Wikicytaty plwikiquote https://pl.wikiquote.org/wiki/Strona_g%C5%82%C3%B3wna MediaWiki 1.47.0-wmf.10 first-letter Media Specjalna Dyskusja Użytkownik Dyskusja użytkownika Wikicytaty Dyskusja Wikicytatów Plik Dyskusja pliku MediaWiki Dyskusja MediaWiki Szablon Dyskusja szablonu Pomoc Dyskusja pomocy Kategoria Dyskusja kategorii TimedText TimedText talk Moduł Dyskusja modułu Wydarzenie Dyskusja wydarzenia 0 22 644839 643512 2026-07-07T23:34:36Z Nazwa1234 53893 /* A */ 644839 wikitext text/x-wiki [[Plik:Julian Tuwim.jpg|mały|{{center|Julian Tuwim}}]] '''[[w:Julian Tuwim|Julian Tuwim]]''' (1894–1953) – polski [[poeta]], jeden z najpopularniejszych poetów dwudziestolecia międzywojennego. {{wulgaryzmy}} ==''Pegaz dęba, czyli panopticum poetyckie''== <small>(Wydawnictwo Czytelnik, 1950)</small> * Dzieci bzdurzą i – że tak powiem – chcą być bzdurzone. Potem im to przechodzi. Któremu nie przejdzie – zostaje poetą. ** Opis: o literaturze dziecięcej. ** Źródło: s. 17. ** Zobacz też: [[poeta]] * Przypomina to historię pewnego pana nazwiskiem Abel, który pojechał do Ameryki. Tam nazywano go Ebel. Zaczął się więc pisać Ebel. Wtedy mówiono mu: Ibel. Pisał się więc Ibel. Wtedy zaczęto go nazywać Ajbel. Więc na wizytówce zjawisł się Ajbel, co Amerykanie wymawiali Edżbel. Na wizytówce ukazał się Edżbel… Słowem, po paru miesiącach p. Abel wyjechał z Ameryki jako Mr. Kopstruczumcziwadze. ** Źródło: s. 187. * Słońce tego dnia wstało jakieś dziwnie leniwe, matowe, bez blasku. Około południa na powleczone niezwykłą bladością niebo wypełzły zwały skłębionych żółtych obłoków i w jednej chwili świat zasnuł się ciemnością. ** Opis: przykład [[tekst]]u, w którym celowo nie pojawia się [[głoska]] „r”. ** Źródło: s. 161. ** Zobacz też: [[lipogram]] * Zakopane i cel wieczoru urocze i w lecie na pokaz. ** Opis: [[palindrom]] ** Źródło: s. 99. ==Poematy== ===''Bal w operze'' (1938)=== * Adiutanci poczynań i działań, i dziejów,<br />Atakują Verdun, atakują Pociejów,<br />Płyną na Celebes transatlantykiem<br />I płyną rynsztokiem ulicy Dzikiej ** Zobacz też: [[Pociejów]] * Będziesz tu stać? Caf się, frrruwa twoja mać! * Dżawachadze, prync gruziński,<br />Rwie zębami tyłek świński,<br />Szach Kaukazu, po butelce<br />Rumu cum spiritu wini,<br />Przez pomyłkę, tknął widelcem<br />W cyc grafini Macabrini (…),<br />A najgorzej przy kawiorze:<br />Tam – na zabój, tam – na noże! ** Zobacz też: [[kawior]] * Hucznie, tłusto, płciowo, krwawo,<br />Brawo! Brawo! Brawo! Brawo! Płciowo, hucznie, tłusto, biało,<br />Mało! Mało! Mało! Mało! * I buldogi pełnomocne<br />I terriery<br />I burbony i szynszyle (…)<br />Potem księżyc nad Taiti<br />i gitary na Haiti,<br />potem śpiewa Włoch Tęsknotti<br />zakochane totti-frotti… * Karne Kadry „Proszę za dziesięć groszy musztardy”. * Która godzina, gówniarzu? –<br />Piąta, kurwo, piąta… * Ostro gra orkiestra-kiestra. * Promieniejąca Kurwa – Mać<br />Kurwa – Mieć<br />Kurwa – Brać! * (Tempo: szampan, szatan, szantan). * Uda uda da mi da mi<br />Gene orde dzwoni rami ** Opis: zastosowanie [[tmeza|tmezy]]. * Wszelka dziwka majtki pierze<br />I na kredyt kiecki bierze. ===''Kwiaty polskie'' (1940–1946)=== <small>(Spółdzielnia Wydawnicza Czytelnik, 1977)</small> * A Józio w pysk, a Józia w mordę<br />I już w powietrzu pachnie mordem (…). ** Źródło: część pierwsza, rozdział pierwszy, I, s. 18. * Cycki u nich gumiaste jak graca: Jak nacisnąć, to wklęśnie, potem wraca. * Gdzie jesteś dziś, dziewczyno śliczna. O dwu warkoczach wyzłoconych. Na pierś, wzdłuż ramion, przerzuconych. * I jak jechali bez Pułaskie<br />Fordziak w latarnię wyrżnął z trzaskiem. ** Źródło: część pierwsza, rozdział pierwszy, I, s. 18. * ''My country is my home.'' Ojczyzna<br />Jest moim domem. Mnie w udziele<br />Dom polski przypadł. To – ojczyzna<br />A inne kraje są hotele. ** Źródło: część pierwsza, rozdział drugi, VIII, s. 85. * Niech prawo zawsze prawo znaczy,<br />A sprawiedliwość – sprawiedliwość. ** Źródło: część pierwsza, rozdział drugi, VIII, s. 91. * Potem do bram wnosili stróże<br />Zwłoki bojowców i sołdatów.<br />Zostały po nich krwi kałuże:<br />Lepka purpura łódzkich kwiatów.<br />Najpierw je wodą polewano,<br />Potem je piaskiem przysypano,<br />Nazajutrz zaś pędziły po nich,<br />Wprzężone w pary świetnych koni,<br />Powozy panów fabrykantów,<br />Panów prezesów i bogaczy,<br />Zadowolonych posiadaczy<br />Pałaców, banków i brylantów ** Zobacz też: [[Łódź]], [[rewolucja 1905 roku]] * Potem spotkały się spojrzenia:<br />Jej – pełne jeszcze snu i cienia,<br />Jego – zdumione i życzliwe.<br />Od razu, migawkowym zdjęciem,<br />Zdarł wszystko, co na sobie miała.<br />Przewidział nieomylnie: stała<br />Naga i piękna nad pojęcie.<br />Więc z miejsca powziął plan. Nazwijmy<br />Rzecz po imieniu, komercjalnie –<br />„Cielesny plan inwestycyjny”:<br />Za dwa-trzy lata (dziś za wcześnie<br />I dla skrupułów prawnych nie śmie)<br />Chce tę dziewczynę mieć w sypialni,<br />{{rozstrzelony|Wyhodowaną}} idealnie.<br />Wypielęgnuje ją, odkarmi<br />Na swoje gusta i apetyt,<br />Dozując klimat jak w cieplarni,<br />Wzmagając komfort i podniety;<br />Kosmetykami pańskiej łaski<br />I kalotechniką dobroci<br />Uaksamitni ją, dozłoci,<br />Przystroi w należyte blaski,<br />Aż świetne ciało, małym kosztem,<br />Procenty zacznie nieść rozkoszne.<br />W myślach ją pieszcząc obnażoną,<br />Płonął. * Sercem teraz (zmiłuj się, zmiłuj),<br />Echem teraz (miłuj mnie, miłuj),<br />Zlituj się, daruj, pożałuj,<br />Weź w ciemny las – i zacałuj. ==Wiersze i aforyzmy== ===''Do prostego człowieka''=== <small>(„Robotnik”, 7 października 1929)</small> * Gdy wyjdzie biskup, pastor, rabin<br />Pobłogosławić twój karabin,<br />Bo mu sam Pan Bóg szepnął z nieba,<br />Że za ojczyznę – bić się trzeba;<br />– O, przyjacielu nieuczony,<br />Mój bliźni z tej czy innej ziemi!<br />Wiedz, że na trwogę biją w dzwony<br />Króle z panami brzuchatemi. * Gdy znów do murów klajstrem świeżym<br />Przylepiać zaczną obwieszczenia,<br />Gdy „do ludności”, „do żołnierzy”<br />Na alarm czarny druk uderzy<br />I byle drab, i byle szczeniak<br />W odwieczne kłamstwo ich uwierzy,<br />Że trzeba iść i z armat walić,<br />Mordować, grabić, truć i palić. * Kiedy rozścierwi się, rozchami<br />Wrzask liter pierwszych stron dzienników,<br />A stado dzikich bab – kwiatami<br />Obrzucać zacznie „żołnierzyków” (…)<br />Wiedz, że to bujda, granda zwykła,<br />Gdy ci wołają: „Broń na ramię!”,<br />Że im gdzieś nafta z ziemi sikła<br />I obrodziła dolarami;<br />Że coś im w bankach nie sztymuje,<br />Że gdzieś zwęszyli kasy pełne<br />Lub upatrzyły tłuste szuje<br />Cło jakieś grubsze na bawełnę. * Rżnij karabinem w bruk ulicy!<br />Twoja jest krew, a ich jest nafta!<br />I od stolicy do stolicy<br />Zawołaj broniąc swej krwawicy:<br />„Bujać – to my, panowie szlachta!” ===''Jarmark rymów''=== <small>(w: ''Dzieła'', wyd. Czytelnik, 1955)</small> * A zresztą… małoż to bywa<br />Na świecie różnych wypadków?<br />Może się jednak zmienimy?<br />Adieu, Madame. Bądź szczęśliwa,<br />Kiedy się znów zobaczymy?<br />P.S.<br />Ukłony dla pięknych pośladków. ** Źródło: ''List do kobiety'', s. 355. * Aby się poznać z najdalszą rodziną, wystarczy się wzbogacić… * A dziś o byle pindę, ździrę<br />Zaraz się gwałt i proces zacznie. * A ja, by się nie dać ogłupić,<br />Także poszedłem się upić. * A ja w jej oczy zamglone<br />Wzrokiem żarliwym spoglądam<br />I mówię szeptem, dobitnie: „Ja ko-le-żan-ki po-żąąą-dam”. * Alojzy miał cię za pieniądze,<br />Ja – zawsze cię za kurwę miałem. * Ale mi wstyd bo… każdy gbur wie, głowy nie urwał: żydowskiej kurwie, żydowska kurwa. ** Źródło: ''Semi-eros (Wrażenia z podróży) * Bez mistycznego pomostu,<br />Który prowadzi po prostu<br />Do pani (pardon!) pośladków;<br />Gdybym opuścić mógł z tonu<br />I nie zaznając katuszy<br />Dupie nie wmawiałbym duszy. ** Źródło: ''List do kobiety'' * Błogosławiony ten, co nie mając nic do powiedzenia, nie obleka tego faktu w słowa. ** Źródło: s. 545. * Bogactwo: oszczędności wielu w rękach jednego. ** Zobacz też: [[bogactwo]] * Ci, którzy przemawiają w imieniu Boga, powinni pokazać listy uwierzytelniające. ** Źródło: s. 546. * Cierpliwość – rozpacz pod maską cnoty. ** Źródło: s. 551. * Cnotliwa dziewczyna nigdy nie lata za chłopcem. Czy kto widział, żeby pułapka goniła mysz? * Corpus delicti – rozkoszne ciało. ** Źródło: s. 592. * Czego sie cieszysz, Mojsie,<br />Że dziwka siedzi w Rolls-Roysie? * Czy żona męża stanu jest mężową stanu czy żoną stanu? I czy to zależy od stanu męża? * Czysta wyborowa źle wpływa na czystość wyborów. * Do innej kobiety: „Jaka szkoda, że nie poznałem pani dwadzieścia kilo temu”. * Duchowny: człowiek, który dba o nasze życie poza grobem i w ten sposób zarabia na własne życie doczesne. ** Źródło: s. 547. * Do pięknej kobiety: „Veni – vidi – vicisti”. ** Źródło: s. 549. * Dura sex, sed sex. * Dwa kieliszki wystarczą. Najpierw jeden, potem kilkanaście drugich. * Dziecko: przewód pokarmowy z hałasem z jednego końca i brakiem odpowiedzialności z drugiego. ** Zobacz też: [[dziecko]] * Egoista: ten, który więcej dba o siebie niż o mnie. ** Źródło: s. 547. * Ewangelia: księga do której zasad bliźni nasz powinien się stosować. * Filantrop jest to człowiek, który publicznie zwraca bliźniemu drobną cząstkę tego, co mu ukradł prywatnie. ** Zobacz też: [[filantropia]] * Gdy ci coś wpada do oka, pamiętaj, że to odrobina kosmosu. * Gdyby jajko miało inną formę,<br />Życie kury byłoby potworne. ** Źródło: s. 543. * Głupstwa można mówić. Byle nie uroczystym tonem. * Gratulacje: najuprzejmiejsza forma zawiści. ** Źródło: s. 547. * Kiedy przeskoczysz, to i wtedy nie mów hop. Zobacz najpierw w co wskoczyłeś. ** Źródło: s. 534. * Knajpa: miejsce, dokąd się co wieczór chodzi po raz ostatni w życiu. * Kobieta jest jak róża; na to ma kolce, by je owijać płatkami. * Kobieta powinna być interesująca tylko erotycznie, ściślej: seksualnie. Inne jej zalety mężczyzna sam już sobie dorobi. ** Źródło: s. 536. * Kolejność rzeczy: :# sentyment, :# temperament, :# moment, :# lament, :# aliment. :* Źródło: s. 588 * Koń ma cztery nogi. Po jednej na każdym rogu. * Konserwatysta: człowiek, któremu się zdaje, że nic nigdy nie zostało zrobione po raz pierwszy. ** Zobacz też: [[konserwatyzm]] * Marzenie kobiety: mieć stopę wąziutką, a żyć na szeroką. ** Źródło: s. 535. * Mężczyzna pozostaje zazwyczaj bardzo długo pod wrażeniem, jakie zrobił na kobiecie. ** Źródło: s. 535. * Miłość: jedyna funkcja fizjologiczna, która zrobiła karierę. ** Źródło: s. 542. * Mówią, że ostrożność jest matką powodzenia. To nieprawda, bo gdyby była ostrożnością, nie zostałaby matką. ** Źródło: s. 531. * Murzyni mówią, że na początku świata wszyscy ludzie byli jednego koloru. I nastał dzień, kiedy Bóg rzekł do Kaina: „Co zrobiłeś z twoim bratem Ablem?” Wtedy Kain zbladł ze strachu. * Najpierw zaszło słońce, potem zaszedł fakt, a w rezultacie i ona. ** Źródło: s. 535. * Nawet najpiękniejsze nogi gdzieś się kończą. ** Źródło: s. 534. * Nie odkładaj nigdy do jutra tego, co możesz wypić dzisiaj. * Nie pożądaj żony bliźniego swego nadaremno. ** Źródło: s. 541. * Nie wiem, co się na świecie zrobiło! Zaczynają teraz umierać tacy ludzie, którzy dawniej nigdy nie umierali. ** Źródło: s. 529. * Od grzechu zaczął się jej świat,<br />A że Pan Bóg ją stworzył, a szatan opętał,<br />Jest więc odtąd na wieki i grzeszna, i święta,<br />Zdradliwa i wierna, i dobra i zła,<br />I rozkosz i rozpacz, i uśmiech i łza,<br />I gołąb i żmija, i piołun i miód,<br />I anioł i demon, i upiór i cud,<br />I szczyt nad chmurami, i przepaść bez dna,<br />Początek i koniec – kobieta, acha! ** Źródło: ''Ewa'', s. 513. * Od trzech dni nie goliłem się. Boli coraz więcej. Łażę, łażę po mieszkaniu, jedną ręką trzymam się za twarz, drugą za spodnie… * Odpowiedzialność: to co inni powinni ponosić. ** Zobacz też: [[odpowiedzialność]] * Odwaga: podejść do boksera i zwymyślać go od ostatnich. Ostrożność: powiedzieć mu to samo przez telefon. ** Źródło: s. 534. * Owocu zakazanego nie gryź wstawionymi zębami. ** Źródło: s. 537. * Pamiętaj o ubogich – mawiał pewien łódzki fabrykant – to nic nie kosztuje. ** Zobacz też: [[ubóstwo]] * Para: woda w natchnieniu. * Pchła: owad, co zszedł na psy. ** Zobacz też: [[pchła]], [[owad]], [[pies]] * Pesymista: optymista z praktyką życiową. * Pesymista to człowiek, który sądzi, że wszyscy są tacy sami dranie jak on. Dlatego nienawidzi bliźnich. * Pesymista twierdzi, że wszystkie kobiety to nierządnice. Optymista nie jest tego zdania, ale ma nadzieję. ** Źródło: s. 532. * Pięść: ręka w gniewie. * Powiedz człowiekowi, że na niebie jest gwiazd 978301246569987 a uwierzy. Ale napisz kartkę „Świeżo malowane”, a sprawdzi palcem i powala się. ** Źródło: s. 543. * Powiedzieć komuś: idiota! – to nie obelga, lecz diagnoza. ** Źródło: s. 532. * Przypuszczam, że w starożytnym Rzymie mówiono „żydochrystianizm” w tym samym sensie, jak u nas mówią o „żydokomunie”. * Radio – to cudowny wynalazek! Jeden ruch ręki – i nic nie słychać. * Rodzynka – stroskane winogrono. * Romans – to marzenie człowieka samotnego, a samotność – marzenie człowieka, który ma romans. ** Źródło: s. 530. * Różnica między wielbłądem a człowiekiem: wielbłąd może pracować nie pijąc przez cały tydzień; człowiek może przez tydzień pić nie pracując. ** Źródło: s. 537. * Sukces: coś, czego przyjaciele nigdy ci nie wybaczą. ** Źródło: s. 550. * Święty: martwy grzesznik, odpowiednio zredagowany i wydany. ** Zobacz też: [[święty]] * Takt: nie wypowiedziana część naszych myśli. * Tragedia: zakochać się w twarzy, a ożenić z całą dziewczyną. * Twarz: to, co wyrosło dokoła nosa. * Uprzejmość – najwytworniejsza forma fałszu. ** Zobacz też: [[fałsz]] * W twarz dadzą sobie napluć za tyle a tyle<br />Obetrą gębę ręką, a sumę przeliczą! ** Źródło: ''Giełdziarze'', s. 51. * Wierność: silne swędzenie z zakazem podrapania się. ** Źródło: s. 531. * Wolnoć Tomku w swoim podświadomku. * Wszystko w polowaniu jest urocze i nęcące. Z wyjątkiem zabijania zwierząt. * Znałem kobietę z takim zezem, że jak płakała, to łzy ściekały jej zza uszu. ** Źródło: s. 539. * Znam 94-letniego starca, który całe życie pił, dziś jeszcze pije i jest zdrów jak ryba. Brat jego natomiast nie brał nigdy kropli do ust i umarł, mając dwa lata. ** Źródło: s. 557. * Z tego morał się wywodzi dla wielu,<br />nie protestuj, gdy sam smrodzisz,<br />śmierdzielu. ** Źródło: ''Śmierdziel'', s. 244. * Złodzieje na wolności! Próżniaki! Parszywce!<br />Bando rozzuchwalona i niesyta nigdy!<br />Baczcie! Marki, przepite wieczorem przy dziwce,<br />Jak proklamacje fruną w mrowie ludzkiej krzywdy. ** Źródło: ''Giełdziarze'', s. 59. * Życie – dożywotnia kara śmierci. * Życie to męka. Najlepiej się wcale nie urodzić. Ale to szczęście ma jeden na tysiąc. ** Źródło: s. 539. ===''Nowy wybór wierszy''=== <small>(wyd. Czytelnik, 1953)</small> * A w maju<br />Zwykłem jeździć, szanowni panowie<br />Na przedniej platformie tramwaju! ** Źródło: ''Do krytyków'', s. 19. * Bezprzyczynny mój dzień,<br />Bezsensowny mój wiek<br />I te ślady bezładnych moich<br />kroków po ziemi (…). ** Źródło: ''Zadymka'', s. 185. * Jak ciasto biorą gazety w palce<br />I żują, żują na papkę pulchną,<br />Aż, papierowym wzdęte zakalcem,<br />Wypchane głowy grubo im puchną. ** Źródło: ''Mieszkańcy'', s. 166. * Każą pić gorące mleko,<br />Chłopca mdli na widok mleka.<br />W gardle więźnie spazm wściekłości:<br />Nie chcę mleka! Nie chcę mleka!<br/ ><br/ > Żeby w odmęt zieloności<br />Rozwierzganą wtargnąć bandą,<br />Na chłopczyka przed werandą<br />Czterech dzikich Siuksów czeka.<br/ ><br/ > W parujące, z kożuchami,<br />Dmucha wódz ich zrozpaczony.<br />Rozpluskaną szklanką mleka<br />Wolny obłok niebem goni. ** Źródło: ''Gorące mleko'', s. 74. * Nie kwiatami, lecz zbożem zasiewajmy groby<br />Ojców swych. Gdy ich ziemia przemiele w swych żarnach,<br />Wzniosą się, martwi, w kłosy, zjędrnieją nam w ziarna<br />I dopomną się szumem o żniwo żałoby. ** Źródło: ''Żniwo'', s. 337. * Nie natchnij mnie hymnami, bo nie hymnów trzeba<br />Tym, którzy w zżartej piersi pod brudną koszulą<br />Czcze serca noszą. ** Źródło: ''Prośba o piosenkę'', s. 51. * Od rana bełkot. Bełkocą, bredzą,<br />Że deszcz, że drogo, że to, że tamto,<br />Trochę pochodzą, trochę posiedzą,<br />I wszystko widmo, i wszystko fantom. ** Źródło: ''Mieszkańcy'', s. 166. * Straszne mieszkania. W strasznych mieszkaniach<br />Strasznie mieszkają straszni mieszczanie. ** Źródło: ''Mieszkańcy'', s. 166. ==''Wiersze. 2''== <small>(wyd. Czytelnik, 1986)</small> * Chwilna, zwiewna przelotność ** Źródło: ''Liryka'', s. 257. * Jeden wiatr – w polu wiał,<br />Drugi wiatr – w sadzie grał:<br />Cichuteńko, leciuteńko,<br />Liście pieścił i szeleścił,<br />Mdlał… ** Źródło: ''Dwa wiatry'', s. 356. * On – najmędrszy, on – wybraniec,<br />Gałgan z brzydką mordą psa,<br />Poznał taniec, poznał taniec,<br />Hopsa, hopsa, hopsa-sa!!! ** Źródło: ''Sokrates tańczący'', s. 353. * Skonała radość – rozpacz skona… ** Źródło: ''Epistoła sentymentalna'', s. 330. ==''Wiosny i jesienie. Wiersze dawne i nowe''== <small>(Iskry, 1954)</small> * (…) kłaniaj się, córko, ludziom maleńkim,<br />Bo to są ludzie ogromni. ** Źródło: ''Do córki w Zakopanem'', s. 202. * Palą się w moim wzroku<br />Miliardy waszych dolarów,<br />Popiół sypie się szary<br />Z pychy głupich sztandarów.<br /><br />Wznosicie nowy Babilon,<br />A rządzi planem budowy<br />Bies: bratobójca, idiota,<br />Stinnes tysiącpudowy! ** Źródło: ''Walka'', s. 147. * Umrę ci kiedyś<br />Oczy mi zamkniesz<br />i wtedy swoje<br />smutne, zdziwione<br />– bardzo otworzysz… ** Źródło: s. 27. ==Inne== ====A==== * Abecadło z pieca spadło,<br />O ziemię się hukło,<br />Rozsypało się po kątach,<br />Strasznie się potłukło. ** Źródło: ''Abecadło'' * Aby ci, w których palnę, prosto w łeb dostali<br />Kulą z sześciostrzałowej, błyszczącej piosenki! ** Źródło: ''Prośba o piosenkę'' w: ''Piórem i piórkiem'', wyd. Czytelnik, 1957, s. 11. * Ach, Ludwiko, miłością płonę dziką,<br />Oczarował mnie Twój wdzięk i uroda,<br />Że cię w rękach nie mam swych, jaka szkoda. ** Opis: wiersz śpiewany był przez [[Eugeniusz Bodo|Eugeniusza Bodo]]. ** Źródło: ''Ach! Ludwiko'' * Aforyzmu o książce nie potrafię niestety wymyślić. Książki kupuję, zbieram, czytam, nawet je piszę – i zanadto kocham, aby zbywać je aforyzmami. ** Źródło: ''Biblioteki i książki w literaturze'', wyb. Krystyna Bednarska-Ruszajowa, Wydawn. Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 1998, s. 149. * A kiedy cię obejmą śliskie, drżące łapy<br />I młodej piersi chciwie, szybko szukać zaczną,<br />Gdy rozedmą się w żądzy nozdrza, tłuste chrapy,<br />Gdy ci kto pocznie szeptać pokusę łajdaczną – Pozwól!!! Przeraź go sobą, ty grzechu, kobieto! ** Źródło: ''Wiosna. Dytyramb'' * Anielcia miała matkę bardzo małomówną,<br />Więc gdy kiedyś spytała z minką zatroskaną:<br />„Powiedz, droga mamusiu, co to jest guano?”<br />Mama odrzekła: „G… o”. ** Źródło: ''Małomówna matka'' * A teraz usnę – z uśmiechem szczęścia na zmęczonych wargach… szepcących słodkie Twoje imię. Dobranoc! ** Źródło: ''Całowałem'' ====B==== * Bezstronny jak katalog. * Biega, krzyczy pan Hilary:<br />„Gdzie są moje okulary?”<br />Szuka w spodniach i w surducie,<br />W prawym bucie, w lewym bucie. ** Źródło: ''Okulary'' * Bo ja sama wszystko wiem<br />I śniadanie sama zjem,<br />I samochód sama zrobię,<br />I z wszystkim poradzę sobie! ** Źródło: ''Zosia Samosia'' ====C==== * Całowałem usta Twoje, całowałem je w ciemności, w czarnym aksamicie miłosnej nocy… Całowałem usta Twoje i wyczuwałem wargami czerwień ich… ** Źródło: ''Całowałem'' * Chodź, Młoda do Młodego: Ojcostwa mi się zachciało! ** Źródło: ''Wiosna'' * Coca-Cola (...) rocznie wydaje na reklamę więcej niż przedwojenna Polska na nowe szkoły i szpitale. ** Źródło: [https://businessinsider.com.pl/finanse/handel/coca-cola-w-polsce-jest-produkowana-od-1972-roku/mbyq1rd buisnessinsider.com.pl] ** Zobacz też: [[Coca-Cola]] * Co mi się pan tak przygląda? Jeśli dziwi pana, że mam taką dużą myszkę na twarzy, to mogę pana zapewnić, że gdybym się bez niej urodził, odebrałbym sobie życie. ** Opis: do [[Antoni Słonimski|Antoniego Słonimskiego]]. ** Źródło: [https://natemat.pl/217439,julian-tuwim-byl-hejterem-zanim-to-stalo-sie-modne-niepokorne-i-wciaz-aktualne-wiersze-genialnego-poety natemat.pl] * Co nam zostało z tych lat<br />Miłości pierwszej?<br />Zeschnięte liście i kwiat<br />W tomiku wierszy. ** Źródło: ''Co nam zostało z tych lat'' * Czas życia krótki, kropnijmy wódki. ====D==== * Dla oszczędności zagaście światło wiekuiste, gdyby miało mi kiedyś zaświecić. ** Opis: notatka zapisana na godzinę przed śmiercią. ** Źródło: A. Thomas, ''Górecki'', tłum. E. Gabryś, PWM 1998, s. 34, 35. * Drogie dzieci! W tym liściku<br />O jedno was proszę:<br />Żebyście się co dzień myły,<br />Bo brudnych nie znoszę. ** Źródło: ''List do dzieci'' ====G==== * Gdy wyszedł na ulicę, gdy trzasnęły kości,<br />Gdy o tę prawdę grzmiało serce i armaty,<br />Znów chcieli jej „na co dzień”, na raty, na spłaty,<br />Paragrafami miażdżąc huragan wolności.<br />I zawsze będą mierzyć, a nigdy nie zmierzą<br />Pomrukując po kątach zdziwieniem, zawodem.<br />I w cierpką miłość jego nigdy nie uwierzą,<br />Kiedy przez Polskę idzie samotnym pochodem.<br />Tylko mu raz, pod oknem, kiedy dumał nocą,<br />Wyszlochał wszystko żołnierz, stojący na warcie.<br />Płakał. Płakał jak dziecko.<br />„Ach czemu, a po co,<br />Tak męczysz się, tak cierpisz za nas, Komendancie?” ** Źródło: ''Józef Piłsudski'' ====I==== * I o czym duma, gdy tak kroczy<br />Wśród drzew zdziwionych wiecznie sam<br />I dokąd patrzą siwe oczy,<br />Może powiedzą ludzie nam?<br />Lecz widać, musi w kurtce szarej<br />Samotnie drogą swoją iść,<br />Jeśli mu baublis – dąb prastary<br />Co dzień pod stopy rzuca kiść. ** Źródło: ''Druskiennickie drzewa. Ballada'' * Item ów belfer szkoły żeńskiej,<br />Co dużo chciałby, a nie może,<br />Item profesor Cy… wileński<br />(Pan wie już za co, profesorze!) ** Źródło: ''Wiersz, w którym autor grzecznie, ale stanowczo uprasza liczne zastępy bliźnich, aby go w dupę pocałowali'' * I ty fortuny skurwysynu,<br />Gówniarzu uperfumowany,<br />Co splendor oraz spleen Londynu<br />Nosisz na gębie zakazanej,<br />I ty, co mieszkasz dziś w pałacu,<br />A srać chodziłeś pod chałupę,<br />Ty, wypasiony na Ikacu,<br />Całujcie mnie wszyscy w dupę. ** Źródło: ''Wiersz, w którym autor grzecznie, ale stanowczo uprasza liczne zastępy bliźnich, aby go w dupę pocałowali'' * I ty, księżuniu, co kutasa<br />Zawiązanego masz na supeł,<br />Żeby ci czasem nie pohasał,<br />Całujcie mnie wszyscy w dupę. ** Źródło: ''Wiersz, w którym autor grzecznie, ale stanowczo uprasza liczne zastępy bliźnich, aby go w dupę pocałowali'' * Idzie Grześ<br />Przez wieś,<br />Worek piasku niesie,<br />A przez dziurkę<br />Piasek ciurkiem<br />Sypie się za Grzesiem. ** Źródło: ''Idzie Grześ przez wieś'' ====J==== * Jest taka jedna Zosia,<br />Nazwano ją Zosia Samosia,<br />Bo wszystko<br />„Sama! sama! sama!” Ważna mi dama! Wszystko sama lepiej wie,<br />Wszystko sama robić chce,<br />Dla niej szkoła, książka, mama<br />Nic nie znaczą – wszystko sama! ** Źródło: ''Zosia Samosia'' * Jeszcze się kiedyś rozsmucę,<br />Jeszcze do Ciebie powrócę,<br />Chrystusie…<br />Jeszcze tak strasznie zapłaczę,<br />Że przez łzy Ciebie zobaczę,<br />Chrystusie…<br />I taką wielką żałobą<br />Będę się żalił przed Tobą,<br />Chrystusie…<br />Że duch mój przed Tobą klęknie<br />I wtedy serce mi pęknie,<br />Chrystusie… ** Źródło: ''Chrystusie'' ====K==== * Kiedy pytasz dorożkarza: „Wolny?” i otrzymasz odpowiedź twierdzącą – rzeknij: „To się ożeń”. Wychodząc z restauracji, należy odbierać w garderobie palto, pytając: „Gdzie mnie pan powiesił?” ** Źródło: ''Dalsze wskazówki dla dowcipnisiów.'' * „Kocham kobietę”. Znaczy to, że ta właśnie kobieta najbardziej mi tu na ziemi przypomina KOBIETĘ, którą rzeczywiście kocham. ** Źródło: ''Rzuty, spostrzeżenia i koncepcje'' * Krwi słucham Twego serca,<br />Bijącej w białej piersi<br />I trwam miłością błędną<br />W tym życiu, pełnym śmierci. ** Źródło: ''Ty'' * Krzyknę, radośnie krzyknę: – Jakie to szczęście, że krew jest czerwona! ** Źródło: ''* * * [Życie?]'' * Krzyż mieliście na piersi, a brauning w kieszeni,<br />Z Bogiem byli w sojuszu, a z mordercą w pakcie… ** Źródło: ''Pogrzeb prezydenta Narutowicza'' * Kto ja jestem? Kamień nagrobny<br />Z wyrytym Twoim imieniem. ** Źródło: ''Exegi monumentum'' * Kto z zielników, ziółek i przyziółków<br />ZIELA zerwie w podsłownym zaułku<br />i w zieliszczu, w szumnej zielbie świata,<br />Antenata znajdzie, Zielonata. ** Opis: przykłady zastosowania [[neologizm]]ów. ** Źródło: ''Zieleń'' ====L==== * Lipiec jest miesiącem, kiedy w tramwaju nie można otworzyć okna, którego w grudniu nie można zamknąć. ** Źródło: ''Cyganka oraz inne satyry i humoreski prozą, teksty kabaretowe i aforyzmy'', Wyd. Iskry, Warszawa 2011. ** Zobacz też: [[lipiec]], [[grudzień]] * (…) lubię: milczeć, deszcz, słowiki,<br /><br />Ilustrowanych pism roczniki<br /><br />(„Kłosy”, „Wędrowce”, „Tygodniki”)<br /><br />Grochówkę z boczkiem, bzy, jarmarki,<br /><br />Łacinę, las, pocztowe marki,<br /><br />Fachowe gwary, psy, Cyganów,<br /><br />Kolekcjonerów, szarlatanów,<br /><br />Etymologię, aptekarzy,<br /><br />Ungra warszawskie, kalendarze<br /><br />Wiek dziewiętnasty, bibliografię,<br />Lawendę, stare fotografie (…). ====M==== * Miauczy kotek: miau!<br />– Coś ty kotku miał? ** Źródło: ''Kotek'' (1938) w: ''Poezja dla dzieci. Antologia form i tematów'', wyb., układ i wstęp Ryszard Waksmund, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 1987, s. 294. * Mięciutka, okrągła, delikatnym puchem omszona, wabi mnie ta brzoskwinia, budzi pożądanie, chcę ją wargami pieścić, miąć w palcach lekko, pieszczotliwie gładzić i dmuchać w puszek aksamitny. Szkoda, że cała nie jest tak dziewiczo blado-różowa, jak w tem – patrz – miejscu… ** Źródło: ''Brzoskwinia'' * Milczenie to tekst, który niezwykle łatwo jest błędnie zinterpretować. * Milionerzy umierają wszyscy, a z chorych na tyfus tylko 65%. ** Źródło: ''A to pan zna?'' * Miłość ci wszystko wybaczy,<br />Smutek zamieni ci w śmiech.<br />Miłość tak pięknie tłumaczy<br />Zdradę i kłamstwo i grzech. ** Źródło: ''Miłość ci wszystko wybaczy'' ** Opis: piosenka wykonywana przez [[Hanka Ordonówna|Hankę Ordonównę]]. * Mimozami jesień się zaczyna<br />Złotawa krucha i miła<br />To ty, to ty jesteś ta dziewczyna<br />Która do mnie na ulicę wychodziła.<br /><br />Od twoich listów pachniało w sieni,<br />gdym wracał zdyszany ze szkoły,<br />a po ulicach w lekkiej jesieni<br />fruwały za mną jasne anioły. ** Opis: wiersz śpiewany przez [[Czesław Niemen|Czesława Niemena]]. ** Źródło: ''Wspomnienie'' * Mój piesek Dżońcio – oto go macie – To mój największy w świecie przyjaciel. Codziennie w kącie kanapy siadam<br />I z moim Dżońciem gadam i gadam. Gadam i gadam, a Dżońcio milczy,<br />Lecz mnie rozumie piesek najmilszy. ** Źródło: ''Dżońcio'' * Murzynek Bambo w Afryce mieszka,<br />czarną ma skórę ten nasz koleżka.<br />Uczy się pilnie przez całe ranki<br />Ze swej murzyńskiej pierwszej czytanki.<br />A gdy do domu ze szkoły wraca,<br />Psoci, figluje – to jego praca.<br />Aż mama krzyczy: „Bambo, łobuzie!”<br />A Bambo czarną nadyma buzię.<br />Mama powiada: „Napij się mleka”<br />A on na drzewo mamie ucieka.<br />Mama powiada: „Chodź do kąpieli”,<br />A on się boi że się wybieli.<br />Lecz mama kocha swojego synka,<br />Bo dobry chłopak z tego murzynka.<br />Szkoda, że Bambo czarny, wesoły<br />nie chodzi razem z nami do szkoły. ** Źródło: ''Murzynek Bambo'' ====N==== * Na pierwszy znak, gdy serce drgnie,<br />ledwo drgnie, a już się wie,<br />że to właśnie ten, tylko ten. ** Źródło: ''Na pierwszy znak'' ** Opis: piosenka wykonywana przez [[Hanka Ordonówna|Hankę Ordonównę]]. * Na to wróbel zaterlikał:<br />„(…) Ćwir ćwir świrk!<br />Świr świr ćwirk!<br />Tu nie teatr<br />Ani cyrk!” ** Opis: użycie [[onomatopeja|wyrazów dźwiękonaśladowczych]] w celu imitowania języka [[ptak]]ów. ** Źródło: ''Ptasie radio'' w: ''Antologia poezji dziecięcej'', wyb. Jerzy Cieślikowski, Gabriela Frydrychowicz, Przemysława Matuszewska, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1991, s. 173. * Nagrobek, który postawił żonie swej pewien wdowiec niepocieszony: „Łzy moje nie wskrzeszą cię. Dlatego płaczę”. ** Źródło: ''A to pan zna?'' * Najukochańsza moja! byle być przy tobie,<br />Bez twej miłości nawet, ale z tobą być! ** Źródło: ''List zza oceanu'' * Nasza jest noc i oprócz niej nie mamy nic. ** Opis: tekst [[Tango (taniec)|tanga]] do muzyki Stefanii Górskiej. ** Źródło: piosenka ''Nasza jest noc'' z rewii ''Maj za pasem'' ====O==== * Ojczyzną moją jest Bóg,<br />Duch, Syn i Ojciec wszechświata.<br />Na każdej z moich dróg<br />Ku Niemu dusza ulata. ** Źródło: ''Skamander'', wyb. Ireneusz Opacki, t. 1–3, Uniwersytet Śląski, 1978, s. 8. * O, staroświecka młoda pani z Krakowa!<br />Strzeż się! Biskup pieni się i krzyczy: horrendum!<br />Na łąkę wychodzisz nocą po kwitnące słowa,<br />Tajne czynisz praktyki, aby pachniały ambrą i lawendą. ** Źródło: ''Do Marii Pawlikowskiej'' ** Zobacz też: [[Maria Pawlikowska-Jasnorzewska]] ====P==== * Pamiętaj: kiedy znów zdziczeję,<br />Odrzyj mnie z wichrów i ugłaskaj! ** Źródło: ''Erotyk'' w: ''Wybór poezji w nowym układzie'', wyd. Czytelnik, 1949, s. 230. * Pani pachnie jak tuberozy.<br />To nastraja i to podnieca<br />A ja lubię tuman narkozy,<br />A najbardziej – gdy jest kobieca<br />Mówię ładnie? I melodyjnie?<br />Zdania perlę jak z pereł kolię?<br />Pani patrzy – melancholijnie…<br />Skąd ma pani tę melancholię? ** Opis: także tekst piosenki z repertuaru [[Marek Grechuta|Marka Grechuty]]. ** Źródło: ''Sen złotowłosej'' ** Zobacz też: [[kolia]], [[melancholia]], [[tuberoza]] * Pojęcia takie jak: wieczność, bezgraniczność zaczynam rozumieć dopiero wtedy, gdy załatwiam jakąś sprawę w urzędzie. * Polak – bo moja nienawiść dla faszystów polskich jest większa niż faszystów innych narodowości. I uważam to za bardzo poważną cechę mojej polskości. ** Źródło: ''My, Żydzi polscy'' (1944) ** Zobacz też: [[Polacy]], [[faszyzm]] * (…) Potem z świrem frunął w lot!<br/ >A gałązka rozhuśtana<br/ >Jeszcze drży, uradowana,<br/ >Że ją tak rozpląsał trzpiot. ** Źródło: ''Ptak'' w: ''Piękna jesteś ziemio moja ojczysta. Antologia'', wyb. Jan Szczawiej, Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, 1981, s. 197. * Po wypiciu jednej wódki wypij zaraz drugą, żeby tej pierwszej nie było w żołądku smutno. ** Źródło: [https://lodz.wyborcza.pl/lodz/56,125594,14594571,Wachal_spirytus_i_nosil_dziurawa_czapke__119__rocznica.html lodz.wyborcza.pl] * Płacze pani Słowikowa w gniazdku na akacji,<br />Bo pan Słowik przed dziewiątą miał być na kolacji.<br />Tak się godzin wyznaczonych pilnie zawsze trzyma,<br />A tu już po jedenastej – i Słowika nie ma! ** Źródło: ''Spóźniony słowik'' * Proszę! Zostaw mnie na drugie życie,<br />Jak na drugi rok w tej samej klasie. ** Źródło: ''Nauka'' * Próżnoś repliki się spodziewał<br />Nie dam ci prztyczka ani klapsa.<br />Nie powiem nawet pies cię jebał,<br />bo to mezalians byłby dla psa. ** Opis: fraszka, będąca odpowiedzią na antysemickie ataki w polskiej prasie. ** Źródło: ''Na pewnego endeka, co na mnie szczeka'' * Puszczała się dziewczyna, puszczała z miłości,<br />Puszczała dla pieniędzy, puszczała z litości,<br />Aż taką masę razy upadła moralnie,<br />Ze całkiem się skurwiła – i wpadła fatalnie,<br />Albowiem w ciążę zaszła od jednego z gości:<br />Tak powstał SKURWYSYNDYK MASY UPADŁOŚCI. ** Źródło: ''Upadłość'' w: ''Cztery wieki fraszki polskiej'', J. Przeworski, 1937, s. 433. ====R==== * Różo, różo, formalistko!<br />Różo, różo, bój się Boga! ** Źródło: ''Róża'' ====S==== * Słowem… nie wiem, jak to wyrazić… Kocham ciebie nieomal okropnie. ** Źródło: ''Wiersz powściągliwy'' * Socjały nudne i ponure,<br />Pedeki, neokatoliki,<br />Podskakiwacze pod kulturę,<br />Czciciele radia i fizyki,<br />Uczone małpy, ścisłowiedy,<br />Co oglądacie świat przez lupę<br />I wszystko wiecie: co, jak, kiedy,<br />Całujcie mnie wszyscy w dupę. ** Źródło: ''Wiersz, w którym autor grzecznie, ale stanowczo uprasza liczne zastępy bliźnich, aby go w dupę pocałowali'' * Spotkali się w święto o piątej przed kinem<br />Miejscowa idiotka z tutejszym kretynem. Tutejsza idiotko – rzekł kretyn miejscowy – Czy pragniesz pójść ze mną na film przebojowy? Miejscowa kretynka odrzekła: – Z ochotą,<br />Albowiem cię kocham, tutejszy idioto. Więc kretyn miejscowy uśmiechnął się słodko<br />I poszedł do kina z tutejszą idiotką. Na miłym macaniu spłynęła godzinka<br />I była szczęśliwa miejscowa kretynka. ** Źródło: ''Karta z dziejów ludzkości'' * Sterczy w ścianie taki pstryczek,<br />Mały pstryczek-elektryczek,<br />Jak tym pstryczkiem zrobić pstryk,<br />To się widno robi w mig. ** Źródło: ''Pstryk'' * Stoi na stacji lokomotywa,<br />Ciężka, ogromna i pot z niej spływa –<br />Tłusta oliwa.<br />Stoi i sapie, dyszy i dmucha,<br />Żar z rozgrzanego jej brzucha bucha. ** Źródło: ''Lokomotywa'' w: ''Antologia poezji dziecięcej'', op. cit., s. 166. * Sumienie to jest ten cichy głosik, który szepce, że ktoś patrzy. ** Źródło: ''Cicer cum Caule, czyli groch z kapustąpe. Panopticum i archiwum kultury'', wyd. Czytelnik, 1963, s. 234. * Szkoda papieru i atramentu<br />Szkoda peiperu i putramentu<br />Szkoda Przybosia, szkoda Miłosza<br />Wszystko to pójdzie razem do kosza. ** Opis: fraszka ''Na awangardę'' ** Źródło: Andrzej Stawar, ''O Gałczyńskim'', Czytelnik, Warszawa 1959, s. 139. ** Zobacz też: [[Tadeusz Peiper]], [[Julian Przyboś]], [[Czesław Miłosz]] * Szkoda, że całe niebo<br />Nie jest z tortu czekoladowego…<br />Jaki piękny byłby wtedy świat!<br />Leżałbym sobie, jak leżę,<br />Na tej murawie świeżej,<br />Wyciągnąłbym tylko rękę<br />I jadł… i jadł… i jadł… ** Źródło: ''Dyzio marzyciel'' * Szkoło! Szkoło!<br />Gdy cię wspominam,<br />Tęsknota w serce się wgryza.<br />Oczy mam pełne łez! ** Źródło: ''Nad Cezarem'' * Szukałem tego w Paryżu, szukałem w Berlinie i Rzymie,<br />A to za oknem było i miało polskie imię. ** Źródło: ''Cel'' w: ''Piękna jesteś ziemio moja ojczysta'', op. cit., s. 6. * Szur, szur, szur, gwar, gwar, gwar,<br />Suną tysiące rozwydrzonych par,<br />– A dalej! A dalej! A dalej! W ciemne zieleńce, do alej,<br />Na ławce, psiekrwie, na trawce,<br />Naróbcie Polsce bachorów,<br />Wijcie się, psiekrwie, wijcie,<br />W szynkach narożnych pijcie,<br />Rozrzućcie więcej „kawalerskich chorób”! ** Źródło: ''Wiosna. Dytyramb'' ====T==== * Tańcowały dwa Michały,<br />Jeden duży, drugi mały.<br />Jak ten duży zaczął krążyć,<br />To ten mały nie mógł zdążyć. ** Źródło: ''Dwa Michały'' * Tu leży wieszcz,<br />Przechodniu, nie szcz. ** Źródło: ''Antologia poezji głupich i mądrych Polaków'', wyb. Ludwik Stomma, Polska Oficyna Wyd. BGW, 1995, s. 116. * Ty trzymasz mnie na ziemi,<br />Ty wznosisz mnie do nieba,<br />Tyś jest mi tutaj wszystkim,<br />Po co aż tam iść trzeba. ** Źródło: ''Ty'' * Tylko niemowlęta piją wódkę z zagrychą. ** Opis: do [[Roman Brandstaetter|Romana Brandstaettera]]. ** Źródło: [https://www.gosc.pl/doc/1792791.Slad-krzyza-na-trumnie gosc.pl] ====U==== * Używaj aforyzmów: „Nie to ładne co ładne, ale co się komu podoba” oraz „Są gusta i guściki” (Uwaga! Mów: „Biusta i biuściki” – a będzie jeszcze śmieszniej). ** Źródło: ''Dalsze wskazówki dla dowcipnisiów.'' ====W==== * W brzoskwinię ciepłą, dłońmi moimi utuloną, tak miękką już, że sok lada chwila puści, wpijam się tym wszystkim, czym są usta… O, mięso kwietne! O, soku, któryś krążył w drzewie, pędzony tajemniczą mocą życia! Soku, którym nabrzmiał płód w cieple wiosny i słońca! Piję, gniotę, wysysam. Czy całowałem usta Twoje? ** Źródło: ''Brzoskwinia'' * W naturze nie ma linii prostej,<br />Ludzki to wymysł sztuczny.<br />Patrząc w skłębione żyworosty,<br />Chaosu, chaosu się uczmy.<br />Pogięty, kręty i strzępiasty<br />Jest każdy stwór w naturze,<br />A prostą linią łączą gwiazdy<br />Głupcy i tchórze. ** Źródło: ''Spostrzeżenie'' w: ''Wybór poezji'', PIW, 1961, s. 152. * W – stanęło do góry dnem i udaje, że jest M. ** Źródło: ''Abecadło'' * Warto, warto żyć. Mgławo jest za oknami,<br />Zaraz listonosz zadzwoni,<br />Ustami przypadam do dłoni,<br />Całuje cień twojej woni… Przyjdziesz – będziemy sami,<br />Jedyni i zakochani. ** Źródło: ''Intymny wiersz'' * Wasze słowa są, jak salonowe pieski,<br />A moje – jak wściekłe psy!<br />Pal licho wasze arabeski i burleski ** Źródło: ''Słowem do krwi!'' * Wiem, że zawsze trafię, którą pójdę drogą,<br />Bo wszystkie moje drogi prowadzą do Ciebie. ** Źródło: ''Zmęczony burz szaleństwem, jak statek pijany'' * Włóczęga: człowiek, który nazywałby się turystą, gdyby miał pieniądze. ====Z==== * Za zdrowie Kaczkosi, co Żydom wodę nosi! * Za zdrowie dzięcioła i za zdrowie dudka! * Zakochałem się w tobie, pani, w pewnej mierze, rzekłbym, niebywale. ** Źródło: ''Wiersz powściągliwy'' * Zamiast pić – odkładaj do PKO. Gdy się zbierze większa sumka – przepij. ** Źródło: [https://lodz.wyborcza.pl/lodz/56,125594,14594571,Wachal_spirytus_i_nosil_dziurawa_czapke__119__rocznica.html lodz.wyborcza.pl] * Zasadził dziadek rzepkę w ogrodzie,<br />Chodził tę rzepkę oglądać co dzień. Wyrosła rzepka jędrna i krzepka,<br />Schrupać by rzepkę z kawałkiem chlebka! ** Źródło: ''Rzepka'' * Zbiry, katy, wyrzutki,<br />Wisielce, prostytutki,<br />Syfilitycy, nożownicy,<br />Łotry, złodzieje, chlacze wódki. ** Źródło: ''Chrystus miasta'' * Zdrowie twoje w gębę moję! * Znałem człowieka, który umarł pionowo: powiesili go. ** Źródło: ''Żądło i miód mądrości. Antologia aforyzmu polskiego'', wyb. Kazimierz Orzechowski, Ossolineum, 1977, s. 106. * Zmęczony burz szaleństwem, jak statek pijany,<br />Już niczego nie pragnę, jeno wielkiej ciszy<br />I kogoś, kto zrozumie mój żal nienazwany,<br />Kogoś, kto mą bezsłowną tęsknotę usłyszy;<br />Kogoś, kto jasną duszą życie mi przepoi,<br />Iżbym w spokoju bożym wypoczął po męce,<br />Kogoś, kto rozszalałe serce uspokoi,<br />Kładąc na moje oczy miłosierne ręce. ** Źródło: ''Zmęczony burz szaleństwem, jak statek pijany'' * Z miłością wpadłem już nie raz,<br />Bo mam demokratyczne serce,<br />I tak się stało, proszę was,<br />Że zakochałem się w kelnerce. ** Źródło: ''Przygoda z kelnerką'' * Z przemodlenia, z przeomdlenia senny,<br />w parku płakałem szeptanymi słowy.<br />Księżyc z chmurek prześwitywał jesienny,<br />od mimozy złotej majowy. ** Opis: wiersz śpiewany przez [[Czesław Niemen|Czesława Niemena]]. ** Źródło: ''Wspomnienie'' ====Ż==== * „Żeby kózka nie skakała,<br />Toby nóżki nie złamała”<br />Prawda,<br />Ale gdyby nie skakała,<br />Toby smutne życie miała. ** Źródło: ''Skakanka'' * Żeby móc „zacisnąć pasa”, trzeba najpierw mieć spodnie. ** Źródło: ''Cyganka oraz inne satyry i humoreski prozą, teksty kabaretowe i aforyzmy'', Wyd. Iskry, Warszawa 2011. ** Zobacz też: [[pas]], [[spodnie]] * Żyj tak, aby znajomym zrobiło się nudno, gdy umrzesz. ** Źródło: Mariusz Urbanek, ''Tuwim'', Wydawn. Dolnośląskie, 2004, s. 195. ==O Julianie Tuwimie== * Ale się ten Tuwim wgryzł w język polski, tak się wgryzł, aż się przegryzł na drugą stronę. ** Autor: [[Stefan Żeromski]] ** Źródło: [[Antoni Słonimski]], ''Alfabet wspomnień'', PIW, 1989, s. 238. ** Zobacz też: [[język polski]] * Gdyby tylko miał więcej oleju w głowie! Jakiż to był ograniczony człowiek, można z nim było mówić tylko o myszach, o czarownicach, o różnych dziwactwach – i o wierszach, i wtedy była rozkosz. Czysta wściekłość mnie bierze na myśl, że można być świetnym poetą i bardzo głupim człowiekiem. Irytujące, a jednak prawdziwe. On był wielki i głupi. ** Autor: [[Kazimierz Wierzyński]] ** Źródło: Piotr Lisiewicz, ''Stworzony lewą ręką'', „Niezależna Gazeta Polska”, 5 maja 2006 * Kto Tuwima wiersz przepisał<br />Jako własny Tobie wysłał<br />Kto, no powiedz, kto? ** Autor: [[Czerwone Gitary]], utwór ''Tak bardzo się starałem'' * Po jednym z pierwszych pokazowych procesów Tuwim ocalił od śmierci skazanych na śmierć chłopców z Narodowych Sił Zbrojnych. Żona jednego z nich przyszła do niego, błagając, by wstawił się u Bolesława Bieruta, bo jako wielki poeta miał do niego łatwy dostęp. „Co tobie, Tuwimowi, do tego enkawudzisty Bieruta?” – pytała go jedna z przyjaciółek. Ale Tuwim zrobił to, co tylko Tuwim mógł zrobić w tym całym swoim boskim i nieboskim szaleństwie. Stanął przed enkawudzistą Bierutem i zaklął go na krzyż Chrystusa, żeby ułaskawił tych chłopców. I Bierut ich ułaskawił. (…) On dobrze wiedział, czym były Narodowe Siły Zbrojne. Sugerowano mu zresztą, że ci chłopcy byli oskarżani również o mordowanie Żydów, co w tym przypadku było oskarżeniem fałszywym, ale Tuwim mógł je przecież mieć za prawdziwe. A mimo to uczynił to, co uczynił. ** Autor: [[Piotr Matywiecki]] ** Źródło: rozmowa Jarosława Mikołajewskiego, ''Nagie życie'', „Gazeta Wyborcza”, 22–23 czerwca 2013. ** Zobacz też: [[Bolesław Bierut]], [[Narodowe Siły Zbrojne]] * Wiem – samotne są słowa poety,<br />komuż zatem poświęcić je mam, (…)<br />– Największemu współcześnie poecie,<br />– Tuwimowi poświęcam ten tom. ** Autor: [[Tadeusz Hollender]], ''Dedykacja'' ze zbioru ''Ludzie i pomniki'' (1938) * Z Tuwimem można tylko o jednej rzeczy mówić: o Mickiewiczu. ** Autor: [[Jarosław Iwaszkiewicz]] ** Źródło: [https://lodz.wyborcza.pl/lodz/56,125594,14594571,Wachal_spirytus_i_nosil_dziurawa_czapke__119__rocznica.html lodz.wyborcza.pl] ==Zobacz też== * [[kabaret Morskie Oko]] * [[kabaret Perskie Oko]] * [[Qui Pro Quo]] {{SORTUJ:Tuwim, Julian}} [[Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy]] [[Kategoria:Polscy poeci dwudziestolecia międzywojennego]] [[Kategoria:Polscy tekściarze]] [[Kategoria:Polscy tłumacze]] [[Kategoria:Polscy Żydzi]] [[Kategoria:Skamander]] [[Kategoria:Twórcy literatury dziecięcej i młodzieżowej]] s1wu0x3mqz0zrihxi30ta03m6ym5nqx 0 41 644851 635484 2026-07-08T05:42:06Z Tomasz Raburski 14842 /* Ecce Homo (1908) */ + 644851 wikitext text/x-wiki [[Plik:Nietzsche1882.jpg|mały|{{center|Friedrich Nietzsche (1882)}}]] '''[[w:Friedrich Nietzsche|Friedrich Wilhelm Nietzsche]]''' (1844–1900) – niemieckojęzyczny [[filozof]], filolog klasyczny, [[proza]]ik i [[poeta]]. ==''Tako rzecze Zaratustra'' (1885)== <!-- Cytaty dodawaj w osobnym haśle! --> (niem. ''Also sprach Zarathustra''; tłum. [[Wacław Berent]]) {{osobne|Tako rzecze Zaratustra}} * Bóg jest martwy. ** ''Gott ist tot!'' (niem.) ** Źródło: Przedmowa Zaratustry. O nadczłowieku i ostatnim człowieku, 2 * Człowiek jest czymś, co pokonanym być powinno. ** ''Der Mensch ist etwas, das überwunden werden soll.'' (niem.) ** Źródło: Przedmowa Zaratustry. O nadczłowieku i ostatnim człowieku * Idziesz do kobiet? Nie zapomnij bicza! ** ''Du gehst zu Frauen? Vergiss die Peitsche nicht!'' (niem.) ** Źródło: ''O starej i młodej kobiecie'' ==''Z genealogii moralności'' (1887)== (niem. ''Zur Genealogie der Moral, Eine Streitschrift''; tłum. [[Leopold Staff]]) * Płowa bestia. ** ''Blonde Bestie.'' (niem.) ** Opis: zdanie w szerszym kontekście wyrażające tęsknotę do zwierzęcych popędów i pierwotnych instynktów. Często błędnie interpretowane (co zapoczątkowali naziści) jako nawiązanie do rzekomej „aryjskiej” rasy. * (…) jak piękną zwie siebie nazwą ta unicestwiająca się sprawiedliwość – łaską. * Filozofa poznaje się po tym, że schodzi z drogi trzem błyszczącym i głośnym rzeczom: sławie, książętom i kobietom; przez co jeszcze nie powiedziano, że one do niego nie przychodzą. * Ileż krwi i zgrozy leży na dnie wszystkich „dobrych rzeczy”! * Jak to na przykład stało się we współczesnej Europie: panuje dziś przesąd, który pojęcia „moralny”, „nieegoistyczny”, desinteressse, za równowartościowe uważa, już z siła idee fixe (…) * Lecz kiedyś, w czasach silniejszych, niż ta zbutwiała, samozwątpiała teraźniejszość, musi nam się zjawić przecie ten wyzwalający człowiek wielkiej miłości i pogardy, duch twórczy, którego napór sił własnych ciągle wygania z wszelkich uboczy i zaświatów, którego samotności tłum nie rozumie, jak gdyby ona była ucieczką przed rzeczywistością; tymczasem jest ona tylko jego zanurzeniem się, zagrzebaniem, zagłębieniem w rzeczywistość, by stamtąd kiedyś, gdy znowu wróci na światło, mógł wyzwolenie przynieść tej rzeczywistości: jej wyzwolenie od przekleństwa, którem obarczył ją dotychczasowy ideał. Ten człowiek przyszłości, który nas tak samo od dotychczasowego wyzwoli ideału, jak i od tego, co zeń wyróść musiało, od wielkiego wstrętu, od woli nicości, od nihilizmu, ten dzwon bijący południa i wielkiego rozstrzygnięcia, dzwon, który wolę znów wolną uczyni, który wróci ziemi jej cel, a człowiekowi jego nadzieję, ten antychryst i antynihilista, ten zwycięzca Boga i nicości – przyjść kiedyś musi. * Lecz nie mogłoby być większego i fatalniejszego nieporozumienia, niż gdyby szczęśliwi, udani, mocni na ciele i duszy poczęli wątpić o swym prawie do szczęścia. * Mamy odrazę do Kościoła, nie do trucizny… Pominąwszy Kościół, lubimy i my truciznę… * Moralność niewolników, by powstać, potrzebuje zawsze świata przeciwnego i zewnętrznego, potrzebuje, mówiąc fizjologicznie, podniet zewnętrznych, by w ogóle działać – jej akcja jest z gruntu reakcją. * Wrogość, okrucieństwo, uciecha z prześladowania, z napadania, ze zmiany i zniszczenia – wszystko to, zwrócone przeciw posiadaczom takich instynktów, {{rozstrzelony|oto}} początek „nieczystego sumienia”. Człowiek, który z braku zewnętrznych wrogów i oporów, wtłoczony w gniotącą cieśń i prawidłowość obyczaju, niecierpliwie sam siebie targał, prześladował, gryzł, zakłócał i katował, to o kraty swej klatki raniące się zwierzę, które się chce „obłaskawić”, ten nędzarz, czujący brak i trawiony tęsknotą za pustynią, który z samego siebie stwarzać sobie musiał przygodę, miejsce tortury, puszczę niepewną i niebezpieczną – ten szaleniec, ten stęskniony i zrozpaczony więzień stał się wynalazcą „nieczystego sumienia”. * Że jednak w ogóle ideał ascetyczny tak wiele znaczył dla człowieka, w tym wyraża się zasadniczy fakt człowieczej woli, jej horror vacui: potrzebuje on celu – i woli raczej jeszcze chcieć nicości, niż nie chcieć. * Żonaty filozof należy do komedii – to moje twierdzenie. ==''Zmierzch bożyszcz'' (1889)== (niem. ''Götzen-Dämmerung, oder, Wie man mit dem Hammer philosophiert''; tłum. Paweł Pieniążek) <!-- Cytaty dodawaj w osobnym haśle! --> {{osobne|Zmierzch bożyszcz}} * Aforyzm jest formą „wieczności”; moją ambicją jest wyrazić w dziesięciu zdaniach to, co inni wyrażają w książce i czego czasami nie zdołają wyrazić. ** ''Der Aphorismus (…) [ist] die Form der „Ewigkeit”; mein Ehrgeiz ist, in zehn Sätzen zu sagen, was jeder andre in einem Buche sagt – was jeder andre in einem Buche nicht sagt.'' (niem.) ** Źródło: ''Streifzüge eines Unzeitgemäßen'' * Dopiero nadmiar siły jest dowodem siły. Przewartościowanie wszystkich wartości. * Wszystkie środki, dzięki którym ludzkość miała dotąd stać się moralna, były z gruntu niemoralne. ==''Antychryst'' (1895)== (właśc. ''Antychryst: Próba krytyki chrześcijaństwa'', niem. ''Der Antichrist: Versuch einer Kritik des Christenhums'', tłum. Leopold Staff) * A gdyby ktoś dla swej nauki przeszedł przez ogień – czegóż to dowodzi? Zaprawdę, więcej to waży, gdy własna nauka rodzi się z własnego żaru. * Anarchista i chrześcijanin jednego są pochodzenia. * Ani moralność, ani religia nie styka się w chrześcijaństwie z żadnym punktem rzeczywistości. Same urojone przyczyny („Bóg”, „dusza”, „ja”, „duch”, „wolna wola” – lub też „niewolna”); same urojone skutki („grzech”, „zbawienie”, „łaska”, „kara”, „odpuszczenie grzechu”). Obcowanie urojonych istot („Bóg”, „duchy”, „dusze”); urojona wiedza przyrodnicza (antropocentryczna; zupełny brak pojęcia przyczyn przyrodzonych); urojona psychologia (same samonieporozumienia, interpretacje przyjemnych lub nieprzyjemnych uczuć ogólnych, na przykład stanów nervi sympathici, z pomocą mowy znakowej religijno-moralnej idiosynkrazji – „kara”, „wyrzut sumienia”, „pokusa diabelska”, „bliskość Boga”); urojona teleologia („Królestwo Boże”, „Sąd Ostateczny”, „życie wieczne”). * Cały świat w to wierzy; lecz w cóż nie wierzy świat cały! * Chrześcijanin jest tylko żydem „wolniejszego” wyznania. * Chrześcijaństwo, dotychczas było największym nieszczęściem ludzkości. * Chrześcijaństwo, alkohol – dwa wielkie środki zepsucia… * Chrześcijaństwo jest buntem wszystkiego, co pełza po ziemi, przeciw temu, co ma wyżynę. * Chrześcijaństwo pozbawiło nas żniwa kultury starożytnej, później znów pozbawiło nas żniwa kultury islamu. * Co dawniej było tylko chore, stało się dziś nieprzyzwoite – nieprzyzwoitością jest być dziś chrześcijaninem. * Co jest szczęściem? – Uczucie, że moc rośnie, że przezwycięża się opór. * Grecy! Rzymianie! Dostojność instynktu, smak, metodyczne badanie, geniusz organizacji i zarządu, wiara, wola przyszłości ludzkiej (…) * Jeśli islam pogardza chrześcijaństwem, to ma tysiąckrotne do tego prawo: islam ma mężczyzn jako założenie. * Kobieta jest drugim błędem Boga. ** ''Das Weib war der zweite Fehlgriff Gottes.'' (niem.) * Kogóż najbardziej nienawidzę wśród dzisiejszej hołoty? Socjalistycznej hołoty, apostołów-czandalów, którzy podkopują instynkt, ochotę, uczucie zadowolenia robotnika ze swego małego istnienia – którzy zawistnym go czynią, którzy zemsty go uczą… Krzywda nie leży nigdy w nierówności praw, leży w roszczeniu sobie „równych” praw. ** Zobacz też: [[socjalizm]] * Krwawe znaki wypisywali na drodze, którą szli (męczennicy), a ich głupota uczyła, że prawdy dowodzi się krwią. Lecz krew jest najgorszym świadkiem prawdy; krew zatruwa nawet najczystszą naukę, czyniąc z niej szaleństwo i nienawiść serca. * Los chrześcijaństwa tkwi w konieczności, że wiara jego musiała sama stać się tak chora, niska i wulgarna, jak chore, niskie i wulgarne były potrzeby, które zadawalać miała. * Na szczęście dla przeważnej liczby ludzi książki są tylko literaturą. * Nie to nas oddziela, że nie odnajdujemy Boga ani w dziejach, ani w przyrodzie, ani poza przyrodą – lecz że tego, co jako Bóg czczone było, nie odczuwamy jako „boskie”, lecz jako politowania godne, jako niedorzeczne, jako szkodliwe, nie tylko jako błąd, lecz jako zbrodnię względem życia… * Odtąd wszystkie sprawy życia są tak urządzone, że kapłan jest wszędzie niezbędny; we wszystkich naturalnych zdarzeniach życiowych, przy urodzeniu, małżeństwie, chorobie, śmierci, nie mówiąc już o ofierze („wieczerzy”), zjawia się święty pasożyt, by je wynaturzyć: w jego języku „uświęcić”. * „Opatrzność boska”, w jaką dziś jeszcze wierzy prawie co trzeci człowiek w „wykształconych Niemczech”, byłaby takim zarzutem przeciw Bogu, że silniejszego pomyśleć by sobie nie można. A jest w każdym razie zarzutem przeciw Niemcom! * Paweł był największym z apostołów zemsty… * „Prawda jest tutaj”: to znaczy, gdziekolwiek się głosi, że kapłan kłamie… * Są dnie, kiedy nawiedza mnie uczucie, czarniejsze niż najczarniejsza melancholia – pogarda ludzi. * Słowo „chrześcijaństwo” jest nieporozumieniem – w gruncie rzeczy istniał tylko jeden chrześcijanin i ten umarł na krzyżu. „Ewangelia” umarła na krzyżu. ** ''Das Wort schon „Christentum” ist ein Mißverständnis – , im Grunde gab es nur einen Christen, und der starb am Kreuz. Das „Evangelium” starb am Kreuz.'' (niem.) * Straszna to rzecz umrzeć w morzu z pragnienia. Musicież waszą prawdę aż tak przesalać, by nie gasiła już nawet pragnienia? * Śmierci męczeńskie, mówiąc dodatkowo, były wielkim nieszczęściem w dziejach: uwodziły… * Tym razem chciałbym zadać rozstrzygające pytanie: czy między kłamstwem a przekonaniem istnieje w ogóle przeciwieństwo? * W ogólności, litość staje w poprzek prawu rozwoju, które jest prawem selekcji. Litość zachowuje przy życiu to, co dojrzało do zagłady, broni wydziedziczonych i skazańców życia, mnóstwem wszelkiego rodzaju nieudatnych tworów, które utrzymuje przy życiu, nadaje samemu życiu posępny i podejrzany widok. * W synu staje się przekonaniem, co w ojcu jeszcze kłamstwem było. * Że wiara czasem uszczęśliwia, że szczęśliwość z pewnej idee fixe nie czyni jeszcze prawdziwej idei, że wiara gór nie przenosi, lecz owszem góry osadza tam, gdzie żadnych nie ma: o tym poucza nas przelotne przejście się przez dom wariatów. ** Zobacz też: [[wiara]] ==''Ecce Homo'' (1908)== * A przecie przodkowie moi byli szlachtą polską: stąd to posiadam we krwi wiele instynktów rasowych. * Co było dotąd największym przeciw istnieniu zarzutem? Bóg… * Czego nie wybaczyłem Wagnerowi nigdy? Że stał się powolny żądaniom Niemców – że stał się państwowo niemieckim. * Dionizos przeciw Ukrzyżowanemu! * Dokąd sięgają Niemcy, psują kulturę. * Kobieta jest niewymownie gorsza do mężczyzny, także mędrsza; dobroć w kobiecie jest już formą zwyrodnienia. * Kobietka w pościgu za zemstą obali i stratuje samo przeznaczenie. * Wczesnym rankiem o brzasku dnia, wśród całej świeżości, o jutrzni swej siły – czytać książkę – to zwę występkiem! * Zabrał mi najlepszy dowcip ateuszowski, który właśnie ja powiedzieć mogłem: „jedynym usprawiedliwieniem Boga jest to, że nie istnieje”. ** Opis: o [[Stendhal]]u. * Rozumiecież Hamleta? Nie wątpienie, lecz pewność doprowadza do szaleństwa... Lecz trzeba być głębokim, bezdnią, filozofem, by tak czuć... Wszyscy boimy się prawdy ** Ecce homo. Jak się staje, kim się jest. [1888], s. 36, Warszawa 1909 (suplement): nakł. Mortkowicz [https://web.archive.org/web/20190728120427/http://nietzsche.ph-f.org/dziela/fn_eh.pdf dostęp 2026-07-05] ==Inne== {{IndeksPL}} ===A=== * Albo dzieci, albo książki. * Altruizm jest egoizmem słabych. ** Zobacz też: [[altruizm]] * Asceta z cnoty czyni utrapienie. ** Źródło: Jacek Sieradzan, ''Szaleństwo w religiach świata'', Inter esse, 2005, s. 249. ===B=== * Błąd uczynił zwierzę człowiekiem. Czyżby prawda miała zrobić z człowieka zwierzę? ** Zobacz też: [[błąd]] * Błogosławieni ludzie o krótkiej pamięci: ci bowiem zapominają także o swych głupstwach. ** ''Selig sind die Vergesslichen: denn sie werden auch mit ihren Dummheiten „fertig”.'' (niem.) ** Źródło: ''Poza dobrem i złem'' * Bóg chrześcijański jest tak absurdalnym Bogiem, że powinien zostać zniesiony nawet jeśli istnieje. * Bóg jest martwy! Bóg pozostaje martwy! I my go uśmierciliśmy! Jak pocieszymy się, mordercy nad mordercami? To, co świat dotychczas posiadał jako najświętsze i wszechmocne, wykrwawiło się pod naszymi nożami – kto zmyje z nas tę krew? * Bracie, raz to sobie zapamiętaj: mało rób, a dużo stękaj! * Brzuch jest powodem, iż człowiek nie uznaje siebie tak łatwo za boga. ** Źródło: ''Poza dobrem i złem'' * By żyć samotnie, trzeba być zwierzęciem lub Bogiem – powiada Arystoteles, brakuje trzeciego przypadku: trzeba być jednym i drugim na raz – filozofem… * Bywają prawdy, które najlepiej przyswajają sobie mierne głowy, gdyż są dla nich najodpowiedniejsze, bywają prawdy, co tylko dla miernych duchów posiadają urok i ponętę. ===C=== * Czy potrafisz sam dać sobie własne zło i własne dobro, i swoją wolę zawiesić nad sobą jako prawo? * Chciałbym, żeby zaczęto od szanowania siebie: wszystko inne wypływa z tego. * Co zrobisz papą [''gębą''], nie potrzebujesz łapą. * Cokolwiek jest zrobione w miłości, zawsze przekracza ramy dobra i zła. * Czar poznania byłby niewielki, gdyby na drodze do niego nie trzeba było tyle pokonywać wstydu. ** Zobacz też: [[poznanie]] * Człowiek to najokrutniejsze zwierzę. * Czy znasz strach zasypiania? Ciało ogarnia przerażenie, gdyż ziemia się rozstępuje i zaczyna się sen. * Czyż nie lepiej dostać się w ręce mordercy niż do snów namiętnej kobiety? ===D=== * Do wszelkiego działania potrzebne jest zapomnienie: jak do życia wszelkiego tworu organicznego konieczna nie tylko światłość, lecz i ciemność. ** Pożyteczność i szkodliwość historii dla życia * „Duch czysty” jest czystą głupotą: odliczmy system nerwowy i zmysły, „doczesną powłokę”, a pominiemy w rachunku siebie – nic więcej! * Duszy szlachetnej ciąży myśl, że ktoś się jej czuje zobowiązany do podzięki; gminnej, że ona komuś. * Dziękuję niebu, że we wszystkich swoich instynktach pozostałem Polakiem. ===F=== * Fakt jest zawsze głupi. Resztę bierze diabeł i statystyka. ** Źródło: rozprawa ''Pożyteczność i szkodliwość historii dla życia'' w ''Niewczesne rozważania'', 1873–1874 * Fanatyzm jest jedyną siłą woli, którą mogą osiągnąć także słabi i niepewni. ** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998. ===G=== * Gdyby Bóg istotnie liczył się dla swych kapłanów wielokroć więcej od wartości doczesnych, nie zabiegaliby o nie aż tak łapczywie. * Gdyby małżonkowie nie mieszkali razem, dobre małżeństwa byłyby częstsze. ** Źródło: ''Myślę, więc jestem. Aforyzmy, maksymy, sentencje'', oprac. Czesława i Joachim Glenskowie, Antyk, Kęty 1993, ISBN 8386482001, s. 246. * Gdy się punkt ciężkości życia przeniesie nie w życie, lecz w „zaświat” – w nicość – to odbiera się życiu w ogóle wagę. * Gdy przez chwilę pomyślę, czego pragnę, szukam wówczas słów do melodii, jaką w sobie noszę i melodii do słów, jakie w sobie noszę. A jedno się z drugim nie zgadza. * Gdyby człowiek zdał sobie sprawę z tego jak nędzną jest istotą z pewnością popełniłby samobójstwo… * Gdyby wszystkie jałmużny dawane były wyłącznie z litości, wszyscy żebracy poumieraliby z głodu. ===I=== * Istnieją kobiety, które jakkolwiek by się szukało, nie mają wnętrza, lecz są jedynie maskami. ===J=== * Ja was uczę nadczłowieka. Człowiek jest czemś co pokonanem być powinno. * Jednakie u mężczyzny i kobiety uczucia różnią się przecież w tempie: dlatego nieporozumienia między mężczyzną a kobietą nie ustają. * Jestem przecież rabusiem ludzi niczym jakiś korsarz, ale nie po to, by sprzedawać ich w niewolę, lecz by siebie wraz z nimi sprzedawać na wolność. * Jeżeli ktoś żyje z tego, że zwalcza wroga, jest zainteresowany tym, aby wróg pozostał przy życiu. * Już samo słowo „chrześcijaństwo” jest nieporozumieniem – w istocie był tylko jeden chrześcijanin, który umarł na krzyżu. * Jeśli zbyt długo patrzysz w czeluść, czeluść zaczyna patrzeć na ciebie. ===K=== * Każda epoka dotychczasowa miała swój smak, my zaś mamy zmysł historyczny. ** Źródło: Stanisław Brzozowski, ''Głosy wśród nocy'' (1912) * Każda rozkosz pragnie wieczności. ** Zobacz także: [[rozkosz]] * Kiedy się ma wiele do schowania, dzień ma sto kieszeni. * Kiedy widzisz, że zwycięża prawda, zawsze pytaj, jakie potężne kłamstwo za nią walczyło. * Kobieta, która zrozumiała, że hamuje loty swego męża, powinna odejść. Dlaczego nie słyszy się o takich aktach miłości? * Kobieta lepiej rozumie dziecko niż mężczyzna, ale psychicznie mężczyzna jest bardziej podobny do dziecka. * Kobieta może być przyjaciółką mężczyzny, lecz by uczucie to trwało, niezbędne jest wesprzeć je odrobiną fizycznej antypatii. * Kobieta ta jest piękna i mądra; ach, o ile mądrzejsza by się stała, gdyby nie była piękna. * Kobieta zaczyna nienawidzić coraz bardziej w miarę jak jej urok zanika. * Kochać jednego jest barbarzyństwem: gdyż dzieje się to ze szkodą wszystkich innych. Nawet gdy się kocha Boga. * Kochamy życie nie dlatego, że jesteśmy przyzwyczajeni do życia, lecz dlatego, że jesteśmy przyzwyczajeni do kochania. * Koniec końców kocha się swą żądzę, a nie to, czego się pożąda. * Konieczność nie jest stanem rzeczy, lecz interpretacją. * Kto czci w ten sposób, iż przybija do krzyża nieczciciela, ten należy do katów swojego stronnictwa – nie podaje się mu ręki nawet wtedy, kiedy wyznaje się te same poglądy. * Kto porzucił Boga, ten tem twardziej obstaje przy wierze w moralność. ** Źródło: ''Wola mocy'' * Ku wojnie wychowany ma być mąż, niewiasta zaś ku wytchnieniu wojownika. ===M=== * Małżeństwa bywają nieszczęśliwe nie z braku miłości, ale z braku przyjaźni. ** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał K. Nowak, Warszawa 1998. * Mam litery, które i ślepych widzącymi uczynią. * Matką rozpusty nie jest radość, lecz brak radości. * Mądrość jest szeptem samotnika z samym sobą pośród gwarnego targowiska. * Miłość i nienawiść nie są ślepe, ale oślepione ogniem, który same w sobie noszą. * Miłuję tego, kto więcej dotrzymuje, aniżeli obiecuje. * Miłość to apogeum nienawiści. ===N=== * Najlepszy umysł niczego nie stworzy bez opętania miłością. * Najpewniejszą oznaką pogodnej duszy jest zdolność śmiania się z samego siebie. Większości ludzi taki śmiech sprawia ból. * Najpoważniejszym sposobem zdeprawowania młodzieńca jest nauczyć go wyżej cenić tych, którzy myślą tak jak on, niż tych, którzy mają odmienne poglądy. * Największym wrogiem prawdy nie są kłamstwa, tylko przekonania. ** Źródło: Norbert Bączyk, Kamil Kawalec, ''Historia lubi się powtarzać'', wyd. Altenberg, Warszawa 2023, s. 216. ** Zobacz też: [[prawda]], [[przekonanie]] * Nauczyć się czegoś od swych wrogów jest najlepszą drogą do tego, żeby ich polubić, albowiem to usposabia do wdzięczności dla nich. ** Źródło: ''Myślę, więc jestem…'', oprac. Czesława i Joachim Glenskowie, op. cit., s. 246. * Nauka płynąca z cierpienia, z największego cierpienia! Czyż nie wiecie, że właśnie ta nauka przyczyniła się do dotychczasowego postępu ludzkości? * Nawet najwięksi bohaterowie bywają czasem zmęczeni. * Nie jesteśmy myślącymi żabami, aparatami do obiektywizacji i rejestracji o zimnych wnętrznościach, musimy stale rodzić myśli z własnego bólu i zaopatrywać je, po matczynemu, we własną krew, własne serce, w żądzę, w namiętności, w cierpienie… ** Źródło: [[Krzysztof Michalski]], ''Płomień wieczności. Eseje o myślach Fryderyka Nietzschego'', wyd. Znak, Kraków 2007. * Nieco obłąkania jest zawsze w miłości, lecz i w obłąkaniu jest nieco rozsądku. * Niektórym nie należy podawać ręki, lecz łapę. Chcę przy tym aby twa łapa i pazury miała. * Nie ma istoty, którą można by uczynić odpowiedzialną za to, że ktoś w ogóle istnieje, że ktoś jest taki a taki, że ktoś urodził się w tych warunkach, w tym otoczeniu. – Jest to wielkie pokrzepienie, że nie ma takiej istoty. * Nie ma w świecie dość miłości i dobroci, aby wolno było z nich ofiarowywać coś urojonym istotom. * „Nie sądźcie!” mówią oni, lecz posyłają do piekła wszystko, co im w drodze stoi. * Niesprawiedliwość i brud miotają za samotnikiem: jednakże, bracie mój, jeśli gwiazdą chcesz być, musisz im mimo to świecić. * Nie wiem, czy cierpienie czyni nas lepszymi, ale na pewno czyni nas głębszymi. * Nie zastanawiaj się, czy to, co mówi filozof, jest prawdą, lecz spytaj, jak doszedł do tego, że to jest prawda. * Nikt nie może swobodnie postanowić, że zostanie chrześcijaninem: nie można się 'nawrócić' na chrześcijaństwo – trzeba być na to dostatecznie chorym. ===O=== * Obłęd u jednostki jest czymś rzadkim – atoli u grup, stronnictw, ludów i epok regułą. * Odór biedoty. ** ''Armeleutegeruch.'' (niem.) ** Źródło: ''Wiedza radosna'' 5, 349–1882 rok. * Ogół łatwo myli tego, co łowi w mętnej wodzie, z tym, kto czerpie z głębi. ===P=== * Podczas procesu śnienia człowiek wprawia się do przyszłego życia. ** Źródło: [[Jorge Luis Borges]], ''Księga snów'', s. 137. * Prawdą jest: kochamy życie nie dlatego, że do życia, lecz do kochania przywykliśmy. ** Źródło: ''Myślę, więc jestem…'', oprac. Czesława i Joachim Glenskowie, op. cit., s. 246. * Prawdziwy mężczyzna lubi dwie rzeczy – niebezpieczeństwo i zabawę, dlatego lubi kobiety, gdyż są najniebezpieczniejszą zabawą. * Przeciw nudzie nawet bogowie walczyli daremnie. * Przemiana wszystkich wartości! * Przyzwyczajenie do ironii psuje charakter. ** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998. ===R=== * Równość jest znamieniem upadku. ===S=== * Samolubstwo dostojnych jest stanem świętym. * Sam siebie zgaszę, aby się nie wypalić. Trzeba umrzeć dumnie, skoro żyć dumnie już dłużej nie można. * Słabi i nieudani niech sczezną; pierwsza zasada naszej miłości dla ludzi. * Służba prawdzie jest najtrudniejszą ze służb. * Spacerek po schronisku dla obłąkanych pokazuje, iż sama wiara nie dowodzi niczego. * Szczęście jest kobietą. * Szczęście mężczyzny brzmi: ja chcę. Szczęście kobiety: on chce. ** Zobacz także: [[szczęście]] * Sztuka nie jest tylko naśladowaniem naturalnej rzeczywistości, lecz stanowi metafizyczny jej suplement, postawiony obok niej dla jej przezwyciężenia. ** Źródło: ''Narodziny tragedii czyli hellenizm i pesymizm'', tłum. Leopold Staff, wyd. Zielona Sowa, Kraków 2003. ** Zobacz też: [[sztuka]] ===Ś=== * Świat rzeczywisty jest o wiele mniejszy niż świat wyobraźni. ===T=== * Ten, który walczy z potworami, powinien zadbać, by sam nie stał się potworem. Gdy długo spoglądamy w otchłań, otchłań spogląda również w nas. ** Wersja alternatywna: Ten, który z demonami walczy, winien uważać, by samemu nie stać się jednym z nich. Kiedy spoglądasz w otchłań ona również patrzy na ciebie. * Teza, że męczennicy dowodzą prawdziwości jakiejś sprawy, jest tak mało prawdziwa, że chciałbym zaprzeczyć, jakoby jakikolwiek męczennik miał kiedykolwiek coś wspólnego z prawdą. Już ton, z jakim męczennik wciska światu do głowy, że uważa coś za prawdę, wyraża tak niski stopień intelektualnej prawości, taką tępotę w kwestii prawdy, że nie ma potrzeby obalać jego słów. * To, co było uśpione w ojcu, budzi się w jego synu i często znajduje w synu, odkrywcę sekretu ojca. * To, co doskonałe, nie mogło mieć początku. * To, co wielkiem jest w człowieku – iż jest on mostem, a nie celem. * Trudniej jest komenderować, niż słuchać. * Trzeba usunąć ze świata wiele fałszywej wspaniałości. ** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998. ===U=== * Uważa się, że kobieta jest głęboka, bo nie można w niej nigdy trafić na twardy grunt. * Uwierzę tylko w takiego Boga, który umie tańczyć. ===W=== * Walka jest wychowawczynią wolności. * W zemście i w miłości kobieta jest większym barbarzyńcą niż mężczyzna. * Wiele trzeba mocy, by umieć żyć wiedząc, jak bardzo życie i niesprawiedliwość są z sobą złączone. * Wielu trzyma się uparcie obranej drogi, lecz tylko nieliczni dążą konsekwentnie do swego celu. ** ''Viele sind hartnäckig in Bezug auf den einmal eingeschlagenen Weg, wenige in Bezug auf das Ziel.'' ** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998. * W co motłoch bez dowodów uwierzył, jakże byście to chcieli dowodami obalić?! * W każdej religii człowiek religijny jest wyjątkiem. * W religii chrześcijańskiej moralność nie ma żadnego związku z rzeczywistością. * Właśnie fakty nie istnieją, jedynie interpretacje. ** ''Gerade Tatsachen gibt es nicht, nur Interpretationen.'' (niem.) ** Źródło: ''Nachlass'' (spuścizna pośmiertna) * W niebie brak wszystkich interesujących ludzi. * Wszędzie, gdzie istnieje obłęd, istnieje też ziarno mądrości i geniuszu. ** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał K. Nowak, Warszawa 1998. * Wszystkie rzeczy widzimy przez głowę ludzką i głowy tej uciąć nie możemy. * Wszystko idzie, wszystko powraca, wiecznie toczy się koło bytu. * Wszystko w kobiecie jest zagadką i wszystko w niej ma jedno rozwiązanie. Zwie się ono ciążą. ** Źródło: Jarosław Gronert, ''Astrologia od początku'', Pabianice 2007, s. 20. * Wszystko zło rodzi się ze słabości ludzkiej. * Wybrańcy Bogów umierają młodo, lecz później żyją wiecznie w ich towarzystwie. * Wszystko, co teolog odczuwa jako prawdziwe, musi być fałszem: można to uznać nieomal za kryterium prawdy. ** Wersja alternatywna: Co teolog jako prawdziwe odczuwa, musi być fałszywe: ma się w tym nieomal kryterium prawdy ===Z=== * Zaklinam was, bracia. Pozostańcie wierni Ziemi i nie wierzcie tym, co wam o nadziemskich mówią nadziejach! ** Źródło: [[Jostein Gaarder]], ''Świat Zofii. Cudowna podróż w głąb historii filozofii'', tłum. Iwona Zimnicka, Warszawa 1995, s. 491. * Zasadniczo emancypantki są anarchistkami świata wiecznie kobiecego, nieudacznicami, których wieczny instynkt to zemsta. ** Zobacz też: [[anarchia]] * Ziemia ma skórę, a ta skóra ma choroby. Jedną z nich jest człowiek. * Zniszczenie jakiegoś złudzenia nie prowadzi do żadnej prawdy, lecz powiększa naszą niewiedzę, rozszerza „pustą przestrzeń”, w jakiej żyjemy. * Zwę chrześcijaństwo jednym wielkim przekleństwem, jednym wielkim najwnętrzniejszym zepsuciem, jednym wielkim instynktem zemsty, dla którego żaden pretekst nie jest dość jadowity, tajny, podziemny, mały – zwę je jedną nieśmiertelną, hańbiącą plamą na ludzkości. * Z wszystkiego, co kiedykolwiek napisano, lubię tylko to, co autor napisał własną krwią. ===Ź=== * Źle się wywdzięcza mistrzowi, kto zawsze tylko jego uczniem zostaje. ===Ż=== * Żadna inna książka nie była chętniej czytana i żadna nie wyrządziła więcej zła. ** Opis: o ''Biblii''. * Życie bez muzyki byłoby pomyłką. ** Zobacz też: [[muzyka]] * Życie przecież nie przez moralność zostało wymyślone. * Żyjemy w czasach, w których kulturze grozi, że zginie od środków kultury. ** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998. ** Zobacz też: [[kultura]] ==O Fryderyku Nietzschem== * Etyka niezależna, nawet jeśli wprost przeciw Bogu nie występuje, zawsze będzie rozdmuchiwać w duszach to zarzewie buntu przeciw Bogu, które tam się tli, jako pozostałość grzechu pierworodnego. Nieraz jednak spotykamy się wśród niektórych jego zwolenników już nie tylko z przemilczeniem grzechu, albo jego negacją, ale nawet wprost z zachętą do niego, z głoszeniem hasła, że człowiek ma prawo do grzechu i że nikt nie ma prawa go w nim ograniczać. Do swego szczytowego punktu doszły tego rodzaju negacje u Nietzschego, tego największego geniusza zła naszych czasów, co się tłumaczy jednak częściowo początkami u niego choroby umysłowej. Jego pracę „Poza dobrem i złem” można uważać za najradykalniejsze skodyfikowanie tego buntu przeciw zasadzie moralności bezwzględnej, opartej na prawie bożym. Nie potrzeba się dłużej rozwodzić, jaka siła niszczycielska tkwi w podobnych doktrynach i czym one grożą zarówno w dziedzinie etyki jak i socjologii, a także i pedagogiki. ** Autor: [[Jacek Woroniecki]], ''Katolicka etyka wychowawcza'', tom I, Wydawnictwo Mariackie, Kraków 1948, s. 276. * Jednostka zaś prawdziwie genialna, tj. posiadająca moc przejmowania się każdą myślą aż do tego stopnia, na jakim staje się ona przeznaczeniem – Nietzsche – zostaje zdruzgotana w rozpaczliwej walce z tymi tragicznymi konsekwencjami przemyślanego do dna naturalizmu. ** Autor: [[Stanisław Brzozowski]], ''Kultura i życie'' (1907) * „Nadczłowiek” stworzony przez bazylejskiego profesora nie może być Henrykiem czy Fryderykiem czy Ottonem: musi się zwać Zaratusztra – nawet nie Zoroaster lecz właśnioe Zaratusztra, by z daleka pachniało lingwistyką. ** Autor: [[Władimir Sołowjow]], ''Literatura czy prawda'' * Nietzsche, utraciwszy wiarę chrześcijańską, w której został wychowany, ogłosił śmierć Boga, jednak miał potrzebę uznawania siły wyższej. W swoim dziele ''Poza dobrem i złem'' odwołuje się do odczuwanej przez artystów potrzeby zachowywania dyscypliny duchowej. Nietzsche deklarował jednak oddanie ideom i ideałom, nie zaś jakiejś istocie ludzkiej. Jedną sprawą jest lojalność wobec jakiejś idei czy ufność wobec wyższych sił stanowiących integralną część umysłu, zupełnie inną powierzenie siebie guru, który jest „ludzki, arcyludzki” (by sparafrazować tytuł słynnego dzieła Nietzschego). ** Autor: [[Anthony Storr]], ''Kolosy na glinianych nogach. Studium guru'', Wydawnictwo W.A.B., Warszawa 2009, ISBN 9788374146517, s. 279. * Nietzsche w swoim renesansowym krajobrazie nie przewidział jeszcze maszyny. Ale nauczył nas, że życie nie jest tylko walką o nędzną egzystencję, lecz walką o wyższe i głębsze cele. ** Autor: [[Ernst Jünger]], ''Publicystyka polityczna 1919–1936'', wyd. Arcana, Kraków 2007, s. 139. {{Wikisource|Fryderyk Nietzsche|Fryderyka Nietzschego}} [[Kategoria:Friedrich Nietzsche|!]] l75j6euvph42szj568gvd395xqraqof 10 738 644826 638071 2026-07-07T19:05:30Z Swam pl 41038 poprawa linków 644826 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Siostrzane_projekty/style.css"/> <div class="plainlinks tpl-sisproj"> <ul class="tpl-sisproj--main tpl-sisproj-12"> <li> <div aria-hidden="true">[[Plik:Wikipedia-logo.svg|35px|link=]]</div> <p>[[w:|'''Wikipedia''']]<br /><span class="sub">Wolna encyklopedia</span></p> </li> <li> <div aria-hidden="true">[[Plik:Wikisource-logo.svg|32px|link=|Wikiźródła]]</div> <p>[[s:|'''Wikiźródła''']]<br /><span class="sub">Wolna biblioteka</span></p> </li> <li> <div aria-hidden="true">[[Plik:WiktionaryPl nodesc.svg|32px|link=|Wikisłownik]]</div> <p>[[wikt:|'''Wikisłownik''']]<br /><span class="sub">Wielojęzyczny słownik</span></p> </li> <li> <div aria-hidden="true">[[Plik:Commons-logo.svg|31px|link=|Commons]]</div> <p>[[:Commons:Strona główna|'''Commons''']]<br /><span class="sub">Repozytorium mediów</span></p> </li> <li> <div aria-hidden="true">[[Plik:Wikidata-logo.svg|37px|link=|Wikidata]]</div> <p>[['''Wikidane''']]<br /><span class="sub">Repozytorium danych</span></p> </li> <li> <div aria-hidden="true">[[Plik:Wikispecies-logo.svg|32px|link=|Wikispecies]]</div> <p>[[Wikispecies:Strona główna|'''Wikispecies''']]<br /><span class="sub">Katalog gatunków</span></p> </li> <li> <div aria-hidden="true">[[Plik:Wikibooks-logo.svg|32px|link=|Wikibooks]]</div> <p>[[b:|'''Wikibooks''']]<br /><span class="sub">Wolne podręczniki</span></p> </li> <li> <div aria-hidden="true">[[Plik:Wikivoyage-Logo-v3-icon.svg|32px|link=|Wikivoyage]]</div> <p>[[voy:|'''Wikipodróże''']]<br /><span class="sub">Informacje turystyczne</span></p> </li> <li> <div aria-hidden="true">[[Plik:Wikiversity-logo.svg|32px|link=|Wikiwersytet]]</div> <p>[[wikiversity:|'''Wikiwersytet''']]<br /><span class="sub">Wolna edukacja</span></p> </li> <li> <div aria-hidden="true">[[Image:Wikifunctions-logo.svg|32px|link=|Wikifunkcje]]</div> <p>[[f:|'''Wikifunkcje''']]<br /><span class="sub">Wolna biblioteka funkcji</span></p> </li> </ul> <ul class="tpl-sisproj--extra"> <li> <div aria-hidden="true">[[Plik:Wikimedia-logo.svg|32px|link=|]]</div> <p>[[Wikimedia:Home/pl|'''Fundacja Wikimedia''']]<br /><span class="sub">Organizacja odpowiadająca za Wikimedia</span></p> </li> <li> <div aria-hidden="true">[[Plik:Wikimediapolska-logo.png|32px|link=|]]</div> <p>[http://pl.wikimedia.org/wiki/Strona_g%C5%82%C3%B3wna '''Stowarzyszenie Wikimedia Polska''']<br /><span class="sub">Promocja polskich projektów Wikimedia</span></p> </li> <li> <div aria-hidden="true">[[Plik:Wikimedia Community Logo.svg|32px|link=|]]</div> <p>[[m:Strona główna|'''Meta-Wiki''']]<br /><span class="sub">Koordynacja projektów</span></p> </li> </ul> </div><noinclude> [[Kategoria:Szablony strony głównej]] </noinclude> eakj1s2iuivbntqv0c6teafk07sj4t4 644827 644826 2026-07-07T19:06:14Z Swam pl 41038 drobne techniczne 644827 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Siostrzane_projekty/style.css"/> <div class="plainlinks tpl-sisproj"> <ul class="tpl-sisproj--main tpl-sisproj-12"> <li> <div aria-hidden="true">[[Plik:Wikipedia-logo.svg|35px|link=]]</div> <p>[[w:|'''Wikipedia''']]<br /><span class="sub">Wolna encyklopedia</span></p> </li> <li> <div aria-hidden="true">[[Plik:Wikisource-logo.svg|32px|link=|Wikiźródła]]</div> <p>[[s:|'''Wikiźródła''']]<br /><span class="sub">Wolna biblioteka</span></p> </li> <li> <div aria-hidden="true">[[Plik:WiktionaryPl nodesc.svg|32px|link=|Wikisłownik]]</div> <p>[[wikt:|'''Wikisłownik''']]<br /><span class="sub">Wielojęzyczny słownik</span></p> </li> <li> <div aria-hidden="true">[[Plik:Commons-logo.svg|31px|link=|Commons]]</div> <p>[[:Commons:Strona główna|'''Commons''']]<br /><span class="sub">Repozytorium mediów</span></p> </li> <li> <div aria-hidden="true">[[Plik:Wikidata-logo.svg|37px|link=|Wikidata]]</div> <p>[[d:|'''Wikidane''']]<br /><span class="sub">Repozytorium danych</span></p> </li> <li> <div aria-hidden="true">[[Plik:Wikispecies-logo.svg|32px|link=|Wikispecies]]</div> <p>[[Wikispecies:Strona główna|'''Wikispecies''']]<br /><span class="sub">Katalog gatunków</span></p> </li> <li> <div aria-hidden="true">[[Plik:Wikibooks-logo.svg|32px|link=|Wikibooks]]</div> <p>[[b:|'''Wikibooks''']]<br /><span class="sub">Wolne podręczniki</span></p> </li> <li> <div aria-hidden="true">[[Plik:Wikivoyage-Logo-v3-icon.svg|32px|link=|Wikivoyage]]</div> <p>[[voy:|'''Wikipodróże''']]<br /><span class="sub">Informacje turystyczne</span></p> </li> <li> <div aria-hidden="true">[[Plik:Wikiversity-logo.svg|32px|link=|Wikiwersytet]]</div> <p>[[wikiversity:|'''Wikiwersytet''']]<br /><span class="sub">Wolna edukacja</span></p> </li> <li> <div aria-hidden="true">[[Image:Wikifunctions-logo.svg|32px|link=|Wikifunkcje]]</div> <p>[[f:|'''Wikifunkcje''']]<br /><span class="sub">Wolna biblioteka funkcji</span></p> </li> </ul> <ul class="tpl-sisproj--extra"> <li> <div aria-hidden="true">[[Plik:Wikimedia-logo.svg|32px|link=|]]</div> <p>[[Wikimedia:Home/pl|'''Fundacja Wikimedia''']]<br /><span class="sub">Organizacja odpowiadająca za Wikimedia</span></p> </li> <li> <div aria-hidden="true">[[Plik:Wikimediapolska-logo.png|32px|link=|]]</div> <p>[http://pl.wikimedia.org/wiki/Strona_g%C5%82%C3%B3wna '''Stowarzyszenie Wikimedia Polska''']<br /><span class="sub">Promocja polskich projektów Wikimedia</span></p> </li> <li> <div aria-hidden="true">[[Plik:Wikimedia Community Logo.svg|32px|link=|]]</div> <p>[[m:Strona główna|'''Meta-Wiki''']]<br /><span class="sub">Koordynacja projektów</span></p> </li> </ul> </div><noinclude> [[Kategoria:Szablony strony głównej]] </noinclude> 62p66b4l9opq34suzi80lz1w5c77hkd 4 963 644810 644804 2026-07-07T14:39:41Z 644810 wikitext text/x-wiki 644811 644810 2026-07-07T14:40:43Z 644811 wikitext text/x-wiki 644812 644811 2026-07-07T14:42:05Z 644812 wikitext text/x-wiki 644813 644812 2026-07-07T14:43:12Z 644813 wikitext text/x-wiki 644814 644813 2026-07-07T14:45:48Z 644814 wikitext text/x-wiki 644815 644814 2026-07-07T14:46:08Z 644815 wikitext text/x-wiki 644816 644815 2026-07-07T14:47:57Z 644816 wikitext text/x-wiki 644817 644816 2026-07-07T14:48:41Z 644817 wikitext text/x-wiki 644818 644817 2026-07-07T14:50:37Z Morkoz 61426 - 644818 wikitext text/x-wiki __NEWSECTIONLINK__ [[Kategoria:Meta-strony Wikicytatów|Bar]] {{Skrót|[[WC:BAR]]}} Strona ta jest miejscem do dyskusji na temat organizacji serwisu oraz zadawania wszelkich pytań związanych z jego funkcjonowaniem. '''Zobacz też:''' * [[m:Bar|Meta:Bar]] - [[w:Wikipedia:Kawiarenka_pod_Wesołym_Encyklopedystą|Wikipedia:Kawiarenka]] - [[d:Wikidata:Kafejka|Wikidane:Kafejka]] - [[wikt:Wikisłownik:Bar|Wikisłownik:Bar]] - [[b:Wikibooks:Bar|Wikibooks:Bar]] - [[n:Wikinews:Kawiarenka|Wikinews:Kawiarenka]] - [[s:Wikiźródła:Skryptorium|Wikiźródła:Skryptorium]] - [[voy:Wikipodróże:Pub podróżnika|Wikipodróże:Pub podróżnika]] - [[Commons:Commons:Bar|Commons:Bar]] - [[wikispecies:Wikispecies:Village Pump|Wikispecies:Bar]] * [[m:Polskojęzyczne projekty Wikimedia|Polskojęzyczne projekty Wikimedia]] '''Archiwa:''' * Archiwum [[Wikicytaty:Bar/Archiwum001|1]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum002|2]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum003|3]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum004|4]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum005|5]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum006|6]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum007|7]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum008|8]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum009|9]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum010|10]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum011|11]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum012|12]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum013|13]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum014|14]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum015|15 (<u>wyłącznie</u> automatyczne powiadomienia)]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum016|16]] <div class="toc" style="text-align:center; margin-bottom: 1em; margin-top: 1em"><span class="plainlinks">'''[{{fullurl:Wikicytaty:Bar|action=edit&section=new}} Rozpocznij nową dyskusję]'''</span></div> __TOC__ == Żeńska kategoryzacja == Witajcie! Za radą administratora Zero pragnę się Was dopytać o pewną kwestię. Od wczoraj zajmuje się przekształcaniem męskiej kategoryzacji na żeńską. To znaczy bardzo wiele kobiet umieszczonych jest w kategoriach męskich np. "Polscy piosenkarze", więc ja postanowiłem wszystkie kobiety z tej kategorii przenieść do nowej - "Polskie piosenkarki". Następnie zrobiłem to na kilku innych tematach - "Polscy tłumacze", "Polscy wokaliści" itp. Dzisiaj otrzymałem reprymendę od administratora Zero, że przed rozpoczęciem takowych zmian na dużą skalę powinienem zapytać społeczność o ich opinię. W związku z tym kieruję do Was pytanie - czy uważacie takowe zmiany za uzasadnione i przydatne czy może za szkodliwe lub zbędne? Bardzo chciałbym poznać Waszą opinię na ten temat. W mojej opinii taka zmiana jest pozytywna, ponieważ czytelnik może szukać cytatów kobiet i w wypadku istnienia żeńskiej kategorii może łatwo zlokalizować takowy a nie grzebać w kategorii męskiej. Pozdrawiam Was! [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 18:44, 10 sie 2025 (CEST) :Deklarowałem kiedyś, że nie interesuję się kategoryzacją - potwierdzam. Kategoryzowanie polega na dzieleniu. Znajdą się pewnie lepsi specjaliści od tego, jak głęboko z tym podziałem schodzić. Zauważę tylko, że obecnie nadrzędna kategoria Ludzie nie ma podziału na płeć. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 18:53, 10 sie 2025 (CEST) Ja generalnie jestem przeciw dzieleniu wszystkich kategorii na męskie i żeńskie. Może mieć to jakiś sens w bardzo dużych kategoriach, takich jak np. aktorzy czy piosenkarze, w których nie ma wiele innych podziałów, ale już nie w kategoriach dotyczących naukowców czy pisarzy. Kategorie różnych naukowców nie są u nas bardzo duże, a kategoria „pisarze” jest już podzielona wg narodowości, dziedziny literatury, gatunku, rodzaju literackiego i epoki literackiej. I wystarczy. Uważam, że dalsze jej dzielenie tylko utrudni, a nie ułatwi szukanie haseł i poruszanie się po niej. Mam też poważne wątpliwości, czy przy takim skomplikowaniu kategoryzacji, uda się nią objąć wszystkie hasła na Wikicytatach. Bo już teraz jest problem z kompletnością poszczególnych kategorii (a to powinno być najważniejsze). Dlatego jestem za usunięciem nowopowstałych kategorii historyczek i prozaiczek. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 22:24, 10 sie 2025 (CEST) :No prozaiczki zaczynałem przenosić ale akurat napisał do mnie Zero i poprosił o zaprzestanie do czasu wyrobienia konsensusu ;) Chyba prościej byłoby je uzupełnić do końca, a nie cofać wszystko [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 22:30, 10 sie 2025 (CEST) :: Może jednak lepiej się wstrzymać do czasu zakończenia dyskusji. Ponadto podstawową zasadą Wikicytatów jest, że tworzymy kategorię dla co najmniej dwóch artykułów lub dwóch podkategorii, więc podkategorie w kategoriach dziennikarki i tłumaczki nie spełniają już nawet tego podstawowego wymogu. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 22:48, 10 sie 2025 (CEST) == Cytat dnia == Cześć. Jak to jest z tym "cytatem dnia"? Z nazwy wynika, że powinien się aktualizować codziennie, a obecny autorstwa Pani Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej wyświetla się od przynajmniej 3 dni. Czy dałoby się to jakoś naprawić żeby codziennie był inny a jeżeli nie mamy takiej możliwości, bo nie mamy dużo głębokich cytatów warto zmienić nazwę na np. "cytat tygodnia" i zmieniać co tydzień? Pozdrawiam, [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 09:12, 24 sie 2025 (CEST) :Szablony dla cytatów dnia znajdują się w kategorii [[:Kategoria:Szablony cytatów dnia]]. Jeśli chcemy, żeby faktycznie każdego dnia był inny cytat to należałoby odnaleźć wśród nich powtarzające się cytaty i podmienić je na inne. Jeśli z kolei byśmy chcieli, żeby zmieniały się co tydzień to możnaby zrobić analogicznie jak z sekcjami ''Wybrana osoba'', ''Wybrany temat'' i ''Wybrane dzieło'' i utworzyć 53 szablony z cytatem na dany tydzień. Co do zmiany co tydzień to widzę też, że istnieje też kategoria [[:Kategoria:Szablony cytatów tygodnia]], ale została ona utworzona na długo zanim zacząłem działać w Wikicytatach i nie wiem do czego mają służyć zawarte w niej szablony. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 18:14, 24 sie 2025 (CEST) ::Dodam też może, że w szukaniu powtarzających się cytatów mogą bardzo pomóc strony w kategorii [[:Kategoria:Cytaty dnia]]. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 18:24, 24 sie 2025 (CEST) :Deklaruję chęć podmiany tych powtarzających się cytatów na unikalne. Prosiłbym o informację czy mam co do tego zielone światło: nie wiem czy ta kategoria [[:Kategoria:Szablony cytatów tygodnia]] jest do czegoś potrzebna, jako, że została utworzona na długo zanim zacząłem działać w Wikicytatach - może jednak tak ma być, że jeden cytat jest na stronie głównej przez kilka dni? [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 23:15, 30 sty 2026 (CET) ::Cytat dnia to ma być cytat dnia. Jeśli się powtarzają to tylko dlatego, że nie zostały opracowane na każdy dzień. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 16:34, 31 sty 2026 (CET) :::Właśnie nie byłem pewny czy właśnie taki był powód, że cytaty na każdy dzień nie zostały opracowane do końca, czy jednak kiedyś ustalono, że mają się powtarzać. Jeśli nikt nie zgłosi sprzeciwu to chciałbym rozpocząć pracę nad podmianą tych powtarzających się cytatów. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 20:30, 31 sty 2026 (CET) ::::Wobec braku sprzeciwu, zacząłem powoli podmieniać te cytaty na unikalne. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 23:26, 11 lut 2026 (CET) == <span lang="en" dir="ltr">Temporary accounts will be rolled out soon</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="body"/> Hello, we are the Wikimedia Foundation [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity|Product Safety and Integrity]] team. We would like to announce that '''we plan to enable [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] for this wiki in the week of September 1'''. Temporary accounts are successfully live on 30 wikis, including many large ones like German, Japanese, and French. The change they bring is especially relevant to logged-out editors, who this feature is designed to protect. But it is also relevant to community members like mentors, patrollers, and admins – anyone who reverts edits, blocks users, or otherwise interacts with logged-out editors as part of keeping the wikis safe and accurate. '''Why we are building temporary accounts''' Our wikis should be safer to edit by default for logged-out editors. Temporary accounts allow people to continue editing the wikis without creating an account, while avoiding publicly tying their edits to their IP address. We believe this is in the best interest of our logged-out editors, who make valuable contributions to the wikis and who may later create accounts and grow our community of editors, admins, and other roles. Even though the wikis do warn logged-out editors that their IP address will be associated with their edit, many people may not understand what an IP address is, or that it could be used to connect them to other information about them in ways they might not expect. Additionally, our moderation software and tools rely too heavily on network origin (IP addresses) to identify users and patterns of activity, especially as IP addresses themselves are becoming less stable as identifiers. Temporary accounts allow for more precise interactions with logged-out editors, including more precise blocks, and can help limit how often we unintentionally end up blocking good-faith users who use the same IP addresses as bad-faith users. '''How temporary accounts work''' [[File:Temporary account banner and empty talk page.png|thumb]] Any time a logged-out user publishes an edit on this wiki, a cookie will be set in this user's browser, and a temporary account tied with this cookie will be automatically created. This account's name will follow the pattern: <code dir=ltr>~2025-12345-67</code> (a tilde, current year, a number). On pages like Recent Changes or page history, this name will be displayed. The cookie will expire 90 days after its creation. As long as it exists, all edits made from this device will be attributed to this temporary account. It will be the same account even if the IP address changes, unless the user clears their cookies or uses a different device or web browser. A record of the IP address used at the time of each edit will be stored for 90 days after the edit. However, only some logged-in users will be able to see it. '''What does this mean for different groups of users?''' '''For logged-out editors''' * This increases privacy: currently, if you do not use a registered account to edit, then everybody can see the IP address for the edits you made, even after 90 days. That will no longer be possible on this wiki. * If you use a temporary account to edit from different locations in the last 90 days (for example at home and at a coffee shop), the edit history and the IP addresses for all those locations will now be recorded together, for the same temporary account. Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the relevant requirements]] will be able to view this data. If this creates any personal security concerns for you, please contact talktohumanrights at wikimedia.org for advice. '''For community members interacting with logged-out editors''' * A temporary account is uniquely linked to a device. In comparison, an IP address can be shared with different devices and people (for example, different people at school or at work might have the same IP address). * Compared to the current situation, it will be safer to assume that a temporary user's talk page belongs to only one person, and messages left there will be read by them. As you can see in the screenshot, temporary account users will receive notifications. It will also be possible to thank them for their edits, ping them in discussions, and invite them to get more involved in the community. '''For users who use IP address data to moderate and maintain the wiki''' * '''For patrollers''' who track persistent abusers, investigate violations of policies, etc.: Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the requirements]] will be able to reveal temporary users' IP addresses and all contributions made by temporary accounts from a specific IP address or range ([[Special:IPContributions]]). They will also have access to useful information about the IP addresses thanks to the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/IP Info|IP Info]] feature. Many other pieces of software have been built or adjusted to work with temporary accounts, including AbuseFilter, global blocks, Global User Contributions, and more. (For information for volunteer developers on how to update the code of your tools – see the last part of the message.) * '''For admins blocking logged-out editors''': ** It will be possible to block many abusers by just blocking their temporary accounts. A blocked person won't be able to create new temporary accounts quickly if the admin selects the [[mw:Special:MyLanguage/Autoblock|autoblock]] option. ** It will still be possible to block an IP address or IP range. * Temporary accounts will not be retroactively applied to contributions made before the deployment. On Special:Contributions, you will be able to see existing IP user contributions, but not new contributions made by temporary accounts on that IP address. Instead, you should use Special:IPContributions for this. '''Our requests for you, and next steps''' * If you know of any tools, bots, gadgets etc. using data about IP addresses or being available for logged-out users, you may want to test if they work on [[testwiki:Main_Page|testwiki]] or [[test2wiki:Main_Page|test2wiki]]. If you are a volunteer developer, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|read our documentation for developers]], and in particular, the section on [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers#How should I update my code?|how your code might need to be updated]]. * If you want to test the temporary account experience, for example just to check what it feels like, go to testwiki or test2wiki and edit without logging in. * Tell us if you know of any difficulties that need to be addressed. We will try to help, and if we are not able, we will consider the available options. * Look at our [[m:Meta:Babel#Temporary_Accounts:_access_to_IP_addresses_and_next_steps|previous message]] about requirements for users without extended rights who may need access to IP addresses. To learn more about the project, check out [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/FAQ|our FAQ]] – you will find many useful answers there. You may also [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|look at the updates]] (we have just posted one) and [[mw:Newsletter:Product Safety and Integrity|subscribe to our new newsletter]]. If you'd like to talk to me (Szymon) off-wiki, you will find me on Discord and Telegram. Thank you!<section end="body" /> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:user:NKohli (WMF)|NKohli (WMF)]], [[m:user:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]]</bdi> 23:36, 26 sie 2025 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Quiddity (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Quiddity_(WMF)/sandbox6&oldid=29181713 --> == Szablony na jubileuszowe artykuły == Cześć. Przepraszam, że tak często otwieram to nowe wątki w kawiarence, ale nie chciałbym robić niczego na własną rękę bez zdania społeczności. Mianowicie przy okazji wczorajszego 31-tysięcznego artykułu pomyślałem, że ciekawym pomysłem byłoby honorowanie naszych jubileuszowych artykułów szablonami na tej zasadzie co na Wikinews: https://pl.wikinews.org/wiki/Szablon:Jubileusz Oczywiście tekst komunikatu zostałby zmieniony. Aczkolwiek nie wiem czy mamy gdzieś odnotowane te dotychczasowe 30 pozycji z ubiegłych lat, jeżeli nie to sprawa się znacznie komplikuje. Pozdrawiam [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 21:59, 5 wrz 2025 (CEST) :Myślę, że można, ale może być ciężko z pilnowaniem, który artykuł faktycznie jest jubileuszowy. Część jubileuszowych haseł jest wymienionych na stronie [[Wikicytaty:Kronika]], ale nie wiem na ile te dane są dokładnie, bo hasła bez linków do innych haseł nie są wliczane do liczby haseł (patrz: [[Wikicytaty:Bar/Archiwum015#Table_content_pages_without_wikilinks._28.10.2023]]; choć nie wiem też czy gdy do kroniki dodawano wpisy o jubileuszowych hasłach to też to tak działało). Pytanie też czy hasło o Edycie Strzyckiej faktycznie jest 31-tysięcznym hasłem (według strony [[Specjalna:Bez linków]] mamy trochę haseł w których nie ma linków). [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 22:21, 5 wrz 2025 (CEST) == Robota dla SwamBOTa == Chciałbym zagonić [[Użytkownik:SwamBOT|SwamBOTa]] do pracy i dać mu parę zadań stałych, które wykonywałby automatycznie. Zanim jednak go puszczę, chciałbym skonsultować to ze społecznością. Parę zadań, które dla niego wymyśliłem: * oznaczanie martwych linków zewnętrznych i informowanie o nich na stronie dyskusji hasła (przydatne w znajdowaniu linków w źródłach, które prowadzą do usuniętych stron - tu przydało by się utworzyć szablon na wzór [[w:Szablon:Martwy link dyskusja|szablonu Martwy link dyskusja z Wikipedii]]). * zamiana DEFAULTSORT na SORTUJ (to już chyba zamienia jakiś skrypt do czyszczenia kodu, ale chyba nic nie stoi na przeszkodzie, żeby bot sam to zmieniał przy okazji sprawdzania linków). * podmiana trzech kropek na wielokropek * zamiana przestarzałego tagu <nowiki><center></nowiki> na szablon {{s|center}} (tu chyba podobna sytuacja jak z DEFAULTSORT) * sortowanie alfabetyczne kategorii w hasłach, zgodnie z zaleceniem ze strony [[Wikicytaty:Kategorie]] * dodawanie brakujących linków do Wikipedii we wstępie * można by też kazać mu automatycznie archiwizować dyskusje i zgłoszenia na prośbach do administratorów, ale to bym musiał jeszcze ogarnąć skąd bot ma wiedzieć, że może zarchiwizować daną dyskusję/dane zgłoszenie Bardzo proszę o komentarze. Jeśli ktoś ma sugestie kolejnych podobnych zadań dla bota to też można pisać :) [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 23:09, 5 wrz 2025 (CEST) :{{za}} rozpoczęciem powyższych zadań przy użyciu bota. Nie widzę żadnych przeciwskazań, działania te tylko nam pomogą w codziennej pracy. [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 22:52, 7 wrz 2025 (CEST) ::Dziękuję za komentarz. [[Użytkownik:Swam pl/brudnopis/szablony|Utworzyłem w brudnopisie szablon, który mógłby wstawiać bot]]. Można zgłaszać uwagi/sugestie co do jego zawartości. Jeśli nikt nie zgłosi sprzeciwu, chciałbym uruchomić bota, żeby wykonywał te zadania (oczywiście o ile nic nie pójdzie nie tak :) ). Na razie może bez archiwizacji: ją może zostawię na później jak już będę mieć trochę większe doświadczenie z botami. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 23:41, 7 wrz 2025 (CEST) :Oznaczę może też trochę aktywnych edytorów, żeby potem nie było, że puszczam bota bez konsultacji: {{ping|Zero}}, {{ping|tsca}}, {{ping|Nux}}, {{ping|Mrnr84201}}, {{ping|Nazwa1234}}, {{ping|Raf24~commonswiki}}. {{ping|Kawon Kez Sel}}. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 21:24, 9 wrz 2025 (CEST) ::Jak dla mnie brzmi sensownie. Nie mam uwag. Może jedynie pamiętaj, żeby nowe rzeczy jednak sprawdzić na niewielkiej próbce, którą łatwo będzie naprawić. Sam się parę razy naciąłem, że mój RegExp czegoś tam nie brał pod uwagę. Dla przykładu <nowiki><center></nowiki> może być niezamknięty tagiem tylko końcem obrazka lub końcem tabeli (jeśli dobrze pamiętam). [[User:Nux|Nux]] <small>([[User talk:Nux|dyskusja]])</small> 21:34, 9 wrz 2025 (CEST) :::Dziękuję. Przed puszczeniem bota będę testował swój kod. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 21:49, 9 wrz 2025 (CEST) : Mam kilka uwag, które nastawiają mnie negatywnie. 1. Zmiana na SORTUJ. Nie ma sensu robić edycji tylko dla takiej zmiany. 2. Podmiana trzech kropek na wielokropek jest obarczona ryzykiem wielu niechcianych zmian. Po pierwsze ciężko będzie wyłączyć wykropkowania, a w szczególności te trzykropkowe. Po drugie wielokropki w linkach. Tę zmianę uznałem za tak ryzykowną, że nie wprowadziłem jej do ogólnodostępnych skryptów formatujących. 3. Znaczniki center mogą być bez zamknięcia, mogą być błędnie zamknięte center (bez /). Warto popatrzeć jak to jest w skrypcie zrobione. Tyle, że skrypt gubi się jeśli są dwa obrazki jeden po drugim. Tam kod wymaga poprawy. 4. Dodawanie brakującego linku do wikipedii. A skąd wiadomo do czego linkować? Czy to będzie brane z wikidanych?<br>Generalnie punkt 1 i 3 oraz sortowanie kategorii jest w skryptach formatujących. Skrypty formatujące dokonują jeszcze wielu innych zmian, więc czemu bot nie miałby zrobić też innych zmian? Moim zdaniem uzysk w tych zmianach jest zbyt mały do ryzyka jakie niesie za sobą puszczenie automatu. Jakbym miał wskazać zadania dla bota to byłyby to zadania informacyjne. Które osoby nie są na listach osób, które filmy nie są na listach filmów. Porównanie kategorii z hasłami z wikipedii (dla sprawdzenia brakujących kategorii). Wskazanie długich cytatów (ponad 1000 znaków wraz ze spacjami). Sprawdzenie czy wszystkie żyjące osoby na wikicytatach faktycznie żyją itp. To byłby materiał do dalszego działania, ale po decyzji edytora. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 23:32, 9 wrz 2025 (CEST) :: Co do poprawy linków do Wikipedii to można się ograniczyć do Wikidanych (bez nich chyba nie ma sensu zgadywać jak powinien wyglądać link, a widzę, że w pywikibocie można działać z Wikidanymi: https://doc.wikimedia.org/pywikibot/master/api_ref/pywikibot.page.html#page.ItemPage). Jeśli sama podmiana DEFAULTSORT na SORTUJ i sortowanie kategorii nie ma sensu to można by je robić tylko jednocześnie z innymi zmianami. Co do center to faktycznie, może być trudno wziąć pod uwagę wszystkie przypadki, wielokropek też faktycznie potencjalnie mógłby być problematyczne. Twoje pomysły na zadania też można by zaimplementować w bocie (ew. sprawdzanie czy dana osoba żyje mogło by być utrudnione, choć pewnie dałoby się sprawdzić czy odpowiednik hasła w Wikipedii jest w odpowiedniej kategorii/jest podana data śmierci danej osoby w Wikidanych - tu bym musiał jeszcze ogarnąć jak dokładnie wygląda praca z Wikidanymi w pywikibocie). [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 23:09, 10 wrz 2025 (CEST) ::Daty powinny być wyświetlone szablonem powiązanym z modułem LUA, który brałby je z Wikidanych. [[Użytkownik:Wargo|Wargo]] ([[Dyskusja użytkownika:Wargo|dyskusja]]) 13:01, 1 gru 2025 (CET) :::Masz na myśli daty z rokiem urodzenia i śmierci? Chyba faktycznie więcej sensu miałoby utworzenie takiego szablonu, niż danie bota do informowania o zmarłych osobach. Pewnie przed stworzeniem takiego szablonu dobrze byłoby szerzej przedyskutować jego utworzenie (jak rozumiem byłby on używany we wszystkich hasłach o ludziach). [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 22:10, 2 gru 2025 (CET) :{{za}}. Przy okazji przydałoby się jakieś narzędzie do szybkiej neutralizacji i blokady działań człowieka od "dziwów". [[Użytkownik:Kawon Kez Sel|Kawon Kez Sel]] ([[Dyskusja użytkownika:Kawon Kez Sel|dyskusja]]) 13:27, 10 wrz 2025 (CEST) :Uruchomiłem bota. Na razie informuje o martwych linkach zewnętrznych na stronie dyskusji oraz o zbyt długich cytatach na stronie [[Użytkownik:SwamBOT/Zbyt długie cytaty]]. W przyszłości można mu dodać więcej zadań. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 16:30, 12 paź 2025 (CEST) == Archiwizacja == Każdy cytat powinien być opatrzony źródłem. Niestety z czasem wiele starych artykułów zawiera tzw. martwe linki. Przykładowo w artykule [[Erik Bobella]] oba linki prowadzą do strony z błędem 404, jednak istnieje ich archiwum https://web.archive.org/web/20130119035805/http://www.magazyngitarzysta.pl/ludzie/wywiady/11599-totentanz.html. I uważam, że lepiej byłoby gdybyśmy wymienili martwe linki na te w archiwum. Można również rozważyć stworzenie szablonu do wpisywania wersji zarchiwizowanej. Chętnie wysłucham Waszych stanowisk. [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 21:46, 7 wrz 2025 (CEST) :Na pewno znajdować martwe linki i informować o nich na stronie dyskusji hasła powinno się dać radę ogarnąć za pomocą bota (wspomniałem też o tym w wątku wyżej: [[#Robota dla SwamBOTa]]). Mógłbym na razie skonfigurować SwamBOTa, żeby sprawdzał linki zewnętrzne w hasłach i zgłaszał niedziałające linki na stronie dyskusji. Potem ręcznie można by sprawdzić czy nie zostały one zarchiwizowane np. w Internet Archive i podmienić link na link do archiwum lub poszukać innego źródła jeśli strona nie została nigdzie zarchiwizowana. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 22:32, 7 wrz 2025 (CEST) ::Jeżeli Twój bot mógłby to zrobić to super by było. Znacznie łatwiej by było przy szukaniu martwych linków. Pozdrawiam, [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 22:34, 7 wrz 2025 (CEST) :::Mógłbym dać mu takie zadanie. Chciałbyś wypowiedzieć się też w wątku powyżej? Mógłbym od razu dać mu od razu trochę innych zadań do wykonania. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 22:45, 7 wrz 2025 (CEST) ::::@[[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] to jeszcze dopytam jakbyś widział taką wymianę na archiwum - podmianę obecnego linka, umieszczenie obok niedziałającego (coś w stylu wersja zarchiwizowana: link) czy jeszcze inaczej? [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 15:56, 8 wrz 2025 (CEST) :::::{{re|Igor123121}}: jak wcześniej podmieniałem linki na linki do archiwum to po prostu w miejsce niedziałającego linku wstawiałem link do archiwum, aczkolwiek nie wydaje mi się, żebyśmy mieli ustalone jak ma wyglądać linkowanie do zarchiwizowanych stron. Pewnie nie zaszkodziłoby to wspólnie przedyskutować i zapisać gdzieś ustalenia. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 21:18, 8 wrz 2025 (CEST) :Uruchomiłem bota do informowania o martwych linkach. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 16:30, 12 paź 2025 (CEST) == Utworzenie kategorii "Posłowie na Sejm () kadencji" == Witajcie ponownie! Podczas pisania artykułu o pośle [[Artur Łącki|Arturze Łąckim]] zastanawiałem się czy może warto byłoby stworzyć kategorię "Posłowie na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej X kadencji" i oczywiście potem dalej "Posłowie na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej IX kadencji". Uważam, że ułatwiłoby to czytelnikom przemieszczanie się bo biogramach posłów. Analogicznie można by było zrobić z senatorami. Pozdrawiam, [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 19:20, 12 wrz 2025 (CEST) :Jestem przeciwny. Zważywszy, że większość znanych posłów jest nimi przez cały szereg kadencji byłoby trzeba do setek haseł polityków dodawać często po pięć, sześć, albo i więcej nowych kategorii. Jest to absolutnie zbędne i bezsensowne, bo nie sądzę, żeby ktokolwiek szukał artykułów polityków wg kadencji. Większość ludzi nawet interesujących się polityką pewnie nawet nie wie jaka jest obecnie kadencja Sejmu czy Senatu. Artykuły współczesnych polityków są skategoryzowane wg przynależności partyjnej i moim zdaniem taki podział jest w zupełności wystarczający. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 12:29, 13 wrz 2025 (CEST) :Niechętnie wypowiadam się o kategoriach, ale faktycznie ten pomysł namnożyłby kategorii, których wartość poznawcza w wikicytatach byłaby bardzo mała. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 11:41, 14 wrz 2025 (CEST) == Przełączenie serwerowni – Wasza wiki będzie niedługo w trybie tylko do odczytu == <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Przeczytaj w innym języku]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] [[foundation:|Wikimedia Foundation]] przełączy ruch na inną swoją serwerownię. Upewni to nas, że Wikipedia i inne strony Wikimedia będą zawsze online, nawet w przypadku kataklizmu. Cały ruch zostanie przełączony '''{{#time:j xg|2025-09-24|pl}}'''. Przełączanie rozpocznie się o '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2025-09-24T15:00|en}} {{#time:H:i e|2025-09-24T15:00}}]''' (17:00 CEST). Niestety, z powodu niektórych ograniczeń w [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], wszystkie operacje edycyjne muszą zostać przerwane podczas przełączenia. Przepraszamy za te utrudnienia. Będziemy pracować nad tym, aby je zminimalizować w przyszłości. Na wszystkich wiki na 30 minut przed zostanie wyświetlony banner, zanim ta operacja się zacznie. Będzie on widoczny aż do końca operacji przełączenia serwerowni. <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">You can contribute to the [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&task=view&language=&filter=&action=translate translation or proofreading] of this banner text.</span> '''Każdą wiki przez krótki czas będzie można tylko czytać, ale nie edytować.''' *Edytowanie nie będzie możliwe {{#time:j xg Y (l)|2025-09-24|pl}} przez maksymalnie godzinę. *Jeżeli spróbujesz edytować lub zapisywać zmiany w tym czasie, zobaczysz komunikat o błędzie. Mamy nadzieję, że żadne edycje nie zostaną utracone podczas tego czasu, ale nie możemy tego zagwarantować. Jeżeli zauważysz komunikat o błędzie, poczekaj aż wszystko wróci do normy. Będzie wtedy możliwe zapisanie zmian. Zalecamy jednak zrobienie kopii swoich zmian, na wszelki wypadek. ''Inne skutki'': *Zadania w tle będą wolniejsze, a niektóre mogą być przerywane. Czerwone linki mogą nie być aktualizowane tak szybko, jak zwykle. Jeżeli utworzysz artykuł, do którego prowadzi jakiś link, to ten link będzie dłużej czerwony niż zwykle. Część skryptów, uruchamiających się na dłużej, zostanie zatrzymanych. * Oczekujemy, że wdrożenia kodu będą miały miejsce jak w każdym innym tygodniu. Jednakże poszczególne fragmenty kodu mogą się zawiesić, jeżeli dana operacja będzie ich później potrzebować. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] będzie niedostępny przez około 90 minut. W razie konieczności terminy testu mogą się przesunąć. Możesz [[wikitech:Switch_Datacenter|zapoznać się z harmonogramem na wikitech.wikimedia.org]]. Wszelkie zmiany będą ogłoszone w tymże harmonogramie. '''Prosimy, podziel się tą informacją ze swoją społecznością.'''</div><section end="server-switch"/> <span dir=ltr>[[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] ([[m:User talk:Trizek (WMF)|{{int:talk}}]])</span> 17:42, 18 wrz 2025 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Trizek (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29170715 --> == Upcoming Dark Mode user interface rollout for anonymous Wikimedia sites users == <div lang="en" dir="ltr"> {{int:Hello}} Wikimedians, Apologies if this message is not in your language. {{int:please-translate}}. The [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web|Reader Experience team]] will launch the Dark mode feature for anonymous users on all Wikimedia sites, including yours, on October 29, 2025. [[:en:Special:MyLanguage/Light-on-dark color scheme|Dark mode]] is an option that allows users to view pages in light-coloured text, and icons on a dark background. Once it is available for anonymous users, they can enable it when using various devices. More information on ways to enable it can be found on [[:en:Special:MyLanguage/Wikipedia:Dark mode#Options for anyone|this page]]. Given many pages are still not compatible with dark mode this will be an opt-in feature and not automatically apply to pages. Dark mode requires modifications to content pages and templates, and since our initial launch [https://diff.wikimedia.org/2024/07/17/dark-modes-bright-future-how-dark-mode-will-transform-wikipedias-accessibility/ in July 2024], we have been working with communities and helping them prepare for dark mode. Before the rollout, it is essential that template authors and technical contributors test dark mode and read [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates/2024-04|this page]] to learn how to make pages Dark mode-ready and address any compatibility issues found in templates. We will fix most color compatibility issues only on the most-viewed pages on projects with over 5 million monthly page views. Technical contributors with an account should opt into dark mode currently using preferences or settings and test pages and seek help before the release to ensure everything complies before the enablement. If you have any questions or need help, please [[mw:Special:MyLanguage/Talk:Reading/Web/Accessibility for reading#|contact the Reader Experience team]] for support. Thank you! </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]]</bdi> 04:08, 30 wrz 2025 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:UOzurumba (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/sandbox_Dark_mode_deployment_mass_message_list_(October_2025)&oldid=29358561 --> == Pokaż, kogo popierasz: zagłosuj w wyborach do Rady Powierniczej 2025 == <section begin="announcement-content" /> Drogie i drodzy, Rozpoczął się okres głosowania w [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|wyborach do Rady Powierniczej na rok 2025]]. Kandydaci ubiegają się o dwa (2) miejsca w Radzie. Aby sprawdzić, czy przysługuje Ci prawo do głosowania, odwiedź stronę poświęconą [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Voter eligibility guidelines|uprawnieniom wyborczym]]. Więcej informacji na temat kandydatów można znaleźć w [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidates|ich oświadczeniach aplikacyjnych]]; można też obejrzeć filmy przedstawiające ich kandydatury. Jeśłi jesteś gotowy/-a, możesz przejść do strony głosowania [[m:Special:SecurePoll/vote/405|SecurePoll]], aby oddać głos. Głosowanie trwa od 8 października od godziny 00:00 UTC do 22 października do godziny 23:59 UTC. Z wyrazami szacunku, Abhishek Suryawanshi<br />Przewodniczący Komitetu Wyborczego<section end="announcement-content" /> [[Użytkownik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Dyskusja użytkownika:MediaWiki message delivery|dyskusja]]) 06:48, 9 paź 2025 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:RamzyM (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29360896 --> == Pomóż nam wybrać nazwę nowego projektu – Abstract Wikipedii == <section begin="function1"/> {{int:Hello}}. Prosimy o pomoc w wyborze nazwy dla nowego projektu wiki – Abstract Wikipedii. Będzie to wiki, która pomoże użytkownikom łączyć funkcje z [[:f:|Wikifunkcji]] oraz dane z Wikidanych w celu generowania zdań w językach naturalnych. Będą one mogły być potem używane na dowolnej Wikipedii (lub gdziekolwiek indziej). Odbędą się dwie rundy głosowania, a po każdej z nich nastąpi przegląd prawny zgłoszeń. Kolejne etapy głosowania rozpoczną się 20 października i 17 listopada. Naszym celem jest wybór ostatecznej nazwy w połowie grudnia 2025. Jeśli chcesz uczestniczyć, '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|dowiedz się więcej i zagłosuj]]''' na Meta wiki. {{Int:Feedback-thanks-title}} <section end="function1"/> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 13:43, 20 paź 2025 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Sannita (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29432175 --> == Poszukujemy wolontariuszy, którzy dołączą do kilku komitetów ruchu. == <section begin="announcement-content" /> Każdego roku, zazwyczaj od października do grudnia, kilka komitetów ruchu poszukuje nowych wolontariuszy. Więcej informacji na temat komitetów można znaleźć na ich stronach w serwisie Meta-wiki: * [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee|Komitet Afiliacyjny (AffCom)]] * [[m:Special:MyLanguage/Ombuds commission|Komisja rzeczników (OC)]] * [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Community Resilience and Sustainability/Trust and Safety/Case Review Committee|Komitet Odwoławczy(CRC)]] Nabór do komisji rozpocznie się 30 października 2025 roku. Zgłoszenia do Komitetu Afiliacyjnego, Komisji rzeczników i Komitetu Odwoławczego przyjmowane będą do 11 grudnia 2025 roku. Informacje na temat sposobu składania wniosków znajdują się na [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Committee appointments|stronie poświęconej nominacjom na Meta-wiki]]. Wszelkie pytania można zadawać na stronie dyskusji lub wysyłając wiadomość e-mail na adres cst@wikimedia.org. W imieniu zespołu wsparcia komitetów, <section end="announcement-content" /> -[[m:User:MKaur (WMF)| MKaur (WMF)]] 15:13, 30 paź 2025 (CET) <!-- Wiadomość wysłana przez User:MKaur (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29517125 --> == Przypomnienie: Pomóż nam wybrać nazwę nowego projektu – Abstract Wikipedii == <section begin="function2"/> {{int:Hello}}. Przypominamy, że trwa wybór nazwy dla nowego projektu wiki – Abstract Wikipedii. Pomóż nam wybrać! Głosowanie drugiej tury zaczyna się dzisiaj. Nazwy, które przeszły do tego etapu: <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Abstract Wikipedia, Multilingual Wikipedia, Wikiabstracts, Wikigenerator, Proto-Wiki</span>. Jeśli chcesz wziąć udział, '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|dowiedz się więcej i zagłosuj teraz]]''' na Meta wiki. {{Int:Feedback-thanks-title}} <section end="function2"/> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 15:22, 20 lis 2025 (CET) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Sannita (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29583860 --> == Reforma ortografii a cytaty wypowiedziane przed jej wprowadzeniem == Wraz z nowym rokiem, weszła w życie reforma ortografii języka polskiego. W związku z tym, chciałbym założyć ten wątek, żeby przedyskutować jak powinniśmy do niej podejść. Widzę, że {{ping|Igor123121}} poprawił pisownię słowa ''opel'' na paru stronach. Co do opisów cytatów i sekcji ''Zobacz też'' nie mam wątpliwości, że należy je poprawiać, ale co z treściami cytatów? Na przykład, w haśle [[Akcja Kutschera]] jest cytat ''Ciemnostalowy Opel admirał Kutschery skręcił w Al. Ujazdowskie […]''. Czy na pewno tutaj słowo ''Opel'' powinno było być poprawione jeśli jako źródło cytatu podana jest jest książka z 2008 roku? Co prawda, nie mam dostępu do tej książki, ale skoro wyszła przed reformą to zapewne jest w niej zapis małą literą, więc teraz byłaby rozbieżność między cytatem w Wikicytatach, a cytatem w źródle. Jak też powinniśmy traktować cytaty ze źródeł niepisanych (takich jak filmy, seriale czy utwory muzyczne)? Wnioski z dyskusji proponowałbym gdzieś spisać, żeby móc się potem do nich odwoływać, np. przy wycofywaniu nieodpowiednich zmian. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 00:10, 2 sty 2026 (CET) : Moim zdaniem nie powinniśmy ingerować w treść z cytatów opublikowanych przed 1 stycznia 2026, na tej samej zasadzie jak nie ingerujemy w treść cytatów wziętych ze staropolszczyzny, jeśli tylko zapis jest zgodny z podanym źródłem. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 16:26, 2 sty 2026 (CET) ::Również skłaniałbym się ku temu by ingerowaniu w ich treść. Pytanie też co zrobić z cytatami mówionymi (jak na przykład [[Specjalna:Różnica/629557|tutaj]]). [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 19:32, 4 sty 2026 (CET) :Wszystko będzie naturalnie dążyć do nowej ortografii. To nie pierwsza reforma ortografii w historii języka polskiego. Nie należy tego robić na siłę i szybko, bo jest okres przejściowy. Gdyby jednak, ktoś chciał koniecznie, bo musi, to w pierwszej kolejności należałoby poprawić cytaty "ze słuchu". No chyba, że ktoś z was udowodni, że jakiś wyraz był powiedziany łącznie lub wielką literą (albo na odwrót). Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 23:05, 15 sty 2026 (CET) == Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 == Dear Wikimedia communities, We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year. ''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.'' In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects. We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community. 📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]] If you have questions about the project, please refer to the FAQs: * [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]] ''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]''''' ''Stay connected and receive updates:'' * [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel] * [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list] We look forward to collaborating with you and your community. '''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 20:45, 16 sty 2026 (CET) <!-- Wiadomość wysłana przez User:ZI Jony@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 --> == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> 22:02, 19 sty 2026 (CET) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Keegan (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == Czy postacie na zagranicznych Wikipediach są z automatu encyklopedyczne? == Dzień dobry, chciałabym zapytać czy postacie, które mają artykuł przynajmniej na zagranicznej wersji Wikipedii kwalifikują się już jako postacie, którym można dodać artykuł na Wikicytatach. Chciałabym dodać na Wikicytaty strony działaczy takich jak Jej Perfekcyjność, Natalia Broniarczyk oraz Justyna Wydrzyńska. W przeszłości zdarzyło mi się dodawać (na innym koncie) strony z osobami, których nie było w Wikipedii, i zostały mi one usunięte, dlatego pytam na wszelki wypadek. [[Użytkownik:Helena Metal|Helena Metal]] ([[Dyskusja użytkownika:Helena Metal|dyskusja]]) 05:18, 19 lut 2026 (CET) : Jeśli chodzi o encyklopedyczność to chyba jedynie na stronie [[Wikicytaty:Czym Wikicytaty nie są]] mamy napisane, że ''w artykułach umieszczamy jedynie istotne wypowiedzi osób sławnych lub zasłużonych bądź też słowa w jakiś sposób zakorzenione w kulturze. Nie akceptujemy cytatów z przeciętnego Kowalskiego, albo wypowiedzi osób sławnych, ale które nie niosą żadnej wartości poznawczej.''. Moim zdaniem, jeśli te postacie mają swoje hasło w Wikipedii (nawet jeśli jest to Wikipedia w języku innym niż polski) i wynika z nich, że nie są to zupełnie nieznane osoby to nie powinno być problemu z encyklopedycznością. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 12:01, 20 lut 2026 (CET) :Chciałbym trochę zmienić sposób myślenia. Generalnie jesteśmy zbiorem cytatów, a nie zbiorem tego, co ktoś istotny powiedział. To się jakoś pokrywa, ale nie w całości. Zbieramy to co jest powtarzane, a częściej powtarzane są słowa osób istotnych. Mamy hasła osób, które nie mają artykułu w pl wiki, mamy osób, które mają tylko w pl wiki, a i znajdą się hasła osób, które mają artykuł tylko w jakiejś innej wiki. Jeśli mogę coś poradzić: koncentruj się na cytowalności/uniwersalności, nie rób wyboru na zasadzie "zgadzam się z tymi słowami", nie promuj nikogo. Wikicytaty nie są od ustalania prawdy, ani od lansowania czyichś poglądów. Zastanawiające jest, że osoby, o które spytałaś (czasem używasz formy męskiej) nie mają artykułu w swoim ojczystym języku, a mają w angielskim. Ponieważ pytasz o działaczy/lobbystów, to jest to dobra okazja, żeby zaznaczyć, że ich wypowiedzi mogą być zrównane z wypowiedziami polityków i w taki sposób traktowane. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 23:49, 20 lut 2026 (CET) ::Dziękuję za odpowiedź. Chciałam jeszcze zapytać o Jej Perfekcyjność - na angieskiej Wikipedii nie ma podanego imienia i nazwiska tej osoby (w sieci można niekiedy znaleźć jej prawdopodobnie deadname). Czy istnieje wymóg podawania imienia i nazwiska danej osoby czy wystarczy tylko jej pseudonim? I czy osoby nie identyfikujące się z płcią narzuconą im przy urodzeniu mogą widnieć pod danymi, którymi wolą się posługiwać, czy trzeba podawać także ich deadname (np. Maja Heban, Zenobia Żaczek, Małgorzata Szutowicz?). [[Użytkownik:Helena Metal|Helena Metal]] ([[Dyskusja użytkownika:Helena Metal|dyskusja]]) 06:03, 21 lut 2026 (CET) :::Jeśli chodzi o podawanie deadname we wstępie to wydaje mi się, że nie mamy żadnych ustaleń jak należy postępować w takim wypadku, więc powiedziałbym, że nie jest to ani zakazane, ani wymagane. W przypadku Jej Perfekcyjności, jeśli nie jest w 100% pewne jaki jest deadname tej osoby, to bym go nie podawał, żeby nie ryzykować rozpowszechniania nieprawdziwych informacji (pomijając czy uznamy umieszczanie deadname we wstępie za słuszne czy też nie). Jeśli chodzi o deadname w cytatach, to bym go w nich zostawił, żeby nie fałszować źródeł (w takiej sytuacji nie wiem czy nie byłoby dobrze dodać chociaż jakieś notki, że imię w cytacie to, np. imię sprzed tranzycji, żeby czytelnicy nie mieli wątpliwości, że cytat faktycznie dotyczy osoby, której dotyczy artykuł). [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 12:25, 6 mar 2026 (CET) == Czy materiały wideo mogą być źródłem przy odpowiednim oznaczeniu? == Chciałam zapytać czy wypowiedzi np. z kanału Youtube mogą służyć za źródło, jeśli poza podaniem nazwy kanału, nazwy filmu i daty wstawienia umieści się też czas trwania wypowiedzi (np. 6:66-21:37), a poza tym czy istnieje jakiś wymóg co do encyklopedyczności kanałów na YT czy też nie ma on znaczenia jeśli wypowiada się w nim encyklopedyczna osoba? Planowałam wstawić stronę o kilku kandydatach na prezydenta z zeszłego roku i posłużyć się w tym celu m.in. Kanałem Zero albo kanałem Moniki Jaruzelskiej oraz innymi, które udałoby mi się znaleźć (byłyby one uzupełnieniem dla cytatów z innych stron internetowych). [[Użytkownik:Helena Metal|Helena Metal]] ([[Dyskusja użytkownika:Helena Metal|dyskusja]]) 05:59, 21 lut 2026 (CET) :Zapoznaj się proszę z [[Wikicytaty:Zasady formatowania]]. Temat jest tam poruszony. Dodam tylko, że nie jest wymagane podawanie dokładnej sekundy i zazwyczaj nie jest. PS. Można poza przestrzenią główną żartować, ale te żarty nie powinny być prowokacyjne wobec jakichkolwiek grup użytkowników. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 22:59, 21 lut 2026 (CET) == Oznaczanie podstron dokumentacji szablonów == Mamy obecnie dwa szablony służące do oznaczania podstron dokumentacji szablonów: {{s|Podstrona dokumentacji}} i {{s|Opis szablonu bezpośrednio}}. Czy są jakieś ustalenia kiedy powinno się używać którego szablonu? Dziś zauważyłem, że mamy stronę [[Wikicytaty:Schemat opisu szablonu]] i według niej chyba powinno się używać szablonu {{s|Opis szablonu bezpośrednio}}, ale po co w takim razie szablon {{s|Podstrona dokumentacji}}? [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 20:11, 16 mar 2026 (CET) :Proponowałbym też zmienić na stronie [[Wikicytaty:Schemat opisu szablonu]], w sekcji ''[[Wikicytaty:Schemat opisu szablonu#Jak to się robi|Jak to się robi]]'', fragmenty: :# <code><nowiki><includeonly>{{opis szablonu dołączony}}</includeonly><noinclude>{{opis szablonu bezpośrednio}}</noinclude></nowiki></code> na <code><nowiki>{{Podstrona dokumentacji}}</nowiki></code> - nie wiem czy szablon {{s|Podstrona dokumentacji}} nie ma jaśniejszego komunikatu. Szablon {{S|Opis szablonu bezpośrednio}} wspomina o zmiennych i linkuje do nieistniejącej strony, a {{s|Podstrona dokumentacji}} mówi jedynie co się zawiera na stronie. :# <code><nowiki>{{{{FULLPAGENAME}}/opis}}</nowiki></code> na <code><nowiki>{{Dokumentacja}}</nowiki></code> - myślę, że skoro mamy dedykowany szablon do załączania dokumentacji to lepiej korzystać z niego. Taki sposób chyba jest też czytelniejszy w kodzie źródłowym. Szablon {{s|Dokumentacja}} dodaje też tekst ''Powyższy opis jest dołączany ze strony [nazwa strony]'' co eliminuje konieczność dodawania szablonu {{s|opis szablonu dołączony}}. :Czy ktoś miałby coś przeciwko takim zmianom? [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 01:51, 21 mar 2026 (CET) ::Wygląda na to, że [[Szablon:Opis szablonu bezpośrednio|Opis szablonu bezpośrednio]] jest używany tylko parę razy, więc można szybo podmienić na ten popularnieszy (i używany też na Wikipedii). Zaraz poprawię tryb ciemny w tym drugim. [[User:Nux|Nux]] <small>([[User talk:Nux|dyskusja]])</small> 09:35, 21 mar 2026 (CET) :::Dziękuję. Popularniejszy może być przez to, że dodawałem go na podstronach dokumentacji nie wiedząc, że na stronie Schemat opisu stron jest napisane inaczej. 😅 W razie czego {{S|Dokumentacja}} nie ma nawet 40 wywołań, więc w razie czego nie powinno być problemów, np. z ewentualną podmianą botem. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 10:08, 21 mar 2026 (CET) :::Widzę, że Nux usunął już szablon Opis szablonu bezpośrednio i zaktualizował stronę [[Wikicytaty:Schemat opisu szablonu]]. Czy powinniśmy usunąć też szablon {{s|Opis szablonu dołączony}} czy może lepiej zostawić go w razie wu? [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 01:24, 28 mar 2026 (CET) ::::Tak, nie ma co trzymać nieużywanych szablonów, bo tylko robią zamieszanie. [[User:Nux|Nux]] <small>([[User talk:Nux|dyskusja]])</small> 09:15, 28 mar 2026 (CET) :::::Okej, dzięki za skasowanie. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 20:39, 28 mar 2026 (CET) == Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) == Hello everyone, This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>). '''The Change:'''<br /> Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''. '''What You Need To Do:'''<br /> To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search. '''Deadline:'''<br /> We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles. Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Użytkownik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Dyskusja użytkownika:MediaWiki message delivery|dyskusja]]) 19:11, 3 kwi 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:ZI Jony@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 --> == Bot Flag Request for [[{{ns:User}}:SchlurcherBot]] == Appologies for posting in English. Also, I could not locate a dedicated page for bot request in {{#language:{{CONTENTLANGUAGE}}}} {{SITENAME}}, so I am posting here. Please direct me to the correct page if one exists. Thank you. * '''Bot name''': [[{{ns:User}}:SchlurcherBot]] * '''Bot operator''': [[commons:User:Schlurcher]] * '''Bot task''': Automatically convert links from <code>http://</code> to <code>https://</code> (secure protocol migration) * '''Technical details''': Please see [[meta:User:SchlurcherBot]] for full details, including the expected number of affected URLs on {{#language:{{CONTENTLANGUAGE}}}} {{SITENAME}}. * '''Bot flags on other projects''': [[meta:Steward_requests/Bot_status/2025-12#Global_bot_status_for_User:SchlurcherBot|Global bot status granted]]. Also flagged on [[w:en:Wikipedia:Bots/Requests for approval/SchlurcherBot|English Wikipedia]], [[w:de:Wikipedia:Bots/Anträge_auf_Botflag/Archiv/2025#2025-02-14_–_SchlurcherBot|German Wikipedia]], [[w:fr:Wikipédia:Bot/Statut/Archive_12#(Traité)_SchlurcherBot|French Wikipedia]], [[w:it:Wikipedia:Bot/Autorizzazioni/Archivio/2025#SchlurcherBot|Italian Wikipedia]], [[w:pl:Wikipedia:Boty/Zgłoszenia/2025#Wikipedysta:SchlurcherBot|Polish Wikipedia]], [[w:pt:Wikipédia:Robôs/Pedidos_de_aprovação/Arquivo/2025#SchlurcherBot|Portuguese Wikipedia]], and [[commons:Commons:Bots/Requests/SchlurcherBot2|Commons]]. For a full list, see: [[sulutil:SchlurcherBot]] * '''Comment''': The bot is globally approved and active on the top 10 Wikipedia projects. As this wiki has opted out of the global bot policy, I am requesting permission to perform these link updates on {{#language:{{CONTENTLANGUAGE}}}} {{SITENAME}} as well. Please let me know if a local bot flag can be granted or if you have any questions. Thank you. --[[Użytkownik:Schlurcher|Schlurcher]] ([[Dyskusja użytkownika:Schlurcher|dyskusja]]) 09:55, 7 kwi 2026 (CEST) :: {{ping|Schlurcher}}: bot requests page for Polish Wikiquote is [[Wikicytaty:Prośby o flagę bota]], it's probably best if you ask there. Thank you. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 11:54, 7 kwi 2026 (CEST) ::: Thanks. Will move it there. I've also update the link list on Wikidata: [https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Q4615128&diff=2479105003&oldid=2474337474] --[[Użytkownik:Schlurcher|Schlurcher]] ([[Dyskusja użytkownika:Schlurcher|dyskusja]]) 13:37, 7 kwi 2026 (CEST) :::: Thank you! [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 13:50, 7 kwi 2026 (CEST) == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[Użytkownik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Dyskusja użytkownika:MediaWiki message delivery|dyskusja]]) 02:58, 26 kwi 2026 (CEST) </bdi> <!-- Wiadomość wysłana przez User:Codename Noreste@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 19:15, 27 maj 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Keegan (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons == <bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|dyskusja]])</bdi> 19:12, 23 cze 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Codename Noreste@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="Message"/> '''Legal & Safety Contacts''' Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]]. <section end="Message"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 15:30, 25 cze 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Sannita (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 --> == Zaostrzenie wymagań uzyskania uprawnień użytkowników automatycznie zatwierdzonych == Obecnie w polskich Wikicytatach wystarczy jedynie posiadać konto od 4 dni, żeby uzyskać uprawnienia użytkowników automatycznie zatwierdzonych. Obecnie wandale mogą więc założyć konto, odczekać 4 dni bez wykonywania żadnych akcji i automatycznie otrzymać uprawnienia pozwalające na edytowanie stron zabezpieczonych na poziomie automatycznie zatwierdzonych. Z tego co wiem, można to zmienić, ale potrzebny byłby konsensus. Od siebie proponuję albo [[w:Wikipedia:Automatycznie zatwierdzeni użytkownicy|wymagania takie jak w Wikipedii]] (tj. muszą wykonać min. 10 edycji i od pierwszej z nich muszą minąć 4 dni) lub w [[wikt:Wikisłownik:Automatycznie zatwierdzeni użytkownicy|Wikisłowniku]] (tj. muszą wykonać min 25 edycji i od pierwszej z nich również muszą minąć 4 dni). Proszę o komentarze (również w sprawie tego która z tych opcji byłaby lepsza; może ktoś ma też inny, lepszy pomysł na wymagania dla uprawnień automatycznie zatwierdzonych). [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 09:46, 7 lip 2026 (CEST) k64vrz6l8urlgd4pfr75fvuzv3vsae6 644819 644818 2026-07-07T14:51:06Z 644819 wikitext text/x-wiki 644820 644819 2026-07-07T14:52:28Z Morkoz 61426 - 644820 wikitext text/x-wiki __NEWSECTIONLINK__ [[Kategoria:Meta-strony Wikicytatów|Bar]] {{Skrót|[[WC:BAR]]}} Strona ta jest miejscem do dyskusji na temat organizacji serwisu oraz zadawania wszelkich pytań związanych z jego funkcjonowaniem. '''Zobacz też:''' * [[m:Bar|Meta:Bar]] - [[w:Wikipedia:Kawiarenka_pod_Wesołym_Encyklopedystą|Wikipedia:Kawiarenka]] - [[d:Wikidata:Kafejka|Wikidane:Kafejka]] - [[wikt:Wikisłownik:Bar|Wikisłownik:Bar]] - [[b:Wikibooks:Bar|Wikibooks:Bar]] - [[n:Wikinews:Kawiarenka|Wikinews:Kawiarenka]] - [[s:Wikiźródła:Skryptorium|Wikiźródła:Skryptorium]] - [[voy:Wikipodróże:Pub podróżnika|Wikipodróże:Pub podróżnika]] - [[Commons:Commons:Bar|Commons:Bar]] - [[wikispecies:Wikispecies:Village Pump|Wikispecies:Bar]] * [[m:Polskojęzyczne projekty Wikimedia|Polskojęzyczne projekty Wikimedia]] '''Archiwa:''' * Archiwum [[Wikicytaty:Bar/Archiwum001|1]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum002|2]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum003|3]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum004|4]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum005|5]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum006|6]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum007|7]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum008|8]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum009|9]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum010|10]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum011|11]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum012|12]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum013|13]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum014|14]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum015|15 (<u>wyłącznie</u> automatyczne powiadomienia)]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum016|16]] <div class="toc" style="text-align:center; margin-bottom: 1em; margin-top: 1em"><span class="plainlinks">'''[{{fullurl:Wikicytaty:Bar|action=edit&section=new}} Rozpocznij nową dyskusję]'''</span></div> __TOC__ == Żeńska kategoryzacja == Witajcie! Za radą administratora Zero pragnę się Was dopytać o pewną kwestię. Od wczoraj zajmuje się przekształcaniem męskiej kategoryzacji na żeńską. To znaczy bardzo wiele kobiet umieszczonych jest w kategoriach męskich np. "Polscy piosenkarze", więc ja postanowiłem wszystkie kobiety z tej kategorii przenieść do nowej - "Polskie piosenkarki". Następnie zrobiłem to na kilku innych tematach - "Polscy tłumacze", "Polscy wokaliści" itp. Dzisiaj otrzymałem reprymendę od administratora Zero, że przed rozpoczęciem takowych zmian na dużą skalę powinienem zapytać społeczność o ich opinię. W związku z tym kieruję do Was pytanie - czy uważacie takowe zmiany za uzasadnione i przydatne czy może za szkodliwe lub zbędne? Bardzo chciałbym poznać Waszą opinię na ten temat. W mojej opinii taka zmiana jest pozytywna, ponieważ czytelnik może szukać cytatów kobiet i w wypadku istnienia żeńskiej kategorii może łatwo zlokalizować takowy a nie grzebać w kategorii męskiej. Pozdrawiam Was! [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 18:44, 10 sie 2025 (CEST) :Deklarowałem kiedyś, że nie interesuję się kategoryzacją - potwierdzam. Kategoryzowanie polega na dzieleniu. Znajdą się pewnie lepsi specjaliści od tego, jak głęboko z tym podziałem schodzić. Zauważę tylko, że obecnie nadrzędna kategoria Ludzie nie ma podziału na płeć. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 18:53, 10 sie 2025 (CEST) Ja generalnie jestem przeciw dzieleniu wszystkich kategorii na męskie i żeńskie. Może mieć to jakiś sens w bardzo dużych kategoriach, takich jak np. aktorzy czy piosenkarze, w których nie ma wiele innych podziałów, ale już nie w kategoriach dotyczących naukowców czy pisarzy. Kategorie różnych naukowców nie są u nas bardzo duże, a kategoria „pisarze” jest już podzielona wg narodowości, dziedziny literatury, gatunku, rodzaju literackiego i epoki literackiej. I wystarczy. Uważam, że dalsze jej dzielenie tylko utrudni, a nie ułatwi szukanie haseł i poruszanie się po niej. Mam też poważne wątpliwości, czy przy takim skomplikowaniu kategoryzacji, uda się nią objąć wszystkie hasła na Wikicytatach. Bo już teraz jest problem z kompletnością poszczególnych kategorii (a to powinno być najważniejsze). Dlatego jestem za usunięciem nowopowstałych kategorii historyczek i prozaiczek. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 22:24, 10 sie 2025 (CEST) :No prozaiczki zaczynałem przenosić ale akurat napisał do mnie Zero i poprosił o zaprzestanie do czasu wyrobienia konsensusu ;) Chyba prościej byłoby je uzupełnić do końca, a nie cofać wszystko [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 22:30, 10 sie 2025 (CEST) :: Może jednak lepiej się wstrzymać do czasu zakończenia dyskusji. Ponadto podstawową zasadą Wikicytatów jest, że tworzymy kategorię dla co najmniej dwóch artykułów lub dwóch podkategorii, więc podkategorie w kategoriach dziennikarki i tłumaczki nie spełniają już nawet tego podstawowego wymogu. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 22:48, 10 sie 2025 (CEST) == Cytat dnia == Cześć. Jak to jest z tym "cytatem dnia"? Z nazwy wynika, że powinien się aktualizować codziennie, a obecny autorstwa Pani Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej wyświetla się od przynajmniej 3 dni. Czy dałoby się to jakoś naprawić żeby codziennie był inny a jeżeli nie mamy takiej możliwości, bo nie mamy dużo głębokich cytatów warto zmienić nazwę na np. "cytat tygodnia" i zmieniać co tydzień? Pozdrawiam, [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 09:12, 24 sie 2025 (CEST) :Szablony dla cytatów dnia znajdują się w kategorii [[:Kategoria:Szablony cytatów dnia]]. Jeśli chcemy, żeby faktycznie każdego dnia był inny cytat to należałoby odnaleźć wśród nich powtarzające się cytaty i podmienić je na inne. Jeśli z kolei byśmy chcieli, żeby zmieniały się co tydzień to możnaby zrobić analogicznie jak z sekcjami ''Wybrana osoba'', ''Wybrany temat'' i ''Wybrane dzieło'' i utworzyć 53 szablony z cytatem na dany tydzień. Co do zmiany co tydzień to widzę też, że istnieje też kategoria [[:Kategoria:Szablony cytatów tygodnia]], ale została ona utworzona na długo zanim zacząłem działać w Wikicytatach i nie wiem do czego mają służyć zawarte w niej szablony. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 18:14, 24 sie 2025 (CEST) ::Dodam też może, że w szukaniu powtarzających się cytatów mogą bardzo pomóc strony w kategorii [[:Kategoria:Cytaty dnia]]. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 18:24, 24 sie 2025 (CEST) :Deklaruję chęć podmiany tych powtarzających się cytatów na unikalne. Prosiłbym o informację czy mam co do tego zielone światło: nie wiem czy ta kategoria [[:Kategoria:Szablony cytatów tygodnia]] jest do czegoś potrzebna, jako, że została utworzona na długo zanim zacząłem działać w Wikicytatach - może jednak tak ma być, że jeden cytat jest na stronie głównej przez kilka dni? [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 23:15, 30 sty 2026 (CET) ::Cytat dnia to ma być cytat dnia. Jeśli się powtarzają to tylko dlatego, że nie zostały opracowane na każdy dzień. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 16:34, 31 sty 2026 (CET) :::Właśnie nie byłem pewny czy właśnie taki był powód, że cytaty na każdy dzień nie zostały opracowane do końca, czy jednak kiedyś ustalono, że mają się powtarzać. Jeśli nikt nie zgłosi sprzeciwu to chciałbym rozpocząć pracę nad podmianą tych powtarzających się cytatów. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 20:30, 31 sty 2026 (CET) ::::Wobec braku sprzeciwu, zacząłem powoli podmieniać te cytaty na unikalne. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 23:26, 11 lut 2026 (CET) == <span lang="en" dir="ltr">Temporary accounts will be rolled out soon</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="body"/> Hello, we are the Wikimedia Foundation [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity|Product Safety and Integrity]] team. We would like to announce that '''we plan to enable [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] for this wiki in the week of September 1'''. Temporary accounts are successfully live on 30 wikis, including many large ones like German, Japanese, and French. The change they bring is especially relevant to logged-out editors, who this feature is designed to protect. But it is also relevant to community members like mentors, patrollers, and admins – anyone who reverts edits, blocks users, or otherwise interacts with logged-out editors as part of keeping the wikis safe and accurate. '''Why we are building temporary accounts''' Our wikis should be safer to edit by default for logged-out editors. Temporary accounts allow people to continue editing the wikis without creating an account, while avoiding publicly tying their edits to their IP address. We believe this is in the best interest of our logged-out editors, who make valuable contributions to the wikis and who may later create accounts and grow our community of editors, admins, and other roles. Even though the wikis do warn logged-out editors that their IP address will be associated with their edit, many people may not understand what an IP address is, or that it could be used to connect them to other information about them in ways they might not expect. Additionally, our moderation software and tools rely too heavily on network origin (IP addresses) to identify users and patterns of activity, especially as IP addresses themselves are becoming less stable as identifiers. Temporary accounts allow for more precise interactions with logged-out editors, including more precise blocks, and can help limit how often we unintentionally end up blocking good-faith users who use the same IP addresses as bad-faith users. '''How temporary accounts work''' [[File:Temporary account banner and empty talk page.png|thumb]] Any time a logged-out user publishes an edit on this wiki, a cookie will be set in this user's browser, and a temporary account tied with this cookie will be automatically created. This account's name will follow the pattern: <code dir=ltr>~2025-12345-67</code> (a tilde, current year, a number). On pages like Recent Changes or page history, this name will be displayed. The cookie will expire 90 days after its creation. As long as it exists, all edits made from this device will be attributed to this temporary account. It will be the same account even if the IP address changes, unless the user clears their cookies or uses a different device or web browser. A record of the IP address used at the time of each edit will be stored for 90 days after the edit. However, only some logged-in users will be able to see it. '''What does this mean for different groups of users?''' '''For logged-out editors''' * This increases privacy: currently, if you do not use a registered account to edit, then everybody can see the IP address for the edits you made, even after 90 days. That will no longer be possible on this wiki. * If you use a temporary account to edit from different locations in the last 90 days (for example at home and at a coffee shop), the edit history and the IP addresses for all those locations will now be recorded together, for the same temporary account. Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the relevant requirements]] will be able to view this data. If this creates any personal security concerns for you, please contact talktohumanrights at wikimedia.org for advice. '''For community members interacting with logged-out editors''' * A temporary account is uniquely linked to a device. In comparison, an IP address can be shared with different devices and people (for example, different people at school or at work might have the same IP address). * Compared to the current situation, it will be safer to assume that a temporary user's talk page belongs to only one person, and messages left there will be read by them. As you can see in the screenshot, temporary account users will receive notifications. It will also be possible to thank them for their edits, ping them in discussions, and invite them to get more involved in the community. '''For users who use IP address data to moderate and maintain the wiki''' * '''For patrollers''' who track persistent abusers, investigate violations of policies, etc.: Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the requirements]] will be able to reveal temporary users' IP addresses and all contributions made by temporary accounts from a specific IP address or range ([[Special:IPContributions]]). They will also have access to useful information about the IP addresses thanks to the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/IP Info|IP Info]] feature. Many other pieces of software have been built or adjusted to work with temporary accounts, including AbuseFilter, global blocks, Global User Contributions, and more. (For information for volunteer developers on how to update the code of your tools – see the last part of the message.) * '''For admins blocking logged-out editors''': ** It will be possible to block many abusers by just blocking their temporary accounts. A blocked person won't be able to create new temporary accounts quickly if the admin selects the [[mw:Special:MyLanguage/Autoblock|autoblock]] option. ** It will still be possible to block an IP address or IP range. * Temporary accounts will not be retroactively applied to contributions made before the deployment. On Special:Contributions, you will be able to see existing IP user contributions, but not new contributions made by temporary accounts on that IP address. Instead, you should use Special:IPContributions for this. '''Our requests for you, and next steps''' * If you know of any tools, bots, gadgets etc. using data about IP addresses or being available for logged-out users, you may want to test if they work on [[testwiki:Main_Page|testwiki]] or [[test2wiki:Main_Page|test2wiki]]. If you are a volunteer developer, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|read our documentation for developers]], and in particular, the section on [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers#How should I update my code?|how your code might need to be updated]]. * If you want to test the temporary account experience, for example just to check what it feels like, go to testwiki or test2wiki and edit without logging in. * Tell us if you know of any difficulties that need to be addressed. We will try to help, and if we are not able, we will consider the available options. * Look at our [[m:Meta:Babel#Temporary_Accounts:_access_to_IP_addresses_and_next_steps|previous message]] about requirements for users without extended rights who may need access to IP addresses. To learn more about the project, check out [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/FAQ|our FAQ]] – you will find many useful answers there. You may also [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|look at the updates]] (we have just posted one) and [[mw:Newsletter:Product Safety and Integrity|subscribe to our new newsletter]]. If you'd like to talk to me (Szymon) off-wiki, you will find me on Discord and Telegram. Thank you!<section end="body" /> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:user:NKohli (WMF)|NKohli (WMF)]], [[m:user:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]]</bdi> 23:36, 26 sie 2025 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Quiddity (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Quiddity_(WMF)/sandbox6&oldid=29181713 --> == Szablony na jubileuszowe artykuły == Cześć. Przepraszam, że tak często otwieram to nowe wątki w kawiarence, ale nie chciałbym robić niczego na własną rękę bez zdania społeczności. Mianowicie przy okazji wczorajszego 31-tysięcznego artykułu pomyślałem, że ciekawym pomysłem byłoby honorowanie naszych jubileuszowych artykułów szablonami na tej zasadzie co na Wikinews: https://pl.wikinews.org/wiki/Szablon:Jubileusz Oczywiście tekst komunikatu zostałby zmieniony. Aczkolwiek nie wiem czy mamy gdzieś odnotowane te dotychczasowe 30 pozycji z ubiegłych lat, jeżeli nie to sprawa się znacznie komplikuje. Pozdrawiam [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 21:59, 5 wrz 2025 (CEST) :Myślę, że można, ale może być ciężko z pilnowaniem, który artykuł faktycznie jest jubileuszowy. Część jubileuszowych haseł jest wymienionych na stronie [[Wikicytaty:Kronika]], ale nie wiem na ile te dane są dokładnie, bo hasła bez linków do innych haseł nie są wliczane do liczby haseł (patrz: [[Wikicytaty:Bar/Archiwum015#Table_content_pages_without_wikilinks._28.10.2023]]; choć nie wiem też czy gdy do kroniki dodawano wpisy o jubileuszowych hasłach to też to tak działało). Pytanie też czy hasło o Edycie Strzyckiej faktycznie jest 31-tysięcznym hasłem (według strony [[Specjalna:Bez linków]] mamy trochę haseł w których nie ma linków). [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 22:21, 5 wrz 2025 (CEST) == Robota dla SwamBOTa == Chciałbym zagonić [[Użytkownik:SwamBOT|SwamBOTa]] do pracy i dać mu parę zadań stałych, które wykonywałby automatycznie. Zanim jednak go puszczę, chciałbym skonsultować to ze społecznością. Parę zadań, które dla niego wymyśliłem: * oznaczanie martwych linków zewnętrznych i informowanie o nich na stronie dyskusji hasła (przydatne w znajdowaniu linków w źródłach, które prowadzą do usuniętych stron - tu przydało by się utworzyć szablon na wzór [[w:Szablon:Martwy link dyskusja|szablonu Martwy link dyskusja z Wikipedii]]). * zamiana DEFAULTSORT na SORTUJ (to już chyba zamienia jakiś skrypt do czyszczenia kodu, ale chyba nic nie stoi na przeszkodzie, żeby bot sam to zmieniał przy okazji sprawdzania linków). * podmiana trzech kropek na wielokropek * zamiana przestarzałego tagu <nowiki><center></nowiki> na szablon {{s|center}} (tu chyba podobna sytuacja jak z DEFAULTSORT) * sortowanie alfabetyczne kategorii w hasłach, zgodnie z zaleceniem ze strony [[Wikicytaty:Kategorie]] * dodawanie brakujących linków do Wikipedii we wstępie * można by też kazać mu automatycznie archiwizować dyskusje i zgłoszenia na prośbach do administratorów, ale to bym musiał jeszcze ogarnąć skąd bot ma wiedzieć, że może zarchiwizować daną dyskusję/dane zgłoszenie Bardzo proszę o komentarze. Jeśli ktoś ma sugestie kolejnych podobnych zadań dla bota to też można pisać :) [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 23:09, 5 wrz 2025 (CEST) :{{za}} rozpoczęciem powyższych zadań przy użyciu bota. Nie widzę żadnych przeciwskazań, działania te tylko nam pomogą w codziennej pracy. [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 22:52, 7 wrz 2025 (CEST) ::Dziękuję za komentarz. [[Użytkownik:Swam pl/brudnopis/szablony|Utworzyłem w brudnopisie szablon, który mógłby wstawiać bot]]. Można zgłaszać uwagi/sugestie co do jego zawartości. Jeśli nikt nie zgłosi sprzeciwu, chciałbym uruchomić bota, żeby wykonywał te zadania (oczywiście o ile nic nie pójdzie nie tak :) ). Na razie może bez archiwizacji: ją może zostawię na później jak już będę mieć trochę większe doświadczenie z botami. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 23:41, 7 wrz 2025 (CEST) :Oznaczę może też trochę aktywnych edytorów, żeby potem nie było, że puszczam bota bez konsultacji: {{ping|Zero}}, {{ping|tsca}}, {{ping|Nux}}, {{ping|Mrnr84201}}, {{ping|Nazwa1234}}, {{ping|Raf24~commonswiki}}. {{ping|Kawon Kez Sel}}. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 21:24, 9 wrz 2025 (CEST) ::Jak dla mnie brzmi sensownie. Nie mam uwag. Może jedynie pamiętaj, żeby nowe rzeczy jednak sprawdzić na niewielkiej próbce, którą łatwo będzie naprawić. Sam się parę razy naciąłem, że mój RegExp czegoś tam nie brał pod uwagę. Dla przykładu <nowiki><center></nowiki> może być niezamknięty tagiem tylko końcem obrazka lub końcem tabeli (jeśli dobrze pamiętam). [[User:Nux|Nux]] <small>([[User talk:Nux|dyskusja]])</small> 21:34, 9 wrz 2025 (CEST) :::Dziękuję. Przed puszczeniem bota będę testował swój kod. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 21:49, 9 wrz 2025 (CEST) : Mam kilka uwag, które nastawiają mnie negatywnie. 1. Zmiana na SORTUJ. Nie ma sensu robić edycji tylko dla takiej zmiany. 2. Podmiana trzech kropek na wielokropek jest obarczona ryzykiem wielu niechcianych zmian. Po pierwsze ciężko będzie wyłączyć wykropkowania, a w szczególności te trzykropkowe. Po drugie wielokropki w linkach. Tę zmianę uznałem za tak ryzykowną, że nie wprowadziłem jej do ogólnodostępnych skryptów formatujących. 3. Znaczniki center mogą być bez zamknięcia, mogą być błędnie zamknięte center (bez /). Warto popatrzeć jak to jest w skrypcie zrobione. Tyle, że skrypt gubi się jeśli są dwa obrazki jeden po drugim. Tam kod wymaga poprawy. 4. Dodawanie brakującego linku do wikipedii. A skąd wiadomo do czego linkować? Czy to będzie brane z wikidanych?<br>Generalnie punkt 1 i 3 oraz sortowanie kategorii jest w skryptach formatujących. Skrypty formatujące dokonują jeszcze wielu innych zmian, więc czemu bot nie miałby zrobić też innych zmian? Moim zdaniem uzysk w tych zmianach jest zbyt mały do ryzyka jakie niesie za sobą puszczenie automatu. Jakbym miał wskazać zadania dla bota to byłyby to zadania informacyjne. Które osoby nie są na listach osób, które filmy nie są na listach filmów. Porównanie kategorii z hasłami z wikipedii (dla sprawdzenia brakujących kategorii). Wskazanie długich cytatów (ponad 1000 znaków wraz ze spacjami). Sprawdzenie czy wszystkie żyjące osoby na wikicytatach faktycznie żyją itp. To byłby materiał do dalszego działania, ale po decyzji edytora. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 23:32, 9 wrz 2025 (CEST) :: Co do poprawy linków do Wikipedii to można się ograniczyć do Wikidanych (bez nich chyba nie ma sensu zgadywać jak powinien wyglądać link, a widzę, że w pywikibocie można działać z Wikidanymi: https://doc.wikimedia.org/pywikibot/master/api_ref/pywikibot.page.html#page.ItemPage). Jeśli sama podmiana DEFAULTSORT na SORTUJ i sortowanie kategorii nie ma sensu to można by je robić tylko jednocześnie z innymi zmianami. Co do center to faktycznie, może być trudno wziąć pod uwagę wszystkie przypadki, wielokropek też faktycznie potencjalnie mógłby być problematyczne. Twoje pomysły na zadania też można by zaimplementować w bocie (ew. sprawdzanie czy dana osoba żyje mogło by być utrudnione, choć pewnie dałoby się sprawdzić czy odpowiednik hasła w Wikipedii jest w odpowiedniej kategorii/jest podana data śmierci danej osoby w Wikidanych - tu bym musiał jeszcze ogarnąć jak dokładnie wygląda praca z Wikidanymi w pywikibocie). [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 23:09, 10 wrz 2025 (CEST) ::Daty powinny być wyświetlone szablonem powiązanym z modułem LUA, który brałby je z Wikidanych. [[Użytkownik:Wargo|Wargo]] ([[Dyskusja użytkownika:Wargo|dyskusja]]) 13:01, 1 gru 2025 (CET) :::Masz na myśli daty z rokiem urodzenia i śmierci? Chyba faktycznie więcej sensu miałoby utworzenie takiego szablonu, niż danie bota do informowania o zmarłych osobach. Pewnie przed stworzeniem takiego szablonu dobrze byłoby szerzej przedyskutować jego utworzenie (jak rozumiem byłby on używany we wszystkich hasłach o ludziach). [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 22:10, 2 gru 2025 (CET) :{{za}}. Przy okazji przydałoby się jakieś narzędzie do szybkiej neutralizacji i blokady działań człowieka od "dziwów". [[Użytkownik:Kawon Kez Sel|Kawon Kez Sel]] ([[Dyskusja użytkownika:Kawon Kez Sel|dyskusja]]) 13:27, 10 wrz 2025 (CEST) :Uruchomiłem bota. Na razie informuje o martwych linkach zewnętrznych na stronie dyskusji oraz o zbyt długich cytatach na stronie [[Użytkownik:SwamBOT/Zbyt długie cytaty]]. W przyszłości można mu dodać więcej zadań. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 16:30, 12 paź 2025 (CEST) == Archiwizacja == Każdy cytat powinien być opatrzony źródłem. Niestety z czasem wiele starych artykułów zawiera tzw. martwe linki. Przykładowo w artykule [[Erik Bobella]] oba linki prowadzą do strony z błędem 404, jednak istnieje ich archiwum https://web.archive.org/web/20130119035805/http://www.magazyngitarzysta.pl/ludzie/wywiady/11599-totentanz.html. I uważam, że lepiej byłoby gdybyśmy wymienili martwe linki na te w archiwum. Można również rozważyć stworzenie szablonu do wpisywania wersji zarchiwizowanej. Chętnie wysłucham Waszych stanowisk. [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 21:46, 7 wrz 2025 (CEST) :Na pewno znajdować martwe linki i informować o nich na stronie dyskusji hasła powinno się dać radę ogarnąć za pomocą bota (wspomniałem też o tym w wątku wyżej: [[#Robota dla SwamBOTa]]). Mógłbym na razie skonfigurować SwamBOTa, żeby sprawdzał linki zewnętrzne w hasłach i zgłaszał niedziałające linki na stronie dyskusji. Potem ręcznie można by sprawdzić czy nie zostały one zarchiwizowane np. w Internet Archive i podmienić link na link do archiwum lub poszukać innego źródła jeśli strona nie została nigdzie zarchiwizowana. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 22:32, 7 wrz 2025 (CEST) ::Jeżeli Twój bot mógłby to zrobić to super by było. Znacznie łatwiej by było przy szukaniu martwych linków. Pozdrawiam, [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 22:34, 7 wrz 2025 (CEST) :::Mógłbym dać mu takie zadanie. Chciałbyś wypowiedzieć się też w wątku powyżej? Mógłbym od razu dać mu od razu trochę innych zadań do wykonania. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 22:45, 7 wrz 2025 (CEST) ::::@[[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] to jeszcze dopytam jakbyś widział taką wymianę na archiwum - podmianę obecnego linka, umieszczenie obok niedziałającego (coś w stylu wersja zarchiwizowana: link) czy jeszcze inaczej? [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 15:56, 8 wrz 2025 (CEST) :::::{{re|Igor123121}}: jak wcześniej podmieniałem linki na linki do archiwum to po prostu w miejsce niedziałającego linku wstawiałem link do archiwum, aczkolwiek nie wydaje mi się, żebyśmy mieli ustalone jak ma wyglądać linkowanie do zarchiwizowanych stron. Pewnie nie zaszkodziłoby to wspólnie przedyskutować i zapisać gdzieś ustalenia. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 21:18, 8 wrz 2025 (CEST) :Uruchomiłem bota do informowania o martwych linkach. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 16:30, 12 paź 2025 (CEST) == Utworzenie kategorii "Posłowie na Sejm () kadencji" == Witajcie ponownie! Podczas pisania artykułu o pośle [[Artur Łącki|Arturze Łąckim]] zastanawiałem się czy może warto byłoby stworzyć kategorię "Posłowie na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej X kadencji" i oczywiście potem dalej "Posłowie na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej IX kadencji". Uważam, że ułatwiłoby to czytelnikom przemieszczanie się bo biogramach posłów. Analogicznie można by było zrobić z senatorami. Pozdrawiam, [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 19:20, 12 wrz 2025 (CEST) :Jestem przeciwny. Zważywszy, że większość znanych posłów jest nimi przez cały szereg kadencji byłoby trzeba do setek haseł polityków dodawać często po pięć, sześć, albo i więcej nowych kategorii. Jest to absolutnie zbędne i bezsensowne, bo nie sądzę, żeby ktokolwiek szukał artykułów polityków wg kadencji. Większość ludzi nawet interesujących się polityką pewnie nawet nie wie jaka jest obecnie kadencja Sejmu czy Senatu. Artykuły współczesnych polityków są skategoryzowane wg przynależności partyjnej i moim zdaniem taki podział jest w zupełności wystarczający. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 12:29, 13 wrz 2025 (CEST) :Niechętnie wypowiadam się o kategoriach, ale faktycznie ten pomysł namnożyłby kategorii, których wartość poznawcza w wikicytatach byłaby bardzo mała. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 11:41, 14 wrz 2025 (CEST) == Przełączenie serwerowni – Wasza wiki będzie niedługo w trybie tylko do odczytu == <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Przeczytaj w innym języku]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] [[foundation:|Wikimedia Foundation]] przełączy ruch na inną swoją serwerownię. Upewni to nas, że Wikipedia i inne strony Wikimedia będą zawsze online, nawet w przypadku kataklizmu. Cały ruch zostanie przełączony '''{{#time:j xg|2025-09-24|pl}}'''. Przełączanie rozpocznie się o '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2025-09-24T15:00|en}} {{#time:H:i e|2025-09-24T15:00}}]''' (17:00 CEST). Niestety, z powodu niektórych ograniczeń w [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], wszystkie operacje edycyjne muszą zostać przerwane podczas przełączenia. Przepraszamy za te utrudnienia. Będziemy pracować nad tym, aby je zminimalizować w przyszłości. Na wszystkich wiki na 30 minut przed zostanie wyświetlony banner, zanim ta operacja się zacznie. Będzie on widoczny aż do końca operacji przełączenia serwerowni. <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">You can contribute to the [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&task=view&language=&filter=&action=translate translation or proofreading] of this banner text.</span> '''Każdą wiki przez krótki czas będzie można tylko czytać, ale nie edytować.''' *Edytowanie nie będzie możliwe {{#time:j xg Y (l)|2025-09-24|pl}} przez maksymalnie godzinę. *Jeżeli spróbujesz edytować lub zapisywać zmiany w tym czasie, zobaczysz komunikat o błędzie. Mamy nadzieję, że żadne edycje nie zostaną utracone podczas tego czasu, ale nie możemy tego zagwarantować. Jeżeli zauważysz komunikat o błędzie, poczekaj aż wszystko wróci do normy. Będzie wtedy możliwe zapisanie zmian. Zalecamy jednak zrobienie kopii swoich zmian, na wszelki wypadek. ''Inne skutki'': *Zadania w tle będą wolniejsze, a niektóre mogą być przerywane. Czerwone linki mogą nie być aktualizowane tak szybko, jak zwykle. Jeżeli utworzysz artykuł, do którego prowadzi jakiś link, to ten link będzie dłużej czerwony niż zwykle. Część skryptów, uruchamiających się na dłużej, zostanie zatrzymanych. * Oczekujemy, że wdrożenia kodu będą miały miejsce jak w każdym innym tygodniu. Jednakże poszczególne fragmenty kodu mogą się zawiesić, jeżeli dana operacja będzie ich później potrzebować. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] będzie niedostępny przez około 90 minut. W razie konieczności terminy testu mogą się przesunąć. Możesz [[wikitech:Switch_Datacenter|zapoznać się z harmonogramem na wikitech.wikimedia.org]]. Wszelkie zmiany będą ogłoszone w tymże harmonogramie. '''Prosimy, podziel się tą informacją ze swoją społecznością.'''</div><section end="server-switch"/> <span dir=ltr>[[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] ([[m:User talk:Trizek (WMF)|{{int:talk}}]])</span> 17:42, 18 wrz 2025 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Trizek (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29170715 --> == Upcoming Dark Mode user interface rollout for anonymous Wikimedia sites users == <div lang="en" dir="ltr"> {{int:Hello}} Wikimedians, Apologies if this message is not in your language. {{int:please-translate}}. The [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web|Reader Experience team]] will launch the Dark mode feature for anonymous users on all Wikimedia sites, including yours, on October 29, 2025. [[:en:Special:MyLanguage/Light-on-dark color scheme|Dark mode]] is an option that allows users to view pages in light-coloured text, and icons on a dark background. Once it is available for anonymous users, they can enable it when using various devices. More information on ways to enable it can be found on [[:en:Special:MyLanguage/Wikipedia:Dark mode#Options for anyone|this page]]. Given many pages are still not compatible with dark mode this will be an opt-in feature and not automatically apply to pages. Dark mode requires modifications to content pages and templates, and since our initial launch [https://diff.wikimedia.org/2024/07/17/dark-modes-bright-future-how-dark-mode-will-transform-wikipedias-accessibility/ in July 2024], we have been working with communities and helping them prepare for dark mode. Before the rollout, it is essential that template authors and technical contributors test dark mode and read [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates/2024-04|this page]] to learn how to make pages Dark mode-ready and address any compatibility issues found in templates. We will fix most color compatibility issues only on the most-viewed pages on projects with over 5 million monthly page views. Technical contributors with an account should opt into dark mode currently using preferences or settings and test pages and seek help before the release to ensure everything complies before the enablement. If you have any questions or need help, please [[mw:Special:MyLanguage/Talk:Reading/Web/Accessibility for reading#|contact the Reader Experience team]] for support. Thank you! </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]]</bdi> 04:08, 30 wrz 2025 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:UOzurumba (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/sandbox_Dark_mode_deployment_mass_message_list_(October_2025)&oldid=29358561 --> == Pokaż, kogo popierasz: zagłosuj w wyborach do Rady Powierniczej 2025 == <section begin="announcement-content" /> Drogie i drodzy, Rozpoczął się okres głosowania w [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|wyborach do Rady Powierniczej na rok 2025]]. Kandydaci ubiegają się o dwa (2) miejsca w Radzie. Aby sprawdzić, czy przysługuje Ci prawo do głosowania, odwiedź stronę poświęconą [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Voter eligibility guidelines|uprawnieniom wyborczym]]. Więcej informacji na temat kandydatów można znaleźć w [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidates|ich oświadczeniach aplikacyjnych]]; można też obejrzeć filmy przedstawiające ich kandydatury. Jeśłi jesteś gotowy/-a, możesz przejść do strony głosowania [[m:Special:SecurePoll/vote/405|SecurePoll]], aby oddać głos. Głosowanie trwa od 8 października od godziny 00:00 UTC do 22 października do godziny 23:59 UTC. Z wyrazami szacunku, Abhishek Suryawanshi<br />Przewodniczący Komitetu Wyborczego<section end="announcement-content" /> [[Użytkownik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Dyskusja użytkownika:MediaWiki message delivery|dyskusja]]) 06:48, 9 paź 2025 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:RamzyM (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29360896 --> == Pomóż nam wybrać nazwę nowego projektu – Abstract Wikipedii == <section begin="function1"/> {{int:Hello}}. Prosimy o pomoc w wyborze nazwy dla nowego projektu wiki – Abstract Wikipedii. Będzie to wiki, która pomoże użytkownikom łączyć funkcje z [[:f:|Wikifunkcji]] oraz dane z Wikidanych w celu generowania zdań w językach naturalnych. Będą one mogły być potem używane na dowolnej Wikipedii (lub gdziekolwiek indziej). Odbędą się dwie rundy głosowania, a po każdej z nich nastąpi przegląd prawny zgłoszeń. Kolejne etapy głosowania rozpoczną się 20 października i 17 listopada. Naszym celem jest wybór ostatecznej nazwy w połowie grudnia 2025. Jeśli chcesz uczestniczyć, '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|dowiedz się więcej i zagłosuj]]''' na Meta wiki. {{Int:Feedback-thanks-title}} <section end="function1"/> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 13:43, 20 paź 2025 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Sannita (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29432175 --> == Poszukujemy wolontariuszy, którzy dołączą do kilku komitetów ruchu. == <section begin="announcement-content" /> Każdego roku, zazwyczaj od października do grudnia, kilka komitetów ruchu poszukuje nowych wolontariuszy. Więcej informacji na temat komitetów można znaleźć na ich stronach w serwisie Meta-wiki: * [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee|Komitet Afiliacyjny (AffCom)]] * [[m:Special:MyLanguage/Ombuds commission|Komisja rzeczników (OC)]] * [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Community Resilience and Sustainability/Trust and Safety/Case Review Committee|Komitet Odwoławczy(CRC)]] Nabór do komisji rozpocznie się 30 października 2025 roku. Zgłoszenia do Komitetu Afiliacyjnego, Komisji rzeczników i Komitetu Odwoławczego przyjmowane będą do 11 grudnia 2025 roku. Informacje na temat sposobu składania wniosków znajdują się na [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Committee appointments|stronie poświęconej nominacjom na Meta-wiki]]. Wszelkie pytania można zadawać na stronie dyskusji lub wysyłając wiadomość e-mail na adres cst@wikimedia.org. W imieniu zespołu wsparcia komitetów, <section end="announcement-content" /> -[[m:User:MKaur (WMF)| MKaur (WMF)]] 15:13, 30 paź 2025 (CET) <!-- Wiadomość wysłana przez User:MKaur (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29517125 --> == Przypomnienie: Pomóż nam wybrać nazwę nowego projektu – Abstract Wikipedii == <section begin="function2"/> {{int:Hello}}. Przypominamy, że trwa wybór nazwy dla nowego projektu wiki – Abstract Wikipedii. Pomóż nam wybrać! Głosowanie drugiej tury zaczyna się dzisiaj. Nazwy, które przeszły do tego etapu: <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Abstract Wikipedia, Multilingual Wikipedia, Wikiabstracts, Wikigenerator, Proto-Wiki</span>. Jeśli chcesz wziąć udział, '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|dowiedz się więcej i zagłosuj teraz]]''' na Meta wiki. {{Int:Feedback-thanks-title}} <section end="function2"/> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 15:22, 20 lis 2025 (CET) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Sannita (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29583860 --> == Reforma ortografii a cytaty wypowiedziane przed jej wprowadzeniem == Wraz z nowym rokiem, weszła w życie reforma ortografii języka polskiego. W związku z tym, chciałbym założyć ten wątek, żeby przedyskutować jak powinniśmy do niej podejść. Widzę, że {{ping|Igor123121}} poprawił pisownię słowa ''opel'' na paru stronach. Co do opisów cytatów i sekcji ''Zobacz też'' nie mam wątpliwości, że należy je poprawiać, ale co z treściami cytatów? Na przykład, w haśle [[Akcja Kutschera]] jest cytat ''Ciemnostalowy Opel admirał Kutschery skręcił w Al. Ujazdowskie […]''. Czy na pewno tutaj słowo ''Opel'' powinno było być poprawione jeśli jako źródło cytatu podana jest jest książka z 2008 roku? Co prawda, nie mam dostępu do tej książki, ale skoro wyszła przed reformą to zapewne jest w niej zapis małą literą, więc teraz byłaby rozbieżność między cytatem w Wikicytatach, a cytatem w źródle. Jak też powinniśmy traktować cytaty ze źródeł niepisanych (takich jak filmy, seriale czy utwory muzyczne)? Wnioski z dyskusji proponowałbym gdzieś spisać, żeby móc się potem do nich odwoływać, np. przy wycofywaniu nieodpowiednich zmian. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 00:10, 2 sty 2026 (CET) : Moim zdaniem nie powinniśmy ingerować w treść z cytatów opublikowanych przed 1 stycznia 2026, na tej samej zasadzie jak nie ingerujemy w treść cytatów wziętych ze staropolszczyzny, jeśli tylko zapis jest zgodny z podanym źródłem. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 16:26, 2 sty 2026 (CET) ::Również skłaniałbym się ku temu by ingerowaniu w ich treść. Pytanie też co zrobić z cytatami mówionymi (jak na przykład [[Specjalna:Różnica/629557|tutaj]]). [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 19:32, 4 sty 2026 (CET) :Wszystko będzie naturalnie dążyć do nowej ortografii. To nie pierwsza reforma ortografii w historii języka polskiego. Nie należy tego robić na siłę i szybko, bo jest okres przejściowy. Gdyby jednak, ktoś chciał koniecznie, bo musi, to w pierwszej kolejności należałoby poprawić cytaty "ze słuchu". No chyba, że ktoś z was udowodni, że jakiś wyraz był powiedziany łącznie lub wielką literą (albo na odwrót). Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 23:05, 15 sty 2026 (CET) == Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 == Dear Wikimedia communities, We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year. ''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.'' In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects. We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community. 📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]] If you have questions about the project, please refer to the FAQs: * [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]] ''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]''''' ''Stay connected and receive updates:'' * [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel] * [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list] We look forward to collaborating with you and your community. '''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 20:45, 16 sty 2026 (CET) <!-- Wiadomość wysłana przez User:ZI Jony@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 --> == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> 22:02, 19 sty 2026 (CET) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Keegan (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == Czy postacie na zagranicznych Wikipediach są z automatu encyklopedyczne? == Dzień dobry, chciałabym zapytać czy postacie, które mają artykuł przynajmniej na zagranicznej wersji Wikipedii kwalifikują się już jako postacie, którym można dodać artykuł na Wikicytatach. Chciałabym dodać na Wikicytaty strony działaczy takich jak Jej Perfekcyjność, Natalia Broniarczyk oraz Justyna Wydrzyńska. W przeszłości zdarzyło mi się dodawać (na innym koncie) strony z osobami, których nie było w Wikipedii, i zostały mi one usunięte, dlatego pytam na wszelki wypadek. [[Użytkownik:Helena Metal|Helena Metal]] ([[Dyskusja użytkownika:Helena Metal|dyskusja]]) 05:18, 19 lut 2026 (CET) : Jeśli chodzi o encyklopedyczność to chyba jedynie na stronie [[Wikicytaty:Czym Wikicytaty nie są]] mamy napisane, że ''w artykułach umieszczamy jedynie istotne wypowiedzi osób sławnych lub zasłużonych bądź też słowa w jakiś sposób zakorzenione w kulturze. Nie akceptujemy cytatów z przeciętnego Kowalskiego, albo wypowiedzi osób sławnych, ale które nie niosą żadnej wartości poznawczej.''. Moim zdaniem, jeśli te postacie mają swoje hasło w Wikipedii (nawet jeśli jest to Wikipedia w języku innym niż polski) i wynika z nich, że nie są to zupełnie nieznane osoby to nie powinno być problemu z encyklopedycznością. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 12:01, 20 lut 2026 (CET) :Chciałbym trochę zmienić sposób myślenia. Generalnie jesteśmy zbiorem cytatów, a nie zbiorem tego, co ktoś istotny powiedział. To się jakoś pokrywa, ale nie w całości. Zbieramy to co jest powtarzane, a częściej powtarzane są słowa osób istotnych. Mamy hasła osób, które nie mają artykułu w pl wiki, mamy osób, które mają tylko w pl wiki, a i znajdą się hasła osób, które mają artykuł tylko w jakiejś innej wiki. Jeśli mogę coś poradzić: koncentruj się na cytowalności/uniwersalności, nie rób wyboru na zasadzie "zgadzam się z tymi słowami", nie promuj nikogo. Wikicytaty nie są od ustalania prawdy, ani od lansowania czyichś poglądów. Zastanawiające jest, że osoby, o które spytałaś (czasem używasz formy męskiej) nie mają artykułu w swoim ojczystym języku, a mają w angielskim. Ponieważ pytasz o działaczy/lobbystów, to jest to dobra okazja, żeby zaznaczyć, że ich wypowiedzi mogą być zrównane z wypowiedziami polityków i w taki sposób traktowane. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 23:49, 20 lut 2026 (CET) ::Dziękuję za odpowiedź. Chciałam jeszcze zapytać o Jej Perfekcyjność - na angieskiej Wikipedii nie ma podanego imienia i nazwiska tej osoby (w sieci można niekiedy znaleźć jej prawdopodobnie deadname). Czy istnieje wymóg podawania imienia i nazwiska danej osoby czy wystarczy tylko jej pseudonim? I czy osoby nie identyfikujące się z płcią narzuconą im przy urodzeniu mogą widnieć pod danymi, którymi wolą się posługiwać, czy trzeba podawać także ich deadname (np. Maja Heban, Zenobia Żaczek, Małgorzata Szutowicz?). [[Użytkownik:Helena Metal|Helena Metal]] ([[Dyskusja użytkownika:Helena Metal|dyskusja]]) 06:03, 21 lut 2026 (CET) :::Jeśli chodzi o podawanie deadname we wstępie to wydaje mi się, że nie mamy żadnych ustaleń jak należy postępować w takim wypadku, więc powiedziałbym, że nie jest to ani zakazane, ani wymagane. W przypadku Jej Perfekcyjności, jeśli nie jest w 100% pewne jaki jest deadname tej osoby, to bym go nie podawał, żeby nie ryzykować rozpowszechniania nieprawdziwych informacji (pomijając czy uznamy umieszczanie deadname we wstępie za słuszne czy też nie). Jeśli chodzi o deadname w cytatach, to bym go w nich zostawił, żeby nie fałszować źródeł (w takiej sytuacji nie wiem czy nie byłoby dobrze dodać chociaż jakieś notki, że imię w cytacie to, np. imię sprzed tranzycji, żeby czytelnicy nie mieli wątpliwości, że cytat faktycznie dotyczy osoby, której dotyczy artykuł). [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 12:25, 6 mar 2026 (CET) == Czy materiały wideo mogą być źródłem przy odpowiednim oznaczeniu? == Chciałam zapytać czy wypowiedzi np. z kanału Youtube mogą służyć za źródło, jeśli poza podaniem nazwy kanału, nazwy filmu i daty wstawienia umieści się też czas trwania wypowiedzi (np. 6:66-21:37), a poza tym czy istnieje jakiś wymóg co do encyklopedyczności kanałów na YT czy też nie ma on znaczenia jeśli wypowiada się w nim encyklopedyczna osoba? Planowałam wstawić stronę o kilku kandydatach na prezydenta z zeszłego roku i posłużyć się w tym celu m.in. Kanałem Zero albo kanałem Moniki Jaruzelskiej oraz innymi, które udałoby mi się znaleźć (byłyby one uzupełnieniem dla cytatów z innych stron internetowych). [[Użytkownik:Helena Metal|Helena Metal]] ([[Dyskusja użytkownika:Helena Metal|dyskusja]]) 05:59, 21 lut 2026 (CET) :Zapoznaj się proszę z [[Wikicytaty:Zasady formatowania]]. Temat jest tam poruszony. Dodam tylko, że nie jest wymagane podawanie dokładnej sekundy i zazwyczaj nie jest. PS. Można poza przestrzenią główną żartować, ale te żarty nie powinny być prowokacyjne wobec jakichkolwiek grup użytkowników. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 22:59, 21 lut 2026 (CET) == Oznaczanie podstron dokumentacji szablonów == Mamy obecnie dwa szablony służące do oznaczania podstron dokumentacji szablonów: {{s|Podstrona dokumentacji}} i {{s|Opis szablonu bezpośrednio}}. Czy są jakieś ustalenia kiedy powinno się używać którego szablonu? Dziś zauważyłem, że mamy stronę [[Wikicytaty:Schemat opisu szablonu]] i według niej chyba powinno się używać szablonu {{s|Opis szablonu bezpośrednio}}, ale po co w takim razie szablon {{s|Podstrona dokumentacji}}? [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 20:11, 16 mar 2026 (CET) :Proponowałbym też zmienić na stronie [[Wikicytaty:Schemat opisu szablonu]], w sekcji ''[[Wikicytaty:Schemat opisu szablonu#Jak to się robi|Jak to się robi]]'', fragmenty: :# <code><nowiki><includeonly>{{opis szablonu dołączony}}</includeonly><noinclude>{{opis szablonu bezpośrednio}}</noinclude></nowiki></code> na <code><nowiki>{{Podstrona dokumentacji}}</nowiki></code> - nie wiem czy szablon {{s|Podstrona dokumentacji}} nie ma jaśniejszego komunikatu. Szablon {{S|Opis szablonu bezpośrednio}} wspomina o zmiennych i linkuje do nieistniejącej strony, a {{s|Podstrona dokumentacji}} mówi jedynie co się zawiera na stronie. :# <code><nowiki>{{{{FULLPAGENAME}}/opis}}</nowiki></code> na <code><nowiki>{{Dokumentacja}}</nowiki></code> - myślę, że skoro mamy dedykowany szablon do załączania dokumentacji to lepiej korzystać z niego. Taki sposób chyba jest też czytelniejszy w kodzie źródłowym. Szablon {{s|Dokumentacja}} dodaje też tekst ''Powyższy opis jest dołączany ze strony [nazwa strony]'' co eliminuje konieczność dodawania szablonu {{s|opis szablonu dołączony}}. :Czy ktoś miałby coś przeciwko takim zmianom? [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 01:51, 21 mar 2026 (CET) ::Wygląda na to, że [[Szablon:Opis szablonu bezpośrednio|Opis szablonu bezpośrednio]] jest używany tylko parę razy, więc można szybo podmienić na ten popularnieszy (i używany też na Wikipedii). Zaraz poprawię tryb ciemny w tym drugim. [[User:Nux|Nux]] <small>([[User talk:Nux|dyskusja]])</small> 09:35, 21 mar 2026 (CET) :::Dziękuję. Popularniejszy może być przez to, że dodawałem go na podstronach dokumentacji nie wiedząc, że na stronie Schemat opisu stron jest napisane inaczej. 😅 W razie czego {{S|Dokumentacja}} nie ma nawet 40 wywołań, więc w razie czego nie powinno być problemów, np. z ewentualną podmianą botem. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 10:08, 21 mar 2026 (CET) :::Widzę, że Nux usunął już szablon Opis szablonu bezpośrednio i zaktualizował stronę [[Wikicytaty:Schemat opisu szablonu]]. Czy powinniśmy usunąć też szablon {{s|Opis szablonu dołączony}} czy może lepiej zostawić go w razie wu? [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 01:24, 28 mar 2026 (CET) ::::Tak, nie ma co trzymać nieużywanych szablonów, bo tylko robią zamieszanie. [[User:Nux|Nux]] <small>([[User talk:Nux|dyskusja]])</small> 09:15, 28 mar 2026 (CET) :::::Okej, dzięki za skasowanie. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 20:39, 28 mar 2026 (CET) == Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) == Hello everyone, This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>). '''The Change:'''<br /> Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''. '''What You Need To Do:'''<br /> To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search. '''Deadline:'''<br /> We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles. Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Użytkownik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Dyskusja użytkownika:MediaWiki message delivery|dyskusja]]) 19:11, 3 kwi 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:ZI Jony@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 --> == Bot Flag Request for [[{{ns:User}}:SchlurcherBot]] == Appologies for posting in English. Also, I could not locate a dedicated page for bot request in {{#language:{{CONTENTLANGUAGE}}}} {{SITENAME}}, so I am posting here. Please direct me to the correct page if one exists. Thank you. * '''Bot name''': [[{{ns:User}}:SchlurcherBot]] * '''Bot operator''': [[commons:User:Schlurcher]] * '''Bot task''': Automatically convert links from <code>http://</code> to <code>https://</code> (secure protocol migration) * '''Technical details''': Please see [[meta:User:SchlurcherBot]] for full details, including the expected number of affected URLs on {{#language:{{CONTENTLANGUAGE}}}} {{SITENAME}}. * '''Bot flags on other projects''': [[meta:Steward_requests/Bot_status/2025-12#Global_bot_status_for_User:SchlurcherBot|Global bot status granted]]. Also flagged on [[w:en:Wikipedia:Bots/Requests for approval/SchlurcherBot|English Wikipedia]], [[w:de:Wikipedia:Bots/Anträge_auf_Botflag/Archiv/2025#2025-02-14_–_SchlurcherBot|German Wikipedia]], [[w:fr:Wikipédia:Bot/Statut/Archive_12#(Traité)_SchlurcherBot|French Wikipedia]], [[w:it:Wikipedia:Bot/Autorizzazioni/Archivio/2025#SchlurcherBot|Italian Wikipedia]], [[w:pl:Wikipedia:Boty/Zgłoszenia/2025#Wikipedysta:SchlurcherBot|Polish Wikipedia]], [[w:pt:Wikipédia:Robôs/Pedidos_de_aprovação/Arquivo/2025#SchlurcherBot|Portuguese Wikipedia]], and [[commons:Commons:Bots/Requests/SchlurcherBot2|Commons]]. For a full list, see: [[sulutil:SchlurcherBot]] * '''Comment''': The bot is globally approved and active on the top 10 Wikipedia projects. As this wiki has opted out of the global bot policy, I am requesting permission to perform these link updates on {{#language:{{CONTENTLANGUAGE}}}} {{SITENAME}} as well. Please let me know if a local bot flag can be granted or if you have any questions. Thank you. --[[Użytkownik:Schlurcher|Schlurcher]] ([[Dyskusja użytkownika:Schlurcher|dyskusja]]) 09:55, 7 kwi 2026 (CEST) :: {{ping|Schlurcher}}: bot requests page for Polish Wikiquote is [[Wikicytaty:Prośby o flagę bota]], it's probably best if you ask there. Thank you. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 11:54, 7 kwi 2026 (CEST) ::: Thanks. Will move it there. I've also update the link list on Wikidata: [https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Q4615128&diff=2479105003&oldid=2474337474] --[[Użytkownik:Schlurcher|Schlurcher]] ([[Dyskusja użytkownika:Schlurcher|dyskusja]]) 13:37, 7 kwi 2026 (CEST) :::: Thank you! [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 13:50, 7 kwi 2026 (CEST) == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[Użytkownik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Dyskusja użytkownika:MediaWiki message delivery|dyskusja]]) 02:58, 26 kwi 2026 (CEST) </bdi> <!-- Wiadomość wysłana przez User:Codename Noreste@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 19:15, 27 maj 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Keegan (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons == <bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|dyskusja]])</bdi> 19:12, 23 cze 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Codename Noreste@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="Message"/> '''Legal & Safety Contacts''' Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]]. <section end="Message"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 15:30, 25 cze 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Sannita (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 --> == Zaostrzenie wymagań uzyskania uprawnień użytkowników automatycznie zatwierdzonych == Obecnie w polskich Wikicytatach wystarczy jedynie posiadać konto od 4 dni, żeby uzyskać uprawnienia użytkowników automatycznie zatwierdzonych. Obecnie wandale mogą więc założyć konto, odczekać 4 dni bez wykonywania żadnych akcji i automatycznie otrzymać uprawnienia pozwalające na edytowanie stron zabezpieczonych na poziomie automatycznie zatwierdzonych. Z tego co wiem, można to zmienić, ale potrzebny byłby konsensus. Od siebie proponuję albo [[w:Wikipedia:Automatycznie zatwierdzeni użytkownicy|wymagania takie jak w Wikipedii]] (tj. muszą wykonać min. 10 edycji i od pierwszej z nich muszą minąć 4 dni) lub w [[wikt:Wikisłownik:Automatycznie zatwierdzeni użytkownicy|Wikisłowniku]] (tj. muszą wykonać min 25 edycji i od pierwszej z nich również muszą minąć 4 dni). Proszę o komentarze (również w sprawie tego która z tych opcji byłaby lepsza; może ktoś ma też inny, lepszy pomysł na wymagania dla uprawnień automatycznie zatwierdzonych). [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 09:46, 7 lip 2026 (CEST) k64vrz6l8urlgd4pfr75fvuzv3vsae6 644821 644820 2026-07-07T14:53:21Z 644821 wikitext text/x-wiki 644823 644821 2026-07-07T15:17:21Z WikiBayer 39467 Wycofano edycję użytkownika [[Special:Contributions/Mikołaj Długosz to Smród Smoka 516002411|Mikołaj Długosz to Smród Smoka 516002411]] ([[User talk:Mikołaj Długosz to Smród Smoka 516002411|dyskusja]]). Autor przywróconej wersji to [[User:Morkoz|Morkoz]]. 644820 wikitext text/x-wiki __NEWSECTIONLINK__ [[Kategoria:Meta-strony Wikicytatów|Bar]] {{Skrót|[[WC:BAR]]}} Strona ta jest miejscem do dyskusji na temat organizacji serwisu oraz zadawania wszelkich pytań związanych z jego funkcjonowaniem. '''Zobacz też:''' * [[m:Bar|Meta:Bar]] - [[w:Wikipedia:Kawiarenka_pod_Wesołym_Encyklopedystą|Wikipedia:Kawiarenka]] - [[d:Wikidata:Kafejka|Wikidane:Kafejka]] - [[wikt:Wikisłownik:Bar|Wikisłownik:Bar]] - [[b:Wikibooks:Bar|Wikibooks:Bar]] - [[n:Wikinews:Kawiarenka|Wikinews:Kawiarenka]] - [[s:Wikiźródła:Skryptorium|Wikiźródła:Skryptorium]] - [[voy:Wikipodróże:Pub podróżnika|Wikipodróże:Pub podróżnika]] - [[Commons:Commons:Bar|Commons:Bar]] - [[wikispecies:Wikispecies:Village Pump|Wikispecies:Bar]] * [[m:Polskojęzyczne projekty Wikimedia|Polskojęzyczne projekty Wikimedia]] '''Archiwa:''' * Archiwum [[Wikicytaty:Bar/Archiwum001|1]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum002|2]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum003|3]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum004|4]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum005|5]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum006|6]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum007|7]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum008|8]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum009|9]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum010|10]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum011|11]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum012|12]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum013|13]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum014|14]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum015|15 (<u>wyłącznie</u> automatyczne powiadomienia)]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum016|16]] <div class="toc" style="text-align:center; margin-bottom: 1em; margin-top: 1em"><span class="plainlinks">'''[{{fullurl:Wikicytaty:Bar|action=edit&section=new}} Rozpocznij nową dyskusję]'''</span></div> __TOC__ == Żeńska kategoryzacja == Witajcie! Za radą administratora Zero pragnę się Was dopytać o pewną kwestię. Od wczoraj zajmuje się przekształcaniem męskiej kategoryzacji na żeńską. To znaczy bardzo wiele kobiet umieszczonych jest w kategoriach męskich np. "Polscy piosenkarze", więc ja postanowiłem wszystkie kobiety z tej kategorii przenieść do nowej - "Polskie piosenkarki". Następnie zrobiłem to na kilku innych tematach - "Polscy tłumacze", "Polscy wokaliści" itp. Dzisiaj otrzymałem reprymendę od administratora Zero, że przed rozpoczęciem takowych zmian na dużą skalę powinienem zapytać społeczność o ich opinię. W związku z tym kieruję do Was pytanie - czy uważacie takowe zmiany za uzasadnione i przydatne czy może za szkodliwe lub zbędne? Bardzo chciałbym poznać Waszą opinię na ten temat. W mojej opinii taka zmiana jest pozytywna, ponieważ czytelnik może szukać cytatów kobiet i w wypadku istnienia żeńskiej kategorii może łatwo zlokalizować takowy a nie grzebać w kategorii męskiej. Pozdrawiam Was! [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 18:44, 10 sie 2025 (CEST) :Deklarowałem kiedyś, że nie interesuję się kategoryzacją - potwierdzam. Kategoryzowanie polega na dzieleniu. Znajdą się pewnie lepsi specjaliści od tego, jak głęboko z tym podziałem schodzić. Zauważę tylko, że obecnie nadrzędna kategoria Ludzie nie ma podziału na płeć. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 18:53, 10 sie 2025 (CEST) Ja generalnie jestem przeciw dzieleniu wszystkich kategorii na męskie i żeńskie. Może mieć to jakiś sens w bardzo dużych kategoriach, takich jak np. aktorzy czy piosenkarze, w których nie ma wiele innych podziałów, ale już nie w kategoriach dotyczących naukowców czy pisarzy. Kategorie różnych naukowców nie są u nas bardzo duże, a kategoria „pisarze” jest już podzielona wg narodowości, dziedziny literatury, gatunku, rodzaju literackiego i epoki literackiej. I wystarczy. Uważam, że dalsze jej dzielenie tylko utrudni, a nie ułatwi szukanie haseł i poruszanie się po niej. Mam też poważne wątpliwości, czy przy takim skomplikowaniu kategoryzacji, uda się nią objąć wszystkie hasła na Wikicytatach. Bo już teraz jest problem z kompletnością poszczególnych kategorii (a to powinno być najważniejsze). Dlatego jestem za usunięciem nowopowstałych kategorii historyczek i prozaiczek. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 22:24, 10 sie 2025 (CEST) :No prozaiczki zaczynałem przenosić ale akurat napisał do mnie Zero i poprosił o zaprzestanie do czasu wyrobienia konsensusu ;) Chyba prościej byłoby je uzupełnić do końca, a nie cofać wszystko [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 22:30, 10 sie 2025 (CEST) :: Może jednak lepiej się wstrzymać do czasu zakończenia dyskusji. Ponadto podstawową zasadą Wikicytatów jest, że tworzymy kategorię dla co najmniej dwóch artykułów lub dwóch podkategorii, więc podkategorie w kategoriach dziennikarki i tłumaczki nie spełniają już nawet tego podstawowego wymogu. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 22:48, 10 sie 2025 (CEST) == Cytat dnia == Cześć. Jak to jest z tym "cytatem dnia"? Z nazwy wynika, że powinien się aktualizować codziennie, a obecny autorstwa Pani Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej wyświetla się od przynajmniej 3 dni. Czy dałoby się to jakoś naprawić żeby codziennie był inny a jeżeli nie mamy takiej możliwości, bo nie mamy dużo głębokich cytatów warto zmienić nazwę na np. "cytat tygodnia" i zmieniać co tydzień? Pozdrawiam, [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 09:12, 24 sie 2025 (CEST) :Szablony dla cytatów dnia znajdują się w kategorii [[:Kategoria:Szablony cytatów dnia]]. Jeśli chcemy, żeby faktycznie każdego dnia był inny cytat to należałoby odnaleźć wśród nich powtarzające się cytaty i podmienić je na inne. Jeśli z kolei byśmy chcieli, żeby zmieniały się co tydzień to możnaby zrobić analogicznie jak z sekcjami ''Wybrana osoba'', ''Wybrany temat'' i ''Wybrane dzieło'' i utworzyć 53 szablony z cytatem na dany tydzień. Co do zmiany co tydzień to widzę też, że istnieje też kategoria [[:Kategoria:Szablony cytatów tygodnia]], ale została ona utworzona na długo zanim zacząłem działać w Wikicytatach i nie wiem do czego mają służyć zawarte w niej szablony. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 18:14, 24 sie 2025 (CEST) ::Dodam też może, że w szukaniu powtarzających się cytatów mogą bardzo pomóc strony w kategorii [[:Kategoria:Cytaty dnia]]. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 18:24, 24 sie 2025 (CEST) :Deklaruję chęć podmiany tych powtarzających się cytatów na unikalne. Prosiłbym o informację czy mam co do tego zielone światło: nie wiem czy ta kategoria [[:Kategoria:Szablony cytatów tygodnia]] jest do czegoś potrzebna, jako, że została utworzona na długo zanim zacząłem działać w Wikicytatach - może jednak tak ma być, że jeden cytat jest na stronie głównej przez kilka dni? [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 23:15, 30 sty 2026 (CET) ::Cytat dnia to ma być cytat dnia. Jeśli się powtarzają to tylko dlatego, że nie zostały opracowane na każdy dzień. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 16:34, 31 sty 2026 (CET) :::Właśnie nie byłem pewny czy właśnie taki był powód, że cytaty na każdy dzień nie zostały opracowane do końca, czy jednak kiedyś ustalono, że mają się powtarzać. Jeśli nikt nie zgłosi sprzeciwu to chciałbym rozpocząć pracę nad podmianą tych powtarzających się cytatów. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 20:30, 31 sty 2026 (CET) ::::Wobec braku sprzeciwu, zacząłem powoli podmieniać te cytaty na unikalne. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 23:26, 11 lut 2026 (CET) == <span lang="en" dir="ltr">Temporary accounts will be rolled out soon</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="body"/> Hello, we are the Wikimedia Foundation [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity|Product Safety and Integrity]] team. We would like to announce that '''we plan to enable [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] for this wiki in the week of September 1'''. Temporary accounts are successfully live on 30 wikis, including many large ones like German, Japanese, and French. The change they bring is especially relevant to logged-out editors, who this feature is designed to protect. But it is also relevant to community members like mentors, patrollers, and admins – anyone who reverts edits, blocks users, or otherwise interacts with logged-out editors as part of keeping the wikis safe and accurate. '''Why we are building temporary accounts''' Our wikis should be safer to edit by default for logged-out editors. Temporary accounts allow people to continue editing the wikis without creating an account, while avoiding publicly tying their edits to their IP address. We believe this is in the best interest of our logged-out editors, who make valuable contributions to the wikis and who may later create accounts and grow our community of editors, admins, and other roles. Even though the wikis do warn logged-out editors that their IP address will be associated with their edit, many people may not understand what an IP address is, or that it could be used to connect them to other information about them in ways they might not expect. Additionally, our moderation software and tools rely too heavily on network origin (IP addresses) to identify users and patterns of activity, especially as IP addresses themselves are becoming less stable as identifiers. Temporary accounts allow for more precise interactions with logged-out editors, including more precise blocks, and can help limit how often we unintentionally end up blocking good-faith users who use the same IP addresses as bad-faith users. '''How temporary accounts work''' [[File:Temporary account banner and empty talk page.png|thumb]] Any time a logged-out user publishes an edit on this wiki, a cookie will be set in this user's browser, and a temporary account tied with this cookie will be automatically created. This account's name will follow the pattern: <code dir=ltr>~2025-12345-67</code> (a tilde, current year, a number). On pages like Recent Changes or page history, this name will be displayed. The cookie will expire 90 days after its creation. As long as it exists, all edits made from this device will be attributed to this temporary account. It will be the same account even if the IP address changes, unless the user clears their cookies or uses a different device or web browser. A record of the IP address used at the time of each edit will be stored for 90 days after the edit. However, only some logged-in users will be able to see it. '''What does this mean for different groups of users?''' '''For logged-out editors''' * This increases privacy: currently, if you do not use a registered account to edit, then everybody can see the IP address for the edits you made, even after 90 days. That will no longer be possible on this wiki. * If you use a temporary account to edit from different locations in the last 90 days (for example at home and at a coffee shop), the edit history and the IP addresses for all those locations will now be recorded together, for the same temporary account. Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the relevant requirements]] will be able to view this data. If this creates any personal security concerns for you, please contact talktohumanrights at wikimedia.org for advice. '''For community members interacting with logged-out editors''' * A temporary account is uniquely linked to a device. In comparison, an IP address can be shared with different devices and people (for example, different people at school or at work might have the same IP address). * Compared to the current situation, it will be safer to assume that a temporary user's talk page belongs to only one person, and messages left there will be read by them. As you can see in the screenshot, temporary account users will receive notifications. It will also be possible to thank them for their edits, ping them in discussions, and invite them to get more involved in the community. '''For users who use IP address data to moderate and maintain the wiki''' * '''For patrollers''' who track persistent abusers, investigate violations of policies, etc.: Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the requirements]] will be able to reveal temporary users' IP addresses and all contributions made by temporary accounts from a specific IP address or range ([[Special:IPContributions]]). They will also have access to useful information about the IP addresses thanks to the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/IP Info|IP Info]] feature. Many other pieces of software have been built or adjusted to work with temporary accounts, including AbuseFilter, global blocks, Global User Contributions, and more. (For information for volunteer developers on how to update the code of your tools – see the last part of the message.) * '''For admins blocking logged-out editors''': ** It will be possible to block many abusers by just blocking their temporary accounts. A blocked person won't be able to create new temporary accounts quickly if the admin selects the [[mw:Special:MyLanguage/Autoblock|autoblock]] option. ** It will still be possible to block an IP address or IP range. * Temporary accounts will not be retroactively applied to contributions made before the deployment. On Special:Contributions, you will be able to see existing IP user contributions, but not new contributions made by temporary accounts on that IP address. Instead, you should use Special:IPContributions for this. '''Our requests for you, and next steps''' * If you know of any tools, bots, gadgets etc. using data about IP addresses or being available for logged-out users, you may want to test if they work on [[testwiki:Main_Page|testwiki]] or [[test2wiki:Main_Page|test2wiki]]. If you are a volunteer developer, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|read our documentation for developers]], and in particular, the section on [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers#How should I update my code?|how your code might need to be updated]]. * If you want to test the temporary account experience, for example just to check what it feels like, go to testwiki or test2wiki and edit without logging in. * Tell us if you know of any difficulties that need to be addressed. We will try to help, and if we are not able, we will consider the available options. * Look at our [[m:Meta:Babel#Temporary_Accounts:_access_to_IP_addresses_and_next_steps|previous message]] about requirements for users without extended rights who may need access to IP addresses. To learn more about the project, check out [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/FAQ|our FAQ]] – you will find many useful answers there. You may also [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|look at the updates]] (we have just posted one) and [[mw:Newsletter:Product Safety and Integrity|subscribe to our new newsletter]]. If you'd like to talk to me (Szymon) off-wiki, you will find me on Discord and Telegram. Thank you!<section end="body" /> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:user:NKohli (WMF)|NKohli (WMF)]], [[m:user:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]]</bdi> 23:36, 26 sie 2025 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Quiddity (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Quiddity_(WMF)/sandbox6&oldid=29181713 --> == Szablony na jubileuszowe artykuły == Cześć. Przepraszam, że tak często otwieram to nowe wątki w kawiarence, ale nie chciałbym robić niczego na własną rękę bez zdania społeczności. Mianowicie przy okazji wczorajszego 31-tysięcznego artykułu pomyślałem, że ciekawym pomysłem byłoby honorowanie naszych jubileuszowych artykułów szablonami na tej zasadzie co na Wikinews: https://pl.wikinews.org/wiki/Szablon:Jubileusz Oczywiście tekst komunikatu zostałby zmieniony. Aczkolwiek nie wiem czy mamy gdzieś odnotowane te dotychczasowe 30 pozycji z ubiegłych lat, jeżeli nie to sprawa się znacznie komplikuje. Pozdrawiam [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 21:59, 5 wrz 2025 (CEST) :Myślę, że można, ale może być ciężko z pilnowaniem, który artykuł faktycznie jest jubileuszowy. Część jubileuszowych haseł jest wymienionych na stronie [[Wikicytaty:Kronika]], ale nie wiem na ile te dane są dokładnie, bo hasła bez linków do innych haseł nie są wliczane do liczby haseł (patrz: [[Wikicytaty:Bar/Archiwum015#Table_content_pages_without_wikilinks._28.10.2023]]; choć nie wiem też czy gdy do kroniki dodawano wpisy o jubileuszowych hasłach to też to tak działało). Pytanie też czy hasło o Edycie Strzyckiej faktycznie jest 31-tysięcznym hasłem (według strony [[Specjalna:Bez linków]] mamy trochę haseł w których nie ma linków). [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 22:21, 5 wrz 2025 (CEST) == Robota dla SwamBOTa == Chciałbym zagonić [[Użytkownik:SwamBOT|SwamBOTa]] do pracy i dać mu parę zadań stałych, które wykonywałby automatycznie. Zanim jednak go puszczę, chciałbym skonsultować to ze społecznością. Parę zadań, które dla niego wymyśliłem: * oznaczanie martwych linków zewnętrznych i informowanie o nich na stronie dyskusji hasła (przydatne w znajdowaniu linków w źródłach, które prowadzą do usuniętych stron - tu przydało by się utworzyć szablon na wzór [[w:Szablon:Martwy link dyskusja|szablonu Martwy link dyskusja z Wikipedii]]). * zamiana DEFAULTSORT na SORTUJ (to już chyba zamienia jakiś skrypt do czyszczenia kodu, ale chyba nic nie stoi na przeszkodzie, żeby bot sam to zmieniał przy okazji sprawdzania linków). * podmiana trzech kropek na wielokropek * zamiana przestarzałego tagu <nowiki><center></nowiki> na szablon {{s|center}} (tu chyba podobna sytuacja jak z DEFAULTSORT) * sortowanie alfabetyczne kategorii w hasłach, zgodnie z zaleceniem ze strony [[Wikicytaty:Kategorie]] * dodawanie brakujących linków do Wikipedii we wstępie * można by też kazać mu automatycznie archiwizować dyskusje i zgłoszenia na prośbach do administratorów, ale to bym musiał jeszcze ogarnąć skąd bot ma wiedzieć, że może zarchiwizować daną dyskusję/dane zgłoszenie Bardzo proszę o komentarze. Jeśli ktoś ma sugestie kolejnych podobnych zadań dla bota to też można pisać :) [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 23:09, 5 wrz 2025 (CEST) :{{za}} rozpoczęciem powyższych zadań przy użyciu bota. Nie widzę żadnych przeciwskazań, działania te tylko nam pomogą w codziennej pracy. [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 22:52, 7 wrz 2025 (CEST) ::Dziękuję za komentarz. [[Użytkownik:Swam pl/brudnopis/szablony|Utworzyłem w brudnopisie szablon, który mógłby wstawiać bot]]. Można zgłaszać uwagi/sugestie co do jego zawartości. Jeśli nikt nie zgłosi sprzeciwu, chciałbym uruchomić bota, żeby wykonywał te zadania (oczywiście o ile nic nie pójdzie nie tak :) ). Na razie może bez archiwizacji: ją może zostawię na później jak już będę mieć trochę większe doświadczenie z botami. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 23:41, 7 wrz 2025 (CEST) :Oznaczę może też trochę aktywnych edytorów, żeby potem nie było, że puszczam bota bez konsultacji: {{ping|Zero}}, {{ping|tsca}}, {{ping|Nux}}, {{ping|Mrnr84201}}, {{ping|Nazwa1234}}, {{ping|Raf24~commonswiki}}. {{ping|Kawon Kez Sel}}. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 21:24, 9 wrz 2025 (CEST) ::Jak dla mnie brzmi sensownie. Nie mam uwag. Może jedynie pamiętaj, żeby nowe rzeczy jednak sprawdzić na niewielkiej próbce, którą łatwo będzie naprawić. Sam się parę razy naciąłem, że mój RegExp czegoś tam nie brał pod uwagę. Dla przykładu <nowiki><center></nowiki> może być niezamknięty tagiem tylko końcem obrazka lub końcem tabeli (jeśli dobrze pamiętam). [[User:Nux|Nux]] <small>([[User talk:Nux|dyskusja]])</small> 21:34, 9 wrz 2025 (CEST) :::Dziękuję. Przed puszczeniem bota będę testował swój kod. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 21:49, 9 wrz 2025 (CEST) : Mam kilka uwag, które nastawiają mnie negatywnie. 1. Zmiana na SORTUJ. Nie ma sensu robić edycji tylko dla takiej zmiany. 2. Podmiana trzech kropek na wielokropek jest obarczona ryzykiem wielu niechcianych zmian. Po pierwsze ciężko będzie wyłączyć wykropkowania, a w szczególności te trzykropkowe. Po drugie wielokropki w linkach. Tę zmianę uznałem za tak ryzykowną, że nie wprowadziłem jej do ogólnodostępnych skryptów formatujących. 3. Znaczniki center mogą być bez zamknięcia, mogą być błędnie zamknięte center (bez /). Warto popatrzeć jak to jest w skrypcie zrobione. Tyle, że skrypt gubi się jeśli są dwa obrazki jeden po drugim. Tam kod wymaga poprawy. 4. Dodawanie brakującego linku do wikipedii. A skąd wiadomo do czego linkować? Czy to będzie brane z wikidanych?<br>Generalnie punkt 1 i 3 oraz sortowanie kategorii jest w skryptach formatujących. Skrypty formatujące dokonują jeszcze wielu innych zmian, więc czemu bot nie miałby zrobić też innych zmian? Moim zdaniem uzysk w tych zmianach jest zbyt mały do ryzyka jakie niesie za sobą puszczenie automatu. Jakbym miał wskazać zadania dla bota to byłyby to zadania informacyjne. Które osoby nie są na listach osób, które filmy nie są na listach filmów. Porównanie kategorii z hasłami z wikipedii (dla sprawdzenia brakujących kategorii). Wskazanie długich cytatów (ponad 1000 znaków wraz ze spacjami). Sprawdzenie czy wszystkie żyjące osoby na wikicytatach faktycznie żyją itp. To byłby materiał do dalszego działania, ale po decyzji edytora. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 23:32, 9 wrz 2025 (CEST) :: Co do poprawy linków do Wikipedii to można się ograniczyć do Wikidanych (bez nich chyba nie ma sensu zgadywać jak powinien wyglądać link, a widzę, że w pywikibocie można działać z Wikidanymi: https://doc.wikimedia.org/pywikibot/master/api_ref/pywikibot.page.html#page.ItemPage). Jeśli sama podmiana DEFAULTSORT na SORTUJ i sortowanie kategorii nie ma sensu to można by je robić tylko jednocześnie z innymi zmianami. Co do center to faktycznie, może być trudno wziąć pod uwagę wszystkie przypadki, wielokropek też faktycznie potencjalnie mógłby być problematyczne. Twoje pomysły na zadania też można by zaimplementować w bocie (ew. sprawdzanie czy dana osoba żyje mogło by być utrudnione, choć pewnie dałoby się sprawdzić czy odpowiednik hasła w Wikipedii jest w odpowiedniej kategorii/jest podana data śmierci danej osoby w Wikidanych - tu bym musiał jeszcze ogarnąć jak dokładnie wygląda praca z Wikidanymi w pywikibocie). [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 23:09, 10 wrz 2025 (CEST) ::Daty powinny być wyświetlone szablonem powiązanym z modułem LUA, który brałby je z Wikidanych. [[Użytkownik:Wargo|Wargo]] ([[Dyskusja użytkownika:Wargo|dyskusja]]) 13:01, 1 gru 2025 (CET) :::Masz na myśli daty z rokiem urodzenia i śmierci? Chyba faktycznie więcej sensu miałoby utworzenie takiego szablonu, niż danie bota do informowania o zmarłych osobach. Pewnie przed stworzeniem takiego szablonu dobrze byłoby szerzej przedyskutować jego utworzenie (jak rozumiem byłby on używany we wszystkich hasłach o ludziach). [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 22:10, 2 gru 2025 (CET) :{{za}}. Przy okazji przydałoby się jakieś narzędzie do szybkiej neutralizacji i blokady działań człowieka od "dziwów". [[Użytkownik:Kawon Kez Sel|Kawon Kez Sel]] ([[Dyskusja użytkownika:Kawon Kez Sel|dyskusja]]) 13:27, 10 wrz 2025 (CEST) :Uruchomiłem bota. Na razie informuje o martwych linkach zewnętrznych na stronie dyskusji oraz o zbyt długich cytatach na stronie [[Użytkownik:SwamBOT/Zbyt długie cytaty]]. W przyszłości można mu dodać więcej zadań. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 16:30, 12 paź 2025 (CEST) == Archiwizacja == Każdy cytat powinien być opatrzony źródłem. Niestety z czasem wiele starych artykułów zawiera tzw. martwe linki. Przykładowo w artykule [[Erik Bobella]] oba linki prowadzą do strony z błędem 404, jednak istnieje ich archiwum https://web.archive.org/web/20130119035805/http://www.magazyngitarzysta.pl/ludzie/wywiady/11599-totentanz.html. I uważam, że lepiej byłoby gdybyśmy wymienili martwe linki na te w archiwum. Można również rozważyć stworzenie szablonu do wpisywania wersji zarchiwizowanej. Chętnie wysłucham Waszych stanowisk. [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 21:46, 7 wrz 2025 (CEST) :Na pewno znajdować martwe linki i informować o nich na stronie dyskusji hasła powinno się dać radę ogarnąć za pomocą bota (wspomniałem też o tym w wątku wyżej: [[#Robota dla SwamBOTa]]). Mógłbym na razie skonfigurować SwamBOTa, żeby sprawdzał linki zewnętrzne w hasłach i zgłaszał niedziałające linki na stronie dyskusji. Potem ręcznie można by sprawdzić czy nie zostały one zarchiwizowane np. w Internet Archive i podmienić link na link do archiwum lub poszukać innego źródła jeśli strona nie została nigdzie zarchiwizowana. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 22:32, 7 wrz 2025 (CEST) ::Jeżeli Twój bot mógłby to zrobić to super by było. Znacznie łatwiej by było przy szukaniu martwych linków. Pozdrawiam, [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 22:34, 7 wrz 2025 (CEST) :::Mógłbym dać mu takie zadanie. Chciałbyś wypowiedzieć się też w wątku powyżej? Mógłbym od razu dać mu od razu trochę innych zadań do wykonania. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 22:45, 7 wrz 2025 (CEST) ::::@[[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] to jeszcze dopytam jakbyś widział taką wymianę na archiwum - podmianę obecnego linka, umieszczenie obok niedziałającego (coś w stylu wersja zarchiwizowana: link) czy jeszcze inaczej? [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 15:56, 8 wrz 2025 (CEST) :::::{{re|Igor123121}}: jak wcześniej podmieniałem linki na linki do archiwum to po prostu w miejsce niedziałającego linku wstawiałem link do archiwum, aczkolwiek nie wydaje mi się, żebyśmy mieli ustalone jak ma wyglądać linkowanie do zarchiwizowanych stron. Pewnie nie zaszkodziłoby to wspólnie przedyskutować i zapisać gdzieś ustalenia. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 21:18, 8 wrz 2025 (CEST) :Uruchomiłem bota do informowania o martwych linkach. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 16:30, 12 paź 2025 (CEST) == Utworzenie kategorii "Posłowie na Sejm () kadencji" == Witajcie ponownie! Podczas pisania artykułu o pośle [[Artur Łącki|Arturze Łąckim]] zastanawiałem się czy może warto byłoby stworzyć kategorię "Posłowie na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej X kadencji" i oczywiście potem dalej "Posłowie na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej IX kadencji". Uważam, że ułatwiłoby to czytelnikom przemieszczanie się bo biogramach posłów. Analogicznie można by było zrobić z senatorami. Pozdrawiam, [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 19:20, 12 wrz 2025 (CEST) :Jestem przeciwny. Zważywszy, że większość znanych posłów jest nimi przez cały szereg kadencji byłoby trzeba do setek haseł polityków dodawać często po pięć, sześć, albo i więcej nowych kategorii. Jest to absolutnie zbędne i bezsensowne, bo nie sądzę, żeby ktokolwiek szukał artykułów polityków wg kadencji. Większość ludzi nawet interesujących się polityką pewnie nawet nie wie jaka jest obecnie kadencja Sejmu czy Senatu. Artykuły współczesnych polityków są skategoryzowane wg przynależności partyjnej i moim zdaniem taki podział jest w zupełności wystarczający. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 12:29, 13 wrz 2025 (CEST) :Niechętnie wypowiadam się o kategoriach, ale faktycznie ten pomysł namnożyłby kategorii, których wartość poznawcza w wikicytatach byłaby bardzo mała. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 11:41, 14 wrz 2025 (CEST) == Przełączenie serwerowni – Wasza wiki będzie niedługo w trybie tylko do odczytu == <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Przeczytaj w innym języku]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] [[foundation:|Wikimedia Foundation]] przełączy ruch na inną swoją serwerownię. Upewni to nas, że Wikipedia i inne strony Wikimedia będą zawsze online, nawet w przypadku kataklizmu. Cały ruch zostanie przełączony '''{{#time:j xg|2025-09-24|pl}}'''. Przełączanie rozpocznie się o '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2025-09-24T15:00|en}} {{#time:H:i e|2025-09-24T15:00}}]''' (17:00 CEST). Niestety, z powodu niektórych ograniczeń w [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], wszystkie operacje edycyjne muszą zostać przerwane podczas przełączenia. Przepraszamy za te utrudnienia. Będziemy pracować nad tym, aby je zminimalizować w przyszłości. Na wszystkich wiki na 30 minut przed zostanie wyświetlony banner, zanim ta operacja się zacznie. Będzie on widoczny aż do końca operacji przełączenia serwerowni. <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">You can contribute to the [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&task=view&language=&filter=&action=translate translation or proofreading] of this banner text.</span> '''Każdą wiki przez krótki czas będzie można tylko czytać, ale nie edytować.''' *Edytowanie nie będzie możliwe {{#time:j xg Y (l)|2025-09-24|pl}} przez maksymalnie godzinę. *Jeżeli spróbujesz edytować lub zapisywać zmiany w tym czasie, zobaczysz komunikat o błędzie. Mamy nadzieję, że żadne edycje nie zostaną utracone podczas tego czasu, ale nie możemy tego zagwarantować. Jeżeli zauważysz komunikat o błędzie, poczekaj aż wszystko wróci do normy. Będzie wtedy możliwe zapisanie zmian. Zalecamy jednak zrobienie kopii swoich zmian, na wszelki wypadek. ''Inne skutki'': *Zadania w tle będą wolniejsze, a niektóre mogą być przerywane. Czerwone linki mogą nie być aktualizowane tak szybko, jak zwykle. Jeżeli utworzysz artykuł, do którego prowadzi jakiś link, to ten link będzie dłużej czerwony niż zwykle. Część skryptów, uruchamiających się na dłużej, zostanie zatrzymanych. * Oczekujemy, że wdrożenia kodu będą miały miejsce jak w każdym innym tygodniu. Jednakże poszczególne fragmenty kodu mogą się zawiesić, jeżeli dana operacja będzie ich później potrzebować. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] będzie niedostępny przez około 90 minut. W razie konieczności terminy testu mogą się przesunąć. Możesz [[wikitech:Switch_Datacenter|zapoznać się z harmonogramem na wikitech.wikimedia.org]]. Wszelkie zmiany będą ogłoszone w tymże harmonogramie. '''Prosimy, podziel się tą informacją ze swoją społecznością.'''</div><section end="server-switch"/> <span dir=ltr>[[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] ([[m:User talk:Trizek (WMF)|{{int:talk}}]])</span> 17:42, 18 wrz 2025 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Trizek (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29170715 --> == Upcoming Dark Mode user interface rollout for anonymous Wikimedia sites users == <div lang="en" dir="ltr"> {{int:Hello}} Wikimedians, Apologies if this message is not in your language. {{int:please-translate}}. The [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web|Reader Experience team]] will launch the Dark mode feature for anonymous users on all Wikimedia sites, including yours, on October 29, 2025. [[:en:Special:MyLanguage/Light-on-dark color scheme|Dark mode]] is an option that allows users to view pages in light-coloured text, and icons on a dark background. Once it is available for anonymous users, they can enable it when using various devices. More information on ways to enable it can be found on [[:en:Special:MyLanguage/Wikipedia:Dark mode#Options for anyone|this page]]. Given many pages are still not compatible with dark mode this will be an opt-in feature and not automatically apply to pages. Dark mode requires modifications to content pages and templates, and since our initial launch [https://diff.wikimedia.org/2024/07/17/dark-modes-bright-future-how-dark-mode-will-transform-wikipedias-accessibility/ in July 2024], we have been working with communities and helping them prepare for dark mode. Before the rollout, it is essential that template authors and technical contributors test dark mode and read [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates/2024-04|this page]] to learn how to make pages Dark mode-ready and address any compatibility issues found in templates. We will fix most color compatibility issues only on the most-viewed pages on projects with over 5 million monthly page views. Technical contributors with an account should opt into dark mode currently using preferences or settings and test pages and seek help before the release to ensure everything complies before the enablement. If you have any questions or need help, please [[mw:Special:MyLanguage/Talk:Reading/Web/Accessibility for reading#|contact the Reader Experience team]] for support. Thank you! </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]]</bdi> 04:08, 30 wrz 2025 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:UOzurumba (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/sandbox_Dark_mode_deployment_mass_message_list_(October_2025)&oldid=29358561 --> == Pokaż, kogo popierasz: zagłosuj w wyborach do Rady Powierniczej 2025 == <section begin="announcement-content" /> Drogie i drodzy, Rozpoczął się okres głosowania w [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|wyborach do Rady Powierniczej na rok 2025]]. Kandydaci ubiegają się o dwa (2) miejsca w Radzie. Aby sprawdzić, czy przysługuje Ci prawo do głosowania, odwiedź stronę poświęconą [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Voter eligibility guidelines|uprawnieniom wyborczym]]. Więcej informacji na temat kandydatów można znaleźć w [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidates|ich oświadczeniach aplikacyjnych]]; można też obejrzeć filmy przedstawiające ich kandydatury. Jeśłi jesteś gotowy/-a, możesz przejść do strony głosowania [[m:Special:SecurePoll/vote/405|SecurePoll]], aby oddać głos. Głosowanie trwa od 8 października od godziny 00:00 UTC do 22 października do godziny 23:59 UTC. Z wyrazami szacunku, Abhishek Suryawanshi<br />Przewodniczący Komitetu Wyborczego<section end="announcement-content" /> [[Użytkownik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Dyskusja użytkownika:MediaWiki message delivery|dyskusja]]) 06:48, 9 paź 2025 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:RamzyM (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29360896 --> == Pomóż nam wybrać nazwę nowego projektu – Abstract Wikipedii == <section begin="function1"/> {{int:Hello}}. Prosimy o pomoc w wyborze nazwy dla nowego projektu wiki – Abstract Wikipedii. Będzie to wiki, która pomoże użytkownikom łączyć funkcje z [[:f:|Wikifunkcji]] oraz dane z Wikidanych w celu generowania zdań w językach naturalnych. Będą one mogły być potem używane na dowolnej Wikipedii (lub gdziekolwiek indziej). Odbędą się dwie rundy głosowania, a po każdej z nich nastąpi przegląd prawny zgłoszeń. Kolejne etapy głosowania rozpoczną się 20 października i 17 listopada. Naszym celem jest wybór ostatecznej nazwy w połowie grudnia 2025. Jeśli chcesz uczestniczyć, '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|dowiedz się więcej i zagłosuj]]''' na Meta wiki. {{Int:Feedback-thanks-title}} <section end="function1"/> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 13:43, 20 paź 2025 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Sannita (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29432175 --> == Poszukujemy wolontariuszy, którzy dołączą do kilku komitetów ruchu. == <section begin="announcement-content" /> Każdego roku, zazwyczaj od października do grudnia, kilka komitetów ruchu poszukuje nowych wolontariuszy. Więcej informacji na temat komitetów można znaleźć na ich stronach w serwisie Meta-wiki: * [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee|Komitet Afiliacyjny (AffCom)]] * [[m:Special:MyLanguage/Ombuds commission|Komisja rzeczników (OC)]] * [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Community Resilience and Sustainability/Trust and Safety/Case Review Committee|Komitet Odwoławczy(CRC)]] Nabór do komisji rozpocznie się 30 października 2025 roku. Zgłoszenia do Komitetu Afiliacyjnego, Komisji rzeczników i Komitetu Odwoławczego przyjmowane będą do 11 grudnia 2025 roku. Informacje na temat sposobu składania wniosków znajdują się na [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Committee appointments|stronie poświęconej nominacjom na Meta-wiki]]. Wszelkie pytania można zadawać na stronie dyskusji lub wysyłając wiadomość e-mail na adres cst@wikimedia.org. W imieniu zespołu wsparcia komitetów, <section end="announcement-content" /> -[[m:User:MKaur (WMF)| MKaur (WMF)]] 15:13, 30 paź 2025 (CET) <!-- Wiadomość wysłana przez User:MKaur (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29517125 --> == Przypomnienie: Pomóż nam wybrać nazwę nowego projektu – Abstract Wikipedii == <section begin="function2"/> {{int:Hello}}. Przypominamy, że trwa wybór nazwy dla nowego projektu wiki – Abstract Wikipedii. Pomóż nam wybrać! Głosowanie drugiej tury zaczyna się dzisiaj. Nazwy, które przeszły do tego etapu: <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Abstract Wikipedia, Multilingual Wikipedia, Wikiabstracts, Wikigenerator, Proto-Wiki</span>. Jeśli chcesz wziąć udział, '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|dowiedz się więcej i zagłosuj teraz]]''' na Meta wiki. {{Int:Feedback-thanks-title}} <section end="function2"/> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 15:22, 20 lis 2025 (CET) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Sannita (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29583860 --> == Reforma ortografii a cytaty wypowiedziane przed jej wprowadzeniem == Wraz z nowym rokiem, weszła w życie reforma ortografii języka polskiego. W związku z tym, chciałbym założyć ten wątek, żeby przedyskutować jak powinniśmy do niej podejść. Widzę, że {{ping|Igor123121}} poprawił pisownię słowa ''opel'' na paru stronach. Co do opisów cytatów i sekcji ''Zobacz też'' nie mam wątpliwości, że należy je poprawiać, ale co z treściami cytatów? Na przykład, w haśle [[Akcja Kutschera]] jest cytat ''Ciemnostalowy Opel admirał Kutschery skręcił w Al. Ujazdowskie […]''. Czy na pewno tutaj słowo ''Opel'' powinno było być poprawione jeśli jako źródło cytatu podana jest jest książka z 2008 roku? Co prawda, nie mam dostępu do tej książki, ale skoro wyszła przed reformą to zapewne jest w niej zapis małą literą, więc teraz byłaby rozbieżność między cytatem w Wikicytatach, a cytatem w źródle. Jak też powinniśmy traktować cytaty ze źródeł niepisanych (takich jak filmy, seriale czy utwory muzyczne)? Wnioski z dyskusji proponowałbym gdzieś spisać, żeby móc się potem do nich odwoływać, np. przy wycofywaniu nieodpowiednich zmian. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 00:10, 2 sty 2026 (CET) : Moim zdaniem nie powinniśmy ingerować w treść z cytatów opublikowanych przed 1 stycznia 2026, na tej samej zasadzie jak nie ingerujemy w treść cytatów wziętych ze staropolszczyzny, jeśli tylko zapis jest zgodny z podanym źródłem. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 16:26, 2 sty 2026 (CET) ::Również skłaniałbym się ku temu by ingerowaniu w ich treść. Pytanie też co zrobić z cytatami mówionymi (jak na przykład [[Specjalna:Różnica/629557|tutaj]]). [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 19:32, 4 sty 2026 (CET) :Wszystko będzie naturalnie dążyć do nowej ortografii. To nie pierwsza reforma ortografii w historii języka polskiego. Nie należy tego robić na siłę i szybko, bo jest okres przejściowy. Gdyby jednak, ktoś chciał koniecznie, bo musi, to w pierwszej kolejności należałoby poprawić cytaty "ze słuchu". No chyba, że ktoś z was udowodni, że jakiś wyraz był powiedziany łącznie lub wielką literą (albo na odwrót). Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 23:05, 15 sty 2026 (CET) == Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 == Dear Wikimedia communities, We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year. ''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.'' In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects. We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community. 📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]] If you have questions about the project, please refer to the FAQs: * [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]] ''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]''''' ''Stay connected and receive updates:'' * [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel] * [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list] We look forward to collaborating with you and your community. '''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 20:45, 16 sty 2026 (CET) <!-- Wiadomość wysłana przez User:ZI Jony@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 --> == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> 22:02, 19 sty 2026 (CET) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Keegan (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == Czy postacie na zagranicznych Wikipediach są z automatu encyklopedyczne? == Dzień dobry, chciałabym zapytać czy postacie, które mają artykuł przynajmniej na zagranicznej wersji Wikipedii kwalifikują się już jako postacie, którym można dodać artykuł na Wikicytatach. Chciałabym dodać na Wikicytaty strony działaczy takich jak Jej Perfekcyjność, Natalia Broniarczyk oraz Justyna Wydrzyńska. W przeszłości zdarzyło mi się dodawać (na innym koncie) strony z osobami, których nie było w Wikipedii, i zostały mi one usunięte, dlatego pytam na wszelki wypadek. [[Użytkownik:Helena Metal|Helena Metal]] ([[Dyskusja użytkownika:Helena Metal|dyskusja]]) 05:18, 19 lut 2026 (CET) : Jeśli chodzi o encyklopedyczność to chyba jedynie na stronie [[Wikicytaty:Czym Wikicytaty nie są]] mamy napisane, że ''w artykułach umieszczamy jedynie istotne wypowiedzi osób sławnych lub zasłużonych bądź też słowa w jakiś sposób zakorzenione w kulturze. Nie akceptujemy cytatów z przeciętnego Kowalskiego, albo wypowiedzi osób sławnych, ale które nie niosą żadnej wartości poznawczej.''. Moim zdaniem, jeśli te postacie mają swoje hasło w Wikipedii (nawet jeśli jest to Wikipedia w języku innym niż polski) i wynika z nich, że nie są to zupełnie nieznane osoby to nie powinno być problemu z encyklopedycznością. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 12:01, 20 lut 2026 (CET) :Chciałbym trochę zmienić sposób myślenia. Generalnie jesteśmy zbiorem cytatów, a nie zbiorem tego, co ktoś istotny powiedział. To się jakoś pokrywa, ale nie w całości. Zbieramy to co jest powtarzane, a częściej powtarzane są słowa osób istotnych. Mamy hasła osób, które nie mają artykułu w pl wiki, mamy osób, które mają tylko w pl wiki, a i znajdą się hasła osób, które mają artykuł tylko w jakiejś innej wiki. Jeśli mogę coś poradzić: koncentruj się na cytowalności/uniwersalności, nie rób wyboru na zasadzie "zgadzam się z tymi słowami", nie promuj nikogo. Wikicytaty nie są od ustalania prawdy, ani od lansowania czyichś poglądów. Zastanawiające jest, że osoby, o które spytałaś (czasem używasz formy męskiej) nie mają artykułu w swoim ojczystym języku, a mają w angielskim. Ponieważ pytasz o działaczy/lobbystów, to jest to dobra okazja, żeby zaznaczyć, że ich wypowiedzi mogą być zrównane z wypowiedziami polityków i w taki sposób traktowane. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 23:49, 20 lut 2026 (CET) ::Dziękuję za odpowiedź. Chciałam jeszcze zapytać o Jej Perfekcyjność - na angieskiej Wikipedii nie ma podanego imienia i nazwiska tej osoby (w sieci można niekiedy znaleźć jej prawdopodobnie deadname). Czy istnieje wymóg podawania imienia i nazwiska danej osoby czy wystarczy tylko jej pseudonim? I czy osoby nie identyfikujące się z płcią narzuconą im przy urodzeniu mogą widnieć pod danymi, którymi wolą się posługiwać, czy trzeba podawać także ich deadname (np. Maja Heban, Zenobia Żaczek, Małgorzata Szutowicz?). [[Użytkownik:Helena Metal|Helena Metal]] ([[Dyskusja użytkownika:Helena Metal|dyskusja]]) 06:03, 21 lut 2026 (CET) :::Jeśli chodzi o podawanie deadname we wstępie to wydaje mi się, że nie mamy żadnych ustaleń jak należy postępować w takim wypadku, więc powiedziałbym, że nie jest to ani zakazane, ani wymagane. W przypadku Jej Perfekcyjności, jeśli nie jest w 100% pewne jaki jest deadname tej osoby, to bym go nie podawał, żeby nie ryzykować rozpowszechniania nieprawdziwych informacji (pomijając czy uznamy umieszczanie deadname we wstępie za słuszne czy też nie). Jeśli chodzi o deadname w cytatach, to bym go w nich zostawił, żeby nie fałszować źródeł (w takiej sytuacji nie wiem czy nie byłoby dobrze dodać chociaż jakieś notki, że imię w cytacie to, np. imię sprzed tranzycji, żeby czytelnicy nie mieli wątpliwości, że cytat faktycznie dotyczy osoby, której dotyczy artykuł). [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 12:25, 6 mar 2026 (CET) == Czy materiały wideo mogą być źródłem przy odpowiednim oznaczeniu? == Chciałam zapytać czy wypowiedzi np. z kanału Youtube mogą służyć za źródło, jeśli poza podaniem nazwy kanału, nazwy filmu i daty wstawienia umieści się też czas trwania wypowiedzi (np. 6:66-21:37), a poza tym czy istnieje jakiś wymóg co do encyklopedyczności kanałów na YT czy też nie ma on znaczenia jeśli wypowiada się w nim encyklopedyczna osoba? Planowałam wstawić stronę o kilku kandydatach na prezydenta z zeszłego roku i posłużyć się w tym celu m.in. Kanałem Zero albo kanałem Moniki Jaruzelskiej oraz innymi, które udałoby mi się znaleźć (byłyby one uzupełnieniem dla cytatów z innych stron internetowych). [[Użytkownik:Helena Metal|Helena Metal]] ([[Dyskusja użytkownika:Helena Metal|dyskusja]]) 05:59, 21 lut 2026 (CET) :Zapoznaj się proszę z [[Wikicytaty:Zasady formatowania]]. Temat jest tam poruszony. Dodam tylko, że nie jest wymagane podawanie dokładnej sekundy i zazwyczaj nie jest. PS. Można poza przestrzenią główną żartować, ale te żarty nie powinny być prowokacyjne wobec jakichkolwiek grup użytkowników. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 22:59, 21 lut 2026 (CET) == Oznaczanie podstron dokumentacji szablonów == Mamy obecnie dwa szablony służące do oznaczania podstron dokumentacji szablonów: {{s|Podstrona dokumentacji}} i {{s|Opis szablonu bezpośrednio}}. Czy są jakieś ustalenia kiedy powinno się używać którego szablonu? Dziś zauważyłem, że mamy stronę [[Wikicytaty:Schemat opisu szablonu]] i według niej chyba powinno się używać szablonu {{s|Opis szablonu bezpośrednio}}, ale po co w takim razie szablon {{s|Podstrona dokumentacji}}? [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 20:11, 16 mar 2026 (CET) :Proponowałbym też zmienić na stronie [[Wikicytaty:Schemat opisu szablonu]], w sekcji ''[[Wikicytaty:Schemat opisu szablonu#Jak to się robi|Jak to się robi]]'', fragmenty: :# <code><nowiki><includeonly>{{opis szablonu dołączony}}</includeonly><noinclude>{{opis szablonu bezpośrednio}}</noinclude></nowiki></code> na <code><nowiki>{{Podstrona dokumentacji}}</nowiki></code> - nie wiem czy szablon {{s|Podstrona dokumentacji}} nie ma jaśniejszego komunikatu. Szablon {{S|Opis szablonu bezpośrednio}} wspomina o zmiennych i linkuje do nieistniejącej strony, a {{s|Podstrona dokumentacji}} mówi jedynie co się zawiera na stronie. :# <code><nowiki>{{{{FULLPAGENAME}}/opis}}</nowiki></code> na <code><nowiki>{{Dokumentacja}}</nowiki></code> - myślę, że skoro mamy dedykowany szablon do załączania dokumentacji to lepiej korzystać z niego. Taki sposób chyba jest też czytelniejszy w kodzie źródłowym. Szablon {{s|Dokumentacja}} dodaje też tekst ''Powyższy opis jest dołączany ze strony [nazwa strony]'' co eliminuje konieczność dodawania szablonu {{s|opis szablonu dołączony}}. :Czy ktoś miałby coś przeciwko takim zmianom? [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 01:51, 21 mar 2026 (CET) ::Wygląda na to, że [[Szablon:Opis szablonu bezpośrednio|Opis szablonu bezpośrednio]] jest używany tylko parę razy, więc można szybo podmienić na ten popularnieszy (i używany też na Wikipedii). Zaraz poprawię tryb ciemny w tym drugim. [[User:Nux|Nux]] <small>([[User talk:Nux|dyskusja]])</small> 09:35, 21 mar 2026 (CET) :::Dziękuję. Popularniejszy może być przez to, że dodawałem go na podstronach dokumentacji nie wiedząc, że na stronie Schemat opisu stron jest napisane inaczej. 😅 W razie czego {{S|Dokumentacja}} nie ma nawet 40 wywołań, więc w razie czego nie powinno być problemów, np. z ewentualną podmianą botem. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 10:08, 21 mar 2026 (CET) :::Widzę, że Nux usunął już szablon Opis szablonu bezpośrednio i zaktualizował stronę [[Wikicytaty:Schemat opisu szablonu]]. Czy powinniśmy usunąć też szablon {{s|Opis szablonu dołączony}} czy może lepiej zostawić go w razie wu? [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 01:24, 28 mar 2026 (CET) ::::Tak, nie ma co trzymać nieużywanych szablonów, bo tylko robią zamieszanie. [[User:Nux|Nux]] <small>([[User talk:Nux|dyskusja]])</small> 09:15, 28 mar 2026 (CET) :::::Okej, dzięki za skasowanie. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 20:39, 28 mar 2026 (CET) == Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) == Hello everyone, This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>). '''The Change:'''<br /> Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''. '''What You Need To Do:'''<br /> To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search. '''Deadline:'''<br /> We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles. Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Użytkownik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Dyskusja użytkownika:MediaWiki message delivery|dyskusja]]) 19:11, 3 kwi 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:ZI Jony@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 --> == Bot Flag Request for [[{{ns:User}}:SchlurcherBot]] == Appologies for posting in English. Also, I could not locate a dedicated page for bot request in {{#language:{{CONTENTLANGUAGE}}}} {{SITENAME}}, so I am posting here. Please direct me to the correct page if one exists. Thank you. * '''Bot name''': [[{{ns:User}}:SchlurcherBot]] * '''Bot operator''': [[commons:User:Schlurcher]] * '''Bot task''': Automatically convert links from <code>http://</code> to <code>https://</code> (secure protocol migration) * '''Technical details''': Please see [[meta:User:SchlurcherBot]] for full details, including the expected number of affected URLs on {{#language:{{CONTENTLANGUAGE}}}} {{SITENAME}}. * '''Bot flags on other projects''': [[meta:Steward_requests/Bot_status/2025-12#Global_bot_status_for_User:SchlurcherBot|Global bot status granted]]. Also flagged on [[w:en:Wikipedia:Bots/Requests for approval/SchlurcherBot|English Wikipedia]], [[w:de:Wikipedia:Bots/Anträge_auf_Botflag/Archiv/2025#2025-02-14_–_SchlurcherBot|German Wikipedia]], [[w:fr:Wikipédia:Bot/Statut/Archive_12#(Traité)_SchlurcherBot|French Wikipedia]], [[w:it:Wikipedia:Bot/Autorizzazioni/Archivio/2025#SchlurcherBot|Italian Wikipedia]], [[w:pl:Wikipedia:Boty/Zgłoszenia/2025#Wikipedysta:SchlurcherBot|Polish Wikipedia]], [[w:pt:Wikipédia:Robôs/Pedidos_de_aprovação/Arquivo/2025#SchlurcherBot|Portuguese Wikipedia]], and [[commons:Commons:Bots/Requests/SchlurcherBot2|Commons]]. For a full list, see: [[sulutil:SchlurcherBot]] * '''Comment''': The bot is globally approved and active on the top 10 Wikipedia projects. As this wiki has opted out of the global bot policy, I am requesting permission to perform these link updates on {{#language:{{CONTENTLANGUAGE}}}} {{SITENAME}} as well. Please let me know if a local bot flag can be granted or if you have any questions. Thank you. --[[Użytkownik:Schlurcher|Schlurcher]] ([[Dyskusja użytkownika:Schlurcher|dyskusja]]) 09:55, 7 kwi 2026 (CEST) :: {{ping|Schlurcher}}: bot requests page for Polish Wikiquote is [[Wikicytaty:Prośby o flagę bota]], it's probably best if you ask there. Thank you. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 11:54, 7 kwi 2026 (CEST) ::: Thanks. Will move it there. I've also update the link list on Wikidata: [https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Q4615128&diff=2479105003&oldid=2474337474] --[[Użytkownik:Schlurcher|Schlurcher]] ([[Dyskusja użytkownika:Schlurcher|dyskusja]]) 13:37, 7 kwi 2026 (CEST) :::: Thank you! [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 13:50, 7 kwi 2026 (CEST) == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[Użytkownik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Dyskusja użytkownika:MediaWiki message delivery|dyskusja]]) 02:58, 26 kwi 2026 (CEST) </bdi> <!-- Wiadomość wysłana przez User:Codename Noreste@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 19:15, 27 maj 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Keegan (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons == <bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|dyskusja]])</bdi> 19:12, 23 cze 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Codename Noreste@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="Message"/> '''Legal & Safety Contacts''' Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]]. <section end="Message"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 15:30, 25 cze 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Sannita (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 --> == Zaostrzenie wymagań uzyskania uprawnień użytkowników automatycznie zatwierdzonych == Obecnie w polskich Wikicytatach wystarczy jedynie posiadać konto od 4 dni, żeby uzyskać uprawnienia użytkowników automatycznie zatwierdzonych. Obecnie wandale mogą więc założyć konto, odczekać 4 dni bez wykonywania żadnych akcji i automatycznie otrzymać uprawnienia pozwalające na edytowanie stron zabezpieczonych na poziomie automatycznie zatwierdzonych. Z tego co wiem, można to zmienić, ale potrzebny byłby konsensus. Od siebie proponuję albo [[w:Wikipedia:Automatycznie zatwierdzeni użytkownicy|wymagania takie jak w Wikipedii]] (tj. muszą wykonać min. 10 edycji i od pierwszej z nich muszą minąć 4 dni) lub w [[wikt:Wikisłownik:Automatycznie zatwierdzeni użytkownicy|Wikisłowniku]] (tj. muszą wykonać min 25 edycji i od pierwszej z nich również muszą minąć 4 dni). Proszę o komentarze (również w sprawie tego która z tych opcji byłaby lepsza; może ktoś ma też inny, lepszy pomysł na wymagania dla uprawnień automatycznie zatwierdzonych). [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 09:46, 7 lip 2026 (CEST) k64vrz6l8urlgd4pfr75fvuzv3vsae6 0 1059 644833 611793 2026-07-07T21:49:19Z Nazwa1234 53893 /* Cegła */ 644833 wikitext text/x-wiki [[Plik:Dżem, Opera Leśna, 30.08.2024 22.jpg|mały|{{center|Dżem (2024)}}]] '''[[w:Dżem (grupa muzyczna)|Dżem]]''' – polska grupa grająca muzykę z pogranicza [[rock]]a i [[blues]]a. ==''2004''== * Chwila, która trwa może być najlepszą z twoich chwil,<br />Najlepszą z twoich chwil… ** Autor: [[Maciej Balcar]], ''Do kołyski'' * Idź własną drogą, bo w tym cały sens istnienia,<br />Żeby umieć żyć bez znieczulenia,<br />Bez niepotrzebnych niespełnienia myśli złych. ** Autor: [[Maciej Balcar]], ''Do kołyski'' * Jak na deszczu łza, cały ten świat nie znaczy nic a nic… ** Autor: [[Maciej Balcar]], ''Do kołyski'' * Zastanów się, czego<br />Od życia chcieć,<br />Problemy zostaw tym,<br />Którzy chcą je mieć,<br />Kiedy kochasz,<br />Nie oszczędzaj sił,<br />Przed tobą długa droga,<br />Zaufaj mi. ** Autorzy: [[Maciej Balcar]], [[Krzysztof Feusette]], ''Chleb z dżemem'' * Żyj z całych sił i uśmiechaj się do ludzi, bo nie jesteś sam. ** Autor: [[Maciej Balcar]], ''Do kołyski'' ==''Autsajder''== * Ale jedno wiem po latach.<br />Prawdę musisz znać i ty:<br />Zawsze warto być człowiekiem,<br />Choć tak łatwo zejść na psy. ** Autor: [[Mirosław Bochenek]], ''Autsajder'' * Chociaż puste mam kieszenie,<br />No i wódy czasem brak<br />Ja już nigdy się nie zmienię,<br />Zawsze będę żył już tak! ** Autor: [[Mirosław Bochenek]], ''Autsajder'' * Ta dziewczyna, którą miałem<br >Chciała w życiu tylko mnie<br >Teraz z innym jest na stałe<br >Każdy kocha tak jak chce. ** Autor: [[Mirosław Bochenek]], ''Autsajder'' * Wiesz, kiedyś zabłądziłem w snach,<br />No bo szukałem tam ciebie. ** Autor: [[Ryszard Riedel]], ''Cała w trawie'' ==''Być albo mieć''== * Chcę ci coś opowiedzieć<br />Ale brakuje słów<br />Żeby wyrazić to co czuję…<br />Mógłbym to namalować<br />Lecz nie wymyślił nikt<br />Kolorów, które można użyć ** Autor: [[Jacek Dewódzki]], ''Chcę ci coś powiedzieć'' * Jest przecież miłość,<br />Wierzę w to,<br />Jeszcze zbuduję dla niej dom. ** Autor: [[Mirosław Bochenek]], ''Ukryj mnie'' * Kocham cię już wiem<br />jedno słowo, cichy szept<br />Kocham cię już wiem<br />Jedno słowo, a tyle mieści się ** Autor: [[Jacek Dewódzki]], ''Chcę ci coś powiedzieć'' * Niebo jest tylko metr nad ziemią<br />Tak blisko o jeden krok<br />Niebo jest na wyciągnięcie ręki<br />Tylko ciągle nie wiesz jak tam dojść ** Autor: [[Jacek Dewódzki]], ''Niebo na wyciągnięcie ręki'' ==''Cegła''== * Czego szukasz w naszym mieście? „Idź do diabła” –<br />– Mówią ludzie pełni cnót. ** Autorzy: [[Ryszard Riedel]], [[Kazimierz Gayer]], ''Whisky'' * Jestem sobie prawdą,<br />Fałszem i zagadką też,<br />Jestem sobie ojcem,<br />Sobie matką, sobie bratem… ** Źródło: ''Kim jestem – jestem sobie'' * Mówią o mnie w mieście: „Co z niego za typ?”<br />Wciąż chodzi pijany.<br />Pewno nie wie, co to wstyd. ** Autorzy: [[Ryszard Riedel]], [[Kazimierz Gayer]], ''Whisky'' * Szatanem jestem złym, aniołem z aureolą. ** Źródło: ''Kim jestem – jestem sobie'' * Te same mury od rana,<br />Te same stoły odrapane,<br />Te same twarze, te same słowa –<br />Od lat już bardzo dobrze znane. ** Źródło: ''Jesiony'' * Twój mały, półprywatny świat. ** Źródło: ''Jesiony'' * Whisky moja żono,<br />jednak tyś najlepszą z dam.<br />Już mnie nie opuścisz,<br />nie, nie będę sam.<br />Mówią whisky to nie wszystko,<br />można bez niej żyć.<br />Lecz nie wiedzą o tym ludzie,<br />Że najgorzej w życiu,<br />To samotnym być, to samotnym być. ** Autorzy: [[Ryszard Riedel]], [[Kazimierz Gayer]], ''Whisky'' ==''Detox''== * Czy przyjmiesz mnie mój Boże,<br />Kiedy odejść przyjdzie czas?<br />Czy podasz mi swą rękę?<br />A może będziesz się bał? ** Źródło: ''Jak malowany ptak'' * Dobrze wiesz mała, zostałaś mi tylko ty, tylko ty.<br />Dlaczego boisz się? To co najgorsze za sobą mam,<br />Już za sobą mam…<br />Więc dobrze, jeśli chcesz przyrzekam ci,<br />Już nigdy nie będzie między nami krat. ** Źródło: ''Ostatnie widzenie'' * Dzisiaj miałem piękny sen, naprawdę piękny sen.<br />Wolności moja, śniłem, że wziąłem z tobą ślub. ** Autor: [[Ryszard Riedel]], ''Sen o Victorii'' ** Słowa: Ryszard Riedel * Ja wiem, to był mój niewybaczalny błąd,<br />To Ty mówiłaś mi: „Ten świat wcale nie jest taki zły”. * Mamo, bardzo cię kocham, kocham cię! ** Autorzy: [[Dorota Zawiesienko]], [[Ryszard Riedel]], ''List do M.'' * Mamo, piszę do ciebie wiersz,<br />Może ostatni, na pewno pierwszy. ** Autorzy: [[Dorota Zawiesienko]], [[Ryszard Riedel]], ''List do M.'' * Myślałem, że ty skrzywdziłaś mnie,<br />A to ja, skrzywdziłem ciebie.<br />Szkoda, że tak późno pojąłem to,<br />Tak późno zrozumiałem, zrozumiałem to. ** Autorzy: [[Dorota Zawiesienko]], [[Ryszard Riedel]], ''List do M.'' * Och, gdyby tak wszyscy ludzie<br />Mogli przeżyć taki jeden dzień.<br />Gdy wolność wszystkich ludzi zbudzi i powie:<br />„Idźcie tańczyć, to nie sen” ** Autor: [[Ryszard Riedel]], ''Sen o Victorii'' ** Słowa: Ryszard Riedel * Samotność to taka straszna trwoga… ** Autorzy: [[Dorota Zawiesienko]], [[Ryszard Riedel]], ''List do M.'' * Siedzę, tonę i tonę we łzach,<br />Bo jest mi smutno, bo jestem sam.<br />Dławi mnie strach. ** Autorzy: [[Dorota Zawiesienko]], [[Ryszard Riedel]], ''List do M.'' * Tylko twa wiara pomoże ci<br />wiara i siła by wygrać z tym,<br />Z czym tylu ludzi przegrywa co dzień. ** Autor: [[Ryszard Riedel]], ''Detox'' * Wiesz mamo, wyobraziłem sobie, że…<br />Że nie ma Boga, nie ma, nie! ** Autorzy: [[Dorota Zawiesienko]], [[Ryszard Riedel]], ''List do M.'' ==''Dzień, w którym pękło niebo''== * Mama powiedziała mi,<br />że każdy ma swojego anioła<br />każdy go ma i będzie go miał,<br />a potem odeszła… ** Źródło: ''Niewinni i ja, cz. I i II'' * Powiedział Pan „Daję wam ogień!<br />Podajcie sobie ręce i żyjcie w zgodzie…” ** Źródło: ''Dzień, w którym pękło'' ==''Kilka zdartych płyt''== * Ludzi dobrych i złych wciąż przynosi wiatr,<br />Ludzi dobrych i złych wciąż zabiera mgła.<br />Lecz tylko ty masz tą niezwykłą moc,<br />By zatrzymać ich, by dać wieczność im. ** Autor: [[Dariusz Dusza]], ''Zapal świeczkę'' * Mijają dni, ludzie, natury rytm,<br />Wciąż nowych masz przyjaciół, starych przykrył kurz. ** Autor: [[Dariusz Dusza]], ''Zapal świeczkę'' * Na kiepskich zdjęciach okruchy dawnych dni,<br />Czyjaś twarz, zapomniana twarz.<br />W pamięci zakamarkach wciąż rozbrzmiewa śmiech,<br />Czyjaś twarz zapamiętana. ** Autor: [[Dariusz Dusza]], ''Zapal świeczkę'' * Pomyśl choć przez chwilę, podaruj uśmiech swój<br />Tym, których napotkałeś na jawie i wśród snów.<br />A może ktoś skazany na samotność<br />Ogrzeje się twym ciepłem, zapomni o kłopotach. ** Autor: [[Dariusz Dusza]], ''Zapal świeczkę'' * Zapal świeczkę, za tych których zabrał los. ** Autor: [[Dariusz Dusza]], ''Zapal świeczkę'' ==''Najemnik''== * Chodź połóż się obok mnie,<br />Chcę w księżycu, w księżycu tulić cię.<br />Kochać, kochać, kochać tak bez pojęcia,<br />Ale odrzuć siebie, którą nosisz,<br />Którą nosisz w dzień i pomóż,<br />Bym i ja tak uczynić mógł,<br />Pozostańmy tak. ** Autor: [[Kazimierz Galaś]], ''Tylko ja i ty'' * Dużo bym dał by przeżyć to znów,<br />Wehikuł czasu, to byłby cud. ** Autor: [[Ryszard Riedel]], ''Wehikuł czasu'' * Harley mój, to jest to. Kocham go. ** Autor: [[Ryszard Riedel]], ''Harley mój'' * Lecz we mnie zostało coś z tamtych lat,<br />Mój mały, intymny, muzyczny świat. ** Autor: [[Ryszard Riedel]], ''Wehikuł czasu'' * Mam jeszcze wiarę, odmieni się los,<br />Znów kwiatek do lufy wetknie im ktoś. ** Autor: [[Ryszard Riedel]], ''Wehikuł czasu'' * Nie bójmy się swych ciał,<br />Niech się nasycą głodne oczy,<br />Rękom swobodę węży daj,<br />We dwoje pokonamy strach. ** Autor: [[Kazimierz Galaś]], ''Tylko ja i ty'' * Pamiętam dobrze ideał swój.<br />Marzeniami żyłem jak król.<br />Siódma rano – to dla mnie noc.<br />Pracować nie chciałem, włóczyłem się. ** Autor: [[Ryszard Riedel]], ''Wehikuł czasu'' * Tylko nocą do klubu Puls,<br />Jam session do rana – tam królował blues.<br />To już minęło,<br />ten klimat, ten luz.<br />Wspaniali ludzie nie powrócą,<br />Nie powrócą już, nie! ** Autor: [[Ryszard Riedel]], ''Wehikuł czasu'' ==''Pod wiatr''== * Nie chcę litości, nie pocieszaj mnie,<br />To dla mnie jest ten krzyż i ja go muszę nieść.<br />I nie mów mi, że rozumiesz,<br />Puste słowa nie znaczą nic. ** Źródło: ''Jeden zwyczajny dzień'' * Nie, ty nie wiesz, bo skąd masz wiedzieć<br />Czym jest ciemność, która mnie otacza,<br />Wieczny mrok, znienawidzony mrok<br />I w jego głębi duszący strach. ** Źródło: ''Jeden zwyczajny dzień'' * Pamiętam jak, jak chciało mi się żyć,<br />Jak bardzo cieszył każdy świt.<br />Nagle przerwany kolorowy film,<br />Zgasły światła, nastała noc. ** Źródło: ''Jeden zwyczajny dzień'' ==''Skazany na bluesa''== * Jeśli go nie znałeś, to nie żałuj, nie<br />Bo przyjaciela straciłbyś – jak ja. (…)<br />Był jednym z niewielu skazanych na bluesa<br />Ten wyrok dodawał mu sił. ** Źródło: ''Skazany na bluesa'' ** Zobacz też: [[blues]] * Któregoś dnia rzucę to wszystko,<br />zostawię za sobą ten zafajdany świat. ** Źródło: ''Mała aleja róż'' ==''Zemsta nietoperzy''== * Boże daj mu dom, cichy kąt,<br />Ojca, matkę i rodziny smak,<br />Zwykły uśmiech, ludzki gest,<br />Łóżko, krzesło, płyty dwie. ** Źródło: ''Boże, daj dom'' * Dlaczego chowacie pod klosz<br />Wartości, wartości tego świata?<br />Może kiedyś znajdę i rozbiję,<br />Wtedy rozdam wszystko tym,<br />Co nie wiedzą jak żyć,<br />Nie wiedzą nic, nie wiedzą nic, nic nie wiedzą. ** Źródło: ''Klosz'' * Jestem teraz, teraz sam, ucichł wokół szum i gwar. ** Źródło: ''Uśmiech śmierci'' * Straciłeś w życiu parę lat, żałosny los,<br />Dałeś się nabrać na ten szpan, wolności głos,<br />Wszystko mieć najlepsze chcesz, pełny szpan,<br />Ciuchy i fryzura też! ** Źródło: ''Magazyn mód'' * (…) Teraz jest duży i wiem,<br />Że w życiu piękne są tylko chwile,<br />Dlatego czasem warto żyć. ** Źródło: ''Naiwne pytania'' ** Zobacz też: [[chwila]], [[życie]] ==Inne== * Uczyń bym był z kamienia<br />Bym z kamienia był<br />I pozwól mi, pozwól mi<br />Spróbować jeszcze raz, jeszcze raz ** Źródło: ''Modlitwa III – Pozwól mi'', album ''Pamięci Pawła Bergera'' * Wszystko to, czego chcesz,<br />pozostawię tylko tobie…<br />Nie napisany, jedyny wiersz –<br />– więcej zrobić nie mogę. ** Autor: [[Jacek Dewódzki]] ''Alex'', album ''Pod wiatr'' * Zakochani w sobie,<br />wokół same lustra otaczają ich.<br />Nie widzą nic, nie słyszą nic,<br />nic nie czują<br />Lunatycy otaczają mnie ** Autor: [[Ryszard Riedel]], ''Wokół sami lunatycy'', album ''Lunatycy – czyli tzw. przeboje całkiem Live'' * Zawsze mówiłeś nie przejmuj się!<br />miłość to bzdura, a życie to naiwna gra.<br />Długo tak myślałem… ** Źródło: ''Kiepska gra'', album ''Urodziny'' [[Kategoria:Polskie zespoły rockowe]] [[Kategoria:Polskie zespoły bluesowe]] [[Kategoria:Śląsk]] hidx94ub5qtnmox5rqi0wtcc18347k1 10 1533 644829 617124 2026-07-07T19:46:02Z Swam pl 41038 podmiana powtarzającego się cytatu 644829 wikitext text/x-wiki {| align="center" style="background-color: transparent; color: var(--color-base, inherit);" |'''''Fortuna sprzedaje to, co sądzimy, że daje.''''' |- | align="right" |[[Jean de La Fontaine]], ''Bajki'' |} <noinclude>[[Kategoria:Szablony cytatów dnia|07-08]]</noinclude> pn6scldfiam2ib6l718rnzs2joyp5x0 0 2629 644841 644480 2026-07-07T23:37:35Z Nazwa1234 53893 /* Zobacz też */ 644841 wikitext text/x-wiki [[Plik:Witkacyblackandwhite.jpg|mały|{{center|Stanisław Ignacy Witkiewicz (1931)}}]] '''[[w:Stanisław Ignacy Witkiewicz|Stanisław Ignacy Witkiewicz]]''' ([[pseudonim]] '''Witkacy'''; 1885–1939) – polski [[pisarz]], [[malarz]], [[filozof]], [[dramaturg]] i [[fotografik]]. Tworzył w okresie dwudziestolecia międzywojennego. {{wulgaryzmy}} ==''622 upadki Bunga''== (wyd. PIW, Warszawa 1978) * Boję się przyjaciół na równi z samotnością. Boję się życia i boję się śmierci. * Chwilami myślę, że śnię. I co dzień rano otwieram tę samą księgę i czytam te same słowa, by pogłębić moją wiedzę istotną. I z niej to czerpię pożywienie codzienne dla ducha, a samotny jestem jak pająk w swej sieci. Takim będę do śmierci. * Daj mi poznać znowu tę piekielną rozkosz… Całe życie jest tylko w tej chwili… Ty nie wiesz, co ja mam dokonać teraz… Potworne głębie… Bądź taką jak dawniej – błagał wijąc się z męczącego pożądania na myśl o zabójczej rozkoszy całowania szatańskiego jej ciała. Ines jednak była nieubłagana. Ścisnęła jeszcze bardziej nogi i rzekła zimno syczącym głosem: – Dostaniesz wszystko po ślubie. * Gdzie w was jest to, co tworzy życie, jak można chcieć to życie tworzyć z wami. (…) Jesteście trupami zamkniętymi w dialektycznych formułach i każda niespodzianka losu rodzi się dla was okuta w kajdany. Wasze słowa, nawet wasze czyny, pożal się Boże, nawet zbrodnie (…) są dialektyką pustki, którą zapełnia narkotyk. Bo dla was nawet sumienie stało się narkotykiem, sumienie, które żadnej nawet zbrodni nie potrafi strawić, zepsute sumienie istot słabych, które szukają usprawiedliwienia złego w zemście z zaświatów, sprowadzonych już do rynsztoka. Bo nawet tamten świat żaden dla was już nie istnieje. Nie macie Boga, a chcecie uwierzyć w Szatana, aby was bawił w godzinę śmiertelnej nudy. Jesteście odważni, bo nie znacie głębi strachu, a lęk, który tworzył potworne mity i okrutne religie, jest dla was tym samym co opium albo haszysz. Wolę najgorszych tchórzów niż taką odwagę samobójców oczekujących szczęśliwego przypadku. * Głębia ziewa na powierzchni,<br />a powierzchnia okazuje się dnem głębi. ** Opis: [[motta dzieł literackich|motto]] powieści. * Ja muszę żyć wszystkim, co mam dane, jeżeli kiedy będę jednolitym, to znaczy, że trzymam w ręku wszystkie rozpryskujące się ogniska, z których się składam. * Jestem sam i nie wiem, czy zdobędę tę pustkę, która wszystko rodzi. Splugawiona jest moja głębia. Zabiłem w sobie głębię, to, co mogło być piękne, żebym nie chciał tworzyć życia z kobietą wolną. Ach, czemu kobieta chce być niewolnicą! * Mnie trzeba strasznie, bez pamięci kochać i trzymać z całej siły. Inaczej nie ma mnie. Ginę czasem nawet sama dla siebie. Sama siebie nie znam w takich chwilach. * Nieustraszony, z kopią w dłoni i odbiciem jedności w sercu, zdobyłem jej wieżę i wyniosłem ją na białe anemonem pole, i w cieniu olbrzymiego lasu pierwszym zbudziłem pocałunkiem. * Prawdziwa kobieta nie jest zła ani dobra, jest {{rozstrzelony|kobietą}} – to wystarcza, a winni są zawsze tylko i jedynie mężczyźni. * Tylko ty myślisz, że z kobietą można być sobą, i w tym mylisz się bardzo. Kobieta potrzebuje, żeby ją okłamywać. Jedna chce tego w formie bardzo wyrafinowanej, inne, z typu kokot, potrzebują tego w formie jak najbardziej brutalnej. Jest inny typ mężczyzn, którzy nigdy nie robią z kobiet problemów istotnych. Ci kłamać nie potrzebują. Ale jeżeli ktoś z naszego gatunku chce mieć kobietę, prawdziwą kobietę, a nie nienormalną, skłamaną, jak mówisz, z samego początku histeryczkę, musi kłamać. Bo takim, jakim jest naprawdę, prawdziwa kobieta będzie zawsze pogardzać, zgubi go i uczyni nieszczęśliwym na całe życie. * Uganiał się za jakimiś babami, wymyślał coraz to nowe życiowe teorie i w końcu patykiem wybił sobie oko!… * Wczoraj na przykład zdradziłem jedną kobietę z następną tylko dla samego faktu zdradzenia, żeby zobaczyć, jak to wygląda, i żeby nauczyć się trochę kłamać. Przekonałem się, że kłamstwo jest absolutnie koniecznym i że trzeba go się uczyć tak jak matematyki albo geologii. Bez tego żyć nie można. * Xylotet zapłakał bawolimi łzami i stał się chytrym jak gwiaździste niebo i ponurym jak parawan w trzeciorzędnym burdelu. ==''Bezimienne dzieło''== * Ból fizyczny i teoretyczna rozmowa są moimi jedynymi przyjemnościami – wtedy nie myślę o rzeczywistości mego życia… * Dwa są tylko miejsca dla metafizycznych jednostek w naszych czasach: więzienie i szpital wariatów. * Nie znoszę ludzi chorych. Gdybym mógł, zburzyłbym wszystkie szpitale. Niech wymiera ta swołocz! ==''Gyubal Wahazar, czyli Na przełęczach bezsensu''== * Jestem skończona, pragmatyczna, świadoma siebie hiperkanalia. Dlatego stoję przed wami, że wiem, co jest istotą Istnienia: metafizyczne świństwo. * Och! Co za szczęście! Co za rozkosz! Nie wiedzieć, kim się jest – być wszystkim!!! * W piekle nie ma żadnych mąk. Tam tylko czekają. Piekło jest jedną wielką poczekalnią. ==''Janulka, córka Fizdejki''== * Ja nie mam siły nawet na samobójstwo, a umęczony jestem samym sobą aż do zdechnięcia. I mimo to czuję się młodzieńcem, który może się nawet zakochać. * Janulka ma głowę po mnie. Jestem pijany pięćdziesiąt pięć lat bez przerwy. Ale czy tobie ta wódka dobrze robi na raka w żołądku – to jest wielkie pytanie. * Mam takie uczucie, jak dziewica gwałcona przez batalion rozbestwionych żołnierzy, jak chrabąszcz, któremu by dawano końską lewatywę.  * Wyrżnąć wszystkich. Nie chcę nikogo – chcę być zupełnie sam. ==''Jedyne wyjście''== * Blask Tajemnicy Wiekuistej wyrżnął Izydora prosto w pysk, jak świetlisty bufor jakiegoś załadowanego potwornością całego Istnienia mgławicowego monstre-pociągu. * Literatura – gówienko małe ludzkości wobec filozofii. * Zupa pomidorowa zaprawiona była zabójczym jadem prawdziwego małżeńskiego szczęścia. Tak dobrze było, że aż płakać się wprost chciało, wyć, jak wyje tylko pies na łańcuchu. ==''Listy do Bronisława Malinowskiego''== * Chcę mieć cyjanek potasu, dlatego, żeby w każdej chwili być panem swego życia. Gdybym kończył, to nie chcę się strzelać, bo to niepewne i można chybić, i być odratowanym. * Uwiodłem portugalską kurwę z Brazylii, ale bez wielkiej przyjemności. (…) Straszne jest moje życie. ==''Listy do żony'' (1923–1927)== * Ale pecha mam. Wczoraj, kiedy robiłem pipi w lesie i zapatrzyłem się na krajobraz, bąk koński uciął mnie w kutasa. Spuchło to jak balon i myślałem, że odpadnie. Ale jodyna i Staroniewicz uratowali to cenne utensylium dla przyszłych pokoleń. Dziś jest tylko czerwone, ale może jeszcze odpadnie. Jak odpadnie, to Ci przyślę w formalinie. ** Opis: 20 lipca 1926 w [[Zakopane]]m. * Ani drgnąłem i powiedziawszy parę cierpkich rzeczy i dawszy w mordę komu trzeba, opuściłem lokal. ** Opis: 5 sierpnia 1926 w Zakopanem. * Ach, Ty okrutna świntuko – żeby nic tyle czasu nie napisać, a ja Cię tak kocham, Ty cholerko obrzydbuliwko. * A co za ohydna menda jest ten Zahradnik. Podobno 22-letni onanista. * B. cierpię za Ciebie, ale już samym koniuszkiem duszy, bo sam jestem jak jedna wielka dupa wołowa. ** Opis: 16 listopada 1925. * Bardzo Cię całuję i odpowiednio miętoszę, i miądlę, jak mogę. * Bardzo wygodne stanowisko nie rozumieć. Doszedłem 38 lat tą metodą. * Błagam Cię, zgódź się na mnie takiego, jakim jestem, i nie bierz na smycz. Drugiego nie znajdziesz takiego – to nie ma co. * Bóg, widząc, że narzekam, będąc zdrowym jak byk, dał mi nowego szpryca. Jest to początek chorób, które będą stanowić kres mego męczeńskiego żywota. * Całuję bardzo aż do kości. * Całuję Cię, moja biedna męczennico miłości. Czy uczucia erotyczne nie zaczynają się w Tobie budzić?  * Całuję Cię, Moja Najdroższa, i niech Cię ten dziwny stwór, do którego się modlisz 2 razy dziennie, natchnie czymś dobrym. * Całuję Cię w metafizyczny pępek. * Chce mi się spać i idę spać. Cóż jest lepszego nad sen? * Ciągle męczy mnie wizja życia skończonego za życia bezsensownego i przepełnionego nie dającą się zabić męczarnią. * Ciskam Cię i łuję, i pobijam, i mdolę. * Czuję się tak jak po śmierci Jadwigi Janczewskiej. Żadnej nadziei. Szereg bezsensownych dni, śmierci za życia. * Czyż nie rozumiesz tych wymiarów, w których kontemplacja zwiędłej trawki na stokach Gubałówki zastąpi ci auto na Riwierze. * Dla Pani Dmochowskiej przesyłam ewentualnie serdeczne pozdrowienia (ale nie całowanie jakichś łap). * Do Nd. Pkl. dołączyła się jednocześnie R.Ż. max!! ** Opis: R.Ż. max oznacza rozpacz życiową maksymalną. * Dziś cały dzień coś robię, ale b. mi się chce płakać. Już nic z niczego nie będzie. Okropne. B. mi bez Ciebie źle. Zajrzałem do pustego pokoju i mało się nie rozpłakałem. * Dziś mało (no metr np.) rano nie popełniłem samobójstwa. * Izoluję się coraz bardziej. Czeka mnie nędza, choroba i śmierć. Nic więcej. * Jaki Szejtan Cię opętał, żeby mnie tak męczyć. Kiedy ja czekam listu ze zgodą, Ty stajesz dęba na wszystkie kopyta. * Jestem idealnym mężem w porównaniu do innych. Ale w klatce zdechnę marnie. Taką mam naturę. (I bez klatki zdycham. A cóż dopiero?) * Jestem w stanie zupełnego stężenia od środka, czuję się jak ryba w galarecie, z tym że cały świat jest galaretą. * Mam absolutną pewność, że życie moje jest skończone i że czekają mnie teraz tylko coraz gorsze męki. Lepiej byłoby teraz rozpić się i zakokainować, ale ze względu na Matkę nie mogę tego wykonać. * Muszę się odrodzić. Inaczej skończę samobójstwem albo bzikiem. * Może cię właśnie rżną i skrobią w tej chwili. Mój Boże – co bym dał, aby to widzieć!!! * Nie mogę żyć z ludźmi. To bydło i idioci. * O, czemu ludzie nie są zwierzętami – tak by było ładnie. * Okropnie tęsknię za przeszłym rokiem. Ach – żeby można nasze życie inaczej ułożyć. Znowu chce mi się płakać. Trzeba tytanicznej siły, aby to wytrzymać. A możliwości nieszczęść coraz większe. Pożary, choroby, wojny, śmierci, bóle itp. czyhają, a pociechy znikąd. * Podkochuję się w Tobie powoli, ale za to systematycznie. * Postanowiliśmy, My z Bożej łaski i Przezorności Witkacy i Ignacy Mąż Twój, My, Wielki dramaturg, aczkolwiek nieuznany i przez lada swołocz w jaja i zadek kopany, że przyjedziemy do tej przeklentej zagwazdranej Warsiawki ni mniej, ni więcej jak w tydzień, w czym nam Boże i Wszyscy Diabli dopomóż. Amen.<!-- pisownia oryginalna, nie poprawiać --> ** Opis: 22 kwietnia 1926 w Zakopanem. * Składam Ci na tym (a nie innym) miejscu serdeczne wyrazy współczucia i podziwu za wytrzymanie tych 3 lat ze mną. * To wszystkiemu winne te dwa potwory z wiewiórką, oby im bogini Ptah przekręciła mózgi, aby nie mogły pisać sztuk. * Ty zdaje się myślisz, że jak dasz mi swobodę, to ja będę rżnął kurwy w Twoim łóżku. Mylisz się bardzo. * Walczę z krańcowym zniechęceniem do życia i powoli wysuwam się jak robaczek spod przywalającego mnie głazu. * Wczoraj czułem się strasznie. Ból, jakiego nie miałem dotąd w berzuchu, i sraczka wściekła. Dziś wstałem, ale nic nie jem. Techniczne trudności są, to nie ma rady, ale zgadzam się na nie i proszę Cię koniecznie, abyś nie robiła manigansów z człowiekiem chorym. * Wracając od Ireny Szarociny, spotkałem w polu tę małpę Domaniewską. Przeszła nie patrządz na mnie, czerwona jak kutas koci z uśmiechem robionym. * Wypiłem szklankę wódki i siedzę sam w moim pokoju. Chciałem pójść na spacer, ale boję się, że Matka byłaby się (byłaby się). Byłabysię (czy widziałaś kiedy byłabysie latające dookoła miejskich latarni w ciemną noc lipcową?). Nigdy i nigdy Ci tego nie życzę (rzyczę). * Zupełna hygjena. Staroniewicz radzi abstynencję pełciową na twórczość, że niby wszystko w jajach siedzi.<!-- pisownia oryginalna, nie poprawiać --> ** Opis: 21 lipca 1926 w Zakopanem. * Życie nie na szczytach czego-bądź jest nonsensem. Największy sens ma życie na szczycie nonsensu. ==''Listy do żony'' (1928–1931)== * Ach, może ja was trochę do się zrażę,<br />Jeśli wam powiem: wszyscyście gówniarze. * Babami (piętrząc takowe jedna nad drugą) zapychałem kompletną pustkę, która się teraz, przy pierwszej większej katastrofie, zdemaskowała. Jestem jak ryba na brzegu. Nie jestem artystą i trudno mi nim zostać – to jest najgorsze. * Brak swobody to jest dla mnie = bzik i śmierć. * Dzięki Ci, Boże, żeś mnie tak namęczył,<br />Bom całą gębą teraz chuj i pan<br />I tylko tego troszkę mi brakuje,<br />By równych wrogów otoczył mnie klan. * Gdyby tak do mózgu czopki można było wpuszczać. * Kocham Cię strasznie, ale swoboda to wielka rzecz. * Krążą o mnie plotki wyssane z wielkiego palca czyjejś brudnej nogi. * Nineczko: Szalenie cię kocham i jestem w rozpaczy, że jeżdżę na nartach bez Ciebie. Co robić? Ale na myśl o braku swobody robi mi się zimno. Ciągle to samo. Czyż Ty, taka mondra, nie znajdziesz na to sposobu. Bo Blizbor był brutal i nie kochał żony, a ja nie i kocham Cię.<!-- pisownia oryginalna, nie poprawiać --> * Pogardzam wszystkimi i mam wstręt taki do hołoty umysłowej, że rzygam. * Tak ciągle żałuję Ciebie, do cholery, dla siebie. Mieszkaj gdzie indziej, ale bądź. * Zaklinam Cię, nie rób tego głupstwa, aby psuć coś tak sztucznego i ślicznego jak nasze małżeństwo. ==''Listy do żony'' (1932–1935)== * A tak głupio się układa całe życie – tyle rzeczy ginie – tylu szkoda i wychodzi bolesny nonsens, a po drodze jak kupki gówienek nikomu niepotrzebne dziełka. ==''Listy do żony'' (1936–1939)== * Byron umarł tak młodo<br />I nic mu się nie stało –<br />Czemuż bym nie miał i ja –<br />Choć życia troszeczku mało. ** Zobacz też: [[George Byron]] * Dziś czuję: 1) koniec życia, 2) zbliżającą się chorobę i śmierć, 3) jestem b. smutny i rozumiem dobrze L[udwika] XV, który na starość utopił się w rozpuście. Ja skończę w filozofii. * Jestem bardzo zgnębiony po orgii. Ale musiałem przez to przejść, aby zobaczyć, co jest na dnie. Mój stosunek do Ciebie jest niezmienny. Jesteś jedyną istotą na ziemi dla mnie. Ha – trudno – spróbujemy żyć dalej. Ty masz swoje cierpienia, ja swoje – może jakoś przetrwamy. * Kobra bardzo jest niedobra,<br />Uch – jak kobra jest niedobra. Lecz czy to jest jej, ach, wina? Onaż działa jak maszyna. Człowiek jest, ach, taki też,<br />Jeży się jako ten jeż. Każda baba jest niedobra<br />Jako pierwsza lepsza kobra! Tak – lecz ona o tym wie,<br />Co za świństwo, fuj, ach, fe! * Najdroższa Nineczko, więc kapitan Dupa nie był, bo synek mu zachorował, a p. Dr Zasrankowa była przeszkodzona, bo mąż dojechał, a radczyni Kutasiewiczowa była znów przeszkodzona skutasieniem lewego jajnika i tak ciągle. * Wszyscy są nieszczęśliwi, że pracują w biurach, a drudzy są nieszczęśliwi, że nie pracują. A inni są nieszczęśliwi, bo nie wiedzą czy będą mieli za tydzień na obiad. ==''Maciej Korbowa i Bellatrix''== * Mówi pan, że nie jestem patriotą? Nie byłem nim właściwie nigdy. Stłumiłem te uczucia, jak tylko zrozumiałem, że właściwie narodów już nie ma. Jest jedna wielka Hydra, tym straszniejsza, że jest maszyną. To jest szczęśliwa ludzkość. * Tajemnica osobowości – tylko łącząc się odnajdujemy to, co nas dzieli. Nieskończoność jest między nami i tylko dlatego jesteśmy nieskończenie bliscy. * Wyższością jednego człowieka nad drugim nie jest zdolność tworzenia rzeczywistości, tylko zdolność odpowiedniego teoretyzowania rzeczywistości już stworzonej. ==''Matka''== * Wstydzę się, że jestem człowiekiem. Ale w naszych czasach nastąpiła dysocjacja idei danego człowieka od jego wartości etycznej. Prorok może dziś być świnią – jest to przykre, ale to jest fakt. Zresztą na razie świnią nie jestem mimo całej nienawiści do ludzi – nienawidzę ludzi dzisiejszych.  * Znowu mi się przypomniał mój mąż. Straszny to był wprost mezalians. I Bóg mnie za to pokarał. Bóg mezaliansów nie lubi. ==''Mątwa''== * Błogosławię was, moje dzieci. Życzę ci prędkiej i niespodziewanej śmierci, moja córuchno. Będziesz najpiękniejszym z aniołków, których wieniec oplata tron Wszechmogącego. ** Postać: Juliusz II * Boże, Boże – nadaremnie wzywam Twoje imię, bo właściwie w Ciebie nie wierzę. A kogoś wezwać muszę. Zmarnowałem życie. Dwie żony, szalona praca – nie wiadomo dlaczego – bo ostatecznie filozofia moja nie jest oficjalnie uznana, a resztki moich obrazów zniszczono wczoraj, z rozkazu naczelnika Syndykatu Wyrobów Ręcznego Paskudztwa. Jestem zupełnie sam. * Czym jest miłość? Chcesz, to ci powiem. Rano obudzę cię pocałunkiem. Po kąpieli wypijemy kawę. Potem pójdę malować, ty zaś będziesz czytać książki, które ci wskażę. Potem obiad. Po obiedzie pojedziemy na spacer. Znowu praca. Podwieczorek, kolacja, parę rozmów istotnych i na koniec zaśniesz, niezbyt zmęczona rozkoszą, aby zachować siły na dzień następny. * Tak – katolikiem to jesteś, mistrzu Pawle, ale nie chrześcijaninem. To wielka, to bardzo wielka różnica. ==''Narkotyki''== * Byle dureń może właśnie na ten temat napisać w jakiejś krytyce literackiej w poważnym organie, że właśnie książka ta jest dowodem, że nigdy nie paliłem, a jestem za to pijakiem i kokainistą, że nigdy nie zażywałem peyotlu, a za to, że się nigdy nie myję i nie gimnastykuję, że się nie golę i mam brodę do pępka, że mam hemoroidy i nigdy nie miałem pryszczów na twarzy i że recept takich nikt nie napisał. Takie czasy, tacy ludzie. Trudno – muszę wśród nich niestety żyć i robić dalej to, co mi nakazuje głos sumienia. Więc tymczasem żegnam was – może na długo, a może na zawsze. Kto wie? Nie palcie, nie pijcie, nie zażywajcie kokainy – spróbujcie w razie czego peyotlu. Myjcie się porządnie i gimnastykujcie, golcie się moją metodą, nie puszcie się, bo szkoda czasu, i kupcie sobie zaraz po przeczytaniu tej książki „Allegro” i wymienione specyfiki. Wszystkich zaś wzywam, aby dążyli do zorganizowania ligi mającej na celu prohibicję tytoniowo-alkoholową. I have spoken – reszta należy do was. ** Opis: [[ostatnie zdania dzieł literackich]]. * Ciągłe zaprzątanie umysłów młodzieży tylko tym, że Jasiek Wątorek skoczył o trzy cm wyżej niż Maciek Wąbała, jest objawem przykrym i mogącym na długich dystansach dać w wymiarze ogólnej kultury narodowej wyniki bardzo smutne. * Czemu większość ludzi, którzy bezwzględnie śmierdzieć nie powinni, jednak śmierdzi? * Jestem za absolutną prohibicją, ale muszę przyznać, że czasami, mimo że można by się ostatecznie bez niego obejść, alkohol załatwia mnóstwo nieporozumień, tak wewnętrznych, jak i zewnętrznych. Według mnie powinien jedynie być dozwolony, do czasu, artystom i literatom, którzy wiedzą z absolutną pewnością, że w krótkim czasie mogą się „wyprztykać” i że bezwzględnie bez pomocy alkoholu nic by wartościowego nie stworzyli. * Jest w człowieku pewne nienasycenie istnieniem samym, nienasycenie pierwotne, związane z samym faktem koniecznym istnienia osobowości, które nazywam metafizycznym i które, o ile nie jest zabite nasycaniem nadmiernym uczuć życiowych, pracą, wykonywaniem władzy, twórczością itp., może być złagodzone jedynie przy pomocy narkotyków. * Mówi się komuś: „Jesteś głupi, ucz się, a może zmądrzejesz” – nic nie pomoże, bo człowiek głupi jest przy tym zarozumiały i to, nawet jeśliby mógł przy usilnej pracy zmądrzeć, uniemożliwia mu wybrnięcie z błędnego koła. Mówi się draniowi: „To nieładnie być taką świnią, zastanów się, popraw się” – próżne gadanie: nie rozumiemy tego, że większość draniów jest świadomie właśnie draniowata – oni wiedzą o tym i nie chcą być innymi, o ile tylko mogą draniowatość tę dobrze zamaskować. „Czy można patykowi przebaczyć, że jest patykiem” – jak mówił Tadeusz Szymberski – i miał rację. * Mycie codziennie całej skóry mydłem jest obowiązkiem każdego, który chce się za człowieka uważać. * Na długo przed wprowadzeniem tytoniu ludzie mordowali się niezgorzej. Może dopomagał im w tym alkohol – czort wie – nie moim zadaniem jest pisać historię narkotyków całego świata. Zresztą – kiedyś nie było też alkoholu. * Niech będą przeklęci Indianie i ci, którzy to świństwo do nas zawlekli. ** Opis: o tytoniu. * O ile alkohol i kokainę zaliczyć można do jadów realistycznych, – potęgują świat nie dając nastroju niesamowitości – o tyle peyotl nazwałbym narkotykiem metafizycznym, dającym poczucie dziwności istnienia, którego w stanie normalnym doznajemy niezmiernie rzadko – w chwilach samotności w górach, późno w nocy, w okresach wielkiego umysłowego przemęczenia, czasem na widok rzeczy bardzo pięknych, lub przy słuchaniu muzyki, o ile nie jest to po prostu normalnym wrażeniem metafizyczno-artystycznym, pochodzącym od pojmowania bezpośrednio samej Czystej Formy dzieła sztuki. ** Zobacz też: [[alkohol]], [[kokaina]], [[peyotl]] * Palacz (…) plugawe własne dowcipy bierze za najczystszy „esprit”, eksperymentalne spod ciemnej gwiazdy wymysły uważa za objawienia, a dupowate ględzenia za ostatni wybłysk „causeurstwa”. Wymagania jego maleją i szuka tylko kupy durniów, wśród których mógłby jeszcze brylować swoim zaćmionym mózgiem. * Ponieważ tzw. „swobodną twórczością”, to jest tzw. „śpiewaniem ptaszka na gałęzi”, nic dla społeczeństwa i narodu zrobić nie mogłem, postanowiłem po szeregu eksperymentów zwierzyć się ogółowi z moich poglądów na narkotyki, zaczynając od najpospolitszego: tytoniu, a kończąc na najdziwniejszym chyba peyotlu (któremu rezerwuję osobne miejsce), w celu choćby małego wspomożenia dobrych potęg w walce z tymi najstraszniejszymi, poza wojną, nędzą i chorobami, wrogami ludzkości. ** Opis: [[pierwsze zdania dzieł literackich]]. * Również przeczę przy sposobności, jakobym oddawał się homoseksualizmowi, do którego czuję wstręt najwyższy; jakobym żył płciowo z moją syjamską kotką, Schyzią (Schizofrenią, Isottą, Sabiną, którą bardzo lubię, ale nic poza tym) i jakoby nierasowe zresztą kocięta z niej zrodzone były do mnie podobne; jakobym miał stragan portretowy na Wystawie Poznańskiej i robił dziesięciominutowe portrety po dwa złote (czego te dranie nie wymyślą!); jakobym był blagierem i rzucał się na kobiety przy lada sposobności; jakobym uwodził mężów żonom, chodził we fraku (nigdy nie miałem fraka w ogóle) na Giewont, pisał sztuki sceniczne dla kawału, nabierał i kpił, i nie umiał rysować. Wszystko to są plotki wymyślone przez jakieś obskurne baby, kretynów i idiotów, a nade wszystko przez draniów chcących mi zaszkodzić. Odpieram te znane mi plotki i z góry te wszystkie, które krążyć jeszcze o mnie w Zakopanem i jego przysiółkach będą. Szlus. * Są narody czyste i są brudne. Powiedzmy sobie otwarcie, że należymy do tych ostatnich, i starajmy się temu zaradzić. Czytając powieści polskie, rosyjskie lub francuskie, zawsze mam ten problem na myśli: czy aby ci wszyscy ludzie są dobrze wymyci. ==''Niemyte dusze''== * Był to jedyny naprawdę wielki człowiek od XVI wieku w Polsce. Gdy inni spali w tchórzliwym wygodnictwie, on jeden dokonał czynu w samotności nieomal zupełnej, otoczony garstką przypadkowych współpracowników, których dane intelektualne mogły nie dorównywać w pewnych wypadkach natężeniu siły, odwagi, ofiarności i charakterowi. ** Opis: o [[Józef Piłsudski|Józefie Piłsudskim]]. * Cóż to jest za, ach, ohyda —<br />Ja mam syna schizoida!<br />Czemuś nie jest ty pyknikiem,<br />Tylko tym wymokłym smykiem? * Nie ma na świecie istoty bardziej zakłamanej na temat swego stanowiska i znaczenia w czasoprzestrzennym kontinuum świata jak przeciętny Polak. * Przyjęcie chrześcijaństwa i w ogóle kultury z Zachodu, a nie od Bizancjum, było tym błędem inicjalnym, który zwichnął całą naszą historię i misję narodową. (…) Stąd ciągłe nasze szarpanie się w połowiczności między istotnym przeznaczeniem a skutkami pierwszego potknięcia się. ** Źródło: Warszawa 1975, s. 260. ** Zobacz też: [[chrzest Polski]] * Ty moja, ach – ach, przeciem ja utracił ciebie,<br />Ach, w tej miłości, ach, ja byłem, ach, jak w niebie,<br />Rozstanie to zabija me uczucie tak,<br />Że jestem teraz taki zwykły, smutny sobie flak itd., itd. ==''Nienasycenie''== * Bo cóż jest straszniejszego, jak ta godzina od drugiej do trzeciej popołudniu, kiedy nic ukryć przed sobą nie można i naga okropność metafizyczna przebija jak kieł zwaliska codziennych złud, którymi staramy się zabić bezsens życia bez wiary… O, Boże! – Zakrył pysk rękami i zastygł. * Bo sen przecie nigdy nie jest przeżywany bezpośrednio aktualnie w chwili swego śnienia się – istnieje tylko i jedynie jako wspomnienie. * Czy to jest prawdą o tobie, co sam sobie wyobrażasz, czy to, czym jesteś faktycznie w splotach, kłębiącej się według transcendentalnych, metafizycznych praw, społeczności. * Dobroć nie może wypływać ze słabości, tylko z potęgi. ** Źródło: cz. 1, ''Przebudzenie'', wyd. Dom Książki Polskiej Spółka Akcyjna, Warszawa 1930, [http://kpbc.umk.pl/dlibra/doccontent?id=41998&dirids=1 s. 96]. ** Zobacz też: [[dobro]] * Genezyp Kapen nie znosił niewoli w żadnej formie – od najwcześniejszego dzieciństwa okazywał wstręt do niej nieprzewyciężony. (Mimo to, jakimś niepojętym cudem wytrzymał 8-mioletnią tresurę ojca-despoty. Ale to było czemś w rodzaju nakręcania sprężyny – wiedział, że kiedyś rozkręcić się musi i to go trzymało). Gdy miał zaledwie cztery lata (już wtedy!) błagał matkę i guwernantki na letnich spacerach, aby pozwolono mu choćby pogłaskać jakiegoś kundla, rzucającego się groźnie na łańcuchu, lub małego, melancholijnego pieseczka, podwywającego cicho na progu budy – pogłaskać tylko i dać mu coś do zjedzenia, jeśli już nie mogło być mowy o spuszczeniu go z uwięzi na wolność. ** Opis: pierwsze zdania powieści. * Genezyp poczuł znowu jakieś tam męskie skomlenia i nakazy wewnątrz ciała. Gruczoły zaczynały się ruszać, niezależnie od stanów ducha. Co on je w ogóle obchodził – teraz użyjemy my, a resztę niech biorą sobie wszyscy diabli. * Ja kochałem ojca i bałem się go. On umiera, a mnie to teraz nic nie obchodzi. – (Tengier przyjrzał mu się uważnie, ale było w tym spojrzeniu coś z patrzenia w lusterko) – Mnie jest tak źle, jak nigdy, a przy tym zupełnie bez powodu – jakbym poczuł, że wszystko, ale to wszystko na całym świecie jest nie takim, jak być powinno. Jest przede wszystkim zawinięte w jakąś powłokę – nawet astronomia. A ja chcę dotykać wszystkiego gołego, jak dotykam mojej własnej twarzy moją własną ręką… Ja chcę wszystko zmienić, aby było takim, jak być powinno. Ja chcę to wszystko mieć, dusić, cisnąć, wygniatać, męczyć…!!! – krzyknął histerycznie, prawie z płaczem Genezyp, nie poznając samego siebie w tym, co mówił. W miarę formułowania nieważna dotąd myśl stawała się jedyną rzeczywistością. * Ja lubię literaturę, bo dla mnie tam jest więcej życia niż w moim własnym. Jest ono tam w takiej kondensacji, w jakiej nie znajdę go w rzeczywistości nigdy. * Ja mam się popisywać z moją znajomością życia przed tą publicznością, którą pogardzam, do której obrzydzenie czuję, jak do robaków w zgniłym serze? Przed tą ohydną gawiedzią ogłupioną przez kino, dancing, sport, radio i kolejowe biblioteki? Ja mam dla ich zabawy pisać takie właśnie kolejowe romanse żeby żyć? A niedoczekanie ich (czuło się wyraźnie, że ledwo się wstrzymywał, aby nie zakląć ohydnie – słowo „skurwysyny” wisiało w powietrzu), tego plemienia prostytutów i platytudów! – Zachłystywał się pianą wściekłości i oburzenia. * Ja nie chcę znać społeczeństwa. Muszę żyć w tym błocie, ale też izoluję się od niego. * „Jak to – więc to ja jestem i to jest moje jedyne życie? Tak właśnie upływa, a nie inaczej, wśród miliarda możliwości? I nigdy, nigdy już inaczej – o Boże”. Zawalał się w jakąś przepastną norę, suterenę, podziemie kaźni więziennej, gdzie królował suchy, wieczny, dławiący ból „takości” („a nie inności”). * Jest się choćby w niekontrolowanych myślach swych takim, jakim się jest naprawdę, i nie trzeba żałować tej odrobiny swobody, jaką się ma w tym potwornym więzieniu, jakim jest świat i sam człowiek dla siebie. * Leibniz nie mógł udowodnić konieczności przyjęcia twierdzenia, że Bóg jest nieskończenie dobry w swej doskonałości. Możliwym jest równie dobrze do przyjęcia, że jest on nieskończenie złośliwy. Ilość zła na świecie, znikomość dobra i bezsilność Zbawienia Chrystusowego wobec zła ziemskiego czynią możliwym te przypuszczenia. * Matki boją się zamawiać portrety swoich córek w mojej firmie, nawet dorośli mężczyźni siadają z niewyraźnymi minami „na aparat”, tak, jakby się spodziewali, że co najmniej, zamiast rysować, powyrywam im znienacka zęby lub wykłuję oczy ołówkiem. ** Źródło: Przedmowa * Metafizyczny onanizm – innego na to słowa nie ma. Bo jest i maksymalna samotność (któż jest samotniejszy od onanisty?), i bezwstyd, i rozkosz, i ból, i dziwność zaziemska tego niezróżniczkowanego amalgamu bólu i rozkoszy, i niedościgłe piękno wbite jak kieł w ohydę bezmierną, ostateczną. * Mogę się zabić, ale na myśl, że mógłbym nie istnieć wcale, zimno mi się robi z przerażenia. ** Źródło: cz. 1, ''Przebudzenie'', wyd. Dom Książki Polskiej Spółka Akcyjna, Warszawa 1930, [http://kpbc.umk.pl/dlibra/doccontent?id=41998&dirids=1 s. 112]. * Na starość wymagania nasze rosną, a możliwości maleją. * Nadać nową wartość wyrazom – gdyby mógł to uczynić, mówiłby tak właśnie na granicy bezsensu – bo do czego się sprowadzają tak zwane 'intuicyjne sformułowania'? Rezygnacja z logiki na rzecz bezpośredniego, artystycznego – działającego formą i niezwykłymi zestawieniami słów, wypowiedzenia. Intuicja (ta, o której plotą baby i umysłowe leniuchy) zawsze jest upadkiem w stosunku do sensu. Ale poza pewnymi, ograniczonymi co do ilości sprzecznościami, sens w znaczeniu pozytywnym jest bezsilny – trzeba bredzić, aby wyrazić bezpośrednio metafizyczną dziwność bytu i jej pochodne. * Narody, jak i pewni ludzie mają swoje przeznaczenia (ale nie w znaczeniu konieczności) i misje. O ile dość długo da się komuś pożyć, to ostatecznie (o ile nie staną mu na przeszkodzie tego rzędu potęgi i wypadki, jak: uwięzienie, obłęd, utrata pewnych członków itp.), dokona swego – może w pewnej deformacji, w karykaturze, ale dokona. * Naucz się panować nad własną siłą. To trudniejsze jest od pokonania słabości – wierz mi. ** Źródło: cz. 1, ''Przebudzenie'', wyd. Dom Książki Polskiej Spółka Akcyjna, Warszawa 1930, [http://kpbc.umk.pl/dlibra/doccontent?id=41998&dirids=1 s. 82]. * Nic, psia-krew, nie działo się po prostu – wszystko było pokłębione, poplątane, skiełbaszone, jak naumyślnie przyprawiona przez złego ducha piekielna życiowa sałatka.  * Nie posądzą mnie o to, że zostałem rozstrzelany przez komunistów, bo nie ma w Polsce Sowietów i ja niestety żyję i na razie piszę dalej. ** Źródło: Przedmowa * Nieskończone są kondygnacje duszy ludzkiej – trzeba tylko umieć brnąć nieustraszenie w głąb – albo się zdobędzie swój własny szczyt, albo się zginie – w każdym razie nie będzie to psie życie miernot, wiedzących zaledwie to, że są i to nie bardzo. * Ostateczna prawda, że nic nie jest tym, czym być powinno… ** Źródło: cz. 1, ''Przebudzenie'', wyd. Dom Książki Polskiej Spółka Akcyjna, Warszawa 1930, [http://kpbc.umk.pl/dlibra/doccontent?id=41998&dirids=1 s. 116]. * Prędzej czy później zwariować muszę, bo się nie w świecie, ale w sobie duszę. * Rozpanoszył się pewien gatunek ludzi, znanych dawniej w mniejszym natężeniu, i to przeważnie w sferze krytyki artystycznej i literackiej, a mianowicie tzw. obecnie „spłyciarzy” (…), w odróżnieniu od normalnych spryciarzy. Były to indywidua mogące spłycić dowolnie głębokie zagadnienie, odwrotnie niż [ci] (…), którzy z każdego głupstwa, jak przystało filozofom (i to matematycznym), mogli zrobić problem dowolnie trudny. * Rozumiem właśnie twórczość nie jako produkowanie tej idiotycznej, nikomu niepotrzebnej tak zwanej „czystej formy” i nie jako odwalanie rzeczywistości, tylko jako stwarzanie rzeczywistości nowej, do której uciec można od tej, której mamy dosyć po same gardła… ** Opis: Genezyp do Księżnej. ** Źródło: cz. 2, ''Obłęd'', wyd. Dom Książki Polskiej Spółka Akcyjna, Warszawa 1930, [http://kpbc.umk.pl/dlibra/doccontent?id=42024&dirids=1 s. 47]. * Stwarzać siłę, tej zawsze trzeba będzie, a cel równie zawsze się znajdzie – nie ten, to inny. * Tak – to jest pewne, że sam fakt istnienia jest potworny: polega na krzywdzie innych, począwszy od milionów istnień, ginących w nas w każdej chwili – i rodzących się – to prawda, ale na taką samą mękę, abyśmy my mogli trwać ten marny wycinek czasu. ** Źródło: cz. 1, ''Przebudzenie'', wyd. Dom Książki Polskiej Spółka Akcyjna, Warszawa 1930, [http://kpbc.umk.pl/dlibra/doccontent?id=41998&dirids=1 s. 112]. * Tym właśnie miałem być, raz na wieczność całą – takim właśnie albo wcale. * Ty mój biedny, kochany impotencie. Ja wiem — to dlatego, że się przeczekał. A co to za plamka? (Głos jej zadrgał). A — zonanizował się mój chłopczyk. A to nieładnie. Trzeba było zachować dla mnie. A teraz flak. Ale to o mnie myślałeś, prawda? Ja cię oduczę od tego. Nie wstydź się. Cudny jesteś. (...) Będziemy się bawić w małżeństwo jak siedmioletni Papuasi w chatce w dżungli. — To mówiąc wyglądała rzeczywiście na małą dziewczynkę, taką, jakimi pogardzał dawniej. (...) Spłomienił się na zimno cały i zaraz ją pokochał — ale na krótko i gwałtownie. Zaraz przestał. ** Źródło: część druga, rozdział ''Rozdławdziewiczenie'' * Wcielona nicość jest ta Ela. Wiem, że umrę, ale wesoło idę na ten mostek, bo równie dobrze wiem, że z tej strony nic już nowego mnie nie spotka. Użyłem życia – nie każdy to powiedzieć może. I w ekspansji i w kumulacji – jednym słowem twórczość – ot co. Ten wyskrobek mało mi się udał, ale po śmierci jeszcze go przetrząchnę, na miły Bóg: pekeflejsz z niego zrobię. * Wiecznie to samo balansowanie między śmiercią, jako jedynym nasyceniem, a życiem, rozproszkowanym w przypadkowości (to było najokropniejsze) nawet tych niby „koniecznych” „dzieł sztuki”. ** Źródło: cz. 1, ''Przebudzenie'', wyd. Dom Książki Polskiej Spółka Akcyjna, Warszawa 1930, [http://kpbc.umk.pl/dlibra/doccontent?id=41998&dirids=1 s. 108]. * Wielkość jest tylko w perwersji. ** Źródło: cz. 1, ''Przebudzenie'', wyd. Dom Książki Polskiej Spółka Akcyjna, Warszawa 1930, [http://kpbc.umk.pl/dlibra/doccontent?id=41998&dirids=1 s. 77]. * Wierzę w Boga, ale innego niż ten, który jest przedstawiony w dogmatach naszego Kościoła. Bóg jest wszystkim i nie rządzi światem, tylko samym sobą w sobie. * Wszelki ewolucjonizm, jeśli chodzi o prawdy absolutne, o racjonalizm w ogóle, jest nonsensem. To już jest obrona nie religii samej, tylko instytucji, którą ona wytworzyła. Instytucji chce się nałogowo żyć i robi kompromis z własną religią, zmienia ją, przystosowując się. Oczywiście na tej tolerancji zyskuje pewną ilość zwolenników. Ale to marny materiał (…). * Wszystko, co było głębokim, powstało tylko z rozpaczy ostatecznej i zwątpienia. ** Źródło: cz. 1, ''Przebudzenie'', wyd. Dom Książki Polskiej Spółka Akcyjna, Warszawa 1930, [http://kpbc.umk.pl/dlibra/doccontent?id=41998&dirids=1 s. 111]. * Wszystko, co czynimy, nawet my, są to tylko różne formy tego zamaskowania przed sobą ostatecznego nonsensu istnienia. ** Źródło: cz. 1, ''Przebudzenie'', wyd. Dom Książki Polskiej Spółka Akcyjna, Warszawa 1930, [http://kpbc.umk.pl/dlibra/doccontent?id=41998&dirids=1 s. 112]. * Znałem dwie panienki z tzw. „dobrego domu”, wychowane w klasztorze – mawiał. – Jedna była kurwa, a druga zakonnica. * Zresztą u niektórych samoanaliza staje się po prostu tylko samolizą – samolizaniem się wdzięcznego kotka. * Że też nic przyjemnego nie może dłużej trwać jak pięć do dziesięciu minut. * Życie jest jak rana – którą zapełnić można tylko rozkoszą. * Życie nic z literaturą wspólnego nie ma – chyba u autorów, którzy w ogóle do literatury nie należą – są bezmyślnymi fotografami jakichś zatęchłych kącików rzeczywistości. ** Opis: Genezyp do Księżnej. ** Źródło: cz. 2, ''Obłęd'', wyd. Dom Książki Polskiej Spółka Akcyjna, Warszawa 1930, [http://kpbc.umk.pl/dlibra/doccontent?id=42024&dirids=1 s. 47]. ==''Nowe wyzwolenie''== * Czyż naprawdę nie ma już ludzi na tym świecie? Czyż wszyscy stali się tylko kółkami zegara? Dajcie mi choć nakręcać ten zegar! * Pragmatysta jest to zwykłe bydlę, z tą różnicą, że teoretyzując swoje bydlęctwo, wmawia to innym jako jedyną filozofię. ==''Oni''== * Ale czyż miłość to nie jest właśnie: dwoje zwierząt, które się pożądają do utraty zmysłów? * Dane społeczeństwo jest o tyle dobre, o ile będąc członkiem tego społeczeństwa, nie odczuwa się właśnie tego, że się jest członkiem. * Wierzyliśmy w masonów, wierzyliśmy w Żydów, przez wielkie Ż. Teraz wierzymy w {{rozstrzelony|Nich}}. Nam potrzeba jakiejkolwiek wiary… ==''Pożegnanie jesieni''== <!-- Cytaty dodawaj w osobnym haśle! --> {{osobne|Pożegnanie jesieni}} * A czy Bóg, gdyby chciał, mógłby stworzyć drugiego Boga, takiego samego – przecież jest wszechmocny. Wtedyby się nie nudził. ** Źródło: wyd. Drukarnia Narodowa F. Hoesick, Warszawa 1927, [http://kpbc.umk.pl/dlibra/doccontent?id=45361&dirids=1 s. 262].<!-- Proszę nie poprawiać, pisownia oryginalna --> ** Zobacz też: [[Bóg]] * A jednak dobrze jest, wszystko jest dobrze. Co? – może nie? Dobrze jest, psiakrew, a kto powie, że nie, to go w mordę! ** Opis: [[Ostatnie zdania dzieł literackich|ostatnie słowa powieści]]. * Co by dał, aby móc być z czystym sumieniem homoseksualistą, artystą, kokainistą – w ogóle jakimś „istą”, wszystko jedno jakim – nawet sportsmenom zazdrościł manii sportowej. A był tylko skomplikowanym umetafizycznionym masochistą. ** Opis: o Atanazym. ==''Szewcy''== <!-- Cytaty dodawaj w osobnym haśle! --> {{osobne|Szewcy}} * Dziwka w majonezie! Czego też taki biedak nie wymyśli! Muszę spróbować! * Różnorodność przeżyć nigdy nie zaszkodzi,<br />Jeśli człek się przy tym nie bardzo zasmrodzi,<br />A gdy i to nawet, i tak nic nie szkodzi,<br />Bo właściwie mówiąc, kogo to obchodzi! * Tfu, do czorta! Pękła mi aorta! ** Opis: [[ostatnie słowa]] Prokuratora Scurvy’ego. * Trzeba mieć duży takt,<br />By skończyć trzeci akt.<br />To nie złudzenie – to fakt. ** Opis: [[ostatnie zdania dzieł literackich]]. * W srebrzyste pola chciałbym z Tobą iść<br />I marzyć cicho o nieznanym bycie,<br />W którym byś była moją samotnością,<br />I w noc tę prześnić całe moje życie. ==''W małym dworku''== * A mama to była moja największa lalka. Tatuś z nią się też bawił jak z lalką – to była nasza wspólna lalka. Mama mówiła, że u nas w rodzinie wszystkie panienki w dwunastym roku przestają się bawić lalkami. Ja skończyłam dwanaście lat i mama umarła. Mamę zakopali grabarze, a ja zakopałam lalki. * Ja, panie Nibek, wolałbym nie żyć niż zobaczyć coś podobnego. Słońce świeci, ładna pogoda, a mnie się zdaje, że wszystko jest pokryte jakimś czarnym puchem. Na dwa kroki przede mną unosi się jakaś czarna ścierka. Och! Żebym mógł nie myśleć! * Może zechcesz to mi nawet wmówić, że cię nie zastrzeliłem? Zabiłem cię, jak zborsuczoną sukę tym oto browningiem systemu Clement. * Nalej mi tymczasem kawy, mój Ignacy. I przestań się tak bać. Jeżeli jestem nawet widmem, to w każdym razie różnię się od innych. Jestem widmem, które je i pije. Nawet wódkę pije, mój biedny Ignacy. * Nie ma żadnych okropnych rzeczy. Znam wojnę, rewolucję, śmierć ukochanych osób i tortury. To wszystko jest głupstwo. Okropną rzeczą jest tylko nuda i to, jeśli żaden wiersz do głowy nie przychodzi i jeśli przy tym chce się coś pisać, coś, o czym się jeszcze nie ma pojęcia – tak jak mnie teraz. A! To jest prawdziwa męka. ==Inne== * Aa, a, kotki dwa,<br />Szare, bure, obydwa.<br />Aa, a, kotki trzy,<br />Zjadły mózgi szare wszy.<br />Aa, a, kotki cztery,<br />Poszedł papa do hetery.<br />Aa, a, kotków pięć,<br />Mama czuje dziwną chęć.<br />Aa, a, kotków sześć,<br />Nieskończoność w szklance mieść. ** Źródło: ''[[s:Tumor Mózgowicz/Akt III|Tumor Mózgowicz]]'', akt III, wyd. Fala, Kraków 1921. * Bubuja abuja.<br />Buhaja kabuja<br />Kabyla kabyj buja.<br />Kabylska, bestjalska szuja<br />Kukuja zakuka jak wuja.<br />Bambulę bubuja buja –<br />Może zabuja, a może odbuja. ** Źródło: ''Bubuja (à la Stern)'' * Chodzi mi o to, aby na scenie, człowiek, lub jaki inny stwór popełnić mógł samobójstwo z powodu wylania się szklanki wody, ten sam stwór, który pięć minut temu tańczył z radości z powodu śmierci ukochanej matki. ** Źródło: ''[[s:Teatr (Witkacy)|Teatr. Wstęp do teorii Czystej Formy w teatrze]]'' * Dziś albo jutro<br />Na bordo papierze<br />Muszę się uporać<br />Z twą mordą frajerze. ** Źródło: ''Firma portretowa'' * Filozofia uważana jest przez przeciętnego laika za coś niezmiernie nudnego, nad czym należy się pobłażliwie w najlepszym wypadku, jeśli nie z pogardą uśmiechnąć, a zajmującego się nią traktować z pobłażaniem, jako kogoś niespełna rozumu. Biedni ludziska nie wiedzą, że takim z góry powziętym stanowiskiem pozbawiają się jednego z największych dóbr duchowych tkwiących w istnieniu. * Garstka strzelców, walcząca o kawałek Galicji razem z Niemcami, którzy spustoszyli w najokropniejszy sposób większą cześć Królestwa i pastwią się nad tamtejszymi Polakami jak zwierzęta, jest tragiczną i potworną. Honor żołnierski, który ich trzyma przy Austrii i każe walczyć razem z Niemcami, tak piękny w innych warunkach, jest w tym wypadku czymś okropnym. ** Opis: o Legionach Piłsudskiego w liście do Bronisława Malinowskiego. ** Źródło: [https://histmag.org/Co-Witkacy-zobaczyl-w-Rosji-9196 histmag.org], 13 marca 2014. * Gówniarz Zakopanego. ** Opis: Witkacy o sobie. ** Źródło: [https://jedynka.polskieradio.pl/artykul/3425964,Wariat-z-Krup%C3%B3wek-czy-wizjoner-stulecia-Przed-tym-ostrzega%C5%82-nas-Witkacy jedynka.polskieradio.pl] * Idź książeczko między ludzi,<br />Idź i piękne myśli budź.<br />A gdy myśl się piękna zbudzi,<br />Sama zarżnie wszelką chuć. ** Źródło: ''Wistość tych rzeczy jest nie z świata tego'', wybór Anna Micińska i Urszula Kenar * Każda forma idealizmu poniżej solipsyzmu jest kompromisem jego z poglądem życiowym dla celów ubocznych i jako taka musi być bezwartościowa. ** Źródło: ''[[s:Idealizm i realizm|Idealizm i realizm]]'', Warszawa 1946. ** Zobacz też: [[filozofia]], [[idealizm]] * Każdy może tworzyć byle co i ma prawo być z tego zadowolonym, byle by nie był w swej pracy szczerym i znalazł kogoś, który równie kłamliwie będzie to podziwiał. * Klijent musi być zadowolony. Nieporozumienia wykluczone. ** Źródło: [[s:Regulamin firmy portretowej „S. I. Witkiewicz"|''Regulamin firmy portretowej «S. I. Witkiewicz»'']] * Ludzie dobrzy dla zwierząt bywają potworni w stosunku do bliźnich swoich. ** Źródło: ''Myślę, więc jestem. Aforyzmy, maksymy, sentencje'', oprac. Czesława i Joachim Glenskowie, Antyk, Kęty 1993, ISBN 8386482001, s. 344. * Ludzie nie są znowu tak wielkim bydłem i bez idei żyć im trudno. ** Źródło: ''Myślę, więc jestem…'', oprac. Czesława i Joachim Glenskowie, op.&nbsp; cit., s.&nbsp;344. * (…) możliwa jest teatralna sztuka w której samo stawanie się, uniezależnione od spotęgowanego obrazu życia, może widza wprowadzić w stan pojmowania metafizycznego uczucia, niezależnie, od tego, czy 'fond' sztuki będzie realistyczne, czy fantastyczne, lub też czy będzie syntezą obu rodzajów w swoich poszczególnych częściach, naturalnie o ile całość sztuki będzie wypływała ze szczerej konieczności stworzenia w warunkach scenicznych wyrazu metafizycznych uczuć w czysto formalnych wymiarach u autora. ** Źródło: ''Wstęp do teorii czystej formy w teatrze'' w: ''Teatr i inne pisma o teatrze'', Warszawa 1995. * Na imię mu było Witold, nazwisko – Gombrowicz<br />Z pozoru był to sobie zwykły spacerowicz<br />Lecz tkwiła w nim dzika dziwność nieświadoma siebie<br />Z tego konia będzie kiedyś niezłe źrebię! ** Źródło: [[Witold Gombrowicz]], ''[[Dziennik (Witold Gombrowicz)|Dziennik]]'' * (…) nie dość jest istnieć po prostu, nierefleksyjnie, biernie, negatywnie, trzeba jeszcze istnienie swe zamanifestować wyraźniej, na tle możliwej śmierci i otaczającej nicości… * Nie jest to przyjemność duża<br />Cały dzień malować stróża<br />I za taki marny zysk<br />Zgłębiać taki głupi pysk. ** Źródło: ''Firma portretowa'' * Nie wiesz, co robisz, że palisz. Chcesz, to giń, psiakrew – palenie jest czymś okropnym, zwalającym z nóg byki. ** Opis: do żony. ** Źródło: ''Kobiety Witkacego. Metafizyczny harem'' * Niebezpiecznie jest opierać wielkość swą na ujemnej wartości swych nieprzyjaciół. ** Źródło: ''Wybór dramatów'', Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1983, s. 136. * Niech mi się o nim nigdy więcej<br />najlżej nawet nie zamarzy,<br />Bo wszystkich razem w kupie<br />Zwalę czym popadło – dla ekonomii – po olbrzymiej wspólnej dupie. ** Źródło: ''Do przyjaciół gówniarzy'' * Niedobrze jest bezkarnie prześcignąć samego siebie. ** Źródło: ''Myślę, więc jestem…'', oprac. Czesława i Joachim Glenskowie, op.&nbsp; cit., s.&nbsp;344. * Och, czemuż nie jestem zwierzęciem<br />W preriach lub w jakiej wodzie!<br />Och! Któż mnie wreszcie nasyci<br />W miłości potwornym głodzie. ** Źródło: ''Tutli-putli'' * Piekielne pomysły działają na zmysły<br />a dusza gdzieś skryta<br />nikt o nią nie pyta (…). ** Źródło: ''Wariat i zakonnica'' * Pojęcie (IP) implikuje pojęcie ograniczonności tego (IP). Pojęcie ograniczoności (IP) implikuje pojęcie jednej jedynej Formy Istnienia w całości, w której jako jej ograniczenia istnieją (IPN). ** Źródło: [[s:Pojęcia i twierdzenia implikowane przez pojęcie Istnienia|''Pojęcia i twierdzenia implikowane przez pojęcie Istnienia'']] * Poza tym wszystko jest gównem – to znaczy wszystko poza filozofią. Bez niej byłbym zwykłym gówniarzem. ** Źródło: ''Listy do Hansa Corneliusa'' (wrzesień 1937–marzec 1939) ** Zobacz też: [[filozofia]] * Przede wszystkim muszę wyjaśnić nieporozumienia: 1) Nie żyję seksualnie z moją żoną już od 7 lat i jesteśmy bardzo szczęśliwi w naszej przyjaźni. 2) Od 7 lat żyję (wyjąwszy 0,5 roku od czerwca do listopada 1936) seksualnie z moją przyjaciółką. Zdradziłem ją przynajmniej z 10 kobietami – najczęściej z jej przyzwoleniem. Teraz jesteśmy w normalnych stosunkach od roku. 3) Dziewczyna (18) lat przychodzi od naszego rozejścia i dotychczas nie mogę się od tego uwolnić. Podoba mi się za bardzo. Z tego powodu pewnie zginę (…), a dzika dziewczyna jest strasznie podniecająca i wcale nie płaska i głupia. Jak widzisz mogę łatwo zwariować. ** Źródło: List do Hansa Corneliusa, listopad 1937 * Przeglądam w myśli wszystkich mych przyjaciół twarze<br />I myślę sobie, och, psiakrew! czyż wszyscy są gówniarze?<br />Ach, nie! Jest kilku wiernych, z tymi pojechałbym nawet do Kielc.<br />A reszta? Ach, reszta, to jest gówno, proszę pani, wprost na szmelc. ** Źródło: ''Do przyjaciół gówniarzy'' * Przejść na dziwki. Kurwa, co tydzień jak Flaubert. Kurważ musi być zwiększony, jak woltaż, litraż i kilometraż. ** Źródło: [https://www.salon24.pl/u/24-24/1193393,witkacy-w-covidowej-maseczce salon24.pl] ** Zobacz też: [[Gustave Flaubert]] * Religii nie ma (…) ginie jeszcze sztuka i filozofia i to ginie w nas. To są banały od których rzygać się zachciewa. Ale trzeba zrozumieć tych, którzy w obrębie odpowiadających im istotności i zjawisk muszą przeżyć swoje życie. To nie jest chwilami ani łatwe, ani zabawne. * Szalenie mi się chce dziewczynek, a na razie nie mam żadnej. ** Źródło: list do Leona Reynela (5.04.1920) * Tak sobie wyobrażam Kielce, (...) jako szczyt ohydy. ** Źródło: ''Do przyjaciół gówniarzy'' ** Zobacz też: [[Kielce]] * Teraz jestem od dwudziestu lat żonaty [sic!], bez dzieci na szczęście, gdyż odpowiedzialność za nie doprowadziłaby mnie do szaleństwa. ** Źródło: ''Listy do Hansa Corneliusa'' (list z 26 lipca 1935) * Tylko łącząc się, odnajdujemy to, co nas dzieli. ** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998. * Uwolnijcie mnie od życia, a łaskę mi zrobicie. ** Źródło: ''Kobiety Witkacego. Metafizyczny harem'' * W danej chwili nawet nie chcę umierać ale i żyć nie mam wielkiej ochoty. ** Źródło: [https://histmag.org/Co-Witkacy-zobaczyl-w-Rosji-9196 histmag.org] * Wszystko w sztuce (a kto wie, czy i nie w życiu) polega tylko na stosunkach. Zaprzeć się w sobie, o ten swój najpiękniejszy trzon, rozpuczyć się w butę niebywałej wprost, ponadludzkiej, wszechstworzeniowej wielkości, rozdąć w sobie wicher namiętności do granic śmiertelnej burzy, przepuścić przez potężny filtr żelazobetonowego rozumu i potem z całej tej potwornej, wypiętrzonej ponad własną miarę wieży ciśnień metafizycznej siknąć przez wąziutką rurkę czystą, zimną, zaklętą w sobie formę samą w sobie – oto jest sztuka. * W kobiecie interesują mnie tylko usta, nogi i środek. Piersi dla mnie mogą w ogóle nie istnieć. ** Źródło: [https://www.tygodnikprzeglad.pl/jestem-bardzo-zgnebiony-po-orgii/ tygodnikprzeglad] ==O Witkacym== * Bohaterowie Witkacego mówią stale o «drugiej jaźni», «sztucznym życiu», «deformacji życia», «odwrotnych uczuciach», «życiu poza życiem», «innym świecie», «sztucznej psychicznej konstrukcji». Jego kobiety nie pragną miłości, tyrani – władzy, uczeni – wiedzy, działacze – rewolucji; albo raczej, chcą miłości, wiedzy czy rewolucji, ale po to, aby – dzięki niezwykłym zdarzeniom i przekształceniom – zaznać tajemniczego «x», osobliwego wstrząsu, zagadkowego afektu. ** Autor: [[Jan Błoński]], ''Wstęp'' w: S.I. Witkiewicz, ''Wybór dramatów'', Wrocław 1974. * Był zawsze i stale zakochany. Tak jak inni nie wyobrażali sobie życia bez pieniędzy, tak on nie wyobrażał sobie życia bez miłości. ** Autorka: [[Magdalena Samozwaniec]] ** Źródło: [https://web.archive.org/web/20240806180021/https://web.archive.org/web/20240806180021/https://viva.pl/ludzie/niezwykle-historie/tajemnice-smierci-stanislawa-ignacego-witkiewicza-artysta-odebral-sobie-zycie-u-boku-ostatniej-kochanki-138068-r1/ viva.pl] * Ci, co go znali, wiedzą, jak wrażliwy był na punkcie zdrowia i higieny. Bez końca mył ręce, a już bezwzględnie po dotknięciu psa lub kota. Nie znaczy to wcale, żeby tych zwierząt nie lubił, owszem nieraz się do nich przywiązywał. Ale była to tylko obawa przed infekcją. Niech tylko pies dotknął nosem jego ręki, zaraz leciał Staś do łazienki. Nie lubił także kiedy go pytano o zdrowie lub owego stereotypowego «jak się czujesz?». Na pytającego patrzył podejrzliwie i mruczał: – A co, czy tak kiepsko wyglądam? – i zaraz wyciągał z kieszonki podręczne lustereczko. ** Autor: Eugeniusz Szermentowski, ''Witkacy i medycyna'', «Panorama» 1967, nr 35, s. 6. * Filozof i erotoman, ekstrawagancki dandys, malarz i pisarz. Równie dobrze czuł się na filozoficznych sympozjach, jak i w salonach, gdzie słynął jako tancerz i imitator głosu Adolfa Hitlera. Jego utwory porównywano z majaczeniem wariata. ** Źródło: film ''Pożegnanie jesieni'', adaptacja powieści Witkacego. * I w owym wrześniu pełnym żalu,<br />Potężną dozą weronalu<br />Śmierć uznał za rzecz tak zaszczytną,<br />Że to, co zaczął, skończył brzytwą. ** Autor: [[Czesław Miłosz]], ''[[Traktat moralny]]'' * Ja bardziej niż wy jeszcze krztuszę się i duszę<br />Ja częściej niż wy jeszcze żyć nie chcę a muszę<br />Ale tknąć się nikomu nie dam i dlatego<br />Gdy trzeba będzie sam odbiorę światu Witkacego. ** Autor: [[Jacek Kaczmarski]], ''Autoportret Witkacego'' * Myślę, że takim obrazem, na którym się Witkacy modelował, był bohater ''Biesów''. To złapanie gubernatora za nos. Pusty człowiek, człowiek wypalony całkowicie. Człowiek, który eksperymentuje na sobie i na ludziach. Wszystkie najryzykowniejsze eksperymenty, do samego końca. I człowiek, który fascynował otoczenie. Przecież tak jak ja Witkacego znałem, te pijatyki, to szukanie w bagnach, zupełnie jak Stawrogin. Ja nie improwizuję teraz, ale miałem absolutne uczucie, że jestem ze Stawroginem, kiedy mnie kiedyś Witkacy zaprowadził w Warszawie do takiego malarza Jeżewskiego. ** Autor: [[Aleksander Wat]], ''Mój wiek. Pamiętnik mówiony'' * Najłatwiej zrozumieć Witkiewicza – społecznego proroka i wieszcza zagłady cywilizacji. Jak tylu innych – aczkolwiek w oparciu o oryginalne argumenty – zapowiadał on koniec sztuki, wytępienie jednostkowości, zanik zmysłu metafizycznego; ulegną one – twierdził – narastającej demokratyzacji życia, która stworzy społeczeństwo robotów, najzupełniej szczęśliwych, ale też doskonale nieciekawych. ** Autor: Jan Błoński, ''Witkiewicz jako dramaturg'', Kraków 1973. * Nie wiemy nawet, gdzie jest grób Witkacego, zmarłego tragiczną śmiercią samobójczą. Nie będzie zapomniany. Napisać by chyba można na jego grobie, że była to treść dynamiczna, która rozsadzała wszystkie formy i kanony sztuki, której był samotnym, nie uznanym za życia prekursorem. ** Autor: [[Antoni Słonimski]], ''Alfabet wspomnień'' * Nikt Witkacego nie czyta i nie rozumie. Witkacego trzeba poznać. Nie rozumieją tego nauczyciele i ci, którzy układają program nauczania. Tylko do nich trzeba mieć pretensje. Na przykład w Cambridge Witkacego poznają jako filozofa, a nie pisarza dramatów. Stawia się go obok Kanta, Nietzschego i Freuda. To, że nikt Witkacego nie zna i każdy ma uszy czerwone, bo przeczytał kilka stron z erotyką, to jest problem. Najpierw trzeba zreformować oświatę, a potem nauczycieli… (…) Nam wpychają te lektury, które rozumieją nauczyciele, tzw. lektury «bezpieczne». A później mają pretensje, że nie rozumiemy Witkacego. Oczywiście, najprościej jest słuchać disco polo. ** Autor: [[Cezary Pazura]] ** Źródło: [http://www.sewi.pl/wywiady/wywiad-cezary-pazura-relaz/ wywiad] * On ciągle mówił o tych wspólnych orgiach… ** Autor: [[Aleksander Wat]], ''Mój wiek. Pamiętnik mówiony'' * Pamiętam jego furię, gdy kiedyś wybrał się na Krupówki w papierowej pyjamie, uszytej przez jedną z jego apostołek, panią Brzozowską -  i Słonimski udawał, że nie zauważył tego dziwnego stroju. «Wiesz, Antoni – zawołał wreszcie – że ty masz bardzo dotkliwy sposób denerwowania ludzi. Czy ty naprawdę niczego nie zauważyłeś?» ** Autor: [[Jan Lechoń]], Dziennik, Warszawa 1992, Państwowy Instytut Wydawniczy, tom 2, s. 406. * Pierwsza moja wizyta u Witkacego: dzwonię, otwierają się drzwi, w ciemnym przedpokoju potworny karzeł rośnie – to Witkacy otworzył drzwi w kucki i z wolna się podnosił… ** Autor: [[Witold Gombrowicz]], [[Dziennik (Witold Gombrowicz)|''Dziennik 1953-1956'']], Instytut Literacki, Paryż 1957, s. 213. * (…) rewolucja staje się dla Witkiewicza czymś nieuchronnym, więcej – koniecznym, a równocześnie katastrofalnym, bo przyspieszającym mechanizację społeczną, kres wielkich indywidualności. Przyspieszającym jednak, a nie powodującym – to warto podkreślić: diagnoza Witkiewicza sięga głębiej, rewolucja stanowi dlań tylko ogniwo w znacznie ogólniejszych procesach. (…) W konkretnych scenach z dramatów lub powieści widać zupełnie jasno, choć w groteskowo zdemonizowanych wymiarach, jaki świat ginie, gnije, degeneruje się: «formacja burżuazyjna», «byli ludzie», sfery arystokracji, finansjery, dyplomacji, cyganerii artystyczno-naukowej, oddające się «szatańskim» orgiom w oczekiwaniu potopu. W teorii sztuki i historiozofii Witkiewiczowskiej rozrasta się to w zagładę wszelkiej kultury. ** Autor: [[Konstanty Puzyna]], ''Witkacy'', Warszawa 1999. * Samobójcy spokoju nie znają wieść niesie. Już pół wieku prawie zżera mnie ziemia sowiecka. Chociaż żyły otworzyłem na polskim Polesiu. ** Autor: [[Jacek Kaczmarski]], ''Witkacy do kraju wraca'' * Staś zaproponował mi spacer i poszliśmy w kierunku Kuźnic; pierwsze słowa, które Staś wypowiedział, były: «Czy pani zechciałaby zostać moją żoną?», a po mojej przychylnej odpowiedzi dziękował mi najczulej i zaraz zapytał, czy mi bardzo zależy na tym, aby mieć dzieci, bo on wolałby ich nie mieć, z obawy, że nie byłyby udane, jako że oboje do pewnego stopnia jesteśmy degeneraci. Na tę propozycję też się zgodziłam. ** Autorka: [[Jadwiga Witkiewiczowa]], żona Stanisława Ignacego Witkiewicza i kustoszka jego spuścizny. * Staś zatruwa ją swoim pesymizmem, że mówi o życiu jako o nędznej i głupiej farsie lub dramacie, twierdząc, że właściwie każdy człowiek o głębokiej duszy, doszedłszy do pełnego pojęcia i zrozumienia życia – powinien skończyć samobójstwem. Śmierć… oto jedyny, cudowny balsam, lek na wszystko, ucieczka od tego, co tu, na świecie nęka, dławi, udręcza. ** Autorka: [[Małgorzata Czyńska]], ''Kobiety Witkacego. Metafizyczny harem'' * Ten ci miał jaja!<br />Umiał żyć wśród kurew i tylko dwa napięcia kierunkowe czuł:<br />z dołu – na ukos – w górę, z góry – na ukos – w dół! ** Autor: [[Tadeusz Borowski]], ''Na Witkacego'' * U nas ciekawy był Witkiewicz.<br />Umysł drapieżny.<br />Jego książek<br />Nie czytać – prawie obowiązek.<br />W ciągu najbliższych stu lat chyba<br />Nikt w Polsce jego dzieł nie wyda. ** Autor: [[Czesław Miłosz]], ''[[Traktat moralny]]'' * Witkacy przysłał mi formalne zawiadomienie, iż na liście przyjaciół przeniesiony zostałem z miejsca numer 4 na miejsce numer 37, to znaczy poniżej Chwistka. ** Autor: [[Antoni Słonimski]], ''Alfabet wspomnień'' * Witkacy również stawiał kabałę, ale zazwyczaj rozkładał karty, mówił ponuro: «Sto procent pustki!» i mieszał karty z powrotem. ** Autorka: [[Magdalena Samozwaniec]] * Witkacy to miał klawe życie. Dziesiątki kochanek, sława za życia, alkohol, narkotyki, pojedynki, podróże, powszechne uwielbienie krytyki i czytelników. Słowem: życie minęło mu lekko, łatwo i przyjemnie. No, może tylko samobójcza śmierć nie pasuje za bardzo do tego obrazu. ** Autor: [[Piotr Kępiński]] ** Źródło: [https://www.newsweek.pl/kultura/kurwaz-i-litraz/84164cc newsweek.pl] * Wrażliwym jest jak membrana<br />Zatem w wieczór i z rana<br />Trzęsę się jak śledziona z węgorza wyrwana<br />Zagłady świata się boję<br />Więc dla poprawy nastroju<br />Wrzeszczę jak dziecko w ciemnym zamknięte pokoju ** Autor: [[Jacek Kaczmarski]], ''Autoportret Witkacego'' (1980) * Zabawy z bronią to stały element pijacko-narkotykowych orgii, nieraz już jakiś uczestnik spotkania chciał popełnić samobójstwo, na co Witkacy reagował spokojnie, że skoro człowiek chce ze sobą skończyć, to należy mu na to pozwolić. Szczęściem nigdy nie doszło do tragedii. ** Autorka: [[Małgorzata Czyńska]], ''Kobiety Witkacego. Metafizyczny harem'' * Zdaniem Stanisława Ignacego każdy myślący człowiek powinien prędzej czy później palnąć sobie w łeb. ** Autorka: [[Małgorzata Czyńska]], ''Kobiety Witkacego. Metafizyczny harem'' == Zobacz też == * [[Stanisław Witkiewicz]], ojciec Witkacego {{wikiźródła|Stanisław Ignacy Witkiewicz|Stanisława Ignacego Witkiewicza}} {{SORTUJ:Witkiewicz, Stanisław Ignacy}} [[Kategoria:Myśliciele ateistyczni]] [[Kategoria:Polscy prozaicy]] [[Kategoria:Polscy dramaturdzy]] [[Kategoria:Polscy malarze]] [[Kategoria:Polscy estetycy]] [[Kategoria:Polscy samobójcy]] [[Kategoria:Polscy pisarze dwudziestolecia międzywojennego]] kgh76kjhnoudj3h221u3aavqjypnirq 644842 644841 2026-07-07T23:37:59Z Nazwa1234 53893 /* Zobacz też */ 644842 wikitext text/x-wiki [[Plik:Witkacyblackandwhite.jpg|mały|{{center|Stanisław Ignacy Witkiewicz (1931)}}]] '''[[w:Stanisław Ignacy Witkiewicz|Stanisław Ignacy Witkiewicz]]''' ([[pseudonim]] '''Witkacy'''; 1885–1939) – polski [[pisarz]], [[malarz]], [[filozof]], [[dramaturg]] i [[fotografik]]. Tworzył w okresie dwudziestolecia międzywojennego. {{wulgaryzmy}} ==''622 upadki Bunga''== (wyd. PIW, Warszawa 1978) * Boję się przyjaciół na równi z samotnością. Boję się życia i boję się śmierci. * Chwilami myślę, że śnię. I co dzień rano otwieram tę samą księgę i czytam te same słowa, by pogłębić moją wiedzę istotną. I z niej to czerpię pożywienie codzienne dla ducha, a samotny jestem jak pająk w swej sieci. Takim będę do śmierci. * Daj mi poznać znowu tę piekielną rozkosz… Całe życie jest tylko w tej chwili… Ty nie wiesz, co ja mam dokonać teraz… Potworne głębie… Bądź taką jak dawniej – błagał wijąc się z męczącego pożądania na myśl o zabójczej rozkoszy całowania szatańskiego jej ciała. Ines jednak była nieubłagana. Ścisnęła jeszcze bardziej nogi i rzekła zimno syczącym głosem: – Dostaniesz wszystko po ślubie. * Gdzie w was jest to, co tworzy życie, jak można chcieć to życie tworzyć z wami. (…) Jesteście trupami zamkniętymi w dialektycznych formułach i każda niespodzianka losu rodzi się dla was okuta w kajdany. Wasze słowa, nawet wasze czyny, pożal się Boże, nawet zbrodnie (…) są dialektyką pustki, którą zapełnia narkotyk. Bo dla was nawet sumienie stało się narkotykiem, sumienie, które żadnej nawet zbrodni nie potrafi strawić, zepsute sumienie istot słabych, które szukają usprawiedliwienia złego w zemście z zaświatów, sprowadzonych już do rynsztoka. Bo nawet tamten świat żaden dla was już nie istnieje. Nie macie Boga, a chcecie uwierzyć w Szatana, aby was bawił w godzinę śmiertelnej nudy. Jesteście odważni, bo nie znacie głębi strachu, a lęk, który tworzył potworne mity i okrutne religie, jest dla was tym samym co opium albo haszysz. Wolę najgorszych tchórzów niż taką odwagę samobójców oczekujących szczęśliwego przypadku. * Głębia ziewa na powierzchni,<br />a powierzchnia okazuje się dnem głębi. ** Opis: [[motta dzieł literackich|motto]] powieści. * Ja muszę żyć wszystkim, co mam dane, jeżeli kiedy będę jednolitym, to znaczy, że trzymam w ręku wszystkie rozpryskujące się ogniska, z których się składam. * Jestem sam i nie wiem, czy zdobędę tę pustkę, która wszystko rodzi. Splugawiona jest moja głębia. Zabiłem w sobie głębię, to, co mogło być piękne, żebym nie chciał tworzyć życia z kobietą wolną. Ach, czemu kobieta chce być niewolnicą! * Mnie trzeba strasznie, bez pamięci kochać i trzymać z całej siły. Inaczej nie ma mnie. Ginę czasem nawet sama dla siebie. Sama siebie nie znam w takich chwilach. * Nieustraszony, z kopią w dłoni i odbiciem jedności w sercu, zdobyłem jej wieżę i wyniosłem ją na białe anemonem pole, i w cieniu olbrzymiego lasu pierwszym zbudziłem pocałunkiem. * Prawdziwa kobieta nie jest zła ani dobra, jest {{rozstrzelony|kobietą}} – to wystarcza, a winni są zawsze tylko i jedynie mężczyźni. * Tylko ty myślisz, że z kobietą można być sobą, i w tym mylisz się bardzo. Kobieta potrzebuje, żeby ją okłamywać. Jedna chce tego w formie bardzo wyrafinowanej, inne, z typu kokot, potrzebują tego w formie jak najbardziej brutalnej. Jest inny typ mężczyzn, którzy nigdy nie robią z kobiet problemów istotnych. Ci kłamać nie potrzebują. Ale jeżeli ktoś z naszego gatunku chce mieć kobietę, prawdziwą kobietę, a nie nienormalną, skłamaną, jak mówisz, z samego początku histeryczkę, musi kłamać. Bo takim, jakim jest naprawdę, prawdziwa kobieta będzie zawsze pogardzać, zgubi go i uczyni nieszczęśliwym na całe życie. * Uganiał się za jakimiś babami, wymyślał coraz to nowe życiowe teorie i w końcu patykiem wybił sobie oko!… * Wczoraj na przykład zdradziłem jedną kobietę z następną tylko dla samego faktu zdradzenia, żeby zobaczyć, jak to wygląda, i żeby nauczyć się trochę kłamać. Przekonałem się, że kłamstwo jest absolutnie koniecznym i że trzeba go się uczyć tak jak matematyki albo geologii. Bez tego żyć nie można. * Xylotet zapłakał bawolimi łzami i stał się chytrym jak gwiaździste niebo i ponurym jak parawan w trzeciorzędnym burdelu. ==''Bezimienne dzieło''== * Ból fizyczny i teoretyczna rozmowa są moimi jedynymi przyjemnościami – wtedy nie myślę o rzeczywistości mego życia… * Dwa są tylko miejsca dla metafizycznych jednostek w naszych czasach: więzienie i szpital wariatów. * Nie znoszę ludzi chorych. Gdybym mógł, zburzyłbym wszystkie szpitale. Niech wymiera ta swołocz! ==''Gyubal Wahazar, czyli Na przełęczach bezsensu''== * Jestem skończona, pragmatyczna, świadoma siebie hiperkanalia. Dlatego stoję przed wami, że wiem, co jest istotą Istnienia: metafizyczne świństwo. * Och! Co za szczęście! Co za rozkosz! Nie wiedzieć, kim się jest – być wszystkim!!! * W piekle nie ma żadnych mąk. Tam tylko czekają. Piekło jest jedną wielką poczekalnią. ==''Janulka, córka Fizdejki''== * Ja nie mam siły nawet na samobójstwo, a umęczony jestem samym sobą aż do zdechnięcia. I mimo to czuję się młodzieńcem, który może się nawet zakochać. * Janulka ma głowę po mnie. Jestem pijany pięćdziesiąt pięć lat bez przerwy. Ale czy tobie ta wódka dobrze robi na raka w żołądku – to jest wielkie pytanie. * Mam takie uczucie, jak dziewica gwałcona przez batalion rozbestwionych żołnierzy, jak chrabąszcz, któremu by dawano końską lewatywę.  * Wyrżnąć wszystkich. Nie chcę nikogo – chcę być zupełnie sam. ==''Jedyne wyjście''== * Blask Tajemnicy Wiekuistej wyrżnął Izydora prosto w pysk, jak świetlisty bufor jakiegoś załadowanego potwornością całego Istnienia mgławicowego monstre-pociągu. * Literatura – gówienko małe ludzkości wobec filozofii. * Zupa pomidorowa zaprawiona była zabójczym jadem prawdziwego małżeńskiego szczęścia. Tak dobrze było, że aż płakać się wprost chciało, wyć, jak wyje tylko pies na łańcuchu. ==''Listy do Bronisława Malinowskiego''== * Chcę mieć cyjanek potasu, dlatego, żeby w każdej chwili być panem swego życia. Gdybym kończył, to nie chcę się strzelać, bo to niepewne i można chybić, i być odratowanym. * Uwiodłem portugalską kurwę z Brazylii, ale bez wielkiej przyjemności. (…) Straszne jest moje życie. ==''Listy do żony'' (1923–1927)== * Ale pecha mam. Wczoraj, kiedy robiłem pipi w lesie i zapatrzyłem się na krajobraz, bąk koński uciął mnie w kutasa. Spuchło to jak balon i myślałem, że odpadnie. Ale jodyna i Staroniewicz uratowali to cenne utensylium dla przyszłych pokoleń. Dziś jest tylko czerwone, ale może jeszcze odpadnie. Jak odpadnie, to Ci przyślę w formalinie. ** Opis: 20 lipca 1926 w [[Zakopane]]m. * Ani drgnąłem i powiedziawszy parę cierpkich rzeczy i dawszy w mordę komu trzeba, opuściłem lokal. ** Opis: 5 sierpnia 1926 w Zakopanem. * Ach, Ty okrutna świntuko – żeby nic tyle czasu nie napisać, a ja Cię tak kocham, Ty cholerko obrzydbuliwko. * A co za ohydna menda jest ten Zahradnik. Podobno 22-letni onanista. * B. cierpię za Ciebie, ale już samym koniuszkiem duszy, bo sam jestem jak jedna wielka dupa wołowa. ** Opis: 16 listopada 1925. * Bardzo Cię całuję i odpowiednio miętoszę, i miądlę, jak mogę. * Bardzo wygodne stanowisko nie rozumieć. Doszedłem 38 lat tą metodą. * Błagam Cię, zgódź się na mnie takiego, jakim jestem, i nie bierz na smycz. Drugiego nie znajdziesz takiego – to nie ma co. * Bóg, widząc, że narzekam, będąc zdrowym jak byk, dał mi nowego szpryca. Jest to początek chorób, które będą stanowić kres mego męczeńskiego żywota. * Całuję bardzo aż do kości. * Całuję Cię, moja biedna męczennico miłości. Czy uczucia erotyczne nie zaczynają się w Tobie budzić?  * Całuję Cię, Moja Najdroższa, i niech Cię ten dziwny stwór, do którego się modlisz 2 razy dziennie, natchnie czymś dobrym. * Całuję Cię w metafizyczny pępek. * Chce mi się spać i idę spać. Cóż jest lepszego nad sen? * Ciągle męczy mnie wizja życia skończonego za życia bezsensownego i przepełnionego nie dającą się zabić męczarnią. * Ciskam Cię i łuję, i pobijam, i mdolę. * Czuję się tak jak po śmierci Jadwigi Janczewskiej. Żadnej nadziei. Szereg bezsensownych dni, śmierci za życia. * Czyż nie rozumiesz tych wymiarów, w których kontemplacja zwiędłej trawki na stokach Gubałówki zastąpi ci auto na Riwierze. * Dla Pani Dmochowskiej przesyłam ewentualnie serdeczne pozdrowienia (ale nie całowanie jakichś łap). * Do Nd. Pkl. dołączyła się jednocześnie R.Ż. max!! ** Opis: R.Ż. max oznacza rozpacz życiową maksymalną. * Dziś cały dzień coś robię, ale b. mi się chce płakać. Już nic z niczego nie będzie. Okropne. B. mi bez Ciebie źle. Zajrzałem do pustego pokoju i mało się nie rozpłakałem. * Dziś mało (no metr np.) rano nie popełniłem samobójstwa. * Izoluję się coraz bardziej. Czeka mnie nędza, choroba i śmierć. Nic więcej. * Jaki Szejtan Cię opętał, żeby mnie tak męczyć. Kiedy ja czekam listu ze zgodą, Ty stajesz dęba na wszystkie kopyta. * Jestem idealnym mężem w porównaniu do innych. Ale w klatce zdechnę marnie. Taką mam naturę. (I bez klatki zdycham. A cóż dopiero?) * Jestem w stanie zupełnego stężenia od środka, czuję się jak ryba w galarecie, z tym że cały świat jest galaretą. * Mam absolutną pewność, że życie moje jest skończone i że czekają mnie teraz tylko coraz gorsze męki. Lepiej byłoby teraz rozpić się i zakokainować, ale ze względu na Matkę nie mogę tego wykonać. * Muszę się odrodzić. Inaczej skończę samobójstwem albo bzikiem. * Może cię właśnie rżną i skrobią w tej chwili. Mój Boże – co bym dał, aby to widzieć!!! * Nie mogę żyć z ludźmi. To bydło i idioci. * O, czemu ludzie nie są zwierzętami – tak by było ładnie. * Okropnie tęsknię za przeszłym rokiem. Ach – żeby można nasze życie inaczej ułożyć. Znowu chce mi się płakać. Trzeba tytanicznej siły, aby to wytrzymać. A możliwości nieszczęść coraz większe. Pożary, choroby, wojny, śmierci, bóle itp. czyhają, a pociechy znikąd. * Podkochuję się w Tobie powoli, ale za to systematycznie. * Postanowiliśmy, My z Bożej łaski i Przezorności Witkacy i Ignacy Mąż Twój, My, Wielki dramaturg, aczkolwiek nieuznany i przez lada swołocz w jaja i zadek kopany, że przyjedziemy do tej przeklentej zagwazdranej Warsiawki ni mniej, ni więcej jak w tydzień, w czym nam Boże i Wszyscy Diabli dopomóż. Amen.<!-- pisownia oryginalna, nie poprawiać --> ** Opis: 22 kwietnia 1926 w Zakopanem. * Składam Ci na tym (a nie innym) miejscu serdeczne wyrazy współczucia i podziwu za wytrzymanie tych 3 lat ze mną. * To wszystkiemu winne te dwa potwory z wiewiórką, oby im bogini Ptah przekręciła mózgi, aby nie mogły pisać sztuk. * Ty zdaje się myślisz, że jak dasz mi swobodę, to ja będę rżnął kurwy w Twoim łóżku. Mylisz się bardzo. * Walczę z krańcowym zniechęceniem do życia i powoli wysuwam się jak robaczek spod przywalającego mnie głazu. * Wczoraj czułem się strasznie. Ból, jakiego nie miałem dotąd w berzuchu, i sraczka wściekła. Dziś wstałem, ale nic nie jem. Techniczne trudności są, to nie ma rady, ale zgadzam się na nie i proszę Cię koniecznie, abyś nie robiła manigansów z człowiekiem chorym. * Wracając od Ireny Szarociny, spotkałem w polu tę małpę Domaniewską. Przeszła nie patrządz na mnie, czerwona jak kutas koci z uśmiechem robionym. * Wypiłem szklankę wódki i siedzę sam w moim pokoju. Chciałem pójść na spacer, ale boję się, że Matka byłaby się (byłaby się). Byłabysię (czy widziałaś kiedy byłabysie latające dookoła miejskich latarni w ciemną noc lipcową?). Nigdy i nigdy Ci tego nie życzę (rzyczę). * Zupełna hygjena. Staroniewicz radzi abstynencję pełciową na twórczość, że niby wszystko w jajach siedzi.<!-- pisownia oryginalna, nie poprawiać --> ** Opis: 21 lipca 1926 w Zakopanem. * Życie nie na szczytach czego-bądź jest nonsensem. Największy sens ma życie na szczycie nonsensu. ==''Listy do żony'' (1928–1931)== * Ach, może ja was trochę do się zrażę,<br />Jeśli wam powiem: wszyscyście gówniarze. * Babami (piętrząc takowe jedna nad drugą) zapychałem kompletną pustkę, która się teraz, przy pierwszej większej katastrofie, zdemaskowała. Jestem jak ryba na brzegu. Nie jestem artystą i trudno mi nim zostać – to jest najgorsze. * Brak swobody to jest dla mnie = bzik i śmierć. * Dzięki Ci, Boże, żeś mnie tak namęczył,<br />Bom całą gębą teraz chuj i pan<br />I tylko tego troszkę mi brakuje,<br />By równych wrogów otoczył mnie klan. * Gdyby tak do mózgu czopki można było wpuszczać. * Kocham Cię strasznie, ale swoboda to wielka rzecz. * Krążą o mnie plotki wyssane z wielkiego palca czyjejś brudnej nogi. * Nineczko: Szalenie cię kocham i jestem w rozpaczy, że jeżdżę na nartach bez Ciebie. Co robić? Ale na myśl o braku swobody robi mi się zimno. Ciągle to samo. Czyż Ty, taka mondra, nie znajdziesz na to sposobu. Bo Blizbor był brutal i nie kochał żony, a ja nie i kocham Cię.<!-- pisownia oryginalna, nie poprawiać --> * Pogardzam wszystkimi i mam wstręt taki do hołoty umysłowej, że rzygam. * Tak ciągle żałuję Ciebie, do cholery, dla siebie. Mieszkaj gdzie indziej, ale bądź. * Zaklinam Cię, nie rób tego głupstwa, aby psuć coś tak sztucznego i ślicznego jak nasze małżeństwo. ==''Listy do żony'' (1932–1935)== * A tak głupio się układa całe życie – tyle rzeczy ginie – tylu szkoda i wychodzi bolesny nonsens, a po drodze jak kupki gówienek nikomu niepotrzebne dziełka. ==''Listy do żony'' (1936–1939)== * Byron umarł tak młodo<br />I nic mu się nie stało –<br />Czemuż bym nie miał i ja –<br />Choć życia troszeczku mało. ** Zobacz też: [[George Byron]] * Dziś czuję: 1) koniec życia, 2) zbliżającą się chorobę i śmierć, 3) jestem b. smutny i rozumiem dobrze L[udwika] XV, który na starość utopił się w rozpuście. Ja skończę w filozofii. * Jestem bardzo zgnębiony po orgii. Ale musiałem przez to przejść, aby zobaczyć, co jest na dnie. Mój stosunek do Ciebie jest niezmienny. Jesteś jedyną istotą na ziemi dla mnie. Ha – trudno – spróbujemy żyć dalej. Ty masz swoje cierpienia, ja swoje – może jakoś przetrwamy. * Kobra bardzo jest niedobra,<br />Uch – jak kobra jest niedobra. Lecz czy to jest jej, ach, wina? Onaż działa jak maszyna. Człowiek jest, ach, taki też,<br />Jeży się jako ten jeż. Każda baba jest niedobra<br />Jako pierwsza lepsza kobra! Tak – lecz ona o tym wie,<br />Co za świństwo, fuj, ach, fe! * Najdroższa Nineczko, więc kapitan Dupa nie był, bo synek mu zachorował, a p. Dr Zasrankowa była przeszkodzona, bo mąż dojechał, a radczyni Kutasiewiczowa była znów przeszkodzona skutasieniem lewego jajnika i tak ciągle. * Wszyscy są nieszczęśliwi, że pracują w biurach, a drudzy są nieszczęśliwi, że nie pracują. A inni są nieszczęśliwi, bo nie wiedzą czy będą mieli za tydzień na obiad. ==''Maciej Korbowa i Bellatrix''== * Mówi pan, że nie jestem patriotą? Nie byłem nim właściwie nigdy. Stłumiłem te uczucia, jak tylko zrozumiałem, że właściwie narodów już nie ma. Jest jedna wielka Hydra, tym straszniejsza, że jest maszyną. To jest szczęśliwa ludzkość. * Tajemnica osobowości – tylko łącząc się odnajdujemy to, co nas dzieli. Nieskończoność jest między nami i tylko dlatego jesteśmy nieskończenie bliscy. * Wyższością jednego człowieka nad drugim nie jest zdolność tworzenia rzeczywistości, tylko zdolność odpowiedniego teoretyzowania rzeczywistości już stworzonej. ==''Matka''== * Wstydzę się, że jestem człowiekiem. Ale w naszych czasach nastąpiła dysocjacja idei danego człowieka od jego wartości etycznej. Prorok może dziś być świnią – jest to przykre, ale to jest fakt. Zresztą na razie świnią nie jestem mimo całej nienawiści do ludzi – nienawidzę ludzi dzisiejszych.  * Znowu mi się przypomniał mój mąż. Straszny to był wprost mezalians. I Bóg mnie za to pokarał. Bóg mezaliansów nie lubi. ==''Mątwa''== * Błogosławię was, moje dzieci. Życzę ci prędkiej i niespodziewanej śmierci, moja córuchno. Będziesz najpiękniejszym z aniołków, których wieniec oplata tron Wszechmogącego. ** Postać: Juliusz II * Boże, Boże – nadaremnie wzywam Twoje imię, bo właściwie w Ciebie nie wierzę. A kogoś wezwać muszę. Zmarnowałem życie. Dwie żony, szalona praca – nie wiadomo dlaczego – bo ostatecznie filozofia moja nie jest oficjalnie uznana, a resztki moich obrazów zniszczono wczoraj, z rozkazu naczelnika Syndykatu Wyrobów Ręcznego Paskudztwa. Jestem zupełnie sam. * Czym jest miłość? Chcesz, to ci powiem. Rano obudzę cię pocałunkiem. Po kąpieli wypijemy kawę. Potem pójdę malować, ty zaś będziesz czytać książki, które ci wskażę. Potem obiad. Po obiedzie pojedziemy na spacer. Znowu praca. Podwieczorek, kolacja, parę rozmów istotnych i na koniec zaśniesz, niezbyt zmęczona rozkoszą, aby zachować siły na dzień następny. * Tak – katolikiem to jesteś, mistrzu Pawle, ale nie chrześcijaninem. To wielka, to bardzo wielka różnica. ==''Narkotyki''== * Byle dureń może właśnie na ten temat napisać w jakiejś krytyce literackiej w poważnym organie, że właśnie książka ta jest dowodem, że nigdy nie paliłem, a jestem za to pijakiem i kokainistą, że nigdy nie zażywałem peyotlu, a za to, że się nigdy nie myję i nie gimnastykuję, że się nie golę i mam brodę do pępka, że mam hemoroidy i nigdy nie miałem pryszczów na twarzy i że recept takich nikt nie napisał. Takie czasy, tacy ludzie. Trudno – muszę wśród nich niestety żyć i robić dalej to, co mi nakazuje głos sumienia. Więc tymczasem żegnam was – może na długo, a może na zawsze. Kto wie? Nie palcie, nie pijcie, nie zażywajcie kokainy – spróbujcie w razie czego peyotlu. Myjcie się porządnie i gimnastykujcie, golcie się moją metodą, nie puszcie się, bo szkoda czasu, i kupcie sobie zaraz po przeczytaniu tej książki „Allegro” i wymienione specyfiki. Wszystkich zaś wzywam, aby dążyli do zorganizowania ligi mającej na celu prohibicję tytoniowo-alkoholową. I have spoken – reszta należy do was. ** Opis: [[ostatnie zdania dzieł literackich]]. * Ciągłe zaprzątanie umysłów młodzieży tylko tym, że Jasiek Wątorek skoczył o trzy cm wyżej niż Maciek Wąbała, jest objawem przykrym i mogącym na długich dystansach dać w wymiarze ogólnej kultury narodowej wyniki bardzo smutne. * Czemu większość ludzi, którzy bezwzględnie śmierdzieć nie powinni, jednak śmierdzi? * Jestem za absolutną prohibicją, ale muszę przyznać, że czasami, mimo że można by się ostatecznie bez niego obejść, alkohol załatwia mnóstwo nieporozumień, tak wewnętrznych, jak i zewnętrznych. Według mnie powinien jedynie być dozwolony, do czasu, artystom i literatom, którzy wiedzą z absolutną pewnością, że w krótkim czasie mogą się „wyprztykać” i że bezwzględnie bez pomocy alkoholu nic by wartościowego nie stworzyli. * Jest w człowieku pewne nienasycenie istnieniem samym, nienasycenie pierwotne, związane z samym faktem koniecznym istnienia osobowości, które nazywam metafizycznym i które, o ile nie jest zabite nasycaniem nadmiernym uczuć życiowych, pracą, wykonywaniem władzy, twórczością itp., może być złagodzone jedynie przy pomocy narkotyków. * Mówi się komuś: „Jesteś głupi, ucz się, a może zmądrzejesz” – nic nie pomoże, bo człowiek głupi jest przy tym zarozumiały i to, nawet jeśliby mógł przy usilnej pracy zmądrzeć, uniemożliwia mu wybrnięcie z błędnego koła. Mówi się draniowi: „To nieładnie być taką świnią, zastanów się, popraw się” – próżne gadanie: nie rozumiemy tego, że większość draniów jest świadomie właśnie draniowata – oni wiedzą o tym i nie chcą być innymi, o ile tylko mogą draniowatość tę dobrze zamaskować. „Czy można patykowi przebaczyć, że jest patykiem” – jak mówił Tadeusz Szymberski – i miał rację. * Mycie codziennie całej skóry mydłem jest obowiązkiem każdego, który chce się za człowieka uważać. * Na długo przed wprowadzeniem tytoniu ludzie mordowali się niezgorzej. Może dopomagał im w tym alkohol – czort wie – nie moim zadaniem jest pisać historię narkotyków całego świata. Zresztą – kiedyś nie było też alkoholu. * Niech będą przeklęci Indianie i ci, którzy to świństwo do nas zawlekli. ** Opis: o tytoniu. * O ile alkohol i kokainę zaliczyć można do jadów realistycznych, – potęgują świat nie dając nastroju niesamowitości – o tyle peyotl nazwałbym narkotykiem metafizycznym, dającym poczucie dziwności istnienia, którego w stanie normalnym doznajemy niezmiernie rzadko – w chwilach samotności w górach, późno w nocy, w okresach wielkiego umysłowego przemęczenia, czasem na widok rzeczy bardzo pięknych, lub przy słuchaniu muzyki, o ile nie jest to po prostu normalnym wrażeniem metafizyczno-artystycznym, pochodzącym od pojmowania bezpośrednio samej Czystej Formy dzieła sztuki. ** Zobacz też: [[alkohol]], [[kokaina]], [[peyotl]] * Palacz (…) plugawe własne dowcipy bierze za najczystszy „esprit”, eksperymentalne spod ciemnej gwiazdy wymysły uważa za objawienia, a dupowate ględzenia za ostatni wybłysk „causeurstwa”. Wymagania jego maleją i szuka tylko kupy durniów, wśród których mógłby jeszcze brylować swoim zaćmionym mózgiem. * Ponieważ tzw. „swobodną twórczością”, to jest tzw. „śpiewaniem ptaszka na gałęzi”, nic dla społeczeństwa i narodu zrobić nie mogłem, postanowiłem po szeregu eksperymentów zwierzyć się ogółowi z moich poglądów na narkotyki, zaczynając od najpospolitszego: tytoniu, a kończąc na najdziwniejszym chyba peyotlu (któremu rezerwuję osobne miejsce), w celu choćby małego wspomożenia dobrych potęg w walce z tymi najstraszniejszymi, poza wojną, nędzą i chorobami, wrogami ludzkości. ** Opis: [[pierwsze zdania dzieł literackich]]. * Również przeczę przy sposobności, jakobym oddawał się homoseksualizmowi, do którego czuję wstręt najwyższy; jakobym żył płciowo z moją syjamską kotką, Schyzią (Schizofrenią, Isottą, Sabiną, którą bardzo lubię, ale nic poza tym) i jakoby nierasowe zresztą kocięta z niej zrodzone były do mnie podobne; jakobym miał stragan portretowy na Wystawie Poznańskiej i robił dziesięciominutowe portrety po dwa złote (czego te dranie nie wymyślą!); jakobym był blagierem i rzucał się na kobiety przy lada sposobności; jakobym uwodził mężów żonom, chodził we fraku (nigdy nie miałem fraka w ogóle) na Giewont, pisał sztuki sceniczne dla kawału, nabierał i kpił, i nie umiał rysować. Wszystko to są plotki wymyślone przez jakieś obskurne baby, kretynów i idiotów, a nade wszystko przez draniów chcących mi zaszkodzić. Odpieram te znane mi plotki i z góry te wszystkie, które krążyć jeszcze o mnie w Zakopanem i jego przysiółkach będą. Szlus. * Są narody czyste i są brudne. Powiedzmy sobie otwarcie, że należymy do tych ostatnich, i starajmy się temu zaradzić. Czytając powieści polskie, rosyjskie lub francuskie, zawsze mam ten problem na myśli: czy aby ci wszyscy ludzie są dobrze wymyci. ==''Niemyte dusze''== * Był to jedyny naprawdę wielki człowiek od XVI wieku w Polsce. Gdy inni spali w tchórzliwym wygodnictwie, on jeden dokonał czynu w samotności nieomal zupełnej, otoczony garstką przypadkowych współpracowników, których dane intelektualne mogły nie dorównywać w pewnych wypadkach natężeniu siły, odwagi, ofiarności i charakterowi. ** Opis: o [[Józef Piłsudski|Józefie Piłsudskim]]. * Cóż to jest za, ach, ohyda —<br />Ja mam syna schizoida!<br />Czemuś nie jest ty pyknikiem,<br />Tylko tym wymokłym smykiem? * Nie ma na świecie istoty bardziej zakłamanej na temat swego stanowiska i znaczenia w czasoprzestrzennym kontinuum świata jak przeciętny Polak. * Przyjęcie chrześcijaństwa i w ogóle kultury z Zachodu, a nie od Bizancjum, było tym błędem inicjalnym, który zwichnął całą naszą historię i misję narodową. (…) Stąd ciągłe nasze szarpanie się w połowiczności między istotnym przeznaczeniem a skutkami pierwszego potknięcia się. ** Źródło: Warszawa 1975, s. 260. ** Zobacz też: [[chrzest Polski]] * Ty moja, ach – ach, przeciem ja utracił ciebie,<br />Ach, w tej miłości, ach, ja byłem, ach, jak w niebie,<br />Rozstanie to zabija me uczucie tak,<br />Że jestem teraz taki zwykły, smutny sobie flak itd., itd. ==''Nienasycenie''== * Bo cóż jest straszniejszego, jak ta godzina od drugiej do trzeciej popołudniu, kiedy nic ukryć przed sobą nie można i naga okropność metafizyczna przebija jak kieł zwaliska codziennych złud, którymi staramy się zabić bezsens życia bez wiary… O, Boże! – Zakrył pysk rękami i zastygł. * Bo sen przecie nigdy nie jest przeżywany bezpośrednio aktualnie w chwili swego śnienia się – istnieje tylko i jedynie jako wspomnienie. * Czy to jest prawdą o tobie, co sam sobie wyobrażasz, czy to, czym jesteś faktycznie w splotach, kłębiącej się według transcendentalnych, metafizycznych praw, społeczności. * Dobroć nie może wypływać ze słabości, tylko z potęgi. ** Źródło: cz. 1, ''Przebudzenie'', wyd. Dom Książki Polskiej Spółka Akcyjna, Warszawa 1930, [http://kpbc.umk.pl/dlibra/doccontent?id=41998&dirids=1 s. 96]. ** Zobacz też: [[dobro]] * Genezyp Kapen nie znosił niewoli w żadnej formie – od najwcześniejszego dzieciństwa okazywał wstręt do niej nieprzewyciężony. (Mimo to, jakimś niepojętym cudem wytrzymał 8-mioletnią tresurę ojca-despoty. Ale to było czemś w rodzaju nakręcania sprężyny – wiedział, że kiedyś rozkręcić się musi i to go trzymało). Gdy miał zaledwie cztery lata (już wtedy!) błagał matkę i guwernantki na letnich spacerach, aby pozwolono mu choćby pogłaskać jakiegoś kundla, rzucającego się groźnie na łańcuchu, lub małego, melancholijnego pieseczka, podwywającego cicho na progu budy – pogłaskać tylko i dać mu coś do zjedzenia, jeśli już nie mogło być mowy o spuszczeniu go z uwięzi na wolność. ** Opis: pierwsze zdania powieści. * Genezyp poczuł znowu jakieś tam męskie skomlenia i nakazy wewnątrz ciała. Gruczoły zaczynały się ruszać, niezależnie od stanów ducha. Co on je w ogóle obchodził – teraz użyjemy my, a resztę niech biorą sobie wszyscy diabli. * Ja kochałem ojca i bałem się go. On umiera, a mnie to teraz nic nie obchodzi. – (Tengier przyjrzał mu się uważnie, ale było w tym spojrzeniu coś z patrzenia w lusterko) – Mnie jest tak źle, jak nigdy, a przy tym zupełnie bez powodu – jakbym poczuł, że wszystko, ale to wszystko na całym świecie jest nie takim, jak być powinno. Jest przede wszystkim zawinięte w jakąś powłokę – nawet astronomia. A ja chcę dotykać wszystkiego gołego, jak dotykam mojej własnej twarzy moją własną ręką… Ja chcę wszystko zmienić, aby było takim, jak być powinno. Ja chcę to wszystko mieć, dusić, cisnąć, wygniatać, męczyć…!!! – krzyknął histerycznie, prawie z płaczem Genezyp, nie poznając samego siebie w tym, co mówił. W miarę formułowania nieważna dotąd myśl stawała się jedyną rzeczywistością. * Ja lubię literaturę, bo dla mnie tam jest więcej życia niż w moim własnym. Jest ono tam w takiej kondensacji, w jakiej nie znajdę go w rzeczywistości nigdy. * Ja mam się popisywać z moją znajomością życia przed tą publicznością, którą pogardzam, do której obrzydzenie czuję, jak do robaków w zgniłym serze? Przed tą ohydną gawiedzią ogłupioną przez kino, dancing, sport, radio i kolejowe biblioteki? Ja mam dla ich zabawy pisać takie właśnie kolejowe romanse żeby żyć? A niedoczekanie ich (czuło się wyraźnie, że ledwo się wstrzymywał, aby nie zakląć ohydnie – słowo „skurwysyny” wisiało w powietrzu), tego plemienia prostytutów i platytudów! – Zachłystywał się pianą wściekłości i oburzenia. * Ja nie chcę znać społeczeństwa. Muszę żyć w tym błocie, ale też izoluję się od niego. * „Jak to – więc to ja jestem i to jest moje jedyne życie? Tak właśnie upływa, a nie inaczej, wśród miliarda możliwości? I nigdy, nigdy już inaczej – o Boże”. Zawalał się w jakąś przepastną norę, suterenę, podziemie kaźni więziennej, gdzie królował suchy, wieczny, dławiący ból „takości” („a nie inności”). * Jest się choćby w niekontrolowanych myślach swych takim, jakim się jest naprawdę, i nie trzeba żałować tej odrobiny swobody, jaką się ma w tym potwornym więzieniu, jakim jest świat i sam człowiek dla siebie. * Leibniz nie mógł udowodnić konieczności przyjęcia twierdzenia, że Bóg jest nieskończenie dobry w swej doskonałości. Możliwym jest równie dobrze do przyjęcia, że jest on nieskończenie złośliwy. Ilość zła na świecie, znikomość dobra i bezsilność Zbawienia Chrystusowego wobec zła ziemskiego czynią możliwym te przypuszczenia. * Matki boją się zamawiać portrety swoich córek w mojej firmie, nawet dorośli mężczyźni siadają z niewyraźnymi minami „na aparat”, tak, jakby się spodziewali, że co najmniej, zamiast rysować, powyrywam im znienacka zęby lub wykłuję oczy ołówkiem. ** Źródło: Przedmowa * Metafizyczny onanizm – innego na to słowa nie ma. Bo jest i maksymalna samotność (któż jest samotniejszy od onanisty?), i bezwstyd, i rozkosz, i ból, i dziwność zaziemska tego niezróżniczkowanego amalgamu bólu i rozkoszy, i niedościgłe piękno wbite jak kieł w ohydę bezmierną, ostateczną. * Mogę się zabić, ale na myśl, że mógłbym nie istnieć wcale, zimno mi się robi z przerażenia. ** Źródło: cz. 1, ''Przebudzenie'', wyd. Dom Książki Polskiej Spółka Akcyjna, Warszawa 1930, [http://kpbc.umk.pl/dlibra/doccontent?id=41998&dirids=1 s. 112]. * Na starość wymagania nasze rosną, a możliwości maleją. * Nadać nową wartość wyrazom – gdyby mógł to uczynić, mówiłby tak właśnie na granicy bezsensu – bo do czego się sprowadzają tak zwane 'intuicyjne sformułowania'? Rezygnacja z logiki na rzecz bezpośredniego, artystycznego – działającego formą i niezwykłymi zestawieniami słów, wypowiedzenia. Intuicja (ta, o której plotą baby i umysłowe leniuchy) zawsze jest upadkiem w stosunku do sensu. Ale poza pewnymi, ograniczonymi co do ilości sprzecznościami, sens w znaczeniu pozytywnym jest bezsilny – trzeba bredzić, aby wyrazić bezpośrednio metafizyczną dziwność bytu i jej pochodne. * Narody, jak i pewni ludzie mają swoje przeznaczenia (ale nie w znaczeniu konieczności) i misje. O ile dość długo da się komuś pożyć, to ostatecznie (o ile nie staną mu na przeszkodzie tego rzędu potęgi i wypadki, jak: uwięzienie, obłęd, utrata pewnych członków itp.), dokona swego – może w pewnej deformacji, w karykaturze, ale dokona. * Naucz się panować nad własną siłą. To trudniejsze jest od pokonania słabości – wierz mi. ** Źródło: cz. 1, ''Przebudzenie'', wyd. Dom Książki Polskiej Spółka Akcyjna, Warszawa 1930, [http://kpbc.umk.pl/dlibra/doccontent?id=41998&dirids=1 s. 82]. * Nic, psia-krew, nie działo się po prostu – wszystko było pokłębione, poplątane, skiełbaszone, jak naumyślnie przyprawiona przez złego ducha piekielna życiowa sałatka.  * Nie posądzą mnie o to, że zostałem rozstrzelany przez komunistów, bo nie ma w Polsce Sowietów i ja niestety żyję i na razie piszę dalej. ** Źródło: Przedmowa * Nieskończone są kondygnacje duszy ludzkiej – trzeba tylko umieć brnąć nieustraszenie w głąb – albo się zdobędzie swój własny szczyt, albo się zginie – w każdym razie nie będzie to psie życie miernot, wiedzących zaledwie to, że są i to nie bardzo. * Ostateczna prawda, że nic nie jest tym, czym być powinno… ** Źródło: cz. 1, ''Przebudzenie'', wyd. Dom Książki Polskiej Spółka Akcyjna, Warszawa 1930, [http://kpbc.umk.pl/dlibra/doccontent?id=41998&dirids=1 s. 116]. * Prędzej czy później zwariować muszę, bo się nie w świecie, ale w sobie duszę. * Rozpanoszył się pewien gatunek ludzi, znanych dawniej w mniejszym natężeniu, i to przeważnie w sferze krytyki artystycznej i literackiej, a mianowicie tzw. obecnie „spłyciarzy” (…), w odróżnieniu od normalnych spryciarzy. Były to indywidua mogące spłycić dowolnie głębokie zagadnienie, odwrotnie niż [ci] (…), którzy z każdego głupstwa, jak przystało filozofom (i to matematycznym), mogli zrobić problem dowolnie trudny. * Rozumiem właśnie twórczość nie jako produkowanie tej idiotycznej, nikomu niepotrzebnej tak zwanej „czystej formy” i nie jako odwalanie rzeczywistości, tylko jako stwarzanie rzeczywistości nowej, do której uciec można od tej, której mamy dosyć po same gardła… ** Opis: Genezyp do Księżnej. ** Źródło: cz. 2, ''Obłęd'', wyd. Dom Książki Polskiej Spółka Akcyjna, Warszawa 1930, [http://kpbc.umk.pl/dlibra/doccontent?id=42024&dirids=1 s. 47]. * Stwarzać siłę, tej zawsze trzeba będzie, a cel równie zawsze się znajdzie – nie ten, to inny. * Tak – to jest pewne, że sam fakt istnienia jest potworny: polega na krzywdzie innych, począwszy od milionów istnień, ginących w nas w każdej chwili – i rodzących się – to prawda, ale na taką samą mękę, abyśmy my mogli trwać ten marny wycinek czasu. ** Źródło: cz. 1, ''Przebudzenie'', wyd. Dom Książki Polskiej Spółka Akcyjna, Warszawa 1930, [http://kpbc.umk.pl/dlibra/doccontent?id=41998&dirids=1 s. 112]. * Tym właśnie miałem być, raz na wieczność całą – takim właśnie albo wcale. * Ty mój biedny, kochany impotencie. Ja wiem — to dlatego, że się przeczekał. A co to za plamka? (Głos jej zadrgał). A — zonanizował się mój chłopczyk. A to nieładnie. Trzeba było zachować dla mnie. A teraz flak. Ale to o mnie myślałeś, prawda? Ja cię oduczę od tego. Nie wstydź się. Cudny jesteś. (...) Będziemy się bawić w małżeństwo jak siedmioletni Papuasi w chatce w dżungli. — To mówiąc wyglądała rzeczywiście na małą dziewczynkę, taką, jakimi pogardzał dawniej. (...) Spłomienił się na zimno cały i zaraz ją pokochał — ale na krótko i gwałtownie. Zaraz przestał. ** Źródło: część druga, rozdział ''Rozdławdziewiczenie'' * Wcielona nicość jest ta Ela. Wiem, że umrę, ale wesoło idę na ten mostek, bo równie dobrze wiem, że z tej strony nic już nowego mnie nie spotka. Użyłem życia – nie każdy to powiedzieć może. I w ekspansji i w kumulacji – jednym słowem twórczość – ot co. Ten wyskrobek mało mi się udał, ale po śmierci jeszcze go przetrząchnę, na miły Bóg: pekeflejsz z niego zrobię. * Wiecznie to samo balansowanie między śmiercią, jako jedynym nasyceniem, a życiem, rozproszkowanym w przypadkowości (to było najokropniejsze) nawet tych niby „koniecznych” „dzieł sztuki”. ** Źródło: cz. 1, ''Przebudzenie'', wyd. Dom Książki Polskiej Spółka Akcyjna, Warszawa 1930, [http://kpbc.umk.pl/dlibra/doccontent?id=41998&dirids=1 s. 108]. * Wielkość jest tylko w perwersji. ** Źródło: cz. 1, ''Przebudzenie'', wyd. Dom Książki Polskiej Spółka Akcyjna, Warszawa 1930, [http://kpbc.umk.pl/dlibra/doccontent?id=41998&dirids=1 s. 77]. * Wierzę w Boga, ale innego niż ten, który jest przedstawiony w dogmatach naszego Kościoła. Bóg jest wszystkim i nie rządzi światem, tylko samym sobą w sobie. * Wszelki ewolucjonizm, jeśli chodzi o prawdy absolutne, o racjonalizm w ogóle, jest nonsensem. To już jest obrona nie religii samej, tylko instytucji, którą ona wytworzyła. Instytucji chce się nałogowo żyć i robi kompromis z własną religią, zmienia ją, przystosowując się. Oczywiście na tej tolerancji zyskuje pewną ilość zwolenników. Ale to marny materiał (…). * Wszystko, co było głębokim, powstało tylko z rozpaczy ostatecznej i zwątpienia. ** Źródło: cz. 1, ''Przebudzenie'', wyd. Dom Książki Polskiej Spółka Akcyjna, Warszawa 1930, [http://kpbc.umk.pl/dlibra/doccontent?id=41998&dirids=1 s. 111]. * Wszystko, co czynimy, nawet my, są to tylko różne formy tego zamaskowania przed sobą ostatecznego nonsensu istnienia. ** Źródło: cz. 1, ''Przebudzenie'', wyd. Dom Książki Polskiej Spółka Akcyjna, Warszawa 1930, [http://kpbc.umk.pl/dlibra/doccontent?id=41998&dirids=1 s. 112]. * Znałem dwie panienki z tzw. „dobrego domu”, wychowane w klasztorze – mawiał. – Jedna była kurwa, a druga zakonnica. * Zresztą u niektórych samoanaliza staje się po prostu tylko samolizą – samolizaniem się wdzięcznego kotka. * Że też nic przyjemnego nie może dłużej trwać jak pięć do dziesięciu minut. * Życie jest jak rana – którą zapełnić można tylko rozkoszą. * Życie nic z literaturą wspólnego nie ma – chyba u autorów, którzy w ogóle do literatury nie należą – są bezmyślnymi fotografami jakichś zatęchłych kącików rzeczywistości. ** Opis: Genezyp do Księżnej. ** Źródło: cz. 2, ''Obłęd'', wyd. Dom Książki Polskiej Spółka Akcyjna, Warszawa 1930, [http://kpbc.umk.pl/dlibra/doccontent?id=42024&dirids=1 s. 47]. ==''Nowe wyzwolenie''== * Czyż naprawdę nie ma już ludzi na tym świecie? Czyż wszyscy stali się tylko kółkami zegara? Dajcie mi choć nakręcać ten zegar! * Pragmatysta jest to zwykłe bydlę, z tą różnicą, że teoretyzując swoje bydlęctwo, wmawia to innym jako jedyną filozofię. ==''Oni''== * Ale czyż miłość to nie jest właśnie: dwoje zwierząt, które się pożądają do utraty zmysłów? * Dane społeczeństwo jest o tyle dobre, o ile będąc członkiem tego społeczeństwa, nie odczuwa się właśnie tego, że się jest członkiem. * Wierzyliśmy w masonów, wierzyliśmy w Żydów, przez wielkie Ż. Teraz wierzymy w {{rozstrzelony|Nich}}. Nam potrzeba jakiejkolwiek wiary… ==''Pożegnanie jesieni''== <!-- Cytaty dodawaj w osobnym haśle! --> {{osobne|Pożegnanie jesieni}} * A czy Bóg, gdyby chciał, mógłby stworzyć drugiego Boga, takiego samego – przecież jest wszechmocny. Wtedyby się nie nudził. ** Źródło: wyd. Drukarnia Narodowa F. Hoesick, Warszawa 1927, [http://kpbc.umk.pl/dlibra/doccontent?id=45361&dirids=1 s. 262].<!-- Proszę nie poprawiać, pisownia oryginalna --> ** Zobacz też: [[Bóg]] * A jednak dobrze jest, wszystko jest dobrze. Co? – może nie? Dobrze jest, psiakrew, a kto powie, że nie, to go w mordę! ** Opis: [[Ostatnie zdania dzieł literackich|ostatnie słowa powieści]]. * Co by dał, aby móc być z czystym sumieniem homoseksualistą, artystą, kokainistą – w ogóle jakimś „istą”, wszystko jedno jakim – nawet sportsmenom zazdrościł manii sportowej. A był tylko skomplikowanym umetafizycznionym masochistą. ** Opis: o Atanazym. ==''Szewcy''== <!-- Cytaty dodawaj w osobnym haśle! --> {{osobne|Szewcy}} * Dziwka w majonezie! Czego też taki biedak nie wymyśli! Muszę spróbować! * Różnorodność przeżyć nigdy nie zaszkodzi,<br />Jeśli człek się przy tym nie bardzo zasmrodzi,<br />A gdy i to nawet, i tak nic nie szkodzi,<br />Bo właściwie mówiąc, kogo to obchodzi! * Tfu, do czorta! Pękła mi aorta! ** Opis: [[ostatnie słowa]] Prokuratora Scurvy’ego. * Trzeba mieć duży takt,<br />By skończyć trzeci akt.<br />To nie złudzenie – to fakt. ** Opis: [[ostatnie zdania dzieł literackich]]. * W srebrzyste pola chciałbym z Tobą iść<br />I marzyć cicho o nieznanym bycie,<br />W którym byś była moją samotnością,<br />I w noc tę prześnić całe moje życie. ==''W małym dworku''== * A mama to była moja największa lalka. Tatuś z nią się też bawił jak z lalką – to była nasza wspólna lalka. Mama mówiła, że u nas w rodzinie wszystkie panienki w dwunastym roku przestają się bawić lalkami. Ja skończyłam dwanaście lat i mama umarła. Mamę zakopali grabarze, a ja zakopałam lalki. * Ja, panie Nibek, wolałbym nie żyć niż zobaczyć coś podobnego. Słońce świeci, ładna pogoda, a mnie się zdaje, że wszystko jest pokryte jakimś czarnym puchem. Na dwa kroki przede mną unosi się jakaś czarna ścierka. Och! Żebym mógł nie myśleć! * Może zechcesz to mi nawet wmówić, że cię nie zastrzeliłem? Zabiłem cię, jak zborsuczoną sukę tym oto browningiem systemu Clement. * Nalej mi tymczasem kawy, mój Ignacy. I przestań się tak bać. Jeżeli jestem nawet widmem, to w każdym razie różnię się od innych. Jestem widmem, które je i pije. Nawet wódkę pije, mój biedny Ignacy. * Nie ma żadnych okropnych rzeczy. Znam wojnę, rewolucję, śmierć ukochanych osób i tortury. To wszystko jest głupstwo. Okropną rzeczą jest tylko nuda i to, jeśli żaden wiersz do głowy nie przychodzi i jeśli przy tym chce się coś pisać, coś, o czym się jeszcze nie ma pojęcia – tak jak mnie teraz. A! To jest prawdziwa męka. ==Inne== * Aa, a, kotki dwa,<br />Szare, bure, obydwa.<br />Aa, a, kotki trzy,<br />Zjadły mózgi szare wszy.<br />Aa, a, kotki cztery,<br />Poszedł papa do hetery.<br />Aa, a, kotków pięć,<br />Mama czuje dziwną chęć.<br />Aa, a, kotków sześć,<br />Nieskończoność w szklance mieść. ** Źródło: ''[[s:Tumor Mózgowicz/Akt III|Tumor Mózgowicz]]'', akt III, wyd. Fala, Kraków 1921. * Bubuja abuja.<br />Buhaja kabuja<br />Kabyla kabyj buja.<br />Kabylska, bestjalska szuja<br />Kukuja zakuka jak wuja.<br />Bambulę bubuja buja –<br />Może zabuja, a może odbuja. ** Źródło: ''Bubuja (à la Stern)'' * Chodzi mi o to, aby na scenie, człowiek, lub jaki inny stwór popełnić mógł samobójstwo z powodu wylania się szklanki wody, ten sam stwór, który pięć minut temu tańczył z radości z powodu śmierci ukochanej matki. ** Źródło: ''[[s:Teatr (Witkacy)|Teatr. Wstęp do teorii Czystej Formy w teatrze]]'' * Dziś albo jutro<br />Na bordo papierze<br />Muszę się uporać<br />Z twą mordą frajerze. ** Źródło: ''Firma portretowa'' * Filozofia uważana jest przez przeciętnego laika za coś niezmiernie nudnego, nad czym należy się pobłażliwie w najlepszym wypadku, jeśli nie z pogardą uśmiechnąć, a zajmującego się nią traktować z pobłażaniem, jako kogoś niespełna rozumu. Biedni ludziska nie wiedzą, że takim z góry powziętym stanowiskiem pozbawiają się jednego z największych dóbr duchowych tkwiących w istnieniu. * Garstka strzelców, walcząca o kawałek Galicji razem z Niemcami, którzy spustoszyli w najokropniejszy sposób większą cześć Królestwa i pastwią się nad tamtejszymi Polakami jak zwierzęta, jest tragiczną i potworną. Honor żołnierski, który ich trzyma przy Austrii i każe walczyć razem z Niemcami, tak piękny w innych warunkach, jest w tym wypadku czymś okropnym. ** Opis: o Legionach Piłsudskiego w liście do Bronisława Malinowskiego. ** Źródło: [https://histmag.org/Co-Witkacy-zobaczyl-w-Rosji-9196 histmag.org], 13 marca 2014. * Gówniarz Zakopanego. ** Opis: Witkacy o sobie. ** Źródło: [https://jedynka.polskieradio.pl/artykul/3425964,Wariat-z-Krup%C3%B3wek-czy-wizjoner-stulecia-Przed-tym-ostrzega%C5%82-nas-Witkacy jedynka.polskieradio.pl] * Idź książeczko między ludzi,<br />Idź i piękne myśli budź.<br />A gdy myśl się piękna zbudzi,<br />Sama zarżnie wszelką chuć. ** Źródło: ''Wistość tych rzeczy jest nie z świata tego'', wybór Anna Micińska i Urszula Kenar * Każda forma idealizmu poniżej solipsyzmu jest kompromisem jego z poglądem życiowym dla celów ubocznych i jako taka musi być bezwartościowa. ** Źródło: ''[[s:Idealizm i realizm|Idealizm i realizm]]'', Warszawa 1946. ** Zobacz też: [[filozofia]], [[idealizm]] * Każdy może tworzyć byle co i ma prawo być z tego zadowolonym, byle by nie był w swej pracy szczerym i znalazł kogoś, który równie kłamliwie będzie to podziwiał. * Klijent musi być zadowolony. Nieporozumienia wykluczone. ** Źródło: [[s:Regulamin firmy portretowej „S. I. Witkiewicz"|''Regulamin firmy portretowej «S. I. Witkiewicz»'']] * Ludzie dobrzy dla zwierząt bywają potworni w stosunku do bliźnich swoich. ** Źródło: ''Myślę, więc jestem. Aforyzmy, maksymy, sentencje'', oprac. Czesława i Joachim Glenskowie, Antyk, Kęty 1993, ISBN 8386482001, s. 344. * Ludzie nie są znowu tak wielkim bydłem i bez idei żyć im trudno. ** Źródło: ''Myślę, więc jestem…'', oprac. Czesława i Joachim Glenskowie, op.&nbsp; cit., s.&nbsp;344. * (…) możliwa jest teatralna sztuka w której samo stawanie się, uniezależnione od spotęgowanego obrazu życia, może widza wprowadzić w stan pojmowania metafizycznego uczucia, niezależnie, od tego, czy 'fond' sztuki będzie realistyczne, czy fantastyczne, lub też czy będzie syntezą obu rodzajów w swoich poszczególnych częściach, naturalnie o ile całość sztuki będzie wypływała ze szczerej konieczności stworzenia w warunkach scenicznych wyrazu metafizycznych uczuć w czysto formalnych wymiarach u autora. ** Źródło: ''Wstęp do teorii czystej formy w teatrze'' w: ''Teatr i inne pisma o teatrze'', Warszawa 1995. * Na imię mu było Witold, nazwisko – Gombrowicz<br />Z pozoru był to sobie zwykły spacerowicz<br />Lecz tkwiła w nim dzika dziwność nieświadoma siebie<br />Z tego konia będzie kiedyś niezłe źrebię! ** Źródło: [[Witold Gombrowicz]], ''[[Dziennik (Witold Gombrowicz)|Dziennik]]'' * (…) nie dość jest istnieć po prostu, nierefleksyjnie, biernie, negatywnie, trzeba jeszcze istnienie swe zamanifestować wyraźniej, na tle możliwej śmierci i otaczającej nicości… * Nie jest to przyjemność duża<br />Cały dzień malować stróża<br />I za taki marny zysk<br />Zgłębiać taki głupi pysk. ** Źródło: ''Firma portretowa'' * Nie wiesz, co robisz, że palisz. Chcesz, to giń, psiakrew – palenie jest czymś okropnym, zwalającym z nóg byki. ** Opis: do żony. ** Źródło: ''Kobiety Witkacego. Metafizyczny harem'' * Niebezpiecznie jest opierać wielkość swą na ujemnej wartości swych nieprzyjaciół. ** Źródło: ''Wybór dramatów'', Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1983, s. 136. * Niech mi się o nim nigdy więcej<br />najlżej nawet nie zamarzy,<br />Bo wszystkich razem w kupie<br />Zwalę czym popadło – dla ekonomii – po olbrzymiej wspólnej dupie. ** Źródło: ''Do przyjaciół gówniarzy'' * Niedobrze jest bezkarnie prześcignąć samego siebie. ** Źródło: ''Myślę, więc jestem…'', oprac. Czesława i Joachim Glenskowie, op.&nbsp; cit., s.&nbsp;344. * Och, czemuż nie jestem zwierzęciem<br />W preriach lub w jakiej wodzie!<br />Och! Któż mnie wreszcie nasyci<br />W miłości potwornym głodzie. ** Źródło: ''Tutli-putli'' * Piekielne pomysły działają na zmysły<br />a dusza gdzieś skryta<br />nikt o nią nie pyta (…). ** Źródło: ''Wariat i zakonnica'' * Pojęcie (IP) implikuje pojęcie ograniczonności tego (IP). Pojęcie ograniczoności (IP) implikuje pojęcie jednej jedynej Formy Istnienia w całości, w której jako jej ograniczenia istnieją (IPN). ** Źródło: [[s:Pojęcia i twierdzenia implikowane przez pojęcie Istnienia|''Pojęcia i twierdzenia implikowane przez pojęcie Istnienia'']] * Poza tym wszystko jest gównem – to znaczy wszystko poza filozofią. Bez niej byłbym zwykłym gówniarzem. ** Źródło: ''Listy do Hansa Corneliusa'' (wrzesień 1937–marzec 1939) ** Zobacz też: [[filozofia]] * Przede wszystkim muszę wyjaśnić nieporozumienia: 1) Nie żyję seksualnie z moją żoną już od 7 lat i jesteśmy bardzo szczęśliwi w naszej przyjaźni. 2) Od 7 lat żyję (wyjąwszy 0,5 roku od czerwca do listopada 1936) seksualnie z moją przyjaciółką. Zdradziłem ją przynajmniej z 10 kobietami – najczęściej z jej przyzwoleniem. Teraz jesteśmy w normalnych stosunkach od roku. 3) Dziewczyna (18) lat przychodzi od naszego rozejścia i dotychczas nie mogę się od tego uwolnić. Podoba mi się za bardzo. Z tego powodu pewnie zginę (…), a dzika dziewczyna jest strasznie podniecająca i wcale nie płaska i głupia. Jak widzisz mogę łatwo zwariować. ** Źródło: List do Hansa Corneliusa, listopad 1937 * Przeglądam w myśli wszystkich mych przyjaciół twarze<br />I myślę sobie, och, psiakrew! czyż wszyscy są gówniarze?<br />Ach, nie! Jest kilku wiernych, z tymi pojechałbym nawet do Kielc.<br />A reszta? Ach, reszta, to jest gówno, proszę pani, wprost na szmelc. ** Źródło: ''Do przyjaciół gówniarzy'' * Przejść na dziwki. Kurwa, co tydzień jak Flaubert. Kurważ musi być zwiększony, jak woltaż, litraż i kilometraż. ** Źródło: [https://www.salon24.pl/u/24-24/1193393,witkacy-w-covidowej-maseczce salon24.pl] ** Zobacz też: [[Gustave Flaubert]] * Religii nie ma (…) ginie jeszcze sztuka i filozofia i to ginie w nas. To są banały od których rzygać się zachciewa. Ale trzeba zrozumieć tych, którzy w obrębie odpowiadających im istotności i zjawisk muszą przeżyć swoje życie. To nie jest chwilami ani łatwe, ani zabawne. * Szalenie mi się chce dziewczynek, a na razie nie mam żadnej. ** Źródło: list do Leona Reynela (5.04.1920) * Tak sobie wyobrażam Kielce, (...) jako szczyt ohydy. ** Źródło: ''Do przyjaciół gówniarzy'' ** Zobacz też: [[Kielce]] * Teraz jestem od dwudziestu lat żonaty [sic!], bez dzieci na szczęście, gdyż odpowiedzialność za nie doprowadziłaby mnie do szaleństwa. ** Źródło: ''Listy do Hansa Corneliusa'' (list z 26 lipca 1935) * Tylko łącząc się, odnajdujemy to, co nas dzieli. ** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998. * Uwolnijcie mnie od życia, a łaskę mi zrobicie. ** Źródło: ''Kobiety Witkacego. Metafizyczny harem'' * W danej chwili nawet nie chcę umierać ale i żyć nie mam wielkiej ochoty. ** Źródło: [https://histmag.org/Co-Witkacy-zobaczyl-w-Rosji-9196 histmag.org] * Wszystko w sztuce (a kto wie, czy i nie w życiu) polega tylko na stosunkach. Zaprzeć się w sobie, o ten swój najpiękniejszy trzon, rozpuczyć się w butę niebywałej wprost, ponadludzkiej, wszechstworzeniowej wielkości, rozdąć w sobie wicher namiętności do granic śmiertelnej burzy, przepuścić przez potężny filtr żelazobetonowego rozumu i potem z całej tej potwornej, wypiętrzonej ponad własną miarę wieży ciśnień metafizycznej siknąć przez wąziutką rurkę czystą, zimną, zaklętą w sobie formę samą w sobie – oto jest sztuka. * W kobiecie interesują mnie tylko usta, nogi i środek. Piersi dla mnie mogą w ogóle nie istnieć. ** Źródło: [https://www.tygodnikprzeglad.pl/jestem-bardzo-zgnebiony-po-orgii/ tygodnikprzeglad] ==O Witkacym== * Bohaterowie Witkacego mówią stale o «drugiej jaźni», «sztucznym życiu», «deformacji życia», «odwrotnych uczuciach», «życiu poza życiem», «innym świecie», «sztucznej psychicznej konstrukcji». Jego kobiety nie pragną miłości, tyrani – władzy, uczeni – wiedzy, działacze – rewolucji; albo raczej, chcą miłości, wiedzy czy rewolucji, ale po to, aby – dzięki niezwykłym zdarzeniom i przekształceniom – zaznać tajemniczego «x», osobliwego wstrząsu, zagadkowego afektu. ** Autor: [[Jan Błoński]], ''Wstęp'' w: S.I. Witkiewicz, ''Wybór dramatów'', Wrocław 1974. * Był zawsze i stale zakochany. Tak jak inni nie wyobrażali sobie życia bez pieniędzy, tak on nie wyobrażał sobie życia bez miłości. ** Autorka: [[Magdalena Samozwaniec]] ** Źródło: [https://web.archive.org/web/20240806180021/https://web.archive.org/web/20240806180021/https://viva.pl/ludzie/niezwykle-historie/tajemnice-smierci-stanislawa-ignacego-witkiewicza-artysta-odebral-sobie-zycie-u-boku-ostatniej-kochanki-138068-r1/ viva.pl] * Ci, co go znali, wiedzą, jak wrażliwy był na punkcie zdrowia i higieny. Bez końca mył ręce, a już bezwzględnie po dotknięciu psa lub kota. Nie znaczy to wcale, żeby tych zwierząt nie lubił, owszem nieraz się do nich przywiązywał. Ale była to tylko obawa przed infekcją. Niech tylko pies dotknął nosem jego ręki, zaraz leciał Staś do łazienki. Nie lubił także kiedy go pytano o zdrowie lub owego stereotypowego «jak się czujesz?». Na pytającego patrzył podejrzliwie i mruczał: – A co, czy tak kiepsko wyglądam? – i zaraz wyciągał z kieszonki podręczne lustereczko. ** Autor: Eugeniusz Szermentowski, ''Witkacy i medycyna'', «Panorama» 1967, nr 35, s. 6. * Filozof i erotoman, ekstrawagancki dandys, malarz i pisarz. Równie dobrze czuł się na filozoficznych sympozjach, jak i w salonach, gdzie słynął jako tancerz i imitator głosu Adolfa Hitlera. Jego utwory porównywano z majaczeniem wariata. ** Źródło: film ''Pożegnanie jesieni'', adaptacja powieści Witkacego. * I w owym wrześniu pełnym żalu,<br />Potężną dozą weronalu<br />Śmierć uznał za rzecz tak zaszczytną,<br />Że to, co zaczął, skończył brzytwą. ** Autor: [[Czesław Miłosz]], ''[[Traktat moralny]]'' * Ja bardziej niż wy jeszcze krztuszę się i duszę<br />Ja częściej niż wy jeszcze żyć nie chcę a muszę<br />Ale tknąć się nikomu nie dam i dlatego<br />Gdy trzeba będzie sam odbiorę światu Witkacego. ** Autor: [[Jacek Kaczmarski]], ''Autoportret Witkacego'' * Myślę, że takim obrazem, na którym się Witkacy modelował, był bohater ''Biesów''. To złapanie gubernatora za nos. Pusty człowiek, człowiek wypalony całkowicie. Człowiek, który eksperymentuje na sobie i na ludziach. Wszystkie najryzykowniejsze eksperymenty, do samego końca. I człowiek, który fascynował otoczenie. Przecież tak jak ja Witkacego znałem, te pijatyki, to szukanie w bagnach, zupełnie jak Stawrogin. Ja nie improwizuję teraz, ale miałem absolutne uczucie, że jestem ze Stawroginem, kiedy mnie kiedyś Witkacy zaprowadził w Warszawie do takiego malarza Jeżewskiego. ** Autor: [[Aleksander Wat]], ''Mój wiek. Pamiętnik mówiony'' * Najłatwiej zrozumieć Witkiewicza – społecznego proroka i wieszcza zagłady cywilizacji. Jak tylu innych – aczkolwiek w oparciu o oryginalne argumenty – zapowiadał on koniec sztuki, wytępienie jednostkowości, zanik zmysłu metafizycznego; ulegną one – twierdził – narastającej demokratyzacji życia, która stworzy społeczeństwo robotów, najzupełniej szczęśliwych, ale też doskonale nieciekawych. ** Autor: Jan Błoński, ''Witkiewicz jako dramaturg'', Kraków 1973. * Nie wiemy nawet, gdzie jest grób Witkacego, zmarłego tragiczną śmiercią samobójczą. Nie będzie zapomniany. Napisać by chyba można na jego grobie, że była to treść dynamiczna, która rozsadzała wszystkie formy i kanony sztuki, której był samotnym, nie uznanym za życia prekursorem. ** Autor: [[Antoni Słonimski]], ''Alfabet wspomnień'' * Nikt Witkacego nie czyta i nie rozumie. Witkacego trzeba poznać. Nie rozumieją tego nauczyciele i ci, którzy układają program nauczania. Tylko do nich trzeba mieć pretensje. Na przykład w Cambridge Witkacego poznają jako filozofa, a nie pisarza dramatów. Stawia się go obok Kanta, Nietzschego i Freuda. To, że nikt Witkacego nie zna i każdy ma uszy czerwone, bo przeczytał kilka stron z erotyką, to jest problem. Najpierw trzeba zreformować oświatę, a potem nauczycieli… (…) Nam wpychają te lektury, które rozumieją nauczyciele, tzw. lektury «bezpieczne». A później mają pretensje, że nie rozumiemy Witkacego. Oczywiście, najprościej jest słuchać disco polo. ** Autor: [[Cezary Pazura]] ** Źródło: [http://www.sewi.pl/wywiady/wywiad-cezary-pazura-relaz/ wywiad] * On ciągle mówił o tych wspólnych orgiach… ** Autor: [[Aleksander Wat]], ''Mój wiek. Pamiętnik mówiony'' * Pamiętam jego furię, gdy kiedyś wybrał się na Krupówki w papierowej pyjamie, uszytej przez jedną z jego apostołek, panią Brzozowską -  i Słonimski udawał, że nie zauważył tego dziwnego stroju. «Wiesz, Antoni – zawołał wreszcie – że ty masz bardzo dotkliwy sposób denerwowania ludzi. Czy ty naprawdę niczego nie zauważyłeś?» ** Autor: [[Jan Lechoń]], Dziennik, Warszawa 1992, Państwowy Instytut Wydawniczy, tom 2, s. 406. * Pierwsza moja wizyta u Witkacego: dzwonię, otwierają się drzwi, w ciemnym przedpokoju potworny karzeł rośnie – to Witkacy otworzył drzwi w kucki i z wolna się podnosił… ** Autor: [[Witold Gombrowicz]], [[Dziennik (Witold Gombrowicz)|''Dziennik 1953-1956'']], Instytut Literacki, Paryż 1957, s. 213. * (…) rewolucja staje się dla Witkiewicza czymś nieuchronnym, więcej – koniecznym, a równocześnie katastrofalnym, bo przyspieszającym mechanizację społeczną, kres wielkich indywidualności. Przyspieszającym jednak, a nie powodującym – to warto podkreślić: diagnoza Witkiewicza sięga głębiej, rewolucja stanowi dlań tylko ogniwo w znacznie ogólniejszych procesach. (…) W konkretnych scenach z dramatów lub powieści widać zupełnie jasno, choć w groteskowo zdemonizowanych wymiarach, jaki świat ginie, gnije, degeneruje się: «formacja burżuazyjna», «byli ludzie», sfery arystokracji, finansjery, dyplomacji, cyganerii artystyczno-naukowej, oddające się «szatańskim» orgiom w oczekiwaniu potopu. W teorii sztuki i historiozofii Witkiewiczowskiej rozrasta się to w zagładę wszelkiej kultury. ** Autor: [[Konstanty Puzyna]], ''Witkacy'', Warszawa 1999. * Samobójcy spokoju nie znają wieść niesie. Już pół wieku prawie zżera mnie ziemia sowiecka. Chociaż żyły otworzyłem na polskim Polesiu. ** Autor: [[Jacek Kaczmarski]], ''Witkacy do kraju wraca'' * Staś zaproponował mi spacer i poszliśmy w kierunku Kuźnic; pierwsze słowa, które Staś wypowiedział, były: «Czy pani zechciałaby zostać moją żoną?», a po mojej przychylnej odpowiedzi dziękował mi najczulej i zaraz zapytał, czy mi bardzo zależy na tym, aby mieć dzieci, bo on wolałby ich nie mieć, z obawy, że nie byłyby udane, jako że oboje do pewnego stopnia jesteśmy degeneraci. Na tę propozycję też się zgodziłam. ** Autorka: [[Jadwiga Witkiewiczowa]], żona Stanisława Ignacego Witkiewicza i kustoszka jego spuścizny. * Staś zatruwa ją swoim pesymizmem, że mówi o życiu jako o nędznej i głupiej farsie lub dramacie, twierdząc, że właściwie każdy człowiek o głębokiej duszy, doszedłszy do pełnego pojęcia i zrozumienia życia – powinien skończyć samobójstwem. Śmierć… oto jedyny, cudowny balsam, lek na wszystko, ucieczka od tego, co tu, na świecie nęka, dławi, udręcza. ** Autorka: [[Małgorzata Czyńska]], ''Kobiety Witkacego. Metafizyczny harem'' * Ten ci miał jaja!<br />Umiał żyć wśród kurew i tylko dwa napięcia kierunkowe czuł:<br />z dołu – na ukos – w górę, z góry – na ukos – w dół! ** Autor: [[Tadeusz Borowski]], ''Na Witkacego'' * U nas ciekawy był Witkiewicz.<br />Umysł drapieżny.<br />Jego książek<br />Nie czytać – prawie obowiązek.<br />W ciągu najbliższych stu lat chyba<br />Nikt w Polsce jego dzieł nie wyda. ** Autor: [[Czesław Miłosz]], ''[[Traktat moralny]]'' * Witkacy przysłał mi formalne zawiadomienie, iż na liście przyjaciół przeniesiony zostałem z miejsca numer 4 na miejsce numer 37, to znaczy poniżej Chwistka. ** Autor: [[Antoni Słonimski]], ''Alfabet wspomnień'' * Witkacy również stawiał kabałę, ale zazwyczaj rozkładał karty, mówił ponuro: «Sto procent pustki!» i mieszał karty z powrotem. ** Autorka: [[Magdalena Samozwaniec]] * Witkacy to miał klawe życie. Dziesiątki kochanek, sława za życia, alkohol, narkotyki, pojedynki, podróże, powszechne uwielbienie krytyki i czytelników. Słowem: życie minęło mu lekko, łatwo i przyjemnie. No, może tylko samobójcza śmierć nie pasuje za bardzo do tego obrazu. ** Autor: [[Piotr Kępiński]] ** Źródło: [https://www.newsweek.pl/kultura/kurwaz-i-litraz/84164cc newsweek.pl] * Wrażliwym jest jak membrana<br />Zatem w wieczór i z rana<br />Trzęsę się jak śledziona z węgorza wyrwana<br />Zagłady świata się boję<br />Więc dla poprawy nastroju<br />Wrzeszczę jak dziecko w ciemnym zamknięte pokoju ** Autor: [[Jacek Kaczmarski]], ''Autoportret Witkacego'' (1980) * Zabawy z bronią to stały element pijacko-narkotykowych orgii, nieraz już jakiś uczestnik spotkania chciał popełnić samobójstwo, na co Witkacy reagował spokojnie, że skoro człowiek chce ze sobą skończyć, to należy mu na to pozwolić. Szczęściem nigdy nie doszło do tragedii. ** Autorka: [[Małgorzata Czyńska]], ''Kobiety Witkacego. Metafizyczny harem'' * Zdaniem Stanisława Ignacego każdy myślący człowiek powinien prędzej czy później palnąć sobie w łeb. ** Autorka: [[Małgorzata Czyńska]], ''Kobiety Witkacego. Metafizyczny harem'' == Zobacz też == * [[Stanisław Witkiewicz]] (ojciec Witkacego) {{wikiźródła|Stanisław Ignacy Witkiewicz|Stanisława Ignacego Witkiewicza}} {{SORTUJ:Witkiewicz, Stanisław Ignacy}} [[Kategoria:Myśliciele ateistyczni]] [[Kategoria:Polscy prozaicy]] [[Kategoria:Polscy dramaturdzy]] [[Kategoria:Polscy malarze]] [[Kategoria:Polscy estetycy]] [[Kategoria:Polscy samobójcy]] [[Kategoria:Polscy pisarze dwudziestolecia międzywojennego]] c3ia21q3srg68lb82ikd3kuddbhi1a7 644844 644842 2026-07-07T23:46:49Z Nazwa1234 53893 /* O Witkacym */ 644844 wikitext text/x-wiki [[Plik:Witkacyblackandwhite.jpg|mały|{{center|Stanisław Ignacy Witkiewicz (1931)}}]] '''[[w:Stanisław Ignacy Witkiewicz|Stanisław Ignacy Witkiewicz]]''' ([[pseudonim]] '''Witkacy'''; 1885–1939) – polski [[pisarz]], [[malarz]], [[filozof]], [[dramaturg]] i [[fotografik]]. Tworzył w okresie dwudziestolecia międzywojennego. {{wulgaryzmy}} ==''622 upadki Bunga''== (wyd. PIW, Warszawa 1978) * Boję się przyjaciół na równi z samotnością. Boję się życia i boję się śmierci. * Chwilami myślę, że śnię. I co dzień rano otwieram tę samą księgę i czytam te same słowa, by pogłębić moją wiedzę istotną. I z niej to czerpię pożywienie codzienne dla ducha, a samotny jestem jak pająk w swej sieci. Takim będę do śmierci. * Daj mi poznać znowu tę piekielną rozkosz… Całe życie jest tylko w tej chwili… Ty nie wiesz, co ja mam dokonać teraz… Potworne głębie… Bądź taką jak dawniej – błagał wijąc się z męczącego pożądania na myśl o zabójczej rozkoszy całowania szatańskiego jej ciała. Ines jednak była nieubłagana. Ścisnęła jeszcze bardziej nogi i rzekła zimno syczącym głosem: – Dostaniesz wszystko po ślubie. * Gdzie w was jest to, co tworzy życie, jak można chcieć to życie tworzyć z wami. (…) Jesteście trupami zamkniętymi w dialektycznych formułach i każda niespodzianka losu rodzi się dla was okuta w kajdany. Wasze słowa, nawet wasze czyny, pożal się Boże, nawet zbrodnie (…) są dialektyką pustki, którą zapełnia narkotyk. Bo dla was nawet sumienie stało się narkotykiem, sumienie, które żadnej nawet zbrodni nie potrafi strawić, zepsute sumienie istot słabych, które szukają usprawiedliwienia złego w zemście z zaświatów, sprowadzonych już do rynsztoka. Bo nawet tamten świat żaden dla was już nie istnieje. Nie macie Boga, a chcecie uwierzyć w Szatana, aby was bawił w godzinę śmiertelnej nudy. Jesteście odważni, bo nie znacie głębi strachu, a lęk, który tworzył potworne mity i okrutne religie, jest dla was tym samym co opium albo haszysz. Wolę najgorszych tchórzów niż taką odwagę samobójców oczekujących szczęśliwego przypadku. * Głębia ziewa na powierzchni,<br />a powierzchnia okazuje się dnem głębi. ** Opis: [[motta dzieł literackich|motto]] powieści. * Ja muszę żyć wszystkim, co mam dane, jeżeli kiedy będę jednolitym, to znaczy, że trzymam w ręku wszystkie rozpryskujące się ogniska, z których się składam. * Jestem sam i nie wiem, czy zdobędę tę pustkę, która wszystko rodzi. Splugawiona jest moja głębia. Zabiłem w sobie głębię, to, co mogło być piękne, żebym nie chciał tworzyć życia z kobietą wolną. Ach, czemu kobieta chce być niewolnicą! * Mnie trzeba strasznie, bez pamięci kochać i trzymać z całej siły. Inaczej nie ma mnie. Ginę czasem nawet sama dla siebie. Sama siebie nie znam w takich chwilach. * Nieustraszony, z kopią w dłoni i odbiciem jedności w sercu, zdobyłem jej wieżę i wyniosłem ją na białe anemonem pole, i w cieniu olbrzymiego lasu pierwszym zbudziłem pocałunkiem. * Prawdziwa kobieta nie jest zła ani dobra, jest {{rozstrzelony|kobietą}} – to wystarcza, a winni są zawsze tylko i jedynie mężczyźni. * Tylko ty myślisz, że z kobietą można być sobą, i w tym mylisz się bardzo. Kobieta potrzebuje, żeby ją okłamywać. Jedna chce tego w formie bardzo wyrafinowanej, inne, z typu kokot, potrzebują tego w formie jak najbardziej brutalnej. Jest inny typ mężczyzn, którzy nigdy nie robią z kobiet problemów istotnych. Ci kłamać nie potrzebują. Ale jeżeli ktoś z naszego gatunku chce mieć kobietę, prawdziwą kobietę, a nie nienormalną, skłamaną, jak mówisz, z samego początku histeryczkę, musi kłamać. Bo takim, jakim jest naprawdę, prawdziwa kobieta będzie zawsze pogardzać, zgubi go i uczyni nieszczęśliwym na całe życie. * Uganiał się za jakimiś babami, wymyślał coraz to nowe życiowe teorie i w końcu patykiem wybił sobie oko!… * Wczoraj na przykład zdradziłem jedną kobietę z następną tylko dla samego faktu zdradzenia, żeby zobaczyć, jak to wygląda, i żeby nauczyć się trochę kłamać. Przekonałem się, że kłamstwo jest absolutnie koniecznym i że trzeba go się uczyć tak jak matematyki albo geologii. Bez tego żyć nie można. * Xylotet zapłakał bawolimi łzami i stał się chytrym jak gwiaździste niebo i ponurym jak parawan w trzeciorzędnym burdelu. ==''Bezimienne dzieło''== * Ból fizyczny i teoretyczna rozmowa są moimi jedynymi przyjemnościami – wtedy nie myślę o rzeczywistości mego życia… * Dwa są tylko miejsca dla metafizycznych jednostek w naszych czasach: więzienie i szpital wariatów. * Nie znoszę ludzi chorych. Gdybym mógł, zburzyłbym wszystkie szpitale. Niech wymiera ta swołocz! ==''Gyubal Wahazar, czyli Na przełęczach bezsensu''== * Jestem skończona, pragmatyczna, świadoma siebie hiperkanalia. Dlatego stoję przed wami, że wiem, co jest istotą Istnienia: metafizyczne świństwo. * Och! Co za szczęście! Co za rozkosz! Nie wiedzieć, kim się jest – być wszystkim!!! * W piekle nie ma żadnych mąk. Tam tylko czekają. Piekło jest jedną wielką poczekalnią. ==''Janulka, córka Fizdejki''== * Ja nie mam siły nawet na samobójstwo, a umęczony jestem samym sobą aż do zdechnięcia. I mimo to czuję się młodzieńcem, który może się nawet zakochać. * Janulka ma głowę po mnie. Jestem pijany pięćdziesiąt pięć lat bez przerwy. Ale czy tobie ta wódka dobrze robi na raka w żołądku – to jest wielkie pytanie. * Mam takie uczucie, jak dziewica gwałcona przez batalion rozbestwionych żołnierzy, jak chrabąszcz, któremu by dawano końską lewatywę.  * Wyrżnąć wszystkich. Nie chcę nikogo – chcę być zupełnie sam. ==''Jedyne wyjście''== * Blask Tajemnicy Wiekuistej wyrżnął Izydora prosto w pysk, jak świetlisty bufor jakiegoś załadowanego potwornością całego Istnienia mgławicowego monstre-pociągu. * Literatura – gówienko małe ludzkości wobec filozofii. * Zupa pomidorowa zaprawiona była zabójczym jadem prawdziwego małżeńskiego szczęścia. Tak dobrze było, że aż płakać się wprost chciało, wyć, jak wyje tylko pies na łańcuchu. ==''Listy do Bronisława Malinowskiego''== * Chcę mieć cyjanek potasu, dlatego, żeby w każdej chwili być panem swego życia. Gdybym kończył, to nie chcę się strzelać, bo to niepewne i można chybić, i być odratowanym. * Uwiodłem portugalską kurwę z Brazylii, ale bez wielkiej przyjemności. (…) Straszne jest moje życie. ==''Listy do żony'' (1923–1927)== * Ale pecha mam. Wczoraj, kiedy robiłem pipi w lesie i zapatrzyłem się na krajobraz, bąk koński uciął mnie w kutasa. Spuchło to jak balon i myślałem, że odpadnie. Ale jodyna i Staroniewicz uratowali to cenne utensylium dla przyszłych pokoleń. Dziś jest tylko czerwone, ale może jeszcze odpadnie. Jak odpadnie, to Ci przyślę w formalinie. ** Opis: 20 lipca 1926 w [[Zakopane]]m. * Ani drgnąłem i powiedziawszy parę cierpkich rzeczy i dawszy w mordę komu trzeba, opuściłem lokal. ** Opis: 5 sierpnia 1926 w Zakopanem. * Ach, Ty okrutna świntuko – żeby nic tyle czasu nie napisać, a ja Cię tak kocham, Ty cholerko obrzydbuliwko. * A co za ohydna menda jest ten Zahradnik. Podobno 22-letni onanista. * B. cierpię za Ciebie, ale już samym koniuszkiem duszy, bo sam jestem jak jedna wielka dupa wołowa. ** Opis: 16 listopada 1925. * Bardzo Cię całuję i odpowiednio miętoszę, i miądlę, jak mogę. * Bardzo wygodne stanowisko nie rozumieć. Doszedłem 38 lat tą metodą. * Błagam Cię, zgódź się na mnie takiego, jakim jestem, i nie bierz na smycz. Drugiego nie znajdziesz takiego – to nie ma co. * Bóg, widząc, że narzekam, będąc zdrowym jak byk, dał mi nowego szpryca. Jest to początek chorób, które będą stanowić kres mego męczeńskiego żywota. * Całuję bardzo aż do kości. * Całuję Cię, moja biedna męczennico miłości. Czy uczucia erotyczne nie zaczynają się w Tobie budzić?  * Całuję Cię, Moja Najdroższa, i niech Cię ten dziwny stwór, do którego się modlisz 2 razy dziennie, natchnie czymś dobrym. * Całuję Cię w metafizyczny pępek. * Chce mi się spać i idę spać. Cóż jest lepszego nad sen? * Ciągle męczy mnie wizja życia skończonego za życia bezsensownego i przepełnionego nie dającą się zabić męczarnią. * Ciskam Cię i łuję, i pobijam, i mdolę. * Czuję się tak jak po śmierci Jadwigi Janczewskiej. Żadnej nadziei. Szereg bezsensownych dni, śmierci za życia. * Czyż nie rozumiesz tych wymiarów, w których kontemplacja zwiędłej trawki na stokach Gubałówki zastąpi ci auto na Riwierze. * Dla Pani Dmochowskiej przesyłam ewentualnie serdeczne pozdrowienia (ale nie całowanie jakichś łap). * Do Nd. Pkl. dołączyła się jednocześnie R.Ż. max!! ** Opis: R.Ż. max oznacza rozpacz życiową maksymalną. * Dziś cały dzień coś robię, ale b. mi się chce płakać. Już nic z niczego nie będzie. Okropne. B. mi bez Ciebie źle. Zajrzałem do pustego pokoju i mało się nie rozpłakałem. * Dziś mało (no metr np.) rano nie popełniłem samobójstwa. * Izoluję się coraz bardziej. Czeka mnie nędza, choroba i śmierć. Nic więcej. * Jaki Szejtan Cię opętał, żeby mnie tak męczyć. Kiedy ja czekam listu ze zgodą, Ty stajesz dęba na wszystkie kopyta. * Jestem idealnym mężem w porównaniu do innych. Ale w klatce zdechnę marnie. Taką mam naturę. (I bez klatki zdycham. A cóż dopiero?) * Jestem w stanie zupełnego stężenia od środka, czuję się jak ryba w galarecie, z tym że cały świat jest galaretą. * Mam absolutną pewność, że życie moje jest skończone i że czekają mnie teraz tylko coraz gorsze męki. Lepiej byłoby teraz rozpić się i zakokainować, ale ze względu na Matkę nie mogę tego wykonać. * Muszę się odrodzić. Inaczej skończę samobójstwem albo bzikiem. * Może cię właśnie rżną i skrobią w tej chwili. Mój Boże – co bym dał, aby to widzieć!!! * Nie mogę żyć z ludźmi. To bydło i idioci. * O, czemu ludzie nie są zwierzętami – tak by było ładnie. * Okropnie tęsknię za przeszłym rokiem. Ach – żeby można nasze życie inaczej ułożyć. Znowu chce mi się płakać. Trzeba tytanicznej siły, aby to wytrzymać. A możliwości nieszczęść coraz większe. Pożary, choroby, wojny, śmierci, bóle itp. czyhają, a pociechy znikąd. * Podkochuję się w Tobie powoli, ale za to systematycznie. * Postanowiliśmy, My z Bożej łaski i Przezorności Witkacy i Ignacy Mąż Twój, My, Wielki dramaturg, aczkolwiek nieuznany i przez lada swołocz w jaja i zadek kopany, że przyjedziemy do tej przeklentej zagwazdranej Warsiawki ni mniej, ni więcej jak w tydzień, w czym nam Boże i Wszyscy Diabli dopomóż. Amen.<!-- pisownia oryginalna, nie poprawiać --> ** Opis: 22 kwietnia 1926 w Zakopanem. * Składam Ci na tym (a nie innym) miejscu serdeczne wyrazy współczucia i podziwu za wytrzymanie tych 3 lat ze mną. * To wszystkiemu winne te dwa potwory z wiewiórką, oby im bogini Ptah przekręciła mózgi, aby nie mogły pisać sztuk. * Ty zdaje się myślisz, że jak dasz mi swobodę, to ja będę rżnął kurwy w Twoim łóżku. Mylisz się bardzo. * Walczę z krańcowym zniechęceniem do życia i powoli wysuwam się jak robaczek spod przywalającego mnie głazu. * Wczoraj czułem się strasznie. Ból, jakiego nie miałem dotąd w berzuchu, i sraczka wściekła. Dziś wstałem, ale nic nie jem. Techniczne trudności są, to nie ma rady, ale zgadzam się na nie i proszę Cię koniecznie, abyś nie robiła manigansów z człowiekiem chorym. * Wracając od Ireny Szarociny, spotkałem w polu tę małpę Domaniewską. Przeszła nie patrządz na mnie, czerwona jak kutas koci z uśmiechem robionym. * Wypiłem szklankę wódki i siedzę sam w moim pokoju. Chciałem pójść na spacer, ale boję się, że Matka byłaby się (byłaby się). Byłabysię (czy widziałaś kiedy byłabysie latające dookoła miejskich latarni w ciemną noc lipcową?). Nigdy i nigdy Ci tego nie życzę (rzyczę). * Zupełna hygjena. Staroniewicz radzi abstynencję pełciową na twórczość, że niby wszystko w jajach siedzi.<!-- pisownia oryginalna, nie poprawiać --> ** Opis: 21 lipca 1926 w Zakopanem. * Życie nie na szczytach czego-bądź jest nonsensem. Największy sens ma życie na szczycie nonsensu. ==''Listy do żony'' (1928–1931)== * Ach, może ja was trochę do się zrażę,<br />Jeśli wam powiem: wszyscyście gówniarze. * Babami (piętrząc takowe jedna nad drugą) zapychałem kompletną pustkę, która się teraz, przy pierwszej większej katastrofie, zdemaskowała. Jestem jak ryba na brzegu. Nie jestem artystą i trudno mi nim zostać – to jest najgorsze. * Brak swobody to jest dla mnie = bzik i śmierć. * Dzięki Ci, Boże, żeś mnie tak namęczył,<br />Bom całą gębą teraz chuj i pan<br />I tylko tego troszkę mi brakuje,<br />By równych wrogów otoczył mnie klan. * Gdyby tak do mózgu czopki można było wpuszczać. * Kocham Cię strasznie, ale swoboda to wielka rzecz. * Krążą o mnie plotki wyssane z wielkiego palca czyjejś brudnej nogi. * Nineczko: Szalenie cię kocham i jestem w rozpaczy, że jeżdżę na nartach bez Ciebie. Co robić? Ale na myśl o braku swobody robi mi się zimno. Ciągle to samo. Czyż Ty, taka mondra, nie znajdziesz na to sposobu. Bo Blizbor był brutal i nie kochał żony, a ja nie i kocham Cię.<!-- pisownia oryginalna, nie poprawiać --> * Pogardzam wszystkimi i mam wstręt taki do hołoty umysłowej, że rzygam. * Tak ciągle żałuję Ciebie, do cholery, dla siebie. Mieszkaj gdzie indziej, ale bądź. * Zaklinam Cię, nie rób tego głupstwa, aby psuć coś tak sztucznego i ślicznego jak nasze małżeństwo. ==''Listy do żony'' (1932–1935)== * A tak głupio się układa całe życie – tyle rzeczy ginie – tylu szkoda i wychodzi bolesny nonsens, a po drodze jak kupki gówienek nikomu niepotrzebne dziełka. ==''Listy do żony'' (1936–1939)== * Byron umarł tak młodo<br />I nic mu się nie stało –<br />Czemuż bym nie miał i ja –<br />Choć życia troszeczku mało. ** Zobacz też: [[George Byron]] * Dziś czuję: 1) koniec życia, 2) zbliżającą się chorobę i śmierć, 3) jestem b. smutny i rozumiem dobrze L[udwika] XV, który na starość utopił się w rozpuście. Ja skończę w filozofii. * Jestem bardzo zgnębiony po orgii. Ale musiałem przez to przejść, aby zobaczyć, co jest na dnie. Mój stosunek do Ciebie jest niezmienny. Jesteś jedyną istotą na ziemi dla mnie. Ha – trudno – spróbujemy żyć dalej. Ty masz swoje cierpienia, ja swoje – może jakoś przetrwamy. * Kobra bardzo jest niedobra,<br />Uch – jak kobra jest niedobra. Lecz czy to jest jej, ach, wina? Onaż działa jak maszyna. Człowiek jest, ach, taki też,<br />Jeży się jako ten jeż. Każda baba jest niedobra<br />Jako pierwsza lepsza kobra! Tak – lecz ona o tym wie,<br />Co za świństwo, fuj, ach, fe! * Najdroższa Nineczko, więc kapitan Dupa nie był, bo synek mu zachorował, a p. Dr Zasrankowa była przeszkodzona, bo mąż dojechał, a radczyni Kutasiewiczowa była znów przeszkodzona skutasieniem lewego jajnika i tak ciągle. * Wszyscy są nieszczęśliwi, że pracują w biurach, a drudzy są nieszczęśliwi, że nie pracują. A inni są nieszczęśliwi, bo nie wiedzą czy będą mieli za tydzień na obiad. ==''Maciej Korbowa i Bellatrix''== * Mówi pan, że nie jestem patriotą? Nie byłem nim właściwie nigdy. Stłumiłem te uczucia, jak tylko zrozumiałem, że właściwie narodów już nie ma. Jest jedna wielka Hydra, tym straszniejsza, że jest maszyną. To jest szczęśliwa ludzkość. * Tajemnica osobowości – tylko łącząc się odnajdujemy to, co nas dzieli. Nieskończoność jest między nami i tylko dlatego jesteśmy nieskończenie bliscy. * Wyższością jednego człowieka nad drugim nie jest zdolność tworzenia rzeczywistości, tylko zdolność odpowiedniego teoretyzowania rzeczywistości już stworzonej. ==''Matka''== * Wstydzę się, że jestem człowiekiem. Ale w naszych czasach nastąpiła dysocjacja idei danego człowieka od jego wartości etycznej. Prorok może dziś być świnią – jest to przykre, ale to jest fakt. Zresztą na razie świnią nie jestem mimo całej nienawiści do ludzi – nienawidzę ludzi dzisiejszych.  * Znowu mi się przypomniał mój mąż. Straszny to był wprost mezalians. I Bóg mnie za to pokarał. Bóg mezaliansów nie lubi. ==''Mątwa''== * Błogosławię was, moje dzieci. Życzę ci prędkiej i niespodziewanej śmierci, moja córuchno. Będziesz najpiękniejszym z aniołków, których wieniec oplata tron Wszechmogącego. ** Postać: Juliusz II * Boże, Boże – nadaremnie wzywam Twoje imię, bo właściwie w Ciebie nie wierzę. A kogoś wezwać muszę. Zmarnowałem życie. Dwie żony, szalona praca – nie wiadomo dlaczego – bo ostatecznie filozofia moja nie jest oficjalnie uznana, a resztki moich obrazów zniszczono wczoraj, z rozkazu naczelnika Syndykatu Wyrobów Ręcznego Paskudztwa. Jestem zupełnie sam. * Czym jest miłość? Chcesz, to ci powiem. Rano obudzę cię pocałunkiem. Po kąpieli wypijemy kawę. Potem pójdę malować, ty zaś będziesz czytać książki, które ci wskażę. Potem obiad. Po obiedzie pojedziemy na spacer. Znowu praca. Podwieczorek, kolacja, parę rozmów istotnych i na koniec zaśniesz, niezbyt zmęczona rozkoszą, aby zachować siły na dzień następny. * Tak – katolikiem to jesteś, mistrzu Pawle, ale nie chrześcijaninem. To wielka, to bardzo wielka różnica. ==''Narkotyki''== * Byle dureń może właśnie na ten temat napisać w jakiejś krytyce literackiej w poważnym organie, że właśnie książka ta jest dowodem, że nigdy nie paliłem, a jestem za to pijakiem i kokainistą, że nigdy nie zażywałem peyotlu, a za to, że się nigdy nie myję i nie gimnastykuję, że się nie golę i mam brodę do pępka, że mam hemoroidy i nigdy nie miałem pryszczów na twarzy i że recept takich nikt nie napisał. Takie czasy, tacy ludzie. Trudno – muszę wśród nich niestety żyć i robić dalej to, co mi nakazuje głos sumienia. Więc tymczasem żegnam was – może na długo, a może na zawsze. Kto wie? Nie palcie, nie pijcie, nie zażywajcie kokainy – spróbujcie w razie czego peyotlu. Myjcie się porządnie i gimnastykujcie, golcie się moją metodą, nie puszcie się, bo szkoda czasu, i kupcie sobie zaraz po przeczytaniu tej książki „Allegro” i wymienione specyfiki. Wszystkich zaś wzywam, aby dążyli do zorganizowania ligi mającej na celu prohibicję tytoniowo-alkoholową. I have spoken – reszta należy do was. ** Opis: [[ostatnie zdania dzieł literackich]]. * Ciągłe zaprzątanie umysłów młodzieży tylko tym, że Jasiek Wątorek skoczył o trzy cm wyżej niż Maciek Wąbała, jest objawem przykrym i mogącym na długich dystansach dać w wymiarze ogólnej kultury narodowej wyniki bardzo smutne. * Czemu większość ludzi, którzy bezwzględnie śmierdzieć nie powinni, jednak śmierdzi? * Jestem za absolutną prohibicją, ale muszę przyznać, że czasami, mimo że można by się ostatecznie bez niego obejść, alkohol załatwia mnóstwo nieporozumień, tak wewnętrznych, jak i zewnętrznych. Według mnie powinien jedynie być dozwolony, do czasu, artystom i literatom, którzy wiedzą z absolutną pewnością, że w krótkim czasie mogą się „wyprztykać” i że bezwzględnie bez pomocy alkoholu nic by wartościowego nie stworzyli. * Jest w człowieku pewne nienasycenie istnieniem samym, nienasycenie pierwotne, związane z samym faktem koniecznym istnienia osobowości, które nazywam metafizycznym i które, o ile nie jest zabite nasycaniem nadmiernym uczuć życiowych, pracą, wykonywaniem władzy, twórczością itp., może być złagodzone jedynie przy pomocy narkotyków. * Mówi się komuś: „Jesteś głupi, ucz się, a może zmądrzejesz” – nic nie pomoże, bo człowiek głupi jest przy tym zarozumiały i to, nawet jeśliby mógł przy usilnej pracy zmądrzeć, uniemożliwia mu wybrnięcie z błędnego koła. Mówi się draniowi: „To nieładnie być taką świnią, zastanów się, popraw się” – próżne gadanie: nie rozumiemy tego, że większość draniów jest świadomie właśnie draniowata – oni wiedzą o tym i nie chcą być innymi, o ile tylko mogą draniowatość tę dobrze zamaskować. „Czy można patykowi przebaczyć, że jest patykiem” – jak mówił Tadeusz Szymberski – i miał rację. * Mycie codziennie całej skóry mydłem jest obowiązkiem każdego, który chce się za człowieka uważać. * Na długo przed wprowadzeniem tytoniu ludzie mordowali się niezgorzej. Może dopomagał im w tym alkohol – czort wie – nie moim zadaniem jest pisać historię narkotyków całego świata. Zresztą – kiedyś nie było też alkoholu. * Niech będą przeklęci Indianie i ci, którzy to świństwo do nas zawlekli. ** Opis: o tytoniu. * O ile alkohol i kokainę zaliczyć można do jadów realistycznych, – potęgują świat nie dając nastroju niesamowitości – o tyle peyotl nazwałbym narkotykiem metafizycznym, dającym poczucie dziwności istnienia, którego w stanie normalnym doznajemy niezmiernie rzadko – w chwilach samotności w górach, późno w nocy, w okresach wielkiego umysłowego przemęczenia, czasem na widok rzeczy bardzo pięknych, lub przy słuchaniu muzyki, o ile nie jest to po prostu normalnym wrażeniem metafizyczno-artystycznym, pochodzącym od pojmowania bezpośrednio samej Czystej Formy dzieła sztuki. ** Zobacz też: [[alkohol]], [[kokaina]], [[peyotl]] * Palacz (…) plugawe własne dowcipy bierze za najczystszy „esprit”, eksperymentalne spod ciemnej gwiazdy wymysły uważa za objawienia, a dupowate ględzenia za ostatni wybłysk „causeurstwa”. Wymagania jego maleją i szuka tylko kupy durniów, wśród których mógłby jeszcze brylować swoim zaćmionym mózgiem. * Ponieważ tzw. „swobodną twórczością”, to jest tzw. „śpiewaniem ptaszka na gałęzi”, nic dla społeczeństwa i narodu zrobić nie mogłem, postanowiłem po szeregu eksperymentów zwierzyć się ogółowi z moich poglądów na narkotyki, zaczynając od najpospolitszego: tytoniu, a kończąc na najdziwniejszym chyba peyotlu (któremu rezerwuję osobne miejsce), w celu choćby małego wspomożenia dobrych potęg w walce z tymi najstraszniejszymi, poza wojną, nędzą i chorobami, wrogami ludzkości. ** Opis: [[pierwsze zdania dzieł literackich]]. * Również przeczę przy sposobności, jakobym oddawał się homoseksualizmowi, do którego czuję wstręt najwyższy; jakobym żył płciowo z moją syjamską kotką, Schyzią (Schizofrenią, Isottą, Sabiną, którą bardzo lubię, ale nic poza tym) i jakoby nierasowe zresztą kocięta z niej zrodzone były do mnie podobne; jakobym miał stragan portretowy na Wystawie Poznańskiej i robił dziesięciominutowe portrety po dwa złote (czego te dranie nie wymyślą!); jakobym był blagierem i rzucał się na kobiety przy lada sposobności; jakobym uwodził mężów żonom, chodził we fraku (nigdy nie miałem fraka w ogóle) na Giewont, pisał sztuki sceniczne dla kawału, nabierał i kpił, i nie umiał rysować. Wszystko to są plotki wymyślone przez jakieś obskurne baby, kretynów i idiotów, a nade wszystko przez draniów chcących mi zaszkodzić. Odpieram te znane mi plotki i z góry te wszystkie, które krążyć jeszcze o mnie w Zakopanem i jego przysiółkach będą. Szlus. * Są narody czyste i są brudne. Powiedzmy sobie otwarcie, że należymy do tych ostatnich, i starajmy się temu zaradzić. Czytając powieści polskie, rosyjskie lub francuskie, zawsze mam ten problem na myśli: czy aby ci wszyscy ludzie są dobrze wymyci. ==''Niemyte dusze''== * Był to jedyny naprawdę wielki człowiek od XVI wieku w Polsce. Gdy inni spali w tchórzliwym wygodnictwie, on jeden dokonał czynu w samotności nieomal zupełnej, otoczony garstką przypadkowych współpracowników, których dane intelektualne mogły nie dorównywać w pewnych wypadkach natężeniu siły, odwagi, ofiarności i charakterowi. ** Opis: o [[Józef Piłsudski|Józefie Piłsudskim]]. * Cóż to jest za, ach, ohyda —<br />Ja mam syna schizoida!<br />Czemuś nie jest ty pyknikiem,<br />Tylko tym wymokłym smykiem? * Nie ma na świecie istoty bardziej zakłamanej na temat swego stanowiska i znaczenia w czasoprzestrzennym kontinuum świata jak przeciętny Polak. * Przyjęcie chrześcijaństwa i w ogóle kultury z Zachodu, a nie od Bizancjum, było tym błędem inicjalnym, który zwichnął całą naszą historię i misję narodową. (…) Stąd ciągłe nasze szarpanie się w połowiczności między istotnym przeznaczeniem a skutkami pierwszego potknięcia się. ** Źródło: Warszawa 1975, s. 260. ** Zobacz też: [[chrzest Polski]] * Ty moja, ach – ach, przeciem ja utracił ciebie,<br />Ach, w tej miłości, ach, ja byłem, ach, jak w niebie,<br />Rozstanie to zabija me uczucie tak,<br />Że jestem teraz taki zwykły, smutny sobie flak itd., itd. ==''Nienasycenie''== * Bo cóż jest straszniejszego, jak ta godzina od drugiej do trzeciej popołudniu, kiedy nic ukryć przed sobą nie można i naga okropność metafizyczna przebija jak kieł zwaliska codziennych złud, którymi staramy się zabić bezsens życia bez wiary… O, Boże! – Zakrył pysk rękami i zastygł. * Bo sen przecie nigdy nie jest przeżywany bezpośrednio aktualnie w chwili swego śnienia się – istnieje tylko i jedynie jako wspomnienie. * Czy to jest prawdą o tobie, co sam sobie wyobrażasz, czy to, czym jesteś faktycznie w splotach, kłębiącej się według transcendentalnych, metafizycznych praw, społeczności. * Dobroć nie może wypływać ze słabości, tylko z potęgi. ** Źródło: cz. 1, ''Przebudzenie'', wyd. Dom Książki Polskiej Spółka Akcyjna, Warszawa 1930, [http://kpbc.umk.pl/dlibra/doccontent?id=41998&dirids=1 s. 96]. ** Zobacz też: [[dobro]] * Genezyp Kapen nie znosił niewoli w żadnej formie – od najwcześniejszego dzieciństwa okazywał wstręt do niej nieprzewyciężony. (Mimo to, jakimś niepojętym cudem wytrzymał 8-mioletnią tresurę ojca-despoty. Ale to było czemś w rodzaju nakręcania sprężyny – wiedział, że kiedyś rozkręcić się musi i to go trzymało). Gdy miał zaledwie cztery lata (już wtedy!) błagał matkę i guwernantki na letnich spacerach, aby pozwolono mu choćby pogłaskać jakiegoś kundla, rzucającego się groźnie na łańcuchu, lub małego, melancholijnego pieseczka, podwywającego cicho na progu budy – pogłaskać tylko i dać mu coś do zjedzenia, jeśli już nie mogło być mowy o spuszczeniu go z uwięzi na wolność. ** Opis: pierwsze zdania powieści. * Genezyp poczuł znowu jakieś tam męskie skomlenia i nakazy wewnątrz ciała. Gruczoły zaczynały się ruszać, niezależnie od stanów ducha. Co on je w ogóle obchodził – teraz użyjemy my, a resztę niech biorą sobie wszyscy diabli. * Ja kochałem ojca i bałem się go. On umiera, a mnie to teraz nic nie obchodzi. – (Tengier przyjrzał mu się uważnie, ale było w tym spojrzeniu coś z patrzenia w lusterko) – Mnie jest tak źle, jak nigdy, a przy tym zupełnie bez powodu – jakbym poczuł, że wszystko, ale to wszystko na całym świecie jest nie takim, jak być powinno. Jest przede wszystkim zawinięte w jakąś powłokę – nawet astronomia. A ja chcę dotykać wszystkiego gołego, jak dotykam mojej własnej twarzy moją własną ręką… Ja chcę wszystko zmienić, aby było takim, jak być powinno. Ja chcę to wszystko mieć, dusić, cisnąć, wygniatać, męczyć…!!! – krzyknął histerycznie, prawie z płaczem Genezyp, nie poznając samego siebie w tym, co mówił. W miarę formułowania nieważna dotąd myśl stawała się jedyną rzeczywistością. * Ja lubię literaturę, bo dla mnie tam jest więcej życia niż w moim własnym. Jest ono tam w takiej kondensacji, w jakiej nie znajdę go w rzeczywistości nigdy. * Ja mam się popisywać z moją znajomością życia przed tą publicznością, którą pogardzam, do której obrzydzenie czuję, jak do robaków w zgniłym serze? Przed tą ohydną gawiedzią ogłupioną przez kino, dancing, sport, radio i kolejowe biblioteki? Ja mam dla ich zabawy pisać takie właśnie kolejowe romanse żeby żyć? A niedoczekanie ich (czuło się wyraźnie, że ledwo się wstrzymywał, aby nie zakląć ohydnie – słowo „skurwysyny” wisiało w powietrzu), tego plemienia prostytutów i platytudów! – Zachłystywał się pianą wściekłości i oburzenia. * Ja nie chcę znać społeczeństwa. Muszę żyć w tym błocie, ale też izoluję się od niego. * „Jak to – więc to ja jestem i to jest moje jedyne życie? Tak właśnie upływa, a nie inaczej, wśród miliarda możliwości? I nigdy, nigdy już inaczej – o Boże”. Zawalał się w jakąś przepastną norę, suterenę, podziemie kaźni więziennej, gdzie królował suchy, wieczny, dławiący ból „takości” („a nie inności”). * Jest się choćby w niekontrolowanych myślach swych takim, jakim się jest naprawdę, i nie trzeba żałować tej odrobiny swobody, jaką się ma w tym potwornym więzieniu, jakim jest świat i sam człowiek dla siebie. * Leibniz nie mógł udowodnić konieczności przyjęcia twierdzenia, że Bóg jest nieskończenie dobry w swej doskonałości. Możliwym jest równie dobrze do przyjęcia, że jest on nieskończenie złośliwy. Ilość zła na świecie, znikomość dobra i bezsilność Zbawienia Chrystusowego wobec zła ziemskiego czynią możliwym te przypuszczenia. * Matki boją się zamawiać portrety swoich córek w mojej firmie, nawet dorośli mężczyźni siadają z niewyraźnymi minami „na aparat”, tak, jakby się spodziewali, że co najmniej, zamiast rysować, powyrywam im znienacka zęby lub wykłuję oczy ołówkiem. ** Źródło: Przedmowa * Metafizyczny onanizm – innego na to słowa nie ma. Bo jest i maksymalna samotność (któż jest samotniejszy od onanisty?), i bezwstyd, i rozkosz, i ból, i dziwność zaziemska tego niezróżniczkowanego amalgamu bólu i rozkoszy, i niedościgłe piękno wbite jak kieł w ohydę bezmierną, ostateczną. * Mogę się zabić, ale na myśl, że mógłbym nie istnieć wcale, zimno mi się robi z przerażenia. ** Źródło: cz. 1, ''Przebudzenie'', wyd. Dom Książki Polskiej Spółka Akcyjna, Warszawa 1930, [http://kpbc.umk.pl/dlibra/doccontent?id=41998&dirids=1 s. 112]. * Na starość wymagania nasze rosną, a możliwości maleją. * Nadać nową wartość wyrazom – gdyby mógł to uczynić, mówiłby tak właśnie na granicy bezsensu – bo do czego się sprowadzają tak zwane 'intuicyjne sformułowania'? Rezygnacja z logiki na rzecz bezpośredniego, artystycznego – działającego formą i niezwykłymi zestawieniami słów, wypowiedzenia. Intuicja (ta, o której plotą baby i umysłowe leniuchy) zawsze jest upadkiem w stosunku do sensu. Ale poza pewnymi, ograniczonymi co do ilości sprzecznościami, sens w znaczeniu pozytywnym jest bezsilny – trzeba bredzić, aby wyrazić bezpośrednio metafizyczną dziwność bytu i jej pochodne. * Narody, jak i pewni ludzie mają swoje przeznaczenia (ale nie w znaczeniu konieczności) i misje. O ile dość długo da się komuś pożyć, to ostatecznie (o ile nie staną mu na przeszkodzie tego rzędu potęgi i wypadki, jak: uwięzienie, obłęd, utrata pewnych członków itp.), dokona swego – może w pewnej deformacji, w karykaturze, ale dokona. * Naucz się panować nad własną siłą. To trudniejsze jest od pokonania słabości – wierz mi. ** Źródło: cz. 1, ''Przebudzenie'', wyd. Dom Książki Polskiej Spółka Akcyjna, Warszawa 1930, [http://kpbc.umk.pl/dlibra/doccontent?id=41998&dirids=1 s. 82]. * Nic, psia-krew, nie działo się po prostu – wszystko było pokłębione, poplątane, skiełbaszone, jak naumyślnie przyprawiona przez złego ducha piekielna życiowa sałatka.  * Nie posądzą mnie o to, że zostałem rozstrzelany przez komunistów, bo nie ma w Polsce Sowietów i ja niestety żyję i na razie piszę dalej. ** Źródło: Przedmowa * Nieskończone są kondygnacje duszy ludzkiej – trzeba tylko umieć brnąć nieustraszenie w głąb – albo się zdobędzie swój własny szczyt, albo się zginie – w każdym razie nie będzie to psie życie miernot, wiedzących zaledwie to, że są i to nie bardzo. * Ostateczna prawda, że nic nie jest tym, czym być powinno… ** Źródło: cz. 1, ''Przebudzenie'', wyd. Dom Książki Polskiej Spółka Akcyjna, Warszawa 1930, [http://kpbc.umk.pl/dlibra/doccontent?id=41998&dirids=1 s. 116]. * Prędzej czy później zwariować muszę, bo się nie w świecie, ale w sobie duszę. * Rozpanoszył się pewien gatunek ludzi, znanych dawniej w mniejszym natężeniu, i to przeważnie w sferze krytyki artystycznej i literackiej, a mianowicie tzw. obecnie „spłyciarzy” (…), w odróżnieniu od normalnych spryciarzy. Były to indywidua mogące spłycić dowolnie głębokie zagadnienie, odwrotnie niż [ci] (…), którzy z każdego głupstwa, jak przystało filozofom (i to matematycznym), mogli zrobić problem dowolnie trudny. * Rozumiem właśnie twórczość nie jako produkowanie tej idiotycznej, nikomu niepotrzebnej tak zwanej „czystej formy” i nie jako odwalanie rzeczywistości, tylko jako stwarzanie rzeczywistości nowej, do której uciec można od tej, której mamy dosyć po same gardła… ** Opis: Genezyp do Księżnej. ** Źródło: cz. 2, ''Obłęd'', wyd. Dom Książki Polskiej Spółka Akcyjna, Warszawa 1930, [http://kpbc.umk.pl/dlibra/doccontent?id=42024&dirids=1 s. 47]. * Stwarzać siłę, tej zawsze trzeba będzie, a cel równie zawsze się znajdzie – nie ten, to inny. * Tak – to jest pewne, że sam fakt istnienia jest potworny: polega na krzywdzie innych, począwszy od milionów istnień, ginących w nas w każdej chwili – i rodzących się – to prawda, ale na taką samą mękę, abyśmy my mogli trwać ten marny wycinek czasu. ** Źródło: cz. 1, ''Przebudzenie'', wyd. Dom Książki Polskiej Spółka Akcyjna, Warszawa 1930, [http://kpbc.umk.pl/dlibra/doccontent?id=41998&dirids=1 s. 112]. * Tym właśnie miałem być, raz na wieczność całą – takim właśnie albo wcale. * Ty mój biedny, kochany impotencie. Ja wiem — to dlatego, że się przeczekał. A co to za plamka? (Głos jej zadrgał). A — zonanizował się mój chłopczyk. A to nieładnie. Trzeba było zachować dla mnie. A teraz flak. Ale to o mnie myślałeś, prawda? Ja cię oduczę od tego. Nie wstydź się. Cudny jesteś. (...) Będziemy się bawić w małżeństwo jak siedmioletni Papuasi w chatce w dżungli. — To mówiąc wyglądała rzeczywiście na małą dziewczynkę, taką, jakimi pogardzał dawniej. (...) Spłomienił się na zimno cały i zaraz ją pokochał — ale na krótko i gwałtownie. Zaraz przestał. ** Źródło: część druga, rozdział ''Rozdławdziewiczenie'' * Wcielona nicość jest ta Ela. Wiem, że umrę, ale wesoło idę na ten mostek, bo równie dobrze wiem, że z tej strony nic już nowego mnie nie spotka. Użyłem życia – nie każdy to powiedzieć może. I w ekspansji i w kumulacji – jednym słowem twórczość – ot co. Ten wyskrobek mało mi się udał, ale po śmierci jeszcze go przetrząchnę, na miły Bóg: pekeflejsz z niego zrobię. * Wiecznie to samo balansowanie między śmiercią, jako jedynym nasyceniem, a życiem, rozproszkowanym w przypadkowości (to było najokropniejsze) nawet tych niby „koniecznych” „dzieł sztuki”. ** Źródło: cz. 1, ''Przebudzenie'', wyd. Dom Książki Polskiej Spółka Akcyjna, Warszawa 1930, [http://kpbc.umk.pl/dlibra/doccontent?id=41998&dirids=1 s. 108]. * Wielkość jest tylko w perwersji. ** Źródło: cz. 1, ''Przebudzenie'', wyd. Dom Książki Polskiej Spółka Akcyjna, Warszawa 1930, [http://kpbc.umk.pl/dlibra/doccontent?id=41998&dirids=1 s. 77]. * Wierzę w Boga, ale innego niż ten, który jest przedstawiony w dogmatach naszego Kościoła. Bóg jest wszystkim i nie rządzi światem, tylko samym sobą w sobie. * Wszelki ewolucjonizm, jeśli chodzi o prawdy absolutne, o racjonalizm w ogóle, jest nonsensem. To już jest obrona nie religii samej, tylko instytucji, którą ona wytworzyła. Instytucji chce się nałogowo żyć i robi kompromis z własną religią, zmienia ją, przystosowując się. Oczywiście na tej tolerancji zyskuje pewną ilość zwolenników. Ale to marny materiał (…). * Wszystko, co było głębokim, powstało tylko z rozpaczy ostatecznej i zwątpienia. ** Źródło: cz. 1, ''Przebudzenie'', wyd. Dom Książki Polskiej Spółka Akcyjna, Warszawa 1930, [http://kpbc.umk.pl/dlibra/doccontent?id=41998&dirids=1 s. 111]. * Wszystko, co czynimy, nawet my, są to tylko różne formy tego zamaskowania przed sobą ostatecznego nonsensu istnienia. ** Źródło: cz. 1, ''Przebudzenie'', wyd. Dom Książki Polskiej Spółka Akcyjna, Warszawa 1930, [http://kpbc.umk.pl/dlibra/doccontent?id=41998&dirids=1 s. 112]. * Znałem dwie panienki z tzw. „dobrego domu”, wychowane w klasztorze – mawiał. – Jedna była kurwa, a druga zakonnica. * Zresztą u niektórych samoanaliza staje się po prostu tylko samolizą – samolizaniem się wdzięcznego kotka. * Że też nic przyjemnego nie może dłużej trwać jak pięć do dziesięciu minut. * Życie jest jak rana – którą zapełnić można tylko rozkoszą. * Życie nic z literaturą wspólnego nie ma – chyba u autorów, którzy w ogóle do literatury nie należą – są bezmyślnymi fotografami jakichś zatęchłych kącików rzeczywistości. ** Opis: Genezyp do Księżnej. ** Źródło: cz. 2, ''Obłęd'', wyd. Dom Książki Polskiej Spółka Akcyjna, Warszawa 1930, [http://kpbc.umk.pl/dlibra/doccontent?id=42024&dirids=1 s. 47]. ==''Nowe wyzwolenie''== * Czyż naprawdę nie ma już ludzi na tym świecie? Czyż wszyscy stali się tylko kółkami zegara? Dajcie mi choć nakręcać ten zegar! * Pragmatysta jest to zwykłe bydlę, z tą różnicą, że teoretyzując swoje bydlęctwo, wmawia to innym jako jedyną filozofię. ==''Oni''== * Ale czyż miłość to nie jest właśnie: dwoje zwierząt, które się pożądają do utraty zmysłów? * Dane społeczeństwo jest o tyle dobre, o ile będąc członkiem tego społeczeństwa, nie odczuwa się właśnie tego, że się jest członkiem. * Wierzyliśmy w masonów, wierzyliśmy w Żydów, przez wielkie Ż. Teraz wierzymy w {{rozstrzelony|Nich}}. Nam potrzeba jakiejkolwiek wiary… ==''Pożegnanie jesieni''== <!-- Cytaty dodawaj w osobnym haśle! --> {{osobne|Pożegnanie jesieni}} * A czy Bóg, gdyby chciał, mógłby stworzyć drugiego Boga, takiego samego – przecież jest wszechmocny. Wtedyby się nie nudził. ** Źródło: wyd. Drukarnia Narodowa F. Hoesick, Warszawa 1927, [http://kpbc.umk.pl/dlibra/doccontent?id=45361&dirids=1 s. 262].<!-- Proszę nie poprawiać, pisownia oryginalna --> ** Zobacz też: [[Bóg]] * A jednak dobrze jest, wszystko jest dobrze. Co? – może nie? Dobrze jest, psiakrew, a kto powie, że nie, to go w mordę! ** Opis: [[Ostatnie zdania dzieł literackich|ostatnie słowa powieści]]. * Co by dał, aby móc być z czystym sumieniem homoseksualistą, artystą, kokainistą – w ogóle jakimś „istą”, wszystko jedno jakim – nawet sportsmenom zazdrościł manii sportowej. A był tylko skomplikowanym umetafizycznionym masochistą. ** Opis: o Atanazym. ==''Szewcy''== <!-- Cytaty dodawaj w osobnym haśle! --> {{osobne|Szewcy}} * Dziwka w majonezie! Czego też taki biedak nie wymyśli! Muszę spróbować! * Różnorodność przeżyć nigdy nie zaszkodzi,<br />Jeśli człek się przy tym nie bardzo zasmrodzi,<br />A gdy i to nawet, i tak nic nie szkodzi,<br />Bo właściwie mówiąc, kogo to obchodzi! * Tfu, do czorta! Pękła mi aorta! ** Opis: [[ostatnie słowa]] Prokuratora Scurvy’ego. * Trzeba mieć duży takt,<br />By skończyć trzeci akt.<br />To nie złudzenie – to fakt. ** Opis: [[ostatnie zdania dzieł literackich]]. * W srebrzyste pola chciałbym z Tobą iść<br />I marzyć cicho o nieznanym bycie,<br />W którym byś była moją samotnością,<br />I w noc tę prześnić całe moje życie. ==''W małym dworku''== * A mama to była moja największa lalka. Tatuś z nią się też bawił jak z lalką – to była nasza wspólna lalka. Mama mówiła, że u nas w rodzinie wszystkie panienki w dwunastym roku przestają się bawić lalkami. Ja skończyłam dwanaście lat i mama umarła. Mamę zakopali grabarze, a ja zakopałam lalki. * Ja, panie Nibek, wolałbym nie żyć niż zobaczyć coś podobnego. Słońce świeci, ładna pogoda, a mnie się zdaje, że wszystko jest pokryte jakimś czarnym puchem. Na dwa kroki przede mną unosi się jakaś czarna ścierka. Och! Żebym mógł nie myśleć! * Może zechcesz to mi nawet wmówić, że cię nie zastrzeliłem? Zabiłem cię, jak zborsuczoną sukę tym oto browningiem systemu Clement. * Nalej mi tymczasem kawy, mój Ignacy. I przestań się tak bać. Jeżeli jestem nawet widmem, to w każdym razie różnię się od innych. Jestem widmem, które je i pije. Nawet wódkę pije, mój biedny Ignacy. * Nie ma żadnych okropnych rzeczy. Znam wojnę, rewolucję, śmierć ukochanych osób i tortury. To wszystko jest głupstwo. Okropną rzeczą jest tylko nuda i to, jeśli żaden wiersz do głowy nie przychodzi i jeśli przy tym chce się coś pisać, coś, o czym się jeszcze nie ma pojęcia – tak jak mnie teraz. A! To jest prawdziwa męka. ==Inne== * Aa, a, kotki dwa,<br />Szare, bure, obydwa.<br />Aa, a, kotki trzy,<br />Zjadły mózgi szare wszy.<br />Aa, a, kotki cztery,<br />Poszedł papa do hetery.<br />Aa, a, kotków pięć,<br />Mama czuje dziwną chęć.<br />Aa, a, kotków sześć,<br />Nieskończoność w szklance mieść. ** Źródło: ''[[s:Tumor Mózgowicz/Akt III|Tumor Mózgowicz]]'', akt III, wyd. Fala, Kraków 1921. * Bubuja abuja.<br />Buhaja kabuja<br />Kabyla kabyj buja.<br />Kabylska, bestjalska szuja<br />Kukuja zakuka jak wuja.<br />Bambulę bubuja buja –<br />Może zabuja, a może odbuja. ** Źródło: ''Bubuja (à la Stern)'' * Chodzi mi o to, aby na scenie, człowiek, lub jaki inny stwór popełnić mógł samobójstwo z powodu wylania się szklanki wody, ten sam stwór, który pięć minut temu tańczył z radości z powodu śmierci ukochanej matki. ** Źródło: ''[[s:Teatr (Witkacy)|Teatr. Wstęp do teorii Czystej Formy w teatrze]]'' * Dziś albo jutro<br />Na bordo papierze<br />Muszę się uporać<br />Z twą mordą frajerze. ** Źródło: ''Firma portretowa'' * Filozofia uważana jest przez przeciętnego laika za coś niezmiernie nudnego, nad czym należy się pobłażliwie w najlepszym wypadku, jeśli nie z pogardą uśmiechnąć, a zajmującego się nią traktować z pobłażaniem, jako kogoś niespełna rozumu. Biedni ludziska nie wiedzą, że takim z góry powziętym stanowiskiem pozbawiają się jednego z największych dóbr duchowych tkwiących w istnieniu. * Garstka strzelców, walcząca o kawałek Galicji razem z Niemcami, którzy spustoszyli w najokropniejszy sposób większą cześć Królestwa i pastwią się nad tamtejszymi Polakami jak zwierzęta, jest tragiczną i potworną. Honor żołnierski, który ich trzyma przy Austrii i każe walczyć razem z Niemcami, tak piękny w innych warunkach, jest w tym wypadku czymś okropnym. ** Opis: o Legionach Piłsudskiego w liście do Bronisława Malinowskiego. ** Źródło: [https://histmag.org/Co-Witkacy-zobaczyl-w-Rosji-9196 histmag.org], 13 marca 2014. * Gówniarz Zakopanego. ** Opis: Witkacy o sobie. ** Źródło: [https://jedynka.polskieradio.pl/artykul/3425964,Wariat-z-Krup%C3%B3wek-czy-wizjoner-stulecia-Przed-tym-ostrzega%C5%82-nas-Witkacy jedynka.polskieradio.pl] * Idź książeczko między ludzi,<br />Idź i piękne myśli budź.<br />A gdy myśl się piękna zbudzi,<br />Sama zarżnie wszelką chuć. ** Źródło: ''Wistość tych rzeczy jest nie z świata tego'', wybór Anna Micińska i Urszula Kenar * Każda forma idealizmu poniżej solipsyzmu jest kompromisem jego z poglądem życiowym dla celów ubocznych i jako taka musi być bezwartościowa. ** Źródło: ''[[s:Idealizm i realizm|Idealizm i realizm]]'', Warszawa 1946. ** Zobacz też: [[filozofia]], [[idealizm]] * Każdy może tworzyć byle co i ma prawo być z tego zadowolonym, byle by nie był w swej pracy szczerym i znalazł kogoś, który równie kłamliwie będzie to podziwiał. * Klijent musi być zadowolony. Nieporozumienia wykluczone. ** Źródło: [[s:Regulamin firmy portretowej „S. I. Witkiewicz"|''Regulamin firmy portretowej «S. I. Witkiewicz»'']] * Ludzie dobrzy dla zwierząt bywają potworni w stosunku do bliźnich swoich. ** Źródło: ''Myślę, więc jestem. Aforyzmy, maksymy, sentencje'', oprac. Czesława i Joachim Glenskowie, Antyk, Kęty 1993, ISBN 8386482001, s. 344. * Ludzie nie są znowu tak wielkim bydłem i bez idei żyć im trudno. ** Źródło: ''Myślę, więc jestem…'', oprac. Czesława i Joachim Glenskowie, op.&nbsp; cit., s.&nbsp;344. * (…) możliwa jest teatralna sztuka w której samo stawanie się, uniezależnione od spotęgowanego obrazu życia, może widza wprowadzić w stan pojmowania metafizycznego uczucia, niezależnie, od tego, czy 'fond' sztuki będzie realistyczne, czy fantastyczne, lub też czy będzie syntezą obu rodzajów w swoich poszczególnych częściach, naturalnie o ile całość sztuki będzie wypływała ze szczerej konieczności stworzenia w warunkach scenicznych wyrazu metafizycznych uczuć w czysto formalnych wymiarach u autora. ** Źródło: ''Wstęp do teorii czystej formy w teatrze'' w: ''Teatr i inne pisma o teatrze'', Warszawa 1995. * Na imię mu było Witold, nazwisko – Gombrowicz<br />Z pozoru był to sobie zwykły spacerowicz<br />Lecz tkwiła w nim dzika dziwność nieświadoma siebie<br />Z tego konia będzie kiedyś niezłe źrebię! ** Źródło: [[Witold Gombrowicz]], ''[[Dziennik (Witold Gombrowicz)|Dziennik]]'' * (…) nie dość jest istnieć po prostu, nierefleksyjnie, biernie, negatywnie, trzeba jeszcze istnienie swe zamanifestować wyraźniej, na tle możliwej śmierci i otaczającej nicości… * Nie jest to przyjemność duża<br />Cały dzień malować stróża<br />I za taki marny zysk<br />Zgłębiać taki głupi pysk. ** Źródło: ''Firma portretowa'' * Nie wiesz, co robisz, że palisz. Chcesz, to giń, psiakrew – palenie jest czymś okropnym, zwalającym z nóg byki. ** Opis: do żony. ** Źródło: ''Kobiety Witkacego. Metafizyczny harem'' * Niebezpiecznie jest opierać wielkość swą na ujemnej wartości swych nieprzyjaciół. ** Źródło: ''Wybór dramatów'', Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1983, s. 136. * Niech mi się o nim nigdy więcej<br />najlżej nawet nie zamarzy,<br />Bo wszystkich razem w kupie<br />Zwalę czym popadło – dla ekonomii – po olbrzymiej wspólnej dupie. ** Źródło: ''Do przyjaciół gówniarzy'' * Niedobrze jest bezkarnie prześcignąć samego siebie. ** Źródło: ''Myślę, więc jestem…'', oprac. Czesława i Joachim Glenskowie, op.&nbsp; cit., s.&nbsp;344. * Och, czemuż nie jestem zwierzęciem<br />W preriach lub w jakiej wodzie!<br />Och! Któż mnie wreszcie nasyci<br />W miłości potwornym głodzie. ** Źródło: ''Tutli-putli'' * Piekielne pomysły działają na zmysły<br />a dusza gdzieś skryta<br />nikt o nią nie pyta (…). ** Źródło: ''Wariat i zakonnica'' * Pojęcie (IP) implikuje pojęcie ograniczonności tego (IP). Pojęcie ograniczoności (IP) implikuje pojęcie jednej jedynej Formy Istnienia w całości, w której jako jej ograniczenia istnieją (IPN). ** Źródło: [[s:Pojęcia i twierdzenia implikowane przez pojęcie Istnienia|''Pojęcia i twierdzenia implikowane przez pojęcie Istnienia'']] * Poza tym wszystko jest gównem – to znaczy wszystko poza filozofią. Bez niej byłbym zwykłym gówniarzem. ** Źródło: ''Listy do Hansa Corneliusa'' (wrzesień 1937–marzec 1939) ** Zobacz też: [[filozofia]] * Przede wszystkim muszę wyjaśnić nieporozumienia: 1) Nie żyję seksualnie z moją żoną już od 7 lat i jesteśmy bardzo szczęśliwi w naszej przyjaźni. 2) Od 7 lat żyję (wyjąwszy 0,5 roku od czerwca do listopada 1936) seksualnie z moją przyjaciółką. Zdradziłem ją przynajmniej z 10 kobietami – najczęściej z jej przyzwoleniem. Teraz jesteśmy w normalnych stosunkach od roku. 3) Dziewczyna (18) lat przychodzi od naszego rozejścia i dotychczas nie mogę się od tego uwolnić. Podoba mi się za bardzo. Z tego powodu pewnie zginę (…), a dzika dziewczyna jest strasznie podniecająca i wcale nie płaska i głupia. Jak widzisz mogę łatwo zwariować. ** Źródło: List do Hansa Corneliusa, listopad 1937 * Przeglądam w myśli wszystkich mych przyjaciół twarze<br />I myślę sobie, och, psiakrew! czyż wszyscy są gówniarze?<br />Ach, nie! Jest kilku wiernych, z tymi pojechałbym nawet do Kielc.<br />A reszta? Ach, reszta, to jest gówno, proszę pani, wprost na szmelc. ** Źródło: ''Do przyjaciół gówniarzy'' * Przejść na dziwki. Kurwa, co tydzień jak Flaubert. Kurważ musi być zwiększony, jak woltaż, litraż i kilometraż. ** Źródło: [https://www.salon24.pl/u/24-24/1193393,witkacy-w-covidowej-maseczce salon24.pl] ** Zobacz też: [[Gustave Flaubert]] * Religii nie ma (…) ginie jeszcze sztuka i filozofia i to ginie w nas. To są banały od których rzygać się zachciewa. Ale trzeba zrozumieć tych, którzy w obrębie odpowiadających im istotności i zjawisk muszą przeżyć swoje życie. To nie jest chwilami ani łatwe, ani zabawne. * Szalenie mi się chce dziewczynek, a na razie nie mam żadnej. ** Źródło: list do Leona Reynela (5.04.1920) * Tak sobie wyobrażam Kielce, (...) jako szczyt ohydy. ** Źródło: ''Do przyjaciół gówniarzy'' ** Zobacz też: [[Kielce]] * Teraz jestem od dwudziestu lat żonaty [sic!], bez dzieci na szczęście, gdyż odpowiedzialność za nie doprowadziłaby mnie do szaleństwa. ** Źródło: ''Listy do Hansa Corneliusa'' (list z 26 lipca 1935) * Tylko łącząc się, odnajdujemy to, co nas dzieli. ** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998. * Uwolnijcie mnie od życia, a łaskę mi zrobicie. ** Źródło: ''Kobiety Witkacego. Metafizyczny harem'' * W danej chwili nawet nie chcę umierać ale i żyć nie mam wielkiej ochoty. ** Źródło: [https://histmag.org/Co-Witkacy-zobaczyl-w-Rosji-9196 histmag.org] * Wszystko w sztuce (a kto wie, czy i nie w życiu) polega tylko na stosunkach. Zaprzeć się w sobie, o ten swój najpiękniejszy trzon, rozpuczyć się w butę niebywałej wprost, ponadludzkiej, wszechstworzeniowej wielkości, rozdąć w sobie wicher namiętności do granic śmiertelnej burzy, przepuścić przez potężny filtr żelazobetonowego rozumu i potem z całej tej potwornej, wypiętrzonej ponad własną miarę wieży ciśnień metafizycznej siknąć przez wąziutką rurkę czystą, zimną, zaklętą w sobie formę samą w sobie – oto jest sztuka. * W kobiecie interesują mnie tylko usta, nogi i środek. Piersi dla mnie mogą w ogóle nie istnieć. ** Źródło: [https://www.tygodnikprzeglad.pl/jestem-bardzo-zgnebiony-po-orgii/ tygodnikprzeglad] ==O Witkacym== * Bohaterowie Witkacego mówią stale o «drugiej jaźni», «sztucznym życiu», «deformacji życia», «odwrotnych uczuciach», «życiu poza życiem», «innym świecie», «sztucznej psychicznej konstrukcji». Jego kobiety nie pragną miłości, tyrani – władzy, uczeni – wiedzy, działacze – rewolucji; albo raczej, chcą miłości, wiedzy czy rewolucji, ale po to, aby – dzięki niezwykłym zdarzeniom i przekształceniom – zaznać tajemniczego «x», osobliwego wstrząsu, zagadkowego afektu. ** Autor: [[Jan Błoński]], ''Wstęp'' w: S.I. Witkiewicz, ''Wybór dramatów'', Wrocław 1974. * Był zawsze i stale zakochany. Tak jak inni nie wyobrażali sobie życia bez pieniędzy, tak on nie wyobrażał sobie życia bez miłości. ** Autorka: [[Magdalena Samozwaniec]] ** Źródło: [https://web.archive.org/web/20240806180021/https://web.archive.org/web/20240806180021/https://viva.pl/ludzie/niezwykle-historie/tajemnice-smierci-stanislawa-ignacego-witkiewicza-artysta-odebral-sobie-zycie-u-boku-ostatniej-kochanki-138068-r1/ viva.pl] * Ci, co go znali, wiedzą, jak wrażliwy był na punkcie zdrowia i higieny. Bez końca mył ręce, a już bezwzględnie po dotknięciu psa lub kota. Nie znaczy to wcale, żeby tych zwierząt nie lubił, owszem nieraz się do nich przywiązywał. Ale była to tylko obawa przed infekcją. Niech tylko pies dotknął nosem jego ręki, zaraz leciał Staś do łazienki. Nie lubił także kiedy go pytano o zdrowie lub owego stereotypowego «jak się czujesz?». Na pytającego patrzył podejrzliwie i mruczał: – A co, czy tak kiepsko wyglądam? – i zaraz wyciągał z kieszonki podręczne lustereczko. ** Autor: Eugeniusz Szermentowski, ''Witkacy i medycyna'', «Panorama» 1967, nr 35, s. 6. * Filozof i erotoman, ekstrawagancki dandys, malarz i pisarz. Równie dobrze czuł się na filozoficznych sympozjach, jak i w salonach, gdzie słynął jako tancerz i imitator głosu Adolfa Hitlera. Jego utwory porównywano z majaczeniem wariata. ** Źródło: film ''Pożegnanie jesieni'', adaptacja powieści Witkacego. * I w owym wrześniu pełnym żalu,<br />Potężną dozą weronalu<br />Śmierć uznał za rzecz tak zaszczytną,<br />Że to, co zaczął, skończył brzytwą. ** Autor: [[Czesław Miłosz]], ''[[Traktat moralny]]'' * Ja bardziej niż wy jeszcze krztuszę się i duszę<br />Ja częściej niż wy jeszcze żyć nie chcę a muszę<br />Ale tknąć się nikomu nie dam i dlatego<br />Gdy trzeba będzie sam odbiorę światu Witkacego. ** Autor: [[Jacek Kaczmarski]], ''Autoportret Witkacego'' * Myślę, że takim obrazem, na którym się Witkacy modelował, był bohater ''Biesów''. To złapanie gubernatora za nos. Pusty człowiek, człowiek wypalony całkowicie. Człowiek, który eksperymentuje na sobie i na ludziach. Wszystkie najryzykowniejsze eksperymenty, do samego końca. I człowiek, który fascynował otoczenie. Przecież tak jak ja Witkacego znałem, te pijatyki, to szukanie w bagnach, zupełnie jak Stawrogin. Ja nie improwizuję teraz, ale miałem absolutne uczucie, że jestem ze Stawroginem (...) ** Autor: [[Aleksander Wat]], ''Mój wiek. Pamiętnik mówiony'' * Najłatwiej zrozumieć Witkiewicza – społecznego proroka i wieszcza zagłady cywilizacji. Jak tylu innych – aczkolwiek w oparciu o oryginalne argumenty – zapowiadał on koniec sztuki, wytępienie jednostkowości, zanik zmysłu metafizycznego; ulegną one – twierdził – narastającej demokratyzacji życia, która stworzy społeczeństwo robotów, najzupełniej szczęśliwych, ale też doskonale nieciekawych. ** Autor: Jan Błoński, ''Witkiewicz jako dramaturg'', Kraków 1973. * Nie wiemy nawet, gdzie jest grób Witkacego, zmarłego tragiczną śmiercią samobójczą. Nie będzie zapomniany. Napisać by chyba można na jego grobie, że była to treść dynamiczna, która rozsadzała wszystkie formy i kanony sztuki, której był samotnym, nie uznanym za życia prekursorem. ** Autor: [[Antoni Słonimski]], ''Alfabet wspomnień'' * Nikt Witkacego nie czyta i nie rozumie. Witkacego trzeba poznać. Nie rozumieją tego nauczyciele i ci, którzy układają program nauczania. Tylko do nich trzeba mieć pretensje. Na przykład w Cambridge Witkacego poznają jako filozofa, a nie pisarza dramatów. Stawia się go obok Kanta, Nietzschego i Freuda. To, że nikt Witkacego nie zna i każdy ma uszy czerwone, bo przeczytał kilka stron z erotyką, to jest problem. Najpierw trzeba zreformować oświatę, a potem nauczycieli… (…) Nam wpychają te lektury, które rozumieją nauczyciele, tzw. lektury «bezpieczne». A później mają pretensje, że nie rozumiemy Witkacego. Oczywiście, najprościej jest słuchać disco polo. ** Autor: [[Cezary Pazura]] ** Źródło: [http://www.sewi.pl/wywiady/wywiad-cezary-pazura-relaz/ wywiad] * On ciągle mówił o tych wspólnych orgiach… ** Autor: [[Aleksander Wat]], ''Mój wiek. Pamiętnik mówiony'' * Pamiętam jego furię, gdy kiedyś wybrał się na Krupówki w papierowej pyjamie, uszytej przez jedną z jego apostołek, panią Brzozowską -  i Słonimski udawał, że nie zauważył tego dziwnego stroju. «Wiesz, Antoni – zawołał wreszcie – że ty masz bardzo dotkliwy sposób denerwowania ludzi. Czy ty naprawdę niczego nie zauważyłeś?» ** Autor: [[Jan Lechoń]], Dziennik, Warszawa 1992, Państwowy Instytut Wydawniczy, tom 2, s. 406. * Pierwsza moja wizyta u Witkacego: dzwonię, otwierają się drzwi, w ciemnym przedpokoju potworny karzeł rośnie – to Witkacy otworzył drzwi w kucki i z wolna się podnosił… ** Autor: [[Witold Gombrowicz]], [[Dziennik (Witold Gombrowicz)|''Dziennik 1953-1956'']], Instytut Literacki, Paryż 1957, s. 213. * (…) rewolucja staje się dla Witkiewicza czymś nieuchronnym, więcej – koniecznym, a równocześnie katastrofalnym, bo przyspieszającym mechanizację społeczną, kres wielkich indywidualności. Przyspieszającym jednak, a nie powodującym – to warto podkreślić: diagnoza Witkiewicza sięga głębiej, rewolucja stanowi dlań tylko ogniwo w znacznie ogólniejszych procesach. (…) W konkretnych scenach z dramatów lub powieści widać zupełnie jasno, choć w groteskowo zdemonizowanych wymiarach, jaki świat ginie, gnije, degeneruje się: «formacja burżuazyjna», «byli ludzie», sfery arystokracji, finansjery, dyplomacji, cyganerii artystyczno-naukowej, oddające się «szatańskim» orgiom w oczekiwaniu potopu. W teorii sztuki i historiozofii Witkiewiczowskiej rozrasta się to w zagładę wszelkiej kultury. ** Autor: [[Konstanty Puzyna]], ''Witkacy'', Warszawa 1999. * Samobójcy spokoju nie znają wieść niesie. Już pół wieku prawie zżera mnie ziemia sowiecka. Chociaż żyły otworzyłem na polskim Polesiu. ** Autor: [[Jacek Kaczmarski]], ''Witkacy do kraju wraca'' * Staś zaproponował mi spacer i poszliśmy w kierunku Kuźnic; pierwsze słowa, które Staś wypowiedział, były: «Czy pani zechciałaby zostać moją żoną?», a po mojej przychylnej odpowiedzi dziękował mi najczulej i zaraz zapytał, czy mi bardzo zależy na tym, aby mieć dzieci, bo on wolałby ich nie mieć, z obawy, że nie byłyby udane, jako że oboje do pewnego stopnia jesteśmy degeneraci. Na tę propozycję też się zgodziłam. ** Autorka: [[Jadwiga Witkiewiczowa]], żona Stanisława Ignacego Witkiewicza i kustoszka jego spuścizny. * Staś zatruwa ją swoim pesymizmem, że mówi o życiu jako o nędznej i głupiej farsie lub dramacie, twierdząc, że właściwie każdy człowiek o głębokiej duszy, doszedłszy do pełnego pojęcia i zrozumienia życia – powinien skończyć samobójstwem. Śmierć… oto jedyny, cudowny balsam, lek na wszystko, ucieczka od tego, co tu, na świecie nęka, dławi, udręcza. ** Autorka: [[Małgorzata Czyńska]], ''Kobiety Witkacego. Metafizyczny harem'' * Ten ci miał jaja!<br />Umiał żyć wśród kurew i tylko dwa napięcia kierunkowe czuł:<br />z dołu – na ukos – w górę, z góry – na ukos – w dół! ** Autor: [[Tadeusz Borowski]], ''Na Witkacego'' * U nas ciekawy był Witkiewicz.<br />Umysł drapieżny.<br />Jego książek<br />Nie czytać – prawie obowiązek.<br />W ciągu najbliższych stu lat chyba<br />Nikt w Polsce jego dzieł nie wyda. ** Autor: [[Czesław Miłosz]], ''[[Traktat moralny]]'' * Witkacy przysłał mi formalne zawiadomienie, iż na liście przyjaciół przeniesiony zostałem z miejsca numer 4 na miejsce numer 37, to znaczy poniżej Chwistka. ** Autor: [[Antoni Słonimski]], ''Alfabet wspomnień'' * Witkacy również stawiał kabałę, ale zazwyczaj rozkładał karty, mówił ponuro: «Sto procent pustki!» i mieszał karty z powrotem. ** Autorka: [[Magdalena Samozwaniec]] * Witkacy to miał klawe życie. Dziesiątki kochanek, sława za życia, alkohol, narkotyki, pojedynki, podróże, powszechne uwielbienie krytyki i czytelników. Słowem: życie minęło mu lekko, łatwo i przyjemnie. No, może tylko samobójcza śmierć nie pasuje za bardzo do tego obrazu. ** Autor: [[Piotr Kępiński]] ** Źródło: [https://www.newsweek.pl/kultura/kurwaz-i-litraz/84164cc newsweek.pl] * Wrażliwym jest jak membrana<br />Zatem w wieczór i z rana<br />Trzęsę się jak śledziona z węgorza wyrwana<br />Zagłady świata się boję<br />Więc dla poprawy nastroju<br />Wrzeszczę jak dziecko w ciemnym zamknięte pokoju ** Autor: [[Jacek Kaczmarski]], ''Autoportret Witkacego'' (1980) * Zabawy z bronią to stały element pijacko-narkotykowych orgii, nieraz już jakiś uczestnik spotkania chciał popełnić samobójstwo, na co Witkacy reagował spokojnie, że skoro człowiek chce ze sobą skończyć, to należy mu na to pozwolić. Szczęściem nigdy nie doszło do tragedii. ** Autorka: [[Małgorzata Czyńska]], ''Kobiety Witkacego. Metafizyczny harem'' * Zdaniem Stanisława Ignacego każdy myślący człowiek powinien prędzej czy później palnąć sobie w łeb. ** Autorka: [[Małgorzata Czyńska]], ''Kobiety Witkacego. Metafizyczny harem'' == Zobacz też == * [[Stanisław Witkiewicz]] (ojciec Witkacego) {{wikiźródła|Stanisław Ignacy Witkiewicz|Stanisława Ignacego Witkiewicza}} {{SORTUJ:Witkiewicz, Stanisław Ignacy}} [[Kategoria:Myśliciele ateistyczni]] [[Kategoria:Polscy prozaicy]] [[Kategoria:Polscy dramaturdzy]] [[Kategoria:Polscy malarze]] [[Kategoria:Polscy estetycy]] [[Kategoria:Polscy samobójcy]] [[Kategoria:Polscy pisarze dwudziestolecia międzywojennego]] rgy1k0sm1gi2v6jd9mtzv4lokuikfai 0 4726 644830 630988 2026-07-07T21:23:44Z Cyborian 20263 + cyt. 644830 wikitext text/x-wiki '''[[w:Mowa|Mowa]]''' – używanie głosu do porozumiewania się. [[Plik:Jan Olszewski(4).JPG|mały|{{center|Mowa}}]] * A dzisiaj sławić pragnę<br />rosyjskiej mowy przyjaźń<br />za to<br />że się w jej rytmie przedstawił nowy czas. ** Autor: [[Adam Włodek]], [http://old.mbc.malopolska.pl/dlibra/docmetadata?id=14094 ''***'', „Życie Literackie” 1951, nr 3 (4 marca), s. 2] * Bardzo trudno jest mówić dużo i nie powiedzieć za dużo. ** Autor: [[Ludwik XIV]] * Człowiek może, choć nie zawsze, kontrolować to, co mówi, ale nigdy tego, co myśli. ** Autor: [[Włodzimierz Herman]], ''Mój dybuk. W poszukiwaniu tożsamości: drogi, bezdroża, dygresje'', Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2017, ISBN 978-83-7383-850-5, s. 263. ** Zobacz też: [[kontrola]], [[myślenie]] * Człowiek obdarowany został mową po to, aby ukryć swoje myśli. ** ''Le langage a été donné à l’homme pour dissimuler sa pensée.'' (fr.) ** Autor: [[Charles-Maurice de Talleyrand]] ** Zobacz też: [[człowiek]], [[myśl]] * Do ludzi nigdy nie trafia, co im się mówi, muszą odkrywać to sami. ** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Weronika postanawia umrzeć]]'' * Jeśli mowa jest srebrem, a milczenie złotem, to słuchanie jest platyną. ** Zobacz też: [[platyna]], [[srebro]], [[złoto (metal)|złoto]] ** Autor: [[Andrzej Majewski]] * Jeżeli pozwolicie, żeby jakiś człowiek mówił dostatecznie długo, to znajdzie wyznawców. ** Autor: [[Robert Louis Stevenson]] * Ludzie wiele mówią o znakach (…) Ale sami nie wiedzą dokładnie, o czym mówią. ** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Alchemik]]'' ** Zobacz też: [[znak]] * Ludzka mowa zmienia się w kontemplację boskości. ** Autor: [[Leonardo da Vinci]] * Miarą mowy nie jest ten, który mówi, lecz ten, który słucha. ** Autor: [[Platon]] ** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998. * Mowa dana nam jest po to, żeby wyrażać myśli. ** Autor: [[Lucy Maud Montgomery]], ''[[Ania na uniwersytecie]]'' * Mowa jest srebrem, a milczenie złotem. ** Opis: przysłowie * Mowa jest zewnętrznym myśleniem, myślenie wewnętrzną mową. ** Autor: [[Antoine de Rivarol]] * Mowa słodsza niż miód. ** Autor: [[Homer]], ''[[Iliada]]'', I, 247 ** Opis: znane też w wersji – miodopłynna mowa. * Mowa wasza niech będzie: Tak, tak; nie, nie; a co więcej nadto jest, to od złego jest. ** Autor: [[Jezus Chrystus]], Biblia, Mt 5, 37 * Mówić – to mało, trzeba mówić do rzeczy. ** Autor: [[William Shakespeare]] * Mówienie zawsze szkodzi: przed jedzeniem psuje apetyt, po jedzeniu – trawienie. ** Autor: [[Alessandro Pertini]] * Muzyka to początek i koniec wszelkiej mowy. ** Autor: [[Richard Wagner]] * Nie używaj mowy ludu – dostojnik prostacki jest wstrętny. ** Autor: egipski mędrzec Ptah-hotep (ok. 2400 p.n.e.) ** Źródło: ''Rylcem i trzciną. Myśli starożytnego Wschodu'', Wiedza Powszechna, Warszawa 1959, s. 17 * Nie ulega wątpliwości, że każdy człowiek normalny przychodzi na świat z wrodzoną zdolnością nauczenia się mowy, posługiwania się nią i tworzenia konstrukcji gramatycznych. (…) Dziecko ludzkie już w krótkim czasie potrafi z tego, co usłyszało, budować nowe, gramatycznie poprawne zdania; w przeciwieństwie do oswojonej papugi, jego zdolności nie ograniczają się do zwykłego powtarzania całych wypowiedzi. ** Źródło: ''Encyclopaedia Britannica'', wyd. 1976, Macropaedia, t. 10, s. 650 * O czym nie da się mówić, to się musi przemilczeć. ** Autor: [[Ludwig Wittgenstein]], ''Tractatus Logico-Philosophicus'' * Rzeczy mówią wieloma językami. ** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Alchemik]]'' ** Zobacz też: [[język (mowa)|język]], [[rzecz]] * Są osoby, które mówią, mówią… aż znajdą coś do powiedzenia. ** Autor: [[Sacha Guitry]] * To najtrudniejsze zawsze jest powiedzieć „nie”, gdy mówią „tak”. ** Autor: [[Maciej Majchrzak]], ''Nie, nie, nie'', piosenka zespołu [[T.Love]] * Tu dawno niegdyś ziem polskich rycerze<br />Mówili swoje bojowe pacierze<br />I dźwięk rodzinnej, dźwięk słowiańskiej mowy<br />Ożywiał ten kraj i ten gród zamkowy. ** Autor: [[Adam Chodyński]], [https://web.archive.org/web/20040724232334/http://ksp.republika.pl/sudety_poezja.htm ''W zwaliskach'', 1872] * Usta zamykają się wtedy, gdy mają do powiedzenia coś ważnego. ** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Czarownica z Portobello]]'' ** Zobacz też: [[usta]] * W mowie pewnych ludzi słychać błędy ortograficzne. ** Autor: [[Julian Tuwim]] ** Źródło: [[Walery Pisarek]], ''[[Słowa między ludźmi]]'', Wydawnictwa Radia i Telewizji, Warszawa 1985, s. 158. * Zdarza się, że milczy ten, kto mógłby wiele powiedzieć. ** Autor: [[Jan Stępień]] * Zgodnie z zasadami dobrego wychowania nie wolno mówić wprost o miłości. ** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Weronika postanawia umrzeć]]'' ** Zobacz też: [[miłość]], [[wychowanie]] * Życie i śmierć są niczym wobec mowy ludzkiej. ** Autor: [[Lucy Maud Montgomery]], ''[[Ania ze Złotego Brzegu]]'' ==Zobacz też== * [[milczenie]] * [[słowo]] [[Kategoria:Język]] 4j6darn8bp3owti7mjapvzw28g6sodx 644831 644830 2026-07-07T21:24:34Z Cyborian 20263 0 644831 wikitext text/x-wiki '''[[w:Mowa|Mowa]]''' – używanie głosu do porozumiewania się. [[Plik:Jan Olszewski(4).JPG|mały|{{center|Mowa}}]] * A dzisiaj sławić pragnę<br />rosyjskiej mowy przyjaźń<br />za to<br />że się w jej rytmie przedstawił nowy czas. ** Autor: [[Adam Włodek]], [http://old.mbc.malopolska.pl/dlibra/docmetadata?id=14094 ''***'', „Życie Literackie” 1951, nr 3 (4 marca), s. 2] * Bardzo trudno jest mówić dużo i nie powiedzieć za dużo. ** Autor: [[Ludwik XIV]] * Człowiek może, choć nie zawsze, kontrolować to, co mówi, ale nigdy tego, co myśli. ** Autor: [[Włodzimierz Herman]], ''Mój dybuk. W poszukiwaniu tożsamości: drogi, bezdroża, dygresje'', Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2017, ISBN 978-83-7383-850-5, s. 263. ** Zobacz też: [[kontrola]], [[myślenie]] * Człowiek obdarowany został mową po to, aby ukryć swoje myśli. ** ''Le langage a été donné à l’homme pour dissimuler sa pensée.'' (fr.) ** Autor: [[Charles-Maurice de Talleyrand]] ** Zobacz też: [[człowiek]], [[myśl]] * Do ludzi nigdy nie trafia, co im się mówi, muszą odkrywać to sami. ** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Weronika postanawia umrzeć]]'' * Jeśli mowa jest srebrem, a milczenie złotem, to słuchanie jest platyną. ** Zobacz też: [[platyna]], [[srebro]], [[złoto (metal)|złoto]] ** Autor: [[Andrzej Majewski]] * Jeżeli pozwolicie, żeby jakiś człowiek mówił dostatecznie długo, to znajdzie wyznawców. ** Autor: [[Robert Louis Stevenson]] * Ludzie wiele mówią o znakach (…) Ale sami nie wiedzą dokładnie, o czym mówią. ** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Alchemik]]'' ** Zobacz też: [[znak]] * Ludzka mowa zmienia się w kontemplację boskości. ** Autor: [[Leonardo da Vinci]] * Miarą mowy nie jest ten, który mówi, lecz ten, który słucha. ** Autor: [[Platon]] ** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998. * Mowa dana nam jest po to, żeby wyrażać myśli. ** Autor: [[Lucy Maud Montgomery]], ''[[Ania na uniwersytecie]]'' * Mowa jest srebrem, a milczenie złotem. ** Opis: przysłowie * Mowa jest zewnętrznym myśleniem, myślenie wewnętrzną mową. ** Autor: [[Antoine de Rivarol]] * Mowa słodsza niż miód. ** Autor: [[Homer]], ''[[Iliada]]'', I, 247 ** Opis: znane też w wersji – miodopłynna mowa. * Mowa wasza niech będzie: Tak, tak; nie, nie; a co więcej nadto jest, to od złego jest. ** Autor: [[Jezus Chrystus]], Biblia, Mt 5, 37 * Mówić – to mało, trzeba mówić do rzeczy. ** Autor: [[William Shakespeare]] * Mówienie zawsze szkodzi: przed jedzeniem psuje apetyt, po jedzeniu – trawienie. ** Autor: [[Alessandro Pertini]] * Muzyka to początek i koniec wszelkiej mowy. ** Autor: [[Richard Wagner]] * Nie używaj mowy ludu – dostojnik prostacki jest wstrętny. ** Autor: egipski mędrzec Ptah-hotep (ok. 2400 p.n.e.) ** Źródło: ''Rylcem i trzciną. Myśli starożytnego Wschodu'', Wiedza Powszechna, Warszawa 1959, s. 17 * Nie ulega wątpliwości, że każdy człowiek normalny przychodzi na świat z wrodzoną zdolnością nauczenia się mowy, posługiwania się nią i tworzenia konstrukcji gramatycznych. (…) Dziecko ludzkie już w krótkim czasie potrafi z tego, co usłyszało, budować nowe, gramatycznie poprawne zdania; w przeciwieństwie do oswojonej papugi, jego zdolności nie ograniczają się do zwykłego powtarzania całych wypowiedzi. ** Źródło: ''Encyclopaedia Britannica'', wyd. 1976, Macropaedia, t. 10, s. 650 * O czym nie da się mówić, to się musi przemilczeć. ** Autor: [[Ludwig Wittgenstein]], ''Tractatus Logico-Philosophicus'' * Rzeczy mówią wieloma językami. ** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Alchemik]]'' ** Zobacz też: [[język (mowa)|język]], [[rzecz]] * Są osoby, które mówią, mówią… aż znajdą coś do powiedzenia. ** Autor: [[Sacha Guitry]] * To najtrudniejsze zawsze jest powiedzieć „nie”, gdy mówią „tak”. ** Autor: [[Maciej Majchrzak]], ''Nie, nie, nie'', piosenka zespołu [[T.Love]] * Tu dawno niegdyś ziem polskich rycerze<br />Mówili swoje bojowe pacierze<br />I dźwięk rodzinnej, dźwięk słowiańskiej mowy<br />Ożywiał ten kraj i ten gród zamkowy. ** Autor: [[Adam Chodyński]], [https://web.archive.org/web/20040724232334/http://ksp.republika.pl/sudety_poezja.htm ''W zwaliskach'', 1872] * Usta zamykają się wtedy, gdy mają do powiedzenia coś ważnego. ** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Czarownica z Portobello]]'' ** Zobacz też: [[usta]] * W mowie pewnych ludzi słychać błędy ortograficzne. ** Autor: [[Julian Tuwim]] ** Źródło: [[Walery Pisarek]], ''[[Słowa między ludźmi]]'', Wydawnictwa Radia i Telewizji, Warszawa 1985, s. 158. * Zdarza się, że milczy ten, kto mógłby wiele powiedzieć. ** Autor: [[Jan Stępień]] * Zgodnie z zasadami dobrego wychowania nie wolno mówić wprost o miłości. ** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Weronika postanawia umrzeć]]'' ** Zobacz też: [[miłość]], [[wychowanie]] * Życie i śmierć są niczym wobec mowy ludzkiej. ** Autor: [[Lucy Maud Montgomery]], ''[[Ania ze Złotego Brzegu]]'' ==Zobacz też== * [[milczenie]] * [[słowo]] [[Kategoria:Język]] 866q713isvf185rdfys76u3xchnganb 0 5211 644837 644378 2026-07-07T23:25:46Z Nazwa1234 53893 /* */ 644837 wikitext text/x-wiki [[Plik:Józef Czechowicz.jpg|mały|{{center|Józef Czechowicz}}]] '''[[w:Józef Czechowicz (poeta)|Józef Czechowicz]]''' (1903–1939) – polski [[poeta]] [[awangarda|awangardowy]] okresu dwudziestolecia międzywojennego. ==Listy== * (...) chcę pisać, pisać, ręce na gwałt chcą pióra, a tymczasem nie mogę. Trochę mi przeszkadza tymczasowość mej posady, trochę zaś to, co ode mnie nie zależy – to znaczy ferment wewnętrzny. ** Opis: 5 czerwca 1923. ** Źródło: list do Wacława Gralewskiego, cyt. za: Waldemar Michalski, ''Wołyńskie wiersze Józefa Czechowicza'', „Akcent” 2003, nr 4. * Mieszkanko moje wygląda coraz ładniej. Coraz więcej w nim ładnych rzeczy, drobiazgów, obrazów. Bywają u mnie znajomi, nieraz zbiera się po kilka osób. Gawędzimy o sztuce, fantazjujemy, omawiamy rzeczy aktualne, śpiewamy, czas płynie. ** Źródło: list do siostry, cyt. za: Tadeusz Kłak, ''Czechowicz – publicysta'', „Akcent” 2004, nr 1–2. * Zostaję tu [w Lublinie] na kilka tygodni, bo mi bardzo dobrze i cicho we Włodzimierzu. Czas nie ograniczony żadnymi określonymi zajęciami jest tak miły, tak serdecznie drogi. Jem, kiedy chcę, wstaję, kiedy chcę, i tak samo kładę się spać. Wszystko to jest bardzo boskie (...) Że nie ma bielizny, że kolacja bywa skąpa – głupstwo. Ale jest pogoda tak błękitna, tak wieczna! (...) Trochę się nudzę, bo oprócz wieczornych marzeń i popołudniowych wędrówek nie ma tu nic, co by mnie zajmowało. Przez cały czas pobytu w Marianówce napisałem ze dwadzieścia stron prozy bez sensu i trzy czy cztery wiersze deliryczne. ** Opis: o planach na [[wakacje]]; 5 czerwca 1923. ** Źródło: list do Wacława Gralewskiego, cyt. za: Waldemar Michalski, ''Wołyńskie wiersze Józefa Czechowicza'', „Akcent” 2003, nr 4. ==''Przeciw amerykanizacji''== <small>(„Kurier Lubelski” nr 70, 1932)</small> * Ameryka! Gdy wymawiamy to wielkie słowo, pokrywa się ono w naszej świadomości niemal zupełnie przez pojęcie: Stany Zjednoczone. Niebotyczne parowce, mosty wiszące nad wodospadami i przepaściami, roje samolotów, królestwa nafty, stali, gumy i węgla, błyskawiczne pociągi i wreszcie Babilon nowoczesny, Nowy Jork, potworne zlewisko ludzkie, jakiego nie było jeszcze w dziejach starej ziemi – oto Ameryka w skali patosu. * Kontynenty w latach powojennych dymią i kipią. W ogniu niespokojności wypala się nowa wartość, ściślej – nowe wartości. Myli się ten, kto twierdzi, że Azja europeizuje się – ona się amerykanizuje. Miasta Chin, Japonii, Indii mają charakter międzynarodowych skupień typu Chicago, Detroit czy San Francisco. Kultura Ameryki, mająca układ raczej poziomy niż pionowy, w przeciwieństwie do głębokiej kultury europejskiego Zachodu, bardziej jest przystosowana do nowych państw i do uniwersalizujących się kultur, jak w Japonii, na gruzach kultur nacjonalnych i tradycjonalnych. * Przeszłość, w istocie rzeczy zaledwie stuletnia, oraz wychowanie pokoleń w czci dla pieniądza i równości, objawiającej się tym, że wszystkie niemal miasta amerykańskie są jednakowe, a domy, karabiny maszynowe, wyroki sądowe, hasła polityczne i filmy produkuje się seriami – od stempla – wszystko to w sumie daje mieszkańcom Stanów optymistyczne nastawienie na dzień jutrzejszy. Beztroski młyn dnia nie jest tam beztroskim ze względu na poczucie humoru czy filozoficzną beztroskę – po prostu wynika z braku zamyślenia się. ** Zobacz też: [[Stany Zjednoczone]] ==Cytaty z wierszy== * a ziemia dziewicza<br />o dlaczego<br />wzrok twój nie schodzi<br />z przedmiotów pod oknem leżących na stole<br />z godziny<br />w którejżem się rodził<br />ze skrzynki zamkniętej jak boleść<br />z umarłych rąk czechowicza ** Źródło: [[:s:Ballada z tamtej strony (wiersz)|''ballada z tamtej strony'']] * będę strzelał do siebie i marł wielokrotnie<br />ja gdym z pługiem do bruzdy przywarł<br />ja przy foliałach jurysta<br />zakrztuszony wołaniem gaz<br />ja śpiąca pośród jaskrów<br />i dziecko w żywej pochodni<br />i bombą trafiony w stallach<br />i powieszony podpalacz<br />ja czarny krzyżyk na listach ** Źródło: ''[[s:Nuta człowiecza/Żal|żal]]'' * Bestia się czai, czyha za okopem,<br />omotana fioletowym gazem,<br />płomieniem, zniszczeniem, wybuchem, żelazem. ** Źródło: ''Odpowiedź wojnie'' * czegóż się bać<br /><br />przecież siano pachnie snem<br />a ukryta w niem melodja kantyczki<br />tuli do mnie dziecięce policzki<br />chroni przed złem ** Źródło: ''[[s:Dzień jak codzień/na wsi|na wsi]]'' * daj nam drugi wiek jagielloński zwycięski<br />złoty czas wielkiego pokoju wiek ** Źródło: ''co spływa ku nam'' * Erotyk nie może się skończyć rozpaczą<br />są tacy co czytają i płaczą. ** Źródło: ''Więzień miłości'' * Kto czyta – żyje wielokrotnie. ** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998. ** Zobacz też: [[życie]] * Liczę 22 piętra<br />liczę 22 lata ** Źródło: ''[[s:Inwokacja (Czechowicz)|Inwokacja]]'' * Mam dopiero 22 lata<br />znam dopiero 22 piętra<br />znam zaledwie dwadzieścia dwoje warg ** Źródło: ''[[s:Inwokacja (Czechowicz)|Inwokacja]]'' * Matusiu, Lublin tak srebrny<br />twe baśnie mi przypomina<br />o lotach koni podniebnych<br />o czarach lamp Aladyna... ** Źródło: ''Zimowe uroki'' * monotonnie koń głowę unosi<br />grzywa spływa raz po raz rytmem<br />koła koła<br />zioła ** Źródło: ''Przez Kresy'' * Na próżno żyję myślę chodzę ** Źródło: ''[[s:Śmierć (Za ścianą płaczą dzieci...)|Śmierć]]'' * na wieży furgotał blaszany kogucik<br />na drugiej zegar nucił<br />mur fal i chmur popękał<br />w złote okienka<br />gwiazdy lampy ** Źródło: [[:s:Dzień jak codzień/prowincja noc|''prowincja noc'']], z tomu [[:s:Dzień jak codzień|''Dzień jak codzień'']], wyd.F. Hoesick, Warszawa 1930, s. 28. ** Zobacz też: [[Lublin]] * nie ma nic gorętszego cichszego od jej głosu ** Źródło: ''Śmierć'' * Noc letnia czeka cierpliwie,<br />czy księżyc spłynie, zabrzęknie,<br />czy zejdzie ulicą Grodzką w dół,<br />On się srebliwie rozpływa<br />w rosie porannej, w zapachu ziół.<br />Jest pięknie! ** Źródło: ''Poemat o mieście Lublinie '' (fragment) * Odpływa miasto pod niebem z ciemnego szkła<br />popychają je strzały na czarnych tarczach zegarów. ** Źródło: ''Toruń'' ** Zobacz też: [[Toruń]] * pod perłowym stepem nieba<br />kiedy noc majowa<br />ogrom cerkwi płynął w drzewach<br />gwiazdy stały w rowach<br />parowozy gdzieś za stacją<br />oddychały długo<br />powiew niósł to i akacją<br />pachniało nad rzeczką<br />nad ługą ** Źródło: ''Westchnienie'' * sobie nucę<br />siebie smucę<br /><br />ciebie<br />nigdy nie było ** Źródło: ''[[s:Mały mit|mały mit]]'' * trudno z miłości się podnieść. ** Źródło: ''Wieczorem'' * wiatraki kołyszą horyzont<br />chaty pachną stepem<br />chatom źle<br />stoją na palcach o zachodzie ślepe<br />wspinają się jak konie<br />za chwilę się pogryzą ** Źródło: ''Daleko'' * wołam twę imię<br />wołam<br />bądź. ** Źródło: ''inicjał w błyskawicy'' * z rozkoszą gwiżdżę w czerwcowy czad<br />skaczę kołuję tętnię<br />25 lat ** Źródło: ''Lato na Wołyniu'' * zamość zamość<br />rynek to staw kamienny<br />z ratusza przystanią<br />kolumn kroki senne<br />dalekie rano<br /><br />w ciemności ukosy kortyn<br />blanki szkarpy<br />bramy<br />czarnym się tortem<br />zamość w ziemię wszarpał<br />amen ** Źródło: [https://literat.ug.edu.pl/czchwcz/026.htm ''Prowincja noc''] ** Zobacz też: [[Zamość]], [[Zamojszczyzna]] * życie jest snem krótkim<br />mówi głos z prawej strony<br />życie snem krótkim<br />wtóruje ze smutkiem<br />głos lewy przyciszony ** Źródło: [[:s:Ballada z tamtej strony (wiersz)|''ballada z tamtej strony'']] * Żyjesz i jesteś meteorem<br/>lata całe tętni ciepła krew<br/>rytmy wystukuje maleńki w piersiach motorek<br/>od mózgu biegnie do ręki drucik nie nerw ** Źródło: ''[[s:Przemiany (Czechowicz)|Przemiany]]'' {{SORTUJ:Czechowicz, Józef}} [[Kategoria:Awangarda Lubelska]] [[Kategoria:Polscy poeci dwudziestolecia międzywojennego]] 84v8sfz3ona9ye345r0pdngnifnnm5p 644838 644837 2026-07-07T23:26:35Z Nazwa1234 53893 /* */ 644838 wikitext text/x-wiki [[Plik:Józef Czechowicz portret.jpg|mały|{{center|Józef Czechowicz}}]] '''[[w:Józef Czechowicz (poeta)|Józef Czechowicz]]''' (1903–1939) – polski [[poeta]] [[awangarda|awangardowy]] okresu dwudziestolecia międzywojennego. ==Listy== * (...) chcę pisać, pisać, ręce na gwałt chcą pióra, a tymczasem nie mogę. Trochę mi przeszkadza tymczasowość mej posady, trochę zaś to, co ode mnie nie zależy – to znaczy ferment wewnętrzny. ** Opis: 5 czerwca 1923. ** Źródło: list do Wacława Gralewskiego, cyt. za: Waldemar Michalski, ''Wołyńskie wiersze Józefa Czechowicza'', „Akcent” 2003, nr 4. * Mieszkanko moje wygląda coraz ładniej. Coraz więcej w nim ładnych rzeczy, drobiazgów, obrazów. Bywają u mnie znajomi, nieraz zbiera się po kilka osób. Gawędzimy o sztuce, fantazjujemy, omawiamy rzeczy aktualne, śpiewamy, czas płynie. ** Źródło: list do siostry, cyt. za: Tadeusz Kłak, ''Czechowicz – publicysta'', „Akcent” 2004, nr 1–2. * Zostaję tu [w Lublinie] na kilka tygodni, bo mi bardzo dobrze i cicho we Włodzimierzu. Czas nie ograniczony żadnymi określonymi zajęciami jest tak miły, tak serdecznie drogi. Jem, kiedy chcę, wstaję, kiedy chcę, i tak samo kładę się spać. Wszystko to jest bardzo boskie (...) Że nie ma bielizny, że kolacja bywa skąpa – głupstwo. Ale jest pogoda tak błękitna, tak wieczna! (...) Trochę się nudzę, bo oprócz wieczornych marzeń i popołudniowych wędrówek nie ma tu nic, co by mnie zajmowało. Przez cały czas pobytu w Marianówce napisałem ze dwadzieścia stron prozy bez sensu i trzy czy cztery wiersze deliryczne. ** Opis: o planach na [[wakacje]]; 5 czerwca 1923. ** Źródło: list do Wacława Gralewskiego, cyt. za: Waldemar Michalski, ''Wołyńskie wiersze Józefa Czechowicza'', „Akcent” 2003, nr 4. ==''Przeciw amerykanizacji''== <small>(„Kurier Lubelski” nr 70, 1932)</small> * Ameryka! Gdy wymawiamy to wielkie słowo, pokrywa się ono w naszej świadomości niemal zupełnie przez pojęcie: Stany Zjednoczone. Niebotyczne parowce, mosty wiszące nad wodospadami i przepaściami, roje samolotów, królestwa nafty, stali, gumy i węgla, błyskawiczne pociągi i wreszcie Babilon nowoczesny, Nowy Jork, potworne zlewisko ludzkie, jakiego nie było jeszcze w dziejach starej ziemi – oto Ameryka w skali patosu. * Kontynenty w latach powojennych dymią i kipią. W ogniu niespokojności wypala się nowa wartość, ściślej – nowe wartości. Myli się ten, kto twierdzi, że Azja europeizuje się – ona się amerykanizuje. Miasta Chin, Japonii, Indii mają charakter międzynarodowych skupień typu Chicago, Detroit czy San Francisco. Kultura Ameryki, mająca układ raczej poziomy niż pionowy, w przeciwieństwie do głębokiej kultury europejskiego Zachodu, bardziej jest przystosowana do nowych państw i do uniwersalizujących się kultur, jak w Japonii, na gruzach kultur nacjonalnych i tradycjonalnych. * Przeszłość, w istocie rzeczy zaledwie stuletnia, oraz wychowanie pokoleń w czci dla pieniądza i równości, objawiającej się tym, że wszystkie niemal miasta amerykańskie są jednakowe, a domy, karabiny maszynowe, wyroki sądowe, hasła polityczne i filmy produkuje się seriami – od stempla – wszystko to w sumie daje mieszkańcom Stanów optymistyczne nastawienie na dzień jutrzejszy. Beztroski młyn dnia nie jest tam beztroskim ze względu na poczucie humoru czy filozoficzną beztroskę – po prostu wynika z braku zamyślenia się. ** Zobacz też: [[Stany Zjednoczone]] ==Cytaty z wierszy== * a ziemia dziewicza<br />o dlaczego<br />wzrok twój nie schodzi<br />z przedmiotów pod oknem leżących na stole<br />z godziny<br />w którejżem się rodził<br />ze skrzynki zamkniętej jak boleść<br />z umarłych rąk czechowicza ** Źródło: [[:s:Ballada z tamtej strony (wiersz)|''ballada z tamtej strony'']] * będę strzelał do siebie i marł wielokrotnie<br />ja gdym z pługiem do bruzdy przywarł<br />ja przy foliałach jurysta<br />zakrztuszony wołaniem gaz<br />ja śpiąca pośród jaskrów<br />i dziecko w żywej pochodni<br />i bombą trafiony w stallach<br />i powieszony podpalacz<br />ja czarny krzyżyk na listach ** Źródło: ''[[s:Nuta człowiecza/Żal|żal]]'' * Bestia się czai, czyha za okopem,<br />omotana fioletowym gazem,<br />płomieniem, zniszczeniem, wybuchem, żelazem. ** Źródło: ''Odpowiedź wojnie'' * czegóż się bać<br /><br />przecież siano pachnie snem<br />a ukryta w niem melodja kantyczki<br />tuli do mnie dziecięce policzki<br />chroni przed złem ** Źródło: ''[[s:Dzień jak codzień/na wsi|na wsi]]'' * daj nam drugi wiek jagielloński zwycięski<br />złoty czas wielkiego pokoju wiek ** Źródło: ''co spływa ku nam'' * Erotyk nie może się skończyć rozpaczą<br />są tacy co czytają i płaczą. ** Źródło: ''Więzień miłości'' * Kto czyta – żyje wielokrotnie. ** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998. ** Zobacz też: [[życie]] * Liczę 22 piętra<br />liczę 22 lata ** Źródło: ''[[s:Inwokacja (Czechowicz)|Inwokacja]]'' * Mam dopiero 22 lata<br />znam dopiero 22 piętra<br />znam zaledwie dwadzieścia dwoje warg ** Źródło: ''[[s:Inwokacja (Czechowicz)|Inwokacja]]'' * Matusiu, Lublin tak srebrny<br />twe baśnie mi przypomina<br />o lotach koni podniebnych<br />o czarach lamp Aladyna... ** Źródło: ''Zimowe uroki'' * monotonnie koń głowę unosi<br />grzywa spływa raz po raz rytmem<br />koła koła<br />zioła ** Źródło: ''Przez Kresy'' * Na próżno żyję myślę chodzę ** Źródło: ''[[s:Śmierć (Za ścianą płaczą dzieci...)|Śmierć]]'' * na wieży furgotał blaszany kogucik<br />na drugiej zegar nucił<br />mur fal i chmur popękał<br />w złote okienka<br />gwiazdy lampy ** Źródło: [[:s:Dzień jak codzień/prowincja noc|''prowincja noc'']], z tomu [[:s:Dzień jak codzień|''Dzień jak codzień'']], wyd.F. Hoesick, Warszawa 1930, s. 28. ** Zobacz też: [[Lublin]] * nie ma nic gorętszego cichszego od jej głosu ** Źródło: ''Śmierć'' * Noc letnia czeka cierpliwie,<br />czy księżyc spłynie, zabrzęknie,<br />czy zejdzie ulicą Grodzką w dół,<br />On się srebliwie rozpływa<br />w rosie porannej, w zapachu ziół.<br />Jest pięknie! ** Źródło: ''Poemat o mieście Lublinie '' (fragment) * Odpływa miasto pod niebem z ciemnego szkła<br />popychają je strzały na czarnych tarczach zegarów. ** Źródło: ''Toruń'' ** Zobacz też: [[Toruń]] * pod perłowym stepem nieba<br />kiedy noc majowa<br />ogrom cerkwi płynął w drzewach<br />gwiazdy stały w rowach<br />parowozy gdzieś za stacją<br />oddychały długo<br />powiew niósł to i akacją<br />pachniało nad rzeczką<br />nad ługą ** Źródło: ''Westchnienie'' * sobie nucę<br />siebie smucę<br /><br />ciebie<br />nigdy nie było ** Źródło: ''[[s:Mały mit|mały mit]]'' * trudno z miłości się podnieść. ** Źródło: ''Wieczorem'' * wiatraki kołyszą horyzont<br />chaty pachną stepem<br />chatom źle<br />stoją na palcach o zachodzie ślepe<br />wspinają się jak konie<br />za chwilę się pogryzą ** Źródło: ''Daleko'' * wołam twę imię<br />wołam<br />bądź. ** Źródło: ''inicjał w błyskawicy'' * z rozkoszą gwiżdżę w czerwcowy czad<br />skaczę kołuję tętnię<br />25 lat ** Źródło: ''Lato na Wołyniu'' * zamość zamość<br />rynek to staw kamienny<br />z ratusza przystanią<br />kolumn kroki senne<br />dalekie rano<br /><br />w ciemności ukosy kortyn<br />blanki szkarpy<br />bramy<br />czarnym się tortem<br />zamość w ziemię wszarpał<br />amen ** Źródło: [https://literat.ug.edu.pl/czchwcz/026.htm ''Prowincja noc''] ** Zobacz też: [[Zamość]], [[Zamojszczyzna]] * życie jest snem krótkim<br />mówi głos z prawej strony<br />życie snem krótkim<br />wtóruje ze smutkiem<br />głos lewy przyciszony ** Źródło: [[:s:Ballada z tamtej strony (wiersz)|''ballada z tamtej strony'']] * Żyjesz i jesteś meteorem<br/>lata całe tętni ciepła krew<br/>rytmy wystukuje maleńki w piersiach motorek<br/>od mózgu biegnie do ręki drucik nie nerw ** Źródło: ''[[s:Przemiany (Czechowicz)|Przemiany]]'' {{SORTUJ:Czechowicz, Józef}} [[Kategoria:Awangarda Lubelska]] [[Kategoria:Polscy poeci dwudziestolecia międzywojennego]] 7ai8p9haasda3qpxbjpcvod5vzoa9lo 0 7353 644845 627130 2026-07-07T23:47:24Z Nazwa1234 53893 /* Mój wiek. Pamiętnik mówiony */ 644845 wikitext text/x-wiki [[Plik:Aleksander wat 1948 (cropped).jpg|mały|{{center|Aleksander Wat (1948)}}]] '''[[w:Aleksander Wat|Aleksander Wat]]''' (właśc. '''Aleksander Chwat'''; 1900–1967) – polski [[poeta]], [[pisarz|prozaik]] i [[tłumacz]]. ==Cytaty z utworów== * A gdy torba serca nabrzmiewa mi od pocałunków<br />wyjmuję je i zapalam<br />by świeciły jak świeczki<br />nad smutnym ociemniałym kamieniem ulicy. ** Źródło: Zbigniew Jarosiński, Helena Zaworska, ''Antologia polskiego futuryzmu i nowej sztuki'', Ossolineum, 1978, s. 285. ** Zobacz też: [[serce]], [[świeca]], [[ulica]] * Dokądkolwiekbym szedł<br />Twoje wierne oczy<br />niech zawsze czuwają nade mną. ** Źródło: ''List'' * Kto mi poda cykutę w srebrnym kubku (…) Z innego naczynia odmawiam. ** Źródło: ''***'' * Może wiemy, że my wiemy, żeśmy coś wiedzieli… Ale co? ** Źródło: ''Wiersze'', Wyd. Literackie, Kraków 1957, s. 175. * Nie grać, żabia kapelo, słowiku solisto. Kości się bielą nad wodą. Nieczystą. ** Źródło: ''Sen'' * O dawniej ach dawniej było inaczej i byłem tak szczęśliwy<br />tramwaje dzwoniły słodko jak skowronki<br />a balony turkotały nad głową jak anioły ** Źródło: Zbigniew Jarosiński, Helena Zaworska, ''Antologia polskiego futuryzmu…'', op. cit. ** Zobacz też: [[skowronek]], [[tramwaj]] * Po co mnie ciągnąć po światłach, po ludziach, po czasach?<br />Mnie tylko trumna potrzebna, dom mój, domowina.<br />Ja już i krzyża nie chcę, nie chcę już krzyża na trumnie. ** Źródło: ''* * * (Czemu mnie z trumny...)'' * Schodzenie<br />ciągle schodzenie<br />ciągle w dół<br />schodzenie<br />a jutro stwierdzą<br />to tylko trzy łokcie pod ziemią. ** Źródło: ''Ostatni wiersz'', Antony, 31 maja 1967. * Świrk naszego ptaszka Maciusia<br />i twarz mojej żony.<br />Jej oczy na wieki wieczne amen. ** Źródło: ''***'', 29 maja 1967. * Teraz znów słyszę jeden tylko głos jeden głos jeden głos<br />jedno słowo<br />które woła mnie.<br />Dokąd? ** Źródło: ''Echolalie'' w: ''Wiersze'', Wydawn. Literackie, Kraków 1957, s. 13. ** Zobacz też: [[głos]] * W czterech ścianach mego bólu<br />nie ma okien ani drzwi.<br />Słyszę tylko: tam i nazad<br />chodzi strażnik za murami. ** Źródło: Krystyna Pietrych, Aleksandra Okopień-Sławińska, ''O wierszach śródziemnomorskich Aleksandra Wata'', IBL, 1999, s. 93. ** Zobacz też: [[ból]] ==''Mój wiek. Pamiętnik mówiony''== (wyd. Universitas, Kraków 2011) * Determinujące było dojście do władzy Hitlera. To w ogóle był moment determinujący również w Rosji dla stalinizmu, bardzo istotny. I dla całego komunizmu. Dojście do władzy Hitlera przesądziło o późniejszej likwidacji polskiej partii i likwidacji starych kominternowskich działaczy, właśnie tych światopoglądowych, tych nie pragmatyków. I mam wrażenie, że pokolenie, które wyrosło na uniwersytetach i z walk uniwersyteckich, z bardzo konkretnych walk politycznych, manewrów politycznych z grupami faszystowskimi, było pokoleniem, które przyzwyczaiło się już wtedy jeść żaby, bo jak się jest w polityce konkretnej, to się codziennie je jakąś porcję żab. Po prostu było to już pokolenie pragmatyków. Stąd ta szalona łatwość, z jaką ogromna ich część, większość prawie, z wyjątkiem kilku tylko jednostek, włączyła się po wojnie w bierutyzm, w stalinizm i doskonale szła w Polsce za stalinizmem. ** Zobacz też: [[stalinizm]], [[pragmatyzm]] * Gdy umierają wielkie religie, wyłaniają się religie wypaczone – sekty. Zawsze jest tak. Wtedy się wyłaniają bożki – to jest ta charyzmatyczna władza wodza, jeszcze przed Stalinem, on jest ten jedyny, nikomu się nie ufa i wybiera się wtedy jednego, któremu się ufa. To jest stara historia. To sięga co najmniej czasów romantyzmu. (…) ''polityka jest taką zbrodnią i hańbą, że lepiej, aby jeden człowiek wziął na siebie całą tę hańbę''. W ten sposób narodowi została ta hańba oszczędzona. Tu było teoretyczne uzasadnienie autokracji rosyjskiej: car poświęca się, bierze na siebie hańbę za cały naród, hańbę prowadzenia państwa. I tu znowu ta krew przelana, te straszliwe zbrodnie, jakie się działy, tak, ale tu jest ta uświęcona osoba tego idola, właśnie tego cara czy Lenina, charyzmatycznej osoby, która odkupuje wszystko, w której pokłada się najwyższe nadzieje, i ona bierze na siebie cały grzech. ** Zobacz też: [[car]], [[Rosja]], [[hańba]], [[władza]] * Ja naprawdę nie jestem okrutnikiem, nie mam w sobie nic z okrucieństwa, może w więzieniu zabijałem wszy i pluskwy, może zabijałem muchy, gdy miałem pięć, sześć lat, potem to mi bardzo zbrzydło. * Jeszcze w 1937 roku, w okresie moskiewskich procesów, gdy rozmawiałem z dość ważnymi komunistami, z przyjaciółmi i pytałem: „Więc teraz to jest dla was przecież oczywiste?” – odpowiadali: „Tak, to prawda, ale nie możemy odejść, to jest cała nasza młodość”. Komunizm pokazał, jak niesłychanie jest trudno odejść od swojej młodości, wtedy kiedy ta młodość była jakimś szczytem, jakąś bezinteresownością, jakąś piękną drogą życia. Ci wszyscy starzy komuniści, którzy różnie dochodzili do komunizmu, dochodzili przecież drogą idealizmu i drogą ogromnej bezinteresowności. Polscy komuniści. Likwidacja polskiej partii komunistycznej, likwidacja Polaków w Rosji ma bardzo wiele przyczyn. Jedną z przyczyn jest to, że polscy komuniści, przynajmniej inteligentni, ci najbardziej inteligentni, znacznie przed wojną i nawet przed procesami wiedzieli, czym są tak zwane zbrodnie Stalina. (…) Odejść od swojej młodości, od idealnej swojej młodości, nie mieli siły. ** Zobacz też: [[komunizm]], [[młodość]] * Kirsanow wziął nas do kawiarni, mnie i Ważyka, i mówi: „No, opowiada się, że u nas nie ma wolności. To nie partia jest winna, to my sami, literaci. Dam wam przykład. Parę lat temu umarła mi żona. Bardzo ją kochałem. To była wielka miłość. I śmierć jej była dla mnie wielką tragedią. No i napisałem elegię na śmierć żony. Przeczytałem kilku przyjaciołom i mówię im, że chcę posłać do pisma. Oni na to: wariat jesteś. Coś ty zwariował? Naród buduje socjalizm, a ty będziesz elegie pisał? Opamiętaj się, to może bardzo groźnie dla ciebie się skończyć. Ale ja na to nie zważałem. Posłałem do redakcji i wydrukowali. I zaraz potem wszyscy zaczęli pisać elegie. Czy umarła żona, czy nie umarła żona…” (…) on chciał nas przekonać, jak szaloną wolność dają władze. (…) Oczywiście mnie i Ważyka wtedy dreszcz przeszedł na tę wolność… ** Zobacz też: [[wolność]] * Krew po tamtej stronie rzeki przelana. Jak czysta i wielka musi być sprawa, dla której przelewa się tyle krwi… Popieram komunizm, nie robię go, bo nie jestem w Rosji, ale robię go w Polsce. Inteligent przychodzi do komunizmu z poczucia winy, wbrew nawet swoim interesom życiowym, popycha go potrzeba prawdy, sprawiedliwości, motywacje bezinteresowne. ** Zobacz też: [[krew]], [[intelektualista]] * Myślę, że takim obrazem, na którym się Witkacy modelował, był bohater ''Biesów''. To złapanie gubernatora za nos. Pusty człowiek, człowiek wypalony całkowicie. Człowiek, który eksperymentuje na sobie i na ludziach. Wszystkie najryzykowniejsze eksperymenty, do samego końca. I człowiek, który fascynował otoczenie. Przecież tak jak ja Witkacego znałem, te pijatyki, to szukanie w bagnach, zupełnie jak Stawrogin. Ja nie improwizuję teraz, ale miałem absolutne uczucie, że jestem ze Stawroginem (...) ** Zobacz też: [[Stanisław Ignacy Witkiewicz]] * Prostactwo nas pociągało, tak jak w końcu najbardziej wyrafinowany filozof współczesny Jean-Paul Sartre albo nieboszczyk Merlau-Ponty, tacy już wykuci, a jak ich pociągało prostactwo myśli, potrzeba uproszczeń! Bo komunizm powstał dla zaspokojenia pewnych głodów. To zjawisko było o tyle nieuniknione, że w społeczeństwach dzisiejszych, nawet już w społeczeństwach XIX wieku, powstawały potężne głody. Jednym z nich był głód katechizmu, prostego katechizmu. ** Zobacz też: [[Jean-Paul Sartre]], [[Maurice Merleau-Ponty]] * To była Wielkanoc i wtedy wsadzono Żydów, żydowskich piekarzy. Siedzieliśmy z tymi piekarzami. To była duża cela. Wywołał nas i powiada nam na korytarzu: „panowie, pan pułkownik Wieniawa-Długoszowski przysłał dla panów trochę prowiantów”. Te prowianty to były dwie olbrzymie torby od Hirszfelda. Dwa litry wódki z białą główką, kawiory itd. „No, ale gdzie ja panów z tym posadzę”. I wpuścił nas do celi, gdzie przykuty do ściany siedział słynny wtedy bandyta, który zabił jakąś rodzinę. „Ja panom dam ten prowiant, ale pod warunkiem, że z nim się nie podzielicie. Jemu nie wolno: kryminalista, bandyta”. Więc odmówiliśmy, poskrobał się w głowę i jakoś znalazł dla nas pustą celę. ** Opis: wspominając odsiadkę w sanacyjnym więzieniu. ** Zobacz też: [[Bolesław Wieniawa-Długoszowski]] * W systemie sowieckim policja, duch policji był samym skarbem, a co najmniej samą skarbnicą. W każdej rodzinie był ktoś w łagrze. I o to chodziło, żeby (…) za pomocą łagrów wychowywać całą ludność, która jeszcze nie siedziała w łagrze. ** Zobacz też: [[policja]], [[gułag]], [[ZSRR]] * Z samą zasadą leninowską, że nie można mieć jajecznicy bez tłuczenia jaj, każdy, kto przystępował do komunizmu, musiał się zgodzić. To była pierwsza rzecz. Ale tu już wynikło zasadnicze pytanie, jakie sobie stawiałem, jaką ma się pewność, gdzie są te kryteria pewności? (…) Można przyjąć jako kontrargument stanowisko Iwana Karamazowa, że cała harmonia wszechświata nie jest warta jednej łzy skrzywdzonego dziecka. (…) Ten nasz zespół komunistów, komunizatorów siedzących w więzieniu w gruncie rzeczy był interesujący, ale nie był typowy dla komunizmu. W każdym razie ani ja, ani Broniewski nie byliśmy rasowymi komunistami, nasz komunizm był niesłychanie skomplikowany. ** Opis: Wat siedział razem z Władysławem Broniewskim zarówno w sanacyjnym więzieniu, jak i na Łubiance. * Żeby dzisiaj wystąpić z jakimś nawet nie systemem, ale z cyklem myśli ''coherent'', trzeba popełnić nieuczciwość. Milcząco odrzucić kontrargumenty, które inteligencja i pamięć, i lektura podsuwa. Trzeba dokonać wyboru, opartego na nieuczciwości intelektualnej. Dzisiaj uczciwy intelektualnie – w istotnym sensie słowa uczciwość – może być tylko prostaczek, chyba że ma się zdolności samookłamywania siebie. Zdolności samookłamywania, jak pokazały dzieje stalinizmu wśród intelektualistów, zachodnich szczególnie, są monstrualnie duże. ==Inne== * Nie ratować. (…) Przebacz mi moją straszną zbrodnię. (…) Myśl, że skończyła się moja męczarnia, nawet ty nie znałaś jej głębi siły. (…) Wszystko, co jest we mnie z egoizmu, chciało, domagało się mojej szybkiej śmierci. (…) Tylko moja miłość dla Ciebie była silniejsza i z nią zniosłem wszystkie męczarnie. ** Opis: list pożegnalny do żony przed popełnieniem samobójstwa. ** Źródło: [https://krolowa.pl/wat/ krolowa.pl] ==O Aleksandrze Wacie== * Biedne Wacisko. Nacierpiał się w Kazachstanach i Tadżykistanach. ** Autor: [[Czesław Miłosz]], ''Krawat Aleksandra Wata'' * Był to naprawdę, wytworny pan o czarnym wąsie krótko przystrzyżonym. ** Autor: [[Czesław Miłosz]], ''Krawat Aleksandra Wata'' * To przez ciebie ten wiersz –<br />chyba już wiesz?<br /><br />Paliłem z Kalifem nargile,<br />zachciało się odejść na chwilę<br />a Kalif, nie myśląc długo,<br />uciął głowę, przyprawił drugą.<br /><br />W tej drugiej chyba nic więcej<br />prócz kwiatów stu Barwistanów.<br />Chcesz ściąć, to zetnij i nie zamęczaj,<br />ale się jeszcze zastanów. ** Autor: [[Władysław Broniewski]], ''O Kalifie'' * Wiecznej się poddał wiedzy katordze<br />Uczeń Merlina – tułaczy Żyd. (…)<br /><br />Za kalejdoskop białych salonów,<br />Za romans z Heglem w ''Belle epoque''<br />Knuty bydlęcych na wschód wagonów,<br />Pod krzyżem z Chleba ciężki krok. (…)<br /><br />Nikt już Świętego Graala nie szuka<br />I nikt nie broni Wyniosłych Baszt. (…)<br /><br />Zmęczony Piorun – wzrok Parsifala<br />– Światło gasnące z dwóch białych kul –<br />Ogląda owal Świętego Graala –<br />I Ból zamienia się w Moc. ** Autor: [[Jacek Kaczmarski]], ''Aleksander Wat'' {{SORTUJ:Wat, Aleksander}} [[Kategoria:Marksiści]] [[Kategoria:Ofiary represji politycznych w II Rzeczypospolitej]] [[Kategoria:Polscy poeci dwudziestolecia międzywojennego]] [[Kategoria:Polscy poeci emigracyjni]] [[Kategoria:Polscy poeci współcześni]] [[Kategoria:Polscy prozaicy]] [[Kategoria:Polscy samobójcy]] [[Kategoria:Polscy tłumacze]] [[Kategoria:Polscy Żydzi]] [[Kategoria:Więźniowie Łubianki]] o7g2dtgmio7jf63yl9rt0vdmy5bozpk 0 7946 644846 623614 2026-07-08T00:24:42Z Nazwa1234 53893 /* */ 644846 wikitext text/x-wiki [[Plik:RHChiliPeppersSpurs210723 (9 of 90) (53065669750) (cropped).jpg|thumb|{{center|John Frusciante}}]] '''[[w:John Frusciante|John Frusciante]]''' (ur. 1970) – amerykański [[muzyk]], [[kompozytor]], gitarzysta zespołów [[Red Hot Chili Peppers]] i [[Ataxia]]. * Ja nie potrzebuję być w radiu. Nie potrzebuję być w MTV. * Muzyka jest twarzą Boga. * Na przykład irytował mnie tłum ludzi podrygujący dziesięć metrów od sceny w rytm naszej muzyki… banda debili, którzy przychodzili na koncerty napić się piwa, pogapić się na cycki i poskakać. * Obecnie mam przyjaciół w zespole i pośród duchów żyjących w innym wymiarze. * Pod koniec osiągnąłem punkt, w którym nie czułem się już Johnem Frusciante. Czułem się jak chłopak, który patrzy na wiszący na ścianie plakat Johna Frusciante i wyobraża sobie, że nim jest. * Po pewnym czasie takiej egzystencji, po zawieszeniu w próżni, przestajesz dostrzegać swoje ciało. Przestajesz się myć, golić… to jak medytacja. Myślę, że do podobnego stanu umysłu doszli Jezus, Jim Morrison, Lennon i paru innych. Wszyscy na końcu wyglądali podobnie. * Sęk w tym że jestem dziwny, ale nigdy nie czułem się dziwny. * Życie to kąpiel, seks to jest woda. ** '' Life is a Bath sex is the water.'' (ang.) {{SORTUJ:Frusciante, John}} [[Kategoria:Amerykańscy gitarzyści]] [[Kategoria:Amerykańscy kompozytorzy muzyki rozrywkowej]] mnw7qp14qlilg32carzm4es0g61p8pl 644847 644846 2026-07-08T00:25:34Z Nazwa1234 53893 /* */ 644847 wikitext text/x-wiki [[Plik:RHChiliPeppersSpurs210723 (9 of 90) (53065669750) (cropped).jpg|thumb|{{center|John Frusciante}}]] '''[[w:John Frusciante|John Frusciante]]''' (ur. 1970) – amerykański [[muzyk]], [[kompozytor]], gitarzysta zespołów [[Red Hot Chili Peppers]] i [[Ataxia]]. * Ja nie potrzebuję być w radiu. Nie potrzebuję być w MTV. * Muzyka jest twarzą Boga. * Na przykład irytował mnie tłum ludzi podrygujący dziesięć metrów od sceny w rytm naszej muzyki… banda debili, którzy przychodzili na koncerty napić się piwa, pogapić się na cycki i poskakać. * Obecnie mam przyjaciół w zespole i pośród duchów żyjących w innym wymiarze. * Pod koniec osiągnąłem punkt, w którym nie czułem się już Johnem Frusciante. Czułem się jak chłopak, który patrzy na wiszący na ścianie plakat Johna Frusciante i wyobraża sobie, że nim jest. * Po pewnym czasie takiej egzystencji, po zawieszeniu w próżni, przestajesz dostrzegać swoje ciało. Przestajesz się myć, golić… to jak medytacja. Myślę, że do podobnego stanu umysłu doszli Jezus, Jim Morrison, Lennon i paru innych. Wszyscy na końcu wyglądali podobnie. * Sęk w tym że jestem dziwny, ale nigdy nie czułem się dziwny. * Życie to kąpiel, seks to woda. ** '' Life is a Bath sex is the water.'' (ang.) {{SORTUJ:Frusciante, John}} [[Kategoria:Amerykańscy gitarzyści]] [[Kategoria:Amerykańscy kompozytorzy muzyki rozrywkowej]] fkhtuy5oehbz97bgqs9frhgd079eddg 644848 644847 2026-07-08T00:27:38Z Nazwa1234 53893 /* */ 644848 wikitext text/x-wiki [[Plik:RHChiliPeppersSpurs210723 (9 of 90) (53065669750) (cropped).jpg|thumb|{{center|John Frusciante}}]] '''[[w:John Frusciante|John Frusciante]]''' (ur. 1970) – amerykański [[muzyk]], [[kompozytor]], gitarzysta zespołów [[Red Hot Chili Peppers]] i [[Ataxia]]. * Ja nie potrzebuję być w radiu. Nie potrzebuję być w MTV. * Muzyka jest twarzą Boga. * Na przykład irytował mnie tłum ludzi podrygujący dziesięć metrów od sceny w rytm naszej muzyki… banda debili, którzy przychodzili na koncerty napić się piwa, pogapić się na cycki i poskakać. * Obecnie mam przyjaciół w zespole i pośród duchów żyjących w innym wymiarze. * Pod koniec osiągnąłem punkt, w którym nie czułem się już Johnem Frusciante. Czułem się jak chłopak, który patrzy na wiszący na ścianie plakat Johna Frusciante i wyobraża sobie, że nim jest. * Po pewnym czasie takiej egzystencji, po zawieszeniu w próżni, przestajesz dostrzegać swoje ciało. Przestajesz się myć, golić… to jak medytacja. Myślę, że do podobnego stanu umysłu doszli Jezus, Jim Morrison, Lennon i paru innych. Wszyscy na końcu wyglądali podobnie. * Sęk w tym że jestem dziwny, ale nigdy nie czułem się dziwny. * Zdałem sobie sprawę, że chcę zostać gwiazdą rocka, zażywać narkotyki i zdobywać dziewczyny. Nie mógłbym tego robić w zespole Franka Zappy. ** Źródło: James Rotondigic: ''Till I Reach the Higher Ground'' – artykuł w gazecie ''Guitar Player'', listopad 1997. * Życie to kąpiel, seks to woda. ** '' Life is a Bath sex is the water.'' (ang.) {{SORTUJ:Frusciante, John}} [[Kategoria:Amerykańscy gitarzyści]] [[Kategoria:Amerykańscy kompozytorzy muzyki rozrywkowej]] rxnfvqhyqt2lvtjk490j77s5ynywu9p 0 9491 644832 634651 2026-07-07T21:33:44Z Nazwa1234 53893 /* */ 644832 wikitext text/x-wiki '''[[w:Ryszard Riedel|Ryszard Riedel]]''' (1956–1994) – polski [[muzyk]], wokalista zespołu [[Dżem (grupa muzyczna)|Dżem]], autor tekstów piosenek. Ojciec [[Sebastian Riedel|Sebastiana Riedla]]. [[Plik:Ryszardriedel.jpg|mały|{{center|Ryszard Riedel (ok. 1984)}}]] * Był taki czas, kiedy myślałem, że mogę coś w sobie zmienić. ** Opis: podczas jednego z wywiadów, zapytany o inspirację utworu ''Modlitwa''. * Dla tych wszystkich, którzy bądź przebywają, bądź przebywali w odosobnieniu „ostatnie widzenie”! * Dla was będę śpiewał zawsze. Do końca. * Fani, zwłaszcza młodsi, zaczęli traktować mnie jak Bóg wie kogo, jak jakiegoś idola, niemal z czcią. Przeszkadza mi i dziwi mnie takie zachowanie. A ja nie lubię siebie w dorobionej na siłę aureoli. * Kiedyś chciałem umrzeć młodo jak Jim Morrison, ale z czasem zacząłem patrzeć na to inaczej… * Kiedyś dzieci-kwiaty były zdrowsze… * Młodzież powinna być piękna i zdrowa. * Nie kocha się jednej osoby. Tylko różnych ludzi. ** Źródło: wywiad Barbary Kality z Ryśkiem Riedlem. * Nie ma takiej możliwości, żebym poszedł do woja albo ''tyrki''. Chcę żyć po swojemu, chcę grać, a nie budować ojczyznę. ** Źródło: [[Jan Skaradziński]], ''Rysiek'' * Nie skończyłem żadnej szkoły. Nawet ósmej klasy. Miałem kłopoty z ojcem. Tak wyszło. ** Źródło: [https://kultura.onet.pl/muzyka/wywiady-i-artykuly/rysiek-riedel-mija-65-rocznica-urodzin-lidera-dzem-ryszarda-riedla/jxgbyhv onet.pl] * Nie wiadomo, co będzie jutro. * Nigdy nie byłem abstynentem. Ale w stanie wojennym chciałem pomóc przyjacielowi, który uzależnił się od dragów. I sam się wciągnąłem… Nie lubię o tym mówić, bo co mogę powiedzieć? * Miałem kiedyś koszulkę, w której chodziłem przez dziesięć lat, jednak zgubiłem ją w końcu. ** Źródło: [https://kultura.onet.pl/muzyka/wywiady-i-artykuly/rysiek-riedel-mija-65-rocznica-urodzin-lidera-dzem-ryszarda-riedla/jxgbyhv onet.pl] * Patrz, teraz godom jak śląska babcia. * Próbowałem pracować, ale nic z tego nie wychodziło. Jakoś nie mogłem się wciągnąć. Robota nudziła mnie. Zatrudniałem się gdzie popadnie i po paru dniach przestawałem przychodzić. * Przestałem marzyć. Jak człowiek nie marzy – umiera. * Się macie ludzie! * Trzeba być takim, jakim się jest. Nie udawać, filozofować. A i nie za bardzo tragizować. Prowadzi to do ,,dołów". I po co? Wtedy można oknem skoczyć... ** Źródło: wywiad Barbary Kality z Ryśkiem Riedlem. * Zawsze, dla was zawsze będę śpiewał do końca! ** Opis: Rawa Blues 1993, przed utworem ''Skazany na bluesa''. * Zostańcie z Bogiem! ==Cytaty z utworów== * Aby sobą być<br />Prawdzie patrzeć w twarz<br />Kochać wszystkich ludzi<br />Pokój z sobą nieść. ** Źródło: [[Dżem (grupa muzyczna)|Dżem]], ''Abym mógł przed siebie iść'' * Ale jedno wiem po latach,<br />Prawdę musisz znać i Ty,<br />Zawsze warto być człowiekiem,<br />Choć tak łatwo zejść na psy. ** Źródło: [[Dżem (grupa muzyczna)|Dżem]], ''Autsajder'' * Był jednym z niewielu<br />skazany na bluesa<br />ten wyrok dodawał mu sił… ** Źródło: [[Dżem (grupa muzyczna)|Dżem]], ''Skazany na bluesa'' * Chcę trochę czasu, bo czas, bo czas leczy rany… ** Źródło: [[Dżem (grupa muzyczna)|Dżem]], ''Modlitwa III'' * Chciałem tyle ci dać<br />Tyle zrobić<br />O gdybym tylko mógł<br />Zmieniłbym ten cały świat<br />Wysadziłbym jakiś bank<br />I z wiatrem puścił cały szmal<br />O gdybym mógł<br />Gdybym tylko mógł… ** Źródło: niepublikowane teksty Riedla ''O gdybym mógł'' * Czasem płaczę bo chce mi się płakać. Wtedy czuję że uchodzi ze mnie zło. ** Źródło: [[Dżem (grupa muzyczna)|Dżem]], ''Mała aleja róż'' * Do bramy, bo pada deszcz<br />zaćpasz, przejdzie dreszcz<br />i wróci wróci tęcza barw<br />i pęknie twój wrogi świat<br />i znów przed życiem, przed życiem pęknie strach<br />twój strach, twój strach, twój strach<br />który cię zmusza, aby ćpać ** Źródło: [[Dżem (grupa muzyczna)|Dżem]], ''Niewinni i ja – cz I i II'' * Jestem, jestem wszystkim, nawet bogiem,<br />Tylko sobą, sobą być nie mogę, o nie! ** Źródło: [[Dżem (grupa muzyczna)|Dżem]], ''Kim jestem – jestem sobie'' * Któregoś dnia rzucę to wszystko<br />i wyjdę rano, niby po chleb.<br />Wtedy na pewno poczuję się lepiej,<br />zostawię za sobą ten zafajdany świat.<br />Napełnię olejem pustą głowę i wrócę tam<br />– na aleję pełną róż. ** Źródło: [[Dżem (grupa muzyczna)|Dżem]], ''Mała aleja róż'' * Mam jeszcze wiarę, odmieni się los,<br />Znów kwiatek do lufy wetknie im ktoś. ** Źródło: [[Dżem (grupa muzyczna)|Dżem]], ''Wehikuł czasu'' * Marzeniami żyłem jak król. ** Źródło: [[Dżem (grupa muzyczna)|Dżem]], ''Wehikuł czasu'' * Mama powiedziała mi, że każdy ma swojego anioła. Każdy ma i będzie go miał. ** Źródło: [[Dżem (grupa muzyczna)|Dżem]], ''Niewinni i ja'' * Mówią whisky to nie wszystko, można bez niej żyć.<br />Lecz nie wiedzą o tym ludzie,<br />Że najgorzej w życiu to,<br />To samotnym być, to samotnym być. ** Źródło: [[Dżem (grupa muzyczna)|Dżem]], ''Whisky'' * O rzeko życia<br />Ostatnia nadziejo ma<br />Jedyną mą nadzieją<br />Jesteś ty<br />O rzeko życia<br />Co zrobić mam<br />Gdzie twoje źródło<br />Powiedz mi<br />Daj zrobić jeden łyk<br />By moje życie płynęło<br />Tak jak ty<br />O rzeko<br />O rzeko życia. ** Źródło: niepublikowane teksty Riedla ''Rzeko życia'' * Och, gdyby tak wszyscy ludzie<br />Mogli przeżyć taki jeden dzień.<br />Gdy wolność wszystkich ludzi zbudzi<br />I powie: „Idźcie tańczyć, to nie sen”. ** Źródło: [[Dżem (grupa muzyczna)|Dżem]], ''Sen o Victorii'' * Pewnej nocy prysnął czar.<br />Ptak nie znosił już złotych jaj.<br />Trefne karty rozdał los,<br />Więc przegrałem partię z nim.<br />A życie toczyło się dalej. ** Źródło: [[Dżem (grupa muzyczna)|Dżem]], ''Paw'' * Samotność, to taka straszna trwoga. ** Źródło: [[Dżem (grupa muzyczna)|Dżem]], ''List do M.'' * Sen to zło nie ma złudzeń (…). ** Źródło: [[Dżem (grupa muzyczna)|Dżem]], ''Wokół sami lunatycy'' * Stary, najbardziej nie mogę znieść ludzkiej obojętności na zło. Tej samej bestii, mniejszej lub większej, w czasie wojny i na co dzień przez ludzi hodowanej dla ludzi. Nie mogę się wyrwać, bo nie potrafię być obojętny. * Tylko twa wiara pomoże ci, wiara i siła by wygrać z tym z czym tylu ludzi przegrywa co dzień. ** Źródło: [[Dżem (grupa muzyczna)|Dżem]], ''Detox'' * W życiu piękne są tylko chwile.<br />Dlatego czasem warto żyć. ** Źródło: [[Dżem (grupa muzyczna)|Dżem]], ''Naiwne pytania'' == O Ryszardzie Riedlu == * Fakt, do nauki w ogóle się nie przykładał, ale na lekcji nie przeszkadzał. Już wtedy chodził swoimi ścieżkami. Chodząca indywidualność... Miał bogate wnętrze, ale wydawał się też samotny. Był zamknięty w sobie, trochę zagubiony, ale wrażliwy. ** Autorka: Zofia Bekier ** Źródło: [https://noweinfo.pl/30-lat-temu-zmarl-rysiek-riedel-legendarny-wokalista-dzemu/ noweinfo.pl] * Kiedy przychodził po mnie pod szkołę, zaglądałam mu do plecaka. W środku był jeden zeszyt do wszystkich przedmiotów (przeważnie z rysunkami Indian), kapcie na zmianę oraz pusta butelka po piwie. ** Autorka: [[Małgorzata Riedel]] ** Źródło: [https://noweinfo.pl/30-lat-temu-zmarl-rysiek-riedel-legendarny-wokalista-dzemu/ noweinfo.pl] * Pamiętam go jak siedział w ostatniej ławce. Nogi wyciągnięte, ręce założone… Taka poza. Widać też było, że miał charyzmę wśród kolegów. Byli na jedno skinie jego palca. Lubili go. Był też uzdolniony plastycznie, cicho siedział i dużo rysował. Nie wyglądało na to, że zostanie muzykiem. ** Autorka: Domicela Nachyła ** Źródło: [https://noweinfo.pl/30-lat-temu-zmarl-rysiek-riedel-legendarny-wokalista-dzemu/ noweinfo.pl] * Pomagał mi w odrabianiu lekcji, dawał prezenty, np. elektryczną gitarę, kupował lody. Jak trzeba było, potrafił być surowy i stanowczy, nie pozwalał sobie wchodzić na głowę. Ale też pozwalał mi być takim, jakim chciałem. Zdarzało się, że wzywano go do szkoły, że noszę długie włosy. Nie zabraniał mi. ** Autor: [[Sebastian Riedel]] ** Źródło: [https://weekend.gazeta.pl/weekend/7,177333,31278682,sebastian-riedel-przez-wiele-lat-pilnowalem-taty-zeby-dotarl.html weekend.gazeta.pl] {{SORTUJ:Riedel, Ryszard}} [[Kategoria:Polscy gitarzyści bluesowi‎]] [[Kategoria:Polscy muzycy rockowi]] [[Kategoria:Polscy piosenkarze]] [[Kategoria:Polscy tekściarze]] [[Kategoria:Polscy harmonijkarze]] [[Kategoria:Polscy gitarzyści]] [[Kategoria:Polscy perkusiści]] [[Kategoria:Ślązacy]] ap4xfxz18rydahnnrb0gak3glrmyimv 0 18812 644849 644798 2026-07-08T03:54:51Z Nazwa1234 53893 /* Teksty utworów Nirvany */ 644849 wikitext text/x-wiki [[Plik:Nirvana around 1992.jpg|mały|{{center|Koncert Nirvany}}]] '''[[w:Nirvana|Nirvana]]''' – amerykański zespół grający grunge i rock alternatywny w latach 1987–1994. W ostatnim składzie grali: [[Kurt Cobain]], [[Krist Novoselic]], [[Dave Grohl]] oraz [[Pat Smear]]. {{wulgaryzmy}} ==Teksty utworów Nirvany== * A ja chciałem więcej, niż mogłem ukraść. Aresztuję siebie i założę tarczę. Zrobię wszystko, co w mojej mocy, żeby udowodnić, że nadal czuję ją na tobie. ** ''And I wanted more than I could steal. I'll arrest myself and wear a shield. I'll go out of my way to prove I still smell her on you.'' (ang.) ** Źródło: ''Lounge Act'' * Bardzo starałem się mieć ojca, ale zamiast tego miałem tatę. ** ''I tried hard to have a father, but instead, I had a dad.'' (ang.) ** Źródło: ''Serve the Servants'' * Będę dalej walczyć z zazdrością, dopóki, kurwa, nie zniknie. ** ''I'll keep fighting jealousy, until it's fucking gone.'' (ang.) ** Źródło: ''Lounge Act'' * Boli kiedy sikam. ** ''It hurts when I pee.'' (ang.) ** Źródło: ''Mexican Seafood'' * Bóg jest gejem. ** ''God is gay.'' (ang.) ** Źródło: ''Stay Away'' * Chciałbym móc zjeść twojego raka, kiedy staniesz się czarny. ** ''I wish I could eat your cancer when you turn black.'' (ang.) ** Źródło: ''Heart-Shaped Box'' * Dobrze jest zjeść rybę, bo one nie mają żadnych uczuć. ** ''It's okay to eat fish 'cause they don't have any feelings.'' (ang.) ** Źródło: ''Something in the Way'' * Floyd oddycha ciężko, słyszę zamek błyskawiczny. Siusiak przyciśnięty na przeciwko moich ust. Było mi wstyd. ** ''Floyd breathes hard, I hear a zip. Pee-pee pressed against my lips. I was shamed.'' (ang.) ** Źródło: ''Floyd The Barber'' * I przysięgam, że nie mam strzelby. ** ''And I swear that I don't have a gun.'' (ang.) ** Źródło: ''Come As You Are'' * Jeśli będziesz kiedyś w potrzebie, proszę, nie wahaj się zapytać najpierw kogoś innego. ** ''If you ever need anything, please don’t hesitate to ask someone else first.'' (ang.) ** Źródło: ''Very Ape'' * Jestem gorszy w tym, co robię najlepiej. ** ''I’m worse at what I do best.'' (ang.) ** Źródło: ''Smells Like Teen Spirit'' * Jeszcze jeden dzień i zakończę moją służbę,<br />jeszcze raz się naćpać, by nie być nerwowym,<br />zastanawiam się, jak znajdę drogę,<br />to koniec. ** ''One more day to complete my service<br />One more high to decay my nervous<br />Wondering how I’m gonna find a way<br />It’s over.'' (ang.) ** Źródło: ''Old age'' * Jestem negatywnym dziwakiem i jestem naćpany. ** ''I'm a negative creep and I'm stoned.'' (ang.) ** Źródło: ''Negative Creep'' * Jestem ogromnie szczęśliwy, gdyż dziś odnalazłem swych przyjaciół.<br />Są w mojej głowie<br />(...)<br />Zbiliśmy nasze lustra.<br />Niedzielny poranek jest codziennością tego, na czym mi zależy.<br />I nie boję się.<br />W tym oszołomieniu zapalam swe świece, gdyż odnalazłem Boga. ** ''I’m so happy<br />Cause today I found my friends<br />They’re in my head<br />(...)<br />We’ve broke our mirrors<br />Sunday morning<br />Is everyday for all I care<br />And I’m not scared<br />Light my candles<br />In a daze ’cause I’ve found god.'' (ang.) ** Źródło: ''Lithium'' * Jestem taki brzydki, ale to jest okej, bo ty też jesteś. ** ''Im so ugly, but thats okay, cause so are you.'' (ang.) ** Źródło: ''Lithium'' * Kocham Cię tak bardzo, że robi mi się niedobrze. ** ''Love you so much, it makes me sick.'' (ang.) ** Źródło: ''Aneurysm'' * Kocham siebie bardziej niż ciebie.<br />Wiem, że to złe, ale co powinienem zrobić? ** ''I love myself better than you<br />I know it’s wrong, but what should I do?'' (ang.) ** Źródło: ''On a Plain'' * Małpa widzi, małpa robi<br/>Nie wiem dlaczego<br/>Wolę umrzeć, niż być fajny<br/>Nie wiem dlaczego<br/>Każdy wers kończy się rymem<br/>Nie wiem dlaczego<br/> Mniej znaczy więcej, miłość jest ślepa. ** ''Monkey see, monkey do<br/>I don't know why<br/>Rather be dead than cool<br/>I don't know why<br/>Every line ends in rhyme<br/>I don't know why<br/>Less is more, love is blind.'' (ang.) ** Źródło: ''Stay Away'' * Miała wilgotną waginę. Szczególnie podobał mi się jej obwód. Ssałem ścianki jej odbytu. ** ''She had a moist vagina. I particularly enjoyed the circumference. I've be sucking walls of her anus.'' (ang.) ** Źródło: ''Moist Vagina'' * Modowe gówna, modowe style. ** ''Fashion shits, fashion styles.'' (ang.) ** Źródło: ''Stay Away'' * Moje serce jest złamane, ale mam trochę kleju. ** ''My heart is broke, but I have some glue.'' (ang.) ** Źródło: ''Dumb'' * Mulat, albinos<br />Komar, moje libido. ** ''A mulatto, an albino<br >A mosquito, my libido.'' (ang.) ** Źródło: ''Smells Like Teen Spirit'' * Myślę, że jestem głupi albo może tylko szczęśliwy. ** ''I think I’m dumb or maybe just happy.'' (ang.) ** Źródło: ''Dumb'' * Najlepszy dzień, jaki kiedykolwiek miałem, był wtedy, kiedy nauczyłem się płakać na zawołanie. ** ''The finest day that I’ve ever had, was when I learned to cry on command.'' (ang.) ** Źródło: ''On a Plain'' * Nastoletnia udręka się dobrze opłaciła<br />Teraz jestem znudzony i stary<br />Samozwańczy sędziowie sędziują<br />Więcej niż sprzedali<br /><br />Jeśli ona pływa to ona nie jest<br />Czarownicą jak myśleliśmy. ** ''Teenage angst has paid off well<br />Now I'm bored and old<br />Self-appointed judges judge<br />More than they have sold<br /><br />If she floats then she is not<br />A witch like we had thought.'' (ang.) ** Źródło: ''Serve the Servants'' * Natura to dziwka. ** ''Nature is a whore.'' (ang.) ** Źródło: ''In Bloom'' * Nie jestem taki jak oni, ale potrafię udawać. Słońce zaszło, ale mam światło. ** ''I'm not like them, but I can pretend. The sun is gone, but I have a light.'' (ang.) ** Źródło: ''Dumb'' * Nie musimy się rozmnażać,<br />możemy posadzić dom,<br />możemy wybudować drzewo,<br />W sumie jest mi to obojętne. ** ''We don’t have to breed<br />We could plant a house<br />We could build a tree.<br />I don’t even care.'' (ang.) ** Źródło: ''Breed'' * Nie obchodzi mnie co myślisz, chyba, że dotyczy to mnie. ** ''I don't care what you think unless it is about me.'' (ang.) ** Źródło: ''Drain You'' * Nienawidzę samego siebie i chcę umrzeć… ** ''I hate myself and I want to die…'' (ang.) ** Źródło: ''I hate myself and I want to die'' * Nienawidź swoich wrogów.<br />Chroń, chroń swoich przyjaciół.<br />Znajdź, znajdź swoje miejsce.<br />Mów, mów prawdę. ** ''Hate your enemies<br/>Save, save your friends<br/>Find, find your place<br/>Speak, speak the truth.'' (ang.) ** Źródło: ''Radio Friendly Unit Shifter'' * Nigdy nie spotkałem mądrego człowieka. Jeśli tak, to jest to kobieta. ** ''Never met a wise man. If so, it's a woman.'' (ang.) ** Źródło: ''Territorial Pissings'' * Ona kocha go bardziej niż on kiedykolwiek będzie wiedział. On kocha ją bardziej niż kiedykolwiek to okaże. ** Źródło: ''Swap Meet'' * Pocałuję twoje otwarte rany<br/>Doceniam Twoją troskę<br/>Będziesz śmierdzieć i się palić. ** ''I'll kiss your open sores<br/>Appreciate your concern<br/>You're gonna stink and burn.'' (ang.) ** Źródło: ''Rape Me'' * Potrzebuję spokojnego przyjaciela<br />Tak, takiego, co mnie wysłucha.<br />Tak, myślę, że pasujesz do tej roli<br />Tak, ale ty o tym wiesz. ** ''I need an easy friend<br />I do, with an ear to lend<br />I do, think you fit this shoe<br />I do, but you have a clue.'' (ang.) ** Źródło: ''About a girl'' * Przyjdź, takim jakim jesteś. Takim jakim byłeś. Takim jakim chcę żebyś był. ** ''Come, as you are. As you were. As I want you to be. ** Źródło: ''Come As You Are'' * Przy wyłączonych światłach jest mniej niebezpiecznie. ** ''With the lights out, it's less dangerous.'' (ang.) ** Źródło: ''Smells Like Teen Spirit'' * Sprzedaj dzieci za jedzenie. ** ''Sell the kids for food.'' (ang.) ** Źródło: ''In Bloom'' * Tak jak większość dzieci pachnie jak masło<br />Jego zapach pachniał jak każdy inny<br />Został urodzony bezwonnym i bez zmysłów<br />Został urodzony bezwonnym uczniem <br />(...) <br />Każda mamka nie chciała go karmić<br />Elektrolity pachną jak nasienie. ** ''Like most babies smell like butter<br />His smell smelled like no other<br />He was born scentless and senseless<br />He was born a scentless apprentice<br />(...)<br />Every wet nurse refused to feed him<br />Electrolytes smell like semen.'' (ang.) ** Źródło: ''Scentless Apprentice'' * Teraz wymiotuje spermą i biegunką. ** ''Now I vomit cum and diarrhea.'' (ang.) ** Źródło: ''Mexican Seafood'' * To, że masz paranoję, nie oznacza, że ​​cię nie ścigają. ** ''Just because you're paranoid don't mean they're not after you.'' (ang.) ** Źródło: ''Territorial Pissings'' * Uwierzysz mi, kiedy ci powiem<br />Jesteś królową mojego serca<br />Proszę, nie oszukuj mnie, kiedy cię ranię<br />To nie jest tak, jak się wydaje. ** Źródło: ''Love Buzz'' * Uznałem to za trudne, było trudno to znaleźć. Och dobrze, cokolwiek, nieważne. ** ''I found it hard, it was hard to find. Oh well, whatever, nevermind.'' (ang.) ** Źródło: ''Smells Like Teen Spirit'' * W gruncie rzeczy to wszystko, czym jesteśmy. ** ''All in all is all we are.'' (ang.) ** Źródło: ''All Apologies'' * Woda jest taka żółta, jestem zdrowym studentem. ** ''The water is so yellow, I'm a healthy student.'' (ang.) ** Źródło: ''Drain You'' * Wszyscy są gejami. ** ''Everyone is gay.'' (ang.) ** Źródło: ''All Apologies'' * Zacznę to bez żadnych słów. Byłem na takim haju. Drapałem się aż do krwi. ** ''I'll start this off without any words. I got so high. I scratched 'till I bled.'' (ang.) ** Źródło: ''On a Plain'' * Zgwałć mnie<br/>Zgwałć mnie, mój przyjacielu<br/>Zgwałć mnie<br/>Zgwałć mnie ponownie. ** ''Rape me<br/>Rape me, my friend<br/>Rape me<br/>Rape me again.'' (ang.) ** Źródło: ''Rape Me'' ==Inne== * Punk to muzyczna wolność. To mówienie, robienie i granie tego, na co masz ochotę. Nirvana oznacza wolność od bólu i cierpienia w zewnętrznym świecie i to jest bliskie mojej definicji punk rocka. ** Autor: [[Kurt Cobain]] o nazwie zespołu. * Dla mnie od paru lat ten numer―i działa on na mnie za każdym razem bardzo silnie―niezmiennie jest o tym, jak ciężko jest, kiedy znowu okazuje się, że jeśli coś ci naprawdę stoi na drodze w tym życiu, to najczęściej tym czymś jesteś ty sam. Mało jest piosenek, które w tak poruszający sposób oddają, jak trudno być w takim miejscu. ** Źródło: [[Jacek Szafranowicz]] o [https://jeszczenie.pl/ta-dobra-piosenka-1/ ''Something in the Way''] [[Kategoria:Amerykańskie zespoły rockowe]] [[Kategoria:Laureaci MTV Video Music Awards]] t6o3gnov8lpekfrbngjwqcpzb7fg7ld 644850 644849 2026-07-08T04:07:32Z Nazwa1234 53893 /* Teksty utworów Nirvany */ 644850 wikitext text/x-wiki [[Plik:Nirvana around 1992.jpg|mały|{{center|Koncert Nirvany}}]] '''[[w:Nirvana|Nirvana]]''' – amerykański zespół grający grunge i rock alternatywny w latach 1987–1994. W ostatnim składzie grali: [[Kurt Cobain]], [[Krist Novoselic]], [[Dave Grohl]] oraz [[Pat Smear]]. {{wulgaryzmy}} ==Teksty utworów Nirvany== * A ja chciałem więcej, niż mogłem ukraść. Aresztuję siebie i założę tarczę. Zrobię wszystko, co w mojej mocy, żeby udowodnić, że nadal czuję ją na tobie. ** ''And I wanted more than I could steal. I'll arrest myself and wear a shield. I'll go out of my way to prove I still smell her on you.'' (ang.) ** Źródło: ''Lounge Act'' * Bardzo starałem się mieć ojca, ale zamiast tego miałem tatę. ** ''I tried hard to have a father, but instead, I had a dad.'' (ang.) ** Źródło: ''Serve the Servants'' * Będę dalej walczyć z zazdrością, dopóki, kurwa, nie zniknie. ** ''I'll keep fighting jealousy, until it's fucking gone.'' (ang.) ** Źródło: ''Lounge Act'' * Boli kiedy sikam. ** ''It hurts when I pee.'' (ang.) ** Źródło: ''Mexican Seafood'' * Bóg jest gejem. ** ''God is gay.'' (ang.) ** Źródło: ''Stay Away'' * Chciałbym móc zjeść twojego raka, kiedy staniesz się czarny. ** ''I wish I could eat your cancer when you turn black.'' (ang.) ** Źródło: ''Heart-Shaped Box'' * Cóż, on nigdy nie krwawi i nigdy się nie rucha. ** ''Well he never bleeds and he never fucks.'' (ang.) ** Źródło: ''Stain'' * Dobrze jest zjeść rybę, bo one nie mają żadnych uczuć. ** ''It's okay to eat fish 'cause they don't have any feelings.'' (ang.) ** Źródło: ''Something in the Way'' * Floyd oddycha ciężko, słyszę zamek błyskawiczny. Siusiak przyciśnięty na przeciwko moich ust. Było mi wstyd. ** ''Floyd breathes hard, I hear a zip. Pee-pee pressed against my lips. I was shamed.'' (ang.) ** Źródło: ''Floyd The Barber'' * I przysięgam, że nie mam strzelby. ** ''And I swear that I don't have a gun.'' (ang.) ** Źródło: ''Come As You Are'' * Jeśli będziesz kiedyś w potrzebie, proszę, nie wahaj się zapytać najpierw kogoś innego. ** ''If you ever need anything, please don’t hesitate to ask someone else first.'' (ang.) ** Źródło: ''Very Ape'' * Jestem gorszy w tym, co robię najlepiej. ** ''I’m worse at what I do best.'' (ang.) ** Źródło: ''Smells Like Teen Spirit'' * Jeszcze jeden dzień i zakończę moją służbę,<br />jeszcze raz się naćpać, by nie być nerwowym,<br />zastanawiam się, jak znajdę drogę,<br />to koniec. ** ''One more day to complete my service<br />One more high to decay my nervous<br />Wondering how I’m gonna find a way<br />It’s over.'' (ang.) ** Źródło: ''Old age'' * Jestem negatywnym dziwakiem i jestem naćpany. ** ''I'm a negative creep and I'm stoned.'' (ang.) ** Źródło: ''Negative Creep'' * Jestem ogromnie szczęśliwy, gdyż dziś odnalazłem swych przyjaciół.<br />Są w mojej głowie<br />(...)<br />Zbiliśmy nasze lustra.<br />Niedzielny poranek jest codziennością tego, na czym mi zależy.<br />I nie boję się.<br />W tym oszołomieniu zapalam swe świece, gdyż odnalazłem Boga. ** ''I’m so happy<br />Cause today I found my friends<br />They’re in my head<br />(...)<br />We’ve broke our mirrors<br />Sunday morning<br />Is everyday for all I care<br />And I’m not scared<br />Light my candles<br />In a daze ’cause I’ve found god.'' (ang.) ** Źródło: ''Lithium'' * Jestem taki brzydki, ale to jest okej, bo ty też jesteś. ** ''Im so ugly, but thats okay, cause so are you.'' (ang.) ** Źródło: ''Lithium'' * Kocham Cię tak bardzo, że robi mi się niedobrze. ** ''Love you so much, it makes me sick.'' (ang.) ** Źródło: ''Aneurysm'' * Kocham siebie bardziej niż ciebie.<br />Wiem, że to złe, ale co powinienem zrobić? ** ''I love myself better than you<br />I know it’s wrong, but what should I do?'' (ang.) ** Źródło: ''On a Plain'' * Małpa widzi, małpa robi<br/>Nie wiem dlaczego<br/>Wolę umrzeć, niż być fajny<br/>Nie wiem dlaczego<br/>Każdy wers kończy się rymem<br/>Nie wiem dlaczego<br/> Mniej znaczy więcej, miłość jest ślepa. ** ''Monkey see, monkey do<br/>I don't know why<br/>Rather be dead than cool<br/>I don't know why<br/>Every line ends in rhyme<br/>I don't know why<br/>Less is more, love is blind.'' (ang.) ** Źródło: ''Stay Away'' * Miała wilgotną waginę. Szczególnie podobał mi się jej obwód. Ssałem ścianki jej odbytu. ** ''She had a moist vagina. I particularly enjoyed the circumference. I've be sucking walls of her anus.'' (ang.) ** Źródło: ''Moist Vagina'' * Modowe gówna, modowe style. ** ''Fashion shits, fashion styles.'' (ang.) ** Źródło: ''Stay Away'' * Moje serce jest złamane, ale mam trochę kleju. ** ''My heart is broke, but I have some glue.'' (ang.) ** Źródło: ''Dumb'' * Mulat, albinos<br />Komar, moje libido. ** ''A mulatto, an albino<br >A mosquito, my libido.'' (ang.) ** Źródło: ''Smells Like Teen Spirit'' * Myślę, że jestem głupi albo może tylko szczęśliwy. ** ''I think I’m dumb or maybe just happy.'' (ang.) ** Źródło: ''Dumb'' * Najlepszy dzień, jaki kiedykolwiek miałem, był wtedy, kiedy nauczyłem się płakać na zawołanie. ** ''The finest day that I’ve ever had, was when I learned to cry on command.'' (ang.) ** Źródło: ''On a Plain'' * Nastoletnia udręka się dobrze opłaciła<br />Teraz jestem znudzony i stary<br />Samozwańczy sędziowie sędziują<br />Więcej niż sprzedali<br /><br />Jeśli ona pływa to ona nie jest<br />Czarownicą jak myśleliśmy. ** ''Teenage angst has paid off well<br />Now I'm bored and old<br />Self-appointed judges judge<br />More than they have sold<br /><br />If she floats then she is not<br />A witch like we had thought.'' (ang.) ** Źródło: ''Serve the Servants'' * Natura to dziwka. ** ''Nature is a whore.'' (ang.) ** Źródło: ''In Bloom'' * Nie jestem taki jak oni, ale potrafię udawać. Słońce zaszło, ale mam światło. ** ''I'm not like them, but I can pretend. The sun is gone, but I have a light.'' (ang.) ** Źródło: ''Dumb'' * Nie musimy się rozmnażać,<br />możemy posadzić dom,<br />możemy wybudować drzewo,<br />W sumie jest mi to obojętne. ** ''We don’t have to breed<br />We could plant a house<br />We could build a tree.<br />I don’t even care.'' (ang.) ** Źródło: ''Breed'' * Nie obchodzi mnie co myślisz, chyba, że dotyczy to mnie. ** ''I don't care what you think unless it is about me.'' (ang.) ** Źródło: ''Drain You'' * Nienawidzę samego siebie i chcę umrzeć… ** ''I hate myself and I want to die…'' (ang.) ** Źródło: ''I hate myself and I want to die'' * Nienawidź swoich wrogów.<br />Chroń, chroń swoich przyjaciół.<br />Znajdź, znajdź swoje miejsce.<br />Mów, mów prawdę. ** ''Hate your enemies<br/>Save, save your friends<br/>Find, find your place<br/>Speak, speak the truth.'' (ang.) ** Źródło: ''Radio Friendly Unit Shifter'' * Nigdy nie spotkałem mądrego człowieka. Jeśli tak, to jest to kobieta. ** ''Never met a wise man. If so, it's a woman.'' (ang.) ** Źródło: ''Territorial Pissings'' * Ona kocha go bardziej niż on kiedykolwiek będzie wiedział. On kocha ją bardziej niż kiedykolwiek to okaże. ** Źródło: ''Swap Meet'' * Pocałuję twoje otwarte rany<br/>Doceniam Twoją troskę<br/>Będziesz śmierdzieć i się palić. ** ''I'll kiss your open sores<br/>Appreciate your concern<br/>You're gonna stink and burn.'' (ang.) ** Źródło: ''Rape Me'' * Potrzebuję spokojnego przyjaciela<br />Tak, takiego, co mnie wysłucha.<br />Tak, myślę, że pasujesz do tej roli<br />Tak, ale ty o tym wiesz. ** ''I need an easy friend<br />I do, with an ear to lend<br />I do, think you fit this shoe<br />I do, but you have a clue.'' (ang.) ** Źródło: ''About a girl'' * Przyjdź, takim jakim jesteś. Takim jakim byłeś. Takim jakim chcę żebyś był. ** ''Come, as you are. As you were. As I want you to be. ** Źródło: ''Come As You Are'' * Przy wyłączonych światłach jest mniej niebezpiecznie. ** ''With the lights out, it's less dangerous.'' (ang.) ** Źródło: ''Smells Like Teen Spirit'' * Sprzedaj dzieci za jedzenie. ** ''Sell the kids for food.'' (ang.) ** Źródło: ''In Bloom'' * Tak jak większość dzieci pachnie jak masło<br />Jego zapach pachniał jak każdy inny<br />Został urodzony bezwonnym i bez zmysłów<br />Został urodzony bezwonnym uczniem <br />(...) <br />Każda mamka nie chciała go karmić<br />Elektrolity pachną jak nasienie. ** ''Like most babies smell like butter<br />His smell smelled like no other<br />He was born scentless and senseless<br />He was born a scentless apprentice<br />(...)<br />Every wet nurse refused to feed him<br />Electrolytes smell like semen.'' (ang.) ** Źródło: ''Scentless Apprentice'' * Teraz wymiotuje spermą i biegunką. ** ''Now I vomit cum and diarrhea.'' (ang.) ** Źródło: ''Mexican Seafood'' * To, że masz paranoję, nie oznacza, że ​​cię nie ścigają. ** ''Just because you're paranoid don't mean they're not after you.'' (ang.) ** Źródło: ''Territorial Pissings'' * Uwierzysz mi, kiedy ci powiem<br />Jesteś królową mojego serca<br />Proszę, nie oszukuj mnie, kiedy cię ranię<br />To nie jest tak, jak się wydaje. ** Źródło: ''Love Buzz'' * Uznałem to za trudne, było trudno to znaleźć. Och dobrze, cokolwiek, nieważne. ** ''I found it hard, it was hard to find. Oh well, whatever, nevermind.'' (ang.) ** Źródło: ''Smells Like Teen Spirit'' * W gruncie rzeczy to wszystko, czym jesteśmy. ** ''All in all is all we are.'' (ang.) ** Źródło: ''All Apologies'' * Woda jest taka żółta, jestem zdrowym studentem. ** ''The water is so yellow, I'm a healthy student.'' (ang.) ** Źródło: ''Drain You'' * Wszyscy są gejami. ** ''Everyone is gay.'' (ang.) ** Źródło: ''All Apologies'' * Zacznę to bez żadnych słów. Byłem na takim haju. Drapałem się aż do krwi. ** ''I'll start this off without any words. I got so high. I scratched 'till I bled.'' (ang.) ** Źródło: ''On a Plain'' * Zgwałć mnie<br/>Zgwałć mnie, mój przyjacielu<br/>Zgwałć mnie<br/>Zgwałć mnie ponownie. ** ''Rape me<br/>Rape me, my friend<br/>Rape me<br/>Rape me again.'' (ang.) ** Źródło: ''Rape Me'' ==Inne== * Punk to muzyczna wolność. To mówienie, robienie i granie tego, na co masz ochotę. Nirvana oznacza wolność od bólu i cierpienia w zewnętrznym świecie i to jest bliskie mojej definicji punk rocka. ** Autor: [[Kurt Cobain]] o nazwie zespołu. * Dla mnie od paru lat ten numer―i działa on na mnie za każdym razem bardzo silnie―niezmiennie jest o tym, jak ciężko jest, kiedy znowu okazuje się, że jeśli coś ci naprawdę stoi na drodze w tym życiu, to najczęściej tym czymś jesteś ty sam. Mało jest piosenek, które w tak poruszający sposób oddają, jak trudno być w takim miejscu. ** Źródło: [[Jacek Szafranowicz]] o [https://jeszczenie.pl/ta-dobra-piosenka-1/ ''Something in the Way''] [[Kategoria:Amerykańskie zespoły rockowe]] [[Kategoria:Laureaci MTV Video Music Awards]] rao6q3i93z19nmmq6ucxg4yp0p1ck1x 0 20421 644834 625114 2026-07-07T23:20:03Z Nazwa1234 53893 /* O Karolu Szymanowskim */ 644834 wikitext text/x-wiki [[Plik:Karol Szymanowski.jpg|mały|{{center|Karol Szymanowski (1922)}}]] '''[[w:Karol Szymanowski|Karol Maciej Szymanowski]]''' (1882–1937) – polski [[kompozytor]], pianista, [[pisarz]], pedagog i krytyk muzyczny. ==Cytaty z listów== * Całe moje życie obecne jest jakże dziwnym nieporozumieniem. ** Źródło: list do Artura Rodzińskiego (13 luty 1935) w: ''Zakopiańskie dni Karola Szymanowskiego 1894-1936'' s. 69. * (…) cieszę się strasznie z tej ekspedycji – gdyż moje Nachtgespenstry (nocne zmory) się pomału rozwiewają. Jutro jedziemy do Algieru – Costantiny, Biskry i Tunisu. Tam następujący adres: Tunisie, Tunis Tunisia – Palace Hotel. ** Źródło: list do Zdzisława Jachimeckiego (Palermo, 30 marca 1914) cyt. za: ''Korespondencja. Pełna edycja zachowanych listów do i od kompozytora'', t. 1; 1903–1919, zebr. i opr. T. Chylińska, Kraków 1982, list nr 244, s. 432. * Tutaj zupełnie cudownie, ale o tym wszystkim ustnie. Nie myślcie, że się jeszcze dalej wybieram – do Kongo lub Transvaalu – przeciwnie, wkrótce mamy zamiar wracać. ** Źródło: list z Iskry do Zdzisława Jachimeckiego (11 kwietnia 1914), cyt. za: ''Korespondencja…'', op. cit., s. 433. * Zrobiłem cudowną podróż po Algierze, Saharze i Tunisie, czuję się znacznie lepiej… ** Źródło: ''Korespondencja…'', op. cit., s. 434. ==Cytaty z wierszy== <small>Napisane po francusku dla swojego ówczesnego partnera Borysa Kochno w 1919 roku. Źródło: [[:en:s:Four poems for Boris Kochno|en.wikisource.org]].</small> * Kocham cię, uwielbiam <br />Twoje giętkie ciało, <br />Powolne pieszczoty<br />Twoich drżących ust. ** ''Je t'aime, j'adore<br />Ton souple corps,<br />La caresse lente<br />De ta bouche frémissante.'' (fr.) ** Źródło: wiersz ''N'importe'' * Na twoich kwiecistych ustach żar moich pieszczot wygasa. ** ''Sur tes lèvres fleuries s'évanouit l'ardeur de mes caresses.'' (fr.) ** Źródło: wiersz ''Ganymède'' * Rysuję pijany truciznę miłości. ** ''Je puisse, enivré, le poison d'amour.'' (fr.) ** Źródło: wiersz ''Baedecker'' * Szukam miłości wszędzie – nieustannie. ** ''Je cherche l'amour partout – et sans trêve.'' (fr.) ** Źródło: wiersz ''Vagabond'' ==Wypowiedzi== * Charakter narodowy kompozytora nie polega na cytatach folkloru, czego najwspanialszym przykładem jest twórczość Chopina. ** Źródło: „Muzyka”, Tom 42, Zakład Narodowy im. Ossolinńskich, Oddział w Warszawie, 1997, s. 20. * Czym jest dla mnie Beethoven? Raczej jednak czym on dla mnie był? Czyż należy tu mówić o jego obiektywnej, istotnej wielkości? Chodzi o to jedynie, jak ja subiektywnie jego sztukę odczuwam. <br />W mojej artystycznej młodości był on dla mnie najgłębszym przeżyciem. Po raz pierwszy zrozumiałem, jak - w królestwie sztuki - można się spalać na popiół we własnym ogniu. ** Źródło: Zbigniew Kościów i Anna Wojatycka, wybór tekstów, ''[[Polscy kompozytorzy o Beethovenie]]'' s. 30, za: Karol Szymanowski, ''Trybuna artystów'' [w] ''Muzyka" 1927 nr 4, s.172-173 ** Zobacz też: [[Ludwig van Beethoven]] * Dla mnie – jako muzyka – dzieła poetyckie dzielą się na dwie zasadnicze kategorie. Są dzieła, które dopiero w atmosferze muzyki nabierają prawdziwego życia i wyrazu. I inne, tak po brzegi wypełnione swoistą muzyką słowa i myśli, iż wszelkie wysiłki kompozytora, by uzupełnić to, co w istocie swej żyje organicznie niemal samowystarczalnym życiem, staje się beznadzieją, syzyfową pracą. ** Źródło: ''O muzykę do Sułkowskiego'', „Wiadomości Literackie” nr 51, 1925. * Fatalnie jest już w tak młodym wieku skomponować swoją ''IX Symfonię''. ** Opis: o swojej ''Etiudzie b-moll'' op.4. ** Źródło: [[Janusz Ekiert]], ''Czy wiesz? Zagadki muzyczne'', Warszawa 1995, wyd. Alfa, s. 83, 242. * Jedno, co jest coś warte w życiu, to miłość. A tego miałem, dzięki Bogu, dużo! ** Źródło: [https://www.se.pl/wiadomosci/polska/szalone-miosci-szymanowskiego-aa-Zo5N-Y9dN-tGRw.html se.pl] * Na każdym polu pracy społecznej idee reformatorskie wywołują z matematyczną niemal dokładnością zorganizowany opór stęchłej rutyny i tradycjonalnego szablonu. ** Zobacz też: [[idee]] * Ta muzyka – to wysiedziana kanapa. ** Opis: o muzyce Ludwiga van Beethovena. ** Źródło: Janusz Ekiert, ''Czy wiesz? Zagadki muzyczne'', Warszawa 1995, wyd. Alfa, s. 84, 242. ==O Karolu Szymanowskim== * chcemy światłości muzyk Twych,<br />dźwięków topieli:<br />jeść da nam takt, pić da nam rytm<br />i da się uweselić. ** Źródło: Józef Opalski oprac., ''[[Wiersze o Szymanowskim]]'', [[Józef Czechowicz]], ''Modlitwa żałobna (pamięci Karola Szymanowskiego)'' s. 21. * Drań Karol Szymanowski woła mnie z tamtej strony liny. ** Autor: [[Stanisław Ignacy Witkiewicz]] ** Opis: list do żony z 1937 roku. ** Źródło: [https://wyborcza.pl/7,113768,27250218,hulaszcze-zycie-depresje-i-wybujaly-erotyzm-dlaczego-ukrywano.html wyborcza.pl] * (…) natchnieniem dla kompozytora była raczej ogólna i dość osobista, poetycko-malarska wizja orientalnego świata (nie tylko arabskiego), jego klimatu, sztuki i miłości. ** Autor: [[Tadeusz A. Zieliński]], ''Szymanowski. Liryka i ekstaza'', Kraków 1997, s. 83. * Napisałem do Karola Szym, aby przestał chlać, i dałem mu rady, jak to ma wykonać. ** Autor: [[Stanisław Ignacy Witkiewicz]], ''Listy do żony'' * Odznaczał się urodą i ujmującym wdziękiem, łatwo zyskiwał sympatię, co umiał wykorzystać z subtelną dezynwolturą. ** Autor: Tadeusz A. Zieliński, ''Szymanowski. Liryka i ekstaza'', Kraków 1997, s. 21. * O Karolu mówiono zdecydowanie jako o człowieku 'zepsutym' i poczęto przestrzegać młode panny i młodych ludzi, aby nie przebywali w jego towarzystwie. ** Autor: [[Jarosław Iwaszkiewicz]] ** Źródło: [https://ksiazki.wp.pl/coming-out-szymanowskiego-w-rodzinie-uwazano-go-za-zepsutego-6627338424462112a ksiazki.wp.pl] * (…) pełne jest światła i żaru słonecznego, oślepiającego wzrok południową porą, i pełną szafirowych głębi nocy arabskich. Jest coś wieczystego, coś najwyższego w wyrazie tej muzyki, przedziwnej we wdzięku i oszałamiającej wschodnim przepychem barw. ** Autor: [[Zdzisław Jachimecki]] ** Opis: o ''Pieśniach muezina szalonego'', op. 42. ** Źródło: Tadeusz A. Zieliński, ''Szymanowski. Liryka i ekstaza'', Kraków 1997, s. 164. * Pił, palił, podrywał, być może czasem wciągał, a częściej naciągał. ** Autorka: Anna S. Dębowska ** Źródło: [https://wyborcza.pl/7,113768,27250218,hulaszcze-zycie-depresje-i-wybujaly-erotyzm-dlaczego-ukrywano.html wyborcza.pl] * Po jednym z naszych występów przyszedł za kulisy pewien dobrotliwie uśmiechnięty widz. – Bardzo mi się podobały ludowe piosenki śpiewane na jazzowo – powiedział z uznaniem. Był to Szymanowski. ** Autor: [[Mieczysław Fogg]] ** Opis: o spotkaniu z Karolem Szymanowskim. ** Źródło: [https://culture.pl/pl/tworca/mieczyslaw-fogg Janusz R. Kowalczyk, ''Mieczysław Fogg''], culture.pl * Podczas naszej podróży po Afryce, której także byłem inicjatorem, niejednokrotnie słuchaliśmy w Tunisie śpiewu muezinów, dobiegającego z minaretu o zachodzie słońca. I to przeżycie nie zostało bez śladu w twórczości Szymanowskiego. Z niego się właśnie narodziły w 1918 roku ''Pieśni muezina szalonego'' do tekstu Jarosława Iwaszkiewicza. W ''III Symfonii'' – pisanej w 1914 roku – również zużytkował Karol tematy zapisane podczas podróży w Afryce.<br />Wielkie wrażenie wywarło na nas muzułmańskie święto Ramadan, obchodzone w Biskrze przez szczep Kabylów z gór położonych na południe od miasta Algieru – już na granicy pustyni. Słuchaliśmy wówczas pieśni i tańców wykonywanych na ludowych instrumentach – na trebuce, zornie, flecie, cytrze i bębenkach. Z Biskry pojechaliśmy na Sycylię i do Włoch. ** Autor: [[Stefan Spiess]] ** Źródło: S. Spiess, W. Bacewicz, ''Ze wspomnień melomana'', Warszawa 1963, s. 57, 58. * (…) postanowił „dogonić” muzykę światową jako przedstawiciel nieistniejącej wówczas oficjalnie Polski, jako przedstawiciel polskiej kultury, którą ukochał ponad wszystko. Zamysł był nierealny, bo podjęty samotnie. (…) A jednak na przekór wszystkiemu udało się (…). Od pierwszej chwili zrozumiał, że jest sam i że jedyne źródło wielkiej, oryginalnej, na wskroś polskiej, a zarazem na wskroś europejskiej, twórczości znaleźć może w genialnym dziele Chopina. ** Autor: [[Stefan Kisielewski]], ''Gwiazdozbiór muzyczny'', Kraków 1982. * Rzadko który z kompozytorów był tak podatny na podniety literackie jak Szymanowski. ** Autor: [[Jarosław Iwaszkiewicz]], ''Szymanowski a literatura'' w: ''Księga sesji naukowej poświęconej twórczości Karola Szymanowskiego'', Warszawa 1964, s. 127. * Szymanowski czarujący i bardzo piękny. Odbijał zdecydowanie od ponurego Stasia Witkiewicza. ** Autorka: [[Kazimiera Iłłakowiczówna]] ** Źródło: [https://wyborcza.pl/7,113768,27250218,hulaszcze-zycie-depresje-i-wybujaly-erotyzm-dlaczego-ukrywano.html wyborcza.pl] ** Zobacz też: [[Stanisław Ignacy Witkiewicz]] * Tę muzykę pisał mistrz! Gorączkowo przeczytaliśmy wszystkie rękopisy, a nasz entuzjazm i podniecenie rosły w miarę, jak uświadamialiśmy sobie, że oto odkrywamy wielkiego polskiego kompozytora. ** Autor: [[Artur Rubinstein]], ''Moje młode lata'', Kraków 1985, s. 140. ** Opis: o ''Preludiach'' Szymanowskiego. * Wizja „nocy tej”, niosącej z sobą wielką iluminację, rozjaśniająca tajemnice Boga i Bytu, towarzyszący jej zachwyt i olśnienie, odczucie niezwykłości – to dawało okazję i bodziec do stworzenia muzyki wyjątkowej sile emocjonalnej, dochodzącej do stanów ekstazy, zarazem muzyki nowej, dziwnej, niepowszedniej, fantastycznej, dalekiej od starych konwencji, a nawet – w swej tajemniczej głębi i nastroju – wyjątkowej i niepowtarzalnej. ** Autor: Tadeusz A. Zieliński ** Opis: o ''III Symfonii „Pieśń o nocy”'', op. 27. ** Źródło: Janusz Fedirko, ''Orientalne fascynacje Karola Szymanowskiego'', „Alma Mater” nr 98, grudzień 2007, s. 51. * Zachłyśnięcie się dwudziestokilkuletniego Szymanowskiego urokami helleńskiej i renesansowej Italii z pewnością pomogło mu w przezwyciężeniu w swej twórczości dotychczasowego wzoru i w wypracowaniu – już wkrótce – własnej, oryginalnej poetyki dźwiękowej, w której zmysłowa barwność brzmienia i namiętna fantastyka wezmą górę nad kontrapunktycznymi zawiłościami i rozbudowanym konstruktywizmem. ** Autor: Tadeusz A. Zieliński, ''Szymanowski. Liryka i ekstaza'', Kraków 1997, s. 15, 16. * Z oficjalnego wizerunku twórcy Króla Rogera wymazano homoseksualizm... Jedyną chorobą, na jaką pozwolono cierpieć nałogowemu alkoholikowi była gruźlica, w dodatku źle leczona przez niekompetentnych lekarzy. ** Autorka: Danuta Gwizdalanka, ''Sto lat z dziejów polskiej muzyki'' ==Zobacz też== * [[Atma]] * ''[[Muzyka pana Szymanowskiego]]'' {{SORTUJ:Szymanowski, Karol}} [[Kategoria:Karol Szymanowski|!]] [[Kategoria:Kompozytorzy baletów]] [[Kategoria:Polscy kompozytorzy instrumentalnej muzyki poważnej]] [[Kategoria:Polscy kompozytorzy operowi]] [[Kategoria:Polscy kompozytorzy wokalnej muzyki poważnej]] [[Kategoria:Polscy krytycy muzyczni]] [[Kategoria:Polscy pianiści klasyczni]] [[Kategoria:Wykładowcy polskich uczelni muzycznych]] 1zkrj0d5dbhoyrzezyi51vzznca7875 644835 644834 2026-07-07T23:20:56Z Nazwa1234 53893 /* */ 644835 wikitext text/x-wiki [[Plik:Karol Szymanowski.jpg|mały|{{center|Karol Szymanowski (1922)}}]] '''[[w:Karol Szymanowski|Karol Maciej Szymanowski]]''' (1882–1937) – polski [[kompozytor]], [[pianista (osoba)|pianista]], [[pisarz]], [[pedagog]] i [[krytyk]] muzyczny. ==Cytaty z listów== * Całe moje życie obecne jest jakże dziwnym nieporozumieniem. ** Źródło: list do Artura Rodzińskiego (13 luty 1935) w: ''Zakopiańskie dni Karola Szymanowskiego 1894-1936'' s. 69. * (…) cieszę się strasznie z tej ekspedycji – gdyż moje Nachtgespenstry (nocne zmory) się pomału rozwiewają. Jutro jedziemy do Algieru – Costantiny, Biskry i Tunisu. Tam następujący adres: Tunisie, Tunis Tunisia – Palace Hotel. ** Źródło: list do Zdzisława Jachimeckiego (Palermo, 30 marca 1914) cyt. za: ''Korespondencja. Pełna edycja zachowanych listów do i od kompozytora'', t. 1; 1903–1919, zebr. i opr. T. Chylińska, Kraków 1982, list nr 244, s. 432. * Tutaj zupełnie cudownie, ale o tym wszystkim ustnie. Nie myślcie, że się jeszcze dalej wybieram – do Kongo lub Transvaalu – przeciwnie, wkrótce mamy zamiar wracać. ** Źródło: list z Iskry do Zdzisława Jachimeckiego (11 kwietnia 1914), cyt. za: ''Korespondencja…'', op. cit., s. 433. * Zrobiłem cudowną podróż po Algierze, Saharze i Tunisie, czuję się znacznie lepiej… ** Źródło: ''Korespondencja…'', op. cit., s. 434. ==Cytaty z wierszy== <small>Napisane po francusku dla swojego ówczesnego partnera Borysa Kochno w 1919 roku. Źródło: [[:en:s:Four poems for Boris Kochno|en.wikisource.org]].</small> * Kocham cię, uwielbiam <br />Twoje giętkie ciało, <br />Powolne pieszczoty<br />Twoich drżących ust. ** ''Je t'aime, j'adore<br />Ton souple corps,<br />La caresse lente<br />De ta bouche frémissante.'' (fr.) ** Źródło: wiersz ''N'importe'' * Na twoich kwiecistych ustach żar moich pieszczot wygasa. ** ''Sur tes lèvres fleuries s'évanouit l'ardeur de mes caresses.'' (fr.) ** Źródło: wiersz ''Ganymède'' * Rysuję pijany truciznę miłości. ** ''Je puisse, enivré, le poison d'amour.'' (fr.) ** Źródło: wiersz ''Baedecker'' * Szukam miłości wszędzie – nieustannie. ** ''Je cherche l'amour partout – et sans trêve.'' (fr.) ** Źródło: wiersz ''Vagabond'' ==Wypowiedzi== * Charakter narodowy kompozytora nie polega na cytatach folkloru, czego najwspanialszym przykładem jest twórczość Chopina. ** Źródło: „Muzyka”, Tom 42, Zakład Narodowy im. Ossolinńskich, Oddział w Warszawie, 1997, s. 20. * Czym jest dla mnie Beethoven? Raczej jednak czym on dla mnie był? Czyż należy tu mówić o jego obiektywnej, istotnej wielkości? Chodzi o to jedynie, jak ja subiektywnie jego sztukę odczuwam. <br />W mojej artystycznej młodości był on dla mnie najgłębszym przeżyciem. Po raz pierwszy zrozumiałem, jak - w królestwie sztuki - można się spalać na popiół we własnym ogniu. ** Źródło: Zbigniew Kościów i Anna Wojatycka, wybór tekstów, ''[[Polscy kompozytorzy o Beethovenie]]'' s. 30, za: Karol Szymanowski, ''Trybuna artystów'' [w] ''Muzyka" 1927 nr 4, s.172-173 ** Zobacz też: [[Ludwig van Beethoven]] * Dla mnie – jako muzyka – dzieła poetyckie dzielą się na dwie zasadnicze kategorie. Są dzieła, które dopiero w atmosferze muzyki nabierają prawdziwego życia i wyrazu. I inne, tak po brzegi wypełnione swoistą muzyką słowa i myśli, iż wszelkie wysiłki kompozytora, by uzupełnić to, co w istocie swej żyje organicznie niemal samowystarczalnym życiem, staje się beznadzieją, syzyfową pracą. ** Źródło: ''O muzykę do Sułkowskiego'', „Wiadomości Literackie” nr 51, 1925. * Fatalnie jest już w tak młodym wieku skomponować swoją ''IX Symfonię''. ** Opis: o swojej ''Etiudzie b-moll'' op.4. ** Źródło: [[Janusz Ekiert]], ''Czy wiesz? Zagadki muzyczne'', Warszawa 1995, wyd. Alfa, s. 83, 242. * Jedno, co jest coś warte w życiu, to miłość. A tego miałem, dzięki Bogu, dużo! ** Źródło: [https://www.se.pl/wiadomosci/polska/szalone-miosci-szymanowskiego-aa-Zo5N-Y9dN-tGRw.html se.pl] * Na każdym polu pracy społecznej idee reformatorskie wywołują z matematyczną niemal dokładnością zorganizowany opór stęchłej rutyny i tradycjonalnego szablonu. ** Zobacz też: [[idee]] * Ta muzyka – to wysiedziana kanapa. ** Opis: o muzyce Ludwiga van Beethovena. ** Źródło: Janusz Ekiert, ''Czy wiesz? Zagadki muzyczne'', Warszawa 1995, wyd. Alfa, s. 84, 242. ==O Karolu Szymanowskim== * chcemy światłości muzyk Twych,<br />dźwięków topieli:<br />jeść da nam takt, pić da nam rytm<br />i da się uweselić. ** Źródło: Józef Opalski oprac., ''[[Wiersze o Szymanowskim]]'', [[Józef Czechowicz]], ''Modlitwa żałobna (pamięci Karola Szymanowskiego)'' s. 21. * Drań Karol Szymanowski woła mnie z tamtej strony liny. ** Autor: [[Stanisław Ignacy Witkiewicz]] ** Opis: list do żony z 1937 roku. ** Źródło: [https://wyborcza.pl/7,113768,27250218,hulaszcze-zycie-depresje-i-wybujaly-erotyzm-dlaczego-ukrywano.html wyborcza.pl] * (…) natchnieniem dla kompozytora była raczej ogólna i dość osobista, poetycko-malarska wizja orientalnego świata (nie tylko arabskiego), jego klimatu, sztuki i miłości. ** Autor: [[Tadeusz A. Zieliński]], ''Szymanowski. Liryka i ekstaza'', Kraków 1997, s. 83. * Napisałem do Karola Szym, aby przestał chlać, i dałem mu rady, jak to ma wykonać. ** Autor: [[Stanisław Ignacy Witkiewicz]], ''Listy do żony'' * Odznaczał się urodą i ujmującym wdziękiem, łatwo zyskiwał sympatię, co umiał wykorzystać z subtelną dezynwolturą. ** Autor: Tadeusz A. Zieliński, ''Szymanowski. Liryka i ekstaza'', Kraków 1997, s. 21. * O Karolu mówiono zdecydowanie jako o człowieku 'zepsutym' i poczęto przestrzegać młode panny i młodych ludzi, aby nie przebywali w jego towarzystwie. ** Autor: [[Jarosław Iwaszkiewicz]] ** Źródło: [https://ksiazki.wp.pl/coming-out-szymanowskiego-w-rodzinie-uwazano-go-za-zepsutego-6627338424462112a ksiazki.wp.pl] * (…) pełne jest światła i żaru słonecznego, oślepiającego wzrok południową porą, i pełną szafirowych głębi nocy arabskich. Jest coś wieczystego, coś najwyższego w wyrazie tej muzyki, przedziwnej we wdzięku i oszałamiającej wschodnim przepychem barw. ** Autor: [[Zdzisław Jachimecki]] ** Opis: o ''Pieśniach muezina szalonego'', op. 42. ** Źródło: Tadeusz A. Zieliński, ''Szymanowski. Liryka i ekstaza'', Kraków 1997, s. 164. * Pił, palił, podrywał, być może czasem wciągał, a częściej naciągał. ** Autorka: Anna S. Dębowska ** Źródło: [https://wyborcza.pl/7,113768,27250218,hulaszcze-zycie-depresje-i-wybujaly-erotyzm-dlaczego-ukrywano.html wyborcza.pl] * Po jednym z naszych występów przyszedł za kulisy pewien dobrotliwie uśmiechnięty widz. – Bardzo mi się podobały ludowe piosenki śpiewane na jazzowo – powiedział z uznaniem. Był to Szymanowski. ** Autor: [[Mieczysław Fogg]] ** Opis: o spotkaniu z Karolem Szymanowskim. ** Źródło: [https://culture.pl/pl/tworca/mieczyslaw-fogg Janusz R. Kowalczyk, ''Mieczysław Fogg''], culture.pl * Podczas naszej podróży po Afryce, której także byłem inicjatorem, niejednokrotnie słuchaliśmy w Tunisie śpiewu muezinów, dobiegającego z minaretu o zachodzie słońca. I to przeżycie nie zostało bez śladu w twórczości Szymanowskiego. Z niego się właśnie narodziły w 1918 roku ''Pieśni muezina szalonego'' do tekstu Jarosława Iwaszkiewicza. W ''III Symfonii'' – pisanej w 1914 roku – również zużytkował Karol tematy zapisane podczas podróży w Afryce.<br />Wielkie wrażenie wywarło na nas muzułmańskie święto Ramadan, obchodzone w Biskrze przez szczep Kabylów z gór położonych na południe od miasta Algieru – już na granicy pustyni. Słuchaliśmy wówczas pieśni i tańców wykonywanych na ludowych instrumentach – na trebuce, zornie, flecie, cytrze i bębenkach. Z Biskry pojechaliśmy na Sycylię i do Włoch. ** Autor: [[Stefan Spiess]] ** Źródło: S. Spiess, W. Bacewicz, ''Ze wspomnień melomana'', Warszawa 1963, s. 57, 58. * (…) postanowił „dogonić” muzykę światową jako przedstawiciel nieistniejącej wówczas oficjalnie Polski, jako przedstawiciel polskiej kultury, którą ukochał ponad wszystko. Zamysł był nierealny, bo podjęty samotnie. (…) A jednak na przekór wszystkiemu udało się (…). Od pierwszej chwili zrozumiał, że jest sam i że jedyne źródło wielkiej, oryginalnej, na wskroś polskiej, a zarazem na wskroś europejskiej, twórczości znaleźć może w genialnym dziele Chopina. ** Autor: [[Stefan Kisielewski]], ''Gwiazdozbiór muzyczny'', Kraków 1982. * Rzadko który z kompozytorów był tak podatny na podniety literackie jak Szymanowski. ** Autor: [[Jarosław Iwaszkiewicz]], ''Szymanowski a literatura'' w: ''Księga sesji naukowej poświęconej twórczości Karola Szymanowskiego'', Warszawa 1964, s. 127. * Szymanowski czarujący i bardzo piękny. Odbijał zdecydowanie od ponurego Stasia Witkiewicza. ** Autorka: [[Kazimiera Iłłakowiczówna]] ** Źródło: [https://wyborcza.pl/7,113768,27250218,hulaszcze-zycie-depresje-i-wybujaly-erotyzm-dlaczego-ukrywano.html wyborcza.pl] ** Zobacz też: [[Stanisław Ignacy Witkiewicz]] * Tę muzykę pisał mistrz! Gorączkowo przeczytaliśmy wszystkie rękopisy, a nasz entuzjazm i podniecenie rosły w miarę, jak uświadamialiśmy sobie, że oto odkrywamy wielkiego polskiego kompozytora. ** Autor: [[Artur Rubinstein]], ''Moje młode lata'', Kraków 1985, s. 140. ** Opis: o ''Preludiach'' Szymanowskiego. * Wizja „nocy tej”, niosącej z sobą wielką iluminację, rozjaśniająca tajemnice Boga i Bytu, towarzyszący jej zachwyt i olśnienie, odczucie niezwykłości – to dawało okazję i bodziec do stworzenia muzyki wyjątkowej sile emocjonalnej, dochodzącej do stanów ekstazy, zarazem muzyki nowej, dziwnej, niepowszedniej, fantastycznej, dalekiej od starych konwencji, a nawet – w swej tajemniczej głębi i nastroju – wyjątkowej i niepowtarzalnej. ** Autor: Tadeusz A. Zieliński ** Opis: o ''III Symfonii „Pieśń o nocy”'', op. 27. ** Źródło: Janusz Fedirko, ''Orientalne fascynacje Karola Szymanowskiego'', „Alma Mater” nr 98, grudzień 2007, s. 51. * Zachłyśnięcie się dwudziestokilkuletniego Szymanowskiego urokami helleńskiej i renesansowej Italii z pewnością pomogło mu w przezwyciężeniu w swej twórczości dotychczasowego wzoru i w wypracowaniu – już wkrótce – własnej, oryginalnej poetyki dźwiękowej, w której zmysłowa barwność brzmienia i namiętna fantastyka wezmą górę nad kontrapunktycznymi zawiłościami i rozbudowanym konstruktywizmem. ** Autor: Tadeusz A. Zieliński, ''Szymanowski. Liryka i ekstaza'', Kraków 1997, s. 15, 16. * Z oficjalnego wizerunku twórcy Króla Rogera wymazano homoseksualizm... Jedyną chorobą, na jaką pozwolono cierpieć nałogowemu alkoholikowi była gruźlica, w dodatku źle leczona przez niekompetentnych lekarzy. ** Autorka: Danuta Gwizdalanka, ''Sto lat z dziejów polskiej muzyki'' ==Zobacz też== * [[Atma]] * ''[[Muzyka pana Szymanowskiego]]'' {{SORTUJ:Szymanowski, Karol}} [[Kategoria:Karol Szymanowski|!]] [[Kategoria:Kompozytorzy baletów]] [[Kategoria:Polscy kompozytorzy instrumentalnej muzyki poważnej]] [[Kategoria:Polscy kompozytorzy operowi]] [[Kategoria:Polscy kompozytorzy wokalnej muzyki poważnej]] [[Kategoria:Polscy krytycy muzyczni]] [[Kategoria:Polscy pianiści klasyczni]] [[Kategoria:Wykładowcy polskich uczelni muzycznych]] d6vjkz2sr9sfc5l72900vwjzp38fq9e 644836 644835 2026-07-07T23:24:28Z Nazwa1234 53893 /* O Karolu Szymanowskim */ 644836 wikitext text/x-wiki [[Plik:Karol Szymanowski.jpg|mały|{{center|Karol Szymanowski (1922)}}]] '''[[w:Karol Szymanowski|Karol Maciej Szymanowski]]''' (1882–1937) – polski [[kompozytor]], [[pianista (osoba)|pianista]], [[pisarz]], [[pedagog]] i [[krytyk]] muzyczny. ==Cytaty z listów== * Całe moje życie obecne jest jakże dziwnym nieporozumieniem. ** Źródło: list do Artura Rodzińskiego (13 luty 1935) w: ''Zakopiańskie dni Karola Szymanowskiego 1894-1936'' s. 69. * (…) cieszę się strasznie z tej ekspedycji – gdyż moje Nachtgespenstry (nocne zmory) się pomału rozwiewają. Jutro jedziemy do Algieru – Costantiny, Biskry i Tunisu. Tam następujący adres: Tunisie, Tunis Tunisia – Palace Hotel. ** Źródło: list do Zdzisława Jachimeckiego (Palermo, 30 marca 1914) cyt. za: ''Korespondencja. Pełna edycja zachowanych listów do i od kompozytora'', t. 1; 1903–1919, zebr. i opr. T. Chylińska, Kraków 1982, list nr 244, s. 432. * Tutaj zupełnie cudownie, ale o tym wszystkim ustnie. Nie myślcie, że się jeszcze dalej wybieram – do Kongo lub Transvaalu – przeciwnie, wkrótce mamy zamiar wracać. ** Źródło: list z Iskry do Zdzisława Jachimeckiego (11 kwietnia 1914), cyt. za: ''Korespondencja…'', op. cit., s. 433. * Zrobiłem cudowną podróż po Algierze, Saharze i Tunisie, czuję się znacznie lepiej… ** Źródło: ''Korespondencja…'', op. cit., s. 434. ==Cytaty z wierszy== <small>Napisane po francusku dla swojego ówczesnego partnera Borysa Kochno w 1919 roku. Źródło: [[:en:s:Four poems for Boris Kochno|en.wikisource.org]].</small> * Kocham cię, uwielbiam <br />Twoje giętkie ciało, <br />Powolne pieszczoty<br />Twoich drżących ust. ** ''Je t'aime, j'adore<br />Ton souple corps,<br />La caresse lente<br />De ta bouche frémissante.'' (fr.) ** Źródło: wiersz ''N'importe'' * Na twoich kwiecistych ustach żar moich pieszczot wygasa. ** ''Sur tes lèvres fleuries s'évanouit l'ardeur de mes caresses.'' (fr.) ** Źródło: wiersz ''Ganymède'' * Rysuję pijany truciznę miłości. ** ''Je puisse, enivré, le poison d'amour.'' (fr.) ** Źródło: wiersz ''Baedecker'' * Szukam miłości wszędzie – nieustannie. ** ''Je cherche l'amour partout – et sans trêve.'' (fr.) ** Źródło: wiersz ''Vagabond'' ==Wypowiedzi== * Charakter narodowy kompozytora nie polega na cytatach folkloru, czego najwspanialszym przykładem jest twórczość Chopina. ** Źródło: „Muzyka”, Tom 42, Zakład Narodowy im. Ossolinńskich, Oddział w Warszawie, 1997, s. 20. * Czym jest dla mnie Beethoven? Raczej jednak czym on dla mnie był? Czyż należy tu mówić o jego obiektywnej, istotnej wielkości? Chodzi o to jedynie, jak ja subiektywnie jego sztukę odczuwam. <br />W mojej artystycznej młodości był on dla mnie najgłębszym przeżyciem. Po raz pierwszy zrozumiałem, jak - w królestwie sztuki - można się spalać na popiół we własnym ogniu. ** Źródło: Zbigniew Kościów i Anna Wojatycka, wybór tekstów, ''[[Polscy kompozytorzy o Beethovenie]]'' s. 30, za: Karol Szymanowski, ''Trybuna artystów'' [w] ''Muzyka" 1927 nr 4, s.172-173 ** Zobacz też: [[Ludwig van Beethoven]] * Dla mnie – jako muzyka – dzieła poetyckie dzielą się na dwie zasadnicze kategorie. Są dzieła, które dopiero w atmosferze muzyki nabierają prawdziwego życia i wyrazu. I inne, tak po brzegi wypełnione swoistą muzyką słowa i myśli, iż wszelkie wysiłki kompozytora, by uzupełnić to, co w istocie swej żyje organicznie niemal samowystarczalnym życiem, staje się beznadzieją, syzyfową pracą. ** Źródło: ''O muzykę do Sułkowskiego'', „Wiadomości Literackie” nr 51, 1925. * Fatalnie jest już w tak młodym wieku skomponować swoją ''IX Symfonię''. ** Opis: o swojej ''Etiudzie b-moll'' op.4. ** Źródło: [[Janusz Ekiert]], ''Czy wiesz? Zagadki muzyczne'', Warszawa 1995, wyd. Alfa, s. 83, 242. * Jedno, co jest coś warte w życiu, to miłość. A tego miałem, dzięki Bogu, dużo! ** Źródło: [https://www.se.pl/wiadomosci/polska/szalone-miosci-szymanowskiego-aa-Zo5N-Y9dN-tGRw.html se.pl] * Na każdym polu pracy społecznej idee reformatorskie wywołują z matematyczną niemal dokładnością zorganizowany opór stęchłej rutyny i tradycjonalnego szablonu. ** Zobacz też: [[idee]] * Ta muzyka – to wysiedziana kanapa. ** Opis: o muzyce Ludwiga van Beethovena. ** Źródło: Janusz Ekiert, ''Czy wiesz? Zagadki muzyczne'', Warszawa 1995, wyd. Alfa, s. 84, 242. ==O Karolu Szymanowskim== * chcemy światłości muzyk Twych,<br />dźwięków topieli:<br />jeść da nam takt, pić da nam rytm<br />i da się uweselić. ** Autor: [[Józef Czechowicz]], ''Modlitwa żałobna (pamięci Karola Szymanowskiego)'' ** Źródło: Józef Opalski oprac., ''[[Wiersze o Szymanowskim]]'', s. 21. * Drań Karol Szymanowski woła mnie z tamtej strony liny. ** Autor: [[Stanisław Ignacy Witkiewicz]] ** Opis: list do żony z 1937 roku. ** Źródło: [https://wyborcza.pl/7,113768,27250218,hulaszcze-zycie-depresje-i-wybujaly-erotyzm-dlaczego-ukrywano.html wyborcza.pl] * (…) natchnieniem dla kompozytora była raczej ogólna i dość osobista, poetycko-malarska wizja orientalnego świata (nie tylko arabskiego), jego klimatu, sztuki i miłości. ** Autor: [[Tadeusz A. Zieliński]], ''Szymanowski. Liryka i ekstaza'', Kraków 1997, s. 83. * Napisałem do Karola Szym, aby przestał chlać, i dałem mu rady, jak to ma wykonać. ** Autor: [[Stanisław Ignacy Witkiewicz]], ''Listy do żony'' * Odznaczał się urodą i ujmującym wdziękiem, łatwo zyskiwał sympatię, co umiał wykorzystać z subtelną dezynwolturą. ** Autor: Tadeusz A. Zieliński, ''Szymanowski. Liryka i ekstaza'', Kraków 1997, s. 21. * O Karolu mówiono zdecydowanie jako o człowieku 'zepsutym' i poczęto przestrzegać młode panny i młodych ludzi, aby nie przebywali w jego towarzystwie. ** Autor: [[Jarosław Iwaszkiewicz]] ** Źródło: [https://ksiazki.wp.pl/coming-out-szymanowskiego-w-rodzinie-uwazano-go-za-zepsutego-6627338424462112a ksiazki.wp.pl] * (…) pełne jest światła i żaru słonecznego, oślepiającego wzrok południową porą, i pełną szafirowych głębi nocy arabskich. Jest coś wieczystego, coś najwyższego w wyrazie tej muzyki, przedziwnej we wdzięku i oszałamiającej wschodnim przepychem barw. ** Autor: [[Zdzisław Jachimecki]] ** Opis: o ''Pieśniach muezina szalonego'', op. 42. ** Źródło: Tadeusz A. Zieliński, ''Szymanowski. Liryka i ekstaza'', Kraków 1997, s. 164. * Pił, palił, podrywał, być może czasem wciągał, a częściej naciągał. ** Autorka: Anna S. Dębowska ** Źródło: [https://wyborcza.pl/7,113768,27250218,hulaszcze-zycie-depresje-i-wybujaly-erotyzm-dlaczego-ukrywano.html wyborcza.pl] * Po jednym z naszych występów przyszedł za kulisy pewien dobrotliwie uśmiechnięty widz. – Bardzo mi się podobały ludowe piosenki śpiewane na jazzowo – powiedział z uznaniem. Był to Szymanowski. ** Autor: [[Mieczysław Fogg]] ** Opis: o spotkaniu z Karolem Szymanowskim. ** Źródło: [https://culture.pl/pl/tworca/mieczyslaw-fogg Janusz R. Kowalczyk, ''Mieczysław Fogg''], culture.pl * Podczas naszej podróży po Afryce, której także byłem inicjatorem, niejednokrotnie słuchaliśmy w Tunisie śpiewu muezinów, dobiegającego z minaretu o zachodzie słońca. I to przeżycie nie zostało bez śladu w twórczości Szymanowskiego. Z niego się właśnie narodziły w 1918 roku ''Pieśni muezina szalonego'' do tekstu Jarosława Iwaszkiewicza. W ''III Symfonii'' – pisanej w 1914 roku – również zużytkował Karol tematy zapisane podczas podróży w Afryce.<br />Wielkie wrażenie wywarło na nas muzułmańskie święto Ramadan, obchodzone w Biskrze przez szczep Kabylów z gór położonych na południe od miasta Algieru – już na granicy pustyni. Słuchaliśmy wówczas pieśni i tańców wykonywanych na ludowych instrumentach – na trebuce, zornie, flecie, cytrze i bębenkach. Z Biskry pojechaliśmy na Sycylię i do Włoch. ** Autor: [[Stefan Spiess]] ** Źródło: S. Spiess, W. Bacewicz, ''Ze wspomnień melomana'', Warszawa 1963, s. 57, 58. * (…) postanowił „dogonić” muzykę światową jako przedstawiciel nieistniejącej wówczas oficjalnie Polski, jako przedstawiciel polskiej kultury, którą ukochał ponad wszystko. Zamysł był nierealny, bo podjęty samotnie. (…) A jednak na przekór wszystkiemu udało się (…). Od pierwszej chwili zrozumiał, że jest sam i że jedyne źródło wielkiej, oryginalnej, na wskroś polskiej, a zarazem na wskroś europejskiej, twórczości znaleźć może w genialnym dziele Chopina. ** Autor: [[Stefan Kisielewski]], ''Gwiazdozbiór muzyczny'', Kraków 1982. * Rzadko który z kompozytorów był tak podatny na podniety literackie jak Szymanowski. ** Autor: [[Jarosław Iwaszkiewicz]], ''Szymanowski a literatura'' w: ''Księga sesji naukowej poświęconej twórczości Karola Szymanowskiego'', Warszawa 1964, s. 127. * Szymanowski czarujący i bardzo piękny. Odbijał zdecydowanie od ponurego Stasia Witkiewicza. ** Autorka: [[Kazimiera Iłłakowiczówna]] ** Źródło: [https://wyborcza.pl/7,113768,27250218,hulaszcze-zycie-depresje-i-wybujaly-erotyzm-dlaczego-ukrywano.html wyborcza.pl] ** Zobacz też: [[Stanisław Ignacy Witkiewicz]] * Tę muzykę pisał mistrz! Gorączkowo przeczytaliśmy wszystkie rękopisy, a nasz entuzjazm i podniecenie rosły w miarę, jak uświadamialiśmy sobie, że oto odkrywamy wielkiego polskiego kompozytora. ** Autor: [[Artur Rubinstein]], ''Moje młode lata'', Kraków 1985, s. 140. ** Opis: o ''Preludiach'' Szymanowskiego. * Wizja „nocy tej”, niosącej z sobą wielką iluminację, rozjaśniająca tajemnice Boga i Bytu, towarzyszący jej zachwyt i olśnienie, odczucie niezwykłości – to dawało okazję i bodziec do stworzenia muzyki wyjątkowej sile emocjonalnej, dochodzącej do stanów ekstazy, zarazem muzyki nowej, dziwnej, niepowszedniej, fantastycznej, dalekiej od starych konwencji, a nawet – w swej tajemniczej głębi i nastroju – wyjątkowej i niepowtarzalnej. ** Autor: Tadeusz A. Zieliński ** Opis: o ''III Symfonii „Pieśń o nocy”'', op. 27. ** Źródło: Janusz Fedirko, ''Orientalne fascynacje Karola Szymanowskiego'', „Alma Mater” nr 98, grudzień 2007, s. 51. * Zachłyśnięcie się dwudziestokilkuletniego Szymanowskiego urokami helleńskiej i renesansowej Italii z pewnością pomogło mu w przezwyciężeniu w swej twórczości dotychczasowego wzoru i w wypracowaniu – już wkrótce – własnej, oryginalnej poetyki dźwiękowej, w której zmysłowa barwność brzmienia i namiętna fantastyka wezmą górę nad kontrapunktycznymi zawiłościami i rozbudowanym konstruktywizmem. ** Autor: Tadeusz A. Zieliński, ''Szymanowski. Liryka i ekstaza'', Kraków 1997, s. 15, 16. * Z oficjalnego wizerunku twórcy Króla Rogera wymazano homoseksualizm... Jedyną chorobą, na jaką pozwolono cierpieć nałogowemu alkoholikowi była gruźlica, w dodatku źle leczona przez niekompetentnych lekarzy. ** Autorka: Danuta Gwizdalanka, ''Sto lat z dziejów polskiej muzyki'' ==Zobacz też== * [[Atma]] * ''[[Muzyka pana Szymanowskiego]]'' {{SORTUJ:Szymanowski, Karol}} [[Kategoria:Karol Szymanowski|!]] [[Kategoria:Kompozytorzy baletów]] [[Kategoria:Polscy kompozytorzy instrumentalnej muzyki poważnej]] [[Kategoria:Polscy kompozytorzy operowi]] [[Kategoria:Polscy kompozytorzy wokalnej muzyki poważnej]] [[Kategoria:Polscy krytycy muzyczni]] [[Kategoria:Polscy pianiści klasyczni]] [[Kategoria:Wykładowcy polskich uczelni muzycznych]] q5pfhkdcb9km9lpv6x136gcyjz8kvjd 0 20815 644840 631498 2026-07-07T23:35:25Z Nazwa1234 53893 /* Cytaty z piosenek śpiewanych przez E. Bodo */ 644840 wikitext text/x-wiki [[Plik:Eugeniusz-bodo 795791.jpg|mały|{{center|Eugeniusz Bodo}}]] '''[[w:Eugeniusz Bodo|Eugeniusz Bodo]]''' (właśc. '''Bohdan Eugène Junod'''; 1899–1943) – polski aktor, piosenkarz, reżyser, scenarzysta, tancerz i producent pochodzenia szwajcarskiego. ==Cytaty z piosenek śpiewanych przez E. Bodo== * Ach, Ludwiko, miłością płonę dziką,<br />Oczarował mnie Twój wdzięk i uroda,<br />Że cię w rękach nie mam swych, jaka szkoda. ** Autor: [[Julian Tuwim]] * Ach, śpij, kochanie,<br />Jeśli gwiazdki z nieba chcesz – dostaniesz. ** Autor: [[Ludwik Starski]] * Całuję twoją dłoń, madame, śniąc, że to usta twe. ** Autor: [[Andrzej Włast]] * Już taki jestem zimny drań,<br />I dobrze mi z tym bez dwóch zdań,<br />Bo w tym jest rzeczy sedno,<br />Że jest mi wszystko jedno,<br />Już taki jestem zimny drań! ** Autor: [[Ludwik Starski]] * Kochane baby, ach! te baby<br />człek by je łyżkami jadł – bul, bul, bul, bul…<br />Tęgi chłop, co lekko w ręku łamie sztaby,<br />względem baby jest tak, jak dziecko, całkiem słaby.<br />Baby, ach! te baby, czym by bez nich był ten świat…<br />Co tu grać, co tu kryć, spróbuj bez baby żyć,<br />gdy ci uda się taka sztuka, toś jest chwat. ** Autor: J. Nell, ''Ach, te baby'' * Umówiłem się z nią na dziewiątą. ** Autor: [[Emanuel Schlechter]] ==Zobacz też== * [[kabaret Morskie Oko]] * [[Qui Pro Quo]] {{SORTUJ:Bodo, Eugeniusz}} [[Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita)]] [[Kategoria:Polscy aktorzy filmowi]] [[Kategoria:Polscy piosenkarze]] [[Kategoria:Polscy reżyserzy filmowi]] [[Kategoria:Polscy scenarzyści filmowi]] [[Kategoria:Polscy producenci filmowi]] [[Kategoria:Polscy tancerze]] [[Kategoria:Polscy aktorzy teatralni]] [[Kategoria:Więźniowie radzieckich więzień i obozów]] 7yvj3qtqhq41qb9x5o57kukebpna97i 0 32806 644809 644806 2026-07-07T14:02:55Z ~2026-38628-51 61555 Anulowano wersję [[Special:Diff/644806|644806]] autorstwa [[Special:Contributions/~2026-38728-23|~2026-38728-23]] ([[User talk:~2026-38728-23|dyskusja]]) 644809 wikitext text/x-wiki [[Plik:Buenos Aires-Av. 9 de julio.jpg|mały|{{center|Centrum Buenos Aires}}]] '''[[w:Buenos Aires|Buenos Aires]]''' (hiszp. ''Pomyślne Wiatry'') – stolica i największe miasto [[Argentyna|Argentyny]]. * Baśnią mi się wydaje – że zaczęło się Buenos Aires:<br />oceniam je tak wieczne – jak woda i powietrze. ** Autor: [[Jorge Luis Borges]] ** Źródło: ''Mityczne założenie Buenos Aires'' w: E. Stachura, ''Wiersze, poematy, piosenki, przekłady'', wyd. Czytelnik, Warszawa 1982, s. 332, tłum. [[Edward Stachura]]. * Chcę jeszcze raz pojechać do Europy<br />Lub jeszcze dalej do Buenos Aires<br />Więcej się można nauczyć podróżując<br />Podróżować, podróżować jest bosko ** Autor: [[Olga Jackowska]], ''Boskie Buenos'', piosenka z repertuaru zespołu [[Maanam]] * '''Morales:''' Buenos días, señor Siarra!<br />'''Siara:''' Buenos Aires! ** Źródło: ''[[Kiler-ów 2-óch]]'' [[Kategoria:Argentyna]] [[Kategoria:Stolice państw]] jqxruyafhkii9dv5pbb3gczr1pr1yq9 0 34022 644828 640650 2026-07-07T19:06:29Z ~2026-38383-96 61551 /* */ 644828 wikitext text/x-wiki [[Plik:President Paul Kagame of Rwanda by David Shankbone.jpg|mały|{{center|Paul Kagame (2010)}}]] '''[[w:Paul Kagame|Paul Kagame]]''' (ur. 1957) – rwandyjski [[polityk]], prezydent,de facto dyktator od 1994 * U nas nie ma etniczności. Wszyscy jesteśmy Rwandyjczykami. ** Źródło: Marta Zaraska, [https://www.polityka.pl/swiat/ludzie/1501853,1,kagame-paul.read ''Kagame Paul Rwanda to ty i ja'', polityka.pl, 29 stycznia 2010] * Wolałbym, żeby Zachód inwestował w Afryce, zamiast rozdawać nam pomoc finansową. ** Źródło: Marta Zaraska, [https://www.polityka.pl/swiat/ludzie/1501853,1,kagame-paul.read ''Kagame Paul Rwanda to ty i ja'', polityka.pl, 29 stycznia 2010] {{SORTUJ:Kagame, Paul}} [[Kategoria:Prezydenci Rwandy]] d6wkj950qr097q1tqqwotojarln4nip 4 68493 644824 644571 2026-07-07T15:26:30Z Igor123121 54332 /* Zgłoszenie w sprawie użytkownika Mikołaj Długosz to Smród Smoka 516002411 */ Nowe zgłoszenie przy użyciu skryptu 644824 wikitext text/x-wiki {{/Nagłówek}} = Prośby = <!-- Prośby o wykonanie czynności wymagających uprawnień administratora należy umieszczać poniżej tej linii. --> == Zgłoszenie w sprawie użytkownika Mikołaj Długosz to Smród Smoka 516002411 == [[Specjalna:Wkład/Mikołaj Długosz to Smród Smoka 516002411]] edycje do ukrycia Zgłasza: [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 17:26, 7 lip 2026 (CEST) 35e8elofvazpt3bb3u1om1a67v11mxq 644825 644824 2026-07-07T15:36:46Z Swam pl 41038 /* Zgłoszenie w sprawie użytkownika Mikołaj Długosz to Smród Smoka 516002411 */ załatwione 644825 wikitext text/x-wiki {{/Nagłówek}} = Prośby = <!-- Prośby o wykonanie czynności wymagających uprawnień administratora należy umieszczać poniżej tej linii. --> == Zgłoszenie w sprawie użytkownika Mikołaj Długosz to Smród Smoka 516002411 == [[Specjalna:Wkład/Mikołaj Długosz to Smród Smoka 516002411]] edycje do ukrycia Zgłasza: [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 17:26, 7 lip 2026 (CEST) : {{załatwione}}. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 17:36, 7 lip 2026 (CEST) kw8k9ro74ohsqnw918ikg3i3wwl1367 0 70971 644843 644162 2026-07-07T23:39:23Z Nazwa1234 53893 /* Cytaty z dramatu */ 644843 wikitext text/x-wiki '''[[w:Szewcy|Szewcy]]''' – [[dramat]] napisany przez [[Stanisław Ignacy Witkiewicz|Stanisława Ignacego Witkiewicza „Witkacego”]] w latach 1927–1934 wydany w [[Kraków|Krakowie]] w 1948 nakładem „Czytelnika”. ''Szewcy'' uznawani są za jeden z najważniejszych i najlepszych dramatów Witkacego; są także ostatnim dramatem pisarza. [[Plik:Witkacyblackandwhite.jpg|mały|{{center|Stanisław Ignacy Witkiewicz, autor dramatu (1931)}}]] {{wulgaryzmy}} == Cytaty z dramatu == * A ja to sam nie wiem, jaki jestem: pyknik czy schizoid? * A życie mogłoby być takie pikne, takie straśnie fajne: z Kaśką po całym dniu nieludzkiej pracy wyrżnęlibyśmy sobie po dużym piwie! * Chciałbym żyć krótko jak efemeryda, ale tęgo, a tu wlecze się ta gówniarska kiełbasa bez końca, aż za szary, nudny, jałowcowo-nieśmiertelnikowy horyzont beznadziejnego jałowego dnia, gdzie czeka wszawa zatęchła śmierć. Wciórności do mogilnego kubła – czy jak tam – wszystko jedno. * Czy to tylko nie złudzenie, że my naprawdę nowe życie tworzymy? Może się tak łudzimy, aby ten komfort właśnie usprawiedliwić. A może rządzą nami siły, których istoty nie znamy? I jesteśmy w ich rękach marionetkami tylko. Czemu „mario” – a nie „kaśko-netkami”? Ha? To pytanie z pewnością minie bez echa, a w nim coś z pewnością jest. * Dziwka w majonezie! Czego też taki biedak nie wymyśli! Muszę spróbować! * Hej! Hej! Gadacie, a życie ucieka. Ja bym chciał ich dziwki deflorować, dewergondować, nimi się delektować, jus primae noctis nad nimi sprawować, w ich pierzynach spać, ichnie żarcie żreć aż do twardego rzygu, a potem ichnim duchem od zaświatów się zachłysnąć – ale nie podrabiać to, co oni, tylko lepsze stworzyć: i nowe religie nawet – na pośmiewisko ino, i nowe obrazy, i symfonie, i poematy, i maszyny, i nową całkiem zaistną, śliczną jak moja Hania… * Ichnie dziwki nie śmierdziały tak jak nasze, sturba ich suka malowana, dziamdzia ich szać zaprzała! O Jezu! * Jak można tak mówić: „chłopaki cudne” — brrr... ''otrząsa się ze wstrętu i martwieje'' (...) Otrząsam się ze wstrętu i martwieję. ''Wykonywa to''. * Ma se radio, ma se stylo, ma se kino, ma se daktylo, ma se brzucho i nieśmierdzące, niecieknące ucho. * Mahatma wyrżnął małe piwko <br />I dobrze się zrobiło mu. <br />I będzie odtąd mu już dobrze. <br />Jeśli nie „tam”, to może „tu”! * Milcz, sflądrysynie, milcz, skurczyflaku. * Mnie się chce ładnych kobiet i dużo piwa. A mogę wypić tylko dwa duże i ciągle z tą Kaśką, ciągle z tą Kaśką – a niech to cholera!… * Możecie iść i zdechnąć sobie pod płotem. Wyzwolenie jest tylko przez pracę. * Nie będziemy gadać niepotrzebnych rzeczy. Hej! Hej! Kuj podeszwy! Kuj podeszwy! Skręcaj twardą skórę, łam sobie palce! A, do diabła – nie będziemy gadać niepotrzebnych rzeczy! Książęce buciki! Tylko ja, wieczny tułacz, tym się tułający, że do miejsca zawsze przykuty. Hej! Kuj podeszwy dla tych ścierw! Nie będziemy gadać niepotrzebnych rzeczy – nie! ** Opis: [[pierwsze zdania dzieł literackich|pierwsze zdania dramatu]]. * Niech śmierdzi wszystko, niech się na śmierć ten świat zaśmierdzi i niech się het do cna wyśmierdzi, to może potem zapachnie wreszcie; bo w nim takim, jakim jest, wytrzymać wprost nie można. * ''Nuda. Powoli zapada kurtyna, podnosi się i znowu spada. Nuda coraz gorsza''. * Panu prokuratorowi najwyższego sądu kwaśno w nosie się robi na myśl samą, że on, Jędrek, musi ciągle z tą jedną Kaśką. A sam to on je teozof. Bardzo piknę ma idejki. Ale dziwek ma, ile chce. Ale do tego chciałby tylko z jedną, a z tą się nie da – hi, hi – wszędzie są te same problemy, w stosuneczkach równolegle przesuniętych albo kolineacyjnie podobnych -hi, hi! * Pomyje mrożone piję przez rurkę jak mazagran. Potworne cierpienie! Flaki mam takie odparzone, jakby mi kto lewatywę ze stężonego kwasu solnego dał. * Praca, praca, praca! — Byle jaka niech se będzie, ale niech będzie. * Różnorodność przeżyć nigdy nie zaszkodzi, <br />Jeśli człek się przy tym nie bardzo zasmrodzi, <br />A gdy i to nawet, i tak nic nie szkodzi, <br />Bo właściwie mówiąc, kogo to obchodzi! * Scurviątko. ** Opis: Księżna do Scurvy'ego. * Społeczeństwo jest kobietą – musi mieć samca, który je gwałci – otchłanne myśli – nieprawda? * Takim jest i takim bede, <br />Czym jest dziwkarz, czy też pede. <br />Socjalista czy faszysta. <br />Jam w tym serze jako glista. * Ta metafizyczna książęca prostytuta – po co zdrabniać? – psiakrew, psia ją mać, tę sukę umitrzoną… {{spoiler}} * Tera bede gadał. Dobrze, żeście mnie zakatrupili, niczego się już nie boję. ** Postać: Sajetan * Tfu, do czorta! Pękła mi aorta! ** Opis: [[ostatnie słowa]] Prokuratora Scurvy’ego. * To ci sturba, psia ją cholera w suszą by ją wlan! * Trzeba mieć duży takt,<br />By skończyć trzeci akt.<br />To nie złudzenie – to fakt. ** Opis: [[ostatnie zdania dzieł literackich|ostatnie słowa dramatu]]. * Ty wandrygo, ty chałapudro, ty skierdaszony wądrołaju, ty chliporzygu odwantroniony, ty wszawy bum… * Tylko wasze przekleństwa skierowane do mnie bawią mnie, wy chlipacy, wy purwykołcie, wy kurdypiełki zafądziane… * W srebrzyste pola chciałbym z Tobą iść<br />I marzyć cicho o nieznanym bycie,<br />W którym byś była moją samotnością,<br />I w noc tę prześnić całe moje życie. * Więc czemu, powtarzam, pan tego sam nie zacznie, mając władzę, która ci na gówno w rękach gnije, skurwysynie, a mogłaby kupą piorunów twórczych być. * Zęby mi wybił – moje zęby jak perełki! == O ''Szewcach'' == * [W tym utworze] filozofia miesza się (...) z trywialnością i grubiaństwem, cynizm z rozpaczą, przenikliwość z brakiem samokontroli, tworząc osobliwe «arcydzieło złego smaku», najbardziej okrutne i prowokacyjne w całej twórczości pisarza. ** Autor: [[Jan Błoński]] ** Źródło: Szewcy. W: Literatura polska: przewodnik encyklopedyczny. T. 2, s. 428, 1991. ISBN 83-01-05369-0. [[Kategoria:Polskie utwory dramatyczne]] 2tmgpo3n8faalosoyxjler816spjohl