Wikicytaty plwikiquote https://pl.wikiquote.org/wiki/Strona_g%C5%82%C3%B3wna MediaWiki 1.47.0-wmf.8 first-letter Media Specjalna Dyskusja Użytkownik Dyskusja użytkownika Wikicytaty Dyskusja Wikicytatów Plik Dyskusja pliku MediaWiki Dyskusja MediaWiki Szablon Dyskusja szablonu Pomoc Dyskusja pomocy Kategoria Dyskusja kategorii TimedText TimedText talk Moduł Dyskusja modułu Wydarzenie Dyskusja wydarzenia 0 233 644606 626874 2026-06-26T14:30:47Z Nazwa1234 53893 /* */ 644606 wikitext text/x-wiki [[Plik:Mark Twain by AF Bradley.jpg|mały|{{center|Mark Twain (1907)}}]] '''[[w:Mark Twain|Mark Twain]]''' (właśc. '''Samuel Langhorne Clemens'''; 1835–1910) – [[USA|amerykański]] [[pisarz]], satyryk, humorysta i [[Wolnomularstwo|wolnomularz]]. ==''Aforyzmy i sarkazmy''== <small>(tłum. Marian Dobrosielski)</small> * Bądźmy wdzięczni, że istnieją wariaci. Bez nich nie moglibyśmy odnosić sukcesów. * Często odkrywa się, jak naprawdę piękną jest rzeczywiście piękna kobieta dopiero po długim z nią obcowaniu. Reguła ta stosuje się również do Niagary, majestatycznych gór i meczetów, szczególnie do meczetów. * Klasyka: książki, które ludzie chwalą, ale których nie czytają. ** ''"Classic." A book which people praise and don’t read.'' (ang.) * Lepiej jest nie odzywać się wcale i wydawać się głupim, niż odezwać się i rozwiać wszelkie wątpliwości. ** ''It is better to keep your mouth closed and let people think you are a fool than to open it and remove all doubt.'' (ang.) ** Zobacz też: [[głupota]], [[milczenie]] * Nie jestem obecnie bardziej leniwy, niż byłem czterdzieści lat temu, a to dlatego, że czterdzieści lat temu osiągnąłem szczyt lenistwa. Nie można posunąć się dalej, niż to jest możliwe. * Rozkoszowałem się pierwszymi aktami wszystkiego co stworzył Wagner. Efekt był zawsze tak potężny, że jeden akt w zupełności mi wystarczał. Kiedy wysłuchiwałem dwóch aktów, zawsze byłem fizycznie wyczerpany. A gdy odważyłem się wysłuchać całej opery, byłem bliski samobójstwa. * Szczęście nie jest rzeczą samą w sobie – jest tylko przeciwieństwem czegoś nieprzyjemnego. * Świat jest dziwnym miejscem, miejscem niezwykłym i interesującym. Wszyscy ludzie są obłąkani, wszystkie inne zwierzęta są obłąkane, ziemia jest obłąkana, nawet przyroda jest obłąkana. * Za każdym razem, kiedy czytam ''Dumę i uprzedzenie'' mam ochotę wykopać ją [z grobu] i walić ją w czaszkę jej własnymi kośćmi. ** Opis: o [[Jane Austen]]. * Zanim przyjechałem [do Niemiec], nie wiedziałem, po co istnieje wieczność. Teraz już wiem. By niektórym z nas dać szansę nauczenia się niemieckiego. Sądzę, że tylko Bóg jest w stanie przeczytać niemiecką gazetę. ==''Pamiętniki Adama i Ewy''== <small>(ang. ''Diaries of Adam and Eva''; tłum. Teresa Truszkowska)</small> * A jednak lepiej być samotną, niż niemile widzianą. * Na grobie Ewy. Adam: Gdziekolwiek była ona, {{rozstrzelony|tam}} był raj. ** Opis: [[Ostatnie zdania dzieł literackich|ostatnie zdania książki]]. * Nadbiegł Adam, przystanął i przez dłuższy czas patrzył, nie mówiąc ani jednego słowa. Potem zapytał mnie, co to jest. Ach, wielka szkoda, że zadał tak bezpośrednie pytanie. Musiałam na nie odpowiedzieć. Powiedziałam, że to ogień. Jeśli było mu przykro, że znam coś, o co on musi dopiero pytać, to nie moja wina. Nie chciałam sprawić mu przykrości. Po chwili zapytał:<br />– Jak on powstał?<br />Znów proste pytanie, wymagające prostej odpowiedzi.<br />– To ja go zrobiłam * Po wszystkich tych latach widzę, że na początku myliłem się co do Ewy. Lepiej żyć z nią poza Ogrodem, niż w Ogrodzie bez niej. ** Zobacz też: [[miłość]] * Wielka szkoda, że tak to odczuwa, gdyż inteligencja jest niczym; prawdziwe wartości spoczywają w sercu. Szkoda, że nie mogę sprawić, by zrozumiał, że dobre, kochające serce to prawdziwy skarb; skarb sam w sobie, i że bez niego intelekt to ubóstwo. ==''Przygody Hucka'' (1884)== {{osobne|Przygody Hucka}} ===Huckelberry Finn=== * Czasem sen zmęczy gorzej od prawdy. ** Źródło: Oficyna Wydawnicza Promocja, Wrocław 2001, s. 46 * Po wieczerzy wdowa wydobywała księgę i uczyła mnie o Mojżeszu i sitowiu. Aż poty na mnie biły, tak pragnąłem dowiedzieć się wszystkiego o Mojżeszu, ale gdy okazało się, że on już od dawna nie żyje, przestałem dbać o niego, bo co mnie tam obchodzą umarli. ** Źródło: Oficyna Wydawnicza Promocja, Wrocław 2001, s. 3 ** Zobacz też: [[Mojżesz]] * Wysoko nad nami było niebo całe obsypane gwiazdami i często leżeliśmy na plecach i patrzyliśmy w górę, i zastanawialiśmy się obaj, czy gwiazdy zostały zrobione, czy po prostu skądś się wzięły. Jim był zdania, że zostały zrobione, ale ja przypuszczałem, że wzięły się skądś. Uważałem, że to by za długo trwało, gdyby ktoś chciał zrobić ich taką kupę. Jim powiedział, że może księżyc zniósł je niczym jaja. Hm… to mi się wydało niegłupie, bo widziałem, jak żaba znosi skrzek, więc to samo mogło się tyczyć księżyca. Przyglądaliśmy się też spadającym gwiazdom, jak śmigały w dół po niebie. Jim przypuszczał, że się zepsuły, więc je wyrzucano z gniazda. ** Źródło: wyd. Tower Press, Gdańsk 2001 ==''Tajemniczy przybysz''== {{osobne|Tajemniczy przybysz}} <!-- Kolejne cytaty dodawaj w osobnym haśle --> * Człowiek został utworzony z prochu ziemi, widziałem to. (…) Człowiek jest zbiorowiskiem chorób, przybytkiem nieczystości; przychodzi dziś i odchodzi jutro; powstaje jako proch, a odchodzi jako fetor. * Wiedza była szkodliwa dla prostych ludzi; mogła wzbudzać w nich niezadowolenie z losu, który Bóg im przeznaczył, a Bóg nie zniósłby krytyki Swoich ustanowień. ==''Trzydzieści trzy opowieści''== <small>(ang. ''The Complete Short Stories of Mark Twain''; tłum. Bronisława Bałutowa i in.)</small> * Był to naród spokojny i łagodny, lecz nieoświecony i czcił bałwochwalczo nieznane jakieś bogi. Członkowie wyprawy zostawili im oddział misjonarzy, którzy mieli ich wykształcić w prawdziwej wierze. Wystarczył tydzień czasu, aby wykazać, jak zbawienna była praca nad tymi ciemnymi umysłami, nie można było bowiem spotkać już dwu rodzin, które zgodziłyby się na te same wierzenia i które wyznawałyby jakąś religię w ogóle. * Sójka ma równie mało zasad moralnych, co członek naszego Kongresu. Sójka kłamie, sójka kradnie, sójka oszukuje, sójka zdradza i w czterech wypadkach na pięć cofa najuroczystsze przyrzeczenie. * W ciągu wzajemnych wyznań kochanków opowiedzieli oni sobie wszystko o poprzednich sympatiach, jakie kiedykolwiek mieli, nie zostawiając na nich suchej nitki, omawiają wszystkie ich przywary i słabostki, jak to zwykle czynią kochankowie. Jest to przyjemność, która idzie tuż po czuleniu się i gruchaniu. ==Inne== {{IndeksPL}} ===A=== * Adam miał tę pewność, że gdy mówi coś odkrywczego, to na pewno jest pierwszy. ** ''What a good thing Adam had. When he said a good thing he knew nobody had said it before.'' (ang.) ===B=== * Bankier to ktoś, kto pożycza ci parasol, kiedy świeci słońce, ale chce go z powrotem w chwili, gdy zaczyna padać. ** ''A banker is a fellow who lends you his umbrella when the sun is shining, but wants it back the minute it begins to rain.'' (ang.) ** Zobacz też: [[słońce]] * Bóg stworzył człowieka, ponieważ rozczarował się małpą. Z dalszych eksperymentów zrezygnował. ** ''The only reason why God created man is because he was disappointed with the monkey.'' (ang.) ** Zobacz też: [[człowiek]] * Bóg stworzył świat w ciągu pięciu dni – a potem? Wystarczył mu jeden dzień, by stworzyć dwadzieścia milionów słońc i osiemdziesiąt milionów planet! * Brak pieniędzy jest źródłem wszelkiego zła. ** ''Lack of money is root of all evil.'' (ang.) * Być dobrym jest szlachetnie. Lecz uczyć innych jak oni mają być dobrzy, jest jeszcze szlachetniejsze i nie wymaga tyle wysiłku. ** ''To be good is noble; but to show others how to be good is nobler and no trouble.'' (ang.) * Było tak zimno, że gdyby termometr był o cal dłuższy, zamarzlibyśmy na śmierć. ** ''Cold! If the thermometer had been an inch longer we’d all have frozen to death.'' (ang.) ** Źródło: ''Przebudzenie'' ===C=== * Chcąc doznać pełni szczęścia, trzeba je dzielić z kimś drugim. * Cnota nie cieszyła się nigdy takim uznaniem jak pieniądze. ** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998. ** Zobacz też: [[pieniądze]] * Cywilizacja to niekończący się ciąg potrzeb, których nie potrzebujemy. ** ''Civilization is the limitless multiplication of unnecessary necessities.'' (ang.) ** Zobacz też: [[cywilizacja]] * Człowiek uczyni wiele, aby go kochano. Uczyni wszystko, aby mu zazdroszczono. ** ''Man will do many things to get himself loved, he will do all things to get himself envied.'' (ang.) * Człowiek to jedyne zwierzę które się rumieni. I jedyne, które musi. ** ''Man is the only animal that blushes – or needs to.'' (ang.) ** Zobacz też: [[czerwień]], [[zwierzę]] * Człowiek z nową ideą w głowie to pomyleniec. Oczywiście, dopóki jego idea nie zatriumfuje. ** Źródło: Wacław Idziak, ''Biznes'', Koszalińskie Wydawnictwo Prasowe, Koszalin 1990, s. 29. * Człowiek, który nie czyta książek, nie ma żadnej przewagi nad tym, który nie potrafi czytać. ** Źródło: Dorota Klus-Stańska, Marzenna Nowicka, ''Sensy i bezsensy edukacji wczesnoszkolnej'', WSiP, 2009, s. 11. * Czytając książki o zdrowiu, uważajcie. Jeden błąd drukarski może was zabić. ** ''Be careful about reading health books. You may die of a misprint.'' (ang.) ===D=== * Do raju idzie się po protekcji. Gdyby decydowały zasługi, trafiłby tam mój pies, a ja bym został na zewnątrz. * Dorzecze Missisipi jest sercem naszego kraju. Wszystkie inne regiony są tylko członami, może ważnymi jako takie, ale przede wszystkim ze względu na stosunek, jaki je łączy z dorzeczem. Nawet bez Pojezierza i 300 000 mil kwadratowych Teksasu i Nowego Meksyku, które w dużej mierze tworzą jego część, dorzecze to obejmuje 1 250 000 mil kwadratowych. Co do rozległości jest to drugie wielkie dorzecze świata, ustępujące jedynie Amazonce. Obszarem zbliża się do niego tylko dorzecze wiecznie zamarzniętej Ob. Następnym, tak pod względem rozległości, jak zdatności do zaludnienia, jest dorzecze La Plata, które obejmuje osiem dziewiątych obszaru Missisipi. Potem idzie dorzecze Jeniseju, które obejmuje około siedem dziewiątych. Dorzecza Leny, Amuru, Huang-ho, Jangcy-ciang i Nilu mają pięć dziewiątych. Gangesu mniej niż połowę, a Indusu mniej niż jedną trzecią, Eufratu jedną piątą, Renu jedną piętnastą. ** Źródło: ''Serce kraju''; s. 5; wyd. Warszawa 2006 * Dużo dałoby się powiedzieć o cnocie, ale reszta jest znacznie ciekawsza. * Dzięki temu, że ludzie różnią się poglądami, wyścigi konne mają sens. ** ''It is not best that we should all think alike; it is a difference of opinion that makes horse races.'' (ang.) ===F=== * Fakty są uparte. Łatwiej poradzić sobie ze statystyką. ** ''Facts are stubborn, but statistics are more pliable.'' (ang.) ** Zobacz też: [[statystyka]] ===G=== * Gdyby Chrystus żył w naszych czasach, na pewno nie chciałby być chrześcijaninem. * Gdyby można było skrzyżować człowieka z kotem, skorzystałby człowiek, a stracił kot. ** ''If man could be crossed with the cat, it would improve man but deteriorate the cat.'' (ang.) ** Źródło: David St John Thomas, ''For the Love of a Cat. A Publisher’s Story'', Exisle Publishing, 2010, s. 183. * Gdyby tabliczkę mnożenia można było przekształcić w program partii demokratycznej republikanie odrzuciliby ją w wyborach. * Gdyby wieża Eiffla wyobrażała wiek Wszechświata, warstwa farby na najwyższej gałce na jej szczycie odpowiadałaby udziałowi człowieka; i każdy by wiedział, że po to zbudowano wieżę, żeby na niej znalazła się ta farba. * Gdy spodziewasz się najgorszego, otrzymujesz w końcu coś, co nie jest takie złe. ===H=== * Historia się nie powtarza, lecz rymuje. ===I=== * Ilekroć znajdziesz się po stronie większości zastanów się przez chwilę. ** ''Whenever you find yourself on the side of the majority, it is time to pause and reflect.'' (ang.) * Istnieje wiele dobrych sposobów, by nie ulec pokusie, lecz najpewniejszy – to tchórzostwo. ===J=== * Jeśli chcemy o tym pamiętać i zastanowić się, musimy dojść do wniosku, że istniały dwie „epoki terroru”. Jedna dokonywała morderstw w szalonej pasji, druga – bezlitośnie i z zimną krwią (…). Ale w nas wywołuje dreszcz tylko groza mniejszego terroru, chwilowego terroru że tak powiem. Tymczasem czym jest groza szybkiej śmierci od topora w porównaniu z trwającym całe życie umieraniem z głodu, zimna, zniewag, okrucieństwa i rozpaczy? (…) Tak pilnie uczono nas ubolewać nad tym krótkim terrorem, tak starannie uczono nas byśmy przed nim drżeli – a przecież trumny z jego ofiarami zmieściłyby się na miejskim cmentarzu; lecz cała Francja nie wystarczyłaby na pochowanie trumien starszego i prawdziwego terroru. ** Źródło: ''Jankes na dworze króla Artura'', przeł. Agnieszka Kreczmar, wyd. Iskry, Warszawa 1995, s. 73. ** Zobacz też: [[terror]] * Jeśli się chce by mężczyzna czy chłopiec pożądał danej rzeczy, należy ją jedynie uczynić trudno osiągalną. * Jeśli zlitujesz się nad zagłodzonym psem i nakarmisz go, nie ugryzie cię. To jest główna różnica między psem, a człowiekiem. * Jeżeli masz wątpliwości – mów prawdę. ** ''When in doubt, tell the truth.'' (ang.) ** Zobacz też: [[prawda]] ===K=== * Każdy człowiek jest jak księżyc. Ma swoją drugą stronę której nikomu nie ukazuje. ** Zobacz też: [[księżyc]] * Kiedy Bóg zstąpił na ziemię po raz pierwszy, przyniósł życie i śmierć; gdy zstąpił po raz drugi, przyniósł piekło. * Kiedy jesteś zły, policz do czterech. Kiedy jesteś bardzo zły, przeklinaj. ** ''When angry count four; when very angry, swear.'' (ang.) * Kościół dąży do zreformowania innych ludzi. Nie byłoby złe, gdyby raz, dla przykładu chociażby, sam się trochę zreformował. * Kto chce wolności bez zamieszek, chce deszczu bez burzy. ** Zobacz też: [[wolność]] ===L=== * Lepsza złamana obietnica niż żadna. ** ''Better a broken promise than none at all.'' (ang.) ** Źródło: ''The Wit and Wisdom of Mark Twain. A Book of Quotations'', Courier Dover Publications, 1999, s. 10. ** Zobacz też: [[obietnica]] * Ludzie nie dlatego przestają się bawić, że się starzeją, lecz starzeją się, bo przestają się bawić. ** Zobacz też: [[starość]], [[zabawa]] * Ludzie w ogóle nie myślą, oni tylko myślą, że myślą. ===Ł=== * Łatwiej jest oszukać ludzi, niż przekonać ich, że zostali oszukani. ** Opis: (Niesłusznie przypisywane autorstwo jako Mark Twain. Często cytowane w tej wersji). Właściwa wersja tego cytatu to: ''Jak łatwo jest sprawić, by ludzie uwierzyli w kłamstwo i jak trudno jest cofnąć tę pracę!'' ** Źródło: [https://en.wikiquote.org/wiki/Mark_Twain en.wikiquote.org] * Łatwiej mieć zasady, kiedy się jest najedzonym. * Łóżko jest najniebezpieczniejszym miejscem na świecie. 80 procent ludzi w nim umiera. ===M=== * Małżeństwo z dwóch linii przerywanych tworzy jedną ciągłą, stawia przed dwoma pozbawionymi celu życiami zadanie i podwaja siłę każdego z nich do jego wykonania; daje dwom wątpiącym naturom powód do życia i coś, dla czego warto żyć. ** Zobacz też: [[małżeństwo]] * Może pan napisać w swojej gazecie, że piszę dramat składający się z czterech aktów i trzech antraktów oraz że już ukończyłem wszystkie antrakty. ** Opis: do dziennikarza, który spytał, jak pisarz posunął się w pracy nad dziełem dramatycznym. ** Źródło: [http://webgaleria.free.art.pl/atlantyda/anegdoty2.php Anegdoty sławnych ludzi i o sławnych ludziach] * Można zapewne wykazać za pomocą faktów, że nie ma żadnej rdzennie amerykańskiej klasy przestępczej za wyjątkiem Kongresu. ** ''It could probably be shown by facts and figures that there is no distinctly native criminal class except Congress.'' (ang.) ** Zobacz też: [[USA]] ===N=== * Najpiękniejsza ze wszystkich tajemnic: być geniuszem i tylko samemu o tym wiedzieć. * Największy problem w małżeństwie: jak z jednej pensji utrzymać żonę i państwo. ** Zobacz też: [[żona]], [[państwo]] * Należy stwierdzić, że Bóg musi być swym nowym tworem również rozczarowany – poprawki w stosunku do małpy są wręcz niezauważalne. * Nazwisko największego wynalazcy: przypadek. ** ''Name the greatest of all inventors. Accident.'' (ang.) ** Zobacz też: [[przypadek]] * Niczyje zdrowie, wolność, ani mienie nie jest bezpieczne kiedy obraduje Parlament. ** ''No man’s life, liberty, or property are safe while the legislature is in session.'' (ang.) * Nie mam żadnych rasowych, kastowych czy religijnych uprzedzeń. Jedyne co mnie obchodzi, to czy dana jednostka jest istotą ludzką i to mi wystarczy. Gorsza już być nie może. * Nie miałem czasu na napisanie krótkiego listu, więc napisałem długi. ** ''I didn’t have time to write a short letter, so I wrote a long one instead.'' (ang.) ** Zobacz też: [[list]] * Nie poszedłem na ten pogrzeb, ale wysłałem uprzejmy list z wyrazami poparcia. * Niewielu z nas potrafi znieść dobrobyt. Innych ludzi, rzecz jasna. ** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998. ** Zobacz też: [[dobrobyt]], [[zazdrość]] * Nigdy nie mów prawdy ludziom, którzy na nią nie zasługują. * Nigdy się niczego nie ucz. Dzięki temu zawsze znajdziesz kogoś, kto zrobi to za ciebie. * Nigdy nie pozwól twojej szkole stanąć na drodze twojej edukacji. ** ''I have never let my schooling interfere with my education.'' (ang.) ** Zobacz też: [[edukacja]], [[szkoła]] * Nigdy się nie tłumacz – przyjaciele tego nie potrzebują, a wrogowie i tak nie uwierzą. ===O=== * Od gry na giełdzie należy się powstrzymać w dwóch przypadkach: kiedy nie ma się pieniędzy lub kiedy ma się pieniądze. * O ile jakiś człowiek nie wierzy w to, w co my wierzymy, stwierdzamy, że jest wariatem i to załatwia sprawę. W naszych czasach, rzecz jasna, i tylko dlatego, że nie możemy spalić go na stosie. ===P=== * Po co wydawać pieniądze na drzewo genealogiczne? Zajmij się polityką, a twoi przeciwnicy zrobią je za ciebie. ** Zobacz też: [[polityka]] * Pogłoska o mojej śmierci była przesadzona. ** ''The report of my death was an exaggeration.'' (ang.) ** Opis: po przeczytaniu w gazecie własnego nekrologu. Często mylnie cytowane jako ''Reports of my death have been greatly exaggerated.'' – Pogłoski o mojej śmierci były mocno przesadzone. * Postępuj zawsze właściwie. Da to satysfakcję kilku ludziom, a resztę zadziwi. * Przyznaję, że nie jestem przyjacielem biedaka. Uważam go za zmarnowany surowiec. * Publiczność jest jedynym krytykiem, którego opinia jest cokolwiek warta. ** ''The public is the only critic whose opinion is worth anything at all.'' (ang.) ** Zobacz też: [[krytyk]] ===R=== * Radykałowie jednego stulecia są konserwatystami następnego. Radykałowie mają nowe pomysły. Kiedy te pomysły się zestarzeją, przejmą je konserwatyści. ** ''he radical of one century is the conservative of the next. The radical invents the views. When he has worn them out the conservative adopts them.'' (ang.) ** Źródło: ''Mark Twain’s Notebook'' ** Zobacz też: [[konserwatyzm]] * Różnica między preparatorem zwierząt a poborcą podatkowym? Preparator zdziera tylko skórę. ** Zobacz też: [[podatki]] * Rzeczywistość prześciga wszelką fantazję, bo fantazja musi się jednak liczyć z jakimś prawdopodobieństwem. * Rzucić palenie to najłatwiejsza rzecz na świecie. Wiem, ponieważ robiłem to tysiące razy. ** ''Giving up smoking is the easiest thing in the world. I know because I’ve done it thousands of times.'' (ang.) ** Opis: cytat przypisywany również [[George Bernard Shaw|George’owi Shawowi]]. ** Zobacz też: [[palenie]] ===S=== * Są trzy rodzaje kłamstw: kłamstwa, cholerne kłamstwa i statystyki. ** ''There are lies, damned lies and statistics.'' (ang.) ** Zobacz też: [[kłamstwo]] * Są trzy rzeczy, które kobieta może zrobić z niczego: kapelusz, sałatka i scena małżeńska. * Smutek jest samowystarczalny: by odczuć jednak pełną wartość radości, musisz mieć kogoś, by się nią podzielić. ** Zobacz też: [[smutek]], [[radość]] * Spacyfikowaliśmy kilkanaście tysięcy wyspiarzy i pochowaliśmy ich. Zniszczyliśmy ich pola, spaliliśmy ich wioski i wygnaliśmy z domostw ich wdowy i sieroty; kilku tuzinom uprzykrzonych patriotów złamaliśmy serca, wysyłając ich na wygnanie, a pozostałe dziesięć milionów podporządkowaliśmy sobie poprzez Dobroczynną Asymilację (to nowa, pobożna nazwa karabinu); posiedliśmy własność naszego partnera biznesowego sułtana Sulu w postaci trzystu nałożnic oraz innych niewolników i podnieśliśmy nad tym łupem nasz ochronny sztandar.<br />I tak oto, dzięki Bożej Opatrzności – to nie moje wyrażenie, lecz rządu – staliśmy się Światowym Mocarstwem. ** Źródło: Howard Zinn, ''Ludowa historia Stanów Zjednoczonych. Od roku 1492 do dziś'', tłum. Andrzej Wojtasik, Wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2016, s. 412. ** Zobacz też: [[wojna filipińsko-amerykańska]], [[Stany Zjednoczone]] * Spraw, aby każdy dzień miał szansę stać się najpiękniejszym dniem twojego życia. ** Zobacz też: [[dzień]], [[życie]] ===T=== * To dziwne, bardzo dziwne, że odwaga wojskowa jest tak pospolita, a cywilna tak rzadka. ** Zobacz też: [[odwaga]], [[wojsko]] * To było wspaniałe – odkryć Amerykę, ale o ileż wspanialej byłoby przepłynąć obok. ** ''It was wonderful to find America, but it would have been more wonderful to miss it.'' (ang.) ** Zobacz też: [[Ameryka]] * Trzeba co najmniej trzech tygodni, żeby zaimprowizować dobre przemówienie. * Trzeba poznać fakty zanim się je przekręci. ** ''Get your facts first, then you can distort them as you please.'' (ang.) * Trzymaj się z dala od ludzi, którzy próbują pomniejszać twoje ambicje. Mali ludzie zawsze tak robią, a naprawdę wielcy sprawiają, że czujesz, że i ty możesz być wielki. ** Zobacz też: [[ambicja]] ===W=== * Wiele jest zbędnych wydatków. Na przykład mur cmentarza. Nikt z stamtąd nie może wyjść, nikt z zewnątrz nie chce wejść. * Wielce szanowni państwo! Aczkolwiek mieszkam w najbliższym sąsiedztwie już pół roku i chciałem państwa odwiedzić, nie dane mi było, ku wielkiemu mojemu ubolewaniu, złożyć państwu wizytę. Zawsze coś stawało na przeszkodzie. Sami zresztą państwo wiecie, jak trudno jest człowiekowi wywiązać się ze swoich najprymitywniejszych obowiązków. Dzisiaj jednak powiedziałem sobie: Teraz to musi nastąpić. Jestem przekonany, że państwo niewątpliwie są zdziwieni, po tak długim ociąganiu się przyszedłem bez kołnierzyka, w rannych pantoflach i bez zapowiedzi. To wszystko wyda się państwu nieodpowiednie. Zgadzam się pod tym względem z państwem całkowicie. Mam nadzieję, że państwo mi wybaczą, jeżeli dowiedzą się przyczyny, dla której musiałem zrezygnować z przestrzegania obowiązujących zwyczajów i przybyć do państwa bezzwłocznie. Chciałem donieść, że u państwa pali się i że płomienie wydobywające się z drugiej strony domu obejmują pewnie wiązadła dachu. ** Opis: gdy po przeprowadzce po raz pierwszy przyszedł do domu sąsiadów. ** Źródło: ''Wielka księga gier, łamigłówek i humoru 2002'', Wydawnictwo Reader’s Digest, red. naczelna: Adelsa Atelier Tourisme, Paryż 2000; red. naczelny polskiej wersji: Jacek Fronczak, Warszawa 2001, tłum. Magdalena Rodak. * Więcej jest tych, którzy chodzą do Kościoła, niż tych, którzy chcą do niego chodzić. * Woda pita z umiarem nie może zaszkodzić. * Wobec chorobliwej wyobraźni, dowody nic nie wskórają. * Wolę iść do piekła niż do nieba, gdyż w tym pierwszym znaleźli się wszyscy ciekawi ludzie. ** Zobacz też: [[niebo]], [[piekło]] * W Paryżu, kiedy mówiłem do nich po francusku, tylko się na mnie gapili. Nigdy nie udało mi się sprawić, żeby ci idioci zrozumieli własny język. ** Źródło: Stephen Clarke, ''1000 lat wkurzania Francuzów'', tłum. Stanisław Kroszczyński, Wydawnictwo WAB, Warszawa 2012, s. 447. * W pewnych okolicznościach przekleństwo przynosi ulgę, jakiej nie daje nawet modlitwa. ** Zobacz też: [[modlitwa]] * Wykształcenie jest czymś, co trzeba zdobyć, nie zawracając sobie głowy nauką szkolną. ** Zobacz też: [[wykształcenie]] ===Z=== * Zanim prawda włoży buty, kłamstwo obiegnie Ziemię. ** ''A lie can make it half way around the world before the truth has time to put its boots on.'' (ang.) ** Zobacz też: [[kłamstwo]] * Zarozumiałością oraz bezczelnością człowieka jest mówienie, że zwierzęta są nieme, tylko dlatego że są nieme dla jego tępej percepcji. * Znam starodawny toast, wart złota dla swej piękności: „Obyś nie spotkał przyjaciela, gdy będziesz wchodził na górę powodzenia”. ** Źródło: ''Księga toastów i humoru biesiadnego'', wybór i oprac. Leszek Bubel, wyd. Zamek, Warszawa 1995, s. 150. ** Zobacz też: [[toast]] * Z łaski Boga mamy w Ameryce trzy nieocenione skarby: wolność słowa, wolność sumienia – i przezorność, by tych dwóch pierwszych nie traktować nazbyt serio! ** ''It is by the goodness of God that in our country we have those three unspeakably precious things: freedom of speech, freedom of conscience, and the prudence never to practice either of them.'' (ang.) * Ze wszystkich zwierząt człowiek jest jedynym przejawiającym okrucieństwo. Jedynym, który zadaje ból dla samej przyjemności jego zadawania. ===Ż=== * Żaden kraj nie może być dobrze rządzony, dopóki wszyscy jego obywatele nie będą pamiętać, że oni są strażnikami prawa. * Żyjmy tak, żeby po naszej śmierci nawet przedsiębiorca pogrzebowy płakał. ** ''Let us live so that when we come to die even the undertaker will be sorry.'' (ang.) == O Marku Twainie == * Ulubionym moim autorem jest Mark Twain, a to z trzech powodów: pisze dobrze, bawi mnie i… nie żyje. ** Autor: [[Ernest Hemingway]] [[Kategoria:Mark Twain|!]] reicgp208qdcg6yp4yyudjac83cdumb 0 280 644623 641986 2026-06-27T07:54:48Z Cyborian 20263 /* J */ + cyt. 644623 wikitext text/x-wiki '''[[w:Życie|Życie]]''' – podstawowe pojęcie odnoszące się do procesu zachodzącego na Ziemi, lub cecha obiektów, które nazywamy organizmami żywymi. {{IndeksPL}} [[Plik:Cilia.jpg|mały|{{center|Życie}}]] ==A== * A jednak śpiewać będę wam pochwałę życia. ** Autor: [[Leopold Staff]], ''Przedśpiew'' * Aby życie było mądre, najważniejsza jest dobrze pojęta troska, po części o naszą teraźniejszość, po części o naszą przyszłość, tak aby jedno nie było przeszkodą dla drugiego. ** Autor: [[Arthur Schopenhauer]] ** Zobacz też: [[przeszłość]], [[przyszłość]], [[teraźniejszość]] * Abyście tylko potrafili położyć kwiaty pomiędzy smutnymi liśćmi życia! ** Autor: [[Wilhelm Raabe]] ** Zobacz też: [[kwiat]], [[liść]] * – A jakie jest największe kłamstwo świata?<br />– To mianowicie, że nadchodzi taka chwila, kiedy tracimy całkowicie panowanie nad naszym życiem i zaczyna nim rządzić los. W tym tkwi największe kłamstwo świata. ** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Alchemik]]'' ** Zobacz też: [[kłamstwo]], [[los]] * A zatem patrzymy na siebie z oddali i kochamy się wzajemnie. Ja daję jej ciepło i życie, a ona daje mi rację bytu. ** Autor: [[Paulo Coelho]], ''Alchemik'' ** Zobacz też: [[miłość]] * A życie jego – trud trudów,<br />A tytuł jego – lud ludów;<br />Z matki obcej, krew jego dawne bohatery,<br />A imię jego czterdzieści i cztery. ** Autor: [[Adam Mickiewicz]], ''[[Dziady (dramat)|Dziady]]'', część III ** Zobacz też: [[krew]], [[lud]], [[trud]] * Aby człowiek mógł być zadowolony z życia, jednym z najistotniejszych warunków jest, aby był przekonany, że ma ono jakiś sens, jakąś wartość. ** Autor: [[Władysław Tatarkiewicz]] ==B== * Bądźcie solidarni z życiem. Wołanie to kieruję do wszystkich moich rodaków bez względu na przekonania religijne. Do wszystkich ludzi, nie wyłączając nikogo. Z tego miejsca jeszcze raz powtarzam to, co powiedziałem w październiku ubiegłego roku: „naród, który zabija własne dzieci, jest narodem bez przyszłości”. Wierzcie, że nie było mi łatwo to powiedzieć. Nie było mi łatwo powiedzieć to z myślą o moim narodzie, bo ja pragnę dla niego przyszłości, wspaniałej przyszłości. ** Autor: [[Jan Paweł II]] ** Opis: ''Bądźcie solidarni z życiem!'', z homilii wygłoszonej podczas mszy św. przed sanktuarium św. Józefa w Kaliszu, 4 czerwca 1997. ** Źródło: [https://www.przewodnik-katolicki.pl/Archiwum/2014/Przewodnik-Katolicki-17-2014/Archidiecezja-Poznanska/Tak-mowil-do-nas-Jan-Pawel-II Błażej Tobolski, ''Tak mówił do nas Jan Paweł II''], przewodnik-katolicki.pl * Będę na ciebie czekał<br />Dziesięć a nawet dwadzieścia lat<br />Jeśli zajdzie potrzeba<br />Twoja wola będzie moją<br />Będę na ciebie czekała<br />Całe twoje życie<br />Odpowiadała umarła ** Autor: [[Guillaume Apollinaire]], ''Dom umarłych'', przekł. [[Julian Rogoziński]] * Będziemy żyć! Bo siłą naszą mocarny duch, którego złamać żadna bezprawna siła nie zdoła. Bo siła nasza – to wielka myśl, co w złotą przyszłość woła. Zginą twe syny – to nic. Ale zostanie serce narodu co bije, woła przez kres tyranię i łzy „przetrwamy” i choć koniec daleko, przetrwamy!… ** Autor: [[Augustyn Suski]] ** Opis: wiersz z czasu [[Okupacja niemiecka ziem polskich (1939–1945)|okupacji niemieckiej w Polsce]] pt. ''Będziemy żyć''. ** Źródło: Urszula Perkowska, ''Poeta i działacz społeczny. Augustyn Suski (1907–1942)'', „Alma Mater” nr 100, luty 2008, s. 80. ** Zobacz też: [[naród]], [[siła]], [[myśl]] * Bliskość śmierci zawsze sprawia, że staramy się żyć lepiej. ** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Zahir]]'' ** Zobacz też: [[śmierć]] * Bo jak – w świecie, gdzie wszyscy starają się przeżyć za wszelką cenę – osądzać, tych, którzy decydują się na śmierć? ** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Weronika postanawia umrzeć]]'' ** Zobacz też: [[sąd]], [[świat]] * Bo życie<br />Znaczy:<br /><br />Kupować mięso Ćwiartować mięso<br />Zabijać mięso Uwielbiać mięso<br />Zapładniać mięso Przeklinać mięso<br />Nauczać mięso i grzebać mięso<br /><br/>I robić z mięsa I myśleć z mięsem<br />I w imię mięsa Na przekór mięsu<br />Dla jutra mięsa Dla zguby mięsa<br />Szczególnie szczególnie w obronie mięsa<br /><br/>A ONO SIĘ PALI ** Autor: [[Stanisław Grochowiak]], ''[[s:Płonąca żyrafa|Płonąca żyrafa]]'' * Bóg dał nam życie, ale rządzi światem diabeł. ** Autor: [[Carlos Ruiz Zafón]], ''[[Cień wiatru]]'' ** Zobacz też: [[Bóg]], [[diabeł]] * Bóg jest, a mimo to ludzie sądzą, że trzeba Go nadal szukać, bo trudno im się pogodzić z tym, że życie jest aktem wiary. ** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Weronika postanawia umrzeć]]'' ** Zobacz też: [[człowiek]], [[wiara]] * Bóg sam wie tylko, jak mi było trudno<br />Do tego życia, co mi dał, przywyknąć. ** Autor: [[Juliusz Słowacki]], ''Beniowski'', ''Pieśń trzecia'' * Bycie poza prawem jest częścią twórczego życia. ** Autor: [[Wojciech Kurtyka]] ** Źródło: Bernadette McDonald, ''Kurtyka. Sztuka wolności'', Agora, Warszawa 2018, s. 323. ** Zobacz też: [[prawo]] * Być radosnym, dobrze czynić i wróblom pozwolić ćwierkać – to najlepsza filozofia. ** Autor: [[Jan Bosko]] ** Zobacz też: [[filozofia]], [[wróbel]] * Byli inni przede mną. Przyjdą inni po mnie,<br />albowiem życie wiekuiste, a śmierć płonna.<br />Wszystko jak sen wariata śniony nieprzytomnie – (…) ** Autor: [[Konstanty Ildefons Gałczyński]], ''Serwus, madonna'' * Była dumna z samej siebie, że w końcu zdobyła się na odwagę, by pożegnać się z życiem. ** Autor: [[Paulo Coelho]], ''Weronika postanawia umrzeć'' ** Zobacz też: [[duma]], [[odwaga]] ==C== * Całe nasze życie jest jak kamień rzucony w wodę. Nigdy nie wiemy, jakie kręgi zatoczymy naszym upadkiem, czyją śmierć spowodujemy i kogo uzdrowimy. Ile niepokoju wzniecimy dokoła siebie, ile katarakt zdejmiemy ze ślepych rzek. ** Autor: [[Roman Brandstaetter]] ** Źródło: ''Pieśń o moim Chrystusie'', Instytut Wydawniczy Pax, 1960, s. 127. * Chociaż byśmy przegrali życie w oczach świata i świat by się nas wyrzekł skazując na śmierć, jak łotrów na ukrzyżowanie – jest to ocena świata. Pozostaje jeszcze ocena Boga. Bóg przekreśla wyrok świata – ''winien jest śmierci'' – i ogłasza swój Boży wyrok – ''Dziś jeszcze będziesz ze mną w raju''. ** Autor: [[Stefan Wyszyński]] ** Źródło: [https://web.archive.org/web/20080118053527/http://www.warszawa.mazowsze.pl/panel/rastawicka.htm Anna Rastawicka, ''Polska racja stanu w nauczaniu Stefana kardynała Wyszyńskiego''], warszawa.mazowsze.pl * Co mogę powiedzieć o życiu?<br />Że rzecz to w sumie dość długa.<br />Tylko nieszczęście budzi we mnie zrozumienie.<br />Ale póki ust nie zatka mi gliniasta gruda.<br />będzie się z nich rozlegać tylko dziękczynienie. ** Autor: [[Josif Brodski]] * Co nie boli, to nie życie, co nie przemija, to nie szczęście. ** Autor: [[Ivo Andrić]] ** Zobacz też: [[szczęście]] * Czasem trudno utrzymać w ryzach strumień życia. ** Autor: [[Paulo Coelho]], ''Alchemik'' * Czemu walczę by żyć, jeśli żyję tylko by walczyć. ** Autor: [[Tupac Shakur]] ** Zobacz też: [[walka]] * Częste picie skraca życie. ** Opis: przysłowie * Człowiek nie może żyć bez miłości. Człowiek pozostaje dla siebie istotą niezrozumiałą, jego życie jest pozbawione sensu, jeśli nie objawi mu się Miłość, jeśli nie spotka się z Miłością, jeśli jej nie dotknie i nie uczyni w jakiś sposób swoją, jeśli nie znajdzie w niej żywego uczestnictwa. I dlatego właśnie Chrystus-Odkupiciel „objawia w pełni człowieka samemu człowiekowi”. To jest ów – jeśli tak wolno się wyrazić – ludzki wymiar Tajemnicy Odkupienia. Człowiek odnajduje w nim swoją właściwą wielkość, godność i wartość swego człowieczeństwa. Człowiek zostaje w Tajemnicy Odkupienia na nowo potwierdzony, niejako wypowiedziany na nowo. Stworzony na nowo! ** Autor: [[Jan Paweł II]] ** Źródło: [https://mateusz.pl/JPII/miscella/misc1d.htm mateusz.pl] ** Zobacz też: [[miłość]], [[godność]], [[sens życia]], [[Jezus Chrystus]] * Człowiek, podobnie zresztą jak każda żywa istota, musi rzutować się w przyszłość. Cechą życia bowiem jest pęd ku przyszłości. ** Autor: [[Antoni Kępiński]], ''Rytm życia'', Wydawnictwo Literackie, Kraków 2001, ISBN 830803120X, s. 148. ** Zobacz też: [[człowiek]], [[przyszłość]] * Człowiek potrzebuje uczucia, życie bez tkliwości i bez miłości jest tylko bezdusznym, skrzypiącym i smutnym mechanizmem. ** Autor: [[Victor Hugo]] ** Źródło: [https://lubimyczytac.pl/cytat/31525 ''Katedra Marii Panny w Paryżu''] * Człowiek zawsze może wstąpić na lepszą drogę – póki żyje. ** Autor: [[Henryk Sienkiewicz]] ** Zobacz też: [[droga]] * Człowiekowi osłoniętemu przed burzami tego świata, wydelikaconemu duchowo, wydaje się, że żyje. Potem czyta książkę (na przykład Kochanka lady Chatterley), wyjeżdża gdzieś albo porozmawia z Richardem i odkrywa, że wcale nie żyje, lecz pogrążony jest w śnie zimowym. Objawy hibernacji są łatwo wykrywalne – pierwszym jest niepokój. Drugi symptom (kiedy hibernacja staje się niebezpieczna i może skończyć się śmiercią), to brak przyjemności. Tylko tyle. Wygląda na niegroźną chorobę. Monotonia, nuda, śmierć. Miliony tak żyją (albo tak umierają), wcale o tym nie wiedząc. Pracują w biurach. Prowadzą samochody. Wyjeżdżają na pikniki z rodzinami. Wychowują dzieci. Potem, pod wpływem napotkanej osoby, książki, zasłyszanej piosenki, następuje jakaś terapia szokowa, to ich budzi i wybawia od śmierci. Niektórzy nigdy nie dochodzą do stanu świadomości. Przypominają ludzi, którzy w śniegu zasypiają na zawsze. ** Autor: [[Anaïs Nin]] * Czwartek. Dom prywatny. Właściciel, starszy pan, powiedział: łatwe życie? Czy na pewno o to nam chodzi? Dało jej to do myślenia na resztę dnia. ** Autor: [[Hanna Krall]], ''To ty jesteś Daniel'', Wydawnictwo a5, Kraków 2001, ISBN 83-85568-51-4, s. 26. * Czy, niby, to co dłuższe, to ładniejsze? Nic podobnego. Za żadne skarby nie chcę obiadu, najwybredniejszego nawet, który by trwał sześć tygodni, ani koncertu nieustannego przez miesiąc, ani czarownego wschodu czy zachodu słońca, na który musiałbym patrzeć latami. Ani książki zajmującej, od której bym wstać nie mógł. Zdaje się, że każde dobro ma swój czas, przez który cieszyć się nim można. Jeżeli trwa dłużej, ponad swoją miarę właściwą, przestaje być dobrem i nuży, zamiast cieszyć. Może być, że i życie ma to do siebie. Jakichś dziewięćdziesiąt, osiemdziesiąt lat – to bardzo dużo i tak. W sam raz wystarczy. Przynajmniej dla mnie. ** Autor: [[Władysław Witwicki]], ''Rozmowa z pesymistą'', K. Jakubowski, Lwów 1928, s. 5. ** Zobacz też: [[dobro]] * Czy nie uważasz, że starać się zrozumieć życie, to rzeczywisty problem? ** Autor: [[Paulo Coelho]], ''Weronika postanawia umrzeć'' * Czym byłoby życie bez nadziei? Iskrą odrywającą się od rozpalonego węgla i gasnącą natychmiast. ** Autor: [[Friedrich Hölderlin]] ** Zobacz też: [[iskra]], [[nadzieja]] * Czymże jest życie, jeśli nie szeregiem natchnionych szaleństw? – Trzeba tylko umieć je popełniać! A pierwszy warunek: nie pomijać żadnej sposobności, bo nie zdarzają się co dzień. ** Autor: [[George Bernard Shaw]] ** Zobacz też: [[szaleństwo]] * …czymże jest życie? snem we śnie. ** Autor: [[Stanisław Przybyszewski]] * Czymże w końcu jest życie jak nie wiecznym sztormem, który zgarnia wszystko, co nam na chwilę dane, i zostawia na brzegu tylko nagie i poszarpane szczątki? ** Autor: [[Arthur Golden]], ''[[Wyznania gejszy]]'' ==D== * Dla Hucuła nie ma życia,<br />Jak na połoninie,<br />Gdy go losy w doły rzucą,<br />Wnet z tęsknoty ginie. ** Autorzy: zwrotki – [[Józef Korzeniowski]], refren – autor nieznany; piosenka ''[[:s:Czerwony pas|Czerwony pas]]'' * Dla miłości zawsze warto przecież żyć. ** Autor: [[Włodzimierz Wysocki]], ''Polowanie na wilki'', tłum. [[Roman Kołakowski]] * Dlaczego ludzie potrafią lepiej umierać niż żyć? Dlatego, że żyć trzeba długo, a umrzeć można prędko. ** Autor: [[Fiodor Dostojewski]] ** Źródło: ''Mała księga cytatów'', Halina Lipiec (red.), op. cit., s. 172. ** Zobacz też: [[śmierć]] * Dni nasze jak dni motylka,<br />Życiem wschód, śmiercią południe;<br />Lepsza w kwietniu jedna chwilka<br />Niż w jesieni cale grudnie. ** Autor: [[Adam Mickiewicz]], ''[[Ballady i romanse]], Pierwiosnek'' * Dokładnie tak postępowała przez całe życie zawsze szukała łatwizny, albo zadowalała się tym, co było w zasięgu jej ręki. ** Autor: [[Paulo Coelho]], ''Weronika postanawia umrzeć'' * Doktorzy, którzy zajmują się chorymi, powinni koniecznie zrozumieć, czym jest człowiek, czym jest życie i czym jest zdrowie, i w jaki sposób równowaga i harmonia tych elementów je podtrzymuje. ** Autor: [[Leonardo da Vinci]] * Do zrozumienia istoty życia nie jest potrzebny żaden duchowy pierwiastek, który byłby niepoznawalny w drodze doświadczenia. Przeciwnie, z pozycji materialistycznych właśnie obiektywne badanie otaczającej nas przyrody jest niezawodną drogą, która nie tylko prowadzi do poznania istoty życia, lecz także pozwala nam kierunkowo zmieniać i przeobrażać żywą przyrodę dla dobra człowieka. ** Autor: [[Aleksandr Oparin]], ''Powstanie życia na Ziemi'', Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1968, s. 8–9. * Dźwięk, cień, dym, wiatr, błysk, głos, punkt, żywot ludzki słynie. ** Autor: [[Daniel Naborowski]] ** Źródło: ''Mała księga cytatów'', Halina Lipiec (red.), op. cit., s. 197. ==F== * Film to życie, z którego wymazano plamy nudy. ** Autor: [[Alfred Hitchcock]] ** Zobacz też: [[film]], [[nuda]] ==G== * Gdzież nasza róża,<br />Pytam was bracia?<br />Zwiędła nam róża,<br />Dziecko to ranka.<br />Tylko nie mówcie:<br />''Tak młodość więdnie!''<br />Tylko nie mówcie:<br />''Tak życie biegnie!'' ** Где наша роза?<br />Друзья мои!<br />Увяла роза,<br />Дитя зари!…<br />Не говори:<br />''Вот жизни младость'',<br />Не повтори:<br />''Так вянет радость''… (ros.) ** Autor: [[Aleksander Puszkin]], wiersz ''[http://wiersze.wikia.com/index.php?title=Róża_(Puszkin)&useskin=monobook Róża]'', 1815 ** Zobacz też: [[róża]], [[młodość]], [[dziecko]], [[rano]] ==H== * Historia jest świadkiem czasów, światłem prawdy, życiem pamięci, nauczycielką życia. ** ''Historia testis temporum, lux veritatis, vita memoriae, magistra vitae.'' (łac.) ** Autor: [[Cyceron]] ** Zobacz też: [[historia]], [[nauczyciel]], [[pamięć]], [[prawda]], [[światło]] * Historia uczy nas, że na przestrzeni całego świadomego życia ludzkości problem istoty życia był jednym z głównych placów boju zaciętej walki ideologicznej, toczącej się między dwoma nieprzejednanymi obozami filozoficznymi – idealizmem i materializmem. ** Autor: [[Aleksandr Oparin]], ''Powstanie życia na Ziemi'', Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1968, s. 7–8. ==I== * I czemże jest życie? Nędznym okresem, który, swoją rolę odegrawszy, schował się za kulisy… ** Autor: [[Ludwika Godlewska]] * Im dłużej się żyje, tym ranek jakby wcześniej przychodzi z każdym rokiem. ** Autor: [[John Steinbeck]] * Im życie bardziej nikczemniejsze tym więcej człowiekowi zależy na nim; jest ono wówczas protestem, ciągłą zemstą. ** Autor: [[Honoriusz Balzac]] ==J== * Ja jestem drogą i prawdą, i życiem. Nikt nie przychodzi do Ojca inaczej jak tylko przeze Mnie. ** Autor: Jezus Chrystus ** Źródło: ''Biblia Tysiąclecia'', ''Ewangelia Jana'', 14,6 * Jakie piękne jest życie i jakie smutne! Jak ulotne, bez przeszłości i przyszłości, zamknięte w bezgranicznym teraz! ** Autor: [[James Clavell]], ''[[Shōgun]]'' * Jedno życie przyciąga drugie. ** Autor: [[Paulo Coelho]], ''Alchemik'' * Jedyne życie, które ma sens, to życie towarzyskie. ** Autor: [[Edward Dziewoński]] * Jedynym sposobem by żyć, jest pozwolić żyć. ** Autor: [[Mohandas Karamchand Gandhi]] ** Zobacz też: [[sposób]] * [[Jemy, aby żyć, nie żyjemy, aby jeść]] ** Autor: [[Sokrates]] ** Zobacz też: [[jedzenie]] * Jest wiele różnych rzeczy, dla których warto żyć. Żyjesz, aby być ważnym elementem życia innych, aby realizować swoje pragnienia, aby dowiadywać się coraz więcej, aby dążyć do doskonałości. – Ale jaki jest najważniejszy cel? – Sens życia polega na jego szukaniu. ** Autor: [[Miłosz Mazurkiewicz]], ''Kroniki Etów'' ** Zobacz też: [[sens]] * Jestem życiem. Ja i życie to jedno. Jak więc mogę stracić życie? Jak mogę stracić coś, czym JESTEM? To niemożliwe. ** Autor: [[Stephen Levine]], ''[[Kto umiera?]]'' * Jeszcze będzie pięknie, mimo wszystko. Tylko załóż wygodne buty, bo masz do przejścia całe życie. ** Autor: [[Jan Paweł II]] ** Źródło: [https://ohp.pl/aktualnosci/komenda-wielkopolskie/konkurs-papieski-jan-pawel-ii-niosacy-mlodziezy-dobra-nowine-eliminacje ''Konkurs Papieski „Jan Paweł II niosący młodzieży dobrą nowinę”], ohp.pl ** Zobacz też: [[piękno]], [[buty]] * (…) jeśli ktoś zbyt długo żyje w miejscu doskonałym, zaczyna się nudzić. ** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Demon i panna Prym]]'' ** Zobacz też: [[doskonałość]] * Jeśli spędzasz więcej czasu mówiąc, co robiłeś lub co zrobiłeś, lub, czego nie możesz zrobić… doszedłeś do punktu w swoim życiu, kiedy skoki spadochronowe są konieczne. ** ''If you spend more time talking about what you used to do, or did do, or can’t do… you’ve reached that point in your life when skydiving is now a necessity.'' (ang.) ** Autor: [[Bill Purdin]] * Jeżeli człowiek nie potrafi się niczego nauczyć od życia, to tak, jakby już był martwy. ** Autor: [[Patrick Quentin]] ** Źródło: ''Jego dwie żony'', Wyd. C&T, Toruń 2001, s. 158. ==K== * Każda rzecz na powierzchni ziemi może opowiadać historię wszystkich innych. Otwierając książkę na przypadkowej stronie, rozkładając karty, przyglądając się dłoniom ludzi czy lotom ptaków, każdy z nas może odkryć związek z tym, czym właśnie żyje. W istocie, rzeczy same w sobie nie mówią nic, to tylko człowiek, obserwując je bacznie, odkrywa sposób, by dotrzeć do Duszy Świata. ** Autor: [[Paulo Coelho]], ''Alchemik'' * Każda sekunda życia jest warta kilku milionów lat pamięci. ** Autor: [[Dorota Terakowska]], ''Poczwarka'' ** Zobacz też: [[pamięć]] * Każda śmierć staje się ofiarą, aby ożyli inni powołani do życia i do trudu w czasie, który Bóg im naznaczył. ** Autor: [[Anna Kamieńska]] ** Zobacz też: [[Ofiara (religia)|ofiara]] * Każdy człowiek umiera, nie każdy naprawdę żyje. ** Źródło: film ''[[Braveheart]]'' ** Zobacz też: [[śmierć]] * Każdy ma niezbywalne prawo do zmarnowania sobie życia. ** Źródło: film ''[[Amelia]]'' * Każdy z nas żyje w swoim własnym świecie. ** Autor: [[Paulo Coelho]], ''Weronika postanawia umrzeć'' * Kiedy jem, nie zajmuje mnie nic poza jedzeniem. Kiedy idę, to idę, i tyle. A jeśli przyjdzie mi walczyć, jeden dzień nie będzie lepszy od drugiego, by umrzeć. Bo nie żyję ani w przeszłości, ani w przyszłości. Dla mnie istnieje tylko dzisiaj i nie obchodzi mnie nic więcej. Jeśli kiedyś uda ci się trwać w teraźniejszości, staniesz się szczęśliwym człowiekiem. Zrozumiesz, że tak jak pustynia tętni życiem, tak jak niebo jest pełne gwiazd, tak wojownicy walczą, bo jest to nieodłącznie wpisane w człowieczą dolę. I wtedy twoje życie stanie się świętem, wielkim widowiskiem, ponieważ będzie tą chwilą, którą żyjesz, żadną inną. ** Autor: [[Paulo Coelho]], ''Alchemik'' * Kiedy widzimy ciągle tych samych ludzi (…) stają się oni w końcu częścią naszego życia. A skoro są już częścią naszego życia, to chcą je zmieniać. Jeśli nie stajemy się tacy, jak tego oczekiwali, są niezadowoleni. Ponieważ ludziom wydaje się, że wiedzą dokładnie jak powinno wyglądać nasze życie. Natomiast nikt nie wie, w jaki sposób powinien przeżyć własne życie. ** Autor: [[Paulo Coelho]], ''Alchemik'' * Kochać i tracić, pragnąć i żałować,<br />Padać boleśnie i znów się podnosić<br />Krzyczeć tęsknocie: „Precz!” i błagać: „Prowadź”<br />Oto jest życie: nic, a jakże dosyć… ** Autor: [[Leopold Staff]] ** Zobacz też: [[żal]], [[tęsknota]] * Kto ratuje jedno życie, ten jakby ratował cały świat. ** Źródło: [[Talmud]] * Kto powiedział, że największą tragedią w życiu jest dostać to, czego się chciało? ** Autor: [[Agatha Christie]], ''Niedziela na wsi'' * Kto wierzy w Syna, ma życie wieczne; kto zaś nie wierzy Synowi, nie ujrzy życia, lecz grozi mu gniew Boży. ** Źródło: ''Biblia Tysiąclecia'', [[Ewangelia Jana|Jn]] 3:36 * Kto życia nie ceni, nie wart go. ** Autor: [[Leonardo da Vinci]] * – Który dzień w naszym życiu nigdy nie nadchodzi?<br />– Jutro. ** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Demon i panna Prym]]'' ** Zobacz też: [[dzień]] ==L== * Lękamy się utracić to, co już posiadamy – nasze życie czy nasze plony. Jednak obawa znika, gdy tylko zaczynamy pojmować, że nasze losy, tak jak i losy świata, spisane zostały tą samą Ręką. ** Autor: [[Paulo Coelho]], ''Alchemik'' ** Zobacz też: [[lęk]], [[obawa]], [[strata]] * Lepiej jest zginąć stojąc, niż żyć na kolanach. ** Autor: [[Emiliano Zapata]] ==M== * Mamy prawo popełniać w życiu wiele błędów. (…) Oprócz jednego: tego, który niszczy nas samych. ** Autor: [[Paulo Coelho]], ''Weronika postanawia umrzeć'' ** Zobacz też: [[błąd]] * Miłość nigdy nie staje na przeszkodzie temu, kto pragnie żyć Własną Legendą. Jeśli tak się dzieje, znaczy to, że nie była to miłość prawdziwa, miłość, która przemawia Językiem Wszechświata. ** Autor: [[Paulo Coelho]], ''Alchemik'' * Miłość stanowi spełnienie wolności, a równocześnie do jej istoty należy przynależeć – czyli nie być wolnym, albo raczej być wolnym w sposób dojrzały! Jednakże tego „nie-bycia-wolnym” w miłości nigdy nie odczuwa się jako niewoli, nie odczuwa jako niewoli matka, że jest uwiązana przy chorym dziecku, lecz jako afirmację swojej wolności, jako jej spełnienie. Wtedy jest najbardziej wolna! Oddanie w niewolę wskazuje więc na „szczególną zależność”, na świętą zależność i na „bezwzględną ufność”. Bez tej zależności świętej, bez tej ufności heroicznej, życie ludzkie jest nijakie! ** Autor: [[Jan Paweł II]] ** Źródło: [https://teologiapolityczna.pl/homilia-jana-pawla-ii-z-4-czerwca-1979-na-jasnej-gorze ''Homilia Jana Pawła II z 4 czerwca 1979 na Jasnej Górze''], teologiapolityczna.pl, 4 czerwca 2021. * Mnóstwo ludzi istnieje, ale takich, co naprawdę żyją, można wskazać palcem. ** Autor: [[Feliks Chwalibóg]] ** Zobacz też: [[palec]] * Moje życie będzie miało taki sens, jaki ja sama mu nadam. ** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Piąta góra]]'' * Może zamiast przygotowywać się do życia, warto troszkę pożyć? ** Autor: [[Katarzyna Grochola]], ''[[Nigdy w życiu!]]'' * Musimy żyć. Żyć tak, by później nikogo nie musieć prosić o wybaczenie. ** Autor: [[Andrzej Sapkowski]], ''Krew elfów'' ** Postać: Yarpen Zigrin ** Opis: podczas rozmowy z Ciri. * Myślałem, że uczę się, jak żyć, a uczyłem się jak umierać. ** Autor: [[Leonardo da Vinci]] * Myślimy: od jutra będziemy żyli naprawdę.<br />A przecież to już życie i niejeden z nas jest już martwy na dobre. ** Autor: [[Julia Hartwig]] * Myśleć to, co prawdziwe, czuć to, co piękne, i kochać, co dobre – w tym cel rozumnego życia. ** Autor: [[Platon]] ** Zobacz też: [[cel]], [[dobro]], [[piękno]] ==N== * Na tym polega wartość życia, że płaci się za nie nawet życiem. ** Autor: [[Karel Čapek]] ** Zobacz też: [[wartość]] * Nadanie sensu życiu może doprowadzić do szaleństwa, ale życie bez sensu jest torturą niepokoju i próżnych pragnień, jest łodzią pragnącą morza i jednocześnie obawiającą się go. ** Autor: [[Edgar Lee Masters]] ** Zobacz też: [[sens]], [[tortura]] * Najszczęśliwszym dniem mojego życia był ten, po którym nie nadeszło jutro. ** ''The finest day i ever had was when tomorrow never came.'' (ang.) ** Autor: [[Kurt Cobain]], ''Cobain: Montage of Heck'' * Najtrudniejsza rzecz w życiu, to nauczyć się, które mosty przekraczać, a które palić. ** Autor: [[David Russell]] ** Zobacz też: [[most]] * Nasze życie jest takim, jakim uczyniły je nasze myśli. ** Autor: [[Marek Aureliusz]] ** Zobacz też: [[myśl]] * Nasze życie pozostałe we władzy głupców, którzy mogą nas zabić; ale niektórzy jednocześnie nie są pewnie swej własnej przyszłości. ** Autor: [[Marek Hłasko]], ''[[Piękni dwudziestoletni]]'' * Nasze życie – to walka. ** Autor: [[Eurypides]] ** Źródło: ''Mała księga cytatów'', Halina Lipiec (red.), op. cit., s. 197. * Nic nie boli tak jak życie. ** Opis: tytuł płyty [[Budka Suflera|Budki Suflera]] * Nic w życiu nie jest tak proste, jak to sobie na ogół wyobrażamy. ** Autor: [[Arthur Golden]], ''Wyznania gejszy'' * Nie ma co kurczowo trzymać się życia, które może przynieść tylko cierpienie. ** Autor: [[Paulo Coelho]], ''Weronika postanawia umrzeć'' ** Zobacz też: [[cierpienie]] * Nie ma nic dziwniejszego i bardziej szalonego jak samo życie, a sztuka pisarska potrafi jedynie uchwycić jego odbicie w zmętniałym, matowym zwierciadle. ** Źródło: [[E.T.A. Hoffmann]], ''Piaskun'' ** Zobacz też: [[pisanie]], [[zwierciadło]] * Nie pogrążać się w rozpaczy. Jej miejsce ma zająć wiara. Wtedy człowiek da radę. Tylko silna wiara może trzymać człowieka przy życiu. Bo jak Bóg daje życie, to daje też śmierć. Ja mam spokój w duszy, bo wszystko przyjmuję z ręki Boga: czy cierpienie, czy ból, czy biedę. Jak nie akceptujesz życia, jakie masz, to nie znajdziesz spokoju. ** Autor: [[Marianna Popiełuszko]] ** Źródło: [https://www.niedziela.pl/artykul/114791/nd/Bol-do-samego-nieba Milena Kindziuk, ''Ból do samego nieba''], niedziela.pl, 14 października 2014. ** Zobacz też: [[wiara]], [[cierpienie]], [[rozpacz]], [[człowiek]], [[dusza]], [[bieda]] * Nie próbuj żyć wiecznie, bo ci się nie uda. ** Autor: [[George Bernard Shaw]] ** Zobacz też: [[życie wieczne]] * Nie pytaj siebie, co potrzeba światu. Zapytaj się, co ożywia ciebie, i idź, zrób to, ponieważ światu potrzeba ludzi żywych. ** Autor: [[Gil Bailie]] * Nie wchodź w niejasną rolę z życiem,<br />które zdziera z nas nasze maski. ** Autor: [[Karl Vennberg]], ''Nierzeczywistość'' ** Zobacz też: [[maska]] * Nie wybieramy czasów, w których mamy żyć, ale wybieramy, jak żyjemy w tych czasach. ** Źródło: [https://glosznadniemna.pl/58898/andrzej-poczobut-nie-wybieramy-czasow-w-ktorych-mamy-zyc-ale-wybieramy-jak-zyjemy/ ''Andrzej Poczobut: „Nie wybieramy czasów, w których mamy żyć, ale wybieramy, jak żyjemy”'', glosznadniemna.pl, 17 listopada 2022] ** Autor: [[Andrzej Poczobut]] * Nie zawsze możemy mieć wpływ na to, co przynosi nam życie. ** Autor: [[Emma Bull]], ''[[Wojna o dąb]]'' * Niech życie moje zwie się: wieczna zmienność<br />W wiecznej jedności na duszy cokole. ** Autor: [[Julian Tuwim]], ''Modlitwa'' ** Zobacz też: [[dusza]], [[zmienność]] * Niech żyje życie! ** Autor: [[Adam Dobrowolski]], ''[[s:Evviva vita!...|Evviva vita!...]]'' * Nikomu nie udaje się przejść przez życie, nie nabawiwszy się przy tym blizn. ** Autor: [[Mercedes Lackey]], ''Upadek strzały'' ** Zob. też: [[blizna]] * Niektórzy ludzie przyszli na świat, by samotnie borykać się z losem, ani to dobre, ani złe, takie jest życie. ** Autor: [[Paulo Coelho]], ''Jedenaście minut'' ** Zobacz też: [[samotność]] * Nie żyje się, nie kocha i nie umiera na próbę. ** Autor: [[Jan Paweł II]] * Nikt zaś z nas nie żyje dla siebie i nikt nie umiera dla siebie: jeżeli bowiem żyjemy, żyjemy dla Pana; jeżeli zaś umieramy, umieramy dla Pana. I w życiu więc i w śmierci należymy do Pana. Po to bowiem Chrystus umarł i powrócił do życia, by zapanować tak nad umarłymi, jak nad żywymi. ** Autor: [[Paweł z Tarsu]] ** Źródło: ''[[Biblia|Biblia Tysiąclecia]]'', ''[[List do Rzymian]]'' 14, 7–10 ==O== * Obojętność Meksykanina wobec śmierci wynika z obojętności wobec życia. ** Autor: [[Octavio Paz]] ** Zobacz też: [[Meksykanie]] * O wiele łatwiej jest żyć na uboczu, bez przyciągania niczyjej uwagi. ** Autor: [[Wilbur Smith]], ''[[Bóg Nilu]]'' ==P== * Pamiętaj zawsze, że śnisz, póki żyjesz, bo życie snem jest. ** Autor: [[Pedro Calderón de la Barca]], ''Życie jest snem'' (II) * Pasterze, marynarze czy kupcy znają zawsze takie miasto, w którym żyje ktoś, kto sprawia, że pewnego dnia zapominają o urokach beztroskiego wędrowania po świecie. ** Autor: [[Paulo Coelho]], ''Alchemik'' ** Zobacz też: [[miasto]], [[pasterz]], [[urok]], [[wędrówka]] * Pewne rzeczy w życiu, nim jeszcze zdążymy się do nich przyzwyczaić, zmieniają się w czasie krótszym od jednego krzyku. ** Autor: [[Paulo Coelho]], ''Alchemik'' ** Zobacz też: [[krzyk]], [[rzecz]] * Piękno do życia nie wystarczy, ale bez niego żyć by nie warto. ** Autor: [[Władysław Witwicki]], ''Uczucia estetyczne'', Czytelnik, Łódź 1947, s. 3. ** Zobacz też: [[piękno]] * Pod wieczór życia będą cię sądzić z miłości. ** Autor: [[Jan od Krzyża]] ** Źródło: [https://teologiapolityczna.pl/jan-pawel-ii-o-sw-janie-od-krzyza ''Św. Jan od Krzyża, Mistrz w wierze''], teologiapolityczna.pl, 12 grudnia 2018. ** Zobacz też: [[miłość]], [[Sąd Ostateczny]] * Pośrodku życia bywa że śmierć przychodzi:<br />bierze miarę z człowieka. O tej wizycie<br />zapomina się, życie trwa. Lecz garnitur<br />szyje się cichcem. ** Autor: [[Tomas Tranströmer]], ''Czarne widokówki'', przeł. [[Leonard Neuger]] * Potrzeba żeglować, nie potrzeba żyć! ** ''Navigare necesse est, vivere non est necesse!'' (łac.) ** Autor: [[Pompejusz]] ** Opis: do żeglarzy odmawiających, z powodu zagrażającej życiu burzy, popłynięcia z nim na Sycylię po zboże dla głodującego Rzymu. ** Źródło: [[Plutarch]], ''Pompejusz'', 50 * Pozwól, nocy kochana, życiu nosa utrzeć. ** Autor: [[Kazik Staszewski]], utwór ''Gdy nie ma dzieci'', z płyty ''Ostateczny krach systemu korporacji'' ** Zobacz też: [[noc]], [[nos]] * Praca reporterki nauczyła mnie, że historie logiczne, bez zagadek i luk, w których wszystko jest zrozumiałe, bywają nieprawdziwe. A rzeczy, których nijak nie da się wytłumaczyć, zdarzają się naprawdę. W końcu życie na ziemi też jest prawdziwe, a nie daje się logicznie wytłumaczyć. ** Autor: [[Hanna Krall]], ''Zbawienie'', w: ''Dowody na istnienie'', Wydawnictwo a5, Poznań 1995, ISBN 8385568166, s. 54. ** Zobacz też: [[logika]], [[prawda]], [[reporter]], [[zagadka]] * Prawda jest taka, że kiedy kocha się tego, kto chce cię zabić, brakuje wyboru. Co mogłam zrobić? Jak mogłam uciec, jak mogłam walczyć, skoro zadałabym wtedy ukochanej osobie ból? Skoro nie chciała ode mnie nic innego prócz mojego życia, jak mogłam jej go nie ofiarować? ** Autor: [[Stephenie Meyer]], ''[[Przed świtem]]'' ** Zobacz też: [[kochanie]] * Prawdziwi przyjaciele to ci, którzy są przy tobie, gdy dobrze ci się wiedzie. Dopingują cię, cieszą się z twoich zwycięstw. Fałszywi przyjaciele to ci, którzy pojawiają się tylko w trudnych chwilach, ze smutną miną, niby solidarni, podczas gdy tak naprawdę twoje cierpienie jest pociechą w ich nędznym życiu. ** Autor: [[Paulo Coelho]], ''Zahir'' ** Zobacz też: [[przyjaźń]], [[zwycięstwo]] * Prawo do życia nie jest tylko kwestią światopoglądu, nie jest tylko prawem religijnym, ale jest prawem człowieka. Najbardziej podstawowym prawem człowieka! Bóg mówi: „Nie będziesz zabijał!” (Wj 20, 13). ** Autor: [[Jan Paweł II]] ** Opis: w [[Kalisz]]u, 4 czerwca 1997. ** Źródło: [https://www.radiorodzina.kalisz.pl/24-lata-temu-sw-jan-pawel-ii-nawiedzil-kalisz/ ''24. lata temu św. Jan Paweł II nawiedził Kalisz''], radiorodzina.kalisz.pl, 4 czerwca 2021. ** Zobacz też: [[aborcja]], [[człowiek]] * Przeczucia są nagłym skokiem duszy w ów kosmiczny nurt życia, w głębi którego dzieje wszystkich ludzi splatają się w jedno. I można tam dojrzeć wszystko, gdyż wszystko jest tam zapisane. ** Autor: [[Paulo Coelho]], ''Alchemik'' ** Zobacz też: [[przeczucie]] * Przede wszystkim nic jeszcze nie żyłeś, boś nic nie zdziałał. Więc sąd o tym, czy życie coś warte, czy nie, jest mocno hipotetyczny – a właściwie brak mu wszelkiej podstawy. ** Autor: [[Tytus Chałubiński]] * Przedłużanie ludzkiego życia jest przedłużeniem ludzkiej agonii i oznacza pomnażanie liczby ludzkich śmierci. ** Autor: [[Jorge Luis Borges]], ''[[Alef (utwór)|Alef]]'' * Przyjmuję ten dar życia, dany od Boga na nieboskłonie. ** ''I welcome this gift of life, given from God under the skies above.'' (ang.) ** Autor: [[Tupac Shakur]] * Pytasz, czym jest życie. Równie dobrze możesz spytać, czym jest marchewka. Marchewka to marchewka i tyle. ** Autor: [[Anton Czechow]] ==R== * Rozkosze są niby fale i szczyty gór, cierpienia – niby głębie i wąwozy, i dopiero wszystkie one razem sprawiają, że życie jest piękne, gdyż rzeźbi się jak poszarpany łańcuch gór wschodnich, na które patrzymy z podziwem. ** Autor: [[Bolesław Prus]], ''Faraon'' ==S== * Samo życie, nauczyciel co wciąż karci. ** Autor: [[Fenomen]], ''Nieidealny świat'' ** Zobacz też: [[nauczyciel]] * Strach, strach, strach! Życie to dyktatura obezwładniającego strachu, cień gilotyny. ** Autor: [[Paulo Coelho]], ''Demon i panna Prym'' ** Zobacz też: [[dyktatura]], [[gilotyna]], [[strach]] * Szanuj zdrowie należycie,<br />Bo jak umrzesz, stracisz życie. ** Autor: [[Aleksander Fredro]], [[s:Dożywocie/całość|''Dożywocie'']], akt I, scena 6. ** Zobacz też: [[śmierć]], [[zdrowie]] * Szerokość życia jest ważniejsza niż długość życia. ** Autor: [[Awicenna]] * Sztuka życia – to cieszyć się małym szczęściem. ** Autor: [[Phil Bosmans]] * Szczęście przez całe życie! Nikt by tego nie mógł znieść, to byłoby piekło na ziemi. ** Autor: [[George Bernard Shaw]] ** Zobacz też: [[piekło]], [[ziemia]] ==Ś== * Śmierć? Nieważne!<br />Życie? Nieważne!<br />Ważne – zwyciężyć. ** Autor: [[Jan Brzechwa]], ''Ważne – zwyciężyć'', 1944 * Święta wartość życia ludzkiego, którego obrona jest ostatecznym celem każdej praktyki medycznej. ** Autor: [[Franciszek (papież)|Franciszek]] ** Opis: o ratowaniu życia dzieci ciężko chorych i sprzeciwie wobec [[Aborcja|aborcji]]. ** Źródło: [https://fakty.interia.pl/religia/news-mocne-slowa-papieza-franciszka-o-aborcji,nId,3009651 ''Mocne słowa papieża Franciszka o aborcji''], interia.pl, 25 maja 2019. ==T== * Tak, to prawda: życie dziś jest trudne, często tragiczne. Ale zmagania, których wymaga, zawierają w sobie urok wysiłku i przezwyciężenia oporu, walki z otoczeniem i z własną słabością. ** Autor: [[Janusz Kuczyński]], ''Chrześcijaństwo i sens życia'', Wiedza Powszechna, Warszawa 1959, s. 283. * Tak żyć, jak żyłem – warto było – warto było ten ból przezwyciężać – jak przezwyciężałem. ** Autor: [[Józef Piłsudski]] ** Źródło: ''Mała księga cytatów'', Halina Lipiec (red.), op. cit., s. 198. * Targnięcie się na własne życie leży w ludzkiej naturze. ** Autor: [[Paulo Coelho]], ''Weronika postanawia umrzeć'' ** Zobacz też: [[samobójstwo]] * Ten szlachetny,<br />Kto szlachetnie czuje, żyje! ** Autor: [[Heinrich Heine]], [http://wiersze.wikia.com/index.php?title=Atta_Troll_-_Sen_nocy_letniej&useskin=monobook ''Atta Troll. Sen nocy letniej 1841–1842''] (poemat), rozdz. V, tłum. [[Maria Konopnicka]] ** Opis: przemyślenia Atty Trolla. * To, co możesz uczynić jest tylko maleńką kroplą w ogromie oceanu, ale jest właśnie tym, co nadaje znaczenie twojemu życiu. ** Autor: [[Albert Schweitzer]] ** Zobacz też: [[kropla]], [[ocean]] * To możliwość spełnienia marzeń sprawia, że życie jest tak fascynujące. ** Autor: [[Paulo Coelho]], ''Alchemik'' ** Zobacz też: [[marzenie]] * To życie warto przeżyć dla trzech, może czterech rzeczy, reszta może posłużyć jako nawóz na pole. ** Autor: [[Carlos Ruiz Zafón]], ''Cień wiatru'' * Trudna lekcja, nie mogłem od razu,<br />Lecz nauczę się, po pewnym czasie.<br />Proszę, zostaw mnie na drugie życie,<br />Jak na drugi rok w tej samej klasie. ** Autor: [[Julian Tuwim]], ''Nauka'' ** Zobacz też: [[lekcja]] * Trzeba być specjalnej konstrukcji, żeby móc tak żyć, jak żyje większość ludzi. Praca, dom, spanie. Praca, dom, spanie. Tak można przetrwać życie. Chrzciny, wesele, pogrzeb. ** Autor: [[Edward Stachura]], ''Pogodzić się ze światem'' * Trzeba w życiu bardzo dużo rzeczy zrobić, żeby po śmierci ze dwie, trzy zostały. ** Autor: [[Andrzej Wajda]] * Tylko życie poświęcone innym warte jest przeżycia. ** Autor: [[Albert Einstein]] ==U== * Uparcie i skrycie<br />och, życie, kocham cię, kocham cię,<br />kocham cię nad życie. ** Autor: [[Wojciech Młynarski]], piosenka ''Och, życie, kocham cię nad życie'' śpiewana przez [[Edyta Geppert|Edytę Geppert]] * Uważamy za oczywiste następujące prawdy: że wszyscy ludzie są stworzeni równymi, że Stwórca obdarzył ich określonymi, nienaruszalnymi prawami, a wśród praw tych jest życie, wolność i dążenie do szczęścia. ** Źródło: ''Deklaracja niepodległości USA'' (1776) ==W== * W wymiarze społecznym lęk i wrogość wobec niepełnosprawności prowadzą często do wybierania aborcji, przedstawiając to jako praktykę prewencji; nauczanie Kościoła w tej kwestii jest jasne: życie ludzkie jest święte i nienaruszalne. ** Autor: [[Franciszek (papież)|Franciszek]] ** Opis: o szansie na życie dla dzieci ciężko chorych i sprzeciwie wobec [[Aborcja|aborcji]]. ** Źródło: [https://fakty.interia.pl/religia/news-mocne-slowa-papieza-franciszka-o-aborcji,nId,3009651 ''Mocne słowa papieża Franciszka o aborcji''], interia.pl, 25 maja 2019. * Władza życia i śmierci. ** ''Potestas vitae necisque.'' (łac.) ** Opis: określenie prawnicze ** Zobacz też: [[władza]] * Wola życia to zwykła nadzieja, że coś się nam może jeszcze ciekawego przydarzyć. ** Autor: [[Staszek Dudka]], [http://serwisy.gazeta.pl/edukacja/1,72319,1804561.html ''Pożegnanie starego subiekta''] ** Zobacz też: [[wola]] * W prawdziwym życiu jesteśmy obsadzani wyłącznie jako statyści. ** Autor: [[Emma Bull]], ''Wojna o dąb'' * Wszystkie bitwy naszego życia czegoś nas uczą, nawet te, które przegraliśmy. ** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Piąta góra]]'' * Wszystko, co żywe, jest niepowtarzalne. Nie do pomyślenia są dwaj dokładnie tacy sami ludzie, dwa takie same krzaki dzikiej róży… Życie zamiera tam, gdzie przemoc stara się zatrzeć jego niepowtarzalność i swoiste cechy. ** Autor: [[Wasilij Grossman]], ''Życie i los'' * Wszyscy powinniśmy troszczyć się o przyszłość, bo w niej spędzimy resztę życia. ** Autor: [[Charles Kettering]] * W tej chwili liczyło się jedynie to, że oto stoi przed kobietą swego życia i ona wiem o tym bez słów. Był tego bardziej pewien niż czegokolwiek na świecie. ** Autor: [[Paulo Coelho]], ''Alchemik'' ** Zobacz też: [[kobieta]], [[słowo]] * W życiu chodzi o to by być trochę niemożliwym. ** Autor: [[Oscar Wilde]] * W życiu jak na pustyni: oazy, miraże. ** Opis: [[przysłowia arabskie|przysłowie arabskie]] ** Zobacz też: [[pustynia]] * W życiu nie chodzi o szczęście, lecz o dobre życie. ** Autor: [[Barbara Skarga]] * W życiu nic nie ma, oprócz życia,<br />Więc żyjmy aż po kres mogiły! ** Autor: [[Bolesław Leśmian]] ** Źródło: [[s:Szewczyk (Leśmian)|''Szewczyk'']] w: [[s:Łąka (zbiór)|''Łąka'']], Warszawa 1920, s. 109. * W życiu piękne są tylko chwile… ** Autor: [[Ryszard Riedel]], [[Dżem (grupa muzyczna)|Dżem]], ''Naiwne pytania'' ** Zobacz też: [[chwila]] * W życiu wszystko jest znakiem. ** Autor: [[Paulo Coelho]], ''Alchemik'' ** Zobacz też: [[znak]] ==Z== * Z całą pilnością strzeż swego serca, bo życie ma tam swoje źródło. ** Źródło: ''Biblia Tysiąclecia'', [[Księga Przysłów|Prz]] 4:23 ** Zobacz też: [[serce]] * Zakochać się w samym sobie to początek romansu, który trwa całe życie. ** Autor: [[Oscar Wilde]], ''Mąż idealny'', tłum. Włodzimierz Lewik ** Zobacz też: [[romans]] * Zanim umrę, chcę walczyć o życie. Dopóki mogę iść o własnych siłach, pójdę tam, gdzie zechcę. ** Autor: [[Paulo Coelho]], ''Jedenaście minut'' ** Zobacz też: [[siła]] * Zapamiętaj! Można żyć inaczej niż my, ale sama nie wiem, jak to możliwe. ** Autor: [[Andrzej Drzewiński]], ''Ku północy'' * Zapomnij o przyszłości i przeżyj każdy dzień twego życia zgodnie z przykazaniami Prawa, ufając troskliwej opiece Boga nad swoimi dziećmi. Każdy bowiem dzień nosi w sobie Wieczność. ** Autor: [[Paulo Coelho]], ''Alchemik'' ** Zobacz też: [[dziecko]] * Zazwyczaj widmo śmierci sprawia, że bardziej szanujemy życie. ** Autor: [[Paulo Coelho]], ''Alchemik'' * Zostawiajmy po sobie dobre imię i trwałą pamięć wśród śmiertelnych, aby życie nasze nie przeszło nadaremnie. ** Autor: [[Leonardo da Vinci]] * Zrywaj kwiaty życia z radością, jaką daje ulotna chwila, nie sięgaj po korzenie w ziemi, bo tam jest tylko smutek i cisza. ** Autor: [[Joseph von Eichendorf]], ''Posąg z marmuru'' ** Zobacz też: [[korzenie]], [[radość]], [[smutek]] ==Ź== * Źle jest po omacku dobijać się do życia. ** Autor: [[Arthur Golden]], ''Wyznania gejszy'' ==Ż== * Żadna trudność i żaden lęk, jakkolwiek wielkie by one nie były, nie są w stanie całkowicie stłumić nadziei, która rodzi się wiecznie w sercach młodych ludzi. Nie pozwólcie umrzeć tej nadziei. Postawcie swoje życie na niej. ** Autor: [[Jan Paweł II]] ** Opis: 28 lipca 2002, [[Toronto]]. ** Źródło: [https://jp2online.pl/obiekt/homilia-z-mszy-konczacej-xvii-sdm;T2JqZWN0OjI0MzE= Homilia z mszy kończącej XVII ŚDM], jp2online.pl * Żeby życie miało smaczek, raz dzieweczka, raz chłopaczek. ** Opis: powiedzenie ** Zobacz też: [[smak]] * Życia wyłącznie dla siebie nie można nazwać życiem. ** Autor: [[Menander]] * Życie bez muzyki jest błędem. ** Autor: [[Friedrich Nietzsche]] ** Zobacz też: [[muzyka]] * Życie? Ciężki kwadrans złożony z uroczych chwil. ** Autor: [[Guy de Maupassant]] * Życie co jakiś czas podaruje ci cudowną chwilę. Naciesz się nią. ** Autor: [[H. Jackson Brown, Jr.]] * Życie człowieka jest jak sen wiosenny, a bogactwa i zaszczyty jak przemijające chmurki. ** Opis: [[przysłowia chińskie|przysłowie chińskie]] * Życie człowieka jest krótkie i niezrozumiałe (…). Nigdy nie wiadomo, co nas czeka za godzinę. ** Autor: [[Robert Stratton]], ''Hobby Doktora Travena'' * Życie człowieka nigdy nie jest dla niego zwyczajne – odparł Bajarz. – A jeśli tak twierdzi, jest to historia z rodzaju tych, ktorych nigdy nie opowiadam. ** Autor: [[Orson Scott Card]], ''[[Siódmy syn]]'' * Życie: dożywotnia kara śmierci. ** Autor: [[Julian Tuwim]], ''Jarmark rymów'' ** Zobacz też: [[kara]], [[kara śmierci]] * Życie, gdyby miało być smutne, niewarte by nawet było nazwy życia. ** Autor: [[Erazm z Rotterdamu]] * (…) życie, jak spojrzeć nań chłodno –<br />To żart jest pusty i głupi… ** ''(…) жизнь, как посмотришь с холодным вниманьем вокруг –<br />Такая пустая и глупая шутка…'' (ros.) ** Autor: [[Michaił Lermontow]], końcowy fragment wiersza ''[[:s:I smutno i nudno|I smutno i nudno]]'' ** Wariant: Życie (…) to smutny i głupi żart. *** Źródło: ''Mała księga cytatów'', red. Halina Lipiec, op. cit., s. 198. * Życie jest absurdem. Większość z nas nie zauważa absurdu, inni – nieliczni – potrafią go oswoić i zaakceptować. ** Autor: [[Hanna Kowalewska]], ''[[Tego lata, w Zawrociu]]'' * Życie jest bardzo kruche. Drobiazgi mają poważne konsekwencje. ** Źródło: serial ''[[Dotyk anioła]]'' * Życie jest chmurne, a sztuka radosna. ** Autor: [[Friedrich Schiller]] ** Zobacz też: [[sztuka]] * Życie jest ciągiem przypadków zwanych koniecznościami i trudno określić, który z niech był najważniejszy. ** Autor: [[Andrzej Żuławski]] * Życie jest dramatem i nawet istoty z natury swej najszlachetniejsze zaznać muszą goryczy kapryśnego i zawistnego losu. ** Autor: [[Carlos Ruiz Zafón]], ''Cień wiatru'' * Życie jest emitowaną falą elektromagnetyczną, a tym samym jest światłem. ** Autor: [[Włodzimierz Sedlak]] ** Źródło: ''Mała księga cytatów'', red. Halina Lipiec, op. cit., s. 199. * Życie jest formą istnienia białka. ** Autor: [[Fryderyk Engels]] ** Wariant: Życie jest to sposób istnienia ciał białkowych. ** Źródło: ''Mała księga cytatów'', red. Halina Lipiec, op. cit., s. 197. ** Zobacz też: [[forma]] * Życie jest formą istnienia białka,<br />tylko w kominie czasem coś załka. ** Autor: [[Agnieszka Osiecka]], ''Nie ma szatana (Oj, dana, dana)'' * Życie jest jak film – zawsze się kończy. ** Autor: [[Wojciech Chojnacki]] * Życie jest jak jazda na rowerze. Żeby utrzymać równowagę musisz się poruszać naprzód ** Autor: [[Albert Einstein]] ** Zobacz też: [[rower]] * Życie jest jak pudełko czekoladek. Nigdy nie wiesz, na co trafisz. ** Źródło: film ''[[Forrest Gump]]'' ** Zobacz też: [[czekolada]] * Życie jest jak puszka sardynek – wszyscy szukamy klucza. ** Autor: [[Alan Bennett]] * Życie jest jedyną grą, w której bez względu na wybraną strategię wynik jest z góry znany. ** Autor: [[Andrzej Majewski]] * Życie jest kwarantanną dla raju. ** Opis: przysłowie arabskie ** Zobacz też: [[raj]] * (…) życie jest niesprawiedliwe, ale (…) to wcale nie znaczy, że jest nie do wytrzymania. ** Autor: [[Janusz Leon Wiśniewski]], ''Los powtórzony'' * Życie jest możliwe tylko wskutek nieciągłości… ** Autor: [[Emil Cioran]] * Życie jest po to, aby żyć. ** Autor: Janusz Leon Wiśniewski, ''[[Los powtórzony]]'' * Życie jest próbą spektaklu, który nigdy się nie odbędzie. ** Źródło: film ''[[Amelia]]'' * – Życie jest skomplikowane – westchnęłam.<br />– Tak – mruknął. – A dziewczyny okrutne. ** Autor: [[Stephenie Meyer]], ''[[Księżyc w nowiu]]'' * Życie jest snem, straszliwym snem. ** Źródło: ''[[Gladiator]]'' ** Postać: Kommodus * Życie jest szansą, schwyć ją.<br />Życie jest pięknem, podziwiaj je.<br />Życie jest błogosławieństwem, kosztuj go.<br />Życie jest marzeniem, urzeczywistnij je.<br />Życie jest wyzwaniem, zmierz się z nim.<br />Życie jest obowiązkiem, spełnij go.<br />Życie jest grą, zagraj w nią.<br />Życie jest cenne, zatroszcz się o nie.<br />Życie jest bogactwem, zachowaj je.<br />Życie jest miłością, ciesz się nią.<br />Życie jest tajemnicą, odkryj ją.<br />Życie jest obietnicą, spełnij ją.<br />Życie jest smutkiem, pokonaj go.<br />Życie jest hymnem, wyśpiewaj go.<br />Życie jest walką, podejmij ją.<br />Życie jest przygodą, idź za nią.<br />Życie jest szczęściem, pomóż mu.<br />Życie jest życiem, broń go. ** Autor: [[Matka Teresa z Kalkuty]] ** Źródło: [https://www.niedziela.pl/artykul/72513/nd/Zycie ''Życie''], niedziela.pl * Życie jest świadomością ** Autor: Emmet Fox, ''Życie jest świadomością'' * Życie jest tragedią, gdy widziane z bliska,<br />a komedią, gdy widziane z daleka. ** Autor: [[Charlie Chaplin]] ** Źródło: ''Mała księga cytatów'', red. Halina Lipiec, op. cit., s. 199. * Życie jest tylko przechodnim półcieniem,<br />Nędznym aktorem, który swoją rolę<br />Przez parę godzin wygrawszy na scenie<br />W nicość przepada – powieścią idioty,<br />Głośną, wrzaskliwą, a nic nie znaczącą. ** ''Life’s but a walking shadow, a poor player''<br />''That struts and frets his hour upon the stage'',<br />''And then is heard no more. It is a tale''<br />''Told by an idiot, full of sound and fury'',<br />''Signifying nothing.'' (ang.) ** Autor: [[William Shakespeare]], ''[[Makbet]]'', tłum. Józef Paszkowski ** Wariant: Życie jest to opowieść idioty, pełna wrzasku i wściekłości, [lecz] nic nie znacząca. *** Źródło: ''Mała księga cytatów'', red. Halina Lipiec, op. cit., s. 197. * Życie jest tylko stratą czasu. ** Autor: [[Joseph Conrad]] * Życie jest wrzodem na ciele wszechświata. ** Autor: [[Jerzy Vetulani]] ** Źródło: Jerzy Vetulani, ''Starość okiem przyrodnika'', „Psychogeriatria polska” nr 4 (3), 2007. * Życie jest za krótkie, żeby tracić je na dyskusje o życiu. Lepiej je przeżyć. ** Autor: [[Woody Allen]], ''Purpurowa róża z Kairu'' * Życie jest zbyt krótkie, aby pisać długie rzeczy. ** ''Das Leben zu kurz schien für lange Literatur.'' (niem.) ** Autor: [[Alfred Polgar]] ** Zobacz też: [[literatura]] * Życie jest zbyt krótkie, aby tracić czas na rozmowy o niczym. ** Autor: [[Kasia Nosowska]] ** Źródło: ''Miasto kobiet'', 1 lipca 2005 * Życie jest złowrogim darem śmierci. Wszystkie chwile są umieraniem. Tworzymy, kochamy, walczymy w przerwach agonii – tym jest życie. ** Autor: [[Emil Zegadłowicz]], ''[http://books.google.pl/books?ei=qcfMTOqrGcmKswbB9YCXCA&ct=result&id=Q8AvAAAAIAAJ&dq=%C5%BBycie+jest+z%C5%82owrogim+darem+%C5%9Bmierci.&q=%C5%BBycie+jest+z%C5%82owrogim+darem+%C5%9Bmierci.+Wszystkie+chwile+s%C4%85+umieraniem.+Tworzymy%2C+kochamy%2C+walczymy+w+przerwach+agonii+%E2%80%93+tym+jest+%C5%BCycie.#search_anchor Motory]'', tom II, Wyd. Łódzkie, 1988, s. 238. * Życie każdego człowieka jest baśnią napisaną przez Boga. ** Autor: [[Hans Christian Andersen]] ** Zobacz też: [[baśń]] * Życie, które mi dano, jest tylko opowieścią; ale jak ja ją opowiem, to już moja sprawa. ** Autor: [[Marek Hłasko]], ''[[Piękni dwudziestoletni]]'' * Życie – lepsze czy gorsze – zawsze jest piękne. ** Autor: [[Teodor Dreiser]] * Życie ludzkie ubiega między wspomnieniem a nadzieją. ** Autor: [[Ignacy Chodźko]] ** Źródło: ''Mała księga cytatów'' (red. Halina Lipiec), s. 198. * Życie można zrozumieć, patrząc nań tylko wstecz. Żyć jednak trzeba naprzód. ** Autor: [[Søren Kierkegaard]] * Życie nasze, ja nasze to jest posterunek, gdy my go opuścim – traci go już cała ludzkość na zawsze. ** Autor: [[Stanisław Brzozowski]], ''Legenda Młodej Polski'' (1909) * Życie nauczyło mnie nie tracić nadziei, ale też się do niej zbytnio nie przywiązywać. Jest okrutna i próżna, wolna od skrupułów. ** Autor: [[Carlos Ruiz Zafón]], ''Cień wiatru'' ** Zobacz też: [[nadzieja]] * Życie nie daje nam tego, co chcemy, tylko to, co ma dla nas. ** Autor: [[Władysław Reymont]] ** Źródło: ''Mała księga cytatów'', red. Halina Lipiec, op. cit., s. 198. * Życie nie miałoby wartości, gdyby nie istniała wdzięczność. ** Autor: Earl Derr Biggers, ''Chińska papuga'' * Życie nie musi obfitować w wielkie wydarzenia. Codzienny obowiązek, prosty i niepozorny, wystarczy, aby je upiększyć i uszlachetnić. ** Autor: [[Henry Bordeaux]] * Życie nie składa się z pragnień, lecz z czynów. ** Autor: [[Paulo Coelho]], ''Piąta góra'' * Życie nie ustaje w zadziwianiu nas ironią. ** Autor: [[Andrzej Sapkowski]], ''Maladie'' ** Zobacz też: [[ironia]] * Życie niemal na pewno ma sens. ** Autor: [[Albert Einstein]] * Życie… nienawidź je lub ignoruj, polubić się go nie da. ** Autor: [[Douglas Adams]], ''Autostopem przez galaktykę'' ** Postać: robot Marvin * Życie? Obelga w środku modlitwy. ** Autor: [[Emil Cioran]], [[Okno na nic]] * Życie przelatuje szybko, zwłaszcza te lata, które warto przeżyć. ** Autor: [[Carlos Ruiz Zafón]], ''Cień wiatru'' * Życie przypomina pociąg, mademoiselle. Zawsze biegnie naprzód. I to dobrze. (…) Bo każdy pociąg w końcu dociera do celu. ** Postać: Herkules Poirot ** Źródło: [[Agatha Christie]], ''Zagadka Błękitnego Ekspresu'' * Życie samo jest krótkie, lecz przez cierpienia staje się dłuższe. ** ''Brevis ipsa vita est, sed malis fit longior'' (łac.) ** Autor: [[Publiliusz Syrus]] * Życie składa się z naszych postaw. ** Autor: [[Paulo Coelho]], ''Piąta góra'' * Życie to brutalna, zapierająca dech w piersiach zabawa – jak skakanie ze spadochronem albo niebezpieczna górska wspinaczka. ** Autor: [[Paulo Coelho]], ''Jedenaście minut'' ** Zobacz też: [[zabawa]] * Życie to jeden długi proces męczenia się. ** Autor: [[Samuel Butler]] ** Źródło: ''Mała księga cytatów'', red. Halina Lipiec, op. cit., s. 198. * Życie – to jeszcze raz móc odetchnąć. Reszta nic nie znaczy. ** Autor: [[Katherine Mansfield]] ** Zobacz też: [[oddech]] * Życie to kilka chwil, które warto zapamiętać. Reszta to szara rzeczywistość. ** Autor: [[Kasia Kowalska]], „Teraz Rock”, 6 października 2004 * Życie to męka. Najlepiej się wcale nie urodzić. Ale to szczęście ma jeden na tysiąc. ** Autor: [[Julian Tuwim]], ''Jarmark rymów'' ** Zobacz też: [[męka]] * Życie to nie jest magnetofon i czasami nie można cofnąć taśmy. ** Autor: [[Andriej Tarkowski]] ** Zobacz też: [[magnetofon]] * Życie to nie jest żyć, lecz być silnym. ** Autor: [[Marcjalis]] ** Źródło: ''Mała księga cytatów'', red. Halina Lipiec, op. cit., s. 197. * Życie to nieustanne czuwanie. ** Autor: [[Aldona Różanek]] * Życie – to ruch, nierówny, nieprawidłowy i różnoraki. ** Autor: [[Michel de Montaigne]] * Życie to taki dziwny teatr, gdzie tragedia miesza się z farsą, scenariusz piszą sami aktorzy, suflerem jest sumienie i nigdy nie wiadomo kiedy otworzy się zapadnia. ** Autor: [[Andrzej Majewski]] * Życie to tęsknota za czymś, co trudno nazwać. ** Autor: [[Mariusz Maślanka]], ''Na imię mam Jestem'' * Życie to trociny i piasek. ** Autor: [[Katherine Mansfield]] ** Zobacz też: [[piasek]] * Życie to zadanie rachunkowe, nie powieść francuska. ** Autor: [[Tadeusz Rittner]] ** Źródło: ''Mała księga cytatów'', red. Halina Lipiec, op. cit., s. 198. * Życie to zła noc w kiepskiej karczmie. ** ''La vida es una mala noche en una mala posada.'' (hiszp.) ** Autor: [[Teresa z Ávili]] ** Źródło: P.de Foc, ''Gestos de Madre Petra'', Valencia 1994, s. 37. * Życie toczy się według reguł ekonomicznych. Nie możesz wydać więcej, niż masz, nie możesz powiedzieć więcej, niż wiesz, ani schudnąć więcej, niż ważysz. ** Autor: [[Ross Macdonald]], ''Śmiertelny wróg'', Albatros, Warszawa 2004, s. 231. ** Zobacz też: [[ekonomia]] * Życie trzeba godnie przeżyć, bo jest tylko jedno. Zachować godność człowieka, to pozostać wolnym, nawet przy zewnętrznym zniewoleniu. Pozostać sobą – żyć w prawdzie – to jest minimum, aby nie zamazać w sobie obrazu dziecka Bożego. ** Autor: [[Jerzy Popiełuszko]] ** Źródło: [https://deon.pl/wiara/wiara-i-spoleczenstwo/10-waznych-mysli-bl-jerzego-popieluszki,561275 ''10 ważnych myśli bł. ks. Jerzego Popiełuszki''], deon.pl ** Zobacz też: [[Bóg]], [[dziecko]], [[człowiek]], [[wolność]] * Życie wie o sprawach, o których my nie wiemy. ** Autor: [[Carlos Ruiz Zafón]], ''Cień wiatru'' * Życie wyjawia nam swoje prawdy, nie bacząc na wiek. ** Autor: [[Carlos Ruiz Zafón]], ''Cień wiatru'' * Życie zacina się po czterdziestce. ** Źródło: „Krzyżówki z przymrużeniem oka”, red. nacz. Marcin Polak, Częstochowa 2020, nr 10 (111), s. 14. ** Zobacz też: [[początek]] * Życie zaczyna się tam, gdzie kończy się przytulna strefa ochronna. ** Autor: [[Neal Donald Walsch]], ''Rozmowy z Bogiem. Księga trzecia'' * – Życie zawsze jest takie zasrane, czy tylko wtedy, kiedy się jest dzieckiem?<br />– Zawsze. ** Opis: Matylda, dwunastoletnia dziewczynka, zadaje to pytanie swojemu sąsiadowi – płatnemu mordercy. ** Źródło: film ''[[Leon zawodowiec]]'' ** Zobacz też: [[dzieciństwo]] * Życie zbiorowe jest zawsze głębsze, potężniejsze, szersze niż świadomość, która je ujmuje. ** Autor: [[Stanisław Brzozowski]], ''Stanisław Wyspiański'' * Życie, życie jest nowelą… ** Autor: [[Jacek Cygan]], ''Życie jest nowelą'' z repertuaru [[Ryszard Rynkowski|Ryszarda Rynkowskiego]] * Żyć jest bardzo niezdrowo –<br />Kto żyje, ten umiera. ** Autor: [[Stanisław Jerzy Lec]] ** Źródło: ''Mała księga cytatów'', red. Halina Lipiec, op. cit., s. 199. * Żyć tak, aby dla samego siebie stać się uroczą niespodzianką. ** Autor: [[Urszula Zybura]] * Żyć to mi nie dajecie,<br />lecz umrzeć nikt mi nie wzbroni… ** Autor: [[Maria Pawlikowska-Jasnorzewska]], ''Wydarty bukiet'' * Żyj i pozwól umrzeć. ** Opis: tytuł filmu o przygodach agenta [[James Bond|Jamesa Bonda]]. * Żyj i pozwól żyć innym. ** Autor: [[anonim]] * Żyj tak, aby twoim znajomym zrobiło się nudno, kiedy umrzesz. ** Autor: [[Julian Tuwim]], ''Jarmark rymów'' * Żyj tak, jakbyś miał umrzeć jutro.<br />Ucz się tak, jakbyś miał żyć wiecznie. ** Autor: [[Mahatma Gandhi]] ** Zobacz też: [[nauka]] * Żyj tak, jakbyś miał żyć wiecznie, a pracuj tak, jakbyś miał umrzeć jutro. ** Opis: przysłowie chińskie. * Żyje się, jakby czas był nieograniczony, jakby nam obiecano wieczność. Nie wolno popełniać tego błędu. Nie wolno odkładać życia na później. ** Autor: [[Agata Tuszyńska]], ''Ćwiczenia z utraty'', Kraków 2007, s. 159. * Żyje się tylko dwa razy. ** Opis: tytuł filmu o przygodach agenta Jamesa Bonda. * Żyjemy nie tak, jakbyśmy chcieli, lecz tak, jak możemy. ** Autor: [[Menander]] ** Źródło: ''Mała księga cytatów'', red. Halina Lipiec, op. cit., s. 197. * Żyjemy tak, jakby życie było karą. A przecież jest nagrodą. ** Autor: [[Jan Stępień]] * Żyjemy w ciemnej erze. W erze, kiedy ludzie mówią jedno, a czynią drugie. W czasach karłów, którzy boją się życia. W czasach robotów, które nie potrafią ani śmiać się, ani płakać. ** Autor: [[Harry Mark Petrakis]], ''Marzenie królów'', Warszawa 1976, s. 144. * Żyjemy w świecie atomowych gigantów i moralnych dzieci. O wojnie wiemy więcej niż o pokoju, o zabijaniu więcej niż o życiu. ** Autor: [[Omar Bradley]] ** Zobacz też: [[wojna]], [[pokój (polityka)|pokój]] * Żyłam bez celu, a więc tak, jakby mnie nie było. ** Autor: [[Stephenie Meyer]], ''Księżyc w nowiu'' {{wulgaryzmy}} * Życie pierdoli nas wszystkich. ** ''Life fucks us all.'' (ang.) ** Autor: [[Kurt Cobain]] ** Źródło: [https://www.goodreads.com/quotes/217074-nobody-dies-a-virgin-life-fucks-us-all goodreads.com] * Życie to jest jak ten papier. Długie, szare i do dupy. ** Autor: [[Arnold Boczek]], ''[[Świat według Kiepskich]]'' * Życie to jedno wielkie gówno, a potem się umiera.<br />Taa. Chciałoby się. ** Autor: [[Stephenie Meyer]], ''Przed świtem'' ==Zobacz też== * [[sens życia]] [[Kategoria:Filozofia]] 90yrph7u0xaekt21si6fjwq6w4ew6qq 10 1529 644615 617096 2026-06-26T22:38:30Z Swam pl 41038 podmiana powtarzającego się cytatu 644615 wikitext text/x-wiki {| align="center" style="background-color: transparent; color: var(--color-base, inherit);" |'''''W naturze człowieka nie istnieje nic takiego, jak zdecydowanie i swobodne opowiedzenie się czy to za dobrem czy za złem – z wyjątkiem momentu egzekucji.''''' |- | align="right" |[[Nathaniel Hawthorne]], ''Twice Told Tales'' |} <noinclude>[[Kategoria:Szablony cytatów dnia|07-04]]</noinclude> 9i3gw8v4z0h877pak0mu5epxryuc1hn 10 1530 644610 617103 2026-06-26T18:33:31Z Swam pl 41038 podmiana powtarzającego się cytatu 644610 wikitext text/x-wiki {| align="center" style="background-color: transparent; color: var(--color-base, inherit);" |'''''Arcydzieło to partia szachów wygranych matem.''''' |- | align="right" |[[Jean Cocteau]], ''Le Coq et l’Arlequin'' |} <noinclude>[[Kategoria:Szablony cytatów dnia|07-05]]</noinclude> 1kdvq0po3ljd8umqzbhk9ddcr12905a 10 1531 644617 617110 2026-06-26T23:04:44Z Swam pl 41038 podmiana powtarzającego się cytatu 644617 wikitext text/x-wiki {| align="center" style="background-color: transparent; color: var(--color-base, inherit);" |'''''Nigdy nie malowałam snów. Malowałam swoją rzeczywistość.''''' |- | align="right" |[[Frida Kahlo]] |} <noinclude>[[Kategoria:Szablony cytatów dnia|07-06]]</noinclude> td4257vj6nhz8oypheauu3jpz9yl35e 0 3237 644624 631332 2026-06-27T08:20:17Z Cyborian 20263 /* N */ +cyt. starożytny 644624 wikitext text/x-wiki '''[[w:Zło|Zło]]''' – jedna z dwóch, podstawowych wartości moralnych, przeciwieństwo [[Dobro|dobra]]. {{IndeksPL}} [[Plik:GustaveDoreParadiseLostSatanProfile.jpg|mały|{{center|[[Szatan]] – personifikacja zła w tradycji judeochrześcijańskiej}}]] ==A== * Absurdalność Zła Absolutnego jest oczywista dla każdego, kto myśli w kategoriach racjonalnych. Dlatego autor ''Hioba'' każe Szatanowi zjawiać się przed Panem w uznaniu jego zwierzchnictwa; dlatego w naśladowanym z ''Hioba'' prologu ''Fausta'' Goethego Mefistofeles uzasadnia kpiąco dyplomatyczne stosunki, jakie utrzymuje z Bogiem. Bóg zaś ze swej strony widzi w nim mimowolnego sojusznika. ** Autor: [[Artur Sandauer]], ''Bóg, Szatan, Mesjasz i…?'', Wydawnictwo Literackie, Kraków 1983, ISBN 8308010636, s. 284. * Absurdem jest dzielić ludzi na dobrych lub złych. Ludzie są albo czarujący, albo nudni. ** Autor: [[Oscar Wilde]] ** Zobacz też: [[absurd]] * Aby zło zatriumfowało, wystarczy, by dobry człowiek niczego nie robił. ** Autor: [[Edmund Burke]] ** Zobacz też: [[człowiek]] * A ja myślę, że całe zło tego świata bierze się z myślenia. Zwłaszcza w wykonaniu ludzi całkiem ku temu nie mających predyspozycji. ** Autor: [[Andrzej Sapkowski]], ''[[Trylogia o Reynevanie#Narrenturm|Narrenturm]]'', postać: Zawisza Czarny w czasie podróży z Reynevanem ** Zobacz też: [[myślenie]] ==B== * Bezwzględne zło wywołuje konieczność istnienia bezwzględnego dobra. ** Autor: [[Aldous Huxley]] * Boję się, że aby powstrzymać rozprzestrzenianie się dobra, wystarczy egoizm, ale żeby powstrzymać zło, żeby móc to zrobić, potrzebne jest przebaczenie, a cóż może być od niego trudniejsze? ** Autor: [[Sad Sirub]], ''Porwany w Iraku'' ** Zobacz też: [[dobro]], [[egoizm]], [[przebaczenie]] * Brak pieniędzy jest źródłem wszelkiego zła. ** Autor: [[Mark Twain]] ** Zobacz też: [[pieniądze]], [[źródło]] ==C== * Czasami trzeba jako dobro oceniać mniejsze zło. ** Autor: [[Niccolo Machiavelli]] * Całe prawie zło bierze się stąd, że ktoś nie przestrzegał Dekalogu, że ktoś kogoś zabił, albo zranił, albo oczernił, albo obmówił, albo dał fałszywe świadectwo, (…) że ktoś zdradził żonę, porzucił rodzinę, bo mówił, że ma prawo do szczęścia. Nikt nie ma tymczasem prawa do szczęścia na czyimś nieszczęściu. ** Autor: abp [[Stanisław Wielgus]] * Charaktery z natury złe nie zmieniają się. ** Autor: [[Menander]] * Człowiek z natury niereligijny czeka i szuka wyjścia z biedy, i szuka zadośćuczynienia jedynie tylko przed śmiercią. Człowiek o żywym poczuciu religijnym czeka tych rekompensat życiowych przede wszystkim po śmierci. Skłonny jest wierzyć, że dobro i zło, nagroda i kara, to nie są kategorie czysto życiowe, związane wyłącznie z życiem społecznym pewnych ssaków, tylko rad wierzy, że to są kategorie kosmiczne, które mają znaczenie we wszechświecie zawsze i wszędzie (…). ** Autor: [[Władysław Witwicki]], ''Psychologia'', t. 2, PWN, Warszawa 1963, s. 271. ** Zobacz też: [[dobro]] * Czy nie lepiej byłoby zamiast tępić zło szerzyć dobro? ** Autor: [[Antoine de Saint-Exupéry]] ==D== * Dane mi było doświadczyć osobiście „ideologii zła”. To jest coś, czego nie da się zatrzeć w pamięci. Najpierw nazizm. To, co się widziało w tamtych latach, było okropne. A wielu wymiarów nazizmu w tamtym okresie przecież się nie widziało. Rzeczywisty wymiar zła, które przeszło przez Europę, nie wszystkim nam był znany, nawet tym spośród nas, którzy żyli w samym jego środku. Żyliśmy pogrążeni w jakimś wielkim „wybuchu” zła i dopiero stopniowo zaczęliśmy sobie zdawać sprawę z jego rzeczywistych wymiarów. Odpowiedzialni za zło starali się bowiem za wszelką cenę ukryć swe zbrodnie przed oczami świata. Zarówno naziści w czasie wojny, jak i potem komuniści na wschodzie Europy starali się ukryć przed opinią światową to, co robili. Zachód długo przecież nie chciał uwierzyć w eksterminację Żydów. Dopiero potem wyszło to na jaw w całej pełni. Nawet w Polsce nie wiedziało się o wszystkim, co robili naziści z Polakami, co Sowieci zrobili z oficerami polskimi w Katyniu, a tragiczne dzieje deportacji znane były tylko po części. ** Autor: [[Jan Paweł II]] ** Źródło: [https://www.radiomaryja.pl/sanktuarium-nmp/katecheza-02-06-2017r-jan-pawel-ii-pamiec-i-tozsamosc/ ''Jan Paweł II – Pamięć i Tożsamość. Miara wyznaczona złu w dziejach Europy''], radiomaryja.pl * Dobro i Zło mają to samo oblicze, wszystko zależy jedynie od momentu, w którym staną na drodze człowieka. ** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Demon i panna Prym]]'' ** Zobacz też: [[oblicze]] * Dobro i zło muszą istnieć obok siebie, a człowiek musi dokonywać wyboru. ** Autor: [[Mahatma Gandhi]] * Dobro i zło, czy rzeczywiście dzieli je wyraźna linia? ** Autor: [[Alex Kava]], ''Dotyk zła'' * Dobro jest zadłużone po uszy u zła. ** Autor: [[Ryszard Nowosielski]], ''[[Aforyzmy i myśli]]'' * Dobrzy ludzie naprawdę nie rozumieją zła. ** Autorka: [[Agatha Christie]], ''Tajemnica Bladego Konia'' * Dwa zła w sumie nie dadzą jednego dobra. ** Autor: [[Mahatma Gandhi]] ==G== * Głupota nie zawsze czyni złym, złość zawsze czyni głupim. ** Autor: [[Françoise Sagan]] ** Zobacz też: [[głupota]] ==I== * Istnieje tylko Zło i Wielkie Zło, a za nimi oboma, w cieniu, stoi Bardzo Wielkie Zło. Bardzo Wielkie Zło, Geralt, to takie, którego nawet wyobrazić sobie nie możesz, choćbyś myślał, że nic już nie może cię zaskoczyć. I widzisz, Geralt, niekiedy bywa tak, że Bardzo Wielkie Zło chwyci cię za gardło i powie: „Wybieraj, bratku, albo ja, albo tamto, trochę mniejsze”. (…) Mniejsze zło istnieje, ale my nie możemy wybierać go sami. To Bardzo Wielkie Zło potrafi nas do takiego wyboru zmusić. Czy tego chcemy, czy nie. ** Autor: [[Andrzej Sapkowski]], ''[[Andrzej Sapkowski#Opowiadania|Mniejsze zło]]'', Renfri do Geralta * Istotne przyczyny zła tkwią dzisiaj przede wszystkim w niezrozumiale wielkim potencjale akceptacji byle czego. Ludzie stali się tak samo cierpliwi jak papier. ** Autor: [[Andrzej Bobkowski]] ==J== * Jedyne zło, jakie prasa może wyrządzić człowiekowi, to wydrukować wiadomość o jego śmierci. ** Autor: [[Eugène Ionesco]] ==K== * Każde środowisko jest dobre i złe zarazem. ** Autor: [[Antoni Kępiński]] ** Zobacz też: [[środowisko]] * Każdy dzień przynosi jakieś zło. ** Źródło: [[przysłowia abisyńskie]] ** Zobacz też: [[dzień]] * Kto jest bierny wobec zła, ten jest jego współuczestnikiem. ** Autor: [[Zofia Kossak-Szczucka]] * Kto sam jest zły, ten niechętnie mówi dobrze o drugim bliźnim. ** Autor: [[Jan Chryzostom]] ==M== * Małżeństwo jest złem, ale jest to zło konieczne. ** Autor: [[Menander]] ** Zobacz też: [[małżeństwo]] * Mądrość i cnota złym zdaje się zdrożna,<br />Gnój pachnie gnojkom. ** ''Wisdom and goodness to the vile seem vile:<br />Filths savour but themselves.'' (ang.) ** Autor: [[William Shakespeare]], ''[[s:Król Lir|Król Lir]]'', akt IV, scena II, przekład [[Józef Paszkowski]] ** Opis: wypowiedź Księcia Albanii do Goneryli. * Mniejsze zło jest zwykle trwalsze. ** Autor: [[Wiesław Brudziński]] * Musisz popełnić zło, aby umieć czynić dobro. ** Autor: [[Nikołaj Gogol]] ==N== * Największe zło to tolerować krzywdę. ** Autor: [[Platon]] * Nauczcie się nazywać białe białym, a czarne czarnym; zło złem, a dobro dobrem. Nauczcie się grzech nazywać grzechem, a nie wyzwoleniem i postępem. ** Autor: [[Jan Paweł II]] ** Opis: 26 marca 1981. ** Źródło: [https://wpolityce.pl/kosciol/332495-papiez-franciszek-do-polakow-nauczcie-sie-nazywac-zlo-zlem-a-dobro-dobrem ''Papież Franciszek do Polaków: nauczcie się nazywać zło złem, a dobro dobrem''], wpolityce.pl, 22 marca 2017. ** Zobacz też: [[dobro]], [[grzech]], [[wyzwolenie]], [[postęp]] * Nawet diabeł nie może wszystkiego zniszczyć, bo sam przestałby istnieć, jak wszystko. Najgorsze nawet istoty nie pragną zniszczenia wszystkiego; one chcą tylko wyzyskiwać wszystko dla własnej korzyści. ** Autor: [[Orson Scott Card]], ''[[Siódmy syn]]'' * Nie bądź uciążliwy, gdy jesteś potężny, aby zło nie dosięgło ciebie. ** Autor opowieści ''Wymowny wieśniak'' (Egipt, XXI w. p.n.e.) ** Źródło: ''Rylcem i trzciną. Myśli starożytnego Wschodu'', Wiedza Powszechna, Warszawa 1959, s. 29. * Nie czyń zła, aby cię zło nie pochłonęło. ** Źródło: ''Biblia'', ''Mądrość Syracha'', 7,1 * Nie czyń zła. Wtedy także nie doznasz trwałego bólu. ** Źródło: [[przysłowia asyryjskie]] ** Zobacz też: [[ból]] * Nie daj się zwyciężyć złu, ale zło dobrem zwyciężaj. ** Autor: [[Paweł z Tarsu]] ** Źródło: ''Biblia Tysiąclecia'', ''List do Rzymian'', 12,21 * Nie ma większej siły przeciwko złu na świecie niż miłość mężczyzny i kobiety w małżeństwie. ** ''There is no greater force against evil in the world than the love of a man and woman in marriage'' (ang.) ** Autor: kard. [[Raymond Leo Burke]] ** Źródło: ''[https://www.lifesitenews.com/news/exclusive-interview-cardinal-burke-says-confusion-spreading-among-catholics Exclusive interview: Cardinal Burke says confusion spreading among Catholics „in an alarming way”]'', lifesitenews.com, 24 marca 2015. * Nie można być tak oślepionym przez patriotyzm, by nie widzieć rzeczywistości. Zło jest złem, obojętnie kto je wyrządza czy wypowiada. ** Autor: [[Malcolm X]] * Nie na bierności, lecz na czynności polega zło i dobro rozumnej istoty społecznej. ** Autor: [[Marek Aureliusz]] * Nie to, co wchodzi do ust, czyni człowieka złym, ale co z ust wychodzi, to go czyni złym. ** Autor: [[Jezus Chrystus]], ** Źródło: ''[[Ewangelia Mateusza]]'', 15,18 * Nie wart wspomnienia ten, który tylko unika zła. Dopiero ten dobry, który robi dobrze; to, co do niego należy. A nie wart żyć taki, co nie robi źle i nie robi dobrze – i nic, tylko unika zła. Unikać życia, trudu na swoim polu i męki, jak wypadnie, to wstyd dla człowieka. Wstyd dla żywej istoty. Zła nie unikać, tylko je zwalczać warto i naprawiać. I w drugich i w sobie samym. Ale nie w czterech ścianach – to jest życie godne stonogi; tylko w warsztacie, w fabryce, w szkole, w polu, w domu, w sklepie, w biurze, w żywej współpracy z drugimi. ** Autor: [[Władysław Witwicki]], ''Rozmowa z pesymistą'', K. Jakubowski, Lwów 1928, s. 9. * Nie zawsze nieznajomość zła jest złem. ** Autor: [[Aureliusz Augustyn z Hippony]] ==P== * Przyjemność jest sama przez się dobrem, a cierpienie złem. ** Autor: [[Jeremy Bentham]] ==R== * Ręce wasze pełne są krwi.<br />Obmyjcie się, czyści bądźcie!<br />Usuńcie zło uczynków waszych<br />sprzed moich oczu!<br />Przestańcie czynić zło!<br />Zaprawiajcie się w dobrem! ** Autor: [[Izajasz]] ** Źródło: ''[[Księga Izajasza]]'' 1,15–17 ==S== * Siła złego na jednego. ** Źródło: przysłowie * Słusznym jest, aby nieszczęśliwy cierpiał. Jego ból i upokorzenia wynikają z praw natury, a dla realizacji celów natury potrzebne jest zarówno istnienie cierpiącego, jak też i tych, którzy przysparzając mu strapień sami cieszą się powodzeniami. Ta właśnie prawda powinna stłumić wyrzut sumienia w duszy tyrana czy złoczyńcy. Nie musi się powściągać, winien dopuszczać się śmiało wszystkich czynów, które rodzą się w jego imaginacji, gdyż to głos natury mu je podsuwa. <br/ >Jeśli tajemne inspiracje natury wiodą nas do zła, to widocznie zło jest naturze niezbędne. ** Autor: [[Donatien Alphonse François de Sade|markiz de Sade]] ==T== * Ten kto biernie akceptuje zło, jest za nie tak samo odpowiedzialny jak ten, co je popełnia. ** Autor: [[Martin Luther King]] * Tyle wart jest nasz rok, ile zdołaliśmy zapłacić dobrem za wyrządzane nam zło. ** Autor: [[Stefan Wyszyński]] ** Źródło: [https://dzielneniewiasty.pl/ksiadz-kardynal-wyszynski-tyle-wart-jest-nasz-rok/ ''Ksiądz kardynał Wyszyński: „tyle wart jest nasz rok”''], dzielneniewiasty.pl, 1 stycznia 2021 ==W== * Wiara w nadnaturalne pochodzenie zła jest zbyteczna. Ludzie sami umieją się zdobyć na każdą niegodziwość. ** Autor: [[Joseph Conrad]] * Wolność sumienia nie może prowadzić do równoważności dobra i zła. ** Autor: kardynał [[Jean-Marie Lustiger]] zacytowany przez bpa [[Kazimierz Nycz|Kazimierza Nycza]] w rozmowie wydrukowanej przez miesięcznik „Znak” nr 540, maj 2000 * W rzeczy samej, nic nie jest złem ani dobrem samo przez się, tylko myśl nasza czyni to i owo takim. ** Autor: [[William Shakespeare]], ''[[Hamlet]]'', akt II, scena 2 * Wybieraj zawsze mniejsze zło, większe zachowaj na czarną godzinę. ** Autor: [[Wiesław Brudziński]] ==Z== * Złe towarzystwo wciąga dobrych w zgubę. ** Autor: [[Leonardo da Vinci]] * Zło czynione przez wielu pozostaje bezkarne. ** Autor: [[Lukan]] * Zło jak fala odbija od brzegu i wraca. ** Autor: [[Henryk Sienkiewicz]] ** Źródło: ''Mała księga cytatów'', red. Halina Lipiec, STON I, Radom 1994, ISBN 8390113228, s. 193. * Zło jest bez wątpienia kuszące. Bardziej urozmaicone niż dobro. Bardziej atrakcyjne. ** Autorka: [[Swiatłana Aleksijewicz]], ''Wojna nie ma w sobie nic z kobiety'', tłum. Jerzy Czech, Wołowiec 2018, s. 13. ** Zobacz też: [[dobro]] * Zło jest fenomenem specyficznie ludzkim (…) Zło jest jednak nie tylko ludzkie, zło jest tragiczne. ** Autor: [[Erich Fromm]], ''Serce człowieka'' * Zło na świecie płynie niemal zawsze z niewiedzy, dobra zaś wola może wyrządzić tyleż szkód co niegodziwość, jeśli nie jest oświecona. ** Autor: [[Albert Camus]], ''[[Dżuma (powieść)|Dżuma]]'' * Zło nie jest czymś nadludzkim. Jest czymś podludzkim. Przestępca jest kimś, kto chce być ważny, ale nigdy nie będzie, ponieważ jest czymś mniej niż człowiekiem. ** Autorka: [[Agatha Christie]], ''Tajemnica Bladego Konia'' * Zło nie jest tym, co wchodzi do ust człowieka. Zło jest tym, co z nich wychodzi. ** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Alchemik]]'' ** Opis: nawiązanie do ''Ewangelii wg Mateusza'' 15, 18. ** Zobacz też: [[człowiek]] * Zło nie mija bezpowrotnie, dlatego poeci czuwają. Nauka dobra i piękna jest wymagająca, szczególnie współcześnie, gdy łatwiej ulec iluzji, utopii. Poczucie wolności zniewala najszybciej. O tym też musimy pamiętać. ** Autor: [[Dawid Jung]], ''Medale Młodej Sztuki'', z wywiadu dla „Głosu Wielkopolskiego” nr 48 (21.289) 27 lutego 2014, s. 10. * Zło to zło. Mniejsze, większe, średnie, wszystko jedno, proporcje są umowne a granice zatarte (…), jeżeli mam wybierać pomiędzy jednym złem a drugim, to wolę nie wybierać wcale. ** Autor: [[Andrzej Sapkowski]], ''[[Andrzej Sapkowski#Opowiadania|Mniejsze zło]]'', Geralt do Stregobora * Zło nam wyrządzone, nawet największe, nie jest jednak i nie może być usprawiedliwieniem zła, które sami wyrządziliśmy. ** Autor: [[Jan Józef Lipski]] ** Opis: wypowiedziane w 1981. * Zło zaczyna się wtedy, gdy wynika krzywda ludzka. ** Autor: [[Edward Abramowski]] * Zło zależy od punktu widzenia. ** Autor: [[Anne Rice]], ''[[Wywiad z wampirem]]'' * Zły śpi spokojnie. ** Opis: tytuł jednego z filmów [[Akira Kurosawa|Akiry Kurosawy]]. * Z mojego punktu widzenia, to jedi są źli! ** Opis: odpowiedź [[Darth Vader|Dartha Vadera]] na słowa Obi-wana Kenobiego; „Sithowie są źli”. ==Ź== * Źródłem rozmaitych przejawów zła w społeczeństwie jest własność prywatna. ** Autor: [[Emmanuel Mounier]] ==Ż== * Żadna inna książka nie była chętniej czytana i żadna nie wyrządziła więcej zła. ** Autor: [[Friedrich Nietzsche]] ** Opis: o ''[[Biblia|Biblii]]''. ==Zobacz też== * [[drzewo poznania dobra i zła]] * [[złość]] [[Kategoria:Etyka]] mq7l86jg3fmo62hiqrsdrdrwkpt6tqo 0 8745 644614 642188 2026-06-26T21:01:24Z Nazwa1234 53893 /* Jestem bogiem */ 644614 wikitext text/x-wiki [[Plik:Paktofonika, 62. KFPP w Opolu, Hip hop, jedno podwórko 01.jpg|mały|alt=Krajowy Festiwal Piosenki Polskiej w Opolu (2025)|Paktofonika podczas 62. KFPP w Opolu]] '''[[w:Paktofonika|Paktofonika]]''' – polski zespół hip-hopowy z [[Katowice|Katowic]] i Mikołowa, powstały w 1998 roku. Został rozwiązany wiosną 2003 roku. W 2022 roku powrócił do koncertowania. {{wulgaryzmy}} ==''Kinematografia''== * To w pytę, że nie tylko dla mnie to pożytek,<br />A co zdobyte nigdy nie będzie szczytem.<br />Widzę szczyt, a za szczytem zaszczyt za zaszczytem.<br />Lśnienie mistrzostwa kieruje moim bytem.<br />Ambicja spotyka się z uznaniem i zachwytem.<br />Wyrzeczenia są tutaj jedynym zgrzytem. ** Źródło: ''Priorytety'' * Zalewam potopem rymów kłopot za kłopotem. ** Źródło: ''Priorytety'' * Gdyby Magik był doskonały... ** Źródło: ''Gdyby'' * Na plakatach by widniały PFK inicjały. ** Źródło: ''Gdyby'' * Gdyby wszelkie bariery pozanikały.<br />Gdyby żadne serduszka nie pękały.<br />Gdyby kary winnych spotykały.<br />Gdyby każdy był wyrozumiały. ** Źródło: ''Gdyby'' * Służę pomocą, nie na każde zawołanie. ** Źródło: ''Ja to ja'' * Jeśli kopiuję to tylko w punktach ksero,<br />Gdy ktoś powiela kogoś, uważam go za zero. ** Źródło: ''Ja to ja'' * Jego słowa są szczęścia wodospadem.<br />Tą oto wodą razem ze składem<br />Zalewa jak ulewa lub zasypuje gradem.<br />Chcesz czy nie, jesteś dla niego obiadem. ** Źródło: ''Ja to ja'' * O nie, nie zależy mi na tym by być kanonizowanym,<br />Ja to ja, więc jako ja chcę być znanym,<br />Prawdziwym jak prawdziwek, nie jak sweter z anilany. ** Źródło: ''Ja to ja'' * Bądź własną osobą, bądź co bądź sobą,<br />Niech twa osoba będzie ci ozdobą,<br />Nie jednorazowo, lecz całodobowo. ** Źródło: ''Ja to ja'' * Mów do serca bitu, bo tam jest amnestia. ** Źródło: ''Ja to ja'' ** Zobacz też: [[bit]] * Lepiej być nie może,<br />Jak będzie się okaże.<br />A że to właśnie jest Everest moich marzeń. ** Źródło: ''Lepiej być nie może'' * Tyle ćpunów w całym mieście<br >Nie widziałeś tego jeszcze<br >Popatrz o popatrz<br >Tak tylko mnie nie bij przy tym dawaj<br >Szerokimi ulicami<br >Zapierdalają z blantami<br >Popatrz o o o popatrz. ** Źródło: ''Popatrz'' * Możemy jechać do domu<br >Do domu bo zimno<br >Piździ<br >Piździ. ** Źródło: ''Popatrz'' * Nie ufam nikomu, kocham tylko tych, co na to zasłużyli. ** Źródło: ''Chwile ulotne'' * Życie jem jak Milkę. ** Źródło: ''Chwile ulotne'' * Z mikrofonami w ciągłym manifeście. ** Źródło: ''Chwile ulotne'' * Gandzia zostawia ślady jak sanek płoza. ** Źródło: ''Chwile ulotne'' * Życie nasze składa się z krótkich momentów,<br />Cudownych chwil czy przykrych incydentów.<br/ > Niczego nie przegapię, wszystkie je łapię. ** Źródło: ''Chwile ulotne'' * Łapię chwile ulotne jak ulotka, ulotne chwile łapię jak fotka.<br />Dbam, by chwile ulotne jak notka,<br />Nie uleciały jak ulotna plotka w niepamięć. ** Źródło: ''Chwile ulotne'' * Dwadzieścia lat minęło jak jeden dzień.<br />Nie masz co wspominać?<br />Lepiej swe życie zmień. ** Źródło: ''Chwile ulotne'' * Mamy po dwadzieścia lat.<br />Przed sobą cały świat,<br />Przed sobą cały życia szmat. ** Źródło: ''Chwile ulotne'' * I wiem, że wspomnienie nigdy nie zginie.<br />Tak jak wspomnienie o pierwszej dziewczynie,<br />Jak czasy podstawówki, zbite butelki, ubite lufki.<br />Zdarte zelówki w podróży.<br />Polowanie na chwile się nie dłuży, się nie nuży. ** Źródło: ''Chwile ulotne'' * Nawet jeśli wszyscy już w ciebie zwątpili,<br />Pokaż że się mylili,<br />Nie czekaj ani chwili dłużej,<br />Życie to nie zawsze droga, na niej róże. ** Źródło: ''Nowiny'' * Zapraszam skurwysyny na me narodziny. ** Źródło: ''Nowiny'' * Życie to teatrzyk, nikt się nie ogląda, każdy patrzy,<br />Jak zdobyć główną rolę, najlepiej raz-dwa-trzy... ** Źródło: ''Nowiny'' * Szukaj tego czegoś w moich tekstach zawartego! ** Źródło: ''Nowiny'' * Przekonanie, że po którymś ciosie się nie wstanie. ** Źródło: ''Nie ma mnie dla nikogo'' ** Zobacz też: [[przekonanie]] * W nieustannej pogoni za spokojem. ** Źródło: ''Nie ma mnie dla nikogo'' ** Zobacz też: [[spokój]] * Przytaczam sens mej nieobecności, z konieczności odcięcia od rzeczywistości. ** Źródło: ''Nie ma mnie dla nikogo'' * Nikogo na widoku,<br />Tylko dźwięki hip-hopu na dziewiątym piętrze w bloku.<br />Tak między nami:<br />Sam na sam z płytami.<br />Nikt mi nie da tego,<br />Co to właśnie da mi. ** Źródło: ''Nie ma mnie dla nikogo'' * Są momenty, gdy wyobrażam sobie życia lepszego fragmenty. ** Źródło: ''Lepiej być nie może'' * Wiesz, czym się różni szmata od kobiety? Tym, że kobieta się szanuje... ** Źródło: ''Rób Co Chcesz'' * Więc rób co chcesz, może wieczór ze świecami?<br >Lecz zadowolona będzie suka skuta kajdankami<br >Dopiero. Hetero ja, a ona bi, więc da mi z koleżankami.<br >Nie mam wyboru, myśli się jajami wtedy, nie?<br >To tera zajebała mi z numerami ważnymi<br >Komórkę, a jej dziurkę ciurkiem wytrychami<br >Jej śluzem upaćkani ślusarze, jak ja pojebani... ** Źródło: ''Rób Co Chcesz'' * Bezsprzecznie, nic nie trwa wiecznie. ** Źródło: ''W moich kręgach'' * Z tej strony – mikrofony stale przepite. ** Źródło: ''2 kilo'' ** Zobacz też: [[mikrofon]] * Oto kamikadze przejmuje nad umysłem władzę. ** Źródło: ''2 kilo'' ==''Jestem bogiem''== * Chcieliśmy przedstawić Wam muzykę... ** Źródło: ''Intro'' * Jak to? Co to za muzyka?<br />Jak to? Jaka to klika?<br />Jak to? Czyja liryka?<br />Jak to? To gówno nie ma odpowiednika...<br />Jak to? Co to? Oto Paktofonika! ** Źródło: ''Intro'' * Mam jedną, pierdoloną schizofrenię<br />Zaburzenia emocjonalne,<br />Proszę, puść to na antenie<br />Powiem ci, że to fakt, powiesz mi, że to obciach<br />Pierdolę cię. I tak rozejdziesz się po łokciach. ** Źródło: ''Jestem Bogiem'' ** Zobacz też: [[schizofrenia]] * O rany-rany, jestem niepokonany<br />H-I-P-H-O-P bez reszty oddany,<br />Przejebany... potencjał niewyczerpany<br />Chyba w DNA on był mi dany. ** Źródło: ''Jestem Bogiem'' * I wiesz co mnie boli? Że w głowach się pierdoli. ** Źródło: ''Jestem Bogiem'' * Jestem Bogiem! Uświadom to sobie sobie.<br/ > Ty też jesteś Bogiem! Tylko wyobraź to sobie sobie. ** Źródło: ''Jestem Bogiem'' * Wyprzedza świat realny, nawiedza wirtualny. ** Źródło: ''Jestem Bogiem'' ==''Archiwum kinematografii''== * Tymczasem po głowie chodzą mi słowa w parze:<br />Raz, że lubię to robić, a dwa, że<br />Kiedy to robię, widzę uśmiechnięte twarze,<br />A to właśnie jest Everest moich marzeń.<br />To właśnie jest Everest moich marzeń! ** Źródło: ''C.D. kinematografii'' * Nie wystarczy momencik, czy odrobina dobrych chęci...<br />Chcieć to móc, więc mogę, bo to mnie nęci! ** Źródło: ''Dla pewnego swego'' * Siedzę sobie w klubie, jak prosię w nosie dłubię.<br />Drapię się po dupie, w takt rytmu nogą tupię. ** Źródło: ''A robi się to tak'' * Zdecydowany niezdecydowanie... ** Źródło: ''Le sie zmahauem'' * Magik na poziomie morza zostanie... ** Źródło: ''Le sie zmahauem'' * To-to części tanie, a nie zaniedbanie,<br/ >to rozczarowanie, to niedowierzanie... ** Źródło: ''Tak jak telewizor'' * PFK to mój squad bezpieczny jak gnat,<br />Sztywny jak bat, 3-2-1-0,<br />To dopiero start squadu, który głową rozbija mury,<br />Po czym jest jeszcze w stanie prowadzić za kółkiem fury! ** Źródło: ''Na mocy paktu'' * Zatopiony w dźwięków dostatku. ** Źródło: ''Aż strach pomyśleć'' * Dla ciebie to robię, uświadom to sobie. ** Źródło: ''Aż strach pomyśleć'' * Z próżnego nie nalejesz bez większego trudu,<br/ >Bez marzeń, wyobrażeń, działań, nie oczekuj cudu. ** Źródło: ''Wielka gra'' * I cholera mi na płacz się zbiera<br/ > Los sam wybiera, bezkompromisowo jak hera... ** Źródło: ''Ja to ja 2'' * Dla wszystkich słuchaczy, dla których hip-hop wiele znaczy,<br />Dla mądrych słuchaczy. ** Źródło: ''Wielkie dzięki'' * Dzięki tym, którzy dodają mi odwagi,<br />Pozwalają wierzyć mi w to, że jestem Magik. ** Źródło: ''Wielkie dzięki'' * Dzięki za pomoc w miarę możliwości,<br />Kobiecie mej za dozę jej wyrozumiałości,<br />Za wszystkie wartości nagrane na nośnik,<br />co dodają mi mej życiowej mądrości. ** Źródło: ''Wielkie dzięki'' * Dziękuje życiu za to, że jest dla mnie wielkim questem. ** Źródło: ''Wielkie dzięki'' ==O Paktofonice== * Współpraca z Paktofoniką układa mi się spokojnie. Lubię ich i bardzo podoba mi się to co robią, są dla mnie najlepsi. Spontaniczne akcje to nasza cecha. ** Autor: [[Rahim]] ** Źródło: ''Wywiad archiwalny dla purehiphop.pl, z 2000 r.'' * Żeby wyrobić własny styl, trzeba po prostu dużo składać i nie wzorować się na swych idolach. ** Autor: [[Rahim]] ** Źródło: ''Wywiad archiwalny dla purehiphop.pl, z 2000 r.'' ** Zobacz też: [[twórczość]], [[styl]] * Chcieliśmy utrzymać atmosferę tych kawałków, tak jak one powstawały, bez jakiejś takiej diametralnej różnicy. Tak samo, kiedy z Haemem w studio robiliśmy premaster wokali, które są starsze, nagrane na jakimś dziwnym mikrofonie, nie robiliśmy z nimi cudów, bo uznaliśmy, że straci to potem swój sens pierwotny. Staraliśmy się cały czas trzymać tego klimatu, który został zawarty w tych kawałkach w momencie ich nagrania. Jestem zadowolony z efektu. ** Opis: o pracy nad płytą „Archiwum Kinematografii” ** Autor: [[Rahim]] ** Źródło: ''Wywiad z „Klanu” nr 26 – „PAKTOFONIKA przywraca ulotne chwile”'' * „Mechaniczna Pomarańcza” to takie industrialne spojrzenie na rzeczywistość. Kiedyś nas natchnęło, chcieliśmy zrobić taki kawałek opowiadający o nas, ale przez pryzmat technicznych sformułowań, wyrazów bardziej wyszukanych, tak jakbyśmy przełożyli nasz świat na życie cybernetyczne. ** Opis: o jednym z utworów ** Autor: [[Rahim]] ** Źródło: ''Wywiad z „Klanu” nr 26 – „PAKTOFONIKA przywraca ulotne chwile”'' * Rahim szedł według mnie w klimaty trip-hopowe. Bristol. (...) Potwierdzają moją tezę Pijani Powietrzem, ale zdałem sobie z tego sprawę, słuchając niektórych piosenek Paktofoniki, że to czysty trip-hop. Magik też zgłębiał takie sample. Be-De-Jot odwalał niesamowite numery. Zresztą, to dwie niedocenione postacie, BDJ i Rahim. (...) ** Autor: bosy ** Źródło: ''„Archiwa Kinematografii”, maj 2025'' *„Priorytety”, „Gdyby”, „Dla pewnego swego”, „Mechaniczna pomarańcza” (nawiązująca w stylu Magika do szeroko pojmowanego surrealizmu), może i „Znikam” zamykające dyptyk... w znacznej mierze pewnie też „Na mocy paktu” („Kooperacja...”) czy „Intro” na „Jestem Bogiem EP” („Jak to? Co to? Oto Paktofonika...”) podchodzą mocno pod trip-hop. Same remixy „Jestem Bogiem” na EP-ce (DJ Haem i Kipper) są mocno trip-hopowe; „'le się zmahauem” też jest. ** Autor: bosy ** Źródło: ''„Archiwa Kinematografii”, maj 2025'' * Co tu dużo mówić, Fokus też słuchał brytyjskiej sceny, tylko bardziej podchodzącej pod techno. Ale, cóż, część jego sklejek z programu Fast Track 2 również była tripująca, np. „Lepiej być nie może”. ** Autor: bosy ** Źródło: ''„Archiwa Kinematografii”, maj 2025'' * U nas nazywane było to psycho-rapem, ale dokonania L.U.C.-a i Kanału Audytywnego, czy wcześniejszych składów Raha i Fokusa (3-X-Klan i Kwadrat Squadu) oraz przede wszystkim samego Rahimologika i Maga Magika I, prócz tego, że są mocniej nastawione na rap niż instrumental, wyraźnie rezonują ze sceną trip-hopową. ** Autor: bosy ** Źródło: ''„Archiwa Kinematografii”, maj 2025'' * Tego co robimy, nie traktujemy wcale jako schematu hip-hopowego. To jest dla nas muzyka, sztuka; staramy się tekstami, wokalami dodać tej sztuce kolejnych barw. (...) Moja dziewczyna mówi, że to nie jest hip-hop. A ja jej odpowiadam, że to jest muzyka. A Gustaw, wydawca PFK Kompany, mówi coś jeszcze innego – że to wszystko jest rock’n’roll, więc gramy rock’n’rolla. ** Autor: [[Rahim]] ** Źródło: ''Wywiad z „Klanu” nr 26 – „PAKTOFONIKA przywraca ulotne chwile”'' ==Zobacz też== * [[3xKlan]] * [[Kaliber 44]] * [[Pijani Powietrzem]] * [[Magik (raper)|Magik]] * [[Fokus]] * [[Rahim]] * ''[[Paktofonika. Przewodnik Krytyki Politycznej]]'' [[Kategoria:Paktofonika|!]] [[Kategoria:Zdobywcy złotych płyt]] l7d0urlov747r8kxit7akjpzetlygi0 0 11710 644603 592372 2026-06-26T13:10:20Z Kawon Kez Sel 58621 + rok śmierci, drobne redakcyjne 644603 wikitext text/x-wiki [[Plik:Sergei Ivanov, holding a press conference in Fairbanks, Aug. 27, 2006.jpg|mały|{{center|Siergiej Iwanow (2006)}}]] '''[[w:Siergiej Iwanow (rosyjski polityk)|Siergiej Iwanow]]''' (1953–2026) – rosyjski [[polityk]], minister obrony Federacji Rosyjskiej w latach 2001–2007, pierwszy wicepremier Federacji Rosyjskiej (2007–2008), szef administracji prezydenta Federacji Rosyjskiej (2011–2016). * Anglik, kiedy myśli, chodzi, Francuz leży, Amerykanin siedzi. A o Rosjanach mówią, że myślą potem. ** Źródło: „Forum”, 7 maja 2012 * Do 2015 roku ani jedno miejsce w Rosji nie może być pozbawione dostępu do telefonii stacjonarnej, komórkowej i internetu. ** Źródło: „Forum”, 2 kwietnia 2007 * Graniczymy z Koreą Północną i w naszym interesie jest, by wszystko było tam przewidywalne. Przede wszystkim problem ten musi być rozwiązany w drodze dyplomatycznej. Obecnie potrzebna jest cicha dyplomacja. ** Źródło: PAP, 10 stycznia 2003 * Nie możemy w sposób absolutny wykluczyć prewencyjnego użycia siły, jeżeli będą tego wymagać interesy Rosji lub też jej zobowiązania sojusznicze. ** Źródło: PAP, 7 października 2003 * Osobiście jestem przekonany, że dzisiaj osiągnęliśmy pewien postęp. ** Opis: po spotkaniu w Moskwie z amerykańskim sekretarzem obrony [[Donald Rumsfeld|Donaldem Rumsfeldem]]. * Pięcioramienna gwiazda jeszcze w tym roku znów stanie się symbolem rosyjskich sił zbrojnych. ** Źródło: PAP, 21 lutego 2003 * Rosja potrzebuje nowoczesnych atomowych sił strategicznych. Nie tylko zachowamy triadę atomową, ale i wzmocnimy ją. ** Źródło: PAP, 16 maja 2006 * Według standardu amerykańskiego, zaraz po dojściu do władzy trzeba pokazać, że ma się duże bicepsy i tors. Rosję próbuje się przedstawiać jako stracha na wróble i imperium zła, które na prawo i lewo sprzedaje broń i szpieguje. ** Opis: podczas wizyty w Polsce. {{SORTUJ:Iwanow, Siergiej}} [[Kategoria:Rosyjscy politycy]] 1bpxabgzz1hlh03oad3yy3si8l3fnx5 644605 644603 2026-06-26T13:41:57Z Swam pl 41038 poprawa linku do Wikipedii 644605 wikitext text/x-wiki [[Plik:Sergei Ivanov, holding a press conference in Fairbanks, Aug. 27, 2006.jpg|mały|{{center|Siergiej Iwanow (2006)}}]] '''[[w:Siergiej Iwanow (polityk)|Siergiej Iwanow]]''' (1953–2026) – rosyjski [[polityk]], minister obrony Federacji Rosyjskiej w latach 2001–2007, pierwszy wicepremier Federacji Rosyjskiej (2007–2008), szef administracji prezydenta Federacji Rosyjskiej (2011–2016). * Anglik, kiedy myśli, chodzi, Francuz leży, Amerykanin siedzi. A o Rosjanach mówią, że myślą potem. ** Źródło: „Forum”, 7 maja 2012 * Do 2015 roku ani jedno miejsce w Rosji nie może być pozbawione dostępu do telefonii stacjonarnej, komórkowej i internetu. ** Źródło: „Forum”, 2 kwietnia 2007 * Graniczymy z Koreą Północną i w naszym interesie jest, by wszystko było tam przewidywalne. Przede wszystkim problem ten musi być rozwiązany w drodze dyplomatycznej. Obecnie potrzebna jest cicha dyplomacja. ** Źródło: PAP, 10 stycznia 2003 * Nie możemy w sposób absolutny wykluczyć prewencyjnego użycia siły, jeżeli będą tego wymagać interesy Rosji lub też jej zobowiązania sojusznicze. ** Źródło: PAP, 7 października 2003 * Osobiście jestem przekonany, że dzisiaj osiągnęliśmy pewien postęp. ** Opis: po spotkaniu w Moskwie z amerykańskim sekretarzem obrony [[Donald Rumsfeld|Donaldem Rumsfeldem]]. * Pięcioramienna gwiazda jeszcze w tym roku znów stanie się symbolem rosyjskich sił zbrojnych. ** Źródło: PAP, 21 lutego 2003 * Rosja potrzebuje nowoczesnych atomowych sił strategicznych. Nie tylko zachowamy triadę atomową, ale i wzmocnimy ją. ** Źródło: PAP, 16 maja 2006 * Według standardu amerykańskiego, zaraz po dojściu do władzy trzeba pokazać, że ma się duże bicepsy i tors. Rosję próbuje się przedstawiać jako stracha na wróble i imperium zła, które na prawo i lewo sprzedaje broń i szpieguje. ** Opis: podczas wizyty w Polsce. {{SORTUJ:Iwanow, Siergiej}} [[Kategoria:Rosyjscy politycy]] kt1093gzkpszyw1b3d2061rmd5ix0a2 0 16600 644616 644602 2026-06-26T22:46:23Z Lukaes54 51649 /* Inne */ 644616 wikitext text/x-wiki [[Plik:Zygmunt Balicki.jpg|mały|{{center|Zygmunt Balicki}}]] '''[[w:Zygmunt Balicki|Zygmunt Balicki]]''' (1858–1916) – polski socjolog, publicysta, polityk i jeden z czołowych ideologów [[Narodowa Demokracja|Narodowej Demokracji]]. ==''[https://cbmn.pl/uploads/ebooks/Zygmunt%20Balicki%20-%20Egoizm%20narodowy%20wobec%20etyki.pdf Egoizm narodowy wobec etyki]''== * Nie ma prawdopodobnie narodu, który by posiadał tak słabe poczucie egoizmu, tak często sprzeniewierzał się obowiązkom wobec samego siebie i swej przyszłości jak nasz naród * Ciężkie przejścia życia politycznego narodu wydobywają na jaw słabe strony jego charakteru, ale zarazem są szkołą tego charakteru na przyszłość. * Polityka wymaga raczej charakterów niż umysłów, a nawzajem charaktery wyrabiać się mogą tylko w ogniu intensywnego życia publicznego, a zwłaszcza politycznego * Życie zamknięte w sobie, bierne, pozbawione pola działania, sprzyjać może czasem jednostronnemu rozwojowi myśli oderwanej lub egzaltacji uczuć moralnych, ale zawsze z uszczerbkiem harmonijnego i silnego rozwoju indywidualności. * Nie ulega wątpliwości, że charaktery wyrabiają się tylko w pracy twórczej, w działaniu na zewnątrz, w walce, w pokonywaniu przeciwności. * Nic tak nie rodzi wyrzutów sumienia i niezadowolenia z siebie jak postępek znamionujący brak charakteru, czy to w życiu jednostkowym, czy w polityce. * Rozum i moralność stanowią czynniki składowe dobrej polityki, ale zarówno wyłączny kult rozumu jak i moralności w polityce, z uszczerbkiem innych jej stron istotnych, prowadzić musi do zboczeń. * Naród, jako organizm żywy, ma prawo moralne rozrastać się nie tylko kosztem żywiołów biernych, bezmyślnych i społecznie bezkształtnych, ale nawet kosztem narodów innych, byle ten rozrost był naturalny i nie opierał się na sile brutalnej, przymusie i prawach wyjątkowych. * rzeczywiście nikt nie sieje większych antagonizmów klasowych i stronniczych, większych nienawiści wewnętrznych, niż ci, co występują pod hasłem zniesienia antagonizmów i nienawiści narodowych. Chcąc organizować solidarność międzynarodową, zaczynają od dezorganizowania własnego narodu. * Prawo do bytu niepodległego przysługuje tylko narodom o silnej indywidualności, umiejącym o ten byt walczyć i zwyciężać, zdolnym przeciwstawić sile siłę, mścić krzywdy doznane i zapewniać na sobie przewagę sprawiedliwości. * Zniewieściała nasza opinia publiczna, czując, jak mało umiemy zdobyć dla siebie kosztem żywiołów wrogich, szczyci się dziecinnie tym, cośmy zrobili dla innych kosztem własnym. * Tam, gdzie się dzieje narodowi krzywda, gdzie występuje bezprawie, stanowisko bezwzględnie wrogie ze strony pokrzywdzonego jest kategorycznym nakazem etyki społecznej. * kto czyni ofiarę z interesów swego narodu, nie otrzymując dla niego nic w zamian, popełnia wobec niego przestępstwo, gwałci zdrowy jego instynkt samozachowawczy, a pogwałcenia takiego nigdy sprawiedliwość dziejowa nie pozostawia bez kary. * Nierozdzielne połączenie w jednej osobie moralności prywatnej i publicznej, harmonijne pełnienie obowiązków osobistych i społecznych, jest nie tylko naturalne, nie tylko ugruntowane w naszym polskim sumieniu, ale wysoce etyczne zarazem. * Mężczyzna powinien spełniać swe obowiązki obywatelskie, choćby z uszczerbkiem obowiązków rodzinnych, kobieta musi przede wszystkim zadośćuczynić ostatnim, zanim pierwsze weźmie na swe barki * Altruiści bezwzględni nie mogą być konsekwentni. Uważając swe postępowanie za wyraz nakazu moralnego, obowiązującego wszystkich, w imię tego samego altruizmu muszą dać pewną folgę budzącym się w nich przez reakcję instynktom egoistycznym, aby dostarczyć również sposobności innym do wywzajemnienia się i wykazania swej bezinteresowności, a idąc dalej w tym kierunku, oswajają się z ciągłym przyjmowaniem usług od otoczenia, składają stopniowo na nie całą troskę o swój byt i kończą zwykle na tym, że stają się ciężarem społeczeństwa. * Altruizm bezwzględny, przyjęty w pewnym środowisku jako powszechny nakaz moralny, wytwarza położenie w najwyższym stopniu nienormalne: każdy myśli o innych, inni zaś myślą o nim. ==''[https://cbmn.pl/uploads/ebooks/Zygmunt%20Balicki%20-%20Zasady%20wychowania%20narodowego.pdf Zasady wychowania narodowego]''== * Wychowanie narodowe wymaga od jednostki innego stosunku do Ojczyzny niż jako do czegoś, co na zewnątrz duszy istnieje, przy całym pragnieniu dobra tej Ojczyzny i potępianiu wszystkiego, co w nią godzi. Dusza polska nie tylko nosi Ojczyznę wewnątrz siebie, ale czuje się również wewnątrz niej, wszystkimi swymi splotami z nią zespoloną i zlewa całkowicie swą osobowość z jej jaźnią – a taki związek tylko wówczas utrwalić się może, gdy pokłady instynktu narodowego sięgają do głębin przeszłości ojczystej. * W wychowaniu narodowym mężczyzn patriotyzm nie wystarcza. Muszą oni za młodu nawykać, w odpowiednim wiekowi swemu zakresie, do systematycznego obejmowania całości życia narodu, całokształtu jego zadań, spraw i celów, do umiejętności rozwiązywania węzłów i sprzeczności życia publicznego, muszą nadto mieć tę głęboko zakorzenioną w duszy świadomość, że Ojczyzna – to gmach realny, który nieustannie planem budować i wznosić należy, że nie wolno nic trwonić z dorobku przeszłości, lecz trzeba go w każdym pokoleniu pomnażać. W ten sposób młodzież ma zawczasu rozwijać w swej duszy zarówno poczucie przyszłej za całość dóbr narodowych odpowiedzialności, jak i uczucia gospodarcze względem własnego kraju. Spadkobierca spuścizny ojczystej i późniejszy odpowiedzialny jej gospodarz innym okiem i z innym uczuciem patrzeć musi na czekające go w przyszłości dziedzictwo, niż widz postronny, dla którego jest ono tylko podmiotem spostrzeżeń. ==Inne== * Aby zmienić kierunek rządowy w państwie demokratycznem, nale­ży poprzednio zmienić pojęcia mas, a te, nie dając się pociągnąć hasłami ogólnymi, zmieniają opinje tylko ze zmianą interesów i stosunków społecznych. ** Źródło: ''Demokratyzm i liberalizm'', "Przegląd Społeczny", 1886, T. 2, z. 10 * Aczkolwiek rozwo­jowi parlamentaryzmu towarzyszył w historji rozwój wolności osobistej — są to jednak dwie rzeczy różne. O ile ta ostatnia jest cechą liberalizmu zobaczymy niżej, tu dość zaznaczyć, że stanowi ona tylko jego cechę drugorzędną. ** Źródło: ''Demokratyzm i liberalizm'', "Przegląd Społeczny", 1886, T. 2, z. 8 * Anglja, w której kierunek demokratyczny, niejako idea, ale jako prąd, coraz więcej pola zdobywa, robi szerokie ustępstwa na jego korzyść, zachowując równocześnie wszstkie pozory niewzruszoności tradycyjnych zasad ustroju. ** Źródło: ''Demokratyzm i liberalizm'', "Przegląd Społeczny", 1886, T. 2, z. 10 * Autonomja gmin nie jest wyłączną, ale jest niezbędną cechą demokracji, a gdziekolwiek istnieje, stanowi jej szkołę. ** Źródło: ''Demokratyzm i liberalizm'', "Przegląd Społeczny", 1886, T. 2, z. 9 * Był krótki, perjod w historji, mianowicie bezpośrednio przed i po zniesieniu państwowej reglamentacji przemysłu i ograniczeń handlowych, kiedy li­beralizm głosił zupełną wolność konkurencji wewnętrznej i zewnętrznej. Była to jednak tylko chwila „przegięcia łuku w drugą stronę“, według wyrażenia Ad. Smitha. ** Źródło: ''Demokratyzm i liberalizm'', "Przegląd Społeczny", 1886, T. 2, z. 8 * Demokracja bierze za punkt wyjścia interesy obywateli tak jak oni sami je pojmują i tworzy odrębne instytucje dla każdej grupy interesów solidarnych; terytorjalna kompetencja tych instytucji należy od mniej lub więcej powszechnych potrzeb, które je do życia powołały. ** Źródło: ''Demokratyzm i liberalizm'', "Przegląd Społeczny", 1886, T. 2, z. 9 * Demokracja i liberalizm są to dwie metody kolektywnej działalności, według których społeczność świadomie, celowo i dowolnie kieruje funkcjami i rozwojem swojej organizacji, postępując bądź od szczegółów do ogółu, bądź odwrotnie. ** Źródło: ''Demokratyzm i liberalizm'', "Przegląd Społeczny", 1886, T. 2, z. 8 * Demokratyzm bierze za punkt wyjścia interesy, potrzeby i wolę obywateli, zapewnia im decydujący wpływ na sprawy publiczne, tworzy instytucje oparte na autonomji i solidarności celów, przybiera formy federailizmu, nadaje organizacji państwowej charakter organizacji społecznej. ** Źródło: ''Demokratyzm i liberalizm'', "Przegląd Społeczny", 1886, T. 2, z. 10 * Forma referendum, jako najzupełniej sprzeczna z duchem liberalizmu nie mogła się nigdy przyjąć na jego gruncie. ** Źródło: ''Demokratyzm i liberalizm'', "Przegląd Społeczny", 1886, T. 2, z. 10 * Gdziekolwiek interesy bogactwa narodowego, jako całości potrzebują ograniczeń wolnego obiegu towarów, liberalizm nie waha się przed zaprowadzeniem ceł ochronnych lub protektoratem nad krajami, zdolnymi grać rolę wyłącznych rynków zbytu. ** Źródło: ''Demokratyzm i liberalizm'', "Przegląd Społeczny", 1886, T. 2, z. 8 * Im większe okręgi wyborcze, tem bar­dziej mniejszość zostaje pokrzywdzoną. Wyobraźmy sobie, że cały kraj stanowi jeden tylko okręg, wtedy połowa wyborców więcej jeden otrzy­ma wszystkie miejsca, druga połowa mniej jeden — żadnego. ** Źródło: ''Demokratyzm i liberalizm'', "Przegląd Społeczny", 1886, T. 2, z. 10 * Jak w ustroju liberal­nym hierarchiczne formy państwowe wypływają z instytucji centralnych, prezentujących całość społeczeństwa, podobnież dzieje się i w ustroju feudalnym, z tą różnicą, że instytucje uosabiają się w jednostkach a tytuł do władzy w jakiejbądź formie posiada tylko uprzywilejowana klasa. ** Źródło: ''Demokratyzm i liberalizm'', "Przegląd Społeczny", 1886, T. 2, z. 10 * Jeśli masy zdolne są przejmować się ideami ogólnemi, to tylko przyjmując je jako gotowe, popularne hasła, nie wyszłe bezpośre­dnio z ich własnej umysłowej pracy, nie mogą przeto kusić się o sa­modzielne wyprowadzanie z nich dedukcyjnych wniosków; wszystko, co mogą zrobić wobec tak trudnego zadania, to wskazać jednostki, których hasła najbardziej odpowiadają ich pojęciom. ** Źródło: ''Demokratyzm i liberalizm'', "Przegląd Społeczny", 1886, T. 2, z. 9 * Jeśli w zakres pewników wspól­nych całemu społeczeństwu weszła dana metoda, zastosowana do utrwa­lonych już instytucji nada ona charakter całemu ustrojowi, co nie przeszkadza jednak, aby w kwestjach nowych zagadnień i dalszego roz­woju obie metody nie występowały równolegle, jako kierunki dwóch stronnictw, zgodnych na punkcie pewnych zdobyczy przeszłości, różnią­cych się jednak w dążeniach obecnych. ** Źródło: ''Demokratyzm i liberalizm'', "Przegląd Społeczny", 1886, T. 2, z. 8 * Jeżeli patriotyzm jest uczuciem narodowym, to nacjonalizm jest narodową myślą, która bez podłoża uczuciowego ani powstać, ani rozwinąć się nie może, stanowi jednak zjawisko duchowe bardziej złożone, przypuszcza bowiem istnienie wśród zbiorowości pewnego przynajmniej stopnia organizacji, a w każdym razie ujęcia opinii publicznej w karby dyrektyw obowiązujących. Znaczy to, że muszą powstać pewne ośrodki w społeczeństwie, zdolne do zbiorowego myślenia o losach i przyszłości narodu stanowiące laboratorium tego, co nazywamy polityką narodową. Patriotyzm obraca się jedynie w dziedzinie masowego, ale rozproszonego odczuwania stanów wewnętrznych i doznań zewnętrznych, oraz odruchowego lub uczuciowego na nie reagowania, skoro jednak tylko zjawia się w łonie narodu myśl przewodnia, dążąca planowo do przeprowadzenia pewnych celów w zakresie obrony, wzmocnienia i ekspansji narodu, powstają już w jego łonie zaczątki nacjonalizmu. ** Źródło: ''[https://cbmn.pl/zygmunt-balicki/nacjonalizm-a-patriotyzm Nacjonalizm a patriotyzm]'' * Każda jednostka, zdając sobie sprawę z poszczególnych swoich celów, łączy swe usiłowania z usiłowaniami innych jednostek, mających podobneż dążenia, w celu rozwinięcia wspólnej działalności. ** Źródło: ''Demokratyzm i liberalizm'', "Przegląd Społeczny", 1886, T. 2, z. 9 * Każde, niemal stronnictwo przy pierwszem swem wystąpieniu na widownię historyczną jest postępowem, z chwilą zaś dopięcia swoich celów, jeśli nie ma dość żywotności aby te cele rozszerzyć i zastosować do nowych potrzeb społecznych, staje się konserwatywnem. ** Źródło: ''Demokratyzm i liberalizm'', "Przegląd Społeczny", 1886, T. 2, z. 8 * Konstytucja Meksykańska 1824 r. była dosłowną kopją konstytucji federalnej Stanów Zjednoczonych, upadła jednak, nie zdoławszy wytworzyć analogicznych form politycznego ustroju. Myśl zapożyczania gotowego planu instytucji u innych narodów spotyka się często w pro­gramach stronnictw, nie mających trwałego gruntu w swem społe­czeństwie. ** Źródło: ''Demokratyzm i liberalizm'', "Przegląd Społeczny", 1886, T. 2, z. 9 * Liberalizm, jak to wykazaliśmy wyżej chociaż oddaje zwierzchnictwo w ręce ludu, pozwala mu tylko, na wybór pana, który ma nim rządzić, uznając go jednocześnie niezdolnym do rządzenia sobą, do działalności wolnej od przymusu; to też zwycięstwa absolutyzmu nad liberalizmem są tak łatwe i częste. ** Źródło: ''Demokratyzm i liberalizm'', "Przegląd Społeczny", 1886, T. 2, z. 10 * liberalizm jest typem społecznych aspiracji, w którym rozumowe konstrukcje górują ponad empirją konkretnych potrzeb; w polityce wewnętrznej wychodzi on z idei państwa, w zewnętrznej z idei narodowej wielkości, w polityce ekonomicznej z pojęcia o bogactwie narodowym; postępuje zawsze od całości do części, od instytucji powszechnych do specjalnych, wychodzi z zasad, idei, uogólnień i stosuje je do zadań praktycznych, przechodzi od abstrakcji do faktów konkretnych, od ogółu do szczegółów. ** Źródło: ''Demokratyzm i liberalizm'', "Przegląd Społeczny", 1886, T. 2, z. 8 * Liberalizm, wychodząc z pojęcia społeczeństwa jako jednolitej całości, kierując się racją i rozumem stanu, przybiera formę centralistycznego parlamentaryzmu, rozciągającego jednostajny swój wpływ na cały obszar terytorjalny i na wszystkie w zasadzie strony życia społecznego. ** Źródło: ''Demokratyzm i liberalizm'', "Przegląd Społeczny", 1886, T. 2, z. 9 * Liberalizm wychodzi z zasad ogólnych i organizacyjnej całości, rozwija odrębną organizację państwową, przybiera formy centralistycznego parlamentaryzmu, prowadzi do reglamentacji i jednorodności praw i instytucji. ** Źródło: ''Demokratyzm i liberalizm'', "Przegląd Społeczny", 1886, T. 2, z. 10 * Liberalny parlamentaryzm dał począ­tek będącemu dziś w powszechnem użyciu systemowi wyborczemu, któ­ry nietylko nie zapewnia mniejszości przedstawicielstwa odpowiedniego jej sile liczebnej, ale często daje takie rezultaty, iż większość, która w parlamencie kieruje władzą państwową, jest przedstawicielką mniej­szości wyborców. ** Źródło: ''Demokratyzm i liberalizm'', "Przegląd Społeczny", 1886, T. 2, z. 10 * Liberalny typ ustroju tworzy, jak widzieliśmy, z organizacji państwowej nietylko nominalnego, ale rzeczywistego wszechwładnego pełnomocnika ogółu. To właśnie pełnomocnictwo ogólne, w które jest uzbrojoną władza centralna, pozwala jej zjednoczyć w swych rękach całą niemal koopera­cję organizacyjną, którą reguluje z góry, według powziętego planu, jako jednolitą całość. ** Źródło: ''Demokratyzm i liberalizm'', "Przegląd Społeczny", 1886, T. 2, z. 10 * Mandaty wyborcze są przeciwne duchowi liberalizmu: konstytucje 1791 i 1875 r. wyraźnie je zabraniają i dotychczas wszędzie spotykają one nieprzepartą opozycję. ** Źródło: ''Demokratyzm i liberalizm'', "Przegląd Społeczny", 1886, T. 2, z. 9 * Myśl zbiorowa powstaję pod wpływem całkowania jednostkowych myśli uważanych subjektywnie za pewniki. ** Źródło: ''Demokratyzm i liberalizm'', "Przegląd Społeczny", 1886, T. 2, z. 10 * Narodowość, charakter narodowy, asymilacja, antagonizmy społeczne, klasowość, rewolucja, liberalizm, demokracja i wogóle cały sze­reg nazw, cisnących się pod pióro, kojarzy się raczej z politycznemi na­miętnościami, niż z naukowo ustaloną treścią. ** Źródło: ''Demokratyzm i liberalizm'', "Przegląd Społeczny", 1886, T. 2, z. 8 * Olbrzymia zdolność całkowania społecznej myśli stanowi po dziś dzień wybitną cechę angiel­skiego narodu. ** Źródło: ''Demokratyzm i liberalizm'', "Przegląd Społeczny", 1886, T. 2, z. 8 * Poczucie równości w demokracji jest tak zintegrowanem, że prze­staje być ideą, staje się faktem przenikającym stosunki towarzyskie, zwyczajem, tradycją. Bezpośrednim jego wyrazem jest silnie rozwinięta godność osobista i obywatelska. ** Źródło: ''Demokratyzm i liberalizm'', "Przegląd Społeczny", 1886, T. 2, z. 9 * Reasumując wyciągnięte wnioski, znajdziemy w demokracji nastę­pujące cechy: opiera się ona na elemetarnych składnikach społecznych— jednostce i gminie, z ich połączeń wyprowadza organizację społeczną; w masach jako całości znajduje punkt ciężkości politycznego ustroju; nie w przypuszczalnej woli większości, wyrażonej przez przedstawicielstwo, lecz w wypadkowej dążeń mas. Z ich łona wychodzi inicjatywa, przeprowadza się zaś zrzeszonemi usiłowaniami, dopełnianemi przez siłę państwową. Jednolitość nierzadko przynosi się w ofierze interesom części. Demokratyzm postępuje zawsze ''od części do całości'', od instytucji specjalnych do powszechnych, wychodzi z faktów, z potrzeb, dążeń, ce­lów poszczególnych, tworząc z nich skombinowaną całość, przechodzi słowem ''od szczegółów do ogółu''. ** Źródło: ''Demokratyzm i liberalizm'', "Przegląd Społeczny", 1886, T. 2, z. 8 * Rząd liberalnego typu, usuwając masę ludności od bezpośredniego udziału w życiu publicznem, poddając ją ustawicznej reglamentacji, wyrabia w obywatelach bierność i skłonność do ustawicznego spuszczania się na opiekę władz, co przytępia poczucie wolności, paraliżuje kooperację i potęguje inercyjność społeczeństwa. ** Źródło: ''Demokratyzm i liberalizm'', "Przegląd Społeczny", 1886, T. 2, z. 9 * Słusznem jest jednak zdanie, że liberalizm nie może się pogodzić z istnieniem więzów, krępujących rozwój duchowych potrzeb narodu: jego walki z państwem policyjnem odbywały się pod sztandarem wolności sumienia i myśli. ** Źródło: ''Demokratyzm i liberalizm'', "Przegląd Społeczny", 1886, T. 2, z. 8 * Systemat zbiorowego myślenia, zastosowany do rozwijania organizacji społecznej postępuje według jednej z dwóch metod: deduk­cyjnej lub indukcyjnej. ** Źródło: ''Demokratyzm i liberalizm'', "Przegląd Społeczny", 1886, T. 2, z. 10 * Uczucie narodowe nie może być biernym, wobec siły, która je zniweczyć pragnie, ale napięciem swoim musi jej dorównywać, musi ją przewyższać nawet, gdyż zadaniem jego jest zastąpić, w części przynajmniej, brak sił materialnych w odporze. ** Źródło: ''Wybór pism'' * Udział wszystkich w rozstrzyganiu spraw publicznych jest właści­wym demokratyzmowi, udział wszystkich w wyborze ciała, przeznaczo­nego do rozstrzygania tych spraw, cechuje liberalizm; pierwszy posiada naturalną skłonność do rozszerzania tego udziału, drugi do ścieśniania jego praktycznej siły. ** Źródło: ''Demokratyzm i liberalizm'', "Przegląd Społeczny", 1886, T. 2, z. 9 * Ustrój arystokratyczny jest podatniejszy do wewnętrznego rozkładu niż jakikolwiek inny. Podczas kiedy burżuazja n. p. zasilana nieustannie świeżym dopływem sił z ludu, ulega rozkładowi ekonomicznemu jako klasa pod naciskiem ewolucyjnego rozwoju form społecznych, arystokracja wyradza się fizycznie, umysłowo i politycznie i musi albo szero­ko otworzyć wrota dla elementów z ludu, t. j. przerodzić się w demo­krację, albo w oligarchję i upaść. ** Źródło: ''Demokratyzm i liberalizm'', "Przegląd Społeczny", 1886, T. 2, z. 10 * Wi­dzieliśmy, że liberalizm w szczególnej ma pieczy wzrost bogactwa narodowego; demokracja jest w stanie poświęcić go dla zapewnienia dobrobytu masom. W razie konieczności postawienia ostatniej kwestji na porządku dziennym, liberalizm przedsięweźmie ku temu środki państwowe, zgodne z całokształtem zasad, na których się system rządzenia opiera, demokracja pozostawi zupełną wolność masom dobijania się polepszenia bytu, odzwierciadli ich prądy w rządzie, usankcjonuje ich zdobycze jakkolwiekby daleko sięgały. Oto różnica między niemi w danej kwestji. ** Źródło: ''Demokratyzm i liberalizm'', "Przegląd Społeczny", 1886, T. 2, z. 8 * Właściwe liberalizmowi zjawisko walk partyjnych i rozdrabniania stronnictw przybiera w feudalizmie formę ustawicznych starć wasalów pomiędzy sobą i zatargów z władzą królewską, prowadzących do zupeł­nej anarchji. ** Źródło: ''Demokratyzm i liberalizm'', "Przegląd Społeczny", 1886, T. 2, z. 10 * W absolutyzmie odnajdujemy ró­wnież wszystkie główniejsze cechy, właściwe późniejszemu typowi libe­ralnemu, tylko w ich nagiej, brutalnej formie: centralizacja, jednostajność praw dla wszystkich prowincji, reglamentacja posunięta do ostatecznych krańców, usuwanie od spraw politycznych nawet tej klasy, która posiada wszystkie prawa i przywileje, biurokratyczna hierarchja, a ponad tem wszystkiem abstrakcyjna sankcja — boskie pochodzenie monarchieznej władzy. ** Źródło: ''Demokratyzm i liberalizm'', "Przegląd Społeczny", 1886, T. 2, z. 10 * W czasach, kiedy zasada wolności nie była jeszcze ugruntowaną na Zachodzie, podnosiły ją zawsze stronnictwa, dobijające się władzy, tłumiły zaś te, które po dopięciu celu, starały się władzę przy sobie utrzymać. ** Źródło: ''Demokratyzm i liberalizm'', "Przegląd Społeczny", 1886, T. 2, z. 8 * W kapitalizmie zwicrzchnicze stanowisko zajmuje państwo, największy z kapitalistów; jego poparcie decyduje o zwycięstwie na polu konkurencji, ale rządami jego w dziedzinie pro­dukcji kieruje giełda i jej królowie; do państwa należy ''dominium eminens'', najwyższe prawo nad nieruchomą własnością wraz z towarzyszącem mu prawem, wywłaszczania; cała nakoniec organizacja pro­dukcji znajduje swą sankcję w abstrakcyjnem pojęciu własności prywa­tnej i bezwzględnych jej konsekwencjach. ** Źródło: ''Demokratyzm i liberalizm'', "Przegląd Społeczny", 1886, T. 2, z. 10 * W krajach o wysokim rozwoju przemysłu, nie obawiających się konkurencji, wolnohandlowstwo jako polityka ekonomiczna musiało się utrzymać, ulegając jednak ograniczeniom, ilekroć wymagały tego interesy handlowe, jak widzimy na przykładzie, stałego dążenia Anglji do wyłącznego prawa handlu z Chinami. ** Źródło: ''Demokratyzm i liberalizm'', "Przegląd Społeczny", 1886, T. 2, z. 8 * W społeczeństwach demokratycznego typu, zorganizowanych na podstawie solidarności interesów, dobrowolna umowa grup społecznych określa zakres i formy kooperacji. Element przymusu, reprezentowany przez państwo, stanowi tylko sankcję wykonania solidarnych celów, sa­ma zaś kooperacja ma charakter d o b r o w o l n y. ** Źródło: ''Demokratyzm i liberalizm'', "Przegląd Społeczny", 1886, T. 2, z. 10 * W stosunku do spo­łeczeństwa uważa liberalizm ciało prawodawcze za wyraziciela większości, większość za wyraziciela całości. Z jego również łona przeważnie wy­chodzi inicjatywa, przeprowadza się zaś siłami państwa. Interesom całości przynoszą się w ofierze interesy części, chociażby uprawnione, czego przykład widzieliśmy w polityce ekonomicznej. ** Źródło: ''Demokratyzm i liberalizm'', "Przegląd Społeczny", 1886, T. 2, z. 8 * Z pomiędzy zasad najbardziej zcałkowanych w społeczeństwach rządzących się metodą dedukcji, jest bezwątpienia idea państwowości; można powiedzieć, że jest ona ich nieodłączną cechą. Doniosłość jej daje się zrozumieć dopiero po bliższem wyjaśnie­niu charakteru liberalizmu. ** Źródło: ''Demokratyzm i liberalizm'', "Przegląd Społeczny", 1886, T. 2, z. 9 {{SORTUJ:Balicki, Zygmunt}} [[Kategoria:Politycy polskiego ruchu narodowego]] [[Kategoria:Politycy okresu zaborów]] [[Kategoria:Polscy publicyści]] 1zrrir5wvyzdo9p7l6md8pi1ngcxmb9 0 18178 644607 640680 2026-06-26T15:06:22Z Nazwa1234 53893 /* */ 644607 wikitext text/x-wiki [[Plik:JKRUK 20220904 ANDRZEJ ROSIEWICZ BUSKO DSCN8489A.jpg|mały|{{center|Andrzej Rosiewicz (2022)}}]] '''[[w:Andrzej Rosiewicz|Andrzej Rosiewicz]]''' (ur. 1944) – polski [[śpiew|piosenkarz]], [[kompozytor]], autor tekstów [[piosenka|piosenek]], choreograf. ==Wypowiedzi== * Ja jestem trochę jak Stańczyk, obserwuję zjawiska, a potem na swój sposób je opisuję. Z ''Chłopcami Radarowcami'' było tak, że po prostu zacząłem jeździć samochodem. Patrzę tu radar, tu radar, tam radar, zacząłem obcować z tą rzeczywistością drogową. No i tak jakoś pod melodię ''Krakowiaczka'', zaczęły układać mi się słowa. ** Opis: o powstaniu piosenki ''Chłopcy Radarowcy''. ** Źródło: [https://www.bibliotekapiosenki.pl/Chlopcy_radarowcy Cyfrowa Biblioteka Polskiej Piosenki] ** Zobacz też: [[radar]], [[samochód]], [[Stańczyk]] * Jestem propolski, kocham Polskę, Warszawę. I nagle od mojego premiera, Donalda Tuska, dowiaduję się, że polskość mu ciąży. A to znaczy, że ciąży mu Chopin, Mickiewicz, "Mazurek Dąbrowskiego". Polak by tak nie powiedział. Nie ma mentalności Polaka. I Polacy jeszcze na niego głosują. ** Źródło: [https://kultura.onet.pl/muzyka/wiadomosci/andrzej-rosiewicz-poprzednie-rzady-uwazam-za-zdradzieckie/p8yswjt ''Andrzej Rosiewicz: poprzednie rządy uważam za zdradzieckie''], onet.pl, 22 kwietnia 2018 ** Zobacz też: [[Donald Tusk]] * Macierewicz robi bardzo dobrą robotę, jego działania są pozytywne. Napadają na niego, bo on dochodzi do prawdy. Do prawdy zamachu. Powiem państwu dlaczego. U mnie to jest przemyślane. Jeśli samolot spada i leci tak nisko, to nie ma prawa się rozpaść, tak jak się rozpadł. Mówienie o tej pancernej brzozie to jest gra w głupiego Jasia. Bo nawet głupi Jasio zrozumie, że samolot wojskowy, który jest wzmocniony, ścina pół hektara lasu i nic mu się nie dzieje. ** Źródło: [https://kultura.onet.pl/muzyka/wiadomosci/andrzej-rosiewicz-poprzednie-rzady-uwazam-za-zdradzieckie/p8yswjt ''Andrzej Rosiewicz: poprzednie rządy uważam za zdradzieckie''], onet.pl, 22 kwietnia 2018 ** Zobacz też: [[Antoni Macierewicz]] * Media słabo przypominają historyczne momenty, jak np. moje przeboje. Żałuję tego, że młode pokolenie tego nie zna. ** Źródło: [https://kultura.onet.pl/muzyka/wiadomosci/andrzej-rosiewicz-poprzednie-rzady-uwazam-za-zdradzieckie/p8yswjt ''Andrzej Rosiewicz: poprzednie rządy uważam za zdradzieckie''], onet.pl, 22 kwietnia 2018 * Patriotyzm jest cechą Radia Maryja. Powiedzieli, że piosenki nagrają i pokażą nawet w Telewizji Trwam... To telewizja katolicka, więc idę tam. ** Źródło: [http://www.naszdziennik.pl/index.php?typ=my&dat=20090710&id=my21.txt ''Alleluja i pod prąd! Świadectwa o Radiu Maryja'', naszdziennik.pl, 10 lipca 2009] ** Zobacz też: [[patriotyzm]], [[Radio Maryja]] * Proszę Państwa! Zauważyłem, że występuję za stawki grubo poniżej wartości talentu. Chyba skończę te koncerty. Nie mogę ciągle dopłacać. ** Opis: [[żart]] podczas [[koncert]]ów. ** Źródło: [https://www.bibliotekapiosenki.pl/Chlopcy_radarowcy Cyfrowa Biblioteka Polskiej Piosenki] * Wbrew temu, co się teraz mówi, cenzorzy to byli kulturalni, oczytani ludzie. Po polonistyce, dziennikarstwie (...). ** Źródło: [https://www.bibliotekapiosenki.pl/Chlopcy_radarowcy Cyfrowa Biblioteka Polskiej Piosenki] ** Zobacz też: [[cenzor]] ==Cytaty z piosenek== * Czy czuje pani cza-czę, czy cza-czę pani zna?<br />Ja pani wytłumaczę, co znaczy cza-cza-cza,<br />Ma cza-cza wiele znaczeń i tylko słowa dwa:<br />Cza-cza-cza! ** Źródło: ''Czy czuje pani cza-czę?'' ** Zobacz też: [[cha-cha]], [[taniec]] * Do cza-czy tak niewiele trza, tylko nogi dwie<br />I tylko biodra dwa, by tańczyć do białego dnia...<br />Dwie nogi pani ma i biodra chyba dwa?<br />Więc tańczmy – niby co, cza-cza? nie! Cza-cza-cza! ** Źródło: ''Czy czuje pani cza-czę?'' * Miła, czemu jesteś taka smutna,<br />Gdy jedziemy już do Kutna złączyć nasz los?<br />Pomyśl – kiedy już będziemy w Kutnie,<br />Może będzie jeszcze smutniej? Tak dzień i noc. ** Źródło: ''Podróż poślubna do Kutna'' ** Zobacz też: [[Kutno]] * Najwięcej witaminy mają polskie dziewczyny. ** Źródło: ''Najwięcej witaminy'' ** Zobacz też: [[dziewczyna]], [[witamina]] * Zapraszamy do poleczki, zapraszamy na trzy-dwa,<br />Już zaczyna się poleczka, zapraszamy wszystkich w tan,<br />Kto kandydat do poleczki? Może pani, może pan? ** Źródło: ''Poleczka pałeczka'' ** Zobacz też: [[polka (taniec)|polka]] {{SORTUJ:Rosiewicz, Andrzej}} [[Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (1944-1989)‎]] [[Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem Zasłużony Kulturze Gloria Artis]] [[Kategoria:Polscy artyści kabaretowi]] [[Kategoria:Polscy piosenkarze]] [[Kategoria:Polscy kompozytorzy muzyki rozrywkowej]] [[Kategoria:Polscy tancerze]] [[Kategoria:Polscy choreografowie]] 2dxx7fkiex1yqqgqqubl225aly51ius 0 18690 644612 627891 2026-06-26T19:16:46Z ~2026-25250-90 61120 /* */ 644612 wikitext text/x-wiki [[Plik:Daniel Castellani 2010.jpg|mały|{{center|Daniel Castellani (2010)}}]] '''[[w:Daniel Castellani|Daniel Castellani]]''' (1961–2026) – argentyński [[siatkarz]] i trener, selekcjoner [[Reprezentacja Polski w piłce siatkowej mężczyzn|reprezentacji Polski]]. * Nie znam słów polskiego hymnu, ale jego melodia jest we mnie głęboko. Śpiewam go w swoim wnętrzu. ** Opis: o [[Mazurek Dąbrowskiego|hymnie narodowym Polski]]. ** Źródło: [http://reprezentacja.net/siatkowka/aktualnosci/29498_za_co_daniel_castellani_chce_podziekowac_polskim_kibicom_ reprezentacja.net] * On jest niesamowity. Kiedy ma jakiś słabszy moment, zepsuje jakąś piłkę, to zachowuje się jak pies, który wychodzi z wody, szybko się otrząśnie i… dobra, gramy dalej, nic się nie stało! ** Opis: o [[Bartosz Kurek|Bartoszu Kurku]]. * Słyszałem już wiele hymnów narodowych, ale prawda jest taka, że tym który najbardziej mi się podoba, jest hymn Polski. Przede wszystkim z powodu takiej małej rzeczy. Wydaje mi się, że muzyka, dźwięk jest bardzo piękny. Najważniejsze jednak jest to, że kiedy jest odśpiewany a capella, ta energia, pasja, którą wszyscy wkładają w jego śpiewanie jest niesamowita. Za każdym razem gdy go słyszę, mam gęsią skórkę. ** Opis: o hymnie narodowym Polski. ** Źródło: [http://reprezentacja.net/siatkowka/aktualnosci/29498_za_co_daniel_castellani_chce_podziekowac_polskim_kibicom_ reprezentacja.net] * Solidarność to podstawa w siatkówce. ** Zobacz też: [[piłka siatkowa]] * Z Kurkiem jest jak z tortem. Trzeba przygotować określone składniki w odpowiednich proporcjach, włożyć ciasto do piekarnika i dobrze wypiec. Jeśli jednak tort wyjmie się za wcześnie, to można go po prostu zepsuć. ** Opis: o Bartoszu Kurku. {{SORTUJ:Castellani, Daniel}} [[Kategoria:Argentyńscy siatkarze]] [[Kategoria:Argentyńscy trenerzy siatkarscy]] [[Kategoria:Medaliści olimpijscy]] [[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita)]] ttxpgd9fgu9wzf8nji15bnsyvv255qn 0 32722 644613 642443 2026-06-26T20:34:11Z Swam pl 41038 /* Cas */ [*] 644613 wikitext text/x-wiki {{center|[[Alfabetyczna lista osób/0–9|0–9]] • [[Alfabetyczna lista osób/A, Á, Å|A, Á, Å]] • [[Alfabetyczna lista osób/B|B]] • [[Alfabetyczna lista osób/C|C]] • [[Alfabetyczna lista osób/Ć Č|Ć Č]] • [[Alfabetyczna lista osób/D Đ|D Đ]] • [[Alfabetyczna lista osób/E, É, Ə|E, É, Ə]] • [[Alfabetyczna lista osób/F|F]] • [[Alfabetyczna lista osób/G|G]] • [[Alfabetyczna lista osób/H|H]] • [[Alfabetyczna lista osób/I, İ|I, İ]] • [[Alfabetyczna lista osób/J|J]] • [[Alfabetyczna lista osób/K|K]] • [[Alfabetyczna lista osób/L|L]] • [[Alfabetyczna lista osób/Ł|Ł]] • [[Alfabetyczna lista osób/M|M]] • [[Alfabetyczna lista osób/N|N]] • [[Alfabetyczna lista osób/O|O]] • [[Alfabetyczna lista osób/Ó Ō Ö Ø|Ó Ō Ö Ø]] • [[Alfabetyczna lista osób/P|P]] • [[Alfabetyczna lista osób/Q|Q]] • [[Alfabetyczna lista osób/R|R]] • [[Alfabetyczna lista osób/S|S]] • [[Alfabetyczna lista osób/Ś Š Ş|Ś Š Ş]] • [[Alfabetyczna lista osób/T, Þ|T, Þ]] • [[Alfabetyczna lista osób/U|U]] • [[Alfabetyczna lista osób/V|V]] • [[Alfabetyczna lista osób/W|W]] • [[Alfabetyczna lista osób/X|X]] • [[Alfabetyczna lista osób/Y|Y]] • [[Alfabetyczna lista osób/Z|Z]] • [[Alfabetyczna lista osób/Ż Ź Ž|Ż Ź Ž]]}} ---- __NOTOC__ ==Ca== ===Cab=== * [[Romuald Cabaj|Cabaj, Romuald]] (1921–1968) – polski pisarz. * [[Alexandre Cabanel|Cabanel, Alexandre]] (1823–1889) – francuski malarz. * [[James Branch Cabell|Cabell, James Branch]] (1879–1958) – amerykański pisarz. * [[Étienne Cabet|Cabet, Étienne]] (1788–1856) – francuski filozof, socjalista. * [[Meg Cabot|Cabot, Meg]] (ur. 1967) – amerykańska pisarka. * Cabot, Meggin Patricia → Cabot, Meg * [[Alejandro Cabral|Cabral, Alejandro Ariel]] (ur. 1987) – argentyński piłkarz. * [[Amílcar Cabral|Cabral, Amílcar]] (1924–1973) – gwinejski polityk. ===Cae=== * [[Marcelo Caetano|Caetano, Marcelo]] (1906–1980) – portugalski polityk. ===Cag=== * [[John Cage|Cage, John Milton]] (1912–1992) – amerykański kompozytor. * [[Nicolas Cage|Cage, Nicolas]] (ur. 1964) – amerykański aktor włoskiego pochodzenia. * [[James Cagney|Cagney, James Francis]] (1899–1986) – amerykański aktor. ===Cah=== * [[Thomas Cahill|Cahill, Thomas]] (ur. 1940) – amerykański historyk irlandzkiego pochodzenia. ===Cai=== * [[Henriette Caillaux|Caillaux, Henriette]] (1874–1943) – żona premiera. * [[Roger Caillois|Caillois, Roger]] (1913–1978) – francuski pisarz i krytyk, socjolog. * [[Herman Cain|Cain, Herman]] (ur. 1945) – amerykański przedsiębiorca, polityk. * [[Uri Caine|Caine, Uri]] (ur. 1956) – amerykański kompozytor i pianista. * [[Andy Cairns|Cairns, Andy]] (ur. 1965) – irlandzki muzyk. ===Cal=== * [[Erskine Caldwell|Caldwell, Erskine Preston]] (1903–1987) – amerykański pisarz. * [[Tommy Caldwell|Caldwell, Tommy]] (ur. 1978) – amerykański wspinacz. * [[James Callaghan|Callaghan, James]] (1912–2005) – brytyjski polityk. * Callaghan, Leonard James → Callaghan, James * [[Maria Callas|Callas, Maria]] (1923–1977) – amerykańska śpiewaczka greckiego pochodzenia. * Callas, Maria Meneghini → Callas, Maria * [[Micheline Calmy-Rey|Calmy-Rey, Micheline]] (ur. 1945) – szwajcarska polityk. * Calveley, J. → Mieroszewski, Juliusz * [[José Calvo y Sotelo|Calvo y Sotelo, José]] (1893–1936) – hiszpański polityk i prawnik. ===Cał=== * [[Alina Cała|Cała, Alina Magdalena]] (ur. 1953) – polska historyczka, feministka. ===Cam=== * [[Pierre Cambronne|Cambronne, Pierre Jacques Etienne]] (1770–1842) – francuski generał. * [[David Cameron|Cameron, David]] (ur. 1966) – brytyjski polityk. * [[James Cameron (pisarz)|Cameron, James]] (1911–1985) – brytyjski dziennikarz i pisarz. * [[James Cameron (reżyser)|Cameron, James Francis]] (ur. 1954) – kanadyjski reżyser, scenarzysta, producent i montażysta filmowy. * Cameron, Mark James → Cameron, James * [[Paul Cameron|Cameron, Paul]] (ur. 1939) – amerykański psycholog. * [[Andrea Camilleri|Camilleri, Andrea]] (1925–2019) – włoski pisarz, scenarzysta i reżyser teatralny. * [[Luís de Camões|Camões (de), Luís]] (1524–1580) – portugalski poeta. * [[Bernard Campan|Campan, Bernard]] (ur. 1958) – francuski aktor, scenarzysta i reżyser. * [[Joseph Campbell|Campbell, Joseph]] (1904–1987) – amerykański pisarz i mówca. * Campbell, Michael → Dread, Mikey * [[Naomi Campbell|Campbell, Naomi]] (ur. 1970) – brytyjska modelka i aktorka. * [[Mrs. Patrick Campbell|Campbell, Patrick]] (1865–1940) – angielska aktorka. * [[Henry Campbell-Bannerman|Campbell-Bannerman, Henry]] (1836–1908) – brytyjski polityk. * [[Veronica Campbell-Brown|Campbell-Brown, Veronica]] (ur. 1982) – jamajska sprinterka. * Campell, Francis S. → Kuehnelt-Leddihn von, Erik Maria Ritter * [[Thomas Campion|Campion, Thomas]] (1567–1620) – angielski poeta, krytyk i muzyk. * [[Albert Camus|Camus, Albert]] (1913–1960) – francuski pisarz. ===Can=== * [[Trudi Canavan|Canavan, Trudi]] (ur. 1969) – australijska pisarka, publicystka. * Candy Girl → Hetmańska, Barbara * [[Guillaume Canet|Canet, Guillaume]] (ur. 1973) – francuski aktor, scenarzysta, reżyser i producent filmowy. * [[Elias Canetti|Canetti, Elias]] (1905–1994) – austriacki poeta i dramaturg. * [[Mordechaj Canin|Canin, Mordechaj]] (1906–2009) – polski i izraelski pisarz, leksykograf, publicysta. * [[Eddie Cantor|Cantor, Eddie]] (1892–1964) – amerykański komik i piosenkarz. * [[Jerry Cantrell|Cantrell, Jerry]] (ur. 1966) – amerykański gitarzysta, wokalista, kompozytor oraz autor tekstów. ===Cap=== * [[José Raúl Capablanca|Capablanca, José Raúl]] (1888–1942) – kubański szachista. * Capablanca y Graupera, José Raúl → Capablanca, José Raúl * [[Al Capone|Capone, Al]] (1899–1947) – amerykański gangster pochodzenia włoskiego. * Capone, Alphonse Gabriel → Capone, Al * [[Truman Capote|Capote, Truman]] (1924–1984) – amerykański pisarz. * [[Frank Capra|Capra, Frank]] (1897–1991) – amerykański reżyser filmowy. * [[Giovanni Capurro|Capurro, Giovanni]] (1859–1920) – włoski poeta i autor tekstów pieśni. * [[Alfred Capus|Capus, Alfred]] (1858–1922) – francuski pisarz i dziennikarz. ===Car=== * [[Stanisław Car|Car, Stanisław]] (1882–1938) – polski prawnik, polityk. * [[Leos Carax|Carax, Leos]] (ur. 1960) – francuski reżyser filmowy, scenarzysta i krytyk. * [[Orson Scott Card|Card, Orson Scott]] (ur. 1951) – amerykański pisarz. * [[Ernesto Cardenal|Cardenal, Ernesto]] (1925–2020) – nikaraguański poeta i duchowny katolicki. * [[Fernando Cardenal|Cardenal, Fernando]] (1934–2016) – nikaraguański jezuita i polityk. * [[Peire Cardenal|Cardenal, Peire]] (ok. 1180 – ok. 1278) – francuski poeta, trubadur. * Cardenal Martinez, Fernando → Cardenal, Fernando * [[Pierre Cardin|Cardin, Pierre]] (1922–2020) – francuski projektant mody. * [[Claudia Cardinale|Cardinale, Claudia]] (1938–2025) – włoska aktorka. * Cardine, Lawrence Matthew → Flynn, Robert * [[Fernando Henrique Cardoso|Cardoso, Fernando Henrique]] (ur. 1931) – brazylijski polityk. * [[Luis Cardoza y Aragón|Cardoza y Aragón, Luis]] (1901–1992) – gwatemalski pisarz, krytyk sztuki i dyplomata. * Cardozo, Baltazar Enrique → Porras Cardozo, Baltazar Enrique * [[Steve Carell|Carell, Steve John]] (ur. 1962) – amerykański aktor, producent, scenarzysta i komik. * [[Mariah Carey|Carey, Mariah]] (ur. 1969) – amerykańska piosenkarka, aktorka, kompozytorka i producentka muzyczna. * [[Peter Carey|Carey, Peter Philip]] (ur. 1943) – australijski pisarz. * [[Thomas Carew|Carew, Thomas]] (1595–1640) – angielski poeta. * Caritat, Jean Antoine Nicolas → Condorcet (de), Nicolas * [[George Carlin|Carlin, George Dennis]] (1937–2008) – amerykański komik sceniczny i aktor. * [[Klaudia Carlos|Carlos, Klaudia]] (ur. 1974) – polska dziennikarka i prezenterka telewizyjna. * [[Magnus Carlsen|Carlsen, Magnus Øen]] (ur. 1990) – norweski szachista. * [[Thomas Carlyle|Carlyle, Thomas]] (1795–1881) – szkocki historyk i pisarz. * Carnegey, Dale Breckenridge → Carnegie, Dale Breckenridge * [[Andrew Carnegie|Carnegie, Andrew]] (1835–1919) – amerykański przemysłowiec szkockiego pochodzenia. * [[Dale Carnegie|Carnegie, Dale Breckenridge]] (1888–1955) – amerykański pisarz. * [[Martine Carol|Carol, Martine]] (1920–1967) – francuska aktorka. * [[Jennifer Carpenter|Carpenter, Jennifer Leann]] (ur. 1979) – amerykańska aktorka. * [[Alejo Carpentier|Carpentier, Alejo]] (1904–1980) – kubański pisarz, muzykolog, dziennikarz. * Carpentier y Valmont, Alejo → Carpentier, Alejo * [[Edward Hallett Carr|Carr, Edward Hallett]] (1892–1982) – brytyjski historyk, dziennikarz i teoretyk stosunków międzynarodowych. * [[Emily Carr|Carr, Emily]] (1871–1945) – kanadyjska malarka i pisarka. * [[Nicholas Carr|Carr, Nicholas]] (ur. 1959) – amerykański pisarz. * [[Maite Carranza|Carranza, Maite]] (ur. 1958) – hiszpańska pisarka i scenarzystka. * [[Alexis Carrel|Carrel, Alexis]] (1873–1944) – francuski chirurg, filozof i moralista. * [[John le Carré|Carré (le), John]] (1931–2020) – brytyjski prozaik, dyplomata, scenarzysta i aktor, agent MI6. * [[Jean-Claude Carrière|Carrière, Jean-Claude]] (1931–2021) – francuski scenarzysta filmowy, prozaik, dramaturg, okazjonalnie aktor. * Carroll, Jenny → Cabot, Meg * [[Jonathan Carroll|Carroll, Jonathan Samuel]] (ur. 1949) – amerykański pisarz. * [[Lewis Carroll|Carroll, Lewis]] (1832–1898) – angielski pisarz, matematyk i logik. * [[Angela Carter|Carter, Angela]] (1940–1992) – angielska pisarka. * [[Ashton Carter|Carter, Ashton]] (ur. 1954) – zastępca sekretarza obrony USA. * Carter, Eleanor Rosalynn → Carter, Rosalynn * Carter, James Earl → Carter, Jimmy * [[Jimmy Carter|Carter, Jimmy]] (1924–2024) – amerykański polityk. * [[Rosalynn Carter|Carter, Rosalynn]] (1927–2023) – pierwsza dama USA. * Cartesius, Renatus → Kartezjusz * [[Henri Cartier-Bresson|Cartier-Bresson, Henri]] (1908–2004) – francuski fotoreporter. * [[Barbara Cartland|Cartland, Barbara]] (1901–2000) – brytyjska pisarka. * Cartland, Mary Barbara → Cartland, Barbara * [[Paul Carvel|Carvel, Paul]] (ur. 1964) – belgijski pisarz. * [[James Carville|Carville, James]] (ur. 1944) – amerykański doradca polityczny. * [[Lucius Cary|Cary, Lucius]] (ok. 1610–1643) – angielski polityk, żołnierz i pisarz. ===Cas=== * [[Vito Casetti|Casetti, Vito]] (ur. 1969) – dziennikarz, w połowie Włoch. * Casetti, Witold → Casetti, Vito * [[Ken Casey|Casey, Ken]] (ur. 1969) – amerykański basista i wokalista. * [[William Casey|Casey, William]] (1913–1987) – dyrektor CIA (1981–1987). * [[Vincent Cassel|Cassel, Vincent]] (ur. 1966) – francuski aktor, reżyser i producent filmowy. * [[Jules-Antoine Castagnary|Castagnary, Jules-Antoine]] (1830–1888) – francuski polityk, dziennikarz i krytyk sztuki. * [[Carlos Castaneda|Castaneda, Carlos]] (1925–1998) – amerykański pisarz i antropolog. * Castañeda, Jorge → Ubico, Jorge * [[Emilio Castelar y Ripoll|Castelar y Ripoll, Emilio]] (1832–1899) – hiszpański pisarz i polityk. * [[Daniel Castellani|Castellani, Daniel Jorge]] (1961–2026) – argentyński siatkarz i trener. * [[Manuel Castells|Castells, Manuel]] (ur. 1942) – hiszpański socjolog. * Castillo (del), Sergio Leonel → Agüero, Sergio * [[Fidel Castro|Castro, Fidel]] (1926–2016) – kubański polityk i prawnik. * [[Raúl Castro|Castro, Raúl]] (ur. 1931) – kubański polityk. * Castro Ruz, Fidel Alejandro → Castro, Fidel * Castro Ruz, Raúl → Castro, Raúl * Castro (de), Antônio → Alves, Castro * Castro (de), Eduardo → Viveiros de Castro, Eduardo * [[Josué de Castro|Castro (de), Josué]] (1908–1973) – brazylijski geograf, lekarz, pisarz, dyplomata i działacz. ===Cat=== * Cat → Mackiewicz, Stanisław * Cat-Mackiewicz → Mackiewicz, Stanisław * Catez, Élisabeth → Elżbieta od Trójcy Przenajświętszej * Cather, Wilella Sibert → Cather, Willa * [[Willa Cather|Cather, Willa]] (1873–1947) – amerykańska pisarka. * [[Jacob Cats|Cats, Jacob]] (1577–1660) – holenderski polityk i poeta. ===Cau=== * [[Jean Cau|Cau, Jean]] (1925–1993) – francuski pisarz i dziennikarz. ===Cav=== * [[Əhməd Cavad|Cavad, Əhməd]] (1892–1937) – azerski poeta. * Cavalera, Massimiliano Antonio → Cavalera, Max * [[Max Cavalera|Cavalera, Max]] (ur. 1969) – brazylijski wokalista i gitarzysta metalowy. * [[Nick Cave|Cave, Nick]] (ur. 1957) – australijski muzyk, poeta, pisarz i aktor. * Cave, Nicolas Edward → Cave, Nick * [[Henry Cavill|Cavill, Henry William Dalgliesh]] ur. 1983) – brytyjski aktor. ===Caz=== * [[Henri Cazalis|Cazalis, Henri]] (1840–1909) – francuski lekarz, poeta i intelektualista. * [[Dino Cazares|Cazares, Dino]] (ur. 1966) – amerykański kompozytor i gitarzysta. ==Câ== * [[Hélder Câmara|Câmara, Hélder Pessoa]] (1909–1999) – brazylijski teolog i ksiądz. ==Ce== ===Cea=== * [[Elena Ceaușescu|Ceaușescu, Elena]] (1916–1989) – rumuńska polityk, żona Nicolae Ceaușescu. * [[Nicolae Ceaușescu|Ceaușescu, Nicolae]] (1917–1989) – rumuński polityk komunistyczny, dyktatorski prezydent Rumunii. ===Ceb=== * [[Marian Cebulski|Cebulski, Marian]] (1924–2019) – polski aktor. ===Cec=== * Cecil, Robert → Gascoyne-Cecil, Robert ===Ceg=== * Cegielski, Gaspar Józef Hipolit → Cegielski, Hipolit * [[Agnieszka Cegielska|Cegielska, Agnieszka]] (ur. 1979) – polska prezenterka telewizyjna i modelka. * [[Hipolit Cegielski|Cegielski, Hipolit]] (1813–1868) – polski filolog, przemysłowiec, działacz społeczny, dziennikarz i polityk. ===Cej=== * [[Wojciech Cejrowski|Cejrowski, Wojciech]] (ur. 1964) – polski dziennikarz i podróżnik. ===Cel=== * [[Krystyna Cel|Cel, Krystyna]] (ur. 1940) – polska poetka, eseistka. * Celak, Rozalia → Celakówna, Rozalia * [[Rozalia Celakówna|Celakówna, Rozalia]] (1901–1944) – polska mistyczka katolicka. * [[Paul Celan|Celan, Paul]] (1920–70) – żydowski poeta urodzony w Rumunii tworzący w języku niemieckim. * [[Stanisława Celińska|Celińska, Stanisława]] (1947–2026) – polska aktorka i wokalistka. * [[Andrzej Celiński (polityk)|Celiński, Andrzej]] (ur. 1950) – polski polityk. * [[Andrzej Celiński (reżyser)|Celiński, Andrzej]] (ur. 1961) – polski reżyser, scenarzysta, aktor, scenograf, montażysta i operator filmowy. * [[Wojciech Cellary|Cellary, Wojciech]] (ur. 1951) – polski informatyk. ===Cem=== * [[Iga Cembrzyńska|Cembrzyńska, Iga]] (ur. 1939) – polska aktorka, piosenkarka, scenarzystka, reżyserka, kompozytorka i producentka filmowa. * Cembrzyńska, Maria Elżbieta → Cembrzyńska, Iga ===Cen=== * [[Blaise Cendrars|Cendrars, Blaise]] (1887–1961) – francuski pisarz urodzony w Szwajcarii. * [[Sławomir Cenckiewicz|Cenckiewicz, Sławomir]] (ur. 1971) – polski historyk i publicysta. * [[Czesław Centkiewicz|Centkiewicz, Czesław Jacek]] (1904–1996) – polski pisarz, reportażysta i podróżnik. ===Cep=== * [[Józef Cepil|Cepil, Józef]] (ur. 1960) – polski polityk. ===Cer=== * Cerda, Fernando → Léniz, Fernando * [[Kasia Cerekwicka|Cerekwicka, Kasia]] (ur. 1980) – polska wokalistka. * Cerekwicka, Katarzyna → Cerekwicka, Kasia * [[Vinton Cerf|Cerf, Vinton Gray]] (ur. 1943) – amerykański informatyk. * [[Mustafa Cerić|Cerić, Mustafa]] (ur. 1952) – bośniacki duchowny i teolog muzułmański. * [[Cering Szakja|Cering, Szakja]] (ur. 1959) – tybetański historyk. * Cerizay, Gaston → Mackiewicz, Stanisław ===Ces=== * Cesarzowa Orchidea → Cixi * Cesarzowa Wdowa → Cixi * [[Gilbert Cesbron|Cesbron, Gilbert]] (1913–1979) – francuski pisarz katolicki. ===Cev=== * [[José Cevallos|Cevallos, José Francisco]] (ur. 1971) – ekwadorski piłkarz. ===Cez=== * [[Cezik]] (ur. 1985) – polski wokalista, gitarzysta, kompozytor. ==Cé== * [[Paul Cézanne|Cézanne, Paul]] (1839–1906) – francuski malarz. ==Ch== ===Cha=== * [[Janusz Chabior|Chabior, Janusz]] (ur. 1963) – polski aktor. * [[Emmanuel Chabrier|Chabrier, Emmanuel]] (1841–1894) – francuski kompozytor. * [[Tadeusz Chabrowski|Chabrowski, Tadeusz Marcin]] (ur. 1934) – polski poeta i publicysta, były duchowny katolicki. * [[Michał Chaciński|Chaciński, Michał]] (ur. 1971) – polski krytyk filmowy, dziennikarz, tłumacz. * [[Chada]] (1978–2018) – polski raper. * Chada, Tomasz → Chada * [[Abdul Halim Chaddam|Chaddam, Abdul Halim]] (ur. 1932) – syryjski polityk. * [[Marc Chagall|Chagall, Marc]] (1887–1985) – rosyjski malarz i grafik żydowskiego pochodzenia, posiadający obywatelstwo rosyjskie i francuskie. * [[Bartosz Chajdecki|Chajdecki, Bartosz]] (ur. 1980) – polski kompozytor. * [[Omar Chajjam|Chajjam, Omar]] (1048–1131) – perski poeta, filozof i matematyk. * Chajjam, Ghiyath al-Din Abu'l-Fath Omar ibn Ibrahim Al-Nisaburi → Chajjam, Omar * [[Yvonne Chaka Chaka|Chaka Chaka, Yvonne]] (ur. 1965) – południowoafrykańska piosenkarka. * [[Martin Chalfie|Chalfie, Martin]] (ur. 1947) – amerykański neurobiolog. * Chalidow, Mamed → Khalidov, Mamed * Chalidow, Mamied → Khalidov, Mamed * [[Stefan Chałubiński|Chałubiński, Stefan]] (1909–2001) – polski nauczyciel, taternik, przewodnik tatrzański, ratownik TOPR. * Chałupiec, Barbara Apolonia → Negri, Pola * Chałupka, Józef Rafał Feliks → Olbiński, Rafał * [[Marouane Chamakh|Chamakh, Marouane]] (ur. 1984) – marokański piłkarz francuskiego. * [[Neville Chamberlain|Chamberlain, Neville]] (1869–1940) – brytyjski polityk. * [[Ali Chamenei|Chamenei, Ali]] (1939–2026) – irański duchowny i polityk. * [[Sébastien-Roch Nicolas de Chamfort|Chamfort (de), Sébastien-Roch Nicolas]] (1741–1794) – francuski pisarz i moralista. * [[Samuel de Champlain|Champlain (de), Samuel]] (1570–1635) – francuski podróżnik i geograf. * [[Jean-François Champollion|Champollion, Jean-François]] (1790–1832) – francuski językoznawca, archeolog (egiptolog) i poliglota. * Champollion Młody → Champollion, Jean-François * [[Raymond Chandler|Chandler, Raymond Thornton]] (1888–1959) – amerykański pisarz. * [[Rajeev Chandrasekhar|Chandrasekhar, Rajeev]] (ur. 1964) – indyjski biznesmen i polityk. * [[Coco Chanel|Chanel, Coco]] (1883–1971) – francuska projektantka mody. * Chanel, Gabrielle Bonheur → Chanel, Coco * [[Chris Chaney|Chaney, Chris]] (ur. 1975) – australijski gitarzysta, basista i wokalista. * Chaney, John Griffith → London, Jack * [[Ha-Joon Chang|Chang, Ha-Joon]] (ur. 1963) – koreański ekonomista. * [[Dorota Chaniecka|Chaniecka, Dorota]] (ur. 1978) – polska aktorka. * [[Jurij Chanon|Chanon, Jurij]] (ur. 1965) – radziecki i rosyjski kompozytor, pianista, pisarz, malarz. * [[Teófilo Chantre|Chantre, Teófilo]] (ur. 1964) – kabowerdiański kompozytor. * [[Charles Chaplin|Chaplin, Charles]] (1889–1977) – angielski aktor i reżyser. * [[Geraldine Chaplin|Chaplin, Geraldine]] (ur. 1944) – amerykańska tancerka i aktorka. * [[Mark David Chapman|Chapman, Mark David]] (ur. 1955) – Amerykanin, zabójca [[John Lennon|Johna Lennona]]. * [[Pierre Teilhard de Chardin|Chardin (de), Pierre Teilhard]] (1881–1955) – francuski teolog, filozof, paleontolog i antropolog; jezuita. * [[Jacques Chardonne|Chardonne, Jacques]] (1884–1968) – francuski pisarz. * [[Ray Charles|Charles, Ray]] (1930–2004) – amerykański wokalista, pianista i kompozytor, pionier soulu. * Charlie → Ferster, Karol * Charlie P → Peja * Charlotte Aldegonde Élise Marie Wilhelmine → Szarlotta * [[Georges Charpak|Charpak, Georges]] (1924–2010) – francuski fizyk pochodzenia żydowskiego. * [[Pierre Charron|Charron, Pierre]] (1541–1603) – francuski filozof i teolog. * [[Émile Chartier|Chartier, Émile]] (1868–1951) – francuski filozof, dziennikarz i pedagog. * [[James Hadley Chase|Chase, James Hadley]] (1906–1985) – amerykański pisarz. * [[Stefan Chaskielewicz|Chaskielewicz, Stefan]] (1914–2004) – polsko-żydowski matematyk i ekonomista. * [[Constantin-François Chassebœuf|Chassebœuf, Constantin-François]] (1757–1820) – francuski historyk i filozof. * [[Georges Chastellain|Chastellain, Georges]] (1415–1475) – francuski poeta, prozaik i kronikarz. * [[Mohammed Chatami|Chatami, Mohammed]] (ur. 1943) – irański filozof, polityk, teolog szyicki. * [[François-René de Chateaubriand|Chateaubriand (de), François-René]] (1768–1848) – francuski pisarz, polityk i dyplomata. * [[Geoffrey Chaucer|Chaucer, Geoffrey]] (ok. 1343–1400) – angielski poeta, filozof i dyplomata. * [[Selim Chazbijewicz|Chazbijewicz, Selim]] (ur. 1955) – publicysta wywodzący się z Tatarów litewskich. ===Chá=== * [[Hugo Chávez|Chávez, Hugo]] (1954–2013) – wenezuelski wojskowy i polityk. * Chávez Frías, Hugo Rafael → Chávez, Hugo * [[Osman Chávez|Chávez, Osman Danilo]] (ur. 1984) – honduraski piłkarz. * Chávez Güity, Osman Danilo → Chávez, Osman Danilo ===Chą=== * Chądzyńska, Izabella → Bukowska, Izabella * [[Zofia Chądzyńska|Chądzyńska, Zofia]] (1912–2003) – polska pisarka, tłumaczka, popularyzatorka literatury iberoamerykańskiej. ===Chb=== * [[Stephen Chbosky|Chbosky, Stephen]] (ur. 1970) – amerykański pisarz. ===Che=== * Che → Guevara, Ernesto * Che Guevara, Ernesto → Guevara, Ernesto * [[Nuon Chea|Chea, Nuon]] (1926–2019) – polityk kambodżański. * [[Henryk Chełchowski|Chełchowski, Henryk]] (pocz. XVII w.–1665) – polski poeta barokowy i sekretarz królewski. * [[Józef Chełmoński|Chełmoński, Józef Marian]] (1849–1914) – polski malarz. * [[Walter Chełstowski|Chełstowski, Walter]] (ur. 1951) − polski reżyser i producent programów i widowisk telewizyjnych. * [[Chen Duxiu|Chen, Duxiu]] (1879–1942) – chiński komunista. * [[Dick Cheney|Cheney, Dick]] (1941–2025) – amerykański polityk. * Cheney, Richard Bruce → Cheney, Dick * [[Cher]] (ur. 1946) – amerykańska piosenkarka i aktorka pochodzenia ormiańskiego. * [[Patrice Cheraeu|Cheraeu, Patrice]] (ur. 1944) – francuski aktor, scenarzysta, choreograf i reżyser. * [[Ernest Chesneau|Chesneau, Ernest]] (1833–1890) – francuski historyk i krytyk sztuki. * [[Gilbert Keith Chesterton|Chesterton, Gilbert Keith]] (1874–1936) – angielski pisarz. * [[Peter Cheyney|Cheyney, Peter]] (1896–1951) – amerykański pisarz. * Cheyney, Reginald Evelyn Peter Southouse → Cheyney, Peter ===Chę=== * [[Jan Chęciński|Chęciński, Jan Konstanty]] (1826–1874) – polski pisarz, aktor, reżyser. * [[Sylwester Chęciński|Chęciński, Sylwester]] (1930–2021) – polski reżyser i scenarzysta. * [[Dariusz Chętkowski|Chętkowski, Dariusz]] (ur. 1970) – polski pisarz, publicysta, polonista, nauczyciel. * [[Adam Chętnik|Chętnik, Adam]] (1885–1967) – polski etnograf, muzealnik, muzyk, działacz społeczno-polityczny. ===Chi=== * [[John Chiang|Chiang, John]] (ur. 1941) – chiński polityk. * [[Eduardo Chibás|Chibás y Ribas, Eduardo]] (1907–1951) – kubański polityk. * [[Andrzej Chichłowski|Chichłowski, Andrzej]] (ur. 1957) – polski aktor, reżyser i scenarzysta. * [[P. Chidambaram|Chidambaram, P.]] (ur. 1945) – indyjski polityk. * Chief, The → Seton, Ernest Evan Thompson * Chief Joseph → Wódz Józef * [[Greg Child|Child, Greg]] (ur. 1957) – australijski wspinacz. * [[Julia Child|Child, Julia]] (1912–2004) – amerykańska kucharka, autorka książek kucharskich. * [[David Hatcher Childress|Childress, David Hatcher]] (ur. 1957) – amerykański pseudonaukowiec (archeolog i historyk), pisarz i wydawca. * [[Frederick Chiluba|Chiluba, Frederick Jacob Titus]] (1943–2011) – zambijski polityk. * [[Laura Chinchilla|Chinchilla, Laura]] (ur. 1959) – kostarykańska polityk. * [[Jacques Chirac|Chirac, Jacques René]] (1932–2019) – polityk francuski. ===Chl=== * [[Cezary Chlebowski|Chlebowski, Cezary]] (1928–2013) – polski publicysta, historyk. * [[Stanisław Chlebowski|Chlebowski, Stanisław]] (1835–1884) – polski malarz, podróżnik. * [[Zbigniew Chlebowski|Chlebowski, Zbigniew]] (ur. 1964) – polski polityk. * [[Celina Chludzińska Borzęcka|Chludzińska Borzęcka, Celina]] (1833–1913) – polska zakonnica, założycielka (wraz z córką) zmartwychwstanek (Zgromadzenia Sióstr Zmartwychwstania Pana Naszego Jezusa Chrystusa, CR), błogosławiona Kościoła katolickiego. ===Chł=== * [[Zbigniew Chłap|Chłap, Zbigniew]] (1928–2025) – polski patomorfolog, autor publikacji naukowych, działacz „Solidarności”. * [[Ryszard Chłopek|Chłopek, Ryszard]] (ur. 1979) – polski pisarz, krytyk literacki. * [[Józef Chłopicki|Chłopicki, Józef]] (1771–1854) – polski generał. * [[Stefan Chłopicki|Chłopicki, Stefan]] (ur. 1965) – polski farmakolog. ===Chm=== * [[Marek Chmaj|Chmaj, Marek]] (ur. 1969) – polski prawnik i politolog. * [[Sebastian Chmara|Chmara, Sebastian Michał]] (ur. 1971) – polski lekkoatleta. * [[Joanna Chmielewska|Chmielewska, Joanna]] (ur. 1932) – polska pisarka. * [[Małgorzata Chmielewska|Chmielewska, Małgorzata]] (ur. 1951) – polska siostra zakonna. * [[Robert Chmielewski|Chmielewski, Robert]] (ur. 1965) – polski aktor, dziennikarz. * [[Bohdan Chmielnicki|Chmielnicki, Bohdan]] (1595–1657) – hetman zaporoski, przywódca powstania kozackiego. * [[Jacek Chmielnik|Chmielnik, Jacek]] (1953–2007) – polski aktor, reżyser, dramaturg, piosenkarz, artysta kabaretowy i prezenter telewizyjny . * [[Beata Chmielowska-Olech|Chmielowska-Olech, Beata]] (ur. 1975) – polska dziennikarka, prezenterka telewizyjna. * [[Adam Chmielowski|Chmielowski, Adam Hilary Bernard]] (1845–1916) – polski zakonnik. * [[Benedykt Chmielowski|Chmielowski, Benedykt Joachim]] (1700–1763) – polski humanista, ksiądz katolicki. ===Cho=== * [[Paweł Chochlew|Chochlew, Paweł]] (ur. 1971) – polski aktor, reżyser, scenarzysta. * [[Jan Chochorowski|Chochorowski, Jan]] (ur. 1949) – polski archeolog. * [[Marek Jan Chodakiewicz|Chodakiewicz, Marek Jan]] (ur. 1962) – polsko-amerykański historyk. * [[Anna Chodakowska|Chodakowska, Anna]] (ur. 1948) – polska aktorka i piosenkarka. * [[Jan Karol Chodkiewicz|Chodkiewicz, Jan Karol]] (1560–1621) – polski polityk, hrabia, hetman wielki litewski. * [[Michaił Chodorkowski|Chodorkowski, Michaił Borysowicz]] (ur. 1963) – przedsiębiorca rosyjski. * [[Anna Beata Chodorowska|Chodorowska, Anna Beata]] (1925–1995) – polska pisarka. * [[Marta Chodorowska|Chodorowska, Marta]] (ur. 1981) – polska aktorka. * [[Wioletta Chodowicz|Chodowicz, Wioletta]] (ur. 1975) – polska śpiewaczka. * [[Adam Chodyński|Chodyński, Adam]] (1832–1902) – polski historyk i poeta. * [[Aleksander Chodźko|Chodźko, Aleksander Borejko]] (1804–1891) – polski poeta, orientalista i slawista. * [[Ignacy Chodźko|Chodźko, Ignacy]] (1794–1861) – polski pisarz. * [[Choe Je-u|Choe, Je-u]] (1824–1864) – koreański reformator religijny. * [[Choe Si-Hyeong|Choe, Si-Hyeong]] (ur. 1827 lub 1829, zm. 1898) – koreański przywódca religijny. * [[Bogusław Choiński|Choiński, Bogusław]] (1925–76) – polski poeta, autor tekstów piosenek, scenarzysta, malarz i rysownik. * Choiński, Teodor → Jeske-Choiński, Teodor * [[Edmund Chojecki|Chojecki, Edmund]] (1822–1899) – polski pisarz i publicysta, działacz emigracyjny. * [[Paweł Mariusz Chojecki|Chojecki, Paweł Mariusz]] (ur. 1963) – polski dziennikarz, publicysta, działacz religijny i polityczny. * [[Elżbieta Chojnacka|Chojnacka, Elżbieta]] (ur. 1939) – polska klawesynistka. * [[Marek Chojnacki|Chojnacki, Marek Stanisław]] (ur. 1959) – polski piłkarz, trener. * [[Zbigniew Chojnowski|Chojnowski, Zbigniew]] (ur. 1962) – polski poeta, krytyk literacki. * [[Piotr W. Cholewa|Cholewa, Piotr W.]] (ur. 1955) – polski tłumacz, działacz polskiego fandomu fantastycznego. * [[Ruhollah Chomeini|Chomeini, Ruhollah]] (1902–1989) – irański polityk i teolog. * Chomette, René Lucien → Clair, René * [[Antoni Chomicki|Chomicki, Antoni]] (1909–1993) – polski duchowny katolicki. * [[Noam Chomsky|Chomsky, Noam]] (ur. 1928) – amerykański językoznawca i analityk życia politycznego białorusko-ukraińskiego pochodzenia. * [[Fryderyk Chopin|Chopin, Fryderyk Franciszek]] (1810–1849) – polski kompozytor i pianista. * [[Marek Chorabik|Chorabik, Marek]] (ur. 1962) – polski poeta. * [[Bogdan Chorążuk|Chorążuk, Bogdan]] (ur. 1934) – polski poeta, malarz, grafik, tekściarz. * [[Leon Choromański|Choromański, Leon]] (1873–1952) – polski nowelista, krytyk, tłumacz i dramatopisarz. * [[Michał Choromański|Choromański, Michał]] (1904–1972) – polski pisarz, dramaturg i poeta. * [[Michał Chorosiński|Chorosiński, Michał]] (ur. 1975) – polski aktor. * Chory Pastor → Tede * [[Dorota Chotecka|Chotecka-Pazura, Dorota]] (ur. 1966) – polska aktorka. * Chotecka, Dorota → Chotecka-Pazura, Dorota * [[Łukasz Chotkowski|Chotkowski, Łukasz]] (ur. 1981) – polski reżyser i dramaturg. * [[Wanda Chotomska|Chotomska, Wanda]] (1929–2017) – polska pisarka. * [[Yvon Chouinard|Chouinard, Yvon]] (ur. 1938) – amerykański alpinista, biznesmen i pisarz. * [[Patrick Chovanec|Chovanec, Patrick Robert]] (ur. 1970) – amerykański ekonomista. * [[Renuka Chowdhury|Chowdhury, Renuka]] (ur. 1954) – indyjski polityk. ===Chö=== * [[Chögyam Trungpa]] (1939–1987) – buddyjski mistrz medytacji, nauczyciel, poeta, malarz. ===Chō=== * [[Kamo no Chōmei|Chōmei, Kamo no]] (1155–1216) – japoński pisarz. ===Chr=== * [[Barbara Chrabąszczewska|Chrabąszczewska, Barbara]] (ur. 1959) – polska instruktorka aikido. * Chrabr → Chrabyr * [[Czernorizec Chrabyr|Chrabyr]] (IX/X w.) – średniowieczny bułgarski pisarz. * [[Aleksandr Chramczichin|Chramczichin, Aleksandr Anatolijewicz]] (ur. 1967) – rosyjski politolog. * [[Jan Chrapek|Chrapek, Jan]] (1948–2001) – polski duchowny katolicki. * Chris, Leonard → Koontz, Dean Ray * [[Janusz Christa|Christa, Janusz]] (1934–2008) – polski autor komiksów. * [[Agatha Christie|Christie, Agatha Mary Clarissa]] (1891–1976) – angielska pisarka. * Christo, Carlos Alberto → Betto * [[Dimitris Christofias|Christofias, Dimitris]] (1946–2019) – cypryjski polityk. * Chrobry (mnich) → Chrabyr * [[Waldemar Chrostowski|Chrostowski, Waldemar]] (ur. 1951) – polski duchowny katolicki, teolog. * [[Jerzy Chróścikowski|Chróścikowski, Jerzy]] (ur. 1953) – polski polityk, rolnik. * [[Czesław Chruszczewski|Chruszczewski, Czesław]] (1922–1982) – polski pisarz. * [[Nikita Chruszczow|Chruszczow, Nikita Siergiejewicz]] (1894–1971) – radziecki polityk. * [[Paulina Chruściel|Chruściel, Paulina]] (ur. 1980) – polska aktorka. * [[Katarzyna Chrzanowska|Chrzanowska, Katarzyna]] (ur. 1963) – polska aktorka. * [[Ignacy Chrzanowski|Chrzanowski, Ignacy]] (1866–1940) – polski historyk literatury. * [[Tadeusz Chrzanowski|Chrzanowski, Tadeusz]] (1926–2006) – polski historyk sztuki, literat, fotograf, tłumacz, publicysta i pedagog. * [[Wiesław Chrzanowski|Chrzanowski, Wiesław Marian]] (1923–2012) – polski adwokat, polityk. * Chrzestna → Solarz, Zofia * [[Łukasz Chrzuszcz|Chrzuszcz, Łukasz]] (ur. 1983) – polski aktor. ===Chu=== * [[Steven Chu|Chu, Steven]] (ur. 1948) – amerykański fizyk chińskiego pochodzenia. * Chuda, Joanna → Kołaczkowska, Joanna * [[Tadeusz Chudecki|Chudecki, Tadeusz]] (ur. 1958) – polski aktor. * [[Ladislav Chudík|Chudík, Ladislav]] (ur. 1924) – słowacki aktor. * [[Tadeusz Chudy|Chudy, Tadeusz]] (ur. 1931) – polski poeta. * [[Danuta Chudzianka|Chudzianka, Danuta]] (1941–2011) – polska aktorka. * Chudzianka-Mamont, Danuta → Chudzianka, Danuta * Chuilleanáin, Eiléan → Ní Chuilleanáin, Eiléan * Churchill, Joyce → Harrison, M. John * [[Winston Churchill|Churchill, Winston Leonard Spencer]] (1874–1965) – brytyjski polityk, historyk, dziennikarz. * Churrem → Roksolana * [[Sylwia Chutnik|Chutnik, Sylwia]] (ur. 1979) – polska aktywistka i pisarka. ===Chw=== * [[Andrzej Chwalba|Chwalba, Andrzej]] (ur. 1949) – polski historyk i eseista, pedagog. * [[Feliks Chwalibóg|Chwalibóg, Feliks]] (1866–1930) – polski publicysta i aforysta. * [[Bolesław Chwaściński|Chwaściński, Bolesław]] (1909–1992) – polski inżynier, wspinacz, pisarz, wykładowca akademicki. * Chwat, Aleksander → Wat, Aleksander * Chwedczuk, Xymena → Zaniewska, Xymena * [[Stefan Chwin|Chwin, Stefan]] (ur. 1949) – polski pisarz, krytyk literacki, historyk literatury i grafik. ===Chy=== * [[Stanisław Chyczyński|Chyczyński, Stanisław]] (ur. 1959) – polski poeta i aforysta. * [[Paulina Chylewska|Chylewska, Paulina]] (ur. 1978) – polska dziennikarka i prezenterka telewizyjna. * [[Agnieszka Chylińska|Chylińska, Agnieszka]] (ur. 1976) – polska piosenkarka. * [[Rafał Chyliński|Chyliński, Rafał]] (1694–1741) – polski duchowny zakonu franciszkanów konwentualnych, błogosławiony Kościoła katolickiego. * [[Waldemar Chyliński|Chyliński, Waldemar]] (ur. 1953) – polski poeta, autor tekstów piosenek, bard. * [[Kazimierz Chyła|Chyła, Kazimierz]] (ur. ?) – polski aforysta. * [[Tadeusz Chyła|Chyła, Tadeusz]] (ur. 1933) – polski piosenkarz, kompozytor, gitarzysta, malarz. * [[Andrzej Chyra|Chyra, Andrzej]] (ur. 1964) – polski aktor. * Chyżyńska, Helena → Mniszkówna, Helena ==Ci== ===Cia=== * [[Tomasz Ciachorowski|Ciachorowski, Tomasz]] (ur. 1980) – polski aktor. * [[Robert Cialdini|Cialdini, Robert B.]] (ur. 1945) – amerykański psycholog, autor książek. * [[Carlo Azeglio Ciampi|Ciampi, Carlo Azeglio]] (1920–2016) – włoski bankowiec i polityk, premier i prezydent Włoch. * [[Marcelo Ciaramella|Ciaramella, Marcelo]] (ur. 1958) – argentyński duchowny katolicki, socjolog i filozof. * [[Cian Ciaran|Ciaran, Cian]] (ur. 1976) – amerykański muzyk. * [[Mariusz Ciarka|Ciarka, Mariusz]] (ur. 1979) – polski oficer Policji, doktor nauk prawnych. ===Cią=== * Ciążyński, Konstanty → Schmidt-Ciążyński, Konstanty Aleksander Wiktor ===Cic=== * Ciccone, Madonna Louise Veronica → Madonna * [[Elżbieta Cichla-Czarniawska|Cichla-Czarniawska, Elżbieta]] (ur. 1953) – polska pisarka. * [[Piotr Cichocki|Cichocki, Piotr]] (ur. 1981) – polski antropolog. * [[Zbigniew Cichoń|Cichoń, Zbigniew]] (ur. 1952) – polski polityk, adwokat. * [[Leszek Cichoński|Cichoński, Leszek]] (ur. 1957) – polski gitarzysta, wokalista, kompozytor i aranżer. * [[Katarzyna Cichopek|Cichopek, Katarzyna]] (ur. 1982) – polska aktorka, prezenterka telewizyjna i tancerka. * Cichopek-Hakiel, Katarzyna → Cichopek, Katarzyna * [[Lucjan Cichosz|Cichosz, Lucjan]] (ur. 1950) – polski polityk, weterynarz. * Cichowska, Danuta → Błażejczyk, Danuta * [[Leszek Cichy|Cichy, Leszek]] (ur. 1951) – polski alpinista, geodeta, przedsiębiorca. * [[Michał Cichy|Cichy, Michał]] (ur. 1967) – polski dziennikarz i historyk. * [[Wiesław Cichy|Cichy, Wiesław]] (ur. 1957) – polski aktor. ===Cie=== * [[Tomasz Ciecierski|Ciecierski, Tomasz]] (1945–2024) – polski malarz, autor rysunków, kolaży i fotografii. * [[Grzegorz Ciechowski|Ciechowski, Grzegorz]] (1957–2001) – polski piosenkarz, instrumentalista, poeta, aranżer. * [[Magdalena Cielecka|Cielecka, Magdalena]] (ur. 1972) – polska aktorka. * [[Damian Cielepa|Cielepa, Damian]] (ur. 1974) – polski pisarz, fotograf, muzyk. * [[Krzysztof Ciemnołoński|Ciemnołoński, Krzysztof]] (ur. 1985) – polski poeta, didżej, krytyk muzyczny. * [[Camilo Cienfuegos|Cienfuegos, Camilo]] (1932–1959) – kubański rewolucjonista. * [[Piotr Cieplak|Cieplak, Piotr]] (1960–2025) – polski reżyser. * [[Łukasz Ciepliński|Ciepliński, Łukasz]] (1913–1951) – podpułkownik Wojska Polskiego, prezes IV Komendy Zrzeszenia WiN, kawaler Orderu Orła Białego. * [[Lechosław Cierniak|Cierniak, Lechosław]] (ur. 1948) – polski poeta i prozaik. * [[Stanisław Ciesielczuk|Ciesielczuk, Stanisław]] (1906–1945) – polski poeta. * [[Rafał Cieszyński|Cieszyński, Rafał]] (ur. 1976) – polski aktor. * [[Anna Cieślak|Cieślak, Anna]] (ur. 1980) – polska aktorka. * [[Artur Cieślak|Cieślak, Artur Andrzej]] (ur. 1968) – polski kompozytor, pianista, krytyk muzyczny, pedagog. * [[Bronisław Cieślak|Cieślak, Bronisław]] (1943–2021) – polski dziennikarz, aktor, polityk. * Cieślak, Czesława Maria → Villas, Violetta * Cieślak, Jadwiga → Jankowska-Cieślak, Jadwiga * [[Marek Cieślak|Cieślak, Marek]] (ur. 1950) – trener żużlowy, żużlowiec. * [[Piotr Cieślak|Cieślak, Piotr]] (ur. 1948) – polski aktor i reżyser. * Cieślak, Violetta Élisa → Villas, Violetta * [[Roman Cieślewicz|Cieślewicz, Roman]] (1930–1996) – polski grafik. ===Cim=== * [[Włodzimierz Cimoszewicz|Cimoszewicz, Włodzimierz]] (ur. 1950) – polski polityk, dyplomata. ===Cin=== * [[Andrzej Cinciała|Cinciała, Andrzej]] (1825–1898) – polski prawnik, folklorysta, etnograf, wydawca, działacz narodowy na Śląsku Cieszyńskim. ===Cio=== * [[Adam Ciołkosz|Ciołkosz, Adam Witold]] (1901–1978) – polski publicysta i działacz socjalistyczny. * [[Lidia Ciołkosz|Ciołkosz, Lidia]] (1902–2002) – polska historyk, publicystka. * [[Konstantin Ciołkowski|Ciołkowski, Konstantin Edwardowicz]] (1857–1935) – rosyjski uczony polskiego pochodzenia. * Ciołkowski, Konstanty → Ciołkowski, Konstantin Edwardowicz * [[Emil Cioran|Cioran, Emil]] (1911–1995) – francuski pisarz pochodzenia rumuńskiego. * [[Stanisław Ciosek|Ciosek, Stanisław]] (1939–2022) – polski polityk i dyplomata. ===Cir=== * [[Cira]] (ur. 1983) – polski raper i poeta, a także grafik. * [[Santiago Cirugeda|Cirugeda, Santiago]] (ur. 1971) – hiszpański architekt. * Ciruk, Michał → Cira ===Cis=== * [[Maciej Cisło|Cisło, Maciej]] (ur. 1947) – polski poeta, eseista, prozaik. * Cismaan Daar, Aadan Cabdulle → Osman Daar, Aden Abdullah * [[Cezary Ciszewski|Ciszewski, Cezary]] (ur. 1970) – polski reżyser, scenarzysta, dziennikarz, operator filmowy. ===Ciu=== * [[Maria Ciunelis|Ciunelis, Maria]] (ur. 1961) – polska aktorka, reżyser i scenarzystka. * [[Marcin Ciurapiński|Ciurapiński, Marcin]] (ur. 1970) – polski muzyk, autor tekstów. ===Cix=== * [[Cixi]] (1835–1908) – cesarzowa Chin. ==Cí== * [[Karel Císař|Císař, Karel]] (ur. 1972) – czeski teoretyk sztuki. ==Cl== ===Cla=== * [[René Clair|Clair, René]] (1898–1981) – francuski reżyser i scenarzysta filmowy. * [[Tom Clancy|Clancy, Tom]] (ur. 1947) – amerykański pisarz. * Clancy Jr., Thomas Leo → Clancy, Tom * [[Eric Clapton|Clapton, Eric]] (ur. 1945) – brytyjski muzyk rockowy i bluesowy, gitarzysta, kompozytor, wokalista. * [[Cassandra Clare|Clare, Cassandra]] (ur. 1973) – amerykańska pisarka irańskiego pochodzenia. * [[Derek Clark|Clark, Derek]] (ur. 1933) – brytyjski polityk. * [[Kenneth Clark|Clark, Kenneth McKenzie]] (1903–1983) – angielski pisarz, historyk i krytyk sztuki, estetyk, dyrektor muzeów i autor programów telewizyjnych. * [[Arthur C. Clarke|Clarke, Arthur Charles]] (1917–2008) – angielski prozaik. * [[Gillian Clarke|Clarke, Gillian]] (ur. 1937) – angielsko-walijski poeta. * [[James Freeman Clarke|Clarke, James Freeman]] (1810–1888) – amerykański pastor unitariański, teolog. * [[Marcus Clarke|Clarke, Marcus Andrew Hislop]] (1846–1881) – australijski prozaik i poeta. * [[Stephen Clarke|Clarke, Stephen]] (ur. 1959) – brytyjski dziennikarz i pisarz. * [[Susanna Clarke|Clarke, Susanna]] (ur. 1959) – brytyjska pisarka. * [[Jeremy Clarkson|Clarkson, Jeremy]] (ur. 1960) – angielski dziennikarz. * [[Kelly Clarkson|Clarkson, Kelly Brianne]] (ur. 1982) – amerykańska piosenkarka, autorka tekstów piosenek, aktorka. * [[Manuel Alberto Claro|Claro, Manuel Alberto]] (ur. 1970) – operator filmowy urodzony w Chile mieszkający w Danii. * Clarridge, Dewey → Clarridge, Duane Ramsdell * [[Duane Clarridge|Clarridge, Duane Ramsdell]] (ur. 1932) – amerykański wywiadowca, dyrektor CIA. * [[Paul Claudel|Claudel, Paul]] (1868–1955) – francuski pisarz i dyplomata. * [[Philippe Claudel|Claudel, Philippe]] (ur. 1962) – francuski reżyser, prozaik i scenarzysta. * Clavell, Charles Edmund Dumaresq → Clavell, James ===Cle=== * [[John Cleese|Cleese, John]] (ur. 1939) – brytyjski aktor. * Clegg, Nicholas William Peter → Clegg, Nick * [[Nick Clegg|Clegg, Nick]] (ur. 1967) – brytyjski polityk. * [[John Cleland|Cleland, John]] (ok. 1709–1789) – angielski pisarz. * Clemente, Luís → Fabiano, Luís * [[Grover Cleveland|Cleveland, Grover]] (1837–1908) – amerykański polityk. * [[James Clavell|Clavell, James]] (1924–1994) – pisarz, scenarzysta, reżyser, bohater II wojny światowej. * [[Georges Clemenceau|Clemenceau, Georges]] (1841–1929) – francuski pisarz, lekarz i polityk. * Clemens, Samuel Langhorne → Twain, Mark * Cleri, Mario → Puzo, Mario Gianluigi ===Cli=== * [[Ernest Cline|Cline, Ernest]] (ur. 1972) – amerykański powieściopisarz i scenarzysta. * [[Bill Clinton|Clinton, Bill]] (ur. 1946) – amerykański polityk. * [[Hillary Rodham Clinton|Clinton, Hillary Diane Rodham]] (ur. 1947) – amerykańska działaczka polityczna * Clinton, William Jefferson → Clinton, Bill. ===Clo=== * [[George Clooney|Clooney, George Timothy]] (ur. 1961) – amerykański aktor. * [[Glenn Close|Close, Glenn]] (ur. 1947) – amerykańska aktorka. * Cloud de Bounevialle Armstrong, Dido Florian → Dido * [[Brian Clough|Clough, Brian]] (1935–2004) – angielski piłkarz oraz trener piłkarski. ===Clu=== * [[François Cluzet|Cluzet, François]] (ur. 1955) – francuski aktor. ===Cn=== * [[Jerzy Cnota|Cnota, Jerzy]] (1942–2016) – polski aktor i artysta kabaretowy. ==Co== ===Coa=== * Coach K → Krzyzewski, Mike ===Cob=== * [[Kurt Cobain|Cobain, Kurt Donald]] (1967–1994) – amerykański gitarzysta i wokalista. * [[Harlan Coben|Coben, Harlan]] (ur. 1962) – amerykański pisarz żydowskiego pochodzenia. ===Coc=== * Cockburn, Olivia Jane → Wilde, Olivia Jane * [[Jean Cocteau|Cocteau, Jean]] (1889–1963) – francuski poeta i dramaturg. ===Cod=== * [[Corneliu Zelea Codreanu|Codreanu, Corneliu Zelea]] (1899–1938) – rumuński działacz faszystowski. ===Coe=== * [[Joel Coen|Coen, Joel]] (ur. 1954) – amerykański scenarzysta, reżyser i producent filmowy. * [[Paulo Coelho|Coelho, Paulo]] (ur. 1947) – brazylijski pisarz. * [[John Maxwell Coetzee|Coetzee, John Maxwell]] (ur. 1940) – południowoafrykański pisarz. ===Cof=== * Coffey, Brian → Koontz, Dean Ray * [[William Sloane Coffin|Coffin, William Sloane]] (1924–2006) – amerykański liberalny pastor Zjednoczonego Kościoła Chrystusa, działacz praw człowieka i ruchu pokojowego, teolog. ===Coh=== * [[Gerald Cohen|Cohen, Gerald Allan]] (1941–2009) – brytyjski filozof marksistowski, twórca marksizmu analitycznego. * Cohen, Jerry → Cohen, Gerald Allan * [[Leonard Cohen|Cohen, Leonard]] (1934–2016) – kanadyjski poeta, pisarz i piosenkarz tworzący w stylu piosenki autorskiej w gatunku folk rock. * Cohen, Morris → Brandes, Georg * Cohen, Simon → Baron-Cohen, Simon * [[Gilbert Cohen-Séat|Cohen-Séat, Gilbert]] (1907–1980) – francuski dziennikarz i producent filmowy. * [[Ludwik Cohn|Cohn, Ludwik]] (1902–1981) – polski prawnik, polityk. ===Coi=== * Coileáin, Mícheál Eoin → Collins, Michael ===Coj=== * [[Wiktor Coj|Coj, Wiktor]] (1962–1990) – radziecki rockman pochodzenia koreańsko-rosyjskiego, założyciel i lider grupy Kino. ===Col=== * [[Cheryl Cole|Cole, Cheryl]] (ur. 1983) – brytyjska piosenkarka. * [[Martina Cole|Cole, Martina]] (ur. 1958) – angielska pisarka. * [[Samuel Taylor Coleridge|Coleridge, Samuel Taylor]] (1772–1834) – angielski poeta. * [[John Colet|Colet, John]] (1467–1519) – angielski ksiądz katolicki, humanista, filantrop i działacz oświatowy. * [[Eoin Colfer|Colfer, Eoin]] (ur. 1965) – irlandzki pisarz. * [[Cyril Collard|Collard, Cyril]] (1957–1993) – francuski pisarz i reżyser filmowy. * [[Camilla Collett|Collett, Camilla]] (1813–1895) – norweska pisarka, feministka. * [[Cuthbert Collingwood|Collingwood, Cuthbert]] (1748–1810) – brytyjski admirał. * [[Francis Collins|Collins, Francis]] (ur. 1950) – amerykański lekarz i genetyk. * [[Joan Collins|Collins, Joan]] (ur. 1933) – angielska aktorka, producentka, pisarka, modelka. * [[John Churton Collins|Collins, John Churton]] (1848–1908) – angielski krytyk literacki. * [[Michael Collins|Collins, Michael]] (1890–1922) – irlandzki działacz rewolucyjno-niepodległościowy. * [[Nancy A. Collins|Collins, Nancy A.]] (ur. 1959) – amerykańska pisarka. * [[Phil Collins|Collins, Phil]] (ur. 1951) – angielski piosenkarz, autor tekstów, perkusista i aktor. * [[Susan Collins|Collins, Susan Margaret]] (ur. 1952) – amerykańska polityk. * [[Suzanne Collins|Collins, Suzanne]] (ur. 1963) – amerykańska pisarka i scenarzystka. * [[William Collins|Collins, William]] (1721–1759) – angielski poeta. * [[Fernando Collor de Mello|Collor de Mello, Fernando]] (ur. 1949) – prezydent Brazylii. * [[Laetitia Colombani|Colombani, Laetitia]] (ur. 1976) – francuska aktorka, reżyserka i scenarzystka. * [[Klaudiusz de la Colombière|Colombière, Klaudiusz de la]] (1641–1682) – święty, jezuita, spowiednik św. Małgorzaty Marii Alacoque, misjonarz, pisarz ascetyczny. * [[Charles Caleb Colton|Colton, Charles Caleb]] (1780–1832) – angielski duchowny, pisarz. * Colucci, Michel Gérard Joseph → Coluche * [[Coluche]] (1944–1986) – francuski aktor. * [[Chris Columbus|Columbus, Chris]] (ur. 1958) – amerykański reżyser, scenarzysta oraz producent filmowy. ===Com=== * [[Denisa Comănescu|Comănescu, Denisa]] (ur. 1954) – rumuńska poetka, filolog i tłumaczka. * [[Sean Combs|Combs, Sean John]] (ur. 1969) – amerykański producent muzyczny, aktor, raper. * Comenius → Komenský, Jan Ámos * [[Philippe de Commynes|Commynes (de), Philippe]] (ok. 1447–1511) – francuski kronikarz. * [[Antoine Compagnon|Compagnon, Antoine]] (ur. 1950) – francuski historyk. * [[August Comte|Comte, August]] (1798–1857) – francuski filozof i pozytywista, twórca socjologii. * Comte, Izydor Maria August Franciszek Ksawery → Comte, August * [[André Comte-Sponville|Comte-Sponville, André]] (ur. 1952) – francuski filozof. ===Con=== * [[Nicolas de Condorcet|Condorcet (de), Nicolas]] (1743–1794) – francuski filozof-racjonalista, matematyk, ekonomista i polityk. * [[Yves Congar|Congar, Yves Marie Joseph]] (1904–1995) – francuski teolog, dominikanin. * [[Jennifer Connelly|Connelly, Jennifer]] (ur. 1970) – amerykańska aktorka żydowskiego pochodzenia. * [[Michael Connelly|Connelly, Michael]] (ur. 1956) – amerykański pisarz. * [[Sean Connery|Connery, Sean]] (1930–2020) – szkocki aktor, reżyser, producent filmowy i scenarzysta. * [[John Connolly|Connolly, John]] (ur. 1968) – irlandzki pisarz. * [[Robert Conquest|Conquest, Robert]] (1917–2015) – brytyjski historyk, sowietolog. * [[Joseph Conrad|Conrad, Joseph]] (1857–1924) – pisarz i publicysta tworzący w języku angielskim, Polak z pochodzenia. * [[Lansana Conté|Conté, Lansana]] (1934–2008) – gwinejski polityk. * [[Irena Conti Di Mauro|Conti Di Mauro, Irena]] (ur. 1939) – polsko-włoska dziennikarka i pisarka. * [[William Congreve|Congreve, William]] (1670–1729) – angielski dramaturg. * [[Russell Conwell|Conwell, Russell]] (1843–1925) – amerykański duchowny protestancki, pisarz, filantrop i prawnik. ===Coo=== * Cook, Alicia Augello → Keys, Alicia * [[Glen Cook|Cook, Glen]] (ur. 1944) – amerykański pisarz. * [[Robin Cook|Cook, Robin]] (ur. 1940) – amerykański pisarz, z zawodu lekarz. * [[Calvin Coolidge|Coolidge, Calvin]] (1872–1933) – amerykański polityk. * Coolidge, John Calvin → Coolidge, Calvin * [[Ananda Coomaraswamy|Coomaraswamy, Ananda Kentish]] (1877–1947) – indyjski historyk sztuki, filozof. * [[Coolio]] (ur. 1963) – amerykański raper, kompozytor i aktor. * [[Stephen Coonts|Coonts, Stephen]] (ur. 1946) – amerykański pisarz. * [[Alice Cooper|Cooper, Alice]] (ur. 1948) – amerykański muzyk rockowy. * [[Anderson Cooper|Cooper, Anderson]] (ur. 1967) – amerykański dziennikarz, autor i osobowość telewizyjna. * Cooper, Anthony → Ashley-Cooper, Anthony * [[Bradley Cooper|Cooper, Bradley]] (ur. 1975) – amerykański aktor. * [[Gary Cooper|Cooper, Gary Frank James]] (1901–1961) – amerykański aktor. * [[James Fenimore Cooper|Cooper, James Fenimore]] (1789–1851) – amerykański powieściopisarz i jeden z twórców literatury tego kraju. * [[Martin Cooper|Cooper, Martin]] (ur 1928) – amerykański wynalazca. ===Cop=== * [[Francis Ford Coppola|Coppola, Francis Ford]] (ur. 1939) – amerykański reżyser, scenarzysta, kompozytor, aktor i producent filmowy. * Coppola, Nicolas Kim → Cage, Nicolas * [[Sofia Coppola|Coppola, Sofia Carmina]] (ur. 1971) – amerykańska aktorka, reżyser, scenarzystka, fotografik i projektantka mody włoskiego pochodzenia. ===Cor=== * Corazo, Diego Martín → Forlán, Diego * [[Anton Corbijn|Corbijn, Anton]] (ur. 1955) – holenderski fotograf i reżyser. * Corbijn van Willenswaard, Anton Johannes Gerrit → Corbijn, Anton * Corbusier, Le → Le Corbusier * Cordano, José Alberto → Mujica, José * [[Charlotte Corday|Corday, Charlotte]] (1768–1793) – francuska żyrondystka. * Cordera, Yoani María → Sánchez, Yoani * [[Philip Cordery|Cordery, Philip]] (ur. 1966) – francuski polityk, prawnik i ekonomista. * [[Billy Corgan|Corgan, Billy]] (ur. 1967) – amerykański piosenkarz. * [[Pierre Corneille|Corneille, Pierre]] (1606–1684) – francuski pisarz. * [[Cornelius a Lapide]] (1567–1637) – flamandzki jezuita. * [[Chris Cornell|Cornell, Chris]] (ur. 1964) – amerykański wokalista, multiinstrumentalista i autor tekstów. * [[Bernard Cornwell|Cornwell, Bernard]] (ur. 1944) – angielski pisarz, mieszkający w USA. * Cornwell, David John Moore → Carré (le), John * [[Patricia Cornwell|Cornwell, Patricia]] (ur. 1956) – amerykańska pisarka. * [[Jean-Baptiste Camille Corot|Corot, Jean-Baptiste Camille]] (1796–1875) – francuski malarz. * [[Manuel Nicolás Corpancho|Corpancho, Manuel Nicolás]] (1830–1863) – peruwiański poeta. * [[Rafael Correa|Correa, Rafael]] (ur. 1963) – ekwadorski polityk i ekonomista. * Correa Delgado, Rafael Vicente → Correa, Rafael * [[Plinio Corrêa de Oliveira|Corrêa de Oliveira, Plinio]] (1908–1995) – brazylijski historyk, pisarz i polityk. * [[Mairead Corrigan|Corrigan, Mairead]] (ur. 1944) – działaczka pokojowa z Irlandii Północnej. * [[Gregory Nunzio Corso|Corso, Gregory Nunzio]] (1930–2001) – amerykański poeta. * [[Julio Cortázar|Cortázar, Julio Florencio]] (1914–1984) – argentyński pisarz. * Cortlandt (Van), David → Crosby, David * Corwin, Cecil → Kornbluth, Cyril M. ===Cos=== * [[Bill Cosby|Cosby, Bill]] (ur. 1937) – amerykański komik, aktor, autor, producent telewizyjny, muzyk i aktywista społeczny. * Cosby, William Henry → Cosby, Bill * [[María Dolores de Cospedal|Cospedal (de), María Dolores]] (ur. 1965) – hiszpańska polityk. * Costa, Francisco → Borja da Costa, Francisco * [[Hubert Costa|Costa, Hubert]] (ur. 1953) – polski polityk bengalskiego pochodzenia. * [[Kevin Costner|Costner, Kevin Michael]] (ur. 1955) – amerykański aktor, reżyser i producent filmowy. ===Cot=== * [[Marion Cotillard|Cotillard, Marion]] (ur. 1975) – francuska aktorka. * Cott Niven, Laurence → Niven, Larry ===Cou=== * [[Pierre de Coubertin|Coubertin (de), Pierre]] (1863–1937) – francuski baron, historyk i pedagog. * [[Bruno Coulais|Coulais, Bruno]] (ur. 1954) – francuski kompozytor. * [[Henri Coulette|Coulette, Henri]] (1927–1988) – amerykański poeta i pedagog. * [[Ann Coulter|Coulter, Ann Hart]] (ur. 1961) – amerykańska publicystka. * [[Gustave Courbet|Courbet, Gustave]] (1819–1877) – francuski malarz. * [[Georges Courteline|Courteline, Georges]] (1858–1929) – francuski dramaturg. * Courtenay, Jan Niecisław → Baudouin de Courtenay, Jan Niecisław * [[Norman Cousins|Cousins, Norman]] (1915–1990) – amerykański dziennikarz, pisarz i krytyk literacki. * [[Jacques-Yves Cousteau|Cousteau, Jacques-Yves]] (1910–1997) – francuski oficer marynarki, badacz mórz i podróżnik. * [[Georges Couthon|Couthon, Georges]] (1755–1794) – przywódca jakobinów. * [[Maurice Couve de Murville|Couve de Murville, Maurice]] (1907–1999) – francuski polityk. ===Cow=== * [[Noël Coward|Coward, Noël Peirce]] (1899–1973) – brytyjski aktor, dramatopisarz, kompozytor. * [[Abraham Cowley|Cowley, Abraham]] (1618–1667) – angielski poeta. * [[Malcolm Cowley|Cowley, Malcolm]] (1898–1989) – amerykański pisarz i dziennikarz. * [[William Cowper|Cowper, William]] (1731–1800) – angielski poeta. ===Cox=== * Cox, Courteney → Cox-Arquette, Courteney Bass * [[Courteney Cox|Cox-Arquette, Courteney Bass]] (ur. 1964) – amerykańska aktorka. * [[Harvey Cox|Cox, Harvey]] (ur. 1929) – amerykański teolog protestancki, filozof. * [[Pat Cox|Cox, Pat]] (ur. 1952) – irlandzki polityk. ===Coy=== * [[George Coyne|Coyne, George V.]] (1933–2020) – amerykański jezuita, astrofizyk. ===Coz=== * [[Paolo Cozza|Cozza, Paolo]] (ur. 1963) – Włoch mieszkający w Polsce, osobowość telewizyjna, z wykształcenia prawnik. * [[James Gould Cozzens|Cozzens, James Gould]] (1903–1978) – amerykański pisarz. ==Cr== * CR7 → Ronaldo, Cristiano ===Cra=== * [[Daniel Craig|Craig, Daniel]] (ur. 1968) – brytyjski aktor. * [[Pearl Richards Craigie|Craigie, Pearl Richards]] (1867–1906) – angielska pisarka. * Crane, Harold Hart → Crane, Hart * [[Edward Gordon Craig|Craig, Edward Gordon]] (1872–1966) – angielski reżyser, aktor teatralny, dekorator, scenograf, rysownik, teoretyk teatru. * [[Hart Crane|Crane, Hart]](1899–1932) – amerykański poeta. * [[Stephen Crane|Crane, Stephen]] (1871–1900) – amerykański pisarz. * [[Bryan Cranston|Cranston, Bryan Lee]] (ur. 1956) – amerykański aktor, scenarzysta i reżyser. * [[Cindy Crawford|Crawford, Cindy]] (ur. 1966) – amerykańska topmodelka. * Crawford, Cynthia Ann → Crawford, Cindy * [[Robert Cray|Cray, Robert]] (ur. 1953) – amerykański muzyk. ===Cre=== * [[Mandell Creighton|Creighton, Mandell]] (1843–1901) – brytyjski teolog i historyk, biskup anglikański. * [[Jan Crell|Crell, Jan]] (1590–1633) – teolog, filozof i pisarz ariański. * Crellius, Johannes → Crell, Jan * [[Martin van Creveld|Creveld van, Martin Levi]] (ur. 1946) – izraelski historyk wojskowości. ===Cri=== * Crichton, John Michael → Crichton, Michael * [[Michael Crichton|Crichton, Michael]] (1942–2008) – amerykański prozaik, reżyser, scenarzysta i producent filmowy. * Cricius, Andreas → Krzycki, Andrzej * [[Francis Crick|Crick, Francis]] (1916–2004) – angielski biochemik, genetyk i biolog molekularny. * Cris → Ronaldo, Cristiano ===Cro=== * Crocetti, Dino Paul → Martin, Dean * Crochon, Vincent → Cassel, Vincent * [[Ryan Crocker|Crocker, Ryan]] (ur. 1949) – amerykański dyplomata. * [[Richmal Crompton|Crompton, Richmal]] (1890–1969) – angielska pisarka. * Crompton Lamburn, Richmal → Crompton, Richmal * [[Oliver Cromwell|Cromwell, Oliver]] (1599–1658) – angielski polityk. * [[Archibald Joseph Cronin|Cronin, Archibald Joseph]] (1896–1981) – angielski pisarz. * [[David Crosby|Crosby, David]] (1941–2023) – amerykański muzyk folkowy. * [[John Dominic Crossan|Crossan, John Dominic]] (ur. 1934) – amerykański historyk irlandzkiego pochodzenia, biblista. * [[Richard Crossman|Crossman, Richard Howard Stafford]] (1907–1974) – brytyjski dziennikarz i polityk. * [[Sheryl Crow|Crow, Sheryl Suzanne]] (ur. 1962) – amerykańska piosenkarka i gitarzystka. * [[Russell Crowe|Crowe, Russell]] (ur. 1964) – australijski aktor urodzony w Nowej Zelandii. * [[Dorothy Crowfoot Hodgkin|Crowfoot Hodgkin, Dorothy Mary]] (1910–1994) – angielska biochemiczka, krystalograf, noblistka. * [[Aleister Crowley|Crowley, Aleister]] (1875–1947) – angielski okultysta, mistyk i poeta. * [[Frank Percy Crozier|Crozier, Frank Percy]] (1879–1937) – brytyjski wojskowy. ===Cru=== * [[Johan Cruijff|Cruijff, Johan]] (1947–2016) – holenderski piłkarz, trener piłkarski. * [[Tom Cruise|Cruise, Tom]] (ur. 1962) – amerykański aktor i producent filmowy. * Cruise Mapother IV, Thomas → Cruise, Tom * [[Jason Crump|Crump, Jason]] (ur. 1975) – australijski żużlowiec, wielokrotny mistrz świata. * [[Francisco Xavier da Cruz|Cruz (da), Francisco Xavier]] (zm. 1958) – kabowerdiański muzyk i poeta. * Cruz (de la), Ewelina → Serafin, Ewelina ==Cs== * [[Edward Csató|Csató, Edward]] (1920–1968) – polski eseista, krytyk i historyk teatru. * [[Attila Csihar|Csihar, Attila]] (ur. 1971) – węgierski muzyk, kompozytor, wokalista, autor tekstów i instrumentalista. ==Cu== ===Cud=== * [[Bronisław Cudzich|Cudzich, Bronisław]] (1925–1974) – polski aktor, poeta, malarz. ===Cuf=== * Cuffe (de), Alec → Guinness, Alec ===Cug=== * [[Krzysztof Cugowski|Cugowski, Krzysztof Piotr]] (ur. 1950) – polski wokalista rockowy. ===Cuk=== * [[Icchak Cukierman|Cukierman, Icchak]] (1915–1981) – żydowski działacz ruchu oporu w czasie II wojny światowej. * Cukierman, Mordechaj Jeszaja → Canin, Mordechaj ===Cul=== * [[Ely Culbertson|Culbertson, Ely]] (1891–1955) – amerykański brydżysta, teoretyk, autor i propagator brydża. ===Cum=== * Cummings, E.E. → Cummings, Edward Estlin * [[Edward Estlin Cummings|Cummings, Edward Estlin]] (1894–1962) – amerykański poeta, dramaturg i malarz. ===Cun=== * [[Michael Cunningham|Cunningham, Michael]] (ur. 1952) – amerykański pisarz. ===Cuo=== * [[Kaley Cuoco|Cuoco, Kaley Christine]] (ur. 1985) – amerykańska aktorka. * [[Mario Cuomo|Cuomo, Mario Matthew]] (ur. 1932) – amerykański polityk. ===Cup=== * Cuppy, Jacob William → Cuppy, Will * [[Will Cuppy|Cuppy, Will]] (1884–1949) – amerykański komik, pisarz, satyryk i krytyk literacki. ===Cur=== * [[José Cura|Cura, José]] (ur. 1962) – argentyński muzyk, śpiewak operowy, kompozytor, dyrygent, aktor. * [[Ève Curie|Curie, Ève]] (1904–2007) – francusko-amerykańska pisarka, dziennikarka, pianistka i polityk pochodzenia polskiego. * Curie Labouisse, Ève → Curie, Ève * Curie, Maria → Skłodowska-Curie, Maria Salomea * [[Pierre Curie|Curie, Pierre]] (1859–1906) – francuski fizyk. * Curie, Piotr → Curie, Pierre * [[Bill Curley|Curley, Bill]] (ur. 1972) – amerykański koszykarz. * Curley, William Michael → Curley, Bill * [[John Currin|Currin, John]] (ur. 1962) – amerykański malarz i karykaturzysta. * [[Ian Curtis|Curtis, Ian Kevin]] (1956–1980) – brytyjski wokalista i autor tekstów. * [[Jamie Lee Curtis|Curtis, Jamie Lee]] (ur. 1958) – amerykańska aktorka, pisarka. * [[Tony Curtis|Curtis, Tony]] (1925–2010) – amerykański aktor filmowy. * [[Marian Curyło|Curyło, Marian]] (ur. 1956) – polski polityk. * [[George Curzon|Curzon, George]] (1859–1925) – brytyjski polityk, dyplomata. ===Cus=== * [[John Cusack|Cusack, John Paul]] (ur. 1966) – amerykański aktor, scenarzysta i producent filmowy. * [[Clive Cussler|Cussler, Clive Eric]] (1931–2020) – amerykański pisarz. ==Cv== * [[Radowan P. Cwetkowski|Cwetkowski, Radowan P.]] (1931–2022) – macedoński poeta, folklorysta. ==Cw== * Cwen, Magdalena → Cwenówna, Magdalena * Cwen-Hanuszkiewicz, Magdalena → Cwenówna, Magdalena * [[Magdalena Cwenówna|Cwenówna, Magdalena]] (ur. 1954) – polska aktorka. * [[Antoni Cwojdziński|Cwojdziński, Antoni]] (1896–1972) – polski aktor, komediopisarz, reżyser, scenarzysta, z wykształcenia fizyk. ==Cy== ===Cyb=== * [[Jan Cybis|Cybis, Jan]] (1897–1972) – malarz, pedagog i krytyk sztuki. * [[Sebastian Cybulski|Cybulski, Sebastian Marek]] (ur. 1982) – polski aktor. * [[Zbigniew Cybulski|Cybulski, Zbigniew Hubert]] (1927–1967) – polski aktor. ===Cyg=== * [[Jacek Cygan|Cygan, Jacek]] (ur. 1950) – polski poeta, tekściarz. * [[Henryk Cyganik|Cyganik, Henryk]] (1946–2005) – polski dziennikarz, satyryk, poeta. * [[Hanna Cygler|Cygler, Hanna]] (ur. 1960) – polska pisarka i tłumaczka. ===Cym=== * [[Tadeusz Cymański|Cymański, Tadeusz]] (ur. 1955) – polski polityk. ===Cyn=== * [[Katarzyna Cynke|Cynke, Katarzyna]] (ur. 1982) – polska aktorka. ===Cyp=== * [[Tadeusz Cyprian|Cyprian, Tadeusz]] (1898–1979) – polski prawnik, fotografik, publicysta i pedagog. * [[Przemysław Cypryański|Cypryański, Przemysław]] (ur. 1981) – polski aktor. ===Cyr=== * [[Janusz Cyran|Cyran, Janusz]] (ur. 1959) – polski pisarz. * [[Józef Cyrankiewicz|Cyrankiewicz, Józef]] (1911–1989) – polski działacz socjalistyczny i komunistyczny. * [[Maria Cyranowicz|Cyranowicz, Maria Braque]] (ur. 1974) – polska poetka i krytyczka literacka. * Cyril → Dzedzej, Walek * [[Cyrus II Wielki]] (ok. 590–529 p.n.e.) – szach Persji * Cyrus Starszy → Cyrus II Wielki * Cyrus, Destiny Hope → Cyrus, Miley Ray * [[Miley Cyrus|Cyrus, Miley Ray]] (ur. 1992) – amerykańska aktorka i piosenkarka. * [[Piotr Cyrwus|Cyrwus, Piotr]] (ur. 1961) – polski aktor i reżyser teatralny. * Cyryl → Święty Cyryl ===Cyw=== * [[Izabella Cywińska|Cywińska, Izabella]] (1935–2023) – polska reżyserka. * [[Bohdan Cywiński|Cywiński, Bohdan]] (ur. 1939) – polski publicysta, historyk idei, opozycjonista i działacz społeczny. * [[Czesław Cywiński|Cywiński, Czesław]] (1926–2010) – polski wojskowy, żołnierz Armii Krajowej, prezes Zarządu Głównego Światowego Związku Żołnierzy AK. * [[Piotr Cywiński (historyk)|Cywiński, Piotr]] (ur. 1972) – polski historyk. ==Cz== ===Cza=== * [[Jacek Czachor|Czachor, Jacek]] (ur. 1967) – polski motocyklista rajdowy. * [[Stanisław Swen Czachorowski|Czachorowski, Stanisław Swen]] (1920–1994) – polski poeta, prozaik, aktor. * [[Róża Czacka|Czacka, Róża]] (1876–1961) – polska zakonnica, opiekunka niewidomych, założycielka Towarzystwa Opieki nad Ociemniałymi w Laskach. * [[Yola Czaderska-Hayek|Czaderska-Hayek, Yola]] (ur. 1945) – polska dziennikarka, pisarka, popularyzatorka sztuki i kultury polskiej w USA. * [[Tadeusz Czacki|Czacki, Tadeusz]] (1765–1813) – polski działacz oświatowy i gospodarczy, pedagog, historyk, ekonomista. * [[Dariusz Czaja|Czaja, Dariusz]] (ur. 1961) – polski antropolog kultury. * [[Michał Czaja|Czaja, Michał]] (ur. 1983) – polski poeta, teoretyk literatury i kultury, wykładowca. * [[Mariusz Czajka|Czajka, Mariusz]] (ur. 1961) – polski aktor i wokalista. * [[Antoni Czajkowski|Czajkowski, Antoni]] (1816–1873) – polski poeta, prawnik. * [[Michał Czajkowski (pisarz)|Czajkowski, Michał]] (1804–1886) – polski działacz niepodległościowy i pisarz. * [[Michał Czajkowski (duchowny)|Czajkowski, Michał]] (1934–2025) – polski duchowny katolicki. * Czajkowski, Michał → Ero * [[Piotr Czajkowski|Czajkowski, Piotr]] (1840–1893) – rosyjski kompozytor muzyki klasycznej. * [[Stanisław Czajkowski|Czajkowski, Stanisław]] (1878–1954) – polski malarz. * [[Czaka]] (1787?–1828) – twórca i król zjednoczonego państwa Zulusów. * [[Hanna Czaki|Czaki, Hanna]] (1922–1944) – polska harcerka, działaczka młodzieżowa. * Czamara, Witold → Donatan * [[Czandrakirti]] (600–ok. 650) – indyjski nauczyciel buddyjski. * [[Magda Czapińska|Czapińska, Magda]] (ur. 1951) – polska poetka, autorka tekstów piosenek. * Czapińska, Magdalena → Czapińska, Magda * [[Janusz Czapiński|Czapiński, Janusz]] (ur. 1951) – polski socjolog, psycholog społeczny. * [[Kazimierz Czapiński|Czapiński, Kazimierz]] (1882–1942) – polski polityk socjalistyczny, publicysta. * [[Maria Antonina Czaplicka|Czaplicka, Maria Antonina]] (1886–1921) – polska etnografka i geografka. * [[Przemysław Czapliński|Czapliński, Przemysław Roman]] (ur. 1962) – polski krytyk literacki. * [[Władysław Czapliński|Czapliński, Władysław Eugeniusz]] (1905–1981) – polski historyk. * [[Maria Czapska|Czapska, Maria Dorota Leopoldyna]] (1894–1981) – polska historyczka literatury, eseistka i autorka wspomnień. * [[Józef Czapski|Czapski, Józef]] (1896–1993) – polski malarz i pisarz. * Czarek → Wojnar, Jerzy * Czarna Perła → Eto'o, Samuel * Czarna Perła → Pelé * [[Marek Czarnecki|Czarnecki, Marek]] (ur.1959) – polski polityk, adwokat. * [[Ryszard Czarnecki|Czarnecki, Ryszard]] (ur.1963) – polski polityk, historyk, dziennikarz. * [[Tomasz Czarnecki|Czarnecki, Tomasz]] (ur. 1983) – polski aktor. * Czarniawska, Elżbieta → Cichla-Czarniawska, Elżbieta * [[Stefan Czarniecki|Czarniecki, Stefan]] (1599–1665) – polski polityk, kasztelan kijowski, hetman polny koronny. * Czarniewski, Aleksander → Schwarz, Aleksander * [[Marcin Czarnik|Czarnik, Marcin]] (ur. 1976) – polski aktor. * Czarnocki, Wacław → Denhoff-Czarnocki, Wacław * [[Sambor Czarnota|Czarnota, Sambor]] (ur. 1977) – polski aktor teatralny i filmowy. * Czarny Barty → Roberts, Bartholomew * Czarny Jaś → Wuttke, Jan * [[Czarny Łoś]] (1863–1950) – wojownik i szaman Siuksów Oglala. * Czarny Wilk → Seton, Ernest Evan Thompson * [[Jan Czarny|Czarny, Jan]] (1918–1985) – polski pisarz, satyryk, plastyk. * Czarski, Andrzej → Zaremba, Zygmunt * Czartoryska, Aleksandra → Ogińska, Aleksandra * [[Anna Czartoryska|Czartoryska, Anna Maria Teresa]] (ur. 1984) – polska aktorka i wokalistka. * Czartoryska, Maria Anna → Wirtemberska, Maria Anna * [[Adam Jerzy Czartoryski|Czartoryski, Adam Jerzy]] (1770–1861) – polski pisarz, mąż stanu. * [[Adam Kazimierz Czartoryski|Czartoryski, Adam Kazimierz Joachim Ambroży Marek]] (1734–1823) – polski polityk, pisarz, krytyk literacki i teatralny, mecenas sztuki, wojskowy. * [[August Czartoryski|Czartoryski, August]] (1858–1893) – polski salezjanin, książę Czartoryski, Diuk Vista Alegre, błogosławiony Kościoła Katolickiego. * [[Włodzimierz Czarzasty|Czarzasty, Włodzimierz]] (ur. 1960) – polski polityk. * [[Andrzej Rudolf Czaykowski|Czaykowski, Andrzej Rudolf]] (1912–1953) – żołnierz Armii Krajowej, cichociemny, dowódca baonu w powstaniu warszawskim, major Wojska Polskiego. * [[Bogdan Czaykowski|Czaykowski, Bogdan]] (1932–2007) – polski poeta, krytyk literacki, tłumacz. ===Cze=== * [[Jerzy Czech|Czech, Jerzy]] (ur. 1952) – polski poeta, tłumacz, publicysta. * [[Józef Czechowicz|Czechowicz, Józef]] (1903–1939) – polski poeta. * [[Mieczysław Czechowicz|Czechowicz, Mieczysław]] (1930–1991) – polski aktor, piosenkarz i artysta kabaretowy. * [[Andrzej Czechowski|Czechowski, Andrzej]] (ur. 1947) – polski pisarz, fizyk. * [[Włodzimierz Czechowski|Czechowski, Włodzimierz]] (ur. 1933) – polski polityk, inżynier, urzędnik, przedsiębiorca. * [[Andrzej Czeczot|Czeczot, Andrzej]] (1933–2012) – polski grafik i twórca filmów animowanych. * [[Jan Czeczot|Czeczot, Jan]] (1796–1847) – polsko-białoruski poeta i etnograf. * [[Krzysztof Czeczot|Czeczot, Krzysztof]] (ur. 1979) – polski aktor i dramaturg. * [[Ryszard Czekała|Czekała, Ryszard]] (1941–2010) – polski reżyser, scenarzysta, plastyk. * [[Agnieszka Czekierda|Czekierda, Agnieszka]] (ur. 1979) – polska aktorka i reżyserka. * [[Gromosław Czempiński|Czempiński, Gromosław]] (ur. 1945) – polski wojskowy, funkcjonariusz służb specjalnych. * [[Marian Czepiec|Czepiec, Marian]] (1936–1983) – polski poeta. * Czepiel, Adam → Brzozowski, Stanisław * [[Mariusz Czerkawski|Czerkawski, Mariusz]] (ur. 1972) – polski hokeista. * [[Zdzisław Czermański|Czermański, Zdzisław]] (1900–1970) – polski grafik-karykaturzysta. * [[Roman Czernecki|Czernecki, Roman]] (1904–1986) – polski pisarz, pedagog, polonista i filozof. * [[Krystyna Czerni|Czerni, Krystyna]] (ur. 1957) – polska krytyk i historyk sztuki. * [[Adam Czerniawski|Czerniawski, Adam]] (ur. 1934) – polski pisarz, krytyk, tłumacz, rzecznik kultury polskiej na świecie. * [[Cyprian Czernik|Czernik, Cyprian]] (1929–1993) – polski aforysta. * [[Wiktor Czernomyrdin|Czernomyrdin, Wiktor Stiepanowicz]] (1938–2010) – rosyjski polityk. * Czernorizec Chrabyr → Chrabyr * [[Piotr Czerski|Czerski, Piotr]] (ur. 1981) – polski poeta i prozaik. * [[Bolesław Czerwieński|Czerwieński, Bolesław]] (1851–1888) – lwowski poeta i publicysta, działacz socjalistyczny. * [[Anna Czerwińska|Czerwińska, Anna]] (1949–2023) – polska alpinistka i himalaistka, autorka książek. * [[Magdalena Czerwińska|Czerwińska, Magdalena]] (ur. 1978) – polska aktorka. * [[Zofia Czerwińska|Czerwińska, Zofia]] (1933–2019) – polska aktorka. * [[Anna Czerwińska-Rydel|Czerwińska-Rydel, Anna]] (ur. 1973) – polska muzyk, pedagog, pisarka. * [[Jerzy Czerwiński|Czerwiński, Jerzy]] (1960–2024) – polski polityk, nauczyciel. * [[Piotr Czerwiński|Czerwiński, Piotr]] (ur. 1972) – polski publicysta i prozaik. * [[Czerwona Chmura]] (1822–1909) – wódz Indian plemienia Oglala grupy Teton Dakotów. * [[Zofia Czeska|Czeska, Zofia]] (1584–1650) – błogosławiona Kościoła katolickiego, polska zakonnica działająca w Krakowie, założycielka Zgromadzenia Sióstr Ofiarowania NMP (prezentek). * Czesław Śpiewa → Mozil, Czesław * [[Bohdan Czeszko|Czeszko, Bohdan]] (1928–1988) – polski pisarz i polityk. * [[Tadeusz Czeżowski|Czeżowski, Tadeusz]] (1889–1981) – polski filozof, logik i etyk. ===Czi=== * [[Gieorgij Cziczerin|Cziczerin, Gieorgij Wasyljewicz]] (1872–1936) – rosyjski dyplomata, ludowy komisarz spraw zagranicznych w latach 1918–1930. * Cziejing, Dordże → X Karmapa ===Czo=== * Czodrak, Gjamco → VII Karmapa * [[Czogjal Namkhai Norbu]] (ur. 1938) – inkarnowany lama buddyzmu tybetańskiego. * [[Czojang Kji|Czojang, Kji]] (ur. 1990) – Tybetanka reprezentująca Chińską Republikę Ludową, sportsmenka. * [[Andrzej Czok|Czok, Andrzej]] (1948–1986) – polski himalaista. * [[Leon Czolgosz|Czolgosz, Leon Frank]] (1873–1901) – amerykański anarchista pochodzenia polskiego. * [[Moise Czombe|Czombe, Moise]] (1919–1969) – kongijski (zairski) polityk i przedsiębiorca. * [[Ireneusz Czop|Czop, Ireneusz]] (ur. 1969) – polski aktor. * [[Stanisław Czopowicz|Czopowicz, Stanisław]] (ur. 1950) – polski teolog, instruktor harcerski. ===Czu=== * [[Krystyna Czuba|Czuba, Krystyna Bożena]] (ur. 1937) – polska polityk, pedagog, publicystka, teolog, medioznawca. * [[Maria Czubaszek|Czubaszek, Maria Alicja]] (1939–2016) – polska pisarka, felietonistka, dziennikarka, satyryk. * Czubernat, Wanda → Czubernatowa, Wanda * [[Wanda Czubernatowa|Czubernatowa, Wanda]] (ur. 1937) – polska poetka. * [[Krystyna Czubówna|Czubówna, Krystyna Grażyna]] (ur. 1954) – polska dziennikarka, prezenterka telewizyjna, lektorka; z wykształcenia prawniczka. * [[Łukasz Czuj|Czuj, Łukasz]] (ur. 1969) – polski reżyser teatralny i teatrolog. * [[Andrzej Czuma|Czuma, Andrzej Bobola]] (ur. 1938) – polski polityk, prawnik. ===Czy=== * [[Stanisław Czycz|Czycz, Stanisław]] (1929–1996) – polski pisarz. * [[Czyngis-chan]] (1152 lub 1162–1227) – władca mongolski. * [[Jan Czyński|Czyński, Jan]] (1801–1867) – polski działacz polityczny, publicysta, z wykształcenia prawnik. * [[Józef Czyrek|Czyrek, Józef]] (ur. 1928) – polski polityk. * [[Emilian Czyrniański|Czyrniański, Emilian]] (1824–1888) – polski chemik. * [[Anna Czyrska|Czyrska, Anna]] (ur. 1985) – polska pisarka. * [[Jacek Czyż|Czyż, Jacek]] (1953–2020) – polski aktor. * [[Juryj Czyż|Czyż, Juryj]] (ur. 1963) – białoruski przedsiębiorca. * [[Elżbieta Czyżewska|Czyżewska, Elżbieta Justyna]] (1938–2010) – polska aktorka. * [[Tytus Czyżewski|Czyżewski, Tytus]] (1880–1945) – polski malarz, poeta, krytyk sztuki. * [[Mirosław Czyżykiewicz|Czyżykiewicz, Mirosław Andrzej]] (ur. 1961) – polski pieśniarz, gitarzysta, poeta, kompozytor, artysta grafik. {{SORTUJ:C}} [[Kategoria:Strony przeglądowe - osoby]] j8zccflrzasnvly49e9wvviqkjy96oc 0 32754 644604 424575 2026-06-26T13:41:34Z Swam pl 41038 [* 644604 wikitext text/x-wiki {{disambig}} * [[Bożydar Iwanow]] (ur. 1972) – polski komentator sportowy. * [[Ewgeni Iwanow]] (ur. 1974) – bułgarski siatkarz. * [[Siergiej Iwanow]] (1953–2026) – rosyjski polityk. g5jmg7mgjv91cfvm98sx49rw3lhhp7v 0 69700 644608 644446 2026-06-26T16:55:13Z RTVN 54205 pierwsze słowa jako prezydent elekt wydają się być ważkie historycznie patrząc 644608 wikitext text/x-wiki {{Dopracować|Przejrzeć umieszczone wypowiedzi pod względem ich istotności i cytowalności}} [[Plik:DHS Secretary Kristi Noem Travels to Poland - 54553881558 (cropped).jpg|mały|{{center|Karol Nawrocki (2025)}}]] '''[[w:Karol Nawrocki|Karol Nawrocki]]''' (ur. 1983) – polski historyk, doktor nauk humanistycznych, prezes [[Instytut Pamięci Narodowej|Instytutu Pamięci Narodowej]], prezydent RP. * Amerykanie walczyli w niej po tej samej, słusznej stronie – w obronie wolności i człowieczeństwa przed osią zła, która próbowała zawładnąć światem. Około miliona Amerykanów zmobilizowanych wówczas do służby miało polskie korzenie. Byli wśród nich choćby Edward Wozenski, który wyróżnił się w walkach na Sycylii i w Normandii, oraz as myśliwski Francis „Gabby” Gabreski. Na wielu frontach Amerykanie i Polacy walczyli zresztą wspólnie. ** Źródło: [https://wszystkoconajwazniejsze.pl/karol-nawrocki-sojusz-bialych-orlow Karol Nawrocki, ''Sojusz białych orłów''], wszystkoconajwazniejsze.pl, 23 kwietnia 2025. ** Zobacz też: [[Francis Gabreski]], [[Amerykanie]], [[Polacy]] * '''Paweł Figurski''' i '''Patryk Słowik''', (dziennikarze Wirtualnej Polski): Bogdan Klich i Ryszard Schnepf czekają na podpis, by stać się pełnoprawnymi ambasadorami.<br />'''[[Karol Nawrocki]]''': To się nie doczekają. Ani Bogdan Klich, ani Ryszard Schnepf nie uzyskają mojego poparcia, a tym samym nie zostaną ambasadorami. Nie wchodzi to w grę. (...) A pan Schnepf… Hmm, może zamiast spełniać się jako ambasador, zabrałby żonę na długie wakacje?<br />'''Paweł Figurski''' i '''Patryk Słowik''': Czyli wojna o ambasadorów.<br />'''Karol Nawrocki''': Nie. Panowie Klich i Schnepf to dwie czerwone linie. ** Źródło: [https://wiadomosci.wp.pl/karol-nawrocki-nie-mozemy-w-sporze-politycznym-poruszac-sie-wylacznie-w-nienawisci-7166941757016736a ''Karol Nawrocki: Nie możemy w sporze politycznym poruszać się wyłącznie w nienawiści''], wiadomosci.wp.pl, 13 czerwca 2025. ** Zobacz też: [[Bogdan Klich]], [[Ryszard Schnepf]] * Dla nich [Polaków za granicą] musimy stworzyć konkretną ofertę i przyspieszyć możliwość nadawania im obywatelstwa polskiego, bo prezydent Polski jest od tego, aby troszczyć się o Polki i Polaków w granicach i poza granicami RP. My chcemy tu Polaków, a nie nielegalnych migrantów. ** Źródło: [https://businessinsider.com.pl/wiadomosci/karol-nawrocki-powiedzial-jakich-chce-podatkow-padly-trzy-hasla/hxzecm2 ''Karol Nawrocki powiedział, jakich chce podatków. Padły trzy hasła'', businessinsider.com.pl, 12 marca 2025] * Dla ratowania dobrobytu ciężko pracujących Polaków, dla ratowania dobrobytu wszystkich was, wyjdę z kolejnymi inicjatywami ustawodawczymi, z których pierwszą będzie uwolnienie ciężko pracujących Polaków od podatku za wypracowane nadgodziny. ** Źródło: [https://ksiegowosc.infor.pl/wiadomosci/6783901,nadgodziny-bez-podatku-karol-nawrocki-zapowiedzial-ze-pierwsza-inicj.html ''Karol Nawrocki zapowiedział, że pierwszą inicjatywą będzie uwolnienie ciężko pracujących Polaków od podatku za wypracowane nadgodziny''], infor.pl, 24 listopada 2024. * Domagamy się także od strony ukraińskiej ekshumacji i pochówku ofiar zbrodni na Wołyniu. Niezależnie od pragmatyki politycznej i dyplomatycznej oraz padających w przestrzeni publicznej słów i gestów, jesteśmy zobowiązani upominać się o historyczną sprawiedliwość. ** Opis: o ekshumacji ofiar [[Rzeź wołyńska|zbrodni wołyńskiej]]. ** Źródło: [https://dzieje.pl/wiadomosci/k-nawrocki-powstanie-warszawskie-jest-jednym-z-kulminacyjnych-momentow-walki-polakow-o ''K. Nawrocki: Powstanie Warszawskie jest jednym z kulminacyjnych momentów walki Polaków o niepodległość''], dzieje.pl, 1 sierpnia 2023. * Dramaturgia niesłusznie zabranego życia. Zabranego życia, młodej niespełna 18-letniej dziewczyny i doświadczonego polskiego oficera. Cierpienie Hiobowe, niezasłużone. Cierpienie za służbę Rzeczpospolitej. Cierpienie za to, że byli przywiązani do najważniejszych wartości. ** Opis: o śmierci [[Danuta Siedzikówna|Danuty Siedzikówny]] „Inki” oraz Feliksa Selmanowicza „Zagończyka”. ** Źródło: [https://dzieje.pl/wiadomosci/k-nawrocki-inka-i-zagonczyk-umarli-w-bohaterskich-okolicznosciach ''K. Nawrocki: „Inka” i „Zagończyk” umarli w bohaterskich okolicznościach''], dzieje.pl, 28 sierpnia 2021. * Hunwejbiński zapał odkuwania, przesuwania, kwestionowania, wymazywania śladów pamięci śp. Prezydenta RP prof. Lecha Kaczyńskiego nie zmieni prawdy o człowieku Wolności i Solidarności. Opamiętajcie się Państwo (Gdańsk, Opole etc.). Prawdy dostrzec nie chcecie, Polsce szkodzicie, a i wasi zwierzchnicy tego w dłuższej perspektywie nie docenią (żyli w latach 80. – widzieli, znają, rozumieją). Wspólna pamięć ponad polityką. ** Opis: o próbach usunięcia z przestrzeni publicznej upamiętnienia prezydenta [[Lech Kaczyński|Lecha Kaczyńskiego]]. ** Źródło: [https://wpolityce.pl/spoleczenstwo/682436-nawrocki-o-l-kaczynskim-czlowiek-wolnosci-i-solidarnosci ''Prezes IPN broni pamięci o Lechu Kaczyńskim''], wpolityce.pl, 20 lutego 2024. * Ich śmierć często przykrywa piękne życie. A takim życiem żyła Danuta Siedzikówna „Inka” i Feliks Selmanowicz „Zagończyk”. Ich życie pozwoliło umrzeć w tak dramatycznych, pięknych i bohaterskich okolicznościach. Oni całe życie pracowali na to, aby móc wykrzyknąć w momencie próby „Niech żyje Polska”. Do ich wspaniałej, szlachetnej śmierci, doprowadziło ich piękne życie. ** Opis: o [[Danuta Siedzikówna|Danucie Siedzikównie]] „Ince” oraz [[Feliks Selmanowicz|Feliksie Selmanowiczu]] „Zagończyku”. ** Źródło: [https://dzieje.pl/wiadomosci/k-nawrocki-inka-i-zagonczyk-umarli-w-bohaterskich-okolicznosciach ''K. Nawrocki: „Inka” i „Zagończyk” umarli w bohaterskich okolicznościach''], dzieje.pl, 28 sierpnia 2021. * Inaczej niż Paryż, polska stolica nie doczekała się prawdziwej pomocy. Nie udzieliła jej Armia Czerwona, choć w czasie powstania była w odległości kilkuset metrów – na drugim brzegu Wisły. Józef Stalin, który pięć lat wcześniej sprzymierzył się z Hitlerem, teraz znów skorzystał z okazji, by rękami Niemców zniszczyć polską elitę niepodległościową. W kluczowych tygodniach powstania nie pozwalał nawet, by alianckie samoloty startujące z Włoch z dostawami dla Warszawy mogły lądować na sowieckich lotniskach. ** Źródło: [https://wszystkoconajwazniejsze.pl/karol-nawrocki-na-wskros-polskie-powstanie/ ''Na wskroś polskie powstanie''], 30 lipca 2022. * Jestem przeciwko Mercosur i podpisaniu tej relacji Unii Europejskiej z państwami Ameryki Południowej, bowiem to jest nieuczciwa konkurencja. ** Źródło: [https://www.money.pl/gospodarka/karol-nawrocki-odniosl-sie-do-umowy-ue-z-mercosurem-wskazal-na-niemcy-7100786384964224a.html ''Karol Nawrocki odniósł się do umowy UE z Mercosurem. Wskazał na Niemcy''], money.pl, 7 grudnia 2024. * Jestem przeciwko takim układom, jak porozumienie UE z krajami Mercosur. A polski rolnik jest naszym dobrem narodowym i każda moja decyzja, każda podpisana ustawa będzie odnosiła się do tego, co czuje z jednej strony polski rolnik, z drugiej strony polski przedsiębiorca i co myślą Polacy. ** Źródło: [https://wpolityce.pl/polityka/715620-nawrocki-stop-mysleniu-postkolonialnemu-w-polsce ''Nawrocki w Białobrzegach: Stop myśleniu postkolonialnemu. Stać nas na CPK, który stanie się kołem zamachowym naszej gospodarki''], wpolityce.pl, 12 grudnia 2024. * Jestem za Polską w zjednoczonej Europie. Polską silną, która potrafi zatrzymać szkodliwe dla nas pomysły pańskich politycznych przyjaciół, tj. pakt migracyjny, umowa z Mercosur czy zielony ład. Wczoraj byłem wśród polskich rolników, których podległe panu służby spacyfikowały pod Sejmem w ubiegłym roku. Co do Putina – nie znam, ale wnioskuję po zdjęciach, że to pański znajomy – zatem proszę mu przekazać, że jego listów gończych także się nie boję. ** Opis: o wpis Donalda Tuska, w którym krytykuje Nawrockiego. ** Źródło: [https://wiadomosci.onet.pl/wybory/wybory-prezydenckie/karol-nawrocki-odpowiada-na-atak-donalda-tuska-wnioskuje-ze-to-panski-znajomy/lvcmtvt onet.pl], 4 stycznia 2025 *Jeśli upokorzy się lud mój, nad którym zostało wezwane imię moje, i będą błagać, i będą szukać mego imienia, i odwrócą się od złych dróg swoich, ja im wybaczę, a kraj ich ocalę. Drodzy Państwo, tak, my zwyciężymy. Dzisiaj w nocy zwyciężymy. **Opis: ogłoszenie wyników exit poll w wyborach prezydenckich 2025 **Źródło: [https://www.polsatnews.pl/wideo/karol-nawrocki-reaguje-na-exit-poll-zacytowal-biblie-_6848451/ polsatnews.pl], 1 czerwca 2025 * Młodzi Niemcy wiedzą niewiele o II wojnie światowej. Analizując podręczniki historyczne, na których wychowywane są kolejne pokolenia Niemców, widzimy dużą selektywność materiałów i dysproporcje w opowiadaniu historii. (…) Niemcy są więc przekonani, że nic strasznego wobec Polaków się nie wydarzyło, a Niemcy głównie walczyli z narodowosocjalistycznym reżimem. To jest głęboki problem w edukacji. Nie rozumieją istoty i skali zbrodni, dokonywanej zresztą ramię w ramię z Sowietami. ** Źródło: [https://dzieje.pl/wiadomosci/k-nawrocki-powstanie-warszawskie-jest-jednym-z-kulminacyjnych-momentow-walki-polakow-o ''K. Nawrocki: Powstanie Warszawskie jest jednym z kulminacyjnych momentów walki Polaków o niepodległość''], dzieje.pl, 1 sierpnia 2023. * Niepodniesienie z 30 do 60 000 zł sprawiło, że każda rodzina w Polsce, rodzina średnio zarabiająca, może wystawić Donaldowi Tuskowi rachunek na kwotę 7200 zł. Jest to suma, drodzy państwo, która odpowiada dziewięciu miesiącom świadczenia 800 plus czy dwóm aparatom ortodontycznym dla dzieci, a także wyjazdowi tygodniowemu, czy to na narty, czy na ferie, czy na wyjazd. Niezrealizowanie tej obietnicy Donalda Tuska naraziło polskie rodziny na konkretny problem. ** Źródło: [https://wpolityce.pl/polityka/723480-nawrocki-do-tuska-polacy-nie-moga-placic-za-pana-klamstwa wpolityce.pl], 10 marca 2025. * O godzinie 6.15 28 sierpnia 1946 roku Danuta Siedzikówna „Inka” i Feliks Selmanowicz „Zagończyk” spojrzeli z pogardą w lufy plutonu egzekucyjnego. Ostatnie słowa, które wyrzekli nie były błaganiem o litość. Nie były prośbą o życie, a były oddaniem tego, co grało w ich sercach przez całe życie. Krzyknęli oboje: „Niech żyje Polska”. Gdy cała salwa została skierowana w „Zagończyka”, „Inka” dała wyraz lojalności wobec swojego dowódcy i krzyknęła: „Niech żyje Łupaszko”. ** Opis: o Danucie Siedzikównie „Ince” oraz Feliksie Selmanowiczu „Zagończyku”. ** Źródło: [https://polskieradio24.pl/artykul/2796853,ich-los-to-dramaturgia-nieslusznie-zabranego-zycia-prezes-ipn-w-rocznice-smierci-inki-i-zagonczyka ''„Ich los to dramaturgia niesłusznie zabranego życia”. Prezes IPN w rocznicę śmierci „Inki” i „Zagończyka”''], polskieradio24.pl, 28 sierpnia 2021. * Od treningu rozumu nie ubywa, od ruskiej wódy – tak. Pan w wywiadzie pracował? To film jest, ja Pana żyletki (100 kg) wyciskam naście razy;) Więc do szeregu генерал Pytel. ** Opis: o wpisie generała Piotra Pytla skierowanym do Nawrockiego. ** Źródło: [https://www.onet.pl/informacje/onetwiadomosci/komentarze-po-nocnym-wpisie-nawrockiego-politycy-ko-o-dziwnych-plotkach/4ylr2pw,79cfc278 onet.pl], 22 maja 2025. * Pietrzykowski za zwycięskie walki otrzymywał racje żywnościowe, którymi dzielił się z innymi współwięźniami, m.in. z Witoldem Pileckim i ojcem Maksymilianem Kolbe. Niezłomność i hart ducha „Teddy’ego” warte są podkreślenia. ** Opis: o [[Tadeusz Pietrzykowski|Tadeuszu Pietrzykowskim]]. ** Źródło: [https://muzeum1939.pl/tadeusz-teddy-pietrzykowski-upamietniony-podczas-rocky-boxing-night/aktualnosci/4269.html ''Tadeusz „Teddy” Pietrzykowski upamiętniony podczas Rocky Boxing Night''], muzeum1939.pl, 16 kwietnia 2021. ** Zobacz też: [[Maksymilian Kolbe]], [[Witold Pilecki]] * Polacy pytani o II wojnę światową odwołują się do symbolu Westerplatte oraz działania Armii Krajowej, w tym właśnie Powstania Warszawskiego. A co do heroizmu, tu mamy wiele aspektów i przykładów takiego zachowania. Tu mamy heroizm młodych Polaków, heroizm kobiet, heroizm żołnierzy, heroizm ludzi kochających Warszawę. Całe Powstanie było zbiorowym wyrazem heroizmu, który miał doprowadzić Polskę do niepodległości. ** Źródło: [https://dziennikbaltycki.pl/nierozliczone-historie-sprawiaja-ze-swiat-jest-gorszy-a-nie-lepszy-rozmowa-w-79-rocznice-powstania-44-z-prezesem-ipn-karolem/ar/c1-17767465 ''Nierozliczone historie sprawiają, że świat jest gorszy, a nie lepszy. Rozmowa w 79. rocznicę Powstania 44 z prezesem IPN Karolem Nawrockim''], dziennikbaltycki.pl, 1 sierpnia 2023. ** Zobacz też: [[Armia Krajowa]], [[Warszawa]] * Polska to jest wielka sprawa, a my nie chcemy żyć tak, jak żyje się w postkoloniach. My nie potrzebujemy kolejnych patronów, którzy będą nas prowadzić za rękę, bo nasza historia to ponad 1000 lat. Jesteśmy narodem z aspiracjami, z ambicjami i z wielkimi projektami, które musimy zrealizować, z takimi projektami jak CPK. ** Źródło: [https://wpolityce.pl/polityka/715620-nawrocki-stop-mysleniu-postkolonialnemu-w-polsce ''Nawrocki w Białobrzegach: Stop myśleniu postkolonialnemu. Stać nas na CPK, który stanie się kołem zamachowym naszej gospodarki''], wpolityce.pl, 12 grudnia 2024. ** Zobacz też: [[Polska]] * Powstanie Warszawskie było jednym z kluczowych doświadczeń dla Polski podczas II wojny światowej i pozostaje w polskiej świadomości jednym z najważniejszych i kulminacyjnych momentów walki Polaków o niepodległość. ** Źródło: [https://dzieje.pl/wiadomosci/k-nawrocki-powstanie-warszawskie-jest-jednym-z-kulminacyjnych-momentow-walki-polakow-o ''K. Nawrocki: Powstanie Warszawskie jest jednym z kulminacyjnych momentów walki Polaków o niepodległość''], dzieje.pl, 1 sierpnia 2023. * Przypomnę, że ś.p. Lech Kaczyński był wybitnym działaczem opozycji demokratycznej przed 1989 r., wybitną postacią budowania wielkiej solidarności od 1980. Lech Kaczyński był szefem NIK, był ministrem sprawiedliwości, był prezydentem RP. Pan Prezydent nie ma swojej ulicy w Warszawie, co jest rzeczą trudną do zaakceptowania. ** Opis: odpowiadając na pytanie o braku ulicy w Warszawie prezydenta stolicy i Polski prof. Lecha Kaczyńskiego, 14 lat po tragedii w Smoleńsku. ** Źródło: [https://wszystkoconajwazniejsze.pl/pepites/karol-nawrocki-o-ulicy-lecha-kaczynskiego-w-warszawie/ ''Karol Nawrocki o ulicy Lecha Kaczyńskiego w Warszawie''], wszystkoconajwazniejsze.pl, 30 listopada 2024. * Racja państwa polskiego polega na tym, aby domagać się zadośćuczynienia i reparacji wojennych od Niemiec. ** Opis: o [[reparacje wojenne|reparacjach wojennych]] za II wojnę światową dla Polski. ** Źródło: [https://dzieje.pl/wiadomosci/k-nawrocki-powstanie-warszawskie-jest-jednym-z-kulminacyjnych-momentow-walki-polakow-o ''K. Nawrocki: Powstanie Warszawskie jest jednym z kulminacyjnych momentów walki Polaków o niepodległość''], dzieje.pl, 1 sierpnia 2023. * Rok 1944 to moment, w którym przez 5 lat Polacy byli poddani brutalnej okupacji i przemocy. Każdego dnia ludzie ginęli na ulicach Warszawy. I w tym sensie jasno mówię – odpowiedzialni za Powstanie Warszawskie są okupanci, którzy mordowali naszych rodaków. A Polacy ze swoim pragnieniem niepodległości podjęli 1 sierpnia 1944 roku bitwę, która dawała szansę i nadzieję, że Polska będzie niepodległa. Powstańcy wierzyli, że dzięki ich walce Sowieci nie zaleją Polski swoimi wojskami. ** Opis: o [[Powstanie warszawskie|powstaniu warszawskim]]. ** Źródło: [https://dziennikbaltycki.pl/nierozliczone-historie-sprawiaja-ze-swiat-jest-gorszy-a-nie-lepszy-rozmowa-w-79-rocznice-powstania-44-z-prezesem-ipn-karolem/ar/c1-17767465 ''Nierozliczone historie sprawiają, że świat jest gorszy, a nie lepszy. Rozmowa w 79. rocznicę Powstania 44 z prezesem IPN Karolem Nawrockim''], dziennikbaltycki.pl, 1 sierpnia 2023. * Rząd Zjednoczonej Prawicy w zakresie polityki społecznej powiedział, że będzie 500 plus i 500 plus wprowadził. Zagwarantował 13. i 14. emerytury. Podniósł także kwotę wolną od podatku z 3096 zł do 30 000 zł i obniżył wiek emerytalny. Chciałbym żyć w Polsce, w której postulaty partyjne polityczne tych, którzy aspirują do rządzenia państwem polskim, są realizowane. Jako prezydent będę o to dbał. ** Źródło: [https://wpolityce.pl/polityka/723480-nawrocki-do-tuska-polacy-nie-moga-placic-za-pana-klamstwa wpolityce.pl], 10 marca 2025. ** Zobacz też: [[Prawo i Sprawiedliwość]], [[Rodzina 500 plus]] * Stop myśleniu postkolonialnemu w Polsce. My wiemy, czego dla Polaków chcemy. Wiemy, jakie mamy zobowiązania, jesteśmy przekonani o tym, że stać nas na wielkie inwestycje i CPK, który stanie się kołem zamachowym naszej gospodarki. Który jest też szansą dla nas wszystkich do tego, żeby połączyć Polskę centralną z Polską lokalną z Polską powiatową, bo wszyscy jesteśmy Polakami niezależnie od tego, gdzie mieszkamy i gdzie funkcjonujemy. ** Źródło: [https://wpolityce.pl/polityka/715620-nawrocki-stop-mysleniu-postkolonialnemu-w-polsce ''Nawrocki w Białobrzegach: Stop myśleniu postkolonialnemu. Stać nas na CPK, który stanie się kołem zamachowym naszej gospodarki''], wpolityce.pl, 12 grudnia 2024. * Tamtego dnia przyszły Prezydent RP Lech Kaczyński oddał zasłużony hołd „wszystkim powstańcom”, wspierających ich cywilom oraz pomordowanym warszawiakom – ofiarom „ludobójczej zbrodni, której dopuścili się Niemcy”. Z pietyzmem wspomniał zarazem „wszystkich żołnierzy polskiego podziemia”, a także ich „rodziców, wychowawców i dowódców”. Do Powstania Warszawskiego szli bowiem ludzie ukształtowani w II RP – wychowani w niepodległości i gotowi poświęcić wszystko, by Ojczyzna znów była wolna. ** Opis: o otwarciu [[Muzeum Powstania Warszawskiego]] w 2004. ** Źródło: [https://ipn.gov.pl/pl/historia-z-ipn/203271,Karol-Nawrocki-Stolica-po-przejsciach.html ''Karol Nawrocki: Stolica po przejściach''], ipn.gov.pl, 1 sierpnia 2024. ** Zobacz też: [[Lech Kaczyński]] * To powstanie pokazało, że Polacy są narodem, który, jak pisał profesor Henryk Elzenberg szuka sensu walki w wartościach, które za tą walką stoją, a nie w szansach. I powstanie było wyraźnym głosem Polaków, że są gotowi do daniny krwi, do walki, do cierpienia za swoją niepodległość. ** Opis: o [[Powstanie warszawskie|powstaniu warszawskim]]. ** Źródło: [https://dziennikbaltycki.pl/nierozliczone-historie-sprawiaja-ze-swiat-jest-gorszy-a-nie-lepszy-rozmowa-w-79-rocznice-powstania-44-z-prezesem-ipn-karolem/ar/c1-17767465 ''Nierozliczone historie sprawiają, że świat jest gorszy, a nie lepszy. Rozmowa w 79. rocznicę Powstania 44 z prezesem IPN Karolem Nawrockim''], dziennikbaltycki.pl, 1 sierpnia 2023. ** Zobacz też: [[Henryk Elzenberg]] * W całej Polsce działał wielki ruch osób dobrej woli, wrażliwych na kwestie historyczne, dzięki którym mamy Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych, mamy odnalezionych bohaterów, choćby wspomnianą Danutę Siedzikównę „Inkę”. ** Źródło: [https://dorzeczy.pl/opinie/631142/wywiad-z-karolem-nawrockim-wszystko-robie-z-mysla-o-polsce.html ''Nawrocki: Wszystko robię z myślą o Polsce''], dorzeczy.pl, 8 września 2024. ** Zobacz też: [[Narodowy Dzień Pamięci „Żołnierzy Wyklętych”]] * W powstańczej Warszawie dopełnił się dramatyczny los drugowojennej Polski – osamotnionej, ale uparcie walczącej o wolność. ** Źródło: [https://ipn.gov.pl/pl/historia-z-ipn/203271,Karol-Nawrocki-Stolica-po-przejsciach.html ''Karol Nawrocki: Stolica po przejściach''], ipn.gov.pl, 1 sierpnia 2024. * Wierzę w Polskę skutecznie broniącą swoich granic, a nie w Polskę płacącą nielegalnym imigrantom za wyjazd z naszego kraju. ** Źródło: [https://ksiegowosc.infor.pl/wiadomosci/6783901,nadgodziny-bez-podatku-karol-nawrocki-zapowiedzial-ze-pierwsza-inicj.html ''Karol Nawrocki zapowiedział, że pierwszą inicjatywą będzie uwolnienie ciężko pracujących Polaków od podatku za wypracowane nadgodziny''], infor.pl, 24 listopada 2024. * W tym dokumencie są osoby, których nigdy w życiu nie widziałem. To połączenie prawd, półprawd i zupełnych kłamstw. Próba ekstrapolacji moich zadań zawodowych czy pojedynczych i bardzo nieregularnych w ciągu wielu lat spotkań, na obraz człowieka, którym jestem, jest rzeczą niegodziwą, jest głęboką manipulacją. ** Opis: o raporcie dot. jego osoby, który opisuje znajomości Nawrockiego. ** Źródło: [https://wyborcza.pl/magazyn/7,124059,31518960,kto-to-polozyl-kaczynskiemu-na-biurku-w-pis-trwaja-poszukiwania.html wyborcza.pl], 5 grudnia 2024 * Znakomity przedwojenny pięściarz, żołnierz Wojska Polskiego – obrońca Polski w 1939 roku, konspirator, w końcu więzień niemieckich obozów koncentracyjnych. Kwestią, która najbardziej zapisała się w powszechnej świadomości, jest jednak kilkadziesiąt walk, jakie Pietrzykowski – przymuszany przez obozowych strażników – stoczył w obozach koncentracyjnych. W pamiętnej pierwszej walce w KL Auschwitz „Teddy”, ważący wtedy 40 kilogramów, pokonał mistrza Niemiec w wadze średniej – kapo Waltera Dunninga. ** Opis: o [[Tadeusz Pietrzykowski|Tadeuszu Pietrzykowskim]]. ** Źródło: [https://muzeum1939.pl/tadeusz-teddy-pietrzykowski-upamietniony-podczas-rocky-boxing-night/aktualnosci/4269.html ''Tadeusz „Teddy” Pietrzykowski upamiętniony podczas Rocky Boxing Night''], muzeum1939.pl, 16 kwietnia 2021. * Żołnierze Polskich Sił Zbrojnych (w szczytowym momencie wojny była to niemal dwustutysięczna armia) odegrali też istotną rolę na wielu innych frontach: w obronie Tobruku, podczas walk o Monte Cassino czy pod Falaise. Ramię w ramię z Brytyjczykami, Amerykanami i przedstawicielami innych narodów bili się o wolność, godność i pokój nie tylko dla siebie, lecz również dla innych. Ich wkład w zwycięstwo nad hitlerowską Rzeszą jest bezdyskusyjny. ** Źródło: [https://ipn.gov.pl/pl/historia-z-ipn/204861,Karol-Nawrocki-Szlaki-wolnych-Polakow.html ''Karol Nawrocki: Szlaki wolnych Polaków''], ipn.gov.pl/pl ==O Karolu Nawrockim== * Ale ty mi Karolu zaimponowałeś! Startować na zwierzchnika sił zbrojnych i obrażać polskiego generała. Silne mięśnie ale słaba głowa. ** Autor: [[Roman Giertych]] ** Opis: o wpisie Karola Nawrockiego skierowanym do generała Piotra Pytla. ** Źródło: [https://www.onet.pl/informacje/onetwiadomosci/komentarze-po-nocnym-wpisie-nawrockiego-politycy-ko-o-dziwnych-plotkach/4ylr2pw,79cfc278 onet.pl], 22 maja 2025. * Kandydat na prezydenta lata z flagami jak chłystek. Odpowiedź prezydenta Trzaskowskiego kulturalna i co ważniejsze poważna. Taki musi być Prezydent Polski. ** Autor: [[Sławomir Nitras]] ** Opis: o zachowaniu Karola Nawrockiego w trakcie debaty telewizyjnej w Końskich. ** Źródło: [https://przegladsportowy.onet.pl/ofsajd/ciosy-w-karola-nawrockiego-po-tym-co-powiedzial-w-debacie-prezydenckiej/xfh6kc0 onet.pl], 11 kwietnia 2025. * Karol Nawrocki jako kandydat na prezydenta głosi takie idee i sam ma takie ideały, które są bliskie mojemu sercu. ** Autor: [[Andrzej Duda]] ** Źródło: [https://wpolityce.pl/polityka/715014-prezydent-duda-nawrocki-ma-idealy-bliskie-mojemu-sercu ''Prezydent Duda po spotkaniu z Karolem Nawrockim: Głosi takie idee i sam ma takie ideały, które są bliskie mojemu sercu''], wpolityce.pl, 6 grudnia 2024. * Karol Nawrocki będzie godnym następcą Prezydenta RP Andrzeja Dudy, obrońcą polskich wartości i polskiego interesu narodowego. ** Autor: [[Beata Szydło]] ** Źródło: [https://wpolityce.pl/polityka/714980-symboliczne-zdjecie-nawrocki-spotkal-sie-z-prezydentem ''Symboliczne zdjęcie! Karol Nawrocki rozmawiał z Andrzejem Dudą''], wpolityce.pl, 5 grudnia 2024. * Lubię Chelsea ale prezydent wolnej Polski, jeśli już musi mieć kibolskie tatuaże, to powinny być patriotyczne. ** Autor: [[Radosław Sikorski]] ** Opis: komentarz do informacji, że Karol Nawrocki ma na ciele tatuaże m.in. z herbem Chelsea F.C. ** Źródło: [https://przegladsportowy.onet.pl/ofsajd/radoslaw-sikorski-wbil-szpile-w-karola-nawrockiego-poszlo-o-ten-tatuaz/2sr2nhk przegladsportowy.onet.pl], 21 maja 2025 * Nawrocki to nieuk a nie doktor historii. I porzucił flagę. ** Autor: [[Sławomir Nitras]] ** Opis: o zachowaniu Karola Nawrockiego w trakcie debaty telewizyjnej w Super Expressie. ** Źródło: [https://przegladsportowy.onet.pl/ofsajd/minister-ko-zaatakowal-karola-nawrockiego-nieuk/zk6tl1r onet.pl], 28 kwietnia 2025. * Pisowscy dziennikarze, z wdziękiem słonia w składzie porcelany, próbują ratować swojego kandydata na prezydenta przed kolejnym trupem z jego wielkiej, biograficznej szafy. ** Autor: [[Antoni Dudek]] ** Opis: o informacji, że Karol Nawrocki napisał pod pseudonimem Tadeusz Batyr, biografię gangstera Nikodema Skotarczaka ps. Nikoś. ** Źródło: [https://www.fakt.pl/polityka/karol-nawrocki-i-ksiazka-pod-pseudonimem-profesor-bezlitosny/13ev9ry fakt.pl], 14 marca 2025 {{SORTUJ:Nawrocki, Karol}} [[Kategoria:Kandydaci na urząd Prezydenta RP w 2025 roku]] [[Kategoria:Odznaczeni Brązowym Krzyżem Zasługi (III Rzeczpospolita)]] [[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita)]] [[Kategoria:Odznaczeni Odznaką Honorową Bene Merito]] [[Kategoria:Odznaczeni Orderem Orła Białego (III Rzeczpospolita)]] [[Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (III Rzeczpospolita)]] [[Kategoria:Polscy bokserzy]] [[Kategoria:Polscy historycy]] [[Kategoria:Polscy piłkarze]] [[Kategoria:Polscy samorządowcy]] [[Kategoria:Prezydenci III RP]] oipdh27mpoa5xru3yc99dxy49bm2e0k 0 72641 644611 643164 2026-06-26T18:34:27Z Nazwa1234 53893 /* Cytaty z utworów */ 644611 wikitext text/x-wiki '''[[w:Lil Uzi Vert|Lil Uzi Vert]]''' (właśc. '''Symere Woods'''; ur. 1995) – [[Amerykanie|amerykański]] [[rap]]er i [[autor]] [[tekst]]ów. [[Plik:Lil Uzi Vert (2018).png|mały|{{center|Lil Uzi Vert}}]] {{wulgaryzmy}} == Cytaty z utworów == * I nie będę kłamać, mam pieniądze i moc. ** ''And I ain't gon' lie, I got money and the power.'' ** Źródło: utwór ''Two®'' * Jakby o cholera, to jest suka, którą chcę<br/>O cholera, diamenty na moich zębach<br/>Jakoś o 7 rano pieprzyłem twoją miłość. ** ''Like oh god damn, that's the bitch that I want<br/>Oh god damn, diamonds all on my fronts<br/>Like 7 AM I was fucking your love.'' (ang.) ** Źródło: ''7AM'' * Mam jedną dziewczynę z Filadelfii, chyba ma na imię Nicki<br/>I pieprzę się z Nicki, bo nie jest zbyt wybredna. ** ''I got one girl from Philly, I think her name Nicki<br/>And I fuck with Nicki 'cause she not too picky.'' (ang.) ** Źródło: ''Homecoming'' * Naprawdę nie obchodzi mnie, czy płaczesz<br/>Naprawdę, nigdy nie powinnaś była kłamać<br/>Powinnaś była zobaczyć, jak patrzyła mi w oczy<br/>Powiedziała: "Kochanie, nie boję się umrzeć"<br/>Popchnij mnie na krawędź<br/>Wszyscy moi przyjaciele nie żyją. ** ''I don't really care if you cry<br/>On the real you should've never lied<br/>Should've saw the way she looked me in my eyes<br/>She said, "Baby, I am not afraid to die"<br/>Push me to the edge<br/>All my friends are dead.'' (ang.) ** Źródło: utwór ''XO TOUR Llif3'' * Ona mówi, ''Jesteś najgorszy, jesteś najgorszy''<br/>Nie mogę umrzeć, ponieważ to jest mój wszechświat. ** ''She say, "You're the worst; you're the worst"<br/>I cannot die because this my universe.'' (ang.) ** Źródło: utwór ''XO TOUR Llif3'' * Płaczę, mdleję<br/>Słyszę to tak często<br/>Czasami gubię się w mojej głowie<br/>Jestem tak zakochany w tej dziewczynie<br/>(...)<br/>Jestem dalej gorący, wyłącz ten wiatrak<br/>To gówno sprawiło, że wpadłem w depresję, prawie umarłem przez uderzenie Xanaxu<br/>Ona mówi, że mnie kocha ale wyssała tego gościa. ** ''Crying, I'm nauseous<br/>I hear that so often<br/>I sometimes get lost in my head<br/>I'm so in love with that girl<br/>(...)<br/>I'm still hot, turn that fan on<br/>This shit had me depressed, I almost died off Xan' punch (Yeah)<br/>She said that she love me, but she sucked that boy up.'' (ang.) ** Źródło: [[Juice Wrld]], ''Lucid Dreams (Remix)'' ft. Lil Uzi Vert * Przychodzę ekstremalnie lodowaty, nie gram w hokeja<br/>Czarnuchy myślą, że jestem dziwny i oni nie lubią mnie na serio<br/>Bo mogę pieprzyć twoją sukę i pieprzyć twoją mamę i ciocię. ** ''Pull up extra icy, I'm not playin' hockey<br/>Niggas think I'm weird and they don't really like me<br/>'Cause I could fuck your bitch and fuck your mom and auntie.'' (ang.) ** Źródło: ''Myron'' * Tak, tak, tak, tak, tak, tak<br />Moja suka jest zła do szpiku kości<br />Ayy, czekaj, te czarnuchy mnie obserwują<br />Przysięgam na Boga to moje klony. ** ''Yeah, yeah, yeah, yeah, yeah, yeah<br />My bitch, she bad to the bone<br />Ayy, wait, these niggas watchin'<br />I swear to God they be my clones.'' (ang.) ** Źródło: Migos, ''Bad and Boujee'' (feat. Lil Uzi Vert) * Za każdym razem kiedy opuszczasz swoje miejsce, twoja dziewczyna dzwoni do mnie i mówi ''Przyjdź tutaj''<br/>Lubię sposób w jaki mnie traktuje, opuści cię, nie opuści mnie, nazywam to Casanova<br/>Ona mówi, że jestem szalony, tak<br/>Chyba wystrzelę sobie mózg z głowy. ** ''Every time that you leave your spot, your girlfriend call me like, "Come on over"<br/>I like the way that she treat me, gon' leave you, won't leave me, I call it that Casanova<br/>She say I'm insane, yeah<br/>I might blow my brain out.'' (ang.) ** Źródło: utwór ''XO TOUR Llif3'' == Cytaty z wywiadów == * Miałem pracę przez jebane cztery dni. Nie mogłem tego robić. Nie jestem normalny. ** ''I had a job for fucking four days. I couldn’t do it. I’m not normal.'' (ang.) ** Źródło: [https://www.thefader.com/2017/02/14/lil-uzi-vert-cover-story-interview-hawaii thefader.com] * Nie ufam nikomu. Nikomu. Nawet ludziom wokół mnie. ** Źródło: [https://www.thefader.com/2016/08/01/lil-uzi-vert-interview-the-perfect-luv thefader.com] [[Kategoria:Amerykańscy raperzy]] [[Kategoria:Amerykańscy tekściarze]] [[Kategoria:Afroamerykanie]] 42pax449jj52acq15yve1hlkady5ysc 0 72862 644625 643001 2026-06-27T10:45:13Z Niegodzisie 35370 644625 wikitext text/x-wiki {{ek|https://pl.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Poczekalnia/biografie/2026:06:02:Micha%C5%82_Rozkrut}} '''[[w:Michał Rozkrut|Michał Rozkrut]]''' (ur. 1989) – [[Polska|polski]] [[pisarz]] i aforysta. {{spoiler}} ==''Mroczne wzgórze''== * Kiedy walczy się tyle lat, zapomina się powody. Ludzie nie mają tak naprawdę powodów do walki, a mimo wszystko nadal to robią. * Ciężko jest o pomysł, kiedy się go najbardziej potrzebuje. * Ciężko być kreatywnym, kiedy patrzysz na psychopatę z pochodnią w ręku i żądzą zadania cierpienia w oczach. * Strach okazał się silniejszy od trzeźwej kalkulacji. * Każdy lubi, gdy ktoś go docenia. * Nauczyłem się, że z każdej sytuacji jest wyjście, a znaleźć je można, spokojnie myśląc. * Nie osiągnę tego, co oni, stosując ich metody. Musiałem zrobić to inaczej. ** Opis: autorefleksja Piotra. ==''Mistrz życia''== * Każdy z nas ma tyle samo żyć i tyle samo czasu. Możesz ze swoim zrobić, co tylko zechcesz, jeśli się na to odważysz. A jeśli ktoś lub coś stanie ci na drodze, możesz to ominąć albo pokonać. ** Opis: wstęp ''Prawie utonąłem w Odrze''. * Jeżeli jest problem, istnieje rozwiązanie. Problem nie istnieje bez rozwiązania. * Wymówka to coś, co jest tanim i nietrafnym usprawiedliwieniem braku odwagi. * Wszystkie wymówki to oda do lenistwa. * Jesteś swoim własnym towarzyszem. Partnerem. Więźniem i klawiszem, niewolnikiem i władcą zarazem. Nie uwolnisz się od relacji z samym sobą. * Czekanie nie polega na siedzeniu bezczynnym. To są złe przyzwyczajenia, które wynosimy z poczekalni w przychodni albo na dworcu. Czekanie jest aktywne. * Najpierw zasłuż, potem proś. * Każdy człowiek wie coś, czego ty nie wiesz. * Jeśli nie widzisz wrogów, to znaczy, że idziesz w złym kierunku. * Lśnij jaskrawą barwą na tle szarości. * Samo spełnienie jest tylko chwilą, podczas gdy podróż to tysiące, a niekiedy miliony takich chwil. * Pasja jest tym, co odróżnia ludzi nijakich od ludzi interesujących. * Życie rzuca kłody pod nogi po to, aby oddzielić ziarna od plew. * O wiele lepiej przez ¾ życia szukać swojej drogi, a pozostałe ¼ nią kroczyć, niż przez całe życie iść na krzywdzące kompromisy. * W życiu wystarczy wiedzieć dwie rzeczy: kiedy innych słuchać i kiedy innych nie słuchać. * Mistrz nigdy nie przestaje być uczniem. ==''Pułapka rajskiej wyspy''== * Niewiarygodne, ile radości może komuś dać dobrze przemyślane kłamstwo. * Dobitnie przekonałem się o tym, że ruch rodzi ochotę na ruch. A bierność powoduje tylko więcej bierności. * Byłem pewien, że tę lekcję zapamiętam aż do śmierci. Jednak życie nie było tego pewne, dlatego zdecydowało się udzielić mi tej lekcji jeszcze raz. * Czym jest drobne kłamstwo, kiedy oskarżają o zabójstwo? * Skuli nas i torturują tym wszystkim. ** Opis: Nawiązanie do debiutanckiej powieści autora. * W pokrętny i niemoralny sposób byłem… wdzięczny za to, że ktoś inny ma gorzej ode mnie. To mnie uwolniło w środku. ** Opis: W szpitalnym korytarzu, gdy Marcin myśli o Marlenie i nagle przestaje się użalać nad sobą. * Witaj w piekle. ** Opis: Marek do Marcina. * Emocje odbierają racjonalne myślenie. ** Opis: Marcel do Marcina. * Jedna chwila z kobietą może wpędzić w kłopoty. ** Opis: otwarcie pechowego rozdziału nr 13. * Doświadczenie mówiło mu, że najwięcej ludzie mówią sobie w zaciszu własnych domów. Tam, gdzie nie spodziewają się żadnego intruza. * Zaraza. ** Opis: ulubione słowo Herberta. ==''Skarb za lustrem''== * Każdy powód jest dobry, żeby nic nie robić. * Łatwo osądzać innych zza biurka, nie przeżywszy podobnych zmagań na własnej skórze. * Niepewność jest bardziej uzależniająca niż ciągłe sukcesy. * Im była od niego dalej, tym mocniej czuł jej obecność w sercu. * A kiedy emocje rosną, to spada inteligencja. Dlatego decyzje, przynajmniej te kluczowe, warto podejmować opierając się na inteligencji. * Już lepiej być samemu niż z kimś nieodpowiednim. * Można powiedzieć, że na jednej skrajności jest szczęśliwy związek, a na drugiej toksyczny związek. A brak związku to stan pomiędzy. Czyli ani dobry, ani zły. Neutralny. (…) Neutralność jest gorsza niż coś pozytywnego. Ale dużo lepsza niż coś negatywnego. ** Opis: Mirek do Alicji. * Mężczyzna jest jak fajerwerk, a kobieta jak ognisko. * My jako ludzie nie rodzimy się kochankami, tylko się nimi stajemy. Jeśli chcemy. * Jeśli chcesz być dobrym pisarzem, to musisz wyjść z biblioteki! * Dobra strategia to połowa sukcesu. Przynajmniej w życiu zawodowym. I pod warunkiem, że jest połączona z niebagatelną konspiracją. ==''Myśli roztrzaskane o ziemię''== * Zastępca kierownika nie ma własnego zdania. Dlatego jest zastępcą kierownika. * Zawsze znajdzie się chętny do rządzenia zgliszczami. * Między „chciałbym przebiec maraton” a „przebiegnę maraton” leży przepaść. Wypełniona cudzymi maratonami. * Im pewniejszy krok, tym mniej szans, że buty są zawiązane. * Nie ma czegoś takiego jak umowa „śmieciowa”. Każda umowa jest święta. * Ciało, które porusza się szybciej, wolniej się starzeje. To nie jest medycyna ani psychologia, tylko fizyka. * Moja głupota ma dno, ale moja mądrość nie ma sufitu. * Jeżeli przeżywasz wręcz niemożliwe trudności życiowe, ciesz się… Twoja biografia pisze się sama. * Ludzie lgną do wschodzących gwiazd i uciekają od zachodzących. * Jeśli nie nauczysz się wdzięczności, kiedy masz, nauczysz się jej, kiedy stracisz. * Nie mów i nie myśl o sobie źle, bo inni zrobią to lepiej i chętniej. * Ilekroć kimś gardziłem, za karę stawałem się taki sam. * Jak pamiętamy z lekcji chemii: muszą być zasady, żeby nie było kwasów. * Można mieć ciastko i zjeść ciastko. Wystarczy mieć dwa ciastka. * Im mocniej odchylisz wahadło, tym bardziej przechyli się na drugą stronę. * Asy są bezużyteczne na szachownicy. * Prawda nie leży pośrodku, tylko pomiędzy. Pośrodku zdarza się w 1% przypadków. * Palenie mostów jest tańsze niż myślisz – i droższe niż zakładasz. * Nie ma sensu podlewać trującej rośliny. * Jeśli nie docenisz człowieka na czas, to go stracisz. Nie pracownika. Nie szefa. Człowieka. * Dobry i srogi mogą współistnieć pod anielskim skrzydłem. * Mówca przemawia do sali. Strateg – do jury. Reszta to dekoracja. ==''Myśli pochwycone w locie''== * „Kieliszek” jest miękki – zostanie z tobą.<br />„Alkoholizm” jest twardy – wzdrygnie się przed sobą. * „Przejdźmy na ty” – wpisane w procedurę.<br />Bliskość ma trzy podpisy, numer i strukturę. * Broszurę pisze ten, kto stąd odpłynął.<br />Piekło opisuje ten, kto tu zaginął. * Dumny gardzi słowem „proszę”. Silny – próbuje.<br />Pierwsze przychodzi z łatwością. Drugie – boli, ale buduje. * W górę kark zgina, w dół srogość wywiera.<br />Taką to postać włodarz dziś przybiera. * Kura co rano pieje. Kaczka siedzi cicho.<br />Jaja jemy kury – te kaczki porwało licho. * Błąd się popełnia, sabotaż się planuje.<br />Pierwsze – odpuszczam. Drugiego nie daruję. * Lojalność trudna: lata powściągliwości,<br />Cień podejrzenia – i brak wnet litości. * Kto potakuje dla świętego spokoju –<br />dostarcza cudzej pewności betonu. * Wyzywa cię pionkiem? Nie obrażaj się. Bierz.<br />Szesnastu jest na planszy. Reszta – gdzieś. {{SORTUJ:Rozkurt, Michał}} [[Kategoria:Polscy aforyści]] [[Kategoria:Polscy pisarze współcześni]] 6i3zlxu44ppranqaphrza319q7y2x4u 0 72946 644618 643201 2026-06-27T02:41:37Z Nazwa1234 53893 /* */ 644618 wikitext text/x-wiki '''[[w:Wszystko jest poezja|Wszystko jest poezja. Opowieść rzeka]]''' – dzieło [[Edward Stachura|Edwarda Stachury]] z gatunku [[Proza|prozy]] [[Esej|eseistycznej]], wydane w 1975 roku. * Bałem się zawsze i bałem się wszystkiego, ale przecież jednak niemniej szedłem w noc, w każdą noc, jeżeli tak trzeba było. * Ciekawość swoją trzeba nieustannie doskonalić. Tymczasem ludzie (…) śpią. Śpią we śnie i śpią na jawie. Budzenie się ze snu poziomego jest u miażdżącej większości jedynie przejściem do innego rodzaju snu, snu pionowego, snu jawnego, snu z otwartymi oczami. Ale, na szczęście, nie wszyscy, budząc się, śpią dalej w tym nieco niepotocznym rozumieniu. Jest też garstka takich, co nie śpią nigdy. Nawet śpiąc, w tym potocznym rozumieniu – nie śpią. Pracują dalej przez sen. ** Zobacz też: [[sen]] * Co to jest droga? To jest to, co masz na ustach: co krok i wieczne odkładanie samobójstwa. ** Źródło: s. 185. * Coś niechybnie jest w tej prawdzie, że ludzie od tylu wieków ją drążą i drążą, by się dostać do pestki, która chowa odpowiedzi na dwa, trzy pytania. Jasne, można żyć spokojnie aż do śmierci i niczego nie dochodzić, nigdzie się nie zapędzać i się nie narażać, jak wyznaje właściciel dwóch wilczurów. Można. ** Zobacz też: [[prawda]] * Dokąd idę? Do słońca. To chyba jasne. * Dopomóż mi, Boże, żebym się dzisiaj nie wpakował w jakąś historię, która mnie raczej nie obchodzi. * Gdzie nas powiedzie skrajem dróg zygzakowaty życia sznur. * I inni, co pomarli lub co zginą z nami, bracia, kamraci, kumple i kompani. Ech, spotka tam w raju nas się kupa luda! Ech, od tupania zadudni niebieska tancbuda! * Ja zaś chciałem zauważyć pośpiech. Ten pośpiech pomiędzy ludźmi: cześć, jak się masz?, wszyscy w domu zdrowi? no, to cześć, muszę lecieć. I już pędzi nasz człowiek, a gdyby przystanął i chwilę pomyślał, toby się okazało, że wcale nie musi pędzić, ale pędzi, często sam nie bardzo wie gdzie, wymyślił sobie ten pośpiech, wydaje mu się, że w epoce lotów samolotami ponaddźwiękowymi on już nie może normalnie chodzić, tylko szybko musi chodzić albo biec, dał się złapać na ten lep iluzji, na tę nowoczesną muchołapkę „cap-cap”, że na widok przemykających ulicami miast samochodów, a ulicami nieba samolotów – należy prędzej oddychać, żeby być człowiekiem współczesnym. ** Zobacz też: [[pośpiech]] * Kłamstwo nie tylko wykrzywia myślenie, co często prowadzi do katastrofalnych skutków (patrz: Historia Ludzkości), ale i czasami wykrzywia uśmiech, co zaobserwowałem dokładnie u dwu osób. A nikt mi nie powie, że to wygląda ładnie, kiedy się ma wykrzywiony uśmiech. ** Zobacz też: [[kłamstwo]] * Kto nie śpi, ten już coś robi. * Można skonać pod drzwiami ludzi, którzy za ludzi się mają. * Niech nie nadejdzie dzień, gdy przejdziemy ulicą, jeden mimo drugiego, nie spojrzawszy na siebie, ocierając się łokciami jak dwaj spieszni przechodnie. * Pod wieczór mewy, znużone może, te nie znużone ptaki, całodziennym poruszaniem się po trzech żywiołach: powietrzu, wodzie i ziemi – obsiadły białymi chmarami lewy falochron wejścia do portu. ** Zobacz też: [[mewa (ptak)]] * Pół dnia rąbałem drzewo na podwórzu domostwa dwu dzielnych kobiet pomiędzy Obornikami Śląskimi (Ślicznymi, jak mówią niektórzy) a Trzebnicą. Był to piękny wiersz, ta wielka kupa porąbanego drzewa. Ogień tego wiersza wiele razy zaludni żywym, ciepłym blaskiem długie jesienne chłodne wieczory i krótkie mroźne poranki. * Przypomniał mi się ten pan z Polonii norweskiej, który mi niedawno w Oslo opowiadał tak: – Ja, proszę pana, byłem w Polsce dwa lata temu i chciałem we Warszawie kupić pomidory. Handlarka kładzie mi pomidory do torebki, ale, proszę pana, same zgniłe. Ja rozumiem, że oni mają rozkaz od Rządu sprzedawać zgniłe pomidory, ale ja nie muszę kupować. I nie kupiłem. – Jasny gwint – mówię – to pan mieszka w Norwegii już trzydzieści lat, a ja mieszkam w Polsce już dwadzieścia pięć lat i pan wie więcej ode mnie, okazuje się. Ja, jej Bohu, nie wiedziałem tego, że sprzedawcy mają rozkaz od Rządu pakować klientom zgniłe pomidory. – No widzi pan. To jest tak: oni mają na straganach pomidory zgniłe i dobre, ale sprzedają te zgniłe, i zanim sprzedadzą te zgniłe, to te zdrowe przez ten czas zgniją, i tak to, proszę pana, cały czas w kółko sprzedają zgniłe. ** Opis: o sytuacji w [[PRL]], 1973. * (...) (spałem już na jednym stole, na jednym grobie też, w Lublinie na cmentarzu, na Józefa Czechowicza grobie; spałem na dwóch krzesłach, spałem na trzech taboretach, teraz na czterech fotelikach - stopa moja życiowa rośnie) ** Źródło: s. 24. * Stojąc w miejscu, też można zabłądzić. * Teściowe, wie pan, są jak najwięksi poeci: Homer, Dante, Szekspir, Molier – bez narodowości. To znaczy, należą do wszystkich narodowości – powiedziałem kierowcy jakiś czas potem, kiedy już pruliśmy autostradą na Południe, ścigając się z wiatrem. ** Zobacz też: [[teściowa]] * Trzeba pisać. Żeby zarobić na chleb. I na podróż do Patagonii. Albo na Alaskę. (…) O czym pisać? O wszystkim. O poezji zatem więc. Bo wszystko jest poezją, każdy jest poetą. * Ty się nie przejmuj tym szpitalem. To jest taki smutny szpital. Tu wszyscy wiedzą, że muszą umrzeć, i nic nie robią, tylko bez przerwy umierają. Ja tu nie mam z kim gadać… A z kim teraz gadasz? Masz z kim gadać? Ja tu, wśród tak zwanych żywych, muszę się ciężko naszukać, żeby znaleźć kogoś do gadania. Bo też bardzo dokładnie jesteśmy rozproszeni. I nawet kiedy tych dwóch jest w tym samym miejscu, w tym samym czasie – też mogą się minąć. * W Bełżcu, w gospodzie „Roztocze”, stałem jakiś czas w kolejce do bufetu. Po piwo. Owo wypiwszy, wyszedłem na rynek. Nieopodal przedwojennego Domu Polskiego baby rozłożyły na ziemi krajowy i zagraniczny towar rozmaity. W zgodnym współistnieniu leżą obok siebie rosyjskie socjalistyczne perfumy, adiekałon „Maki” za siedemdziesiąt złotych, i tutka amerykańskiej kapitalistycznej maści na jakieś dolegliwości. Też za siedemdziesiąt złotych. Chłopi sprzedają ogórki po piętnaście złotych kilogram (nie po złotówce za kilo, jak któregoś roku nie tak odległego), kalafiory po cztery i  pięć złotych sztuka i pomidory. Pomidory marne są. Wyglądają jak resztówka sezonu warzywniczego. Ô, saisons, ô, chateaux, ô, Rimbaud. ** Opis: o pobycie w [[Bełżec|Bełżcu]], w drodze na grób muzyka jazzowego Mieczysława Kosza w Tarnawatce, 1973. * Wódka, jak mówi Edmund Szerucki, to jest człowiek, z którym można porozmawiać. Od czasu do czasu. * Wszystko jest poezją, a najmniej poezją jest napisany wiersz; każdy jest poetą, a najmniej poetą jest poeta piszący wiersze: czy to jest też oczywistość? Jeszcze nie wiadomo. Wiele znaków na ziemi i na niebie wskazuje, że tak istotnie jest. * Wszystko jest poezją, każdy jest poetą. ** Zobacz też: [[poeta]], [[poezja]] * (…) wypalić się do szczętu. Wszystko oddając życiu. Żeby śmierci, tej zwyczajnej wariatce, nic nie pozostawić w spadku; niech odziedziczy po nas popiół wygasły i niech go sobie rozdmucha, jeżeli chce, na siedem stron, i niech ma przy tym iluzję, że nie jest bezrobotna. ** Zobacz też: [[śmierć]] * Zapomniał ten albo ci, którzy wymyślili czasy proste i czasy złożone: praesens, imperfectum, perfectum, plusquamperfectum, futurum I, futurum II, inne czasy złożone, zapomnieli oni, którzy byli, więc są i będą, zapomnieli o jednym czasie, wieczystym, infinitus. Który odmienia się tak: ja być, ty być, on być, my być, wy być, oni być. Ciepłe nasze oddechy, którzy żyjemy, i zimne teraz oddechy wszystkich, którzy żyli, mieszają się ze sobą, całują i płyną razem po utartych szlakach, magistralach i wszystkich dzikich rubieżach czasu i przestrzeni. ** Zobacz też: [[czas]] * Zaryzykowałbym twierdzenie, że różnica w funkcji poezji i nauki w życiu polega na stosunku do teraźniejszości. Poezja utrwala to, co istnieje. Przez dotknięcie. Żeby to zachować. Nauka analizuje teraźniejszość, żeby ją zmienić. Żeby poprzez analizę ukierunkować i ulepszyć przyszłość. ** Zobacz też: [[nauka]], [[poezja]], [[teraźniejszość]] * Znam takich, którzy wysiadają na jakiejś stacji albo wprost wyskakują z pociągu (…), żeby wejść w krajobraz, który ich nagle olśnił. Żeby być w nim. Wtopić się weń. Być jedną linijką, jednym wersem w tym wierszu. ** Zobacz też: [[krajobraz]] ==O ''Wszystko jest poezja''== * Stachura przedstawia taką wizję świata, a właściwie intensywne jego odczucie, w której podmiot próbuje ogarnąć całościowym oglądem wszystkie możliwe przejawy tego, co jest. Stąd też pragnienie „wszystkości”, stąd słowo „wszystko” w tytule książki. Propozycja oglądu całościowego nie jest jakimś naiwnym totalitaryzmem literackiej kreacji, ale postawą obowiązującą w każdej chwili. ** Autor: [[Krzysztof Rutkowski (pisarz)|Krzysztof Rutkowski]], „Miesięcznik Literacki”, 11/1976. ** Źródło: Edward Stachura, ''Poezja i proza'', T. 4, ''Wszystko jest poezja'', (red. Krzysztof Rutkowski), Czytelnik, Warszawa 1984, ISBN 8307003784, s. 270. * ''Wszystko jest poezja'' ma wiele odniesień do poprzednich książek Stachury, szczególnie ''Całej jaskrawości'' (…), jest rodzajem autokomentarza, a przy tym pokazuje, jak wiele z własnej osobowości i życiorysu użyczał pisarz swym bohaterom. Ta książka miała bodaj najwięcej recenzji, (…). Najwięcej różnic pojawiło się przy określaniu przynależności gatunkowej tej książki, co oczywiście było problemem nie dla czytelników tylko dla krytyków, którzy lubią mieć porządek w papierach. Jedni pisali więc, że są to felietony, inni używali określenia flover-eseje, dla jeszcze innych była to typowa sylwa, a w ''Słowniku współczesnych pisarzy polskich'' (t. III, seria II) ''Wszystko jest poezja'' figuruje jako szkice literackie. ** Autor: [[Marian Buchowski]], ''Edward Stachura. Biografia i legenda'', Kamerton, Opole 1993, ISBN 8385971009, s. 129. ** Zobacz też: ''[[Cała jaskrawość]]'' [[Kategoria:Eseje]] [[Kategoria:Literatura polska]] [[Kategoria:Twórczość Edwarda Stachury]] dd4rkpxfxdmq4tnc50kqt0hp8vgeroz 644619 644618 2026-06-27T02:52:37Z Nazwa1234 53893 /* */ 644619 wikitext text/x-wiki '''[[w:Wszystko jest poezja|Wszystko jest poezja. Opowieść rzeka]]''' – dzieło [[Edward Stachura|Edwarda Stachury]] z gatunku [[Proza|prozy]] [[Esej|eseistycznej]], wydane w 1975 roku. * Bałem się zawsze i bałem się wszystkiego, ale przecież jednak niemniej szedłem w noc, w każdą noc, jeżeli tak trzeba było. * Ciekawość swoją trzeba nieustannie doskonalić. Tymczasem ludzie (…) śpią. Śpią we śnie i śpią na jawie. Budzenie się ze snu poziomego jest u miażdżącej większości jedynie przejściem do innego rodzaju snu, snu pionowego, snu jawnego, snu z otwartymi oczami. Ale, na szczęście, nie wszyscy, budząc się, śpią dalej w tym nieco niepotocznym rozumieniu. Jest też garstka takich, co nie śpią nigdy. Nawet śpiąc, w tym potocznym rozumieniu – nie śpią. Pracują dalej przez sen. ** Zobacz też: [[sen]] * Co to jest droga? To jest to, co masz na ustach: co krok i wieczne odkładanie samobójstwa. ** Źródło: s. 185. * Coś niechybnie jest w tej prawdzie, że ludzie od tylu wieków ją drążą i drążą, by się dostać do pestki, która chowa odpowiedzi na dwa, trzy pytania. Jasne, można żyć spokojnie aż do śmierci i niczego nie dochodzić, nigdzie się nie zapędzać i się nie narażać, jak wyznaje właściciel dwóch wilczurów. Można. ** Zobacz też: [[prawda]] * Dokąd idę? Do słońca. To chyba jasne. * Dopomóż mi, Boże, żebym się dzisiaj nie wpakował w jakąś historię, która mnie raczej nie obchodzi. * Gdzie nas powiedzie skrajem dróg zygzakowaty życia sznur. * I inni, co pomarli lub co zginą z nami, bracia, kamraci, kumple i kompani. Ech, spotka tam w raju nas się kupa luda! Ech, od tupania zadudni niebieska tancbuda! * Ja zaś chciałem zauważyć pośpiech. Ten pośpiech pomiędzy ludźmi: cześć, jak się masz?, wszyscy w domu zdrowi? no, to cześć, muszę lecieć. I już pędzi nasz człowiek, a gdyby przystanął i chwilę pomyślał, toby się okazało, że wcale nie musi pędzić, ale pędzi, często sam nie bardzo wie gdzie, wymyślił sobie ten pośpiech, wydaje mu się, że w epoce lotów samolotami ponaddźwiękowymi on już nie może normalnie chodzić, tylko szybko musi chodzić albo biec, dał się złapać na ten lep iluzji, na tę nowoczesną muchołapkę „cap-cap”, że na widok przemykających ulicami miast samochodów, a ulicami nieba samolotów – należy prędzej oddychać, żeby być człowiekiem współczesnym. ** Zobacz też: [[pośpiech]] * Jest 7 września. Świeci słońce. Żyją jeszcze, nie stracili jeszcze przymiotnika „żywy”: prezydent Salvador Allende, poeci: Pablo Neruda i Wystan Hugh Auden, filozof Gabriel Marcel, komik Fernand Raynaud i dziesiątki, setki, tysiące innych o nazwiskach nie znanych szerokiemu światu. Wszyscy oni już wkrótce umrą, powaleni przez mniej lub bardziej straszliwe choroby, zginą w wypadkach samochodowych i innych, zamordowani zostaną przez człekokształtnych. * Kłamstwo nie tylko wykrzywia myślenie, co często prowadzi do katastrofalnych skutków (patrz: Historia Ludzkości), ale i czasami wykrzywia uśmiech, co zaobserwowałem dokładnie u dwu osób. A nikt mi nie powie, że to wygląda ładnie, kiedy się ma wykrzywiony uśmiech. ** Zobacz też: [[kłamstwo]] * Kto nie śpi, ten już coś robi. * Można skonać pod drzwiami ludzi, którzy za ludzi się mają. * Niech nie nadejdzie dzień, gdy przejdziemy ulicą, jeden mimo drugiego, nie spojrzawszy na siebie, ocierając się łokciami jak dwaj spieszni przechodnie. * Pod wieczór mewy, znużone może, te nie znużone ptaki, całodziennym poruszaniem się po trzech żywiołach: powietrzu, wodzie i ziemi – obsiadły białymi chmarami lewy falochron wejścia do portu. ** Zobacz też: [[mewa (ptak)]] * Pół dnia rąbałem drzewo na podwórzu domostwa dwu dzielnych kobiet pomiędzy Obornikami Śląskimi (Ślicznymi, jak mówią niektórzy) a Trzebnicą. Był to piękny wiersz, ta wielka kupa porąbanego drzewa. Ogień tego wiersza wiele razy zaludni żywym, ciepłym blaskiem długie jesienne chłodne wieczory i krótkie mroźne poranki. * Przypomniał mi się ten pan z Polonii norweskiej, który mi niedawno w Oslo opowiadał tak: – Ja, proszę pana, byłem w Polsce dwa lata temu i chciałem we Warszawie kupić pomidory. Handlarka kładzie mi pomidory do torebki, ale, proszę pana, same zgniłe. Ja rozumiem, że oni mają rozkaz od Rządu sprzedawać zgniłe pomidory, ale ja nie muszę kupować. I nie kupiłem. – Jasny gwint – mówię – to pan mieszka w Norwegii już trzydzieści lat, a ja mieszkam w Polsce już dwadzieścia pięć lat i pan wie więcej ode mnie, okazuje się. Ja, jej Bohu, nie wiedziałem tego, że sprzedawcy mają rozkaz od Rządu pakować klientom zgniłe pomidory. – No widzi pan. To jest tak: oni mają na straganach pomidory zgniłe i dobre, ale sprzedają te zgniłe, i zanim sprzedadzą te zgniłe, to te zdrowe przez ten czas zgniją, i tak to, proszę pana, cały czas w kółko sprzedają zgniłe. ** Opis: o sytuacji w [[PRL]], 1973. * (...) (spałem już na jednym stole, na jednym grobie też, w Lublinie na cmentarzu, na Józefa Czechowicza grobie; spałem na dwóch krzesłach, spałem na trzech taboretach, teraz na czterech fotelikach - stopa moja życiowa rośnie) ** Źródło: s. 24. * Stojąc w miejscu, też można zabłądzić. * Teściowe, wie pan, są jak najwięksi poeci: Homer, Dante, Szekspir, Molier – bez narodowości. To znaczy, należą do wszystkich narodowości – powiedziałem kierowcy jakiś czas potem, kiedy już pruliśmy autostradą na Południe, ścigając się z wiatrem. ** Zobacz też: [[teściowa]] * Trzeba pisać. Żeby zarobić na chleb. I na podróż do Patagonii. Albo na Alaskę. (…) O czym pisać? O wszystkim. O poezji zatem więc. Bo wszystko jest poezją, każdy jest poetą. * Ty się nie przejmuj tym szpitalem. To jest taki smutny szpital. Tu wszyscy wiedzą, że muszą umrzeć, i nic nie robią, tylko bez przerwy umierają. Ja tu nie mam z kim gadać… A z kim teraz gadasz? Masz z kim gadać? Ja tu, wśród tak zwanych żywych, muszę się ciężko naszukać, żeby znaleźć kogoś do gadania. Bo też bardzo dokładnie jesteśmy rozproszeni. I nawet kiedy tych dwóch jest w tym samym miejscu, w tym samym czasie – też mogą się minąć. * W Bełżcu, w gospodzie „Roztocze”, stałem jakiś czas w kolejce do bufetu. Po piwo. Owo wypiwszy, wyszedłem na rynek. Nieopodal przedwojennego Domu Polskiego baby rozłożyły na ziemi krajowy i zagraniczny towar rozmaity. W zgodnym współistnieniu leżą obok siebie rosyjskie socjalistyczne perfumy, adiekałon „Maki” za siedemdziesiąt złotych, i tutka amerykańskiej kapitalistycznej maści na jakieś dolegliwości. Też za siedemdziesiąt złotych. Chłopi sprzedają ogórki po piętnaście złotych kilogram (nie po złotówce za kilo, jak któregoś roku nie tak odległego), kalafiory po cztery i  pięć złotych sztuka i pomidory. Pomidory marne są. Wyglądają jak resztówka sezonu warzywniczego. Ô, saisons, ô, chateaux, ô, Rimbaud. ** Opis: o pobycie w [[Bełżec|Bełżcu]], w drodze na grób muzyka jazzowego Mieczysława Kosza w Tarnawatce, 1973. * Wódka, jak mówi Edmund Szerucki, to jest człowiek, z którym można porozmawiać. Od czasu do czasu. * Wszystko jest poezją, a najmniej poezją jest napisany wiersz; każdy jest poetą, a najmniej poetą jest poeta piszący wiersze: czy to jest też oczywistość? Jeszcze nie wiadomo. Wiele znaków na ziemi i na niebie wskazuje, że tak istotnie jest. * Wszystko jest poezją, każdy jest poetą. ** Zobacz też: [[poeta]], [[poezja]] * (…) wypalić się do szczętu. Wszystko oddając życiu. Żeby śmierci, tej zwyczajnej wariatce, nic nie pozostawić w spadku; niech odziedziczy po nas popiół wygasły i niech go sobie rozdmucha, jeżeli chce, na siedem stron, i niech ma przy tym iluzję, że nie jest bezrobotna. ** Zobacz też: [[śmierć]] * Zapomniał ten albo ci, którzy wymyślili czasy proste i czasy złożone: praesens, imperfectum, perfectum, plusquamperfectum, futurum I, futurum II, inne czasy złożone, zapomnieli oni, którzy byli, więc są i będą, zapomnieli o jednym czasie, wieczystym, infinitus. Który odmienia się tak: ja być, ty być, on być, my być, wy być, oni być. Ciepłe nasze oddechy, którzy żyjemy, i zimne teraz oddechy wszystkich, którzy żyli, mieszają się ze sobą, całują i płyną razem po utartych szlakach, magistralach i wszystkich dzikich rubieżach czasu i przestrzeni. ** Zobacz też: [[czas]] * Zaryzykowałbym twierdzenie, że różnica w funkcji poezji i nauki w życiu polega na stosunku do teraźniejszości. Poezja utrwala to, co istnieje. Przez dotknięcie. Żeby to zachować. Nauka analizuje teraźniejszość, żeby ją zmienić. Żeby poprzez analizę ukierunkować i ulepszyć przyszłość. ** Zobacz też: [[nauka]], [[poezja]], [[teraźniejszość]] * Znam takich, którzy wysiadają na jakiejś stacji albo wprost wyskakują z pociągu (…), żeby wejść w krajobraz, który ich nagle olśnił. Żeby być w nim. Wtopić się weń. Być jedną linijką, jednym wersem w tym wierszu. ** Zobacz też: [[krajobraz]] ==O ''Wszystko jest poezja''== * Stachura przedstawia taką wizję świata, a właściwie intensywne jego odczucie, w której podmiot próbuje ogarnąć całościowym oglądem wszystkie możliwe przejawy tego, co jest. Stąd też pragnienie „wszystkości”, stąd słowo „wszystko” w tytule książki. Propozycja oglądu całościowego nie jest jakimś naiwnym totalitaryzmem literackiej kreacji, ale postawą obowiązującą w każdej chwili. ** Autor: [[Krzysztof Rutkowski (pisarz)|Krzysztof Rutkowski]], „Miesięcznik Literacki”, 11/1976. ** Źródło: Edward Stachura, ''Poezja i proza'', T. 4, ''Wszystko jest poezja'', (red. Krzysztof Rutkowski), Czytelnik, Warszawa 1984, ISBN 8307003784, s. 270. * ''Wszystko jest poezja'' ma wiele odniesień do poprzednich książek Stachury, szczególnie ''Całej jaskrawości'' (…), jest rodzajem autokomentarza, a przy tym pokazuje, jak wiele z własnej osobowości i życiorysu użyczał pisarz swym bohaterom. Ta książka miała bodaj najwięcej recenzji, (…). Najwięcej różnic pojawiło się przy określaniu przynależności gatunkowej tej książki, co oczywiście było problemem nie dla czytelników tylko dla krytyków, którzy lubią mieć porządek w papierach. Jedni pisali więc, że są to felietony, inni używali określenia flover-eseje, dla jeszcze innych była to typowa sylwa, a w ''Słowniku współczesnych pisarzy polskich'' (t. III, seria II) ''Wszystko jest poezja'' figuruje jako szkice literackie. ** Autor: [[Marian Buchowski]], ''Edward Stachura. Biografia i legenda'', Kamerton, Opole 1993, ISBN 8385971009, s. 129. ** Zobacz też: ''[[Cała jaskrawość]]'' [[Kategoria:Eseje]] [[Kategoria:Literatura polska]] [[Kategoria:Twórczość Edwarda Stachury]] sixfunptovimxqx2huip9kwbnf75e9p 644620 644619 2026-06-27T03:03:27Z Nazwa1234 53893 /* */ 644620 wikitext text/x-wiki '''[[w:Wszystko jest poezja|Wszystko jest poezja. Opowieść rzeka]]''' – dzieło [[Edward Stachura|Edwarda Stachury]] z gatunku [[Proza|prozy]] [[Esej|eseistycznej]], wydane w 1975 roku. * Bałem się zawsze i bałem się wszystkiego, ale przecież jednak niemniej szedłem w noc, w każdą noc, jeżeli tak trzeba było. * Ciekawość swoją trzeba nieustannie doskonalić. Tymczasem ludzie (…) śpią. Śpią we śnie i śpią na jawie. Budzenie się ze snu poziomego jest u miażdżącej większości jedynie przejściem do innego rodzaju snu, snu pionowego, snu jawnego, snu z otwartymi oczami. Ale, na szczęście, nie wszyscy, budząc się, śpią dalej w tym nieco niepotocznym rozumieniu. Jest też garstka takich, co nie śpią nigdy. Nawet śpiąc, w tym potocznym rozumieniu – nie śpią. Pracują dalej przez sen. ** Zobacz też: [[sen]] * Co to jest droga? To jest to, co masz na ustach: co krok i wieczne odkładanie samobójstwa. ** Źródło: s. 185. * Coś niechybnie jest w tej prawdzie, że ludzie od tylu wieków ją drążą i drążą, by się dostać do pestki, która chowa odpowiedzi na dwa, trzy pytania. Jasne, można żyć spokojnie aż do śmierci i niczego nie dochodzić, nigdzie się nie zapędzać i się nie narażać, jak wyznaje właściciel dwóch wilczurów. Można. ** Zobacz też: [[prawda]] * Dokąd idę? Do słońca. To chyba jasne. * Dopomóż mi, Boże, żebym się dzisiaj nie wpakował w jakąś historię, która mnie raczej nie obchodzi. * Gdzie nas powiedzie skrajem dróg zygzakowaty życia sznur. * I inni, co pomarli lub co zginą z nami, bracia, kamraci, kumple i kompani. Ech, spotka tam w raju nas się kupa luda! Ech, od tupania zadudni niebieska tancbuda! * Ja zaś chciałem zauważyć pośpiech. Ten pośpiech pomiędzy ludźmi: cześć, jak się masz?, wszyscy w domu zdrowi? no, to cześć, muszę lecieć. I już pędzi nasz człowiek, a gdyby przystanął i chwilę pomyślał, toby się okazało, że wcale nie musi pędzić, ale pędzi, często sam nie bardzo wie gdzie, wymyślił sobie ten pośpiech, wydaje mu się, że w epoce lotów samolotami ponaddźwiękowymi on już nie może normalnie chodzić, tylko szybko musi chodzić albo biec, dał się złapać na ten lep iluzji, na tę nowoczesną muchołapkę „cap-cap”, że na widok przemykających ulicami miast samochodów, a ulicami nieba samolotów – należy prędzej oddychać, żeby być człowiekiem współczesnym. ** Zobacz też: [[pośpiech]] * Jest 7 września. Świeci słońce. Żyją jeszcze, nie stracili jeszcze przymiotnika „żywy”: prezydent Salvador Allende, poeci: Pablo Neruda i Wystan Hugh Auden, filozof Gabriel Marcel, komik Fernand Raynaud i dziesiątki, setki, tysiące innych o nazwiskach nie znanych szerokiemu światu. Wszyscy oni już wkrótce umrą, powaleni przez mniej lub bardziej straszliwe choroby, zginą w wypadkach samochodowych i innych, zamordowani zostaną przez człekokształtnych. * Kłamstwo nie tylko wykrzywia myślenie, co często prowadzi do katastrofalnych skutków (patrz: Historia Ludzkości), ale i czasami wykrzywia uśmiech, co zaobserwowałem dokładnie u dwu osób. A nikt mi nie powie, że to wygląda ładnie, kiedy się ma wykrzywiony uśmiech. ** Zobacz też: [[kłamstwo]] * Kto nie śpi, ten już coś robi. * Można skonać pod drzwiami ludzi, którzy za ludzi się mają. * Niech nie nadejdzie dzień, gdy przejdziemy ulicą, jeden mimo drugiego, nie spojrzawszy na siebie, ocierając się łokciami jak dwaj spieszni przechodnie. * Pod wieczór mewy, znużone może, te nie znużone ptaki, całodziennym poruszaniem się po trzech żywiołach: powietrzu, wodzie i ziemi – obsiadły białymi chmarami lewy falochron wejścia do portu. ** Zobacz też: [[mewa (ptak)]] * Podobno każdy musi umrzeć. Każdy stoi przed śmiercią. Jak stoi przed śmiercią człowiek dwudziestoletni, człowiek czterdziestoletni, człowiek siedemdziesięcioletni? To znaczy człowiek, który dożył siedemdziesięciu lat, dożył czterdziestu lat, dożył dwudziestu. Czy każdy z nich stoi przed śmiercią inaczej? Widzi się, że tak. ** Źródło: s. 16. * Pół dnia rąbałem drzewo na podwórzu domostwa dwu dzielnych kobiet pomiędzy Obornikami Śląskimi (Ślicznymi, jak mówią niektórzy) a Trzebnicą. Był to piękny wiersz, ta wielka kupa porąbanego drzewa. Ogień tego wiersza wiele razy zaludni żywym, ciepłym blaskiem długie jesienne chłodne wieczory i krótkie mroźne poranki. * Przypomniał mi się ten pan z Polonii norweskiej, który mi niedawno w Oslo opowiadał tak: – Ja, proszę pana, byłem w Polsce dwa lata temu i chciałem we Warszawie kupić pomidory. Handlarka kładzie mi pomidory do torebki, ale, proszę pana, same zgniłe. Ja rozumiem, że oni mają rozkaz od Rządu sprzedawać zgniłe pomidory, ale ja nie muszę kupować. I nie kupiłem. – Jasny gwint – mówię – to pan mieszka w Norwegii już trzydzieści lat, a ja mieszkam w Polsce już dwadzieścia pięć lat i pan wie więcej ode mnie, okazuje się. Ja, jej Bohu, nie wiedziałem tego, że sprzedawcy mają rozkaz od Rządu pakować klientom zgniłe pomidory. – No widzi pan. To jest tak: oni mają na straganach pomidory zgniłe i dobre, ale sprzedają te zgniłe, i zanim sprzedadzą te zgniłe, to te zdrowe przez ten czas zgniją, i tak to, proszę pana, cały czas w kółko sprzedają zgniłe. ** Opis: o sytuacji w [[PRL]], 1973. * (...) (spałem już na jednym stole, na jednym grobie też, w Lublinie na cmentarzu, na Józefa Czechowicza grobie; spałem na dwóch krzesłach, spałem na trzech taboretach, teraz na czterech fotelikach - stopa moja życiowa rośnie) ** Źródło: s. 24. * Stojąc w miejscu, też można zabłądzić. * Teściowe, wie pan, są jak najwięksi poeci: Homer, Dante, Szekspir, Molier – bez narodowości. To znaczy, należą do wszystkich narodowości – powiedziałem kierowcy jakiś czas potem, kiedy już pruliśmy autostradą na Południe, ścigając się z wiatrem. ** Zobacz też: [[teściowa]] * Trzeba pisać. Żeby zarobić na chleb. I na podróż do Patagonii. Albo na Alaskę. (…) O czym pisać? O wszystkim. O poezji zatem więc. Bo wszystko jest poezją, każdy jest poetą. * Ty się nie przejmuj tym szpitalem. To jest taki smutny szpital. Tu wszyscy wiedzą, że muszą umrzeć, i nic nie robią, tylko bez przerwy umierają. Ja tu nie mam z kim gadać… A z kim teraz gadasz? Masz z kim gadać? Ja tu, wśród tak zwanych żywych, muszę się ciężko naszukać, żeby znaleźć kogoś do gadania. Bo też bardzo dokładnie jesteśmy rozproszeni. I nawet kiedy tych dwóch jest w tym samym miejscu, w tym samym czasie – też mogą się minąć. * W Bełżcu, w gospodzie „Roztocze”, stałem jakiś czas w kolejce do bufetu. Po piwo. Owo wypiwszy, wyszedłem na rynek. Nieopodal przedwojennego Domu Polskiego baby rozłożyły na ziemi krajowy i zagraniczny towar rozmaity. W zgodnym współistnieniu leżą obok siebie rosyjskie socjalistyczne perfumy, adiekałon „Maki” za siedemdziesiąt złotych, i tutka amerykańskiej kapitalistycznej maści na jakieś dolegliwości. Też za siedemdziesiąt złotych. Chłopi sprzedają ogórki po piętnaście złotych kilogram (nie po złotówce za kilo, jak któregoś roku nie tak odległego), kalafiory po cztery i  pięć złotych sztuka i pomidory. Pomidory marne są. Wyglądają jak resztówka sezonu warzywniczego. Ô, saisons, ô, chateaux, ô, Rimbaud. ** Opis: o pobycie w [[Bełżec|Bełżcu]], w drodze na grób muzyka jazzowego Mieczysława Kosza w Tarnawatce, 1973. * Wódka, jak mówi Edmund Szerucki, to jest człowiek, z którym można porozmawiać. Od czasu do czasu. * Wszystko jest poezją, a najmniej poezją jest napisany wiersz; każdy jest poetą, a najmniej poetą jest poeta piszący wiersze: czy to jest też oczywistość? Jeszcze nie wiadomo. Wiele znaków na ziemi i na niebie wskazuje, że tak istotnie jest. * Wszystko jest poezją, każdy jest poetą. ** Zobacz też: [[poeta]], [[poezja]] * (…) wypalić się do szczętu. Wszystko oddając życiu. Żeby śmierci, tej zwyczajnej wariatce, nic nie pozostawić w spadku; niech odziedziczy po nas popiół wygasły i niech go sobie rozdmucha, jeżeli chce, na siedem stron, i niech ma przy tym iluzję, że nie jest bezrobotna. ** Zobacz też: [[śmierć]] * Zapomniał ten albo ci, którzy wymyślili czasy proste i czasy złożone: praesens, imperfectum, perfectum, plusquamperfectum, futurum I, futurum II, inne czasy złożone, zapomnieli oni, którzy byli, więc są i będą, zapomnieli o jednym czasie, wieczystym, infinitus. Który odmienia się tak: ja być, ty być, on być, my być, wy być, oni być. Ciepłe nasze oddechy, którzy żyjemy, i zimne teraz oddechy wszystkich, którzy żyli, mieszają się ze sobą, całują i płyną razem po utartych szlakach, magistralach i wszystkich dzikich rubieżach czasu i przestrzeni. ** Zobacz też: [[czas]] * Zaryzykowałbym twierdzenie, że różnica w funkcji poezji i nauki w życiu polega na stosunku do teraźniejszości. Poezja utrwala to, co istnieje. Przez dotknięcie. Żeby to zachować. Nauka analizuje teraźniejszość, żeby ją zmienić. Żeby poprzez analizę ukierunkować i ulepszyć przyszłość. ** Zobacz też: [[nauka]], [[poezja]], [[teraźniejszość]] * Znam takich, którzy wysiadają na jakiejś stacji albo wprost wyskakują z pociągu (…), żeby wejść w krajobraz, który ich nagle olśnił. Żeby być w nim. Wtopić się weń. Być jedną linijką, jednym wersem w tym wierszu. ** Zobacz też: [[krajobraz]] ==O ''Wszystko jest poezja''== * Stachura przedstawia taką wizję świata, a właściwie intensywne jego odczucie, w której podmiot próbuje ogarnąć całościowym oglądem wszystkie możliwe przejawy tego, co jest. Stąd też pragnienie „wszystkości”, stąd słowo „wszystko” w tytule książki. Propozycja oglądu całościowego nie jest jakimś naiwnym totalitaryzmem literackiej kreacji, ale postawą obowiązującą w każdej chwili. ** Autor: [[Krzysztof Rutkowski (pisarz)|Krzysztof Rutkowski]], „Miesięcznik Literacki”, 11/1976. ** Źródło: Edward Stachura, ''Poezja i proza'', T. 4, ''Wszystko jest poezja'', (red. Krzysztof Rutkowski), Czytelnik, Warszawa 1984, ISBN 8307003784, s. 270. * ''Wszystko jest poezja'' ma wiele odniesień do poprzednich książek Stachury, szczególnie ''Całej jaskrawości'' (…), jest rodzajem autokomentarza, a przy tym pokazuje, jak wiele z własnej osobowości i życiorysu użyczał pisarz swym bohaterom. Ta książka miała bodaj najwięcej recenzji, (…). Najwięcej różnic pojawiło się przy określaniu przynależności gatunkowej tej książki, co oczywiście było problemem nie dla czytelników tylko dla krytyków, którzy lubią mieć porządek w papierach. Jedni pisali więc, że są to felietony, inni używali określenia flover-eseje, dla jeszcze innych była to typowa sylwa, a w ''Słowniku współczesnych pisarzy polskich'' (t. III, seria II) ''Wszystko jest poezja'' figuruje jako szkice literackie. ** Autor: [[Marian Buchowski]], ''Edward Stachura. Biografia i legenda'', Kamerton, Opole 1993, ISBN 8385971009, s. 129. ** Zobacz też: ''[[Cała jaskrawość]]'' [[Kategoria:Eseje]] [[Kategoria:Literatura polska]] [[Kategoria:Twórczość Edwarda Stachury]] hptaf7c1qi1ruwcwbzt3gnretsy26rs 0 73114 644609 2026-06-26T18:21:25Z Nazwa1234 53893 Utworzono nową stronę "'''[[w:Kubańczyk|Kubańczyk]]''' (właśc. '''Jakub Michał Flas'''; ur. 1995) – polski [[rap]]er i freak fighter. [[Plik:MCH05664-Edit.jpg|mały|{{center|Kubańczyk}}]] * Ja to zwykły chłopak ze skromnego miasta<br />Oni mówią na mnie gwiazda, mnie powoli to przerasta. ** Źródło: utwór ''Zwykły Chłopak'' [[Kategoria:Polscy raperzy]]" 644609 wikitext text/x-wiki '''[[w:Kubańczyk|Kubańczyk]]''' (właśc. '''Jakub Michał Flas'''; ur. 1995) – polski [[rap]]er i freak fighter. [[Plik:MCH05664-Edit.jpg|mały|{{center|Kubańczyk}}]] * Ja to zwykły chłopak ze skromnego miasta<br />Oni mówią na mnie gwiazda, mnie powoli to przerasta. ** Źródło: utwór ''Zwykły Chłopak'' [[Kategoria:Polscy raperzy]] fm5mb3qp82f76nn8c0by5zjr9n521js 0 73115 644621 2026-06-27T07:17:38Z Zero 20 N+ 644621 wikitext text/x-wiki '''[[w:Ernst Toller|Ernst Toller]]''' (1893–1939) – niemiecki dramatopisarz i [[rewolucjonista]] pochodzenia żydowskiego. * Ta epoka nie ma duszy. Ja nie mam płci. Czy jest między tym jakaś różnica? ** ''Diese Zeit hat keine Seele. Ich hab kein Geschlecht. Ist da ein Unterschied?'' (niem.) ** Postać: Hinkemann ** Źródło: ''Der deutsche Hinkemann'', akt 3, scena 2 {{SORTUJ:Toller, Ernst}} [[Kategoria:Ekspresjoniści]] [[Kategoria:Niemieccy dramaturdzy]] [[Kategoria:Niemieccy samobójcy]] [[Kategoria:Niemieccy Żydzi]] [[Kategoria:Rewolucjoniści]] eld5e7pfycgcfa926b8o929i7fvsuuc 644622 644621 2026-06-27T07:27:45Z Zero 20 graf. 644622 wikitext text/x-wiki [[Plik:Ernst Toller 1923.jpg|mały|{{center|Ernst Toller (ok. 1923)}}]] '''[[w:Ernst Toller|Ernst Toller]]''' (1893–1939) – niemiecki dramatopisarz i [[rewolucjonista]] pochodzenia żydowskiego. * Ta epoka nie ma duszy. Ja nie mam płci. Czy jest między tym jakaś różnica? ** ''Diese Zeit hat keine Seele. Ich hab kein Geschlecht. Ist da ein Unterschied?'' (niem.) ** Postać: Hinkemann ** Źródło: ''Der deutsche Hinkemann'', akt 3, scena 2 {{SORTUJ:Toller, Ernst}} [[Kategoria:Ekspresjoniści]] [[Kategoria:Niemieccy dramaturdzy]] [[Kategoria:Niemieccy samobójcy]] [[Kategoria:Niemieccy Żydzi]] [[Kategoria:Rewolucjoniści]] 094fz1u41zqz6cfzhovluq5s3g6hyok