br/> We have been investigating and examining how Wikidata’s use in the [[Special:RecentChanges]] and [[Special:Watchlist]] pages can be made to be more useful, or less ‘noisy’ (fewer edits that have little value to the reader). We are currently exploring to make a change in the volume and the type of Wikidata edits that appear in these pages, and '''we need your feedback''' to help us ensure this is a positive change for the Wikis and won’t disrupt your workflows.<br/> Language links are also known as sitelinks or interlanguage links and describe when a Wikidata item is connected to a Wiki, adding it to the language dropdown tool for other connected Wikis. [[File:Types of Lang Link changes.png|x350px|frame|A variety of "Language Link" edits as seen in the Recent Changes feed]] The request for feedback is whether you support the removal of these language link edits from the Recent Changes and Watchlist feed, or would you oppose such a change and if so, why? Please share you thoughts on the dedicated '''[[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|metawiki Talk page]]'''. Further information about this change: [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Hide_Language_Link_edits]] Thank you for any participation or feedback you give, -- [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|User:Danny Benjafield (WMDE)]] 13:46, 25 wrz 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&oldid=31080832 --> == Wikidata Sitelink changes in Recent Changes and Watchlist == ''(Apologies for cross-posting in English, translating it will help spread the message)'' Editors on group 1 wikis, including Wikiquote, Wikibooks, Wikiversity, Wikivoyage, and Wikisource, will no longer see notifications on [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] and [[Special:Watchlist|Watchlist]] when a link to ''another'' language version of a page is added, removed, or changed in its Wikidata item. This change will begin on '''October 5 at 07:00 UTC''' as a two-week trial to reduce high-volume, low-value notifications and make higher-value changes easier to identify. Editors who rely on these notifications should be aware of the change and can share feedback or concerns on the [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Clearer Wikidata Edit Summaries/Hide Language Link edits|project]] or [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|talk page]].<br/>Please reach out if you have any questions, thank you! -- [[User:Danny_Benjafield_(WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] ([[User_talk:Danny_Benjafield_(WMDE)|talk]]) sent via [[Wikipedysta:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Dyskusja wikipedysty:MediaWiki message delivery|dyskusja]]) 14:42, 1 paź 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&oldid=31106967 --> == Poprawa błędów z wykorzystaniem sztucznej inteligencji == Witam Czy poprawianie błędów językowych, składniowych czy interpunkcyjnych - oraz nieścisłości w definicjach, objaśnieniach itp. za pomocą sztucznej inteligencji jak ChatGPT lub Claude jest dozwolone? [[Wikipedysta:YxiCode|YxiCode]] ([[Dyskusja wikipedysty:YxiCode|dyskusja]]) 19:27, 22 paź 2026 (CEST) 0ku3x4fp42clf0ygvqacyy1md27hsyl 559857 559854 2026-10-22T17:33:09Z YxiCode 34510 /* Poprawa błędów z wykorzystaniem sztucznej inteligencji */ Odpowiedź 559857 wikitext text/x-wiki {{Skrót|'''[[WB:BAR]]''', '''[[WB:Bot policy]]'''}}{{/Nagłówek}} <!-- =================== DYSKUSJE ========================= --> <!-- ============= Prosimy pisać poniżej ================== --> == Projekt nowej strony głównej == Zajmuję się projektem, który od dawna spędza nam sen z powiek. Jak wszystko będę miał gotowe, będzie można redagować, wstawiać, etc. W ramach [[Wikipedysta:Benjamin_E._Schneider/projektyy|tej strony]] podejmuję się działań: * przepisania kodu SG na nowoczesnego HTML-a bez rozwalania na szablony * unowocześniania interfejsu SG * zadbania o przyjazność dla użytkownika. Jeżeli będziecie mieli jakieś sugestie, napiszcie tutaj lub poprawcie na własną rękę. [[Wikipedysta:Benjamin E. Schneider|Benjamin E. Schneider]] ([[Dyskusja wikipedysty:Benjamin E. Schneider|dyskusja]]) 16:26, 6 sty 2026 (CET) :Czy będą wyróżnienia najlepszych podręczników jako wzory do naśladowania dla nowych twórców? Czy jednak będzie to pod jakąś podstroną? [[Wikipedysta:YxiCode|YxiCode]] ([[Dyskusja wikipedysty:YxiCode|dyskusja]]) 17:28, 18 paź 2026 (CEST) ::Nie zauważyłem globalnego bloka. Szkoda, przydałby się redesign ;( [[Wikipedysta:YxiCode|YxiCode]] ([[Dyskusja wikipedysty:YxiCode|dyskusja]]) 17:30, 18 paź 2026 (CEST) :::{{Ping|YxiCode}} Szablony zestawów są w: [[:Kategoria:Szablony nominacji książek/Nowe podręczniki miesiąca/Zestawy]] i [[:Kategoria:Szablony nominacji książek/Wyróżnienia książek miesiąca/Zestawy]], wybierane czasowo, mogę to dodać na stronę główną. A głosowanie odbywa się w: [[:Wikibooks:Wkład miesiąca/Aktualne głosowanie]]. Co mam zrobić, by było lepiej? [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 18:01, 18 paź 2026 (CEST) ::::Generalnie to układ strony jest bardzo zwarty i trudno skupić się na jednym kawałku informacji. Warto skrócić długie ciągi tekstu na krótkie podsumowania. Dodatkowo wprowadziłbym układ jedno-kolumnowy dla urządzeń mobilnych, gdyż widać że strona jest dosyć przestarzała. ::::Skrócenie ramek do najważniejszych informacji również wyeliminowałby problem potrzeby ich przewijania. ::::Co do szaty graficznej to warto się zająć tym później. Myślę, że obecna jest jeszcze OK ale warto ją zmienić w niedalekiej przyszłości. [[Wikipedysta:YxiCode|YxiCode]] ([[Dyskusja wikipedysty:YxiCode|dyskusja]]) 18:10, 18 paź 2026 (CEST) :::: {{Ping|YxiCode}} Strona główna jest przystosowana do urządzeń mobilnych. Na komputerze jest normalnie, a na telefonie jest układ jednokolumnowy! [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 18:14, 18 paź 2026 (CEST) :::::Rozumiem i przepraszam za niepoprawną informację. Nadal radziłbym, aby tekst nie był tak gęsty jak obecnie. [[Wikipedysta:YxiCode|YxiCode]] ([[Dyskusja wikipedysty:YxiCode|dyskusja]]) 18:18, 18 paź 2026 (CEST) ::::: {{Ping|YxiCode}} Co to znaczy w tym przypadku: '''gęsty'''! [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 18:21, 18 paź 2026 (CEST) ::::::Gęsty, czyli zawierający zbyt dużo informacji, które: ::::::* mogłyby być przeniesione do innych podstron, ::::::* streszczone. ::::::[[Wikipedysta:YxiCode|YxiCode]] ([[Dyskusja wikipedysty:YxiCode|dyskusja]]) 18:26, 18 paź 2026 (CEST) :::::: {{Ping|YxiCode}} No to nawet Ty możesz edytować te zestawy, a ja je umieszczę na stronie głównej, w postaci wybierania czasowego! [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 18:35, 18 paź 2026 (CEST) :::::::A szablony np. <nowiki>{{Strona główna/Wprowadzenie}}</nowiki>, to czy to też można zmieniać? [[Wikipedysta:YxiCode|YxiCode]] ([[Dyskusja wikipedysty:YxiCode|dyskusja]]) 18:38, 18 paź 2026 (CEST) ::::::: {{Ping|YxiCode}} Jest on zabezpieczony przed wandalizmami, więc tylko administratorzy mogą to edytować, ale możesz go zmieniać w brudnopisie! ::::::: {{Ping|Persino}} [[Wikipedysta:YxiCode/Brudnopis]] - Przeprowadziłem poprawki dla pierwszych dwóch ramek. Czy Twoim zdaniem jest w porządku? [[Wikipedysta:YxiCode|YxiCode]] ([[Dyskusja wikipedysty:YxiCode|dyskusja]]) 19:33, 18 paź 2026 (CEST) ::::::::{{Ping|YxiCode}} Jeszcze może być, ale wymaga poprawek! [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 00:24, 19 paź 2026 (CEST) :::::::::Co dokładnie, jakie poprawki? [[Wikipedysta:YxiCode|YxiCode]] ([[Dyskusja wikipedysty:YxiCode|dyskusja]]) 18:08, 19 paź 2026 (CEST) == Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 == Dear Wikimedia communities, We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year. ''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.'' In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects. We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community. 📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]] If you have questions about the project, please refer to the FAQs: * [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]] ''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]''''' ''Stay connected and receive updates:'' * [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel] * [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list] We look forward to collaborating with you and your community. '''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 20:44, 16 sty 2026 (CET) <!-- Wiadomość wysłana przez User:ZI Jony@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 --> == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> 22:01, 19 sty 2026 (CET) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Keegan (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == Sensowny tytuł podręcznika (na podstawie "Moje pierwsze akwarium") == Hej, mam problem, który spędza mi sen z powiek: tytuł podręcznika "Moje pierwsze akwarium". Na pewno super pomysł na podręcznik w naszych Wikibooks, podoba mi się. Ale ... co znaczy ten tytuł? Dlaczego nie po prostu "Akwarium" albo "Akwarium domowe"? Czy "moje" oznacza, że będzie jeszcze "twoje, nasze, ich itd.? Czy pierwsze oznacza, że będą jeszcze kolejne? Czy ten tytuł robi miejsce na jeszcze inny podręcznik o tej samej treści? Mam wielka prośbę - czy można ten tytuł zmienić na "Akwarium"? Byłoby super. Jeżeli nie da się tego zrobić programatycznie, to całą pracę związaną z przeróbką tytułu mogę wziąć na siebie. Co o tym myślicie? [[Wikipedysta:EdytaT|EdytaT]] ([[Dyskusja wikipedysty:EdytaT|dyskusja]]) 22:01, 24 sty 2026 (CET) :@[[Wikipedysta:EdytaT|EdytaT]] tak cały podręcznik i jego strony da się przynieść do nowej nazwy, aczkolwiek będzie trzeba przepatrzeć tekst, ponieważ tam nie da się zmienić automatycznie. Popieram Twoją propozycję, aby zmienić tytuł na „Akwarium”. Jeszcze dobrze jakby się wypowiedział @[[Wikipedysta:Persino|Persino]] :) [[Wikipedysta:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja wikipedysty:Igor123121|dyskusja]]) 11:09, 25 sty 2026 (CET) : {{Ping|EdytaT|Igor123121}} Macie rację! [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 11:15, 25 sty 2026 (CET) :Ja rozumiem, że "pierwsze" znaczy - "nie było wcześniej" oraz że "dla początkujących", a "moje" znaczy, że będzie wykonywał je czytelnik. Mimo to, nie widzę przeciwwskazań do zmiany nazwy. [[Wikipedysta:Wargo|Wargo]] ([[Dyskusja wikipedysty:Wargo|dyskusja]]) 12:15, 25 sty 2026 (CET) ::Hej, nie musisz mi tego tłumaczyć. Oczywiście, rozumiem "co autor miał na myśli" wybierając ten tytuł. Ale niestety brzmi on nieciekawie, żeby nie powiedzieć - infantylnie. Trochę tak, jak "Moja pierwsza czytanka", albo "Moja pierwsza malowanka". :):):) Dziękuje za twój głos i pozdrawiam serdecznie. [[Wikipedysta:EdytaT|EdytaT]] ([[Dyskusja wikipedysty:EdytaT|dyskusja]]) 13:59, 25 sty 2026 (CET) :::@[[Wikipedysta:EdytaT|EdytaT]] dokonałem przenosin :) Pozdrawiam! [[Wikipedysta:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja wikipedysty:Igor123121|dyskusja]]) 14:42, 25 sty 2026 (CET) ::::{{Ping|Igor123121|EdytaT}} Ukończyłem przenosiny użytkownika: {{Ping|Igor123121}}, książki: [[Moje pierwsze akwarium]], na: [[Akwarium]], jako dalsze potrzebne operacje, sprawdzając również linkujące... [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 15:31, 25 sty 2026 (CET) :::::Dziękuję! [[Wikipedysta:EdytaT|EdytaT]] ([[Dyskusja wikipedysty:EdytaT|dyskusja]]) 18:27, 25 sty 2026 (CET) *Samo przeniesienie popieram ale po co kasować przekierowania? A co jeśli ktoś linkował do nas? [[Wikipedysta:Marek Mazurkiewicz|Marek Mazurkiewicz]] ([[Dyskusja wikipedysty:Marek Mazurkiewicz|dyskusja]]) 06:57, 26 sty 2026 (CET) == Nazewnictwo artykułów (na podst. "Język pruski dla początkujących") == Hej, jest jeszcze jeden tytuł, który nie pasuje do innych z dziedziny języków: "Język pruski dla początkujących". Prawie wszystkie inne tytuły to po prostu "Hiszpański", "Japoński", "Szwedzki" itd. Czy można zmienić nazwę na "Pruski"? A informacja, że chodzi o początkujących wynika per se z tytułów rozdziałów. Tak też nakazują nasze Wikibookowe reguły, cyt. fragment z "Pomoc" - "Nazewnictwo"<br> ;''Przykłady poprawnych tytułów:<br>'' ''Angielski<br>'' ''Mikrobiologia<br>'' ;''Przykłady niepoprawnych tytułów:<br>'' ''Język Angielski od Podstaw<br>'' ''Historia Polski od Mieszka I do Lecha Wałęsy<br>'' ''Mikrobiologia:Wstęp do nauki o mikroorganizmach<br>'' ''Nie należy stosować w nazwach podręczników własnych określeń, specyficznych tytułów, np. "Mój przewodnik po Beskidzie Wyspowym" albo "Trudna sztuka chirurgii". Takie podtytuły mogą się ewentualnie znaleźć na stronie tytułowej lub w spisie treści.<br>'' Jeżeli nie da się tego zrobić programatycznie, to całą pracę związaną z przeróbką tytułu mogę wziąć na siebie. Co o tym myślicie? [[Wikipedysta:EdytaT|EdytaT]] ([[Dyskusja wikipedysty:EdytaT|dyskusja]]) 22:20, 26 sty 2026 (CET) :Już przeniosłem książkę: [[Język pruski dla początkujących]], pod adres: [[Pruski]], sprawdzając jednocześnie linkujące, ale na szczęście ich nie było. [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 23:10, 26 sty 2026 (CET) ::Linkujace w wikimediach to nie wszystko. Mógłbyś zostawiać przekierowania? [[Wikipedysta:Marek Mazurkiewicz|Marek Mazurkiewicz]] ([[Dyskusja wikipedysty:Marek Mazurkiewicz|dyskusja]]) 07:49, 28 sty 2026 (CET) : Dziękuję! {{Brak podpisu|EdytaT}} == Tłumaczenie książek przez AI == Co o tym myślicie? Mam coś na kształt książki na temat języka Scheme: * https://lips.js.org/docs/category/introduction-to-scheme Myślałem, aby przetłumaczyć na język polski. Treść jest na licencji CC-BY-SA. Na stronie [[Lisp]] jest bardzo mało treści. Mój tekst jest nawet bardziej kompletny niż [[:en:Scheme Programming]]. Nie wiem, czy znajdę czas, aby przetłumaczyć ręcznie. [[Wikipedysta:Jcubic|Jcubic]] ([[Dyskusja wikipedysty:Jcubic|dyskusja]]) 22:15, 17 mar 2026 (CET) * Nawet dobry sposób, można w ten właśnie sposób przetłumaczyć tę pozycję... [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 22:18, 17 mar 2026 (CET) == <span lang="en" dir="ltr">Upcoming deployment of CampaignEvents extension to Wikibooks</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="message"/> Hello everyone, We are writing to inform you that the [[mw:Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] will be deployed to all Wikibooks projects during the week of '''23 March 2026'''. This follows last year’s broader rollout across Wikimedia projects. We realized that Wikibooks was not included at the time, and we’re now addressing that to ensure consistency across all communities. The CampaignEvents extension provides tools to support event and campaign organization on-wiki, including features like on-wiki event registration and collaboration lists(global event list). We welcome any questions, feedback, or concerns you may have. We are also happy to support anyone interested in trying out the tools. ''Apologies if this message is not in your preferred language. If you’re able to help translate it for your community, please feel free to do so.'' <section end="message"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Udehb-WMF|Udehb-WMF]] ([[User talk:Udehb-WMF|dyskusja]]) 19:22, 19 mar 2026 (CET)</bdi> <!-- Wiadomość wysłana przez User:Udehb-WMF@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Udehb-WMF/sandbox/MM_target&oldid=30284073 --> == Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) == Hello everyone, This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>). '''The Change:'''<br /> Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''. '''What You Need To Do:'''<br /> To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search. '''Deadline:'''<br /> We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles. Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Wikipedysta:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Dyskusja wikipedysty:MediaWiki message delivery|dyskusja]]) 19:11, 3 kwi 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:ZI Jony@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 --> == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[Wikipedysta:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Dyskusja wikipedysty:MediaWiki message delivery|dyskusja]]) 02:57, 26 kwi 2026 (CEST) </bdi> <!-- Wiadomość wysłana przez User:Codename Noreste@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 19:14, 27 maj 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Keegan (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons == <bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|dyskusja]])</bdi> 19:11, 23 cze 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Codename Noreste@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="Message"/> '''Legal & Safety Contacts''' Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]]. <section end="Message"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 15:30, 25 cze 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Sannita (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 --> == Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}} You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}} [[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]]) 14:24, 24 lip 2026 (CEST) </bdi> <!-- Wiadomość wysłana przez User:DreamRimmer@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == Przełączenie serwerowni – Wasza wiki będzie niedługo w trybie tylko do odczytu == <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Przeczytaj w innym języku]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] [[foundation:|Wikimedia Foundation]] przełączy ruch na inną swoją serwerownię. Upewni to nas, że Wikipedia i inne strony Wikimedia będą zawsze online, nawet w przypadku kataklizmu. Cały ruch zostanie przełączony '''{{#time:j xg|2026-09-23|pl}}'''. Przełączanie rozpocznie się o '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-09-23T14:00|en}} {{#time:H:i e|2026-09-23T14:00}}]''' (17:00 CEST). Niestety, z powodu niektórych ograniczeń w [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], wszystkie operacje edycyjne muszą zostać przerwane podczas przełączenia. Przepraszamy za te utrudnienia. Będziemy pracować nad tym, aby je zminimalizować w przyszłości. Na wszystkich wiki na 30 minut przed zostanie wyświetlony banner, zanim ta operacja się zacznie. Będzie on widoczny aż do końca operacji przełączenia serwerowni. <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">You can contribute to the [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&task=view&language=&filter=&action=translate translation or proofreading] of this banner text.</span> '''Każdą wiki przez krótki czas będzie można tylko czytać, ale nie edytować.''' * Edytowanie nie będzie możliwe {{#time:j xg Y (l)|2026-09-23|pl}} przez maksymalnie godzinę. * Jeżeli spróbujesz edytować lub zapisywać zmiany w tym czasie, zobaczysz komunikat o błędzie. Mamy nadzieję, że żadne edycje nie zostaną utracone podczas tego czasu, ale nie możemy tego zagwarantować. Jeżeli zauważysz komunikat o błędzie, poczekaj aż wszystko wróci do normy. Będzie wtedy możliwe zapisanie zmian. Zalecamy jednak zrobienie kopii swoich zmian, na wszelki wypadek. ''Inne skutki'': * Zadania w tle będą wolniejsze, a niektóre mogą być przerywane. Czerwone linki mogą nie być aktualizowane tak szybko, jak zwykle. Jeżeli utworzysz artykuł, do którego prowadzi jakiś link, to ten link będzie dłużej czerwony niż zwykle. Część skryptów, uruchamiających się na dłużej, zostanie zatrzymanych. * Oczekujemy, że wdrożenia kodu będą miały miejsce jak w każdym innym tygodniu. Jednakże poszczególne fragmenty kodu mogą się zawiesić, jeżeli dana operacja będzie ich później potrzebować. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] będzie niedostępny przez około 90 minut. W razie konieczności terminy testu mogą się przesunąć. Możesz [[wikitech:Switch_Datacenter|zapoznać się z harmonogramem na wikitech.wikimedia.org]]. Wszelkie zmiany będą ogłoszone w tymże harmonogramie. '''Prosimy, podziel się tą informacją ze swoją społecznością.'''</div><section end="server-switch"/> [[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] 14:58, 15 wrz 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Trizek (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=30513874 --> == Your feedback wanted: Remove ''(Language link added:) and similar'' edits from Special:RecentChanges == ''(Apologies for posting in English. You can help by translating it)'' Hello, I’m Danny from [[:en:w:Wikimedia_Deutschland|Wikimedia Deutschland’s]] [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] team.<br/> We have been investigating and examining how Wikidata’s use in the [[Special:RecentChanges]] and [[Special:Watchlist]] pages can be made to be more useful, or less ‘noisy’ (fewer edits that have little value to the reader). We are currently exploring to make a change in the volume and the type of Wikidata edits that appear in these pages, and '''we need your feedback''' to help us ensure this is a positive change for the Wikis and won’t disrupt your workflows.<br/> Language links are also known as sitelinks or interlanguage links and describe when a Wikidata item is connected to a Wiki, adding it to the language dropdown tool for other connected Wikis. [[File:Types of Lang Link changes.png|x350px|frame|A variety of "Language Link" edits as seen in the Recent Changes feed]] The request for feedback is whether you support the removal of these language link edits from the Recent Changes and Watchlist feed, or would you oppose such a change and if so, why? Please share you thoughts on the dedicated '''[[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|metawiki Talk page]]'''. Further information about this change: [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Hide_Language_Link_edits]] Thank you for any participation or feedback you give, -- [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|User:Danny Benjafield (WMDE)]] 13:46, 25 wrz 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&oldid=31080832 --> == Wikidata Sitelink changes in Recent Changes and Watchlist == ''(Apologies for cross-posting in English, translating it will help spread the message)'' Editors on group 1 wikis, including Wikiquote, Wikibooks, Wikiversity, Wikivoyage, and Wikisource, will no longer see notifications on [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] and [[Special:Watchlist|Watchlist]] when a link to ''another'' language version of a page is added, removed, or changed in its Wikidata item. This change will begin on '''October 5 at 07:00 UTC''' as a two-week trial to reduce high-volume, low-value notifications and make higher-value changes easier to identify. Editors who rely on these notifications should be aware of the change and can share feedback or concerns on the [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Clearer Wikidata Edit Summaries/Hide Language Link edits|project]] or [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|talk page]].<br/>Please reach out if you have any questions, thank you! -- [[User:Danny_Benjafield_(WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] ([[User_talk:Danny_Benjafield_(WMDE)|talk]]) sent via [[Wikipedysta:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Dyskusja wikipedysty:MediaWiki message delivery|dyskusja]]) 14:42, 1 paź 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&oldid=31106967 --> == Poprawa błędów z wykorzystaniem sztucznej inteligencji == Witam Czy poprawianie błędów językowych, składniowych czy interpunkcyjnych - oraz nieścisłości w definicjach, objaśnieniach itp. za pomocą sztucznej inteligencji jak ChatGPT lub Claude jest dozwolone? [[Wikipedysta:YxiCode|YxiCode]] ([[Dyskusja wikipedysty:YxiCode|dyskusja]]) 19:27, 22 paź 2026 (CEST) :Pytam się ze względu na jakość mojego tematu: [[Matematyka dla ostatnich klas szkoły_podstawowej/Rodzaje liczb]]. AI naniosło m.in. zmianę struktury paru zdań oraz przebudowa niektórych objaśnień (duża część moich zdań jest zachowana). Także mam dylemat czy zatwierdzić te edycje. [[Wikipedysta:YxiCode|YxiCode]] ([[Dyskusja wikipedysty:YxiCode|dyskusja]]) 19:33, 22 paź 2026 (CEST) 7365epfatg62p7gxoc5x3i4sultvzvf 559859 559857 2026-10-22T18:22:36Z Persino 2851 /* Poprawa błędów z wykorzystaniem sztucznej inteligencji */ 559859 wikitext text/x-wiki {{Skrót|'''[[WB:BAR]]''', '''[[WB:Bot policy]]'''}}{{/Nagłówek}} <!-- =================== DYSKUSJE ========================= --> <!-- ============= Prosimy pisać poniżej ================== --> == Projekt nowej strony głównej == Zajmuję się projektem, który od dawna spędza nam sen z powiek. Jak wszystko będę miał gotowe, będzie można redagować, wstawiać, etc. W ramach [[Wikipedysta:Benjamin_E._Schneider/projektyy|tej strony]] podejmuję się działań: * przepisania kodu SG na nowoczesnego HTML-a bez rozwalania na szablony * unowocześniania interfejsu SG * zadbania o przyjazność dla użytkownika. Jeżeli będziecie mieli jakieś sugestie, napiszcie tutaj lub poprawcie na własną rękę. [[Wikipedysta:Benjamin E. Schneider|Benjamin E. Schneider]] ([[Dyskusja wikipedysty:Benjamin E. Schneider|dyskusja]]) 16:26, 6 sty 2026 (CET) :Czy będą wyróżnienia najlepszych podręczników jako wzory do naśladowania dla nowych twórców? Czy jednak będzie to pod jakąś podstroną? [[Wikipedysta:YxiCode|YxiCode]] ([[Dyskusja wikipedysty:YxiCode|dyskusja]]) 17:28, 18 paź 2026 (CEST) ::Nie zauważyłem globalnego bloka. Szkoda, przydałby się redesign ;( [[Wikipedysta:YxiCode|YxiCode]] ([[Dyskusja wikipedysty:YxiCode|dyskusja]]) 17:30, 18 paź 2026 (CEST) :::{{Ping|YxiCode}} Szablony zestawów są w: [[:Kategoria:Szablony nominacji książek/Nowe podręczniki miesiąca/Zestawy]] i [[:Kategoria:Szablony nominacji książek/Wyróżnienia książek miesiąca/Zestawy]], wybierane czasowo, mogę to dodać na stronę główną. A głosowanie odbywa się w: [[:Wikibooks:Wkład miesiąca/Aktualne głosowanie]]. Co mam zrobić, by było lepiej? [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 18:01, 18 paź 2026 (CEST) ::::Generalnie to układ strony jest bardzo zwarty i trudno skupić się na jednym kawałku informacji. Warto skrócić długie ciągi tekstu na krótkie podsumowania. Dodatkowo wprowadziłbym układ jedno-kolumnowy dla urządzeń mobilnych, gdyż widać że strona jest dosyć przestarzała. ::::Skrócenie ramek do najważniejszych informacji również wyeliminowałby problem potrzeby ich przewijania. ::::Co do szaty graficznej to warto się zająć tym później. Myślę, że obecna jest jeszcze OK ale warto ją zmienić w niedalekiej przyszłości. [[Wikipedysta:YxiCode|YxiCode]] ([[Dyskusja wikipedysty:YxiCode|dyskusja]]) 18:10, 18 paź 2026 (CEST) :::: {{Ping|YxiCode}} Strona główna jest przystosowana do urządzeń mobilnych. Na komputerze jest normalnie, a na telefonie jest układ jednokolumnowy! [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 18:14, 18 paź 2026 (CEST) :::::Rozumiem i przepraszam za niepoprawną informację. Nadal radziłbym, aby tekst nie był tak gęsty jak obecnie. [[Wikipedysta:YxiCode|YxiCode]] ([[Dyskusja wikipedysty:YxiCode|dyskusja]]) 18:18, 18 paź 2026 (CEST) ::::: {{Ping|YxiCode}} Co to znaczy w tym przypadku: '''gęsty'''! [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 18:21, 18 paź 2026 (CEST) ::::::Gęsty, czyli zawierający zbyt dużo informacji, które: ::::::* mogłyby być przeniesione do innych podstron, ::::::* streszczone. ::::::[[Wikipedysta:YxiCode|YxiCode]] ([[Dyskusja wikipedysty:YxiCode|dyskusja]]) 18:26, 18 paź 2026 (CEST) :::::: {{Ping|YxiCode}} No to nawet Ty możesz edytować te zestawy, a ja je umieszczę na stronie głównej, w postaci wybierania czasowego! [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 18:35, 18 paź 2026 (CEST) :::::::A szablony np. <nowiki>{{Strona główna/Wprowadzenie}}</nowiki>, to czy to też można zmieniać? [[Wikipedysta:YxiCode|YxiCode]] ([[Dyskusja wikipedysty:YxiCode|dyskusja]]) 18:38, 18 paź 2026 (CEST) ::::::: {{Ping|YxiCode}} Jest on zabezpieczony przed wandalizmami, więc tylko administratorzy mogą to edytować, ale możesz go zmieniać w brudnopisie! ::::::: {{Ping|Persino}} [[Wikipedysta:YxiCode/Brudnopis]] - Przeprowadziłem poprawki dla pierwszych dwóch ramek. Czy Twoim zdaniem jest w porządku? [[Wikipedysta:YxiCode|YxiCode]] ([[Dyskusja wikipedysty:YxiCode|dyskusja]]) 19:33, 18 paź 2026 (CEST) ::::::::{{Ping|YxiCode}} Jeszcze może być, ale wymaga poprawek! [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 00:24, 19 paź 2026 (CEST) :::::::::Co dokładnie, jakie poprawki? [[Wikipedysta:YxiCode|YxiCode]] ([[Dyskusja wikipedysty:YxiCode|dyskusja]]) 18:08, 19 paź 2026 (CEST) == Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 == Dear Wikimedia communities, We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year. ''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.'' In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects. We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community. 📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]] If you have questions about the project, please refer to the FAQs: * [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]] ''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]''''' ''Stay connected and receive updates:'' * [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel] * [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list] We look forward to collaborating with you and your community. '''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 20:44, 16 sty 2026 (CET) <!-- Wiadomość wysłana przez User:ZI Jony@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 --> == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> 22:01, 19 sty 2026 (CET) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Keegan (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == Sensowny tytuł podręcznika (na podstawie "Moje pierwsze akwarium") == Hej, mam problem, który spędza mi sen z powiek: tytuł podręcznika "Moje pierwsze akwarium". Na pewno super pomysł na podręcznik w naszych Wikibooks, podoba mi się. Ale ... co znaczy ten tytuł? Dlaczego nie po prostu "Akwarium" albo "Akwarium domowe"? Czy "moje" oznacza, że będzie jeszcze "twoje, nasze, ich itd.? Czy pierwsze oznacza, że będą jeszcze kolejne? Czy ten tytuł robi miejsce na jeszcze inny podręcznik o tej samej treści? Mam wielka prośbę - czy można ten tytuł zmienić na "Akwarium"? Byłoby super. Jeżeli nie da się tego zrobić programatycznie, to całą pracę związaną z przeróbką tytułu mogę wziąć na siebie. Co o tym myślicie? [[Wikipedysta:EdytaT|EdytaT]] ([[Dyskusja wikipedysty:EdytaT|dyskusja]]) 22:01, 24 sty 2026 (CET) :@[[Wikipedysta:EdytaT|EdytaT]] tak cały podręcznik i jego strony da się przynieść do nowej nazwy, aczkolwiek będzie trzeba przepatrzeć tekst, ponieważ tam nie da się zmienić automatycznie. Popieram Twoją propozycję, aby zmienić tytuł na „Akwarium”. Jeszcze dobrze jakby się wypowiedział @[[Wikipedysta:Persino|Persino]] :) [[Wikipedysta:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja wikipedysty:Igor123121|dyskusja]]) 11:09, 25 sty 2026 (CET) : {{Ping|EdytaT|Igor123121}} Macie rację! [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 11:15, 25 sty 2026 (CET) :Ja rozumiem, że "pierwsze" znaczy - "nie było wcześniej" oraz że "dla początkujących", a "moje" znaczy, że będzie wykonywał je czytelnik. Mimo to, nie widzę przeciwwskazań do zmiany nazwy. [[Wikipedysta:Wargo|Wargo]] ([[Dyskusja wikipedysty:Wargo|dyskusja]]) 12:15, 25 sty 2026 (CET) ::Hej, nie musisz mi tego tłumaczyć. Oczywiście, rozumiem "co autor miał na myśli" wybierając ten tytuł. Ale niestety brzmi on nieciekawie, żeby nie powiedzieć - infantylnie. Trochę tak, jak "Moja pierwsza czytanka", albo "Moja pierwsza malowanka". :):):) Dziękuje za twój głos i pozdrawiam serdecznie. [[Wikipedysta:EdytaT|EdytaT]] ([[Dyskusja wikipedysty:EdytaT|dyskusja]]) 13:59, 25 sty 2026 (CET) :::@[[Wikipedysta:EdytaT|EdytaT]] dokonałem przenosin :) Pozdrawiam! [[Wikipedysta:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja wikipedysty:Igor123121|dyskusja]]) 14:42, 25 sty 2026 (CET) ::::{{Ping|Igor123121|EdytaT}} Ukończyłem przenosiny użytkownika: {{Ping|Igor123121}}, książki: [[Moje pierwsze akwarium]], na: [[Akwarium]], jako dalsze potrzebne operacje, sprawdzając również linkujące... [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 15:31, 25 sty 2026 (CET) :::::Dziękuję! [[Wikipedysta:EdytaT|EdytaT]] ([[Dyskusja wikipedysty:EdytaT|dyskusja]]) 18:27, 25 sty 2026 (CET) *Samo przeniesienie popieram ale po co kasować przekierowania? A co jeśli ktoś linkował do nas? [[Wikipedysta:Marek Mazurkiewicz|Marek Mazurkiewicz]] ([[Dyskusja wikipedysty:Marek Mazurkiewicz|dyskusja]]) 06:57, 26 sty 2026 (CET) == Nazewnictwo artykułów (na podst. "Język pruski dla początkujących") == Hej, jest jeszcze jeden tytuł, który nie pasuje do innych z dziedziny języków: "Język pruski dla początkujących". Prawie wszystkie inne tytuły to po prostu "Hiszpański", "Japoński", "Szwedzki" itd. Czy można zmienić nazwę na "Pruski"? A informacja, że chodzi o początkujących wynika per se z tytułów rozdziałów. Tak też nakazują nasze Wikibookowe reguły, cyt. fragment z "Pomoc" - "Nazewnictwo"<br> ;''Przykłady poprawnych tytułów:<br>'' ''Angielski<br>'' ''Mikrobiologia<br>'' ;''Przykłady niepoprawnych tytułów:<br>'' ''Język Angielski od Podstaw<br>'' ''Historia Polski od Mieszka I do Lecha Wałęsy<br>'' ''Mikrobiologia:Wstęp do nauki o mikroorganizmach<br>'' ''Nie należy stosować w nazwach podręczników własnych określeń, specyficznych tytułów, np. "Mój przewodnik po Beskidzie Wyspowym" albo "Trudna sztuka chirurgii". Takie podtytuły mogą się ewentualnie znaleźć na stronie tytułowej lub w spisie treści.<br>'' Jeżeli nie da się tego zrobić programatycznie, to całą pracę związaną z przeróbką tytułu mogę wziąć na siebie. Co o tym myślicie? [[Wikipedysta:EdytaT|EdytaT]] ([[Dyskusja wikipedysty:EdytaT|dyskusja]]) 22:20, 26 sty 2026 (CET) :Już przeniosłem książkę: [[Język pruski dla początkujących]], pod adres: [[Pruski]], sprawdzając jednocześnie linkujące, ale na szczęście ich nie było. [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 23:10, 26 sty 2026 (CET) ::Linkujace w wikimediach to nie wszystko. Mógłbyś zostawiać przekierowania? [[Wikipedysta:Marek Mazurkiewicz|Marek Mazurkiewicz]] ([[Dyskusja wikipedysty:Marek Mazurkiewicz|dyskusja]]) 07:49, 28 sty 2026 (CET) : Dziękuję! {{Brak podpisu|EdytaT}} == Tłumaczenie książek przez AI == Co o tym myślicie? Mam coś na kształt książki na temat języka Scheme: * https://lips.js.org/docs/category/introduction-to-scheme Myślałem, aby przetłumaczyć na język polski. Treść jest na licencji CC-BY-SA. Na stronie [[Lisp]] jest bardzo mało treści. Mój tekst jest nawet bardziej kompletny niż [[:en:Scheme Programming]]. Nie wiem, czy znajdę czas, aby przetłumaczyć ręcznie. [[Wikipedysta:Jcubic|Jcubic]] ([[Dyskusja wikipedysty:Jcubic|dyskusja]]) 22:15, 17 mar 2026 (CET) * Nawet dobry sposób, można w ten właśnie sposób przetłumaczyć tę pozycję... [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 22:18, 17 mar 2026 (CET) == <span lang="en" dir="ltr">Upcoming deployment of CampaignEvents extension to Wikibooks</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="message"/> Hello everyone, We are writing to inform you that the [[mw:Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] will be deployed to all Wikibooks projects during the week of '''23 March 2026'''. This follows last year’s broader rollout across Wikimedia projects. We realized that Wikibooks was not included at the time, and we’re now addressing that to ensure consistency across all communities. The CampaignEvents extension provides tools to support event and campaign organization on-wiki, including features like on-wiki event registration and collaboration lists(global event list). We welcome any questions, feedback, or concerns you may have. We are also happy to support anyone interested in trying out the tools. ''Apologies if this message is not in your preferred language. If you’re able to help translate it for your community, please feel free to do so.'' <section end="message"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Udehb-WMF|Udehb-WMF]] ([[User talk:Udehb-WMF|dyskusja]]) 19:22, 19 mar 2026 (CET)</bdi> <!-- Wiadomość wysłana przez User:Udehb-WMF@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Udehb-WMF/sandbox/MM_target&oldid=30284073 --> == Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) == Hello everyone, This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>). '''The Change:'''<br /> Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''. '''What You Need To Do:'''<br /> To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search. '''Deadline:'''<br /> We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles. Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Wikipedysta:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Dyskusja wikipedysty:MediaWiki message delivery|dyskusja]]) 19:11, 3 kwi 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:ZI Jony@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 --> == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[Wikipedysta:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Dyskusja wikipedysty:MediaWiki message delivery|dyskusja]]) 02:57, 26 kwi 2026 (CEST) </bdi> <!-- Wiadomość wysłana przez User:Codename Noreste@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 19:14, 27 maj 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Keegan (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons == <bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|dyskusja]])</bdi> 19:11, 23 cze 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Codename Noreste@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="Message"/> '''Legal & Safety Contacts''' Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]]. <section end="Message"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 15:30, 25 cze 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Sannita (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 --> == Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}} You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}} [[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]]) 14:24, 24 lip 2026 (CEST) </bdi> <!-- Wiadomość wysłana przez User:DreamRimmer@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == Przełączenie serwerowni – Wasza wiki będzie niedługo w trybie tylko do odczytu == <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Przeczytaj w innym języku]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] [[foundation:|Wikimedia Foundation]] przełączy ruch na inną swoją serwerownię. Upewni to nas, że Wikipedia i inne strony Wikimedia będą zawsze online, nawet w przypadku kataklizmu. Cały ruch zostanie przełączony '''{{#time:j xg|2026-09-23|pl}}'''. Przełączanie rozpocznie się o '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-09-23T14:00|en}} {{#time:H:i e|2026-09-23T14:00}}]''' (17:00 CEST). Niestety, z powodu niektórych ograniczeń w [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], wszystkie operacje edycyjne muszą zostać przerwane podczas przełączenia. Przepraszamy za te utrudnienia. Będziemy pracować nad tym, aby je zminimalizować w przyszłości. Na wszystkich wiki na 30 minut przed zostanie wyświetlony banner, zanim ta operacja się zacznie. Będzie on widoczny aż do końca operacji przełączenia serwerowni. <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">You can contribute to the [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&task=view&language=&filter=&action=translate translation or proofreading] of this banner text.</span> '''Każdą wiki przez krótki czas będzie można tylko czytać, ale nie edytować.''' * Edytowanie nie będzie możliwe {{#time:j xg Y (l)|2026-09-23|pl}} przez maksymalnie godzinę. * Jeżeli spróbujesz edytować lub zapisywać zmiany w tym czasie, zobaczysz komunikat o błędzie. Mamy nadzieję, że żadne edycje nie zostaną utracone podczas tego czasu, ale nie możemy tego zagwarantować. Jeżeli zauważysz komunikat o błędzie, poczekaj aż wszystko wróci do normy. Będzie wtedy możliwe zapisanie zmian. Zalecamy jednak zrobienie kopii swoich zmian, na wszelki wypadek. ''Inne skutki'': * Zadania w tle będą wolniejsze, a niektóre mogą być przerywane. Czerwone linki mogą nie być aktualizowane tak szybko, jak zwykle. Jeżeli utworzysz artykuł, do którego prowadzi jakiś link, to ten link będzie dłużej czerwony niż zwykle. Część skryptów, uruchamiających się na dłużej, zostanie zatrzymanych. * Oczekujemy, że wdrożenia kodu będą miały miejsce jak w każdym innym tygodniu. Jednakże poszczególne fragmenty kodu mogą się zawiesić, jeżeli dana operacja będzie ich później potrzebować. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] będzie niedostępny przez około 90 minut. W razie konieczności terminy testu mogą się przesunąć. Możesz [[wikitech:Switch_Datacenter|zapoznać się z harmonogramem na wikitech.wikimedia.org]]. Wszelkie zmiany będą ogłoszone w tymże harmonogramie. '''Prosimy, podziel się tą informacją ze swoją społecznością.'''</div><section end="server-switch"/> [[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] 14:58, 15 wrz 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Trizek (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=30513874 --> == Your feedback wanted: Remove ''(Language link added:) and similar'' edits from Special:RecentChanges == ''(Apologies for posting in English. You can help by translating it)'' Hello, I’m Danny from [[:en:w:Wikimedia_Deutschland|Wikimedia Deutschland’s]] [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] team.<br/> We have been investigating and examining how Wikidata’s use in the [[Special:RecentChanges]] and [[Special:Watchlist]] pages can be made to be more useful, or less ‘noisy’ (fewer edits that have little value to the reader). We are currently exploring to make a change in the volume and the type of Wikidata edits that appear in these pages, and '''we need your feedback''' to help us ensure this is a positive change for the Wikis and won’t disrupt your workflows.<br/> Language links are also known as sitelinks or interlanguage links and describe when a Wikidata item is connected to a Wiki, adding it to the language dropdown tool for other connected Wikis. [[File:Types of Lang Link changes.png|x350px|frame|A variety of "Language Link" edits as seen in the Recent Changes feed]] The request for feedback is whether you support the removal of these language link edits from the Recent Changes and Watchlist feed, or would you oppose such a change and if so, why? Please share you thoughts on the dedicated '''[[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|metawiki Talk page]]'''. Further information about this change: [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Hide_Language_Link_edits]] Thank you for any participation or feedback you give, -- [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|User:Danny Benjafield (WMDE)]] 13:46, 25 wrz 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&oldid=31080832 --> == Wikidata Sitelink changes in Recent Changes and Watchlist == ''(Apologies for cross-posting in English, translating it will help spread the message)'' Editors on group 1 wikis, including Wikiquote, Wikibooks, Wikiversity, Wikivoyage, and Wikisource, will no longer see notifications on [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] and [[Special:Watchlist|Watchlist]] when a link to ''another'' language version of a page is added, removed, or changed in its Wikidata item. This change will begin on '''October 5 at 07:00 UTC''' as a two-week trial to reduce high-volume, low-value notifications and make higher-value changes easier to identify. Editors who rely on these notifications should be aware of the change and can share feedback or concerns on the [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Clearer Wikidata Edit Summaries/Hide Language Link edits|project]] or [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|talk page]].<br/>Please reach out if you have any questions, thank you! -- [[User:Danny_Benjafield_(WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] ([[User_talk:Danny_Benjafield_(WMDE)|talk]]) sent via [[Wikipedysta:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Dyskusja wikipedysty:MediaWiki message delivery|dyskusja]]) 14:42, 1 paź 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&oldid=31106967 --> == Poprawa błędów z wykorzystaniem sztucznej inteligencji == Witam Czy poprawianie błędów językowych, składniowych czy interpunkcyjnych - oraz nieścisłości w definicjach, objaśnieniach itp. za pomocą sztucznej inteligencji jak ChatGPT lub Claude jest dozwolone? [[Wikipedysta:YxiCode|YxiCode]] ([[Dyskusja wikipedysty:YxiCode|dyskusja]]) 19:27, 22 paź 2026 (CEST) :Pytam się ze względu na jakość mojego tematu: [[Matematyka dla ostatnich klas szkoły_podstawowej/Rodzaje liczb]]. AI naniosło m.in. zmianę struktury paru zdań oraz przebudowa niektórych objaśnień (duża część moich zdań jest zachowana). Także mam dylemat czy zatwierdzić te edycje. [[Wikipedysta:YxiCode|YxiCode]] ([[Dyskusja wikipedysty:YxiCode|dyskusja]]) 19:33, 22 paź 2026 (CEST) :: {{Ping|YxiCode}} Pod warunkiem, że jeżeli ty będziesz właściwym autorem, i czytaj, co drukuje sztuczna inteligencja! [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 20:22, 22 paź 2026 (CEST) 5zvve7yxpo90sbou5hh538y20zwyt4k 559860 559859 2026-10-22T18:25:33Z YxiCode 34510 /* Poprawa błędów z wykorzystaniem sztucznej inteligencji */ Odpowiedź 559860 wikitext text/x-wiki {{Skrót|'''[[WB:BAR]]''', '''[[WB:Bot policy]]'''}}{{/Nagłówek}} <!-- =================== DYSKUSJE ========================= --> <!-- ============= Prosimy pisać poniżej ================== --> == Projekt nowej strony głównej == Zajmuję się projektem, który od dawna spędza nam sen z powiek. Jak wszystko będę miał gotowe, będzie można redagować, wstawiać, etc. W ramach [[Wikipedysta:Benjamin_E._Schneider/projektyy|tej strony]] podejmuję się działań: * przepisania kodu SG na nowoczesnego HTML-a bez rozwalania na szablony * unowocześniania interfejsu SG * zadbania o przyjazność dla użytkownika. Jeżeli będziecie mieli jakieś sugestie, napiszcie tutaj lub poprawcie na własną rękę. [[Wikipedysta:Benjamin E. Schneider|Benjamin E. Schneider]] ([[Dyskusja wikipedysty:Benjamin E. Schneider|dyskusja]]) 16:26, 6 sty 2026 (CET) :Czy będą wyróżnienia najlepszych podręczników jako wzory do naśladowania dla nowych twórców? Czy jednak będzie to pod jakąś podstroną? [[Wikipedysta:YxiCode|YxiCode]] ([[Dyskusja wikipedysty:YxiCode|dyskusja]]) 17:28, 18 paź 2026 (CEST) ::Nie zauważyłem globalnego bloka. Szkoda, przydałby się redesign ;( [[Wikipedysta:YxiCode|YxiCode]] ([[Dyskusja wikipedysty:YxiCode|dyskusja]]) 17:30, 18 paź 2026 (CEST) :::{{Ping|YxiCode}} Szablony zestawów są w: [[:Kategoria:Szablony nominacji książek/Nowe podręczniki miesiąca/Zestawy]] i [[:Kategoria:Szablony nominacji książek/Wyróżnienia książek miesiąca/Zestawy]], wybierane czasowo, mogę to dodać na stronę główną. A głosowanie odbywa się w: [[:Wikibooks:Wkład miesiąca/Aktualne głosowanie]]. Co mam zrobić, by było lepiej? [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 18:01, 18 paź 2026 (CEST) ::::Generalnie to układ strony jest bardzo zwarty i trudno skupić się na jednym kawałku informacji. Warto skrócić długie ciągi tekstu na krótkie podsumowania. Dodatkowo wprowadziłbym układ jedno-kolumnowy dla urządzeń mobilnych, gdyż widać że strona jest dosyć przestarzała. ::::Skrócenie ramek do najważniejszych informacji również wyeliminowałby problem potrzeby ich przewijania. ::::Co do szaty graficznej to warto się zająć tym później. Myślę, że obecna jest jeszcze OK ale warto ją zmienić w niedalekiej przyszłości. [[Wikipedysta:YxiCode|YxiCode]] ([[Dyskusja wikipedysty:YxiCode|dyskusja]]) 18:10, 18 paź 2026 (CEST) :::: {{Ping|YxiCode}} Strona główna jest przystosowana do urządzeń mobilnych. Na komputerze jest normalnie, a na telefonie jest układ jednokolumnowy! [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 18:14, 18 paź 2026 (CEST) :::::Rozumiem i przepraszam za niepoprawną informację. Nadal radziłbym, aby tekst nie był tak gęsty jak obecnie. [[Wikipedysta:YxiCode|YxiCode]] ([[Dyskusja wikipedysty:YxiCode|dyskusja]]) 18:18, 18 paź 2026 (CEST) ::::: {{Ping|YxiCode}} Co to znaczy w tym przypadku: '''gęsty'''! [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 18:21, 18 paź 2026 (CEST) ::::::Gęsty, czyli zawierający zbyt dużo informacji, które: ::::::* mogłyby być przeniesione do innych podstron, ::::::* streszczone. ::::::[[Wikipedysta:YxiCode|YxiCode]] ([[Dyskusja wikipedysty:YxiCode|dyskusja]]) 18:26, 18 paź 2026 (CEST) :::::: {{Ping|YxiCode}} No to nawet Ty możesz edytować te zestawy, a ja je umieszczę na stronie głównej, w postaci wybierania czasowego! [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 18:35, 18 paź 2026 (CEST) :::::::A szablony np. <nowiki>{{Strona główna/Wprowadzenie}}</nowiki>, to czy to też można zmieniać? [[Wikipedysta:YxiCode|YxiCode]] ([[Dyskusja wikipedysty:YxiCode|dyskusja]]) 18:38, 18 paź 2026 (CEST) ::::::: {{Ping|YxiCode}} Jest on zabezpieczony przed wandalizmami, więc tylko administratorzy mogą to edytować, ale możesz go zmieniać w brudnopisie! ::::::: {{Ping|Persino}} [[Wikipedysta:YxiCode/Brudnopis]] - Przeprowadziłem poprawki dla pierwszych dwóch ramek. Czy Twoim zdaniem jest w porządku? [[Wikipedysta:YxiCode|YxiCode]] ([[Dyskusja wikipedysty:YxiCode|dyskusja]]) 19:33, 18 paź 2026 (CEST) ::::::::{{Ping|YxiCode}} Jeszcze może być, ale wymaga poprawek! [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 00:24, 19 paź 2026 (CEST) :::::::::Co dokładnie, jakie poprawki? [[Wikipedysta:YxiCode|YxiCode]] ([[Dyskusja wikipedysty:YxiCode|dyskusja]]) 18:08, 19 paź 2026 (CEST) == Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 == Dear Wikimedia communities, We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year. ''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.'' In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects. We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community. 📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]] If you have questions about the project, please refer to the FAQs: * [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]] ''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]''''' ''Stay connected and receive updates:'' * [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel] * [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list] We look forward to collaborating with you and your community. '''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 20:44, 16 sty 2026 (CET) <!-- Wiadomość wysłana przez User:ZI Jony@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 --> == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> 22:01, 19 sty 2026 (CET) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Keegan (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == Sensowny tytuł podręcznika (na podstawie "Moje pierwsze akwarium") == Hej, mam problem, który spędza mi sen z powiek: tytuł podręcznika "Moje pierwsze akwarium". Na pewno super pomysł na podręcznik w naszych Wikibooks, podoba mi się. Ale ... co znaczy ten tytuł? Dlaczego nie po prostu "Akwarium" albo "Akwarium domowe"? Czy "moje" oznacza, że będzie jeszcze "twoje, nasze, ich itd.? Czy pierwsze oznacza, że będą jeszcze kolejne? Czy ten tytuł robi miejsce na jeszcze inny podręcznik o tej samej treści? Mam wielka prośbę - czy można ten tytuł zmienić na "Akwarium"? Byłoby super. Jeżeli nie da się tego zrobić programatycznie, to całą pracę związaną z przeróbką tytułu mogę wziąć na siebie. Co o tym myślicie? [[Wikipedysta:EdytaT|EdytaT]] ([[Dyskusja wikipedysty:EdytaT|dyskusja]]) 22:01, 24 sty 2026 (CET) :@[[Wikipedysta:EdytaT|EdytaT]] tak cały podręcznik i jego strony da się przynieść do nowej nazwy, aczkolwiek będzie trzeba przepatrzeć tekst, ponieważ tam nie da się zmienić automatycznie. Popieram Twoją propozycję, aby zmienić tytuł na „Akwarium”. Jeszcze dobrze jakby się wypowiedział @[[Wikipedysta:Persino|Persino]] :) [[Wikipedysta:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja wikipedysty:Igor123121|dyskusja]]) 11:09, 25 sty 2026 (CET) : {{Ping|EdytaT|Igor123121}} Macie rację! [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 11:15, 25 sty 2026 (CET) :Ja rozumiem, że "pierwsze" znaczy - "nie było wcześniej" oraz że "dla początkujących", a "moje" znaczy, że będzie wykonywał je czytelnik. Mimo to, nie widzę przeciwwskazań do zmiany nazwy. [[Wikipedysta:Wargo|Wargo]] ([[Dyskusja wikipedysty:Wargo|dyskusja]]) 12:15, 25 sty 2026 (CET) ::Hej, nie musisz mi tego tłumaczyć. Oczywiście, rozumiem "co autor miał na myśli" wybierając ten tytuł. Ale niestety brzmi on nieciekawie, żeby nie powiedzieć - infantylnie. Trochę tak, jak "Moja pierwsza czytanka", albo "Moja pierwsza malowanka". :):):) Dziękuje za twój głos i pozdrawiam serdecznie. [[Wikipedysta:EdytaT|EdytaT]] ([[Dyskusja wikipedysty:EdytaT|dyskusja]]) 13:59, 25 sty 2026 (CET) :::@[[Wikipedysta:EdytaT|EdytaT]] dokonałem przenosin :) Pozdrawiam! [[Wikipedysta:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja wikipedysty:Igor123121|dyskusja]]) 14:42, 25 sty 2026 (CET) ::::{{Ping|Igor123121|EdytaT}} Ukończyłem przenosiny użytkownika: {{Ping|Igor123121}}, książki: [[Moje pierwsze akwarium]], na: [[Akwarium]], jako dalsze potrzebne operacje, sprawdzając również linkujące... [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 15:31, 25 sty 2026 (CET) :::::Dziękuję! [[Wikipedysta:EdytaT|EdytaT]] ([[Dyskusja wikipedysty:EdytaT|dyskusja]]) 18:27, 25 sty 2026 (CET) *Samo przeniesienie popieram ale po co kasować przekierowania? A co jeśli ktoś linkował do nas? [[Wikipedysta:Marek Mazurkiewicz|Marek Mazurkiewicz]] ([[Dyskusja wikipedysty:Marek Mazurkiewicz|dyskusja]]) 06:57, 26 sty 2026 (CET) == Nazewnictwo artykułów (na podst. "Język pruski dla początkujących") == Hej, jest jeszcze jeden tytuł, który nie pasuje do innych z dziedziny języków: "Język pruski dla początkujących". Prawie wszystkie inne tytuły to po prostu "Hiszpański", "Japoński", "Szwedzki" itd. Czy można zmienić nazwę na "Pruski"? A informacja, że chodzi o początkujących wynika per se z tytułów rozdziałów. Tak też nakazują nasze Wikibookowe reguły, cyt. fragment z "Pomoc" - "Nazewnictwo"<br> ;''Przykłady poprawnych tytułów:<br>'' ''Angielski<br>'' ''Mikrobiologia<br>'' ;''Przykłady niepoprawnych tytułów:<br>'' ''Język Angielski od Podstaw<br>'' ''Historia Polski od Mieszka I do Lecha Wałęsy<br>'' ''Mikrobiologia:Wstęp do nauki o mikroorganizmach<br>'' ''Nie należy stosować w nazwach podręczników własnych określeń, specyficznych tytułów, np. "Mój przewodnik po Beskidzie Wyspowym" albo "Trudna sztuka chirurgii". Takie podtytuły mogą się ewentualnie znaleźć na stronie tytułowej lub w spisie treści.<br>'' Jeżeli nie da się tego zrobić programatycznie, to całą pracę związaną z przeróbką tytułu mogę wziąć na siebie. Co o tym myślicie? [[Wikipedysta:EdytaT|EdytaT]] ([[Dyskusja wikipedysty:EdytaT|dyskusja]]) 22:20, 26 sty 2026 (CET) :Już przeniosłem książkę: [[Język pruski dla początkujących]], pod adres: [[Pruski]], sprawdzając jednocześnie linkujące, ale na szczęście ich nie było. [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 23:10, 26 sty 2026 (CET) ::Linkujace w wikimediach to nie wszystko. Mógłbyś zostawiać przekierowania? [[Wikipedysta:Marek Mazurkiewicz|Marek Mazurkiewicz]] ([[Dyskusja wikipedysty:Marek Mazurkiewicz|dyskusja]]) 07:49, 28 sty 2026 (CET) : Dziękuję! {{Brak podpisu|EdytaT}} == Tłumaczenie książek przez AI == Co o tym myślicie? Mam coś na kształt książki na temat języka Scheme: * https://lips.js.org/docs/category/introduction-to-scheme Myślałem, aby przetłumaczyć na język polski. Treść jest na licencji CC-BY-SA. Na stronie [[Lisp]] jest bardzo mało treści. Mój tekst jest nawet bardziej kompletny niż [[:en:Scheme Programming]]. Nie wiem, czy znajdę czas, aby przetłumaczyć ręcznie. [[Wikipedysta:Jcubic|Jcubic]] ([[Dyskusja wikipedysty:Jcubic|dyskusja]]) 22:15, 17 mar 2026 (CET) * Nawet dobry sposób, można w ten właśnie sposób przetłumaczyć tę pozycję... [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 22:18, 17 mar 2026 (CET) == <span lang="en" dir="ltr">Upcoming deployment of CampaignEvents extension to Wikibooks</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="message"/> Hello everyone, We are writing to inform you that the [[mw:Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] will be deployed to all Wikibooks projects during the week of '''23 March 2026'''. This follows last year’s broader rollout across Wikimedia projects. We realized that Wikibooks was not included at the time, and we’re now addressing that to ensure consistency across all communities. The CampaignEvents extension provides tools to support event and campaign organization on-wiki, including features like on-wiki event registration and collaboration lists(global event list). We welcome any questions, feedback, or concerns you may have. We are also happy to support anyone interested in trying out the tools. ''Apologies if this message is not in your preferred language. If you’re able to help translate it for your community, please feel free to do so.'' <section end="message"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Udehb-WMF|Udehb-WMF]] ([[User talk:Udehb-WMF|dyskusja]]) 19:22, 19 mar 2026 (CET)</bdi> <!-- Wiadomość wysłana przez User:Udehb-WMF@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Udehb-WMF/sandbox/MM_target&oldid=30284073 --> == Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) == Hello everyone, This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>). '''The Change:'''<br /> Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''. '''What You Need To Do:'''<br /> To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search. '''Deadline:'''<br /> We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles. Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Wikipedysta:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Dyskusja wikipedysty:MediaWiki message delivery|dyskusja]]) 19:11, 3 kwi 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:ZI Jony@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 --> == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[Wikipedysta:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Dyskusja wikipedysty:MediaWiki message delivery|dyskusja]]) 02:57, 26 kwi 2026 (CEST) </bdi> <!-- Wiadomość wysłana przez User:Codename Noreste@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 19:14, 27 maj 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Keegan (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons == <bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|dyskusja]])</bdi> 19:11, 23 cze 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Codename Noreste@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="Message"/> '''Legal & Safety Contacts''' Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]]. <section end="Message"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 15:30, 25 cze 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Sannita (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 --> == Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}} You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}} [[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]]) 14:24, 24 lip 2026 (CEST) </bdi> <!-- Wiadomość wysłana przez User:DreamRimmer@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == Przełączenie serwerowni – Wasza wiki będzie niedługo w trybie tylko do odczytu == <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Przeczytaj w innym języku]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] [[foundation:|Wikimedia Foundation]] przełączy ruch na inną swoją serwerownię. Upewni to nas, że Wikipedia i inne strony Wikimedia będą zawsze online, nawet w przypadku kataklizmu. Cały ruch zostanie przełączony '''{{#time:j xg|2026-09-23|pl}}'''. Przełączanie rozpocznie się o '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-09-23T14:00|en}} {{#time:H:i e|2026-09-23T14:00}}]''' (17:00 CEST). Niestety, z powodu niektórych ograniczeń w [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], wszystkie operacje edycyjne muszą zostać przerwane podczas przełączenia. Przepraszamy za te utrudnienia. Będziemy pracować nad tym, aby je zminimalizować w przyszłości. Na wszystkich wiki na 30 minut przed zostanie wyświetlony banner, zanim ta operacja się zacznie. Będzie on widoczny aż do końca operacji przełączenia serwerowni. <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">You can contribute to the [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&task=view&language=&filter=&action=translate translation or proofreading] of this banner text.</span> '''Każdą wiki przez krótki czas będzie można tylko czytać, ale nie edytować.''' * Edytowanie nie będzie możliwe {{#time:j xg Y (l)|2026-09-23|pl}} przez maksymalnie godzinę. * Jeżeli spróbujesz edytować lub zapisywać zmiany w tym czasie, zobaczysz komunikat o błędzie. Mamy nadzieję, że żadne edycje nie zostaną utracone podczas tego czasu, ale nie możemy tego zagwarantować. Jeżeli zauważysz komunikat o błędzie, poczekaj aż wszystko wróci do normy. Będzie wtedy możliwe zapisanie zmian. Zalecamy jednak zrobienie kopii swoich zmian, na wszelki wypadek. ''Inne skutki'': * Zadania w tle będą wolniejsze, a niektóre mogą być przerywane. Czerwone linki mogą nie być aktualizowane tak szybko, jak zwykle. Jeżeli utworzysz artykuł, do którego prowadzi jakiś link, to ten link będzie dłużej czerwony niż zwykle. Część skryptów, uruchamiających się na dłużej, zostanie zatrzymanych. * Oczekujemy, że wdrożenia kodu będą miały miejsce jak w każdym innym tygodniu. Jednakże poszczególne fragmenty kodu mogą się zawiesić, jeżeli dana operacja będzie ich później potrzebować. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] będzie niedostępny przez około 90 minut. W razie konieczności terminy testu mogą się przesunąć. Możesz [[wikitech:Switch_Datacenter|zapoznać się z harmonogramem na wikitech.wikimedia.org]]. Wszelkie zmiany będą ogłoszone w tymże harmonogramie. '''Prosimy, podziel się tą informacją ze swoją społecznością.'''</div><section end="server-switch"/> [[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] 14:58, 15 wrz 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Trizek (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=30513874 --> == Your feedback wanted: Remove ''(Language link added:) and similar'' edits from Special:RecentChanges == ''(Apologies for posting in English. You can help by translating it)'' Hello, I’m Danny from [[:en:w:Wikimedia_Deutschland|Wikimedia Deutschland’s]] [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] team.<br/> We have been investigating and examining how Wikidata’s use in the [[Special:RecentChanges]] and [[Special:Watchlist]] pages can be made to be more useful, or less ‘noisy’ (fewer edits that have little value to the reader). We are currently exploring to make a change in the volume and the type of Wikidata edits that appear in these pages, and '''we need your feedback''' to help us ensure this is a positive change for the Wikis and won’t disrupt your workflows.<br/> Language links are also known as sitelinks or interlanguage links and describe when a Wikidata item is connected to a Wiki, adding it to the language dropdown tool for other connected Wikis. [[File:Types of Lang Link changes.png|x350px|frame|A variety of "Language Link" edits as seen in the Recent Changes feed]] The request for feedback is whether you support the removal of these language link edits from the Recent Changes and Watchlist feed, or would you oppose such a change and if so, why? Please share you thoughts on the dedicated '''[[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|metawiki Talk page]]'''. Further information about this change: [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Hide_Language_Link_edits]] Thank you for any participation or feedback you give, -- [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|User:Danny Benjafield (WMDE)]] 13:46, 25 wrz 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&oldid=31080832 --> == Wikidata Sitelink changes in Recent Changes and Watchlist == ''(Apologies for cross-posting in English, translating it will help spread the message)'' Editors on group 1 wikis, including Wikiquote, Wikibooks, Wikiversity, Wikivoyage, and Wikisource, will no longer see notifications on [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] and [[Special:Watchlist|Watchlist]] when a link to ''another'' language version of a page is added, removed, or changed in its Wikidata item. This change will begin on '''October 5 at 07:00 UTC''' as a two-week trial to reduce high-volume, low-value notifications and make higher-value changes easier to identify. Editors who rely on these notifications should be aware of the change and can share feedback or concerns on the [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Clearer Wikidata Edit Summaries/Hide Language Link edits|project]] or [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|talk page]].<br/>Please reach out if you have any questions, thank you! -- [[User:Danny_Benjafield_(WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] ([[User_talk:Danny_Benjafield_(WMDE)|talk]]) sent via [[Wikipedysta:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Dyskusja wikipedysty:MediaWiki message delivery|dyskusja]]) 14:42, 1 paź 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&oldid=31106967 --> == Poprawa błędów z wykorzystaniem sztucznej inteligencji == Witam Czy poprawianie błędów językowych, składniowych czy interpunkcyjnych - oraz nieścisłości w definicjach, objaśnieniach itp. za pomocą sztucznej inteligencji jak ChatGPT lub Claude jest dozwolone? [[Wikipedysta:YxiCode|YxiCode]] ([[Dyskusja wikipedysty:YxiCode|dyskusja]]) 19:27, 22 paź 2026 (CEST) :Pytam się ze względu na jakość mojego tematu: [[Matematyka dla ostatnich klas szkoły_podstawowej/Rodzaje liczb]]. AI naniosło m.in. zmianę struktury paru zdań oraz przebudowa niektórych objaśnień (duża część moich zdań jest zachowana). Także mam dylemat czy zatwierdzić te edycje. [[Wikipedysta:YxiCode|YxiCode]] ([[Dyskusja wikipedysty:YxiCode|dyskusja]]) 19:33, 22 paź 2026 (CEST) :: {{Ping|YxiCode}} Pod warunkiem, że jeżeli ty będziesz właściwym autorem, i czytaj, co drukuje sztuczna inteligencja! [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 20:22, 22 paź 2026 (CEST) :::Dobrze [[Wikipedysta:YxiCode|YxiCode]] ([[Dyskusja wikipedysty:YxiCode|dyskusja]]) 20:25, 22 paź 2026 (CEST) t6or3x2b6a452hu3bhbsxi0ui8wqd76 828 58949 559834 557781 2026-10-22T12:47:07Z Persino 2851 559834 Scribunto text/plain local p={}; local function GranicznieSzereg(wzor,czy_granicznie) return (czy_granicznie and "^" or "")..wzor..(czy_granicznie and "$" or ""); end; function p.ZnakiSpecjalneAnulowaniaIchZnaczeniaTagowegoMediaWiki(szablon) local specjalne_modul=mw.loadData("Module:Specjalne/dane"); local tab_specjalne_znaki=specjalne_modul.szablony_anulowania_znaczeniowego_tagowego_mediawiki; szablon=mw.ustring.gsub(szablon,"[<>]",tab_specjalne_znaki); return szablon; end; p["UsuńŚciśleOkreśloneKategorie"]=function(frame) local parametry_modul=require("Module:Parametry"); local PobierzParametr=parametry_modul.PobierzParametr(frame); local tekst=PobierzParametr("tekst") or PobierzParametr(1); local kategoria=PobierzParametr("kategoria") or PobierzParametr(2) if(kategoria)then kategoria=mw.ustring.gsub(kategoria,"^[%s_]*",""); kategoria=mw.ustring.gsub(kategoria,"[%s_]*$",""); kategoria=mw.ustring.gsub(kategoria,"[%s_]+","[%%s_]+"); else kategoria="([^%[%]|]*)"; end; local czy_granicznie=PobierzParametr("granicznie") or PobierzParametr(3); czy_granicznie=parametry_modul.CzyTak(czy_granicznie); local nazwy_np_modul=mw.loadData("Module:Nazwy/Np"); local category=nazwy_np_modul.Category; local wzorcategory=require("Module:Techniczne")["WzórDanejPrzestrzeniNazw"](category); tekst=mw.ustring.gsub(tekst,GranicznieSzereg("%[%[[%s_]*[Cc][Aa][Tt][Ee][Gg][Oo][Rr][Yy][%s_]*:[%s_]*"..kategoria.."[%s_]*%]%]",czy_granicznie),""); tekst=mw.ustring.gsub(tekst,GranicznieSzereg("%[%[[%s_]*"..wzorcategory.."[%s_]*:[%s_]*"..kategoria.."[%s_]*%]%]",czy_granicznie),""); tekst=mw.ustring.gsub(tekst,GranicznieSzereg("%[%[[%s_]*[Cc][Aa][Tt][Ee][Gg][Oo][Rr][Yy][%s_]*:[%s_]*"..kategoria.."[%s_]*|[^%[%]]*%]%]",czy_granicznie),""); tekst=mw.ustring.gsub(tekst,GranicznieSzereg("%[%[[%s_]*"..wzorcategory.."[%s_]*:[%s_]*"..kategoria.."[%s_]*|[^%[%]]*%s*%]%]",czy_granicznie),""); return tekst; end; p["UsuńKategorie"]=function(frame) local parametry_modul=require("Module:Parametry"); local PobierzParametr=parametry_modul.PobierzParametr(frame); local argument_pierwszy=PobierzParametr("tekst") or PobierzParametr(1); local czy_granicznie=PobierzParametr("granicznie") or PobierzParametr(2); czy_granicznie=parametry_modul.CzyTak(czy_granicznie); local nazwy_np_modul=mw.loadData("Module:Nazwy/Np"); local category=nazwy_np_modul.Category; local wzorcategory=require("Module:Techniczne")["WzórDanejPrzestrzeniNazw"](category); argument_pierwszy=mw.ustring.gsub(argument_pierwszy,GranicznieSzereg("%[%[%s*"..wzorcategory.."%s*:[^%[%]]*%]%]",czy_granicznie),""); argument_pierwszy=mw.ustring.gsub(argument_pierwszy,GranicznieSzereg("%[%[%s*[CC][Aa][Tt][Ee][Gg][Oo][Rr][Yy]%s*:[^%[%]]*%]%]",czy_granicznie),""); return argument_pierwszy; end; p["UsuńZnaczniki"]=function(frame,jakie,funkcja1,funkcja2) local parametry_modul=require("Module:Parametry"); local PobierzParametr=parametry_modul.PobierzParametr(frame); local argument_ze_znacznikiem=PobierzParametr("tekst") or PobierzParametr(1); argument_ze_znacznikiem=funkcja1 and funkcja1(argument_ze_znacznikiem) or argument_ze_znacznikiem; if(not jakie)then argument_ze_znacznikiem=mw.ustring.gsub(argument_ze_znacznikiem,"(</?%s*[^<>]+/?>)",""); else argument_ze_znacznikiem=mw.ustring.gsub(argument_ze_znacznikiem,"(</?%s*"..jakie.."%s+[^<>]*/?>)",""); argument_ze_znacznikiem=mw.ustring.gsub(argument_ze_znacznikiem,"(</?%s*"..jakie.."%s*/?>)",""); end; argument_ze_znacznikiem=funkcja2 and funkcja2(argument_ze_znacznikiem) or argument_ze_znacznikiem; return argument_ze_znacznikiem; end; p["UsuńKomentarze"]=function(frame) local parametry_modul=require("Module:Parametry"); local PobierzParametr=parametry_modul.PobierzParametr(frame); local argument_ze_znacznikiem=PobierzParametr("tekst") or PobierzParametr(1); argument_ze_znacznikiem=mw.ustring.gsub(argument_ze_znacznikiem,"<!%-%-.-%-%->",""); return argument_ze_znacznikiem; end; p["UsuńSzablonyStylów"]=function(frame) local parametry_modul=require("Module:Parametry"); local PobierzParametr=parametry_modul.PobierzParametr(frame); local argument_ze_znacznikiem=PobierzParametr("tekst") or PobierzParametr(1); local html_dane_modul=mw.loadData("Module:Html/dane"); local szablonowe_modul=require("Module:Szablonowe"); argument_ze_znacznikiem=mw.ustring.gsub(argument_ze_znacznikiem,szablonowe_modul.NormaWzoruKodowaniaTekstu("templatestyles","%w+"),""); return argument_ze_znacznikiem; end; p["UsuńWywołaniaPlików"]=function(frame) local parametry_modul=require("Module:Parametry"); local PobierzParametr=parametry_modul.PobierzParametr(frame); local argument_pierwszy=PobierzParametr("tekst") or PobierzParametr(1); local czy_granicznie=PobierzParametr("granicznie") or PobierzParametr(2); czy_granicznie=parametry_modul.CzyTak(czy_granicznie); local wartosc=mw.ustring.gsub(argument_pierwszy,GranicznieSzereg("%[%[[%s_]*[Pp][Ll][Ii][Kk][%s_]*:[^%[%]]*%]%]",czy_granicznie),""); wartosc=mw.ustring.gsub(wartosc,GranicznieSzereg("%[%[[%s_]*[Ff][Ii][Ll][Ee][%s_]*:[^%[%]]*%]%]",czy_granicznie),""); wartosc=mw.ustring.gsub(wartosc,GranicznieSzereg("%[%[[%s_]*[Ii][Mm][Aa][Gg][Ee][%s_]*:[^%[%]]*%]%]",czy_granicznie),""); wartosc=mw.ustring.gsub(wartosc,GranicznieSzereg("%[%[[%s_]*[Gg][Rr][Aa][Ff][Ii][Kk][Aa][%s_]*:[^%[%]]*%]%]",czy_granicznie),""); return wartosc; end; p["UsuńInterwiki"]=function(frame) local parametry_modul=require("Module:Parametry"); local PobierzParametr=parametry_modul.PobierzParametr(frame); local argument_pierwszy=PobierzParametr("tekst") or PobierzParametr(1); local czy_granicznie=PobierzParametr("granicznie") or PobierzParametr(2); czy_granicznie=parametry_modul.CzyTak(czy_granicznie); local pudelko_modul=require("Module:Pudełko"); ---- local function usun_interwiki(interwiki) local wartosc=mw.ustring.match(interwiki,"%[%[[%s_]*([^:]*[^:%s_])[%s_]*:[^%[%]]*%]%]"); if(wartosc)then wartosc=mw.getContentLanguage():lc(wartosc); local czy_kod_jezyka_istnieje=mw.language.isKnownLanguageTag(wartosc); if(czy_kod_jezyka_istnieje)then if(wartosc==pudelko_modul["Kod języka tego projektu"](frame))then return interwiki; else return ""; end; end; end; return interwiki; end; --- return mw.ustring.gsub(argument_pierwszy,GranicznieSzereg("(%[%[[^%[%]]*%]%])",czy_granicznie),function(s)return usun_interwiki(s);end); end; p["UsuńZnakiSpecjalne"] = function(frame) local parametry_modul=require("Module:Parametry"); local PobierzParametr=parametry_modul.PobierzParametr(frame); local argument_pierwszy=PobierzParametr("tekst") or PobierzParametr(1); local wartosc=argument_pierwszy; repeat local ile; wartosc,ile=mw.ustring.gsub(wartosc,"'''([^'].-)'''","%1"); until (ile==0); repeat local ile; wartosc,ile=mw.ustring.gsub(wartosc,"''([^'].-)''","%1"); until (ile==0); repeat local ile1;local ile2; wartosc,ile1=mw.ustring.gsub(wartosc,"'''",""); wartosc,ile2=mw.ustring.gsub(wartosc,"''",""); until ((ile1==0)and(ile2==0)); return wartosc; end; p["UsuńZbędneBiałeZnaki"]=function(frame) local parametry_modul=require("Module:Parametry"); local PobierzParametr=parametry_modul.PobierzParametr(frame); local argument_pierwszy=PobierzParametr("tekst") or PobierzParametr(1); argument_pierwszy=mw.ustring.gsub(argument_pierwszy,"^%s*",""); argument_pierwszy=mw.ustring.gsub(argument_pierwszy,"%s*$",""); argument_pierwszy=mw.ustring.gsub(argument_pierwszy,"%s+"," "); return argument_pierwszy; end; p["ZamieńLinkiWewnętrzneNaTekst"]=function(frame) local parametry_modul=require("Module:Parametry"); local PobierzParametr=parametry_modul.PobierzParametr(frame); local argument_pierwszy=PobierzParametr("tekst") or PobierzParametr(1); local granicznie=PobierzParametr("granicznie") or PobierzParametr(2); local czy_granicznie=parametry_modul.CzyTak(granicznie); local nazwy_np_modul=mw.loadData("Module:Nazwy/Np"); local nazwy_modul=require("Module:Nazwy"); local pudelko_modul=require("Module:Pudełko"); local html_modul=require("Module:Html"); local function LinkiZamienianieNaZawartoscLubNazwe(link,dwukropek,zawartosc,nazwa) local prefix=mw.ustring.match(zawartosc,"^[%s_]*([^:]*[^:%s_])[%s_]*:"); if(prefix)then local czy_kod_jezyka_istnieje=mw.language.isKnownLanguageTag(prefix); if(czy_kod_jezyka_istnieje)then if(#dwukropek>0)then return nazwa or html_modul.DecodeHtml(zawartosc,true); elseif(prefix==pudelko_modul["Kod języka tego projektu"](frame))then return nazwa or html_modul.DecodeHtml(zawartosc,true); else return link; end; else local nazwa_przestrzeni=nazwy_modul.Np{nazwa=prefix,istnieje="tak",["wynik błędu nietekstowy"]="tak"}; if(not nazwa_przestrzeni)then return nazwa or zawartosc;end; if((nazwa_przestrzeni==nazwy_np_modul.Category)or(nazwa_przestrzeni==nazwy_np_modul.File))then if(#dwukropek>0)then return nazwa or html_modul.DecodeHtml(zawartosc,true); else return link; end; else return nazwa or html_modul.DecodeHtml(zawartosc,true); end; end; else return nazwa or html_modul.DecodeHtml(zawartosc,true); end; end; ----- local wartosc=mw.ustring.gsub(argument_pierwszy,GranicznieSzereg("(%[%[(:?)/([^/{}|%[%]][^{}|%[%]]-)/+%]%])",czy_granicznie),LinkiZamienianieNaZawartoscLubNazwe); wartosc=mw.ustring.gsub(wartosc,GranicznieSzereg("(%[%[(:?)/([^/{}|%[%]][^{}|%[%]]-)/+|(..-)%]%])",czy_granicznie),LinkiZamienianieNaZawartoscLubNazwe); ----- wartosc=mw.ustring.gsub(wartosc,GranicznieSzereg("(%[%[(:?)([^{}|%[%]]+)%]%])",czy_granicznie),LinkiZamienianieNaZawartoscLubNazwe); wartosc=mw.ustring.gsub(wartosc,GranicznieSzereg("(%[%[(:?)([^{}|%[%]]+)|(..-)%]%])",czy_granicznie),LinkiZamienianieNaZawartoscLubNazwe); ---- return wartosc; end; p["ZamieńLinkiZewnętrzneNaTekst"]=function(frame) local parametry_modul=require("Module:Parametry"); local PobierzParametr=parametry_modul.PobierzParametr(frame); local argument_pierwszy=PobierzParametr("tekst") or PobierzParametr(1); local granicznie=PobierzParametr("granicznie") or PobierzParametr(2); local czy_granicznie=parametry_modul.CzyTak(granicznie); local function SprawdzanieCzyLinkPozaProjektowyPoprawny(link) local strony_modul=require("Module:Strony"); local czy_link=strony_modul.SprawdzanieURL(link); if(czy_link)then return true; end; end; local wartosc=mw.ustring.gsub(argument_pierwszy,GranicznieSzereg("%[%s*([^%[%]%s]+)%s+([^%[%]]*)%]",czy_granicznie),function(a,b) local wynik=SprawdzanieCzyLinkPozaProjektowyPoprawny(a); if(wynik)then return b;end; end); ------ wartosc=mw.ustring.gsub(wartosc,GranicznieSzereg("%[%s*([^%[%]%s]-)%s*%]",czy_granicznie),function(a) local wynik=SprawdzanieCzyLinkPozaProjektowyPoprawny(a); if(wynik)then return a;end; end); return wartosc; end; p["CzyPlik"]=function(frame) local parametry_modul=require("Module:Parametry"); local PobierzParametr=parametry_modul.PobierzParametr(frame); local argument_pierwszy=PobierzParametr("tekst") or PobierzParametr(1); return mw.ustring.match(argument_pierwszy,"^%[%[[%s_]*([Pp][Ll][Ii][Kk])[%s_]*:.*%]%]$") or mw.ustring.match(argument_pierwszy,"^%[%[[%s_]*([Ff][Ii][Ll][Ee])[%s_]*:.*%]%]$") or mw.ustring.match(argument_pierwszy,"^%[%[[%s_]*([Ii][Mm][Aa][Gg][Ee])[%s_]*:.*%]%]$") or mw.ustring.match(argument_pierwszy,"^%[%[[%s_]*([Gg][Rr][Aa][Ff][Ii][Kk][Aa])[%s_]*:.*%]%]$"); end; p["CzyInterwiki"]=function(frame) local parametry_modul=require("Module:Parametry"); local PobierzParametr=parametry_modul.PobierzParametr(frame); local argument_pierwszy=PobierzParametr("tekst") or PobierzParametr(1); local pudelko_modul=require("Module:Pudełko"); ---- local function czy_interwiki(interwiki) local wartosc=mw.ustring.match(interwiki,"^%[%[[%s_]*([^:]*[^:%s_])[%s_]*:[^%[%]]*%]%]$"); if(wartosc)then wartosc=mw.getContentLanguage():lc(wartosc); local czy_kod_jezyka_istnieje=mw.language.isKnownLanguageTag(wartosc); if(czy_kod_jezyka_istnieje)then if(wartosc==pudelko_modul["Kod języka tego projektu"](frame))then return nil; else return "tak"; end; end; end; return nil; end; ---- return czy_interwiki(argument_pierwszy); end; p["CzyAdresLinkuWewnętrznego"]=function(frame) local parametry_modul=require("Module:Parametry"); local PobierzParametr=parametry_modul.PobierzParametr(frame); local dwukropek=PobierzParametr("dwukropek") or PobierzParametr(1); local adres=PobierzParametr("adres") or PobierzParametr("tekst") or PobierzParametr(2); local pudelko_modul=require("Module:Pudełko"); if(parametry_modul.CzyTak(dwukropek))then return "tak"; else if(not dwukropek)then local czy_dwukropek=mw.ustring.match(adres,"^[:%s_]*:"); if(czy_dwukropek)then return "tak"; end; end; local kod=mw.ustring.match(adres,"^[:%s_]*([^:%s][^:%s]-)[%s_]*:"); if(kod)then kod=mw.getContentLanguage():lc(kod); if(mw.language.isKnownLanguageTag(kod))then local pudelko_modul=require("Module:Pudełko"); if(kod==pudelko_modul["Kod języka tego projektu"]())then return "tak";else return nil;end; end; local wiki_interwiki_modul=mw.loadData("Module:Wiki/interwiki"); if(wiki_interwiki_modul.interwikimap[kod])then return "tak";end; local nazwy_modul=require("Module:Nazwy"); local przestrzen=nazwy_modul["NAZWAPRZESTRZENI"](adres); local nazwy_np_modul=mw.loadData("Module:Nazwy/Np"); if((przestrzen==nazwy_np_modul.File)or(przestrzen==nazwy_np_modul.Category))then return nil;end; end; return "tak"; end; return nil; end; p["CzyLinkWewnętrzny"]=function(szablon) local dwukropek,adres=mw.ustring.match(szablon,"^%[%[[%s_]*(:?)[%s_:]*([^%|%[%]]*)"); return ((p["CzyAdresLinkuWewnętrznego"]{[1]=dwukropek,[2]=adres,})and true or false); end; p["WydzielZwykłyTekst"]=function(frame,funkcja1,funkcja2) local parametry_modul=require("Module:Parametry"); local PobierzParametr=parametry_modul.PobierzParametr(frame); local tekst=PobierzParametr("tekst") or PobierzParametr(1); local nieklasycznie=PobierzParametr("nieklasycznie") or PobierzParametr(2); nieklasycznie=parametry_modul.CzyTak(nieklasycznie); local preprocess=PobierzParametr("preprocess") or PobierzParametr(3); local preprocess=parametry_modul.CzyTak(preprocess); local kodowanie=PobierzParametr("kodowanie") or PobierzParametr(4); local kodowanie=parametry_modul.CzyTak(kodowanie); local naglowek=PobierzParametr("nagłówek") or PobierzParametr(5); local naglowek=parametry_modul.CzyTak(naglowek); local tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul;local nazwa_modulu; if(kodowanie)then tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul={}; elseif(nieklasycznie)then tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul=PobierzParametr("tablica kodowania") or PobierzParametr(5); nazwa_modulu=PobierzParametr("nazwa modułu") or PobierzParametr(6); end; local function DwaNawiasyLinkowe(tekst) tekst=p["UsuńKategorie"]{tekst,nieklasycznie,}; tekst=p["UsuńWywołaniaPlików"]{tekst,nieklasycznie,}; tekst=p["UsuńInterwiki"]{tekst,nieklasycznie,}; tekst=p["ZamieńLinkiWewnętrzneNaTekst"]{tekst,nieklasycznie,}; return tekst; end; local function JedenNawiasLinkowe(tekst) tekst=p["ZamieńLinkiZewnętrzneNaTekst"]{tekst,nieklasycznie,}; return tekst; end; local function Komentarze(tekst) tekst=p["UsuńKomentarze"](tekst); return tekst; end; local function SzablonyStylowe(tekst) tekst=p["UsuńSzablonyStylów"](tekst); return tekst; end; local function ZnakiSpecjalne(tekst) tekst=p["UsuńZnakiSpecjalne"](tekst); return tekst; end; local function Znaczniki(tekst,jakie,__FUNKCJA1,__FUNKCJA2) tekst=p["UsuńZnaczniki"](tekst,jakie,__FUNKCJA1,__FUNKCJA2); return tekst; end; local function PreProcessFrame(tekst) local frame=mw.getCurrentFrame(); frame=frame.getParent and frame:getParent() or frame; tekst=frame:preprocess(tekst); return tekst; end; if(not nieklasycznie)then if(preprocess)then tekst=p.ZnakiSpecjalneAnulowaniaIchZnaczeniaTagowegoMediaWiki(tekst); tekst=PreProcessFrame(tekst); end; tekst=Komentarze(tekst); tekst=JedenNawiasLinkowe(tekst); tekst=DwaNawiasyLinkowe(tekst); if(not naglowek)then tekst=SzablonyStylowe(tekst); tekst=ZnakiSpecjalne(tekst); tekst=Znaczniki(tekst); end; if(naglowek)then return tekst,Znaczniki,SzablonyStylowe,ZnakiSpecjalne; end; return tekst; end; local szablonowe_modul=require("Module:Szablonowe"); if(kodowanie)then tekst=Komentarze(tekst); tekst=szablonowe_modul:KodowanieSzablonowegoTekstuZObiektamiWikikodu(tekst,nazwa_modulu,tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul); end; tekst=szablonowe_modul:KompletowanieSzablonoweZakodowanegoTekstu(tekst,nazwa_modulu,tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul, function(szablon,obiekt,kod) if(obiekt=="SZABLON")then local wynik; if(funkcja1)then szablon,wynik=funkcja1(szablon,obiekt,kod); end; if(((not funkcja1) or (szablon))and ((not funkcja2) or funkcja2(szablon,obiekt,kod)))then szablon=szablonowe_modul:KompletowanieSzablonoweZakodowanegoTekstu(szablon,nazwa_modulu,tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul,function(szablon,obiekt,kod) if(not funkcja1)then return nil;end; if(obiekt=="SZABLON")then local __szablon,__wynik=funkcja1(szablon,obiekt,kod); if(not __szablon)then return nil;end; return __szablon; end; end); szablon=p.ZnakiSpecjalneAnulowaniaIchZnaczeniaTagowegoMediaWiki(szablon); szablon=PreProcessFrame(szablon); szablon=Komentarze(szablon); szablon=szablonowe_modul:KodowanieSzablonowegoTekstuZObiektamiWikikodu(szablon,nazwa_modulu,tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul, nil,nil, function() local numer_szablonu=szablonowe_modul:NumerSzablonuKodowaniaTekstu(nazwa_modulu,tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul); return numer_szablonu; end); szablon=szablonowe_modul:KompletowanieSzablonoweZakodowanegoTekstu(szablon,nazwa_modulu,tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul,function(szablon,obiekt,kod) if(obiekt=="LINKW")then szablon=DwaNawiasyLinkowe(szablon) return szablon; elseif(obiekt=="LINKZ")then szablon=JedenNawiasLinkowe(szablon) return szablon; elseif(obiekt=="ATRYBUTY")then if(naglowek)then return nil,true; end; return szablon; elseif(obiekt=="ZNACZNIK")then if(naglowek)then return nil,true; end; szablon=Znaczniki(szablon); return szablon; elseif((obiekt=="NOWIKI")or(obiekt=="MATH")or(obiekt=="ŹRÓDŁO")or(obiekt=="GALERIA")or(obiekt=="MAPAOBRAZU")or(obiekt=="PUDEŁKOWEJŚCIA")or(obiekt=="QUIZ"))then if(naglowek)then return nil,true; end; szablon=Znaczniki(szablon); return szablon; end; return szablon; end); end; return szablon,wynik; else if(obiekt=="LINKW")then szablon=DwaNawiasyLinkowe(szablon); return szablon; elseif(obiekt=="LINKZ")then szablon=JedenNawiasLinkowe(szablon); return szablon; elseif(obiekt=="ATRYBUTY")then if(naglowek)then return nil,true; end; return szablon; elseif(obiekt=="ZNACZNIK")then if(naglowek)then return nil,true; end; szablon=Znaczniki(szablon); return szablon; elseif((obiekt=="NOWIKI")or(obiekt=="MATH")or(obiekt=="ŹRÓDŁO")or(obiekt=="GALERIA")or(obiekt=="MAPAOBRAZU")or(obiekt=="PUDEŁKOWEJŚCIA")or(obiekt=="QUIZ"))then if(naglowek)then return nil,true; end; szablon=Znaczniki(szablon); return szablon; end; end; return szablon; end); if(not naglowek)then tekst=SzablonyStylowe(tekst); tekst=ZnakiSpecjalne(tekst); end; if(naglowek)then return tekst,Znaczniki,SzablonyStylowe,ZnakiSpecjalne; else return tekst; end; end; p["WydzielLiczbę"] = function(frame) local parametry_modul=require("Module:Parametry"); local PobierzParametr=parametry_modul.PobierzParametr(frame); local argument_pierwszy=PobierzParametr("tekst") or PobierzParametr(1); --- local wartosc=p["WydzielZwykłyTekst"](argument_pierwszy); ---- local ile; wartosc,ile=mw.ustring.gsub(wartosc,"^([^%d]-)([%+%-]?[%s_]*%d+[%d%s_]-)[%s_]*$","%2"); if(ile==0)then return nil;end; wartosc=mw.ustring.gsub(wartosc,"%s+",""); return tonumber(wartosc); end; p["PrzetwórzNagłówek"]=function(adres,czy_naglowek_linku,czy_nie_rozwin_adres) local Znaczniki,SzablonyStylowe,ZnakiSpecjalne; if(not czy_nie_rozwin_adres)then adres,Znaczniki,SzablonyStylowe,ZnakiSpecjalne=p["WydzielZwykłyTekst"]{tekst=adres,["nagłówek"]=true,preprocess=true,}; else adres,Znaczniki,SzablonyStylowe,ZnakiSpecjalne=p["WydzielZwykłyTekst"]{tekst=adres,["nagłówek"]=true,preprocess=false,}; end; local naglowek=nil; if(czy_naglowek_linku)then local tab_element={}; local szablonowe_potrzebne_modul=require("Module:Szablonowe/Potrzebne"); adres=szablonowe_potrzebne_modul.KodowanieAtrybutoweZnacznikowe(adres,nil,tab_element); adres=Znaczniki(adres,"li"); adres=Znaczniki(adres,"ol"); adres=Znaczniki(adres,"ul"); naglowek=adres; adres=Znaczniki(adres); local szablonowe_modul=require("Module:Szablonowe"); adres=szablonowe_modul:KompletowanieSzablonoweZakodowanegoTekstu(adres,nil,tab_element); naglowek=szablonowe_modul:KompletowanieSzablonoweZakodowanegoTekstu(naglowek,nil,tab_element); naglowek=mw.ustring.gsub(naglowek,"[%[%]]",function(s) return "&#"..tostring(mw.ustring.byte(s))..";";end); adres=SzablonyStylowe(adres); adres=ZnakiSpecjalne(adres); local html_modul=require("Module:Html"); adres=html_modul.DecodeKoduHTMLZnaku(adres); adres=html_modul.EncodeSpecjalneZnakiHtml(adres); local parametry_modul=require("Module:Parametry"); adres=parametry_modul["Odstępy"]{[1]=adres,[2]="tak",[3]="tak",}; end; return adres,naglowek; end; p["OdstępyZmiennychNumerowanychSzablonu"]=function(frame) local parametry_modul=require("Module:Parametry"); local PobierzParametr=parametry_modul.PobierzParametr(frame); local argument_pierwszy=PobierzParametr(1); local lewy=PobierzParametr("lewy"); local parametry_modul=require("Module:Parametry"); local czy_lewy=parametry_modul.CzyTak(lewy); if(czy_lewy)then return mw.ustring.match(argument_pierwszy,"^%s+") or ""; else return mw.ustring.match(argument_pierwszy,"%s+$") or ""; end; end; return p; 6f2r8du3bgfmvi4loe19htfocgnb7y5 559841 559834 2026-10-22T13:06:26Z Persino 2851 559841 Scribunto text/plain local p={}; local function GranicznieSzereg(wzor,czy_granicznie) return (czy_granicznie and "^" or "")..wzor..(czy_granicznie and "$" or ""); end; function p.ZnakiSpecjalneAnulowaniaIchZnaczeniaTagowegoMediaWiki(szablon) local specjalne_modul=mw.loadData("Module:Specjalne/dane"); local tab_specjalne_znaki=specjalne_modul.szablony_anulowania_znaczeniowego_tagowego_mediawiki; szablon=mw.ustring.gsub(szablon,"[<>]",tab_specjalne_znaki); return szablon; end; p["UsuńŚciśleOkreśloneKategorie"]=function(frame) local parametry_modul=require("Module:Parametry"); local PobierzParametr=parametry_modul.PobierzParametr(frame); local tekst=PobierzParametr("tekst") or PobierzParametr(1); local kategoria=PobierzParametr("kategoria") or PobierzParametr(2) if(kategoria)then kategoria=mw.ustring.gsub(kategoria,"^[%s_]*",""); kategoria=mw.ustring.gsub(kategoria,"[%s_]*$",""); kategoria=mw.ustring.gsub(kategoria,"[%s_]+","[%%s_]+"); else kategoria="([^%[%]|]*)"; end; local czy_granicznie=PobierzParametr("granicznie") or PobierzParametr(3); czy_granicznie=parametry_modul.CzyTak(czy_granicznie); local nazwy_np_modul=mw.loadData("Module:Nazwy/Np"); local category=nazwy_np_modul.Category; local wzorcategory=require("Module:Techniczne")["WzórDanejPrzestrzeniNazw"](category); tekst=mw.ustring.gsub(tekst,GranicznieSzereg("%[%[[%s_]*[Cc][Aa][Tt][Ee][Gg][Oo][Rr][Yy][%s_]*:[%s_]*"..kategoria.."[%s_]*%]%]",czy_granicznie),""); tekst=mw.ustring.gsub(tekst,GranicznieSzereg("%[%[[%s_]*"..wzorcategory.."[%s_]*:[%s_]*"..kategoria.."[%s_]*%]%]",czy_granicznie),""); tekst=mw.ustring.gsub(tekst,GranicznieSzereg("%[%[[%s_]*[Cc][Aa][Tt][Ee][Gg][Oo][Rr][Yy][%s_]*:[%s_]*"..kategoria.."[%s_]*|[^%[%]]*%]%]",czy_granicznie),""); tekst=mw.ustring.gsub(tekst,GranicznieSzereg("%[%[[%s_]*"..wzorcategory.."[%s_]*:[%s_]*"..kategoria.."[%s_]*|[^%[%]]*%s*%]%]",czy_granicznie),""); return tekst; end; p["UsuńKategorie"]=function(frame) local parametry_modul=require("Module:Parametry"); local PobierzParametr=parametry_modul.PobierzParametr(frame); local argument_pierwszy=PobierzParametr("tekst") or PobierzParametr(1); local czy_granicznie=PobierzParametr("granicznie") or PobierzParametr(2); czy_granicznie=parametry_modul.CzyTak(czy_granicznie); local nazwy_np_modul=mw.loadData("Module:Nazwy/Np"); local category=nazwy_np_modul.Category; local wzorcategory=require("Module:Techniczne")["WzórDanejPrzestrzeniNazw"](category); argument_pierwszy=mw.ustring.gsub(argument_pierwszy,GranicznieSzereg("%[%[%s*"..wzorcategory.."%s*:[^%[%]]*%]%]",czy_granicznie),""); argument_pierwszy=mw.ustring.gsub(argument_pierwszy,GranicznieSzereg("%[%[%s*[CC][Aa][Tt][Ee][Gg][Oo][Rr][Yy]%s*:[^%[%]]*%]%]",czy_granicznie),""); return argument_pierwszy; end; p["UsuńZnaczniki"]=function(frame,jakie,funkcja1,funkcja2) local parametry_modul=require("Module:Parametry"); local PobierzParametr=parametry_modul.PobierzParametr(frame); local argument_ze_znacznikiem=PobierzParametr("tekst") or PobierzParametr(1); argument_ze_znacznikiem=funkcja1 and funkcja1(argument_ze_znacznikiem) or argument_ze_znacznikiem; if(not jakie)then argument_ze_znacznikiem=mw.ustring.gsub(argument_ze_znacznikiem,"(</?%s*[^<>]+/?>)",""); else argument_ze_znacznikiem=mw.ustring.gsub(argument_ze_znacznikiem,"(</?%s*"..jakie.."%s+[^<>]*/?>)",""); argument_ze_znacznikiem=mw.ustring.gsub(argument_ze_znacznikiem,"(</?%s*"..jakie.."%s*/?>)",""); end; argument_ze_znacznikiem=funkcja2 and funkcja2(argument_ze_znacznikiem) or argument_ze_znacznikiem; return argument_ze_znacznikiem; end; p["UsuńKomentarze"]=function(frame) local parametry_modul=require("Module:Parametry"); local PobierzParametr=parametry_modul.PobierzParametr(frame); local argument_ze_znacznikiem=PobierzParametr("tekst") or PobierzParametr(1); argument_ze_znacznikiem=mw.ustring.gsub(argument_ze_znacznikiem,"<!%-%-.-%-%->",""); return argument_ze_znacznikiem; end; p["UsuńSzablonyStylów"]=function(frame) local parametry_modul=require("Module:Parametry"); local PobierzParametr=parametry_modul.PobierzParametr(frame); local argument_ze_znacznikiem=PobierzParametr("tekst") or PobierzParametr(1); local html_dane_modul=mw.loadData("Module:Html/dane"); local szablonowe_modul=require("Module:Szablonowe"); argument_ze_znacznikiem=mw.ustring.gsub(argument_ze_znacznikiem,szablonowe_modul.NormaWzoruKodowaniaTekstu("templatestyles","%w+"),""); return argument_ze_znacznikiem; end; p["UsuńWywołaniaPlików"]=function(frame) local parametry_modul=require("Module:Parametry"); local PobierzParametr=parametry_modul.PobierzParametr(frame); local argument_pierwszy=PobierzParametr("tekst") or PobierzParametr(1); local czy_granicznie=PobierzParametr("granicznie") or PobierzParametr(2); czy_granicznie=parametry_modul.CzyTak(czy_granicznie); local wartosc=mw.ustring.gsub(argument_pierwszy,GranicznieSzereg("%[%[[%s_]*[Pp][Ll][Ii][Kk][%s_]*:[^%[%]]*%]%]",czy_granicznie),""); wartosc=mw.ustring.gsub(wartosc,GranicznieSzereg("%[%[[%s_]*[Ff][Ii][Ll][Ee][%s_]*:[^%[%]]*%]%]",czy_granicznie),""); wartosc=mw.ustring.gsub(wartosc,GranicznieSzereg("%[%[[%s_]*[Ii][Mm][Aa][Gg][Ee][%s_]*:[^%[%]]*%]%]",czy_granicznie),""); wartosc=mw.ustring.gsub(wartosc,GranicznieSzereg("%[%[[%s_]*[Gg][Rr][Aa][Ff][Ii][Kk][Aa][%s_]*:[^%[%]]*%]%]",czy_granicznie),""); return wartosc; end; p["UsuńInterwiki"]=function(frame) local parametry_modul=require("Module:Parametry"); local PobierzParametr=parametry_modul.PobierzParametr(frame); local argument_pierwszy=PobierzParametr("tekst") or PobierzParametr(1); local czy_granicznie=PobierzParametr("granicznie") or PobierzParametr(2); czy_granicznie=parametry_modul.CzyTak(czy_granicznie); local pudelko_modul=require("Module:Pudełko"); ---- local function usun_interwiki(interwiki) local wartosc=mw.ustring.match(interwiki,"%[%[[%s_]*([^:]*[^:%s_])[%s_]*:[^%[%]]*%]%]"); if(wartosc)then wartosc=mw.getContentLanguage():lc(wartosc); local czy_kod_jezyka_istnieje=mw.language.isKnownLanguageTag(wartosc); if(czy_kod_jezyka_istnieje)then if(wartosc==pudelko_modul["Kod języka tego projektu"](frame))then return interwiki; else return ""; end; end; end; return interwiki; end; --- return mw.ustring.gsub(argument_pierwszy,GranicznieSzereg("(%[%[[^%[%]]*%]%])",czy_granicznie),function(s)return usun_interwiki(s);end); end; p["UsuńZnakiSpecjalne"] = function(frame) local parametry_modul=require("Module:Parametry"); local PobierzParametr=parametry_modul.PobierzParametr(frame); local argument_pierwszy=PobierzParametr("tekst") or PobierzParametr(1); local wartosc=argument_pierwszy; repeat local ile; wartosc,ile=mw.ustring.gsub(wartosc,"'''([^'].-)'''","%1"); until (ile==0); repeat local ile; wartosc,ile=mw.ustring.gsub(wartosc,"''([^'].-)''","%1"); until (ile==0); repeat local ile1;local ile2; wartosc,ile1=mw.ustring.gsub(wartosc,"'''",""); wartosc,ile2=mw.ustring.gsub(wartosc,"''",""); until ((ile1==0)and(ile2==0)); return wartosc; end; p["UsuńZbędneBiałeZnaki"]=function(frame) local parametry_modul=require("Module:Parametry"); local PobierzParametr=parametry_modul.PobierzParametr(frame); local argument_pierwszy=PobierzParametr("tekst") or PobierzParametr(1); argument_pierwszy=mw.ustring.gsub(argument_pierwszy,"^%s*",""); argument_pierwszy=mw.ustring.gsub(argument_pierwszy,"%s*$",""); argument_pierwszy=mw.ustring.gsub(argument_pierwszy,"%s+"," "); return argument_pierwszy; end; p["ZamieńLinkiWewnętrzneNaTekst"]=function(frame) local parametry_modul=require("Module:Parametry"); local PobierzParametr=parametry_modul.PobierzParametr(frame); local argument_pierwszy=PobierzParametr("tekst") or PobierzParametr(1); local granicznie=PobierzParametr("granicznie") or PobierzParametr(2); local czy_granicznie=parametry_modul.CzyTak(granicznie); local nazwy_np_modul=mw.loadData("Module:Nazwy/Np"); local nazwy_modul=require("Module:Nazwy"); local pudelko_modul=require("Module:Pudełko"); local html_modul=require("Module:Html"); local function LinkiZamienianieNaZawartoscLubNazwe(link,dwukropek,zawartosc,nazwa) local prefix=mw.ustring.match(zawartosc,"^[%s_]*([^:]*[^:%s_])[%s_]*:"); if(prefix)then local czy_kod_jezyka_istnieje=mw.language.isKnownLanguageTag(prefix); if(czy_kod_jezyka_istnieje)then if(#dwukropek>0)then return nazwa or html_modul.DecodeHtml(zawartosc,true); elseif(prefix==pudelko_modul["Kod języka tego projektu"](frame))then return nazwa or html_modul.DecodeHtml(zawartosc,true); else return link; end; else local nazwa_przestrzeni=nazwy_modul.Np{nazwa=prefix,istnieje="tak",["wynik błędu nietekstowy"]="tak"}; if(not nazwa_przestrzeni)then return nazwa or zawartosc;end; if((nazwa_przestrzeni==nazwy_np_modul.Category)or(nazwa_przestrzeni==nazwy_np_modul.File))then if(#dwukropek>0)then return nazwa or html_modul.DecodeHtml(zawartosc,true); else return link; end; else return nazwa or html_modul.DecodeHtml(zawartosc,true); end; end; else return nazwa or html_modul.DecodeHtml(zawartosc,true); end; end; ----- local wartosc=mw.ustring.gsub(argument_pierwszy,GranicznieSzereg("(%[%[(:?)/([^/{}|%[%]][^{}|%[%]]-)/+%]%])",czy_granicznie),LinkiZamienianieNaZawartoscLubNazwe); wartosc=mw.ustring.gsub(wartosc,GranicznieSzereg("(%[%[(:?)/([^/{}|%[%]][^{}|%[%]]-)/+|(..-)%]%])",czy_granicznie),LinkiZamienianieNaZawartoscLubNazwe); ----- wartosc=mw.ustring.gsub(wartosc,GranicznieSzereg("(%[%[(:?)([^{}|%[%]]+)%]%])",czy_granicznie),LinkiZamienianieNaZawartoscLubNazwe); wartosc=mw.ustring.gsub(wartosc,GranicznieSzereg("(%[%[(:?)([^{}|%[%]]+)|(..-)%]%])",czy_granicznie),LinkiZamienianieNaZawartoscLubNazwe); ---- return wartosc; end; p["ZamieńLinkiZewnętrzneNaTekst"]=function(frame) local parametry_modul=require("Module:Parametry"); local PobierzParametr=parametry_modul.PobierzParametr(frame); local argument_pierwszy=PobierzParametr("tekst") or PobierzParametr(1); local granicznie=PobierzParametr("granicznie") or PobierzParametr(2); local czy_granicznie=parametry_modul.CzyTak(granicznie); local function SprawdzanieCzyLinkPozaProjektowyPoprawny(link) local strony_modul=require("Module:Strony"); local czy_link=strony_modul.SprawdzanieURL(link); if(czy_link)then return true; end; end; local wartosc=mw.ustring.gsub(argument_pierwszy,GranicznieSzereg("%[%s*([^%[%]%s]+)%s+([^%[%]]*)%]",czy_granicznie),function(a,b) local wynik=SprawdzanieCzyLinkPozaProjektowyPoprawny(a); if(wynik)then return b;end; end); ------ wartosc=mw.ustring.gsub(wartosc,GranicznieSzereg("%[%s*([^%[%]%s]-)%s*%]",czy_granicznie),function(a) local wynik=SprawdzanieCzyLinkPozaProjektowyPoprawny(a); if(wynik)then return a;end; end); return wartosc; end; p["CzyPlik"]=function(frame) local parametry_modul=require("Module:Parametry"); local PobierzParametr=parametry_modul.PobierzParametr(frame); local argument_pierwszy=PobierzParametr("tekst") or PobierzParametr(1); return mw.ustring.match(argument_pierwszy,"^%[%[[%s_]*([Pp][Ll][Ii][Kk])[%s_]*:.*%]%]$") or mw.ustring.match(argument_pierwszy,"^%[%[[%s_]*([Ff][Ii][Ll][Ee])[%s_]*:.*%]%]$") or mw.ustring.match(argument_pierwszy,"^%[%[[%s_]*([Ii][Mm][Aa][Gg][Ee])[%s_]*:.*%]%]$") or mw.ustring.match(argument_pierwszy,"^%[%[[%s_]*([Gg][Rr][Aa][Ff][Ii][Kk][Aa])[%s_]*:.*%]%]$"); end; p["CzyInterwiki"]=function(frame) local parametry_modul=require("Module:Parametry"); local PobierzParametr=parametry_modul.PobierzParametr(frame); local argument_pierwszy=PobierzParametr("tekst") or PobierzParametr(1); local pudelko_modul=require("Module:Pudełko"); ---- local function czy_interwiki(interwiki) local wartosc=mw.ustring.match(interwiki,"^%[%[[%s_]*([^:]*[^:%s_])[%s_]*:[^%[%]]*%]%]$"); if(wartosc)then wartosc=mw.getContentLanguage():lc(wartosc); local czy_kod_jezyka_istnieje=mw.language.isKnownLanguageTag(wartosc); if(czy_kod_jezyka_istnieje)then if(wartosc==pudelko_modul["Kod języka tego projektu"](frame))then return nil; else return "tak"; end; end; end; return nil; end; ---- return czy_interwiki(argument_pierwszy); end; p["CzyAdresLinkuWewnętrznego"]=function(frame) local parametry_modul=require("Module:Parametry"); local PobierzParametr=parametry_modul.PobierzParametr(frame); local dwukropek=PobierzParametr("dwukropek") or PobierzParametr(1); dwukropek=parametry_modul.CzyTak(dwukropek); local adres=PobierzParametr("adres") or PobierzParametr("tekst") or PobierzParametr(2); local pudelko_modul=require("Module:Pudełko"); if(dwukropek)then return "tak"; else if(not dwukropek)then local czy_dwukropek=mw.ustring.match(adres,"^[:%s_]*:"); if(czy_dwukropek)then return "tak"; end; end; local kod=mw.ustring.match(adres,"^[:%s_]*([^:%s][^:%s]-)[%s_]*:"); if(kod)then kod=mw.getContentLanguage():lc(kod); if(mw.language.isKnownLanguageTag(kod))then local pudelko_modul=require("Module:Pudełko"); if(kod==pudelko_modul["Kod języka tego projektu"]())then return "tak";else return nil;end; end; local wiki_interwiki_modul=mw.loadData("Module:Wiki/interwiki"); if(wiki_interwiki_modul.interwikimap[kod])then return "tak";end; local nazwy_modul=require("Module:Nazwy"); local przestrzen=nazwy_modul["NAZWAPRZESTRZENI"](adres); local nazwy_np_modul=mw.loadData("Module:Nazwy/Np"); if((przestrzen==nazwy_np_modul.File)or(przestrzen==nazwy_np_modul.Category))then return nil;end; end; return "tak"; end; return nil; end; p["CzyLinkWewnętrzny"]=function(szablon) local dwukropek,adres=mw.ustring.match(szablon,"^%[%[[%s_]*(:?)[%s_:]*([^%|%[%]]*)"); return ((p["CzyAdresLinkuWewnętrznego"]{[1]=dwukropek,[2]=adres,})and true or false); end; p["WydzielZwykłyTekst"]=function(frame,funkcja1,funkcja2) local parametry_modul=require("Module:Parametry"); local PobierzParametr=parametry_modul.PobierzParametr(frame); local tekst=PobierzParametr("tekst") or PobierzParametr(1); local nieklasycznie=PobierzParametr("nieklasycznie") or PobierzParametr(2); nieklasycznie=parametry_modul.CzyTak(nieklasycznie); local preprocess=PobierzParametr("preprocess") or PobierzParametr(3); local preprocess=parametry_modul.CzyTak(preprocess); local kodowanie=PobierzParametr("kodowanie") or PobierzParametr(4); local kodowanie=parametry_modul.CzyTak(kodowanie); local naglowek=PobierzParametr("nagłówek") or PobierzParametr(5); local naglowek=parametry_modul.CzyTak(naglowek); local tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul;local nazwa_modulu; if(kodowanie)then tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul={}; elseif(nieklasycznie)then tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul=PobierzParametr("tablica kodowania") or PobierzParametr(5); nazwa_modulu=PobierzParametr("nazwa modułu") or PobierzParametr(6); end; local function DwaNawiasyLinkowe(tekst) tekst=p["UsuńKategorie"]{tekst,nieklasycznie,}; tekst=p["UsuńWywołaniaPlików"]{tekst,nieklasycznie,}; tekst=p["UsuńInterwiki"]{tekst,nieklasycznie,}; tekst=p["ZamieńLinkiWewnętrzneNaTekst"]{tekst,nieklasycznie,}; return tekst; end; local function JedenNawiasLinkowe(tekst) tekst=p["ZamieńLinkiZewnętrzneNaTekst"]{tekst,nieklasycznie,}; return tekst; end; local function Komentarze(tekst) tekst=p["UsuńKomentarze"](tekst); return tekst; end; local function SzablonyStylowe(tekst) tekst=p["UsuńSzablonyStylów"](tekst); return tekst; end; local function ZnakiSpecjalne(tekst) tekst=p["UsuńZnakiSpecjalne"](tekst); return tekst; end; local function Znaczniki(tekst,jakie,__FUNKCJA1,__FUNKCJA2) tekst=p["UsuńZnaczniki"](tekst,jakie,__FUNKCJA1,__FUNKCJA2); return tekst; end; local function PreProcessFrame(tekst) local frame=mw.getCurrentFrame(); frame=frame.getParent and frame:getParent() or frame; tekst=frame:preprocess(tekst); return tekst; end; if(not nieklasycznie)then if(preprocess)then tekst=p.ZnakiSpecjalneAnulowaniaIchZnaczeniaTagowegoMediaWiki(tekst); tekst=PreProcessFrame(tekst); end; tekst=Komentarze(tekst); tekst=JedenNawiasLinkowe(tekst); tekst=DwaNawiasyLinkowe(tekst); if(not naglowek)then tekst=SzablonyStylowe(tekst); tekst=ZnakiSpecjalne(tekst); tekst=Znaczniki(tekst); end; if(naglowek)then return tekst,Znaczniki,SzablonyStylowe,ZnakiSpecjalne; end; return tekst; end; local szablonowe_modul=require("Module:Szablonowe"); if(kodowanie)then tekst=Komentarze(tekst); tekst=szablonowe_modul:KodowanieSzablonowegoTekstuZObiektamiWikikodu(tekst,nazwa_modulu,tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul); end; tekst=szablonowe_modul:KompletowanieSzablonoweZakodowanegoTekstu(tekst,nazwa_modulu,tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul, function(szablon,obiekt,kod) if(obiekt=="SZABLON")then local wynik; if(funkcja1)then szablon,wynik=funkcja1(szablon,obiekt,kod); end; if(((not funkcja1) or (szablon))and ((not funkcja2) or funkcja2(szablon,obiekt,kod)))then szablon=szablonowe_modul:KompletowanieSzablonoweZakodowanegoTekstu(szablon,nazwa_modulu,tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul,function(szablon,obiekt,kod) if(not funkcja1)then return nil;end; if(obiekt=="SZABLON")then local __szablon,__wynik=funkcja1(szablon,obiekt,kod); if(not __szablon)then return nil;end; return __szablon; end; end); szablon=p.ZnakiSpecjalneAnulowaniaIchZnaczeniaTagowegoMediaWiki(szablon); szablon=PreProcessFrame(szablon); szablon=Komentarze(szablon); szablon=szablonowe_modul:KodowanieSzablonowegoTekstuZObiektamiWikikodu(szablon,nazwa_modulu,tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul, nil,nil, function() local numer_szablonu=szablonowe_modul:NumerSzablonuKodowaniaTekstu(nazwa_modulu,tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul); return numer_szablonu; end); szablon=szablonowe_modul:KompletowanieSzablonoweZakodowanegoTekstu(szablon,nazwa_modulu,tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul,function(szablon,obiekt,kod) if(obiekt=="LINKW")then szablon=DwaNawiasyLinkowe(szablon) return szablon; elseif(obiekt=="LINKZ")then szablon=JedenNawiasLinkowe(szablon) return szablon; elseif(obiekt=="ATRYBUTY")then if(naglowek)then return nil,true; end; return szablon; elseif(obiekt=="ZNACZNIK")then if(naglowek)then return nil,true; end; szablon=Znaczniki(szablon); return szablon; elseif((obiekt=="NOWIKI")or(obiekt=="MATH")or(obiekt=="ŹRÓDŁO")or(obiekt=="GALERIA")or(obiekt=="MAPAOBRAZU")or(obiekt=="PUDEŁKOWEJŚCIA")or(obiekt=="QUIZ"))then if(naglowek)then return nil,true; end; szablon=Znaczniki(szablon); return szablon; end; return szablon; end); end; return szablon,wynik; else if(obiekt=="LINKW")then szablon=DwaNawiasyLinkowe(szablon); return szablon; elseif(obiekt=="LINKZ")then szablon=JedenNawiasLinkowe(szablon); return szablon; elseif(obiekt=="ATRYBUTY")then if(naglowek)then return nil,true; end; return szablon; elseif(obiekt=="ZNACZNIK")then if(naglowek)then return nil,true; end; szablon=Znaczniki(szablon); return szablon; elseif((obiekt=="NOWIKI")or(obiekt=="MATH")or(obiekt=="ŹRÓDŁO")or(obiekt=="GALERIA")or(obiekt=="MAPAOBRAZU")or(obiekt=="PUDEŁKOWEJŚCIA")or(obiekt=="QUIZ"))then if(naglowek)then return nil,true; end; szablon=Znaczniki(szablon); return szablon; end; end; return szablon; end); if(not naglowek)then tekst=SzablonyStylowe(tekst); tekst=ZnakiSpecjalne(tekst); end; if(naglowek)then return tekst,Znaczniki,SzablonyStylowe,ZnakiSpecjalne; else return tekst; end; end; p["WydzielLiczbę"] = function(frame) local parametry_modul=require("Module:Parametry"); local PobierzParametr=parametry_modul.PobierzParametr(frame); local argument_pierwszy=PobierzParametr("tekst") or PobierzParametr(1); --- local wartosc=p["WydzielZwykłyTekst"](argument_pierwszy); ---- local ile; wartosc,ile=mw.ustring.gsub(wartosc,"^([^%d]-)([%+%-]?[%s_]*%d+[%d%s_]-)[%s_]*$","%2"); if(ile==0)then return nil;end; wartosc=mw.ustring.gsub(wartosc,"%s+",""); return tonumber(wartosc); end; p["PrzetwórzNagłówek"]=function(adres,czy_naglowek_linku,czy_nie_rozwin_adres) local Znaczniki,SzablonyStylowe,ZnakiSpecjalne; if(not czy_nie_rozwin_adres)then adres,Znaczniki,SzablonyStylowe,ZnakiSpecjalne=p["WydzielZwykłyTekst"]{tekst=adres,["nagłówek"]=true,preprocess=true,}; else adres,Znaczniki,SzablonyStylowe,ZnakiSpecjalne=p["WydzielZwykłyTekst"]{tekst=adres,["nagłówek"]=true,preprocess=false,}; end; local naglowek=nil; if(czy_naglowek_linku)then local tab_element={}; local szablonowe_potrzebne_modul=require("Module:Szablonowe/Potrzebne"); adres=szablonowe_potrzebne_modul.KodowanieAtrybutoweZnacznikowe(adres,nil,tab_element); adres=Znaczniki(adres,"li"); adres=Znaczniki(adres,"ol"); adres=Znaczniki(adres,"ul"); naglowek=adres; adres=Znaczniki(adres); local szablonowe_modul=require("Module:Szablonowe"); adres=szablonowe_modul:KompletowanieSzablonoweZakodowanegoTekstu(adres,nil,tab_element); naglowek=szablonowe_modul:KompletowanieSzablonoweZakodowanegoTekstu(naglowek,nil,tab_element); naglowek=mw.ustring.gsub(naglowek,"[%[%]]",function(s) return "&#"..tostring(mw.ustring.byte(s))..";";end); adres=SzablonyStylowe(adres); adres=ZnakiSpecjalne(adres); local html_modul=require("Module:Html"); adres=html_modul.DecodeKoduHTMLZnaku(adres); adres=html_modul.EncodeSpecjalneZnakiHtml(adres); local parametry_modul=require("Module:Parametry"); adres=parametry_modul["Odstępy"]{[1]=adres,[2]="tak",[3]="tak",}; end; return adres,naglowek; end; p["OdstępyZmiennychNumerowanychSzablonu"]=function(frame) local parametry_modul=require("Module:Parametry"); local PobierzParametr=parametry_modul.PobierzParametr(frame); local argument_pierwszy=PobierzParametr(1); local lewy=PobierzParametr("lewy"); local parametry_modul=require("Module:Parametry"); local czy_lewy=parametry_modul.CzyTak(lewy); if(czy_lewy)then return mw.ustring.match(argument_pierwszy,"^%s+") or ""; else return mw.ustring.match(argument_pierwszy,"%s+$") or ""; end; end; return p; 9pd7iva4ay3wtrydtvn3vizuqp9w48f 10 61114 559887 558158 2026-10-23T07:11:18Z Persino 2851 559887 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Układ autonawigacji|krok={{{1}}} |automat manualny=tak |spis treści=Pomoc:Spis treści |Pomoc:Spis treści|Pomoc - Spis treści |Pomoc:Spis treści/Wstęp|Wstęp |Wikibooks:Witamy nowicjuszy|Witamy nowicjuszy |Wikibooks:Zasady i wskazówki|Zasady i wskazówki |Wikibooks:Szybka pomoc|Szybka pomoc |Wikibooks:Czym jest Wikibooks|Czym jest Wikibooks? |Wikibooks:Różnice między Wikipedią i Wikibooks|Różnice między Wikipedią i Wikibooks |Wikibooks:Dlaczego warto rozpocząć współpracę|Dlaczego warto rozpocząć współpracę? |Wikibooks:Dlaczego używać wolnych podręczników|Dlaczego używać wolnych podręczników? |Wikibooks:Dlaczego nie pisać na Wikibooks|Dlaczego nie pisać na Wikibooks? |Wikibooks:Wikietykieta|Wikietykieta |Pomoc:Wikietykieta|Wikietykieta |Wikibooks:Neutralny punkt widzenia|Neutralny punkt widzenia |Pomoc:Żargon użytkowników|Żargon użytkowników |Wikibooks:Informacje prawne|Informacje prawne |Wikibooks:Prawa autorskie|Prawa autorskie |Pomoc:Spis treści/Edycja|Edycja |Wikibooks:Brudnopis|Brudnopis |Pomoc:Edycja kodu|Edycja kodu |Wikibooks:Import stron|Import stron |Wikibooks:Etapy rozwoju książek|Etapy rozwoju książek |Wikibooks:Ilustracja Wikibooks|Ilustracja Wikibooks |Pomoc:Jak edytować artykuły|Jak edytować artykuły? |Wikibooks:Nazewnictwo artykułów|Nazewnictwo artykułów |Pomoc:Podświetlanie składni|Podświetlanie składni |Pomoc:Problemy z polskimi znakami|Problemy z polskimi znakami |Pomoc:Quiz|Quiz |Pomoc:Tworzenie podręcznika|Tworzenie podręcznika |Wikibooks:Wandalizm|Wandalizm |Wikibooks:Podręczniki do druku|Podręczniki do druku |Pomoc:Tworzenie wersji do druku|Tworzenie wersji do druku |Pomoc:Tworzenie wersji PDF|Tworzenie wersji PDF |Pomoc:Tworzenie wersji PDF/javaLatex|Tworzenie wersji PDF/javaLatex |Pomoc:Książki|Książki |Pomoc:Spis treści/Wkład miesiąca|Wkład miesiąca |Wikibooks:Wkład miesiąca/Aktualne głosowanie|Aktualne głosowanie |Wikibooks:Wkład miesiąca/Wstęp|Wstęp |Wikibooks:Wkład miesiąca/Regulamin|Regulamin |Wikibooks:Wkład miesiąca/Nominacje|Nominacje |Pomoc:Spis treści/Komunikacja|Komunikacja |Wikibooks:Kanał IRC|Kanał IRC |Wikibooks:Kontakt|Kontakt |Wikibooks:Portal użytkowników|Portal użytkowników |Pomoc:Archiwizowanie strony dyskusji|Archiwizowanie strony dyskusji |Wikibooks:Przedstawicielstwo dyplomatyczne|Przedstawicielstwo dyplomatyczne |Pomoc:Spis treści/Korzystanie z Wikibooks|Korzystanie z Wikibooks |Wikibooks:Jak przeglądać Wikibooks|Jak przeglądać Wikibooks? |Wikibooks:Księgozbiór|Księgozbiór |Wikibooks:Księgozbiór/Wybrane|Księgozbiór - Wybrane |Wikibooks:Księgozbiór/Alfabetycznie|Księgozbiór - Alfabetycznie |Wikibooks:Księgozbiór/Tematycznie|Księgozbiór - Tematycznie |Kategoria:Kategorie podręcznikowe|Księgozbiór - Według kategorii |Wikibooks:Księgozbiór/Poziom|Księgozbiór - Według poziomu |Wikibooks:Księgozbiór/Status|Księgozbiór - Według rozwoju |Portal:Nauki ścisłe i przyrodnicze|Portal - Nauki ścisłe i przyrodnicze |Portal:Informatyka|Portal - Informatyka |Portal:Nauki techniczne|Portal - Nauki techniczne |Portal:Nauki społeczne i humanistyczne|Portal - Nauki społeczne i humanistyczne |Portal:Sport i rozrywka|Portal - Sport i rozrywka |Portal:Hobby, poradniki i książki różne|Portal - Hobby, poradniki i książki różne |Wikibooks:Promocja|Promocja |Pomoc:Tryb ciemny|Tryb ciemny |Pomoc:Spis treści/Historia Wikibooks|Historia Wikibooks |Wikibooks:Historia Wikibooks|Historia Wikibooks |Wikibooks:Piąte urodziny|Piąte urodziny |Wikibooks:6. urodziny polskich Wikibooks|6. urodziny polskich Wikibooks |Wikibooks:Wikikalendarz 2009|Wikikalendarz 2009 |Wikibooks:Sprzątanie Wikibooks|Sprzątanie Wikibooks |Wikibooks:Sprzątanie Wikibooks/2009|Sprzątanie Wikibooks - 2009 |Wikibooks:Sprzątanie Wikibooks/2011|Sprzątanie Wikibooks - 2011 |Wikibooks:Statystyki|Statystyki |Pomoc:Spis treści/Technikalia|Technikalia |Wikibooks:Przestrzenie nazw|Przestrzenie nazw |Wikibooks:Poczekalnia|Poczekalnia |Wikibooks:Poczekalnia/naprawa|Poczekalnia - Naprawa |Wikibooks:Poczekalnia/prowokacje|Poczekalnia - Prowokacje |Wikibooks:Poczekalnia/artykuły|Poczekalnia - Artykuły |Wikibooks:Poczekalnia/kwestie techniczne|Poczekalnia - Kwestie techniczne |Wikibooks:Poczekalnia/Zgłoszenia|Poczekalnia - Zgłoszenia |Wikibooks:Poczekalnia/Załatwione|Poczekalnia - Załatwione |Wikibooks:VisualEditor|VisualEditor |Pomoc:Nowa skórka – wektor|Nowa skórka – wektor |Wikibooks:Skróty|Skróty |Pomoc:Spis treści/Strona główna|Strona główna |Pomoc:Spis treści/Wybrane książki|Wybrane książki |Wikibooks:Mechanizm MediaWiki|Mechanizm MediaWiki |Wikibooks:Szablony|Mechanizm MediaWiki - Szablony |Wikibooks:Moduły|Mechanizm MediaWiki - Moduły |Wikibooks:Moduły/Parametry|Moduł:Parametry |Wikibooks:Moduły/Parametry/Tom I|Moduł:Parametry - Tom I |Wikibooks:Moduły/Parametry/Tom II|Moduł:Parametry - Tom II |Wikibooks:Moduły/Parametry/Tom III|Moduł:Parametry - Tom III |Wikibooks:Moduły/Parametry/Tom IV|Moduł:Parametry - Tom IV |Wikibooks:Moduły/Parametry/Tom V|Moduł:Parametry - Tom V |Wikibooks:Moduły/Parametry/Tom VI|Moduł:Parametry - Tom VI |Wikibooks:Moduły/Parametry/Tom VII|Moduł:Parametry - Tom VII |Wikibooks:Moduły/Parametry/Tom VIII|Moduł:Parametry - Tom VIII |Wikibooks:Moduły/Parametry/Tom IX|Moduł:Parametry - Tom IX |Wikibooks:Moduły/Parametry/Tom X|Moduł:Parametry - Tom X |Wikibooks:Moduły/Parametry/Tom XI|Moduł:Parametry - Tom XI |Wikibooks:Moduły/Parametry/Tom XII|Moduł:Parametry - Tom XII |Wikibooks:Moduły/Parametry/Tom XIII|Moduł:Parametry - Tom XIII |Wikibooks:Moduły/Parametry/Tom XIV|Moduł:Parametry - Tom XIV |Wikibooks:Moduły/Parametry/Tom XV|Moduł:Parametry - Tom XV |Wikibooks:Moduły/Parametry/Tom XVI|Moduł:Parametry - Tom XVI |Wikibooks:Moduły/Parametry/Tom XVII|Moduł:Parametry - Tom XVII |Wikibooks:Moduły/Parametry/Tom XVIII|Moduł:Parametry - Tom XVIII |Wikibooks:Moduły/Parametry/Tom XIX|Moduł:Parametry - Tom XIX |Wikibooks:Moduły/Parametry/Tom XX|Moduł:Parametry - Tom XX |Wikibooks:Moduły/Html|Moduł:Html |Wikibooks:Moduły/Książkowe|Moduł:Książkowe |Wikibooks:Moduły/Nazwy|Moduł:Nazwy |Wikibooks:Moduły/Nazwy/Tom I|Moduł:Nazwy - Tom I |Wikibooks:Moduły/Nazwy/Tom II|Moduł:Nazwy - Tom II |Wikibooks:Moduły/Nazwy/Tom III|Moduł:Nazwy - Tom III |Wikibooks:Moduły/Nazwy/Tom IV|Moduł:Nazwy - Tom IV |Wikibooks:Moduły/Nazwy/Np|Moduł:Nazwy - Np |Wikibooks:Moduły/Pudełko|Moduł:Pudełko |Wikibooks:Moduły/Pudełko/Tom I|Moduł:Pudełko - Tom I |Wikibooks:Moduły/Pudełko/Tom II|Moduł:Pudełko - Tom II |Wikibooks:Moduły/Pudełko/Tom III|Moduł:Pudełko - Tom III |Wikibooks:Moduły/Pudełko/Tom IV|Moduł:Pudełko - Tom IV |Wikibooks:Moduły/Pudełko/Tom V|Moduł:Pudełko - Tom V |Wikibooks:Moduły/Pudełko/Pomocne|Moduł:Pudełko - Pomocne |Wikibooks:Moduły/Pudełko/Potrzebne|Moduł:Pudełko - Potrzebne |Wikibooks:Moduły/Pudełko/ParametryCechy|Moduł:Pudełko - Parametry Cechy |Wikibooks:Moduły/Ramka|Moduł:Ramka |Wikibooks:Moduły/Specjalne|Moduł:Specjalne |Wikibooks:Moduły/Specjalne/Tom I|Moduł:Specjalne - Tom I |Wikibooks:Moduły/Specjalne/Tom II|Moduł:Specjalne - Tom II |Wikibooks:Moduły/Specjalne/Tom III|Moduł:Specjalne - Tom III |Wikibooks:Moduły/Specjalne/Tom IV|Moduł:Specjalne - Tom IV |Wikibooks:Moduły/Specjalne/Tom V|Moduł:Specjalne - Tom V |Wikibooks:Moduły/Specjalne/Tom VI|Moduł:Specjalne - Tom VI |Wikibooks:Moduły/Specjalne/Tom VII|Moduł:Specjalne - Tom VII |Wikibooks:Moduły/Specjalne/Tom VIII|Moduł:Specjalne - Tom VIII |Wikibooks:Moduły/StronicowyParser|StronicowyParser |Wikibooks:Moduły/StronicowyParser/Moduł główny|StronicowyParser - Moduł główny |Wikibooks:Moduły/StronicowyParser/AnalizaSpisuRzeczy|StronicowyParser - AnalizaSpisuRzeczy |Wikibooks:Moduły/StronicowyParser/AnalizaSpisuRzeczy/Tom I|StronicowyParser - AnalizaSpisuRzeczy - Tom I |Wikibooks:Moduły/StronicowyParser/AnalizaSpisuRzeczy/Tom II|StronicowyParser - AnalizaSpisuRzeczy - Tom II |Wikibooks:Moduły/StronicowyParser/AnalizaSpisuRzeczy/Tom III|StronicowyParser - AnalizaSpisuRzeczy - Tom III |Wikibooks:Moduły/StronicowyParser/AnalizaSpisuRzeczy/Tom IV|StronicowyParser - AnalizaSpisuRzeczy - Tom IV |Wikibooks:Moduły/StronicowyParser/AnalizaSpisuRzeczy/Tom V|StronicowyParser - AnalizaSpisuRzeczy - Tom V |Wikibooks:Moduły/StronicowyParser/AnalizaSpisuRzeczy/Tom VI|StronicowyParser - AnalizaSpisuRzeczy - Tom VI |Wikibooks:Moduły/StronicowyParser/AnalizaSpisuRzeczy/Tom VII|StronicowyParser - AnalizaSpisuRzeczy - Tom VII |Wikibooks:Moduły/StronicowyParser/GłównaFunkcjaZbieraniaDanychStron|StronicowyParser - GłównaFunkcjaZbieraniaDanychStron |Wikibooks:Moduły/StronicowyParser/Kategorie|StronicowyParser - Kategorie |Wikibooks:Moduły/StronicowyParser/NumerLubNazwaArtykułówKsiążek|StronicowyParser - NumerLubNazwaArtykułówKsiążek |Wikibooks:Moduły/StronicowyParser/NumerLubNazwaNagłówkówKsiążek|StronicowyParser - NumerLubNazwaNagłówkówKsiążek |Wikibooks:Moduły/StronicowyParser/NumerObiektu|StronicowyParser - NumerObiektu |Wikibooks:Moduły/StronicowyParser/NumeracjaObiektówStron|StronicowyParser - NumeracjaObiektówStron |Wikibooks:Moduły/StronicowyParser/Potrzebne|StronicowyParser - Potrzebne |Wikibooks:Moduły/StronicowyParser/Problemy|StronicowyParser - Problemy |Wikibooks:Moduły/StronicowyParser/Rozdziały|StronicowyParser - Rozdziały |Wikibooks:Moduły/StronicowyParser/Rozdziały/Tom I|StronicowyParser - Rozdziały - Tom I |Wikibooks:Moduły/StronicowyParser/Rozdziały/Tom II|StronicowyParser - Rozdziały - Tom II |Wikibooks:Moduły/StronicowyParser/Rozdziały/Tom III|StronicowyParser - Rozdziały - Tom III |Wikibooks:Moduły/StronicowyParser/Rozdziały/Tom IV|StronicowyParser - Rozdziały - Tom IV |Wikibooks:Moduły/StronicowyParser/Rozdziały/Tom V|StronicowyParser - Rozdziały - Tom V |Wikibooks:Moduły/StronicowyParser/Rozdziały/Tom V/Część I|StronicowyParser - Rozdziały - Tom V - Część I |Wikibooks:Moduły/StronicowyParser/Rozdziały/Tom V/Część II|StronicowyParser - Rozdziały - Tom V - Część II |Wikibooks:Moduły/StronicowyParser/SpisTreści|StronicowyParser - SpisTreści |Wikibooks:Moduły/StronicowyParser/SpisTreści/Tom I|StronicowyParser - SpisTreści - Tom I |Wikibooks:Moduły/StronicowyParser/SpisTreści/Tom II|StronicowyParser - SpisTreści - Tom II |Wikibooks:Moduły/StronicowyParser/StronaSubst|StronicowyParser - StronaSubst |Wikibooks:Moduły/StronicowyParser/Tekst|StronicowyParser - Tekst |Wikibooks:Moduły/StronicowyParser/ZbieranieDanychStron|StronicowyParser - ZbieranieDanychStron |Wikibooks:Moduły/StronicowyParser/ZbieranieDanychStron/Potrzebne|StronicowyParser - ZbieranieDanychStron - Potrzebne |Wikibooks:Moduły/StronicowyParser/ZbieranieDanychStron/Potrzebne/Tom I|StronicowyParser - ZbieranieDanychStron - Potrzebne - Tom I |Wikibooks:Moduły/StronicowyParser/ZbieranieDanychStron/Potrzebne/Tom II|StronicowyParser - ZbieranieDanychStron - Potrzebne - Tom II |Wikibooks:Moduły/StronicowyParser/ZbieranieDanychStron/Potrzebne/Tom III|StronicowyParser - ZbieranieDanychStron - Potrzebne - Tom III |Wikibooks:Moduły/StronicowyParser/ZbieranieDanychStron/Potrzebne/Tom IV|StronicowyParser - ZbieranieDanychStron - Potrzebne - Tom IV |Wikibooks:Moduły/StronicowyParser/ZbieranieDanychStron/Potrzebne/Tom V|StronicowyParser - ZbieranieDanychStron - Potrzebne - Tom V |Wikibooks:Moduły/StronicowyParser/ZbieranieDanychStron/Moduł główny|StronicowyParser - ZbieranieDanychStron |Wikibooks:Moduły/StronicowyParser/ZbieranieDanychStron/Moduł główny/Część I|StronicowyParser - ZbieranieDanychStron - Część I |Wikibooks:Moduły/StronicowyParser/ZbieranieDanychStron/Moduł główny/Część II|StronicowyParser - ZbieranieDanychStron - Część II |Wikibooks:Moduły/StronicowyParser/SzablonyTekstu|StronicowyParser - SzablonyTekstu |Wikibooks:Moduły/StronicowyParser/informacje|StronicowyParser - informacje |Wikibooks:Moduły/StronicowyParser/obiekty|StronicowyParser - obiekty |Wikibooks:Moduły/Szeregi|Moduł:Szeregi |Wikibooks:Moduły/Skrót|Moduł:Skrót |Wikibooks:Moduły/Strony|Moduł:Strony |Wikibooks:Moduły/Sekcja referencyjna|Moduł:Sekcja referencyjna |Wikibooks:Szablony/Ogólne|Szablony - Ogólne |Wikibooks:Szablony/Informacje|Szablony - Informacje |Wikibooks:Szablony/PrzypisStrona|PrzypisStrona |Wikibooks:Szablony/Podręcznikowe|Szablony - Podręcznikowe |Wikibooks:Szablony/Książkowe|Szablony - Książkowe |Wikibooks:Szablony/Tekst|Szablony - Tekst |Wikibooks:Szablony/Zawartość|Szablony - Zawartość |Wikibooks:Szablony/Nagłówki|Szablony - Nagłówki |Wikibooks:Szablony/Przekierowania|Szablony - Przekierowania |Wikibooks:Szablony/Języki|Szablony - Języki |Wikibooks:Szablony/Liczby|Szablony - Liczby |Wikibooks:Szablony/Kategorie|Szablony - Kategorie |Wikibooks:Szablony/Opisy|Szablony - Opisy |Wikibooks:Szablony/Znaczniki|Szablony - Znaczniki |Wikibooks:Szablony/Szablony opływania|Szablony opływania |Wikibooks:Szablony/Stronicowe|Szablony - Stronicowe |Wikibooks:Szablony/Kontenerowe|Szablony - Kontenerowe |Wikibooks:Szablony/Elastyczne|Szablony - Elastyczne |Wikibooks:Szablony/Infoboksy/Prolog|Szablony - Infoboksy - Prolog |Wikibooks:Szablony/Infoboksy/Tom I|Szablony - Infoboksy - Tom I |Wikibooks:Szablony/Infoboksy/Tom II|Szablony - Infoboksy - Tom II |Wikibooks:Szablony/Infoboksy/Tom III|Szablony - Infoboksy - Tom III |Wikibooks:Szablony/Infoboksy/Tom IV|Szablony - Infoboksy - Tom IV |Wikibooks:Szablony/Infoboksy/Tom V|Szablony - Infoboksy - Tom V |Wikibooks:Szablony/Infoboksy/Tom VI|Szablony - Infoboksy - Tom VI |Wikibooks:Szablony/Infoboksy/Komponenty|Szablony - Infoboksy - Komponenty |Wikibooks:Szablony/Infoboksy/Komponenty (organizmy żywe)|Infoboksy - Komponenty (organizmy żywe) |Wikibooks:Szablony/Porządkowe|Szablony - Porządkowe |Wikibooks:Szablony/Źródła artykułów|Szablony - Źródła artykułów |Wikibooks:Szablony/Linki|Szablony - Linki |Wikibooks:Szablony/Linki inteligentne|Szablony - Linki inteligentne |Wikibooks:Szablony/Do usunięcia|Szablony - Do usunięcia |Wikibooks:Szablony/Nawigacja|Szablony - Nawigacja |Wikibooks:Szablony/Media|Szablony - Media |Wikibooks:Szablony/Grafika|Szablony - Grafika |Wikibooks:Szablony/Licencjonowanie|Szablony - Licencjonowanie |Wikibooks:Szablony/Techniczne|Szablony - Techniczne |Wikibooks:Szablony/Wikipedysta|Szablony - Wikipedysta |Wikibooks:Szablony/Dyskusja Wikipedysty|Szablony - Dyskusja Wikipedysty |Wikibooks:Szablony/MediaWiki|Szablony - MediaWiki |Wikibooks:Szablony/Systemowe|Szablony - Systemowe |Pomoc:Spis treści/Szablony/Tom I|Szablony - Tom I |Pomoc:Spis treści/Szablony/Tom II|Szablony - Tom II |Pomoc:Spis treści/Szablony/Tom III|Szablony - Tom III |Pomoc:Spis treści/Szablony/Tom IV|Szablony - Tom IV |Pomoc:Spis treści/Administracja|Administracja |Wikibooks:Kwestie techniczne|Kwestie techniczne |Wikibooks:Wikipedyści potrzebujący pomocy|Wikipedyści potrzebujący pomocy |Wikibooks:Zgłoś błąd (ZB)|Zgłoś błąd (ZB) |Wikibooks:Lista Naruszeń Praw Autorskich (NPA)|Lista Naruszeń Praw Autorskich (NPA) |Wikibooks:Administratorzy|Administratorzy |Wikibooks:Prośby do administratorów|Prośby do administratorów |Wikibooks:Administratorzy interfejsu|Administratorzy interfejsu |Wikibooks:Prośby do administratorów interfejsu|Prośby do administratorów interfejsu |Wikibooks:Biurokraci|Biurokraci |Wikibooks:Boty|Boty |Wikibooks:Stewardzi|Stewardzi |Wikibooks:Użytkownicy|Użytkownicy |Wikibooks:Automatycznie zatwierdzeni użytkownicy|Automatycznie zatwierdzeni użytkownicy |Wikibooks:Zatwierdzeni użytkownicy|Zatwierdzeni użytkownicy |Wikibooks:Przyznawanie uprawnień|Przyznawanie uprawnień |Wikibooks:Nazwa użytkownika|Nazwa użytkownika |Wikibooks:Prośby o zmianę nazwy użytkownika|Prośby o zmianę nazwy użytkownika |Wikibooks:Uprawnieni do logowania się z zablokowanych adresów IP|Uprawnieni do logowania się z zablokowanych adresów IP |Wikibooks:GNU Free Documentation License|GNU Free Documentation License }}</includeonly><noinclude>{{Dokumentacja|zawartość=Szablon manualny (ręczny), nie automatyczny, bo ustawiony za pomocą {{Parametr|automat manualny|tak}}, wskazujący poprzedni i następny artykuł pomocy oraz ich stronę główną, czyli spis po {{LinkPomoc2|Spis treści}}.}}{{Kategoria|Szablony nawigacyjne układu autonawigacji do autonawigacji podręczników}}</noinclude> k171v5ng94adm3u0aij20safunv2gta 2 61593 559846 559791 2026-10-22T15:43:55Z YxiCode 34510 /* Bardzo skrótowy mini-dzienik */ 559846 wikitext text/x-wiki {{Multiuserbox |pl-N |en-5 |de-1 |mat |m |{{Staż|dzień=26|miesiąc=09|rok=2025}} }} Pochodzę z Żagania i jestem uczniem klasy VIII szkoły podstawowej. Uczestniczę w konkursach kuratoryjnych (m.in. z matematyki i języka angielskiego) oraz stale kształcę się z zakresu przedmiotów ścisłych. Jestem twórcą ''[[Matematyka dla ostatnich klas szkoły podstawowej|Matematyki dla ostatnich klas szkoły podstawowej]]'', którą każdy może edytować. Wprawdzie nie jest ona dokończona - lecz staram się nanosić poprawki, wprowadzać nowe pojęcia w sposób intuicyjny oraz tworzyć własne schematy, rysunki i diagramy. Jestem przeciwnikiem korzystania ze sztucznej inteligencji do prac kreatywnych, takich właśnie jak '''pisanie podręczników''' lub tworzenie obrazów. Jeżeli ty, Czytelniku mojego profilu, masz jakieś pytania, proszę do mnie napisać na dyskusji. '''Zobacz!''' * [[Wikipedysta:YxiCode/Brudnopis|"Odchudzenie" strony głównej]] - jaka powinna być treść, zanim zostanie zmieniona szata graficzna == Bardzo skrótowy mini-dzienik == * '''14 III 2026''' - Rzadziej tu zaglądam ze względu na to, że mam dość dużo nauki w szkole (7 kartkówek i sprawdzianów). Ale jak mam czas to coś napiszę. * '''23 IV 2026''' - To samo co wcześniej. Ciągle muszę się czegoś uczyć. Po poniedziałku mam nadzieję że będę miał czas. * '''18 X 2026''' - Jestem w 8. klasie więc biorę się do pracy. Rygorystycznie oceniłem podręcznik pt. "Przyroda" a zarazem dodałem wiele informacji do swojej książki. Jutro mam egzamin próbny z j. polskiego. * '''19 X 2026''' - W sumie to nawet dobrze poszedł egzamin ale jestem zmęczony. Jutro egzamin z matematyki. Dobrze mi idzie fizyka (6 ze sprawdzianu dot. elektrostatyki). * '''20 X 2026''' - Mam urodziny i otrzymuję stypendium a egzamin napisałem w 35 minut * '''21 X 2026''' - Wycieczka do Wrocławia * '''22 X 2026''' - Nie pisałem egzaminu z języka angielskiego. nn5xbhdm4afyrqejy6y475z9mnj8k86 559855 559846 2026-10-22T17:28:17Z YxiCode 34510 559855 wikitext text/x-wiki {{Multiuserbox |pl-N |en-5 |de-1 |mat |m |{{Staż|dzień=26|miesiąc=09|rok=2025}} }} Pochodzę z Żagania i jestem uczniem klasy VIII szkoły podstawowej. Uczestniczę w konkursach kuratoryjnych (m.in. z matematyki i języka angielskiego) oraz stale kształcę się z zakresu przedmiotów ścisłych. Jestem twórcą ''[[Matematyka dla ostatnich klas szkoły podstawowej|Matematyki dla ostatnich klas szkoły podstawowej]]'', którą każdy może edytować. Wprawdzie nie jest ona dokończona - lecz staram się nanosić poprawki, wprowadzać nowe pojęcia w sposób intuicyjny oraz tworzyć własne schematy, rysunki i diagramy. Jestem przeciwnikiem korzystania ze sztucznej inteligencji do prac kreatywnych, takich właśnie jak '''pisanie''' za mnie '''podręczników''' lub tworzenie obrazów. Jeżeli ty, Czytelniku mojego profilu, masz jakieś pytania, proszę do mnie napisać na dyskusji. '''Zobacz!''' * [[Wikipedysta:YxiCode/Brudnopis|"Odchudzenie" strony głównej]] - jaka powinna być treść, zanim zostanie zmieniona szata graficzna == Bardzo skrótowy mini-dzienik == * '''14 III 2026''' - Rzadziej tu zaglądam ze względu na to, że mam dość dużo nauki w szkole (7 kartkówek i sprawdzianów). Ale jak mam czas to coś napiszę. * '''23 IV 2026''' - To samo co wcześniej. Ciągle muszę się czegoś uczyć. Po poniedziałku mam nadzieję że będę miał czas. * '''18 X 2026''' - Jestem w 8. klasie więc biorę się do pracy. Rygorystycznie oceniłem podręcznik pt. "Przyroda" a zarazem dodałem wiele informacji do swojej książki. Jutro mam egzamin próbny z j. polskiego. * '''19 X 2026''' - W sumie to nawet dobrze poszedł egzamin ale jestem zmęczony. Jutro egzamin z matematyki. Dobrze mi idzie fizyka (6 ze sprawdzianu dot. elektrostatyki). * '''20 X 2026''' - Mam urodziny i otrzymuję stypendium a egzamin napisałem w 35 minut * '''21 X 2026''' - Wycieczka do Wrocławia * '''22 X 2026''' - Nie pisałem egzaminu z języka angielskiego. p3u7fp6y2t22pkloh5k5gykg6egu9zc 559856 559855 2026-10-22T17:28:42Z YxiCode 34510 559856 wikitext text/x-wiki {{Multiuserbox |pl-N |en-5 |de-1 |mat |m |{{Staż|dzień=26|miesiąc=09|rok=2025}} }} Pochodzę z Żagania i jestem uczniem klasy VIII szkoły podstawowej. Uczestniczę w konkursach kuratoryjnych (m.in. z matematyki i języka angielskiego) oraz stale kształcę się z zakresu przedmiotów ścisłych. Jestem twórcą ''[[Matematyka dla ostatnich klas szkoły podstawowej|Matematyki dla ostatnich klas szkoły podstawowej]]'', którą każdy może edytować. Wprawdzie nie jest ona dokończona - lecz staram się nanosić poprawki, wprowadzać nowe pojęcia w sposób intuicyjny oraz tworzyć własne schematy, rysunki i diagramy. Jestem przeciwnikiem korzystania ze sztucznej inteligencji do prac kreatywnych, takich właśnie jak '''pisanie''' za mnie '''podręczników''' lub tworzenie obrazów. Jednak często używam AI jako narzędzie do samodzielnej nauki. Jeżeli ty, Czytelniku mojego profilu, masz jakieś pytania, proszę do mnie napisać na dyskusji. '''Zobacz!''' * [[Wikipedysta:YxiCode/Brudnopis|"Odchudzenie" strony głównej]] - jaka powinna być treść, zanim zostanie zmieniona szata graficzna == Bardzo skrótowy mini-dzienik == * '''14 III 2026''' - Rzadziej tu zaglądam ze względu na to, że mam dość dużo nauki w szkole (7 kartkówek i sprawdzianów). Ale jak mam czas to coś napiszę. * '''23 IV 2026''' - To samo co wcześniej. Ciągle muszę się czegoś uczyć. Po poniedziałku mam nadzieję że będę miał czas. * '''18 X 2026''' - Jestem w 8. klasie więc biorę się do pracy. Rygorystycznie oceniłem podręcznik pt. "Przyroda" a zarazem dodałem wiele informacji do swojej książki. Jutro mam egzamin próbny z j. polskiego. * '''19 X 2026''' - W sumie to nawet dobrze poszedł egzamin ale jestem zmęczony. Jutro egzamin z matematyki. Dobrze mi idzie fizyka (6 ze sprawdzianu dot. elektrostatyki). * '''20 X 2026''' - Mam urodziny i otrzymuję stypendium a egzamin napisałem w 35 minut * '''21 X 2026''' - Wycieczka do Wrocławia * '''22 X 2026''' - Nie pisałem egzaminu z języka angielskiego. 9izl9pv7pnz6muveu23b5aw54elc7tr 559858 559856 2026-10-22T17:39:46Z YxiCode 34510 559858 wikitext text/x-wiki {{Multiuserbox |pl-N |en-5 |de-1 |mat |m |{{Staż|dzień=26|miesiąc=09|rok=2025}} }} Pochodzę z Żagania i jestem uczniem klasy VIII szkoły podstawowej. Uczestniczę w konkursach kuratoryjnych (m.in. z matematyki i języka angielskiego) oraz stale kształcę się z zakresu przedmiotów ścisłych. Jestem twórcą ''[[Matematyka dla ostatnich klas szkoły podstawowej|Matematyki dla ostatnich klas szkoły podstawowej]]'', którą każdy może edytować. Wprawdzie nie jest ona dokończona - lecz staram się nanosić poprawki, wprowadzać nowe pojęcia w sposób intuicyjny oraz tworzyć własne schematy, rysunki i diagramy. Jestem przeciwnikiem korzystania ze sztucznej inteligencji do prac kreatywnych, takich właśnie jak '''pisanie''' za mnie '''podręczników''' lub tworzenie obrazów. Jednak często używam AI jako narzędzie do samodzielnej nauki. Staram się, aby moje zdanie było jak najwyraźniej sformułowane, a zarazem abym był asertywny. Często się pytam o szczegóły, jeżeli coś jest dla mnie niejasne. Nie lubię podejmować decyzji "w ciemno". Jeżeli ty, Czytelniku mojego profilu, masz jakieś pytania, proszę do mnie napisać na dyskusji. '''Zobacz!''' * [[Wikipedysta:YxiCode/Brudnopis|"Odchudzenie" strony głównej]] - jaka powinna być treść, zanim zostanie zmieniona szata graficzna == Bardzo skrótowy mini-dzienik == * '''14 III 2026''' - Rzadziej tu zaglądam ze względu na to, że mam dość dużo nauki w szkole (7 kartkówek i sprawdzianów). Ale jak mam czas to coś napiszę. * '''23 IV 2026''' - To samo co wcześniej. Ciągle muszę się czegoś uczyć. Po poniedziałku mam nadzieję że będę miał czas. * '''18 X 2026''' - Jestem w 8. klasie więc biorę się do pracy. Rygorystycznie oceniłem podręcznik pt. "Przyroda" a zarazem dodałem wiele informacji do swojej książki. Jutro mam egzamin próbny z j. polskiego. * '''19 X 2026''' - W sumie to nawet dobrze poszedł egzamin ale jestem zmęczony. Jutro egzamin z matematyki. Dobrze mi idzie fizyka (6 ze sprawdzianu dot. elektrostatyki). * '''20 X 2026''' - Mam urodziny i otrzymuję stypendium a egzamin napisałem w 35 minut * '''21 X 2026''' - Wycieczka do Wrocławia * '''22 X 2026''' - Nie pisałem egzaminu z języka angielskiego. 91ten0lxvfxbrfryjiqka53axxqkxel 4 63362 559866 559817 2026-10-23T05:40:14Z Persino 2851 559866 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{ProstaStronaStart | nagłówek = {{Podrozdział|{{ld2|Specjalne}}|Dokumentacja modułów {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}.}}{{Autonawigacja|Pomoc:Spis treści}} | stopka strony = {{StopkaSpisTreści}}{{Podrozdział|Koniec}} }}</noinclude> {{Spis treści}} Moduł wywołuje się za pomocą polecenia: <syntaxhighlight lang="lua"> local specjalne_modul=require("Module:Specjalne"); </syntaxhighlight> dzięki, któremu można wypisywać funkcje należącego do niego. Funkcje w tym module służą do specjalnych celów do obsługi na tekstach, nie tak jak {{Code|{{ld2|Szeregi}}}} (modyfikuje tekst, nawet w liniach), czy {{Code|{{ld2|Strony}}}} (która sprawdza wartość tekstową), a nawet {{Code|{{ld2|Parametry}}}} (do obsługi parametrów), albo {{Code|{{ld2|Html}}}} (do obsługi na tekstach związanych ze stronami HTML). Te funkcje służą do operacji na tekstach związanych z mechanizmem {{Strong|MediaWiki}}. == {{Śródtytuł|GranicznieSzereg}}{{Code|GranicznieSzereg}} == Jest to funkcja lokalna w module {{Code|{{ld2|Specjalne}}}}, używana tylko wewnątrz funkcji należących do jego tablicy transportu. Funkcja ustawia tak wzór, który służy do wyszukiwania tekstu bezpośrednio do całego tekstu, jeśli {{Code|czy_granicznie{{=}}true}}, a gdy nie, to ta zmienna musi przyjmować wartość {{Code|nil}} lub {{Code|false}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> local function GranicznieSzereg(wzor,czy_granicznie)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|wzor}} | _1 = Produkuje wzor, który nie dopasowuje domyślnie do całego ciągu znakowego. | 2 = {{Code|czy_granicznie}} | _2 = Robi ze wzoru wyrażenie regularne dopasowujące do całego ciągu znakowego. }} Przykład użycia funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> local wzor="%[%[.-%]%]"; local wzor2=GranicznieSzereg(wzor,true); </syntaxhighlight> Funkcja zwraca wynik {{Code|wzór2{{=}}"^%[%[.-%]%]$"}}. A gdy drugi parametr jest np. równy {{Code|nil}} lub {{Code|false}}, wtedy funkcja nie zmienia podanego wzoru, tylko go powtarza. == {{Śródtytuł|p.ZnakiSpecjalneAnulowaniaIchZnaczeniaTagowegoMediaWiki}}{{Code|p.ZnakiSpecjalneAnulowaniaIchZnaczeniaTagowegoMediaWiki}} == Funkcja zmienia tagi znaczników, tzn. w nich znaki: {{Code|<}} i {{Code|>}}, na odpowiednie szablony, według podanego w module: {{Code|{{ld2|Specjalne/dane}}}}, kodu: <syntaxhighlight lang="lua"> local p={} p.szablony_anulowania_znaczeniowego_tagowego_mediawiki={ ["<"]="{{Mniejszy}}", [">"]="{{Większy}}", }; </syntaxhighlight> Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> function p.ZnakiSpecjalneAnulowaniaIchZnaczeniaTagowegoMediaWiki(szablon)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|szablon}} | _1 = Tekst, w którym znaki specjalne {{Code|<nowiki><></nowiki>}} są zamieniane na wywołania szablonowe kolejno: {{s|Mniejszy}} i {{s|Większy}}. }} === Stosowanie === Ta funkcja wyłącza znaczenie specjalnych tagów mechanizmu {{Strong|MediaWiki}}, i je jako swoje on nie interpretuje, jedynie rozpatruje to jako zwykły tekst. Taki tekst można włączyć do funkcji {{Code|frame:preprocess}}, wtedy jedynie szablony {{s|Mniejszy}} i {{s|Większy}} zostaną rozwinięte, nie naruszając magiczności tych tagów. Tę funkcję jedynie się stosuje wtedy, gdy chcemy, by te tagi nie zostały zamienione na specjalne kody {{Strong|MediaWiki}} tego mechanizmu. Tak robimy, by później dało je usunąć bardzo łatwo, nie naruszając ich zawartości. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/ZnakiSpecjalneAnulowaniaIchZnaczeniaTagowegoMediaWiki/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńŚciśleOkreśloneKategorie"]}}{{Code|p["UsuńŚciśleOkreśloneKategorie"]}} == Szablon usuwa ściśle określone kategorie z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{Code|{{sr|#p.PobierzParametr|p=Parametry}}}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńŚciśleOkreśloneKategorie"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|kategoria}} | _2 = Parametr mówiący jakie kategorie usunąć o takim samym adresie, w przypadku niepodania tego parametru, używane jest domyślne dopasowanie do wszystkich kategorii według wzoru {{Code|<nowiki>([^%[%]|]*)</nowiki>}}. | 3 = {{Code|3}} lub {{Code|granicznie}} | _3 = Wskazujący, czy dopasować do całości (jeśli niepusta), czy w przeciwnym wypadku do poszczególnych części wikikodu. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, tak samo, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Kategorie ==== Funkcja dopasowuje kategorie opisane przez nazwę kanoniczną: {{Code|Category}}, lub niekanoniczną: {{Code|Kategoria}}, niezależnie, czy takie wywołanie posiada nazwę sortowania, czy nie. Funkcja usuwa kategorie o danej nazwie, niezależnie jak ona została podana z iloma odstępami, czy dolnymi myślnikami, na jej początku, końcu, a nawet wewnątrz. Funkcja ustawia tak zmienną {{Code|kategoria}}, a właściwie ją przekształca, jeżeli została podana, tzn. zbędne myślniki i odstępy na początku i końcu z niej są usuwane, a wewnątrz je zostają zastąpione w niej przez wyrażenie: {{Code|[%s_]+}}. ==== Granicznie ==== Funkcja: {{Code|{{sr|#p.CzyTak|p=Parametry}}}}, tłumaczy wartość tekstową zmiennej: {{Code|granicznie}}, na wartość {{Code|tak}} lub {{Code|nil}}, w przypadku niepodania tej zmiennej, to to tłumaczenie jest na tą ostatnią wartość. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńŚciśleOkreśloneKategorie/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńKategorie"]}}{{Code|p["UsuńKategorie"]}} == Szablon usuwa wszystkie kategorie z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{Code|{{sr|#p.PobierzParametr|p=Parametry}}}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńKategorie"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|granicznie}} | _2 = Wskazujący, czy dopasować do całości (jeśli niepusta), czy w przeciwnym wypadku do poszczególnych części wikikodu. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna: {{Code|tekst}}, istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, tak samo, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Wywołanie w postaci ramki ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co: {{Code|1}}, czy: {{Code|tekst}}. ==== Granicznie ==== Funkcja: {{Code|{{sr|#p.CzyTak|p=Parametry}}}}, tłumaczy wartość tekstową zmiennej: {{Code|granicznie}}, na wartość {{Code|tak}} lub {{Code|nil}}, w przypadku niepodania tej zmiennej, to to tłumaczenie jest na tą ostatnią wartość. ==== Ramka wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej {{Code|tekst}}. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńKategorie/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńZnaczniki"]}}{{Code|p["UsuńZnaczniki"]}} == Szablon usuwa wszystkie znaczniki bez zawartości z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{Code|{{sr|#p.PobierzParametr|p=Parametry}}}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńZnaczniki"]=function(frame,jakie,funkcja1,funkcja2)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, tak samo, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana jej zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Inne parametry nieramkowe ==== Parametry typowe dla funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|jakie}} | _1 = Nazwa znacznika, jaka ma być użyta do usuwania z tekstu: {{Code|tekst}}, znaczników bez zawartości z tym tagiem, w przeciwnym wypadku są usuwane wszystkie znaczniki bez zawartości. | 2 = {{Code|funkcja1}} | _2 = Funkcja wywołana przed usuwaniem znaczników bez zawartości. | 3 = {{Code|funkcja2}} | _3 = Funkcja wywołana po usuwaniu znaczników bez zawartości. }} ==== Wywołanie w postaci wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. Funkcja jedynie wtedy może być użyta z parametrami ramki. ==== Działanie ==== Wywołanie tej funkcji usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej {{Code|tekst}}, czyli z niego znaczniki. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńZnaczniki/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńKomentarze"]}}{{Code|p["UsuńKomentarze"]}} == Szablon usuwa wszystkie komentarze oznaczone blokiem początkowym {{Code|<nowiki><!--</nowiki>}} i końcowym {{Code|<nowiki>--></nowiki>}}, czyli razem (oznaczając to wyrażeniem regularnym {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}): {{Code|<nowiki><!%-%-.-%-%-></nowiki>}}, z tekstu wikikodu, dopasowując do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{Code|{{sr|#p.PobierzParametr|p=Parametry}}}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńKomentarze"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie ==== ==== Paraametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna: {{Code|tekst}}, istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, tak samo, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co: {{Code|1}}, czy: {{Code|tekst}}. ==== Wywołanie w postaci ramki ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Co robi funkcja ==== Funkcja usuwa komentarze z tekstu oznaczonej zmienną {{Code|tekst}}, tworząc nowy tekst. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńKomentarze/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńSzablonyStylów"]}}{{Code|p["UsuńSzablonyStylów"]}} == Szablon usuwa wszystkie szablony stylów z tekstu wikikodu, dopasowując do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{Code|{{sr|#p.PobierzParametr|p=Parametry}}}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńSzablonyStylów"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna: {{Code|tekst}}, istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co: {{Code|1}}, czy: {{Code|tekst}}. ==== Ramka wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej {{Code|tekst}}, czyli szablon stylów w postaci: {{Code|<nowiki>'"`UNIQ--templatestyles-00000048-QINU`"'</nowiki>}}, stąd pozostaje tylko tekst. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńSzablonyStylów/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńWywołaniaPlików"]}}{{Code|p["UsuńWywołaniaPlików"]}} == Szablon usuwa wszystkie wywołania plikowe, oznaczone, np.: {{Code|Image}}, {{Code|Grafika}}, {{Code|File}} i {{Code|Plik}}, z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{Code|{{sr|#p.PobierzParametr|p=Parametry}}}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńWywołaniaPlików"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|granicznie}} | _2 = Wskazujący, czy dopasować do całości (jeśli niepusta), czy w przeciwnym wypadku do poszczególnych części wikikodu. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna: {{Code|tekst}}, istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co: {{Code|1}}, czy: {{Code|tekst}}. ==== Granicznie ==== Funkcja {{Code|{{sr|#p.CzyTak|p=Parametry}}}}, tłumaczy wartość tekstową zmiennej: {{Code|graniecznie}}, na wartość {{Code|tak}} lub {{Code|nil}}, w przypadku niepodania tej zmiennej, to to tłumaczenie jest na tą ostatnią wartość. ==== Wywołanie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie w postaci ramki ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej: {{Code|tekst}}, wywołania plikowe. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńWywołaniaPlików/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńInterwiki"]}}{{Code|p["UsuńInterwiki"]}} == Szablon usuwa wszystkie interwiki z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{Code|{{sr|#p.PobierzParametr|p=Parametry}}}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńInterwiki"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|granicznie}} | _2 = Wskazujący, czy dopasować do całości (jeśli niepusta), czy w przeciwnym wypadku do poszczególnych części wikikodu. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Granicznie ==== Funkcja: {{Code|{{sr|#p.CzyTak|p=Parametry}}}}, tłumaczy wartość tekstową zmiennej: {{Code|granicznie}}, na wartość {{Code|tak}} lub {{Code|nil}}, w przypadku niepodania tej zmiennej, to to tłumaczenie jest na tą ostatnią wartość. ==== Wywołanie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej: {{Code|tekst}}, czyli wywołania interwiki. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńInterwiki/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńZnakiSpecjalne"]}}{{Code|p["UsuńZnakiSpecjalne"]}} == Szablon usuwa wszystkie fragmenty tekstu, oznaczone potrójnym i podwójnym cudzysłowem pojedynczym, z tekstu wikikodu, dopasowując do poszczególnych części tekstu, zastępującje tymi fragmentami, ale bez cudzysłowów, a na samym końcu bezpośrednio usuwamy pozostałości z tymi cudzysłowami. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{Code|{{sr|#p.PobierzParametr|p=Parametry}}}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńZnakiSpecjalne"] = function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Użycie w postaci ramki wikikdu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej {{Code|tekst}} fragmenty tekstu z cudzysłowami i zastępuje je tekstem bez nich. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńZnakiSpecjalne/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńZbędneBiałeZnaki"]}}{{Code|p["UsuńZbędneBiałeZnaki"]}} == Szablon usuwa wszystkie zbędne białe znaki, na początku i końcu oraz wewnątrz, z tekstu wikikodu, dopasowując do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{Code|{{sr|#p.PobierzParametr|p=Parametry}}}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńZbędneBiałeZnaki"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa odstępy początkowe i końcowe oraz powtarzające się w wewnątrz tekstu. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńZbędneBiałeZnaki/}}. == {{Śródtytuł|p["ZamieńLinkiWewnętrzneNaTekst"]}}{{Code|p["ZamieńLinkiWewnętrzneNaTekst"]}} == Szablon usuwa wszystkie linki wewnętrzne na ich nazwę linku, a jeżeli one tego nie posiadają, to ich adres wewnętrzny, z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{Code|{{sr|#p.PobierzParametr|p=Parametry}}}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["ZamieńLinkiWewnętrzneNaTekst"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|granicznie}} | _2 = Wskazujący, czy dopasować do całości (jeśli niepusta), czy w przeciwnym wypadku do poszczególnych części wikikodu. }} === Wyjasnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Granicznie ==== Funkcja: {{Code|{{sr|#p.CzyTak|p=Parametry}}}}, tłumaczy wartość tekstową zmiennej: {{Code|granicznie}}, na wartość {{Code|tak}} lub {{Code|nil}}, w przypadku niepodania tej zmiennej, to to tłumaczenie jest na tą ostatnią wartość. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej {{Code|tekst}}, i zastępuje je nazwami linków lub ich adresami. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/ZamieńLinkiWewnętrzneNaTekst/}}. == {{Śródtytuł|p["ZamieńLinkiZewnętrzneNaTekst"]}}{{Code|p["ZamieńLinkiZewnętrzneNaTekst"]}} == Szablon usuwa wszystkie linki zewnętrzne na ich nazwę linku, a jeżeli one tego nie posiadają, to ich adres zewnętrzny, z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{Code|{{sr|#p.PobierzParametr|p=Parametry}}}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["ZamieńLinkiZewnętrzneNaTekst"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|granicznie}} | _2 = Wskazujący, czy dopasować do całości (jeśli niepusta), czy w przeciwnym wypadku do poszczególnych części wikikodu. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Granicznie ==== Funkcja: {{Code|{{sr|#p.CzyTak|p=Parametry}}}}, tłumaczy wartość tekstową zmiennej: {{Code|granicznie}}, na wartość {{Code|tak}} lub {{Code|nil}}, w przypadku niepodania tej zmiennej, to to tłumaczenie jest na tą ostatnią wartość. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej: {{Code|tekst}}, zastępując go nazwami linków lub ich adresami. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/ZamieńLinkiZewnętrzneNaTekst/}}. == {{Śródtytuł|p["CzyPlik"]}}{{Code|p["CzyPlik"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, czy jest on dokładnie wywołaniem pliku od początku do końca łańcucha, dopasowując do całości tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{Code|{{sr|#p.PobierzParametr|p=Parametry}}}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["CzyPlik"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnenie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna: {{Code|tekst}}, istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Użycie w postaci rmki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. Funkcja jedynie wtedy może być użyta z parametrami ramki. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/CzyPlik/}}. == {{Śródtytuł|p["CzyInterwiki"]}}{{Code|p["CzyInterwiki"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, czy jest on dokładnie wywołaniem interwiki od początku do końca łańcucha, dopasowując do całości tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{Code|{{sr|#p.PobierzParametr|p=Parametry}}}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["CzyInterwiki"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. Funkcja jedynie wtedy może być użyta z parametrami ramki. ==== Wyjątki działania interwiki ==== Jeżeli na początku interwiki jest {{Code|pl}}, to wtedy to nie jest jednak interwiki, tylko link wewnętrzny, z samej definicji interwiki. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/CzyInterwiki/}}. == {{Śródtytuł|p["CzyAdresLinkuWewnętrznego"]}}{{Code|p["CzyAdresLinkuWewnętrznego"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, czy jest on dokładnie adresem linku wewnętrznego od początku do końca łańcucha, dopasowując do całości tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{Code|{{sr|#p.PobierzParametr|p=Parametry}}}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["CzyAdresLinkuWewnętrznego"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|dwukropek}} | _1 = Czy na początku linku wewnętrznego jest dwukropek, wtedy on na pewno jest linkiem wewnętrznym, a jezeli nie to jest sprawdzane, czy jest tak rzeczywiście, | 2 = {{Code|2}}, {{Code|tekst}} lub {{Code|adres}} | _2 = Tekst, który jest pewnym adresem do sprawdzenia,musi być to adres linku wewnętrznego. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|adres}}, a następnie {{Code|2}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane ich poszczególnych istnienie pokolei i odpowiednio jest ściągana ich zawartość, w zależności, która zmienna jako pierwsza istnieje. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. Funkcja jedynie wtedy może być użyta z parametrami ramki. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/CzyInterwiki/}}. == {{Śródtytuł|p["CzyLinkWewnętrzny"]}}{{Code|p["CzyLinkWewnętrzny"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, czy jest on dokładnie wywołaniem linku wewnętrznego od początku do końca łańcucha, dopasowując do całości tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{Code|{{sr|#p.PobierzParametr|p=Parametry}}}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["CzyLinkWewnętrzny"]=function(szablon)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. Funkcja jedynie wtedy może być użyta z parametrami ramki. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/CzyInterwiki/}}. == {{Śródtytuł|p["WydzielZwykłyTekst"]}}{{Code|p["WydzielZwykłyTekst"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, i wydziela tekst, z elementów mechanizmu MediaWiki wikikodu, wolnego tych od elementów, w tym linki wewnętrzne, zewnętrzne, i inne. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{Code|{{sr|#p.PobierzParametr|p=Parametry}}}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["WydzielZwykłyTekst"]=function(frame,funkcja1,funkcja2)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|nieklasycznie}} | _2 = Wartość pusta lub niepodana oznacza, że ma rozwijać {{Code|tekst}} (lub {{Code|1}}), jak leci, bez ładowania potężnych szablonów przez mechanizm {{Code|{{M|Szablonowe}}}}. | 3 = {{Code|3}} lub {{Code|preprocess}} | _3 = Czy wikitekst z {{Code|tekst}} (lub {{Code|1}}) ma rozwijać, jak szablon. | 4 = {{Code|4}} lub {{Code|kodowanie}} | _4 = Czy wikikod ma kodować według jego zawartości. | 5 = {{Code|5}} lub {{Code|nagłówek}} | _5 = Niepuste, gdy ma nie usuwać znaczników {{Strong|TemplateStyles}}, znaków specjalnych, czyli pojedynczych cudzysłowów, a także znaczników, stosowana niezależnie od wartości {{Code|nieklasycznie}}. | 6 = {{Code|6}} lub {{Code|tablica kodowania}} | _6 = Gdy {{Code|nieklasycznie}} jest niepuste, i {{Code|kodowanie}} ma zawartość pustą, to ta zmienna posiada tablicę kodów {{Code|{{m|Szablonowe}}}}, która posłuży do rozwijania zakodowanego tą metodą tekstu. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Parametry funkcji ==== Parametry funkcji, nie ramki, czyli: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|funkcja1}} | _1 = Funkcja zbierająca zawartości kodów i je przekształca w co innego, zwracany szablon, tj. wikikod nowego szablonu z kodami do rozwinięcia przez {{Code|{{m|Szablonowe}}}}. | 2 = {{Code|funkcja2}} | _2 = Kiedy ma rozwinąć ten kod, a może potraktować go jako wartość już rozwiniętą do końca i zwrócić w funkcji rozwijających kody. }} ==== Użycie bez specjalnych parametrów ==== Gdy {{Code|nieklasycznie}} jest pusta lub niepodana, to funkcja robi operacje zdefiniowane jako przez funkcje: <syntaxhighlight lang="lua"> local function DwaNawiasyLinkowe(tekst) tekst=p["UsuńKategorie"]{tekst,nieklasycznie,}; tekst=p["UsuńWywołaniaPlików"]{tekst,nieklasycznie,}; tekst=p["UsuńInterwiki"]{tekst,nieklasycznie,}; tekst=p["ZamieńLinkiWewnętrzneNaTekst"]{tekst,nieklasycznie,}; return tekst; end; local function JedenNawiasLinkowe(tekst) tekst=p["ZamieńLinkiZewnętrzneNaTekst"]{tekst,nieklasycznie,}; return tekst; end; local function Komentarze(tekst) tekst=p["UsuńKomentarze"](tekst); return tekst; end; local function SzablonyStylowe(tekst) tekst=p["UsuńSzablonyStylów"](tekst); return tekst; end; local function ZnakiSpecjalne(tekst) tekst=p["UsuńZnakiSpecjalne"](tekst); return tekst; end; local function Znaczniki(tekst,jakie,__FUNKCJA1,__FUNKCJA2) tekst=p["UsuńZnaczniki"](tekst,jakie,__FUNKCJA1,__FUNKCJA2); return tekst; end; local function PreProcessFrame(tekst) local frame=mw.getCurrentFrame(); frame=frame.getParent and frame:getParent() or frame; tekst=frame:preprocess(tekst); return tekst; end; </syntaxhighlight> ===== Nierobione operacje ===== Operacji: {{Code|SzablonyStylowe(tekst)}}, {{Code|ZnakiSpecjalne(tekst)}} i {{Code|Znaczniki(tekst,jakie,__FUNKCJA1,__FUNKCJA2)}}, gdy {{Code|nagłówek}} jest pusty lub niepodany, wtedy zwracany jest tekst, i kolejno te funkcje, a w przypadku przeciwnej wartości tej zmiennej jest zwracany tylko tekst. Przy okazji można przez niepustej zmiennej: {{Code|preproces}}, znaki specjalne znaczników są zamieniane na szablony: {{s|Mniejszy}} i {{s|Większy}}, przy pomocy funkcji: {{Code|tekst{{=}}p.ZnakiSpecjalneAnulowaniaIchZnaczeniaTagowegoMediaWiki(tekst)}}, a następnie rozwijany jest funkcją: {{Code|PreProcessFrame(tekst)}}, przy wyłączeniu znaczenia znaczniki mechanizmu '''MediaWiki''', nie '''HTML''' (bo są to dwie różne sprawy), ta operacja jest robiona przed operacją przekształcania zmiennych i tekstu wikikodu. ==== Użycie specjalnych parametrów ==== Gdy {{Code|nieklasycznie}} przyjmuje wartość niepustą, wtedy moznaa zakodować tekst wikikodu, przy użyciu niepustej wartości {{Code|kodowanie}}, a przy innej wikikod powinien już być zakodowany na samym wyjściu. Gdy mamy obiekty w rozwijaniu przy pomocy {{Code|{{m|Szablonowe}}}}, można wygenerować nową zawartość szablonu, sprawdzić, czy ona się zgadza instrukcją: <syntaxhighlight lang="lua"> if(((not funkcja1) or (szablon))and((not funkcja2) or funkcja2(szablon,obiekt,kod)))then </syntaxhighlight> i dalej go przekształcać, przy zmiennej {{Code|nagłówek}} nie pustej, pozostawiając kody atrybutów, znaczników, i obiektów określonych normą: <syntaxhighlight lang="lua"> if((obiekt=="NOWIKI")or(obiekt=="MATH")or(obiekt=="ŹRÓDŁO")or(obiekt=="GALERIA")or(obiekt=="MAPAOBRAZU")or(obiekt=="PUDEŁKOWEJŚCIA")or(obiekt=="QUIZ"))then </syntaxhighlight> ==== Niewywołane funkcje ==== Po uzyskaniu tak rozwiniętego kody, przy zmiennej {{Code|nagłówek}} niepustej, wtedy zostaje nie zostaną wywołane funkcje: {{Code|tekst{{=}}SzablonyStylowe(tekst)}} i {{Code|tekst{{=}}ZnakiSpecjalne(tekst)}}, ale one zostają zwrócone po kolei wraz z wikikodem w pierwszej kolejności i dalej kolejno te funkcje. A gdy jednak ta pierwsza zmienna w tej linijce zostanie pusta lub niepodana, wtedy zwracany jest sam czysty rozwinięty i oczyszczony tekst. W module {{Code|{{ld2|StronicowyParser/GłównaFunkcjaZbieraniaDanychStron}}}}, wywoływana jest funkcja: <syntaxhighlight lang="lua"> local naglowek,Znaczniki,SzablonyStylowe,ZnakiSpecjalne=specjalne_modul["WydzielZwykłyTekst"]( { -- Wikitekst z elementami mechanizmu MediaWiki tekst=naglowek, -- Zwróć test i funkcje, które muszą coś zrobić; ["nagłówek"]=true, -- Rób operacje według drugiego sposobu rozwijania z dwóch dostępnych; nieklasycznie=true, -- Ma nie kodować wikitekstu kodowanie=false, -- Gotowa tablica kodowania wikitekstu tekst; ["tablica kodowania"]=tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul, }, -- Funkcja: funkcja1; function(szablon,obiekt,kod) local szablon,wynik=SzablonyWywolywane(szablon,obiekt,kod); return szablon,wynik; end, --- Funkcja: funkcja2; function(szablon,obiekt,kod) return czy_indeksowanie; end); </syntaxhighlight> która oczyszcza tekst potrzebnymi funkcjami, zwracając również funkcje,które muszą dokonać dalszej roboty, jeżeli będzie ona potrzebna w jakieś formie. == {{Śródtytuł|p["WydzielLiczbę"]}}{{Code|p["WydzielLiczbę"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, i wydziela tekst z elementów mechanizmu wikikodu, w tym linki wewnętrzne, zewnętrzne, i inne. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{Code|{{sr|#p.PobierzParametr|p=Parametry}}}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["WydzielLiczbę"] = function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Wykorzystywane funkcje ==== Funkcja do swojego działania wykorzystuje funkcję: {{LinkŚródtytuł|p["WydzielZwykłyTekst"]}}, i wydziela z niej liczbę i ją zwraca w postaci przekłształconej do liczby przy pomocy funkcji: {{LzLua|tunumber}}, a jeżeli takiej liczby nie znalazł, to zwraca {{Code|nil}}. ==== Użyta w funkcji ==== Fukcja jest wykorzystywana w funkcji: {{Code|{{sr|#p["Forma wyrażenia po liczbie"]|p=Techniczne}}}}, a więc i jednocześnie w szablonie: {{s|Forma wyrażenia po liczbie}} i jej pokrewnych z niej wynikających. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/WydzielLiczbę/}}. == {{Śródtytuł|p["PrzetwórzNagłówek"]}}{{Code|p["PrzetwórzNagłówek"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, i wydziela z niego adres linku wewnętrznego i nazwę linku (nagłówka). Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{Code|{{sr|#p.PobierzParametr|p=Parametry}}}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["PrzetwórzNagłówek"]=function(adres,czy_naglowek_linku,czy_nie_rozwin_adres)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|adres}} | _1 = Czy ma liczyć tylko adres (wartość typu {{Strong|string}}). | 2 = {{Code|czy_naglowek_linku}} | _2 = Czy ma liczyc nagłówek linku (wartość typu {{Strong|boolean}}). | 3 = {{Code|czy_nie_rozwin_adres}} | _3 = Czy adres linku ma rozwijać funkcją {{Code|frame:preprocess}} (wartość typu {{Strong|boolean}}). }} Funkcja używa do swojego działania {{Code|{{sr|#p["WydzielZwykłyTekst"]|p=Specjalne}}}} do wydzielania tekstu, zwraca tutaj przetworzony tekst wydzielony z elementów mechanizmu {{Strong|MediaWiki}}, oprócz zastosowania funkcji: {{Code|Znaczniki}}, {{Code|SzablonyStylowe}} i {{Code|ZnakiSpecjalne}}, które zostaną zastosowane do zwracanej pierwszej wartości podczas liczenia adresu, a podczas liczenia nagłówka tylko funkcja {{Code|Znaczniki}} zostanie zastosowana, ale tylko dla niektórych elementów, a nie dla wszystkich, a za to dla pierwszej, wręcz przeciwnie, dla wszystkich. Przykład: <syntaxhighlight lang="lua"> local adres,naglowek=specjalne_modul["PrzetwórzNagłówek"](adres,true,false); </syntaxhighlight> Funkcja liczy adres linku i nazwę linku (naglowka) linku, które są zwracane kolejno w postaci dwóch zwracanych zmiennych, mając jedynie nieprzetworzony adres w wikikodzie, z prawdopodobnie z elementami mechanizmu MediaWiki, co po zwróceniu dwóch zmiennych otrzymujemy oczyszczony z elementów mechanizmu {{Strong|MediaWiki}} i {{Strong|HTML}}, tak jest w przypadku zmiennej {{Code|adres}}, a dla {{Code|naglowek}} jedynie zawiera niektóre elementy znaczników {{Strong|HTML}}, elementy takie jak: {{Tag|ol}}, {{Code|ul}} i {{Code|li}}, w tej funkcji są usuwane z nagłówka elementu nazwy linku, a inne znaczniki, te które są również znacznikkami {{Strong|HTML}} w mechanizmie nie są usuwane, w tym również znacznik {{Tag|pre}}, który jest jednocześnie znacznikiem {{Strong|HTML}} i znacznikiem mechanizmu {{Strong|MediaWiki}}. == {{Śródtytuł|p["OdstępyZmiennychNumerowanychSzablonu"]}}{{Code|p["OdstępyZmiennychNumerowanychSzablonu"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, i wydziela domyślnie prawe odstępy od czarnych znaków wikikodu, w przeciwnym wypadku po podaniu pewnej zmiennej niepustej lewą. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{Code|{{sr|#p.PobierzParametr|p=Parametry}}}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["OdstępyZmiennychNumerowanychSzablonu"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} | _1 = Zawartość tekstu z wikikodem. | 2 = {{Code|lewy}} | _2 = Czy ma wydzielać lewe odstępy w tekście {{Code|1}}, jeśli niepsuta, w przeciwnym wypadku prawą. }} Zwykłe szablony mają takę funkcję, że trimują zawartość zmiennej nienazwanej {{Code|1}}, jeżeli ją wsadzono do szablonu do zmiennej nazwanej, a więc wtedy jest konieczne używanie tejże funkcji w wikikodzie w szablonie, aby napisać jego lewe i prawe odstępy. To uwzględnia poniższy przykład dla szablonu: {{s|L}}, dla jej wykonywalnego kodu na innych stronach (wersja inkludowana, tzn.: {{Parametr|inkludowana|tak}}, przy wywołaniu szablonu: {{s|LuaSubst}}): {{ŹródłoKodu|język=mediawiki|{{LuaSubst|{{ns:Template}}:L|inkludowana=tak}}}} Jest to kod przykładowego szablonu przekopiowany z: {{s|l}}, gdzie użycie tejże funkcji jest jednak konieczne. Funkcja kolejno w wywołaniach wydziela lewe a potem prawe odstępy zmiennej {{Code|1}}, przy użyciu parametru {{Parametr|wyspecjalizowana|tak}}. Funkcja produkuje link wewnętrzny za pomocą szablonu {{s|Link wewnętrzny}}, która ucina odstępy na początku i końcu zmiennej {{Code|s}}, a niekoniecznie {{Code|1}}. Przed i po linku są ustawiane odstępy, aby zachować historie produkowanych szablonów, jeżeli przeprowadzamy wizualizację danego szablonu. Szablonem do oglądania jego jest: {{s|PreWikikod}}, w którym jest ukryta funkcja {{Code|{{m|Techniczne|Wikikod}}}}. W tym szablonie jest ukryty inny szablon, a mianowicie {{s|Pre}}, dlatego jest zachowana historia, co do odstępów, i nowych linii, wikikodu. {{BrClear}} <noinclude><!-- -->{{ProstaStronaKoniec}}<!-- -->{{Kategoria|Opisy funkcji, w Lua w Scribunto, w modułach}}<!-- --></noinclude> ktso1wvdgz7yab8kw9s8yympet3uozv 559867 559866 2026-10-23T05:44:38Z Persino 2851 /* {{Śródtytuł|p["CzyAdresLinkuWewnętrznego"]}}{{Code|p["CzyAdresLinkuWewnętrznego"]}} */ 559867 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{ProstaStronaStart | nagłówek = {{Podrozdział|{{ld2|Specjalne}}|Dokumentacja modułów {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}.}}{{Autonawigacja|Pomoc:Spis treści}} | stopka strony = {{StopkaSpisTreści}}{{Podrozdział|Koniec}} }}</noinclude> {{Spis treści}} Moduł wywołuje się za pomocą polecenia: <syntaxhighlight lang="lua"> local specjalne_modul=require("Module:Specjalne"); </syntaxhighlight> dzięki, któremu można wypisywać funkcje należącego do niego. Funkcje w tym module służą do specjalnych celów do obsługi na tekstach, nie tak jak {{Code|{{ld2|Szeregi}}}} (modyfikuje tekst, nawet w liniach), czy {{Code|{{ld2|Strony}}}} (która sprawdza wartość tekstową), a nawet {{Code|{{ld2|Parametry}}}} (do obsługi parametrów), albo {{Code|{{ld2|Html}}}} (do obsługi na tekstach związanych ze stronami HTML). Te funkcje służą do operacji na tekstach związanych z mechanizmem {{Strong|MediaWiki}}. == {{Śródtytuł|GranicznieSzereg}}{{Code|GranicznieSzereg}} == Jest to funkcja lokalna w module {{Code|{{ld2|Specjalne}}}}, używana tylko wewnątrz funkcji należących do jego tablicy transportu. Funkcja ustawia tak wzór, który służy do wyszukiwania tekstu bezpośrednio do całego tekstu, jeśli {{Code|czy_granicznie{{=}}true}}, a gdy nie, to ta zmienna musi przyjmować wartość {{Code|nil}} lub {{Code|false}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> local function GranicznieSzereg(wzor,czy_granicznie)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|wzor}} | _1 = Produkuje wzor, który nie dopasowuje domyślnie do całego ciągu znakowego. | 2 = {{Code|czy_granicznie}} | _2 = Robi ze wzoru wyrażenie regularne dopasowujące do całego ciągu znakowego. }} Przykład użycia funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> local wzor="%[%[.-%]%]"; local wzor2=GranicznieSzereg(wzor,true); </syntaxhighlight> Funkcja zwraca wynik {{Code|wzór2{{=}}"^%[%[.-%]%]$"}}. A gdy drugi parametr jest np. równy {{Code|nil}} lub {{Code|false}}, wtedy funkcja nie zmienia podanego wzoru, tylko go powtarza. == {{Śródtytuł|p.ZnakiSpecjalneAnulowaniaIchZnaczeniaTagowegoMediaWiki}}{{Code|p.ZnakiSpecjalneAnulowaniaIchZnaczeniaTagowegoMediaWiki}} == Funkcja zmienia tagi znaczników, tzn. w nich znaki: {{Code|<}} i {{Code|>}}, na odpowiednie szablony, według podanego w module: {{Code|{{ld2|Specjalne/dane}}}}, kodu: <syntaxhighlight lang="lua"> local p={} p.szablony_anulowania_znaczeniowego_tagowego_mediawiki={ ["<"]="{{Mniejszy}}", [">"]="{{Większy}}", }; </syntaxhighlight> Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> function p.ZnakiSpecjalneAnulowaniaIchZnaczeniaTagowegoMediaWiki(szablon)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|szablon}} | _1 = Tekst, w którym znaki specjalne {{Code|<nowiki><></nowiki>}} są zamieniane na wywołania szablonowe kolejno: {{s|Mniejszy}} i {{s|Większy}}. }} === Stosowanie === Ta funkcja wyłącza znaczenie specjalnych tagów mechanizmu {{Strong|MediaWiki}}, i je jako swoje on nie interpretuje, jedynie rozpatruje to jako zwykły tekst. Taki tekst można włączyć do funkcji {{Code|frame:preprocess}}, wtedy jedynie szablony {{s|Mniejszy}} i {{s|Większy}} zostaną rozwinięte, nie naruszając magiczności tych tagów. Tę funkcję jedynie się stosuje wtedy, gdy chcemy, by te tagi nie zostały zamienione na specjalne kody {{Strong|MediaWiki}} tego mechanizmu. Tak robimy, by później dało je usunąć bardzo łatwo, nie naruszając ich zawartości. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/ZnakiSpecjalneAnulowaniaIchZnaczeniaTagowegoMediaWiki/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńŚciśleOkreśloneKategorie"]}}{{Code|p["UsuńŚciśleOkreśloneKategorie"]}} == Szablon usuwa ściśle określone kategorie z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{Code|{{sr|#p.PobierzParametr|p=Parametry}}}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńŚciśleOkreśloneKategorie"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|kategoria}} | _2 = Parametr mówiący jakie kategorie usunąć o takim samym adresie, w przypadku niepodania tego parametru, używane jest domyślne dopasowanie do wszystkich kategorii według wzoru {{Code|<nowiki>([^%[%]|]*)</nowiki>}}. | 3 = {{Code|3}} lub {{Code|granicznie}} | _3 = Wskazujący, czy dopasować do całości (jeśli niepusta), czy w przeciwnym wypadku do poszczególnych części wikikodu. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, tak samo, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Kategorie ==== Funkcja dopasowuje kategorie opisane przez nazwę kanoniczną: {{Code|Category}}, lub niekanoniczną: {{Code|Kategoria}}, niezależnie, czy takie wywołanie posiada nazwę sortowania, czy nie. Funkcja usuwa kategorie o danej nazwie, niezależnie jak ona została podana z iloma odstępami, czy dolnymi myślnikami, na jej początku, końcu, a nawet wewnątrz. Funkcja ustawia tak zmienną {{Code|kategoria}}, a właściwie ją przekształca, jeżeli została podana, tzn. zbędne myślniki i odstępy na początku i końcu z niej są usuwane, a wewnątrz je zostają zastąpione w niej przez wyrażenie: {{Code|[%s_]+}}. ==== Granicznie ==== Funkcja: {{Code|{{sr|#p.CzyTak|p=Parametry}}}}, tłumaczy wartość tekstową zmiennej: {{Code|granicznie}}, na wartość {{Code|tak}} lub {{Code|nil}}, w przypadku niepodania tej zmiennej, to to tłumaczenie jest na tą ostatnią wartość. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńŚciśleOkreśloneKategorie/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńKategorie"]}}{{Code|p["UsuńKategorie"]}} == Szablon usuwa wszystkie kategorie z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{Code|{{sr|#p.PobierzParametr|p=Parametry}}}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńKategorie"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|granicznie}} | _2 = Wskazujący, czy dopasować do całości (jeśli niepusta), czy w przeciwnym wypadku do poszczególnych części wikikodu. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna: {{Code|tekst}}, istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, tak samo, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Wywołanie w postaci ramki ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co: {{Code|1}}, czy: {{Code|tekst}}. ==== Granicznie ==== Funkcja: {{Code|{{sr|#p.CzyTak|p=Parametry}}}}, tłumaczy wartość tekstową zmiennej: {{Code|granicznie}}, na wartość {{Code|tak}} lub {{Code|nil}}, w przypadku niepodania tej zmiennej, to to tłumaczenie jest na tą ostatnią wartość. ==== Ramka wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej {{Code|tekst}}. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńKategorie/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńZnaczniki"]}}{{Code|p["UsuńZnaczniki"]}} == Szablon usuwa wszystkie znaczniki bez zawartości z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{Code|{{sr|#p.PobierzParametr|p=Parametry}}}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńZnaczniki"]=function(frame,jakie,funkcja1,funkcja2)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, tak samo, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana jej zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Inne parametry nieramkowe ==== Parametry typowe dla funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|jakie}} | _1 = Nazwa znacznika, jaka ma być użyta do usuwania z tekstu: {{Code|tekst}}, znaczników bez zawartości z tym tagiem, w przeciwnym wypadku są usuwane wszystkie znaczniki bez zawartości. | 2 = {{Code|funkcja1}} | _2 = Funkcja wywołana przed usuwaniem znaczników bez zawartości. | 3 = {{Code|funkcja2}} | _3 = Funkcja wywołana po usuwaniu znaczników bez zawartości. }} ==== Wywołanie w postaci wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. Funkcja jedynie wtedy może być użyta z parametrami ramki. ==== Działanie ==== Wywołanie tej funkcji usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej {{Code|tekst}}, czyli z niego znaczniki. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńZnaczniki/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńKomentarze"]}}{{Code|p["UsuńKomentarze"]}} == Szablon usuwa wszystkie komentarze oznaczone blokiem początkowym {{Code|<nowiki><!--</nowiki>}} i końcowym {{Code|<nowiki>--></nowiki>}}, czyli razem (oznaczając to wyrażeniem regularnym {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}): {{Code|<nowiki><!%-%-.-%-%-></nowiki>}}, z tekstu wikikodu, dopasowując do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{Code|{{sr|#p.PobierzParametr|p=Parametry}}}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńKomentarze"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie ==== ==== Paraametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna: {{Code|tekst}}, istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, tak samo, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co: {{Code|1}}, czy: {{Code|tekst}}. ==== Wywołanie w postaci ramki ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Co robi funkcja ==== Funkcja usuwa komentarze z tekstu oznaczonej zmienną {{Code|tekst}}, tworząc nowy tekst. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńKomentarze/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńSzablonyStylów"]}}{{Code|p["UsuńSzablonyStylów"]}} == Szablon usuwa wszystkie szablony stylów z tekstu wikikodu, dopasowując do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{Code|{{sr|#p.PobierzParametr|p=Parametry}}}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńSzablonyStylów"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna: {{Code|tekst}}, istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co: {{Code|1}}, czy: {{Code|tekst}}. ==== Ramka wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej {{Code|tekst}}, czyli szablon stylów w postaci: {{Code|<nowiki>'"`UNIQ--templatestyles-00000048-QINU`"'</nowiki>}}, stąd pozostaje tylko tekst. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńSzablonyStylów/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńWywołaniaPlików"]}}{{Code|p["UsuńWywołaniaPlików"]}} == Szablon usuwa wszystkie wywołania plikowe, oznaczone, np.: {{Code|Image}}, {{Code|Grafika}}, {{Code|File}} i {{Code|Plik}}, z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{Code|{{sr|#p.PobierzParametr|p=Parametry}}}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńWywołaniaPlików"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|granicznie}} | _2 = Wskazujący, czy dopasować do całości (jeśli niepusta), czy w przeciwnym wypadku do poszczególnych części wikikodu. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna: {{Code|tekst}}, istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co: {{Code|1}}, czy: {{Code|tekst}}. ==== Granicznie ==== Funkcja {{Code|{{sr|#p.CzyTak|p=Parametry}}}}, tłumaczy wartość tekstową zmiennej: {{Code|graniecznie}}, na wartość {{Code|tak}} lub {{Code|nil}}, w przypadku niepodania tej zmiennej, to to tłumaczenie jest na tą ostatnią wartość. ==== Wywołanie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie w postaci ramki ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej: {{Code|tekst}}, wywołania plikowe. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńWywołaniaPlików/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńInterwiki"]}}{{Code|p["UsuńInterwiki"]}} == Szablon usuwa wszystkie interwiki z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{Code|{{sr|#p.PobierzParametr|p=Parametry}}}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńInterwiki"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|granicznie}} | _2 = Wskazujący, czy dopasować do całości (jeśli niepusta), czy w przeciwnym wypadku do poszczególnych części wikikodu. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Granicznie ==== Funkcja: {{Code|{{sr|#p.CzyTak|p=Parametry}}}}, tłumaczy wartość tekstową zmiennej: {{Code|granicznie}}, na wartość {{Code|tak}} lub {{Code|nil}}, w przypadku niepodania tej zmiennej, to to tłumaczenie jest na tą ostatnią wartość. ==== Wywołanie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej: {{Code|tekst}}, czyli wywołania interwiki. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńInterwiki/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńZnakiSpecjalne"]}}{{Code|p["UsuńZnakiSpecjalne"]}} == Szablon usuwa wszystkie fragmenty tekstu, oznaczone potrójnym i podwójnym cudzysłowem pojedynczym, z tekstu wikikodu, dopasowując do poszczególnych części tekstu, zastępującje tymi fragmentami, ale bez cudzysłowów, a na samym końcu bezpośrednio usuwamy pozostałości z tymi cudzysłowami. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{Code|{{sr|#p.PobierzParametr|p=Parametry}}}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńZnakiSpecjalne"] = function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Użycie w postaci ramki wikikdu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej {{Code|tekst}} fragmenty tekstu z cudzysłowami i zastępuje je tekstem bez nich. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńZnakiSpecjalne/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńZbędneBiałeZnaki"]}}{{Code|p["UsuńZbędneBiałeZnaki"]}} == Szablon usuwa wszystkie zbędne białe znaki, na początku i końcu oraz wewnątrz, z tekstu wikikodu, dopasowując do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{Code|{{sr|#p.PobierzParametr|p=Parametry}}}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńZbędneBiałeZnaki"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa odstępy początkowe i końcowe oraz powtarzające się w wewnątrz tekstu. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńZbędneBiałeZnaki/}}. == {{Śródtytuł|p["ZamieńLinkiWewnętrzneNaTekst"]}}{{Code|p["ZamieńLinkiWewnętrzneNaTekst"]}} == Szablon usuwa wszystkie linki wewnętrzne na ich nazwę linku, a jeżeli one tego nie posiadają, to ich adres wewnętrzny, z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{Code|{{sr|#p.PobierzParametr|p=Parametry}}}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["ZamieńLinkiWewnętrzneNaTekst"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|granicznie}} | _2 = Wskazujący, czy dopasować do całości (jeśli niepusta), czy w przeciwnym wypadku do poszczególnych części wikikodu. }} === Wyjasnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Granicznie ==== Funkcja: {{Code|{{sr|#p.CzyTak|p=Parametry}}}}, tłumaczy wartość tekstową zmiennej: {{Code|granicznie}}, na wartość {{Code|tak}} lub {{Code|nil}}, w przypadku niepodania tej zmiennej, to to tłumaczenie jest na tą ostatnią wartość. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej {{Code|tekst}}, i zastępuje je nazwami linków lub ich adresami. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/ZamieńLinkiWewnętrzneNaTekst/}}. == {{Śródtytuł|p["ZamieńLinkiZewnętrzneNaTekst"]}}{{Code|p["ZamieńLinkiZewnętrzneNaTekst"]}} == Szablon usuwa wszystkie linki zewnętrzne na ich nazwę linku, a jeżeli one tego nie posiadają, to ich adres zewnętrzny, z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{Code|{{sr|#p.PobierzParametr|p=Parametry}}}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["ZamieńLinkiZewnętrzneNaTekst"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|granicznie}} | _2 = Wskazujący, czy dopasować do całości (jeśli niepusta), czy w przeciwnym wypadku do poszczególnych części wikikodu. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Granicznie ==== Funkcja: {{Code|{{sr|#p.CzyTak|p=Parametry}}}}, tłumaczy wartość tekstową zmiennej: {{Code|granicznie}}, na wartość {{Code|tak}} lub {{Code|nil}}, w przypadku niepodania tej zmiennej, to to tłumaczenie jest na tą ostatnią wartość. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej: {{Code|tekst}}, zastępując go nazwami linków lub ich adresami. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/ZamieńLinkiZewnętrzneNaTekst/}}. == {{Śródtytuł|p["CzyPlik"]}}{{Code|p["CzyPlik"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, czy jest on dokładnie wywołaniem pliku od początku do końca łańcucha, dopasowując do całości tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{Code|{{sr|#p.PobierzParametr|p=Parametry}}}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["CzyPlik"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnenie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna: {{Code|tekst}}, istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Użycie w postaci rmki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. Funkcja jedynie wtedy może być użyta z parametrami ramki. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/CzyPlik/}}. == {{Śródtytuł|p["CzyInterwiki"]}}{{Code|p["CzyInterwiki"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, czy jest on dokładnie wywołaniem interwiki od początku do końca łańcucha, dopasowując do całości tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{Code|{{sr|#p.PobierzParametr|p=Parametry}}}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["CzyInterwiki"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. Funkcja jedynie wtedy może być użyta z parametrami ramki. ==== Wyjątki działania interwiki ==== Jeżeli na początku interwiki jest {{Code|pl}}, to wtedy to nie jest jednak interwiki, tylko link wewnętrzny, z samej definicji interwiki. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/CzyInterwiki/}}. == {{Śródtytuł|p["CzyAdresLinkuWewnętrznego"]}}{{Code|p["CzyAdresLinkuWewnętrznego"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, czy jest on dokładnie adresem linku wewnętrznego od początku do końca łańcucha, dopasowując do całości tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{Code|{{sr|#p.PobierzParametr|p=Parametry}}}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["CzyAdresLinkuWewnętrznego"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|dwukropek}} | _1 = Czy na początku linku wewnętrznego jest dwukropek, wtedy on na pewno jest linkiem wewnętrznym, a jezeli nie to jest sprawdzane, czy jest tak rzeczywiście, | 2 = {{Code|2}}, {{Code|tekst}} lub {{Code|adres}} | _2 = Tekst, który jest pewnym adresem do sprawdzenia,musi być to adres linku wewnętrznego. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|adres}}, a następnie {{Code|2}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane ich poszczególnych istnienie pokolei i odpowiednio jest ściągana ich zawartość, w zależności, która zmienna jako pierwsza istnieje. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. Funkcja jedynie wtedy może być użyta z parametrami ramki. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/CzyAdresLinkuWewnętrznego/}}. == {{Śródtytuł|p["CzyLinkWewnętrzny"]}}{{Code|p["CzyLinkWewnętrzny"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, czy jest on dokładnie wywołaniem linku wewnętrznego od początku do końca łańcucha, dopasowując do całości tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{Code|{{sr|#p.PobierzParametr|p=Parametry}}}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["CzyLinkWewnętrzny"]=function(szablon)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. Funkcja jedynie wtedy może być użyta z parametrami ramki. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/CzyInterwiki/}}. == {{Śródtytuł|p["WydzielZwykłyTekst"]}}{{Code|p["WydzielZwykłyTekst"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, i wydziela tekst, z elementów mechanizmu MediaWiki wikikodu, wolnego tych od elementów, w tym linki wewnętrzne, zewnętrzne, i inne. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{Code|{{sr|#p.PobierzParametr|p=Parametry}}}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["WydzielZwykłyTekst"]=function(frame,funkcja1,funkcja2)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|nieklasycznie}} | _2 = Wartość pusta lub niepodana oznacza, że ma rozwijać {{Code|tekst}} (lub {{Code|1}}), jak leci, bez ładowania potężnych szablonów przez mechanizm {{Code|{{M|Szablonowe}}}}. | 3 = {{Code|3}} lub {{Code|preprocess}} | _3 = Czy wikitekst z {{Code|tekst}} (lub {{Code|1}}) ma rozwijać, jak szablon. | 4 = {{Code|4}} lub {{Code|kodowanie}} | _4 = Czy wikikod ma kodować według jego zawartości. | 5 = {{Code|5}} lub {{Code|nagłówek}} | _5 = Niepuste, gdy ma nie usuwać znaczników {{Strong|TemplateStyles}}, znaków specjalnych, czyli pojedynczych cudzysłowów, a także znaczników, stosowana niezależnie od wartości {{Code|nieklasycznie}}. | 6 = {{Code|6}} lub {{Code|tablica kodowania}} | _6 = Gdy {{Code|nieklasycznie}} jest niepuste, i {{Code|kodowanie}} ma zawartość pustą, to ta zmienna posiada tablicę kodów {{Code|{{m|Szablonowe}}}}, która posłuży do rozwijania zakodowanego tą metodą tekstu. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Parametry funkcji ==== Parametry funkcji, nie ramki, czyli: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|funkcja1}} | _1 = Funkcja zbierająca zawartości kodów i je przekształca w co innego, zwracany szablon, tj. wikikod nowego szablonu z kodami do rozwinięcia przez {{Code|{{m|Szablonowe}}}}. | 2 = {{Code|funkcja2}} | _2 = Kiedy ma rozwinąć ten kod, a może potraktować go jako wartość już rozwiniętą do końca i zwrócić w funkcji rozwijających kody. }} ==== Użycie bez specjalnych parametrów ==== Gdy {{Code|nieklasycznie}} jest pusta lub niepodana, to funkcja robi operacje zdefiniowane jako przez funkcje: <syntaxhighlight lang="lua"> local function DwaNawiasyLinkowe(tekst) tekst=p["UsuńKategorie"]{tekst,nieklasycznie,}; tekst=p["UsuńWywołaniaPlików"]{tekst,nieklasycznie,}; tekst=p["UsuńInterwiki"]{tekst,nieklasycznie,}; tekst=p["ZamieńLinkiWewnętrzneNaTekst"]{tekst,nieklasycznie,}; return tekst; end; local function JedenNawiasLinkowe(tekst) tekst=p["ZamieńLinkiZewnętrzneNaTekst"]{tekst,nieklasycznie,}; return tekst; end; local function Komentarze(tekst) tekst=p["UsuńKomentarze"](tekst); return tekst; end; local function SzablonyStylowe(tekst) tekst=p["UsuńSzablonyStylów"](tekst); return tekst; end; local function ZnakiSpecjalne(tekst) tekst=p["UsuńZnakiSpecjalne"](tekst); return tekst; end; local function Znaczniki(tekst,jakie,__FUNKCJA1,__FUNKCJA2) tekst=p["UsuńZnaczniki"](tekst,jakie,__FUNKCJA1,__FUNKCJA2); return tekst; end; local function PreProcessFrame(tekst) local frame=mw.getCurrentFrame(); frame=frame.getParent and frame:getParent() or frame; tekst=frame:preprocess(tekst); return tekst; end; </syntaxhighlight> ===== Nierobione operacje ===== Operacji: {{Code|SzablonyStylowe(tekst)}}, {{Code|ZnakiSpecjalne(tekst)}} i {{Code|Znaczniki(tekst,jakie,__FUNKCJA1,__FUNKCJA2)}}, gdy {{Code|nagłówek}} jest pusty lub niepodany, wtedy zwracany jest tekst, i kolejno te funkcje, a w przypadku przeciwnej wartości tej zmiennej jest zwracany tylko tekst. Przy okazji można przez niepustej zmiennej: {{Code|preproces}}, znaki specjalne znaczników są zamieniane na szablony: {{s|Mniejszy}} i {{s|Większy}}, przy pomocy funkcji: {{Code|tekst{{=}}p.ZnakiSpecjalneAnulowaniaIchZnaczeniaTagowegoMediaWiki(tekst)}}, a następnie rozwijany jest funkcją: {{Code|PreProcessFrame(tekst)}}, przy wyłączeniu znaczenia znaczniki mechanizmu '''MediaWiki''', nie '''HTML''' (bo są to dwie różne sprawy), ta operacja jest robiona przed operacją przekształcania zmiennych i tekstu wikikodu. ==== Użycie specjalnych parametrów ==== Gdy {{Code|nieklasycznie}} przyjmuje wartość niepustą, wtedy moznaa zakodować tekst wikikodu, przy użyciu niepustej wartości {{Code|kodowanie}}, a przy innej wikikod powinien już być zakodowany na samym wyjściu. Gdy mamy obiekty w rozwijaniu przy pomocy {{Code|{{m|Szablonowe}}}}, można wygenerować nową zawartość szablonu, sprawdzić, czy ona się zgadza instrukcją: <syntaxhighlight lang="lua"> if(((not funkcja1) or (szablon))and((not funkcja2) or funkcja2(szablon,obiekt,kod)))then </syntaxhighlight> i dalej go przekształcać, przy zmiennej {{Code|nagłówek}} nie pustej, pozostawiając kody atrybutów, znaczników, i obiektów określonych normą: <syntaxhighlight lang="lua"> if((obiekt=="NOWIKI")or(obiekt=="MATH")or(obiekt=="ŹRÓDŁO")or(obiekt=="GALERIA")or(obiekt=="MAPAOBRAZU")or(obiekt=="PUDEŁKOWEJŚCIA")or(obiekt=="QUIZ"))then </syntaxhighlight> ==== Niewywołane funkcje ==== Po uzyskaniu tak rozwiniętego kody, przy zmiennej {{Code|nagłówek}} niepustej, wtedy zostaje nie zostaną wywołane funkcje: {{Code|tekst{{=}}SzablonyStylowe(tekst)}} i {{Code|tekst{{=}}ZnakiSpecjalne(tekst)}}, ale one zostają zwrócone po kolei wraz z wikikodem w pierwszej kolejności i dalej kolejno te funkcje. A gdy jednak ta pierwsza zmienna w tej linijce zostanie pusta lub niepodana, wtedy zwracany jest sam czysty rozwinięty i oczyszczony tekst. W module {{Code|{{ld2|StronicowyParser/GłównaFunkcjaZbieraniaDanychStron}}}}, wywoływana jest funkcja: <syntaxhighlight lang="lua"> local naglowek,Znaczniki,SzablonyStylowe,ZnakiSpecjalne=specjalne_modul["WydzielZwykłyTekst"]( { -- Wikitekst z elementami mechanizmu MediaWiki tekst=naglowek, -- Zwróć test i funkcje, które muszą coś zrobić; ["nagłówek"]=true, -- Rób operacje według drugiego sposobu rozwijania z dwóch dostępnych; nieklasycznie=true, -- Ma nie kodować wikitekstu kodowanie=false, -- Gotowa tablica kodowania wikitekstu tekst; ["tablica kodowania"]=tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul, }, -- Funkcja: funkcja1; function(szablon,obiekt,kod) local szablon,wynik=SzablonyWywolywane(szablon,obiekt,kod); return szablon,wynik; end, --- Funkcja: funkcja2; function(szablon,obiekt,kod) return czy_indeksowanie; end); </syntaxhighlight> która oczyszcza tekst potrzebnymi funkcjami, zwracając również funkcje,które muszą dokonać dalszej roboty, jeżeli będzie ona potrzebna w jakieś formie. == {{Śródtytuł|p["WydzielLiczbę"]}}{{Code|p["WydzielLiczbę"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, i wydziela tekst z elementów mechanizmu wikikodu, w tym linki wewnętrzne, zewnętrzne, i inne. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{Code|{{sr|#p.PobierzParametr|p=Parametry}}}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["WydzielLiczbę"] = function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Wykorzystywane funkcje ==== Funkcja do swojego działania wykorzystuje funkcję: {{LinkŚródtytuł|p["WydzielZwykłyTekst"]}}, i wydziela z niej liczbę i ją zwraca w postaci przekłształconej do liczby przy pomocy funkcji: {{LzLua|tunumber}}, a jeżeli takiej liczby nie znalazł, to zwraca {{Code|nil}}. ==== Użyta w funkcji ==== Fukcja jest wykorzystywana w funkcji: {{Code|{{sr|#p["Forma wyrażenia po liczbie"]|p=Techniczne}}}}, a więc i jednocześnie w szablonie: {{s|Forma wyrażenia po liczbie}} i jej pokrewnych z niej wynikających. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/WydzielLiczbę/}}. == {{Śródtytuł|p["PrzetwórzNagłówek"]}}{{Code|p["PrzetwórzNagłówek"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, i wydziela z niego adres linku wewnętrznego i nazwę linku (nagłówka). Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{Code|{{sr|#p.PobierzParametr|p=Parametry}}}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["PrzetwórzNagłówek"]=function(adres,czy_naglowek_linku,czy_nie_rozwin_adres)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|adres}} | _1 = Czy ma liczyć tylko adres (wartość typu {{Strong|string}}). | 2 = {{Code|czy_naglowek_linku}} | _2 = Czy ma liczyc nagłówek linku (wartość typu {{Strong|boolean}}). | 3 = {{Code|czy_nie_rozwin_adres}} | _3 = Czy adres linku ma rozwijać funkcją {{Code|frame:preprocess}} (wartość typu {{Strong|boolean}}). }} Funkcja używa do swojego działania {{Code|{{sr|#p["WydzielZwykłyTekst"]|p=Specjalne}}}} do wydzielania tekstu, zwraca tutaj przetworzony tekst wydzielony z elementów mechanizmu {{Strong|MediaWiki}}, oprócz zastosowania funkcji: {{Code|Znaczniki}}, {{Code|SzablonyStylowe}} i {{Code|ZnakiSpecjalne}}, które zostaną zastosowane do zwracanej pierwszej wartości podczas liczenia adresu, a podczas liczenia nagłówka tylko funkcja {{Code|Znaczniki}} zostanie zastosowana, ale tylko dla niektórych elementów, a nie dla wszystkich, a za to dla pierwszej, wręcz przeciwnie, dla wszystkich. Przykład: <syntaxhighlight lang="lua"> local adres,naglowek=specjalne_modul["PrzetwórzNagłówek"](adres,true,false); </syntaxhighlight> Funkcja liczy adres linku i nazwę linku (naglowka) linku, które są zwracane kolejno w postaci dwóch zwracanych zmiennych, mając jedynie nieprzetworzony adres w wikikodzie, z prawdopodobnie z elementami mechanizmu MediaWiki, co po zwróceniu dwóch zmiennych otrzymujemy oczyszczony z elementów mechanizmu {{Strong|MediaWiki}} i {{Strong|HTML}}, tak jest w przypadku zmiennej {{Code|adres}}, a dla {{Code|naglowek}} jedynie zawiera niektóre elementy znaczników {{Strong|HTML}}, elementy takie jak: {{Tag|ol}}, {{Code|ul}} i {{Code|li}}, w tej funkcji są usuwane z nagłówka elementu nazwy linku, a inne znaczniki, te które są również znacznikkami {{Strong|HTML}} w mechanizmie nie są usuwane, w tym również znacznik {{Tag|pre}}, który jest jednocześnie znacznikiem {{Strong|HTML}} i znacznikiem mechanizmu {{Strong|MediaWiki}}. == {{Śródtytuł|p["OdstępyZmiennychNumerowanychSzablonu"]}}{{Code|p["OdstępyZmiennychNumerowanychSzablonu"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, i wydziela domyślnie prawe odstępy od czarnych znaków wikikodu, w przeciwnym wypadku po podaniu pewnej zmiennej niepustej lewą. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{Code|{{sr|#p.PobierzParametr|p=Parametry}}}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["OdstępyZmiennychNumerowanychSzablonu"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} | _1 = Zawartość tekstu z wikikodem. | 2 = {{Code|lewy}} | _2 = Czy ma wydzielać lewe odstępy w tekście {{Code|1}}, jeśli niepsuta, w przeciwnym wypadku prawą. }} Zwykłe szablony mają takę funkcję, że trimują zawartość zmiennej nienazwanej {{Code|1}}, jeżeli ją wsadzono do szablonu do zmiennej nazwanej, a więc wtedy jest konieczne używanie tejże funkcji w wikikodzie w szablonie, aby napisać jego lewe i prawe odstępy. To uwzględnia poniższy przykład dla szablonu: {{s|L}}, dla jej wykonywalnego kodu na innych stronach (wersja inkludowana, tzn.: {{Parametr|inkludowana|tak}}, przy wywołaniu szablonu: {{s|LuaSubst}}): {{ŹródłoKodu|język=mediawiki|{{LuaSubst|{{ns:Template}}:L|inkludowana=tak}}}} Jest to kod przykładowego szablonu przekopiowany z: {{s|l}}, gdzie użycie tejże funkcji jest jednak konieczne. Funkcja kolejno w wywołaniach wydziela lewe a potem prawe odstępy zmiennej {{Code|1}}, przy użyciu parametru {{Parametr|wyspecjalizowana|tak}}. Funkcja produkuje link wewnętrzny za pomocą szablonu {{s|Link wewnętrzny}}, która ucina odstępy na początku i końcu zmiennej {{Code|s}}, a niekoniecznie {{Code|1}}. Przed i po linku są ustawiane odstępy, aby zachować historie produkowanych szablonów, jeżeli przeprowadzamy wizualizację danego szablonu. Szablonem do oglądania jego jest: {{s|PreWikikod}}, w którym jest ukryta funkcja {{Code|{{m|Techniczne|Wikikod}}}}. W tym szablonie jest ukryty inny szablon, a mianowicie {{s|Pre}}, dlatego jest zachowana historia, co do odstępów, i nowych linii, wikikodu. {{BrClear}} <noinclude><!-- -->{{ProstaStronaKoniec}}<!-- -->{{Kategoria|Opisy funkcji, w Lua w Scribunto, w modułach}}<!-- --></noinclude> 5o45378sbddib3qp6xvrbjbkufq2vbm 559868 559867 2026-10-23T05:45:32Z Persino 2851 /* {{Śródtytuł|p["CzyLinkWewnętrzny"]}}{{Code|p["CzyLinkWewnętrzny"]}} */ 559868 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{ProstaStronaStart | nagłówek = {{Podrozdział|{{ld2|Specjalne}}|Dokumentacja modułów {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}.}}{{Autonawigacja|Pomoc:Spis treści}} | stopka strony = {{StopkaSpisTreści}}{{Podrozdział|Koniec}} }}</noinclude> {{Spis treści}} Moduł wywołuje się za pomocą polecenia: <syntaxhighlight lang="lua"> local specjalne_modul=require("Module:Specjalne"); </syntaxhighlight> dzięki, któremu można wypisywać funkcje należącego do niego. Funkcje w tym module służą do specjalnych celów do obsługi na tekstach, nie tak jak {{Code|{{ld2|Szeregi}}}} (modyfikuje tekst, nawet w liniach), czy {{Code|{{ld2|Strony}}}} (która sprawdza wartość tekstową), a nawet {{Code|{{ld2|Parametry}}}} (do obsługi parametrów), albo {{Code|{{ld2|Html}}}} (do obsługi na tekstach związanych ze stronami HTML). Te funkcje służą do operacji na tekstach związanych z mechanizmem {{Strong|MediaWiki}}. == {{Śródtytuł|GranicznieSzereg}}{{Code|GranicznieSzereg}} == Jest to funkcja lokalna w module {{Code|{{ld2|Specjalne}}}}, używana tylko wewnątrz funkcji należących do jego tablicy transportu. Funkcja ustawia tak wzór, który służy do wyszukiwania tekstu bezpośrednio do całego tekstu, jeśli {{Code|czy_granicznie{{=}}true}}, a gdy nie, to ta zmienna musi przyjmować wartość {{Code|nil}} lub {{Code|false}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> local function GranicznieSzereg(wzor,czy_granicznie)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|wzor}} | _1 = Produkuje wzor, który nie dopasowuje domyślnie do całego ciągu znakowego. | 2 = {{Code|czy_granicznie}} | _2 = Robi ze wzoru wyrażenie regularne dopasowujące do całego ciągu znakowego. }} Przykład użycia funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> local wzor="%[%[.-%]%]"; local wzor2=GranicznieSzereg(wzor,true); </syntaxhighlight> Funkcja zwraca wynik {{Code|wzór2{{=}}"^%[%[.-%]%]$"}}. A gdy drugi parametr jest np. równy {{Code|nil}} lub {{Code|false}}, wtedy funkcja nie zmienia podanego wzoru, tylko go powtarza. == {{Śródtytuł|p.ZnakiSpecjalneAnulowaniaIchZnaczeniaTagowegoMediaWiki}}{{Code|p.ZnakiSpecjalneAnulowaniaIchZnaczeniaTagowegoMediaWiki}} == Funkcja zmienia tagi znaczników, tzn. w nich znaki: {{Code|<}} i {{Code|>}}, na odpowiednie szablony, według podanego w module: {{Code|{{ld2|Specjalne/dane}}}}, kodu: <syntaxhighlight lang="lua"> local p={} p.szablony_anulowania_znaczeniowego_tagowego_mediawiki={ ["<"]="{{Mniejszy}}", [">"]="{{Większy}}", }; </syntaxhighlight> Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> function p.ZnakiSpecjalneAnulowaniaIchZnaczeniaTagowegoMediaWiki(szablon)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|szablon}} | _1 = Tekst, w którym znaki specjalne {{Code|<nowiki><></nowiki>}} są zamieniane na wywołania szablonowe kolejno: {{s|Mniejszy}} i {{s|Większy}}. }} === Stosowanie === Ta funkcja wyłącza znaczenie specjalnych tagów mechanizmu {{Strong|MediaWiki}}, i je jako swoje on nie interpretuje, jedynie rozpatruje to jako zwykły tekst. Taki tekst można włączyć do funkcji {{Code|frame:preprocess}}, wtedy jedynie szablony {{s|Mniejszy}} i {{s|Większy}} zostaną rozwinięte, nie naruszając magiczności tych tagów. Tę funkcję jedynie się stosuje wtedy, gdy chcemy, by te tagi nie zostały zamienione na specjalne kody {{Strong|MediaWiki}} tego mechanizmu. Tak robimy, by później dało je usunąć bardzo łatwo, nie naruszając ich zawartości. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/ZnakiSpecjalneAnulowaniaIchZnaczeniaTagowegoMediaWiki/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńŚciśleOkreśloneKategorie"]}}{{Code|p["UsuńŚciśleOkreśloneKategorie"]}} == Szablon usuwa ściśle określone kategorie z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{Code|{{sr|#p.PobierzParametr|p=Parametry}}}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńŚciśleOkreśloneKategorie"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|kategoria}} | _2 = Parametr mówiący jakie kategorie usunąć o takim samym adresie, w przypadku niepodania tego parametru, używane jest domyślne dopasowanie do wszystkich kategorii według wzoru {{Code|<nowiki>([^%[%]|]*)</nowiki>}}. | 3 = {{Code|3}} lub {{Code|granicznie}} | _3 = Wskazujący, czy dopasować do całości (jeśli niepusta), czy w przeciwnym wypadku do poszczególnych części wikikodu. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, tak samo, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Kategorie ==== Funkcja dopasowuje kategorie opisane przez nazwę kanoniczną: {{Code|Category}}, lub niekanoniczną: {{Code|Kategoria}}, niezależnie, czy takie wywołanie posiada nazwę sortowania, czy nie. Funkcja usuwa kategorie o danej nazwie, niezależnie jak ona została podana z iloma odstępami, czy dolnymi myślnikami, na jej początku, końcu, a nawet wewnątrz. Funkcja ustawia tak zmienną {{Code|kategoria}}, a właściwie ją przekształca, jeżeli została podana, tzn. zbędne myślniki i odstępy na początku i końcu z niej są usuwane, a wewnątrz je zostają zastąpione w niej przez wyrażenie: {{Code|[%s_]+}}. ==== Granicznie ==== Funkcja: {{Code|{{sr|#p.CzyTak|p=Parametry}}}}, tłumaczy wartość tekstową zmiennej: {{Code|granicznie}}, na wartość {{Code|tak}} lub {{Code|nil}}, w przypadku niepodania tej zmiennej, to to tłumaczenie jest na tą ostatnią wartość. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńŚciśleOkreśloneKategorie/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńKategorie"]}}{{Code|p["UsuńKategorie"]}} == Szablon usuwa wszystkie kategorie z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{Code|{{sr|#p.PobierzParametr|p=Parametry}}}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńKategorie"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|granicznie}} | _2 = Wskazujący, czy dopasować do całości (jeśli niepusta), czy w przeciwnym wypadku do poszczególnych części wikikodu. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna: {{Code|tekst}}, istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, tak samo, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Wywołanie w postaci ramki ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co: {{Code|1}}, czy: {{Code|tekst}}. ==== Granicznie ==== Funkcja: {{Code|{{sr|#p.CzyTak|p=Parametry}}}}, tłumaczy wartość tekstową zmiennej: {{Code|granicznie}}, na wartość {{Code|tak}} lub {{Code|nil}}, w przypadku niepodania tej zmiennej, to to tłumaczenie jest na tą ostatnią wartość. ==== Ramka wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej {{Code|tekst}}. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńKategorie/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńZnaczniki"]}}{{Code|p["UsuńZnaczniki"]}} == Szablon usuwa wszystkie znaczniki bez zawartości z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{Code|{{sr|#p.PobierzParametr|p=Parametry}}}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńZnaczniki"]=function(frame,jakie,funkcja1,funkcja2)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, tak samo, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana jej zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Inne parametry nieramkowe ==== Parametry typowe dla funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|jakie}} | _1 = Nazwa znacznika, jaka ma być użyta do usuwania z tekstu: {{Code|tekst}}, znaczników bez zawartości z tym tagiem, w przeciwnym wypadku są usuwane wszystkie znaczniki bez zawartości. | 2 = {{Code|funkcja1}} | _2 = Funkcja wywołana przed usuwaniem znaczników bez zawartości. | 3 = {{Code|funkcja2}} | _3 = Funkcja wywołana po usuwaniu znaczników bez zawartości. }} ==== Wywołanie w postaci wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. Funkcja jedynie wtedy może być użyta z parametrami ramki. ==== Działanie ==== Wywołanie tej funkcji usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej {{Code|tekst}}, czyli z niego znaczniki. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńZnaczniki/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńKomentarze"]}}{{Code|p["UsuńKomentarze"]}} == Szablon usuwa wszystkie komentarze oznaczone blokiem początkowym {{Code|<nowiki><!--</nowiki>}} i końcowym {{Code|<nowiki>--></nowiki>}}, czyli razem (oznaczając to wyrażeniem regularnym {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}): {{Code|<nowiki><!%-%-.-%-%-></nowiki>}}, z tekstu wikikodu, dopasowując do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{Code|{{sr|#p.PobierzParametr|p=Parametry}}}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńKomentarze"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie ==== ==== Paraametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna: {{Code|tekst}}, istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, tak samo, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co: {{Code|1}}, czy: {{Code|tekst}}. ==== Wywołanie w postaci ramki ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Co robi funkcja ==== Funkcja usuwa komentarze z tekstu oznaczonej zmienną {{Code|tekst}}, tworząc nowy tekst. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńKomentarze/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńSzablonyStylów"]}}{{Code|p["UsuńSzablonyStylów"]}} == Szablon usuwa wszystkie szablony stylów z tekstu wikikodu, dopasowując do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{Code|{{sr|#p.PobierzParametr|p=Parametry}}}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńSzablonyStylów"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna: {{Code|tekst}}, istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co: {{Code|1}}, czy: {{Code|tekst}}. ==== Ramka wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej {{Code|tekst}}, czyli szablon stylów w postaci: {{Code|<nowiki>'"`UNIQ--templatestyles-00000048-QINU`"'</nowiki>}}, stąd pozostaje tylko tekst. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńSzablonyStylów/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńWywołaniaPlików"]}}{{Code|p["UsuńWywołaniaPlików"]}} == Szablon usuwa wszystkie wywołania plikowe, oznaczone, np.: {{Code|Image}}, {{Code|Grafika}}, {{Code|File}} i {{Code|Plik}}, z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{Code|{{sr|#p.PobierzParametr|p=Parametry}}}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńWywołaniaPlików"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|granicznie}} | _2 = Wskazujący, czy dopasować do całości (jeśli niepusta), czy w przeciwnym wypadku do poszczególnych części wikikodu. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna: {{Code|tekst}}, istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co: {{Code|1}}, czy: {{Code|tekst}}. ==== Granicznie ==== Funkcja {{Code|{{sr|#p.CzyTak|p=Parametry}}}}, tłumaczy wartość tekstową zmiennej: {{Code|graniecznie}}, na wartość {{Code|tak}} lub {{Code|nil}}, w przypadku niepodania tej zmiennej, to to tłumaczenie jest na tą ostatnią wartość. ==== Wywołanie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie w postaci ramki ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej: {{Code|tekst}}, wywołania plikowe. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńWywołaniaPlików/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńInterwiki"]}}{{Code|p["UsuńInterwiki"]}} == Szablon usuwa wszystkie interwiki z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{Code|{{sr|#p.PobierzParametr|p=Parametry}}}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńInterwiki"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|granicznie}} | _2 = Wskazujący, czy dopasować do całości (jeśli niepusta), czy w przeciwnym wypadku do poszczególnych części wikikodu. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Granicznie ==== Funkcja: {{Code|{{sr|#p.CzyTak|p=Parametry}}}}, tłumaczy wartość tekstową zmiennej: {{Code|granicznie}}, na wartość {{Code|tak}} lub {{Code|nil}}, w przypadku niepodania tej zmiennej, to to tłumaczenie jest na tą ostatnią wartość. ==== Wywołanie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej: {{Code|tekst}}, czyli wywołania interwiki. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńInterwiki/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńZnakiSpecjalne"]}}{{Code|p["UsuńZnakiSpecjalne"]}} == Szablon usuwa wszystkie fragmenty tekstu, oznaczone potrójnym i podwójnym cudzysłowem pojedynczym, z tekstu wikikodu, dopasowując do poszczególnych części tekstu, zastępującje tymi fragmentami, ale bez cudzysłowów, a na samym końcu bezpośrednio usuwamy pozostałości z tymi cudzysłowami. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{Code|{{sr|#p.PobierzParametr|p=Parametry}}}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńZnakiSpecjalne"] = function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Użycie w postaci ramki wikikdu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej {{Code|tekst}} fragmenty tekstu z cudzysłowami i zastępuje je tekstem bez nich. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńZnakiSpecjalne/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńZbędneBiałeZnaki"]}}{{Code|p["UsuńZbędneBiałeZnaki"]}} == Szablon usuwa wszystkie zbędne białe znaki, na początku i końcu oraz wewnątrz, z tekstu wikikodu, dopasowując do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{Code|{{sr|#p.PobierzParametr|p=Parametry}}}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńZbędneBiałeZnaki"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa odstępy początkowe i końcowe oraz powtarzające się w wewnątrz tekstu. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńZbędneBiałeZnaki/}}. == {{Śródtytuł|p["ZamieńLinkiWewnętrzneNaTekst"]}}{{Code|p["ZamieńLinkiWewnętrzneNaTekst"]}} == Szablon usuwa wszystkie linki wewnętrzne na ich nazwę linku, a jeżeli one tego nie posiadają, to ich adres wewnętrzny, z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{Code|{{sr|#p.PobierzParametr|p=Parametry}}}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["ZamieńLinkiWewnętrzneNaTekst"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|granicznie}} | _2 = Wskazujący, czy dopasować do całości (jeśli niepusta), czy w przeciwnym wypadku do poszczególnych części wikikodu. }} === Wyjasnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Granicznie ==== Funkcja: {{Code|{{sr|#p.CzyTak|p=Parametry}}}}, tłumaczy wartość tekstową zmiennej: {{Code|granicznie}}, na wartość {{Code|tak}} lub {{Code|nil}}, w przypadku niepodania tej zmiennej, to to tłumaczenie jest na tą ostatnią wartość. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej {{Code|tekst}}, i zastępuje je nazwami linków lub ich adresami. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/ZamieńLinkiWewnętrzneNaTekst/}}. == {{Śródtytuł|p["ZamieńLinkiZewnętrzneNaTekst"]}}{{Code|p["ZamieńLinkiZewnętrzneNaTekst"]}} == Szablon usuwa wszystkie linki zewnętrzne na ich nazwę linku, a jeżeli one tego nie posiadają, to ich adres zewnętrzny, z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{Code|{{sr|#p.PobierzParametr|p=Parametry}}}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["ZamieńLinkiZewnętrzneNaTekst"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|granicznie}} | _2 = Wskazujący, czy dopasować do całości (jeśli niepusta), czy w przeciwnym wypadku do poszczególnych części wikikodu. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Granicznie ==== Funkcja: {{Code|{{sr|#p.CzyTak|p=Parametry}}}}, tłumaczy wartość tekstową zmiennej: {{Code|granicznie}}, na wartość {{Code|tak}} lub {{Code|nil}}, w przypadku niepodania tej zmiennej, to to tłumaczenie jest na tą ostatnią wartość. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej: {{Code|tekst}}, zastępując go nazwami linków lub ich adresami. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/ZamieńLinkiZewnętrzneNaTekst/}}. == {{Śródtytuł|p["CzyPlik"]}}{{Code|p["CzyPlik"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, czy jest on dokładnie wywołaniem pliku od początku do końca łańcucha, dopasowując do całości tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{Code|{{sr|#p.PobierzParametr|p=Parametry}}}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["CzyPlik"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnenie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna: {{Code|tekst}}, istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Użycie w postaci rmki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. Funkcja jedynie wtedy może być użyta z parametrami ramki. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/CzyPlik/}}. == {{Śródtytuł|p["CzyInterwiki"]}}{{Code|p["CzyInterwiki"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, czy jest on dokładnie wywołaniem interwiki od początku do końca łańcucha, dopasowując do całości tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{Code|{{sr|#p.PobierzParametr|p=Parametry}}}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["CzyInterwiki"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. Funkcja jedynie wtedy może być użyta z parametrami ramki. ==== Wyjątki działania interwiki ==== Jeżeli na początku interwiki jest {{Code|pl}}, to wtedy to nie jest jednak interwiki, tylko link wewnętrzny, z samej definicji interwiki. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/CzyInterwiki/}}. == {{Śródtytuł|p["CzyAdresLinkuWewnętrznego"]}}{{Code|p["CzyAdresLinkuWewnętrznego"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, czy jest on dokładnie adresem linku wewnętrznego od początku do końca łańcucha, dopasowując do całości tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{Code|{{sr|#p.PobierzParametr|p=Parametry}}}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["CzyAdresLinkuWewnętrznego"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|dwukropek}} | _1 = Czy na początku linku wewnętrznego jest dwukropek, wtedy on na pewno jest linkiem wewnętrznym, a jezeli nie to jest sprawdzane, czy jest tak rzeczywiście, | 2 = {{Code|2}}, {{Code|tekst}} lub {{Code|adres}} | _2 = Tekst, który jest pewnym adresem do sprawdzenia,musi być to adres linku wewnętrznego. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|adres}}, a następnie {{Code|2}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane ich poszczególnych istnienie pokolei i odpowiednio jest ściągana ich zawartość, w zależności, która zmienna jako pierwsza istnieje. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. Funkcja jedynie wtedy może być użyta z parametrami ramki. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/CzyAdresLinkuWewnętrznego/}}. == {{Śródtytuł|p["CzyLinkWewnętrzny"]}}{{Code|p["CzyLinkWewnętrzny"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, czy jest on dokładnie wywołaniem linku wewnętrznego od początku do końca łańcucha, dopasowując do całości tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{Code|{{sr|#p.PobierzParametr|p=Parametry}}}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["CzyLinkWewnętrzny"]=function(szablon)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. Funkcja jedynie wtedy może być użyta z parametrami ramki. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/CzyLinkWewnętrzny/}}. == {{Śródtytuł|p["WydzielZwykłyTekst"]}}{{Code|p["WydzielZwykłyTekst"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, i wydziela tekst, z elementów mechanizmu MediaWiki wikikodu, wolnego tych od elementów, w tym linki wewnętrzne, zewnętrzne, i inne. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{Code|{{sr|#p.PobierzParametr|p=Parametry}}}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["WydzielZwykłyTekst"]=function(frame,funkcja1,funkcja2)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|nieklasycznie}} | _2 = Wartość pusta lub niepodana oznacza, że ma rozwijać {{Code|tekst}} (lub {{Code|1}}), jak leci, bez ładowania potężnych szablonów przez mechanizm {{Code|{{M|Szablonowe}}}}. | 3 = {{Code|3}} lub {{Code|preprocess}} | _3 = Czy wikitekst z {{Code|tekst}} (lub {{Code|1}}) ma rozwijać, jak szablon. | 4 = {{Code|4}} lub {{Code|kodowanie}} | _4 = Czy wikikod ma kodować według jego zawartości. | 5 = {{Code|5}} lub {{Code|nagłówek}} | _5 = Niepuste, gdy ma nie usuwać znaczników {{Strong|TemplateStyles}}, znaków specjalnych, czyli pojedynczych cudzysłowów, a także znaczników, stosowana niezależnie od wartości {{Code|nieklasycznie}}. | 6 = {{Code|6}} lub {{Code|tablica kodowania}} | _6 = Gdy {{Code|nieklasycznie}} jest niepuste, i {{Code|kodowanie}} ma zawartość pustą, to ta zmienna posiada tablicę kodów {{Code|{{m|Szablonowe}}}}, która posłuży do rozwijania zakodowanego tą metodą tekstu. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Parametry funkcji ==== Parametry funkcji, nie ramki, czyli: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|funkcja1}} | _1 = Funkcja zbierająca zawartości kodów i je przekształca w co innego, zwracany szablon, tj. wikikod nowego szablonu z kodami do rozwinięcia przez {{Code|{{m|Szablonowe}}}}. | 2 = {{Code|funkcja2}} | _2 = Kiedy ma rozwinąć ten kod, a może potraktować go jako wartość już rozwiniętą do końca i zwrócić w funkcji rozwijających kody. }} ==== Użycie bez specjalnych parametrów ==== Gdy {{Code|nieklasycznie}} jest pusta lub niepodana, to funkcja robi operacje zdefiniowane jako przez funkcje: <syntaxhighlight lang="lua"> local function DwaNawiasyLinkowe(tekst) tekst=p["UsuńKategorie"]{tekst,nieklasycznie,}; tekst=p["UsuńWywołaniaPlików"]{tekst,nieklasycznie,}; tekst=p["UsuńInterwiki"]{tekst,nieklasycznie,}; tekst=p["ZamieńLinkiWewnętrzneNaTekst"]{tekst,nieklasycznie,}; return tekst; end; local function JedenNawiasLinkowe(tekst) tekst=p["ZamieńLinkiZewnętrzneNaTekst"]{tekst,nieklasycznie,}; return tekst; end; local function Komentarze(tekst) tekst=p["UsuńKomentarze"](tekst); return tekst; end; local function SzablonyStylowe(tekst) tekst=p["UsuńSzablonyStylów"](tekst); return tekst; end; local function ZnakiSpecjalne(tekst) tekst=p["UsuńZnakiSpecjalne"](tekst); return tekst; end; local function Znaczniki(tekst,jakie,__FUNKCJA1,__FUNKCJA2) tekst=p["UsuńZnaczniki"](tekst,jakie,__FUNKCJA1,__FUNKCJA2); return tekst; end; local function PreProcessFrame(tekst) local frame=mw.getCurrentFrame(); frame=frame.getParent and frame:getParent() or frame; tekst=frame:preprocess(tekst); return tekst; end; </syntaxhighlight> ===== Nierobione operacje ===== Operacji: {{Code|SzablonyStylowe(tekst)}}, {{Code|ZnakiSpecjalne(tekst)}} i {{Code|Znaczniki(tekst,jakie,__FUNKCJA1,__FUNKCJA2)}}, gdy {{Code|nagłówek}} jest pusty lub niepodany, wtedy zwracany jest tekst, i kolejno te funkcje, a w przypadku przeciwnej wartości tej zmiennej jest zwracany tylko tekst. Przy okazji można przez niepustej zmiennej: {{Code|preproces}}, znaki specjalne znaczników są zamieniane na szablony: {{s|Mniejszy}} i {{s|Większy}}, przy pomocy funkcji: {{Code|tekst{{=}}p.ZnakiSpecjalneAnulowaniaIchZnaczeniaTagowegoMediaWiki(tekst)}}, a następnie rozwijany jest funkcją: {{Code|PreProcessFrame(tekst)}}, przy wyłączeniu znaczenia znaczniki mechanizmu '''MediaWiki''', nie '''HTML''' (bo są to dwie różne sprawy), ta operacja jest robiona przed operacją przekształcania zmiennych i tekstu wikikodu. ==== Użycie specjalnych parametrów ==== Gdy {{Code|nieklasycznie}} przyjmuje wartość niepustą, wtedy moznaa zakodować tekst wikikodu, przy użyciu niepustej wartości {{Code|kodowanie}}, a przy innej wikikod powinien już być zakodowany na samym wyjściu. Gdy mamy obiekty w rozwijaniu przy pomocy {{Code|{{m|Szablonowe}}}}, można wygenerować nową zawartość szablonu, sprawdzić, czy ona się zgadza instrukcją: <syntaxhighlight lang="lua"> if(((not funkcja1) or (szablon))and((not funkcja2) or funkcja2(szablon,obiekt,kod)))then </syntaxhighlight> i dalej go przekształcać, przy zmiennej {{Code|nagłówek}} nie pustej, pozostawiając kody atrybutów, znaczników, i obiektów określonych normą: <syntaxhighlight lang="lua"> if((obiekt=="NOWIKI")or(obiekt=="MATH")or(obiekt=="ŹRÓDŁO")or(obiekt=="GALERIA")or(obiekt=="MAPAOBRAZU")or(obiekt=="PUDEŁKOWEJŚCIA")or(obiekt=="QUIZ"))then </syntaxhighlight> ==== Niewywołane funkcje ==== Po uzyskaniu tak rozwiniętego kody, przy zmiennej {{Code|nagłówek}} niepustej, wtedy zostaje nie zostaną wywołane funkcje: {{Code|tekst{{=}}SzablonyStylowe(tekst)}} i {{Code|tekst{{=}}ZnakiSpecjalne(tekst)}}, ale one zostają zwrócone po kolei wraz z wikikodem w pierwszej kolejności i dalej kolejno te funkcje. A gdy jednak ta pierwsza zmienna w tej linijce zostanie pusta lub niepodana, wtedy zwracany jest sam czysty rozwinięty i oczyszczony tekst. W module {{Code|{{ld2|StronicowyParser/GłównaFunkcjaZbieraniaDanychStron}}}}, wywoływana jest funkcja: <syntaxhighlight lang="lua"> local naglowek,Znaczniki,SzablonyStylowe,ZnakiSpecjalne=specjalne_modul["WydzielZwykłyTekst"]( { -- Wikitekst z elementami mechanizmu MediaWiki tekst=naglowek, -- Zwróć test i funkcje, które muszą coś zrobić; ["nagłówek"]=true, -- Rób operacje według drugiego sposobu rozwijania z dwóch dostępnych; nieklasycznie=true, -- Ma nie kodować wikitekstu kodowanie=false, -- Gotowa tablica kodowania wikitekstu tekst; ["tablica kodowania"]=tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul, }, -- Funkcja: funkcja1; function(szablon,obiekt,kod) local szablon,wynik=SzablonyWywolywane(szablon,obiekt,kod); return szablon,wynik; end, --- Funkcja: funkcja2; function(szablon,obiekt,kod) return czy_indeksowanie; end); </syntaxhighlight> która oczyszcza tekst potrzebnymi funkcjami, zwracając również funkcje,które muszą dokonać dalszej roboty, jeżeli będzie ona potrzebna w jakieś formie. == {{Śródtytuł|p["WydzielLiczbę"]}}{{Code|p["WydzielLiczbę"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, i wydziela tekst z elementów mechanizmu wikikodu, w tym linki wewnętrzne, zewnętrzne, i inne. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{Code|{{sr|#p.PobierzParametr|p=Parametry}}}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["WydzielLiczbę"] = function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Wykorzystywane funkcje ==== Funkcja do swojego działania wykorzystuje funkcję: {{LinkŚródtytuł|p["WydzielZwykłyTekst"]}}, i wydziela z niej liczbę i ją zwraca w postaci przekłształconej do liczby przy pomocy funkcji: {{LzLua|tunumber}}, a jeżeli takiej liczby nie znalazł, to zwraca {{Code|nil}}. ==== Użyta w funkcji ==== Fukcja jest wykorzystywana w funkcji: {{Code|{{sr|#p["Forma wyrażenia po liczbie"]|p=Techniczne}}}}, a więc i jednocześnie w szablonie: {{s|Forma wyrażenia po liczbie}} i jej pokrewnych z niej wynikających. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/WydzielLiczbę/}}. == {{Śródtytuł|p["PrzetwórzNagłówek"]}}{{Code|p["PrzetwórzNagłówek"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, i wydziela z niego adres linku wewnętrznego i nazwę linku (nagłówka). Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{Code|{{sr|#p.PobierzParametr|p=Parametry}}}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["PrzetwórzNagłówek"]=function(adres,czy_naglowek_linku,czy_nie_rozwin_adres)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|adres}} | _1 = Czy ma liczyć tylko adres (wartość typu {{Strong|string}}). | 2 = {{Code|czy_naglowek_linku}} | _2 = Czy ma liczyc nagłówek linku (wartość typu {{Strong|boolean}}). | 3 = {{Code|czy_nie_rozwin_adres}} | _3 = Czy adres linku ma rozwijać funkcją {{Code|frame:preprocess}} (wartość typu {{Strong|boolean}}). }} Funkcja używa do swojego działania {{Code|{{sr|#p["WydzielZwykłyTekst"]|p=Specjalne}}}} do wydzielania tekstu, zwraca tutaj przetworzony tekst wydzielony z elementów mechanizmu {{Strong|MediaWiki}}, oprócz zastosowania funkcji: {{Code|Znaczniki}}, {{Code|SzablonyStylowe}} i {{Code|ZnakiSpecjalne}}, które zostaną zastosowane do zwracanej pierwszej wartości podczas liczenia adresu, a podczas liczenia nagłówka tylko funkcja {{Code|Znaczniki}} zostanie zastosowana, ale tylko dla niektórych elementów, a nie dla wszystkich, a za to dla pierwszej, wręcz przeciwnie, dla wszystkich. Przykład: <syntaxhighlight lang="lua"> local adres,naglowek=specjalne_modul["PrzetwórzNagłówek"](adres,true,false); </syntaxhighlight> Funkcja liczy adres linku i nazwę linku (naglowka) linku, które są zwracane kolejno w postaci dwóch zwracanych zmiennych, mając jedynie nieprzetworzony adres w wikikodzie, z prawdopodobnie z elementami mechanizmu MediaWiki, co po zwróceniu dwóch zmiennych otrzymujemy oczyszczony z elementów mechanizmu {{Strong|MediaWiki}} i {{Strong|HTML}}, tak jest w przypadku zmiennej {{Code|adres}}, a dla {{Code|naglowek}} jedynie zawiera niektóre elementy znaczników {{Strong|HTML}}, elementy takie jak: {{Tag|ol}}, {{Code|ul}} i {{Code|li}}, w tej funkcji są usuwane z nagłówka elementu nazwy linku, a inne znaczniki, te które są również znacznikkami {{Strong|HTML}} w mechanizmie nie są usuwane, w tym również znacznik {{Tag|pre}}, który jest jednocześnie znacznikiem {{Strong|HTML}} i znacznikiem mechanizmu {{Strong|MediaWiki}}. == {{Śródtytuł|p["OdstępyZmiennychNumerowanychSzablonu"]}}{{Code|p["OdstępyZmiennychNumerowanychSzablonu"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, i wydziela domyślnie prawe odstępy od czarnych znaków wikikodu, w przeciwnym wypadku po podaniu pewnej zmiennej niepustej lewą. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{Code|{{sr|#p.PobierzParametr|p=Parametry}}}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["OdstępyZmiennychNumerowanychSzablonu"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} | _1 = Zawartość tekstu z wikikodem. | 2 = {{Code|lewy}} | _2 = Czy ma wydzielać lewe odstępy w tekście {{Code|1}}, jeśli niepsuta, w przeciwnym wypadku prawą. }} Zwykłe szablony mają takę funkcję, że trimują zawartość zmiennej nienazwanej {{Code|1}}, jeżeli ją wsadzono do szablonu do zmiennej nazwanej, a więc wtedy jest konieczne używanie tejże funkcji w wikikodzie w szablonie, aby napisać jego lewe i prawe odstępy. To uwzględnia poniższy przykład dla szablonu: {{s|L}}, dla jej wykonywalnego kodu na innych stronach (wersja inkludowana, tzn.: {{Parametr|inkludowana|tak}}, przy wywołaniu szablonu: {{s|LuaSubst}}): {{ŹródłoKodu|język=mediawiki|{{LuaSubst|{{ns:Template}}:L|inkludowana=tak}}}} Jest to kod przykładowego szablonu przekopiowany z: {{s|l}}, gdzie użycie tejże funkcji jest jednak konieczne. Funkcja kolejno w wywołaniach wydziela lewe a potem prawe odstępy zmiennej {{Code|1}}, przy użyciu parametru {{Parametr|wyspecjalizowana|tak}}. Funkcja produkuje link wewnętrzny za pomocą szablonu {{s|Link wewnętrzny}}, która ucina odstępy na początku i końcu zmiennej {{Code|s}}, a niekoniecznie {{Code|1}}. Przed i po linku są ustawiane odstępy, aby zachować historie produkowanych szablonów, jeżeli przeprowadzamy wizualizację danego szablonu. Szablonem do oglądania jego jest: {{s|PreWikikod}}, w którym jest ukryta funkcja {{Code|{{m|Techniczne|Wikikod}}}}. W tym szablonie jest ukryty inny szablon, a mianowicie {{s|Pre}}, dlatego jest zachowana historia, co do odstępów, i nowych linii, wikikodu. {{BrClear}} <noinclude><!-- -->{{ProstaStronaKoniec}}<!-- -->{{Kategoria|Opisy funkcji, w Lua w Scribunto, w modułach}}<!-- --></noinclude> ixxb846bfsly0kd4c1ericq2zf4gel1 559869 559868 2026-10-23T05:54:32Z Persino 2851 559869 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{ProstaStronaStart | nagłówek = {{Podrozdział|{{ld2|Specjalne}}|Dokumentacja modułów {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}.}}{{Autonawigacja|Pomoc:Spis treści}} | stopka strony = {{StopkaSpisTreści}}{{Podrozdział|Koniec}} }}</noinclude> {{Spis treści}} Moduł wywołuje się za pomocą polecenia: <syntaxhighlight lang="lua"> local specjalne_modul=require("Module:Specjalne"); </syntaxhighlight> dzięki, któremu można wypisywać funkcje należącego do niego. Funkcje w tym module służą do specjalnych celów do obsługi na tekstach, nie tak jak {{Code|{{ld2|Szeregi}}}} (modyfikuje tekst, nawet w liniach), czy {{Code|{{ld2|Strony}}}} (która sprawdza wartość tekstową), a nawet {{Code|{{ld2|Parametry}}}} (do obsługi parametrów), albo {{Code|{{ld2|Html}}}} (do obsługi na tekstach związanych ze stronami HTML). Te funkcje służą do operacji na tekstach związanych z mechanizmem {{Strong|MediaWiki}}. == {{Śródtytuł|GranicznieSzereg}}{{Code|GranicznieSzereg}} == Jest to funkcja lokalna w module {{Code|{{ld2|Specjalne}}}}, używana tylko wewnątrz funkcji należących do jego tablicy transportu. Funkcja ustawia tak wzór, który służy do wyszukiwania tekstu bezpośrednio do całego tekstu, jeśli {{Code|czy_granicznie{{=}}true}}, a gdy nie, to ta zmienna musi przyjmować wartość {{Code|nil}} lub {{Code|false}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> local function GranicznieSzereg(wzor,czy_granicznie)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|wzor}} | _1 = Produkuje wzor, który nie dopasowuje domyślnie do całego ciągu znakowego. | 2 = {{Code|czy_granicznie}} | _2 = Robi ze wzoru wyrażenie regularne dopasowujące do całego ciągu znakowego. }} Przykład użycia funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> local wzor="%[%[.-%]%]"; local wzor2=GranicznieSzereg(wzor,true); </syntaxhighlight> Funkcja zwraca wynik {{Code|wzór2{{=}}"^%[%[.-%]%]$"}}. A gdy drugi parametr jest np. równy {{Code|nil}} lub {{Code|false}}, wtedy funkcja nie zmienia podanego wzoru, tylko go powtarza. == {{Śródtytuł|p.ZnakiSpecjalneAnulowaniaIchZnaczeniaTagowegoMediaWiki}}{{Code|p.ZnakiSpecjalneAnulowaniaIchZnaczeniaTagowegoMediaWiki}} == Funkcja zmienia tagi znaczników, tzn. w nich znaki: {{Code|<}} i {{Code|>}}, na odpowiednie szablony, według podanego w module: {{Code|{{ld2|Specjalne/dane}}}}, kodu: <syntaxhighlight lang="lua"> local p={} p.szablony_anulowania_znaczeniowego_tagowego_mediawiki={ ["<"]="{{Mniejszy}}", [">"]="{{Większy}}", }; </syntaxhighlight> Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> function p.ZnakiSpecjalneAnulowaniaIchZnaczeniaTagowegoMediaWiki(szablon)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|szablon}} | _1 = Tekst, w którym znaki specjalne {{Code|<nowiki><></nowiki>}} są zamieniane na wywołania szablonowe kolejno: {{s|Mniejszy}} i {{s|Większy}}. }} === Stosowanie === Ta funkcja wyłącza znaczenie specjalnych tagów mechanizmu {{Strong|MediaWiki}}, i je jako swoje on nie interpretuje, jedynie rozpatruje to jako zwykły tekst. Taki tekst można włączyć do funkcji {{Code|frame:preprocess}}, wtedy jedynie szablony {{s|Mniejszy}} i {{s|Większy}} zostaną rozwinięte, nie naruszając magiczności tych tagów. Tę funkcję jedynie się stosuje wtedy, gdy chcemy, by te tagi nie zostały zamienione na specjalne kody {{Strong|MediaWiki}} tego mechanizmu. Tak robimy, by później dało je usunąć bardzo łatwo, nie naruszając ich zawartości. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/ZnakiSpecjalneAnulowaniaIchZnaczeniaTagowegoMediaWiki/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńŚciśleOkreśloneKategorie"]}}{{Code|p["UsuńŚciśleOkreśloneKategorie"]}} == Szablon usuwa ściśle określone kategorie z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńŚciśleOkreśloneKategorie"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|kategoria}} | _2 = Parametr mówiący jakie kategorie usunąć o takim samym adresie, w przypadku niepodania tego parametru, używane jest domyślne dopasowanie do wszystkich kategorii według wzoru {{Code|<nowiki>([^%[%]|]*)</nowiki>}}. | 3 = {{Code|3}} lub {{Code|granicznie}} | _3 = Wskazujący, czy dopasować do całości (jeśli niepusta), czy w przeciwnym wypadku do poszczególnych części wikikodu. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, tak samo, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Kategorie ==== Funkcja dopasowuje kategorie opisane przez nazwę kanoniczną: {{Code|Category}}, lub niekanoniczną: {{Code|Kategoria}}, niezależnie, czy takie wywołanie posiada nazwę sortowania, czy nie. Funkcja usuwa kategorie o danej nazwie, niezależnie jak ona została podana z iloma odstępami, czy dolnymi myślnikami, na jej początku, końcu, a nawet wewnątrz. Funkcja ustawia tak zmienną {{Code|kategoria}}, a właściwie ją przekształca, jeżeli została podana, tzn. zbędne myślniki i odstępy na początku i końcu z niej są usuwane, a wewnątrz je zostają zastąpione w niej przez wyrażenie: {{Code|[%s_]+}}. ==== Granicznie ==== Funkcja: {{LinkŚródtytuł|p.CzyTak|Parametry/Tom XV}}, tłumaczy wartość tekstową zmiennej: {{Code|granicznie}}, na wartość {{Code|tak}} lub {{Code|nil}}, w przypadku niepodania tej zmiennej, to to tłumaczenie jest na tą ostatnią wartość. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńŚciśleOkreśloneKategorie/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńKategorie"]}}{{Code|p["UsuńKategorie"]}} == Szablon usuwa wszystkie kategorie z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńKategorie"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|granicznie}} | _2 = Wskazujący, czy dopasować do całości (jeśli niepusta), czy w przeciwnym wypadku do poszczególnych części wikikodu. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna: {{Code|tekst}}, istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, tak samo, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Wywołanie w postaci ramki ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co: {{Code|1}}, czy: {{Code|tekst}}. ==== Granicznie ==== Funkcja: {{LinkŚródtytuł|p.CzyTak|Parametry/Tom XV}}, tłumaczy wartość tekstową zmiennej: {{Code|granicznie}}, na wartość {{Code|tak}} lub {{Code|nil}}, w przypadku niepodania tej zmiennej, to to tłumaczenie jest na tą ostatnią wartość. ==== Ramka wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej {{Code|tekst}}. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńKategorie/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńZnaczniki"]}}{{Code|p["UsuńZnaczniki"]}} == Szablon usuwa wszystkie znaczniki bez zawartości z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńZnaczniki"]=function(frame,jakie,funkcja1,funkcja2)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, tak samo, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana jej zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Inne parametry nieramkowe ==== Parametry typowe dla funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|jakie}} | _1 = Nazwa znacznika, jaka ma być użyta do usuwania z tekstu: {{Code|tekst}}, znaczników bez zawartości z tym tagiem, w przeciwnym wypadku są usuwane wszystkie znaczniki bez zawartości. | 2 = {{Code|funkcja1}} | _2 = Funkcja wywołana przed usuwaniem znaczników bez zawartości. | 3 = {{Code|funkcja2}} | _3 = Funkcja wywołana po usuwaniu znaczników bez zawartości. }} ==== Wywołanie w postaci wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. Funkcja jedynie wtedy może być użyta z parametrami ramki. ==== Działanie ==== Wywołanie tej funkcji usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej {{Code|tekst}}, czyli z niego znaczniki. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńZnaczniki/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńKomentarze"]}}{{Code|p["UsuńKomentarze"]}} == Szablon usuwa wszystkie komentarze oznaczone blokiem początkowym {{Code|<nowiki><!--</nowiki>}} i końcowym {{Code|<nowiki>--></nowiki>}}, czyli razem (oznaczając to wyrażeniem regularnym {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}): {{Code|<nowiki><!%-%-.-%-%-></nowiki>}}, z tekstu wikikodu, dopasowując do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńKomentarze"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie ==== ==== Paraametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna: {{Code|tekst}}, istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, tak samo, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co: {{Code|1}}, czy: {{Code|tekst}}. ==== Wywołanie w postaci ramki ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Co robi funkcja ==== Funkcja usuwa komentarze z tekstu oznaczonej zmienną {{Code|tekst}}, tworząc nowy tekst. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńKomentarze/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńSzablonyStylów"]}}{{Code|p["UsuńSzablonyStylów"]}} == Szablon usuwa wszystkie szablony stylów z tekstu wikikodu, dopasowując do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńSzablonyStylów"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna: {{Code|tekst}}, istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co: {{Code|1}}, czy: {{Code|tekst}}. ==== Ramka wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej {{Code|tekst}}, czyli szablon stylów w postaci: {{Code|<nowiki>'"`UNIQ--templatestyles-00000048-QINU`"'</nowiki>}}, stąd pozostaje tylko tekst. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńSzablonyStylów/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńWywołaniaPlików"]}}{{Code|p["UsuńWywołaniaPlików"]}} == Szablon usuwa wszystkie wywołania plikowe, oznaczone, np.: {{Code|Image}}, {{Code|Grafika}}, {{Code|File}} i {{Code|Plik}}, z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńWywołaniaPlików"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|granicznie}} | _2 = Wskazujący, czy dopasować do całości (jeśli niepusta), czy w przeciwnym wypadku do poszczególnych części wikikodu. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna: {{Code|tekst}}, istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co: {{Code|1}}, czy: {{Code|tekst}}. ==== Granicznie ==== Funkcja {{LinkŚródtytuł|p.CzyTak|Parametry/Tom XV}}, tłumaczy wartość tekstową zmiennej: {{Code|graniecznie}}, na wartość {{Code|tak}} lub {{Code|nil}}, w przypadku niepodania tej zmiennej, to to tłumaczenie jest na tą ostatnią wartość. ==== Wywołanie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie w postaci ramki ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej: {{Code|tekst}}, wywołania plikowe. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńWywołaniaPlików/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńInterwiki"]}}{{Code|p["UsuńInterwiki"]}} == Szablon usuwa wszystkie interwiki z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńInterwiki"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|granicznie}} | _2 = Wskazujący, czy dopasować do całości (jeśli niepusta), czy w przeciwnym wypadku do poszczególnych części wikikodu. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Granicznie ==== Funkcja: {{LinkŚródtytuł|p.CzyTak|Parametry/Tom XV}}, tłumaczy wartość tekstową zmiennej: {{Code|granicznie}}, na wartość {{Code|tak}} lub {{Code|nil}}, w przypadku niepodania tej zmiennej, to to tłumaczenie jest na tą ostatnią wartość. ==== Wywołanie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej: {{Code|tekst}}, czyli wywołania interwiki. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńInterwiki/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńZnakiSpecjalne"]}}{{Code|p["UsuńZnakiSpecjalne"]}} == Szablon usuwa wszystkie fragmenty tekstu, oznaczone potrójnym i podwójnym cudzysłowem pojedynczym, z tekstu wikikodu, dopasowując do poszczególnych części tekstu, zastępującje tymi fragmentami, ale bez cudzysłowów, a na samym końcu bezpośrednio usuwamy pozostałości z tymi cudzysłowami. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńZnakiSpecjalne"] = function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Użycie w postaci ramki wikikdu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej {{Code|tekst}} fragmenty tekstu z cudzysłowami i zastępuje je tekstem bez nich. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńZnakiSpecjalne/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńZbędneBiałeZnaki"]}}{{Code|p["UsuńZbędneBiałeZnaki"]}} == Szablon usuwa wszystkie zbędne białe znaki, na początku i końcu oraz wewnątrz, z tekstu wikikodu, dopasowując do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńZbędneBiałeZnaki"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa odstępy początkowe i końcowe oraz powtarzające się w wewnątrz tekstu. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńZbędneBiałeZnaki/}}. == {{Śródtytuł|p["ZamieńLinkiWewnętrzneNaTekst"]}}{{Code|p["ZamieńLinkiWewnętrzneNaTekst"]}} == Szablon usuwa wszystkie linki wewnętrzne na ich nazwę linku, a jeżeli one tego nie posiadają, to ich adres wewnętrzny, z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["ZamieńLinkiWewnętrzneNaTekst"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|granicznie}} | _2 = Wskazujący, czy dopasować do całości (jeśli niepusta), czy w przeciwnym wypadku do poszczególnych części wikikodu. }} === Wyjasnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Granicznie ==== Funkcja: {{LinkŚródtytuł|p.CzyTak|Parametry/Tom XV}}, tłumaczy wartość tekstową zmiennej: {{Code|granicznie}}, na wartość {{Code|tak}} lub {{Code|nil}}, w przypadku niepodania tej zmiennej, to to tłumaczenie jest na tą ostatnią wartość. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej {{Code|tekst}}, i zastępuje je nazwami linków lub ich adresami. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/ZamieńLinkiWewnętrzneNaTekst/}}. == {{Śródtytuł|p["ZamieńLinkiZewnętrzneNaTekst"]}}{{Code|p["ZamieńLinkiZewnętrzneNaTekst"]}} == Szablon usuwa wszystkie linki zewnętrzne na ich nazwę linku, a jeżeli one tego nie posiadają, to ich adres zewnętrzny, z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["ZamieńLinkiZewnętrzneNaTekst"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|granicznie}} | _2 = Wskazujący, czy dopasować do całości (jeśli niepusta), czy w przeciwnym wypadku do poszczególnych części wikikodu. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Granicznie ==== Funkcja: {{LinkŚródtytuł|p.CzyTak|Parametry/Tom XV}}, tłumaczy wartość tekstową zmiennej: {{Code|granicznie}}, na wartość {{Code|tak}} lub {{Code|nil}}, w przypadku niepodania tej zmiennej, to to tłumaczenie jest na tą ostatnią wartość. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej: {{Code|tekst}}, zastępując go nazwami linków lub ich adresami. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/ZamieńLinkiZewnętrzneNaTekst/}}. == {{Śródtytuł|p["CzyPlik"]}}{{Code|p["CzyPlik"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, czy jest on dokładnie wywołaniem pliku od początku do końca łańcucha, dopasowując do całości tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["CzyPlik"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnenie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna: {{Code|tekst}}, istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Użycie w postaci rmki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. Funkcja jedynie wtedy może być użyta z parametrami ramki. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/CzyPlik/}}. == {{Śródtytuł|p["CzyInterwiki"]}}{{Code|p["CzyInterwiki"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, czy jest on dokładnie wywołaniem interwiki od początku do końca łańcucha, dopasowując do całości tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["CzyInterwiki"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. Funkcja jedynie wtedy może być użyta z parametrami ramki. ==== Wyjątki działania interwiki ==== Jeżeli na początku interwiki jest {{Code|pl}}, to wtedy to nie jest jednak interwiki, tylko link wewnętrzny, z samej definicji interwiki. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/CzyInterwiki/}}. == {{Śródtytuł|p["CzyAdresLinkuWewnętrznego"]}}{{Code|p["CzyAdresLinkuWewnętrznego"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, czy jest on dokładnie adresem linku wewnętrznego od początku do końca łańcucha, dopasowując do całości tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["CzyAdresLinkuWewnętrznego"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|dwukropek}} | _1 = Czy na początku linku wewnętrznego jest dwukropek, wtedy on na pewno jest linkiem wewnętrznym, a jezeli nie to jest sprawdzane, czy jest tak rzeczywiście, | 2 = {{Code|2}}, {{Code|tekst}} lub {{Code|adres}} | _2 = Tekst, który jest pewnym adresem do sprawdzenia,musi być to adres linku wewnętrznego. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|adres}}, a następnie {{Code|2}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane ich poszczególnych istnienie pokolei i odpowiednio jest ściągana ich zawartość, w zależności, która zmienna jako pierwsza istnieje. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. Funkcja jedynie wtedy może być użyta z parametrami ramki. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/CzyAdresLinkuWewnętrznego/}}. == {{Śródtytuł|p["CzyLinkWewnętrzny"]}}{{Code|p["CzyLinkWewnętrzny"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, czy jest on dokładnie wywołaniem linku wewnętrznego od początku do końca łańcucha, dopasowując do całości tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["CzyLinkWewnętrzny"]=function(szablon)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. Funkcja jedynie wtedy może być użyta z parametrami ramki. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/CzyLinkWewnętrzny/}}. == {{Śródtytuł|p["WydzielZwykłyTekst"]}}{{Code|p["WydzielZwykłyTekst"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, i wydziela tekst, z elementów mechanizmu MediaWiki wikikodu, wolnego tych od elementów, w tym linki wewnętrzne, zewnętrzne, i inne. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["WydzielZwykłyTekst"]=function(frame,funkcja1,funkcja2)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|nieklasycznie}} | _2 = Wartość pusta lub niepodana oznacza, że ma rozwijać {{Code|tekst}} (lub {{Code|1}}), jak leci, bez ładowania potężnych szablonów przez mechanizm {{Code|{{M|Szablonowe}}}}. | 3 = {{Code|3}} lub {{Code|preprocess}} | _3 = Czy wikitekst z {{Code|tekst}} (lub {{Code|1}}) ma rozwijać, jak szablon. | 4 = {{Code|4}} lub {{Code|kodowanie}} | _4 = Czy wikikod ma kodować według jego zawartości. | 5 = {{Code|5}} lub {{Code|nagłówek}} | _5 = Niepuste, gdy ma nie usuwać znaczników {{Strong|TemplateStyles}}, znaków specjalnych, czyli pojedynczych cudzysłowów, a także znaczników, stosowana niezależnie od wartości {{Code|nieklasycznie}}. | 6 = {{Code|6}} lub {{Code|tablica kodowania}} | _6 = Gdy {{Code|nieklasycznie}} jest niepuste, i {{Code|kodowanie}} ma zawartość pustą, to ta zmienna posiada tablicę kodów {{Code|{{m|Szablonowe}}}}, która posłuży do rozwijania zakodowanego tą metodą tekstu. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Parametry funkcji ==== Parametry funkcji, nie ramki, czyli: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|funkcja1}} | _1 = Funkcja zbierająca zawartości kodów i je przekształca w co innego, zwracany szablon, tj. wikikod nowego szablonu z kodami do rozwinięcia przez {{Code|{{m|Szablonowe}}}}. | 2 = {{Code|funkcja2}} | _2 = Kiedy ma rozwinąć ten kod, a może potraktować go jako wartość już rozwiniętą do końca i zwrócić w funkcji rozwijających kody. }} ==== Użycie bez specjalnych parametrów ==== Gdy {{Code|nieklasycznie}} jest pusta lub niepodana, to funkcja robi operacje zdefiniowane jako przez funkcje: <syntaxhighlight lang="lua"> local function DwaNawiasyLinkowe(tekst) tekst=p["UsuńKategorie"]{tekst,nieklasycznie,}; tekst=p["UsuńWywołaniaPlików"]{tekst,nieklasycznie,}; tekst=p["UsuńInterwiki"]{tekst,nieklasycznie,}; tekst=p["ZamieńLinkiWewnętrzneNaTekst"]{tekst,nieklasycznie,}; return tekst; end; local function JedenNawiasLinkowe(tekst) tekst=p["ZamieńLinkiZewnętrzneNaTekst"]{tekst,nieklasycznie,}; return tekst; end; local function Komentarze(tekst) tekst=p["UsuńKomentarze"](tekst); return tekst; end; local function SzablonyStylowe(tekst) tekst=p["UsuńSzablonyStylów"](tekst); return tekst; end; local function ZnakiSpecjalne(tekst) tekst=p["UsuńZnakiSpecjalne"](tekst); return tekst; end; local function Znaczniki(tekst,jakie,__FUNKCJA1,__FUNKCJA2) tekst=p["UsuńZnaczniki"](tekst,jakie,__FUNKCJA1,__FUNKCJA2); return tekst; end; local function PreProcessFrame(tekst) local frame=mw.getCurrentFrame(); frame=frame.getParent and frame:getParent() or frame; tekst=frame:preprocess(tekst); return tekst; end; </syntaxhighlight> ===== Nierobione operacje ===== Operacji: {{Code|SzablonyStylowe(tekst)}}, {{Code|ZnakiSpecjalne(tekst)}} i {{Code|Znaczniki(tekst,jakie,__FUNKCJA1,__FUNKCJA2)}}, gdy {{Code|nagłówek}} jest pusty lub niepodany, wtedy zwracany jest tekst, i kolejno te funkcje, a w przypadku przeciwnej wartości tej zmiennej jest zwracany tylko tekst. Przy okazji można przez niepustej zmiennej: {{Code|preproces}}, znaki specjalne znaczników są zamieniane na szablony: {{s|Mniejszy}} i {{s|Większy}}, przy pomocy funkcji: {{Code|tekst{{=}}p.ZnakiSpecjalneAnulowaniaIchZnaczeniaTagowegoMediaWiki(tekst)}}, a następnie rozwijany jest funkcją: {{Code|PreProcessFrame(tekst)}}, przy wyłączeniu znaczenia znaczniki mechanizmu '''MediaWiki''', nie '''HTML''' (bo są to dwie różne sprawy), ta operacja jest robiona przed operacją przekształcania zmiennych i tekstu wikikodu. ==== Użycie specjalnych parametrów ==== Gdy {{Code|nieklasycznie}} przyjmuje wartość niepustą, wtedy moznaa zakodować tekst wikikodu, przy użyciu niepustej wartości {{Code|kodowanie}}, a przy innej wikikod powinien już być zakodowany na samym wyjściu. Gdy mamy obiekty w rozwijaniu przy pomocy {{Code|{{m|Szablonowe}}}}, można wygenerować nową zawartość szablonu, sprawdzić, czy ona się zgadza instrukcją: <syntaxhighlight lang="lua"> if(((not funkcja1) or (szablon))and((not funkcja2) or funkcja2(szablon,obiekt,kod)))then </syntaxhighlight> i dalej go przekształcać, przy zmiennej {{Code|nagłówek}} nie pustej, pozostawiając kody atrybutów, znaczników, i obiektów określonych normą: <syntaxhighlight lang="lua"> if((obiekt=="NOWIKI")or(obiekt=="MATH")or(obiekt=="ŹRÓDŁO")or(obiekt=="GALERIA")or(obiekt=="MAPAOBRAZU")or(obiekt=="PUDEŁKOWEJŚCIA")or(obiekt=="QUIZ"))then </syntaxhighlight> ==== Niewywołane funkcje ==== Po uzyskaniu tak rozwiniętego kody, przy zmiennej {{Code|nagłówek}} niepustej, wtedy zostaje nie zostaną wywołane funkcje: {{Code|tekst{{=}}SzablonyStylowe(tekst)}} i {{Code|tekst{{=}}ZnakiSpecjalne(tekst)}}, ale one zostają zwrócone po kolei wraz z wikikodem w pierwszej kolejności i dalej kolejno te funkcje. A gdy jednak ta pierwsza zmienna w tej linijce zostanie pusta lub niepodana, wtedy zwracany jest sam czysty rozwinięty i oczyszczony tekst. W module {{Code|{{ld2|StronicowyParser/GłównaFunkcjaZbieraniaDanychStron}}}}, wywoływana jest funkcja: <syntaxhighlight lang="lua"> local naglowek,Znaczniki,SzablonyStylowe,ZnakiSpecjalne=specjalne_modul["WydzielZwykłyTekst"]( { -- Wikitekst z elementami mechanizmu MediaWiki tekst=naglowek, -- Zwróć test i funkcje, które muszą coś zrobić; ["nagłówek"]=true, -- Rób operacje według drugiego sposobu rozwijania z dwóch dostępnych; nieklasycznie=true, -- Ma nie kodować wikitekstu kodowanie=false, -- Gotowa tablica kodowania wikitekstu tekst; ["tablica kodowania"]=tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul, }, -- Funkcja: funkcja1; function(szablon,obiekt,kod) local szablon,wynik=SzablonyWywolywane(szablon,obiekt,kod); return szablon,wynik; end, --- Funkcja: funkcja2; function(szablon,obiekt,kod) return czy_indeksowanie; end); </syntaxhighlight> która oczyszcza tekst potrzebnymi funkcjami, zwracając również funkcje,które muszą dokonać dalszej roboty, jeżeli będzie ona potrzebna w jakieś formie. == {{Śródtytuł|p["WydzielLiczbę"]}}{{Code|p["WydzielLiczbę"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, i wydziela tekst z elementów mechanizmu wikikodu, w tym linki wewnętrzne, zewnętrzne, i inne. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["WydzielLiczbę"] = function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Wykorzystywane funkcje ==== Funkcja do swojego działania wykorzystuje funkcję: {{LinkŚródtytuł|p["WydzielZwykłyTekst"]}}, i wydziela z niej liczbę i ją zwraca w postaci przekłształconej do liczby przy pomocy funkcji: {{LzLua|tunumber}}, a jeżeli takiej liczby nie znalazł, to zwraca {{Code|nil}}. ==== Użyta w funkcji ==== Fukcja jest wykorzystywana w funkcji: {{Code|{{sr|#p["Forma wyrażenia po liczbie"]|p=Techniczne}}}}, a więc i jednocześnie w szablonie: {{s|Forma wyrażenia po liczbie}} i jej pokrewnych z niej wynikających. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/WydzielLiczbę/}}. == {{Śródtytuł|p["PrzetwórzNagłówek"]}}{{Code|p["PrzetwórzNagłówek"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, i wydziela z niego adres linku wewnętrznego i nazwę linku (nagłówka). Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["PrzetwórzNagłówek"]=function(adres,czy_naglowek_linku,czy_nie_rozwin_adres)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|adres}} | _1 = Czy ma liczyć tylko adres (wartość typu {{Strong|string}}). | 2 = {{Code|czy_naglowek_linku}} | _2 = Czy ma liczyc nagłówek linku (wartość typu {{Strong|boolean}}). | 3 = {{Code|czy_nie_rozwin_adres}} | _3 = Czy adres linku ma rozwijać funkcją {{Code|frame:preprocess}} (wartość typu {{Strong|boolean}}). }} Funkcja używa do swojego działania {{Code|{{sr|#p["WydzielZwykłyTekst"]|p=Specjalne}}}} do wydzielania tekstu, zwraca tutaj przetworzony tekst wydzielony z elementów mechanizmu {{Strong|MediaWiki}}, oprócz zastosowania funkcji: {{Code|Znaczniki}}, {{Code|SzablonyStylowe}} i {{Code|ZnakiSpecjalne}}, które zostaną zastosowane do zwracanej pierwszej wartości podczas liczenia adresu, a podczas liczenia nagłówka tylko funkcja {{Code|Znaczniki}} zostanie zastosowana, ale tylko dla niektórych elementów, a nie dla wszystkich, a za to dla pierwszej, wręcz przeciwnie, dla wszystkich. Przykład: <syntaxhighlight lang="lua"> local adres,naglowek=specjalne_modul["PrzetwórzNagłówek"](adres,true,false); </syntaxhighlight> Funkcja liczy adres linku i nazwę linku (naglowka) linku, które są zwracane kolejno w postaci dwóch zwracanych zmiennych, mając jedynie nieprzetworzony adres w wikikodzie, z prawdopodobnie z elementami mechanizmu MediaWiki, co po zwróceniu dwóch zmiennych otrzymujemy oczyszczony z elementów mechanizmu {{Strong|MediaWiki}} i {{Strong|HTML}}, tak jest w przypadku zmiennej {{Code|adres}}, a dla {{Code|naglowek}} jedynie zawiera niektóre elementy znaczników {{Strong|HTML}}, elementy takie jak: {{Tag|ol}}, {{Code|ul}} i {{Code|li}}, w tej funkcji są usuwane z nagłówka elementu nazwy linku, a inne znaczniki, te które są również znacznikkami {{Strong|HTML}} w mechanizmie nie są usuwane, w tym również znacznik {{Tag|pre}}, który jest jednocześnie znacznikiem {{Strong|HTML}} i znacznikiem mechanizmu {{Strong|MediaWiki}}. == {{Śródtytuł|p["OdstępyZmiennychNumerowanychSzablonu"]}}{{Code|p["OdstępyZmiennychNumerowanychSzablonu"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, i wydziela domyślnie prawe odstępy od czarnych znaków wikikodu, w przeciwnym wypadku po podaniu pewnej zmiennej niepustej lewą. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["OdstępyZmiennychNumerowanychSzablonu"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} | _1 = Zawartość tekstu z wikikodem. | 2 = {{Code|lewy}} | _2 = Czy ma wydzielać lewe odstępy w tekście {{Code|1}}, jeśli niepsuta, w przeciwnym wypadku prawą. }} Zwykłe szablony mają takę funkcję, że trimują zawartość zmiennej nienazwanej {{Code|1}}, jeżeli ją wsadzono do szablonu do zmiennej nazwanej, a więc wtedy jest konieczne używanie tejże funkcji w wikikodzie w szablonie, aby napisać jego lewe i prawe odstępy. To uwzględnia poniższy przykład dla szablonu: {{s|L}}, dla jej wykonywalnego kodu na innych stronach (wersja inkludowana, tzn.: {{Parametr|inkludowana|tak}}, przy wywołaniu szablonu: {{s|LuaSubst}}): {{ŹródłoKodu|język=mediawiki|{{LuaSubst|{{ns:Template}}:L|inkludowana=tak}}}} Jest to kod przykładowego szablonu przekopiowany z: {{s|l}}, gdzie użycie tejże funkcji jest jednak konieczne. Funkcja kolejno w wywołaniach wydziela lewe a potem prawe odstępy zmiennej {{Code|1}}, przy użyciu parametru {{Parametr|wyspecjalizowana|tak}}. Funkcja produkuje link wewnętrzny za pomocą szablonu {{s|Link wewnętrzny}}, która ucina odstępy na początku i końcu zmiennej {{Code|s}}, a niekoniecznie {{Code|1}}. Przed i po linku są ustawiane odstępy, aby zachować historie produkowanych szablonów, jeżeli przeprowadzamy wizualizację danego szablonu. Szablonem do oglądania jego jest: {{s|PreWikikod}}, w którym jest ukryta funkcja {{Code|{{m|Techniczne|Wikikod}}}}. W tym szablonie jest ukryty inny szablon, a mianowicie {{s|Pre}}, dlatego jest zachowana historia, co do odstępów, i nowych linii, wikikodu. {{BrClear}} <noinclude><!-- -->{{ProstaStronaKoniec}}<!-- -->{{Kategoria|Opisy funkcji, w Lua w Scribunto, w modułach}}<!-- --></noinclude> 49v78ml6373jalusowv917g6d7hb249 559870 559869 2026-10-23T05:56:25Z Persino 2851 559870 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{ProstaStronaStart | nagłówek = {{Podrozdział|{{ld2|Specjalne}}|Dokumentacja modułów {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}.}}{{Autonawigacja|Pomoc:Spis treści}} | stopka strony = {{StopkaSpisTreści}}{{Podrozdział|Koniec}} }}</noinclude> {{Spis treści}} Moduł wywołuje się za pomocą polecenia: <syntaxhighlight lang="lua"> local specjalne_modul=require("Module:Specjalne"); </syntaxhighlight> dzięki, któremu można wypisywać funkcje należącego do niego. Funkcje w tym module służą do specjalnych celów do obsługi na tekstach, nie tak jak {{Code|{{ld2|Szeregi}}}} (modyfikuje tekst, nawet w liniach), czy {{Code|{{ld2|Strony}}}} (która sprawdza wartość tekstową), a nawet {{Code|{{ld2|Parametry}}}} (do obsługi parametrów), albo {{Code|{{ld2|Html}}}} (do obsługi na tekstach związanych ze stronami HTML). Te funkcje służą do operacji na tekstach związanych z mechanizmem {{Strong|MediaWiki}}. == {{Śródtytuł|GranicznieSzereg}}{{Code|GranicznieSzereg}} == Jest to funkcja lokalna w module {{Code|{{ld2|Specjalne}}}}, używana tylko wewnątrz funkcji należących do jego tablicy transportu. Funkcja ustawia tak wzór, który służy do wyszukiwania tekstu bezpośrednio do całego tekstu, jeśli {{Code|czy_granicznie{{=}}true}}, a gdy nie, to ta zmienna musi przyjmować wartość {{Code|nil}} lub {{Code|false}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> local function GranicznieSzereg(wzor,czy_granicznie)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|wzor}} | _1 = Produkuje wzor, który nie dopasowuje domyślnie do całego ciągu znakowego. | 2 = {{Code|czy_granicznie}} | _2 = Robi ze wzoru wyrażenie regularne dopasowujące do całego ciągu znakowego. }} Przykład użycia funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> local wzor="%[%[.-%]%]"; local wzor2=GranicznieSzereg(wzor,true); </syntaxhighlight> Funkcja zwraca wynik {{Code|wzór2{{=}}"^%[%[.-%]%]$"}}. A gdy drugi parametr jest np. równy {{Code|nil}} lub {{Code|false}}, wtedy funkcja nie zmienia podanego wzoru, tylko go powtarza. == {{Śródtytuł|p.ZnakiSpecjalneAnulowaniaIchZnaczeniaTagowegoMediaWiki}}{{Code|p.ZnakiSpecjalneAnulowaniaIchZnaczeniaTagowegoMediaWiki}} == Funkcja zmienia tagi znaczników, tzn. w nich znaki: {{Code|<}} i {{Code|>}}, na odpowiednie szablony, według podanego w module: {{Code|{{ld2|Specjalne/dane}}}}, kodu: <syntaxhighlight lang="lua"> local p={} p.szablony_anulowania_znaczeniowego_tagowego_mediawiki={ ["<"]="{{Mniejszy}}", [">"]="{{Większy}}", }; </syntaxhighlight> Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> function p.ZnakiSpecjalneAnulowaniaIchZnaczeniaTagowegoMediaWiki(szablon)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|szablon}} | _1 = Tekst, w którym znaki specjalne {{Code|<nowiki><></nowiki>}} są zamieniane na wywołania szablonowe kolejno: {{s|Mniejszy}} i {{s|Większy}}. }} === Stosowanie === Ta funkcja wyłącza znaczenie specjalnych tagów mechanizmu {{Strong|MediaWiki}}, i je jako swoje on nie interpretuje, jedynie rozpatruje to jako zwykły tekst. Taki tekst można włączyć do funkcji {{Code|frame:preprocess}}, wtedy jedynie szablony {{s|Mniejszy}} i {{s|Większy}} zostaną rozwinięte, nie naruszając magiczności tych tagów. Tę funkcję jedynie się stosuje wtedy, gdy chcemy, by te tagi nie zostały zamienione na specjalne kody {{Strong|MediaWiki}} tego mechanizmu. Tak robimy, by później dało je usunąć bardzo łatwo, nie naruszając ich zawartości. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/ZnakiSpecjalneAnulowaniaIchZnaczeniaTagowegoMediaWiki/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńŚciśleOkreśloneKategorie"]}}{{Code|p["UsuńŚciśleOkreśloneKategorie"]}} == Szablon usuwa ściśle określone kategorie z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńŚciśleOkreśloneKategorie"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|kategoria}} | _2 = Parametr mówiący jakie kategorie usunąć o takim samym adresie, w przypadku niepodania tego parametru, używane jest domyślne dopasowanie do wszystkich kategorii według wzoru {{Code|<nowiki>([^%[%]|]*)</nowiki>}}. | 3 = {{Code|3}} lub {{Code|granicznie}} | _3 = Wskazujący, czy dopasować do całości (jeśli niepusta), czy w przeciwnym wypadku do poszczególnych części wikikodu. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, tak samo, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Kategorie ==== Funkcja dopasowuje kategorie opisane przez nazwę kanoniczną: {{Code|Category}}, lub niekanoniczną: {{Code|Kategoria}}, niezależnie, czy takie wywołanie posiada nazwę sortowania, czy nie. Funkcja usuwa kategorie o danej nazwie, niezależnie jak ona została podana z iloma odstępami, czy dolnymi myślnikami, na jej początku, końcu, a nawet wewnątrz. Funkcja ustawia tak zmienną {{Code|kategoria}}, a właściwie ją przekształca, jeżeli została podana, tzn. zbędne myślniki i odstępy na początku i końcu z niej są usuwane, a wewnątrz je zostają zastąpione w niej przez wyrażenie: {{Code|[%s_]+}}. ==== Granicznie ==== Funkcja: {{LinkŚródtytuł|p.CzyTak|Parametry/Tom XIII}}, tłumaczy wartość tekstową zmiennej: {{Code|granicznie}}, na wartość {{Code|tak}} lub {{Code|nil}}, w przypadku niepodania tej zmiennej, to to tłumaczenie jest na tą ostatnią wartość. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńŚciśleOkreśloneKategorie/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńKategorie"]}}{{Code|p["UsuńKategorie"]}} == Szablon usuwa wszystkie kategorie z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńKategorie"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|granicznie}} | _2 = Wskazujący, czy dopasować do całości (jeśli niepusta), czy w przeciwnym wypadku do poszczególnych części wikikodu. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna: {{Code|tekst}}, istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, tak samo, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Wywołanie w postaci ramki ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co: {{Code|1}}, czy: {{Code|tekst}}. ==== Granicznie ==== Funkcja: {{LinkŚródtytuł|p.CzyTak|Parametry/Tom XIII}}, tłumaczy wartość tekstową zmiennej: {{Code|granicznie}}, na wartość {{Code|tak}} lub {{Code|nil}}, w przypadku niepodania tej zmiennej, to to tłumaczenie jest na tą ostatnią wartość. ==== Ramka wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej {{Code|tekst}}. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńKategorie/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńZnaczniki"]}}{{Code|p["UsuńZnaczniki"]}} == Szablon usuwa wszystkie znaczniki bez zawartości z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńZnaczniki"]=function(frame,jakie,funkcja1,funkcja2)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, tak samo, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana jej zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Inne parametry nieramkowe ==== Parametry typowe dla funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|jakie}} | _1 = Nazwa znacznika, jaka ma być użyta do usuwania z tekstu: {{Code|tekst}}, znaczników bez zawartości z tym tagiem, w przeciwnym wypadku są usuwane wszystkie znaczniki bez zawartości. | 2 = {{Code|funkcja1}} | _2 = Funkcja wywołana przed usuwaniem znaczników bez zawartości. | 3 = {{Code|funkcja2}} | _3 = Funkcja wywołana po usuwaniu znaczników bez zawartości. }} ==== Wywołanie w postaci wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. Funkcja jedynie wtedy może być użyta z parametrami ramki. ==== Działanie ==== Wywołanie tej funkcji usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej {{Code|tekst}}, czyli z niego znaczniki. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńZnaczniki/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńKomentarze"]}}{{Code|p["UsuńKomentarze"]}} == Szablon usuwa wszystkie komentarze oznaczone blokiem początkowym {{Code|<nowiki><!--</nowiki>}} i końcowym {{Code|<nowiki>--></nowiki>}}, czyli razem (oznaczając to wyrażeniem regularnym {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}): {{Code|<nowiki><!%-%-.-%-%-></nowiki>}}, z tekstu wikikodu, dopasowując do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńKomentarze"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie ==== ==== Paraametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna: {{Code|tekst}}, istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, tak samo, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co: {{Code|1}}, czy: {{Code|tekst}}. ==== Wywołanie w postaci ramki ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Co robi funkcja ==== Funkcja usuwa komentarze z tekstu oznaczonej zmienną {{Code|tekst}}, tworząc nowy tekst. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńKomentarze/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńSzablonyStylów"]}}{{Code|p["UsuńSzablonyStylów"]}} == Szablon usuwa wszystkie szablony stylów z tekstu wikikodu, dopasowując do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńSzablonyStylów"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna: {{Code|tekst}}, istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co: {{Code|1}}, czy: {{Code|tekst}}. ==== Ramka wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej {{Code|tekst}}, czyli szablon stylów w postaci: {{Code|<nowiki>'"`UNIQ--templatestyles-00000048-QINU`"'</nowiki>}}, stąd pozostaje tylko tekst. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńSzablonyStylów/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńWywołaniaPlików"]}}{{Code|p["UsuńWywołaniaPlików"]}} == Szablon usuwa wszystkie wywołania plikowe, oznaczone, np.: {{Code|Image}}, {{Code|Grafika}}, {{Code|File}} i {{Code|Plik}}, z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńWywołaniaPlików"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|granicznie}} | _2 = Wskazujący, czy dopasować do całości (jeśli niepusta), czy w przeciwnym wypadku do poszczególnych części wikikodu. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna: {{Code|tekst}}, istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co: {{Code|1}}, czy: {{Code|tekst}}. ==== Granicznie ==== Funkcja {{LinkŚródtytuł|p.CzyTak|Parametry/Tom XIII}}, tłumaczy wartość tekstową zmiennej: {{Code|graniecznie}}, na wartość {{Code|tak}} lub {{Code|nil}}, w przypadku niepodania tej zmiennej, to to tłumaczenie jest na tą ostatnią wartość. ==== Wywołanie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie w postaci ramki ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej: {{Code|tekst}}, wywołania plikowe. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńWywołaniaPlików/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńInterwiki"]}}{{Code|p["UsuńInterwiki"]}} == Szablon usuwa wszystkie interwiki z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńInterwiki"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|granicznie}} | _2 = Wskazujący, czy dopasować do całości (jeśli niepusta), czy w przeciwnym wypadku do poszczególnych części wikikodu. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Granicznie ==== Funkcja: {{LinkŚródtytuł|p.CzyTak|Parametry/Tom XIII}}, tłumaczy wartość tekstową zmiennej: {{Code|granicznie}}, na wartość {{Code|tak}} lub {{Code|nil}}, w przypadku niepodania tej zmiennej, to to tłumaczenie jest na tą ostatnią wartość. ==== Wywołanie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej: {{Code|tekst}}, czyli wywołania interwiki. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńInterwiki/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńZnakiSpecjalne"]}}{{Code|p["UsuńZnakiSpecjalne"]}} == Szablon usuwa wszystkie fragmenty tekstu, oznaczone potrójnym i podwójnym cudzysłowem pojedynczym, z tekstu wikikodu, dopasowując do poszczególnych części tekstu, zastępującje tymi fragmentami, ale bez cudzysłowów, a na samym końcu bezpośrednio usuwamy pozostałości z tymi cudzysłowami. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńZnakiSpecjalne"] = function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Użycie w postaci ramki wikikdu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej {{Code|tekst}} fragmenty tekstu z cudzysłowami i zastępuje je tekstem bez nich. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńZnakiSpecjalne/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńZbędneBiałeZnaki"]}}{{Code|p["UsuńZbędneBiałeZnaki"]}} == Szablon usuwa wszystkie zbędne białe znaki, na początku i końcu oraz wewnątrz, z tekstu wikikodu, dopasowując do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńZbędneBiałeZnaki"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa odstępy początkowe i końcowe oraz powtarzające się w wewnątrz tekstu. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńZbędneBiałeZnaki/}}. == {{Śródtytuł|p["ZamieńLinkiWewnętrzneNaTekst"]}}{{Code|p["ZamieńLinkiWewnętrzneNaTekst"]}} == Szablon usuwa wszystkie linki wewnętrzne na ich nazwę linku, a jeżeli one tego nie posiadają, to ich adres wewnętrzny, z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["ZamieńLinkiWewnętrzneNaTekst"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|granicznie}} | _2 = Wskazujący, czy dopasować do całości (jeśli niepusta), czy w przeciwnym wypadku do poszczególnych części wikikodu. }} === Wyjasnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Granicznie ==== Funkcja: {{LinkŚródtytuł|p.CzyTak|Parametry/Tom XIII}}, tłumaczy wartość tekstową zmiennej: {{Code|granicznie}}, na wartość {{Code|tak}} lub {{Code|nil}}, w przypadku niepodania tej zmiennej, to to tłumaczenie jest na tą ostatnią wartość. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej {{Code|tekst}}, i zastępuje je nazwami linków lub ich adresami. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/ZamieńLinkiWewnętrzneNaTekst/}}. == {{Śródtytuł|p["ZamieńLinkiZewnętrzneNaTekst"]}}{{Code|p["ZamieńLinkiZewnętrzneNaTekst"]}} == Szablon usuwa wszystkie linki zewnętrzne na ich nazwę linku, a jeżeli one tego nie posiadają, to ich adres zewnętrzny, z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["ZamieńLinkiZewnętrzneNaTekst"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|granicznie}} | _2 = Wskazujący, czy dopasować do całości (jeśli niepusta), czy w przeciwnym wypadku do poszczególnych części wikikodu. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Granicznie ==== Funkcja: {{LinkŚródtytuł|p.CzyTak|Parametry/Tom XIII}}, tłumaczy wartość tekstową zmiennej: {{Code|granicznie}}, na wartość {{Code|tak}} lub {{Code|nil}}, w przypadku niepodania tej zmiennej, to to tłumaczenie jest na tą ostatnią wartość. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej: {{Code|tekst}}, zastępując go nazwami linków lub ich adresami. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/ZamieńLinkiZewnętrzneNaTekst/}}. == {{Śródtytuł|p["CzyPlik"]}}{{Code|p["CzyPlik"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, czy jest on dokładnie wywołaniem pliku od początku do końca łańcucha, dopasowując do całości tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["CzyPlik"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnenie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna: {{Code|tekst}}, istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Użycie w postaci rmki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. Funkcja jedynie wtedy może być użyta z parametrami ramki. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/CzyPlik/}}. == {{Śródtytuł|p["CzyInterwiki"]}}{{Code|p["CzyInterwiki"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, czy jest on dokładnie wywołaniem interwiki od początku do końca łańcucha, dopasowując do całości tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["CzyInterwiki"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. Funkcja jedynie wtedy może być użyta z parametrami ramki. ==== Wyjątki działania interwiki ==== Jeżeli na początku interwiki jest {{Code|pl}}, to wtedy to nie jest jednak interwiki, tylko link wewnętrzny, z samej definicji interwiki. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/CzyInterwiki/}}. == {{Śródtytuł|p["CzyAdresLinkuWewnętrznego"]}}{{Code|p["CzyAdresLinkuWewnętrznego"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, czy jest on dokładnie adresem linku wewnętrznego od początku do końca łańcucha, dopasowując do całości tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["CzyAdresLinkuWewnętrznego"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|dwukropek}} | _1 = Czy na początku linku wewnętrznego jest dwukropek, wtedy on na pewno jest linkiem wewnętrznym, a jezeli nie to jest sprawdzane, czy jest tak rzeczywiście, | 2 = {{Code|2}}, {{Code|tekst}} lub {{Code|adres}} | _2 = Tekst, który jest pewnym adresem do sprawdzenia,musi być to adres linku wewnętrznego. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|adres}}, a następnie {{Code|2}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane ich poszczególnych istnienie pokolei i odpowiednio jest ściągana ich zawartość, w zależności, która zmienna jako pierwsza istnieje. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. Funkcja jedynie wtedy może być użyta z parametrami ramki. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/CzyAdresLinkuWewnętrznego/}}. == {{Śródtytuł|p["CzyLinkWewnętrzny"]}}{{Code|p["CzyLinkWewnętrzny"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, czy jest on dokładnie wywołaniem linku wewnętrznego od początku do końca łańcucha, dopasowując do całości tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["CzyLinkWewnętrzny"]=function(szablon)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. Funkcja jedynie wtedy może być użyta z parametrami ramki. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/CzyLinkWewnętrzny/}}. == {{Śródtytuł|p["WydzielZwykłyTekst"]}}{{Code|p["WydzielZwykłyTekst"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, i wydziela tekst, z elementów mechanizmu MediaWiki wikikodu, wolnego tych od elementów, w tym linki wewnętrzne, zewnętrzne, i inne. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["WydzielZwykłyTekst"]=function(frame,funkcja1,funkcja2)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|nieklasycznie}} | _2 = Wartość pusta lub niepodana oznacza, że ma rozwijać {{Code|tekst}} (lub {{Code|1}}), jak leci, bez ładowania potężnych szablonów przez mechanizm {{Code|{{M|Szablonowe}}}}. | 3 = {{Code|3}} lub {{Code|preprocess}} | _3 = Czy wikitekst z {{Code|tekst}} (lub {{Code|1}}) ma rozwijać, jak szablon. | 4 = {{Code|4}} lub {{Code|kodowanie}} | _4 = Czy wikikod ma kodować według jego zawartości. | 5 = {{Code|5}} lub {{Code|nagłówek}} | _5 = Niepuste, gdy ma nie usuwać znaczników {{Strong|TemplateStyles}}, znaków specjalnych, czyli pojedynczych cudzysłowów, a także znaczników, stosowana niezależnie od wartości {{Code|nieklasycznie}}. | 6 = {{Code|6}} lub {{Code|tablica kodowania}} | _6 = Gdy {{Code|nieklasycznie}} jest niepuste, i {{Code|kodowanie}} ma zawartość pustą, to ta zmienna posiada tablicę kodów {{Code|{{m|Szablonowe}}}}, która posłuży do rozwijania zakodowanego tą metodą tekstu. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Parametry funkcji ==== Parametry funkcji, nie ramki, czyli: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|funkcja1}} | _1 = Funkcja zbierająca zawartości kodów i je przekształca w co innego, zwracany szablon, tj. wikikod nowego szablonu z kodami do rozwinięcia przez {{Code|{{m|Szablonowe}}}}. | 2 = {{Code|funkcja2}} | _2 = Kiedy ma rozwinąć ten kod, a może potraktować go jako wartość już rozwiniętą do końca i zwrócić w funkcji rozwijających kody. }} ==== Użycie bez specjalnych parametrów ==== Gdy {{Code|nieklasycznie}} jest pusta lub niepodana, to funkcja robi operacje zdefiniowane jako przez funkcje: <syntaxhighlight lang="lua"> local function DwaNawiasyLinkowe(tekst) tekst=p["UsuńKategorie"]{tekst,nieklasycznie,}; tekst=p["UsuńWywołaniaPlików"]{tekst,nieklasycznie,}; tekst=p["UsuńInterwiki"]{tekst,nieklasycznie,}; tekst=p["ZamieńLinkiWewnętrzneNaTekst"]{tekst,nieklasycznie,}; return tekst; end; local function JedenNawiasLinkowe(tekst) tekst=p["ZamieńLinkiZewnętrzneNaTekst"]{tekst,nieklasycznie,}; return tekst; end; local function Komentarze(tekst) tekst=p["UsuńKomentarze"](tekst); return tekst; end; local function SzablonyStylowe(tekst) tekst=p["UsuńSzablonyStylów"](tekst); return tekst; end; local function ZnakiSpecjalne(tekst) tekst=p["UsuńZnakiSpecjalne"](tekst); return tekst; end; local function Znaczniki(tekst,jakie,__FUNKCJA1,__FUNKCJA2) tekst=p["UsuńZnaczniki"](tekst,jakie,__FUNKCJA1,__FUNKCJA2); return tekst; end; local function PreProcessFrame(tekst) local frame=mw.getCurrentFrame(); frame=frame.getParent and frame:getParent() or frame; tekst=frame:preprocess(tekst); return tekst; end; </syntaxhighlight> ===== Nierobione operacje ===== Operacji: {{Code|SzablonyStylowe(tekst)}}, {{Code|ZnakiSpecjalne(tekst)}} i {{Code|Znaczniki(tekst,jakie,__FUNKCJA1,__FUNKCJA2)}}, gdy {{Code|nagłówek}} jest pusty lub niepodany, wtedy zwracany jest tekst, i kolejno te funkcje, a w przypadku przeciwnej wartości tej zmiennej jest zwracany tylko tekst. Przy okazji można przez niepustej zmiennej: {{Code|preproces}}, znaki specjalne znaczników są zamieniane na szablony: {{s|Mniejszy}} i {{s|Większy}}, przy pomocy funkcji: {{Code|tekst{{=}}p.ZnakiSpecjalneAnulowaniaIchZnaczeniaTagowegoMediaWiki(tekst)}}, a następnie rozwijany jest funkcją: {{Code|PreProcessFrame(tekst)}}, przy wyłączeniu znaczenia znaczniki mechanizmu '''MediaWiki''', nie '''HTML''' (bo są to dwie różne sprawy), ta operacja jest robiona przed operacją przekształcania zmiennych i tekstu wikikodu. ==== Użycie specjalnych parametrów ==== Gdy {{Code|nieklasycznie}} przyjmuje wartość niepustą, wtedy moznaa zakodować tekst wikikodu, przy użyciu niepustej wartości {{Code|kodowanie}}, a przy innej wikikod powinien już być zakodowany na samym wyjściu. Gdy mamy obiekty w rozwijaniu przy pomocy {{Code|{{m|Szablonowe}}}}, można wygenerować nową zawartość szablonu, sprawdzić, czy ona się zgadza instrukcją: <syntaxhighlight lang="lua"> if(((not funkcja1) or (szablon))and((not funkcja2) or funkcja2(szablon,obiekt,kod)))then </syntaxhighlight> i dalej go przekształcać, przy zmiennej {{Code|nagłówek}} nie pustej, pozostawiając kody atrybutów, znaczników, i obiektów określonych normą: <syntaxhighlight lang="lua"> if((obiekt=="NOWIKI")or(obiekt=="MATH")or(obiekt=="ŹRÓDŁO")or(obiekt=="GALERIA")or(obiekt=="MAPAOBRAZU")or(obiekt=="PUDEŁKOWEJŚCIA")or(obiekt=="QUIZ"))then </syntaxhighlight> ==== Niewywołane funkcje ==== Po uzyskaniu tak rozwiniętego kody, przy zmiennej {{Code|nagłówek}} niepustej, wtedy zostaje nie zostaną wywołane funkcje: {{Code|tekst{{=}}SzablonyStylowe(tekst)}} i {{Code|tekst{{=}}ZnakiSpecjalne(tekst)}}, ale one zostają zwrócone po kolei wraz z wikikodem w pierwszej kolejności i dalej kolejno te funkcje. A gdy jednak ta pierwsza zmienna w tej linijce zostanie pusta lub niepodana, wtedy zwracany jest sam czysty rozwinięty i oczyszczony tekst. W module {{Code|{{ld2|StronicowyParser/GłównaFunkcjaZbieraniaDanychStron}}}}, wywoływana jest funkcja: <syntaxhighlight lang="lua"> local naglowek,Znaczniki,SzablonyStylowe,ZnakiSpecjalne=specjalne_modul["WydzielZwykłyTekst"]( { -- Wikitekst z elementami mechanizmu MediaWiki tekst=naglowek, -- Zwróć test i funkcje, które muszą coś zrobić; ["nagłówek"]=true, -- Rób operacje według drugiego sposobu rozwijania z dwóch dostępnych; nieklasycznie=true, -- Ma nie kodować wikitekstu kodowanie=false, -- Gotowa tablica kodowania wikitekstu tekst; ["tablica kodowania"]=tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul, }, -- Funkcja: funkcja1; function(szablon,obiekt,kod) local szablon,wynik=SzablonyWywolywane(szablon,obiekt,kod); return szablon,wynik; end, --- Funkcja: funkcja2; function(szablon,obiekt,kod) return czy_indeksowanie; end); </syntaxhighlight> która oczyszcza tekst potrzebnymi funkcjami, zwracając również funkcje,które muszą dokonać dalszej roboty, jeżeli będzie ona potrzebna w jakieś formie. == {{Śródtytuł|p["WydzielLiczbę"]}}{{Code|p["WydzielLiczbę"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, i wydziela tekst z elementów mechanizmu wikikodu, w tym linki wewnętrzne, zewnętrzne, i inne. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["WydzielLiczbę"] = function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Wykorzystywane funkcje ==== Funkcja do swojego działania wykorzystuje funkcję: {{LinkŚródtytuł|p["WydzielZwykłyTekst"]}}, i wydziela z niej liczbę i ją zwraca w postaci przekłształconej do liczby przy pomocy funkcji: {{LzLua|tunumber}}, a jeżeli takiej liczby nie znalazł, to zwraca {{Code|nil}}. ==== Użyta w funkcji ==== Fukcja jest wykorzystywana w funkcji: {{Code|{{sr|#p["Forma wyrażenia po liczbie"]|p=Techniczne}}}}, a więc i jednocześnie w szablonie: {{s|Forma wyrażenia po liczbie}} i jej pokrewnych z niej wynikających. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/WydzielLiczbę/}}. == {{Śródtytuł|p["PrzetwórzNagłówek"]}}{{Code|p["PrzetwórzNagłówek"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, i wydziela z niego adres linku wewnętrznego i nazwę linku (nagłówka). Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["PrzetwórzNagłówek"]=function(adres,czy_naglowek_linku,czy_nie_rozwin_adres)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|adres}} | _1 = Czy ma liczyć tylko adres (wartość typu {{Strong|string}}). | 2 = {{Code|czy_naglowek_linku}} | _2 = Czy ma liczyc nagłówek linku (wartość typu {{Strong|boolean}}). | 3 = {{Code|czy_nie_rozwin_adres}} | _3 = Czy adres linku ma rozwijać funkcją {{Code|frame:preprocess}} (wartość typu {{Strong|boolean}}). }} Funkcja używa do swojego działania {{Code|{{sr|#p["WydzielZwykłyTekst"]|p=Specjalne}}}} do wydzielania tekstu, zwraca tutaj przetworzony tekst wydzielony z elementów mechanizmu {{Strong|MediaWiki}}, oprócz zastosowania funkcji: {{Code|Znaczniki}}, {{Code|SzablonyStylowe}} i {{Code|ZnakiSpecjalne}}, które zostaną zastosowane do zwracanej pierwszej wartości podczas liczenia adresu, a podczas liczenia nagłówka tylko funkcja {{Code|Znaczniki}} zostanie zastosowana, ale tylko dla niektórych elementów, a nie dla wszystkich, a za to dla pierwszej, wręcz przeciwnie, dla wszystkich. Przykład: <syntaxhighlight lang="lua"> local adres,naglowek=specjalne_modul["PrzetwórzNagłówek"](adres,true,false); </syntaxhighlight> Funkcja liczy adres linku i nazwę linku (naglowka) linku, które są zwracane kolejno w postaci dwóch zwracanych zmiennych, mając jedynie nieprzetworzony adres w wikikodzie, z prawdopodobnie z elementami mechanizmu MediaWiki, co po zwróceniu dwóch zmiennych otrzymujemy oczyszczony z elementów mechanizmu {{Strong|MediaWiki}} i {{Strong|HTML}}, tak jest w przypadku zmiennej {{Code|adres}}, a dla {{Code|naglowek}} jedynie zawiera niektóre elementy znaczników {{Strong|HTML}}, elementy takie jak: {{Tag|ol}}, {{Code|ul}} i {{Code|li}}, w tej funkcji są usuwane z nagłówka elementu nazwy linku, a inne znaczniki, te które są również znacznikkami {{Strong|HTML}} w mechanizmie nie są usuwane, w tym również znacznik {{Tag|pre}}, który jest jednocześnie znacznikiem {{Strong|HTML}} i znacznikiem mechanizmu {{Strong|MediaWiki}}. == {{Śródtytuł|p["OdstępyZmiennychNumerowanychSzablonu"]}}{{Code|p["OdstępyZmiennychNumerowanychSzablonu"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, i wydziela domyślnie prawe odstępy od czarnych znaków wikikodu, w przeciwnym wypadku po podaniu pewnej zmiennej niepustej lewą. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["OdstępyZmiennychNumerowanychSzablonu"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} | _1 = Zawartość tekstu z wikikodem. | 2 = {{Code|lewy}} | _2 = Czy ma wydzielać lewe odstępy w tekście {{Code|1}}, jeśli niepsuta, w przeciwnym wypadku prawą. }} Zwykłe szablony mają takę funkcję, że trimują zawartość zmiennej nienazwanej {{Code|1}}, jeżeli ją wsadzono do szablonu do zmiennej nazwanej, a więc wtedy jest konieczne używanie tejże funkcji w wikikodzie w szablonie, aby napisać jego lewe i prawe odstępy. To uwzględnia poniższy przykład dla szablonu: {{s|L}}, dla jej wykonywalnego kodu na innych stronach (wersja inkludowana, tzn.: {{Parametr|inkludowana|tak}}, przy wywołaniu szablonu: {{s|LuaSubst}}): {{ŹródłoKodu|język=mediawiki|{{LuaSubst|{{ns:Template}}:L|inkludowana=tak}}}} Jest to kod przykładowego szablonu przekopiowany z: {{s|l}}, gdzie użycie tejże funkcji jest jednak konieczne. Funkcja kolejno w wywołaniach wydziela lewe a potem prawe odstępy zmiennej {{Code|1}}, przy użyciu parametru {{Parametr|wyspecjalizowana|tak}}. Funkcja produkuje link wewnętrzny za pomocą szablonu {{s|Link wewnętrzny}}, która ucina odstępy na początku i końcu zmiennej {{Code|s}}, a niekoniecznie {{Code|1}}. Przed i po linku są ustawiane odstępy, aby zachować historie produkowanych szablonów, jeżeli przeprowadzamy wizualizację danego szablonu. Szablonem do oglądania jego jest: {{s|PreWikikod}}, w którym jest ukryta funkcja {{Code|{{m|Techniczne|Wikikod}}}}. W tym szablonie jest ukryty inny szablon, a mianowicie {{s|Pre}}, dlatego jest zachowana historia, co do odstępów, i nowych linii, wikikodu. {{BrClear}} <noinclude><!-- -->{{ProstaStronaKoniec}}<!-- -->{{Kategoria|Opisy funkcji, w Lua w Scribunto, w modułach}}<!-- --></noinclude> qfs6khozqxvdv4ur7ic0kc4fmlxviwk 559871 559870 2026-10-23T05:57:04Z Persino 2851 /* Wyjaśnienie = */ 559871 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{ProstaStronaStart | nagłówek = {{Podrozdział|{{ld2|Specjalne}}|Dokumentacja modułów {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}.}}{{Autonawigacja|Pomoc:Spis treści}} | stopka strony = {{StopkaSpisTreści}}{{Podrozdział|Koniec}} }}</noinclude> {{Spis treści}} Moduł wywołuje się za pomocą polecenia: <syntaxhighlight lang="lua"> local specjalne_modul=require("Module:Specjalne"); </syntaxhighlight> dzięki, któremu można wypisywać funkcje należącego do niego. Funkcje w tym module służą do specjalnych celów do obsługi na tekstach, nie tak jak {{Code|{{ld2|Szeregi}}}} (modyfikuje tekst, nawet w liniach), czy {{Code|{{ld2|Strony}}}} (która sprawdza wartość tekstową), a nawet {{Code|{{ld2|Parametry}}}} (do obsługi parametrów), albo {{Code|{{ld2|Html}}}} (do obsługi na tekstach związanych ze stronami HTML). Te funkcje służą do operacji na tekstach związanych z mechanizmem {{Strong|MediaWiki}}. == {{Śródtytuł|GranicznieSzereg}}{{Code|GranicznieSzereg}} == Jest to funkcja lokalna w module {{Code|{{ld2|Specjalne}}}}, używana tylko wewnątrz funkcji należących do jego tablicy transportu. Funkcja ustawia tak wzór, który służy do wyszukiwania tekstu bezpośrednio do całego tekstu, jeśli {{Code|czy_granicznie{{=}}true}}, a gdy nie, to ta zmienna musi przyjmować wartość {{Code|nil}} lub {{Code|false}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> local function GranicznieSzereg(wzor,czy_granicznie)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|wzor}} | _1 = Produkuje wzor, który nie dopasowuje domyślnie do całego ciągu znakowego. | 2 = {{Code|czy_granicznie}} | _2 = Robi ze wzoru wyrażenie regularne dopasowujące do całego ciągu znakowego. }} Przykład użycia funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> local wzor="%[%[.-%]%]"; local wzor2=GranicznieSzereg(wzor,true); </syntaxhighlight> Funkcja zwraca wynik {{Code|wzór2{{=}}"^%[%[.-%]%]$"}}. A gdy drugi parametr jest np. równy {{Code|nil}} lub {{Code|false}}, wtedy funkcja nie zmienia podanego wzoru, tylko go powtarza. == {{Śródtytuł|p.ZnakiSpecjalneAnulowaniaIchZnaczeniaTagowegoMediaWiki}}{{Code|p.ZnakiSpecjalneAnulowaniaIchZnaczeniaTagowegoMediaWiki}} == Funkcja zmienia tagi znaczników, tzn. w nich znaki: {{Code|<}} i {{Code|>}}, na odpowiednie szablony, według podanego w module: {{Code|{{ld2|Specjalne/dane}}}}, kodu: <syntaxhighlight lang="lua"> local p={} p.szablony_anulowania_znaczeniowego_tagowego_mediawiki={ ["<"]="{{Mniejszy}}", [">"]="{{Większy}}", }; </syntaxhighlight> Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> function p.ZnakiSpecjalneAnulowaniaIchZnaczeniaTagowegoMediaWiki(szablon)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|szablon}} | _1 = Tekst, w którym znaki specjalne {{Code|<nowiki><></nowiki>}} są zamieniane na wywołania szablonowe kolejno: {{s|Mniejszy}} i {{s|Większy}}. }} === Stosowanie === Ta funkcja wyłącza znaczenie specjalnych tagów mechanizmu {{Strong|MediaWiki}}, i je jako swoje on nie interpretuje, jedynie rozpatruje to jako zwykły tekst. Taki tekst można włączyć do funkcji {{Code|frame:preprocess}}, wtedy jedynie szablony {{s|Mniejszy}} i {{s|Większy}} zostaną rozwinięte, nie naruszając magiczności tych tagów. Tę funkcję jedynie się stosuje wtedy, gdy chcemy, by te tagi nie zostały zamienione na specjalne kody {{Strong|MediaWiki}} tego mechanizmu. Tak robimy, by później dało je usunąć bardzo łatwo, nie naruszając ich zawartości. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/ZnakiSpecjalneAnulowaniaIchZnaczeniaTagowegoMediaWiki/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńŚciśleOkreśloneKategorie"]}}{{Code|p["UsuńŚciśleOkreśloneKategorie"]}} == Szablon usuwa ściśle określone kategorie z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńŚciśleOkreśloneKategorie"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|kategoria}} | _2 = Parametr mówiący jakie kategorie usunąć o takim samym adresie, w przypadku niepodania tego parametru, używane jest domyślne dopasowanie do wszystkich kategorii według wzoru {{Code|<nowiki>([^%[%]|]*)</nowiki>}}. | 3 = {{Code|3}} lub {{Code|granicznie}} | _3 = Wskazujący, czy dopasować do całości (jeśli niepusta), czy w przeciwnym wypadku do poszczególnych części wikikodu. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, tak samo, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Kategorie ==== Funkcja dopasowuje kategorie opisane przez nazwę kanoniczną: {{Code|Category}}, lub niekanoniczną: {{Code|Kategoria}}, niezależnie, czy takie wywołanie posiada nazwę sortowania, czy nie. Funkcja usuwa kategorie o danej nazwie, niezależnie jak ona została podana z iloma odstępami, czy dolnymi myślnikami, na jej początku, końcu, a nawet wewnątrz. Funkcja ustawia tak zmienną {{Code|kategoria}}, a właściwie ją przekształca, jeżeli została podana, tzn. zbędne myślniki i odstępy na początku i końcu z niej są usuwane, a wewnątrz je zostają zastąpione w niej przez wyrażenie: {{Code|[%s_]+}}. ==== Granicznie ==== Funkcja: {{LinkŚródtytuł|p.CzyTak|Parametry/Tom XIII}}, tłumaczy wartość tekstową zmiennej: {{Code|granicznie}}, na wartość {{Code|tak}} lub {{Code|nil}}, w przypadku niepodania tej zmiennej, to to tłumaczenie jest na tą ostatnią wartość. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńŚciśleOkreśloneKategorie/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńKategorie"]}}{{Code|p["UsuńKategorie"]}} == Szablon usuwa wszystkie kategorie z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńKategorie"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|granicznie}} | _2 = Wskazujący, czy dopasować do całości (jeśli niepusta), czy w przeciwnym wypadku do poszczególnych części wikikodu. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna: {{Code|tekst}}, istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, tak samo, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Wywołanie w postaci ramki ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co: {{Code|1}}, czy: {{Code|tekst}}. ==== Granicznie ==== Funkcja: {{LinkŚródtytuł|p.CzyTak|Parametry/Tom XIII}}, tłumaczy wartość tekstową zmiennej: {{Code|granicznie}}, na wartość {{Code|tak}} lub {{Code|nil}}, w przypadku niepodania tej zmiennej, to to tłumaczenie jest na tą ostatnią wartość. ==== Ramka wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej {{Code|tekst}}. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńKategorie/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńZnaczniki"]}}{{Code|p["UsuńZnaczniki"]}} == Szablon usuwa wszystkie znaczniki bez zawartości z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńZnaczniki"]=function(frame,jakie,funkcja1,funkcja2)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, tak samo, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana jej zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Inne parametry nieramkowe ==== Parametry typowe dla funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|jakie}} | _1 = Nazwa znacznika, jaka ma być użyta do usuwania z tekstu: {{Code|tekst}}, znaczników bez zawartości z tym tagiem, w przeciwnym wypadku są usuwane wszystkie znaczniki bez zawartości. | 2 = {{Code|funkcja1}} | _2 = Funkcja wywołana przed usuwaniem znaczników bez zawartości. | 3 = {{Code|funkcja2}} | _3 = Funkcja wywołana po usuwaniu znaczników bez zawartości. }} ==== Wywołanie w postaci wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. Funkcja jedynie wtedy może być użyta z parametrami ramki. ==== Działanie ==== Wywołanie tej funkcji usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej {{Code|tekst}}, czyli z niego znaczniki. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńZnaczniki/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńKomentarze"]}}{{Code|p["UsuńKomentarze"]}} == Szablon usuwa wszystkie komentarze oznaczone blokiem początkowym {{Code|<nowiki><!--</nowiki>}} i końcowym {{Code|<nowiki>--></nowiki>}}, czyli razem (oznaczając to wyrażeniem regularnym {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}): {{Code|<nowiki><!%-%-.-%-%-></nowiki>}}, z tekstu wikikodu, dopasowując do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńKomentarze"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Paraametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna: {{Code|tekst}}, istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, tak samo, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co: {{Code|1}}, czy: {{Code|tekst}}. ==== Wywołanie w postaci ramki ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Co robi funkcja ==== Funkcja usuwa komentarze z tekstu oznaczonej zmienną {{Code|tekst}}, tworząc nowy tekst. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńKomentarze/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńSzablonyStylów"]}}{{Code|p["UsuńSzablonyStylów"]}} == Szablon usuwa wszystkie szablony stylów z tekstu wikikodu, dopasowując do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńSzablonyStylów"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna: {{Code|tekst}}, istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co: {{Code|1}}, czy: {{Code|tekst}}. ==== Ramka wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej {{Code|tekst}}, czyli szablon stylów w postaci: {{Code|<nowiki>'"`UNIQ--templatestyles-00000048-QINU`"'</nowiki>}}, stąd pozostaje tylko tekst. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńSzablonyStylów/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńWywołaniaPlików"]}}{{Code|p["UsuńWywołaniaPlików"]}} == Szablon usuwa wszystkie wywołania plikowe, oznaczone, np.: {{Code|Image}}, {{Code|Grafika}}, {{Code|File}} i {{Code|Plik}}, z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńWywołaniaPlików"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|granicznie}} | _2 = Wskazujący, czy dopasować do całości (jeśli niepusta), czy w przeciwnym wypadku do poszczególnych części wikikodu. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna: {{Code|tekst}}, istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co: {{Code|1}}, czy: {{Code|tekst}}. ==== Granicznie ==== Funkcja {{LinkŚródtytuł|p.CzyTak|Parametry/Tom XIII}}, tłumaczy wartość tekstową zmiennej: {{Code|graniecznie}}, na wartość {{Code|tak}} lub {{Code|nil}}, w przypadku niepodania tej zmiennej, to to tłumaczenie jest na tą ostatnią wartość. ==== Wywołanie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie w postaci ramki ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej: {{Code|tekst}}, wywołania plikowe. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńWywołaniaPlików/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńInterwiki"]}}{{Code|p["UsuńInterwiki"]}} == Szablon usuwa wszystkie interwiki z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńInterwiki"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|granicznie}} | _2 = Wskazujący, czy dopasować do całości (jeśli niepusta), czy w przeciwnym wypadku do poszczególnych części wikikodu. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Granicznie ==== Funkcja: {{LinkŚródtytuł|p.CzyTak|Parametry/Tom XIII}}, tłumaczy wartość tekstową zmiennej: {{Code|granicznie}}, na wartość {{Code|tak}} lub {{Code|nil}}, w przypadku niepodania tej zmiennej, to to tłumaczenie jest na tą ostatnią wartość. ==== Wywołanie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej: {{Code|tekst}}, czyli wywołania interwiki. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńInterwiki/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńZnakiSpecjalne"]}}{{Code|p["UsuńZnakiSpecjalne"]}} == Szablon usuwa wszystkie fragmenty tekstu, oznaczone potrójnym i podwójnym cudzysłowem pojedynczym, z tekstu wikikodu, dopasowując do poszczególnych części tekstu, zastępującje tymi fragmentami, ale bez cudzysłowów, a na samym końcu bezpośrednio usuwamy pozostałości z tymi cudzysłowami. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńZnakiSpecjalne"] = function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Użycie w postaci ramki wikikdu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej {{Code|tekst}} fragmenty tekstu z cudzysłowami i zastępuje je tekstem bez nich. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńZnakiSpecjalne/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńZbędneBiałeZnaki"]}}{{Code|p["UsuńZbędneBiałeZnaki"]}} == Szablon usuwa wszystkie zbędne białe znaki, na początku i końcu oraz wewnątrz, z tekstu wikikodu, dopasowując do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńZbędneBiałeZnaki"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa odstępy początkowe i końcowe oraz powtarzające się w wewnątrz tekstu. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńZbędneBiałeZnaki/}}. == {{Śródtytuł|p["ZamieńLinkiWewnętrzneNaTekst"]}}{{Code|p["ZamieńLinkiWewnętrzneNaTekst"]}} == Szablon usuwa wszystkie linki wewnętrzne na ich nazwę linku, a jeżeli one tego nie posiadają, to ich adres wewnętrzny, z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["ZamieńLinkiWewnętrzneNaTekst"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|granicznie}} | _2 = Wskazujący, czy dopasować do całości (jeśli niepusta), czy w przeciwnym wypadku do poszczególnych części wikikodu. }} === Wyjasnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Granicznie ==== Funkcja: {{LinkŚródtytuł|p.CzyTak|Parametry/Tom XIII}}, tłumaczy wartość tekstową zmiennej: {{Code|granicznie}}, na wartość {{Code|tak}} lub {{Code|nil}}, w przypadku niepodania tej zmiennej, to to tłumaczenie jest na tą ostatnią wartość. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej {{Code|tekst}}, i zastępuje je nazwami linków lub ich adresami. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/ZamieńLinkiWewnętrzneNaTekst/}}. == {{Śródtytuł|p["ZamieńLinkiZewnętrzneNaTekst"]}}{{Code|p["ZamieńLinkiZewnętrzneNaTekst"]}} == Szablon usuwa wszystkie linki zewnętrzne na ich nazwę linku, a jeżeli one tego nie posiadają, to ich adres zewnętrzny, z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["ZamieńLinkiZewnętrzneNaTekst"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|granicznie}} | _2 = Wskazujący, czy dopasować do całości (jeśli niepusta), czy w przeciwnym wypadku do poszczególnych części wikikodu. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Granicznie ==== Funkcja: {{LinkŚródtytuł|p.CzyTak|Parametry/Tom XIII}}, tłumaczy wartość tekstową zmiennej: {{Code|granicznie}}, na wartość {{Code|tak}} lub {{Code|nil}}, w przypadku niepodania tej zmiennej, to to tłumaczenie jest na tą ostatnią wartość. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej: {{Code|tekst}}, zastępując go nazwami linków lub ich adresami. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/ZamieńLinkiZewnętrzneNaTekst/}}. == {{Śródtytuł|p["CzyPlik"]}}{{Code|p["CzyPlik"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, czy jest on dokładnie wywołaniem pliku od początku do końca łańcucha, dopasowując do całości tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["CzyPlik"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnenie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna: {{Code|tekst}}, istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Użycie w postaci rmki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. Funkcja jedynie wtedy może być użyta z parametrami ramki. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/CzyPlik/}}. == {{Śródtytuł|p["CzyInterwiki"]}}{{Code|p["CzyInterwiki"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, czy jest on dokładnie wywołaniem interwiki od początku do końca łańcucha, dopasowując do całości tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["CzyInterwiki"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. Funkcja jedynie wtedy może być użyta z parametrami ramki. ==== Wyjątki działania interwiki ==== Jeżeli na początku interwiki jest {{Code|pl}}, to wtedy to nie jest jednak interwiki, tylko link wewnętrzny, z samej definicji interwiki. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/CzyInterwiki/}}. == {{Śródtytuł|p["CzyAdresLinkuWewnętrznego"]}}{{Code|p["CzyAdresLinkuWewnętrznego"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, czy jest on dokładnie adresem linku wewnętrznego od początku do końca łańcucha, dopasowując do całości tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["CzyAdresLinkuWewnętrznego"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|dwukropek}} | _1 = Czy na początku linku wewnętrznego jest dwukropek, wtedy on na pewno jest linkiem wewnętrznym, a jezeli nie to jest sprawdzane, czy jest tak rzeczywiście, | 2 = {{Code|2}}, {{Code|tekst}} lub {{Code|adres}} | _2 = Tekst, który jest pewnym adresem do sprawdzenia,musi być to adres linku wewnętrznego. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|adres}}, a następnie {{Code|2}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane ich poszczególnych istnienie pokolei i odpowiednio jest ściągana ich zawartość, w zależności, która zmienna jako pierwsza istnieje. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. Funkcja jedynie wtedy może być użyta z parametrami ramki. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/CzyAdresLinkuWewnętrznego/}}. == {{Śródtytuł|p["CzyLinkWewnętrzny"]}}{{Code|p["CzyLinkWewnętrzny"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, czy jest on dokładnie wywołaniem linku wewnętrznego od początku do końca łańcucha, dopasowując do całości tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["CzyLinkWewnętrzny"]=function(szablon)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. Funkcja jedynie wtedy może być użyta z parametrami ramki. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/CzyLinkWewnętrzny/}}. == {{Śródtytuł|p["WydzielZwykłyTekst"]}}{{Code|p["WydzielZwykłyTekst"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, i wydziela tekst, z elementów mechanizmu MediaWiki wikikodu, wolnego tych od elementów, w tym linki wewnętrzne, zewnętrzne, i inne. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["WydzielZwykłyTekst"]=function(frame,funkcja1,funkcja2)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|nieklasycznie}} | _2 = Wartość pusta lub niepodana oznacza, że ma rozwijać {{Code|tekst}} (lub {{Code|1}}), jak leci, bez ładowania potężnych szablonów przez mechanizm {{Code|{{M|Szablonowe}}}}. | 3 = {{Code|3}} lub {{Code|preprocess}} | _3 = Czy wikitekst z {{Code|tekst}} (lub {{Code|1}}) ma rozwijać, jak szablon. | 4 = {{Code|4}} lub {{Code|kodowanie}} | _4 = Czy wikikod ma kodować według jego zawartości. | 5 = {{Code|5}} lub {{Code|nagłówek}} | _5 = Niepuste, gdy ma nie usuwać znaczników {{Strong|TemplateStyles}}, znaków specjalnych, czyli pojedynczych cudzysłowów, a także znaczników, stosowana niezależnie od wartości {{Code|nieklasycznie}}. | 6 = {{Code|6}} lub {{Code|tablica kodowania}} | _6 = Gdy {{Code|nieklasycznie}} jest niepuste, i {{Code|kodowanie}} ma zawartość pustą, to ta zmienna posiada tablicę kodów {{Code|{{m|Szablonowe}}}}, która posłuży do rozwijania zakodowanego tą metodą tekstu. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Parametry funkcji ==== Parametry funkcji, nie ramki, czyli: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|funkcja1}} | _1 = Funkcja zbierająca zawartości kodów i je przekształca w co innego, zwracany szablon, tj. wikikod nowego szablonu z kodami do rozwinięcia przez {{Code|{{m|Szablonowe}}}}. | 2 = {{Code|funkcja2}} | _2 = Kiedy ma rozwinąć ten kod, a może potraktować go jako wartość już rozwiniętą do końca i zwrócić w funkcji rozwijających kody. }} ==== Użycie bez specjalnych parametrów ==== Gdy {{Code|nieklasycznie}} jest pusta lub niepodana, to funkcja robi operacje zdefiniowane jako przez funkcje: <syntaxhighlight lang="lua"> local function DwaNawiasyLinkowe(tekst) tekst=p["UsuńKategorie"]{tekst,nieklasycznie,}; tekst=p["UsuńWywołaniaPlików"]{tekst,nieklasycznie,}; tekst=p["UsuńInterwiki"]{tekst,nieklasycznie,}; tekst=p["ZamieńLinkiWewnętrzneNaTekst"]{tekst,nieklasycznie,}; return tekst; end; local function JedenNawiasLinkowe(tekst) tekst=p["ZamieńLinkiZewnętrzneNaTekst"]{tekst,nieklasycznie,}; return tekst; end; local function Komentarze(tekst) tekst=p["UsuńKomentarze"](tekst); return tekst; end; local function SzablonyStylowe(tekst) tekst=p["UsuńSzablonyStylów"](tekst); return tekst; end; local function ZnakiSpecjalne(tekst) tekst=p["UsuńZnakiSpecjalne"](tekst); return tekst; end; local function Znaczniki(tekst,jakie,__FUNKCJA1,__FUNKCJA2) tekst=p["UsuńZnaczniki"](tekst,jakie,__FUNKCJA1,__FUNKCJA2); return tekst; end; local function PreProcessFrame(tekst) local frame=mw.getCurrentFrame(); frame=frame.getParent and frame:getParent() or frame; tekst=frame:preprocess(tekst); return tekst; end; </syntaxhighlight> ===== Nierobione operacje ===== Operacji: {{Code|SzablonyStylowe(tekst)}}, {{Code|ZnakiSpecjalne(tekst)}} i {{Code|Znaczniki(tekst,jakie,__FUNKCJA1,__FUNKCJA2)}}, gdy {{Code|nagłówek}} jest pusty lub niepodany, wtedy zwracany jest tekst, i kolejno te funkcje, a w przypadku przeciwnej wartości tej zmiennej jest zwracany tylko tekst. Przy okazji można przez niepustej zmiennej: {{Code|preproces}}, znaki specjalne znaczników są zamieniane na szablony: {{s|Mniejszy}} i {{s|Większy}}, przy pomocy funkcji: {{Code|tekst{{=}}p.ZnakiSpecjalneAnulowaniaIchZnaczeniaTagowegoMediaWiki(tekst)}}, a następnie rozwijany jest funkcją: {{Code|PreProcessFrame(tekst)}}, przy wyłączeniu znaczenia znaczniki mechanizmu '''MediaWiki''', nie '''HTML''' (bo są to dwie różne sprawy), ta operacja jest robiona przed operacją przekształcania zmiennych i tekstu wikikodu. ==== Użycie specjalnych parametrów ==== Gdy {{Code|nieklasycznie}} przyjmuje wartość niepustą, wtedy moznaa zakodować tekst wikikodu, przy użyciu niepustej wartości {{Code|kodowanie}}, a przy innej wikikod powinien już być zakodowany na samym wyjściu. Gdy mamy obiekty w rozwijaniu przy pomocy {{Code|{{m|Szablonowe}}}}, można wygenerować nową zawartość szablonu, sprawdzić, czy ona się zgadza instrukcją: <syntaxhighlight lang="lua"> if(((not funkcja1) or (szablon))and((not funkcja2) or funkcja2(szablon,obiekt,kod)))then </syntaxhighlight> i dalej go przekształcać, przy zmiennej {{Code|nagłówek}} nie pustej, pozostawiając kody atrybutów, znaczników, i obiektów określonych normą: <syntaxhighlight lang="lua"> if((obiekt=="NOWIKI")or(obiekt=="MATH")or(obiekt=="ŹRÓDŁO")or(obiekt=="GALERIA")or(obiekt=="MAPAOBRAZU")or(obiekt=="PUDEŁKOWEJŚCIA")or(obiekt=="QUIZ"))then </syntaxhighlight> ==== Niewywołane funkcje ==== Po uzyskaniu tak rozwiniętego kody, przy zmiennej {{Code|nagłówek}} niepustej, wtedy zostaje nie zostaną wywołane funkcje: {{Code|tekst{{=}}SzablonyStylowe(tekst)}} i {{Code|tekst{{=}}ZnakiSpecjalne(tekst)}}, ale one zostają zwrócone po kolei wraz z wikikodem w pierwszej kolejności i dalej kolejno te funkcje. A gdy jednak ta pierwsza zmienna w tej linijce zostanie pusta lub niepodana, wtedy zwracany jest sam czysty rozwinięty i oczyszczony tekst. W module {{Code|{{ld2|StronicowyParser/GłównaFunkcjaZbieraniaDanychStron}}}}, wywoływana jest funkcja: <syntaxhighlight lang="lua"> local naglowek,Znaczniki,SzablonyStylowe,ZnakiSpecjalne=specjalne_modul["WydzielZwykłyTekst"]( { -- Wikitekst z elementami mechanizmu MediaWiki tekst=naglowek, -- Zwróć test i funkcje, które muszą coś zrobić; ["nagłówek"]=true, -- Rób operacje według drugiego sposobu rozwijania z dwóch dostępnych; nieklasycznie=true, -- Ma nie kodować wikitekstu kodowanie=false, -- Gotowa tablica kodowania wikitekstu tekst; ["tablica kodowania"]=tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul, }, -- Funkcja: funkcja1; function(szablon,obiekt,kod) local szablon,wynik=SzablonyWywolywane(szablon,obiekt,kod); return szablon,wynik; end, --- Funkcja: funkcja2; function(szablon,obiekt,kod) return czy_indeksowanie; end); </syntaxhighlight> która oczyszcza tekst potrzebnymi funkcjami, zwracając również funkcje,które muszą dokonać dalszej roboty, jeżeli będzie ona potrzebna w jakieś formie. == {{Śródtytuł|p["WydzielLiczbę"]}}{{Code|p["WydzielLiczbę"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, i wydziela tekst z elementów mechanizmu wikikodu, w tym linki wewnętrzne, zewnętrzne, i inne. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["WydzielLiczbę"] = function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Wykorzystywane funkcje ==== Funkcja do swojego działania wykorzystuje funkcję: {{LinkŚródtytuł|p["WydzielZwykłyTekst"]}}, i wydziela z niej liczbę i ją zwraca w postaci przekłształconej do liczby przy pomocy funkcji: {{LzLua|tunumber}}, a jeżeli takiej liczby nie znalazł, to zwraca {{Code|nil}}. ==== Użyta w funkcji ==== Fukcja jest wykorzystywana w funkcji: {{Code|{{sr|#p["Forma wyrażenia po liczbie"]|p=Techniczne}}}}, a więc i jednocześnie w szablonie: {{s|Forma wyrażenia po liczbie}} i jej pokrewnych z niej wynikających. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/WydzielLiczbę/}}. == {{Śródtytuł|p["PrzetwórzNagłówek"]}}{{Code|p["PrzetwórzNagłówek"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, i wydziela z niego adres linku wewnętrznego i nazwę linku (nagłówka). Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["PrzetwórzNagłówek"]=function(adres,czy_naglowek_linku,czy_nie_rozwin_adres)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|adres}} | _1 = Czy ma liczyć tylko adres (wartość typu {{Strong|string}}). | 2 = {{Code|czy_naglowek_linku}} | _2 = Czy ma liczyc nagłówek linku (wartość typu {{Strong|boolean}}). | 3 = {{Code|czy_nie_rozwin_adres}} | _3 = Czy adres linku ma rozwijać funkcją {{Code|frame:preprocess}} (wartość typu {{Strong|boolean}}). }} Funkcja używa do swojego działania {{Code|{{sr|#p["WydzielZwykłyTekst"]|p=Specjalne}}}} do wydzielania tekstu, zwraca tutaj przetworzony tekst wydzielony z elementów mechanizmu {{Strong|MediaWiki}}, oprócz zastosowania funkcji: {{Code|Znaczniki}}, {{Code|SzablonyStylowe}} i {{Code|ZnakiSpecjalne}}, które zostaną zastosowane do zwracanej pierwszej wartości podczas liczenia adresu, a podczas liczenia nagłówka tylko funkcja {{Code|Znaczniki}} zostanie zastosowana, ale tylko dla niektórych elementów, a nie dla wszystkich, a za to dla pierwszej, wręcz przeciwnie, dla wszystkich. Przykład: <syntaxhighlight lang="lua"> local adres,naglowek=specjalne_modul["PrzetwórzNagłówek"](adres,true,false); </syntaxhighlight> Funkcja liczy adres linku i nazwę linku (naglowka) linku, które są zwracane kolejno w postaci dwóch zwracanych zmiennych, mając jedynie nieprzetworzony adres w wikikodzie, z prawdopodobnie z elementami mechanizmu MediaWiki, co po zwróceniu dwóch zmiennych otrzymujemy oczyszczony z elementów mechanizmu {{Strong|MediaWiki}} i {{Strong|HTML}}, tak jest w przypadku zmiennej {{Code|adres}}, a dla {{Code|naglowek}} jedynie zawiera niektóre elementy znaczników {{Strong|HTML}}, elementy takie jak: {{Tag|ol}}, {{Code|ul}} i {{Code|li}}, w tej funkcji są usuwane z nagłówka elementu nazwy linku, a inne znaczniki, te które są również znacznikkami {{Strong|HTML}} w mechanizmie nie są usuwane, w tym również znacznik {{Tag|pre}}, który jest jednocześnie znacznikiem {{Strong|HTML}} i znacznikiem mechanizmu {{Strong|MediaWiki}}. == {{Śródtytuł|p["OdstępyZmiennychNumerowanychSzablonu"]}}{{Code|p["OdstępyZmiennychNumerowanychSzablonu"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, i wydziela domyślnie prawe odstępy od czarnych znaków wikikodu, w przeciwnym wypadku po podaniu pewnej zmiennej niepustej lewą. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["OdstępyZmiennychNumerowanychSzablonu"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} | _1 = Zawartość tekstu z wikikodem. | 2 = {{Code|lewy}} | _2 = Czy ma wydzielać lewe odstępy w tekście {{Code|1}}, jeśli niepsuta, w przeciwnym wypadku prawą. }} Zwykłe szablony mają takę funkcję, że trimują zawartość zmiennej nienazwanej {{Code|1}}, jeżeli ją wsadzono do szablonu do zmiennej nazwanej, a więc wtedy jest konieczne używanie tejże funkcji w wikikodzie w szablonie, aby napisać jego lewe i prawe odstępy. To uwzględnia poniższy przykład dla szablonu: {{s|L}}, dla jej wykonywalnego kodu na innych stronach (wersja inkludowana, tzn.: {{Parametr|inkludowana|tak}}, przy wywołaniu szablonu: {{s|LuaSubst}}): {{ŹródłoKodu|język=mediawiki|{{LuaSubst|{{ns:Template}}:L|inkludowana=tak}}}} Jest to kod przykładowego szablonu przekopiowany z: {{s|l}}, gdzie użycie tejże funkcji jest jednak konieczne. Funkcja kolejno w wywołaniach wydziela lewe a potem prawe odstępy zmiennej {{Code|1}}, przy użyciu parametru {{Parametr|wyspecjalizowana|tak}}. Funkcja produkuje link wewnętrzny za pomocą szablonu {{s|Link wewnętrzny}}, która ucina odstępy na początku i końcu zmiennej {{Code|s}}, a niekoniecznie {{Code|1}}. Przed i po linku są ustawiane odstępy, aby zachować historie produkowanych szablonów, jeżeli przeprowadzamy wizualizację danego szablonu. Szablonem do oglądania jego jest: {{s|PreWikikod}}, w którym jest ukryta funkcja {{Code|{{m|Techniczne|Wikikod}}}}. W tym szablonie jest ukryty inny szablon, a mianowicie {{s|Pre}}, dlatego jest zachowana historia, co do odstępów, i nowych linii, wikikodu. {{BrClear}} <noinclude><!-- -->{{ProstaStronaKoniec}}<!-- -->{{Kategoria|Opisy funkcji, w Lua w Scribunto, w modułach}}<!-- --></noinclude> 9n3a3n7i1o963kf4bs7zh1wsq32h438 559872 559871 2026-10-23T06:01:10Z Persino 2851 /* Paraametry */ 559872 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{ProstaStronaStart | nagłówek = {{Podrozdział|{{ld2|Specjalne}}|Dokumentacja modułów {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}.}}{{Autonawigacja|Pomoc:Spis treści}} | stopka strony = {{StopkaSpisTreści}}{{Podrozdział|Koniec}} }}</noinclude> {{Spis treści}} Moduł wywołuje się za pomocą polecenia: <syntaxhighlight lang="lua"> local specjalne_modul=require("Module:Specjalne"); </syntaxhighlight> dzięki, któremu można wypisywać funkcje należącego do niego. Funkcje w tym module służą do specjalnych celów do obsługi na tekstach, nie tak jak {{Code|{{ld2|Szeregi}}}} (modyfikuje tekst, nawet w liniach), czy {{Code|{{ld2|Strony}}}} (która sprawdza wartość tekstową), a nawet {{Code|{{ld2|Parametry}}}} (do obsługi parametrów), albo {{Code|{{ld2|Html}}}} (do obsługi na tekstach związanych ze stronami HTML). Te funkcje służą do operacji na tekstach związanych z mechanizmem {{Strong|MediaWiki}}. == {{Śródtytuł|GranicznieSzereg}}{{Code|GranicznieSzereg}} == Jest to funkcja lokalna w module {{Code|{{ld2|Specjalne}}}}, używana tylko wewnątrz funkcji należących do jego tablicy transportu. Funkcja ustawia tak wzór, który służy do wyszukiwania tekstu bezpośrednio do całego tekstu, jeśli {{Code|czy_granicznie{{=}}true}}, a gdy nie, to ta zmienna musi przyjmować wartość {{Code|nil}} lub {{Code|false}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> local function GranicznieSzereg(wzor,czy_granicznie)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|wzor}} | _1 = Produkuje wzor, który nie dopasowuje domyślnie do całego ciągu znakowego. | 2 = {{Code|czy_granicznie}} | _2 = Robi ze wzoru wyrażenie regularne dopasowujące do całego ciągu znakowego. }} Przykład użycia funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> local wzor="%[%[.-%]%]"; local wzor2=GranicznieSzereg(wzor,true); </syntaxhighlight> Funkcja zwraca wynik {{Code|wzór2{{=}}"^%[%[.-%]%]$"}}. A gdy drugi parametr jest np. równy {{Code|nil}} lub {{Code|false}}, wtedy funkcja nie zmienia podanego wzoru, tylko go powtarza. == {{Śródtytuł|p.ZnakiSpecjalneAnulowaniaIchZnaczeniaTagowegoMediaWiki}}{{Code|p.ZnakiSpecjalneAnulowaniaIchZnaczeniaTagowegoMediaWiki}} == Funkcja zmienia tagi znaczników, tzn. w nich znaki: {{Code|<}} i {{Code|>}}, na odpowiednie szablony, według podanego w module: {{Code|{{ld2|Specjalne/dane}}}}, kodu: <syntaxhighlight lang="lua"> local p={} p.szablony_anulowania_znaczeniowego_tagowego_mediawiki={ ["<"]="{{Mniejszy}}", [">"]="{{Większy}}", }; </syntaxhighlight> Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> function p.ZnakiSpecjalneAnulowaniaIchZnaczeniaTagowegoMediaWiki(szablon)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|szablon}} | _1 = Tekst, w którym znaki specjalne {{Code|<nowiki><></nowiki>}} są zamieniane na wywołania szablonowe kolejno: {{s|Mniejszy}} i {{s|Większy}}. }} === Stosowanie === Ta funkcja wyłącza znaczenie specjalnych tagów mechanizmu {{Strong|MediaWiki}}, i je jako swoje on nie interpretuje, jedynie rozpatruje to jako zwykły tekst. Taki tekst można włączyć do funkcji {{Code|frame:preprocess}}, wtedy jedynie szablony {{s|Mniejszy}} i {{s|Większy}} zostaną rozwinięte, nie naruszając magiczności tych tagów. Tę funkcję jedynie się stosuje wtedy, gdy chcemy, by te tagi nie zostały zamienione na specjalne kody {{Strong|MediaWiki}} tego mechanizmu. Tak robimy, by później dało je usunąć bardzo łatwo, nie naruszając ich zawartości. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/ZnakiSpecjalneAnulowaniaIchZnaczeniaTagowegoMediaWiki/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńŚciśleOkreśloneKategorie"]}}{{Code|p["UsuńŚciśleOkreśloneKategorie"]}} == Szablon usuwa ściśle określone kategorie z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńŚciśleOkreśloneKategorie"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|kategoria}} | _2 = Parametr mówiący jakie kategorie usunąć o takim samym adresie, w przypadku niepodania tego parametru, używane jest domyślne dopasowanie do wszystkich kategorii według wzoru {{Code|<nowiki>([^%[%]|]*)</nowiki>}}. | 3 = {{Code|3}} lub {{Code|granicznie}} | _3 = Wskazujący, czy dopasować do całości (jeśli niepusta), czy w przeciwnym wypadku do poszczególnych części wikikodu. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, tak samo, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Kategorie ==== Funkcja dopasowuje kategorie opisane przez nazwę kanoniczną: {{Code|Category}}, lub niekanoniczną: {{Code|Kategoria}}, niezależnie, czy takie wywołanie posiada nazwę sortowania, czy nie. Funkcja usuwa kategorie o danej nazwie, niezależnie jak ona została podana z iloma odstępami, czy dolnymi myślnikami, na jej początku, końcu, a nawet wewnątrz. Funkcja ustawia tak zmienną {{Code|kategoria}}, a właściwie ją przekształca, jeżeli została podana, tzn. zbędne myślniki i odstępy na początku i końcu z niej są usuwane, a wewnątrz je zostają zastąpione w niej przez wyrażenie: {{Code|[%s_]+}}. ==== Granicznie ==== Funkcja: {{LinkŚródtytuł|p.CzyTak|Parametry/Tom XIII}}, tłumaczy wartość tekstową zmiennej: {{Code|granicznie}}, na wartość {{Code|tak}} lub {{Code|nil}}, w przypadku niepodania tej zmiennej, to to tłumaczenie jest na tą ostatnią wartość. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńŚciśleOkreśloneKategorie/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńKategorie"]}}{{Code|p["UsuńKategorie"]}} == Szablon usuwa wszystkie kategorie z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńKategorie"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|granicznie}} | _2 = Wskazujący, czy dopasować do całości (jeśli niepusta), czy w przeciwnym wypadku do poszczególnych części wikikodu. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna: {{Code|tekst}}, istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, tak samo, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Wywołanie w postaci ramki ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co: {{Code|1}}, czy: {{Code|tekst}}. ==== Granicznie ==== Funkcja: {{LinkŚródtytuł|p.CzyTak|Parametry/Tom XIII}}, tłumaczy wartość tekstową zmiennej: {{Code|granicznie}}, na wartość {{Code|tak}} lub {{Code|nil}}, w przypadku niepodania tej zmiennej, to to tłumaczenie jest na tą ostatnią wartość. ==== Ramka wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej {{Code|tekst}}. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńKategorie/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńZnaczniki"]}}{{Code|p["UsuńZnaczniki"]}} == Szablon usuwa wszystkie znaczniki bez zawartości z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńZnaczniki"]=function(frame,jakie,funkcja1,funkcja2)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, tak samo, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana jej zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Inne parametry nieramkowe ==== Parametry typowe dla funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|jakie}} | _1 = Nazwa znacznika, jaka ma być użyta do usuwania z tekstu: {{Code|tekst}}, znaczników bez zawartości z tym tagiem, w przeciwnym wypadku są usuwane wszystkie znaczniki bez zawartości. | 2 = {{Code|funkcja1}} | _2 = Funkcja wywołana przed usuwaniem znaczników bez zawartości. | 3 = {{Code|funkcja2}} | _3 = Funkcja wywołana po usuwaniu znaczników bez zawartości. }} ==== Wywołanie w postaci wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. Funkcja jedynie wtedy może być użyta z parametrami ramki. ==== Działanie ==== Wywołanie tej funkcji usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej {{Code|tekst}}, czyli z niego znaczniki. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńZnaczniki/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńKomentarze"]}}{{Code|p["UsuńKomentarze"]}} == Szablon usuwa wszystkie komentarze oznaczone blokiem początkowym {{Code|<nowiki><!--</nowiki>}} i końcowym {{Code|<nowiki>--></nowiki>}}, czyli razem (oznaczając to wyrażeniem regularnym {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}): {{Code|<nowiki><!%-%-.-%-%-></nowiki>}}, z tekstu wikikodu, dopasowując do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńKomentarze"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna: {{Code|tekst}}, istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, tak samo, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co: {{Code|1}}, czy: {{Code|tekst}}. ==== Wywołanie w postaci ramki ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Co robi funkcja ==== Funkcja usuwa komentarze z tekstu oznaczonej zmienną {{Code|tekst}}, tworząc nowy tekst. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńKomentarze/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńSzablonyStylów"]}}{{Code|p["UsuńSzablonyStylów"]}} == Szablon usuwa wszystkie szablony stylów z tekstu wikikodu, dopasowując do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńSzablonyStylów"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna: {{Code|tekst}}, istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co: {{Code|1}}, czy: {{Code|tekst}}. ==== Ramka wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej {{Code|tekst}}, czyli szablon stylów w postaci: {{Code|<nowiki>'"`UNIQ--templatestyles-00000048-QINU`"'</nowiki>}}, stąd pozostaje tylko tekst. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńSzablonyStylów/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńWywołaniaPlików"]}}{{Code|p["UsuńWywołaniaPlików"]}} == Szablon usuwa wszystkie wywołania plikowe, oznaczone, np.: {{Code|Image}}, {{Code|Grafika}}, {{Code|File}} i {{Code|Plik}}, z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńWywołaniaPlików"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|granicznie}} | _2 = Wskazujący, czy dopasować do całości (jeśli niepusta), czy w przeciwnym wypadku do poszczególnych części wikikodu. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna: {{Code|tekst}}, istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co: {{Code|1}}, czy: {{Code|tekst}}. ==== Granicznie ==== Funkcja {{LinkŚródtytuł|p.CzyTak|Parametry/Tom XIII}}, tłumaczy wartość tekstową zmiennej: {{Code|graniecznie}}, na wartość {{Code|tak}} lub {{Code|nil}}, w przypadku niepodania tej zmiennej, to to tłumaczenie jest na tą ostatnią wartość. ==== Wywołanie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie w postaci ramki ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej: {{Code|tekst}}, wywołania plikowe. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńWywołaniaPlików/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńInterwiki"]}}{{Code|p["UsuńInterwiki"]}} == Szablon usuwa wszystkie interwiki z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńInterwiki"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|granicznie}} | _2 = Wskazujący, czy dopasować do całości (jeśli niepusta), czy w przeciwnym wypadku do poszczególnych części wikikodu. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Granicznie ==== Funkcja: {{LinkŚródtytuł|p.CzyTak|Parametry/Tom XIII}}, tłumaczy wartość tekstową zmiennej: {{Code|granicznie}}, na wartość {{Code|tak}} lub {{Code|nil}}, w przypadku niepodania tej zmiennej, to to tłumaczenie jest na tą ostatnią wartość. ==== Wywołanie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej: {{Code|tekst}}, czyli wywołania interwiki. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńInterwiki/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńZnakiSpecjalne"]}}{{Code|p["UsuńZnakiSpecjalne"]}} == Szablon usuwa wszystkie fragmenty tekstu, oznaczone potrójnym i podwójnym cudzysłowem pojedynczym, z tekstu wikikodu, dopasowując do poszczególnych części tekstu, zastępującje tymi fragmentami, ale bez cudzysłowów, a na samym końcu bezpośrednio usuwamy pozostałości z tymi cudzysłowami. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńZnakiSpecjalne"] = function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Użycie w postaci ramki wikikdu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej {{Code|tekst}} fragmenty tekstu z cudzysłowami i zastępuje je tekstem bez nich. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńZnakiSpecjalne/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńZbędneBiałeZnaki"]}}{{Code|p["UsuńZbędneBiałeZnaki"]}} == Szablon usuwa wszystkie zbędne białe znaki, na początku i końcu oraz wewnątrz, z tekstu wikikodu, dopasowując do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńZbędneBiałeZnaki"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa odstępy początkowe i końcowe oraz powtarzające się w wewnątrz tekstu. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńZbędneBiałeZnaki/}}. == {{Śródtytuł|p["ZamieńLinkiWewnętrzneNaTekst"]}}{{Code|p["ZamieńLinkiWewnętrzneNaTekst"]}} == Szablon usuwa wszystkie linki wewnętrzne na ich nazwę linku, a jeżeli one tego nie posiadają, to ich adres wewnętrzny, z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["ZamieńLinkiWewnętrzneNaTekst"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|granicznie}} | _2 = Wskazujący, czy dopasować do całości (jeśli niepusta), czy w przeciwnym wypadku do poszczególnych części wikikodu. }} === Wyjasnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Granicznie ==== Funkcja: {{LinkŚródtytuł|p.CzyTak|Parametry/Tom XIII}}, tłumaczy wartość tekstową zmiennej: {{Code|granicznie}}, na wartość {{Code|tak}} lub {{Code|nil}}, w przypadku niepodania tej zmiennej, to to tłumaczenie jest na tą ostatnią wartość. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej {{Code|tekst}}, i zastępuje je nazwami linków lub ich adresami. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/ZamieńLinkiWewnętrzneNaTekst/}}. == {{Śródtytuł|p["ZamieńLinkiZewnętrzneNaTekst"]}}{{Code|p["ZamieńLinkiZewnętrzneNaTekst"]}} == Szablon usuwa wszystkie linki zewnętrzne na ich nazwę linku, a jeżeli one tego nie posiadają, to ich adres zewnętrzny, z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["ZamieńLinkiZewnętrzneNaTekst"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|granicznie}} | _2 = Wskazujący, czy dopasować do całości (jeśli niepusta), czy w przeciwnym wypadku do poszczególnych części wikikodu. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Granicznie ==== Funkcja: {{LinkŚródtytuł|p.CzyTak|Parametry/Tom XIII}}, tłumaczy wartość tekstową zmiennej: {{Code|granicznie}}, na wartość {{Code|tak}} lub {{Code|nil}}, w przypadku niepodania tej zmiennej, to to tłumaczenie jest na tą ostatnią wartość. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej: {{Code|tekst}}, zastępując go nazwami linków lub ich adresami. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/ZamieńLinkiZewnętrzneNaTekst/}}. == {{Śródtytuł|p["CzyPlik"]}}{{Code|p["CzyPlik"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, czy jest on dokładnie wywołaniem pliku od początku do końca łańcucha, dopasowując do całości tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["CzyPlik"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnenie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna: {{Code|tekst}}, istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Użycie w postaci rmki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. Funkcja jedynie wtedy może być użyta z parametrami ramki. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/CzyPlik/}}. == {{Śródtytuł|p["CzyInterwiki"]}}{{Code|p["CzyInterwiki"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, czy jest on dokładnie wywołaniem interwiki od początku do końca łańcucha, dopasowując do całości tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["CzyInterwiki"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. Funkcja jedynie wtedy może być użyta z parametrami ramki. ==== Wyjątki działania interwiki ==== Jeżeli na początku interwiki jest {{Code|pl}}, to wtedy to nie jest jednak interwiki, tylko link wewnętrzny, z samej definicji interwiki. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/CzyInterwiki/}}. == {{Śródtytuł|p["CzyAdresLinkuWewnętrznego"]}}{{Code|p["CzyAdresLinkuWewnętrznego"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, czy jest on dokładnie adresem linku wewnętrznego od początku do końca łańcucha, dopasowując do całości tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["CzyAdresLinkuWewnętrznego"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|dwukropek}} | _1 = Czy na początku linku wewnętrznego jest dwukropek, wtedy on na pewno jest linkiem wewnętrznym, a jezeli nie to jest sprawdzane, czy jest tak rzeczywiście, | 2 = {{Code|2}}, {{Code|tekst}} lub {{Code|adres}} | _2 = Tekst, który jest pewnym adresem do sprawdzenia,musi być to adres linku wewnętrznego. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|adres}}, a następnie {{Code|2}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane ich poszczególnych istnienie pokolei i odpowiednio jest ściągana ich zawartość, w zależności, która zmienna jako pierwsza istnieje. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. Funkcja jedynie wtedy może być użyta z parametrami ramki. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/CzyAdresLinkuWewnętrznego/}}. == {{Śródtytuł|p["CzyLinkWewnętrzny"]}}{{Code|p["CzyLinkWewnętrzny"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, czy jest on dokładnie wywołaniem linku wewnętrznego od początku do końca łańcucha, dopasowując do całości tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["CzyLinkWewnętrzny"]=function(szablon)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. Funkcja jedynie wtedy może być użyta z parametrami ramki. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/CzyLinkWewnętrzny/}}. == {{Śródtytuł|p["WydzielZwykłyTekst"]}}{{Code|p["WydzielZwykłyTekst"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, i wydziela tekst, z elementów mechanizmu MediaWiki wikikodu, wolnego tych od elementów, w tym linki wewnętrzne, zewnętrzne, i inne. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["WydzielZwykłyTekst"]=function(frame,funkcja1,funkcja2)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|nieklasycznie}} | _2 = Wartość pusta lub niepodana oznacza, że ma rozwijać {{Code|tekst}} (lub {{Code|1}}), jak leci, bez ładowania potężnych szablonów przez mechanizm {{Code|{{M|Szablonowe}}}}. | 3 = {{Code|3}} lub {{Code|preprocess}} | _3 = Czy wikitekst z {{Code|tekst}} (lub {{Code|1}}) ma rozwijać, jak szablon. | 4 = {{Code|4}} lub {{Code|kodowanie}} | _4 = Czy wikikod ma kodować według jego zawartości. | 5 = {{Code|5}} lub {{Code|nagłówek}} | _5 = Niepuste, gdy ma nie usuwać znaczników {{Strong|TemplateStyles}}, znaków specjalnych, czyli pojedynczych cudzysłowów, a także znaczników, stosowana niezależnie od wartości {{Code|nieklasycznie}}. | 6 = {{Code|6}} lub {{Code|tablica kodowania}} | _6 = Gdy {{Code|nieklasycznie}} jest niepuste, i {{Code|kodowanie}} ma zawartość pustą, to ta zmienna posiada tablicę kodów {{Code|{{m|Szablonowe}}}}, która posłuży do rozwijania zakodowanego tą metodą tekstu. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Parametry funkcji ==== Parametry funkcji, nie ramki, czyli: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|funkcja1}} | _1 = Funkcja zbierająca zawartości kodów i je przekształca w co innego, zwracany szablon, tj. wikikod nowego szablonu z kodami do rozwinięcia przez {{Code|{{m|Szablonowe}}}}. | 2 = {{Code|funkcja2}} | _2 = Kiedy ma rozwinąć ten kod, a może potraktować go jako wartość już rozwiniętą do końca i zwrócić w funkcji rozwijających kody. }} ==== Użycie bez specjalnych parametrów ==== Gdy {{Code|nieklasycznie}} jest pusta lub niepodana, to funkcja robi operacje zdefiniowane jako przez funkcje: <syntaxhighlight lang="lua"> local function DwaNawiasyLinkowe(tekst) tekst=p["UsuńKategorie"]{tekst,nieklasycznie,}; tekst=p["UsuńWywołaniaPlików"]{tekst,nieklasycznie,}; tekst=p["UsuńInterwiki"]{tekst,nieklasycznie,}; tekst=p["ZamieńLinkiWewnętrzneNaTekst"]{tekst,nieklasycznie,}; return tekst; end; local function JedenNawiasLinkowe(tekst) tekst=p["ZamieńLinkiZewnętrzneNaTekst"]{tekst,nieklasycznie,}; return tekst; end; local function Komentarze(tekst) tekst=p["UsuńKomentarze"](tekst); return tekst; end; local function SzablonyStylowe(tekst) tekst=p["UsuńSzablonyStylów"](tekst); return tekst; end; local function ZnakiSpecjalne(tekst) tekst=p["UsuńZnakiSpecjalne"](tekst); return tekst; end; local function Znaczniki(tekst,jakie,__FUNKCJA1,__FUNKCJA2) tekst=p["UsuńZnaczniki"](tekst,jakie,__FUNKCJA1,__FUNKCJA2); return tekst; end; local function PreProcessFrame(tekst) local frame=mw.getCurrentFrame(); frame=frame.getParent and frame:getParent() or frame; tekst=frame:preprocess(tekst); return tekst; end; </syntaxhighlight> ===== Nierobione operacje ===== Operacji: {{Code|SzablonyStylowe(tekst)}}, {{Code|ZnakiSpecjalne(tekst)}} i {{Code|Znaczniki(tekst,jakie,__FUNKCJA1,__FUNKCJA2)}}, gdy {{Code|nagłówek}} jest pusty lub niepodany, wtedy zwracany jest tekst, i kolejno te funkcje, a w przypadku przeciwnej wartości tej zmiennej jest zwracany tylko tekst. Przy okazji można przez niepustej zmiennej: {{Code|preproces}}, znaki specjalne znaczników są zamieniane na szablony: {{s|Mniejszy}} i {{s|Większy}}, przy pomocy funkcji: {{Code|tekst{{=}}p.ZnakiSpecjalneAnulowaniaIchZnaczeniaTagowegoMediaWiki(tekst)}}, a następnie rozwijany jest funkcją: {{Code|PreProcessFrame(tekst)}}, przy wyłączeniu znaczenia znaczniki mechanizmu '''MediaWiki''', nie '''HTML''' (bo są to dwie różne sprawy), ta operacja jest robiona przed operacją przekształcania zmiennych i tekstu wikikodu. ==== Użycie specjalnych parametrów ==== Gdy {{Code|nieklasycznie}} przyjmuje wartość niepustą, wtedy moznaa zakodować tekst wikikodu, przy użyciu niepustej wartości {{Code|kodowanie}}, a przy innej wikikod powinien już być zakodowany na samym wyjściu. Gdy mamy obiekty w rozwijaniu przy pomocy {{Code|{{m|Szablonowe}}}}, można wygenerować nową zawartość szablonu, sprawdzić, czy ona się zgadza instrukcją: <syntaxhighlight lang="lua"> if(((not funkcja1) or (szablon))and((not funkcja2) or funkcja2(szablon,obiekt,kod)))then </syntaxhighlight> i dalej go przekształcać, przy zmiennej {{Code|nagłówek}} nie pustej, pozostawiając kody atrybutów, znaczników, i obiektów określonych normą: <syntaxhighlight lang="lua"> if((obiekt=="NOWIKI")or(obiekt=="MATH")or(obiekt=="ŹRÓDŁO")or(obiekt=="GALERIA")or(obiekt=="MAPAOBRAZU")or(obiekt=="PUDEŁKOWEJŚCIA")or(obiekt=="QUIZ"))then </syntaxhighlight> ==== Niewywołane funkcje ==== Po uzyskaniu tak rozwiniętego kody, przy zmiennej {{Code|nagłówek}} niepustej, wtedy zostaje nie zostaną wywołane funkcje: {{Code|tekst{{=}}SzablonyStylowe(tekst)}} i {{Code|tekst{{=}}ZnakiSpecjalne(tekst)}}, ale one zostają zwrócone po kolei wraz z wikikodem w pierwszej kolejności i dalej kolejno te funkcje. A gdy jednak ta pierwsza zmienna w tej linijce zostanie pusta lub niepodana, wtedy zwracany jest sam czysty rozwinięty i oczyszczony tekst. W module {{Code|{{ld2|StronicowyParser/GłównaFunkcjaZbieraniaDanychStron}}}}, wywoływana jest funkcja: <syntaxhighlight lang="lua"> local naglowek,Znaczniki,SzablonyStylowe,ZnakiSpecjalne=specjalne_modul["WydzielZwykłyTekst"]( { -- Wikitekst z elementami mechanizmu MediaWiki tekst=naglowek, -- Zwróć test i funkcje, które muszą coś zrobić; ["nagłówek"]=true, -- Rób operacje według drugiego sposobu rozwijania z dwóch dostępnych; nieklasycznie=true, -- Ma nie kodować wikitekstu kodowanie=false, -- Gotowa tablica kodowania wikitekstu tekst; ["tablica kodowania"]=tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul, }, -- Funkcja: funkcja1; function(szablon,obiekt,kod) local szablon,wynik=SzablonyWywolywane(szablon,obiekt,kod); return szablon,wynik; end, --- Funkcja: funkcja2; function(szablon,obiekt,kod) return czy_indeksowanie; end); </syntaxhighlight> która oczyszcza tekst potrzebnymi funkcjami, zwracając również funkcje,które muszą dokonać dalszej roboty, jeżeli będzie ona potrzebna w jakieś formie. == {{Śródtytuł|p["WydzielLiczbę"]}}{{Code|p["WydzielLiczbę"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, i wydziela tekst z elementów mechanizmu wikikodu, w tym linki wewnętrzne, zewnętrzne, i inne. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["WydzielLiczbę"] = function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Wykorzystywane funkcje ==== Funkcja do swojego działania wykorzystuje funkcję: {{LinkŚródtytuł|p["WydzielZwykłyTekst"]}}, i wydziela z niej liczbę i ją zwraca w postaci przekłształconej do liczby przy pomocy funkcji: {{LzLua|tunumber}}, a jeżeli takiej liczby nie znalazł, to zwraca {{Code|nil}}. ==== Użyta w funkcji ==== Fukcja jest wykorzystywana w funkcji: {{Code|{{sr|#p["Forma wyrażenia po liczbie"]|p=Techniczne}}}}, a więc i jednocześnie w szablonie: {{s|Forma wyrażenia po liczbie}} i jej pokrewnych z niej wynikających. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/WydzielLiczbę/}}. == {{Śródtytuł|p["PrzetwórzNagłówek"]}}{{Code|p["PrzetwórzNagłówek"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, i wydziela z niego adres linku wewnętrznego i nazwę linku (nagłówka). Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["PrzetwórzNagłówek"]=function(adres,czy_naglowek_linku,czy_nie_rozwin_adres)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|adres}} | _1 = Czy ma liczyć tylko adres (wartość typu {{Strong|string}}). | 2 = {{Code|czy_naglowek_linku}} | _2 = Czy ma liczyc nagłówek linku (wartość typu {{Strong|boolean}}). | 3 = {{Code|czy_nie_rozwin_adres}} | _3 = Czy adres linku ma rozwijać funkcją {{Code|frame:preprocess}} (wartość typu {{Strong|boolean}}). }} Funkcja używa do swojego działania {{Code|{{sr|#p["WydzielZwykłyTekst"]|p=Specjalne}}}} do wydzielania tekstu, zwraca tutaj przetworzony tekst wydzielony z elementów mechanizmu {{Strong|MediaWiki}}, oprócz zastosowania funkcji: {{Code|Znaczniki}}, {{Code|SzablonyStylowe}} i {{Code|ZnakiSpecjalne}}, które zostaną zastosowane do zwracanej pierwszej wartości podczas liczenia adresu, a podczas liczenia nagłówka tylko funkcja {{Code|Znaczniki}} zostanie zastosowana, ale tylko dla niektórych elementów, a nie dla wszystkich, a za to dla pierwszej, wręcz przeciwnie, dla wszystkich. Przykład: <syntaxhighlight lang="lua"> local adres,naglowek=specjalne_modul["PrzetwórzNagłówek"](adres,true,false); </syntaxhighlight> Funkcja liczy adres linku i nazwę linku (naglowka) linku, które są zwracane kolejno w postaci dwóch zwracanych zmiennych, mając jedynie nieprzetworzony adres w wikikodzie, z prawdopodobnie z elementami mechanizmu MediaWiki, co po zwróceniu dwóch zmiennych otrzymujemy oczyszczony z elementów mechanizmu {{Strong|MediaWiki}} i {{Strong|HTML}}, tak jest w przypadku zmiennej {{Code|adres}}, a dla {{Code|naglowek}} jedynie zawiera niektóre elementy znaczników {{Strong|HTML}}, elementy takie jak: {{Tag|ol}}, {{Code|ul}} i {{Code|li}}, w tej funkcji są usuwane z nagłówka elementu nazwy linku, a inne znaczniki, te które są również znacznikkami {{Strong|HTML}} w mechanizmie nie są usuwane, w tym również znacznik {{Tag|pre}}, który jest jednocześnie znacznikiem {{Strong|HTML}} i znacznikiem mechanizmu {{Strong|MediaWiki}}. == {{Śródtytuł|p["OdstępyZmiennychNumerowanychSzablonu"]}}{{Code|p["OdstępyZmiennychNumerowanychSzablonu"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, i wydziela domyślnie prawe odstępy od czarnych znaków wikikodu, w przeciwnym wypadku po podaniu pewnej zmiennej niepustej lewą. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["OdstępyZmiennychNumerowanychSzablonu"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} | _1 = Zawartość tekstu z wikikodem. | 2 = {{Code|lewy}} | _2 = Czy ma wydzielać lewe odstępy w tekście {{Code|1}}, jeśli niepsuta, w przeciwnym wypadku prawą. }} Zwykłe szablony mają takę funkcję, że trimują zawartość zmiennej nienazwanej {{Code|1}}, jeżeli ją wsadzono do szablonu do zmiennej nazwanej, a więc wtedy jest konieczne używanie tejże funkcji w wikikodzie w szablonie, aby napisać jego lewe i prawe odstępy. To uwzględnia poniższy przykład dla szablonu: {{s|L}}, dla jej wykonywalnego kodu na innych stronach (wersja inkludowana, tzn.: {{Parametr|inkludowana|tak}}, przy wywołaniu szablonu: {{s|LuaSubst}}): {{ŹródłoKodu|język=mediawiki|{{LuaSubst|{{ns:Template}}:L|inkludowana=tak}}}} Jest to kod przykładowego szablonu przekopiowany z: {{s|l}}, gdzie użycie tejże funkcji jest jednak konieczne. Funkcja kolejno w wywołaniach wydziela lewe a potem prawe odstępy zmiennej {{Code|1}}, przy użyciu parametru {{Parametr|wyspecjalizowana|tak}}. Funkcja produkuje link wewnętrzny za pomocą szablonu {{s|Link wewnętrzny}}, która ucina odstępy na początku i końcu zmiennej {{Code|s}}, a niekoniecznie {{Code|1}}. Przed i po linku są ustawiane odstępy, aby zachować historie produkowanych szablonów, jeżeli przeprowadzamy wizualizację danego szablonu. Szablonem do oglądania jego jest: {{s|PreWikikod}}, w którym jest ukryta funkcja {{Code|{{m|Techniczne|Wikikod}}}}. W tym szablonie jest ukryty inny szablon, a mianowicie {{s|Pre}}, dlatego jest zachowana historia, co do odstępów, i nowych linii, wikikodu. {{BrClear}} <noinclude><!-- -->{{ProstaStronaKoniec}}<!-- -->{{Kategoria|Opisy funkcji, w Lua w Scribunto, w modułach}}<!-- --></noinclude> pb30e9o05znzbsuj5wohfcburca69wf 559873 559872 2026-10-23T06:02:16Z Persino 2851 /* Użycie w postaci ramki wikikodu */ 559873 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{ProstaStronaStart | nagłówek = {{Podrozdział|{{ld2|Specjalne}}|Dokumentacja modułów {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}.}}{{Autonawigacja|Pomoc:Spis treści}} | stopka strony = {{StopkaSpisTreści}}{{Podrozdział|Koniec}} }}</noinclude> {{Spis treści}} Moduł wywołuje się za pomocą polecenia: <syntaxhighlight lang="lua"> local specjalne_modul=require("Module:Specjalne"); </syntaxhighlight> dzięki, któremu można wypisywać funkcje należącego do niego. Funkcje w tym module służą do specjalnych celów do obsługi na tekstach, nie tak jak {{Code|{{ld2|Szeregi}}}} (modyfikuje tekst, nawet w liniach), czy {{Code|{{ld2|Strony}}}} (która sprawdza wartość tekstową), a nawet {{Code|{{ld2|Parametry}}}} (do obsługi parametrów), albo {{Code|{{ld2|Html}}}} (do obsługi na tekstach związanych ze stronami HTML). Te funkcje służą do operacji na tekstach związanych z mechanizmem {{Strong|MediaWiki}}. == {{Śródtytuł|GranicznieSzereg}}{{Code|GranicznieSzereg}} == Jest to funkcja lokalna w module {{Code|{{ld2|Specjalne}}}}, używana tylko wewnątrz funkcji należących do jego tablicy transportu. Funkcja ustawia tak wzór, który służy do wyszukiwania tekstu bezpośrednio do całego tekstu, jeśli {{Code|czy_granicznie{{=}}true}}, a gdy nie, to ta zmienna musi przyjmować wartość {{Code|nil}} lub {{Code|false}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> local function GranicznieSzereg(wzor,czy_granicznie)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|wzor}} | _1 = Produkuje wzor, który nie dopasowuje domyślnie do całego ciągu znakowego. | 2 = {{Code|czy_granicznie}} | _2 = Robi ze wzoru wyrażenie regularne dopasowujące do całego ciągu znakowego. }} Przykład użycia funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> local wzor="%[%[.-%]%]"; local wzor2=GranicznieSzereg(wzor,true); </syntaxhighlight> Funkcja zwraca wynik {{Code|wzór2{{=}}"^%[%[.-%]%]$"}}. A gdy drugi parametr jest np. równy {{Code|nil}} lub {{Code|false}}, wtedy funkcja nie zmienia podanego wzoru, tylko go powtarza. == {{Śródtytuł|p.ZnakiSpecjalneAnulowaniaIchZnaczeniaTagowegoMediaWiki}}{{Code|p.ZnakiSpecjalneAnulowaniaIchZnaczeniaTagowegoMediaWiki}} == Funkcja zmienia tagi znaczników, tzn. w nich znaki: {{Code|<}} i {{Code|>}}, na odpowiednie szablony, według podanego w module: {{Code|{{ld2|Specjalne/dane}}}}, kodu: <syntaxhighlight lang="lua"> local p={} p.szablony_anulowania_znaczeniowego_tagowego_mediawiki={ ["<"]="{{Mniejszy}}", [">"]="{{Większy}}", }; </syntaxhighlight> Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> function p.ZnakiSpecjalneAnulowaniaIchZnaczeniaTagowegoMediaWiki(szablon)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|szablon}} | _1 = Tekst, w którym znaki specjalne {{Code|<nowiki><></nowiki>}} są zamieniane na wywołania szablonowe kolejno: {{s|Mniejszy}} i {{s|Większy}}. }} === Stosowanie === Ta funkcja wyłącza znaczenie specjalnych tagów mechanizmu {{Strong|MediaWiki}}, i je jako swoje on nie interpretuje, jedynie rozpatruje to jako zwykły tekst. Taki tekst można włączyć do funkcji {{Code|frame:preprocess}}, wtedy jedynie szablony {{s|Mniejszy}} i {{s|Większy}} zostaną rozwinięte, nie naruszając magiczności tych tagów. Tę funkcję jedynie się stosuje wtedy, gdy chcemy, by te tagi nie zostały zamienione na specjalne kody {{Strong|MediaWiki}} tego mechanizmu. Tak robimy, by później dało je usunąć bardzo łatwo, nie naruszając ich zawartości. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/ZnakiSpecjalneAnulowaniaIchZnaczeniaTagowegoMediaWiki/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńŚciśleOkreśloneKategorie"]}}{{Code|p["UsuńŚciśleOkreśloneKategorie"]}} == Szablon usuwa ściśle określone kategorie z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńŚciśleOkreśloneKategorie"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|kategoria}} | _2 = Parametr mówiący jakie kategorie usunąć o takim samym adresie, w przypadku niepodania tego parametru, używane jest domyślne dopasowanie do wszystkich kategorii według wzoru {{Code|<nowiki>([^%[%]|]*)</nowiki>}}. | 3 = {{Code|3}} lub {{Code|granicznie}} | _3 = Wskazujący, czy dopasować do całości (jeśli niepusta), czy w przeciwnym wypadku do poszczególnych części wikikodu. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, tak samo, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Kategorie ==== Funkcja dopasowuje kategorie opisane przez nazwę kanoniczną: {{Code|Category}}, lub niekanoniczną: {{Code|Kategoria}}, niezależnie, czy takie wywołanie posiada nazwę sortowania, czy nie. Funkcja usuwa kategorie o danej nazwie, niezależnie jak ona została podana z iloma odstępami, czy dolnymi myślnikami, na jej początku, końcu, a nawet wewnątrz. Funkcja ustawia tak zmienną {{Code|kategoria}}, a właściwie ją przekształca, jeżeli została podana, tzn. zbędne myślniki i odstępy na początku i końcu z niej są usuwane, a wewnątrz je zostają zastąpione w niej przez wyrażenie: {{Code|[%s_]+}}. ==== Granicznie ==== Funkcja: {{LinkŚródtytuł|p.CzyTak|Parametry/Tom XIII}}, tłumaczy wartość tekstową zmiennej: {{Code|granicznie}}, na wartość {{Code|tak}} lub {{Code|nil}}, w przypadku niepodania tej zmiennej, to to tłumaczenie jest na tą ostatnią wartość. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, lub można podać je w postaci zmiennych. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńŚciśleOkreśloneKategorie/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńKategorie"]}}{{Code|p["UsuńKategorie"]}} == Szablon usuwa wszystkie kategorie z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńKategorie"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|granicznie}} | _2 = Wskazujący, czy dopasować do całości (jeśli niepusta), czy w przeciwnym wypadku do poszczególnych części wikikodu. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna: {{Code|tekst}}, istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, tak samo, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Wywołanie w postaci ramki ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co: {{Code|1}}, czy: {{Code|tekst}}. ==== Granicznie ==== Funkcja: {{LinkŚródtytuł|p.CzyTak|Parametry/Tom XIII}}, tłumaczy wartość tekstową zmiennej: {{Code|granicznie}}, na wartość {{Code|tak}} lub {{Code|nil}}, w przypadku niepodania tej zmiennej, to to tłumaczenie jest na tą ostatnią wartość. ==== Ramka wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej {{Code|tekst}}. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńKategorie/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńZnaczniki"]}}{{Code|p["UsuńZnaczniki"]}} == Szablon usuwa wszystkie znaczniki bez zawartości z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńZnaczniki"]=function(frame,jakie,funkcja1,funkcja2)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, tak samo, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana jej zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Inne parametry nieramkowe ==== Parametry typowe dla funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|jakie}} | _1 = Nazwa znacznika, jaka ma być użyta do usuwania z tekstu: {{Code|tekst}}, znaczników bez zawartości z tym tagiem, w przeciwnym wypadku są usuwane wszystkie znaczniki bez zawartości. | 2 = {{Code|funkcja1}} | _2 = Funkcja wywołana przed usuwaniem znaczników bez zawartości. | 3 = {{Code|funkcja2}} | _3 = Funkcja wywołana po usuwaniu znaczników bez zawartości. }} ==== Wywołanie w postaci wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. Funkcja jedynie wtedy może być użyta z parametrami ramki. ==== Działanie ==== Wywołanie tej funkcji usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej {{Code|tekst}}, czyli z niego znaczniki. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńZnaczniki/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńKomentarze"]}}{{Code|p["UsuńKomentarze"]}} == Szablon usuwa wszystkie komentarze oznaczone blokiem początkowym {{Code|<nowiki><!--</nowiki>}} i końcowym {{Code|<nowiki>--></nowiki>}}, czyli razem (oznaczając to wyrażeniem regularnym {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}): {{Code|<nowiki><!%-%-.-%-%-></nowiki>}}, z tekstu wikikodu, dopasowując do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńKomentarze"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna: {{Code|tekst}}, istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, tak samo, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co: {{Code|1}}, czy: {{Code|tekst}}. ==== Wywołanie w postaci ramki ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Co robi funkcja ==== Funkcja usuwa komentarze z tekstu oznaczonej zmienną {{Code|tekst}}, tworząc nowy tekst. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńKomentarze/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńSzablonyStylów"]}}{{Code|p["UsuńSzablonyStylów"]}} == Szablon usuwa wszystkie szablony stylów z tekstu wikikodu, dopasowując do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńSzablonyStylów"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna: {{Code|tekst}}, istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co: {{Code|1}}, czy: {{Code|tekst}}. ==== Ramka wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej {{Code|tekst}}, czyli szablon stylów w postaci: {{Code|<nowiki>'"`UNIQ--templatestyles-00000048-QINU`"'</nowiki>}}, stąd pozostaje tylko tekst. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńSzablonyStylów/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńWywołaniaPlików"]}}{{Code|p["UsuńWywołaniaPlików"]}} == Szablon usuwa wszystkie wywołania plikowe, oznaczone, np.: {{Code|Image}}, {{Code|Grafika}}, {{Code|File}} i {{Code|Plik}}, z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńWywołaniaPlików"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|granicznie}} | _2 = Wskazujący, czy dopasować do całości (jeśli niepusta), czy w przeciwnym wypadku do poszczególnych części wikikodu. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna: {{Code|tekst}}, istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co: {{Code|1}}, czy: {{Code|tekst}}. ==== Granicznie ==== Funkcja {{LinkŚródtytuł|p.CzyTak|Parametry/Tom XIII}}, tłumaczy wartość tekstową zmiennej: {{Code|graniecznie}}, na wartość {{Code|tak}} lub {{Code|nil}}, w przypadku niepodania tej zmiennej, to to tłumaczenie jest na tą ostatnią wartość. ==== Wywołanie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie w postaci ramki ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej: {{Code|tekst}}, wywołania plikowe. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńWywołaniaPlików/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńInterwiki"]}}{{Code|p["UsuńInterwiki"]}} == Szablon usuwa wszystkie interwiki z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńInterwiki"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|granicznie}} | _2 = Wskazujący, czy dopasować do całości (jeśli niepusta), czy w przeciwnym wypadku do poszczególnych części wikikodu. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Granicznie ==== Funkcja: {{LinkŚródtytuł|p.CzyTak|Parametry/Tom XIII}}, tłumaczy wartość tekstową zmiennej: {{Code|granicznie}}, na wartość {{Code|tak}} lub {{Code|nil}}, w przypadku niepodania tej zmiennej, to to tłumaczenie jest na tą ostatnią wartość. ==== Wywołanie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej: {{Code|tekst}}, czyli wywołania interwiki. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńInterwiki/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńZnakiSpecjalne"]}}{{Code|p["UsuńZnakiSpecjalne"]}} == Szablon usuwa wszystkie fragmenty tekstu, oznaczone potrójnym i podwójnym cudzysłowem pojedynczym, z tekstu wikikodu, dopasowując do poszczególnych części tekstu, zastępującje tymi fragmentami, ale bez cudzysłowów, a na samym końcu bezpośrednio usuwamy pozostałości z tymi cudzysłowami. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńZnakiSpecjalne"] = function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Użycie w postaci ramki wikikdu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej {{Code|tekst}} fragmenty tekstu z cudzysłowami i zastępuje je tekstem bez nich. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńZnakiSpecjalne/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńZbędneBiałeZnaki"]}}{{Code|p["UsuńZbędneBiałeZnaki"]}} == Szablon usuwa wszystkie zbędne białe znaki, na początku i końcu oraz wewnątrz, z tekstu wikikodu, dopasowując do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńZbędneBiałeZnaki"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa odstępy początkowe i końcowe oraz powtarzające się w wewnątrz tekstu. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńZbędneBiałeZnaki/}}. == {{Śródtytuł|p["ZamieńLinkiWewnętrzneNaTekst"]}}{{Code|p["ZamieńLinkiWewnętrzneNaTekst"]}} == Szablon usuwa wszystkie linki wewnętrzne na ich nazwę linku, a jeżeli one tego nie posiadają, to ich adres wewnętrzny, z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["ZamieńLinkiWewnętrzneNaTekst"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|granicznie}} | _2 = Wskazujący, czy dopasować do całości (jeśli niepusta), czy w przeciwnym wypadku do poszczególnych części wikikodu. }} === Wyjasnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Granicznie ==== Funkcja: {{LinkŚródtytuł|p.CzyTak|Parametry/Tom XIII}}, tłumaczy wartość tekstową zmiennej: {{Code|granicznie}}, na wartość {{Code|tak}} lub {{Code|nil}}, w przypadku niepodania tej zmiennej, to to tłumaczenie jest na tą ostatnią wartość. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej {{Code|tekst}}, i zastępuje je nazwami linków lub ich adresami. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/ZamieńLinkiWewnętrzneNaTekst/}}. == {{Śródtytuł|p["ZamieńLinkiZewnętrzneNaTekst"]}}{{Code|p["ZamieńLinkiZewnętrzneNaTekst"]}} == Szablon usuwa wszystkie linki zewnętrzne na ich nazwę linku, a jeżeli one tego nie posiadają, to ich adres zewnętrzny, z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["ZamieńLinkiZewnętrzneNaTekst"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|granicznie}} | _2 = Wskazujący, czy dopasować do całości (jeśli niepusta), czy w przeciwnym wypadku do poszczególnych części wikikodu. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Granicznie ==== Funkcja: {{LinkŚródtytuł|p.CzyTak|Parametry/Tom XIII}}, tłumaczy wartość tekstową zmiennej: {{Code|granicznie}}, na wartość {{Code|tak}} lub {{Code|nil}}, w przypadku niepodania tej zmiennej, to to tłumaczenie jest na tą ostatnią wartość. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej: {{Code|tekst}}, zastępując go nazwami linków lub ich adresami. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/ZamieńLinkiZewnętrzneNaTekst/}}. == {{Śródtytuł|p["CzyPlik"]}}{{Code|p["CzyPlik"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, czy jest on dokładnie wywołaniem pliku od początku do końca łańcucha, dopasowując do całości tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["CzyPlik"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnenie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna: {{Code|tekst}}, istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Użycie w postaci rmki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. Funkcja jedynie wtedy może być użyta z parametrami ramki. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/CzyPlik/}}. == {{Śródtytuł|p["CzyInterwiki"]}}{{Code|p["CzyInterwiki"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, czy jest on dokładnie wywołaniem interwiki od początku do końca łańcucha, dopasowując do całości tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["CzyInterwiki"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. Funkcja jedynie wtedy może być użyta z parametrami ramki. ==== Wyjątki działania interwiki ==== Jeżeli na początku interwiki jest {{Code|pl}}, to wtedy to nie jest jednak interwiki, tylko link wewnętrzny, z samej definicji interwiki. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/CzyInterwiki/}}. == {{Śródtytuł|p["CzyAdresLinkuWewnętrznego"]}}{{Code|p["CzyAdresLinkuWewnętrznego"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, czy jest on dokładnie adresem linku wewnętrznego od początku do końca łańcucha, dopasowując do całości tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["CzyAdresLinkuWewnętrznego"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|dwukropek}} | _1 = Czy na początku linku wewnętrznego jest dwukropek, wtedy on na pewno jest linkiem wewnętrznym, a jezeli nie to jest sprawdzane, czy jest tak rzeczywiście, | 2 = {{Code|2}}, {{Code|tekst}} lub {{Code|adres}} | _2 = Tekst, który jest pewnym adresem do sprawdzenia,musi być to adres linku wewnętrznego. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|adres}}, a następnie {{Code|2}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane ich poszczególnych istnienie pokolei i odpowiednio jest ściągana ich zawartość, w zależności, która zmienna jako pierwsza istnieje. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. Funkcja jedynie wtedy może być użyta z parametrami ramki. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/CzyAdresLinkuWewnętrznego/}}. == {{Śródtytuł|p["CzyLinkWewnętrzny"]}}{{Code|p["CzyLinkWewnętrzny"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, czy jest on dokładnie wywołaniem linku wewnętrznego od początku do końca łańcucha, dopasowując do całości tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["CzyLinkWewnętrzny"]=function(szablon)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, co w powyższym przykładzie, lub można podać je w postaci zmiennych. Funkcja jedynie wtedy może być użyta z parametrami ramki. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/CzyLinkWewnętrzny/}}. == {{Śródtytuł|p["WydzielZwykłyTekst"]}}{{Code|p["WydzielZwykłyTekst"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, i wydziela tekst, z elementów mechanizmu MediaWiki wikikodu, wolnego tych od elementów, w tym linki wewnętrzne, zewnętrzne, i inne. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["WydzielZwykłyTekst"]=function(frame,funkcja1,funkcja2)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|nieklasycznie}} | _2 = Wartość pusta lub niepodana oznacza, że ma rozwijać {{Code|tekst}} (lub {{Code|1}}), jak leci, bez ładowania potężnych szablonów przez mechanizm {{Code|{{M|Szablonowe}}}}. | 3 = {{Code|3}} lub {{Code|preprocess}} | _3 = Czy wikitekst z {{Code|tekst}} (lub {{Code|1}}) ma rozwijać, jak szablon. | 4 = {{Code|4}} lub {{Code|kodowanie}} | _4 = Czy wikikod ma kodować według jego zawartości. | 5 = {{Code|5}} lub {{Code|nagłówek}} | _5 = Niepuste, gdy ma nie usuwać znaczników {{Strong|TemplateStyles}}, znaków specjalnych, czyli pojedynczych cudzysłowów, a także znaczników, stosowana niezależnie od wartości {{Code|nieklasycznie}}. | 6 = {{Code|6}} lub {{Code|tablica kodowania}} | _6 = Gdy {{Code|nieklasycznie}} jest niepuste, i {{Code|kodowanie}} ma zawartość pustą, to ta zmienna posiada tablicę kodów {{Code|{{m|Szablonowe}}}}, która posłuży do rozwijania zakodowanego tą metodą tekstu. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Parametry funkcji ==== Parametry funkcji, nie ramki, czyli: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|funkcja1}} | _1 = Funkcja zbierająca zawartości kodów i je przekształca w co innego, zwracany szablon, tj. wikikod nowego szablonu z kodami do rozwinięcia przez {{Code|{{m|Szablonowe}}}}. | 2 = {{Code|funkcja2}} | _2 = Kiedy ma rozwinąć ten kod, a może potraktować go jako wartość już rozwiniętą do końca i zwrócić w funkcji rozwijających kody. }} ==== Użycie bez specjalnych parametrów ==== Gdy {{Code|nieklasycznie}} jest pusta lub niepodana, to funkcja robi operacje zdefiniowane jako przez funkcje: <syntaxhighlight lang="lua"> local function DwaNawiasyLinkowe(tekst) tekst=p["UsuńKategorie"]{tekst,nieklasycznie,}; tekst=p["UsuńWywołaniaPlików"]{tekst,nieklasycznie,}; tekst=p["UsuńInterwiki"]{tekst,nieklasycznie,}; tekst=p["ZamieńLinkiWewnętrzneNaTekst"]{tekst,nieklasycznie,}; return tekst; end; local function JedenNawiasLinkowe(tekst) tekst=p["ZamieńLinkiZewnętrzneNaTekst"]{tekst,nieklasycznie,}; return tekst; end; local function Komentarze(tekst) tekst=p["UsuńKomentarze"](tekst); return tekst; end; local function SzablonyStylowe(tekst) tekst=p["UsuńSzablonyStylów"](tekst); return tekst; end; local function ZnakiSpecjalne(tekst) tekst=p["UsuńZnakiSpecjalne"](tekst); return tekst; end; local function Znaczniki(tekst,jakie,__FUNKCJA1,__FUNKCJA2) tekst=p["UsuńZnaczniki"](tekst,jakie,__FUNKCJA1,__FUNKCJA2); return tekst; end; local function PreProcessFrame(tekst) local frame=mw.getCurrentFrame(); frame=frame.getParent and frame:getParent() or frame; tekst=frame:preprocess(tekst); return tekst; end; </syntaxhighlight> ===== Nierobione operacje ===== Operacji: {{Code|SzablonyStylowe(tekst)}}, {{Code|ZnakiSpecjalne(tekst)}} i {{Code|Znaczniki(tekst,jakie,__FUNKCJA1,__FUNKCJA2)}}, gdy {{Code|nagłówek}} jest pusty lub niepodany, wtedy zwracany jest tekst, i kolejno te funkcje, a w przypadku przeciwnej wartości tej zmiennej jest zwracany tylko tekst. Przy okazji można przez niepustej zmiennej: {{Code|preproces}}, znaki specjalne znaczników są zamieniane na szablony: {{s|Mniejszy}} i {{s|Większy}}, przy pomocy funkcji: {{Code|tekst{{=}}p.ZnakiSpecjalneAnulowaniaIchZnaczeniaTagowegoMediaWiki(tekst)}}, a następnie rozwijany jest funkcją: {{Code|PreProcessFrame(tekst)}}, przy wyłączeniu znaczenia znaczniki mechanizmu '''MediaWiki''', nie '''HTML''' (bo są to dwie różne sprawy), ta operacja jest robiona przed operacją przekształcania zmiennych i tekstu wikikodu. ==== Użycie specjalnych parametrów ==== Gdy {{Code|nieklasycznie}} przyjmuje wartość niepustą, wtedy moznaa zakodować tekst wikikodu, przy użyciu niepustej wartości {{Code|kodowanie}}, a przy innej wikikod powinien już być zakodowany na samym wyjściu. Gdy mamy obiekty w rozwijaniu przy pomocy {{Code|{{m|Szablonowe}}}}, można wygenerować nową zawartość szablonu, sprawdzić, czy ona się zgadza instrukcją: <syntaxhighlight lang="lua"> if(((not funkcja1) or (szablon))and((not funkcja2) or funkcja2(szablon,obiekt,kod)))then </syntaxhighlight> i dalej go przekształcać, przy zmiennej {{Code|nagłówek}} nie pustej, pozostawiając kody atrybutów, znaczników, i obiektów określonych normą: <syntaxhighlight lang="lua"> if((obiekt=="NOWIKI")or(obiekt=="MATH")or(obiekt=="ŹRÓDŁO")or(obiekt=="GALERIA")or(obiekt=="MAPAOBRAZU")or(obiekt=="PUDEŁKOWEJŚCIA")or(obiekt=="QUIZ"))then </syntaxhighlight> ==== Niewywołane funkcje ==== Po uzyskaniu tak rozwiniętego kody, przy zmiennej {{Code|nagłówek}} niepustej, wtedy zostaje nie zostaną wywołane funkcje: {{Code|tekst{{=}}SzablonyStylowe(tekst)}} i {{Code|tekst{{=}}ZnakiSpecjalne(tekst)}}, ale one zostają zwrócone po kolei wraz z wikikodem w pierwszej kolejności i dalej kolejno te funkcje. A gdy jednak ta pierwsza zmienna w tej linijce zostanie pusta lub niepodana, wtedy zwracany jest sam czysty rozwinięty i oczyszczony tekst. W module {{Code|{{ld2|StronicowyParser/GłównaFunkcjaZbieraniaDanychStron}}}}, wywoływana jest funkcja: <syntaxhighlight lang="lua"> local naglowek,Znaczniki,SzablonyStylowe,ZnakiSpecjalne=specjalne_modul["WydzielZwykłyTekst"]( { -- Wikitekst z elementami mechanizmu MediaWiki tekst=naglowek, -- Zwróć test i funkcje, które muszą coś zrobić; ["nagłówek"]=true, -- Rób operacje według drugiego sposobu rozwijania z dwóch dostępnych; nieklasycznie=true, -- Ma nie kodować wikitekstu kodowanie=false, -- Gotowa tablica kodowania wikitekstu tekst; ["tablica kodowania"]=tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul, }, -- Funkcja: funkcja1; function(szablon,obiekt,kod) local szablon,wynik=SzablonyWywolywane(szablon,obiekt,kod); return szablon,wynik; end, --- Funkcja: funkcja2; function(szablon,obiekt,kod) return czy_indeksowanie; end); </syntaxhighlight> która oczyszcza tekst potrzebnymi funkcjami, zwracając również funkcje,które muszą dokonać dalszej roboty, jeżeli będzie ona potrzebna w jakieś formie. == {{Śródtytuł|p["WydzielLiczbę"]}}{{Code|p["WydzielLiczbę"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, i wydziela tekst z elementów mechanizmu wikikodu, w tym linki wewnętrzne, zewnętrzne, i inne. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["WydzielLiczbę"] = function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Wykorzystywane funkcje ==== Funkcja do swojego działania wykorzystuje funkcję: {{LinkŚródtytuł|p["WydzielZwykłyTekst"]}}, i wydziela z niej liczbę i ją zwraca w postaci przekłształconej do liczby przy pomocy funkcji: {{LzLua|tunumber}}, a jeżeli takiej liczby nie znalazł, to zwraca {{Code|nil}}. ==== Użyta w funkcji ==== Fukcja jest wykorzystywana w funkcji: {{Code|{{sr|#p["Forma wyrażenia po liczbie"]|p=Techniczne}}}}, a więc i jednocześnie w szablonie: {{s|Forma wyrażenia po liczbie}} i jej pokrewnych z niej wynikających. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/WydzielLiczbę/}}. == {{Śródtytuł|p["PrzetwórzNagłówek"]}}{{Code|p["PrzetwórzNagłówek"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, i wydziela z niego adres linku wewnętrznego i nazwę linku (nagłówka). Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["PrzetwórzNagłówek"]=function(adres,czy_naglowek_linku,czy_nie_rozwin_adres)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|adres}} | _1 = Czy ma liczyć tylko adres (wartość typu {{Strong|string}}). | 2 = {{Code|czy_naglowek_linku}} | _2 = Czy ma liczyc nagłówek linku (wartość typu {{Strong|boolean}}). | 3 = {{Code|czy_nie_rozwin_adres}} | _3 = Czy adres linku ma rozwijać funkcją {{Code|frame:preprocess}} (wartość typu {{Strong|boolean}}). }} Funkcja używa do swojego działania {{Code|{{sr|#p["WydzielZwykłyTekst"]|p=Specjalne}}}} do wydzielania tekstu, zwraca tutaj przetworzony tekst wydzielony z elementów mechanizmu {{Strong|MediaWiki}}, oprócz zastosowania funkcji: {{Code|Znaczniki}}, {{Code|SzablonyStylowe}} i {{Code|ZnakiSpecjalne}}, które zostaną zastosowane do zwracanej pierwszej wartości podczas liczenia adresu, a podczas liczenia nagłówka tylko funkcja {{Code|Znaczniki}} zostanie zastosowana, ale tylko dla niektórych elementów, a nie dla wszystkich, a za to dla pierwszej, wręcz przeciwnie, dla wszystkich. Przykład: <syntaxhighlight lang="lua"> local adres,naglowek=specjalne_modul["PrzetwórzNagłówek"](adres,true,false); </syntaxhighlight> Funkcja liczy adres linku i nazwę linku (naglowka) linku, które są zwracane kolejno w postaci dwóch zwracanych zmiennych, mając jedynie nieprzetworzony adres w wikikodzie, z prawdopodobnie z elementami mechanizmu MediaWiki, co po zwróceniu dwóch zmiennych otrzymujemy oczyszczony z elementów mechanizmu {{Strong|MediaWiki}} i {{Strong|HTML}}, tak jest w przypadku zmiennej {{Code|adres}}, a dla {{Code|naglowek}} jedynie zawiera niektóre elementy znaczników {{Strong|HTML}}, elementy takie jak: {{Tag|ol}}, {{Code|ul}} i {{Code|li}}, w tej funkcji są usuwane z nagłówka elementu nazwy linku, a inne znaczniki, te które są również znacznikkami {{Strong|HTML}} w mechanizmie nie są usuwane, w tym również znacznik {{Tag|pre}}, który jest jednocześnie znacznikiem {{Strong|HTML}} i znacznikiem mechanizmu {{Strong|MediaWiki}}. == {{Śródtytuł|p["OdstępyZmiennychNumerowanychSzablonu"]}}{{Code|p["OdstępyZmiennychNumerowanychSzablonu"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, i wydziela domyślnie prawe odstępy od czarnych znaków wikikodu, w przeciwnym wypadku po podaniu pewnej zmiennej niepustej lewą. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["OdstępyZmiennychNumerowanychSzablonu"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} | _1 = Zawartość tekstu z wikikodem. | 2 = {{Code|lewy}} | _2 = Czy ma wydzielać lewe odstępy w tekście {{Code|1}}, jeśli niepsuta, w przeciwnym wypadku prawą. }} Zwykłe szablony mają takę funkcję, że trimują zawartość zmiennej nienazwanej {{Code|1}}, jeżeli ją wsadzono do szablonu do zmiennej nazwanej, a więc wtedy jest konieczne używanie tejże funkcji w wikikodzie w szablonie, aby napisać jego lewe i prawe odstępy. To uwzględnia poniższy przykład dla szablonu: {{s|L}}, dla jej wykonywalnego kodu na innych stronach (wersja inkludowana, tzn.: {{Parametr|inkludowana|tak}}, przy wywołaniu szablonu: {{s|LuaSubst}}): {{ŹródłoKodu|język=mediawiki|{{LuaSubst|{{ns:Template}}:L|inkludowana=tak}}}} Jest to kod przykładowego szablonu przekopiowany z: {{s|l}}, gdzie użycie tejże funkcji jest jednak konieczne. Funkcja kolejno w wywołaniach wydziela lewe a potem prawe odstępy zmiennej {{Code|1}}, przy użyciu parametru {{Parametr|wyspecjalizowana|tak}}. Funkcja produkuje link wewnętrzny za pomocą szablonu {{s|Link wewnętrzny}}, która ucina odstępy na początku i końcu zmiennej {{Code|s}}, a niekoniecznie {{Code|1}}. Przed i po linku są ustawiane odstępy, aby zachować historie produkowanych szablonów, jeżeli przeprowadzamy wizualizację danego szablonu. Szablonem do oglądania jego jest: {{s|PreWikikod}}, w którym jest ukryta funkcja {{Code|{{m|Techniczne|Wikikod}}}}. W tym szablonie jest ukryty inny szablon, a mianowicie {{s|Pre}}, dlatego jest zachowana historia, co do odstępów, i nowych linii, wikikodu. {{BrClear}} <noinclude><!-- -->{{ProstaStronaKoniec}}<!-- -->{{Kategoria|Opisy funkcji, w Lua w Scribunto, w modułach}}<!-- --></noinclude> 5ltbearj5nu4nvg63co8b5vclmo5nfo 559874 559873 2026-10-23T06:04:10Z Persino 2851 559874 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{ProstaStronaStart | nagłówek = {{Podrozdział|{{ld2|Specjalne}}|Dokumentacja modułów {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}.}}{{Autonawigacja|Pomoc:Spis treści}} | stopka strony = {{StopkaSpisTreści}}{{Podrozdział|Koniec}} }}</noinclude> {{Spis treści}} Moduł wywołuje się za pomocą polecenia: <syntaxhighlight lang="lua"> local specjalne_modul=require("Module:Specjalne"); </syntaxhighlight> dzięki, któremu można wypisywać funkcje należącego do niego. Funkcje w tym module służą do specjalnych celów do obsługi na tekstach, nie tak jak {{Code|{{ld2|Szeregi}}}} (modyfikuje tekst, nawet w liniach), czy {{Code|{{ld2|Strony}}}} (która sprawdza wartość tekstową), a nawet {{Code|{{ld2|Parametry}}}} (do obsługi parametrów), albo {{Code|{{ld2|Html}}}} (do obsługi na tekstach związanych ze stronami HTML). Te funkcje służą do operacji na tekstach związanych z mechanizmem {{Strong|MediaWiki}}. == {{Śródtytuł|GranicznieSzereg}}{{Code|GranicznieSzereg}} == Jest to funkcja lokalna w module {{Code|{{ld2|Specjalne}}}}, używana tylko wewnątrz funkcji należących do jego tablicy transportu. Funkcja ustawia tak wzór, który służy do wyszukiwania tekstu bezpośrednio do całego tekstu, jeśli {{Code|czy_granicznie{{=}}true}}, a gdy nie, to ta zmienna musi przyjmować wartość {{Code|nil}} lub {{Code|false}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> local function GranicznieSzereg(wzor,czy_granicznie)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|wzor}} | _1 = Produkuje wzor, który nie dopasowuje domyślnie do całego ciągu znakowego. | 2 = {{Code|czy_granicznie}} | _2 = Robi ze wzoru wyrażenie regularne dopasowujące do całego ciągu znakowego. }} Przykład użycia funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> local wzor="%[%[.-%]%]"; local wzor2=GranicznieSzereg(wzor,true); </syntaxhighlight> Funkcja zwraca wynik {{Code|wzór2{{=}}"^%[%[.-%]%]$"}}. A gdy drugi parametr jest np. równy {{Code|nil}} lub {{Code|false}}, wtedy funkcja nie zmienia podanego wzoru, tylko go powtarza. == {{Śródtytuł|p.ZnakiSpecjalneAnulowaniaIchZnaczeniaTagowegoMediaWiki}}{{Code|p.ZnakiSpecjalneAnulowaniaIchZnaczeniaTagowegoMediaWiki}} == Funkcja zmienia tagi znaczników, tzn. w nich znaki: {{Code|<}} i {{Code|>}}, na odpowiednie szablony, według podanego w module: {{Code|{{ld2|Specjalne/dane}}}}, kodu: <syntaxhighlight lang="lua"> local p={} p.szablony_anulowania_znaczeniowego_tagowego_mediawiki={ ["<"]="{{Mniejszy}}", [">"]="{{Większy}}", }; </syntaxhighlight> Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> function p.ZnakiSpecjalneAnulowaniaIchZnaczeniaTagowegoMediaWiki(szablon)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|szablon}} | _1 = Tekst, w którym znaki specjalne {{Code|<nowiki><></nowiki>}} są zamieniane na wywołania szablonowe kolejno: {{s|Mniejszy}} i {{s|Większy}}. }} === Stosowanie === Ta funkcja wyłącza znaczenie specjalnych tagów mechanizmu {{Strong|MediaWiki}}, i je jako swoje on nie interpretuje, jedynie rozpatruje to jako zwykły tekst. Taki tekst można włączyć do funkcji {{Code|frame:preprocess}}, wtedy jedynie szablony {{s|Mniejszy}} i {{s|Większy}} zostaną rozwinięte, nie naruszając magiczności tych tagów. Tę funkcję jedynie się stosuje wtedy, gdy chcemy, by te tagi nie zostały zamienione na specjalne kody {{Strong|MediaWiki}} tego mechanizmu. Tak robimy, by później dało je usunąć bardzo łatwo, nie naruszając ich zawartości. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/ZnakiSpecjalneAnulowaniaIchZnaczeniaTagowegoMediaWiki/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńŚciśleOkreśloneKategorie"]}}{{Code|p["UsuńŚciśleOkreśloneKategorie"]}} == Szablon usuwa ściśle określone kategorie z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńŚciśleOkreśloneKategorie"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|kategoria}} | _2 = Parametr mówiący jakie kategorie usunąć o takim samym adresie, w przypadku niepodania tego parametru, używane jest domyślne dopasowanie do wszystkich kategorii według wzoru {{Code|<nowiki>([^%[%]|]*)</nowiki>}}. | 3 = {{Code|3}} lub {{Code|granicznie}} | _3 = Wskazujący, czy dopasować do całości (jeśli niepusta), czy w przeciwnym wypadku do poszczególnych części wikikodu. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, tak samo, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Kategorie ==== Funkcja dopasowuje kategorie opisane przez nazwę kanoniczną: {{Code|Category}}, lub niekanoniczną: {{Code|Kategoria}}, niezależnie, czy takie wywołanie posiada nazwę sortowania, czy nie. Funkcja usuwa kategorie o danej nazwie, niezależnie jak ona została podana z iloma odstępami, czy dolnymi myślnikami, na jej początku, końcu, a nawet wewnątrz. Funkcja ustawia tak zmienną {{Code|kategoria}}, a właściwie ją przekształca, jeżeli została podana, tzn. zbędne myślniki i odstępy na początku i końcu z niej są usuwane, a wewnątrz je zostają zastąpione w niej przez wyrażenie: {{Code|[%s_]+}}. ==== Granicznie ==== Funkcja: {{LinkŚródtytuł|p.CzyTak|Parametry/Tom XIII}}, tłumaczy wartość tekstową zmiennej: {{Code|granicznie}}, na wartość {{Code|tak}} lub {{Code|nil}}, w przypadku niepodania tej zmiennej, to to tłumaczenie jest na tą ostatnią wartość. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, lub można podać je w postaci zmiennych. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńŚciśleOkreśloneKategorie/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńKategorie"]}}{{Code|p["UsuńKategorie"]}} == Szablon usuwa wszystkie kategorie z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńKategorie"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|granicznie}} | _2 = Wskazujący, czy dopasować do całości (jeśli niepusta), czy w przeciwnym wypadku do poszczególnych części wikikodu. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna: {{Code|tekst}}, istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, tak samo, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Wywołanie w postaci ramki ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co: {{Code|1}}, czy: {{Code|tekst}}. ==== Granicznie ==== Funkcja: {{LinkŚródtytuł|p.CzyTak|Parametry/Tom XIII}}, tłumaczy wartość tekstową zmiennej: {{Code|granicznie}}, na wartość {{Code|tak}} lub {{Code|nil}}, w przypadku niepodania tej zmiennej, to to tłumaczenie jest na tą ostatnią wartość. ==== Ramka wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej {{Code|tekst}}. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńKategorie/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńZnaczniki"]}}{{Code|p["UsuńZnaczniki"]}} == Szablon usuwa wszystkie znaczniki bez zawartości z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńZnaczniki"]=function(frame,jakie,funkcja1,funkcja2)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, tak samo, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana jej zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Inne parametry nieramkowe ==== Parametry typowe dla funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|jakie}} | _1 = Nazwa znacznika, jaka ma być użyta do usuwania z tekstu: {{Code|tekst}}, znaczników bez zawartości z tym tagiem, w przeciwnym wypadku są usuwane wszystkie znaczniki bez zawartości. | 2 = {{Code|funkcja1}} | _2 = Funkcja wywołana przed usuwaniem znaczników bez zawartości. | 3 = {{Code|funkcja2}} | _3 = Funkcja wywołana po usuwaniu znaczników bez zawartości. }} ==== Wywołanie w postaci wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, lub można podać je w postaci zmiennych. Funkcja jedynie wtedy może być użyta z parametrami ramki. ==== Działanie ==== Wywołanie tej funkcji usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej {{Code|tekst}}, czyli z niego znaczniki. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńZnaczniki/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńKomentarze"]}}{{Code|p["UsuńKomentarze"]}} == Szablon usuwa wszystkie komentarze oznaczone blokiem początkowym {{Code|<nowiki><!--</nowiki>}} i końcowym {{Code|<nowiki>--></nowiki>}}, czyli razem (oznaczając to wyrażeniem regularnym {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}): {{Code|<nowiki><!%-%-.-%-%-></nowiki>}}, z tekstu wikikodu, dopasowując do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńKomentarze"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna: {{Code|tekst}}, istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, tak samo, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co: {{Code|1}}, czy: {{Code|tekst}}. ==== Wywołanie w postaci ramki ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Co robi funkcja ==== Funkcja usuwa komentarze z tekstu oznaczonej zmienną {{Code|tekst}}, tworząc nowy tekst. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńKomentarze/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńSzablonyStylów"]}}{{Code|p["UsuńSzablonyStylów"]}} == Szablon usuwa wszystkie szablony stylów z tekstu wikikodu, dopasowując do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńSzablonyStylów"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna: {{Code|tekst}}, istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co: {{Code|1}}, czy: {{Code|tekst}}. ==== Ramka wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej {{Code|tekst}}, czyli szablon stylów w postaci: {{Code|<nowiki>'"`UNIQ--templatestyles-00000048-QINU`"'</nowiki>}}, stąd pozostaje tylko tekst. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńSzablonyStylów/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńWywołaniaPlików"]}}{{Code|p["UsuńWywołaniaPlików"]}} == Szablon usuwa wszystkie wywołania plikowe, oznaczone, np.: {{Code|Image}}, {{Code|Grafika}}, {{Code|File}} i {{Code|Plik}}, z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńWywołaniaPlików"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|granicznie}} | _2 = Wskazujący, czy dopasować do całości (jeśli niepusta), czy w przeciwnym wypadku do poszczególnych części wikikodu. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna: {{Code|tekst}}, istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co: {{Code|1}}, czy: {{Code|tekst}}. ==== Granicznie ==== Funkcja {{LinkŚródtytuł|p.CzyTak|Parametry/Tom XIII}}, tłumaczy wartość tekstową zmiennej: {{Code|graniecznie}}, na wartość {{Code|tak}} lub {{Code|nil}}, w przypadku niepodania tej zmiennej, to to tłumaczenie jest na tą ostatnią wartość. ==== Wywołanie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie w postaci ramki ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej: {{Code|tekst}}, wywołania plikowe. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńWywołaniaPlików/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńInterwiki"]}}{{Code|p["UsuńInterwiki"]}} == Szablon usuwa wszystkie interwiki z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńInterwiki"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|granicznie}} | _2 = Wskazujący, czy dopasować do całości (jeśli niepusta), czy w przeciwnym wypadku do poszczególnych części wikikodu. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Granicznie ==== Funkcja: {{LinkŚródtytuł|p.CzyTak|Parametry/Tom XIII}}, tłumaczy wartość tekstową zmiennej: {{Code|granicznie}}, na wartość {{Code|tak}} lub {{Code|nil}}, w przypadku niepodania tej zmiennej, to to tłumaczenie jest na tą ostatnią wartość. ==== Wywołanie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej: {{Code|tekst}}, czyli wywołania interwiki. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńInterwiki/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńZnakiSpecjalne"]}}{{Code|p["UsuńZnakiSpecjalne"]}} == Szablon usuwa wszystkie fragmenty tekstu, oznaczone potrójnym i podwójnym cudzysłowem pojedynczym, z tekstu wikikodu, dopasowując do poszczególnych części tekstu, zastępującje tymi fragmentami, ale bez cudzysłowów, a na samym końcu bezpośrednio usuwamy pozostałości z tymi cudzysłowami. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńZnakiSpecjalne"] = function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Użycie w postaci ramki wikikdu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej {{Code|tekst}} fragmenty tekstu z cudzysłowami i zastępuje je tekstem bez nich. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńZnakiSpecjalne/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńZbędneBiałeZnaki"]}}{{Code|p["UsuńZbędneBiałeZnaki"]}} == Szablon usuwa wszystkie zbędne białe znaki, na początku i końcu oraz wewnątrz, z tekstu wikikodu, dopasowując do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńZbędneBiałeZnaki"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa odstępy początkowe i końcowe oraz powtarzające się w wewnątrz tekstu. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńZbędneBiałeZnaki/}}. == {{Śródtytuł|p["ZamieńLinkiWewnętrzneNaTekst"]}}{{Code|p["ZamieńLinkiWewnętrzneNaTekst"]}} == Szablon usuwa wszystkie linki wewnętrzne na ich nazwę linku, a jeżeli one tego nie posiadają, to ich adres wewnętrzny, z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["ZamieńLinkiWewnętrzneNaTekst"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|granicznie}} | _2 = Wskazujący, czy dopasować do całości (jeśli niepusta), czy w przeciwnym wypadku do poszczególnych części wikikodu. }} === Wyjasnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Granicznie ==== Funkcja: {{LinkŚródtytuł|p.CzyTak|Parametry/Tom XIII}}, tłumaczy wartość tekstową zmiennej: {{Code|granicznie}}, na wartość {{Code|tak}} lub {{Code|nil}}, w przypadku niepodania tej zmiennej, to to tłumaczenie jest na tą ostatnią wartość. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej {{Code|tekst}}, i zastępuje je nazwami linków lub ich adresami. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/ZamieńLinkiWewnętrzneNaTekst/}}. == {{Śródtytuł|p["ZamieńLinkiZewnętrzneNaTekst"]}}{{Code|p["ZamieńLinkiZewnętrzneNaTekst"]}} == Szablon usuwa wszystkie linki zewnętrzne na ich nazwę linku, a jeżeli one tego nie posiadają, to ich adres zewnętrzny, z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["ZamieńLinkiZewnętrzneNaTekst"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|granicznie}} | _2 = Wskazujący, czy dopasować do całości (jeśli niepusta), czy w przeciwnym wypadku do poszczególnych części wikikodu. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Granicznie ==== Funkcja: {{LinkŚródtytuł|p.CzyTak|Parametry/Tom XIII}}, tłumaczy wartość tekstową zmiennej: {{Code|granicznie}}, na wartość {{Code|tak}} lub {{Code|nil}}, w przypadku niepodania tej zmiennej, to to tłumaczenie jest na tą ostatnią wartość. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej: {{Code|tekst}}, zastępując go nazwami linków lub ich adresami. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/ZamieńLinkiZewnętrzneNaTekst/}}. == {{Śródtytuł|p["CzyPlik"]}}{{Code|p["CzyPlik"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, czy jest on dokładnie wywołaniem pliku od początku do końca łańcucha, dopasowując do całości tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["CzyPlik"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnenie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna: {{Code|tekst}}, istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Użycie w postaci rmki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, lub można podać je w postaci zmiennych. Funkcja jedynie wtedy może być użyta z parametrami ramki. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/CzyPlik/}}. == {{Śródtytuł|p["CzyInterwiki"]}}{{Code|p["CzyInterwiki"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, czy jest on dokładnie wywołaniem interwiki od początku do końca łańcucha, dopasowując do całości tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["CzyInterwiki"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, lub można podać je w postaci zmiennych. Funkcja jedynie wtedy może być użyta z parametrami ramki. ==== Wyjątki działania interwiki ==== Jeżeli na początku interwiki jest {{Code|pl}}, to wtedy to nie jest jednak interwiki, tylko link wewnętrzny, z samej definicji interwiki. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/CzyInterwiki/}}. == {{Śródtytuł|p["CzyAdresLinkuWewnętrznego"]}}{{Code|p["CzyAdresLinkuWewnętrznego"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, czy jest on dokładnie adresem linku wewnętrznego od początku do końca łańcucha, dopasowując do całości tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["CzyAdresLinkuWewnętrznego"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|dwukropek}} | _1 = Czy na początku linku wewnętrznego jest dwukropek, wtedy on na pewno jest linkiem wewnętrznym, a jezeli nie to jest sprawdzane, czy jest tak rzeczywiście, | 2 = {{Code|2}}, {{Code|tekst}} lub {{Code|adres}} | _2 = Tekst, który jest pewnym adresem do sprawdzenia,musi być to adres linku wewnętrznego. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|adres}}, a następnie {{Code|2}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane ich poszczególnych istnienie pokolei i odpowiednio jest ściągana ich zawartość, w zależności, która zmienna jako pierwsza istnieje. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, lub można podać je w postaci zmiennych. Funkcja jedynie wtedy może być użyta z parametrami ramki. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/CzyAdresLinkuWewnętrznego/}}. == {{Śródtytuł|p["CzyLinkWewnętrzny"]}}{{Code|p["CzyLinkWewnętrzny"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, czy jest on dokładnie wywołaniem linku wewnętrznego od początku do końca łańcucha, dopasowując do całości tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["CzyLinkWewnętrzny"]=function(szablon)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, lub można podać je w postaci zmiennych. Funkcja jedynie wtedy może być użyta z parametrami ramki. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/CzyLinkWewnętrzny/}}. == {{Śródtytuł|p["WydzielZwykłyTekst"]}}{{Code|p["WydzielZwykłyTekst"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, i wydziela tekst, z elementów mechanizmu MediaWiki wikikodu, wolnego tych od elementów, w tym linki wewnętrzne, zewnętrzne, i inne. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["WydzielZwykłyTekst"]=function(frame,funkcja1,funkcja2)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|nieklasycznie}} | _2 = Wartość pusta lub niepodana oznacza, że ma rozwijać {{Code|tekst}} (lub {{Code|1}}), jak leci, bez ładowania potężnych szablonów przez mechanizm {{Code|{{M|Szablonowe}}}}. | 3 = {{Code|3}} lub {{Code|preprocess}} | _3 = Czy wikitekst z {{Code|tekst}} (lub {{Code|1}}) ma rozwijać, jak szablon. | 4 = {{Code|4}} lub {{Code|kodowanie}} | _4 = Czy wikikod ma kodować według jego zawartości. | 5 = {{Code|5}} lub {{Code|nagłówek}} | _5 = Niepuste, gdy ma nie usuwać znaczników {{Strong|TemplateStyles}}, znaków specjalnych, czyli pojedynczych cudzysłowów, a także znaczników, stosowana niezależnie od wartości {{Code|nieklasycznie}}. | 6 = {{Code|6}} lub {{Code|tablica kodowania}} | _6 = Gdy {{Code|nieklasycznie}} jest niepuste, i {{Code|kodowanie}} ma zawartość pustą, to ta zmienna posiada tablicę kodów {{Code|{{m|Szablonowe}}}}, która posłuży do rozwijania zakodowanego tą metodą tekstu. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Parametry funkcji ==== Parametry funkcji, nie ramki, czyli: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|funkcja1}} | _1 = Funkcja zbierająca zawartości kodów i je przekształca w co innego, zwracany szablon, tj. wikikod nowego szablonu z kodami do rozwinięcia przez {{Code|{{m|Szablonowe}}}}. | 2 = {{Code|funkcja2}} | _2 = Kiedy ma rozwinąć ten kod, a może potraktować go jako wartość już rozwiniętą do końca i zwrócić w funkcji rozwijających kody. }} ==== Użycie bez specjalnych parametrów ==== Gdy {{Code|nieklasycznie}} jest pusta lub niepodana, to funkcja robi operacje zdefiniowane jako przez funkcje: <syntaxhighlight lang="lua"> local function DwaNawiasyLinkowe(tekst) tekst=p["UsuńKategorie"]{tekst,nieklasycznie,}; tekst=p["UsuńWywołaniaPlików"]{tekst,nieklasycznie,}; tekst=p["UsuńInterwiki"]{tekst,nieklasycznie,}; tekst=p["ZamieńLinkiWewnętrzneNaTekst"]{tekst,nieklasycznie,}; return tekst; end; local function JedenNawiasLinkowe(tekst) tekst=p["ZamieńLinkiZewnętrzneNaTekst"]{tekst,nieklasycznie,}; return tekst; end; local function Komentarze(tekst) tekst=p["UsuńKomentarze"](tekst); return tekst; end; local function SzablonyStylowe(tekst) tekst=p["UsuńSzablonyStylów"](tekst); return tekst; end; local function ZnakiSpecjalne(tekst) tekst=p["UsuńZnakiSpecjalne"](tekst); return tekst; end; local function Znaczniki(tekst,jakie,__FUNKCJA1,__FUNKCJA2) tekst=p["UsuńZnaczniki"](tekst,jakie,__FUNKCJA1,__FUNKCJA2); return tekst; end; local function PreProcessFrame(tekst) local frame=mw.getCurrentFrame(); frame=frame.getParent and frame:getParent() or frame; tekst=frame:preprocess(tekst); return tekst; end; </syntaxhighlight> ===== Nierobione operacje ===== Operacji: {{Code|SzablonyStylowe(tekst)}}, {{Code|ZnakiSpecjalne(tekst)}} i {{Code|Znaczniki(tekst,jakie,__FUNKCJA1,__FUNKCJA2)}}, gdy {{Code|nagłówek}} jest pusty lub niepodany, wtedy zwracany jest tekst, i kolejno te funkcje, a w przypadku przeciwnej wartości tej zmiennej jest zwracany tylko tekst. Przy okazji można przez niepustej zmiennej: {{Code|preproces}}, znaki specjalne znaczników są zamieniane na szablony: {{s|Mniejszy}} i {{s|Większy}}, przy pomocy funkcji: {{Code|tekst{{=}}p.ZnakiSpecjalneAnulowaniaIchZnaczeniaTagowegoMediaWiki(tekst)}}, a następnie rozwijany jest funkcją: {{Code|PreProcessFrame(tekst)}}, przy wyłączeniu znaczenia znaczniki mechanizmu '''MediaWiki''', nie '''HTML''' (bo są to dwie różne sprawy), ta operacja jest robiona przed operacją przekształcania zmiennych i tekstu wikikodu. ==== Użycie specjalnych parametrów ==== Gdy {{Code|nieklasycznie}} przyjmuje wartość niepustą, wtedy moznaa zakodować tekst wikikodu, przy użyciu niepustej wartości {{Code|kodowanie}}, a przy innej wikikod powinien już być zakodowany na samym wyjściu. Gdy mamy obiekty w rozwijaniu przy pomocy {{Code|{{m|Szablonowe}}}}, można wygenerować nową zawartość szablonu, sprawdzić, czy ona się zgadza instrukcją: <syntaxhighlight lang="lua"> if(((not funkcja1) or (szablon))and((not funkcja2) or funkcja2(szablon,obiekt,kod)))then </syntaxhighlight> i dalej go przekształcać, przy zmiennej {{Code|nagłówek}} nie pustej, pozostawiając kody atrybutów, znaczników, i obiektów określonych normą: <syntaxhighlight lang="lua"> if((obiekt=="NOWIKI")or(obiekt=="MATH")or(obiekt=="ŹRÓDŁO")or(obiekt=="GALERIA")or(obiekt=="MAPAOBRAZU")or(obiekt=="PUDEŁKOWEJŚCIA")or(obiekt=="QUIZ"))then </syntaxhighlight> ==== Niewywołane funkcje ==== Po uzyskaniu tak rozwiniętego kody, przy zmiennej {{Code|nagłówek}} niepustej, wtedy zostaje nie zostaną wywołane funkcje: {{Code|tekst{{=}}SzablonyStylowe(tekst)}} i {{Code|tekst{{=}}ZnakiSpecjalne(tekst)}}, ale one zostają zwrócone po kolei wraz z wikikodem w pierwszej kolejności i dalej kolejno te funkcje. A gdy jednak ta pierwsza zmienna w tej linijce zostanie pusta lub niepodana, wtedy zwracany jest sam czysty rozwinięty i oczyszczony tekst. W module {{Code|{{ld2|StronicowyParser/GłównaFunkcjaZbieraniaDanychStron}}}}, wywoływana jest funkcja: <syntaxhighlight lang="lua"> local naglowek,Znaczniki,SzablonyStylowe,ZnakiSpecjalne=specjalne_modul["WydzielZwykłyTekst"]( { -- Wikitekst z elementami mechanizmu MediaWiki tekst=naglowek, -- Zwróć test i funkcje, które muszą coś zrobić; ["nagłówek"]=true, -- Rób operacje według drugiego sposobu rozwijania z dwóch dostępnych; nieklasycznie=true, -- Ma nie kodować wikitekstu kodowanie=false, -- Gotowa tablica kodowania wikitekstu tekst; ["tablica kodowania"]=tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul, }, -- Funkcja: funkcja1; function(szablon,obiekt,kod) local szablon,wynik=SzablonyWywolywane(szablon,obiekt,kod); return szablon,wynik; end, --- Funkcja: funkcja2; function(szablon,obiekt,kod) return czy_indeksowanie; end); </syntaxhighlight> która oczyszcza tekst potrzebnymi funkcjami, zwracając również funkcje,które muszą dokonać dalszej roboty, jeżeli będzie ona potrzebna w jakieś formie. == {{Śródtytuł|p["WydzielLiczbę"]}}{{Code|p["WydzielLiczbę"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, i wydziela tekst z elementów mechanizmu wikikodu, w tym linki wewnętrzne, zewnętrzne, i inne. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["WydzielLiczbę"] = function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Wykorzystywane funkcje ==== Funkcja do swojego działania wykorzystuje funkcję: {{LinkŚródtytuł|p["WydzielZwykłyTekst"]}}, i wydziela z niej liczbę i ją zwraca w postaci przekłształconej do liczby przy pomocy funkcji: {{LzLua|tunumber}}, a jeżeli takiej liczby nie znalazł, to zwraca {{Code|nil}}. ==== Użyta w funkcji ==== Fukcja jest wykorzystywana w funkcji: {{Code|{{sr|#p["Forma wyrażenia po liczbie"]|p=Techniczne}}}}, a więc i jednocześnie w szablonie: {{s|Forma wyrażenia po liczbie}} i jej pokrewnych z niej wynikających. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/WydzielLiczbę/}}. == {{Śródtytuł|p["PrzetwórzNagłówek"]}}{{Code|p["PrzetwórzNagłówek"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, i wydziela z niego adres linku wewnętrznego i nazwę linku (nagłówka). Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["PrzetwórzNagłówek"]=function(adres,czy_naglowek_linku,czy_nie_rozwin_adres)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|adres}} | _1 = Czy ma liczyć tylko adres (wartość typu {{Strong|string}}). | 2 = {{Code|czy_naglowek_linku}} | _2 = Czy ma liczyc nagłówek linku (wartość typu {{Strong|boolean}}). | 3 = {{Code|czy_nie_rozwin_adres}} | _3 = Czy adres linku ma rozwijać funkcją {{Code|frame:preprocess}} (wartość typu {{Strong|boolean}}). }} Funkcja używa do swojego działania {{Code|{{sr|#p["WydzielZwykłyTekst"]|p=Specjalne}}}} do wydzielania tekstu, zwraca tutaj przetworzony tekst wydzielony z elementów mechanizmu {{Strong|MediaWiki}}, oprócz zastosowania funkcji: {{Code|Znaczniki}}, {{Code|SzablonyStylowe}} i {{Code|ZnakiSpecjalne}}, które zostaną zastosowane do zwracanej pierwszej wartości podczas liczenia adresu, a podczas liczenia nagłówka tylko funkcja {{Code|Znaczniki}} zostanie zastosowana, ale tylko dla niektórych elementów, a nie dla wszystkich, a za to dla pierwszej, wręcz przeciwnie, dla wszystkich. Przykład: <syntaxhighlight lang="lua"> local adres,naglowek=specjalne_modul["PrzetwórzNagłówek"](adres,true,false); </syntaxhighlight> Funkcja liczy adres linku i nazwę linku (naglowka) linku, które są zwracane kolejno w postaci dwóch zwracanych zmiennych, mając jedynie nieprzetworzony adres w wikikodzie, z prawdopodobnie z elementami mechanizmu MediaWiki, co po zwróceniu dwóch zmiennych otrzymujemy oczyszczony z elementów mechanizmu {{Strong|MediaWiki}} i {{Strong|HTML}}, tak jest w przypadku zmiennej {{Code|adres}}, a dla {{Code|naglowek}} jedynie zawiera niektóre elementy znaczników {{Strong|HTML}}, elementy takie jak: {{Tag|ol}}, {{Code|ul}} i {{Code|li}}, w tej funkcji są usuwane z nagłówka elementu nazwy linku, a inne znaczniki, te które są również znacznikkami {{Strong|HTML}} w mechanizmie nie są usuwane, w tym również znacznik {{Tag|pre}}, który jest jednocześnie znacznikiem {{Strong|HTML}} i znacznikiem mechanizmu {{Strong|MediaWiki}}. == {{Śródtytuł|p["OdstępyZmiennychNumerowanychSzablonu"]}}{{Code|p["OdstępyZmiennychNumerowanychSzablonu"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, i wydziela domyślnie prawe odstępy od czarnych znaków wikikodu, w przeciwnym wypadku po podaniu pewnej zmiennej niepustej lewą. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["OdstępyZmiennychNumerowanychSzablonu"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} | _1 = Zawartość tekstu z wikikodem. | 2 = {{Code|lewy}} | _2 = Czy ma wydzielać lewe odstępy w tekście {{Code|1}}, jeśli niepsuta, w przeciwnym wypadku prawą. }} Zwykłe szablony mają takę funkcję, że trimują zawartość zmiennej nienazwanej {{Code|1}}, jeżeli ją wsadzono do szablonu do zmiennej nazwanej, a więc wtedy jest konieczne używanie tejże funkcji w wikikodzie w szablonie, aby napisać jego lewe i prawe odstępy. To uwzględnia poniższy przykład dla szablonu: {{s|L}}, dla jej wykonywalnego kodu na innych stronach (wersja inkludowana, tzn.: {{Parametr|inkludowana|tak}}, przy wywołaniu szablonu: {{s|LuaSubst}}): {{ŹródłoKodu|język=mediawiki|{{LuaSubst|{{ns:Template}}:L|inkludowana=tak}}}} Jest to kod przykładowego szablonu przekopiowany z: {{s|l}}, gdzie użycie tejże funkcji jest jednak konieczne. Funkcja kolejno w wywołaniach wydziela lewe a potem prawe odstępy zmiennej {{Code|1}}, przy użyciu parametru {{Parametr|wyspecjalizowana|tak}}. Funkcja produkuje link wewnętrzny za pomocą szablonu {{s|Link wewnętrzny}}, która ucina odstępy na początku i końcu zmiennej {{Code|s}}, a niekoniecznie {{Code|1}}. Przed i po linku są ustawiane odstępy, aby zachować historie produkowanych szablonów, jeżeli przeprowadzamy wizualizację danego szablonu. Szablonem do oglądania jego jest: {{s|PreWikikod}}, w którym jest ukryta funkcja {{Code|{{m|Techniczne|Wikikod}}}}. W tym szablonie jest ukryty inny szablon, a mianowicie {{s|Pre}}, dlatego jest zachowana historia, co do odstępów, i nowych linii, wikikodu. {{BrClear}} <noinclude><!-- -->{{ProstaStronaKoniec}}<!-- -->{{Kategoria|Opisy funkcji, w Lua w Scribunto, w modułach}}<!-- --></noinclude> fht032soc8skzzkw0uj5hwu8b65dre3 559875 559874 2026-10-23T06:14:16Z Persino 2851 /* Użycie w postaci rmki wikikodu */ 559875 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{ProstaStronaStart | nagłówek = {{Podrozdział|{{ld2|Specjalne}}|Dokumentacja modułów {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}.}}{{Autonawigacja|Pomoc:Spis treści}} | stopka strony = {{StopkaSpisTreści}}{{Podrozdział|Koniec}} }}</noinclude> {{Spis treści}} Moduł wywołuje się za pomocą polecenia: <syntaxhighlight lang="lua"> local specjalne_modul=require("Module:Specjalne"); </syntaxhighlight> dzięki, któremu można wypisywać funkcje należącego do niego. Funkcje w tym module służą do specjalnych celów do obsługi na tekstach, nie tak jak {{Code|{{ld2|Szeregi}}}} (modyfikuje tekst, nawet w liniach), czy {{Code|{{ld2|Strony}}}} (która sprawdza wartość tekstową), a nawet {{Code|{{ld2|Parametry}}}} (do obsługi parametrów), albo {{Code|{{ld2|Html}}}} (do obsługi na tekstach związanych ze stronami HTML). Te funkcje służą do operacji na tekstach związanych z mechanizmem {{Strong|MediaWiki}}. == {{Śródtytuł|GranicznieSzereg}}{{Code|GranicznieSzereg}} == Jest to funkcja lokalna w module {{Code|{{ld2|Specjalne}}}}, używana tylko wewnątrz funkcji należących do jego tablicy transportu. Funkcja ustawia tak wzór, który służy do wyszukiwania tekstu bezpośrednio do całego tekstu, jeśli {{Code|czy_granicznie{{=}}true}}, a gdy nie, to ta zmienna musi przyjmować wartość {{Code|nil}} lub {{Code|false}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> local function GranicznieSzereg(wzor,czy_granicznie)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|wzor}} | _1 = Produkuje wzor, który nie dopasowuje domyślnie do całego ciągu znakowego. | 2 = {{Code|czy_granicznie}} | _2 = Robi ze wzoru wyrażenie regularne dopasowujące do całego ciągu znakowego. }} Przykład użycia funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> local wzor="%[%[.-%]%]"; local wzor2=GranicznieSzereg(wzor,true); </syntaxhighlight> Funkcja zwraca wynik {{Code|wzór2{{=}}"^%[%[.-%]%]$"}}. A gdy drugi parametr jest np. równy {{Code|nil}} lub {{Code|false}}, wtedy funkcja nie zmienia podanego wzoru, tylko go powtarza. == {{Śródtytuł|p.ZnakiSpecjalneAnulowaniaIchZnaczeniaTagowegoMediaWiki}}{{Code|p.ZnakiSpecjalneAnulowaniaIchZnaczeniaTagowegoMediaWiki}} == Funkcja zmienia tagi znaczników, tzn. w nich znaki: {{Code|<}} i {{Code|>}}, na odpowiednie szablony, według podanego w module: {{Code|{{ld2|Specjalne/dane}}}}, kodu: <syntaxhighlight lang="lua"> local p={} p.szablony_anulowania_znaczeniowego_tagowego_mediawiki={ ["<"]="{{Mniejszy}}", [">"]="{{Większy}}", }; </syntaxhighlight> Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> function p.ZnakiSpecjalneAnulowaniaIchZnaczeniaTagowegoMediaWiki(szablon)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|szablon}} | _1 = Tekst, w którym znaki specjalne {{Code|<nowiki><></nowiki>}} są zamieniane na wywołania szablonowe kolejno: {{s|Mniejszy}} i {{s|Większy}}. }} === Stosowanie === Ta funkcja wyłącza znaczenie specjalnych tagów mechanizmu {{Strong|MediaWiki}}, i je jako swoje on nie interpretuje, jedynie rozpatruje to jako zwykły tekst. Taki tekst można włączyć do funkcji {{Code|frame:preprocess}}, wtedy jedynie szablony {{s|Mniejszy}} i {{s|Większy}} zostaną rozwinięte, nie naruszając magiczności tych tagów. Tę funkcję jedynie się stosuje wtedy, gdy chcemy, by te tagi nie zostały zamienione na specjalne kody {{Strong|MediaWiki}} tego mechanizmu. Tak robimy, by później dało je usunąć bardzo łatwo, nie naruszając ich zawartości. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/ZnakiSpecjalneAnulowaniaIchZnaczeniaTagowegoMediaWiki/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńŚciśleOkreśloneKategorie"]}}{{Code|p["UsuńŚciśleOkreśloneKategorie"]}} == Szablon usuwa ściśle określone kategorie z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńŚciśleOkreśloneKategorie"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|kategoria}} | _2 = Parametr mówiący jakie kategorie usunąć o takim samym adresie, w przypadku niepodania tego parametru, używane jest domyślne dopasowanie do wszystkich kategorii według wzoru {{Code|<nowiki>([^%[%]|]*)</nowiki>}}. | 3 = {{Code|3}} lub {{Code|granicznie}} | _3 = Wskazujący, czy dopasować do całości (jeśli niepusta), czy w przeciwnym wypadku do poszczególnych części wikikodu. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, tak samo, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Kategorie ==== Funkcja dopasowuje kategorie opisane przez nazwę kanoniczną: {{Code|Category}}, lub niekanoniczną: {{Code|Kategoria}}, niezależnie, czy takie wywołanie posiada nazwę sortowania, czy nie. Funkcja usuwa kategorie o danej nazwie, niezależnie jak ona została podana z iloma odstępami, czy dolnymi myślnikami, na jej początku, końcu, a nawet wewnątrz. Funkcja ustawia tak zmienną {{Code|kategoria}}, a właściwie ją przekształca, jeżeli została podana, tzn. zbędne myślniki i odstępy na początku i końcu z niej są usuwane, a wewnątrz je zostają zastąpione w niej przez wyrażenie: {{Code|[%s_]+}}. ==== Granicznie ==== Funkcja: {{LinkŚródtytuł|p.CzyTak|Parametry/Tom XIII}}, tłumaczy wartość tekstową zmiennej: {{Code|granicznie}}, na wartość {{Code|tak}} lub {{Code|nil}}, w przypadku niepodania tej zmiennej, to to tłumaczenie jest na tą ostatnią wartość. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, lub można podać je w postaci zmiennych. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńŚciśleOkreśloneKategorie/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńKategorie"]}}{{Code|p["UsuńKategorie"]}} == Szablon usuwa wszystkie kategorie z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńKategorie"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|granicznie}} | _2 = Wskazujący, czy dopasować do całości (jeśli niepusta), czy w przeciwnym wypadku do poszczególnych części wikikodu. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna: {{Code|tekst}}, istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, tak samo, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Wywołanie w postaci ramki ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co: {{Code|1}}, czy: {{Code|tekst}}. ==== Granicznie ==== Funkcja: {{LinkŚródtytuł|p.CzyTak|Parametry/Tom XIII}}, tłumaczy wartość tekstową zmiennej: {{Code|granicznie}}, na wartość {{Code|tak}} lub {{Code|nil}}, w przypadku niepodania tej zmiennej, to to tłumaczenie jest na tą ostatnią wartość. ==== Ramka wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej {{Code|tekst}}. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńKategorie/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńZnaczniki"]}}{{Code|p["UsuńZnaczniki"]}} == Szablon usuwa wszystkie znaczniki bez zawartości z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńZnaczniki"]=function(frame,jakie,funkcja1,funkcja2)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, tak samo, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana jej zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Inne parametry nieramkowe ==== Parametry typowe dla funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|jakie}} | _1 = Nazwa znacznika, jaka ma być użyta do usuwania z tekstu: {{Code|tekst}}, znaczników bez zawartości z tym tagiem, w przeciwnym wypadku są usuwane wszystkie znaczniki bez zawartości. | 2 = {{Code|funkcja1}} | _2 = Funkcja wywołana przed usuwaniem znaczników bez zawartości. | 3 = {{Code|funkcja2}} | _3 = Funkcja wywołana po usuwaniu znaczników bez zawartości. }} ==== Wywołanie w postaci wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, lub można podać je w postaci zmiennych. Funkcja jedynie wtedy może być użyta z parametrami ramki. ==== Działanie ==== Wywołanie tej funkcji usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej {{Code|tekst}}, czyli z niego znaczniki. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńZnaczniki/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńKomentarze"]}}{{Code|p["UsuńKomentarze"]}} == Szablon usuwa wszystkie komentarze oznaczone blokiem początkowym {{Code|<nowiki><!--</nowiki>}} i końcowym {{Code|<nowiki>--></nowiki>}}, czyli razem (oznaczając to wyrażeniem regularnym {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}): {{Code|<nowiki><!%-%-.-%-%-></nowiki>}}, z tekstu wikikodu, dopasowując do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńKomentarze"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna: {{Code|tekst}}, istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, tak samo, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co: {{Code|1}}, czy: {{Code|tekst}}. ==== Wywołanie w postaci ramki ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Co robi funkcja ==== Funkcja usuwa komentarze z tekstu oznaczonej zmienną {{Code|tekst}}, tworząc nowy tekst. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńKomentarze/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńSzablonyStylów"]}}{{Code|p["UsuńSzablonyStylów"]}} == Szablon usuwa wszystkie szablony stylów z tekstu wikikodu, dopasowując do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńSzablonyStylów"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna: {{Code|tekst}}, istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co: {{Code|1}}, czy: {{Code|tekst}}. ==== Ramka wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej {{Code|tekst}}, czyli szablon stylów w postaci: {{Code|<nowiki>'"`UNIQ--templatestyles-00000048-QINU`"'</nowiki>}}, stąd pozostaje tylko tekst. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńSzablonyStylów/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńWywołaniaPlików"]}}{{Code|p["UsuńWywołaniaPlików"]}} == Szablon usuwa wszystkie wywołania plikowe, oznaczone, np.: {{Code|Image}}, {{Code|Grafika}}, {{Code|File}} i {{Code|Plik}}, z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńWywołaniaPlików"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|granicznie}} | _2 = Wskazujący, czy dopasować do całości (jeśli niepusta), czy w przeciwnym wypadku do poszczególnych części wikikodu. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna: {{Code|tekst}}, istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co: {{Code|1}}, czy: {{Code|tekst}}. ==== Granicznie ==== Funkcja {{LinkŚródtytuł|p.CzyTak|Parametry/Tom XIII}}, tłumaczy wartość tekstową zmiennej: {{Code|graniecznie}}, na wartość {{Code|tak}} lub {{Code|nil}}, w przypadku niepodania tej zmiennej, to to tłumaczenie jest na tą ostatnią wartość. ==== Wywołanie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie w postaci ramki ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej: {{Code|tekst}}, wywołania plikowe. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńWywołaniaPlików/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńInterwiki"]}}{{Code|p["UsuńInterwiki"]}} == Szablon usuwa wszystkie interwiki z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńInterwiki"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|granicznie}} | _2 = Wskazujący, czy dopasować do całości (jeśli niepusta), czy w przeciwnym wypadku do poszczególnych części wikikodu. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Granicznie ==== Funkcja: {{LinkŚródtytuł|p.CzyTak|Parametry/Tom XIII}}, tłumaczy wartość tekstową zmiennej: {{Code|granicznie}}, na wartość {{Code|tak}} lub {{Code|nil}}, w przypadku niepodania tej zmiennej, to to tłumaczenie jest na tą ostatnią wartość. ==== Wywołanie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej: {{Code|tekst}}, czyli wywołania interwiki. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńInterwiki/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńZnakiSpecjalne"]}}{{Code|p["UsuńZnakiSpecjalne"]}} == Szablon usuwa wszystkie fragmenty tekstu, oznaczone potrójnym i podwójnym cudzysłowem pojedynczym, z tekstu wikikodu, dopasowując do poszczególnych części tekstu, zastępującje tymi fragmentami, ale bez cudzysłowów, a na samym końcu bezpośrednio usuwamy pozostałości z tymi cudzysłowami. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńZnakiSpecjalne"] = function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Użycie w postaci ramki wikikdu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej {{Code|tekst}} fragmenty tekstu z cudzysłowami i zastępuje je tekstem bez nich. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńZnakiSpecjalne/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńZbędneBiałeZnaki"]}}{{Code|p["UsuńZbędneBiałeZnaki"]}} == Szablon usuwa wszystkie zbędne białe znaki, na początku i końcu oraz wewnątrz, z tekstu wikikodu, dopasowując do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńZbędneBiałeZnaki"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa odstępy początkowe i końcowe oraz powtarzające się w wewnątrz tekstu. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńZbędneBiałeZnaki/}}. == {{Śródtytuł|p["ZamieńLinkiWewnętrzneNaTekst"]}}{{Code|p["ZamieńLinkiWewnętrzneNaTekst"]}} == Szablon usuwa wszystkie linki wewnętrzne na ich nazwę linku, a jeżeli one tego nie posiadają, to ich adres wewnętrzny, z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["ZamieńLinkiWewnętrzneNaTekst"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|granicznie}} | _2 = Wskazujący, czy dopasować do całości (jeśli niepusta), czy w przeciwnym wypadku do poszczególnych części wikikodu. }} === Wyjasnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Granicznie ==== Funkcja: {{LinkŚródtytuł|p.CzyTak|Parametry/Tom XIII}}, tłumaczy wartość tekstową zmiennej: {{Code|granicznie}}, na wartość {{Code|tak}} lub {{Code|nil}}, w przypadku niepodania tej zmiennej, to to tłumaczenie jest na tą ostatnią wartość. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej {{Code|tekst}}, i zastępuje je nazwami linków lub ich adresami. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/ZamieńLinkiWewnętrzneNaTekst/}}. == {{Śródtytuł|p["ZamieńLinkiZewnętrzneNaTekst"]}}{{Code|p["ZamieńLinkiZewnętrzneNaTekst"]}} == Szablon usuwa wszystkie linki zewnętrzne na ich nazwę linku, a jeżeli one tego nie posiadają, to ich adres zewnętrzny, z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["ZamieńLinkiZewnętrzneNaTekst"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|granicznie}} | _2 = Wskazujący, czy dopasować do całości (jeśli niepusta), czy w przeciwnym wypadku do poszczególnych części wikikodu. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Granicznie ==== Funkcja: {{LinkŚródtytuł|p.CzyTak|Parametry/Tom XIII}}, tłumaczy wartość tekstową zmiennej: {{Code|granicznie}}, na wartość {{Code|tak}} lub {{Code|nil}}, w przypadku niepodania tej zmiennej, to to tłumaczenie jest na tą ostatnią wartość. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej: {{Code|tekst}}, zastępując go nazwami linków lub ich adresami. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/ZamieńLinkiZewnętrzneNaTekst/}}. == {{Śródtytuł|p["CzyPlik"]}}{{Code|p["CzyPlik"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, czy jest on dokładnie wywołaniem pliku od początku do końca łańcucha, dopasowując do całości tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["CzyPlik"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnenie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna: {{Code|tekst}}, istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, lub można podać je w postaci zmiennych. Funkcja jedynie wtedy może być użyta z parametrami ramki. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/CzyPlik/}}. == {{Śródtytuł|p["CzyInterwiki"]}}{{Code|p["CzyInterwiki"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, czy jest on dokładnie wywołaniem interwiki od początku do końca łańcucha, dopasowując do całości tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["CzyInterwiki"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, lub można podać je w postaci zmiennych. Funkcja jedynie wtedy może być użyta z parametrami ramki. ==== Wyjątki działania interwiki ==== Jeżeli na początku interwiki jest {{Code|pl}}, to wtedy to nie jest jednak interwiki, tylko link wewnętrzny, z samej definicji interwiki. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/CzyInterwiki/}}. == {{Śródtytuł|p["CzyAdresLinkuWewnętrznego"]}}{{Code|p["CzyAdresLinkuWewnętrznego"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, czy jest on dokładnie adresem linku wewnętrznego od początku do końca łańcucha, dopasowując do całości tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["CzyAdresLinkuWewnętrznego"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|dwukropek}} | _1 = Czy na początku linku wewnętrznego jest dwukropek, wtedy on na pewno jest linkiem wewnętrznym, a jezeli nie to jest sprawdzane, czy jest tak rzeczywiście, | 2 = {{Code|2}}, {{Code|tekst}} lub {{Code|adres}} | _2 = Tekst, który jest pewnym adresem do sprawdzenia,musi być to adres linku wewnętrznego. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|adres}}, a następnie {{Code|2}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane ich poszczególnych istnienie pokolei i odpowiednio jest ściągana ich zawartość, w zależności, która zmienna jako pierwsza istnieje. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, lub można podać je w postaci zmiennych. Funkcja jedynie wtedy może być użyta z parametrami ramki. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/CzyAdresLinkuWewnętrznego/}}. == {{Śródtytuł|p["CzyLinkWewnętrzny"]}}{{Code|p["CzyLinkWewnętrzny"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, czy jest on dokładnie wywołaniem linku wewnętrznego od początku do końca łańcucha, dopasowując do całości tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["CzyLinkWewnętrzny"]=function(szablon)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, lub można podać je w postaci zmiennych. Funkcja jedynie wtedy może być użyta z parametrami ramki. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/CzyLinkWewnętrzny/}}. == {{Śródtytuł|p["WydzielZwykłyTekst"]}}{{Code|p["WydzielZwykłyTekst"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, i wydziela tekst, z elementów mechanizmu MediaWiki wikikodu, wolnego tych od elementów, w tym linki wewnętrzne, zewnętrzne, i inne. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["WydzielZwykłyTekst"]=function(frame,funkcja1,funkcja2)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|nieklasycznie}} | _2 = Wartość pusta lub niepodana oznacza, że ma rozwijać {{Code|tekst}} (lub {{Code|1}}), jak leci, bez ładowania potężnych szablonów przez mechanizm {{Code|{{M|Szablonowe}}}}. | 3 = {{Code|3}} lub {{Code|preprocess}} | _3 = Czy wikitekst z {{Code|tekst}} (lub {{Code|1}}) ma rozwijać, jak szablon. | 4 = {{Code|4}} lub {{Code|kodowanie}} | _4 = Czy wikikod ma kodować według jego zawartości. | 5 = {{Code|5}} lub {{Code|nagłówek}} | _5 = Niepuste, gdy ma nie usuwać znaczników {{Strong|TemplateStyles}}, znaków specjalnych, czyli pojedynczych cudzysłowów, a także znaczników, stosowana niezależnie od wartości {{Code|nieklasycznie}}. | 6 = {{Code|6}} lub {{Code|tablica kodowania}} | _6 = Gdy {{Code|nieklasycznie}} jest niepuste, i {{Code|kodowanie}} ma zawartość pustą, to ta zmienna posiada tablicę kodów {{Code|{{m|Szablonowe}}}}, która posłuży do rozwijania zakodowanego tą metodą tekstu. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Parametry funkcji ==== Parametry funkcji, nie ramki, czyli: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|funkcja1}} | _1 = Funkcja zbierająca zawartości kodów i je przekształca w co innego, zwracany szablon, tj. wikikod nowego szablonu z kodami do rozwinięcia przez {{Code|{{m|Szablonowe}}}}. | 2 = {{Code|funkcja2}} | _2 = Kiedy ma rozwinąć ten kod, a może potraktować go jako wartość już rozwiniętą do końca i zwrócić w funkcji rozwijających kody. }} ==== Użycie bez specjalnych parametrów ==== Gdy {{Code|nieklasycznie}} jest pusta lub niepodana, to funkcja robi operacje zdefiniowane jako przez funkcje: <syntaxhighlight lang="lua"> local function DwaNawiasyLinkowe(tekst) tekst=p["UsuńKategorie"]{tekst,nieklasycznie,}; tekst=p["UsuńWywołaniaPlików"]{tekst,nieklasycznie,}; tekst=p["UsuńInterwiki"]{tekst,nieklasycznie,}; tekst=p["ZamieńLinkiWewnętrzneNaTekst"]{tekst,nieklasycznie,}; return tekst; end; local function JedenNawiasLinkowe(tekst) tekst=p["ZamieńLinkiZewnętrzneNaTekst"]{tekst,nieklasycznie,}; return tekst; end; local function Komentarze(tekst) tekst=p["UsuńKomentarze"](tekst); return tekst; end; local function SzablonyStylowe(tekst) tekst=p["UsuńSzablonyStylów"](tekst); return tekst; end; local function ZnakiSpecjalne(tekst) tekst=p["UsuńZnakiSpecjalne"](tekst); return tekst; end; local function Znaczniki(tekst,jakie,__FUNKCJA1,__FUNKCJA2) tekst=p["UsuńZnaczniki"](tekst,jakie,__FUNKCJA1,__FUNKCJA2); return tekst; end; local function PreProcessFrame(tekst) local frame=mw.getCurrentFrame(); frame=frame.getParent and frame:getParent() or frame; tekst=frame:preprocess(tekst); return tekst; end; </syntaxhighlight> ===== Nierobione operacje ===== Operacji: {{Code|SzablonyStylowe(tekst)}}, {{Code|ZnakiSpecjalne(tekst)}} i {{Code|Znaczniki(tekst,jakie,__FUNKCJA1,__FUNKCJA2)}}, gdy {{Code|nagłówek}} jest pusty lub niepodany, wtedy zwracany jest tekst, i kolejno te funkcje, a w przypadku przeciwnej wartości tej zmiennej jest zwracany tylko tekst. Przy okazji można przez niepustej zmiennej: {{Code|preproces}}, znaki specjalne znaczników są zamieniane na szablony: {{s|Mniejszy}} i {{s|Większy}}, przy pomocy funkcji: {{Code|tekst{{=}}p.ZnakiSpecjalneAnulowaniaIchZnaczeniaTagowegoMediaWiki(tekst)}}, a następnie rozwijany jest funkcją: {{Code|PreProcessFrame(tekst)}}, przy wyłączeniu znaczenia znaczniki mechanizmu '''MediaWiki''', nie '''HTML''' (bo są to dwie różne sprawy), ta operacja jest robiona przed operacją przekształcania zmiennych i tekstu wikikodu. ==== Użycie specjalnych parametrów ==== Gdy {{Code|nieklasycznie}} przyjmuje wartość niepustą, wtedy moznaa zakodować tekst wikikodu, przy użyciu niepustej wartości {{Code|kodowanie}}, a przy innej wikikod powinien już być zakodowany na samym wyjściu. Gdy mamy obiekty w rozwijaniu przy pomocy {{Code|{{m|Szablonowe}}}}, można wygenerować nową zawartość szablonu, sprawdzić, czy ona się zgadza instrukcją: <syntaxhighlight lang="lua"> if(((not funkcja1) or (szablon))and((not funkcja2) or funkcja2(szablon,obiekt,kod)))then </syntaxhighlight> i dalej go przekształcać, przy zmiennej {{Code|nagłówek}} nie pustej, pozostawiając kody atrybutów, znaczników, i obiektów określonych normą: <syntaxhighlight lang="lua"> if((obiekt=="NOWIKI")or(obiekt=="MATH")or(obiekt=="ŹRÓDŁO")or(obiekt=="GALERIA")or(obiekt=="MAPAOBRAZU")or(obiekt=="PUDEŁKOWEJŚCIA")or(obiekt=="QUIZ"))then </syntaxhighlight> ==== Niewywołane funkcje ==== Po uzyskaniu tak rozwiniętego kody, przy zmiennej {{Code|nagłówek}} niepustej, wtedy zostaje nie zostaną wywołane funkcje: {{Code|tekst{{=}}SzablonyStylowe(tekst)}} i {{Code|tekst{{=}}ZnakiSpecjalne(tekst)}}, ale one zostają zwrócone po kolei wraz z wikikodem w pierwszej kolejności i dalej kolejno te funkcje. A gdy jednak ta pierwsza zmienna w tej linijce zostanie pusta lub niepodana, wtedy zwracany jest sam czysty rozwinięty i oczyszczony tekst. W module {{Code|{{ld2|StronicowyParser/GłównaFunkcjaZbieraniaDanychStron}}}}, wywoływana jest funkcja: <syntaxhighlight lang="lua"> local naglowek,Znaczniki,SzablonyStylowe,ZnakiSpecjalne=specjalne_modul["WydzielZwykłyTekst"]( { -- Wikitekst z elementami mechanizmu MediaWiki tekst=naglowek, -- Zwróć test i funkcje, które muszą coś zrobić; ["nagłówek"]=true, -- Rób operacje według drugiego sposobu rozwijania z dwóch dostępnych; nieklasycznie=true, -- Ma nie kodować wikitekstu kodowanie=false, -- Gotowa tablica kodowania wikitekstu tekst; ["tablica kodowania"]=tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul, }, -- Funkcja: funkcja1; function(szablon,obiekt,kod) local szablon,wynik=SzablonyWywolywane(szablon,obiekt,kod); return szablon,wynik; end, --- Funkcja: funkcja2; function(szablon,obiekt,kod) return czy_indeksowanie; end); </syntaxhighlight> która oczyszcza tekst potrzebnymi funkcjami, zwracając również funkcje,które muszą dokonać dalszej roboty, jeżeli będzie ona potrzebna w jakieś formie. == {{Śródtytuł|p["WydzielLiczbę"]}}{{Code|p["WydzielLiczbę"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, i wydziela tekst z elementów mechanizmu wikikodu, w tym linki wewnętrzne, zewnętrzne, i inne. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["WydzielLiczbę"] = function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Wykorzystywane funkcje ==== Funkcja do swojego działania wykorzystuje funkcję: {{LinkŚródtytuł|p["WydzielZwykłyTekst"]}}, i wydziela z niej liczbę i ją zwraca w postaci przekłształconej do liczby przy pomocy funkcji: {{LzLua|tunumber}}, a jeżeli takiej liczby nie znalazł, to zwraca {{Code|nil}}. ==== Użyta w funkcji ==== Fukcja jest wykorzystywana w funkcji: {{Code|{{sr|#p["Forma wyrażenia po liczbie"]|p=Techniczne}}}}, a więc i jednocześnie w szablonie: {{s|Forma wyrażenia po liczbie}} i jej pokrewnych z niej wynikających. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/WydzielLiczbę/}}. == {{Śródtytuł|p["PrzetwórzNagłówek"]}}{{Code|p["PrzetwórzNagłówek"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, i wydziela z niego adres linku wewnętrznego i nazwę linku (nagłówka). Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["PrzetwórzNagłówek"]=function(adres,czy_naglowek_linku,czy_nie_rozwin_adres)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|adres}} | _1 = Czy ma liczyć tylko adres (wartość typu {{Strong|string}}). | 2 = {{Code|czy_naglowek_linku}} | _2 = Czy ma liczyc nagłówek linku (wartość typu {{Strong|boolean}}). | 3 = {{Code|czy_nie_rozwin_adres}} | _3 = Czy adres linku ma rozwijać funkcją {{Code|frame:preprocess}} (wartość typu {{Strong|boolean}}). }} Funkcja używa do swojego działania {{Code|{{sr|#p["WydzielZwykłyTekst"]|p=Specjalne}}}} do wydzielania tekstu, zwraca tutaj przetworzony tekst wydzielony z elementów mechanizmu {{Strong|MediaWiki}}, oprócz zastosowania funkcji: {{Code|Znaczniki}}, {{Code|SzablonyStylowe}} i {{Code|ZnakiSpecjalne}}, które zostaną zastosowane do zwracanej pierwszej wartości podczas liczenia adresu, a podczas liczenia nagłówka tylko funkcja {{Code|Znaczniki}} zostanie zastosowana, ale tylko dla niektórych elementów, a nie dla wszystkich, a za to dla pierwszej, wręcz przeciwnie, dla wszystkich. Przykład: <syntaxhighlight lang="lua"> local adres,naglowek=specjalne_modul["PrzetwórzNagłówek"](adres,true,false); </syntaxhighlight> Funkcja liczy adres linku i nazwę linku (naglowka) linku, które są zwracane kolejno w postaci dwóch zwracanych zmiennych, mając jedynie nieprzetworzony adres w wikikodzie, z prawdopodobnie z elementami mechanizmu MediaWiki, co po zwróceniu dwóch zmiennych otrzymujemy oczyszczony z elementów mechanizmu {{Strong|MediaWiki}} i {{Strong|HTML}}, tak jest w przypadku zmiennej {{Code|adres}}, a dla {{Code|naglowek}} jedynie zawiera niektóre elementy znaczników {{Strong|HTML}}, elementy takie jak: {{Tag|ol}}, {{Code|ul}} i {{Code|li}}, w tej funkcji są usuwane z nagłówka elementu nazwy linku, a inne znaczniki, te które są również znacznikkami {{Strong|HTML}} w mechanizmie nie są usuwane, w tym również znacznik {{Tag|pre}}, który jest jednocześnie znacznikiem {{Strong|HTML}} i znacznikiem mechanizmu {{Strong|MediaWiki}}. == {{Śródtytuł|p["OdstępyZmiennychNumerowanychSzablonu"]}}{{Code|p["OdstępyZmiennychNumerowanychSzablonu"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, i wydziela domyślnie prawe odstępy od czarnych znaków wikikodu, w przeciwnym wypadku po podaniu pewnej zmiennej niepustej lewą. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["OdstępyZmiennychNumerowanychSzablonu"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} | _1 = Zawartość tekstu z wikikodem. | 2 = {{Code|lewy}} | _2 = Czy ma wydzielać lewe odstępy w tekście {{Code|1}}, jeśli niepsuta, w przeciwnym wypadku prawą. }} Zwykłe szablony mają takę funkcję, że trimują zawartość zmiennej nienazwanej {{Code|1}}, jeżeli ją wsadzono do szablonu do zmiennej nazwanej, a więc wtedy jest konieczne używanie tejże funkcji w wikikodzie w szablonie, aby napisać jego lewe i prawe odstępy. To uwzględnia poniższy przykład dla szablonu: {{s|L}}, dla jej wykonywalnego kodu na innych stronach (wersja inkludowana, tzn.: {{Parametr|inkludowana|tak}}, przy wywołaniu szablonu: {{s|LuaSubst}}): {{ŹródłoKodu|język=mediawiki|{{LuaSubst|{{ns:Template}}:L|inkludowana=tak}}}} Jest to kod przykładowego szablonu przekopiowany z: {{s|l}}, gdzie użycie tejże funkcji jest jednak konieczne. Funkcja kolejno w wywołaniach wydziela lewe a potem prawe odstępy zmiennej {{Code|1}}, przy użyciu parametru {{Parametr|wyspecjalizowana|tak}}. Funkcja produkuje link wewnętrzny za pomocą szablonu {{s|Link wewnętrzny}}, która ucina odstępy na początku i końcu zmiennej {{Code|s}}, a niekoniecznie {{Code|1}}. Przed i po linku są ustawiane odstępy, aby zachować historie produkowanych szablonów, jeżeli przeprowadzamy wizualizację danego szablonu. Szablonem do oglądania jego jest: {{s|PreWikikod}}, w którym jest ukryta funkcja {{Code|{{m|Techniczne|Wikikod}}}}. W tym szablonie jest ukryty inny szablon, a mianowicie {{s|Pre}}, dlatego jest zachowana historia, co do odstępów, i nowych linii, wikikodu. {{BrClear}} <noinclude><!-- -->{{ProstaStronaKoniec}}<!-- -->{{Kategoria|Opisy funkcji, w Lua w Scribunto, w modułach}}<!-- --></noinclude> 7xdci6bvylnh99jnok5a3pzc2lec2tk 559888 559875 2026-10-23T07:23:43Z Persino 2851 UWAGA! Zastąpienie treści hasła bardzo krótkim tekstem: „<noinclude>{{ProstaStronaStart | nagłówek = {{Podrozdział|{{ld2|Specjalne}}|Dokumentacja modułów {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}.}}{{Autonawigacja|Pomoc:Spis treści}} | stopka strony = {{StopkaSpisTreści}}{{Podrozdział|Koniec}} }}</noinclude> {{Spis treści}} Moduł wywołuje się za pomocą polecenia: <syntaxhighlight lang="lua"> local specjalne_modul=require("Module:Specjalne"); </syntaxhighlight> dzięki, k…” 559888 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{ProstaStronaStart | nagłówek = {{Podrozdział|{{ld2|Specjalne}}|Dokumentacja modułów {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}.}}{{Autonawigacja|Pomoc:Spis treści}} | stopka strony = {{StopkaSpisTreści}}{{Podrozdział|Koniec}} }}</noinclude> {{Spis treści}} Moduł wywołuje się za pomocą polecenia: <syntaxhighlight lang="lua"> local specjalne_modul=require("Module:Specjalne"); </syntaxhighlight> dzięki, któremu można wypisywać funkcje należącego do niego. Funkcje w tym module służą do specjalnych celów do obsługi na tekstach, nie tak jak {{Code|{{ld2|Szeregi}}}} (modyfikuje tekst, nawet w liniach), czy {{Code|{{ld2|Strony}}}} (która sprawdza wartość tekstową), a nawet {{Code|{{ld2|Parametry}}}} (do obsługi parametrów), albo {{Code|{{ld2|Html}}}} (do obsługi na tekstach związanych ze stronami HTML). Te funkcje służą do operacji na tekstach związanych z mechanizmem {{Strong|MediaWiki}}. == Spis treści == Oto specjalne funkcje lokalne,jaki globalne do robienia pewnych rzeczy: {{Kolumny|2|2= == {{lru|Moduły/Specjalne/Tom I}} - Funkcje lokalne == == {{lru|Moduły/Specjalne/Tom II}} - Anulowania specjalnego znaczenia znaków w tagach '''MediaWiki''' == == {{lru|Moduły/Specjalne/Tom III}} - Usuwania niewidocznych graficznie części wikikodu == == {{lru|Moduły/Specjalne/Tom IV}} - Usuwania nietekstowych części wikikodu pseudo-linkowych == == {{lru|Moduły/Specjalne/Tom V}} - Usuwania zbędnych części wikikodu == == {{Lru|Moduły/Specjalne/Tom VI}} - Zamieniania tekstowych części linkowych na tekst == == {{lru|Moduły/Specjalne/Tom VII}} - Sprawdzanie, jaki to jest typ linkowy == == {{lru|Moduły/Specjalne/Tom VIII}} - Wydzielanie i potem transformowanie pewnych części wikikodu == }} {{BrClear}} <noinclude><!-- -->{{ProstaStronaKoniec}}<!-- -->{{Kategoria|Opisy funkcji, w Lua w Scribunto, w modułach}}<!-- --></noinclude> f3mjqryiz5rkdg3awjxquxxxgfxrrbu 559889 559888 2026-10-23T07:41:07Z Persino 2851 /* Spis treści */ 559889 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{ProstaStronaStart | nagłówek = {{Podrozdział|{{ld2|Specjalne}}|Dokumentacja modułów {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}.}}{{Autonawigacja|Pomoc:Spis treści}} | stopka strony = {{StopkaSpisTreści}}{{Podrozdział|Koniec}} }}</noinclude> {{Spis treści}} Moduł wywołuje się za pomocą polecenia: <syntaxhighlight lang="lua"> local specjalne_modul=require("Module:Specjalne"); </syntaxhighlight> dzięki, któremu można wypisywać funkcje należącego do niego. Funkcje w tym module służą do specjalnych celów do obsługi na tekstach, nie tak jak {{Code|{{ld2|Szeregi}}}} (modyfikuje tekst, nawet w liniach), czy {{Code|{{ld2|Strony}}}} (która sprawdza wartość tekstową), a nawet {{Code|{{ld2|Parametry}}}} (do obsługi parametrów), albo {{Code|{{ld2|Html}}}} (do obsługi na tekstach związanych ze stronami HTML). Te funkcje służą do operacji na tekstach związanych z mechanizmem {{Strong|MediaWiki}}. == Spis treści == Oto specjalne funkcje lokalne,jaki globalne do robienia pewnych rzeczy: {{Kolumny|2|2= == {{lru|Moduły/Specjalne/Tom I}} - Funkcje lokalne == Funkcje generujące wzory do dopasowania do całości lub części tekstu w zależności od wikikodu, i podanych parametrów. == {{lru|Moduły/Specjalne/Tom II}} - Anulowania specjalnego znaczenia znaków w tagach '''MediaWiki''' == Funkcje anulujące specjalne znaczenie pewnych elementów tagów mechanizmu '''MediaWiki'''. Dotyczy to tagów: {{Tag|nowiki}} i {{Tag|pre}}. == {{lru|Moduły/Specjalne/Tom III}} - Usuwania niewidocznych graficznie części wikikodu == Funkcje usuwania niewidocznych części wikikodu w przeglądarce internetowej, tzn.: komentarzy,i wywołań rozwiniętych szablonów stylów. == {{lru|Moduły/Specjalne/Tom IV}} - Usuwania nietekstowych części wikikodu pseudo-linkowych == Funkcje usuwania części linkowych niewidocznych normalnie w przeglądarce, tzn. elementy linkowe, ale nie linki wewnętrzne, czy zewnętrzne, tzn. więc: wywołania kategoriowe, plikowe i interwiki. == {{lru|Moduły/Specjalne/Tom V}} - Usuwania zbędnych części wikikodu == Funkcje usuwające nadmiarowe części wikikodu, jak zbyt wiele odstępów białych znaków, czy cudzysłowów. == {{Lru|Moduły/Specjalne/Tom VI}} - Zamieniania tekstowych części linkowych na tekst == Zamieniające linki wewnętrzne i zewnętrzne na ich nazwy lub adresy linków im odpowiadające. == {{lru|Moduły/Specjalne/Tom VII}} - Sprawdzanie, jaki to jest typ linkowy == Funkcje sprawdzające, jaki jest dany typ linkowy w zależności od jego składni. tzn. on sprawdza, czy to są: '''Plik''', '''Interwiki''', '''Link wewnnętrzny'''. Funkcje też sprawdzające, jakie to są adresy. == {{lru|Moduły/Specjalne/Tom VIII}} - Wydzielanie i potem transformowanie pewnych części wikikodu == Funkcje do wydzielania pewnych elementów wikikodu z w pewnych podanych tekstów, tzn.innych tekstów lub nawet liczb. }} {{BrClear}} <noinclude><!-- -->{{ProstaStronaKoniec}}<!-- -->{{Kategoria|Opisy funkcji, w Lua w Scribunto, w modułach}}<!-- --></noinclude> cg7tymgns6ua6qtl1cednnps34dmniv 559891 559889 2026-10-23T07:45:53Z Persino 2851 /* Spis treści */ 559891 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{ProstaStronaStart | nagłówek = {{Podrozdział|{{ld2|Specjalne}}|Dokumentacja modułów {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}.}}{{Autonawigacja|Pomoc:Spis treści}} | stopka strony = {{StopkaSpisTreści}}{{Podrozdział|Koniec}} }}</noinclude> {{Spis treści}} Moduł wywołuje się za pomocą polecenia: <syntaxhighlight lang="lua"> local specjalne_modul=require("Module:Specjalne"); </syntaxhighlight> dzięki, któremu można wypisywać funkcje należącego do niego. Funkcje w tym module służą do specjalnych celów do obsługi na tekstach, nie tak jak {{Code|{{ld2|Szeregi}}}} (modyfikuje tekst, nawet w liniach), czy {{Code|{{ld2|Strony}}}} (która sprawdza wartość tekstową), a nawet {{Code|{{ld2|Parametry}}}} (do obsługi parametrów), albo {{Code|{{ld2|Html}}}} (do obsługi na tekstach związanych ze stronami HTML). Te funkcje służą do operacji na tekstach związanych z mechanizmem {{Strong|MediaWiki}}. == Spis treści == Oto specjalne funkcje lokalne, jak i globalne do robienia pewnych rzeczy: {{Kolumny|2|2= == {{lru|Moduły/Specjalne/Tom I}} - Funkcje lokalne == Funkcje generujące wzory do dopasowania do całości lub części tekstu w zależności od wikikodu, i podanych parametrów. == {{lru|Moduły/Specjalne/Tom II}} - Anulowania specjalnego znaczenia znaków w tagach '''MediaWiki''' == Funkcje anulujące specjalne znaczenie pewnych elementów tagów mechanizmu '''MediaWiki'''. Dotyczy to tagów: {{Tag|nowiki}} i {{Tag|pre}}. == {{lru|Moduły/Specjalne/Tom III}} - Usuwania niewidocznych graficznie części wikikodu == Funkcje usuwania niewidocznych części wikikodu w przeglądarce internetowej, tzn.: komentarzy,i wywołań rozwiniętych szablonów stylów. == {{lru|Moduły/Specjalne/Tom IV}} - Usuwania nietekstowych części wikikodu pseudo-linkowych == Funkcje usuwania części linkowych niewidocznych normalnie w przeglądarce, tzn. elementy linkowe, ale nie linki wewnętrzne, czy zewnętrzne, tzn. więc: wywołania kategoriowe, plikowe i interwiki. == {{lru|Moduły/Specjalne/Tom V}} - Usuwania zbędnych części wikikodu == Funkcje usuwające nadmiarowe części wikikodu, jak zbyt wiele odstępów białych znaków, czy cudzysłowów. == {{Lru|Moduły/Specjalne/Tom VI}} - Zamieniania tekstowych części linkowych na tekst == Zamieniające linki wewnętrzne i zewnętrzne na ich nazwy lub adresy linków im odpowiadające. == {{lru|Moduły/Specjalne/Tom VII}} - Sprawdzanie, jaki to jest typ linkowy == Funkcje sprawdzające, jaki jest dany typ linkowy w zależności od jego składni. tzn. on sprawdza, czy to są: '''Plik''', '''Interwiki''', '''Link wewnnętrzny'''. Funkcje też sprawdzające, jakie to są adresy. == {{lru|Moduły/Specjalne/Tom VIII}} - Wydzielanie i potem transformowanie pewnych części wikikodu == Funkcje do wydzielania pewnych elementów wikikodu z w pewnych podanych tekstów, tzn.innych tekstów lub nawet liczb. }} {{BrClear}} <noinclude><!-- -->{{ProstaStronaKoniec}}<!-- -->{{Kategoria|Opisy funkcji, w Lua w Scribunto, w modułach}}<!-- --></noinclude> aa6pwjsak91snlea5al3gp0c0x9id4q 559892 559891 2026-10-23T08:19:57Z Persino 2851 /* Spis treści */ 559892 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{ProstaStronaStart | nagłówek = {{Podrozdział|{{ld2|Specjalne}}|Dokumentacja modułów {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}.}}{{Autonawigacja|Pomoc:Spis treści}} | stopka strony = {{StopkaSpisTreści}}{{Podrozdział|Koniec}} }}</noinclude> {{Spis treści}} Moduł wywołuje się za pomocą polecenia: <syntaxhighlight lang="lua"> local specjalne_modul=require("Module:Specjalne"); </syntaxhighlight> dzięki, któremu można wypisywać funkcje należącego do niego. Funkcje w tym module służą do specjalnych celów do obsługi na tekstach, nie tak jak {{Code|{{ld2|Szeregi}}}} (modyfikuje tekst, nawet w liniach), czy {{Code|{{ld2|Strony}}}} (która sprawdza wartość tekstową), a nawet {{Code|{{ld2|Parametry}}}} (do obsługi parametrów), albo {{Code|{{ld2|Html}}}} (do obsługi na tekstach związanych ze stronami HTML). Te funkcje służą do operacji na tekstach związanych z mechanizmem {{Strong|MediaWiki}}. == Spis treści == Oto specjalne funkcje lokalne, jak i globalne do robienia pewnych rzeczy: {{Kolumny|2|2= == {{lru|Moduły/Specjalne/Tom I}} - Funkcje lokalne == Funkcje generujące wzory do dopasowania do całości lub części tekstu w zależności od wikikodu, i podanych parametrów. == {{lru|Moduły/Specjalne/Tom II}} - Anulowania specjalnego znaczenia znaków w tagach '''MediaWiki''' == Funkcje anulujące specjalne znaczenie pewnych elementów tagów mechanizmu '''MediaWiki'''. Dotyczy to tagów: {{Tag|nowiki}} i {{Tag|pre}} oraz wiele innych takich. == {{lru|Moduły/Specjalne/Tom III}} - Usuwania niewidocznych graficznie części wikikodu == Funkcje usuwania niewidocznych części wikikodu w przeglądarce internetowej, tzn.: komentarzy,i wywołań rozwiniętych szablonów stylów. == {{lru|Moduły/Specjalne/Tom IV}} - Usuwania nietekstowych części wikikodu pseudo-linkowych == Funkcje usuwania części linkowych niewidocznych normalnie w przeglądarce, tzn. elementy linkowe, ale nie linki wewnętrzne, czy zewnętrzne, tzn. więc: wywołania kategoriowe, plikowe i interwiki. == {{lru|Moduły/Specjalne/Tom V}} - Usuwania zbędnych części wikikodu == Funkcje usuwające nadmiarowe części wikikodu, jak zbyt wiele odstępów białych znaków, czy cudzysłowów. == {{Lru|Moduły/Specjalne/Tom VI}} - Zamieniania tekstowych części linkowych na tekst == Zamieniające linki wewnętrzne i zewnętrzne na ich nazwy lub adresy linków im odpowiadające. == {{lru|Moduły/Specjalne/Tom VII}} - Sprawdzanie, jaki to jest typ linkowy == Funkcje sprawdzające, jaki jest dany typ linkowy w zależności od jego składni. tzn. on sprawdza, czy to są: '''Plik''', '''Interwiki''', '''Link wewnnętrzny'''. Funkcje też sprawdzające, jakie to są adresy. == {{lru|Moduły/Specjalne/Tom VIII}} - Wydzielanie i potem transformowanie pewnych części wikikodu == Funkcje do wydzielania pewnych elementów wikikodu z w pewnych podanych tekstów, tzn.innych tekstów lub nawet liczb. }} {{BrClear}} <noinclude><!-- -->{{ProstaStronaKoniec}}<!-- -->{{Kategoria|Opisy funkcji, w Lua w Scribunto, w modułach}}<!-- --></noinclude> jjcnwbghb4nw71ot0a915xhtfa7mtll 8 64313 559864 557530 2026-10-23T03:51:00Z Persino 2851 559864 wikitext text/x-wiki {{Dokumentacja|zawartość= {{#switch:{{Ns:{{NAMESPACE}}}}<!-- -->| {{Ns:Module}} = {{#if:{{Dopasuj|ciąg={{PAGENAME}}|wzór=^(Wikibooks/Przykład%/.+%/[^%/]+%/)[Kk][Oo][Dd][%s_]*%d+}} |{{Lua|{{Dopasuj|ciąg={{PAGENAME}}|wzór=^Wikibooks/Przykład%/(.+)%/[^%/]+%/[Kk][Oo][Dd][%s_]*%d+}}}} |{{#if:{{Dopasuj|ciąg={{PAGENAME}}|wzór=^(Wikibooks/Przykład%/.+%/[^%/]+)}} |{{Lua|{{Dopasuj|ciąg={{PAGENAME}}|wzór=^(Wikibooks/Przykład%/(.+)%/[^%/]+)}}}} |{{DivLinia}} }} }} == Opis modułów przykładów, do czego to służy == Moduły przykładów potrzebne do zaprezentowania idei działania, czy opisy, sformułowanych na polskim {{NAZWASERWISU|link=tak|wikipedia=tak|po=ie}} funkcji na stronach przestrzeni: {{Np|Module|link=tak}}, jak one działają, do czego służą, jakie przyjmują parametry, i co się z nimi robi. {{#if:{{Dopasuj|ciąg={{PAGENAME}}|wzór=^(Wikibooks/Przykład%/.+%/[^%/]+%/)[Kk][Oo][Dd][%s_]*%d+}} |{{MediaWiki:Scribunto-doc-page-przykład/wyniki|podstrona=%/[Kk][Oo][Dd][%s_]*%d+}} |{{#if:{{Dopasuj|ciąg={{PAGENAME}}|wzór=^(Wikibooks/Przykład%/.+%/[^%/]+)}} |{{MediaWiki:Scribunto-doc-page-przykład/wyniki|podstrona=}} |{{DivLinia}} }} }} == Błędy == Błędy należy zgłaszać na stronie {{kwestie techniczne}}. == Narzędzia potrzebne do dokumentacji modułów przykładów == ; Dodatkowe{{dk}} * {{s|int:Scribunto-doc-page-przykład}} - główna strona potrzebna do: {{s|int:Scribunto-doc-page-show}} i {{s|int:Scribunto-doc-page-does-not-exist}}, wyświetlania przykładów w nibyprzestrzeni nazw: {{m|Wikibooks/Przykład/}}, w przestrzeni nazw: {{Np|Module|link=tak}}, w postaci wywołanej. * {{s|int:Scribunto-doc-page-przykład/}} - spis wszystkich podstron, potrzebnych powyższemu szablonowi, do wyświetlania zawartości na stronach modułów przykładów. ; Podstawowe{{dk}} * {{s|int:Scribunto-doc-page-show}} i {{s|int:Scribunto-doc-page-does-not-exist}} - podstawowe komunikaty też potrzebne do wyświetlania stron przykładów, dla modułów kolejno: z opisami i bez. {{BrClear}} <!-- -->| #default = {{MediaWiki:Scribunto-doc-page-przykład/opis}} }} }} cepf8ocdheg898oarwqyc1psmgo2neo 8 64314 559863 557426 2026-10-23T02:47:13Z Persino 2851 559863 wikitext text/x-wiki <!-- Komunikat pojawiający się na stronie modułów przykładów, w niby-przestrzeni nazw: "Moduł:Wikibooks/Przykład/", a właściwie w jej podprzestrzeniach. Jest on ładowany przez któryś z komunikatów z listy: * {{int:Scribunto-doc-page-show}} * {{int:Scribunto-doc-page-does-not-exist}}. Pierwszy ten komunikat jest ładowany w przypadku modułów z opisami, a drugi bez opisów. W pierwszym tym przypadku uruchamiany komunikat jest pod opisem danego modułu przykładu. --><includeonly> == Przykład ze zmiennymi i ich wartościami uzyskane z wywołania funkcji przykładu == ; Przykład, z wykorzystaniem tego modułu, daje wyniki{{dk}} {{#invoke:{{PAGENAME}}|Przykład}} == Inne == * Dokumentacja funkcji: {{Code|{{m|{{Dopasuj|ciąg={{PAGENAME}}|wzór=^Wikibooks/Przykład%/(.+)%/[^%/]+{{{podstrona|}}}$}}|{{Dopasuj|ciąg={{PAGENAME}}|wzór=^Wikibooks/Przykład%/.+%/([^%/]+){{{podstrona|}}}$}}}}}}, modułu {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}: {{Code|{{ld2|{{Dopasuj|ciąg={{PAGENAME}}|wzór=^Wikibooks/Przykład%/(.+)%/[^%/]+{{{podstrona|}}}$}}}}}}. ; Ewentualnie inne przykłady znajdują się w katalogu{{dk}} * {{m|{{Dopasuj|ciąg={{PAGENAME}}|wzór=^(Wikibooks/Przykład%/.+%/[^%/]+){{{podstrona|}}}$}}/}}<!-- --></includeonly><!-- --><noinclude> {{Dokumentacja | zawartość = Ogólny szablon komunikat potrzebny do budowy: {{s|int:Scribunto-doc-page-przykład}}. Opisuje on w sposób ogólny, co ma się znaleźć na stronie w przestrzeni nazw: {{Np|Module|link=tak}}, w katalogu przykładów, opisującego funkcje zaimplementowane w postaci modułów. Zobacz też komunikaty: {{s|int:Scribunto-doc-page-show}} i {{s|int:Scribunto-doc-page-does-not-exist}}. }}</noinclude> 11kixmhpki9f4o260yn6u84hl4f1b64 8 64315 559865 557418 2026-10-23T03:51:41Z Persino 2851 /* Narzędzia do tej dokumentacji */ 559865 wikitext text/x-wiki == Opis narzędzia dokumentacji modułów przykładów == To jest strona komunikatu dla modułów bez opisu i opisu, by wyświetlić jego automatyczny opis ustawiony na tej stronie za pomocą pewnych szablonów, czy modułów. Opisuje on w sposób szczególny, nie ogólny, co ma się znaleźć na stronie w przestrzeni nazw: {{Np|Module|link=tak}}, w katalogu przykładów, opisującego funkcje zaimplementowane w postaci modułów. Zobacz też komunikaty: {{s|int:Scribunto-doc-page-show}} i {{s|int:Scribunto-doc-page-does-not-exist}}. Te komunikaty wykorzystują ten szablon komunikat {{NS|k=w|w=tak|l=tak}}, dla nibypodprzestrzeni: {{m|Wikibooks/Przykład/}}. * To jest opis dla modułów przykładów {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, by opisać przykłady, jak działają pewne w tym języku funkcje, w postaci pewnych zmiennych i ich wartości. ** Te one mogą przyjmować różne typy zmiennych, w tym: {{Code|string}} (łańcuch znakowy), {{Code|number}} (liczba), {{Code|boolean}} (typ logiczny), {{Code|table}} (tabelka), {{Code|function}} (funkcja) i {{Code|nil}} (wartość anulowania). * Ten komunikat opisuje kod w przestrzeni nazw: {{Np|Module|link=tak}}, w którym są wywoływane pewne funkcje, by wyliczyć wartości pewnych zmiennych, którymi operujemy znów innymi funkcjami, a następnie wartości tych elementów wraz z ich nazwami identyfikatorów wyświetlamy w postaci wywołanie ramki przykładu. ** Te identyfikatory i ich wartości mogą przyjmować dowolny typ danych, według funkcji: {{m|ŹródłoLua|ŻródłoLua}}. == Narzędzia do tej dokumentacji == ; Komunikaty{{dk}} * Dodatkowe{{dk}} ** {{s|int:Scribunto-doc-page-przykład}} - główna strona potrzebna do: {{s|int:Scribunto-doc-page-show}} i {{s|int:Scribunto-doc-page-does-not-exist}}, wyświetlania przykładów w nibyprzestrzeni nazw: {{m|Wikibooks/Przykład/}}, w przestrzeni nazw: {{Np|Module|link=tak}}, w postaci wywołanej, czyli tam one są, te ćwiczenia, uruchamiane w postaci przykładów, przy pomocy funkcji: '''Przykład''', która musi się znajdować się w każdym takim module, nie jego opise. ** {{s|int:Scribunto-doc-page-przykład/}} - spis wszystkich podstron, potrzebnych powyższemu szablonowi, do jego wyświetlania zawartości na stronach modułów przykładów. * Podstawowe ** {{s|int:Scribunto-doc-page-show}} i {{s|int:Scribunto-doc-page-does-not-exist}} - podstawowe komunikaty też potrzebne do wyświetlania stron przykładów, dla modułów kolejno: z opisami i bez. tsjq8fs1ce27m6gqtzw14zkinjnob4t 0 64425 559844 559815 2026-10-22T14:30:29Z YxiCode 34510 /* Przedstawianie liczb mieszanych w postaci ułamków zwykłych */ 559844 wikitext text/x-wiki == Teoria == Liczby możemy uporządkować w zbiory. Dotychczasowo posługiwaliśmy się m.in.: liczbami dodatnimi, liczbami ujemnymi, ułamkami zwykłymi i dziesiętnymi. Każde z tych znajdują swoje miejsce w jednym ze zbiorów: {{Mat:Def|DEFINICJE |* zbiór '''liczb naturalnych''' - np. 0, 1, 2, 3, 4, 5, ... * zbiór '''liczb całkowitych''' - np. ..., -3, -2, -1, 0, 1, 2, 3, ... * zbiór '''liczb wymiernych''' - zbiór wszystkich liczb, które można przedstawić w postaci ułamka zwykłego <math>\frac{p}{q}</math>, gdzie <math>p</math> i <math>q</math> to liczby całkowite, a <math>q</math> jest różne od zera (<math>q\neq0</math>). }} Każda liczba naturalna jest zarazem liczbą całkowitą, jak i wymierną. Każda liczba całkowita jest liczbą wymierną. Liczbami wymiernymi z definicji są wszystkie ułamki zwykłe i dziesiętne, a również liczby mieszane. === Jak wykazać, że liczba jest wymierna? === Definicja liczby wymiernej wskazuje na to, że aby uzasadnić wymierność liczby, należy przedstawić ją w postaci ułamka zwykłego. Rozważmy liczbę '''3'''. {{Mat:Prz |'''Wykaż, że liczba 3 jest wymierna.''' Liczby całkowite, przedstawione jako ułamek zwykły, mają mianownik 1. <math>3=\frac{3}{1}</math> 3 przedstawiliśmy jako ułamek zwykły, zatem jest to liczba wymierna. }} === Przedstawianie liczb mieszanych w postaci ułamków zwykłych === Przypomnij sobie z klasy IV jak zamieniamy liczby mieszane na ułamki niewłaściwe. {{Mat:Prz |'''Zamień <math>4\frac{1}{4}</math> na ułamek zwykły.''' '''Krok po kroku''' Rozdzielamy liczbę mieszaną na sumę liczby całkowitej i części ułamkowej. Zamieniamy liczbę całkowitą na ułamek o mianowniku 1. <math>4\frac{1}{4}=4+\frac{1}{4}=\frac{4}{1}+\frac{1}{4}</math> Wiemy, że aby dodać do siebie ułamki, należy je sprowadzić do wspólnego mianownika. Tym mianownikiem jest 4. <math>\frac{4\cdot4}{4}+\frac{1}{4}=\frac{16}{4}+\frac{1}{4}=\frac{16+1}{4}=\frac{17}{4}</math> <math>4\frac{1}{4}</math> w postaci ułamka zwykłego to <math>\frac{17}{4}</math>. '''Na skróty''' Zauważ, że <math>17=4\cdot4+1</math>. Możemy uogólnić regułę opisaną powyżej. Liczby mieszane to takie liczby, które zapisujemy w formie <math>a\frac{b}{c}</math>, gdzie <math>a</math> jest liczbą całkowitą, <math>b</math> liczbą całkowitą nieujemną oraz <math>c</math> liczbą całkowitą dodatnią, przy czym <math>b<c</math>. Aby zapisać taką liczbę w postaci ułamka zwykłego, możemy zastosować wzór: <math>a\frac{b}{c}=\frac{a\cdot c+b}{c}</math>. Pełne przekształcenie algebraiczne, które zalecamy zobaczyć '''po''' opanowaniu działu III, możesz zobaczyć [[Matematyka dla ostatnich klas szkoły podstawowej/Rodzaje liczb/Zamiana liczb mieszanych|tutaj]]. '''''Uwaga'''''. Ten wzór działa tylko dla liczb mieszanych nieujemnych. <math>4\frac{1}{4}=\frac{4\cdot4+1}{4}=\frac{16+1}{4}=\frac{17}{4}</math> }} Przy zamianie ujemnych liczb mieszanych musimy pamiętać, że minus dotyczy całej liczby. {{Mat:Prz |'''Zamień <math>-3\frac{2}{7}</math> na ułamek zwykły.''' Skorzystamy tu z metody ''na skróty'', jednocześnie podkreślając to, że minus dotyczy całego ułamka. <math>-3\frac{2}{7}=-\left(\frac{3\cdot7+2}{7}\right)=-\left(\frac{21+2}{7}\right)</math> <math>=-\frac{23}{7}</math> }} === Przedstawianie ułamków dziesiętnych w postaci ułamków zwykłych i odwrotnie === Ze wcześniejszych klas zapewne pamiętasz, że ułamki dziesiętne składają się z części przed i po przecinkiem. Po przecinku znajdują się części kolejno: dziesiętne, setne, tysięczne, dziesięcio-tysięczne. To są ułamki zwykłe o mianowniku: 10, 100, 1000, 10 000. Zatem aby zamienić ułamek dziesiętny na ułamek zwykły, należy te części dziesiętne rozpisać. {{Mat:Prz |'''Zamień 0,36 na ułamek zwykły.''' '''Krok po kroku''' Zauważ, że 0,36 to suma części dziesiętnych i setnych: <math>0{,}36=0{,}30+0{,}06</math> Zero na końcu ułamka dziesiętnego nie zmienia jego wartość. Zatem <math>0{,}36=\frac{3}{10}+\frac{6}{100}=\frac{30}{100}+\frac{6}{100}=\frac{36}{100}</math> Warto jest skrócić 36 i 100. W V klasie omawialiśmy NWD i NWW - aby skrócić ułamek, należy znaleźć NWD(36, 100). Nie będziemy tutaj zapisywać obliczeń. Jeżeli potrzebujesz powtórzyć wyznaczanie NWD, zajrzyj do tematu z klasy VIII: [[Matematyka dla ostatnich klas szkoły podstawowej/Postać dziesiętna liczb wymiernych|IX.2]]. Nie bój się, że to VIII - większość materiału powinna być Ci znana z klas młodszych. <math>\text{NWD}(36,100)=4</math> <math>\frac{36}{100}=\frac{4\cdot9}{4\cdot25}=\frac{9}{25}</math> '''Na skróty''' Można od razu zamienić taką liczbę na ułamek zwykły postępując wg kroków: # Określ, ile jest cyfr po przecinku. # Napisz w mianowniku 1, a potem tyle samo zer, ile jest cyfr. # W liczniku zapisz cyfry ułamka. Spróbujmy tą metodą obliczyć znowu 0,36. # Są 2 cyfry po przecinku. # W mianowniku piszemy 1 i dwa zera - 100. # Cyfry ułamka to 36. Ułamek zwykły to <math>\frac{36}{100}</math>. Skracanie wykonuj tak samo jak w samouczku "Krok po kroku". }} Jeżeli przed przecinkiem zamiast zera jest jakaś inna liczba, wystarczy ją przepisać i rozważyć liczbę mieszaną: 1,5 możemy zamienić na <math>1\frac{5}{10}</math>. Teraz rozważmy zamianę odwrotną - ułamek zwykły na ułamek dziesiętny. W zależności od ułamka, potrzebujemy różnych metod. Drugą z nich, a zarazem uniwersalną omówimy w lekcji [[Matematyka dla ostatnich klas szkoły podstawowej/Postać dziesiętna liczb wymiernych|I.2]]. {{Mat:Prz |'''Zamień <math>\frac{5}{8}</math> na ułamek dziesiętny.''' '''Krok po kroku''' Zauważ, że możesz zapisać jedną z potęg liczby 10 jako iloczyn 8 i jakiejś innej liczby. Jest to m.in. 1000. Aby zobaczyć, jak obliczać która liczba pasuje do pewnej potęgi 10, zobacz [[Matematyka dla ostatnich klas szkoły podstawowej/Rodzaje liczb/Potęgi liczby 10|tutaj]] (wymagana wiedza z [[Matematyka dla ostatnich klas szkoły podstawowej/Potęgowanie iloczynów i ilorazów|II.4]]). <math>1000=8\cdot125</math> Skoro tak, to należy rozszerzyć ułamek (klasa IV), mnożąc obie liczby przez 125. <math>\frac{5}{8}=\frac{5\cdot125}{8\cdot125}=\frac{625}{1000}=0{,}625</math> Jeżeli nie rozumiesz ostatniego kroku, przeczytaj ponownie poprzednią ramkę. Ogólny schemat: pomnóż mianownik i licznik przez taką liczbę, aby w mianowniku wyszła potęga dziesiątki. Zamień na ułamek dziesiętny zgodnie z procedurą w poprzedniej ramce, ale na odwrót. '''Na skróty''' Wystarczy po prostu zapamiętać najważniejsze ułamki: {{Blok ramkowy | temat = 2 | tytuł = Rozwinięcia dziesiętne wybranych ułamków zwykłych }} <math>\frac{1}{2}=0{,}5</math>&emsp;&emsp;<math>\frac{1}{4}=0{,}25</math>&emsp;&emsp;<math>\frac{1}{5}=0{,}2</math> <math>\frac{1}{8}=0{,}125</math>&emsp;&emsp;<math>\frac{1}{20}=0{,}05</math>&emsp;&emsp;<math>\frac{1}{25}=0{,}04</math> {{Blok ramkowy/Zamknij}} <math>\frac{5}{8}=5\cdot\frac{1}{8}=5\cdot0{,}125=0{,}625</math> (ostatni krok można przeliczyć np. za pomocą mnożenia pisemnego). '''Teraz ty''': Spróbuj zamienić ułamek <math>\frac{3}{16}</math> na dziesiętny. Wskazówka: podziel jedno z podanych rozwinięć przez 2. }} === Trzy postacie jednego ułamka === Omówiliśmy już trzy postacie ułamków: * '''ułamki zwykłe''' - forma <math>\frac{a}{b}</math>, * '''liczby mieszane''' - forma <math>a\frac{b}{c}</math>, * '''ułamki dziesiętne''' - np. 0,8; 38,592. Te formy mogą reprezentować tę samą liczbę. Rozważmy np. <math>\frac{9}{5}</math>. Łatwo zauważyć, że <math>\frac{9}{5}=1\frac{4}{5}</math>. Zarazem możemy to wyrazić jako 1,8. Wszystkie te wyniki są równe! Niektóre ułamki nie posiadają liczby mieszanej, bo są na to za małe. Z klasy IV może pamiętasz, że takie ułamki to są '''ułamki właściwe''' (np. <math>\frac{1}{4}=0{,}25</math>) - gdzie licznik jest mniejszy od mianownika. Takie, które możemy przekształcić na liczby mieszane, to '''ułamki niewłaściwe''' (np. nasze <math>\frac{9}{5}</math>), gdzie licznik jest większy od mianownika. === Liczby przeciwne === Liczby przeciwne to takie liczby, który mają przeciwne znaki, ale tę samą wartość. {{Mat:Def |Dla danej liczby <math>a</math>, liczba przeciwna do niej to <math>-a</math>. }} Oznacza to, że liczba przeciwna do 5 to <math>-5</math>, a dla <math>-3</math> to 3. Nie zapisujemy plusa ze zwyczaju. Ponieważ zero nie ma znaku, liczba przeciwna do 0 to nadal 0. Wprowadźmy ważne twierdzenie. Gdy mamy np. 10 zł długu, to aby go spłacić, musimy wziąć 10 zł. Matematycznie możemy to opisać jako <math>(-10)+10</math>. Po spłaceniu zostanie nam 0 zł na koncie: <math>(-10)+10=0</math>. Jak widzisz, -10 i 10 to liczby przeciwne. Gdy je dodajemy ze sobą, to wynik wynosi 0. Może się to wydawać oczywiste, ale warto o tym zapamiętać. {{Mat:Tw |Suma liczby <math>a</math> i liczby do niej przeciwnej <math>-a</math> zawsze wynosi 0. Matematycznie: <math>a+(-a)=0</math> }} === Odwrotność liczby === Odwrotność liczby nie należy mylić z jej przeciwieństwem, choć brzmią podobnie. {{Mat:Def |Odwrotność liczby <math>a</math> jest to <math>\frac{1}{a}</math>. }} Krótka i przyjemna definicja - choć zdradliwa. Bowiem co zrobić w przypadku <math>\frac{3}{5}</math>? A <math>1\frac{2}{3}</math>? A 1,56? {{Mat:Prz |'''Oblicz odwrotność <math>\frac{2}{3}</math>'''. '''Krok po kroku''' Z definicji odwrotność tej liczby to <math>\frac{1}{\frac{2}{3}}</math> - ale nam to mało mówi. Zastanówmy się więc, jak to rozpisać. Ułamek to jest inny sposób na wyrażenie ilorazu. Zatem możemy zapisać: <math>\frac{1}{\frac{2}{3}}=1:\frac{2}{3}</math> Dzielenie ułamków było w klasie V. Jak pewnie wiesz, zamieniamy miejscami licznik i mianownik - a zamiast dzielenia, mnożymy. <math>1:\frac{2}{3}=1\cdot\frac{3}{2}=\frac{3}{2}</math> Tak oto obliczyliśmy odwrotność. '''Na skróty''' O wiele szybszą metodą jest zamienienie licznika z mianownikiem od razu. To działa dla jakiegokolwiek ułamka zwykłego. <math>\frac{2}{3}\longrightarrow\frac{3}{2}</math> Dlatego nazywamy dzielenie ułamków "mnożeniem przez '''odwrotność'''". }} {{Mat:Prz |'''Oblicz odwrotność <math>1\frac{4}{5}</math>'''. Wiesz już jak: * [[#Przedstawianie liczb mieszanych w postaci ułamków zwykłych|zamieniać liczbę mieszaną na ułamek niewłaściwy]], * szybko obliczać odwrotność ułamka zwykłego. Tylko to potrzeba do obliczenia odwrotności liczby mieszanej. Zobacz: <math>1\frac{4}{5}=\frac{1\cdot5+4}{5}=\frac{9}{5}</math> Obliczamy odwrotność: <math>\frac{9}{5}\longrightarrow\frac{5}{9}</math> }} {{Mat:Prz |'''Oblicz odwrotność 2,84'''. Powinieneś już wiedzieć, [[#Przedstawianie ułamków dziesiętnych w postaci ułamków zwykłych i odwrotnie|jak zamienić ułamek dziesiętny na ułamek zwykły]]. Zatem nie będziemy przedstawiali elaboratu dot. tej zamiany. <math>2{,}84=2+\frac{84}{100}=2+\frac{21}{25}=\frac{50+21}{25}=\frac{71}{25}</math> Odwrotność to: <math>\frac{71}{25}\longrightarrow\frac{25}{71}</math> }} Czy zastanawiałeś się, co otrzymamy, gdy wymnożymy ze sobą dwie liczby odwrotne względem siebie? Otóż mają w sobie ważną własność, opisaną w twierdzeniu: {{Mat:Tw |Iloczyn liczby <math>a</math> i jej odwrotności <math>\frac{1}{a}</math> zawsze wynosi 1. Matematycznie: <math>a\cdot\frac{1}{a}=1</math> }} Prawdziwość stwierdzenia można sprawdzić na przykładach liczbowych. Np. <math>5\cdot\frac{1}{5}=\frac{5}{1}\cdot\frac{1}{5}=\frac{5}{5}=1</math>. Pełny dowód możesz znaleźć [[Matematyka dla ostatnich klas szkoły podstawowej/Rodzaje liczb/Dowód twierdzenia o odwrotności|tutaj]], zalecamy go przeczytać po przerobieniu działu III. === Praca z osią liczbową i obliczanie podziałki === Oś liczbową już miałeś w klasie IV, ale warto przypomnić sobie najważniejsze pojęcia związane z nią. Szczegółowo omówimy inne właściwości osi w temacie [[Matematyka dla ostatnich klas szkoły podstawowej/Oś liczbowa|I.4]]. '''Oś liczbowa''' to prosta, na której zaznaczona jest stała jednostka długości - '''podziałka''' oraz kierunek wzrostu liczb. Liczbę odpowiadającą danemu punktowi na osi liczbowej nazywamy jego '''współrzędną'''. Najprostszym przykładem osi liczbowej jest taka o podziałce równej 1. Poniżej przedstawiono oś liczbową z wyraźnie zaznaczoną podziałką. [[Plik:Oś liczbowa.svg|400px|bezramki|centruj]] {{Mat:Prz |'''Oblicz długość odcinka jednostkowego dla osi liczbowej narysowanej poniżej. Następnie znajdź współrzędną punktu A.''' [[Plik:Przykład zadanie oś liczbowa.svg|300px|bezramki|centruj]] '''Krok po kroku''' * Policz ilość '''odstępów''' (przestrzeni między kreskami) między 3 a 11. Jest ich pięć. Dlaczego liczymy odstępy? Ponieważ odcinek między punktem 3 i 11 to wielokrotność odcinka jednostkowego - ilość odstępów to ile razy ta podziałka występuje. * Oblicz różnicę podanych punktów: <math>11-3=8</math>. * Podziel różnicę przez ilość odstępów: <math>\frac{8}{5}=1{,}6</math>. Długość podziałki wynosi 1,6. {{Hr}} Punkt A jest oddalony o 3 odcinki jednostkowe od liczby 3. Zatem od liczby 3 dzieli go różnica <math>3\cdot1{,}6</math>. Więc: <math>3+3\cdot1{,}6=3+4{,}8=7{,}8</math> Zatem współrzędna punktu A wynosi 7,8. '''Na skróty''' Jeżeli punkt do wyznaczenia jest bliżej drugiej znanej współrzędnej, warto '''odjąć''' ilość podziałek dzielących punkt a tą współrzędną. Dla powyższego przykładu, można by było obliczyć, że A znajduje się o 2 podziałki na lewo od 11. Zatem: <math>11-2\cdot1{,}6=11-3{,}2=7{,}8</math> }} {{Mat:Ciek | Oś liczbowa to '''jednowymiarowy''' układ współrzędnych - to znaczy, że można iść tylko wg jednego kierunku. Dwuwymiarowy układ współrzędnych poznasz w temacie [[Matematyka dla ostatnich klas szkoły podstawowej/Współrzędne|VI.9]], a trój- i wielowymiarowe układy poznasz o wiele później. }} === Porównywanie liczb ujemnych === Najprościej wytłumaczyć liczby ujemne na przykładzie '''temperatury'''. Która temperatura jest zimniejsza: -30°C, czy -3°C? Wiadomo, że -30 - zatem jest mniejsze. Tak samo działa porównywanie liczb ujemnych. Warto wspomnieć, iż przy porównaniu liczb o różnych znakach, liczba dodatnia zawsze będzie większa. {{Mat:Prz |'''Która liczba jest większa: -28 czy -21?''' Wyobraź sobie oś liczbową. -21 jest bliższe zera niż -28. -21 jest zatem '''większe'''. <math>-28<-21</math> }} === Porównywanie ułamków === ==== Ułamki dziesiętne ==== Aby porównać dwa ułamki dziesiętne, sprawdzamy kolejno każdy rząd cyfr (setki, dziesiątki, jedności, części dziesiętne, części setne) póki nie otrzymamy cyfry większej lub mniejszej. {{Mat:Prz |'''Porównaj ułamki dziesiętne 3,581 i 3,5817.''' Warto zapisać 3,581 jako 3,5810. Wtedy możemy porównać tę samą ilość cyfr. '''Krok po kroku''' * Cyfra jedności wynosi dla obu: 3. * Część dziesiętna: 5. * Część setna: 8. * Część tysięczna: 1. * Część dziesięcio-tysięczna: dla 3,581 - 0, dla 3,5817 - 7. Część dziesięcio-tysięczna, czyli pierwsza różna cyfra porównywanych ułamków, jest większa dla 3,5817. Zatem: <math>3{,}581<3{,}5817</math> '''Na skróty''' Widać, że każdy z ułamków ma część wspólną 3,581. Zapisz 3,581 jako 3,5810. Porównaj pierwszą cyfrę, która nie jest dla obu wspólna. 0 < 7, więc 3,581 < 3,5817. }} ==== Ułamki zwykłe ==== Najlepiej znaną, a zarazem najbardziej ''szkolną'' metodą porównywania ułamków zwykłych jest sprowadzanie ich do wspólnego mianownika. Istnieje również inna. {{Mat:Prz |'''Porównaj ułamki <math>\frac{3}{8}</math> i <math>\frac{2}{9}</math>'''. '''Krok po kroku''' Przypomnij sobie, jak obliczyć wspólny mianownik dwóch ułamków. Czy znasz najmniejszą wspólną wielokrotność? <math>\text{NWW}(8,9)=2\cdot2\cdot2\cdot3\cdot3=72</math> Rozszerzamy ułamki przez odpowiednie liczby: <math>\frac{3}{8}=\frac{3\cdot9}{8\cdot9}=\frac{27}{72}</math> <math>\frac{2}{9}=\frac{2\cdot8}{9\cdot8}=\frac{16}{72}</math> Ułamek, który ma '''mniejszy''' licznik jest zarazem '''mniejszym ułamkiem'''. <math>\frac{27}{72}>\frac{16}{72}</math> <math>\frac{3}{8}>\frac{2}{9}</math> '''Na skróty''' Czy wiesz, że podczas porównywania ułamków można je sprowadzić do najmniejszego wspólnego licznika? Zauważ, że <math>\text{NWW}(2,3)=6</math> - co jest o wiele łatwiej obliczyć. Przekształcając: <math>\frac{3\cdot2}{8\cdot2}=\frac{6}{16}</math> <math>\frac{2\cdot3}{9\cdot3}=\frac{6}{27}</math> Ułamek, który ma '''większy mianownik''' jest zarazem mniejszym ułamkiem. Dlaczego? Ponieważ całość jest podzielona na więcej części. Gdy masz pizzę podzieloną na 8 kawałków i bierzesz trzy, to nie to samo, co wtedy, gdy masz pizzę podzieloną na 4 kawałki i nadal bierzesz 3. <math>\frac{6}{16}>\frac{6}{27}</math> <math>\frac{3}{8}>\frac{2}{9}</math> }} ==== Ułamki zwykłe i dziesiętne ==== Korzystamy z nieco innego podejścia przy porównywaniu dwóch ułamków różnego rodzaju. {{Mat:Prz |'''Porównaj liczby <math>3\frac{1}{7}</math> i 4,1.''' Liczby całych się różnią: <math>3 < 4</math> Zatem 4,1 jest większe. W przypadku dwóch liczb o różnej ilości całych, porównuj tylko całe. }} {{Mat:Prz |'''Porównaj liczby <math>3\frac{2}{3}</math> i 3,68.''' '''Krok po kroku''' Ilość całych jest taka sama w obu liczbach. Ponieważ <math>3\frac{2}{3}</math> jest ułamkiem okresowym (o których dowiesz się w I.2), zamieniamy 3,68 na ułamek zwykły. <math>3{,}68=3\frac{68}{100}=3+\frac{17\cdot4}{25\cdot4}=3\frac{17}{25}</math> Obie liczby mają tę samą liczbę całości, więc porównujemy części ułamkowe: <math>\frac{2}{3}</math> oraz <math>\frac{17}{25}</math>. Korzystając z techniki wspólnego licznika: <math>\frac{2}{3}=\frac{2\cdot17}{3\cdot17}=\frac{34}{51}</math> <math>\frac{17}{25}=\frac{17\cdot2}{25\cdot2}=\frac{34}{50}</math> <math>\frac{34}{51}<\frac{34}{50}</math> Część ułamkowa 3,68 jest większa, zatem: <math>3\frac{2}{3}<3{,}68</math> }} == Zadania == '''1.''' Wykaż, że następujące liczby są wymierne: <ol type="a"> <li>7</li> <li><math>4\frac{1}{2}</math></li> <li>-2,5</li> <li>0</li> <li>0,8</li> </ol> '''*2.''' Przeczytaj definicję pierwiastka z ciekawostki. {{Mat:Def |CIEKAWOSTKA|Pierwiastek z liczby <math>x</math> to taka liczba, która podniesiona do kwadratu (pomnożona przez siebie) wynosi <math>x</math>. Pierwiastek z <math>x</math> zapisujemy jako <math>\sqrt{x}</math>. }} Czy <math>\sqrt{2}</math> jest liczbą wymierną? Uzasadnij. '''3.''' Określ, które z tych liczb są: <ol type="a"> <li>naturalne,</li> <li>całkowite.</li> {{Center |1; -5; 0; 24,482; <math>\frac{1}{2}</math>; 4; <math>3\frac{2}{7}</math>; <math>-8\frac{2}{5}</math>; 291; -6920; -0,826. }} 5h0mz4hqt0uvyqgyjp1i19sgiyurzco 559845 559844 2026-10-22T15:39:58Z YxiCode 34510 /* Odwrotność liczby */ Wazny warunek 559845 wikitext text/x-wiki == Teoria == Liczby możemy uporządkować w zbiory. Dotychczasowo posługiwaliśmy się m.in.: liczbami dodatnimi, liczbami ujemnymi, ułamkami zwykłymi i dziesiętnymi. Każde z tych znajdują swoje miejsce w jednym ze zbiorów: {{Mat:Def|DEFINICJE |* zbiór '''liczb naturalnych''' - np. 0, 1, 2, 3, 4, 5, ... * zbiór '''liczb całkowitych''' - np. ..., -3, -2, -1, 0, 1, 2, 3, ... * zbiór '''liczb wymiernych''' - zbiór wszystkich liczb, które można przedstawić w postaci ułamka zwykłego <math>\frac{p}{q}</math>, gdzie <math>p</math> i <math>q</math> to liczby całkowite, a <math>q</math> jest różne od zera (<math>q\neq0</math>). }} Każda liczba naturalna jest zarazem liczbą całkowitą, jak i wymierną. Każda liczba całkowita jest liczbą wymierną. Liczbami wymiernymi z definicji są wszystkie ułamki zwykłe i dziesiętne, a również liczby mieszane. === Jak wykazać, że liczba jest wymierna? === Definicja liczby wymiernej wskazuje na to, że aby uzasadnić wymierność liczby, należy przedstawić ją w postaci ułamka zwykłego. Rozważmy liczbę '''3'''. {{Mat:Prz |'''Wykaż, że liczba 3 jest wymierna.''' Liczby całkowite, przedstawione jako ułamek zwykły, mają mianownik 1. <math>3=\frac{3}{1}</math> 3 przedstawiliśmy jako ułamek zwykły, zatem jest to liczba wymierna. }} === Przedstawianie liczb mieszanych w postaci ułamków zwykłych === Przypomnij sobie z klasy IV jak zamieniamy liczby mieszane na ułamki niewłaściwe. {{Mat:Prz |'''Zamień <math>4\frac{1}{4}</math> na ułamek zwykły.''' '''Krok po kroku''' Rozdzielamy liczbę mieszaną na sumę liczby całkowitej i części ułamkowej. Zamieniamy liczbę całkowitą na ułamek o mianowniku 1. <math>4\frac{1}{4}=4+\frac{1}{4}=\frac{4}{1}+\frac{1}{4}</math> Wiemy, że aby dodać do siebie ułamki, należy je sprowadzić do wspólnego mianownika. Tym mianownikiem jest 4. <math>\frac{4\cdot4}{4}+\frac{1}{4}=\frac{16}{4}+\frac{1}{4}=\frac{16+1}{4}=\frac{17}{4}</math> <math>4\frac{1}{4}</math> w postaci ułamka zwykłego to <math>\frac{17}{4}</math>. '''Na skróty''' Zauważ, że <math>17=4\cdot4+1</math>. Możemy uogólnić regułę opisaną powyżej. Liczby mieszane to takie liczby, które zapisujemy w formie <math>a\frac{b}{c}</math>, gdzie <math>a</math> jest liczbą całkowitą, <math>b</math> liczbą całkowitą nieujemną oraz <math>c</math> liczbą całkowitą dodatnią, przy czym <math>b<c</math>. Aby zapisać taką liczbę w postaci ułamka zwykłego, możemy zastosować wzór: <math>a\frac{b}{c}=\frac{a\cdot c+b}{c}</math>. Pełne przekształcenie algebraiczne, które zalecamy zobaczyć '''po''' opanowaniu działu III, możesz zobaczyć [[Matematyka dla ostatnich klas szkoły podstawowej/Rodzaje liczb/Zamiana liczb mieszanych|tutaj]]. '''''Uwaga'''''. Ten wzór działa tylko dla liczb mieszanych nieujemnych. <math>4\frac{1}{4}=\frac{4\cdot4+1}{4}=\frac{16+1}{4}=\frac{17}{4}</math> }} Przy zamianie ujemnych liczb mieszanych musimy pamiętać, że minus dotyczy całej liczby. {{Mat:Prz |'''Zamień <math>-3\frac{2}{7}</math> na ułamek zwykły.''' Skorzystamy tu z metody ''na skróty'', jednocześnie podkreślając to, że minus dotyczy całego ułamka. <math>-3\frac{2}{7}=-\left(\frac{3\cdot7+2}{7}\right)=-\left(\frac{21+2}{7}\right)</math> <math>=-\frac{23}{7}</math> }} === Przedstawianie ułamków dziesiętnych w postaci ułamków zwykłych i odwrotnie === Ze wcześniejszych klas zapewne pamiętasz, że ułamki dziesiętne składają się z części przed i po przecinkiem. Po przecinku znajdują się części kolejno: dziesiętne, setne, tysięczne, dziesięcio-tysięczne. To są ułamki zwykłe o mianowniku: 10, 100, 1000, 10 000. Zatem aby zamienić ułamek dziesiętny na ułamek zwykły, należy te części dziesiętne rozpisać. {{Mat:Prz |'''Zamień 0,36 na ułamek zwykły.''' '''Krok po kroku''' Zauważ, że 0,36 to suma części dziesiętnych i setnych: <math>0{,}36=0{,}30+0{,}06</math> Zero na końcu ułamka dziesiętnego nie zmienia jego wartość. Zatem <math>0{,}36=\frac{3}{10}+\frac{6}{100}=\frac{30}{100}+\frac{6}{100}=\frac{36}{100}</math> Warto jest skrócić 36 i 100. W V klasie omawialiśmy NWD i NWW - aby skrócić ułamek, należy znaleźć NWD(36, 100). Nie będziemy tutaj zapisywać obliczeń. Jeżeli potrzebujesz powtórzyć wyznaczanie NWD, zajrzyj do tematu z klasy VIII: [[Matematyka dla ostatnich klas szkoły podstawowej/Postać dziesiętna liczb wymiernych|IX.2]]. Nie bój się, że to VIII - większość materiału powinna być Ci znana z klas młodszych. <math>\text{NWD}(36,100)=4</math> <math>\frac{36}{100}=\frac{4\cdot9}{4\cdot25}=\frac{9}{25}</math> '''Na skróty''' Można od razu zamienić taką liczbę na ułamek zwykły postępując wg kroków: # Określ, ile jest cyfr po przecinku. # Napisz w mianowniku 1, a potem tyle samo zer, ile jest cyfr. # W liczniku zapisz cyfry ułamka. Spróbujmy tą metodą obliczyć znowu 0,36. # Są 2 cyfry po przecinku. # W mianowniku piszemy 1 i dwa zera - 100. # Cyfry ułamka to 36. Ułamek zwykły to <math>\frac{36}{100}</math>. Skracanie wykonuj tak samo jak w samouczku "Krok po kroku". }} Jeżeli przed przecinkiem zamiast zera jest jakaś inna liczba, wystarczy ją przepisać i rozważyć liczbę mieszaną: 1,5 możemy zamienić na <math>1\frac{5}{10}</math>. Teraz rozważmy zamianę odwrotną - ułamek zwykły na ułamek dziesiętny. W zależności od ułamka, potrzebujemy różnych metod. Drugą z nich, a zarazem uniwersalną omówimy w lekcji [[Matematyka dla ostatnich klas szkoły podstawowej/Postać dziesiętna liczb wymiernych|I.2]]. {{Mat:Prz |'''Zamień <math>\frac{5}{8}</math> na ułamek dziesiętny.''' '''Krok po kroku''' Zauważ, że możesz zapisać jedną z potęg liczby 10 jako iloczyn 8 i jakiejś innej liczby. Jest to m.in. 1000. Aby zobaczyć, jak obliczać która liczba pasuje do pewnej potęgi 10, zobacz [[Matematyka dla ostatnich klas szkoły podstawowej/Rodzaje liczb/Potęgi liczby 10|tutaj]] (wymagana wiedza z [[Matematyka dla ostatnich klas szkoły podstawowej/Potęgowanie iloczynów i ilorazów|II.4]]). <math>1000=8\cdot125</math> Skoro tak, to należy rozszerzyć ułamek (klasa IV), mnożąc obie liczby przez 125. <math>\frac{5}{8}=\frac{5\cdot125}{8\cdot125}=\frac{625}{1000}=0{,}625</math> Jeżeli nie rozumiesz ostatniego kroku, przeczytaj ponownie poprzednią ramkę. Ogólny schemat: pomnóż mianownik i licznik przez taką liczbę, aby w mianowniku wyszła potęga dziesiątki. Zamień na ułamek dziesiętny zgodnie z procedurą w poprzedniej ramce, ale na odwrót. '''Na skróty''' Wystarczy po prostu zapamiętać najważniejsze ułamki: {{Blok ramkowy | temat = 2 | tytuł = Rozwinięcia dziesiętne wybranych ułamków zwykłych }} <math>\frac{1}{2}=0{,}5</math>&emsp;&emsp;<math>\frac{1}{4}=0{,}25</math>&emsp;&emsp;<math>\frac{1}{5}=0{,}2</math> <math>\frac{1}{8}=0{,}125</math>&emsp;&emsp;<math>\frac{1}{20}=0{,}05</math>&emsp;&emsp;<math>\frac{1}{25}=0{,}04</math> {{Blok ramkowy/Zamknij}} <math>\frac{5}{8}=5\cdot\frac{1}{8}=5\cdot0{,}125=0{,}625</math> (ostatni krok można przeliczyć np. za pomocą mnożenia pisemnego). '''Teraz ty''': Spróbuj zamienić ułamek <math>\frac{3}{16}</math> na dziesiętny. Wskazówka: podziel jedno z podanych rozwinięć przez 2. }} === Trzy postacie jednego ułamka === Omówiliśmy już trzy postacie ułamków: * '''ułamki zwykłe''' - forma <math>\frac{a}{b}</math>, * '''liczby mieszane''' - forma <math>a\frac{b}{c}</math>, * '''ułamki dziesiętne''' - np. 0,8; 38,592. Te formy mogą reprezentować tę samą liczbę. Rozważmy np. <math>\frac{9}{5}</math>. Łatwo zauważyć, że <math>\frac{9}{5}=1\frac{4}{5}</math>. Zarazem możemy to wyrazić jako 1,8. Wszystkie te wyniki są równe! Niektóre ułamki nie posiadają liczby mieszanej, bo są na to za małe. Z klasy IV może pamiętasz, że takie ułamki to są '''ułamki właściwe''' (np. <math>\frac{1}{4}=0{,}25</math>) - gdzie licznik jest mniejszy od mianownika. Takie, które możemy przekształcić na liczby mieszane, to '''ułamki niewłaściwe''' (np. nasze <math>\frac{9}{5}</math>), gdzie licznik jest większy od mianownika. === Liczby przeciwne === Liczby przeciwne to takie liczby, który mają przeciwne znaki, ale tę samą wartość. {{Mat:Def |Dla danej liczby <math>a</math>, liczba przeciwna do niej to <math>-a</math>. }} Oznacza to, że liczba przeciwna do 5 to <math>-5</math>, a dla <math>-3</math> to 3. Nie zapisujemy plusa ze zwyczaju. Ponieważ zero nie ma znaku, liczba przeciwna do 0 to nadal 0. Wprowadźmy ważne twierdzenie. Gdy mamy np. 10 zł długu, to aby go spłacić, musimy wziąć 10 zł. Matematycznie możemy to opisać jako <math>(-10)+10</math>. Po spłaceniu zostanie nam 0 zł na koncie: <math>(-10)+10=0</math>. Jak widzisz, -10 i 10 to liczby przeciwne. Gdy je dodajemy ze sobą, to wynik wynosi 0. Może się to wydawać oczywiste, ale warto o tym zapamiętać. {{Mat:Tw |Suma liczby <math>a</math> i liczby do niej przeciwnej <math>-a</math> zawsze wynosi 0. Matematycznie: <math>a+(-a)=0</math> }} === Odwrotność liczby === Odwrotność liczby nie należy mylić z jej przeciwieństwem, choć brzmią podobnie. {{Mat:Def |Odwrotność liczby <math>a</math> jest to <math>\frac{1}{a}</math>, gdzie <math>a</math> jest różne od zera (<math>a\neq0</math>). }} Omówimy przypadki obliczania odwrotności dla ułamków zwykłych, liczb mieszanych i ułamków dziesiętnych. Pamiętaj, że wg definicji '''nie istnieje odwrotność liczby 0'''. {{Mat:Prz |'''Oblicz odwrotność <math>\frac{2}{3}</math>'''. '''Krok po kroku''' Z definicji odwrotność tej liczby to <math>\frac{1}{\frac{2}{3}}</math> - ale nam to mało mówi. Zastanówmy się więc, jak to rozpisać. Ułamek to jest inny sposób na wyrażenie ilorazu. Zatem możemy zapisać: <math>\frac{1}{\frac{2}{3}}=1:\frac{2}{3}</math> Dzielenie ułamków było w klasie V. Jak pewnie wiesz, zamieniamy miejscami licznik i mianownik - a zamiast dzielenia, mnożymy. <math>1:\frac{2}{3}=1\cdot\frac{3}{2}=\frac{3}{2}</math> Tak oto obliczyliśmy odwrotność. '''Na skróty''' O wiele szybszą metodą jest zamienienie licznika z mianownikiem od razu. To działa dla jakiegokolwiek ułamka zwykłego. <math>\frac{2}{3}\longrightarrow\frac{3}{2}</math> Dlatego nazywamy dzielenie ułamków "mnożeniem przez '''odwrotność'''". }} {{Mat:Prz |'''Oblicz odwrotność <math>1\frac{4}{5}</math>'''. Wiesz już jak: * [[#Przedstawianie liczb mieszanych w postaci ułamków zwykłych|zamieniać liczbę mieszaną na ułamek niewłaściwy]], * szybko obliczać odwrotność ułamka zwykłego. Tylko to potrzeba do obliczenia odwrotności liczby mieszanej. Zobacz: <math>1\frac{4}{5}=\frac{1\cdot5+4}{5}=\frac{9}{5}</math> Obliczamy odwrotność: <math>\frac{9}{5}\longrightarrow\frac{5}{9}</math> }} {{Mat:Prz |'''Oblicz odwrotność 2,84'''. Powinieneś już wiedzieć, [[#Przedstawianie ułamków dziesiętnych w postaci ułamków zwykłych i odwrotnie|jak zamienić ułamek dziesiętny na ułamek zwykły]]. Zatem nie będziemy przedstawiali elaboratu dot. tej zamiany. <math>2{,}84=2+\frac{84}{100}=2+\frac{21}{25}=\frac{50+21}{25}=\frac{71}{25}</math> Odwrotność to: <math>\frac{71}{25}\longrightarrow\frac{25}{71}</math> }} Czy zastanawiałeś się, co otrzymamy, gdy wymnożymy ze sobą dwie liczby odwrotne względem siebie? Otóż mają w sobie ważną własność, opisaną w twierdzeniu: {{Mat:Tw |Iloczyn liczby <math>a</math> i jej odwrotności <math>\frac{1}{a}</math>, gdzie <math>a\neq0</math>, zawsze wynosi 1. Matematycznie: <math>a\cdot\frac{1}{a}=1</math> }} Prawdziwość stwierdzenia można sprawdzić na przykładach liczbowych. Np. <math>5\cdot\frac{1}{5}=\frac{5}{1}\cdot\frac{1}{5}=\frac{5}{5}=1</math>. Pełny dowód możesz znaleźć [[Matematyka dla ostatnich klas szkoły podstawowej/Rodzaje liczb/Dowód twierdzenia o odwrotności|tutaj]], zalecamy go przeczytać po przerobieniu działu III. === Praca z osią liczbową i obliczanie podziałki === Oś liczbową już miałeś w klasie IV, ale warto przypomnić sobie najważniejsze pojęcia związane z nią. Szczegółowo omówimy inne właściwości osi w temacie [[Matematyka dla ostatnich klas szkoły podstawowej/Oś liczbowa|I.4]]. '''Oś liczbowa''' to prosta, na której zaznaczona jest stała jednostka długości - '''podziałka''' oraz kierunek wzrostu liczb. Liczbę odpowiadającą danemu punktowi na osi liczbowej nazywamy jego '''współrzędną'''. Najprostszym przykładem osi liczbowej jest taka o podziałce równej 1. Poniżej przedstawiono oś liczbową z wyraźnie zaznaczoną podziałką. [[Plik:Oś liczbowa.svg|400px|bezramki|centruj]] {{Mat:Prz |'''Oblicz długość odcinka jednostkowego dla osi liczbowej narysowanej poniżej. Następnie znajdź współrzędną punktu A.''' [[Plik:Przykład zadanie oś liczbowa.svg|300px|bezramki|centruj]] '''Krok po kroku''' * Policz ilość '''odstępów''' (przestrzeni między kreskami) między 3 a 11. Jest ich pięć. Dlaczego liczymy odstępy? Ponieważ odcinek między punktem 3 i 11 to wielokrotność odcinka jednostkowego - ilość odstępów to ile razy ta podziałka występuje. * Oblicz różnicę podanych punktów: <math>11-3=8</math>. * Podziel różnicę przez ilość odstępów: <math>\frac{8}{5}=1{,}6</math>. Długość podziałki wynosi 1,6. {{Hr}} Punkt A jest oddalony o 3 odcinki jednostkowe od liczby 3. Zatem od liczby 3 dzieli go różnica <math>3\cdot1{,}6</math>. Więc: <math>3+3\cdot1{,}6=3+4{,}8=7{,}8</math> Zatem współrzędna punktu A wynosi 7,8. '''Na skróty''' Jeżeli punkt do wyznaczenia jest bliżej drugiej znanej współrzędnej, warto '''odjąć''' ilość podziałek dzielących punkt a tą współrzędną. Dla powyższego przykładu, można by było obliczyć, że A znajduje się o 2 podziałki na lewo od 11. Zatem: <math>11-2\cdot1{,}6=11-3{,}2=7{,}8</math> }} {{Mat:Ciek | Oś liczbowa to '''jednowymiarowy''' układ współrzędnych - to znaczy, że można iść tylko wg jednego kierunku. Dwuwymiarowy układ współrzędnych poznasz w temacie [[Matematyka dla ostatnich klas szkoły podstawowej/Współrzędne|VI.9]], a trój- i wielowymiarowe układy poznasz o wiele później. }} === Porównywanie liczb ujemnych === Najprościej wytłumaczyć liczby ujemne na przykładzie '''temperatury'''. Która temperatura jest zimniejsza: -30°C, czy -3°C? Wiadomo, że -30 - zatem jest mniejsze. Tak samo działa porównywanie liczb ujemnych. Warto wspomnieć, iż przy porównaniu liczb o różnych znakach, liczba dodatnia zawsze będzie większa. {{Mat:Prz |'''Która liczba jest większa: -28 czy -21?''' Wyobraź sobie oś liczbową. -21 jest bliższe zera niż -28. -21 jest zatem '''większe'''. <math>-28<-21</math> }} === Porównywanie ułamków === ==== Ułamki dziesiętne ==== Aby porównać dwa ułamki dziesiętne, sprawdzamy kolejno każdy rząd cyfr (setki, dziesiątki, jedności, części dziesiętne, części setne) póki nie otrzymamy cyfry większej lub mniejszej. {{Mat:Prz |'''Porównaj ułamki dziesiętne 3,581 i 3,5817.''' Warto zapisać 3,581 jako 3,5810. Wtedy możemy porównać tę samą ilość cyfr. '''Krok po kroku''' * Cyfra jedności wynosi dla obu: 3. * Część dziesiętna: 5. * Część setna: 8. * Część tysięczna: 1. * Część dziesięcio-tysięczna: dla 3,581 - 0, dla 3,5817 - 7. Część dziesięcio-tysięczna, czyli pierwsza różna cyfra porównywanych ułamków, jest większa dla 3,5817. Zatem: <math>3{,}581<3{,}5817</math> '''Na skróty''' Widać, że każdy z ułamków ma część wspólną 3,581. Zapisz 3,581 jako 3,5810. Porównaj pierwszą cyfrę, która nie jest dla obu wspólna. 0 < 7, więc 3,581 < 3,5817. }} ==== Ułamki zwykłe ==== Najlepiej znaną, a zarazem najbardziej ''szkolną'' metodą porównywania ułamków zwykłych jest sprowadzanie ich do wspólnego mianownika. Istnieje również inna. {{Mat:Prz |'''Porównaj ułamki <math>\frac{3}{8}</math> i <math>\frac{2}{9}</math>'''. '''Krok po kroku''' Przypomnij sobie, jak obliczyć wspólny mianownik dwóch ułamków. Czy znasz najmniejszą wspólną wielokrotność? <math>\text{NWW}(8,9)=2\cdot2\cdot2\cdot3\cdot3=72</math> Rozszerzamy ułamki przez odpowiednie liczby: <math>\frac{3}{8}=\frac{3\cdot9}{8\cdot9}=\frac{27}{72}</math> <math>\frac{2}{9}=\frac{2\cdot8}{9\cdot8}=\frac{16}{72}</math> Ułamek, który ma '''mniejszy''' licznik jest zarazem '''mniejszym ułamkiem'''. <math>\frac{27}{72}>\frac{16}{72}</math> <math>\frac{3}{8}>\frac{2}{9}</math> '''Na skróty''' Czy wiesz, że podczas porównywania ułamków można je sprowadzić do najmniejszego wspólnego licznika? Zauważ, że <math>\text{NWW}(2,3)=6</math> - co jest o wiele łatwiej obliczyć. Przekształcając: <math>\frac{3\cdot2}{8\cdot2}=\frac{6}{16}</math> <math>\frac{2\cdot3}{9\cdot3}=\frac{6}{27}</math> Ułamek, który ma '''większy mianownik''' jest zarazem mniejszym ułamkiem. Dlaczego? Ponieważ całość jest podzielona na więcej części. Gdy masz pizzę podzieloną na 8 kawałków i bierzesz trzy, to nie to samo, co wtedy, gdy masz pizzę podzieloną na 4 kawałki i nadal bierzesz 3. <math>\frac{6}{16}>\frac{6}{27}</math> <math>\frac{3}{8}>\frac{2}{9}</math> }} ==== Ułamki zwykłe i dziesiętne ==== Korzystamy z nieco innego podejścia przy porównywaniu dwóch ułamków różnego rodzaju. {{Mat:Prz |'''Porównaj liczby <math>3\frac{1}{7}</math> i 4,1.''' Liczby całych się różnią: <math>3 < 4</math> Zatem 4,1 jest większe. W przypadku dwóch liczb o różnej ilości całych, porównuj tylko całe. }} {{Mat:Prz |'''Porównaj liczby <math>3\frac{2}{3}</math> i 3,68.''' '''Krok po kroku''' Ilość całych jest taka sama w obu liczbach. Ponieważ <math>3\frac{2}{3}</math> jest ułamkiem okresowym (o których dowiesz się w I.2), zamieniamy 3,68 na ułamek zwykły. <math>3{,}68=3\frac{68}{100}=3+\frac{17\cdot4}{25\cdot4}=3\frac{17}{25}</math> Obie liczby mają tę samą liczbę całości, więc porównujemy części ułamkowe: <math>\frac{2}{3}</math> oraz <math>\frac{17}{25}</math>. Korzystając z techniki wspólnego licznika: <math>\frac{2}{3}=\frac{2\cdot17}{3\cdot17}=\frac{34}{51}</math> <math>\frac{17}{25}=\frac{17\cdot2}{25\cdot2}=\frac{34}{50}</math> <math>\frac{34}{51}<\frac{34}{50}</math> Część ułamkowa 3,68 jest większa, zatem: <math>3\frac{2}{3}<3{,}68</math> }} == Zadania == '''1.''' Wykaż, że następujące liczby są wymierne: <ol type="a"> <li>7</li> <li><math>4\frac{1}{2}</math></li> <li>-2,5</li> <li>0</li> <li>0,8</li> </ol> '''*2.''' Przeczytaj definicję pierwiastka z ciekawostki. {{Mat:Def |CIEKAWOSTKA|Pierwiastek z liczby <math>x</math> to taka liczba, która podniesiona do kwadratu (pomnożona przez siebie) wynosi <math>x</math>. Pierwiastek z <math>x</math> zapisujemy jako <math>\sqrt{x}</math>. }} Czy <math>\sqrt{2}</math> jest liczbą wymierną? Uzasadnij. '''3.''' Określ, które z tych liczb są: <ol type="a"> <li>naturalne,</li> <li>całkowite.</li> {{Center |1; -5; 0; 24,482; <math>\frac{1}{2}</math>; 4; <math>3\frac{2}{7}</math>; <math>-8\frac{2}{5}</math>; 291; -6920; -0,826. }} ddnbbs4xfwbix1glu6uc9pcv7cw4t4p 559847 559845 2026-10-22T15:46:42Z YxiCode 34510 /* Liczby przeciwne */ 559847 wikitext text/x-wiki == Teoria == Liczby możemy uporządkować w zbiory. Dotychczasowo posługiwaliśmy się m.in.: liczbami dodatnimi, liczbami ujemnymi, ułamkami zwykłymi i dziesiętnymi. Każde z tych znajdują swoje miejsce w jednym ze zbiorów: {{Mat:Def|DEFINICJE |* zbiór '''liczb naturalnych''' - np. 0, 1, 2, 3, 4, 5, ... * zbiór '''liczb całkowitych''' - np. ..., -3, -2, -1, 0, 1, 2, 3, ... * zbiór '''liczb wymiernych''' - zbiór wszystkich liczb, które można przedstawić w postaci ułamka zwykłego <math>\frac{p}{q}</math>, gdzie <math>p</math> i <math>q</math> to liczby całkowite, a <math>q</math> jest różne od zera (<math>q\neq0</math>). }} Każda liczba naturalna jest zarazem liczbą całkowitą, jak i wymierną. Każda liczba całkowita jest liczbą wymierną. Liczbami wymiernymi z definicji są wszystkie ułamki zwykłe i dziesiętne, a również liczby mieszane. === Jak wykazać, że liczba jest wymierna? === Definicja liczby wymiernej wskazuje na to, że aby uzasadnić wymierność liczby, należy przedstawić ją w postaci ułamka zwykłego. Rozważmy liczbę '''3'''. {{Mat:Prz |'''Wykaż, że liczba 3 jest wymierna.''' Liczby całkowite, przedstawione jako ułamek zwykły, mają mianownik 1. <math>3=\frac{3}{1}</math> 3 przedstawiliśmy jako ułamek zwykły, zatem jest to liczba wymierna. }} === Przedstawianie liczb mieszanych w postaci ułamków zwykłych === Przypomnij sobie z klasy IV jak zamieniamy liczby mieszane na ułamki niewłaściwe. {{Mat:Prz |'''Zamień <math>4\frac{1}{4}</math> na ułamek zwykły.''' '''Krok po kroku''' Rozdzielamy liczbę mieszaną na sumę liczby całkowitej i części ułamkowej. Zamieniamy liczbę całkowitą na ułamek o mianowniku 1. <math>4\frac{1}{4}=4+\frac{1}{4}=\frac{4}{1}+\frac{1}{4}</math> Wiemy, że aby dodać do siebie ułamki, należy je sprowadzić do wspólnego mianownika. Tym mianownikiem jest 4. <math>\frac{4\cdot4}{4}+\frac{1}{4}=\frac{16}{4}+\frac{1}{4}=\frac{16+1}{4}=\frac{17}{4}</math> <math>4\frac{1}{4}</math> w postaci ułamka zwykłego to <math>\frac{17}{4}</math>. '''Na skróty''' Zauważ, że <math>17=4\cdot4+1</math>. Możemy uogólnić regułę opisaną powyżej. Liczby mieszane to takie liczby, które zapisujemy w formie <math>a\frac{b}{c}</math>, gdzie <math>a</math> jest liczbą całkowitą, <math>b</math> liczbą całkowitą nieujemną oraz <math>c</math> liczbą całkowitą dodatnią, przy czym <math>b<c</math>. Aby zapisać taką liczbę w postaci ułamka zwykłego, możemy zastosować wzór: <math>a\frac{b}{c}=\frac{a\cdot c+b}{c}</math>. Pełne przekształcenie algebraiczne, które zalecamy zobaczyć '''po''' opanowaniu działu III, możesz zobaczyć [[Matematyka dla ostatnich klas szkoły podstawowej/Rodzaje liczb/Zamiana liczb mieszanych|tutaj]]. '''''Uwaga'''''. Ten wzór działa tylko dla liczb mieszanych nieujemnych. <math>4\frac{1}{4}=\frac{4\cdot4+1}{4}=\frac{16+1}{4}=\frac{17}{4}</math> }} Przy zamianie ujemnych liczb mieszanych musimy pamiętać, że minus dotyczy całej liczby. {{Mat:Prz |'''Zamień <math>-3\frac{2}{7}</math> na ułamek zwykły.''' Skorzystamy tu z metody ''na skróty'', jednocześnie podkreślając to, że minus dotyczy całego ułamka. <math>-3\frac{2}{7}=-\left(\frac{3\cdot7+2}{7}\right)=-\left(\frac{21+2}{7}\right)</math> <math>=-\frac{23}{7}</math> }} === Przedstawianie ułamków dziesiętnych w postaci ułamków zwykłych i odwrotnie === Ze wcześniejszych klas zapewne pamiętasz, że ułamki dziesiętne składają się z części przed i po przecinkiem. Po przecinku znajdują się części kolejno: dziesiętne, setne, tysięczne, dziesięcio-tysięczne. To są ułamki zwykłe o mianowniku: 10, 100, 1000, 10 000. Zatem aby zamienić ułamek dziesiętny na ułamek zwykły, należy te części dziesiętne rozpisać. {{Mat:Prz |'''Zamień 0,36 na ułamek zwykły.''' '''Krok po kroku''' Zauważ, że 0,36 to suma części dziesiętnych i setnych: <math>0{,}36=0{,}30+0{,}06</math> Zero na końcu ułamka dziesiętnego nie zmienia jego wartość. Zatem <math>0{,}36=\frac{3}{10}+\frac{6}{100}=\frac{30}{100}+\frac{6}{100}=\frac{36}{100}</math> Warto jest skrócić 36 i 100. W V klasie omawialiśmy NWD i NWW - aby skrócić ułamek, należy znaleźć NWD(36, 100). Nie będziemy tutaj zapisywać obliczeń. Jeżeli potrzebujesz powtórzyć wyznaczanie NWD, zajrzyj do tematu z klasy VIII: [[Matematyka dla ostatnich klas szkoły podstawowej/Postać dziesiętna liczb wymiernych|IX.2]]. Nie bój się, że to VIII - większość materiału powinna być Ci znana z klas młodszych. <math>\text{NWD}(36,100)=4</math> <math>\frac{36}{100}=\frac{4\cdot9}{4\cdot25}=\frac{9}{25}</math> '''Na skróty''' Można od razu zamienić taką liczbę na ułamek zwykły postępując wg kroków: # Określ, ile jest cyfr po przecinku. # Napisz w mianowniku 1, a potem tyle samo zer, ile jest cyfr. # W liczniku zapisz cyfry ułamka. Spróbujmy tą metodą obliczyć znowu 0,36. # Są 2 cyfry po przecinku. # W mianowniku piszemy 1 i dwa zera - 100. # Cyfry ułamka to 36. Ułamek zwykły to <math>\frac{36}{100}</math>. Skracanie wykonuj tak samo jak w samouczku "Krok po kroku". }} Jeżeli przed przecinkiem zamiast zera jest jakaś inna liczba, wystarczy ją przepisać i rozważyć liczbę mieszaną: 1,5 możemy zamienić na <math>1\frac{5}{10}</math>. Teraz rozważmy zamianę odwrotną - ułamek zwykły na ułamek dziesiętny. W zależności od ułamka, potrzebujemy różnych metod. Drugą z nich, a zarazem uniwersalną omówimy w lekcji [[Matematyka dla ostatnich klas szkoły podstawowej/Postać dziesiętna liczb wymiernych|I.2]]. {{Mat:Prz |'''Zamień <math>\frac{5}{8}</math> na ułamek dziesiętny.''' '''Krok po kroku''' Zauważ, że możesz zapisać jedną z potęg liczby 10 jako iloczyn 8 i jakiejś innej liczby. Jest to m.in. 1000. Aby zobaczyć, jak obliczać która liczba pasuje do pewnej potęgi 10, zobacz [[Matematyka dla ostatnich klas szkoły podstawowej/Rodzaje liczb/Potęgi liczby 10|tutaj]] (wymagana wiedza z [[Matematyka dla ostatnich klas szkoły podstawowej/Potęgowanie iloczynów i ilorazów|II.4]]). <math>1000=8\cdot125</math> Skoro tak, to należy rozszerzyć ułamek (klasa IV), mnożąc obie liczby przez 125. <math>\frac{5}{8}=\frac{5\cdot125}{8\cdot125}=\frac{625}{1000}=0{,}625</math> Jeżeli nie rozumiesz ostatniego kroku, przeczytaj ponownie poprzednią ramkę. Ogólny schemat: pomnóż mianownik i licznik przez taką liczbę, aby w mianowniku wyszła potęga dziesiątki. Zamień na ułamek dziesiętny zgodnie z procedurą w poprzedniej ramce, ale na odwrót. '''Na skróty''' Wystarczy po prostu zapamiętać najważniejsze ułamki: {{Blok ramkowy | temat = 2 | tytuł = Rozwinięcia dziesiętne wybranych ułamków zwykłych }} <math>\frac{1}{2}=0{,}5</math>&emsp;&emsp;<math>\frac{1}{4}=0{,}25</math>&emsp;&emsp;<math>\frac{1}{5}=0{,}2</math> <math>\frac{1}{8}=0{,}125</math>&emsp;&emsp;<math>\frac{1}{20}=0{,}05</math>&emsp;&emsp;<math>\frac{1}{25}=0{,}04</math> {{Blok ramkowy/Zamknij}} <math>\frac{5}{8}=5\cdot\frac{1}{8}=5\cdot0{,}125=0{,}625</math> (ostatni krok można przeliczyć np. za pomocą mnożenia pisemnego). '''Teraz ty''': Spróbuj zamienić ułamek <math>\frac{3}{16}</math> na dziesiętny. Wskazówka: podziel jedno z podanych rozwinięć przez 2. }} === Trzy postacie jednego ułamka === Omówiliśmy już trzy postacie ułamków: * '''ułamki zwykłe''' - forma <math>\frac{a}{b}</math>, * '''liczby mieszane''' - forma <math>a\frac{b}{c}</math>, * '''ułamki dziesiętne''' - np. 0,8; 38,592. Te formy mogą reprezentować tę samą liczbę. Rozważmy np. <math>\frac{9}{5}</math>. Łatwo zauważyć, że <math>\frac{9}{5}=1\frac{4}{5}</math>. Zarazem możemy to wyrazić jako 1,8. Wszystkie te wyniki są równe! Niektóre ułamki nie posiadają liczby mieszanej, bo są na to za małe. Z klasy IV może pamiętasz, że takie ułamki to są '''ułamki właściwe''' (np. <math>\frac{1}{4}=0{,}25</math>) - gdzie licznik jest mniejszy od mianownika. Takie, które możemy przekształcić na liczby mieszane, to '''ułamki niewłaściwe''' (np. nasze <math>\frac{9}{5}</math>), gdzie licznik jest większy od mianownika. === Liczby przeciwne === Liczby przeciwne to takie liczby, które mają taką samą '''wartość bezwzględną''' (pojęcie omawiane w klasie VI). {{Mat:Def |Dla danej liczby <math>a</math>, liczba przeciwna do niej to <math>-a</math>. }} Oznacza to, że liczba przeciwna do 5 to <math>-5</math>, a dla <math>-3</math> to 3. Nie zapisujemy plusa ze zwyczaju. 0 nie ma znaku, więc liczba przeciwna do 0 to 0. Wprowadźmy ważne twierdzenie. Gdy mamy np. 10 zł długu, to aby go spłacić, musimy wziąć 10 zł. Matematycznie możemy to opisać jako <math>(-10)+10</math>. Po spłaceniu zostanie nam 0 zł na koncie: <math>(-10)+10=0</math>. Jak widzisz, -10 i 10 to liczby przeciwne. Gdy je dodajemy ze sobą, to wynik wynosi 0. Może się to wydawać oczywiste, ale warto o tym zapamiętać. {{Mat:Tw |Suma liczby <math>a</math> i liczby do niej przeciwnej <math>-a</math> zawsze wynosi 0. Matematycznie: <math>a+(-a)=0</math> }} === Odwrotność liczby === Odwrotność liczby nie należy mylić z jej przeciwieństwem, choć brzmią podobnie. {{Mat:Def |Odwrotność liczby <math>a</math> jest to <math>\frac{1}{a}</math>, gdzie <math>a</math> jest różne od zera (<math>a\neq0</math>). }} Omówimy przypadki obliczania odwrotności dla ułamków zwykłych, liczb mieszanych i ułamków dziesiętnych. Pamiętaj, że wg definicji '''nie istnieje odwrotność liczby 0'''. {{Mat:Prz |'''Oblicz odwrotność <math>\frac{2}{3}</math>'''. '''Krok po kroku''' Z definicji odwrotność tej liczby to <math>\frac{1}{\frac{2}{3}}</math> - ale nam to mało mówi. Zastanówmy się więc, jak to rozpisać. Ułamek to jest inny sposób na wyrażenie ilorazu. Zatem możemy zapisać: <math>\frac{1}{\frac{2}{3}}=1:\frac{2}{3}</math> Dzielenie ułamków było w klasie V. Jak pewnie wiesz, zamieniamy miejscami licznik i mianownik - a zamiast dzielenia, mnożymy. <math>1:\frac{2}{3}=1\cdot\frac{3}{2}=\frac{3}{2}</math> Tak oto obliczyliśmy odwrotność. '''Na skróty''' O wiele szybszą metodą jest zamienienie licznika z mianownikiem od razu. To działa dla jakiegokolwiek ułamka zwykłego. <math>\frac{2}{3}\longrightarrow\frac{3}{2}</math> Dlatego nazywamy dzielenie ułamków "mnożeniem przez '''odwrotność'''". }} {{Mat:Prz |'''Oblicz odwrotność <math>1\frac{4}{5}</math>'''. Wiesz już jak: * [[#Przedstawianie liczb mieszanych w postaci ułamków zwykłych|zamieniać liczbę mieszaną na ułamek niewłaściwy]], * szybko obliczać odwrotność ułamka zwykłego. Tylko to potrzeba do obliczenia odwrotności liczby mieszanej. Zobacz: <math>1\frac{4}{5}=\frac{1\cdot5+4}{5}=\frac{9}{5}</math> Obliczamy odwrotność: <math>\frac{9}{5}\longrightarrow\frac{5}{9}</math> }} {{Mat:Prz |'''Oblicz odwrotność 2,84'''. Powinieneś już wiedzieć, [[#Przedstawianie ułamków dziesiętnych w postaci ułamków zwykłych i odwrotnie|jak zamienić ułamek dziesiętny na ułamek zwykły]]. Zatem nie będziemy przedstawiali elaboratu dot. tej zamiany. <math>2{,}84=2+\frac{84}{100}=2+\frac{21}{25}=\frac{50+21}{25}=\frac{71}{25}</math> Odwrotność to: <math>\frac{71}{25}\longrightarrow\frac{25}{71}</math> }} Czy zastanawiałeś się, co otrzymamy, gdy wymnożymy ze sobą dwie liczby odwrotne względem siebie? Otóż mają w sobie ważną własność, opisaną w twierdzeniu: {{Mat:Tw |Iloczyn liczby <math>a</math> i jej odwrotności <math>\frac{1}{a}</math>, gdzie <math>a\neq0</math>, zawsze wynosi 1. Matematycznie: <math>a\cdot\frac{1}{a}=1</math> }} Prawdziwość stwierdzenia można sprawdzić na przykładach liczbowych. Np. <math>5\cdot\frac{1}{5}=\frac{5}{1}\cdot\frac{1}{5}=\frac{5}{5}=1</math>. Pełny dowód możesz znaleźć [[Matematyka dla ostatnich klas szkoły podstawowej/Rodzaje liczb/Dowód twierdzenia o odwrotności|tutaj]], zalecamy go przeczytać po przerobieniu działu III. === Praca z osią liczbową i obliczanie podziałki === Oś liczbową już miałeś w klasie IV, ale warto przypomnić sobie najważniejsze pojęcia związane z nią. Szczegółowo omówimy inne właściwości osi w temacie [[Matematyka dla ostatnich klas szkoły podstawowej/Oś liczbowa|I.4]]. '''Oś liczbowa''' to prosta, na której zaznaczona jest stała jednostka długości - '''podziałka''' oraz kierunek wzrostu liczb. Liczbę odpowiadającą danemu punktowi na osi liczbowej nazywamy jego '''współrzędną'''. Najprostszym przykładem osi liczbowej jest taka o podziałce równej 1. Poniżej przedstawiono oś liczbową z wyraźnie zaznaczoną podziałką. [[Plik:Oś liczbowa.svg|400px|bezramki|centruj]] {{Mat:Prz |'''Oblicz długość odcinka jednostkowego dla osi liczbowej narysowanej poniżej. Następnie znajdź współrzędną punktu A.''' [[Plik:Przykład zadanie oś liczbowa.svg|300px|bezramki|centruj]] '''Krok po kroku''' * Policz ilość '''odstępów''' (przestrzeni między kreskami) między 3 a 11. Jest ich pięć. Dlaczego liczymy odstępy? Ponieważ odcinek między punktem 3 i 11 to wielokrotność odcinka jednostkowego - ilość odstępów to ile razy ta podziałka występuje. * Oblicz różnicę podanych punktów: <math>11-3=8</math>. * Podziel różnicę przez ilość odstępów: <math>\frac{8}{5}=1{,}6</math>. Długość podziałki wynosi 1,6. {{Hr}} Punkt A jest oddalony o 3 odcinki jednostkowe od liczby 3. Zatem od liczby 3 dzieli go różnica <math>3\cdot1{,}6</math>. Więc: <math>3+3\cdot1{,}6=3+4{,}8=7{,}8</math> Zatem współrzędna punktu A wynosi 7,8. '''Na skróty''' Jeżeli punkt do wyznaczenia jest bliżej drugiej znanej współrzędnej, warto '''odjąć''' ilość podziałek dzielących punkt a tą współrzędną. Dla powyższego przykładu, można by było obliczyć, że A znajduje się o 2 podziałki na lewo od 11. Zatem: <math>11-2\cdot1{,}6=11-3{,}2=7{,}8</math> }} {{Mat:Ciek | Oś liczbowa to '''jednowymiarowy''' układ współrzędnych - to znaczy, że można iść tylko wg jednego kierunku. Dwuwymiarowy układ współrzędnych poznasz w temacie [[Matematyka dla ostatnich klas szkoły podstawowej/Współrzędne|VI.9]], a trój- i wielowymiarowe układy poznasz o wiele później. }} === Porównywanie liczb ujemnych === Najprościej wytłumaczyć liczby ujemne na przykładzie '''temperatury'''. Która temperatura jest zimniejsza: -30°C, czy -3°C? Wiadomo, że -30 - zatem jest mniejsze. Tak samo działa porównywanie liczb ujemnych. Warto wspomnieć, iż przy porównaniu liczb o różnych znakach, liczba dodatnia zawsze będzie większa. {{Mat:Prz |'''Która liczba jest większa: -28 czy -21?''' Wyobraź sobie oś liczbową. -21 jest bliższe zera niż -28. -21 jest zatem '''większe'''. <math>-28<-21</math> }} === Porównywanie ułamków === ==== Ułamki dziesiętne ==== Aby porównać dwa ułamki dziesiętne, sprawdzamy kolejno każdy rząd cyfr (setki, dziesiątki, jedności, części dziesiętne, części setne) póki nie otrzymamy cyfry większej lub mniejszej. {{Mat:Prz |'''Porównaj ułamki dziesiętne 3,581 i 3,5817.''' Warto zapisać 3,581 jako 3,5810. Wtedy możemy porównać tę samą ilość cyfr. '''Krok po kroku''' * Cyfra jedności wynosi dla obu: 3. * Część dziesiętna: 5. * Część setna: 8. * Część tysięczna: 1. * Część dziesięcio-tysięczna: dla 3,581 - 0, dla 3,5817 - 7. Część dziesięcio-tysięczna, czyli pierwsza różna cyfra porównywanych ułamków, jest większa dla 3,5817. Zatem: <math>3{,}581<3{,}5817</math> '''Na skróty''' Widać, że każdy z ułamków ma część wspólną 3,581. Zapisz 3,581 jako 3,5810. Porównaj pierwszą cyfrę, która nie jest dla obu wspólna. 0 < 7, więc 3,581 < 3,5817. }} ==== Ułamki zwykłe ==== Najlepiej znaną, a zarazem najbardziej ''szkolną'' metodą porównywania ułamków zwykłych jest sprowadzanie ich do wspólnego mianownika. Istnieje również inna. {{Mat:Prz |'''Porównaj ułamki <math>\frac{3}{8}</math> i <math>\frac{2}{9}</math>'''. '''Krok po kroku''' Przypomnij sobie, jak obliczyć wspólny mianownik dwóch ułamków. Czy znasz najmniejszą wspólną wielokrotność? <math>\text{NWW}(8,9)=2\cdot2\cdot2\cdot3\cdot3=72</math> Rozszerzamy ułamki przez odpowiednie liczby: <math>\frac{3}{8}=\frac{3\cdot9}{8\cdot9}=\frac{27}{72}</math> <math>\frac{2}{9}=\frac{2\cdot8}{9\cdot8}=\frac{16}{72}</math> Ułamek, który ma '''mniejszy''' licznik jest zarazem '''mniejszym ułamkiem'''. <math>\frac{27}{72}>\frac{16}{72}</math> <math>\frac{3}{8}>\frac{2}{9}</math> '''Na skróty''' Czy wiesz, że podczas porównywania ułamków można je sprowadzić do najmniejszego wspólnego licznika? Zauważ, że <math>\text{NWW}(2,3)=6</math> - co jest o wiele łatwiej obliczyć. Przekształcając: <math>\frac{3\cdot2}{8\cdot2}=\frac{6}{16}</math> <math>\frac{2\cdot3}{9\cdot3}=\frac{6}{27}</math> Ułamek, który ma '''większy mianownik''' jest zarazem mniejszym ułamkiem. Dlaczego? Ponieważ całość jest podzielona na więcej części. Gdy masz pizzę podzieloną na 8 kawałków i bierzesz trzy, to nie to samo, co wtedy, gdy masz pizzę podzieloną na 4 kawałki i nadal bierzesz 3. <math>\frac{6}{16}>\frac{6}{27}</math> <math>\frac{3}{8}>\frac{2}{9}</math> }} ==== Ułamki zwykłe i dziesiętne ==== Korzystamy z nieco innego podejścia przy porównywaniu dwóch ułamków różnego rodzaju. {{Mat:Prz |'''Porównaj liczby <math>3\frac{1}{7}</math> i 4,1.''' Liczby całych się różnią: <math>3 < 4</math> Zatem 4,1 jest większe. W przypadku dwóch liczb o różnej ilości całych, porównuj tylko całe. }} {{Mat:Prz |'''Porównaj liczby <math>3\frac{2}{3}</math> i 3,68.''' '''Krok po kroku''' Ilość całych jest taka sama w obu liczbach. Ponieważ <math>3\frac{2}{3}</math> jest ułamkiem okresowym (o których dowiesz się w I.2), zamieniamy 3,68 na ułamek zwykły. <math>3{,}68=3\frac{68}{100}=3+\frac{17\cdot4}{25\cdot4}=3\frac{17}{25}</math> Obie liczby mają tę samą liczbę całości, więc porównujemy części ułamkowe: <math>\frac{2}{3}</math> oraz <math>\frac{17}{25}</math>. Korzystając z techniki wspólnego licznika: <math>\frac{2}{3}=\frac{2\cdot17}{3\cdot17}=\frac{34}{51}</math> <math>\frac{17}{25}=\frac{17\cdot2}{25\cdot2}=\frac{34}{50}</math> <math>\frac{34}{51}<\frac{34}{50}</math> Część ułamkowa 3,68 jest większa, zatem: <math>3\frac{2}{3}<3{,}68</math> }} == Zadania == '''1.''' Wykaż, że następujące liczby są wymierne: <ol type="a"> <li>7</li> <li><math>4\frac{1}{2}</math></li> <li>-2,5</li> <li>0</li> <li>0,8</li> </ol> '''*2.''' Przeczytaj definicję pierwiastka z ciekawostki. {{Mat:Def |CIEKAWOSTKA|Pierwiastek z liczby <math>x</math> to taka liczba, która podniesiona do kwadratu (pomnożona przez siebie) wynosi <math>x</math>. Pierwiastek z <math>x</math> zapisujemy jako <math>\sqrt{x}</math>. }} Czy <math>\sqrt{2}</math> jest liczbą wymierną? Uzasadnij. '''3.''' Określ, które z tych liczb są: <ol type="a"> <li>naturalne,</li> <li>całkowite.</li> {{Center |1; -5; 0; 24,482; <math>\frac{1}{2}</math>; 4; <math>3\frac{2}{7}</math>; <math>-8\frac{2}{5}</math>; 291; -6920; -0,826. }} 27d7tgmzg65m9o7os8vt9088k3ogz8n 559848 559847 2026-10-22T16:45:27Z YxiCode 34510 /* Teoria */ 559848 wikitext text/x-wiki == Teoria == Liczby możemy uporządkować w zbiory. Dotychczasowo posługiwaliśmy się m.in.: liczbami dodatnimi, liczbami ujemnymi, ułamkami zwykłymi i dziesiętnymi. Każde z tych znajdują swoje miejsce w jednym ze zbiorów: {{Mat:Def|DEFINICJE |* zbiór '''liczb naturalnych''' - np. 0, 1, 2, 3, 4, 5, ... ** W tym podręczniku przyjmujemy, że zero jest liczbą naturalną. * zbiór '''liczb całkowitych''' - np. ..., -3, -2, -1, 0, 1, 2, 3, ... * zbiór '''liczb wymiernych''' - zbiór wszystkich liczb, które można przedstawić w postaci ułamka zwykłego <math>\frac{p}{q}</math>, gdzie <math>p</math> i <math>q</math> to liczby całkowite, a <math>q</math> jest różne od zera (<math>q\neq0</math>). }} Każda liczba naturalna jest zarazem liczbą całkowitą, jak i wymierną. Każda liczba całkowita jest liczbą wymierną. === Jak wykazać, że liczba jest wymierna? === Definicja liczby wymiernej wskazuje na to, że aby uzasadnić wymierność liczby, należy przedstawić ją w postaci ułamka zwykłego. Rozważmy liczbę '''3'''. {{Mat:Prz |'''Wykaż, że liczba 3 jest wymierna.''' Liczby całkowite, przedstawione jako ułamek zwykły, mają mianownik 1. <math>3=\frac{3}{1}</math> 3 przedstawiliśmy jako ułamek zwykły, zatem jest to liczba wymierna. }} === Przedstawianie liczb mieszanych w postaci ułamków zwykłych === Przypomnij sobie z klasy IV jak zamieniamy liczby mieszane na ułamki niewłaściwe. {{Mat:Prz |'''Zamień <math>4\frac{1}{4}</math> na ułamek zwykły.''' '''Krok po kroku''' Rozdzielamy liczbę mieszaną na sumę liczby całkowitej i części ułamkowej. Zamieniamy liczbę całkowitą na ułamek o mianowniku 1. <math>4\frac{1}{4}=4+\frac{1}{4}=\frac{4}{1}+\frac{1}{4}</math> Wiemy, że aby dodać do siebie ułamki, należy je sprowadzić do wspólnego mianownika. Tym mianownikiem jest 4. <math>\frac{4\cdot4}{4}+\frac{1}{4}=\frac{16}{4}+\frac{1}{4}=\frac{16+1}{4}=\frac{17}{4}</math> <math>4\frac{1}{4}</math> w postaci ułamka zwykłego to <math>\frac{17}{4}</math>. '''Na skróty''' Zauważ, że <math>17=4\cdot4+1</math>. Możemy uogólnić regułę opisaną powyżej. Liczby mieszane to takie liczby, które zapisujemy w formie <math>a\frac{b}{c}</math>, gdzie <math>a</math> jest liczbą całkowitą, <math>b</math> liczbą całkowitą nieujemną oraz <math>c</math> liczbą całkowitą dodatnią, przy czym <math>b<c</math>. Aby zapisać taką liczbę w postaci ułamka zwykłego, możemy zastosować wzór: <math>a\frac{b}{c}=\frac{a\cdot c+b}{c}</math>. Pełne przekształcenie algebraiczne, które zalecamy zobaczyć '''po''' opanowaniu działu III, możesz zobaczyć [[Matematyka dla ostatnich klas szkoły podstawowej/Rodzaje liczb/Zamiana liczb mieszanych|tutaj]]. '''''Uwaga'''''. Ten wzór działa tylko dla liczb mieszanych nieujemnych. <math>4\frac{1}{4}=\frac{4\cdot4+1}{4}=\frac{16+1}{4}=\frac{17}{4}</math> }} Przy zamianie ujemnych liczb mieszanych musimy pamiętać, że minus dotyczy całej liczby. {{Mat:Prz |'''Zamień <math>-3\frac{2}{7}</math> na ułamek zwykły.''' Skorzystamy tu z metody ''na skróty'', jednocześnie podkreślając to, że minus dotyczy całego ułamka. <math>-3\frac{2}{7}=-\left(\frac{3\cdot7+2}{7}\right)=-\left(\frac{21+2}{7}\right)</math> <math>=-\frac{23}{7}</math> }} === Przedstawianie ułamków dziesiętnych w postaci ułamków zwykłych i odwrotnie === Ze wcześniejszych klas zapewne pamiętasz, że ułamki dziesiętne składają się z części przed i po przecinkiem. Po przecinku znajdują się części kolejno: dziesiętne, setne, tysięczne, dziesięcio-tysięczne. To są ułamki zwykłe o mianowniku: 10, 100, 1000, 10 000. Zatem aby zamienić ułamek dziesiętny na ułamek zwykły, należy te części dziesiętne rozpisać. {{Mat:Prz |'''Zamień 0,36 na ułamek zwykły.''' '''Krok po kroku''' Zauważ, że 0,36 to suma części dziesiętnych i setnych: <math>0{,}36=0{,}30+0{,}06</math> Zero na końcu ułamka dziesiętnego nie zmienia jego wartość. Zatem <math>0{,}36=\frac{3}{10}+\frac{6}{100}=\frac{30}{100}+\frac{6}{100}=\frac{36}{100}</math> Warto jest skrócić 36 i 100. W V klasie omawialiśmy NWD i NWW - aby skrócić ułamek, należy znaleźć NWD(36, 100). Nie będziemy tutaj zapisywać obliczeń. Jeżeli potrzebujesz powtórzyć wyznaczanie NWD, zajrzyj do tematu z klasy VIII: [[Matematyka dla ostatnich klas szkoły podstawowej/Postać dziesiętna liczb wymiernych|IX.2]]. Nie bój się, że to VIII - większość materiału powinna być Ci znana z klas młodszych. <math>\text{NWD}(36,100)=4</math> <math>\frac{36}{100}=\frac{4\cdot9}{4\cdot25}=\frac{9}{25}</math> '''Na skróty''' Można od razu zamienić taką liczbę na ułamek zwykły postępując wg kroków: # Określ, ile jest cyfr po przecinku. # Napisz w mianowniku 1, a potem tyle samo zer, ile jest cyfr. # W liczniku zapisz cyfry ułamka. Spróbujmy tą metodą obliczyć znowu 0,36. # Są 2 cyfry po przecinku. # W mianowniku piszemy 1 i dwa zera - 100. # Cyfry ułamka to 36. Ułamek zwykły to <math>\frac{36}{100}</math>. Skracanie wykonuj tak samo jak w samouczku "Krok po kroku". }} Jeżeli przed przecinkiem zamiast zera jest jakaś inna liczba, wystarczy ją przepisać i rozważyć liczbę mieszaną: 1,5 możemy zamienić na <math>1\frac{5}{10}</math>. Teraz rozważmy zamianę odwrotną - ułamek zwykły na ułamek dziesiętny. W zależności od ułamka, potrzebujemy różnych metod. Drugą z nich, a zarazem uniwersalną omówimy w lekcji [[Matematyka dla ostatnich klas szkoły podstawowej/Postać dziesiętna liczb wymiernych|I.2]]. {{Mat:Prz |'''Zamień <math>\frac{5}{8}</math> na ułamek dziesiętny.''' '''Krok po kroku''' Zauważ, że możesz zapisać jedną z potęg liczby 10 jako iloczyn 8 i jakiejś innej liczby. Jest to m.in. 1000. Aby zobaczyć, jak obliczać która liczba pasuje do pewnej potęgi 10, zobacz [[Matematyka dla ostatnich klas szkoły podstawowej/Rodzaje liczb/Potęgi liczby 10|tutaj]] (wymagana wiedza z [[Matematyka dla ostatnich klas szkoły podstawowej/Potęgowanie iloczynów i ilorazów|II.4]]). <math>1000=8\cdot125</math> Skoro tak, to należy rozszerzyć ułamek (klasa IV), mnożąc obie liczby przez 125. <math>\frac{5}{8}=\frac{5\cdot125}{8\cdot125}=\frac{625}{1000}=0{,}625</math> Jeżeli nie rozumiesz ostatniego kroku, przeczytaj ponownie poprzednią ramkę. Ogólny schemat: pomnóż mianownik i licznik przez taką liczbę, aby w mianowniku wyszła potęga dziesiątki. Zamień na ułamek dziesiętny zgodnie z procedurą w poprzedniej ramce, ale na odwrót. '''Na skróty''' Wystarczy po prostu zapamiętać najważniejsze ułamki: {{Blok ramkowy | temat = 2 | tytuł = Rozwinięcia dziesiętne wybranych ułamków zwykłych }} <math>\frac{1}{2}=0{,}5</math>&emsp;&emsp;<math>\frac{1}{4}=0{,}25</math>&emsp;&emsp;<math>\frac{1}{5}=0{,}2</math> <math>\frac{1}{8}=0{,}125</math>&emsp;&emsp;<math>\frac{1}{20}=0{,}05</math>&emsp;&emsp;<math>\frac{1}{25}=0{,}04</math> {{Blok ramkowy/Zamknij}} <math>\frac{5}{8}=5\cdot\frac{1}{8}=5\cdot0{,}125=0{,}625</math> (ostatni krok można przeliczyć np. za pomocą mnożenia pisemnego). '''Teraz ty''': Spróbuj zamienić ułamek <math>\frac{3}{16}</math> na dziesiętny. Wskazówka: podziel jedno z podanych rozwinięć przez 2. }} === Trzy postacie jednego ułamka === Omówiliśmy już trzy postacie ułamków: * '''ułamki zwykłe''' - forma <math>\frac{a}{b}</math>, * '''liczby mieszane''' - forma <math>a\frac{b}{c}</math>, * '''ułamki dziesiętne''' - np. 0,8; 38,592. Te formy mogą reprezentować tę samą liczbę. Rozważmy np. <math>\frac{9}{5}</math>. Łatwo zauważyć, że <math>\frac{9}{5}=1\frac{4}{5}</math>. Zarazem możemy to wyrazić jako 1,8. Wszystkie te wyniki są równe! Niektóre ułamki nie posiadają liczby mieszanej, bo są na to za małe. Z klasy IV może pamiętasz, że takie ułamki to są '''ułamki właściwe''' (np. <math>\frac{1}{4}=0{,}25</math>) - gdzie licznik jest mniejszy od mianownika. Takie, które możemy przekształcić na liczby mieszane, to '''ułamki niewłaściwe''' (np. nasze <math>\frac{9}{5}</math>), gdzie licznik jest większy od mianownika. === Liczby przeciwne === Liczby przeciwne to takie liczby, które mają taką samą '''wartość bezwzględną''' (pojęcie omawiane w klasie VI). {{Mat:Def |Dla danej liczby <math>a</math>, liczba przeciwna do niej to <math>-a</math>. }} Oznacza to, że liczba przeciwna do 5 to <math>-5</math>, a dla <math>-3</math> to 3. Nie zapisujemy plusa ze zwyczaju. 0 nie ma znaku, więc liczba przeciwna do 0 to 0. Wprowadźmy ważne twierdzenie. Gdy mamy np. 10 zł długu, to aby go spłacić, musimy wziąć 10 zł. Matematycznie możemy to opisać jako <math>(-10)+10</math>. Po spłaceniu zostanie nam 0 zł na koncie: <math>(-10)+10=0</math>. Jak widzisz, -10 i 10 to liczby przeciwne. Gdy je dodajemy ze sobą, to wynik wynosi 0. Może się to wydawać oczywiste, ale warto o tym zapamiętać. {{Mat:Tw |Suma liczby <math>a</math> i liczby do niej przeciwnej <math>-a</math> zawsze wynosi 0. Matematycznie: <math>a+(-a)=0</math> }} === Odwrotność liczby === Odwrotność liczby nie należy mylić z jej przeciwieństwem, choć brzmią podobnie. {{Mat:Def |Odwrotność liczby <math>a</math> jest to <math>\frac{1}{a}</math>, gdzie <math>a</math> jest różne od zera (<math>a\neq0</math>). }} Omówimy przypadki obliczania odwrotności dla ułamków zwykłych, liczb mieszanych i ułamków dziesiętnych. Pamiętaj, że wg definicji '''nie istnieje odwrotność liczby 0'''. {{Mat:Prz |'''Oblicz odwrotność <math>\frac{2}{3}</math>'''. '''Krok po kroku''' Z definicji odwrotność tej liczby to <math>\frac{1}{\frac{2}{3}}</math> - ale nam to mało mówi. Zastanówmy się więc, jak to rozpisać. Ułamek to jest inny sposób na wyrażenie ilorazu. Zatem możemy zapisać: <math>\frac{1}{\frac{2}{3}}=1:\frac{2}{3}</math> Dzielenie ułamków było w klasie V. Jak pewnie wiesz, zamieniamy miejscami licznik i mianownik - a zamiast dzielenia, mnożymy. <math>1:\frac{2}{3}=1\cdot\frac{3}{2}=\frac{3}{2}</math> Tak oto obliczyliśmy odwrotność. '''Na skróty''' O wiele szybszą metodą jest zamienienie licznika z mianownikiem od razu. To działa dla jakiegokolwiek ułamka zwykłego. <math>\frac{2}{3}\longrightarrow\frac{3}{2}</math> Dlatego nazywamy dzielenie ułamków "mnożeniem przez '''odwrotność'''". }} {{Mat:Prz |'''Oblicz odwrotność <math>1\frac{4}{5}</math>'''. Wiesz już jak: * [[#Przedstawianie liczb mieszanych w postaci ułamków zwykłych|zamieniać liczbę mieszaną na ułamek niewłaściwy]], * szybko obliczać odwrotność ułamka zwykłego. Tylko to potrzeba do obliczenia odwrotności liczby mieszanej. Zobacz: <math>1\frac{4}{5}=\frac{1\cdot5+4}{5}=\frac{9}{5}</math> Obliczamy odwrotność: <math>\frac{9}{5}\longrightarrow\frac{5}{9}</math> }} {{Mat:Prz |'''Oblicz odwrotność 2,84'''. Powinieneś już wiedzieć, [[#Przedstawianie ułamków dziesiętnych w postaci ułamków zwykłych i odwrotnie|jak zamienić ułamek dziesiętny na ułamek zwykły]]. Zatem nie będziemy przedstawiali elaboratu dot. tej zamiany. <math>2{,}84=2+\frac{84}{100}=2+\frac{21}{25}=\frac{50+21}{25}=\frac{71}{25}</math> Odwrotność to: <math>\frac{71}{25}\longrightarrow\frac{25}{71}</math> }} Czy zastanawiałeś się, co otrzymamy, gdy wymnożymy ze sobą dwie liczby odwrotne względem siebie? Otóż mają w sobie ważną własność, opisaną w twierdzeniu: {{Mat:Tw |Iloczyn liczby <math>a</math> i jej odwrotności <math>\frac{1}{a}</math>, gdzie <math>a\neq0</math>, zawsze wynosi 1. Matematycznie: <math>a\cdot\frac{1}{a}=1</math> }} Prawdziwość stwierdzenia można sprawdzić na przykładach liczbowych. Np. <math>5\cdot\frac{1}{5}=\frac{5}{1}\cdot\frac{1}{5}=\frac{5}{5}=1</math>. Pełny dowód możesz znaleźć [[Matematyka dla ostatnich klas szkoły podstawowej/Rodzaje liczb/Dowód twierdzenia o odwrotności|tutaj]], zalecamy go przeczytać po przerobieniu działu III. === Praca z osią liczbową i obliczanie podziałki === Oś liczbową już miałeś w klasie IV, ale warto przypomnić sobie najważniejsze pojęcia związane z nią. Szczegółowo omówimy inne właściwości osi w temacie [[Matematyka dla ostatnich klas szkoły podstawowej/Oś liczbowa|I.4]]. '''Oś liczbowa''' to prosta, na której zaznaczona jest stała jednostka długości - '''podziałka''' oraz kierunek wzrostu liczb. Liczbę odpowiadającą danemu punktowi na osi liczbowej nazywamy jego '''współrzędną'''. Najprostszym przykładem osi liczbowej jest taka o podziałce równej 1. Poniżej przedstawiono oś liczbową z wyraźnie zaznaczoną podziałką. [[Plik:Oś liczbowa.svg|400px|bezramki|centruj]] {{Mat:Prz |'''Oblicz długość odcinka jednostkowego dla osi liczbowej narysowanej poniżej. Następnie znajdź współrzędną punktu A.''' [[Plik:Przykład zadanie oś liczbowa.svg|300px|bezramki|centruj]] '''Krok po kroku''' * Policz ilość '''odstępów''' (przestrzeni między kreskami) między 3 a 11. Jest ich pięć. Dlaczego liczymy odstępy? Ponieważ odcinek między punktem 3 i 11 to wielokrotność odcinka jednostkowego - ilość odstępów to ile razy ta podziałka występuje. * Oblicz różnicę podanych punktów: <math>11-3=8</math>. * Podziel różnicę przez ilość odstępów: <math>\frac{8}{5}=1{,}6</math>. Długość podziałki wynosi 1,6. {{Hr}} Punkt A jest oddalony o 3 odcinki jednostkowe od liczby 3. Zatem od liczby 3 dzieli go różnica <math>3\cdot1{,}6</math>. Więc: <math>3+3\cdot1{,}6=3+4{,}8=7{,}8</math> Zatem współrzędna punktu A wynosi 7,8. '''Na skróty''' Jeżeli punkt do wyznaczenia jest bliżej drugiej znanej współrzędnej, warto '''odjąć''' ilość podziałek dzielących punkt a tą współrzędną. Dla powyższego przykładu, można by było obliczyć, że A znajduje się o 2 podziałki na lewo od 11. Zatem: <math>11-2\cdot1{,}6=11-3{,}2=7{,}8</math> }} {{Mat:Ciek | Oś liczbowa to '''jednowymiarowy''' układ współrzędnych - to znaczy, że można iść tylko wg jednego kierunku. Dwuwymiarowy układ współrzędnych poznasz w temacie [[Matematyka dla ostatnich klas szkoły podstawowej/Współrzędne|VI.9]], a trój- i wielowymiarowe układy poznasz o wiele później. }} === Porównywanie liczb ujemnych === Najprościej wytłumaczyć liczby ujemne na przykładzie '''temperatury'''. Która temperatura jest zimniejsza: -30°C, czy -3°C? Wiadomo, że -30 - zatem jest mniejsze. Tak samo działa porównywanie liczb ujemnych. Warto wspomnieć, iż przy porównaniu liczb o różnych znakach, liczba dodatnia zawsze będzie większa. {{Mat:Prz |'''Która liczba jest większa: -28 czy -21?''' Wyobraź sobie oś liczbową. -21 jest bliższe zera niż -28. -21 jest zatem '''większe'''. <math>-28<-21</math> }} === Porównywanie ułamków === ==== Ułamki dziesiętne ==== Aby porównać dwa ułamki dziesiętne, sprawdzamy kolejno każdy rząd cyfr (setki, dziesiątki, jedności, części dziesiętne, części setne) póki nie otrzymamy cyfry większej lub mniejszej. {{Mat:Prz |'''Porównaj ułamki dziesiętne 3,581 i 3,5817.''' Warto zapisać 3,581 jako 3,5810. Wtedy możemy porównać tę samą ilość cyfr. '''Krok po kroku''' * Cyfra jedności wynosi dla obu: 3. * Część dziesiętna: 5. * Część setna: 8. * Część tysięczna: 1. * Część dziesięcio-tysięczna: dla 3,581 - 0, dla 3,5817 - 7. Część dziesięcio-tysięczna, czyli pierwsza różna cyfra porównywanych ułamków, jest większa dla 3,5817. Zatem: <math>3{,}581<3{,}5817</math> '''Na skróty''' Widać, że każdy z ułamków ma część wspólną 3,581. Zapisz 3,581 jako 3,5810. Porównaj pierwszą cyfrę, która nie jest dla obu wspólna. 0 < 7, więc 3,581 < 3,5817. }} ==== Ułamki zwykłe ==== Najlepiej znaną, a zarazem najbardziej ''szkolną'' metodą porównywania ułamków zwykłych jest sprowadzanie ich do wspólnego mianownika. Istnieje również inna. {{Mat:Prz |'''Porównaj ułamki <math>\frac{3}{8}</math> i <math>\frac{2}{9}</math>'''. '''Krok po kroku''' Przypomnij sobie, jak obliczyć wspólny mianownik dwóch ułamków. Czy znasz najmniejszą wspólną wielokrotność? <math>\text{NWW}(8,9)=2\cdot2\cdot2\cdot3\cdot3=72</math> Rozszerzamy ułamki przez odpowiednie liczby: <math>\frac{3}{8}=\frac{3\cdot9}{8\cdot9}=\frac{27}{72}</math> <math>\frac{2}{9}=\frac{2\cdot8}{9\cdot8}=\frac{16}{72}</math> Ułamek, który ma '''mniejszy''' licznik jest zarazem '''mniejszym ułamkiem'''. <math>\frac{27}{72}>\frac{16}{72}</math> <math>\frac{3}{8}>\frac{2}{9}</math> '''Na skróty''' Czy wiesz, że podczas porównywania ułamków można je sprowadzić do najmniejszego wspólnego licznika? Zauważ, że <math>\text{NWW}(2,3)=6</math> - co jest o wiele łatwiej obliczyć. Przekształcając: <math>\frac{3\cdot2}{8\cdot2}=\frac{6}{16}</math> <math>\frac{2\cdot3}{9\cdot3}=\frac{6}{27}</math> Ułamek, który ma '''większy mianownik''' jest zarazem mniejszym ułamkiem. Dlaczego? Ponieważ całość jest podzielona na więcej części. Gdy masz pizzę podzieloną na 8 kawałków i bierzesz trzy, to nie to samo, co wtedy, gdy masz pizzę podzieloną na 4 kawałki i nadal bierzesz 3. <math>\frac{6}{16}>\frac{6}{27}</math> <math>\frac{3}{8}>\frac{2}{9}</math> }} ==== Ułamki zwykłe i dziesiętne ==== Korzystamy z nieco innego podejścia przy porównywaniu dwóch ułamków różnego rodzaju. {{Mat:Prz |'''Porównaj liczby <math>3\frac{1}{7}</math> i 4,1.''' Liczby całych się różnią: <math>3 < 4</math> Zatem 4,1 jest większe. W przypadku dwóch liczb o różnej ilości całych, porównuj tylko całe. }} {{Mat:Prz |'''Porównaj liczby <math>3\frac{2}{3}</math> i 3,68.''' '''Krok po kroku''' Ilość całych jest taka sama w obu liczbach. Ponieważ <math>3\frac{2}{3}</math> jest ułamkiem okresowym (o których dowiesz się w I.2), zamieniamy 3,68 na ułamek zwykły. <math>3{,}68=3\frac{68}{100}=3+\frac{17\cdot4}{25\cdot4}=3\frac{17}{25}</math> Obie liczby mają tę samą liczbę całości, więc porównujemy części ułamkowe: <math>\frac{2}{3}</math> oraz <math>\frac{17}{25}</math>. Korzystając z techniki wspólnego licznika: <math>\frac{2}{3}=\frac{2\cdot17}{3\cdot17}=\frac{34}{51}</math> <math>\frac{17}{25}=\frac{17\cdot2}{25\cdot2}=\frac{34}{50}</math> <math>\frac{34}{51}<\frac{34}{50}</math> Część ułamkowa 3,68 jest większa, zatem: <math>3\frac{2}{3}<3{,}68</math> }} == Zadania == '''1.''' Wykaż, że następujące liczby są wymierne: <ol type="a"> <li>7</li> <li><math>4\frac{1}{2}</math></li> <li>-2,5</li> <li>0</li> <li>0,8</li> </ol> '''*2.''' Przeczytaj definicję pierwiastka z ciekawostki. {{Mat:Def |CIEKAWOSTKA|Pierwiastek z liczby <math>x</math> to taka liczba, która podniesiona do kwadratu (pomnożona przez siebie) wynosi <math>x</math>. Pierwiastek z <math>x</math> zapisujemy jako <math>\sqrt{x}</math>. }} Czy <math>\sqrt{2}</math> jest liczbą wymierną? Uzasadnij. '''3.''' Określ, które z tych liczb są: <ol type="a"> <li>naturalne,</li> <li>całkowite.</li> {{Center |1; -5; 0; 24,482; <math>\frac{1}{2}</math>; 4; <math>3\frac{2}{7}</math>; <math>-8\frac{2}{5}</math>; 291; -6920; -0,826. }} hkfcw14gz4vl66qua5w8a9j557c4msc 559849 559848 2026-10-22T16:47:07Z YxiCode 34510 /* Zadania */ 559849 wikitext text/x-wiki == Teoria == Liczby możemy uporządkować w zbiory. Dotychczasowo posługiwaliśmy się m.in.: liczbami dodatnimi, liczbami ujemnymi, ułamkami zwykłymi i dziesiętnymi. Każde z tych znajdują swoje miejsce w jednym ze zbiorów: {{Mat:Def|DEFINICJE |* zbiór '''liczb naturalnych''' - np. 0, 1, 2, 3, 4, 5, ... ** W tym podręczniku przyjmujemy, że zero jest liczbą naturalną. * zbiór '''liczb całkowitych''' - np. ..., -3, -2, -1, 0, 1, 2, 3, ... * zbiór '''liczb wymiernych''' - zbiór wszystkich liczb, które można przedstawić w postaci ułamka zwykłego <math>\frac{p}{q}</math>, gdzie <math>p</math> i <math>q</math> to liczby całkowite, a <math>q</math> jest różne od zera (<math>q\neq0</math>). }} Każda liczba naturalna jest zarazem liczbą całkowitą, jak i wymierną. Każda liczba całkowita jest liczbą wymierną. === Jak wykazać, że liczba jest wymierna? === Definicja liczby wymiernej wskazuje na to, że aby uzasadnić wymierność liczby, należy przedstawić ją w postaci ułamka zwykłego. Rozważmy liczbę '''3'''. {{Mat:Prz |'''Wykaż, że liczba 3 jest wymierna.''' Liczby całkowite, przedstawione jako ułamek zwykły, mają mianownik 1. <math>3=\frac{3}{1}</math> 3 przedstawiliśmy jako ułamek zwykły, zatem jest to liczba wymierna. }} === Przedstawianie liczb mieszanych w postaci ułamków zwykłych === Przypomnij sobie z klasy IV jak zamieniamy liczby mieszane na ułamki niewłaściwe. {{Mat:Prz |'''Zamień <math>4\frac{1}{4}</math> na ułamek zwykły.''' '''Krok po kroku''' Rozdzielamy liczbę mieszaną na sumę liczby całkowitej i części ułamkowej. Zamieniamy liczbę całkowitą na ułamek o mianowniku 1. <math>4\frac{1}{4}=4+\frac{1}{4}=\frac{4}{1}+\frac{1}{4}</math> Wiemy, że aby dodać do siebie ułamki, należy je sprowadzić do wspólnego mianownika. Tym mianownikiem jest 4. <math>\frac{4\cdot4}{4}+\frac{1}{4}=\frac{16}{4}+\frac{1}{4}=\frac{16+1}{4}=\frac{17}{4}</math> <math>4\frac{1}{4}</math> w postaci ułamka zwykłego to <math>\frac{17}{4}</math>. '''Na skróty''' Zauważ, że <math>17=4\cdot4+1</math>. Możemy uogólnić regułę opisaną powyżej. Liczby mieszane to takie liczby, które zapisujemy w formie <math>a\frac{b}{c}</math>, gdzie <math>a</math> jest liczbą całkowitą, <math>b</math> liczbą całkowitą nieujemną oraz <math>c</math> liczbą całkowitą dodatnią, przy czym <math>b<c</math>. Aby zapisać taką liczbę w postaci ułamka zwykłego, możemy zastosować wzór: <math>a\frac{b}{c}=\frac{a\cdot c+b}{c}</math>. Pełne przekształcenie algebraiczne, które zalecamy zobaczyć '''po''' opanowaniu działu III, możesz zobaczyć [[Matematyka dla ostatnich klas szkoły podstawowej/Rodzaje liczb/Zamiana liczb mieszanych|tutaj]]. '''''Uwaga'''''. Ten wzór działa tylko dla liczb mieszanych nieujemnych. <math>4\frac{1}{4}=\frac{4\cdot4+1}{4}=\frac{16+1}{4}=\frac{17}{4}</math> }} Przy zamianie ujemnych liczb mieszanych musimy pamiętać, że minus dotyczy całej liczby. {{Mat:Prz |'''Zamień <math>-3\frac{2}{7}</math> na ułamek zwykły.''' Skorzystamy tu z metody ''na skróty'', jednocześnie podkreślając to, że minus dotyczy całego ułamka. <math>-3\frac{2}{7}=-\left(\frac{3\cdot7+2}{7}\right)=-\left(\frac{21+2}{7}\right)</math> <math>=-\frac{23}{7}</math> }} === Przedstawianie ułamków dziesiętnych w postaci ułamków zwykłych i odwrotnie === Ze wcześniejszych klas zapewne pamiętasz, że ułamki dziesiętne składają się z części przed i po przecinkiem. Po przecinku znajdują się części kolejno: dziesiętne, setne, tysięczne, dziesięcio-tysięczne. To są ułamki zwykłe o mianowniku: 10, 100, 1000, 10 000. Zatem aby zamienić ułamek dziesiętny na ułamek zwykły, należy te części dziesiętne rozpisać. {{Mat:Prz |'''Zamień 0,36 na ułamek zwykły.''' '''Krok po kroku''' Zauważ, że 0,36 to suma części dziesiętnych i setnych: <math>0{,}36=0{,}30+0{,}06</math> Zero na końcu ułamka dziesiętnego nie zmienia jego wartość. Zatem <math>0{,}36=\frac{3}{10}+\frac{6}{100}=\frac{30}{100}+\frac{6}{100}=\frac{36}{100}</math> Warto jest skrócić 36 i 100. W V klasie omawialiśmy NWD i NWW - aby skrócić ułamek, należy znaleźć NWD(36, 100). Nie będziemy tutaj zapisywać obliczeń. Jeżeli potrzebujesz powtórzyć wyznaczanie NWD, zajrzyj do tematu z klasy VIII: [[Matematyka dla ostatnich klas szkoły podstawowej/Postać dziesiętna liczb wymiernych|IX.2]]. Nie bój się, że to VIII - większość materiału powinna być Ci znana z klas młodszych. <math>\text{NWD}(36,100)=4</math> <math>\frac{36}{100}=\frac{4\cdot9}{4\cdot25}=\frac{9}{25}</math> '''Na skróty''' Można od razu zamienić taką liczbę na ułamek zwykły postępując wg kroków: # Określ, ile jest cyfr po przecinku. # Napisz w mianowniku 1, a potem tyle samo zer, ile jest cyfr. # W liczniku zapisz cyfry ułamka. Spróbujmy tą metodą obliczyć znowu 0,36. # Są 2 cyfry po przecinku. # W mianowniku piszemy 1 i dwa zera - 100. # Cyfry ułamka to 36. Ułamek zwykły to <math>\frac{36}{100}</math>. Skracanie wykonuj tak samo jak w samouczku "Krok po kroku". }} Jeżeli przed przecinkiem zamiast zera jest jakaś inna liczba, wystarczy ją przepisać i rozważyć liczbę mieszaną: 1,5 możemy zamienić na <math>1\frac{5}{10}</math>. Teraz rozważmy zamianę odwrotną - ułamek zwykły na ułamek dziesiętny. W zależności od ułamka, potrzebujemy różnych metod. Drugą z nich, a zarazem uniwersalną omówimy w lekcji [[Matematyka dla ostatnich klas szkoły podstawowej/Postać dziesiętna liczb wymiernych|I.2]]. {{Mat:Prz |'''Zamień <math>\frac{5}{8}</math> na ułamek dziesiętny.''' '''Krok po kroku''' Zauważ, że możesz zapisać jedną z potęg liczby 10 jako iloczyn 8 i jakiejś innej liczby. Jest to m.in. 1000. Aby zobaczyć, jak obliczać która liczba pasuje do pewnej potęgi 10, zobacz [[Matematyka dla ostatnich klas szkoły podstawowej/Rodzaje liczb/Potęgi liczby 10|tutaj]] (wymagana wiedza z [[Matematyka dla ostatnich klas szkoły podstawowej/Potęgowanie iloczynów i ilorazów|II.4]]). <math>1000=8\cdot125</math> Skoro tak, to należy rozszerzyć ułamek (klasa IV), mnożąc obie liczby przez 125. <math>\frac{5}{8}=\frac{5\cdot125}{8\cdot125}=\frac{625}{1000}=0{,}625</math> Jeżeli nie rozumiesz ostatniego kroku, przeczytaj ponownie poprzednią ramkę. Ogólny schemat: pomnóż mianownik i licznik przez taką liczbę, aby w mianowniku wyszła potęga dziesiątki. Zamień na ułamek dziesiętny zgodnie z procedurą w poprzedniej ramce, ale na odwrót. '''Na skróty''' Wystarczy po prostu zapamiętać najważniejsze ułamki: {{Blok ramkowy | temat = 2 | tytuł = Rozwinięcia dziesiętne wybranych ułamków zwykłych }} <math>\frac{1}{2}=0{,}5</math>&emsp;&emsp;<math>\frac{1}{4}=0{,}25</math>&emsp;&emsp;<math>\frac{1}{5}=0{,}2</math> <math>\frac{1}{8}=0{,}125</math>&emsp;&emsp;<math>\frac{1}{20}=0{,}05</math>&emsp;&emsp;<math>\frac{1}{25}=0{,}04</math> {{Blok ramkowy/Zamknij}} <math>\frac{5}{8}=5\cdot\frac{1}{8}=5\cdot0{,}125=0{,}625</math> (ostatni krok można przeliczyć np. za pomocą mnożenia pisemnego). '''Teraz ty''': Spróbuj zamienić ułamek <math>\frac{3}{16}</math> na dziesiętny. Wskazówka: podziel jedno z podanych rozwinięć przez 2. }} === Trzy postacie jednego ułamka === Omówiliśmy już trzy postacie ułamków: * '''ułamki zwykłe''' - forma <math>\frac{a}{b}</math>, * '''liczby mieszane''' - forma <math>a\frac{b}{c}</math>, * '''ułamki dziesiętne''' - np. 0,8; 38,592. Te formy mogą reprezentować tę samą liczbę. Rozważmy np. <math>\frac{9}{5}</math>. Łatwo zauważyć, że <math>\frac{9}{5}=1\frac{4}{5}</math>. Zarazem możemy to wyrazić jako 1,8. Wszystkie te wyniki są równe! Niektóre ułamki nie posiadają liczby mieszanej, bo są na to za małe. Z klasy IV może pamiętasz, że takie ułamki to są '''ułamki właściwe''' (np. <math>\frac{1}{4}=0{,}25</math>) - gdzie licznik jest mniejszy od mianownika. Takie, które możemy przekształcić na liczby mieszane, to '''ułamki niewłaściwe''' (np. nasze <math>\frac{9}{5}</math>), gdzie licznik jest większy od mianownika. === Liczby przeciwne === Liczby przeciwne to takie liczby, które mają taką samą '''wartość bezwzględną''' (pojęcie omawiane w klasie VI). {{Mat:Def |Dla danej liczby <math>a</math>, liczba przeciwna do niej to <math>-a</math>. }} Oznacza to, że liczba przeciwna do 5 to <math>-5</math>, a dla <math>-3</math> to 3. Nie zapisujemy plusa ze zwyczaju. 0 nie ma znaku, więc liczba przeciwna do 0 to 0. Wprowadźmy ważne twierdzenie. Gdy mamy np. 10 zł długu, to aby go spłacić, musimy wziąć 10 zł. Matematycznie możemy to opisać jako <math>(-10)+10</math>. Po spłaceniu zostanie nam 0 zł na koncie: <math>(-10)+10=0</math>. Jak widzisz, -10 i 10 to liczby przeciwne. Gdy je dodajemy ze sobą, to wynik wynosi 0. Może się to wydawać oczywiste, ale warto o tym zapamiętać. {{Mat:Tw |Suma liczby <math>a</math> i liczby do niej przeciwnej <math>-a</math> zawsze wynosi 0. Matematycznie: <math>a+(-a)=0</math> }} === Odwrotność liczby === Odwrotność liczby nie należy mylić z jej przeciwieństwem, choć brzmią podobnie. {{Mat:Def |Odwrotność liczby <math>a</math> jest to <math>\frac{1}{a}</math>, gdzie <math>a</math> jest różne od zera (<math>a\neq0</math>). }} Omówimy przypadki obliczania odwrotności dla ułamków zwykłych, liczb mieszanych i ułamków dziesiętnych. Pamiętaj, że wg definicji '''nie istnieje odwrotność liczby 0'''. {{Mat:Prz |'''Oblicz odwrotność <math>\frac{2}{3}</math>'''. '''Krok po kroku''' Z definicji odwrotność tej liczby to <math>\frac{1}{\frac{2}{3}}</math> - ale nam to mało mówi. Zastanówmy się więc, jak to rozpisać. Ułamek to jest inny sposób na wyrażenie ilorazu. Zatem możemy zapisać: <math>\frac{1}{\frac{2}{3}}=1:\frac{2}{3}</math> Dzielenie ułamków było w klasie V. Jak pewnie wiesz, zamieniamy miejscami licznik i mianownik - a zamiast dzielenia, mnożymy. <math>1:\frac{2}{3}=1\cdot\frac{3}{2}=\frac{3}{2}</math> Tak oto obliczyliśmy odwrotność. '''Na skróty''' O wiele szybszą metodą jest zamienienie licznika z mianownikiem od razu. To działa dla jakiegokolwiek ułamka zwykłego. <math>\frac{2}{3}\longrightarrow\frac{3}{2}</math> Dlatego nazywamy dzielenie ułamków "mnożeniem przez '''odwrotność'''". }} {{Mat:Prz |'''Oblicz odwrotność <math>1\frac{4}{5}</math>'''. Wiesz już jak: * [[#Przedstawianie liczb mieszanych w postaci ułamków zwykłych|zamieniać liczbę mieszaną na ułamek niewłaściwy]], * szybko obliczać odwrotność ułamka zwykłego. Tylko to potrzeba do obliczenia odwrotności liczby mieszanej. Zobacz: <math>1\frac{4}{5}=\frac{1\cdot5+4}{5}=\frac{9}{5}</math> Obliczamy odwrotność: <math>\frac{9}{5}\longrightarrow\frac{5}{9}</math> }} {{Mat:Prz |'''Oblicz odwrotność 2,84'''. Powinieneś już wiedzieć, [[#Przedstawianie ułamków dziesiętnych w postaci ułamków zwykłych i odwrotnie|jak zamienić ułamek dziesiętny na ułamek zwykły]]. Zatem nie będziemy przedstawiali elaboratu dot. tej zamiany. <math>2{,}84=2+\frac{84}{100}=2+\frac{21}{25}=\frac{50+21}{25}=\frac{71}{25}</math> Odwrotność to: <math>\frac{71}{25}\longrightarrow\frac{25}{71}</math> }} Czy zastanawiałeś się, co otrzymamy, gdy wymnożymy ze sobą dwie liczby odwrotne względem siebie? Otóż mają w sobie ważną własność, opisaną w twierdzeniu: {{Mat:Tw |Iloczyn liczby <math>a</math> i jej odwrotności <math>\frac{1}{a}</math>, gdzie <math>a\neq0</math>, zawsze wynosi 1. Matematycznie: <math>a\cdot\frac{1}{a}=1</math> }} Prawdziwość stwierdzenia można sprawdzić na przykładach liczbowych. Np. <math>5\cdot\frac{1}{5}=\frac{5}{1}\cdot\frac{1}{5}=\frac{5}{5}=1</math>. Pełny dowód możesz znaleźć [[Matematyka dla ostatnich klas szkoły podstawowej/Rodzaje liczb/Dowód twierdzenia o odwrotności|tutaj]], zalecamy go przeczytać po przerobieniu działu III. === Praca z osią liczbową i obliczanie podziałki === Oś liczbową już miałeś w klasie IV, ale warto przypomnić sobie najważniejsze pojęcia związane z nią. Szczegółowo omówimy inne właściwości osi w temacie [[Matematyka dla ostatnich klas szkoły podstawowej/Oś liczbowa|I.4]]. '''Oś liczbowa''' to prosta, na której zaznaczona jest stała jednostka długości - '''podziałka''' oraz kierunek wzrostu liczb. Liczbę odpowiadającą danemu punktowi na osi liczbowej nazywamy jego '''współrzędną'''. Najprostszym przykładem osi liczbowej jest taka o podziałce równej 1. Poniżej przedstawiono oś liczbową z wyraźnie zaznaczoną podziałką. [[Plik:Oś liczbowa.svg|400px|bezramki|centruj]] {{Mat:Prz |'''Oblicz długość odcinka jednostkowego dla osi liczbowej narysowanej poniżej. Następnie znajdź współrzędną punktu A.''' [[Plik:Przykład zadanie oś liczbowa.svg|300px|bezramki|centruj]] '''Krok po kroku''' * Policz ilość '''odstępów''' (przestrzeni między kreskami) między 3 a 11. Jest ich pięć. Dlaczego liczymy odstępy? Ponieważ odcinek między punktem 3 i 11 to wielokrotność odcinka jednostkowego - ilość odstępów to ile razy ta podziałka występuje. * Oblicz różnicę podanych punktów: <math>11-3=8</math>. * Podziel różnicę przez ilość odstępów: <math>\frac{8}{5}=1{,}6</math>. Długość podziałki wynosi 1,6. {{Hr}} Punkt A jest oddalony o 3 odcinki jednostkowe od liczby 3. Zatem od liczby 3 dzieli go różnica <math>3\cdot1{,}6</math>. Więc: <math>3+3\cdot1{,}6=3+4{,}8=7{,}8</math> Zatem współrzędna punktu A wynosi 7,8. '''Na skróty''' Jeżeli punkt do wyznaczenia jest bliżej drugiej znanej współrzędnej, warto '''odjąć''' ilość podziałek dzielących punkt a tą współrzędną. Dla powyższego przykładu, można by było obliczyć, że A znajduje się o 2 podziałki na lewo od 11. Zatem: <math>11-2\cdot1{,}6=11-3{,}2=7{,}8</math> }} {{Mat:Ciek | Oś liczbowa to '''jednowymiarowy''' układ współrzędnych - to znaczy, że można iść tylko wg jednego kierunku. Dwuwymiarowy układ współrzędnych poznasz w temacie [[Matematyka dla ostatnich klas szkoły podstawowej/Współrzędne|VI.9]], a trój- i wielowymiarowe układy poznasz o wiele później. }} === Porównywanie liczb ujemnych === Najprościej wytłumaczyć liczby ujemne na przykładzie '''temperatury'''. Która temperatura jest zimniejsza: -30°C, czy -3°C? Wiadomo, że -30 - zatem jest mniejsze. Tak samo działa porównywanie liczb ujemnych. Warto wspomnieć, iż przy porównaniu liczb o różnych znakach, liczba dodatnia zawsze będzie większa. {{Mat:Prz |'''Która liczba jest większa: -28 czy -21?''' Wyobraź sobie oś liczbową. -21 jest bliższe zera niż -28. -21 jest zatem '''większe'''. <math>-28<-21</math> }} === Porównywanie ułamków === ==== Ułamki dziesiętne ==== Aby porównać dwa ułamki dziesiętne, sprawdzamy kolejno każdy rząd cyfr (setki, dziesiątki, jedności, części dziesiętne, części setne) póki nie otrzymamy cyfry większej lub mniejszej. {{Mat:Prz |'''Porównaj ułamki dziesiętne 3,581 i 3,5817.''' Warto zapisać 3,581 jako 3,5810. Wtedy możemy porównać tę samą ilość cyfr. '''Krok po kroku''' * Cyfra jedności wynosi dla obu: 3. * Część dziesiętna: 5. * Część setna: 8. * Część tysięczna: 1. * Część dziesięcio-tysięczna: dla 3,581 - 0, dla 3,5817 - 7. Część dziesięcio-tysięczna, czyli pierwsza różna cyfra porównywanych ułamków, jest większa dla 3,5817. Zatem: <math>3{,}581<3{,}5817</math> '''Na skróty''' Widać, że każdy z ułamków ma część wspólną 3,581. Zapisz 3,581 jako 3,5810. Porównaj pierwszą cyfrę, która nie jest dla obu wspólna. 0 < 7, więc 3,581 < 3,5817. }} ==== Ułamki zwykłe ==== Najlepiej znaną, a zarazem najbardziej ''szkolną'' metodą porównywania ułamków zwykłych jest sprowadzanie ich do wspólnego mianownika. Istnieje również inna. {{Mat:Prz |'''Porównaj ułamki <math>\frac{3}{8}</math> i <math>\frac{2}{9}</math>'''. '''Krok po kroku''' Przypomnij sobie, jak obliczyć wspólny mianownik dwóch ułamków. Czy znasz najmniejszą wspólną wielokrotność? <math>\text{NWW}(8,9)=2\cdot2\cdot2\cdot3\cdot3=72</math> Rozszerzamy ułamki przez odpowiednie liczby: <math>\frac{3}{8}=\frac{3\cdot9}{8\cdot9}=\frac{27}{72}</math> <math>\frac{2}{9}=\frac{2\cdot8}{9\cdot8}=\frac{16}{72}</math> Ułamek, który ma '''mniejszy''' licznik jest zarazem '''mniejszym ułamkiem'''. <math>\frac{27}{72}>\frac{16}{72}</math> <math>\frac{3}{8}>\frac{2}{9}</math> '''Na skróty''' Czy wiesz, że podczas porównywania ułamków można je sprowadzić do najmniejszego wspólnego licznika? Zauważ, że <math>\text{NWW}(2,3)=6</math> - co jest o wiele łatwiej obliczyć. Przekształcając: <math>\frac{3\cdot2}{8\cdot2}=\frac{6}{16}</math> <math>\frac{2\cdot3}{9\cdot3}=\frac{6}{27}</math> Ułamek, który ma '''większy mianownik''' jest zarazem mniejszym ułamkiem. Dlaczego? Ponieważ całość jest podzielona na więcej części. Gdy masz pizzę podzieloną na 8 kawałków i bierzesz trzy, to nie to samo, co wtedy, gdy masz pizzę podzieloną na 4 kawałki i nadal bierzesz 3. <math>\frac{6}{16}>\frac{6}{27}</math> <math>\frac{3}{8}>\frac{2}{9}</math> }} ==== Ułamki zwykłe i dziesiętne ==== Korzystamy z nieco innego podejścia przy porównywaniu dwóch ułamków różnego rodzaju. {{Mat:Prz |'''Porównaj liczby <math>3\frac{1}{7}</math> i 4,1.''' Liczby całych się różnią: <math>3 < 4</math> Zatem 4,1 jest większe. W przypadku dwóch liczb o różnej ilości całych, porównuj tylko całe. }} {{Mat:Prz |'''Porównaj liczby <math>3\frac{2}{3}</math> i 3,68.''' '''Krok po kroku''' Ilość całych jest taka sama w obu liczbach. Ponieważ <math>3\frac{2}{3}</math> jest ułamkiem okresowym (o których dowiesz się w I.2), zamieniamy 3,68 na ułamek zwykły. <math>3{,}68=3\frac{68}{100}=3+\frac{17\cdot4}{25\cdot4}=3\frac{17}{25}</math> Obie liczby mają tę samą liczbę całości, więc porównujemy części ułamkowe: <math>\frac{2}{3}</math> oraz <math>\frac{17}{25}</math>. Korzystając z techniki wspólnego licznika: <math>\frac{2}{3}=\frac{2\cdot17}{3\cdot17}=\frac{34}{51}</math> <math>\frac{17}{25}=\frac{17\cdot2}{25\cdot2}=\frac{34}{50}</math> <math>\frac{34}{51}<\frac{34}{50}</math> Część ułamkowa 3,68 jest większa, zatem: <math>3\frac{2}{3}<3{,}68</math> }} == Zadania == '''1.''' Wykaż, że następujące liczby są wymierne: <ol type="a"> <li>7</li> <li><math>4\frac{1}{2}</math></li> <li>-2,5</li> <li>0</li> <li>0,8</li> </ol> '''*2.''' Przeczytaj definicję pierwiastka z ciekawostki. {{Mat:Def |CIEKAWOSTKA|Pierwiastkiem kwadratowym z liczby <math>x\geq0</math> nazywamy nieujemną liczbę, której kwadrat jest równy <math>x</math>. Pierwiastek z <math>x</math> zapisujemy jako <math>\sqrt{x}</math>. }} Czy <math>\sqrt{2}</math> jest liczbą wymierną? Uzasadnij. '''3.''' Określ, które z tych liczb są: <ol type="a"> <li>naturalne,</li> <li>całkowite.</li> {{Center |1; -5; 0; 24,482; <math>\frac{1}{2}</math>; 4; <math>3\frac{2}{7}</math>; <math>-8\frac{2}{5}</math>; 291; -6920; -0,826. }} eltb56gph387z7x1j51ykq2oxvhna4x 559850 559849 2026-10-22T17:04:21Z YxiCode 34510 559850 wikitext text/x-wiki == Teoria == Liczby możemy uporządkować w zbiory. Dotychczasowo posługiwaliśmy się m.in.: liczbami dodatnimi, liczbami ujemnymi, ułamkami zwykłymi i dziesiętnymi. Każde z tych znajdują swoje miejsce w jednym ze zbiorów: {{Mat:Def|DEFINICJE |* zbiór '''liczb naturalnych''' - np. 0, 1, 2, 3, 4, 5, ... ** W tym podręczniku przyjmujemy, że zero jest liczbą naturalną. * zbiór '''liczb całkowitych''' - np. ..., -3, -2, -1, 0, 1, 2, 3, ... * zbiór '''liczb wymiernych''' - zbiór wszystkich liczb, które można przedstawić w postaci ułamka zwykłego <math>\frac{p}{q}</math>, gdzie <math>p</math> i <math>q</math> to liczby całkowite, a <math>q</math> jest różne od zera (<math>q\neq0</math>). }} Każda liczba naturalna jest zarazem liczbą całkowitą, jak i wymierną. Każda liczba całkowita jest liczbą wymierną. === Jak wykazać, że liczba jest wymierna? === Definicja liczby wymiernej wskazuje na to, że aby uzasadnić wymierność liczby, należy przedstawić ją w postaci ułamka zwykłego. Rozważmy liczbę '''3'''. {{Mat:Prz |'''Wykaż, że liczba 3 jest wymierna.''' Liczby całkowite, przedstawione jako ułamek zwykły, mają mianownik 1. <math>3=\frac{3}{1}</math> 3 przedstawiliśmy jako ułamek zwykły, zatem jest to liczba wymierna. }} === Liczby przeciwne === Liczby przeciwne to takie liczby, które mają taką samą '''wartość bezwzględną''' (pojęcie omawiane w klasie VI). {{Mat:Def |Dla danej liczby <math>a</math>, liczba przeciwna do niej to <math>-a</math>. }} Oznacza to, że liczba przeciwna do 5 to <math>-5</math>, a dla <math>-3</math> to 3. Nie zapisujemy plusa ze zwyczaju. 0 nie ma znaku, więc liczba przeciwna do 0 to 0. Wprowadźmy ważne twierdzenie. Gdy mamy np. 10 zł długu, to aby go spłacić, musimy wziąć 10 zł. Matematycznie możemy to opisać jako <math>(-10)+10</math>. Po spłaceniu zostanie nam 0 zł na koncie: <math>(-10)+10=0</math>. Jak widzisz, -10 i 10 to liczby przeciwne. Gdy je dodajemy ze sobą, to wynik wynosi 0. Może się to wydawać oczywiste, ale warto o tym zapamiętać. {{Mat:Tw |Suma liczby <math>a</math> i liczby do niej przeciwnej <math>-a</math> zawsze wynosi 0. Matematycznie: <math>a+(-a)=0</math> }} === Przedstawianie liczb mieszanych w postaci ułamków zwykłych === Przypomnij sobie z klasy IV jak zamieniamy liczby mieszane na ułamki niewłaściwe. {{Mat:Prz |'''Zamień <math>4\frac{1}{4}</math> na ułamek zwykły.''' '''Krok po kroku''' Rozdzielamy liczbę mieszaną na sumę liczby całkowitej i części ułamkowej. Zamieniamy liczbę całkowitą na ułamek o mianowniku 1. <math>4\frac{1}{4}=4+\frac{1}{4}=\frac{4}{1}+\frac{1}{4}</math> Wiemy, że aby dodać do siebie ułamki, należy je sprowadzić do wspólnego mianownika. Tym mianownikiem jest 4. <math>\frac{4\cdot4}{4}+\frac{1}{4}=\frac{16}{4}+\frac{1}{4}=\frac{16+1}{4}=\frac{17}{4}</math> <math>4\frac{1}{4}</math> w postaci ułamka zwykłego to <math>\frac{17}{4}</math>. '''Na skróty''' Zauważ, że <math>17=4\cdot4+1</math>. Możemy uogólnić regułę opisaną powyżej. Liczby mieszane to takie liczby, które zapisujemy w formie <math>a\frac{b}{c}</math>, gdzie <math>a</math> jest liczbą całkowitą, <math>b</math> liczbą całkowitą nieujemną oraz <math>c</math> liczbą całkowitą dodatnią, przy czym <math>b<c</math>. Aby zapisać taką liczbę w postaci ułamka zwykłego, możemy zastosować wzór: <math>a\frac{b}{c}=\frac{a\cdot c+b}{c}</math>. Pełne przekształcenie algebraiczne, które zalecamy zobaczyć '''po''' opanowaniu działu III, możesz zobaczyć [[Matematyka dla ostatnich klas szkoły podstawowej/Rodzaje liczb/Zamiana liczb mieszanych|tutaj]]. '''''Uwaga'''''. Ten wzór działa tylko dla liczb mieszanych nieujemnych. <math>4\frac{1}{4}=\frac{4\cdot4+1}{4}=\frac{16+1}{4}=\frac{17}{4}</math> }} Przy zamianie ujemnych liczb mieszanych musimy pamiętać, że minus dotyczy całej liczby. {{Mat:Prz |'''Zamień <math>-3\frac{2}{7}</math> na ułamek zwykły.''' Skorzystamy tu z metody ''na skróty'', jednocześnie podkreślając to, że minus dotyczy całego ułamka. Liczba <math>-3\frac{2}{7}</math> oznacza liczbę przeciwną do <math>3\frac{2}{7}</math>, nie <math>-3 + \frac{2}{7}</math>. <math>-3\frac{2}{7}=-\left(\frac{3\cdot7+2}{7}\right)=-\left(\frac{21+2}{7}\right)</math> <math>=-\frac{23}{7}</math> }} === Przedstawianie ułamków dziesiętnych w postaci ułamków zwykłych i odwrotnie === Ze wcześniejszych klas zapewne pamiętasz, że ułamki dziesiętne składają się z części przed i po przecinkiem. Po przecinku znajdują się części kolejno: dziesiąte, setne, tysięczne, dziesięciotysięczne. To są ułamki zwykłe o mianowniku: 10, 100, 1000, 10 000. Zatem aby zamienić ułamek dziesiętny na ułamek zwykły, należy te części dziesiętne rozpisać. {{Mat:Prz |'''Zamień 0,36 na ułamek zwykły.''' '''Krok po kroku''' Zauważ, że 0,36 to suma części dziesiątych i setnych: <math>0{,}36=0{,}30+0{,}06</math> Zero na końcu ułamka dziesiętnego nie zmienia jego wartość. Zatem <math>0{,}36=\frac{3}{10}+\frac{6}{100}=\frac{30}{100}+\frac{6}{100}=\frac{36}{100}</math> Warto jest skrócić 36 i 100. W V klasie omawialiśmy NWD i NWW - aby skrócić ułamek, należy znaleźć NWD(36, 100). Skracamy licznik i mianownik przez tę samą niezerową liczbę, dlatego wartość ułamka się nie zmienia. <math>\text{NWD}(36,100)=4</math> <math>\frac{36}{100}=\frac{36:4}{100:4}=\frac{9}{25}</math> '''Na skróty''' Można od razu zamienić taką liczbę na ułamek zwykły postępując wg kroków: # Określ, ile jest cyfr po przecinku. # Napisz w mianowniku 1, a potem tyle samo zer, ile jest cyfr. # W liczniku zapisz cyfry ułamka. Spróbujmy tą metodą obliczyć znowu 0,36. # Są 2 cyfry po przecinku. # W mianowniku piszemy 1 i dwa zera - 100. # Cyfry ułamka to 36. Ułamek zwykły to <math>\frac{36}{100}</math>. Skracanie wykonuj tak samo jak w samouczku "Krok po kroku". }} Jeżeli przed przecinkiem zamiast zera jest jakaś inna liczba, wystarczy ją przepisać i rozważyć liczbę mieszaną: 1,5 możemy zamienić na <math>1\frac{5}{10}</math>. Teraz rozważmy zamianę odwrotną - ułamek zwykły na ułamek dziesiętny. W zależności od ułamka, potrzebujemy różnych metod. Drugą z nich, a zarazem uniwersalną omówimy w lekcji [[Matematyka dla ostatnich klas szkoły podstawowej/Postać dziesiętna liczb wymiernych|I.2]]. {{Mat:Prz |'''Zamień <math>\frac{5}{8}</math> na ułamek dziesiętny.''' '''Krok po kroku''' Zauważ, że możesz zapisać jedną z potęg liczby 10 jako iloczyn 8 i jakiejś innej liczby. Jest to m.in. 1000. Aby zobaczyć, jak obliczać która liczba pasuje do pewnej potęgi 10, zobacz [[Matematyka dla ostatnich klas szkoły podstawowej/Rodzaje liczb/Potęgi liczby 10|tutaj]] (wymagana wiedza z [[Matematyka dla ostatnich klas szkoły podstawowej/Potęgowanie iloczynów i ilorazów|II.4]]). <math>1000=8\cdot125</math> Skoro tak, to należy rozszerzyć ułamek (klasa IV), mnożąc obie liczby przez 125. <math>\frac{5}{8}=\frac{5\cdot125}{8\cdot125}=\frac{625}{1000}=0{,}625</math> Ogólny schemat: pomnóż mianownik i licznik przez taką liczbę, aby w mianowniku wyszła potęga dziesiątki. Zamień na ułamek dziesiętny zgodnie z procedurą w poprzedniej ramce, ale na odwrót. {{Mat:Uwg |Metoda ta pozwala otrzymać skończone rozwinięcie dziesiętne wtedy, gdy mianownik ułamka po skróceniu ma wyłącznie czynniki pierwsze 2 i 5. Pozostałe przypadki omówimy w kolejnym temacie. }} '''Na skróty''' Znajomość kilku często używanych rozwinięć dziesiętnych może przyspieszyć obliczenia. Warto jednak umieć wyprowadzić je samodzielnie. {{Blok ramkowy | temat = 2 | tytuł = Rozwinięcia dziesiętne wybranych ułamków zwykłych }} <math>\frac{1}{2}=0{,}5</math>&emsp;&emsp;<math>\frac{1}{4}=0{,}25</math>&emsp;&emsp;<math>\frac{1}{5}=0{,}2</math> <math>\frac{1}{8}=0{,}125</math>&emsp;&emsp;<math>\frac{1}{20}=0{,}05</math>&emsp;&emsp;<math>\frac{1}{25}=0{,}04</math> {{Blok ramkowy/Zamknij}} <math>\frac{5}{8}=5\cdot\frac{1}{8}=5\cdot0{,}125=0{,}625</math> (ostatni krok można przeliczyć np. za pomocą mnożenia pisemnego). '''Teraz ty''': Spróbuj zamienić ułamek <math>\frac{3}{16}</math> na dziesiętny. Wskazówka: podziel jedno z podanych rozwinięć przez 2. }} === Trzy postacie jednego ułamka === Omówiliśmy już trzy postacie ułamków: * '''ułamki zwykłe''' - forma <math>\frac{a}{b}</math>, * '''liczby mieszane''' - forma <math>a\frac{b}{c}</math>, * '''ułamki dziesiętne''' - np. 0,8; 38,592. Te formy mogą reprezentować tę samą liczbę. Rozważmy np. <math>\frac{9}{5}</math>. Łatwo zauważyć, że <math>\frac{9}{5}=1\frac{4}{5}</math>. Zarazem możemy to wyrazić jako 1,8. Wszystkie te wyniki są równe! Niektóre ułamki nie posiadają liczby mieszanej, bo są na to za małe. Z klasy IV może pamiętasz, że takie ułamki to są '''ułamki właściwe''' (np. <math>\frac{1}{4}=0{,}25</math>) - gdzie licznik jest mniejszy od mianownika. Takie, które możemy przekształcić na liczby mieszane, to '''ułamki niewłaściwe''' (np. nasze <math>\frac{9}{5}</math>), gdzie licznik jest większy od mianownika. === Odwrotność liczby === Odwrotność liczby nie należy mylić z jej przeciwieństwem, choć brzmią podobnie. {{Mat:Def |Odwrotność liczby <math>a</math> jest to <math>\frac{1}{a}</math>, gdzie <math>a</math> jest różne od zera (<math>a\neq0</math>). }} Omówimy przypadki obliczania odwrotności dla ułamków zwykłych, liczb mieszanych i ułamków dziesiętnych. Pamiętaj, że wg definicji '''nie istnieje odwrotność liczby 0'''. {{Mat:Prz |'''Oblicz odwrotność <math>\frac{2}{3}</math>'''. '''Krok po kroku''' Z definicji odwrotność tej liczby to <math>\frac{1}{\frac{2}{3}}</math> - ale nam to mało mówi. Zastanówmy się więc, jak to rozpisać. Ułamek to jest inny sposób na wyrażenie ilorazu. Zatem możemy zapisać: <math>\frac{1}{\frac{2}{3}}=1:\frac{2}{3}</math> Dzielenie ułamków było w klasie V. Jak pewnie wiesz, zamieniamy miejscami licznik i mianownik - a zamiast dzielenia, mnożymy. <math>1:\frac{2}{3}=1\cdot\frac{3}{2}=\frac{3}{2}</math> Tak oto obliczyliśmy odwrotność. '''Na skróty''' O wiele szybszą metodą jest zamienienie licznika z mianownikiem od razu. To działa dla jakiegokolwiek ułamka zwykłego. <math>\frac{2}{3}\longrightarrow\frac{3}{2}</math> Dlatego nazywamy dzielenie ułamków "mnożeniem przez '''odwrotność'''". }} {{Mat:Prz |'''Oblicz odwrotność <math>1\frac{4}{5}</math>'''. Wiesz już jak: * [[#Przedstawianie liczb mieszanych w postaci ułamków zwykłych|zamieniać liczbę mieszaną na ułamek niewłaściwy]], * szybko obliczać odwrotność ułamka zwykłego. Tylko to potrzeba do obliczenia odwrotności liczby mieszanej. Zobacz: <math>1\frac{4}{5}=\frac{1\cdot5+4}{5}=\frac{9}{5}</math> Obliczamy odwrotność: <math>\frac{9}{5}\longrightarrow\frac{5}{9}</math> }} {{Mat:Prz |'''Oblicz odwrotność 2,84'''. Powinieneś już wiedzieć, [[#Przedstawianie ułamków dziesiętnych w postaci ułamków zwykłych i odwrotnie|jak zamienić ułamek dziesiętny na ułamek zwykły]]. Zatem nie będziemy przedstawiali elaboratu dot. tej zamiany. <math>2{,}84=2+\frac{84}{100}=2+\frac{21}{25}=\frac{50+21}{25}=\frac{71}{25}</math> Odwrotność to: <math>\frac{71}{25}\longrightarrow\frac{25}{71}</math> }} Czy zastanawiałeś się, co otrzymamy, gdy wymnożymy ze sobą dwie liczby odwrotne względem siebie? Otóż mają w sobie ważną własność, opisaną w twierdzeniu: {{Mat:Tw |Iloczyn liczby <math>a</math> i jej odwrotności <math>\frac{1}{a}</math>, gdzie <math>a\neq0</math>, zawsze wynosi 1. Matematycznie: <math>a\cdot\frac{1}{a}=1</math> }} Prawdziwość stwierdzenia można sprawdzić na przykładach liczbowych. Np. <math>5\cdot\frac{1}{5}=\frac{5}{1}\cdot\frac{1}{5}=\frac{5}{5}=1</math>. Pełny dowód możesz znaleźć [[Matematyka dla ostatnich klas szkoły podstawowej/Rodzaje liczb/Dowód twierdzenia o odwrotności|tutaj]], zalecamy go przeczytać po przerobieniu działu III. === Praca z osią liczbową i obliczanie podziałki === Oś liczbową już miałeś w klasie IV, ale warto przypomnić sobie najważniejsze pojęcia związane z nią. Szczegółowo omówimy inne właściwości osi w temacie [[Matematyka dla ostatnich klas szkoły podstawowej/Oś liczbowa|I.4]]. '''Oś liczbowa''' to prosta, na której zaznaczona jest stała jednostka długości - '''podziałka''' oraz kierunek wzrostu liczb. Liczbę odpowiadającą danemu punktowi na osi liczbowej nazywamy jego '''współrzędną'''. Najprostszym przykładem osi liczbowej jest taka o podziałce równej 1. Poniżej przedstawiono oś liczbową z wyraźnie zaznaczoną podziałką. [[Plik:Oś liczbowa.svg|400px|bezramki|centruj]] {{Mat:Prz |'''Oblicz długość odcinka jednostkowego dla osi liczbowej narysowanej poniżej. Następnie znajdź współrzędną punktu A.''' [[Plik:Przykład zadanie oś liczbowa.svg|300px|bezramki|centruj]] '''Krok po kroku''' * Policz ilość '''odstępów''' (przestrzeni między kreskami) między 3 a 11. Jest ich pięć. Dlaczego liczymy odstępy? Ponieważ odcinek między punktem 3 i 11 to wielokrotność odcinka jednostkowego - ilość odstępów to ile razy ta podziałka występuje. * Oblicz różnicę podanych punktów: <math>11-3=8</math>. * Podziel różnicę przez ilość odstępów: <math>\frac{8}{5}=1{,}6</math>. Długość podziałki wynosi 1,6. {{Hr}} Punkt A jest oddalony o 3 odcinki jednostkowe od liczby 3. Zatem od liczby 3 dzieli go różnica <math>3\cdot1{,}6</math>. Więc: <math>3+3\cdot1{,}6=3+4{,}8=7{,}8</math> Zatem współrzędna punktu A wynosi 7,8. '''Na skróty''' Jeżeli punkt do wyznaczenia jest bliżej drugiej znanej współrzędnej, warto '''odjąć''' ilość podziałek dzielących punkt a tą współrzędną. Dla powyższego przykładu, można by było obliczyć, że A znajduje się o 2 podziałki na lewo od 11. Zatem: <math>11-2\cdot1{,}6=11-3{,}2=7{,}8</math> }} {{Mat:Ciek | Oś liczbowa to '''jednowymiarowy''' układ współrzędnych - to znaczy, że można iść tylko wg jednego kierunku. Dwuwymiarowy układ współrzędnych poznasz w temacie [[Matematyka dla ostatnich klas szkoły podstawowej/Współrzędne|VI.9]], a trój- i wielowymiarowe układy poznasz o wiele później. }} === Porównywanie liczb ujemnych === Najprościej wytłumaczyć liczby ujemne na przykładzie '''temperatury'''. Która temperatura jest zimniejsza: -30°C, czy -3°C? Wiadomo, że -30 - zatem jest mniejsze. Tak samo działa porównywanie liczb ujemnych. Warto wspomnieć, iż przy porównaniu liczb o różnych znakach, liczba dodatnia zawsze będzie większa. {{Mat:Prz |'''Która liczba jest większa: -28 czy -21?''' Wyobraź sobie oś liczbową. -21 jest bliższe zera niż -28. -21 jest zatem '''większe'''. <math>-28<-21</math> }} === Porównywanie ułamków === ==== Ułamki dziesiętne ==== Aby porównać dwa ułamki dziesiętne: * Porównujemy cyfry od lewej do prawej. * Gdy znajdziemy pierwszą parę różnych cyfr, większa z nich wskazuje większą liczbę. * Jeżeli jedna liczba ma mniej cyfr po przecinku, możemy dopisać na końcu zera bez zmiany jej wartości. {{Mat:Prz |'''Porównaj ułamki dziesiętne 3,581 i 3,5817.''' Warto zapisać 3,581 jako 3,5810. Wtedy możemy porównać tę samą ilość cyfr. '''Krok po kroku''' * Cyfra jedności wynosi dla obu: 3. * Część dziesiąta: 5. * Część setna: 8. * Część tysięczna: 1. * Część dziesięciotysięczna: dla 3,581 - 0, dla 3,5817 - 7. Część dziesięciotysięczna, czyli pierwsza różna cyfra porównywanych ułamków, jest większa dla 3,5817. Zatem: <math>3{,}581<3{,}5817</math> '''Na skróty''' Widać, że każdy z ułamków ma część wspólną 3,581. Zapisz 3,581 jako 3,5810. Porównaj pierwszą cyfrę, która nie jest dla obu wspólna. 0 < 7, więc 3,581 < 3,5817. }} ==== Ułamki zwykłe ==== Najlepiej znaną, a zarazem najbardziej ''szkolną'' metodą porównywania ułamków zwykłych jest sprowadzanie ich do wspólnego mianownika. Istnieje również inna. {{Mat:Prz |'''Porównaj ułamki <math>\frac{3}{8}</math> i <math>\frac{2}{9}</math>'''. '''Krok po kroku''' Przypomnij sobie, jak obliczyć wspólny mianownik dwóch ułamków. Czy znasz najmniejszą wspólną wielokrotność? <math>\text{NWW}(8,9)=72</math> Rozszerzamy ułamki przez odpowiednie liczby: <math>\frac{3}{8}=\frac{3\cdot9}{8\cdot9}=\frac{27}{72}</math> <math>\frac{2}{9}=\frac{2\cdot8}{9\cdot8}=\frac{16}{72}</math> Ułamek, który ma '''mniejszy''' licznik jest zarazem '''mniejszym ułamkiem'''. <math>\frac{27}{72}>\frac{16}{72}</math> <math>\frac{3}{8}>\frac{2}{9}</math> '''Na skróty''' Czy wiesz, że podczas porównywania ułamków można je sprowadzić do najmniejszego wspólnego licznika? {{Mat:Uwg |Reguła ta dotyczy ułamków '''dodatnich''' o jednakowych licznikach. }} Zauważ, że <math>\text{NWW}(2,3)=6</math> - co można obliczyć szybciej. Przekształcając: <math>\frac{3\cdot2}{8\cdot2}=\frac{6}{16}</math> <math>\frac{2\cdot3}{9\cdot3}=\frac{6}{27}</math> Ułamek, który ma '''większy mianownik''' jest zarazem mniejszym ułamkiem. Dlaczego? Jeżeli dzielimy tę samą całość na coraz większą liczbę równych części, każda część staje się mniejsza. Dlatego przy jednakowym dodatnim liczniku większy mianownik oznacza mniejszą wartość ułamka. <math>\frac{6}{16}>\frac{6}{27}</math> <math>\frac{3}{8}>\frac{2}{9}</math> Nie musisz stosować tej metody dla każdego przykładu. Jest to po prostu alternatywa, która bywa wygodniejsza. }} ==== Ułamki zwykłe i dziesiętne ==== Korzystamy z nieco innego podejścia przy porównywaniu dwóch ułamków różnego rodzaju. {{Mat:Prz |'''Porównaj liczby <math>3\frac{1}{7}</math> i 4,1.''' Liczby całych się różnią: <math>3 < 4</math> Zatem 4,1 jest większe. W przypadku dwóch liczb o różnej ilości całych, porównuj tylko całe. }} {{Mat:Prz |'''Porównaj liczby <math>3\frac{2}{3}</math> i 3,68.''' '''Krok po kroku''' Ilość całych jest taka sama w obu liczbach. Ponieważ <math>3\frac{2}{3}</math> jest ułamkiem okresowym (o których dowiesz się w I.2), zamieniamy 3,68 na ułamek zwykły. <math>3{,}68=3\frac{68}{100}=3+\frac{17\cdot4}{25\cdot4}=3\frac{17}{25}</math> Obie liczby mają tę samą liczbę całości, więc porównujemy części ułamkowe: <math>\frac{2}{3}</math> oraz <math>\frac{17}{25}</math>. Korzystając z techniki wspólnego licznika: <math>\frac{2}{3}=\frac{2\cdot17}{3\cdot17}=\frac{34}{51}</math> <math>\frac{17}{25}=\frac{17\cdot2}{25\cdot2}=\frac{34}{50}</math> <math>\frac{34}{51}<\frac{34}{50}</math> Część ułamkowa 3,68 jest większa, zatem: <math>3\frac{2}{3}<3{,}68</math> }} == Zadania == '''1.''' Wykaż, że następujące liczby są wymierne: <ol type="a"> <li>7</li> <li><math>4\frac{1}{2}</math></li> <li>-2,5</li> <li>0</li> <li>0,8</li> </ol> '''*2.''' Przeczytaj definicję pierwiastka z ciekawostki. {{Mat:Def |CIEKAWOSTKA|Pierwiastkiem kwadratowym z liczby <math>x\geq0</math> nazywamy nieujemną liczbę, której kwadrat jest równy <math>x</math>. Pierwiastek z <math>x</math> zapisujemy jako <math>\sqrt{x}</math>. }} Czy <math>\sqrt{2}</math> jest liczbą wymierną? Spróbuj uzasadnić intuicyjnie. '''3.''' Określ, które z tych liczb są: <ol type="a"> <li>naturalne,</li> <li>całkowite.</li> {{Center |1; -5; 0; 24,482; <math>\frac{1}{2}</math>; 4; <math>3\frac{2}{7}</math>; <math>-8\frac{2}{5}</math>; 291; -6920; -0,826. }} ma2gznaqbpvpqxjaqkqxl2dtzali6dr 559851 559850 2026-10-22T17:14:32Z YxiCode 34510 Poprawa błędów językowych 559851 wikitext text/x-wiki == Teoria == Liczby możemy uporządkować w zbiory. Dotychczasowo posługiwaliśmy się m.in.: liczbami dodatnimi, liczbami ujemnymi, ułamkami zwykłymi i dziesiętnymi. Każda z tych kategorii znajduje swoje miejsce w jednym ze zbiorów: {{Mat:Def|DEFINICJE |* zbiór '''liczb naturalnych''' - np. 0, 1, 2, 3, 4, 5, ... ** W tym podręczniku przyjmujemy, że zero jest liczbą naturalną. * zbiór '''liczb całkowitych''' - np. ..., -3, -2, -1, 0, 1, 2, 3, ... * zbiór '''liczb wymiernych''' - zbiór wszystkich liczb, które można przedstawić w postaci ułamka zwykłego <math>\frac{p}{q}</math>, gdzie <math>p</math> i <math>q</math> to liczby całkowite, a <math>q</math> jest różne od zera (<math>q\neq0</math>). }} Każda liczba naturalna jest zarazem liczbą całkowitą, jak i wymierną. Każda liczba całkowita jest liczbą wymierną. === Jak wykazać, że liczba jest wymierna? === Definicja liczby wymiernej wskazuje na to, że aby uzasadnić wymierność liczby, należy przedstawić ją w postaci ułamka zwykłego. Rozważmy liczbę '''3'''. {{Mat:Prz |'''Wykaż, że liczba 3 jest wymierna.''' Liczby całkowite, przedstawione jako ułamek zwykły, mają mianownik 1. <math>3=\frac{3}{1}</math> 3 przedstawiliśmy jako ułamek zwykły, zatem jest to liczba wymierna. }} === Liczby przeciwne === Liczby przeciwne to takie liczby, które mają taką samą '''wartość bezwzględną''' (pojęcie omawiane w klasie VI). {{Mat:Def |Dla danej liczby <math>a</math>, liczba przeciwna do niej to <math>-a</math>. }} Oznacza to, że liczba przeciwna do 5 to <math>-5</math>, a dla <math>-3</math> to 3. Nie zapisujemy plusa ze zwyczaju. 0 nie ma znaku, więc liczba przeciwna do 0 to 0. Wprowadźmy ważne twierdzenie. Gdy mamy np. 10 zł długu, to aby go spłacić, musimy wziąć 10 zł. Matematycznie możemy to opisać jako <math>(-10)+10</math>. Po spłaceniu zostanie nam 0 zł na koncie: <math>(-10)+10=0</math>. Jak widzisz, -10 i 10 to liczby przeciwne. Gdy je dodajemy ze sobą, to wynik wynosi 0. Może się to wydawać oczywiste, ale warto o tym zapamiętać. {{Mat:Tw |Suma liczby <math>a</math> i liczby do niej przeciwnej <math>-a</math> zawsze wynosi 0. Matematycznie: <math>a+(-a)=0</math> }} === Przedstawianie liczb mieszanych w postaci ułamków zwykłych === Przypomnij sobie z klasy IV jak zamieniamy liczby mieszane na ułamki niewłaściwe. {{Mat:Prz |'''Zamień <math>4\frac{1}{4}</math> na ułamek zwykły.''' '''Krok po kroku''' Rozdzielamy liczbę mieszaną na sumę liczby całkowitej i części ułamkowej. Zamieniamy liczbę całkowitą na ułamek o mianowniku 1. <math>4\frac{1}{4}=4+\frac{1}{4}=\frac{4}{1}+\frac{1}{4}</math> Wiemy, że aby dodać do siebie ułamki, należy je sprowadzić do wspólnego mianownika. Tym mianownikiem jest 4. <math>\frac{4\cdot4}{4}+\frac{1}{4}=\frac{16}{4}+\frac{1}{4}=\frac{16+1}{4}=\frac{17}{4}</math> <math>4\frac{1}{4}</math> w postaci ułamka zwykłego to <math>\frac{17}{4}</math>. '''Na skróty''' Zauważ, że <math>17=4\cdot4+1</math>. Możemy uogólnić regułę opisaną powyżej. Liczby mieszane to takie liczby, które zapisujemy w formie <math>a\frac{b}{c}</math>, gdzie <math>a</math> jest liczbą całkowitą, <math>b</math> liczbą całkowitą nieujemną oraz <math>c</math> liczbą całkowitą dodatnią, przy czym <math>b<c</math>. Aby zapisać taką liczbę w postaci ułamka zwykłego, możemy zastosować wzór: <math>a\frac{b}{c}=\frac{a\cdot c+b}{c}</math>. Pełne przekształcenie algebraiczne, które zalecamy zobaczyć '''po''' opanowaniu działu III, możesz zobaczyć [[Matematyka dla ostatnich klas szkoły podstawowej/Rodzaje liczb/Zamiana liczb mieszanych|tutaj]]. '''''Uwaga'''''. Ten wzór działa tylko dla liczb mieszanych nieujemnych. <math>4\frac{1}{4}=\frac{4\cdot4+1}{4}=\frac{16+1}{4}=\frac{17}{4}</math> }} Przy zamianie ujemnych liczb mieszanych musimy pamiętać, że minus dotyczy całej liczby. {{Mat:Prz |'''Zamień <math>-3\frac{2}{7}</math> na ułamek zwykły.''' Skorzystamy tu z metody ''na skróty'', jednocześnie podkreślając to, że minus dotyczy całego ułamka. Liczba <math>-3\frac{2}{7}</math> oznacza liczbę przeciwną do <math>3\frac{2}{7}</math>, nie <math>-3 + \frac{2}{7}</math>. <math>-3\frac{2}{7}=-\left(\frac{3\cdot7+2}{7}\right)=-\left(\frac{21+2}{7}\right)</math> <math>=-\frac{23}{7}</math> }} === Przedstawianie ułamków dziesiętnych w postaci ułamków zwykłych i odwrotnie === Ze wcześniejszych klas zapewne pamiętasz, że ułamki dziesiętne składają się z części przed i po przecinkiem. Po przecinku znajdują się części kolejno: dziesiąte, setne, tysięczne, dziesięciotysięczne. To są ułamki zwykłe o mianowniku: 10, 100, 1000, 10 000. Zatem aby zamienić ułamek dziesiętny na ułamek zwykły, należy te części dziesiętne rozpisać. {{Mat:Prz |'''Zamień 0,36 na ułamek zwykły.''' '''Krok po kroku''' Zauważ, że 0,36 to suma części dziesiątych i setnych: <math>0{,}36=0{,}30+0{,}06</math> Zero na końcu ułamka dziesiętnego nie zmienia jego wartość. Zatem <math>0{,}36=\frac{3}{10}+\frac{6}{100}=\frac{30}{100}+\frac{6}{100}=\frac{36}{100}</math> Warto jest skrócić 36 i 100. W V klasie omawialiśmy NWD i NWW - aby skrócić ułamek, należy znaleźć NWD(36, 100). Skracamy licznik i mianownik przez tę samą niezerową liczbę, dlatego wartość ułamka się nie zmienia. <math>\text{NWD}(36,100)=4</math> <math>\frac{36}{100}=\frac{36:4}{100:4}=\frac{9}{25}</math> '''Na skróty''' Można od razu zamienić taką liczbę na ułamek zwykły postępując wg kroków: # Określ, ile cyfr znajduje się po przecinku. # Napisz w mianowniku 1, a potem tyle samo zer, ile jest cyfr. # W liczniku zapisz cyfry ułamka. Spróbujmy tą metodą obliczyć znowu 0,36. # Są 2 cyfry po przecinku. # W mianowniku piszemy 1 i dwa zera - 100. # Cyfry ułamka to 36. Ułamek zwykły to <math>\frac{36}{100}</math>. Skracanie wykonuj tak samo jak w samouczku "Krok po kroku". }} Jeżeli przed przecinkiem zamiast zera jest jakaś inna liczba, wystarczy ją przepisać i rozważyć liczbę mieszaną: 1,5 możemy zamienić na <math>1\frac{5}{10}</math>. Teraz rozważmy zamianę odwrotną - ułamek zwykły na ułamek dziesiętny. W zależności od ułamka, potrzebujemy różnych metod. Drugą z nich, a zarazem uniwersalną omówimy w lekcji [[Matematyka dla ostatnich klas szkoły podstawowej/Postać dziesiętna liczb wymiernych|I.2]]. {{Mat:Prz |'''Zamień <math>\frac{5}{8}</math> na ułamek dziesiętny.''' '''Krok po kroku''' Zauważ, że możesz zapisać jedną z potęg liczby 10 jako iloczyn 8 i jakiejś innej liczby. Jest to m.in. 1000. Aby zobaczyć, samouczek dot. obliczania potrzebnej liczby, zobacz [[Matematyka dla ostatnich klas szkoły podstawowej/Rodzaje liczb/Potęgi liczby 10|tutaj]] (wymagana wiedza z [[Matematyka dla ostatnich klas szkoły podstawowej/Potęgowanie iloczynów i ilorazów|II.4]]). <math>1000=8\cdot125</math> Skoro tak, to należy rozszerzyć ułamek (klasa IV), mnożąc obie liczby przez 125. <math>\frac{5}{8}=\frac{5\cdot125}{8\cdot125}=\frac{625}{1000}=0{,}625</math> Ogólny schemat: pomnóż mianownik i licznik przez taką liczbę, aby w mianowniku wyszła potęga dziesiątki. Zamień na ułamek dziesiętny zgodnie z procedurą w poprzedniej ramce, ale w odwrotnej kolejności. {{Mat:Uwg |Metoda ta pozwala otrzymać skończone rozwinięcie dziesiętne wtedy, gdy mianownik ułamka po skróceniu ma wyłącznie czynniki pierwsze 2 i 5. Pozostałe przypadki omówimy w kolejnym temacie. }} '''Na skróty''' Znajomość kilku często używanych rozwinięć dziesiętnych może przyspieszyć obliczenia. Warto jednak umieć wyprowadzić je samodzielnie. {{Blok ramkowy | temat = 2 | tytuł = Rozwinięcia dziesiętne wybranych ułamków zwykłych }} <math>\frac{1}{2}=0{,}5</math>&emsp;&emsp;<math>\frac{1}{4}=0{,}25</math>&emsp;&emsp;<math>\frac{1}{5}=0{,}2</math> <math>\frac{1}{8}=0{,}125</math>&emsp;&emsp;<math>\frac{1}{20}=0{,}05</math>&emsp;&emsp;<math>\frac{1}{25}=0{,}04</math> {{Blok ramkowy/Zamknij}} <math>\frac{5}{8}=5\cdot\frac{1}{8}=5\cdot0{,}125=0{,}625</math> (ostatni krok można przeliczyć np. za pomocą mnożenia pisemnego). '''Teraz ty''': Spróbuj zamienić ułamek <math>\frac{3}{16}</math> na dziesiętny. Wskazówka: podziel jedno z podanych rozwinięć przez 2. }} === Trzy postacie jednego ułamka === Omówiliśmy już trzy postacie ułamków: * '''ułamki zwykłe''' - forma <math>\frac{a}{b}</math>, * '''liczby mieszane''' - forma <math>a\frac{b}{c}</math>, * '''ułamki dziesiętne''' - np. 0,8; 38,592. Te formy mogą reprezentować tę samą liczbę. Rozważmy np. <math>\frac{9}{5}</math>. Łatwo zauważyć, że <math>\frac{9}{5}=1\frac{4}{5}</math>. Zarazem możemy to wyrazić jako 1,8. Wszystkie te wyniki są równe! Niektóre ułamki nie wymagają zapisu w postaci liczby mieszanej. Z klasy IV może pamiętasz, że takie ułamki to są '''ułamki właściwe''' (np. <math>\frac{1}{4}=0{,}25</math>) - gdzie licznik jest mniejszy od mianownika. Takie, które możemy przekształcić na liczby mieszane, to '''ułamki niewłaściwe''' (np. nasze <math>\frac{9}{5}</math>), gdzie licznik jest większy od mianownika. === Odwrotność liczby === Odwrotność liczby nie należy mylić z jej przeciwieństwem, choć brzmią podobnie. {{Mat:Def |Odwrotność liczby <math>a</math> jest to <math>\frac{1}{a}</math>, gdzie <math>a</math> jest różne od zera (<math>a\neq0</math>). }} Omówimy przypadki obliczania odwrotności dla ułamków zwykłych, liczb mieszanych i ułamków dziesiętnych. Pamiętaj, że wg definicji '''nie istnieje odwrotność liczby 0'''. {{Mat:Prz |'''Oblicz odwrotność <math>\frac{2}{3}</math>'''. '''Krok po kroku''' Z definicji odwrotność tej liczby to <math>\frac{1}{\frac{2}{3}}</math> - ale nam to mało mówi. Zastanówmy się więc, jak to rozpisać. Ułamek to jest inny sposób na wyrażenie ilorazu. Zatem możemy zapisać: <math>\frac{1}{\frac{2}{3}}=1:\frac{2}{3}</math> Dzielenie ułamków było w klasie V. Jak pewnie wiesz, zamieniamy miejscami licznik i mianownik - a zamiast dzielenia, mnożymy. <math>1:\frac{2}{3}=1\cdot\frac{3}{2}=\frac{3}{2}</math> Tak oto obliczyliśmy odwrotność. '''Na skróty''' O wiele szybszą metodą jest zamienienie licznika z mianownikiem od razu. To działa dla jakiegokolwiek ułamka zwykłego. <math>\frac{2}{3}\longrightarrow\frac{3}{2}</math> Dlatego nazywamy dzielenie ułamków "mnożeniem przez '''odwrotność'''". }} {{Mat:Prz |'''Oblicz odwrotność <math>1\frac{4}{5}</math>'''. Wiesz już jak: * [[#Przedstawianie liczb mieszanych w postaci ułamków zwykłych|zamieniać liczbę mieszaną na ułamek niewłaściwy]], * szybko obliczać odwrotność ułamka zwykłego. Tylko to potrzeba do obliczenia odwrotności liczby mieszanej. Zobacz: <math>1\frac{4}{5}=\frac{1\cdot5+4}{5}=\frac{9}{5}</math> Obliczamy odwrotność: <math>\frac{9}{5}\longrightarrow\frac{5}{9}</math> }} {{Mat:Prz |'''Oblicz odwrotność 2,84'''. Powinieneś już wiedzieć, [[#Przedstawianie ułamków dziesiętnych w postaci ułamków zwykłych i odwrotnie|jak zamienić ułamek dziesiętny na ułamek zwykły]]. Zatem nie będziemy przedstawiali elaboratu dot. tej zamiany. <math>2{,}84=2+\frac{84}{100}=2+\frac{21}{25}=\frac{50+21}{25}=\frac{71}{25}</math> Odwrotność to: <math>\frac{71}{25}\longrightarrow\frac{25}{71}</math> }} Czy zastanawiałeś się, co otrzymamy, gdy wymnożymy ze sobą dwie liczby odwrotne względem siebie? Otóż mają w sobie ważną własność, opisaną w twierdzeniu: {{Mat:Tw |Iloczyn liczby <math>a</math> i jej odwrotności <math>\frac{1}{a}</math>, gdzie <math>a\neq0</math>, zawsze wynosi 1. Matematycznie: <math>a\cdot\frac{1}{a}=1</math> }} Prawdziwość stwierdzenia można sprawdzić na przykładach liczbowych. Np. <math>5\cdot\frac{1}{5}=\frac{5}{1}\cdot\frac{1}{5}=\frac{5}{5}=1</math>. Pełny dowód możesz znaleźć [[Matematyka dla ostatnich klas szkoły podstawowej/Rodzaje liczb/Dowód twierdzenia o odwrotności|tutaj]], zalecamy go przeczytać po przerobieniu działu III. === Praca z osią liczbową i obliczanie podziałki === Oś liczbową już miałeś w klasie IV, ale warto przypomnieć sobie najważniejsze pojęcia związane z nią. Szczegółowo omówimy inne właściwości osi w temacie [[Matematyka dla ostatnich klas szkoły podstawowej/Oś liczbowa|I.4]]. '''Oś liczbowa''' to prosta, na której zaznaczona jest stała jednostka długości - '''podziałka''' oraz kierunek wzrostu liczb. Liczbę odpowiadającą danemu punktowi na osi liczbowej nazywamy jego '''współrzędną'''. Najprostszym przykładem osi liczbowej jest taka o podziałce równej 1. Poniżej przedstawiono oś liczbową z wyraźnie zaznaczoną podziałką. [[Plik:Oś liczbowa.svg|400px|bezramki|centruj]] {{Mat:Prz |'''Oblicz długość odcinka jednostkowego dla osi liczbowej narysowanej poniżej. Następnie znajdź współrzędną punktu A.''' [[Plik:Przykład zadanie oś liczbowa.svg|300px|bezramki|centruj]] '''Krok po kroku''' * Policz ilość '''odstępów''' (przestrzeni między kreskami) między 3 a 11. Jest ich pięć. Dlaczego liczymy odstępy? Ponieważ odcinek między punktem 3 i 11 to wielokrotność odcinka jednostkowego - liczba odstępów to ile razy ta podziałka występuje. * Oblicz różnicę podanych punktów: <math>11-3=8</math>. * Podziel różnicę przez liczbę odstępów: <math>\frac{8}{5}=1{,}6</math>. Długość podziałki wynosi 1,6. {{Hr}} Punkt A jest oddalony o 3 odcinki jednostkowe od liczby 3. Zatem od liczby 3 dzieli go różnica <math>3\cdot1{,}6</math>. Więc: <math>3+3\cdot1{,}6=3+4{,}8=7{,}8</math> Zatem współrzędna punktu A wynosi 7,8. '''Na skróty''' Jeżeli punkt do wyznaczenia jest bliżej drugiej znanej współrzędnej, warto '''odjąć''' ilość podziałek dzielących punkt względem tej współrzędnej. Dla powyższego przykładu, można by było obliczyć, że A znajduje się o 2 podziałki na lewo od 11. Zatem: <math>11-2\cdot1{,}6=11-3{,}2=7{,}8</math> }} {{Mat:Ciek | Oś liczbowa to '''jednowymiarowy''' układ współrzędnych - to znaczy, że można iść tylko wg jednego kierunku. Dwuwymiarowy układ współrzędnych poznasz w temacie [[Matematyka dla ostatnich klas szkoły podstawowej/Współrzędne|VI.9]], a trój- i wielowymiarowe układy poznasz o wiele później. }} === Porównywanie liczb ujemnych === Najprościej wytłumaczyć liczby ujemne na przykładzie '''temperatury'''. Która temperatura jest zimniejsza: -30°C, czy -3°C? Wiadomo, że -30 - zatem jest mniejsze. Tak samo działa porównywanie liczb ujemnych. Warto wspomnieć, iż przy porównywaniu liczb o różnych znakach, liczba dodatnia zawsze będzie większa. {{Mat:Prz |'''Która liczba jest większa: -28 czy -21?''' Wyobraź sobie oś liczbową. -21 jest bliższe zera niż -28. -21 jest zatem '''większe'''. <math>-28<-21</math> }} === Porównywanie ułamków === ==== Ułamki dziesiętne ==== Aby porównać dwa ułamki dziesiętne: * Porównujemy cyfry od lewej do prawej. * Gdy znajdziemy pierwszą parę różnych cyfr, większa z nich wskazuje większą liczbę. * Jeżeli jedna liczba ma mniej cyfr po przecinku, możemy dopisać na końcu zera bez zmiany jej wartości. {{Mat:Prz |'''Porównaj ułamki dziesiętne 3,581 i 3,5817.''' Warto zapisać 3,581 jako 3,5810. Wtedy możemy porównać tę samą ilość cyfr. '''Krok po kroku''' * Cyfra jedności wynosi dla obu: 3. * Część dziesiąta: 5. * Część setna: 8. * Część tysięczna: 1. * Część dziesięciotysięczna: dla 3,581 - 0, dla 3,5817 - 7. Część dziesięciotysięczna, czyli pierwsza różna cyfra porównywanych ułamków, jest większa dla 3,5817. Zatem: <math>3{,}581<3{,}5817</math> '''Na skróty''' Widać, że każdy z ułamków ma część wspólną 3,581. Zapisz 3,581 jako 3,5810. Porównaj pierwszą cyfrę, która nie jest dla obu wspólna. 0 < 7, więc 3,581 < 3,5817. }} ==== Ułamki zwykłe ==== Najlepiej znaną, a zarazem najbardziej ''szkolną'' metodą porównywania ułamków zwykłych jest sprowadzanie ich do wspólnego mianownika. Istnieje również inna. {{Mat:Prz |'''Porównaj ułamki <math>\frac{3}{8}</math> i <math>\frac{2}{9}</math>'''. '''Krok po kroku''' Przypomnij sobie, jak obliczyć wspólny mianownik dwóch ułamków. Czy znasz najmniejszą wspólną wielokrotność? <math>\text{NWW}(8,9)=72</math> Rozszerzamy ułamki przez odpowiednie liczby: <math>\frac{3}{8}=\frac{3\cdot9}{8\cdot9}=\frac{27}{72}</math> <math>\frac{2}{9}=\frac{2\cdot8}{9\cdot8}=\frac{16}{72}</math> Ułamek, który ma '''mniejszy''' licznik jest zarazem '''mniejszym ułamkiem'''. <math>\frac{27}{72}>\frac{16}{72}</math> <math>\frac{3}{8}>\frac{2}{9}</math> '''Na skróty''' Czy wiesz, że podczas porównywania ułamków można je sprowadzić do najmniejszego wspólnego licznika? {{Mat:Uwg |Reguła ta dotyczy ułamków '''dodatnich''' o jednakowych licznikach. }} Zauważ, że <math>\text{NWW}(2,3)=6</math> - co można obliczyć szybciej. Przekształcając: <math>\frac{3\cdot2}{8\cdot2}=\frac{6}{16}</math> <math>\frac{2\cdot3}{9\cdot3}=\frac{6}{27}</math> Ułamek, który ma '''większy mianownik''' jest zarazem mniejszym ułamkiem. Dlaczego? Jeżeli dzielimy tę samą całość na coraz większą liczbę równych części, każda część staje się mniejsza. Dlatego przy jednakowym dodatnim liczniku większy mianownik oznacza mniejszą wartość ułamka. <math>\frac{6}{16}>\frac{6}{27}</math> <math>\frac{3}{8}>\frac{2}{9}</math> Nie musisz stosować tej metody dla każdego przykładu. Jest to po prostu alternatywa, która bywa wygodniejsza. }} ==== Ułamki zwykłe i dziesiętne ==== Korzystamy z nieco innego podejścia przy porównywaniu dwóch ułamków różnego rodzaju. {{Mat:Prz |'''Porównaj liczby <math>3\frac{1}{7}</math> i 4,1.''' Liczby całych się różnią: <math>3 < 4</math> Zatem 4,1 jest większe. W przypadku dwóch liczb o różnej ilości całych, porównuj tylko całe. }} {{Mat:Prz |'''Porównaj liczby <math>3\frac{2}{3}</math> i 3,68.''' '''Krok po kroku''' Ilość całych jest taka sama w obu liczbach. Ponieważ <math>3\frac{2}{3}</math> jest ułamkiem okresowym (o których dowiesz się w I.2), zamieniamy 3,68 na ułamek zwykły. <math>3{,}68=3\frac{68}{100}=3+\frac{17\cdot4}{25\cdot4}=3\frac{17}{25}</math> Obie liczby mają tę samą liczbę całości, więc porównujemy części ułamkowe: <math>\frac{2}{3}</math> oraz <math>\frac{17}{25}</math>. Korzystając z techniki wspólnego licznika: <math>\frac{2}{3}=\frac{2\cdot17}{3\cdot17}=\frac{34}{51}</math> <math>\frac{17}{25}=\frac{17\cdot2}{25\cdot2}=\frac{34}{50}</math> <math>\frac{34}{51}<\frac{34}{50}</math> Część ułamkowa 3,68 jest większa, zatem: <math>3\frac{2}{3}<3{,}68</math> }} == Zadania == '''1.''' Wykaż, że następujące liczby są wymierne: <ol type="a"> <li>7</li> <li><math>4\frac{1}{2}</math></li> <li>-2,5</li> <li>0</li> <li>0,8</li> </ol> '''*2.''' Przeczytaj definicję pierwiastka z ciekawostki. {{Mat:Def |CIEKAWOSTKA|Pierwiastkiem kwadratowym z liczby <math>x\geq0</math> nazywamy nieujemną liczbę, której kwadrat jest równy <math>x</math>. Pierwiastek z <math>x</math> zapisujemy jako <math>\sqrt{x}</math>. }} Czy <math>\sqrt{2}</math> jest liczbą wymierną? Spróbuj uzasadnić intuicyjnie. '''3.''' Określ, które z tych liczb są: <ol type="a"> <li>naturalne,</li> <li>całkowite.</li> {{Center |1; -5; 0; 24,482; <math>\frac{1}{2}</math>; 4; <math>3\frac{2}{7}</math>; <math>-8\frac{2}{5}</math>; 291; -6920; -0,826. }} 4m8s7afdmsa79u6tlqx7vmt0q11igeh 559852 559851 2026-10-22T17:21:09Z YxiCode 34510 wg -> według 559852 wikitext text/x-wiki == Teoria == Liczby możemy uporządkować w zbiory. Dotychczasowo posługiwaliśmy się m.in.: liczbami dodatnimi, liczbami ujemnymi, ułamkami zwykłymi i dziesiętnymi. Każda z tych kategorii znajduje swoje miejsce w jednym ze zbiorów: {{Mat:Def|DEFINICJE |* zbiór '''liczb naturalnych''' - np. 0, 1, 2, 3, 4, 5, ... ** W tym podręczniku przyjmujemy, że zero jest liczbą naturalną. * zbiór '''liczb całkowitych''' - np. ..., -3, -2, -1, 0, 1, 2, 3, ... * zbiór '''liczb wymiernych''' - zbiór wszystkich liczb, które można przedstawić w postaci ułamka zwykłego <math>\frac{p}{q}</math>, gdzie <math>p</math> i <math>q</math> to liczby całkowite, a <math>q</math> jest różne od zera (<math>q\neq0</math>). }} Każda liczba naturalna jest zarazem liczbą całkowitą, jak i wymierną. Każda liczba całkowita jest liczbą wymierną. === Jak wykazać, że liczba jest wymierna? === Definicja liczby wymiernej wskazuje na to, że aby uzasadnić wymierność liczby, należy przedstawić ją w postaci ułamka zwykłego. Rozważmy liczbę '''3'''. {{Mat:Prz |'''Wykaż, że liczba 3 jest wymierna.''' Liczby całkowite, przedstawione jako ułamek zwykły, mają mianownik 1. <math>3=\frac{3}{1}</math> 3 przedstawiliśmy jako ułamek zwykły, zatem jest to liczba wymierna. }} === Liczby przeciwne === Liczby przeciwne to takie liczby, które mają taką samą '''wartość bezwzględną''' (pojęcie omawiane w klasie VI). {{Mat:Def |Dla danej liczby <math>a</math>, liczba przeciwna do niej to <math>-a</math>. }} Oznacza to, że liczba przeciwna do 5 to <math>-5</math>, a dla <math>-3</math> to 3. Nie zapisujemy plusa ze zwyczaju. 0 nie ma znaku, więc liczba przeciwna do 0 to 0. Wprowadźmy ważne twierdzenie. Gdy mamy np. 10 zł długu, to aby go spłacić, musimy wziąć 10 zł. Matematycznie możemy to opisać jako <math>(-10)+10</math>. Po spłaceniu zostanie nam 0 zł na koncie: <math>(-10)+10=0</math>. Jak widzisz, -10 i 10 to liczby przeciwne. Gdy je dodajemy ze sobą, to wynik wynosi 0. Może się to wydawać oczywiste, ale warto o tym zapamiętać. {{Mat:Tw |Suma liczby <math>a</math> i liczby do niej przeciwnej <math>-a</math> zawsze wynosi 0. Matematycznie: <math>a+(-a)=0</math> }} === Przedstawianie liczb mieszanych w postaci ułamków zwykłych === Przypomnij sobie z klasy IV jak zamieniamy liczby mieszane na ułamki niewłaściwe. {{Mat:Prz |'''Zamień <math>4\frac{1}{4}</math> na ułamek zwykły.''' '''Krok po kroku''' Rozdzielamy liczbę mieszaną na sumę liczby całkowitej i części ułamkowej. Zamieniamy liczbę całkowitą na ułamek o mianowniku 1. <math>4\frac{1}{4}=4+\frac{1}{4}=\frac{4}{1}+\frac{1}{4}</math> Wiemy, że aby dodać do siebie ułamki, należy je sprowadzić do wspólnego mianownika. Tym mianownikiem jest 4. <math>\frac{4\cdot4}{4}+\frac{1}{4}=\frac{16}{4}+\frac{1}{4}=\frac{16+1}{4}=\frac{17}{4}</math> <math>4\frac{1}{4}</math> w postaci ułamka zwykłego to <math>\frac{17}{4}</math>. '''Na skróty''' Zauważ, że <math>17=4\cdot4+1</math>. Możemy uogólnić regułę opisaną powyżej. Liczby mieszane to takie liczby, które zapisujemy w formie <math>a\frac{b}{c}</math>, gdzie <math>a</math> jest liczbą całkowitą, <math>b</math> liczbą całkowitą nieujemną oraz <math>c</math> liczbą całkowitą dodatnią, przy czym <math>b<c</math>. Aby zapisać taką liczbę w postaci ułamka zwykłego, możemy zastosować wzór: <math>a\frac{b}{c}=\frac{a\cdot c+b}{c}</math>. Pełne przekształcenie algebraiczne, które zalecamy zobaczyć '''po''' opanowaniu działu III, możesz zobaczyć [[Matematyka dla ostatnich klas szkoły podstawowej/Rodzaje liczb/Zamiana liczb mieszanych|tutaj]]. '''''Uwaga'''''. Ten wzór działa tylko dla liczb mieszanych nieujemnych. <math>4\frac{1}{4}=\frac{4\cdot4+1}{4}=\frac{16+1}{4}=\frac{17}{4}</math> }} Przy zamianie ujemnych liczb mieszanych musimy pamiętać, że minus dotyczy całej liczby. {{Mat:Prz |'''Zamień <math>-3\frac{2}{7}</math> na ułamek zwykły.''' Skorzystamy tu z metody ''na skróty'', jednocześnie podkreślając to, że minus dotyczy całego ułamka. Liczba <math>-3\frac{2}{7}</math> oznacza liczbę przeciwną do <math>3\frac{2}{7}</math>, nie <math>-3 + \frac{2}{7}</math>. <math>-3\frac{2}{7}=-\left(\frac{3\cdot7+2}{7}\right)=-\left(\frac{21+2}{7}\right)</math> <math>=-\frac{23}{7}</math> }} === Przedstawianie ułamków dziesiętnych w postaci ułamków zwykłych i odwrotnie === Ze wcześniejszych klas zapewne pamiętasz, że ułamki dziesiętne składają się z części przed i po przecinkiem. Po przecinku znajdują się części kolejno: dziesiąte, setne, tysięczne, dziesięciotysięczne. To są ułamki zwykłe o mianowniku: 10, 100, 1000, 10 000. Zatem aby zamienić ułamek dziesiętny na ułamek zwykły, należy te części dziesiętne rozpisać. {{Mat:Prz |'''Zamień 0,36 na ułamek zwykły.''' '''Krok po kroku''' Zauważ, że 0,36 to suma części dziesiątych i setnych: <math>0{,}36=0{,}30+0{,}06</math> Zero na końcu ułamka dziesiętnego nie zmienia jego wartość. Zatem <math>0{,}36=\frac{3}{10}+\frac{6}{100}=\frac{30}{100}+\frac{6}{100}=\frac{36}{100}</math> Warto jest skrócić 36 i 100. W V klasie omawialiśmy NWD i NWW - aby skrócić ułamek, należy znaleźć NWD(36, 100). Skracamy licznik i mianownik przez tę samą niezerową liczbę, dlatego wartość ułamka się nie zmienia. <math>\text{NWD}(36,100)=4</math> <math>\frac{36}{100}=\frac{36:4}{100:4}=\frac{9}{25}</math> '''Na skróty''' Można od razu zamienić taką liczbę na ułamek zwykły postępując według kroków: # Określ, ile cyfr znajduje się po przecinku. # Napisz w mianowniku 1, a potem tyle samo zer, ile jest cyfr. # W liczniku zapisz cyfry ułamka. Spróbujmy tą metodą obliczyć znowu 0,36. # Są 2 cyfry po przecinku. # W mianowniku piszemy 1 i dwa zera - 100. # Cyfry ułamka to 36. Ułamek zwykły to <math>\frac{36}{100}</math>. Skracanie wykonuj tak samo jak w samouczku "Krok po kroku". }} Jeżeli przed przecinkiem zamiast zera jest jakaś inna liczba, wystarczy ją przepisać i rozważyć liczbę mieszaną: 1,5 możemy zamienić na <math>1\frac{5}{10}</math>. Teraz rozważmy zamianę odwrotną - ułamek zwykły na ułamek dziesiętny. W zależności od ułamka, potrzebujemy różnych metod. Drugą z nich, a zarazem uniwersalną omówimy w lekcji [[Matematyka dla ostatnich klas szkoły podstawowej/Postać dziesiętna liczb wymiernych|I.2]]. {{Mat:Prz |'''Zamień <math>\frac{5}{8}</math> na ułamek dziesiętny.''' '''Krok po kroku''' Zauważ, że możesz zapisać jedną z potęg liczby 10 jako iloczyn 8 i jakiejś innej liczby. Jest to m.in. 1000. Aby zobaczyć, samouczek dot. obliczania potrzebnej liczby, zobacz [[Matematyka dla ostatnich klas szkoły podstawowej/Rodzaje liczb/Potęgi liczby 10|tutaj]] (wymagana wiedza z [[Matematyka dla ostatnich klas szkoły podstawowej/Potęgowanie iloczynów i ilorazów|II.4]]). <math>1000=8\cdot125</math> Skoro tak, to należy rozszerzyć ułamek (klasa IV), mnożąc obie liczby przez 125. <math>\frac{5}{8}=\frac{5\cdot125}{8\cdot125}=\frac{625}{1000}=0{,}625</math> Ogólny schemat: pomnóż mianownik i licznik przez taką liczbę, aby w mianowniku wyszła potęga dziesiątki. Zamień na ułamek dziesiętny zgodnie z procedurą w poprzedniej ramce, ale w odwrotnej kolejności. {{Mat:Uwg |Metoda ta pozwala otrzymać skończone rozwinięcie dziesiętne wtedy, gdy mianownik ułamka po skróceniu ma wyłącznie czynniki pierwsze 2 i 5. Pozostałe przypadki omówimy w kolejnym temacie. }} '''Na skróty''' Znajomość kilku często używanych rozwinięć dziesiętnych może przyspieszyć obliczenia. Warto jednak umieć wyprowadzić je samodzielnie. {{Blok ramkowy | temat = 2 | tytuł = Rozwinięcia dziesiętne wybranych ułamków zwykłych }} <math>\frac{1}{2}=0{,}5</math>&emsp;&emsp;<math>\frac{1}{4}=0{,}25</math>&emsp;&emsp;<math>\frac{1}{5}=0{,}2</math> <math>\frac{1}{8}=0{,}125</math>&emsp;&emsp;<math>\frac{1}{20}=0{,}05</math>&emsp;&emsp;<math>\frac{1}{25}=0{,}04</math> {{Blok ramkowy/Zamknij}} <math>\frac{5}{8}=5\cdot\frac{1}{8}=5\cdot0{,}125=0{,}625</math> (ostatni krok można przeliczyć np. za pomocą mnożenia pisemnego). '''Teraz ty''': Spróbuj zamienić ułamek <math>\frac{3}{16}</math> na dziesiętny. Wskazówka: podziel jedno z podanych rozwinięć przez 2. }} === Trzy postacie jednego ułamka === Omówiliśmy już trzy postacie ułamków: * '''ułamki zwykłe''' - forma <math>\frac{a}{b}</math>, * '''liczby mieszane''' - forma <math>a\frac{b}{c}</math>, * '''ułamki dziesiętne''' - np. 0,8; 38,592. Te formy mogą reprezentować tę samą liczbę. Rozważmy np. <math>\frac{9}{5}</math>. Łatwo zauważyć, że <math>\frac{9}{5}=1\frac{4}{5}</math>. Zarazem możemy to wyrazić jako 1,8. Wszystkie te wyniki są równe! Niektóre ułamki nie wymagają zapisu w postaci liczby mieszanej. Z klasy IV może pamiętasz, że takie ułamki to są '''ułamki właściwe''' (np. <math>\frac{1}{4}=0{,}25</math>) - gdzie licznik jest mniejszy od mianownika. Takie, które możemy przekształcić na liczby mieszane, to '''ułamki niewłaściwe''' (np. nasze <math>\frac{9}{5}</math>), gdzie licznik jest większy od mianownika. === Odwrotność liczby === Odwrotność liczby nie należy mylić z jej przeciwieństwem, choć brzmią podobnie. {{Mat:Def |Odwrotność liczby <math>a</math> jest to <math>\frac{1}{a}</math>, gdzie <math>a</math> jest różne od zera (<math>a\neq0</math>). }} Omówimy przypadki obliczania odwrotności dla ułamków zwykłych, liczb mieszanych i ułamków dziesiętnych. Pamiętaj, że według definicji '''nie istnieje odwrotność liczby 0'''. {{Mat:Prz |'''Oblicz odwrotność <math>\frac{2}{3}</math>'''. '''Krok po kroku''' Z definicji odwrotność tej liczby to <math>\frac{1}{\frac{2}{3}}</math> - ale nam to mało mówi. Zastanówmy się więc, jak to rozpisać. Ułamek to jest inny sposób na wyrażenie ilorazu. Zatem możemy zapisać: <math>\frac{1}{\frac{2}{3}}=1:\frac{2}{3}</math> Dzielenie ułamków było w klasie V. Jak pewnie wiesz, zamieniamy miejscami licznik i mianownik - a zamiast dzielenia, mnożymy. <math>1:\frac{2}{3}=1\cdot\frac{3}{2}=\frac{3}{2}</math> Tak oto obliczyliśmy odwrotność. '''Na skróty''' O wiele szybszą metodą jest zamienienie licznika z mianownikiem od razu. To działa dla jakiegokolwiek ułamka zwykłego. <math>\frac{2}{3}\longrightarrow\frac{3}{2}</math> Dlatego nazywamy dzielenie ułamków "mnożeniem przez '''odwrotność'''". }} {{Mat:Prz |'''Oblicz odwrotność <math>1\frac{4}{5}</math>'''. Wiesz już jak: * [[#Przedstawianie liczb mieszanych w postaci ułamków zwykłych|zamieniać liczbę mieszaną na ułamek niewłaściwy]], * szybko obliczać odwrotność ułamka zwykłego. Tylko to potrzeba do obliczenia odwrotności liczby mieszanej. Zobacz: <math>1\frac{4}{5}=\frac{1\cdot5+4}{5}=\frac{9}{5}</math> Obliczamy odwrotność: <math>\frac{9}{5}\longrightarrow\frac{5}{9}</math> }} {{Mat:Prz |'''Oblicz odwrotność 2,84'''. Powinieneś już wiedzieć, [[#Przedstawianie ułamków dziesiętnych w postaci ułamków zwykłych i odwrotnie|jak zamienić ułamek dziesiętny na ułamek zwykły]]. Zatem nie będziemy przedstawiali elaboratu dot. tej zamiany. <math>2{,}84=2+\frac{84}{100}=2+\frac{21}{25}=\frac{50+21}{25}=\frac{71}{25}</math> Odwrotność to: <math>\frac{71}{25}\longrightarrow\frac{25}{71}</math> }} Czy zastanawiałeś się, co otrzymamy, gdy wymnożymy ze sobą dwie liczby odwrotne względem siebie? Otóż mają w sobie ważną własność, opisaną w twierdzeniu: {{Mat:Tw |Iloczyn liczby <math>a</math> i jej odwrotności <math>\frac{1}{a}</math>, gdzie <math>a\neq0</math>, zawsze wynosi 1. Matematycznie: <math>a\cdot\frac{1}{a}=1</math> }} Prawdziwość stwierdzenia można sprawdzić na przykładach liczbowych. Np. <math>5\cdot\frac{1}{5}=\frac{5}{1}\cdot\frac{1}{5}=\frac{5}{5}=1</math>. Pełny dowód możesz znaleźć [[Matematyka dla ostatnich klas szkoły podstawowej/Rodzaje liczb/Dowód twierdzenia o odwrotności|tutaj]], zalecamy go przeczytać po przerobieniu działu III. === Praca z osią liczbową i obliczanie podziałki === Oś liczbową już miałeś w klasie IV, ale warto przypomnieć sobie najważniejsze pojęcia związane z nią. Szczegółowo omówimy inne właściwości osi w temacie [[Matematyka dla ostatnich klas szkoły podstawowej/Oś liczbowa|I.4]]. '''Oś liczbowa''' to prosta, na której zaznaczona jest stała jednostka długości - '''podziałka''' oraz kierunek wzrostu liczb. Liczbę odpowiadającą danemu punktowi na osi liczbowej nazywamy jego '''współrzędną'''. Najprostszym przykładem osi liczbowej jest taka o podziałce równej 1. Poniżej przedstawiono oś liczbową z wyraźnie zaznaczoną podziałką. [[Plik:Oś liczbowa.svg|400px|bezramki|centruj]] {{Mat:Prz |'''Oblicz długość odcinka jednostkowego dla osi liczbowej narysowanej poniżej. Następnie znajdź współrzędną punktu A.''' [[Plik:Przykład zadanie oś liczbowa.svg|300px|bezramki|centruj]] '''Krok po kroku''' * Policz ilość '''odstępów''' (przestrzeni między kreskami) między 3 a 11. Jest ich pięć. Dlaczego liczymy odstępy? Ponieważ odcinek między punktem 3 i 11 to wielokrotność odcinka jednostkowego - liczba odstępów to ile razy ta podziałka występuje. * Oblicz różnicę podanych punktów: <math>11-3=8</math>. * Podziel różnicę przez liczbę odstępów: <math>\frac{8}{5}=1{,}6</math>. Długość podziałki wynosi 1,6. {{Hr}} Punkt A jest oddalony o 3 odcinki jednostkowe od liczby 3. Zatem od liczby 3 dzieli go różnica <math>3\cdot1{,}6</math>. Więc: <math>3+3\cdot1{,}6=3+4{,}8=7{,}8</math> Zatem współrzędna punktu A wynosi 7,8. '''Na skróty''' Jeżeli punkt do wyznaczenia jest bliżej drugiej znanej współrzędnej, warto '''odjąć''' ilość podziałek dzielących punkt względem tej współrzędnej. Dla powyższego przykładu, można by było obliczyć, że A znajduje się o 2 podziałki na lewo od 11. Zatem: <math>11-2\cdot1{,}6=11-3{,}2=7{,}8</math> }} {{Mat:Ciek | Oś liczbowa to '''jednowymiarowy''' układ współrzędnych - to znaczy, że można iść tylko według jednego kierunku. Dwuwymiarowy układ współrzędnych poznasz w temacie [[Matematyka dla ostatnich klas szkoły podstawowej/Współrzędne|VI.9]], a trój- i wielowymiarowe układy poznasz o wiele później. }} === Porównywanie liczb ujemnych === Najprościej wytłumaczyć liczby ujemne na przykładzie '''temperatury'''. Która temperatura jest zimniejsza: -30°C, czy -3°C? Wiadomo, że -30 - zatem jest mniejsze. Tak samo działa porównywanie liczb ujemnych. Warto wspomnieć, iż przy porównywaniu liczb o różnych znakach, liczba dodatnia zawsze będzie większa. {{Mat:Prz |'''Która liczba jest większa: -28 czy -21?''' Wyobraź sobie oś liczbową. -21 jest bliższe zera niż -28. -21 jest zatem '''większe'''. <math>-28<-21</math> }} === Porównywanie ułamków === ==== Ułamki dziesiętne ==== Aby porównać dwa ułamki dziesiętne: * Porównujemy cyfry od lewej do prawej. * Gdy znajdziemy pierwszą parę różnych cyfr, większa z nich wskazuje większą liczbę. * Jeżeli jedna liczba ma mniej cyfr po przecinku, możemy dopisać na końcu zera bez zmiany jej wartości. {{Mat:Prz |'''Porównaj ułamki dziesiętne 3,581 i 3,5817.''' Warto zapisać 3,581 jako 3,5810. Wtedy możemy porównać tę samą ilość cyfr. '''Krok po kroku''' * Cyfra jedności wynosi dla obu: 3. * Część dziesiąta: 5. * Część setna: 8. * Część tysięczna: 1. * Część dziesięciotysięczna: dla 3,581 - 0, dla 3,5817 - 7. Część dziesięciotysięczna, czyli pierwsza różna cyfra porównywanych ułamków, jest większa dla 3,5817. Zatem: <math>3{,}581<3{,}5817</math> '''Na skróty''' Widać, że każdy z ułamków ma część wspólną 3,581. Zapisz 3,581 jako 3,5810. Porównaj pierwszą cyfrę, która nie jest dla obu wspólna. 0 < 7, więc 3,581 < 3,5817. }} ==== Ułamki zwykłe ==== Najlepiej znaną, a zarazem najbardziej ''szkolną'' metodą porównywania ułamków zwykłych jest sprowadzanie ich do wspólnego mianownika. Istnieje również inna. {{Mat:Prz |'''Porównaj ułamki <math>\frac{3}{8}</math> i <math>\frac{2}{9}</math>'''. '''Krok po kroku''' Przypomnij sobie, jak obliczyć wspólny mianownik dwóch ułamków. Czy znasz najmniejszą wspólną wielokrotność? <math>\text{NWW}(8,9)=72</math> Rozszerzamy ułamki przez odpowiednie liczby: <math>\frac{3}{8}=\frac{3\cdot9}{8\cdot9}=\frac{27}{72}</math> <math>\frac{2}{9}=\frac{2\cdot8}{9\cdot8}=\frac{16}{72}</math> Ułamek, który ma '''mniejszy''' licznik jest zarazem '''mniejszym ułamkiem'''. <math>\frac{27}{72}>\frac{16}{72}</math> <math>\frac{3}{8}>\frac{2}{9}</math> '''Na skróty''' Czy wiesz, że podczas porównywania ułamków można je sprowadzić do najmniejszego wspólnego licznika? {{Mat:Uwg |Reguła ta dotyczy ułamków '''dodatnich''' o jednakowych licznikach. }} Zauważ, że <math>\text{NWW}(2,3)=6</math> - co można obliczyć szybciej. Przekształcając: <math>\frac{3\cdot2}{8\cdot2}=\frac{6}{16}</math> <math>\frac{2\cdot3}{9\cdot3}=\frac{6}{27}</math> Ułamek, który ma '''większy mianownik''' jest zarazem mniejszym ułamkiem. Dlaczego? Jeżeli dzielimy tę samą całość na coraz większą liczbę równych części, każda część staje się mniejsza. Dlatego przy jednakowym dodatnim liczniku większy mianownik oznacza mniejszą wartość ułamka. <math>\frac{6}{16}>\frac{6}{27}</math> <math>\frac{3}{8}>\frac{2}{9}</math> Nie musisz stosować tej metody dla każdego przykładu. Jest to po prostu alternatywa, która bywa wygodniejsza. }} ==== Ułamki zwykłe i dziesiętne ==== Korzystamy z nieco innego podejścia przy porównywaniu dwóch ułamków różnego rodzaju. {{Mat:Prz |'''Porównaj liczby <math>3\frac{1}{7}</math> i 4,1.''' Liczby całych się różnią: <math>3 < 4</math> Zatem 4,1 jest większe. W przypadku dwóch liczb o różnej ilości całych, porównuj tylko całe. }} {{Mat:Prz |'''Porównaj liczby <math>3\frac{2}{3}</math> i 3,68.''' '''Krok po kroku''' Ilość całych jest taka sama w obu liczbach. Ponieważ <math>3\frac{2}{3}</math> jest ułamkiem okresowym (o których dowiesz się w I.2), zamieniamy 3,68 na ułamek zwykły. <math>3{,}68=3\frac{68}{100}=3+\frac{17\cdot4}{25\cdot4}=3\frac{17}{25}</math> Obie liczby mają tę samą liczbę całości, więc porównujemy części ułamkowe: <math>\frac{2}{3}</math> oraz <math>\frac{17}{25}</math>. Korzystając z techniki wspólnego licznika: <math>\frac{2}{3}=\frac{2\cdot17}{3\cdot17}=\frac{34}{51}</math> <math>\frac{17}{25}=\frac{17\cdot2}{25\cdot2}=\frac{34}{50}</math> <math>\frac{34}{51}<\frac{34}{50}</math> Część ułamkowa 3,68 jest większa, zatem: <math>3\frac{2}{3}<3{,}68</math> }} == Zadania == '''1.''' Wykaż, że następujące liczby są wymierne: <ol type="a"> <li>7</li> <li><math>4\frac{1}{2}</math></li> <li>-2,5</li> <li>0</li> <li>0,8</li> </ol> '''*2.''' Przeczytaj definicję pierwiastka z ciekawostki. {{Mat:Def |CIEKAWOSTKA|Pierwiastkiem kwadratowym z liczby <math>x\geq0</math> nazywamy nieujemną liczbę, której kwadrat jest równy <math>x</math>. Pierwiastek z <math>x</math> zapisujemy jako <math>\sqrt{x}</math>. }} Czy <math>\sqrt{2}</math> jest liczbą wymierną? Spróbuj uzasadnić intuicyjnie. '''3.''' Określ, które z tych liczb są: <ol type="a"> <li>naturalne,</li> <li>całkowite.</li> {{Center |1; -5; 0; 24,482; <math>\frac{1}{2}</math>; 4; <math>3\frac{2}{7}</math>; <math>-8\frac{2}{5}</math>; 291; -6920; -0,826. }} g5tjy6q3mbsbh9s78ye1jrxis3iaojf 559861 559852 2026-10-22T18:42:50Z YxiCode 34510 poprawki dokonane przez chatgpt 559861 wikitext text/x-wiki == Teoria == Liczby możemy uporządkować w zbiory. Dotychczas posługiwaliśmy się między innymi liczbami dodatnimi, liczbami ujemnymi, ułamkami zwykłymi i ułamkami dziesiętnymi. Liczby te należą do różnych zbiorów liczbowych, które można uporządkować według ich zawierania się w sobie: {{Mat:Def|DEFINICJE |* zbiór '''liczb naturalnych''' – np. 0, 1, 2, 3, 4, 5, ... (w tym podręczniku przyjmujemy, że zero jest liczbą naturalną), * zbiór '''liczb całkowitych''' – np. ..., -3, -2, -1, 0, 1, 2, 3, ..., * zbiór '''liczb wymiernych''' – zbiór wszystkich liczb, które można przedstawić w postaci ułamka zwykłego <math>\frac{p}{q}</math>, gdzie <math>p</math> i <math>q</math> są liczbami całkowitymi, a <math>q</math> jest różne od zera (<math>q\neq0</math>). }} Każda liczba naturalna jest zarazem liczbą całkowitą i wymierną. Każda liczba całkowita jest liczbą wymierną. Liczbami wymiernymi są między innymi wszystkie ułamki zwykłe, ułamki dziesiętne oraz liczby mieszane. === Jak wykazać, że liczba jest wymierna? === Definicja liczby wymiernej wskazuje, że aby uzasadnić wymierność liczby, należy przedstawić ją w postaci ułamka zwykłego. Rozważmy liczbę '''3'''. {{Mat:Prz |'''Wykaż, że liczba 3 jest wymierna.''' Liczbę całkowitą można przedstawić w postaci ułamka zwykłego o mianowniku równym 1. <math>3=\frac{3}{1}</math> Liczbę 3 przedstawiliśmy w postaci ułamka zwykłego, zatem jest ona liczbą wymierną. }} === Przedstawianie liczb mieszanych w postaci ułamków zwykłych === Przypomnij sobie z klasy IV, jak zamieniamy liczby mieszane na ułamki niewłaściwe. {{Mat:Prz |'''Zamień <math>4\frac{1}{4}</math> na ułamek zwykły.''' '''Krok po kroku''' Rozdzielamy liczbę mieszaną na sumę liczby całkowitej i części ułamkowej. Zamieniamy liczbę całkowitą na ułamek o mianowniku 1. <math>4\frac{1}{4}=4+\frac{1}{4}=\frac{4}{1}+\frac{1}{4}</math> Wiemy, że aby dodać do siebie ułamki, należy je sprowadzić do wspólnego mianownika. W tym przypadku wspólnym mianownikiem jest 4. <math>\frac{4\cdot4}{4}+\frac{1}{4}=\frac{16}{4}+\frac{1}{4}=\frac{16+1}{4}=\frac{17}{4}</math> Liczba <math>4\frac{1}{4}</math> w postaci ułamka zwykłego to <math>\frac{17}{4}</math>. '''Na skróty''' Zauważ, że <math>17=4\cdot4+1</math>. Możemy uogólnić regułę opisaną powyżej. Liczby mieszane zapisujemy w postaci <math>a\frac{b}{c}</math>, gdzie <math>a</math> jest liczbą całkowitą nieujemną, <math>b</math> jest liczbą całkowitą nieujemną, <math>c</math> jest liczbą całkowitą dodatnią, a ponadto <math>b<c</math>. Aby zapisać taką liczbę w postaci ułamka zwykłego, możemy zastosować wzór: <math>a\frac{b}{c}=\frac{a\cdot c+b}{c}</math> Pełne przekształcenie algebraiczne, które zalecamy poznać '''po''' opanowaniu działu III, znajdziesz [[Matematyka dla ostatnich klas szkoły podstawowej/Rodzaje liczb/Zamiana liczb mieszanych|tutaj]]. '''''Uwaga'''''. Ten wzór w podanej postaci stosujemy do nieujemnych liczb mieszanych. <math>4\frac{1}{4}=\frac{4\cdot4+1}{4}=\frac{16+1}{4}=\frac{17}{4}</math> }} Przy zamianie ujemnych liczb mieszanych musimy pamiętać, że znak minus dotyczy całej liczby. {{Mat:Prz |'''Zamień <math>-3\frac{2}{7}</math> na ułamek zwykły.''' Skorzystamy tu z metody ''na skróty'', jednocześnie podkreślając, że znak minus dotyczy całej liczby mieszanej. <math>-3\frac{2}{7}=-\left(\frac{3\cdot7+2}{7}\right)=-\left(\frac{21+2}{7}\right)</math> <math>=-\frac{23}{7}</math> }} === Przedstawianie ułamków dziesiętnych w postaci ułamków zwykłych i odwrotnie === Zapewne pamiętasz z wcześniejszych klas, że w zapisie dziesiętnym liczby wyróżniamy część przed przecinkiem i część po przecinku. Po przecinku znajdują się kolejno części dziesiąte, setne, tysięczne, dziesięciotysięczne itd. Można je przedstawić za pomocą ułamków zwykłych o mianownikach: 10, 100, 1000, 10 000 itd. Zatem aby zamienić ułamek dziesiętny na ułamek zwykły, należy rozpisać jego części dziesiętne. {{Mat:Prz |'''Zamień 0,36 na ułamek zwykły.''' '''Krok po kroku''' Zauważ, że 0,36 to suma części dziesiątych i setnych: <math>0{,}36=0{,}30+0{,}06</math> Zero na końcu zapisu dziesiętnego nie zmienia wartości liczby. Zatem: <math>0{,}36=\frac{3}{10}+\frac{6}{100}=\frac{30}{100}+\frac{6}{100}=\frac{36}{100}</math> Warto skrócić ułamek <math>\frac{36}{100}</math>. W klasie V omawialiśmy NWD i NWW. Aby skrócić ułamek, możemy znaleźć największy wspólny dzielnik licznika i mianownika, czyli NWD(36, 100). Nie będziemy tutaj zapisywać obliczeń. Jeżeli potrzebujesz powtórzyć wyznaczanie NWD, zajrzyj do tematu z klasy VIII: [[Matematyka dla ostatnich klas szkoły podstawowej/Podzielność, dzielniki, wielokrotności|IX.2]]. Nie przejmuj się oznaczeniem klasy VIII - większość materiału powinna być Ci znana z klas młodszych. <math>\text{NWD}(36,100)=4</math> <math>\frac{36}{100}=\frac{4\cdot9}{4\cdot25}=\frac{9}{25}</math> '''Na skróty''' Można od razu zamienić ułamek dziesiętny na ułamek zwykły, postępując według następujących kroków: # Określ, ile cyfr znajduje się po przecinku. # W mianowniku zapisz 1, a następnie tyle zer, ile cyfr znajduje się po przecinku. # W liczniku zapisz cyfry ułamka, pomijając przecinek. Spróbuj zastosować tę metodę, aby ponownie zamienić 0,36 na ułamek zwykły. # Po przecinku znajdują się 2 cyfry. # W mianowniku zapisujemy 1 i dwa zera, czyli 100. # Cyfry ułamka to 36. Otrzymujemy ułamek <math>\frac{36}{100}</math>. Skracanie wykonuj tak samo jak w przykładzie "Krok po kroku". }} Jeżeli przed przecinkiem znajduje się liczba różna od zera, możemy rozdzielić liczbę na część całkowitą i ułamkową. Na przykład 1,5 możemy zapisać jako <math>1\frac{5}{10}</math>. Teraz rozważmy zamianę odwrotną - ułamku zwykłego na ułamek dziesiętny. W zależności od ułamka możemy zastosować różne metody. Drugą z nich, a zarazem metodę uniwersalną, omówimy w lekcji [[Matematyka dla ostatnich klas szkoły podstawowej/Postać dziesiętna liczb wymiernych|I.2]]. {{Mat:Prz |'''Zamień <math>\frac{5}{8}</math> na ułamek dziesiętny.''' '''Krok po kroku''' Zauważ, że jedną z potęg liczby 10 można zapisać jako iloczyn 8 i pewnej liczby. Taką potęgą jest między innymi 1000. Aby dowiedzieć się, jak znaleźć liczbę, przez którą należy pomnożyć mianownik, aby otrzymać potęgę liczby 10, zobacz [[Matematyka dla ostatnich klas szkoły podstawowej/Rodzaje liczb/Potęgi liczby 10|tutaj]] (wymagana wiedza z [[Matematyka dla ostatnich klas szkoły podstawowej/Potęgowanie iloczynów i ilorazów|II.4]]). <math>1000=8\cdot125</math> Skoro tak, należy rozszerzyć ułamek, mnożąc licznik i mianownik przez 125. Rozszerzanie ułamków poznaliśmy w klasie IV. <math>\frac{5}{8}=\frac{5\cdot125}{8\cdot125}=\frac{625}{1000}=0{,}625</math> Jeżeli nie rozumiesz ostatniego kroku, przeczytaj ponownie poprzednią ramkę. Ogólny schemat: pomnóż licznik i mianownik przez taką samą liczbę, aby w mianowniku otrzymać potęgę liczby 10. Następnie zamień otrzymany ułamek zwykły na dziesiętny, stosując procedurę opisaną w poprzednim przykładzie. '''Na skróty''' Warto zapamiętać rozwinięcia dziesiętne kilku często spotykanych ułamków: {{Blok ramkowy | temat = 2 | tytuł = Rozwinięcia dziesiętne wybranych ułamków zwykłych }} <math>\frac{1}{2}=0{,}5</math>&emsp;&emsp;<math>\frac{1}{4}=0{,}25</math>&emsp;&emsp;<math>\frac{1}{5}=0{,}2</math> <math>\frac{1}{8}=0{,}125</math>&emsp;&emsp;<math>\frac{1}{20}=0{,}05</math>&emsp;&emsp;<math>\frac{1}{25}=0{,}04</math> {{Blok ramkowy/Zamknij}} <math>\frac{5}{8}=5\cdot\frac{1}{8}=5\cdot0{,}125=0{,}625</math> (ostatni krok można obliczyć na przykład za pomocą mnożenia pisemnego). '''Teraz Ty''': Spróbuj zamienić ułamek <math>\frac{3}{16}</math> na ułamek dziesiętny. Wskazówka: podziel jedno z podanych rozwinięć przez 2. }} === Trzy postacie jednego ułamka === Omówiliśmy już trzy sposoby zapisu liczb wymiernych: * '''ułamki zwykłe''' - postać <math>\frac{a}{b}</math>, gdzie <math>b\neq0</math>, * '''liczby mieszane''' - postać <math>a\frac{b}{c}</math>, * '''ułamki dziesiętne''' - np. 0,8; 38,592. Te postacie mogą reprezentować tę samą liczbę. Rozważmy na przykład <math>\frac{9}{5}</math>. Łatwo zauważyć, że <math>\frac{9}{5}=1\frac{4}{5}</math>. Tę samą liczbę możemy zapisać jako 1,8. Wszystkie trzy zapisy oznaczają tę samą liczbę. Nie każdy ułamek zwykły zapisujemy jako liczbę mieszaną. Ułamki, których licznik jest mniejszy od mianownika, nazywamy '''ułamkami właściwymi''' (np. <math>\frac{1}{4}=0{,}25</math>). Ułamki, których licznik jest większy lub równy mianownikowi, nazywamy '''ułamkami niewłaściwymi''' (np. <math>\frac{9}{5}</math>). === Liczby przeciwne === Liczby przeciwne to takie liczby, które mają przeciwne znaki i tę samą wartość bezwzględną. {{Mat:Def |Dla danej liczby <math>a</math> liczbą przeciwną jest liczba <math>-a</math>. }} Oznacza to, że liczbą przeciwną do 5 jest <math>-5</math>, a liczbą przeciwną do <math>-3</math> jest 3. Znak plus przed liczbą dodatnią zwykle się pomija. Ponieważ zero nie jest ani dodatnie, ani ujemne, liczbą przeciwną do 0 jest nadal 0. Wprowadźmy ważne twierdzenie. Gdy mamy na przykład 10 zł długu, aby go spłacić, musimy oddać 10 zł. Matematycznie możemy to opisać jako <math>(-10)+10</math>. Po spłaceniu długu saldo wynosi 0 zł: <math>(-10)+10=0</math> Jak widzisz, -10 i 10 to liczby przeciwne. Ich suma wynosi 0. {{Mat:Tw |Suma liczby <math>a</math> i liczby do niej przeciwnej <math>-a</math> zawsze wynosi 0. Matematycznie: <math>a+(-a)=0</math> }} === Odwrotność liczby === Odwrotności liczby nie należy mylić z jej liczbą przeciwną, choć nazwy te brzmią podobnie. {{Mat:Def |Odwrotnością liczby <math>a\neq0</math> jest liczba <math>\frac{1}{a}</math>. }} Omówimy przypadki obliczania odwrotności dla ułamków zwykłych, liczb mieszanych i ułamków dziesiętnych. {{Mat:Prz |'''Oblicz odwrotność <math>\frac{2}{3}</math>.''' '''Krok po kroku''' Z definicji odwrotnością tej liczby jest <math>\frac{1}{\frac{2}{3}}</math>, ale taki zapis niewiele nam mówi. Zastanówmy się więc, jak go przekształcić. Ułamek jest innym sposobem zapisu ilorazu. Zatem możemy zapisać: <math>\frac{1}{\frac{2}{3}}=1:\frac{2}{3}</math> Dzielenie ułamków poznaliśmy w klasie V. Jak pewnie pamiętasz, dzielenie przez ułamek zastępujemy mnożeniem przez jego odwrotność. <math>1:\frac{2}{3}=1\cdot\frac{3}{2}=\frac{3}{2}</math> W ten sposób obliczyliśmy odwrotność liczby <math>\frac{2}{3}</math>. '''Na skróty''' Szybszą metodą jest od razu zamienić miejscami licznik i mianownik. Można tak postąpić z każdym niezerowym ułamkiem zwykłym. <math>\frac{2}{3}\longrightarrow\frac{3}{2}</math> Dlatego przy dzieleniu ułamków mówimy o "mnożeniu przez '''odwrotność'''". }} {{Mat:Prz |'''Oblicz odwrotność <math>1\frac{4}{5}</math>.''' Wiesz już, jak: * [[#Przedstawianie liczb mieszanych w postaci ułamków zwykłych|zamieniać liczbę mieszaną na ułamek niewłaściwy]], * obliczać odwrotność ułamka zwykłego. To wystarczy do obliczenia odwrotności liczby mieszanej. Zobacz: <math>1\frac{4}{5}=\frac{1\cdot5+4}{5}=\frac{9}{5}</math> Obliczamy odwrotność: <math>\frac{9}{5}\longrightarrow\frac{5}{9}</math> }} {{Mat:Prz |'''Oblicz odwrotność 2,84.''' Powinieneś już wiedzieć, [[#Przedstawianie ułamków dziesiętnych w postaci ułamków zwykłych i odwrotnie|jak zamienić ułamek dziesiętny na ułamek zwykły]]. Nie będziemy tu szczegółowo powtarzać tej zamiany. <math>2{,}84=2+\frac{84}{100}=2+\frac{21}{25}=\frac{50+21}{25}=\frac{71}{25}</math> Odwrotność to: <math>\frac{71}{25}\longrightarrow\frac{25}{71}</math> }} Czy zastanawiałeś się, co otrzymamy, gdy pomnożymy przez siebie dwie liczby będące wzajemnie swoimi odwrotnościami? Mają one ważną własność opisaną w twierdzeniu: {{Mat:Tw |Iloczyn niezerowej liczby <math>a</math> i jej odwrotności <math>\frac{1}{a}</math> zawsze wynosi 1. Matematycznie: <math>a\cdot\frac{1}{a}=1,\qquad a\neq0</math> }} Prawdziwość tego stwierdzenia można sprawdzić na przykładach liczbowych. Na przykład: <math>5\cdot\frac{1}{5}=\frac{5}{1}\cdot\frac{1}{5}=\frac{5}{5}=1</math> Pełny dowód znajdziesz [[Matematyka dla ostatnich klas szkoły podstawowej/Rodzaje liczb/Dowód twierdzenia o odwrotności|tutaj]]. Zalecamy przeczytać go po przerobieniu działu III. === Praca z osią liczbową i obliczanie podziałki === Oś liczbową poznawałeś już w klasie IV, ale warto przypomnieć sobie najważniejsze związane z nią pojęcia. Inne właściwości osi omówimy szczegółowo w temacie [[Matematyka dla ostatnich klas szkoły podstawowej/Oś liczbowa|I.4]]. '''Oś liczbowa''' to prosta, na której zaznaczono kierunek wzrostu liczb oraz odcinek jednostkowy, którego długość wyznacza '''podziałkę'''. Liczbę odpowiadającą danemu punktowi na osi liczbowej nazywamy jego '''współrzędną'''. Najprostszym przykładem jest oś liczbowa, na której odległość między sąsiednimi kreskami wynosi 1. Poniżej przedstawiono oś liczbową z wyraźnie zaznaczoną podziałką. [[Plik:Oś liczbowa.svg|400px|bezramki|centruj]] {{Mat:Prz |'''Oblicz długość odcinka jednostkowego dla osi liczbowej narysowanej poniżej. Następnie znajdź współrzędną punktu A.''' [[Plik:Przykład zadanie oś liczbowa.svg|300px|bezramki|centruj]] '''Krok po kroku''' * Policz liczbę '''odstępów''' (przestrzeni między kreskami) między 3 a 11. Jest ich pięć. Dlaczego liczymy odstępy, a nie same kreski? Ponieważ odległość między punktami o współrzędnych 3 i 11 składa się z pięciu odcinków odpowiadających odstępom między kreskami. * Oblicz różnicę współrzędnych podanych punktów: <math>11-3=8</math>. * Podziel tę różnicę przez liczbę odstępów: <math>\frac{8}{5}=1{,}6</math>. Długość odcinka odpowiadającego jednemu odstępowi wynosi 1,6. {{Hr}} Punkt A znajduje się trzy odstępy na prawo od liczby 3. Zatem od liczby 3 dzieli go odległość równa <math>3\cdot1{,}6</math>. Otrzymujemy: <math>3+3\cdot1{,}6=3+4{,}8=7{,}8</math> Zatem współrzędna punktu A wynosi 7,8. '''Na skróty''' Jeżeli punkt, którego współrzędną wyznaczamy, znajduje się bliżej drugiej znanej współrzędnej, warto odjąć odpowiednią liczbę odstępów pomnożoną przez długość jednego odstępu. W powyższym przykładzie punkt A znajduje się dwa odstępy na lewo od 11. Zatem: <math>11-2\cdot1{,}6=11-3{,}2=7{,}8</math> }} {{Mat:Ciek | Oś liczbowa jest '''jednowymiarowym''' układem współrzędnych - oznacza to, że położenie punktu opisujemy za pomocą jednej współrzędnej. Dwuwymiarowy układ współrzędnych poznasz w temacie [[Matematyka dla ostatnich klas szkoły podstawowej/Współrzędne|VI.9]], a układy trójwymiarowe i wielowymiarowe poznasz znacznie później. }} === Porównywanie liczb ujemnych === Liczby ujemne najłatwiej wyjaśnić na przykładzie '''temperatury'''. Która temperatura jest niższa: -30°C czy -3°C? Oczywiście -30°C. Podobnie porównujemy liczby ujemne. Jeżeli porównujemy dwie liczby o różnych znakach, liczba dodatnia jest zawsze większa od liczby ujemnej. {{Mat:Prz |'''Która liczba jest większa: -28 czy -21?''' Wyobraź sobie oś liczbową. Liczba -21 leży bliżej zera niż -28, a zarazem znajduje się na prawo od niej. Dlatego -21 jest większe. <math>-28<-21</math> }} === Porównywanie ułamków === ==== Ułamki dziesiętne ==== Aby porównać dwa ułamki dziesiętne, porównujemy kolejno cyfry na tych samych pozycjach, zaczynając od lewej strony. Pierwsza różna para cyfr rozstrzyga o tym, która liczba jest większa. {{Mat:Prz |'''Porównaj ułamki dziesiętne 3,581 i 3,5817.''' Warto zapisać 3,581 jako 3,5810. Wtedy obie liczby mają tyle samo cyfr po przecinku. '''Krok po kroku''' * Cyfra jedności jest w obu liczbach taka sama: 3. * Cyfra części dziesiątych jest w obu liczbach taka sama: 5. * Cyfra części setnych jest w obu liczbach taka sama: 8. * Cyfra części tysięcznych jest w obu liczbach taka sama: 1. * Cyfry części dziesięciotysięcznych są różne: w liczbie 3,5810 jest to 0, a w liczbie 3,5817 - 7. Pierwsza różna cyfra po przecinku jest większa w liczbie 3,5817. Zatem: <math>3{,}581<3{,}5817</math> '''Na skróty''' Liczby 3,581 i 3,5817 mają takie same cyfry aż do części tysięcznych. Zapisz 3,581 jako 3,5810 i porównaj pierwsze różne cyfry. Ponieważ <math>0<7</math>, otrzymujemy: <math>3{,}581<3{,}5817</math> }} ==== Ułamki zwykłe ==== Najbardziej znaną, a zarazem często stosowaną w szkole metodą porównywania ułamków zwykłych jest sprowadzanie ich do wspólnego mianownika. Istnieje również inna metoda. {{Mat:Prz |'''Porównaj ułamki <math>\frac{3}{8}</math> i <math>\frac{2}{9}</math>.''' '''Krok po kroku''' Przypomnij sobie, jak znaleźć wspólny mianownik dwóch ułamków. Czy znasz najmniejszą wspólną wielokrotność? <math>\text{NWW}(8,9)=2\cdot2\cdot2\cdot3\cdot3=72</math> Rozszerzamy ułamki przez odpowiednie liczby: <math>\frac{3}{8}=\frac{3\cdot9}{8\cdot9}=\frac{27}{72}</math> <math>\frac{2}{9}=\frac{2\cdot8}{9\cdot8}=\frac{16}{72}</math> Jeżeli dwa ułamki mają ten sam dodatni mianownik, większy licznik oznacza większy ułamek. <math>\frac{27}{72}>\frac{16}{72}</math> Zatem: <math>\frac{3}{8}>\frac{2}{9}</math> '''Na skróty''' Czy wiesz, że podczas porównywania ułamków można je sprowadzić do wspólnego licznika? Zauważ, że <math>\text{NWW}(2,3)=6</math>, co jest łatwe do obliczenia. Przekształcamy ułamki: <math>\frac{3\cdot2}{8\cdot2}=\frac{6}{16}</math> <math>\frac{2\cdot3}{9\cdot3}=\frac{6}{27}</math> Jeżeli dwa dodatnie ułamki mają ten sam licznik, większy mianownik oznacza mniejszy ułamek. Dlaczego? Ponieważ całość jest podzielona na więcej części, a więc każda z tych części jest mniejsza. Gdy masz pizzę podzieloną na 8 równych kawałków i bierzesz 6, otrzymujesz więcej niż wtedy, gdy ta sama pizza jest podzielona na 27 równych kawałków i bierzesz 6. <math>\frac{6}{16}>\frac{6}{27}</math> Zatem: <math>\frac{3}{8}>\frac{2}{9}</math> }} ==== Ułamki zwykłe i dziesiętne ==== Przy porównywaniu liczb zapisanych w różny sposób warto najpierw sprawdzić, czy mają taką samą część całkowitą. {{Mat:Prz |'''Porównaj liczby <math>3\frac{1}{7}</math> i 4,1.''' Części całkowite tych liczb są różne: <math>3<4</math> Zatem <math>4{,}1</math> jest większe. Jeżeli dwie liczby mają różne części całkowite, wystarczy porównać te części - nie trzeba porównywać części ułamkowych. }} {{Mat:Prz |'''Porównaj liczby <math>3\frac{2}{3}</math> i 3,68.''' '''Krok po kroku''' Obie liczby mają tę samą część całkowitą, równą 3. Dlatego porównujemy ich części ułamkowe: <math>\frac{2}{3}</math> oraz 0,68. Zamienimy 0,68 na ułamek zwykły, aby porównać obie części ułamkowe metodą wspólnego licznika. <math>0{,}68=\frac{68}{100}=\frac{17}{25}</math> Korzystając z metody wspólnego licznika, otrzymujemy: <math>\frac{2}{3}=\frac{2\cdot17}{3\cdot17}=\frac{34}{51}</math> <math>\frac{17}{25}=\frac{17\cdot2}{25\cdot2}=\frac{34}{50}</math> Ponieważ oba ułamki mają ten sam licznik, a <math>51>50</math>, otrzymujemy: <math>\frac{34}{51}<\frac{34}{50}</math> Część ułamkowa liczby 3,68 jest większa niż część ułamkowa liczby <math>3\frac{2}{3}</math>. Zatem: <math>3\frac{2}{3}<3{,}68</math> }} == Zadania == '''1.''' Wykaż, że następujące liczby są wymierne: <ol type="a"> <li>7</li> <li><math>4\frac{1}{2}</math></li> <li>-2,5</li> <li>0</li> <li>0,8</li> </ol> '''*2.''' Przeczytaj definicję pierwiastka z ciekawostki. {{Mat:Def |CIEKAWOSTKA|Pierwiastek kwadratowy z liczby nieujemnej <math>x</math> to nieujemna liczba, której kwadrat jest równy <math>x</math>. Pierwiastek kwadratowy z <math>x</math> zapisujemy jako <math>\sqrt{x}</math>. }} Czy <math>\sqrt{2}</math> jest liczbą wymierną? Uzasadnij odpowiedź. '''3.''' Określ, które z podanych liczb są: <ol type="a"> <li>naturalne,</li> <li>całkowite.</li> </ol> {{Center |1; -5; 0; 24,482; <math>\frac{1}{2}</math>; 4; <math>3\frac{2}{7}</math>; <math>-8\frac{2}{5}</math>; 291; -6920; -0,826. }} o4txng02gceyni0t8d7cknqhr2s7k1j 559862 559861 2026-10-22T18:43:25Z YxiCode 34510 zamiana myslnikow 559862 wikitext text/x-wiki == Teoria == Liczby możemy uporządkować w zbiory. Dotychczas posługiwaliśmy się między innymi liczbami dodatnimi, liczbami ujemnymi, ułamkami zwykłymi i ułamkami dziesiętnymi. Liczby te należą do różnych zbiorów liczbowych, które można uporządkować według ich zawierania się w sobie: {{Mat:Def|DEFINICJE |* zbiór '''liczb naturalnych''' - np. 0, 1, 2, 3, 4, 5, ... (w tym podręczniku przyjmujemy, że zero jest liczbą naturalną), * zbiór '''liczb całkowitych''' - np. ..., -3, -2, -1, 0, 1, 2, 3, ..., * zbiór '''liczb wymiernych''' - zbiór wszystkich liczb, które można przedstawić w postaci ułamka zwykłego <math>\frac{p}{q}</math>, gdzie <math>p</math> i <math>q</math> są liczbami całkowitymi, a <math>q</math> jest różne od zera (<math>q\neq0</math>). }} Każda liczba naturalna jest zarazem liczbą całkowitą i wymierną. Każda liczba całkowita jest liczbą wymierną. Liczbami wymiernymi są między innymi wszystkie ułamki zwykłe, ułamki dziesiętne oraz liczby mieszane. === Jak wykazać, że liczba jest wymierna? === Definicja liczby wymiernej wskazuje, że aby uzasadnić wymierność liczby, należy przedstawić ją w postaci ułamka zwykłego. Rozważmy liczbę '''3'''. {{Mat:Prz |'''Wykaż, że liczba 3 jest wymierna.''' Liczbę całkowitą można przedstawić w postaci ułamka zwykłego o mianowniku równym 1. <math>3=\frac{3}{1}</math> Liczbę 3 przedstawiliśmy w postaci ułamka zwykłego, zatem jest ona liczbą wymierną. }} === Przedstawianie liczb mieszanych w postaci ułamków zwykłych === Przypomnij sobie z klasy IV, jak zamieniamy liczby mieszane na ułamki niewłaściwe. {{Mat:Prz |'''Zamień <math>4\frac{1}{4}</math> na ułamek zwykły.''' '''Krok po kroku''' Rozdzielamy liczbę mieszaną na sumę liczby całkowitej i części ułamkowej. Zamieniamy liczbę całkowitą na ułamek o mianowniku 1. <math>4\frac{1}{4}=4+\frac{1}{4}=\frac{4}{1}+\frac{1}{4}</math> Wiemy, że aby dodać do siebie ułamki, należy je sprowadzić do wspólnego mianownika. W tym przypadku wspólnym mianownikiem jest 4. <math>\frac{4\cdot4}{4}+\frac{1}{4}=\frac{16}{4}+\frac{1}{4}=\frac{16+1}{4}=\frac{17}{4}</math> Liczba <math>4\frac{1}{4}</math> w postaci ułamka zwykłego to <math>\frac{17}{4}</math>. '''Na skróty''' Zauważ, że <math>17=4\cdot4+1</math>. Możemy uogólnić regułę opisaną powyżej. Liczby mieszane zapisujemy w postaci <math>a\frac{b}{c}</math>, gdzie <math>a</math> jest liczbą całkowitą nieujemną, <math>b</math> jest liczbą całkowitą nieujemną, <math>c</math> jest liczbą całkowitą dodatnią, a ponadto <math>b<c</math>. Aby zapisać taką liczbę w postaci ułamka zwykłego, możemy zastosować wzór: <math>a\frac{b}{c}=\frac{a\cdot c+b}{c}</math> Pełne przekształcenie algebraiczne, które zalecamy poznać '''po''' opanowaniu działu III, znajdziesz [[Matematyka dla ostatnich klas szkoły podstawowej/Rodzaje liczb/Zamiana liczb mieszanych|tutaj]]. '''''Uwaga'''''. Ten wzór w podanej postaci stosujemy do nieujemnych liczb mieszanych. <math>4\frac{1}{4}=\frac{4\cdot4+1}{4}=\frac{16+1}{4}=\frac{17}{4}</math> }} Przy zamianie ujemnych liczb mieszanych musimy pamiętać, że znak minus dotyczy całej liczby. {{Mat:Prz |'''Zamień <math>-3\frac{2}{7}</math> na ułamek zwykły.''' Skorzystamy tu z metody ''na skróty'', jednocześnie podkreślając, że znak minus dotyczy całej liczby mieszanej. <math>-3\frac{2}{7}=-\left(\frac{3\cdot7+2}{7}\right)=-\left(\frac{21+2}{7}\right)</math> <math>=-\frac{23}{7}</math> }} === Przedstawianie ułamków dziesiętnych w postaci ułamków zwykłych i odwrotnie === Zapewne pamiętasz z wcześniejszych klas, że w zapisie dziesiętnym liczby wyróżniamy część przed przecinkiem i część po przecinku. Po przecinku znajdują się kolejno części dziesiąte, setne, tysięczne, dziesięciotysięczne itd. Można je przedstawić za pomocą ułamków zwykłych o mianownikach: 10, 100, 1000, 10 000 itd. Zatem aby zamienić ułamek dziesiętny na ułamek zwykły, należy rozpisać jego części dziesiętne. {{Mat:Prz |'''Zamień 0,36 na ułamek zwykły.''' '''Krok po kroku''' Zauważ, że 0,36 to suma części dziesiątych i setnych: <math>0{,}36=0{,}30+0{,}06</math> Zero na końcu zapisu dziesiętnego nie zmienia wartości liczby. Zatem: <math>0{,}36=\frac{3}{10}+\frac{6}{100}=\frac{30}{100}+\frac{6}{100}=\frac{36}{100}</math> Warto skrócić ułamek <math>\frac{36}{100}</math>. W klasie V omawialiśmy NWD i NWW. Aby skrócić ułamek, możemy znaleźć największy wspólny dzielnik licznika i mianownika, czyli NWD(36, 100). Nie będziemy tutaj zapisywać obliczeń. Jeżeli potrzebujesz powtórzyć wyznaczanie NWD, zajrzyj do tematu z klasy VIII: [[Matematyka dla ostatnich klas szkoły podstawowej/Podzielność, dzielniki, wielokrotności|IX.2]]. Nie przejmuj się oznaczeniem klasy VIII - większość materiału powinna być Ci znana z klas młodszych. <math>\text{NWD}(36,100)=4</math> <math>\frac{36}{100}=\frac{4\cdot9}{4\cdot25}=\frac{9}{25}</math> '''Na skróty''' Można od razu zamienić ułamek dziesiętny na ułamek zwykły, postępując według następujących kroków: # Określ, ile cyfr znajduje się po przecinku. # W mianowniku zapisz 1, a następnie tyle zer, ile cyfr znajduje się po przecinku. # W liczniku zapisz cyfry ułamka, pomijając przecinek. Spróbuj zastosować tę metodę, aby ponownie zamienić 0,36 na ułamek zwykły. # Po przecinku znajdują się 2 cyfry. # W mianowniku zapisujemy 1 i dwa zera, czyli 100. # Cyfry ułamka to 36. Otrzymujemy ułamek <math>\frac{36}{100}</math>. Skracanie wykonuj tak samo jak w przykładzie "Krok po kroku". }} Jeżeli przed przecinkiem znajduje się liczba różna od zera, możemy rozdzielić liczbę na część całkowitą i ułamkową. Na przykład 1,5 możemy zapisać jako <math>1\frac{5}{10}</math>. Teraz rozważmy zamianę odwrotną - ułamku zwykłego na ułamek dziesiętny. W zależności od ułamka możemy zastosować różne metody. Drugą z nich, a zarazem metodę uniwersalną, omówimy w lekcji [[Matematyka dla ostatnich klas szkoły podstawowej/Postać dziesiętna liczb wymiernych|I.2]]. {{Mat:Prz |'''Zamień <math>\frac{5}{8}</math> na ułamek dziesiętny.''' '''Krok po kroku''' Zauważ, że jedną z potęg liczby 10 można zapisać jako iloczyn 8 i pewnej liczby. Taką potęgą jest między innymi 1000. Aby dowiedzieć się, jak znaleźć liczbę, przez którą należy pomnożyć mianownik, aby otrzymać potęgę liczby 10, zobacz [[Matematyka dla ostatnich klas szkoły podstawowej/Rodzaje liczb/Potęgi liczby 10|tutaj]] (wymagana wiedza z [[Matematyka dla ostatnich klas szkoły podstawowej/Potęgowanie iloczynów i ilorazów|II.4]]). <math>1000=8\cdot125</math> Skoro tak, należy rozszerzyć ułamek, mnożąc licznik i mianownik przez 125. Rozszerzanie ułamków poznaliśmy w klasie IV. <math>\frac{5}{8}=\frac{5\cdot125}{8\cdot125}=\frac{625}{1000}=0{,}625</math> Jeżeli nie rozumiesz ostatniego kroku, przeczytaj ponownie poprzednią ramkę. Ogólny schemat: pomnóż licznik i mianownik przez taką samą liczbę, aby w mianowniku otrzymać potęgę liczby 10. Następnie zamień otrzymany ułamek zwykły na dziesiętny, stosując procedurę opisaną w poprzednim przykładzie. '''Na skróty''' Warto zapamiętać rozwinięcia dziesiętne kilku często spotykanych ułamków: {{Blok ramkowy | temat = 2 | tytuł = Rozwinięcia dziesiętne wybranych ułamków zwykłych }} <math>\frac{1}{2}=0{,}5</math>&emsp;&emsp;<math>\frac{1}{4}=0{,}25</math>&emsp;&emsp;<math>\frac{1}{5}=0{,}2</math> <math>\frac{1}{8}=0{,}125</math>&emsp;&emsp;<math>\frac{1}{20}=0{,}05</math>&emsp;&emsp;<math>\frac{1}{25}=0{,}04</math> {{Blok ramkowy/Zamknij}} <math>\frac{5}{8}=5\cdot\frac{1}{8}=5\cdot0{,}125=0{,}625</math> (ostatni krok można obliczyć na przykład za pomocą mnożenia pisemnego). '''Teraz Ty''': Spróbuj zamienić ułamek <math>\frac{3}{16}</math> na ułamek dziesiętny. Wskazówka: podziel jedno z podanych rozwinięć przez 2. }} === Trzy postacie jednego ułamka === Omówiliśmy już trzy sposoby zapisu liczb wymiernych: * '''ułamki zwykłe''' - postać <math>\frac{a}{b}</math>, gdzie <math>b\neq0</math>, * '''liczby mieszane''' - postać <math>a\frac{b}{c}</math>, * '''ułamki dziesiętne''' - np. 0,8; 38,592. Te postacie mogą reprezentować tę samą liczbę. Rozważmy na przykład <math>\frac{9}{5}</math>. Łatwo zauważyć, że <math>\frac{9}{5}=1\frac{4}{5}</math>. Tę samą liczbę możemy zapisać jako 1,8. Wszystkie trzy zapisy oznaczają tę samą liczbę. Nie każdy ułamek zwykły zapisujemy jako liczbę mieszaną. Ułamki, których licznik jest mniejszy od mianownika, nazywamy '''ułamkami właściwymi''' (np. <math>\frac{1}{4}=0{,}25</math>). Ułamki, których licznik jest większy lub równy mianownikowi, nazywamy '''ułamkami niewłaściwymi''' (np. <math>\frac{9}{5}</math>). === Liczby przeciwne === Liczby przeciwne to takie liczby, które mają przeciwne znaki i tę samą wartość bezwzględną. {{Mat:Def |Dla danej liczby <math>a</math> liczbą przeciwną jest liczba <math>-a</math>. }} Oznacza to, że liczbą przeciwną do 5 jest <math>-5</math>, a liczbą przeciwną do <math>-3</math> jest 3. Znak plus przed liczbą dodatnią zwykle się pomija. Ponieważ zero nie jest ani dodatnie, ani ujemne, liczbą przeciwną do 0 jest nadal 0. Wprowadźmy ważne twierdzenie. Gdy mamy na przykład 10 zł długu, aby go spłacić, musimy oddać 10 zł. Matematycznie możemy to opisać jako <math>(-10)+10</math>. Po spłaceniu długu saldo wynosi 0 zł: <math>(-10)+10=0</math> Jak widzisz, -10 i 10 to liczby przeciwne. Ich suma wynosi 0. {{Mat:Tw |Suma liczby <math>a</math> i liczby do niej przeciwnej <math>-a</math> zawsze wynosi 0. Matematycznie: <math>a+(-a)=0</math> }} === Odwrotność liczby === Odwrotności liczby nie należy mylić z jej liczbą przeciwną, choć nazwy te brzmią podobnie. {{Mat:Def |Odwrotnością liczby <math>a\neq0</math> jest liczba <math>\frac{1}{a}</math>. }} Omówimy przypadki obliczania odwrotności dla ułamków zwykłych, liczb mieszanych i ułamków dziesiętnych. {{Mat:Prz |'''Oblicz odwrotność <math>\frac{2}{3}</math>.''' '''Krok po kroku''' Z definicji odwrotnością tej liczby jest <math>\frac{1}{\frac{2}{3}}</math>, ale taki zapis niewiele nam mówi. Zastanówmy się więc, jak go przekształcić. Ułamek jest innym sposobem zapisu ilorazu. Zatem możemy zapisać: <math>\frac{1}{\frac{2}{3}}=1:\frac{2}{3}</math> Dzielenie ułamków poznaliśmy w klasie V. Jak pewnie pamiętasz, dzielenie przez ułamek zastępujemy mnożeniem przez jego odwrotność. <math>1:\frac{2}{3}=1\cdot\frac{3}{2}=\frac{3}{2}</math> W ten sposób obliczyliśmy odwrotność liczby <math>\frac{2}{3}</math>. '''Na skróty''' Szybszą metodą jest od razu zamienić miejscami licznik i mianownik. Można tak postąpić z każdym niezerowym ułamkiem zwykłym. <math>\frac{2}{3}\longrightarrow\frac{3}{2}</math> Dlatego przy dzieleniu ułamków mówimy o "mnożeniu przez '''odwrotność'''". }} {{Mat:Prz |'''Oblicz odwrotność <math>1\frac{4}{5}</math>.''' Wiesz już, jak: * [[#Przedstawianie liczb mieszanych w postaci ułamków zwykłych|zamieniać liczbę mieszaną na ułamek niewłaściwy]], * obliczać odwrotność ułamka zwykłego. To wystarczy do obliczenia odwrotności liczby mieszanej. Zobacz: <math>1\frac{4}{5}=\frac{1\cdot5+4}{5}=\frac{9}{5}</math> Obliczamy odwrotność: <math>\frac{9}{5}\longrightarrow\frac{5}{9}</math> }} {{Mat:Prz |'''Oblicz odwrotność 2,84.''' Powinieneś już wiedzieć, [[#Przedstawianie ułamków dziesiętnych w postaci ułamków zwykłych i odwrotnie|jak zamienić ułamek dziesiętny na ułamek zwykły]]. Nie będziemy tu szczegółowo powtarzać tej zamiany. <math>2{,}84=2+\frac{84}{100}=2+\frac{21}{25}=\frac{50+21}{25}=\frac{71}{25}</math> Odwrotność to: <math>\frac{71}{25}\longrightarrow\frac{25}{71}</math> }} Czy zastanawiałeś się, co otrzymamy, gdy pomnożymy przez siebie dwie liczby będące wzajemnie swoimi odwrotnościami? Mają one ważną własność opisaną w twierdzeniu: {{Mat:Tw |Iloczyn niezerowej liczby <math>a</math> i jej odwrotności <math>\frac{1}{a}</math> zawsze wynosi 1. Matematycznie: <math>a\cdot\frac{1}{a}=1,\qquad a\neq0</math> }} Prawdziwość tego stwierdzenia można sprawdzić na przykładach liczbowych. Na przykład: <math>5\cdot\frac{1}{5}=\frac{5}{1}\cdot\frac{1}{5}=\frac{5}{5}=1</math> Pełny dowód znajdziesz [[Matematyka dla ostatnich klas szkoły podstawowej/Rodzaje liczb/Dowód twierdzenia o odwrotności|tutaj]]. Zalecamy przeczytać go po przerobieniu działu III. === Praca z osią liczbową i obliczanie podziałki === Oś liczbową poznawałeś już w klasie IV, ale warto przypomnieć sobie najważniejsze związane z nią pojęcia. Inne właściwości osi omówimy szczegółowo w temacie [[Matematyka dla ostatnich klas szkoły podstawowej/Oś liczbowa|I.4]]. '''Oś liczbowa''' to prosta, na której zaznaczono kierunek wzrostu liczb oraz odcinek jednostkowy, którego długość wyznacza '''podziałkę'''. Liczbę odpowiadającą danemu punktowi na osi liczbowej nazywamy jego '''współrzędną'''. Najprostszym przykładem jest oś liczbowa, na której odległość między sąsiednimi kreskami wynosi 1. Poniżej przedstawiono oś liczbową z wyraźnie zaznaczoną podziałką. [[Plik:Oś liczbowa.svg|400px|bezramki|centruj]] {{Mat:Prz |'''Oblicz długość odcinka jednostkowego dla osi liczbowej narysowanej poniżej. Następnie znajdź współrzędną punktu A.''' [[Plik:Przykład zadanie oś liczbowa.svg|300px|bezramki|centruj]] '''Krok po kroku''' * Policz liczbę '''odstępów''' (przestrzeni między kreskami) między 3 a 11. Jest ich pięć. Dlaczego liczymy odstępy, a nie same kreski? Ponieważ odległość między punktami o współrzędnych 3 i 11 składa się z pięciu odcinków odpowiadających odstępom między kreskami. * Oblicz różnicę współrzędnych podanych punktów: <math>11-3=8</math>. * Podziel tę różnicę przez liczbę odstępów: <math>\frac{8}{5}=1{,}6</math>. Długość odcinka odpowiadającego jednemu odstępowi wynosi 1,6. {{Hr}} Punkt A znajduje się trzy odstępy na prawo od liczby 3. Zatem od liczby 3 dzieli go odległość równa <math>3\cdot1{,}6</math>. Otrzymujemy: <math>3+3\cdot1{,}6=3+4{,}8=7{,}8</math> Zatem współrzędna punktu A wynosi 7,8. '''Na skróty''' Jeżeli punkt, którego współrzędną wyznaczamy, znajduje się bliżej drugiej znanej współrzędnej, warto odjąć odpowiednią liczbę odstępów pomnożoną przez długość jednego odstępu. W powyższym przykładzie punkt A znajduje się dwa odstępy na lewo od 11. Zatem: <math>11-2\cdot1{,}6=11-3{,}2=7{,}8</math> }} {{Mat:Ciek | Oś liczbowa jest '''jednowymiarowym''' układem współrzędnych - oznacza to, że położenie punktu opisujemy za pomocą jednej współrzędnej. Dwuwymiarowy układ współrzędnych poznasz w temacie [[Matematyka dla ostatnich klas szkoły podstawowej/Współrzędne|VI.9]], a układy trójwymiarowe i wielowymiarowe poznasz znacznie później. }} === Porównywanie liczb ujemnych === Liczby ujemne najłatwiej wyjaśnić na przykładzie '''temperatury'''. Która temperatura jest niższa: -30°C czy -3°C? Oczywiście -30°C. Podobnie porównujemy liczby ujemne. Jeżeli porównujemy dwie liczby o różnych znakach, liczba dodatnia jest zawsze większa od liczby ujemnej. {{Mat:Prz |'''Która liczba jest większa: -28 czy -21?''' Wyobraź sobie oś liczbową. Liczba -21 leży bliżej zera niż -28, a zarazem znajduje się na prawo od niej. Dlatego -21 jest większe. <math>-28<-21</math> }} === Porównywanie ułamków === ==== Ułamki dziesiętne ==== Aby porównać dwa ułamki dziesiętne, porównujemy kolejno cyfry na tych samych pozycjach, zaczynając od lewej strony. Pierwsza różna para cyfr rozstrzyga o tym, która liczba jest większa. {{Mat:Prz |'''Porównaj ułamki dziesiętne 3,581 i 3,5817.''' Warto zapisać 3,581 jako 3,5810. Wtedy obie liczby mają tyle samo cyfr po przecinku. '''Krok po kroku''' * Cyfra jedności jest w obu liczbach taka sama: 3. * Cyfra części dziesiątych jest w obu liczbach taka sama: 5. * Cyfra części setnych jest w obu liczbach taka sama: 8. * Cyfra części tysięcznych jest w obu liczbach taka sama: 1. * Cyfry części dziesięciotysięcznych są różne: w liczbie 3,5810 jest to 0, a w liczbie 3,5817 - 7. Pierwsza różna cyfra po przecinku jest większa w liczbie 3,5817. Zatem: <math>3{,}581<3{,}5817</math> '''Na skróty''' Liczby 3,581 i 3,5817 mają takie same cyfry aż do części tysięcznych. Zapisz 3,581 jako 3,5810 i porównaj pierwsze różne cyfry. Ponieważ <math>0<7</math>, otrzymujemy: <math>3{,}581<3{,}5817</math> }} ==== Ułamki zwykłe ==== Najbardziej znaną, a zarazem często stosowaną w szkole metodą porównywania ułamków zwykłych jest sprowadzanie ich do wspólnego mianownika. Istnieje również inna metoda. {{Mat:Prz |'''Porównaj ułamki <math>\frac{3}{8}</math> i <math>\frac{2}{9}</math>.''' '''Krok po kroku''' Przypomnij sobie, jak znaleźć wspólny mianownik dwóch ułamków. Czy znasz najmniejszą wspólną wielokrotność? <math>\text{NWW}(8,9)=2\cdot2\cdot2\cdot3\cdot3=72</math> Rozszerzamy ułamki przez odpowiednie liczby: <math>\frac{3}{8}=\frac{3\cdot9}{8\cdot9}=\frac{27}{72}</math> <math>\frac{2}{9}=\frac{2\cdot8}{9\cdot8}=\frac{16}{72}</math> Jeżeli dwa ułamki mają ten sam dodatni mianownik, większy licznik oznacza większy ułamek. <math>\frac{27}{72}>\frac{16}{72}</math> Zatem: <math>\frac{3}{8}>\frac{2}{9}</math> '''Na skróty''' Czy wiesz, że podczas porównywania ułamków można je sprowadzić do wspólnego licznika? Zauważ, że <math>\text{NWW}(2,3)=6</math>, co jest łatwe do obliczenia. Przekształcamy ułamki: <math>\frac{3\cdot2}{8\cdot2}=\frac{6}{16}</math> <math>\frac{2\cdot3}{9\cdot3}=\frac{6}{27}</math> Jeżeli dwa dodatnie ułamki mają ten sam licznik, większy mianownik oznacza mniejszy ułamek. Dlaczego? Ponieważ całość jest podzielona na więcej części, a więc każda z tych części jest mniejsza. Gdy masz pizzę podzieloną na 8 równych kawałków i bierzesz 6, otrzymujesz więcej niż wtedy, gdy ta sama pizza jest podzielona na 27 równych kawałków i bierzesz 6. <math>\frac{6}{16}>\frac{6}{27}</math> Zatem: <math>\frac{3}{8}>\frac{2}{9}</math> }} ==== Ułamki zwykłe i dziesiętne ==== Przy porównywaniu liczb zapisanych w różny sposób warto najpierw sprawdzić, czy mają taką samą część całkowitą. {{Mat:Prz |'''Porównaj liczby <math>3\frac{1}{7}</math> i 4,1.''' Części całkowite tych liczb są różne: <math>3<4</math> Zatem <math>4{,}1</math> jest większe. Jeżeli dwie liczby mają różne części całkowite, wystarczy porównać te części - nie trzeba porównywać części ułamkowych. }} {{Mat:Prz |'''Porównaj liczby <math>3\frac{2}{3}</math> i 3,68.''' '''Krok po kroku''' Obie liczby mają tę samą część całkowitą, równą 3. Dlatego porównujemy ich części ułamkowe: <math>\frac{2}{3}</math> oraz 0,68. Zamienimy 0,68 na ułamek zwykły, aby porównać obie części ułamkowe metodą wspólnego licznika. <math>0{,}68=\frac{68}{100}=\frac{17}{25}</math> Korzystając z metody wspólnego licznika, otrzymujemy: <math>\frac{2}{3}=\frac{2\cdot17}{3\cdot17}=\frac{34}{51}</math> <math>\frac{17}{25}=\frac{17\cdot2}{25\cdot2}=\frac{34}{50}</math> Ponieważ oba ułamki mają ten sam licznik, a <math>51>50</math>, otrzymujemy: <math>\frac{34}{51}<\frac{34}{50}</math> Część ułamkowa liczby 3,68 jest większa niż część ułamkowa liczby <math>3\frac{2}{3}</math>. Zatem: <math>3\frac{2}{3}<3{,}68</math> }} == Zadania == '''1.''' Wykaż, że następujące liczby są wymierne: <ol type="a"> <li>7</li> <li><math>4\frac{1}{2}</math></li> <li>-2,5</li> <li>0</li> <li>0,8</li> </ol> '''*2.''' Przeczytaj definicję pierwiastka z ciekawostki. {{Mat:Def |CIEKAWOSTKA|Pierwiastek kwadratowy z liczby nieujemnej <math>x</math> to nieujemna liczba, której kwadrat jest równy <math>x</math>. Pierwiastek kwadratowy z <math>x</math> zapisujemy jako <math>\sqrt{x}</math>. }} Czy <math>\sqrt{2}</math> jest liczbą wymierną? Uzasadnij odpowiedź. '''3.''' Określ, które z podanych liczb są: <ol type="a"> <li>naturalne,</li> <li>całkowite.</li> </ol> {{Center |1; -5; 0; 24,482; <math>\frac{1}{2}</math>; 4; <math>3\frac{2}{7}</math>; <math>-8\frac{2}{5}</math>; 291; -6920; -0,826. }} lz4k3904ugxz87scxdzpro0lk5t1onj 828 64445 559828 559827 2026-10-22T12:02:01Z Persino 2851 559828 Scribunto text/plain require("strict"); local p={}; p["Przykład"]=function(frame) local szablonowe_modul=require("Module:Szablonowe"); local specjalne_modul=require("Module:Specjalne"); local kod=szablonowe_modul.NormaKoduKodowaniaTekstu("templatestyles","00000048"); local tekst="Oto jest wikikod i jego w niej szablony stylów: "..kod; -- Analogicznie: local tekst2=specjalne_modul["UsuńSzablonyStylów"]{tekst=tekst,}; -- Analogicznie: local tekst2=specjalne_modul["UsuńSzablonyStylów"]{args={tekst=tekst,},}; local tekst2=specjalne_modul["UsuńSzablonyStylów"](tekst); local zrodlolua_modul=require("Module:ŹródłoLua"); local wikikod=zrodlolua_modul["ŹródłoLua"](frame,{ {"kod",kod,}, {"tekst",tekst,}, {"tekst2",tekst2,}, }); return wikikod; end; return p; gy6p7w6591ncwgo2qzkglrcp94vh7u0 828 64446 559829 2026-10-22T12:04:46Z Persino 2851 Utworzono nową stronę „require("strict"); local p={}; p["Przykład"]=function(frame) local specjalne_modul=require("Module:Specjalne"); local tekst="Oto jest wikikod i jego wywołania plikowe: [[Plik:Nazwa pliku 1|300x400px|thumb|right|Nazwa opisu dla pliku 1]], i następna: [[File:Nazwa pliku 2|300x400px|thumb|right|Nazwa opisu dla pliku 2]]"; local granicznie=""; local tekst2=specjalne_modul["UsuńWywołaniaPlików"]{tekst=tekst,granicznie=granicznie,}; local zrodlolua_modul…” 559829 Scribunto text/plain require("strict"); local p={}; p["Przykład"]=function(frame) local specjalne_modul=require("Module:Specjalne"); local tekst="Oto jest wikikod i jego wywołania plikowe: [[Plik:Nazwa pliku 1|300x400px|thumb|right|Nazwa opisu dla pliku 1]], i następna: [[File:Nazwa pliku 2|300x400px|thumb|right|Nazwa opisu dla pliku 2]]"; local granicznie=""; local tekst2=specjalne_modul["UsuńWywołaniaPlików"]{tekst=tekst,granicznie=granicznie,}; local zrodlolua_modul=require("Module:ŹródłoLua"); local wikikod=zrodlolua_modul["ŹródłoLua"](frame,{ {"tekst",tekst,}, {"granicznie",granicznie,}, {"tekst2",tekst2,}, }); return wikikod; end; return p; i9ue6r5cu0j7l0bw097a4ket66f2asd 828 64447 559830 2026-10-22T12:06:16Z Persino 2851 Utworzono nową stronę „require("strict"); local p={}; p["Przykład"]=function(frame) local specjalne_modul=require("Module:Specjalne"); local tekst="Oto jest wikikod i jego interwiki: [[en:w:Nazwa strony 1]], i następna: [[en:w:Nazwa strony 2]]"; local granicznie=""; local tekst2=specjalne_modul["UsuńInterwiki"]{tekst=tekst,granicznie=granicznie,}; local zrodlolua_modul=require("Module:ŹródłoLua"); local wikikod=zrodlolua_modul["ŹródłoLua"](frame,{ {"tekst",tekst,},…” 559830 Scribunto text/plain require("strict"); local p={}; p["Przykład"]=function(frame) local specjalne_modul=require("Module:Specjalne"); local tekst="Oto jest wikikod i jego interwiki: [[en:w:Nazwa strony 1]], i następna: [[en:w:Nazwa strony 2]]"; local granicznie=""; local tekst2=specjalne_modul["UsuńInterwiki"]{tekst=tekst,granicznie=granicznie,}; local zrodlolua_modul=require("Module:ŹródłoLua"); local wikikod=zrodlolua_modul["ŹródłoLua"](frame,{ {"tekst",tekst,}, {"granicznie",granicznie,}, {"tekst2",tekst2,}, }); return wikikod; end; return p; jy5qjq845vpf7c19pg2881amsrdc3y8 828 64448 559831 2026-10-22T12:13:06Z Persino 2851 Utworzono nową stronę „require("strict"); local p={}; p["Przykład"]=function(frame) local specjalne_modul=require("Module:Specjalne"); local tekst="Oto jest '''''wikikod z cudzysłowami'' i z następnym wikitekstem dalej''', i ''końcowym'''''"; --- Analogicznie: local tekst2=specjalne_modul["UsuńZnakiSpecjalne"]{tekst=tekst,}; --- Analogicznie: local tekst2=specjalne_modul["UsuńZnakiSpecjalne"]{args={tekst=tekst,},}; local tekst2=specjalne_modul["UsuńZnakiSpecjalne"](tekst…” 559831 Scribunto text/plain require("strict"); local p={}; p["Przykład"]=function(frame) local specjalne_modul=require("Module:Specjalne"); local tekst="Oto jest '''''wikikod z cudzysłowami'' i z następnym wikitekstem dalej''', i ''końcowym'''''"; --- Analogicznie: local tekst2=specjalne_modul["UsuńZnakiSpecjalne"]{tekst=tekst,}; --- Analogicznie: local tekst2=specjalne_modul["UsuńZnakiSpecjalne"]{args={tekst=tekst,},}; local tekst2=specjalne_modul["UsuńZnakiSpecjalne"](tekst); local zrodlolua_modul=require("Module:ŹródłoLua"); local wikikod=zrodlolua_modul["ŹródłoLua"](frame,{ {"tekst",tekst,}, {"tekst2",tekst2,}, }); return wikikod; end; return p; m066bxzvxu0r6lu6ib34g2pzs80hu4h 828 64449 559832 2026-10-22T12:15:10Z Persino 2851 Utworzono nową stronę „require("strict"); local p={}; p["Przykład"]=function(frame) local specjalne_modul=require("Module:Specjalne"); local tekst=" Oto jest tekst wikikodu. "; -- Analogicznie: local tekst2=specjalne_modul["UsuńZbędneBiałeZnaki"]{tekst=tekst,}; -- Analogicznie: local tekst2=specjalne_modul["UsuńZbędneBiałeZnaki"]{args={tekst=tekst,},}; local tekst2=specjalne_modul["UsuńZbędneBiałeZnaki"](tekst); local zrodlolua_modul=require("Mo…” 559832 Scribunto text/plain require("strict"); local p={}; p["Przykład"]=function(frame) local specjalne_modul=require("Module:Specjalne"); local tekst=" Oto jest tekst wikikodu. "; -- Analogicznie: local tekst2=specjalne_modul["UsuńZbędneBiałeZnaki"]{tekst=tekst,}; -- Analogicznie: local tekst2=specjalne_modul["UsuńZbędneBiałeZnaki"]{args={tekst=tekst,},}; local tekst2=specjalne_modul["UsuńZbędneBiałeZnaki"](tekst); local zrodlolua_modul=require("Module:ŹródłoLua"); local wikikod=zrodlolua_modul["ŹródłoLua"](frame,{ {"tekst",tekst,}, {"tekst2",tekst2,}, }); return wikikod; end; return p; 0g5o6x8yw8q42wvz77njietv4fimebg 828 64450 559833 2026-10-22T12:17:45Z Persino 2851 Utworzono nową stronę „require("strict"); local p={}; p["Przykład"]=function(frame) local specjalne_modul=require("Module:Specjalne"); local tekst="Oto jest wikikod i jego linki wewnętrzne: [[:Category:Nazwa kategorii|Nazwa linku 1]], i następna: [[Wikibooks:Nazwa strony projektu]]."; local granicznie=""; local tekst2=specjalne_modul["ZamieńLinkiWewnętrzneNaTekst"]{tekst=tekst,granicznie=granicznie,}; local zrodlolua_modul=require("Module:ŹródłoLua"); local wikikod=zr…” 559833 Scribunto text/plain require("strict"); local p={}; p["Przykład"]=function(frame) local specjalne_modul=require("Module:Specjalne"); local tekst="Oto jest wikikod i jego linki wewnętrzne: [[:Category:Nazwa kategorii|Nazwa linku 1]], i następna: [[Wikibooks:Nazwa strony projektu]]."; local granicznie=""; local tekst2=specjalne_modul["ZamieńLinkiWewnętrzneNaTekst"]{tekst=tekst,granicznie=granicznie,}; local zrodlolua_modul=require("Module:ŹródłoLua"); local wikikod=zrodlolua_modul["ŹródłoLua"](frame,{ {"tekst",tekst,}, {"granicznie",granicznie,}, {"tekst2",tekst2,}, }); return wikikod; end; return p; 41viuf6v16mmcah9ypn5mlnnj56l02g 828 64451 559835 2026-10-22T12:52:02Z Persino 2851 Utworzono nową stronę „require("strict"); local p={}; p["Przykład"]=function(frame) local specjalne_modul=require("Module:Specjalne"); local tekst="Oto jest wikikod i jego linki zewnętrzne: [https://pl.wikibooks.org/wiki/Category:Nazwa kategorii|Nazwa linku 1], i następna: [https://pl.wikibooks.org/wiki/Wikibooks:Nazwa strony projektu]."; local granicznie=""; local tekst2=specjalne_modul["ZamieńLinkiZewnętrzneNaTekst"]{tekst=tekst,granicznie=granicznie,}; local zrodlolua_…” 559835 Scribunto text/plain require("strict"); local p={}; p["Przykład"]=function(frame) local specjalne_modul=require("Module:Specjalne"); local tekst="Oto jest wikikod i jego linki zewnętrzne: [https://pl.wikibooks.org/wiki/Category:Nazwa kategorii|Nazwa linku 1], i następna: [https://pl.wikibooks.org/wiki/Wikibooks:Nazwa strony projektu]."; local granicznie=""; local tekst2=specjalne_modul["ZamieńLinkiZewnętrzneNaTekst"]{tekst=tekst,granicznie=granicznie,}; local zrodlolua_modul=require("Module:ŹródłoLua"); local wikikod=zrodlolua_modul["ŹródłoLua"](frame,{ {"tekst",tekst,}, {"granicznie",granicznie,}, {"tekst2",tekst2,}, }); return wikikod; end; return p; rk71ikb5uiqiqu1dd208f49bn3qek2o 559836 559835 2026-10-22T12:52:31Z Persino 2851 559836 Scribunto text/plain require("strict"); local p={}; p["Przykład"]=function(frame) local specjalne_modul=require("Module:Specjalne"); local tekst="Oto jest wikikod i jego linki zewnętrzne: [https://pl.wikibooks.org/wiki/Category:Nazwa kategorii Nazwa linku 1], i następna: [https://pl.wikibooks.org/wiki/Wikibooks:Nazwa strony projektu]."; local granicznie=""; local tekst2=specjalne_modul["ZamieńLinkiZewnętrzneNaTekst"]{tekst=tekst,granicznie=granicznie,}; local zrodlolua_modul=require("Module:ŹródłoLua"); local wikikod=zrodlolua_modul["ŹródłoLua"](frame,{ {"tekst",tekst,}, {"granicznie",granicznie,}, {"tekst2",tekst2,}, }); return wikikod; end; return p; ihcvi3d8xrsjo9z5w2njjoo7uqb92il 559837 559836 2026-10-22T12:53:20Z Persino 2851 559837 Scribunto text/plain require("strict"); local p={}; p["Przykład"]=function(frame) local specjalne_modul=require("Module:Specjalne"); local tekst="Oto jest wikikod i jego linki zewnętrzne: [https://pl.wikibooks.org/wiki/Category:Nazwa_kategorii Nazwa linku 1], i następna: [https://pl.wikibooks.org/wiki/Wikibooks:Nazwa_strony_projektu]."; local granicznie=""; local tekst2=specjalne_modul["ZamieńLinkiZewnętrzneNaTekst"]{tekst=tekst,granicznie=granicznie,}; local zrodlolua_modul=require("Module:ŹródłoLua"); local wikikod=zrodlolua_modul["ŹródłoLua"](frame,{ {"tekst",tekst,}, {"granicznie",granicznie,}, {"tekst2",tekst2,}, }); return wikikod; end; return p; 0ia4r5ojahlwdq30b0sx009khrysmy2 828 64452 559838 2026-10-22T12:55:38Z Persino 2851 Utworzono nową stronę „require("strict"); local p={}; p["Przykład"]=function(frame) local specjalne_modul=require("Module:Specjalne"); local tekst="[[Plik:Nazwa pliku.jpg|right|thumb|200x300px|Oto jest opis pliku]]"; -- Równoważne: local czy_tak=specjalne_modul["CzyPlik"]{tekst=tekst,}; -- Równoważne: local czy_tak=specjalne_modul["CzyPlik"]{args={tekst=tekst,},}; local czy_tak=specjalne_modul["CzyPlik"](tekst); local zrodlolua_modul=require("Module:ŹródłoLua"); loca…” 559838 Scribunto text/plain require("strict"); local p={}; p["Przykład"]=function(frame) local specjalne_modul=require("Module:Specjalne"); local tekst="[[Plik:Nazwa pliku.jpg|right|thumb|200x300px|Oto jest opis pliku]]"; -- Równoważne: local czy_tak=specjalne_modul["CzyPlik"]{tekst=tekst,}; -- Równoważne: local czy_tak=specjalne_modul["CzyPlik"]{args={tekst=tekst,},}; local czy_tak=specjalne_modul["CzyPlik"](tekst); local zrodlolua_modul=require("Module:ŹródłoLua"); local wikikod=zrodlolua_modul["ŹródłoLua"](frame,{ {"tekst",tekst,}, {"czy_tak",czy_tak,}, }); return wikikod; end; return p; ea7l7r9t7mzgq8or5fngracyjjj5ckk 828 64453 559839 2026-10-22T12:57:35Z Persino 2851 Utworzono nową stronę „require("strict"); local p={}; p["Przykład"]=function(frame) local specjalne_modul=require("Module:Specjalne"); local tekst="[[en:w:Stronana wikipedii]]"; -- Równoważne: local czy_tak=specjalne_modul["CzyInterwiki"]{tekst=tekst,}; -- Równoważne: local czy_tak=specjalne_modul["CzyInterwiki"]{args={tekst=tekst,},}; local czy_tak=specjalne_modul["CzyInterwiki"](tekst); local zrodlolua_modul=require("Module:ŹródłoLua"); local wikikod=zrodlolua_mod…” 559839 Scribunto text/plain require("strict"); local p={}; p["Przykład"]=function(frame) local specjalne_modul=require("Module:Specjalne"); local tekst="[[en:w:Stronana wikipedii]]"; -- Równoważne: local czy_tak=specjalne_modul["CzyInterwiki"]{tekst=tekst,}; -- Równoważne: local czy_tak=specjalne_modul["CzyInterwiki"]{args={tekst=tekst,},}; local czy_tak=specjalne_modul["CzyInterwiki"](tekst); local zrodlolua_modul=require("Module:ŹródłoLua"); local wikikod=zrodlolua_modul["ŹródłoLua"](frame,{ {"tekst",tekst,}, {"czy_tak",czy_tak,}, }); return wikikod; end; return p; 4p1wti6vozld9l6md6d3j85azj1hzrg 828 64454 559840 2026-10-22T12:59:56Z Persino 2851 Utworzono nową stronę „require("strict"); local p={}; p["Przykład"]=function(frame) local specjalne_modul=require("Module:Specjalne"); local tekst=":en:w:Nazwa strony w przestrzeni głównej"; -- Równoważne: local czy_tak=specjalne_modul["CzyAdresLinkuWewnętrznego"](tekst); local czy_tak=specjalne_modul["CzyAdresLinkuWewnętrznego"]{tekst=tekst,dwukropek="",}; local zrodlolua_modul=require("Module:ŹródłoLua"); local wikikod=zrodlolua_modul["ŹródłoLua"](frame,{ {"t…” 559840 Scribunto text/plain require("strict"); local p={}; p["Przykład"]=function(frame) local specjalne_modul=require("Module:Specjalne"); local tekst=":en:w:Nazwa strony w przestrzeni głównej"; -- Równoważne: local czy_tak=specjalne_modul["CzyAdresLinkuWewnętrznego"](tekst); local czy_tak=specjalne_modul["CzyAdresLinkuWewnętrznego"]{tekst=tekst,dwukropek="",}; local zrodlolua_modul=require("Module:ŹródłoLua"); local wikikod=zrodlolua_modul["ŹródłoLua"](frame,{ {"tekst",tekst,}, {"czy_tak",czy_tak,}, }); return wikikod; end; return p; ose2ngas9mp2sxu1fzvi28cv8xwfg0a 828 64455 559842 2026-10-22T13:08:31Z Persino 2851 Utworzono nową stronę „require("strict"); local p={}; p["Przykład"]=function(frame) local specjalne_modul=require("Module:Specjalne"); local tekst="[[:en:w:Nazwa strony w przestrzeni głównej|Oto jest nazwa linku]]"; -- Równoważne: local czy_tak=specjalne_modul["CzyLinkWewnętrzny"]{tekst=tekst,}; -- Równoważne: local czy_tak=specjalne_modul["CzyLinkWewnętrzny"]{args={tekst=tekst,},}; local czy_tak=specjalne_modul["CzyLinkWewnętrzny"](tekst); local zrodlolua_modul=req…” 559842 Scribunto text/plain require("strict"); local p={}; p["Przykład"]=function(frame) local specjalne_modul=require("Module:Specjalne"); local tekst="[[:en:w:Nazwa strony w przestrzeni głównej|Oto jest nazwa linku]]"; -- Równoważne: local czy_tak=specjalne_modul["CzyLinkWewnętrzny"]{tekst=tekst,}; -- Równoważne: local czy_tak=specjalne_modul["CzyLinkWewnętrzny"]{args={tekst=tekst,},}; local czy_tak=specjalne_modul["CzyLinkWewnętrzny"](tekst); local zrodlolua_modul=require("Module:ŹródłoLua"); local wikikod=zrodlolua_modul["ŹródłoLua"](frame,{ {"tekst",tekst,}, {"czy_tak",czy_tak,}, }); return wikikod; end; return p; q8xsw5wx3degfui4utrj81g8ahhxukq 828 64456 559843 2026-10-22T13:11:03Z Persino 2851 Utworzono nową stronę „require("strict"); local p={}; p["Przykład"]=function(frame) local specjalne_modul=require("Module:Specjalne"); local tekst="[[:en:w:Wikipedia:Strona projektu wikipdii|Link +547 567 567]]"; -- Równoważnie: local liczba=specjalne_modul["WydzielLiczbę"]{tekst=tekst,}; -- Równoważnie: local liczba=specjalne_modul["WydzielLiczbę"]{args={tekst=tekst,},}; local liczba=specjalne_modul["WydzielLiczbę"](tekst); local zrodlolua_modul=require("Module:Źró…” 559843 Scribunto text/plain require("strict"); local p={}; p["Przykład"]=function(frame) local specjalne_modul=require("Module:Specjalne"); local tekst="[[:en:w:Wikipedia:Strona projektu wikipdii|Link +547 567 567]]"; -- Równoważnie: local liczba=specjalne_modul["WydzielLiczbę"]{tekst=tekst,}; -- Równoważnie: local liczba=specjalne_modul["WydzielLiczbę"]{args={tekst=tekst,},}; local liczba=specjalne_modul["WydzielLiczbę"](tekst); local zrodlolua_modul=require("Module:ŹródłoLua"); local wikikod=zrodlolua_modul["ŹródłoLua"](frame,{ {"tekst",tekst,}, {"liczba",liczba,}, }); return wikikod; end; return p; rkjnwr21wk1ngg51g5f928qhhgkgj1t 559853 559843 2026-10-22T17:26:25Z Persino 2851 559853 Scribunto text/plain require("strict"); local p={}; p["Przykład"]=function(frame) local specjalne_modul=require("Module:Specjalne"); local tekst="[[:en:w:Wikipedia:Strona projektu wikipedii|Link +547 567 567]]"; -- Równoważnie: local liczba=specjalne_modul["WydzielLiczbę"]{tekst=tekst,}; -- Równoważnie: local liczba=specjalne_modul["WydzielLiczbę"]{args={tekst=tekst,},}; local liczba=specjalne_modul["WydzielLiczbę"](tekst); local zrodlolua_modul=require("Module:ŹródłoLua"); local wikikod=zrodlolua_modul["ŹródłoLua"](frame,{ {"tekst",tekst,}, {"liczba",liczba,}, }); return wikikod; end; return p; 7ua3xgb2b6odmqx6pqkh64ij46vbk3m 4 64457 559876 2026-10-23T06:46:28Z Persino 2851 Utworzono nową stronę „<noinclude>{{ProstaStronaStart | nagłówek = {{Podrozdział|{{ld2|Specjalne}}|Dokumentacja modułów {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}.}}{{Autonawigacja|Pomoc:Spis treści}} | stopka strony = {{StopkaSpisTreści}}{{Podrozdział|Koniec}} }}</noinclude> {{Spis treści}} == {{Śródtytuł|GranicznieSzereg}}{{Code|GranicznieSzereg}} == Jest to funkcja lokalna w module {{Code|{{ld2|Specjalne}}}}, używana tylko wewnątrz funkcji należących do jego tablicy t…” 559876 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{ProstaStronaStart | nagłówek = {{Podrozdział|{{ld2|Specjalne}}|Dokumentacja modułów {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}.}}{{Autonawigacja|Pomoc:Spis treści}} | stopka strony = {{StopkaSpisTreści}}{{Podrozdział|Koniec}} }}</noinclude> {{Spis treści}} == {{Śródtytuł|GranicznieSzereg}}{{Code|GranicznieSzereg}} == Jest to funkcja lokalna w module {{Code|{{ld2|Specjalne}}}}, używana tylko wewnątrz funkcji należących do jego tablicy transportu. Funkcja ustawia tak wzór, który służy do wyszukiwania tekstu bezpośrednio do całego tekstu, jeśli {{Code|czy_granicznie{{=}}true}}, a gdy nie, to ta zmienna musi przyjmować wartość {{Code|nil}} lub {{Code|false}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> local function GranicznieSzereg(wzor,czy_granicznie)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|wzor}} | _1 = Produkuje wzor, który nie dopasowuje domyślnie do całego ciągu znakowego. | 2 = {{Code|czy_granicznie}} | _2 = Robi ze wzoru wyrażenie regularne dopasowujące do całego ciągu znakowego. }} Przykład użycia funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> local wzor="%[%[.-%]%]"; local wzor2=GranicznieSzereg(wzor,true); </syntaxhighlight> Funkcja zwraca wynik {{Code|wzór2{{=}}"^%[%[.-%]%]$"}}. A gdy drugi parametr jest np. równy {{Code|nil}} lub {{Code|false}}, wtedy funkcja nie zmienia podanego wzoru, tylko go powtarza. {{BrClear}} <noinclude><!-- -->{{ProstaStronaKoniec}}<!-- -->{{Kategoria|Opisy funkcji, w Lua w Scribunto, w modułach}}<!-- --></noinclude> mctx5k2lhjdt02ldfeg7pe3gcqs3tfl 559877 559876 2026-10-23T06:49:03Z Persino 2851 559877 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{ProstaStronaStart | nagłówek = {{Podrozdział|{{ld2|Specjalne}}|Dokumentacja modułów {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}.}}{{Autonawigacja|Pomoc:Spis treści}} | stopka strony = {{StopkaSpisTreści}}{{Podrozdział|Koniec}} }}</noinclude> {{Spis treści}} == {{Śródtytuł|GranicznieSzereg}}{{Code|GranicznieSzereg}} == Jest to funkcja lokalna w module {{Code|{{ld2|Specjalne}}}}, używana tylko wewnątrz funkcji należących do jego tablicy transportu. Funkcja ustawia tak wzór, który służy do wyszukiwania tekstu bezpośrednio do całego tekstu, jeśli {{Code|czy_granicznie{{=}}true}}, a gdy nie, to ta zmienna musi przyjmować wartość {{Code|nil}} lub {{Code|false}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> local function GranicznieSzereg(wzor,czy_granicznie)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|wzor}} | _1 = Produkuje wzór, który nie dopasowuje domyślnie do całego ciągu znakowego. | 2 = {{Code|czy_granicznie}} | _2 = Robi ze wzoru wyrażenie regularne dopasowujące do całego ciągu znakowego. }} Przykład użycia funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> local wzor="%[%[.-%]%]"; local wzor2=GranicznieSzereg(wzor,true); </syntaxhighlight> Funkcja zwraca wynik {{Code|wzór2{{=}}"^%[%[.-%]%]$"}}. A gdy drugi parametr jest np. równy {{Code|nil}} lub {{Code|false}}, wtedy funkcja nie zmienia podanego wzoru, tylko go powtarza. {{BrClear}} <noinclude><!-- -->{{ProstaStronaKoniec}}<!-- -->{{Kategoria|Opisy funkcji, w Lua w Scribunto, w modułach}}<!-- --></noinclude> razvwmnh3unms0es6n0wlunm5p64dwa 4 64458 559878 2026-10-23T06:54:27Z Persino 2851 Utworzono nową stronę „<noinclude>{{ProstaStronaStart | nagłówek = {{Podrozdział|{{ld2|Specjalne}}|Dokumentacja modułów {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}.}}{{Autonawigacja|Pomoc:Spis treści}} | stopka strony = {{StopkaSpisTreści}}{{Podrozdział|Koniec}} }}</noinclude> {{Spis treści}} == {{Śródtytuł|p.ZnakiSpecjalneAnulowaniaIchZnaczeniaTagowegoMediaWiki}}{{Code|p.ZnakiSpecjalneAnulowaniaIchZnaczeniaTagowegoMediaWiki}} == Funkcja zmienia tagi znaczników, tzn. w nich…” 559878 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{ProstaStronaStart | nagłówek = {{Podrozdział|{{ld2|Specjalne}}|Dokumentacja modułów {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}.}}{{Autonawigacja|Pomoc:Spis treści}} | stopka strony = {{StopkaSpisTreści}}{{Podrozdział|Koniec}} }}</noinclude> {{Spis treści}} == {{Śródtytuł|p.ZnakiSpecjalneAnulowaniaIchZnaczeniaTagowegoMediaWiki}}{{Code|p.ZnakiSpecjalneAnulowaniaIchZnaczeniaTagowegoMediaWiki}} == Funkcja zmienia tagi znaczników, tzn. w nich znaki: {{Code|<}} i {{Code|>}}, na odpowiednie szablony, według podanego w module: {{Code|{{ld2|Specjalne/dane}}}}, kodu: <syntaxhighlight lang="lua"> local p={} p.szablony_anulowania_znaczeniowego_tagowego_mediawiki={ ["<"]="{{Mniejszy}}", [">"]="{{Większy}}", }; </syntaxhighlight> Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> function p.ZnakiSpecjalneAnulowaniaIchZnaczeniaTagowegoMediaWiki(szablon)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|szablon}} | _1 = Tekst, w którym znaki specjalne {{Code|<nowiki><></nowiki>}} są zamieniane na wywołania szablonowe kolejno: {{s|Mniejszy}} i {{s|Większy}}. }} === Stosowanie === Ta funkcja wyłącza znaczenie specjalnych tagów mechanizmu {{Strong|MediaWiki}}, i je jako swoje on nie interpretuje, jedynie rozpatruje to jako zwykły tekst. Taki tekst można włączyć do funkcji {{Code|frame:preprocess}}, wtedy jedynie szablony {{s|Mniejszy}} i {{s|Większy}} zostaną rozwinięte, nie naruszając magiczności tych tagów. Tę funkcję jedynie się stosuje wtedy, gdy chcemy, by te tagi nie zostały zamienione na specjalne kody {{Strong|MediaWiki}} tego mechanizmu. Tak robimy, by później dało je usunąć bardzo łatwo, nie naruszając ich zawartości. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/ZnakiSpecjalneAnulowaniaIchZnaczeniaTagowegoMediaWiki/}}. {{BrClear}} <noinclude><!-- -->{{ProstaStronaKoniec}}<!-- -->{{Kategoria|Opisy funkcji, w Lua w Scribunto, w modułach}}<!-- --></noinclude> 63eokjydblvaxq9q8c9tlmpn5fujh3s 559893 559878 2026-10-23T08:29:15Z Persino 2851 /* Stosowanie */ 559893 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{ProstaStronaStart | nagłówek = {{Podrozdział|{{ld2|Specjalne}}|Dokumentacja modułów {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}.}}{{Autonawigacja|Pomoc:Spis treści}} | stopka strony = {{StopkaSpisTreści}}{{Podrozdział|Koniec}} }}</noinclude> {{Spis treści}} == {{Śródtytuł|p.ZnakiSpecjalneAnulowaniaIchZnaczeniaTagowegoMediaWiki}}{{Code|p.ZnakiSpecjalneAnulowaniaIchZnaczeniaTagowegoMediaWiki}} == Funkcja zmienia tagi znaczników, tzn. w nich znaki: {{Code|<}} i {{Code|>}}, na odpowiednie szablony, według podanego w module: {{Code|{{ld2|Specjalne/dane}}}}, kodu: <syntaxhighlight lang="lua"> local p={} p.szablony_anulowania_znaczeniowego_tagowego_mediawiki={ ["<"]="{{Mniejszy}}", [">"]="{{Większy}}", }; </syntaxhighlight> Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> function p.ZnakiSpecjalneAnulowaniaIchZnaczeniaTagowegoMediaWiki(szablon)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|szablon}} | _1 = Tekst, w którym znaki specjalne {{Code|<nowiki><></nowiki>}} są zamieniane na wywołania szablonowe kolejno: {{s|Mniejszy}} i {{s|Większy}}. }} === Stosowanie === Ta funkcja wyłącza znaczenie specjalnych tagów mechanizmu {{Strong|MediaWiki}}, i je jako swoje wtedy on nie interpretuje, jedynie rozpatruje to jako zwykły tekst. Taki tekst można włączyć do funkcji {{Code|frame:preprocess}}, wtedy jedynie szablony: {{s|Mniejszy}} i {{s|Większy}}, zostaną rozwinięte, nie naruszając magiczności tych tagów, po prostu nic z nimi nie robiąc. Tę funkcję jedynie się stosuje wtedy, gdy chcemy, by te tagi nie zostały zamienione na specjalne kody {{Strong|MediaWiki}} tego mechanizmu. Tak robimy, by później dało się je usunąć bardzo łatwo, nie naruszając ich zawartości. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/ZnakiSpecjalneAnulowaniaIchZnaczeniaTagowegoMediaWiki/}}. {{BrClear}} <noinclude><!-- -->{{ProstaStronaKoniec}}<!-- -->{{Kategoria|Opisy funkcji, w Lua w Scribunto, w modułach}}<!-- --></noinclude> owcih859o11qts0by6506olkgmikb1e 4 64459 559879 2026-10-23T06:57:10Z Persino 2851 Utworzono nową stronę „<noinclude>{{ProstaStronaStart | nagłówek = {{Podrozdział|{{ld2|Specjalne}}|Dokumentacja modułów {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}.}}{{Autonawigacja|Pomoc:Spis treści}} | stopka strony = {{StopkaSpisTreści}}{{Podrozdział|Koniec}} }}</noinclude> {{Spis treści}} == {{Śródtytuł|p["UsuńŚciśleOkreśloneKategorie"]}}{{Code|p["UsuńŚciśleOkreśloneKategorie"]}} == Szablon usuwa ściśle określone kategorie z tekstu wikikodu, dopasowując do ca…” 559879 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{ProstaStronaStart | nagłówek = {{Podrozdział|{{ld2|Specjalne}}|Dokumentacja modułów {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}.}}{{Autonawigacja|Pomoc:Spis treści}} | stopka strony = {{StopkaSpisTreści}}{{Podrozdział|Koniec}} }}</noinclude> {{Spis treści}} == {{Śródtytuł|p["UsuńŚciśleOkreśloneKategorie"]}}{{Code|p["UsuńŚciśleOkreśloneKategorie"]}} == Szablon usuwa ściśle określone kategorie z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńŚciśleOkreśloneKategorie"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|kategoria}} | _2 = Parametr mówiący jakie kategorie usunąć o takim samym adresie, w przypadku niepodania tego parametru, używane jest domyślne dopasowanie do wszystkich kategorii według wzoru {{Code|<nowiki>([^%[%]|]*)</nowiki>}}. | 3 = {{Code|3}} lub {{Code|granicznie}} | _3 = Wskazujący, czy dopasować do całości (jeśli niepusta), czy w przeciwnym wypadku do poszczególnych części wikikodu. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, tak samo, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Kategorie ==== Funkcja dopasowuje kategorie opisane przez nazwę kanoniczną: {{Code|Category}}, lub niekanoniczną: {{Code|Kategoria}}, niezależnie, czy takie wywołanie posiada nazwę sortowania, czy nie. Funkcja usuwa kategorie o danej nazwie, niezależnie jak ona została podana z iloma odstępami, czy dolnymi myślnikami, na jej początku, końcu, a nawet wewnątrz. Funkcja ustawia tak zmienną {{Code|kategoria}}, a właściwie ją przekształca, jeżeli została podana, tzn. zbędne myślniki i odstępy na początku i końcu z niej są usuwane, a wewnątrz je zostają zastąpione w niej przez wyrażenie: {{Code|[%s_]+}}. ==== Granicznie ==== Funkcja: {{LinkŚródtytuł|p.CzyTak|Parametry/Tom XIII}}, tłumaczy wartość tekstową zmiennej: {{Code|granicznie}}, na wartość {{Code|tak}} lub {{Code|nil}}, w przypadku niepodania tej zmiennej, to to tłumaczenie jest na tą ostatnią wartość. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, lub można podać je w postaci zmiennych. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńŚciśleOkreśloneKategorie/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńKategorie"]}}{{Code|p["UsuńKategorie"]}} == Szablon usuwa wszystkie kategorie z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńKategorie"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|granicznie}} | _2 = Wskazujący, czy dopasować do całości (jeśli niepusta), czy w przeciwnym wypadku do poszczególnych części wikikodu. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna: {{Code|tekst}}, istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, tak samo, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Wywołanie w postaci ramki ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co: {{Code|1}}, czy: {{Code|tekst}}. ==== Granicznie ==== Funkcja: {{LinkŚródtytuł|p.CzyTak|Parametry/Tom XIII}}, tłumaczy wartość tekstową zmiennej: {{Code|granicznie}}, na wartość {{Code|tak}} lub {{Code|nil}}, w przypadku niepodania tej zmiennej, to to tłumaczenie jest na tą ostatnią wartość. ==== Ramka wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej {{Code|tekst}}. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńKategorie/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńZnaczniki"]}}{{Code|p["UsuńZnaczniki"]}} == Szablon usuwa wszystkie znaczniki bez zawartości z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńZnaczniki"]=function(frame,jakie,funkcja1,funkcja2)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, tak samo, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana jej zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Inne parametry nieramkowe ==== Parametry typowe dla funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|jakie}} | _1 = Nazwa znacznika, jaka ma być użyta do usuwania z tekstu: {{Code|tekst}}, znaczników bez zawartości z tym tagiem, w przeciwnym wypadku są usuwane wszystkie znaczniki bez zawartości. | 2 = {{Code|funkcja1}} | _2 = Funkcja wywołana przed usuwaniem znaczników bez zawartości. | 3 = {{Code|funkcja2}} | _3 = Funkcja wywołana po usuwaniu znaczników bez zawartości. }} ==== Wywołanie w postaci wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, lub można podać je w postaci zmiennych. Funkcja jedynie wtedy może być użyta z parametrami ramki. ==== Działanie ==== Wywołanie tej funkcji usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej {{Code|tekst}}, czyli z niego znaczniki. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńZnaczniki/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńKomentarze"]}}{{Code|p["UsuńKomentarze"]}} == Szablon usuwa wszystkie komentarze oznaczone blokiem początkowym {{Code|<nowiki><!--</nowiki>}} i końcowym {{Code|<nowiki>--></nowiki>}}, czyli razem (oznaczając to wyrażeniem regularnym {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}): {{Code|<nowiki><!%-%-.-%-%-></nowiki>}}, z tekstu wikikodu, dopasowując do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńKomentarze"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna: {{Code|tekst}}, istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, tak samo, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co: {{Code|1}}, czy: {{Code|tekst}}. ==== Wywołanie w postaci ramki ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Co robi funkcja ==== Funkcja usuwa komentarze z tekstu oznaczonej zmienną {{Code|tekst}}, tworząc nowy tekst. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńKomentarze/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńSzablonyStylów"]}}{{Code|p["UsuńSzablonyStylów"]}} == Szablon usuwa wszystkie szablony stylów z tekstu wikikodu, dopasowując do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńSzablonyStylów"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna: {{Code|tekst}}, istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co: {{Code|1}}, czy: {{Code|tekst}}. ==== Ramka wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej {{Code|tekst}}, czyli szablon stylów w postaci: {{Code|<nowiki>'"`UNIQ--templatestyles-00000048-QINU`"'</nowiki>}}, stąd pozostaje tylko tekst. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńSzablonyStylów/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńWywołaniaPlików"]}}{{Code|p["UsuńWywołaniaPlików"]}} == Szablon usuwa wszystkie wywołania plikowe, oznaczone, np.: {{Code|Image}}, {{Code|Grafika}}, {{Code|File}} i {{Code|Plik}}, z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńWywołaniaPlików"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|granicznie}} | _2 = Wskazujący, czy dopasować do całości (jeśli niepusta), czy w przeciwnym wypadku do poszczególnych części wikikodu. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna: {{Code|tekst}}, istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co: {{Code|1}}, czy: {{Code|tekst}}. ==== Granicznie ==== Funkcja {{LinkŚródtytuł|p.CzyTak|Parametry/Tom XIII}}, tłumaczy wartość tekstową zmiennej: {{Code|graniecznie}}, na wartość {{Code|tak}} lub {{Code|nil}}, w przypadku niepodania tej zmiennej, to to tłumaczenie jest na tą ostatnią wartość. ==== Wywołanie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie w postaci ramki ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej: {{Code|tekst}}, wywołania plikowe. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńWywołaniaPlików/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńInterwiki"]}}{{Code|p["UsuńInterwiki"]}} == Szablon usuwa wszystkie interwiki z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńInterwiki"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|granicznie}} | _2 = Wskazujący, czy dopasować do całości (jeśli niepusta), czy w przeciwnym wypadku do poszczególnych części wikikodu. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Granicznie ==== Funkcja: {{LinkŚródtytuł|p.CzyTak|Parametry/Tom XIII}}, tłumaczy wartość tekstową zmiennej: {{Code|granicznie}}, na wartość {{Code|tak}} lub {{Code|nil}}, w przypadku niepodania tej zmiennej, to to tłumaczenie jest na tą ostatnią wartość. ==== Wywołanie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej: {{Code|tekst}}, czyli wywołania interwiki. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńInterwiki/}}. {{BrClear}} <noinclude><!-- -->{{ProstaStronaKoniec}}<!-- -->{{Kategoria|Opisy funkcji, w Lua w Scribunto, w modułach}}<!-- --></noinclude> ej5klujyr0iba9ta9049b87fn8kyojm 559880 559879 2026-10-23T06:58:35Z Persino 2851 559880 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{ProstaStronaStart | nagłówek = {{Podrozdział|{{ld2|Specjalne}}|Dokumentacja modułów {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}.}}{{Autonawigacja|Pomoc:Spis treści}} | stopka strony = {{StopkaSpisTreści}}{{Podrozdział|Koniec}} }}</noinclude> {{Spis treści}} == {{Śródtytuł|p["UsuńŚciśleOkreśloneKategorie"]}}{{Code|p["UsuńŚciśleOkreśloneKategorie"]}} == Szablon usuwa ściśle określone kategorie z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńŚciśleOkreśloneKategorie"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|kategoria}} | _2 = Parametr mówiący jakie kategorie usunąć o takim samym adresie, w przypadku niepodania tego parametru, używane jest domyślne dopasowanie do wszystkich kategorii według wzoru {{Code|<nowiki>([^%[%]|]*)</nowiki>}}. | 3 = {{Code|3}} lub {{Code|granicznie}} | _3 = Wskazujący, czy dopasować do całości (jeśli niepusta), czy w przeciwnym wypadku do poszczególnych części wikikodu. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, tak samo, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Kategorie ==== Funkcja dopasowuje kategorie opisane przez nazwę kanoniczną: {{Code|Category}}, lub niekanoniczną: {{Code|Kategoria}}, niezależnie, czy takie wywołanie posiada nazwę sortowania, czy nie. Funkcja usuwa kategorie o danej nazwie, niezależnie jak ona została podana z iloma odstępami, czy dolnymi myślnikami, na jej początku, końcu, a nawet wewnątrz. Funkcja ustawia tak zmienną {{Code|kategoria}}, a właściwie ją przekształca, jeżeli została podana, tzn. zbędne myślniki i odstępy na początku i końcu z niej są usuwane, a wewnątrz je zostają zastąpione w niej przez wyrażenie: {{Code|[%s_]+}}. ==== Granicznie ==== Funkcja: {{LinkŚródtytuł|p.CzyTak|Parametry/Tom XIII}}, tłumaczy wartość tekstową zmiennej: {{Code|granicznie}}, na wartość {{Code|tak}} lub {{Code|nil}}, w przypadku niepodania tej zmiennej, to to tłumaczenie jest na tą ostatnią wartość. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, lub można podać je w postaci zmiennych. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńŚciśleOkreśloneKategorie/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńKategorie"]}}{{Code|p["UsuńKategorie"]}} == Szablon usuwa wszystkie kategorie z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńKategorie"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|granicznie}} | _2 = Wskazujący, czy dopasować do całości (jeśli niepusta), czy w przeciwnym wypadku do poszczególnych części wikikodu. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna: {{Code|tekst}}, istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, tak samo, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Wywołanie w postaci ramki ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co: {{Code|1}}, czy: {{Code|tekst}}. ==== Granicznie ==== Funkcja: {{LinkŚródtytuł|p.CzyTak|Parametry/Tom XIII}}, tłumaczy wartość tekstową zmiennej: {{Code|granicznie}}, na wartość {{Code|tak}} lub {{Code|nil}}, w przypadku niepodania tej zmiennej, to to tłumaczenie jest na tą ostatnią wartość. ==== Ramka wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej {{Code|tekst}}. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńKategorie/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńZnaczniki"]}}{{Code|p["UsuńZnaczniki"]}} == Szablon usuwa wszystkie znaczniki bez zawartości z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńZnaczniki"]=function(frame,jakie,funkcja1,funkcja2)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, tak samo, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana jej zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Inne parametry nieramkowe ==== Parametry typowe dla funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|jakie}} | _1 = Nazwa znacznika, jaka ma być użyta do usuwania z tekstu: {{Code|tekst}}, znaczników bez zawartości z tym tagiem, w przeciwnym wypadku są usuwane wszystkie znaczniki bez zawartości. | 2 = {{Code|funkcja1}} | _2 = Funkcja wywołana przed usuwaniem znaczników bez zawartości. | 3 = {{Code|funkcja2}} | _3 = Funkcja wywołana po usuwaniu znaczników bez zawartości. }} ==== Wywołanie w postaci wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, lub można podać je w postaci zmiennych. Funkcja jedynie wtedy może być użyta z parametrami ramki. ==== Działanie ==== Wywołanie tej funkcji usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej {{Code|tekst}}, czyli z niego znaczniki. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńZnaczniki/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńWywołaniaPlików"]}}{{Code|p["UsuńWywołaniaPlików"]}} == Szablon usuwa wszystkie wywołania plikowe, oznaczone, np.: {{Code|Image}}, {{Code|Grafika}}, {{Code|File}} i {{Code|Plik}}, z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńWywołaniaPlików"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|granicznie}} | _2 = Wskazujący, czy dopasować do całości (jeśli niepusta), czy w przeciwnym wypadku do poszczególnych części wikikodu. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna: {{Code|tekst}}, istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co: {{Code|1}}, czy: {{Code|tekst}}. ==== Granicznie ==== Funkcja {{LinkŚródtytuł|p.CzyTak|Parametry/Tom XIII}}, tłumaczy wartość tekstową zmiennej: {{Code|graniecznie}}, na wartość {{Code|tak}} lub {{Code|nil}}, w przypadku niepodania tej zmiennej, to to tłumaczenie jest na tą ostatnią wartość. ==== Wywołanie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie w postaci ramki ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej: {{Code|tekst}}, wywołania plikowe. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńWywołaniaPlików/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńInterwiki"]}}{{Code|p["UsuńInterwiki"]}} == Szablon usuwa wszystkie interwiki z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńInterwiki"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|granicznie}} | _2 = Wskazujący, czy dopasować do całości (jeśli niepusta), czy w przeciwnym wypadku do poszczególnych części wikikodu. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Granicznie ==== Funkcja: {{LinkŚródtytuł|p.CzyTak|Parametry/Tom XIII}}, tłumaczy wartość tekstową zmiennej: {{Code|granicznie}}, na wartość {{Code|tak}} lub {{Code|nil}}, w przypadku niepodania tej zmiennej, to to tłumaczenie jest na tą ostatnią wartość. ==== Wywołanie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej: {{Code|tekst}}, czyli wywołania interwiki. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńInterwiki/}}. {{BrClear}} <noinclude><!-- -->{{ProstaStronaKoniec}}<!-- -->{{Kategoria|Opisy funkcji, w Lua w Scribunto, w modułach}}<!-- --></noinclude> qppq93io7m5l46xb1nx97mcdggj9v66 559881 559880 2026-10-23T06:58:54Z Persino 2851 Persino przeniósł(-osła) stronę [[Wikibooks:Moduły/Specjalne/Tom III]] do [[Wikibooks:Moduły/Specjalne/Tom IV]], bez pozostawienia przekierowania pod starym tytułem 559880 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{ProstaStronaStart | nagłówek = {{Podrozdział|{{ld2|Specjalne}}|Dokumentacja modułów {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}.}}{{Autonawigacja|Pomoc:Spis treści}} | stopka strony = {{StopkaSpisTreści}}{{Podrozdział|Koniec}} }}</noinclude> {{Spis treści}} == {{Śródtytuł|p["UsuńŚciśleOkreśloneKategorie"]}}{{Code|p["UsuńŚciśleOkreśloneKategorie"]}} == Szablon usuwa ściśle określone kategorie z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńŚciśleOkreśloneKategorie"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|kategoria}} | _2 = Parametr mówiący jakie kategorie usunąć o takim samym adresie, w przypadku niepodania tego parametru, używane jest domyślne dopasowanie do wszystkich kategorii według wzoru {{Code|<nowiki>([^%[%]|]*)</nowiki>}}. | 3 = {{Code|3}} lub {{Code|granicznie}} | _3 = Wskazujący, czy dopasować do całości (jeśli niepusta), czy w przeciwnym wypadku do poszczególnych części wikikodu. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, tak samo, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Kategorie ==== Funkcja dopasowuje kategorie opisane przez nazwę kanoniczną: {{Code|Category}}, lub niekanoniczną: {{Code|Kategoria}}, niezależnie, czy takie wywołanie posiada nazwę sortowania, czy nie. Funkcja usuwa kategorie o danej nazwie, niezależnie jak ona została podana z iloma odstępami, czy dolnymi myślnikami, na jej początku, końcu, a nawet wewnątrz. Funkcja ustawia tak zmienną {{Code|kategoria}}, a właściwie ją przekształca, jeżeli została podana, tzn. zbędne myślniki i odstępy na początku i końcu z niej są usuwane, a wewnątrz je zostają zastąpione w niej przez wyrażenie: {{Code|[%s_]+}}. ==== Granicznie ==== Funkcja: {{LinkŚródtytuł|p.CzyTak|Parametry/Tom XIII}}, tłumaczy wartość tekstową zmiennej: {{Code|granicznie}}, na wartość {{Code|tak}} lub {{Code|nil}}, w przypadku niepodania tej zmiennej, to to tłumaczenie jest na tą ostatnią wartość. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, lub można podać je w postaci zmiennych. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńŚciśleOkreśloneKategorie/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńKategorie"]}}{{Code|p["UsuńKategorie"]}} == Szablon usuwa wszystkie kategorie z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńKategorie"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|granicznie}} | _2 = Wskazujący, czy dopasować do całości (jeśli niepusta), czy w przeciwnym wypadku do poszczególnych części wikikodu. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna: {{Code|tekst}}, istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, tak samo, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Wywołanie w postaci ramki ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co: {{Code|1}}, czy: {{Code|tekst}}. ==== Granicznie ==== Funkcja: {{LinkŚródtytuł|p.CzyTak|Parametry/Tom XIII}}, tłumaczy wartość tekstową zmiennej: {{Code|granicznie}}, na wartość {{Code|tak}} lub {{Code|nil}}, w przypadku niepodania tej zmiennej, to to tłumaczenie jest na tą ostatnią wartość. ==== Ramka wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej {{Code|tekst}}. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńKategorie/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńZnaczniki"]}}{{Code|p["UsuńZnaczniki"]}} == Szablon usuwa wszystkie znaczniki bez zawartości z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńZnaczniki"]=function(frame,jakie,funkcja1,funkcja2)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, tak samo, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana jej zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Inne parametry nieramkowe ==== Parametry typowe dla funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|jakie}} | _1 = Nazwa znacznika, jaka ma być użyta do usuwania z tekstu: {{Code|tekst}}, znaczników bez zawartości z tym tagiem, w przeciwnym wypadku są usuwane wszystkie znaczniki bez zawartości. | 2 = {{Code|funkcja1}} | _2 = Funkcja wywołana przed usuwaniem znaczników bez zawartości. | 3 = {{Code|funkcja2}} | _3 = Funkcja wywołana po usuwaniu znaczników bez zawartości. }} ==== Wywołanie w postaci wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, lub można podać je w postaci zmiennych. Funkcja jedynie wtedy może być użyta z parametrami ramki. ==== Działanie ==== Wywołanie tej funkcji usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej {{Code|tekst}}, czyli z niego znaczniki. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńZnaczniki/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńWywołaniaPlików"]}}{{Code|p["UsuńWywołaniaPlików"]}} == Szablon usuwa wszystkie wywołania plikowe, oznaczone, np.: {{Code|Image}}, {{Code|Grafika}}, {{Code|File}} i {{Code|Plik}}, z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńWywołaniaPlików"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|granicznie}} | _2 = Wskazujący, czy dopasować do całości (jeśli niepusta), czy w przeciwnym wypadku do poszczególnych części wikikodu. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna: {{Code|tekst}}, istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co: {{Code|1}}, czy: {{Code|tekst}}. ==== Granicznie ==== Funkcja {{LinkŚródtytuł|p.CzyTak|Parametry/Tom XIII}}, tłumaczy wartość tekstową zmiennej: {{Code|graniecznie}}, na wartość {{Code|tak}} lub {{Code|nil}}, w przypadku niepodania tej zmiennej, to to tłumaczenie jest na tą ostatnią wartość. ==== Wywołanie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie w postaci ramki ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej: {{Code|tekst}}, wywołania plikowe. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńWywołaniaPlików/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńInterwiki"]}}{{Code|p["UsuńInterwiki"]}} == Szablon usuwa wszystkie interwiki z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńInterwiki"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|granicznie}} | _2 = Wskazujący, czy dopasować do całości (jeśli niepusta), czy w przeciwnym wypadku do poszczególnych części wikikodu. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Granicznie ==== Funkcja: {{LinkŚródtytuł|p.CzyTak|Parametry/Tom XIII}}, tłumaczy wartość tekstową zmiennej: {{Code|granicznie}}, na wartość {{Code|tak}} lub {{Code|nil}}, w przypadku niepodania tej zmiennej, to to tłumaczenie jest na tą ostatnią wartość. ==== Wywołanie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej: {{Code|tekst}}, czyli wywołania interwiki. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńInterwiki/}}. {{BrClear}} <noinclude><!-- -->{{ProstaStronaKoniec}}<!-- -->{{Kategoria|Opisy funkcji, w Lua w Scribunto, w modułach}}<!-- --></noinclude> qppq93io7m5l46xb1nx97mcdggj9v66 559894 559881 2026-10-23T08:35:39Z Persino 2851 /* Kategorie */ 559894 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{ProstaStronaStart | nagłówek = {{Podrozdział|{{ld2|Specjalne}}|Dokumentacja modułów {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}.}}{{Autonawigacja|Pomoc:Spis treści}} | stopka strony = {{StopkaSpisTreści}}{{Podrozdział|Koniec}} }}</noinclude> {{Spis treści}} == {{Śródtytuł|p["UsuńŚciśleOkreśloneKategorie"]}}{{Code|p["UsuńŚciśleOkreśloneKategorie"]}} == Szablon usuwa ściśle określone kategorie z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńŚciśleOkreśloneKategorie"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|kategoria}} | _2 = Parametr mówiący jakie kategorie usunąć o takim samym adresie, w przypadku niepodania tego parametru, używane jest domyślne dopasowanie do wszystkich kategorii według wzoru {{Code|<nowiki>([^%[%]|]*)</nowiki>}}. | 3 = {{Code|3}} lub {{Code|granicznie}} | _3 = Wskazujący, czy dopasować do całości (jeśli niepusta), czy w przeciwnym wypadku do poszczególnych części wikikodu. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, tak samo, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Kategorie ==== Funkcja dopasowuje kategorie opisane przez nazwę kanoniczną: {{Code|Category}}, lub niekanoniczną: {{Code|Kategoria}}, niezależnie, czy takie wywołanie posiada nazwę sortowania, czy nie. Funkcja usuwa kategorie o danej nazwie, niezależnie jak ona została podana z iloma odstępami, czy dolnymi myślnikami, na jej początku, końcu, a nawet wewnątrz. Funkcja ustawia tak zmienną: {{Code|kategoria}}, wyrażeniu regularnym w funkcji, a właściwie ją przekształca, jeżeli została podana, tzn. zbędne myślniki i odstępy na początku i końcu z niej są usuwane, a wewnątrz je zostają zastąpione w niej przez wyrażenie: {{Code|[%s_]+}}. ==== Granicznie ==== Funkcja: {{LinkŚródtytuł|p.CzyTak|Parametry/Tom XIII}}, tłumaczy wartość tekstową zmiennej: {{Code|granicznie}}, na wartość {{Code|tak}} lub {{Code|nil}}, w przypadku niepodania tej zmiennej, to to tłumaczenie jest na tą ostatnią wartość. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, lub można podać je w postaci zmiennych. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńŚciśleOkreśloneKategorie/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńKategorie"]}}{{Code|p["UsuńKategorie"]}} == Szablon usuwa wszystkie kategorie z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńKategorie"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|granicznie}} | _2 = Wskazujący, czy dopasować do całości (jeśli niepusta), czy w przeciwnym wypadku do poszczególnych części wikikodu. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna: {{Code|tekst}}, istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, tak samo, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Wywołanie w postaci ramki ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co: {{Code|1}}, czy: {{Code|tekst}}. ==== Granicznie ==== Funkcja: {{LinkŚródtytuł|p.CzyTak|Parametry/Tom XIII}}, tłumaczy wartość tekstową zmiennej: {{Code|granicznie}}, na wartość {{Code|tak}} lub {{Code|nil}}, w przypadku niepodania tej zmiennej, to to tłumaczenie jest na tą ostatnią wartość. ==== Ramka wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej {{Code|tekst}}. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńKategorie/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńZnaczniki"]}}{{Code|p["UsuńZnaczniki"]}} == Szablon usuwa wszystkie znaczniki bez zawartości z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńZnaczniki"]=function(frame,jakie,funkcja1,funkcja2)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, tak samo, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana jej zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Inne parametry nieramkowe ==== Parametry typowe dla funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|jakie}} | _1 = Nazwa znacznika, jaka ma być użyta do usuwania z tekstu: {{Code|tekst}}, znaczników bez zawartości z tym tagiem, w przeciwnym wypadku są usuwane wszystkie znaczniki bez zawartości. | 2 = {{Code|funkcja1}} | _2 = Funkcja wywołana przed usuwaniem znaczników bez zawartości. | 3 = {{Code|funkcja2}} | _3 = Funkcja wywołana po usuwaniu znaczników bez zawartości. }} ==== Wywołanie w postaci wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, lub można podać je w postaci zmiennych. Funkcja jedynie wtedy może być użyta z parametrami ramki. ==== Działanie ==== Wywołanie tej funkcji usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej {{Code|tekst}}, czyli z niego znaczniki. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńZnaczniki/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńWywołaniaPlików"]}}{{Code|p["UsuńWywołaniaPlików"]}} == Szablon usuwa wszystkie wywołania plikowe, oznaczone, np.: {{Code|Image}}, {{Code|Grafika}}, {{Code|File}} i {{Code|Plik}}, z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńWywołaniaPlików"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|granicznie}} | _2 = Wskazujący, czy dopasować do całości (jeśli niepusta), czy w przeciwnym wypadku do poszczególnych części wikikodu. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna: {{Code|tekst}}, istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co: {{Code|1}}, czy: {{Code|tekst}}. ==== Granicznie ==== Funkcja {{LinkŚródtytuł|p.CzyTak|Parametry/Tom XIII}}, tłumaczy wartość tekstową zmiennej: {{Code|graniecznie}}, na wartość {{Code|tak}} lub {{Code|nil}}, w przypadku niepodania tej zmiennej, to to tłumaczenie jest na tą ostatnią wartość. ==== Wywołanie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie w postaci ramki ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej: {{Code|tekst}}, wywołania plikowe. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńWywołaniaPlików/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńInterwiki"]}}{{Code|p["UsuńInterwiki"]}} == Szablon usuwa wszystkie interwiki z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńInterwiki"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|granicznie}} | _2 = Wskazujący, czy dopasować do całości (jeśli niepusta), czy w przeciwnym wypadku do poszczególnych części wikikodu. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Granicznie ==== Funkcja: {{LinkŚródtytuł|p.CzyTak|Parametry/Tom XIII}}, tłumaczy wartość tekstową zmiennej: {{Code|granicznie}}, na wartość {{Code|tak}} lub {{Code|nil}}, w przypadku niepodania tej zmiennej, to to tłumaczenie jest na tą ostatnią wartość. ==== Wywołanie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej: {{Code|tekst}}, czyli wywołania interwiki. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńInterwiki/}}. {{BrClear}} <noinclude><!-- -->{{ProstaStronaKoniec}}<!-- -->{{Kategoria|Opisy funkcji, w Lua w Scribunto, w modułach}}<!-- --></noinclude> 3br06dj9vlm04tso2set3rs7kfn57qe 4 64460 559882 2026-10-23T07:00:02Z Persino 2851 Utworzono nową stronę „<noinclude>{{ProstaStronaStart | nagłówek = {{Podrozdział|{{ld2|Specjalne}}|Dokumentacja modułów {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}.}}{{Autonawigacja|Pomoc:Spis treści}} | stopka strony = {{StopkaSpisTreści}}{{Podrozdział|Koniec}} }}</noinclude> {{Spis treści}} == {{Śródtytuł|p["UsuńKomentarze"]}}{{Code|p["UsuńKomentarze"]}} == Szablon usuwa wszystkie komentarze oznaczone blokiem początkowym {{Code|<nowiki><!--</nowiki>}} i końcowym {{Code|…” 559882 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{ProstaStronaStart | nagłówek = {{Podrozdział|{{ld2|Specjalne}}|Dokumentacja modułów {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}.}}{{Autonawigacja|Pomoc:Spis treści}} | stopka strony = {{StopkaSpisTreści}}{{Podrozdział|Koniec}} }}</noinclude> {{Spis treści}} == {{Śródtytuł|p["UsuńKomentarze"]}}{{Code|p["UsuńKomentarze"]}} == Szablon usuwa wszystkie komentarze oznaczone blokiem początkowym {{Code|<nowiki><!--</nowiki>}} i końcowym {{Code|<nowiki>--></nowiki>}}, czyli razem (oznaczając to wyrażeniem regularnym {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}): {{Code|<nowiki><!%-%-.-%-%-></nowiki>}}, z tekstu wikikodu, dopasowując do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńKomentarze"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna: {{Code|tekst}}, istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, tak samo, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co: {{Code|1}}, czy: {{Code|tekst}}. ==== Wywołanie w postaci ramki ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Co robi funkcja ==== Funkcja usuwa komentarze z tekstu oznaczonej zmienną {{Code|tekst}}, tworząc nowy tekst. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńKomentarze/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńSzablonyStylów"]}}{{Code|p["UsuńSzablonyStylów"]}} == Szablon usuwa wszystkie szablony stylów z tekstu wikikodu, dopasowując do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńSzablonyStylów"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna: {{Code|tekst}}, istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co: {{Code|1}}, czy: {{Code|tekst}}. ==== Ramka wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej {{Code|tekst}}, czyli szablon stylów w postaci: {{Code|<nowiki>'"`UNIQ--templatestyles-00000048-QINU`"'</nowiki>}}, stąd pozostaje tylko tekst. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńSzablonyStylów/}}. {{BrClear}} <noinclude><!-- -->{{ProstaStronaKoniec}}<!-- -->{{Kategoria|Opisy funkcji, w Lua w Scribunto, w modułach}}<!-- --></noinclude> keyatwwdkdts0ywehly3a1zzq2rb885 4 64461 559883 2026-10-23T07:01:25Z Persino 2851 Utworzono nową stronę „<noinclude>{{ProstaStronaStart | nagłówek = {{Podrozdział|{{ld2|Specjalne}}|Dokumentacja modułów {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}.}}{{Autonawigacja|Pomoc:Spis treści}} | stopka strony = {{StopkaSpisTreści}}{{Podrozdział|Koniec}} }}</noinclude> {{Spis treści}} == {{Śródtytuł|p["UsuńZnakiSpecjalne"]}}{{Code|p["UsuńZnakiSpecjalne"]}} == Szablon usuwa wszystkie fragmenty tekstu, oznaczone potrójnym i podwójnym cudzysłowem pojedynczym, z teks…” 559883 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{ProstaStronaStart | nagłówek = {{Podrozdział|{{ld2|Specjalne}}|Dokumentacja modułów {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}.}}{{Autonawigacja|Pomoc:Spis treści}} | stopka strony = {{StopkaSpisTreści}}{{Podrozdział|Koniec}} }}</noinclude> {{Spis treści}} == {{Śródtytuł|p["UsuńZnakiSpecjalne"]}}{{Code|p["UsuńZnakiSpecjalne"]}} == Szablon usuwa wszystkie fragmenty tekstu, oznaczone potrójnym i podwójnym cudzysłowem pojedynczym, z tekstu wikikodu, dopasowując do poszczególnych części tekstu, zastępującje tymi fragmentami, ale bez cudzysłowów, a na samym końcu bezpośrednio usuwamy pozostałości z tymi cudzysłowami. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńZnakiSpecjalne"] = function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Użycie w postaci ramki wikikdu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej {{Code|tekst}} fragmenty tekstu z cudzysłowami i zastępuje je tekstem bez nich. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńZnakiSpecjalne/}}. == {{Śródtytuł|p["UsuńZbędneBiałeZnaki"]}}{{Code|p["UsuńZbędneBiałeZnaki"]}} == Szablon usuwa wszystkie zbędne białe znaki, na początku i końcu oraz wewnątrz, z tekstu wikikodu, dopasowując do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["UsuńZbędneBiałeZnaki"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa odstępy początkowe i końcowe oraz powtarzające się w wewnątrz tekstu. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/UsuńZbędneBiałeZnaki/}}. {{BrClear}} <noinclude><!-- -->{{ProstaStronaKoniec}}<!-- -->{{Kategoria|Opisy funkcji, w Lua w Scribunto, w modułach}}<!-- --></noinclude> onnbsismq5m7t0x91u3gljqpbmutu2w 4 64462 559884 2026-10-23T07:02:20Z Persino 2851 Utworzono nową stronę „<noinclude>{{ProstaStronaStart | nagłówek = {{Podrozdział|{{ld2|Specjalne}}|Dokumentacja modułów {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}.}}{{Autonawigacja|Pomoc:Spis treści}} | stopka strony = {{StopkaSpisTreści}}{{Podrozdział|Koniec}} }}</noinclude> {{Spis treści}} == {{Śródtytuł|p["ZamieńLinkiWewnętrzneNaTekst"]}}{{Code|p["ZamieńLinkiWewnętrzneNaTekst"]}} == Szablon usuwa wszystkie linki wewnętrzne na ich nazwę linku, a jeżeli one tego nie…” 559884 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{ProstaStronaStart | nagłówek = {{Podrozdział|{{ld2|Specjalne}}|Dokumentacja modułów {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}.}}{{Autonawigacja|Pomoc:Spis treści}} | stopka strony = {{StopkaSpisTreści}}{{Podrozdział|Koniec}} }}</noinclude> {{Spis treści}} == {{Śródtytuł|p["ZamieńLinkiWewnętrzneNaTekst"]}}{{Code|p["ZamieńLinkiWewnętrzneNaTekst"]}} == Szablon usuwa wszystkie linki wewnętrzne na ich nazwę linku, a jeżeli one tego nie posiadają, to ich adres wewnętrzny, z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["ZamieńLinkiWewnętrzneNaTekst"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|granicznie}} | _2 = Wskazujący, czy dopasować do całości (jeśli niepusta), czy w przeciwnym wypadku do poszczególnych części wikikodu. }} === Wyjasnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Granicznie ==== Funkcja: {{LinkŚródtytuł|p.CzyTak|Parametry/Tom XIII}}, tłumaczy wartość tekstową zmiennej: {{Code|granicznie}}, na wartość {{Code|tak}} lub {{Code|nil}}, w przypadku niepodania tej zmiennej, to to tłumaczenie jest na tą ostatnią wartość. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej {{Code|tekst}}, i zastępuje je nazwami linków lub ich adresami. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/ZamieńLinkiWewnętrzneNaTekst/}}. == {{Śródtytuł|p["ZamieńLinkiZewnętrzneNaTekst"]}}{{Code|p["ZamieńLinkiZewnętrzneNaTekst"]}} == Szablon usuwa wszystkie linki zewnętrzne na ich nazwę linku, a jeżeli one tego nie posiadają, to ich adres zewnętrzny, z tekstu wikikodu, dopasowując do całości lub do poszczególnych części tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["ZamieńLinkiZewnętrzneNaTekst"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|granicznie}} | _2 = Wskazujący, czy dopasować do całości (jeśli niepusta), czy w przeciwnym wypadku do poszczególnych części wikikodu. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Zawartość tekstowa ==== Jeżeli zawartością jednego parametru funkcji nie jest ramka, tylko inny parametr, który jest tekstem, wtedy to jest ten sam parametr, co {{Code|1}}, czy {{Code|tekst}}. ==== Granicznie ==== Funkcja: {{LinkŚródtytuł|p.CzyTak|Parametry/Tom XIII}}, tłumaczy wartość tekstową zmiennej: {{Code|granicznie}}, na wartość {{Code|tak}} lub {{Code|nil}}, w przypadku niepodania tej zmiennej, to to tłumaczenie jest na tą ostatnią wartość. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, lub można podać je w postaci zmiennych. ==== Działanie ==== Powyższe wywołanie usuwa wywołanie z wikikodu ze zmiennej: {{Code|tekst}}, zastępując go nazwami linków lub ich adresami. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/ZamieńLinkiZewnętrzneNaTekst/}}. {{BrClear}} <noinclude><!-- -->{{ProstaStronaKoniec}}<!-- -->{{Kategoria|Opisy funkcji, w Lua w Scribunto, w modułach}}<!-- --></noinclude> 4hqfu2d3lt4r433kse5tl5oo65q2ujz 4 64463 559885 2026-10-23T07:03:53Z Persino 2851 Utworzono nową stronę „<noinclude>{{ProstaStronaStart | nagłówek = {{Podrozdział|{{ld2|Specjalne}}|Dokumentacja modułów {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}.}}{{Autonawigacja|Pomoc:Spis treści}} | stopka strony = {{StopkaSpisTreści}}{{Podrozdział|Koniec}} }}</noinclude> {{Spis treści}} == {{Śródtytuł|p["CzyPlik"]}}{{Code|p["CzyPlik"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, czy jest on dokładnie wywołaniem pliku od początku do końca łańcucha, dopasowuj…” 559885 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{ProstaStronaStart | nagłówek = {{Podrozdział|{{ld2|Specjalne}}|Dokumentacja modułów {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}.}}{{Autonawigacja|Pomoc:Spis treści}} | stopka strony = {{StopkaSpisTreści}}{{Podrozdział|Koniec}} }}</noinclude> {{Spis treści}} == {{Śródtytuł|p["CzyPlik"]}}{{Code|p["CzyPlik"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, czy jest on dokładnie wywołaniem pliku od początku do końca łańcucha, dopasowując do całości tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["CzyPlik"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnenie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna: {{Code|tekst}}, istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, lub można podać je w postaci zmiennych. Funkcja jedynie wtedy może być użyta z parametrami ramki. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/CzyPlik/}}. == {{Śródtytuł|p["CzyInterwiki"]}}{{Code|p["CzyInterwiki"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, czy jest on dokładnie wywołaniem interwiki od początku do końca łańcucha, dopasowując do całości tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["CzyInterwiki"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, lub można podać je w postaci zmiennych. Funkcja jedynie wtedy może być użyta z parametrami ramki. ==== Wyjątki działania interwiki ==== Jeżeli na początku interwiki jest {{Code|pl}}, to wtedy to nie jest jednak interwiki, tylko link wewnętrzny, z samej definicji interwiki. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/CzyInterwiki/}}. == {{Śródtytuł|p["CzyAdresLinkuWewnętrznego"]}}{{Code|p["CzyAdresLinkuWewnętrznego"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, czy jest on dokładnie adresem linku wewnętrznego od początku do końca łańcucha, dopasowując do całości tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["CzyAdresLinkuWewnętrznego"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|dwukropek}} | _1 = Czy na początku linku wewnętrznego jest dwukropek, wtedy on na pewno jest linkiem wewnętrznym, a jezeli nie to jest sprawdzane, czy jest tak rzeczywiście, | 2 = {{Code|2}}, {{Code|tekst}} lub {{Code|adres}} | _2 = Tekst, który jest pewnym adresem do sprawdzenia,musi być to adres linku wewnętrznego. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|adres}}, a następnie {{Code|2}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane ich poszczególnych istnienie pokolei i odpowiednio jest ściągana ich zawartość, w zależności, która zmienna jako pierwsza istnieje. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, lub można podać je w postaci zmiennych. Funkcja jedynie wtedy może być użyta z parametrami ramki. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/CzyAdresLinkuWewnętrznego/}}. == {{Śródtytuł|p["CzyLinkWewnętrzny"]}}{{Code|p["CzyLinkWewnętrzny"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, czy jest on dokładnie wywołaniem linku wewnętrznego od początku do końca łańcucha, dopasowując do całości tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["CzyLinkWewnętrzny"]=function(szablon)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, lub można podać je w postaci zmiennych. Funkcja jedynie wtedy może być użyta z parametrami ramki. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/CzyLinkWewnętrzny/}}. {{BrClear}} <noinclude><!-- -->{{ProstaStronaKoniec}}<!-- -->{{Kategoria|Opisy funkcji, w Lua w Scribunto, w modułach}}<!-- --></noinclude> ma7u6abg27bf8yat26h82a4lsc2kol9 559890 559885 2026-10-23T07:44:22Z Persino 2851 559890 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{ProstaStronaStart | nagłówek = {{Podrozdział|{{ld2|Specjalne}}|Dokumentacja modułów {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}.}}{{Autonawigacja|Pomoc:Spis treści}} | stopka strony = {{StopkaSpisTreści}}{{Podrozdział|Koniec}} }}</noinclude> {{Spis treści}} == {{Śródtytuł|p["CzyPlik"]}}{{Code|p["CzyPlik"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, czy jest on dokładnie wywołaniem pliku od początku do końca łańcucha, dopasowując do całości tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["CzyPlik"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnenie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna: {{Code|tekst}}, istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, lub można podać je w postaci zmiennych. Funkcja jedynie wtedy może być użyta z parametrami ramki. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/CzyPlik/}}. == {{Śródtytuł|p["CzyInterwiki"]}}{{Code|p["CzyInterwiki"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, czy jest on dokładnie wywołaniem interwiki od początku do końca łańcucha, dopasowując do całości tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["CzyInterwiki"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, lub można podać je w postaci zmiennych. Funkcja jedynie wtedy może być użyta z parametrami ramki. ==== Wyjątki działania interwiki ==== Jeżeli na początku interwiki jest {{Code|pl}}, to wtedy to nie jest jednak interwiki, tylko link wewnętrzny, z samej definicji interwiki. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/CzyInterwiki/}}. == {{Śródtytuł|p["CzyLinkWewnętrzny"]}}{{Code|p["CzyLinkWewnętrzny"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, czy jest on dokładnie wywołaniem linku wewnętrznego od początku do końca łańcucha, dopasowując do całości tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["CzyLinkWewnętrzny"]=function(szablon)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, lub można podać je w postaci zmiennych. Funkcja jedynie wtedy może być użyta z parametrami ramki. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/CzyLinkWewnętrzny/}}. == {{Śródtytuł|p["CzyAdresLinkuWewnętrznego"]}}{{Code|p["CzyAdresLinkuWewnętrznego"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, czy jest on dokładnie adresem linku wewnętrznego od początku do końca łańcucha, dopasowując do całości tekstu. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["CzyAdresLinkuWewnętrznego"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|dwukropek}} | _1 = Czy na początku linku wewnętrznego jest dwukropek, wtedy on na pewno jest linkiem wewnętrznym, a jezeli nie to jest sprawdzane, czy jest tak rzeczywiście, | 2 = {{Code|2}}, {{Code|tekst}} lub {{Code|adres}} | _2 = Tekst, który jest pewnym adresem do sprawdzenia,musi być to adres linku wewnętrznego. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|adres}}, a następnie {{Code|2}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane ich poszczególnych istnienie pokolei i odpowiednio jest ściągana ich zawartość, w zależności, która zmienna jako pierwsza istnieje. ==== Użycie w postaci ramki wikikodu ==== Funkcja może być użyta w postaci ramki wikikodu z tymi samymi parametrami, co powyżej, tylko z tą różnicą, że parametry są wsadzane bezpośrednio do tego wywołania, o takiej samej wartości, lub można podać je w postaci zmiennych. Funkcja jedynie wtedy może być użyta z parametrami ramki. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/CzyAdresLinkuWewnętrznego/}}. {{BrClear}} <noinclude><!-- -->{{ProstaStronaKoniec}}<!-- -->{{Kategoria|Opisy funkcji, w Lua w Scribunto, w modułach}}<!-- --></noinclude> 0q5rjbzujl0lm5kwazhsx2d8uqhjiul 4 64464 559886 2026-10-23T07:06:56Z Persino 2851 Utworzono nową stronę „<noinclude>{{ProstaStronaStart | nagłówek = {{Podrozdział|{{ld2|Specjalne}}|Dokumentacja modułów {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}.}}{{Autonawigacja|Pomoc:Spis treści}} | stopka strony = {{StopkaSpisTreści}}{{Podrozdział|Koniec}} }}</noinclude> {{Spis treści}} == {{Śródtytuł|p["WydzielZwykłyTekst"]}}{{Code|p["WydzielZwykłyTekst"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, i wydziela tekst, z elementów mechanizmu MediaWiki wikikodu,…” 559886 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{ProstaStronaStart | nagłówek = {{Podrozdział|{{ld2|Specjalne}}|Dokumentacja modułów {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}.}}{{Autonawigacja|Pomoc:Spis treści}} | stopka strony = {{StopkaSpisTreści}}{{Podrozdział|Koniec}} }}</noinclude> {{Spis treści}} == {{Śródtytuł|p["WydzielZwykłyTekst"]}}{{Code|p["WydzielZwykłyTekst"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, i wydziela tekst, z elementów mechanizmu MediaWiki wikikodu, wolnego tych od elementów, w tym linki wewnętrzne, zewnętrzne, i inne. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["WydzielZwykłyTekst"]=function(frame,funkcja1,funkcja2)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. | 2 = {{Code|2}} lub {{Code|nieklasycznie}} | _2 = Wartość pusta lub niepodana oznacza, że ma rozwijać {{Code|tekst}} (lub {{Code|1}}), jak leci, bez ładowania potężnych szablonów przez mechanizm {{Code|{{M|Szablonowe}}}}. | 3 = {{Code|3}} lub {{Code|preprocess}} | _3 = Czy wikitekst z {{Code|tekst}} (lub {{Code|1}}) ma rozwijać, jak szablon. | 4 = {{Code|4}} lub {{Code|kodowanie}} | _4 = Czy wikikod ma kodować według jego zawartości. | 5 = {{Code|5}} lub {{Code|nagłówek}} | _5 = Niepuste, gdy ma nie usuwać znaczników {{Strong|TemplateStyles}}, znaków specjalnych, czyli pojedynczych cudzysłowów, a także znaczników, stosowana niezależnie od wartości {{Code|nieklasycznie}}. | 6 = {{Code|6}} lub {{Code|tablica kodowania}} | _6 = Gdy {{Code|nieklasycznie}} jest niepuste, i {{Code|kodowanie}} ma zawartość pustą, to ta zmienna posiada tablicę kodów {{Code|{{m|Szablonowe}}}}, która posłuży do rozwijania zakodowanego tą metodą tekstu. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Parametry funkcji ==== Parametry funkcji, nie ramki, czyli: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|funkcja1}} | _1 = Funkcja zbierająca zawartości kodów i je przekształca w co innego, zwracany szablon, tj. wikikod nowego szablonu z kodami do rozwinięcia przez {{Code|{{m|Szablonowe}}}}. | 2 = {{Code|funkcja2}} | _2 = Kiedy ma rozwinąć ten kod, a może potraktować go jako wartość już rozwiniętą do końca i zwrócić w funkcji rozwijających kody. }} ==== Użycie bez specjalnych parametrów ==== Gdy {{Code|nieklasycznie}} jest pusta lub niepodana, to funkcja robi operacje zdefiniowane jako przez funkcje: <syntaxhighlight lang="lua"> local function DwaNawiasyLinkowe(tekst) tekst=p["UsuńKategorie"]{tekst,nieklasycznie,}; tekst=p["UsuńWywołaniaPlików"]{tekst,nieklasycznie,}; tekst=p["UsuńInterwiki"]{tekst,nieklasycznie,}; tekst=p["ZamieńLinkiWewnętrzneNaTekst"]{tekst,nieklasycznie,}; return tekst; end; local function JedenNawiasLinkowe(tekst) tekst=p["ZamieńLinkiZewnętrzneNaTekst"]{tekst,nieklasycznie,}; return tekst; end; local function Komentarze(tekst) tekst=p["UsuńKomentarze"](tekst); return tekst; end; local function SzablonyStylowe(tekst) tekst=p["UsuńSzablonyStylów"](tekst); return tekst; end; local function ZnakiSpecjalne(tekst) tekst=p["UsuńZnakiSpecjalne"](tekst); return tekst; end; local function Znaczniki(tekst,jakie,__FUNKCJA1,__FUNKCJA2) tekst=p["UsuńZnaczniki"](tekst,jakie,__FUNKCJA1,__FUNKCJA2); return tekst; end; local function PreProcessFrame(tekst) local frame=mw.getCurrentFrame(); frame=frame.getParent and frame:getParent() or frame; tekst=frame:preprocess(tekst); return tekst; end; </syntaxhighlight> ===== Nierobione operacje ===== Operacji: {{Code|SzablonyStylowe(tekst)}}, {{Code|ZnakiSpecjalne(tekst)}} i {{Code|Znaczniki(tekst,jakie,__FUNKCJA1,__FUNKCJA2)}}, gdy {{Code|nagłówek}} jest pusty lub niepodany, wtedy zwracany jest tekst, i kolejno te funkcje, a w przypadku przeciwnej wartości tej zmiennej jest zwracany tylko tekst. Przy okazji można przez niepustej zmiennej: {{Code|preproces}}, znaki specjalne znaczników są zamieniane na szablony: {{s|Mniejszy}} i {{s|Większy}}, przy pomocy funkcji: {{Code|tekst{{=}}p.ZnakiSpecjalneAnulowaniaIchZnaczeniaTagowegoMediaWiki(tekst)}}, a następnie rozwijany jest funkcją: {{Code|PreProcessFrame(tekst)}}, przy wyłączeniu znaczenia znaczniki mechanizmu '''MediaWiki''', nie '''HTML''' (bo są to dwie różne sprawy), ta operacja jest robiona przed operacją przekształcania zmiennych i tekstu wikikodu. ==== Użycie specjalnych parametrów ==== Gdy {{Code|nieklasycznie}} przyjmuje wartość niepustą, wtedy moznaa zakodować tekst wikikodu, przy użyciu niepustej wartości {{Code|kodowanie}}, a przy innej wikikod powinien już być zakodowany na samym wyjściu. Gdy mamy obiekty w rozwijaniu przy pomocy {{Code|{{m|Szablonowe}}}}, można wygenerować nową zawartość szablonu, sprawdzić, czy ona się zgadza instrukcją: <syntaxhighlight lang="lua"> if(((not funkcja1) or (szablon))and((not funkcja2) or funkcja2(szablon,obiekt,kod)))then </syntaxhighlight> i dalej go przekształcać, przy zmiennej {{Code|nagłówek}} nie pustej, pozostawiając kody atrybutów, znaczników, i obiektów określonych normą: <syntaxhighlight lang="lua"> if((obiekt=="NOWIKI")or(obiekt=="MATH")or(obiekt=="ŹRÓDŁO")or(obiekt=="GALERIA")or(obiekt=="MAPAOBRAZU")or(obiekt=="PUDEŁKOWEJŚCIA")or(obiekt=="QUIZ"))then </syntaxhighlight> ==== Niewywołane funkcje ==== Po uzyskaniu tak rozwiniętego kody, przy zmiennej {{Code|nagłówek}} niepustej, wtedy zostaje nie zostaną wywołane funkcje: {{Code|tekst{{=}}SzablonyStylowe(tekst)}} i {{Code|tekst{{=}}ZnakiSpecjalne(tekst)}}, ale one zostają zwrócone po kolei wraz z wikikodem w pierwszej kolejności i dalej kolejno te funkcje. A gdy jednak ta pierwsza zmienna w tej linijce zostanie pusta lub niepodana, wtedy zwracany jest sam czysty rozwinięty i oczyszczony tekst. W module {{Code|{{ld2|StronicowyParser/GłównaFunkcjaZbieraniaDanychStron}}}}, wywoływana jest funkcja: <syntaxhighlight lang="lua"> local naglowek,Znaczniki,SzablonyStylowe,ZnakiSpecjalne=specjalne_modul["WydzielZwykłyTekst"]( { -- Wikitekst z elementami mechanizmu MediaWiki tekst=naglowek, -- Zwróć test i funkcje, które muszą coś zrobić; ["nagłówek"]=true, -- Rób operacje według drugiego sposobu rozwijania z dwóch dostępnych; nieklasycznie=true, -- Ma nie kodować wikitekstu kodowanie=false, -- Gotowa tablica kodowania wikitekstu tekst; ["tablica kodowania"]=tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul, }, -- Funkcja: funkcja1; function(szablon,obiekt,kod) local szablon,wynik=SzablonyWywolywane(szablon,obiekt,kod); return szablon,wynik; end, --- Funkcja: funkcja2; function(szablon,obiekt,kod) return czy_indeksowanie; end); </syntaxhighlight> która oczyszcza tekst potrzebnymi funkcjami, zwracając również funkcje,które muszą dokonać dalszej roboty, jeżeli będzie ona potrzebna w jakieś formie. == {{Śródtytuł|p["WydzielLiczbę"]}}{{Code|p["WydzielLiczbę"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, i wydziela tekst z elementów mechanizmu wikikodu, w tym linki wewnętrzne, zewnętrzne, i inne. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["WydzielLiczbę"] = function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} lub {{Code|tekst}} | _1 = Parametr opisujący wikikod jako zwykły tekst. }} === Wyjaśnienie === ==== Parametry ==== Parametry w jej wykazie są podanej w takiej odwrotnej kolejności, niż w jakiej są one sprawdzane, czy ta zmienna istnieje, czyli np. jeżeli zmienna {{Code|tekst}} istnieje, to nie jest wtedy sprawdzane {{Code|1}}, w przeciwnym wypadku jest sprawdzane jej istnienie i ściągana zawartość. ==== Wykorzystywane funkcje ==== Funkcja do swojego działania wykorzystuje funkcję: {{LinkŚródtytuł|p["WydzielZwykłyTekst"]}}, i wydziela z niej liczbę i ją zwraca w postaci przekłształconej do liczby przy pomocy funkcji: {{LzLua|tunumber}}, a jeżeli takiej liczby nie znalazł, to zwraca {{Code|nil}}. ==== Użyta w funkcji ==== Fukcja jest wykorzystywana w funkcji: {{Code|{{sr|#p["Forma wyrażenia po liczbie"]|p=Techniczne}}}}, a więc i jednocześnie w szablonie: {{s|Forma wyrażenia po liczbie}} i jej pokrewnych z niej wynikających. === Przykład kodu na stronie modułów z przykładami na stronie ich opisów === Popatrz na wyniki kodu, w {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w specjalnej ramce w: {{m|Wikibooks/Przykład/Specjalne/WydzielLiczbę/}}. == {{Śródtytuł|p["PrzetwórzNagłówek"]}}{{Code|p["PrzetwórzNagłówek"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, i wydziela z niego adres linku wewnętrznego i nazwę linku (nagłówka). Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["PrzetwórzNagłówek"]=function(adres,czy_naglowek_linku,czy_nie_rozwin_adres)...end; </syntaxhighlight> Parametry funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|adres}} | _1 = Czy ma liczyć tylko adres (wartość typu {{Strong|string}}). | 2 = {{Code|czy_naglowek_linku}} | _2 = Czy ma liczyc nagłówek linku (wartość typu {{Strong|boolean}}). | 3 = {{Code|czy_nie_rozwin_adres}} | _3 = Czy adres linku ma rozwijać funkcją {{Code|frame:preprocess}} (wartość typu {{Strong|boolean}}). }} Funkcja używa do swojego działania {{Code|{{sr|#p["WydzielZwykłyTekst"]|p=Specjalne}}}} do wydzielania tekstu, zwraca tutaj przetworzony tekst wydzielony z elementów mechanizmu {{Strong|MediaWiki}}, oprócz zastosowania funkcji: {{Code|Znaczniki}}, {{Code|SzablonyStylowe}} i {{Code|ZnakiSpecjalne}}, które zostaną zastosowane do zwracanej pierwszej wartości podczas liczenia adresu, a podczas liczenia nagłówka tylko funkcja {{Code|Znaczniki}} zostanie zastosowana, ale tylko dla niektórych elementów, a nie dla wszystkich, a za to dla pierwszej, wręcz przeciwnie, dla wszystkich. Przykład: <syntaxhighlight lang="lua"> local adres,naglowek=specjalne_modul["PrzetwórzNagłówek"](adres,true,false); </syntaxhighlight> Funkcja liczy adres linku i nazwę linku (naglowka) linku, które są zwracane kolejno w postaci dwóch zwracanych zmiennych, mając jedynie nieprzetworzony adres w wikikodzie, z prawdopodobnie z elementami mechanizmu MediaWiki, co po zwróceniu dwóch zmiennych otrzymujemy oczyszczony z elementów mechanizmu {{Strong|MediaWiki}} i {{Strong|HTML}}, tak jest w przypadku zmiennej {{Code|adres}}, a dla {{Code|naglowek}} jedynie zawiera niektóre elementy znaczników {{Strong|HTML}}, elementy takie jak: {{Tag|ol}}, {{Code|ul}} i {{Code|li}}, w tej funkcji są usuwane z nagłówka elementu nazwy linku, a inne znaczniki, te które są również znacznikkami {{Strong|HTML}} w mechanizmie nie są usuwane, w tym również znacznik {{Tag|pre}}, który jest jednocześnie znacznikiem {{Strong|HTML}} i znacznikiem mechanizmu {{Strong|MediaWiki}}. == {{Śródtytuł|p["OdstępyZmiennychNumerowanychSzablonu"]}}{{Code|p["OdstępyZmiennychNumerowanychSzablonu"]}} == Szablon sprawdza zawartość tekstu wikikodu, i wydziela domyślnie prawe odstępy od czarnych znaków wikikodu, w przeciwnym wypadku po podaniu pewnej zmiennej niepustej lewą. Funkcja używa funkcji do zbierania parametrów opisany w punkcie: {{LinkŚródtytuł|p.PobierzParametr|Parametry/Tom XIV}}. Definicja skrótowa funkcji: <syntaxhighlight lang="lua"> p["OdstępyZmiennychNumerowanychSzablonu"]=function(frame)...end; </syntaxhighlight> Parametry ramki funkcji: {{OpisParametrów | 1 = {{Code|1}} | _1 = Zawartość tekstu z wikikodem. | 2 = {{Code|lewy}} | _2 = Czy ma wydzielać lewe odstępy w tekście {{Code|1}}, jeśli niepsuta, w przeciwnym wypadku prawą. }} Zwykłe szablony mają takę funkcję, że trimują zawartość zmiennej nienazwanej {{Code|1}}, jeżeli ją wsadzono do szablonu do zmiennej nazwanej, a więc wtedy jest konieczne używanie tejże funkcji w wikikodzie w szablonie, aby napisać jego lewe i prawe odstępy. To uwzględnia poniższy przykład dla szablonu: {{s|L}}, dla jej wykonywalnego kodu na innych stronach (wersja inkludowana, tzn.: {{Parametr|inkludowana|tak}}, przy wywołaniu szablonu: {{s|LuaSubst}}): {{ŹródłoKodu|język=mediawiki|{{LuaSubst|{{ns:Template}}:L|inkludowana=tak}}}} Jest to kod przykładowego szablonu przekopiowany z: {{s|l}}, gdzie użycie tejże funkcji jest jednak konieczne. Funkcja kolejno w wywołaniach wydziela lewe a potem prawe odstępy zmiennej {{Code|1}}, przy użyciu parametru {{Parametr|wyspecjalizowana|tak}}. Funkcja produkuje link wewnętrzny za pomocą szablonu {{s|Link wewnętrzny}}, która ucina odstępy na początku i końcu zmiennej {{Code|s}}, a niekoniecznie {{Code|1}}. Przed i po linku są ustawiane odstępy, aby zachować historie produkowanych szablonów, jeżeli przeprowadzamy wizualizację danego szablonu. Szablonem do oglądania jego jest: {{s|PreWikikod}}, w którym jest ukryta funkcja {{Code|{{m|Techniczne|Wikikod}}}}. W tym szablonie jest ukryty inny szablon, a mianowicie {{s|Pre}}, dlatego jest zachowana historia, co do odstępów, i nowych linii, wikikodu. {{BrClear}} <noinclude><!-- -->{{ProstaStronaKoniec}}<!-- -->{{Kategoria|Opisy funkcji, w Lua w Scribunto, w modułach}}<!-- --></noinclude> gqj3uq68uv1577rongdxg8we7jomgli