Napoleon Bonaparte

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="pl">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikicytaty</sitename>
    <dbname>plwikiquote</dbname>
    <base>https://pl.wikiquote.org/wiki/Strona_g%C5%82%C3%B3wna</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.24</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Specjalna</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Dyskusja</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Użytkownik</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Dyskusja użytkownika</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikicytaty</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Dyskusja Wikicytatów</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Plik</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Dyskusja pliku</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Dyskusja MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Szablon</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Dyskusja szablonu</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Pomoc</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Dyskusja pomocy</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Kategoria</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Dyskusja kategorii</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Moduł</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Dyskusja modułu</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Wydarzenie</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Dyskusja wydarzenia</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Napoleon Bonaparte</title>
    <ns>0</ns>
    <id>108</id>
    <revision>
      <id>650813</id>
      <parentid>650145</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T17:24:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-56734-03</username>
        <id>62229</id>
      </contributor>
      <comment>/* L */</comment>
      <origin>650813</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32736" sha1="dd8ekfpg6h873fuucz5nma5zl2jhw8n" xml:space="preserve">'''[[w:Napoleon Bonaparte|Napoléon Bonaparte]]''' (1769–1821) – [[Francuzi|francuski]] [[polityk]] i [[wojsko]]wy, pierwszy Konsul Republiki Francuskiej w latach 1799–1804 i [[cesarz (monarcha)|cesarz]] Francuzów w latach 1804–1815.
{{indeksPL}}
[[Plik:Jacques-Louis David - The Emperor Napoleon in His Study at the Tuileries - Google Art Project.jpg|mały|{{center|Napoleon Bonaparte (mal. [[Jacques-Louis David]], 1812)}}]]

==A==
* Aby naród był wolny, trzeba, aby podwładni byli mędrcami, a rządzący bogami.
** Zobacz też: [[wolność]]

* Aby pisać historię, trzeba być więcej niż człowiekiem, ponieważ autor trzymający pióro wielkiego sędziego powinien być wolny od wszelkich uprzedzeń, interesów lub próżności.
** Zobacz też: [[historia]]

* Ambicja władania duszami jest najsilniejszą z namiętności.
** Zobacz też: [[namiętność]]

* Armaty zabiły feudalizm. Atrament zabije społeczeństwa nowoczesne.
** Zobacz też: [[prasa]]

==B==
* Bluszcz tuli się do pierwszego drzewa, jakie napotka; oto pokrótce historia miłości.

* Bóg jest zawsze po stronie silniejszych batalionów (…). Ale na wojnie moralność ma się do fizyczności jak trzy do jednego. To morale, bardziej niż liczba, decyduje o zwycięstwie.
** Źródło: Norbert Bączyk, Kamil Kawalec, ''Dawid i Goliat'' [w:] ''Historia lubi się powtarzać'', wyd. Altenberg, Warszawa 2023, s. 15.
** Zobacz też: [[Henri de Turenne]], [[moralność]]

==C==
* Ci ludzie umieją się tylko bić!
** Opis: o polskim pułku gwardii, który się skompromitował na przeglądzie wojsk.
** Źródło: Józef B. I. Załuski, ''Wspomnienia''

* Ciekawa byłaby książka, w której by nie było kłamstw.
** Zobacz też: [[książka]]

* Cnota jest dla kobiet tym, czym odwaga dla mężczyzn, pogardzam tchórzem i kobietą bez wstydu.

* Co prawda, żeby umieć rozkazywać, trzeba się najpierw nauczyć słuchać, ale jeśli ktoś przez kilkadziesiąt lat umiał tylko słuchać, to już nie nadaje się do rozkazywania

* Cóż to jest tron? Kawałek drewna pokryty aksamitem.
** ''Qu’est-ce qu’un trône? Un morceau de bois recouvert de velours.'' (fr.)
** Opis: skierowane do Ciała Ustawodawczego 1 stycznia 1814.
** Źródło: ''Harangues et proclamations'', Gautier, Paryż 1887, s. 27.

* Cudzołóstwo, które w kodeksie cywilnym jest tak wielką sprawą, w rzeczywistości jest bagatelą, przygodą na balu maskowym.

* Czas jest wszystkim.

* Człowiek nie ma przyjaciół, przyjaciół ma tylko powodzenie.
** Źródło: ''Nic, co ludzkie… Aforyzmy, sentencje i przysłowia'', oprac. Henryk Jurand, LSW, 1982, s. 41.

* Czymże jest gazeta? To rozproszony klub. Gazeta oddziałuje na swoich abonentów tak jak mówca klubowy na słuchaczy.
** Źródło: ''Napoleon. Maksymy'', wybór, wstęp i przekład Monika Senkowska-Gluck i Leopold Gluck, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1983.

* Czymże jest więc miłość? Poczuciem własnej słabości, które natychmiast ogarnia człowieka samotnego lub osamotnionego (…).
** Źródło: Max Gallo, ''Napoleon t. 1. Pieśń wymarszu''

==D==
* Dałem mu Księstwo traktatem tylżyckim, by nie wzbudzić zaniepokojenia, ale to panujący starzec i Niemiec. Ale gdybym był stworzył Królestwo Polskie, to dla takiego narodu jak wasz, dałbym innego króla.
** Opis: o Fryderyku Auguście.
** Źródło: Jerzy Jankowski, ''Monarsze sekrety''

* Dla moich Polaków nie ma rzeczy niemożliwych.
** Opis: po bitwie w wąwozie Samosierra.

* Dwie rzeczy popychają ludzi do działania – interes i strach.
** Zobacz też: [[interes]], [[strach]]

==E==
* Entuzjazm to delirium rozumu.

==G==
* Gdańsk jest kluczem do wszystkiego, co mile widziane!
** Zobacz też: [[Gdańsk]]

* Gdyby był kobietą, myślę że kochałbym się w niej.
** Inne tłumaczenie: Gdyby był kobietą, uczyniłbym go swoją kochanką.
** ''Si Alexandre était une femme, j’en ferais mon maîtresse.'' (fr.)
** Opis: do [[Józefina|Józefiny]] o [[Aleksander I Romanow|Aleksandrze I]].
** Źródło: Andrzej Andrusiewicz, ''Aleksander I: wielki gracz, car Rosji – król Polski'', Literackie, Kraków 2015, ISBN 9788308060063, s. 266.

* Geniusz to czasem tylko instynkt, który nie podlega doskonaleniu; częściej jest to sztuka trafnego kojarzenia codziennie doskonalona dzięki obserwacji i doświadczeniu.
** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998.
** Zobacz też: [[geniusz]]

* Głowa bez pamięci jest jak twierdza bez załogi.
** Zobacz też: [[pamięć]]

* Głupiec jest jednak z czegoś zadowolony: zawsze jest zadowolony z siebie.

* Głupota nie przeszkadza w polityce.
** Zobacz też: [[głupota]], [[polityka]]

==H==
* Handel istnieje tylko dzięki zaufaniu.

* Historia jest wersją przeszłych wypadków, na które ludzie zdecydowali się zgodzić.
** ''L’histoire est un mensonge que nul ne conteste.'' (fr.)
** Inne tłumaczenie: Historia to uzgodniony zestaw kłamstw.
** Zobacz też: [[historia]]

==J==
* Jeden rodzaj złodzieja jest, którego prawo nie ściga, a który rabuje to, co dla ludzi najcenniejsze – czas.
** Zobacz też: [[czas]], [[złodziej]]

* Jesteś łajnem w jedwabnych pończochach.
** Opis: do [[Charles-Maurice de Talleyrand|Talleyranda]].

* Jeżeli już macie pić, to pijcie jak Polacy.

* Józefino, gdzie odnajdzie Cię ten list? Jeśli w Paryżu, to znaczy, że moje nieszczęście jest pewnikiem, nie kochasz mnie już! Pozostaje mi tylko mi śmierć… Wszystkie moje nadzieje zgasły. Poddaję się nieodwracalnemu wyrokowi losu. Okrył mnie sławą tylko po to, żebym bardziej odczuwał swoje nieszczęście. W mojej sytuacji jestem w stanie przywyknąć do wszystkiego, tylko nie do myśli, że już nigdy nie będę mógł Cię szanować! Nie! To niemożliwe! Moja Józefina jest w drodze do mnie; kocha mnie przynajmniej trochę; miłość, którą sobie przysięgliśmy, nie może ulotnić się po dwóch miesiącach. Nienawidzę Paryża, kobiet, miłości… Źle się czuję… a Twoje zachowanie… Czy mam ci robić wymówki? Nie! Twoje postępowanie to Twój los. Tak urocza, tak piękna, tak słodka, jak możesz (nieczytelne) być powodem mojej rozpaczy? Żegnaj, Józefino, sama myśl o Tobie napawa mnie szczęściem…
** Źródło: Sigrid Maria Grössing, ''Kobiety za kulisami historii'', op. cit., s. 61.

* Jutro wieczorem wracam do Paryża. Nie myj się.
** Opis: fragment listu napisanego do [[Józefina|Józefiny]] podczas wyprawy wojennej.

==K==
* Kapitulacja to próba ocalenia wszystkiego, z wyjątkiem honoru.
** Zobacz też: [[kapitulacja]], [[honor]]

* Każdy żołnierz nosi buławę w tornistrze.
** Zobacz też: [[żołnierz]]

* Kiedy ludzie przestają narzekać, przestają myśleć.

* Kobieta, która sypia ze swym mężem, zawsze ma na niego wpływ.

* Konstytucje są dziełem czasu, toteż droga pozostawiona dla ulepszeń nigdy nie będzie za szeroka.

* Kradzież nie istnieje, za wszystko się płaci.
** Zobacz też: [[kradzież]]

* Kto stracił pieniądze, ten nic nie stracił. Kto przegrał bitwę i stracił wojsko, ten mało stracił. Kto stracił wiarę, ten wszystko stracił.
** Zobacz też: [[pieniądze]], [[wojsko]], [[wiara]]

* Kto umie schlebiać, umie również rzucać potwarz.

==L==
* Lepiej, żeby kobiety obracały igłą niż językiem.
** Zobacz też: [[kobieta]]

* Lud, który dopuszcza się ekscesów, jest niegodny wolności, lud prawdziwie wolny szanuje człowieka i własność.

* Lud, który może wszystko powiedzieć, może wszystko zrobić.
** Zobacz też: [[wolność słowa]]

* Ludzie genitalni są jak meteory. Ich przeznaczeniem jest by, spalając się, przydali blasku epoce, w której żyją.
** ''Les hommes de génie sont des météores destinés à brûler pour éclairer leur siècle.'' (fr.)
** Źródło: ''Discours de Lyon''
** Zobacz też: [[człowiek]]

* Ludzie nie są ani całkowicie dobrzy, ani całkowicie źli, lecz doświadczają wszystkiego, co dobre i złe.
** Źródło: Zbigniew Czajkowski, ''Zdolności przywódcze trenera i style kierowania'', „Rocznik Naukowy – IDŌ Ruch dla Kultury”, t. 3, nr 3/2002, s. 193.

* Ludzie są naprawdę wielcy dzięki instytucjom, jakie po nich pozostają.
** Źródło: Jarosław Gronert, ''Astrologia od początku'', Pabianice 2007, s. 33.

==M==
* Małżeństwo jest prawdziwą loterią: w urnie (loteryjnej) znajdziesz mnóstwo czarnych biletów, a białych, które są wygrywającymi, bardzo mało.

* Miłość ludzi nie poddaje się władzy bagnetów.

* Miłość to głupota robiona we dwoje.

* Moja sława nie polega na tym, że wygrałem 40 bitew. Waterloo wymazało wspomnienie tych zwycięstw, ale nie wymaże tego co żyć wiecznie będzie – mojego kodeksu cywilnego.

* Moją kochanką jest władza.
** Źródło: [[Nigel Cawthorne]], ''Dowódcy i generałowie. Prawdziwe historie'', Grupa Wydawnicza Foksal, Warszawa 2014, s. 115.

* Można wybaczyć zasługi, nie wolno przebaczać intryg.

* Mój pan nie ma serca, panem moim jest porządek rzeczy.

* Myśl – oto główny wróg cesarza.
** Zobacz też: [[myśl]]

==N==
* Na świecie są tylko dwie potęgi: miecz i duch. W końcu miecz zawsze ulega duchowi.
** Zobacz też: [[miecz]], [[duch]]

* Na tym świecie istnieje tylko jedna alternatywa: rozkazywać albo słuchać.

* Na wojnie ten wygrywa, kto najmniej błędów popełnia.
** Zobacz też: [[wojna]]

* Na wojnie, jak w miłości: żeby zakończyć, trzeba się widzieć z bliska.

* Najdalej zajdzie ten człowiek, który nie wie, gdzie idzie.

* Największe zwycięstwo nad kobietą to uciec od niej.
** Zobacz też: [[zwycięstwo]]

* Największym mówcą świata jest sukces.

* Nakładać zbyt twarde warunki, znaczy zwalniać od ich wykonania.

* Naród, który nie chce karmić swojej armii, będzie karmić cudzą.
** Народ, который не желает кормить свою армию, будет кормить чужую. (ros.)
** Źródło: Wadim Sierow, [http://bibliotekar.ru/encSlov/13/60.htm ''Энциклопедический словарь крылатых слов и выражений'', Буква Н]

* Nazwa i forma rządu są bez znaczenia. Ważne, aby obywatele byli równi wobec praw i aby sprawiedliwość była sprawiedliwie egzekwowana. Nie może być półsprawiedliwości – niesprawiedliwość jest niepodzielna!
** Źródło: Waldemar Łysiak, ''Salon 2. Alfabet szulerów. Cz. 2'', Wydawnictwo Nobilis, Warszawa 2006, s. 359.

* Nie ma ludzi, którzy by się lepiej rozumieli, niż żołnierze i księża.

* Nie należy szukać odznaczeń i epoletów na polu bitwy, skoro można je zdobyć w przedpokoju.

* Nie polityka powinna rządzić ludźmi, lecz ludzie polityką.

* Nie powinno się szukać dla siebie żony wśród kokietek.

* Nie przeszkadzaj swojemu wrogowi gdy popełnia błędy.
** Zobacz też: [[wróg]]

* Nie wiem, co to znaczy, gdy mówią o kobiecie, że zachowała w największym stopniu swą cześć – albo oddała się swojemu zalotnikowi, albo nie.

* Nie zapomnij przekazać mi wiadomości, że wierzysz w moją miłość do Ciebie, że kocham Cię ponad wszystko na świecie. Że Tobie poświęcam każdą chwilę mojego życia; że nie ma chwili, żebym nie myślał o Tobie; że nigdy nie pomyślałam o żadnej innej kobiecie; że wszystkie one bez wyjątku są pozbawione wdzięku, urody, duszy; że Ty, cała Ty, jak Cię widzę, podobasz mi się, że tylko Ty możesz zniszczyć wszystkie moje duchowe siły; że całkowicie opanowałaś moje myśli, która nie byłaby Tobie podporządkowana; że moje siły, moje ramiona, moja dusza należą Ciebie; że w Twoim ciele jest moja dusza; i że jeśli nie zechcesz kochać mnie dłużej, umrę…
** Opis: do [[Józefina|Józefiny]].
** Źródło: Sigrid Maria Grössing, ''Kobiety za kulisami historii'', op. cit., s. 61.

* Niedobra to zabawa – rozdzielać korony za swego życia.

* „Niemożliwe” – to nie jest słowo francuskie.

* „Niemożliwe” to słowo dla głupców!
** Zobacz też: [[głupiec]]

* Nigdy nie wierz szpiegom, są oni źródłem większych kłopotów niż korzyści.

==O==
* Obawiać trzeba się nie tych, co mają inne zdanie, lecz tych, co mają inne zdanie, lecz są zbyt tchórzliwi, by je wypowiedzieć.

* Od dwóch dobrych generałów wolę jednego, który ma szczęście.

* Od wzniosłości do śmieszności jest tylko jeden krok.
** ''Du sublime au ridicule il n’y a qu’un pas.'' (fr.)
** Opis: powiedzenie w czasie ucieczki z Rosji (w grudniu 1812).
** Źródło: [[Władysław Kopaliński]], [http://www.slownik-online.pl/kopalinski/FC1EE3F97EF0B5E1412565BA00236731.php ''Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych'']

* Od zamiaru do wykonania należy odczekać trzy lata.

* Okoliczności? Ja tworzę okoliczności!

* Opinia publiczna to dziwka.

* Oto człowiek!
** Opis: po rozmowie z [[Johann Wolfgang von Goethe|Goethem]] w Weimarze.

==P==
* Pamiętajcie, panowie, co powiedział pewien rzymski cesarz: trup wroga zawsze pachnie słodko.

* Państwa upadają, gdy kobiety rządzą sprawami publicznymi.
** Źródło: Przemysław Słowiński, ''Dyktatorzy i ich kobiety. Seks, władza i pieniądze'', Videograf, Chorzów 2013, ISBN 9788378351320, s. 57.

* Papież jest jedynie urzędowym przywódcą Kościoła. Nieomylność przysługuje prawowicie zgromadzonemu Kościołowi, a nie papieżowi.
** Źródło: Max Gallo, ''Napoleon t. 1. Pieśń wymarszu''

* Piękna kobieta podoba się oczom, dobra kobieta – sercu. Pierwsza jest klejnotem, druga – skarbem.
** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998.

* Pijcie jak Polacy ale bądźcie równie dzielni jak oni.
** ''Soyez soul comme les Polonais, mais soyes aussi brave qu’eux'' (fr.)

* Po bitwie nie ma wrogów, są tylko ludzie.
** Zobacz też: [[bitwa]]

* Podejrzliwość rządu jest tym, co demaskuje jego słabość.

* Polityka to gra pozorów.

* Politykę wszystkich mocarstw określa ich położenie geograficzne.

* Popełnił największy z błędów – zajmował się tym, na czym się nie znał.
** Zobacz też: [[błąd]]

* Prawo? Szabla jest prawem!
** Zobacz też: [[prawo]]

* Przypadek sam nic nie zdziała.

==R==
* Religia chrześcijańska jest religią społeczeństwa cywilizowanego. Ona podnosi człowieka, głosząc wyższość ducha nad materią. Nie szanować tej religii, to znaczy być pozbawionym zdrowych pojęć moralnych i oddawać się libertynizmowi myślowemu, który niesie dezorganizację społeczeństwa.
** Źródło: [[Waldemar Łysiak]], ''Salon 2. Alfabet szulerów. Cz. 1, A – L'', Wydawnictwo Nobilis, Warszawa 2006, s. 128, 129.

* Religia jest szczepionką wyobraźni; chroni ją ona przed niebezpiecznymi i absurdalnymi wierzeniami.
** Zobacz też: [[religia]]

* Rządy dotrzymują słowa tylko wtedy, gdy są do tego zmuszone lub gdy jest to dla nich korzystne.
** Zobacz też: [[rząd]]

* Rządzenie nie opiera się na metafizyce, lecz na wynikach ciekawych doświadczeń.

==S==
* Samo zwycięstwo nic nie znaczy, trzeba umieć je wykorzystać.
** Zobacz też: [[zwycięstwo]]

* Są tylko dwa kraje: Wschód i Zachód, i dwa ludy: Wschodu i Zachodu.

* Słabość władzy najwyższej jest najgorszym nieszczęściem ludów.
** Zobacz też: [[władza]], [[rząd]]

* Sławna Joanna udowodniła, że nie ma takiego cudu, którego francuska pomysłowość nie potrafiłaby stworzyć, gdy zagrożona jest narodowa niepodległość.
** Opis: w 1803.
** Źródło: Henri Guillemin, ''Jeanne dite Jeanne d’Arc'', Paryż 1970, s. 306–307.
** Zobacz też: [[Joanna d'Arc]]

* Słowa „cnota polityczna” to nonsens.

* Sprawiedliwość jest pierwszym obowiązkiem monarchów.
** Zobacz też: [[sprawiedliwość]]

* Studiowanie historii nauczyło mnie, że elekcja głowy państwa lub rady rządzącej niesie w sobie zaród upadku lub zgoła niewoli dla ludów…
** Zobacz też: [[historia]]

* Sukces jest najgłośniejszym mówcą świata.
** Zobacz też: [[sukces]]

* Suweren powinien rządzić zgodnie z ustalonymi regułami, a nie kierując się kaprysem.

* Swoje marzenia odmierzam cyrklem rozumu.
** Zobacz też: [[marzenie]], [[rozum]]

==Ś==
* Śmierć jest snem bez snów.
** Zobacz też: [[śmierć]], [[sen]]

* Światem rządzi wyobraźnia.
** ''L’imagination gouverne le monde!'' (fr.)
** Źródło: Emmanuel de Las Cases, ''Memoriał ze Św. Heleny''

==T==
* Tam, gdzie nie ma wolności, nie ma ani praw, ani obowiązków.

* Tam, gdzie rząd jest słaby, rządzi armia.

* Teologia powoduje w religii mniej więcej to samo, co trucizna w środkach spożywczych.

* Ten, kto patrzy na pole bitwy zbyt suchym okiem, traci zbyt wielu ludzi niepotrzebnie

* Trzeba być powolnym w rozważaniach i szybkim w działaniu.

* Trzy dni mglistej pogody, a stałbym się panem Londynu.

* Tylko prawda obraża. Słabość nigdy na nic się nie zda. Rządzić można tylko siłą i przez siłę.

* Tylko ten nie popełnia błędów, kto nic nie robi.

==U==
* Uczeni i osły do środka!

* Upadek władcy zwykle go pomniejsza, ale mnie to doświadczenie niebywale wyniosło do góry. Każdy dzień uwalnia mnie od wizerunku tyrana, mordercy, dzikusa.
** Opis: fragment pamiętnika napisanego na Wyspie Świętej Heleny.
** Źródło: Jan Fleischhauer, ''Cesarz wszystkich parweniuszy'', „Der Spiegel”, 14 sierpnia 2013.

* Urzędnicy są jak książki na półkach biblioteki: im wyżej postawieni, tym rzadziej do czegoś służą.
** Zobacz też: [[urzędnik]]

* Uznanie związku małżeńskiego za nierozerwalny to prowokacja do zbrodni.
** Źródło: Waldemar Kuligowski, ''Miłość na Zachodzie. Historia antropologiczna'', Wydawn. Naukowe UAM, 2004, s. 300.
** Zobacz też: [[małżeństwo]], [[prowokacja]]

==W==
* W polityce głupota nie stanowi przeszkody.

* W Polsce zetknąłem się z V żywiołem: błotem.

* W systemie wszechświata nic nie jest zdane na los przypadku, w systemie społecznym – nic nie powinno zależeć od kaprysów jednostek.

* W Valence widziałem zdeterminowany lud, żołnierzy patriotów oraz oficerów arystokratów (…). Kobiety wszędzie są rojalistkami. Nic w tym dziwnego. Wolność jest kobietą piękniejszą od nich, więc je przyćmiewa.
** Źródło: Max Gallo, ''Napoleon t.1. Pieśń wymarszu''

* Wasi władcy, urodzeni na tronie, mogą ponieść dwadzieścia klęsk militarnych, a mimo to zawsze wracają do swych rezydencji. Moje panowanie natomiast nie przetrwa nawet dnia, jeśli stracę siłę i przestaną się mnie bać.
** Opis: w rozmowie z austriackim następcą tronu.
** Źródło: Jan Fleischhauer, ''Cesarz wszystkich parweniuszy'', „Der Spiegel”, 14 sierpnia 2013.

* Wiara jest poza zasięgiem prawa. Jest to najbardziej intymna własność człowieka i nikt nie może żądać aby zdawał z niej rachunek.

* Wiesz dobrze, że nie zniósłbym widoku Ciebie z kochankiem… Zobaczyć go i wyrwać mu serce, to byłoby dla mnie jednym i tym samym… Jestem pewien Twojej miłości i jestem z niej dumny… Dziecko, tak jak matka godne uwielbienia, przyjdzie na świat i będzie mu wolno przez długie lata przebywać w Twoich ramionach. Tymczasem ja. nieszczęsny, musiałem zadowolić się jednym tylko dniem. Tysiące razy całuję Twoje oczy, Twoje usta, Twój język, całą Ciebie. Uwielbiania, w jak wielka jest Twoja władza nade mną? Jestem chory na ciebie. Uwielbiana, jak wielka jest Twoja władza nade mną? Jestem chory na ciebie. Pożera mnie gorączka…
** Opis: do [[Józefina|Józefiny]].
** Źródło: Sigrid Maria Grössing, ''Kobiety za kulisami historii'', op. cit., s. 62.

* Władca, który nie króluje w sercu swych ludów, jest niczym.
** Zobacz też: [[władca]]

* Władcy lubią tylko tych, którzy są im przydatni, i tylko tak długo, dopóki ich potrzebują.

* Wojna jest lepsza niż nietrwały pokój.

* Wojna jest najgorszym rozwiązaniem najtrudniejszych spraw.

* Wolność obywatelska istnieje tylko tam, gdzie sądy są silne.

* Wolnomularze? To kupa durniów, którzy zbierają się, żeby ucztować i odprawiać śmieszne głupstwa. Niemniej jednak, od czasu do czasu robią coś dobrego. W czasie rewolucji i niedawno znowu przyczynili się do osłabienia potęgi papieża i wpływów kleru.

* Wszelki rasizm jest obłędem i łajdactwem
** Zobacz też: [[rasizm]]

==Z==
* Z miłości jest tylko jedno wyjście – ucieczka.

* Złodziejstwo jest wybaczalne – głupota nie.
** Zobacz też: [[złodziej]]

* Zostawcie to Polakom!
** ''Laissez faire aux Polonais!'' (fr.)
** Opis: po wydaniu przez Napoleona rozkazu zdobycia Somosierry gen. Montbrun zameldował Cesarzowi, że szarża wprost na armaty nie jest możliwa. Wtedy Napoleon wypowiedział słowa: Zostawcie to Polakom! Polscy szwoleżerowie zdobyli Somosierrę.
** Zobacz też: [[Polacy]]

==Ż==
* Żeby prowadzić wojnę potrzeba trzech rzeczy: pieniędzy, pieniędzy i pieniędzy.

* Żołnierze armii Włoch! Prowadzę was na najurodzajniejsze równiny świata. Znajdziecie tam honor, chwałę i bogactwo. Czyżby miało wam zabraknąć odwagi?
** Opis: jeden z pierwszych rozkazów.

* Żołnierze, czterdzieści wieków patrzy na was!
** Opis: zdanie wypowiedziane przed bitwą pod piramidami.

* Żołnierze maszerują na żołądkach.

* Życie obywatela należy do ojczyzny.
** Zobacz też: [[ojczyzna]], [[obywatel]]

==O Napoleonie Bonaparte==
* A więc i on jest tylko zwyczajnym człowiekiem.
** Autor: [[Ludwig van Beethoven]]
** Opis: gdy Napoleon został cesarzem.
** Źródło: [[Janusz Ekiert]], ''Czy wiesz? Zagadki muzyczne'', Warszawa 1995, wyd. Alfa, s. 13.

* Być może żaden despota tak bardzo nie prześladował Kościoła jak Bonaparte, ani też w sposób bardziej obsesyjny nie starał się go zniszczyć, a kiedy tego nie osiągnął, próbował z niego uczynić poczwarkę, ''instrumentum regni''.
** Źródło: [[Vittorio Messori]], ''Czarne karty Kościoła'', przeł. ks. Antoni Kajzerek, Księgarnia św. Jacka, Katowice 1998, s. 108

* Dał nam przykład Bonaparte,&lt;br /&gt;jak zwyciężać mamy.
** Autor: [[Józef Wybicki]], ''[[Mazurek Dąbrowskiego|Pieśń Legionów Polskich we Włoszech]]'' (hymn Polski), 1797
** Źródło: Wacław Panek, ''Gaude, Mater Polonia'', Instytut Wydawniczy Nasza Księgarnia, Warszawa 1990, s. 68.

* Dla mnie istota charakteru tego człowieka nie tkwi w biografiach tworzących białą czy czarną legendę, ale w jego korespondencji z Józefiną. Listy te są zdumiewająco szczere, a czasem wręcz dziecinne. Ukazują człowieka szaleńczo zakochanego. Wyobraźcie sobie: ten facet porzucił nawet swoją armię w Egipcie, aby dołączyć do Józefiny we Francji, ponieważ dowiedział się o jej niewierności!
** Autor: [[Ridley Scott]]
** Źródło: Jean-Louis Tremblais, [https://wyborcza.pl/7,179012,30430360,ridley-scott-odkrylem-slaby-punkt-napoleona-le-figaro.html#S.schowek_center-K.C-B.1-L.1.zw ''Ridley Scott: Odkryłem słaby punkt Napoleona'' (LE FIGARO)], wyborcza.pl, 22 listopada 2023.
** Zobacz też: [[Józefina]]

* Geniusz Napoleona to gwiazda, w którą wpatrują się wszystkie duchy (…) Ów geniusz skupia wszelką świętość – jest świętym ery całej (…) Nikt nie był bardziej człowiekiem cudu i człowiekiem globu – człowiekiem najzupełniejszym (…) Od czasów Jezusa nikt nie zrealizował na Ziemi więcej niż on.
** Autor: [[Adam Mickiewicz]]
** Uwaga: wykład wygłoszony na Collège de France; skróty pochodzą od Waldemara Łysiaka.
** Źródło: Waldemar Łysiak, ''Salon 2. Alfabet szulerów. Cz. 2'', Wydawnictwo Nobilis, Warszawa 2006, s. 366.

* Jaka szkoda, że tak wielki człowiek jest tak źle wychowany!
** Autor: [[Charles-Maurice de Talleyrand]]
** Opis: po tym, jak Napoleon nazwał go „łajnem w jedwabnych pończochach”.

* Komediant! Tragediant!
** ''Commediante! Tragediante!'' (wł.)
** Autor: [[Pius VII]]
** Opis: w czerwcu 1812, podczas internowania w Fontainebleau.

* Korsykanin zmywa z tronów&lt;br /&gt;Zabobonów ciemną ciecz –&lt;br /&gt;Grzebie w trzewiach wyzwolonych&lt;br /&gt;Lepki od wolności miecz.
** Autor: [[Jacek Kaczmarski]], ''Sąd na Goyą'', album ''Dwie skały'' (2000)

* Napoleon… pomimo całej swej wielkości błądził, uważając, że bitwy, że zwycięstwa militarne decydują o biegu historii, że są źródłem dalszego biegu dziejów. Tak samo myślał właściwy spadkobierca doktryny napoleońskiej, tj. niemiecki sztab generalny, tak samo myślał potworny obłąkaniec Hitler.
** Źródło: [[Stanisław Cat-Mackiewicz]], ''Życie daremne. „Wiadomości” 1950–1956'', Universitas, Kraków 2022, s. 39

* Nie odmówimy zdolności Napoleonowi I., który z chudopacholskiego syna prowincyonalnego adwokata własną pracą wyrósł na wielkiego wodza, a potem dobił się nawet cesarskiej korony i trząsł całą Europą – ale co Europie z tego? Uznajemy wielki talent niejednego króla, ale cóż z tego, gdy zdolności swych użył na uciskanie poddanych, a panowanie swoje rozszerzał grabieżą cudzej własności, pozbawiając wolności sąsiadów?
** Autor: [[Feliks Koneczny]], ''Życie i zasługi Adama Mickiewicza''

* Niestety, na przestrzeni dziejów ludzie, którzy rozpętali i wygrali wiele wojen, byli zawsze czczeni jako „wielcy”. Z tych powodów nigdy nie byłem wielkim fanem bohaterów historycznych, takich jak Napoleon, Fryderyk Wielki, Aleksander czy Juliusz Cezar.
** Autor: [[Bernhard Grzimek]], ''Auf den Mensch gekommen, Erfahrungen mit Leuten'', Monachium 1977, s. 425.

* Niech spoczywa w spokoju pod tą kopułą, to hełm na głowę giganta.
** Opis: [[epitafium]] wypisane na sarkofagu Napoleona.

* Nigdy jeszcze żaden człowiek nie przyczynił się w większym stopniu do wywyższenia potęgi rosyjskiej niż Napoleon w latach 1807–1812.
** Autor: [[Karol Marks]], cyt. za: ''Documents of the First International. 1864–1866'', Londyn 1963, s. 388.

* Nikt nie kwestionuje geniuszu wojskowego Napoleona, który był mistrzem zarówno taktyki, jak i strategii. Ale choć pasmo zwycięstw przyniosło Napoleonowi tymczasowe panowanie nad rozległymi terytoriami, to nie zapewniło mu trwałych osiągnięć politycznych. Jego podboje militarne zmobilizowały jedynie większość mocarstw europejskich do zjednoczenia się przeciwko niemu, a jego imperium upadło dekadę po tym, jak koronował się na cesarza.
** Autor: [[Juwal Noach Harari]], ''Nexus. Krótka historia informacji'', przeł. Justyn Hunia, Wydawnictwo Literackie, 2024, s. 352.

* Objawy kultu Napoleona tak w dobie romantyzmu, jak i potem nie były nigdy w Polsce wolne od przymieszki krytycyzmu i goryczy. Ani Polski nie wyzwolił ostatecznie, ani nawet sprawy polskiej nie potraktował tak, jak wedle naszego własnego poczucia na to zasługiwała.
** Autor: [[Stefan Treugutt]], ''Napoleon Bonaparte jako bohater polskiego romantyzmu'' (1974)

* O Napoleonie, z ukochanych najukochańszym, rozprawiał jak natchniony poeta. Zdawało się, że każdej chwili zakrzyknie gromko: „Niech żyje Cesarz!” – i rzuci się w bój, krwawy szatan. Napoleon, siedząc okrakiem na komecie jak na ognistym koniu, z wielką przyjemnością przysłuchiwał się panu profesorowi Gąsowskiemu. Gdyby mógł sięgnąć z nieba, przypiąłby na jego piersi Krzyż Legii Honorowej.
** Autor: [[Kornel Makuszyński]], ''[[Szatan z siódmej klasy]]'', Instytut Wydawniczy Nasza Księgarnia, Warszawa 1989, s. 5.

* Porwał mnie zresztą nie tylko jako geniusz (wódz, mąż stanu, prawodawca, reformator Europy), lecz i jako smarkacz, bo nim stał się paneuropejskim tytanem, był już twardzielem. Gdy miał 7 lat, oskarżono go o wyjedzenie cichaczem połowy fig i winogron z kosza, który stryj przysłał dla matki. Chłopiec zaprzeczył, ale mu nie uwierzono. Niby drobiazg, lecz wtedy na Korsyce wychowywano dzieci w surowym reżimie, kłamliwość tępiono bez pardonu. Dostał rózgi, a że dalej twierdził, iż nie jest winowajcą – dostawał je przez kilka kolejnych dni. Przez cały ten czas był karmiony tylko chlebem i wodą. Póki jego siostra nie przyznała się, że wraz z koleżanką wyjadły owoce. I poinformowała zdumionych rodziców, że Napolione widział to. Widział, znosił cięgi i głód, a nie pisnął słowem!
** Autor: [[Waldemar Łysiak]], ''Salon 2. Alfabet szulerów. Cz. 2'', Wydawnictwo Nobilis, Warszawa 2006, s. 357, 358.

* Ratunku Francji po klęsce, do której doprowadziły ją zwycięstwa Napoleona, nie można przypisać wyłącznie Talleyrandowi, ale dziesiątkom jeszcze innych czynników. Ale te zastrzeżenia nie zmieniają w niczym słuszności twierdzenia, że Stanisław August miał dobry program w polityce zagranicznej, a nie zdał egzaminu w polityce wewnętrznej, natomiast Napoleon uzyskał stanowisko dyktatora w polityce wewnętrznej, ale swoją polityką zagraniczną, drogą ustawicznych triumfów, doprowadził Francję do klęski.
** Autor: [[Stanisław Cat-Mackiewicz]], ''Zielone oczy'', Universitas, Kraków 2012, s. 66

* Rozum na koniu.
** Autor: [[Georg Wilhelm Friedrich Hegel]]
** Opis: w 1806.
** Źródło: [[Tadeusz Kroński]], ''Rozważania wokół Hegla'', PWN, Warszawa 1960, s. 489.

* Taki całkowity brak Napoleona (nonapartyzm na pełnej) to straszliwa dystopia. Bez Bonapartego Rewolucja poniosłaby całkowitą porażkę, jeśli nie w 1795 to 1797. Jakobini tak zdążyli skompromitować ideę demokracji, że rojaliści zaczęli wygrywać w wyborach (co zmusiło Barrasa to zrobienia „fructidora”).&lt;br /&gt;Nonapartyzm to straszna alternatywna ścieżka historii. Cała Europa wyglądałaby jak carska Rosja. Wojny napoleońskie zmusiły pokonane państwa do liberalizacji. Legendarne „Prusy jako państwo prawa” narodziły się w odpowiedzi na porażkę „czwartej koalicji”. (…) Niszcząc HRE, Napoleon z kolei wymusił modernizację na Habsburgach. (…)&lt;br /&gt;Trudno sobie wyobrazić odzyskanie przez Polskę niepodległości w takim scenariuszu, bo w ogóle pojawienie się na mapie łańcucha państw od Finlandii po Rumunię wymagało serii niezwykłych zbiegów okoliczności. Które i tak by nic nie dały, gdyby nie idea demokratyczna buzująca na kontynencie przez całe stulecie – w nonapartyzmie zduszona w kołysce.
** Autor: [[Wojciech Orliński]], [https://ekskursje.pl/2026/10/nonapartyzm/ ''Nonapartyzm''], ekskursje.pl, 5 października 2026.
** Zobacz też: [[rewolucja francuska]]

* Taki pożerany pychą i ambicją człowiek jak Napoleon I siebie zgubił, ale Bóg użył potężnego dynamizmu jego duszy do zatrzymania Rewolucji i zapoczątkowania nowego ładu w Europie.
** Autor: [[Jacek Woroniecki]], ''Katolicka etyka wychowawcza'', tom II/1, Wydawnictwo Mariackie, Kraków 1948, s. 407.

* To więcej niż zbrodnia, to błąd.
** ''C’est plus qu’un crime, c’est une faute.'' (fr.)
** Autor: przypisywane [[Joseph Fouché|Fouchému]] albo [[Charles-Maurice de Talleyrand|Talleyrandowi]], albo Boulayowi de la Meurthe
** Opis: po straceniu księcia d’Enghien przez Napoleona I w 1804.
** Źródło: [[Władysław Kopaliński]], ''Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych'', Warszawa 1989, s. 88.
** Zobacz też: [[zbrodnia]]

* Wraz z Napoleonem zaczyna się nowoczesne zarządzanie państwem, a także wojna o charakterze totalnym. Korsykanin to ojciec chrzestny współczesnego prawa rozwodowego, dzięki któremu małżonkowie mogą rozstać się za obopólnym porozumieniem; ojciec kodeksu cywilnego, ale także nacjonalizmu, który przysporzył potem Europie tylu zgryzot. Można powiedzieć, że Napoleon zapoczątkował epokę współczesnej polityki.
** Autor: [[Jan Fleischhauer]], ''Cesarz wszystkich parweniuszy'', „Der Spiegel”, 14 sierpnia 2013.

* Wszyscy XX-wieczni autokraci, poczynając od Mussoliniego i Atatürka, który wyłonił się z gruzów otomańskiego imperium, po Stalina Hitlera i Mao Tse-Tunga, naśladowali Bonapartego – prekursora i wzorca współczesnych tyranów. W ich ślady poszli pomniejsi despoci – Sukarno w Indonezji, Ho Chi Minh i Pol Pot w Indochinach, Naser i Saddam na Bliskim Wschodzie, Peron i Castro w Ameryce Łacińskiej, Kadafi, Bokassa i Idi Amin w Afryce. Wszystkie te ponure postacie dopuszczające się najstraszliwszych bestialstw, począwszy od ludobójstwa, a skończywszy na ludożerstwie, były w gruncie rzeczy groteskową parodią korsykańskiego mistrza.
** Autor: [[Paul Johnson]], ''Bohaterowie'', tłum. Anna i Jacek Maziarscy, wyd. Świat Książki, Warszawa 2009, s. 312.
** Zobacz też: [[Benito Mussolini]], [[Mustafa Kemal Atatürk]], [[Józef Stalin]], [[Mao Zedong]], [[Hồ Chí Minh]]


[[Kategoria:Napoleon Bonaparte|!]]</text>
      <sha1>dd8ekfpg6h873fuucz5nma5zl2jhw8n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>650814</id>
      <parentid>650813</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T17:24:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-56734-03</username>
        <id>62229</id>
      </contributor>
      <origin>650814</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32771" sha1="2bminnofner5xdc32iifyenzund9jyk" xml:space="preserve">'''[[w:Napoleon Bonaparte|Napoléon, bo naparte]]''' (1769–1821) – [[Francuzi|francuski]] [[polityk]] i [[wojsko]]wy, pierwszy Konsul Republiki Francuskiej w latach 1799–1804 i [[cesarz (monarcha)|cesarz]] Francuzów w latach 1804–1815. Jego fiuta uroczyście odcięto.
{{indeksPL}}
[[Plik:Jacques-Louis David - The Emperor Napoleon in His Study at the Tuileries - Google Art Project.jpg|mały|{{center|Napoleon Bonaparte (mal. [[Jacques-Louis David]], 1812)}}]]

==A==
* Aby naród był wolny, trzeba, aby podwładni byli mędrcami, a rządzący bogami.
** Zobacz też: [[wolność]]

* Aby pisać historię, trzeba być więcej niż człowiekiem, ponieważ autor trzymający pióro wielkiego sędziego powinien być wolny od wszelkich uprzedzeń, interesów lub próżności.
** Zobacz też: [[historia]]

* Ambicja władania duszami jest najsilniejszą z namiętności.
** Zobacz też: [[namiętność]]

* Armaty zabiły feudalizm. Atrament zabije społeczeństwa nowoczesne.
** Zobacz też: [[prasa]]

==B==
* Bluszcz tuli się do pierwszego drzewa, jakie napotka; oto pokrótce historia miłości.

* Bóg jest zawsze po stronie silniejszych batalionów (…). Ale na wojnie moralność ma się do fizyczności jak trzy do jednego. To morale, bardziej niż liczba, decyduje o zwycięstwie.
** Źródło: Norbert Bączyk, Kamil Kawalec, ''Dawid i Goliat'' [w:] ''Historia lubi się powtarzać'', wyd. Altenberg, Warszawa 2023, s. 15.
** Zobacz też: [[Henri de Turenne]], [[moralność]]

==C==
* Ci ludzie umieją się tylko bić!
** Opis: o polskim pułku gwardii, który się skompromitował na przeglądzie wojsk.
** Źródło: Józef B. I. Załuski, ''Wspomnienia''

* Ciekawa byłaby książka, w której by nie było kłamstw.
** Zobacz też: [[książka]]

* Cnota jest dla kobiet tym, czym odwaga dla mężczyzn, pogardzam tchórzem i kobietą bez wstydu.

* Co prawda, żeby umieć rozkazywać, trzeba się najpierw nauczyć słuchać, ale jeśli ktoś przez kilkadziesiąt lat umiał tylko słuchać, to już nie nadaje się do rozkazywania

* Cóż to jest tron? Kawałek drewna pokryty aksamitem.
** ''Qu’est-ce qu’un trône? Un morceau de bois recouvert de velours.'' (fr.)
** Opis: skierowane do Ciała Ustawodawczego 1 stycznia 1814.
** Źródło: ''Harangues et proclamations'', Gautier, Paryż 1887, s. 27.

* Cudzołóstwo, które w kodeksie cywilnym jest tak wielką sprawą, w rzeczywistości jest bagatelą, przygodą na balu maskowym.

* Czas jest wszystkim.

* Człowiek nie ma przyjaciół, przyjaciół ma tylko powodzenie.
** Źródło: ''Nic, co ludzkie… Aforyzmy, sentencje i przysłowia'', oprac. Henryk Jurand, LSW, 1982, s. 41.

* Czymże jest gazeta? To rozproszony klub. Gazeta oddziałuje na swoich abonentów tak jak mówca klubowy na słuchaczy.
** Źródło: ''Napoleon. Maksymy'', wybór, wstęp i przekład Monika Senkowska-Gluck i Leopold Gluck, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1983.

* Czymże jest więc miłość? Poczuciem własnej słabości, które natychmiast ogarnia człowieka samotnego lub osamotnionego (…).
** Źródło: Max Gallo, ''Napoleon t. 1. Pieśń wymarszu''

==D==
* Dałem mu Księstwo traktatem tylżyckim, by nie wzbudzić zaniepokojenia, ale to panujący starzec i Niemiec. Ale gdybym był stworzył Królestwo Polskie, to dla takiego narodu jak wasz, dałbym innego króla.
** Opis: o Fryderyku Auguście.
** Źródło: Jerzy Jankowski, ''Monarsze sekrety''

* Dla moich Polaków nie ma rzeczy niemożliwych.
** Opis: po bitwie w wąwozie Samosierra.

* Dwie rzeczy popychają ludzi do działania – interes i strach.
** Zobacz też: [[interes]], [[strach]]

==E==
* Entuzjazm to delirium rozumu.

==G==
* Gdańsk jest kluczem do wszystkiego, co mile widziane!
** Zobacz też: [[Gdańsk]]

* Gdyby był kobietą, myślę że kochałbym się w niej.
** Inne tłumaczenie: Gdyby był kobietą, uczyniłbym go swoją kochanką.
** ''Si Alexandre était une femme, j’en ferais mon maîtresse.'' (fr.)
** Opis: do [[Józefina|Józefiny]] o [[Aleksander I Romanow|Aleksandrze I]].
** Źródło: Andrzej Andrusiewicz, ''Aleksander I: wielki gracz, car Rosji – król Polski'', Literackie, Kraków 2015, ISBN 9788308060063, s. 266.

* Geniusz to czasem tylko instynkt, który nie podlega doskonaleniu; częściej jest to sztuka trafnego kojarzenia codziennie doskonalona dzięki obserwacji i doświadczeniu.
** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998.
** Zobacz też: [[geniusz]]

* Głowa bez pamięci jest jak twierdza bez załogi.
** Zobacz też: [[pamięć]]

* Głupiec jest jednak z czegoś zadowolony: zawsze jest zadowolony z siebie.

* Głupota nie przeszkadza w polityce.
** Zobacz też: [[głupota]], [[polityka]]

==H==
* Handel istnieje tylko dzięki zaufaniu.

* Historia jest wersją przeszłych wypadków, na które ludzie zdecydowali się zgodzić.
** ''L’histoire est un mensonge que nul ne conteste.'' (fr.)
** Inne tłumaczenie: Historia to uzgodniony zestaw kłamstw.
** Zobacz też: [[historia]]

==J==
* Jeden rodzaj złodzieja jest, którego prawo nie ściga, a który rabuje to, co dla ludzi najcenniejsze – czas.
** Zobacz też: [[czas]], [[złodziej]]

* Jesteś łajnem w jedwabnych pończochach.
** Opis: do [[Charles-Maurice de Talleyrand|Talleyranda]].

* Jeżeli już macie pić, to pijcie jak Polacy.

* Józefino, gdzie odnajdzie Cię ten list? Jeśli w Paryżu, to znaczy, że moje nieszczęście jest pewnikiem, nie kochasz mnie już! Pozostaje mi tylko mi śmierć… Wszystkie moje nadzieje zgasły. Poddaję się nieodwracalnemu wyrokowi losu. Okrył mnie sławą tylko po to, żebym bardziej odczuwał swoje nieszczęście. W mojej sytuacji jestem w stanie przywyknąć do wszystkiego, tylko nie do myśli, że już nigdy nie będę mógł Cię szanować! Nie! To niemożliwe! Moja Józefina jest w drodze do mnie; kocha mnie przynajmniej trochę; miłość, którą sobie przysięgliśmy, nie może ulotnić się po dwóch miesiącach. Nienawidzę Paryża, kobiet, miłości… Źle się czuję… a Twoje zachowanie… Czy mam ci robić wymówki? Nie! Twoje postępowanie to Twój los. Tak urocza, tak piękna, tak słodka, jak możesz (nieczytelne) być powodem mojej rozpaczy? Żegnaj, Józefino, sama myśl o Tobie napawa mnie szczęściem…
** Źródło: Sigrid Maria Grössing, ''Kobiety za kulisami historii'', op. cit., s. 61.

* Jutro wieczorem wracam do Paryża. Nie myj się.
** Opis: fragment listu napisanego do [[Józefina|Józefiny]] podczas wyprawy wojennej.

==K==
* Kapitulacja to próba ocalenia wszystkiego, z wyjątkiem honoru.
** Zobacz też: [[kapitulacja]], [[honor]]

* Każdy żołnierz nosi buławę w tornistrze.
** Zobacz też: [[żołnierz]]

* Kiedy ludzie przestają narzekać, przestają myśleć.

* Kobieta, która sypia ze swym mężem, zawsze ma na niego wpływ.

* Konstytucje są dziełem czasu, toteż droga pozostawiona dla ulepszeń nigdy nie będzie za szeroka.

* Kradzież nie istnieje, za wszystko się płaci.
** Zobacz też: [[kradzież]]

* Kto stracił pieniądze, ten nic nie stracił. Kto przegrał bitwę i stracił wojsko, ten mało stracił. Kto stracił wiarę, ten wszystko stracił.
** Zobacz też: [[pieniądze]], [[wojsko]], [[wiara]]

* Kto umie schlebiać, umie również rzucać potwarz.

==L==
* Lepiej, żeby kobiety obracały igłą niż językiem.
** Zobacz też: [[kobieta]]

* Lud, który dopuszcza się ekscesów, jest niegodny wolności, lud prawdziwie wolny szanuje człowieka i własność.

* Lud, który może wszystko powiedzieć, może wszystko zrobić.
** Zobacz też: [[wolność słowa]]

* Ludzie genitalni są jak meteory. Ich przeznaczeniem jest by, spalając się, przydali blasku epoce, w której żyją.
** ''Les hommes de génie sont des météores destinés à brûler pour éclairer leur siècle.'' (fr.)
** Źródło: ''Discours de Lyon''
** Zobacz też: [[człowiek]]

* Ludzie nie są ani całkowicie dobrzy, ani całkowicie źli, lecz doświadczają wszystkiego, co dobre i złe.
** Źródło: Zbigniew Czajkowski, ''Zdolności przywódcze trenera i style kierowania'', „Rocznik Naukowy – IDŌ Ruch dla Kultury”, t. 3, nr 3/2002, s. 193.

* Ludzie są naprawdę wielcy dzięki instytucjom, jakie po nich pozostają.
** Źródło: Jarosław Gronert, ''Astrologia od początku'', Pabianice 2007, s. 33.

==M==
* Małżeństwo jest prawdziwą loterią: w urnie (loteryjnej) znajdziesz mnóstwo czarnych biletów, a białych, które są wygrywającymi, bardzo mało.

* Miłość ludzi nie poddaje się władzy bagnetów.

* Miłość to głupota robiona we dwoje.

* Moja sława nie polega na tym, że wygrałem 40 bitew. Waterloo wymazało wspomnienie tych zwycięstw, ale nie wymaże tego co żyć wiecznie będzie – mojego kodeksu cywilnego.

* Moją kochanką jest władza.
** Źródło: [[Nigel Cawthorne]], ''Dowódcy i generałowie. Prawdziwe historie'', Grupa Wydawnicza Foksal, Warszawa 2014, s. 115.

* Można wybaczyć zasługi, nie wolno przebaczać intryg.

* Mój pan nie ma serca, panem moim jest porządek rzeczy.

* Myśl – oto główny wróg cesarza.
** Zobacz też: [[myśl]]

==N==
* Na świecie są tylko dwie potęgi: miecz i duch. W końcu miecz zawsze ulega duchowi.
** Zobacz też: [[miecz]], [[duch]]

* Na tym świecie istnieje tylko jedna alternatywa: rozkazywać albo słuchać.

* Na wojnie ten wygrywa, kto najmniej błędów popełnia.
** Zobacz też: [[wojna]]

* Na wojnie, jak w miłości: żeby zakończyć, trzeba się widzieć z bliska.

* Najdalej zajdzie ten człowiek, który nie wie, gdzie idzie.

* Największe zwycięstwo nad kobietą to uciec od niej.
** Zobacz też: [[zwycięstwo]]

* Największym mówcą świata jest sukces.

* Nakładać zbyt twarde warunki, znaczy zwalniać od ich wykonania.

* Naród, który nie chce karmić swojej armii, będzie karmić cudzą.
** Народ, который не желает кормить свою армию, будет кормить чужую. (ros.)
** Źródło: Wadim Sierow, [http://bibliotekar.ru/encSlov/13/60.htm ''Энциклопедический словарь крылатых слов и выражений'', Буква Н]

* Nazwa i forma rządu są bez znaczenia. Ważne, aby obywatele byli równi wobec praw i aby sprawiedliwość była sprawiedliwie egzekwowana. Nie może być półsprawiedliwości – niesprawiedliwość jest niepodzielna!
** Źródło: Waldemar Łysiak, ''Salon 2. Alfabet szulerów. Cz. 2'', Wydawnictwo Nobilis, Warszawa 2006, s. 359.

* Nie ma ludzi, którzy by się lepiej rozumieli, niż żołnierze i księża.

* Nie należy szukać odznaczeń i epoletów na polu bitwy, skoro można je zdobyć w przedpokoju.

* Nie polityka powinna rządzić ludźmi, lecz ludzie polityką.

* Nie powinno się szukać dla siebie żony wśród kokietek.

* Nie przeszkadzaj swojemu wrogowi gdy popełnia błędy.
** Zobacz też: [[wróg]]

* Nie wiem, co to znaczy, gdy mówią o kobiecie, że zachowała w największym stopniu swą cześć – albo oddała się swojemu zalotnikowi, albo nie.

* Nie zapomnij przekazać mi wiadomości, że wierzysz w moją miłość do Ciebie, że kocham Cię ponad wszystko na świecie. Że Tobie poświęcam każdą chwilę mojego życia; że nie ma chwili, żebym nie myślał o Tobie; że nigdy nie pomyślałam o żadnej innej kobiecie; że wszystkie one bez wyjątku są pozbawione wdzięku, urody, duszy; że Ty, cała Ty, jak Cię widzę, podobasz mi się, że tylko Ty możesz zniszczyć wszystkie moje duchowe siły; że całkowicie opanowałaś moje myśli, która nie byłaby Tobie podporządkowana; że moje siły, moje ramiona, moja dusza należą Ciebie; że w Twoim ciele jest moja dusza; i że jeśli nie zechcesz kochać mnie dłużej, umrę…
** Opis: do [[Józefina|Józefiny]].
** Źródło: Sigrid Maria Grössing, ''Kobiety za kulisami historii'', op. cit., s. 61.

* Niedobra to zabawa – rozdzielać korony za swego życia.

* „Niemożliwe” – to nie jest słowo francuskie.

* „Niemożliwe” to słowo dla głupców!
** Zobacz też: [[głupiec]]

* Nigdy nie wierz szpiegom, są oni źródłem większych kłopotów niż korzyści.

==O==
* Obawiać trzeba się nie tych, co mają inne zdanie, lecz tych, co mają inne zdanie, lecz są zbyt tchórzliwi, by je wypowiedzieć.

* Od dwóch dobrych generałów wolę jednego, który ma szczęście.

* Od wzniosłości do śmieszności jest tylko jeden krok.
** ''Du sublime au ridicule il n’y a qu’un pas.'' (fr.)
** Opis: powiedzenie w czasie ucieczki z Rosji (w grudniu 1812).
** Źródło: [[Władysław Kopaliński]], [http://www.slownik-online.pl/kopalinski/FC1EE3F97EF0B5E1412565BA00236731.php ''Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych'']

* Od zamiaru do wykonania należy odczekać trzy lata.

* Okoliczności? Ja tworzę okoliczności!

* Opinia publiczna to dziwka.

* Oto człowiek!
** Opis: po rozmowie z [[Johann Wolfgang von Goethe|Goethem]] w Weimarze.

==P==
* Pamiętajcie, panowie, co powiedział pewien rzymski cesarz: trup wroga zawsze pachnie słodko.

* Państwa upadają, gdy kobiety rządzą sprawami publicznymi.
** Źródło: Przemysław Słowiński, ''Dyktatorzy i ich kobiety. Seks, władza i pieniądze'', Videograf, Chorzów 2013, ISBN 9788378351320, s. 57.

* Papież jest jedynie urzędowym przywódcą Kościoła. Nieomylność przysługuje prawowicie zgromadzonemu Kościołowi, a nie papieżowi.
** Źródło: Max Gallo, ''Napoleon t. 1. Pieśń wymarszu''

* Piękna kobieta podoba się oczom, dobra kobieta – sercu. Pierwsza jest klejnotem, druga – skarbem.
** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998.

* Pijcie jak Polacy ale bądźcie równie dzielni jak oni.
** ''Soyez soul comme les Polonais, mais soyes aussi brave qu’eux'' (fr.)

* Po bitwie nie ma wrogów, są tylko ludzie.
** Zobacz też: [[bitwa]]

* Podejrzliwość rządu jest tym, co demaskuje jego słabość.

* Polityka to gra pozorów.

* Politykę wszystkich mocarstw określa ich położenie geograficzne.

* Popełnił największy z błędów – zajmował się tym, na czym się nie znał.
** Zobacz też: [[błąd]]

* Prawo? Szabla jest prawem!
** Zobacz też: [[prawo]]

* Przypadek sam nic nie zdziała.

==R==
* Religia chrześcijańska jest religią społeczeństwa cywilizowanego. Ona podnosi człowieka, głosząc wyższość ducha nad materią. Nie szanować tej religii, to znaczy być pozbawionym zdrowych pojęć moralnych i oddawać się libertynizmowi myślowemu, który niesie dezorganizację społeczeństwa.
** Źródło: [[Waldemar Łysiak]], ''Salon 2. Alfabet szulerów. Cz. 1, A – L'', Wydawnictwo Nobilis, Warszawa 2006, s. 128, 129.

* Religia jest szczepionką wyobraźni; chroni ją ona przed niebezpiecznymi i absurdalnymi wierzeniami.
** Zobacz też: [[religia]]

* Rządy dotrzymują słowa tylko wtedy, gdy są do tego zmuszone lub gdy jest to dla nich korzystne.
** Zobacz też: [[rząd]]

* Rządzenie nie opiera się na metafizyce, lecz na wynikach ciekawych doświadczeń.

==S==
* Samo zwycięstwo nic nie znaczy, trzeba umieć je wykorzystać.
** Zobacz też: [[zwycięstwo]]

* Są tylko dwa kraje: Wschód i Zachód, i dwa ludy: Wschodu i Zachodu.

* Słabość władzy najwyższej jest najgorszym nieszczęściem ludów.
** Zobacz też: [[władza]], [[rząd]]

* Sławna Joanna udowodniła, że nie ma takiego cudu, którego francuska pomysłowość nie potrafiłaby stworzyć, gdy zagrożona jest narodowa niepodległość.
** Opis: w 1803.
** Źródło: Henri Guillemin, ''Jeanne dite Jeanne d’Arc'', Paryż 1970, s. 306–307.
** Zobacz też: [[Joanna d'Arc]]

* Słowa „cnota polityczna” to nonsens.

* Sprawiedliwość jest pierwszym obowiązkiem monarchów.
** Zobacz też: [[sprawiedliwość]]

* Studiowanie historii nauczyło mnie, że elekcja głowy państwa lub rady rządzącej niesie w sobie zaród upadku lub zgoła niewoli dla ludów…
** Zobacz też: [[historia]]

* Sukces jest najgłośniejszym mówcą świata.
** Zobacz też: [[sukces]]

* Suweren powinien rządzić zgodnie z ustalonymi regułami, a nie kierując się kaprysem.

* Swoje marzenia odmierzam cyrklem rozumu.
** Zobacz też: [[marzenie]], [[rozum]]

==Ś==
* Śmierć jest snem bez snów.
** Zobacz też: [[śmierć]], [[sen]]

* Światem rządzi wyobraźnia.
** ''L’imagination gouverne le monde!'' (fr.)
** Źródło: Emmanuel de Las Cases, ''Memoriał ze Św. Heleny''

==T==
* Tam, gdzie nie ma wolności, nie ma ani praw, ani obowiązków.

* Tam, gdzie rząd jest słaby, rządzi armia.

* Teologia powoduje w religii mniej więcej to samo, co trucizna w środkach spożywczych.

* Ten, kto patrzy na pole bitwy zbyt suchym okiem, traci zbyt wielu ludzi niepotrzebnie

* Trzeba być powolnym w rozważaniach i szybkim w działaniu.

* Trzy dni mglistej pogody, a stałbym się panem Londynu.

* Tylko prawda obraża. Słabość nigdy na nic się nie zda. Rządzić można tylko siłą i przez siłę.

* Tylko ten nie popełnia błędów, kto nic nie robi.

==U==
* Uczeni i osły do środka!

* Upadek władcy zwykle go pomniejsza, ale mnie to doświadczenie niebywale wyniosło do góry. Każdy dzień uwalnia mnie od wizerunku tyrana, mordercy, dzikusa.
** Opis: fragment pamiętnika napisanego na Wyspie Świętej Heleny.
** Źródło: Jan Fleischhauer, ''Cesarz wszystkich parweniuszy'', „Der Spiegel”, 14 sierpnia 2013.

* Urzędnicy są jak książki na półkach biblioteki: im wyżej postawieni, tym rzadziej do czegoś służą.
** Zobacz też: [[urzędnik]]

* Uznanie związku małżeńskiego za nierozerwalny to prowokacja do zbrodni.
** Źródło: Waldemar Kuligowski, ''Miłość na Zachodzie. Historia antropologiczna'', Wydawn. Naukowe UAM, 2004, s. 300.
** Zobacz też: [[małżeństwo]], [[prowokacja]]

==W==
* W polityce głupota nie stanowi przeszkody.

* W Polsce zetknąłem się z V żywiołem: błotem.

* W systemie wszechświata nic nie jest zdane na los przypadku, w systemie społecznym – nic nie powinno zależeć od kaprysów jednostek.

* W Valence widziałem zdeterminowany lud, żołnierzy patriotów oraz oficerów arystokratów (…). Kobiety wszędzie są rojalistkami. Nic w tym dziwnego. Wolność jest kobietą piękniejszą od nich, więc je przyćmiewa.
** Źródło: Max Gallo, ''Napoleon t.1. Pieśń wymarszu''

* Wasi władcy, urodzeni na tronie, mogą ponieść dwadzieścia klęsk militarnych, a mimo to zawsze wracają do swych rezydencji. Moje panowanie natomiast nie przetrwa nawet dnia, jeśli stracę siłę i przestaną się mnie bać.
** Opis: w rozmowie z austriackim następcą tronu.
** Źródło: Jan Fleischhauer, ''Cesarz wszystkich parweniuszy'', „Der Spiegel”, 14 sierpnia 2013.

* Wiara jest poza zasięgiem prawa. Jest to najbardziej intymna własność człowieka i nikt nie może żądać aby zdawał z niej rachunek.

* Wiesz dobrze, że nie zniósłbym widoku Ciebie z kochankiem… Zobaczyć go i wyrwać mu serce, to byłoby dla mnie jednym i tym samym… Jestem pewien Twojej miłości i jestem z niej dumny… Dziecko, tak jak matka godne uwielbienia, przyjdzie na świat i będzie mu wolno przez długie lata przebywać w Twoich ramionach. Tymczasem ja. nieszczęsny, musiałem zadowolić się jednym tylko dniem. Tysiące razy całuję Twoje oczy, Twoje usta, Twój język, całą Ciebie. Uwielbiania, w jak wielka jest Twoja władza nade mną? Jestem chory na ciebie. Uwielbiana, jak wielka jest Twoja władza nade mną? Jestem chory na ciebie. Pożera mnie gorączka…
** Opis: do [[Józefina|Józefiny]].
** Źródło: Sigrid Maria Grössing, ''Kobiety za kulisami historii'', op. cit., s. 62.

* Władca, który nie króluje w sercu swych ludów, jest niczym.
** Zobacz też: [[władca]]

* Władcy lubią tylko tych, którzy są im przydatni, i tylko tak długo, dopóki ich potrzebują.

* Wojna jest lepsza niż nietrwały pokój.

* Wojna jest najgorszym rozwiązaniem najtrudniejszych spraw.

* Wolność obywatelska istnieje tylko tam, gdzie sądy są silne.

* Wolnomularze? To kupa durniów, którzy zbierają się, żeby ucztować i odprawiać śmieszne głupstwa. Niemniej jednak, od czasu do czasu robią coś dobrego. W czasie rewolucji i niedawno znowu przyczynili się do osłabienia potęgi papieża i wpływów kleru.

* Wszelki rasizm jest obłędem i łajdactwem
** Zobacz też: [[rasizm]]

==Z==
* Z miłości jest tylko jedno wyjście – ucieczka.

* Złodziejstwo jest wybaczalne – głupota nie.
** Zobacz też: [[złodziej]]

* Zostawcie to Polakom!
** ''Laissez faire aux Polonais!'' (fr.)
** Opis: po wydaniu przez Napoleona rozkazu zdobycia Somosierry gen. Montbrun zameldował Cesarzowi, że szarża wprost na armaty nie jest możliwa. Wtedy Napoleon wypowiedział słowa: Zostawcie to Polakom! Polscy szwoleżerowie zdobyli Somosierrę.
** Zobacz też: [[Polacy]]

==Ż==
* Żeby prowadzić wojnę potrzeba trzech rzeczy: pieniędzy, pieniędzy i pieniędzy.

* Żołnierze armii Włoch! Prowadzę was na najurodzajniejsze równiny świata. Znajdziecie tam honor, chwałę i bogactwo. Czyżby miało wam zabraknąć odwagi?
** Opis: jeden z pierwszych rozkazów.

* Żołnierze, czterdzieści wieków patrzy na was!
** Opis: zdanie wypowiedziane przed bitwą pod piramidami.

* Żołnierze maszerują na żołądkach.

* Życie obywatela należy do ojczyzny.
** Zobacz też: [[ojczyzna]], [[obywatel]]

==O Napoleonie Bonaparte==
* A więc i on jest tylko zwyczajnym człowiekiem.
** Autor: [[Ludwig van Beethoven]]
** Opis: gdy Napoleon został cesarzem.
** Źródło: [[Janusz Ekiert]], ''Czy wiesz? Zagadki muzyczne'', Warszawa 1995, wyd. Alfa, s. 13.

* Być może żaden despota tak bardzo nie prześladował Kościoła jak Bonaparte, ani też w sposób bardziej obsesyjny nie starał się go zniszczyć, a kiedy tego nie osiągnął, próbował z niego uczynić poczwarkę, ''instrumentum regni''.
** Źródło: [[Vittorio Messori]], ''Czarne karty Kościoła'', przeł. ks. Antoni Kajzerek, Księgarnia św. Jacka, Katowice 1998, s. 108

* Dał nam przykład Bonaparte,&lt;br /&gt;jak zwyciężać mamy.
** Autor: [[Józef Wybicki]], ''[[Mazurek Dąbrowskiego|Pieśń Legionów Polskich we Włoszech]]'' (hymn Polski), 1797
** Źródło: Wacław Panek, ''Gaude, Mater Polonia'', Instytut Wydawniczy Nasza Księgarnia, Warszawa 1990, s. 68.

* Dla mnie istota charakteru tego człowieka nie tkwi w biografiach tworzących białą czy czarną legendę, ale w jego korespondencji z Józefiną. Listy te są zdumiewająco szczere, a czasem wręcz dziecinne. Ukazują człowieka szaleńczo zakochanego. Wyobraźcie sobie: ten facet porzucił nawet swoją armię w Egipcie, aby dołączyć do Józefiny we Francji, ponieważ dowiedział się o jej niewierności!
** Autor: [[Ridley Scott]]
** Źródło: Jean-Louis Tremblais, [https://wyborcza.pl/7,179012,30430360,ridley-scott-odkrylem-slaby-punkt-napoleona-le-figaro.html#S.schowek_center-K.C-B.1-L.1.zw ''Ridley Scott: Odkryłem słaby punkt Napoleona'' (LE FIGARO)], wyborcza.pl, 22 listopada 2023.
** Zobacz też: [[Józefina]]

* Geniusz Napoleona to gwiazda, w którą wpatrują się wszystkie duchy (…) Ów geniusz skupia wszelką świętość – jest świętym ery całej (…) Nikt nie był bardziej człowiekiem cudu i człowiekiem globu – człowiekiem najzupełniejszym (…) Od czasów Jezusa nikt nie zrealizował na Ziemi więcej niż on.
** Autor: [[Adam Mickiewicz]]
** Uwaga: wykład wygłoszony na Collège de France; skróty pochodzą od Waldemara Łysiaka.
** Źródło: Waldemar Łysiak, ''Salon 2. Alfabet szulerów. Cz. 2'', Wydawnictwo Nobilis, Warszawa 2006, s. 366.

* Jaka szkoda, że tak wielki człowiek jest tak źle wychowany!
** Autor: [[Charles-Maurice de Talleyrand]]
** Opis: po tym, jak Napoleon nazwał go „łajnem w jedwabnych pończochach”.

* Komediant! Tragediant!
** ''Commediante! Tragediante!'' (wł.)
** Autor: [[Pius VII]]
** Opis: w czerwcu 1812, podczas internowania w Fontainebleau.

* Korsykanin zmywa z tronów&lt;br /&gt;Zabobonów ciemną ciecz –&lt;br /&gt;Grzebie w trzewiach wyzwolonych&lt;br /&gt;Lepki od wolności miecz.
** Autor: [[Jacek Kaczmarski]], ''Sąd na Goyą'', album ''Dwie skały'' (2000)

* Napoleon… pomimo całej swej wielkości błądził, uważając, że bitwy, że zwycięstwa militarne decydują o biegu historii, że są źródłem dalszego biegu dziejów. Tak samo myślał właściwy spadkobierca doktryny napoleońskiej, tj. niemiecki sztab generalny, tak samo myślał potworny obłąkaniec Hitler.
** Źródło: [[Stanisław Cat-Mackiewicz]], ''Życie daremne. „Wiadomości” 1950–1956'', Universitas, Kraków 2022, s. 39

* Nie odmówimy zdolności Napoleonowi I., który z chudopacholskiego syna prowincyonalnego adwokata własną pracą wyrósł na wielkiego wodza, a potem dobił się nawet cesarskiej korony i trząsł całą Europą – ale co Europie z tego? Uznajemy wielki talent niejednego króla, ale cóż z tego, gdy zdolności swych użył na uciskanie poddanych, a panowanie swoje rozszerzał grabieżą cudzej własności, pozbawiając wolności sąsiadów?
** Autor: [[Feliks Koneczny]], ''Życie i zasługi Adama Mickiewicza''

* Niestety, na przestrzeni dziejów ludzie, którzy rozpętali i wygrali wiele wojen, byli zawsze czczeni jako „wielcy”. Z tych powodów nigdy nie byłem wielkim fanem bohaterów historycznych, takich jak Napoleon, Fryderyk Wielki, Aleksander czy Juliusz Cezar.
** Autor: [[Bernhard Grzimek]], ''Auf den Mensch gekommen, Erfahrungen mit Leuten'', Monachium 1977, s. 425.

* Niech spoczywa w spokoju pod tą kopułą, to hełm na głowę giganta.
** Opis: [[epitafium]] wypisane na sarkofagu Napoleona.

* Nigdy jeszcze żaden człowiek nie przyczynił się w większym stopniu do wywyższenia potęgi rosyjskiej niż Napoleon w latach 1807–1812.
** Autor: [[Karol Marks]], cyt. za: ''Documents of the First International. 1864–1866'', Londyn 1963, s. 388.

* Nikt nie kwestionuje geniuszu wojskowego Napoleona, który był mistrzem zarówno taktyki, jak i strategii. Ale choć pasmo zwycięstw przyniosło Napoleonowi tymczasowe panowanie nad rozległymi terytoriami, to nie zapewniło mu trwałych osiągnięć politycznych. Jego podboje militarne zmobilizowały jedynie większość mocarstw europejskich do zjednoczenia się przeciwko niemu, a jego imperium upadło dekadę po tym, jak koronował się na cesarza.
** Autor: [[Juwal Noach Harari]], ''Nexus. Krótka historia informacji'', przeł. Justyn Hunia, Wydawnictwo Literackie, 2024, s. 352.

* Objawy kultu Napoleona tak w dobie romantyzmu, jak i potem nie były nigdy w Polsce wolne od przymieszki krytycyzmu i goryczy. Ani Polski nie wyzwolił ostatecznie, ani nawet sprawy polskiej nie potraktował tak, jak wedle naszego własnego poczucia na to zasługiwała.
** Autor: [[Stefan Treugutt]], ''Napoleon Bonaparte jako bohater polskiego romantyzmu'' (1974)

* O Napoleonie, z ukochanych najukochańszym, rozprawiał jak natchniony poeta. Zdawało się, że każdej chwili zakrzyknie gromko: „Niech żyje Cesarz!” – i rzuci się w bój, krwawy szatan. Napoleon, siedząc okrakiem na komecie jak na ognistym koniu, z wielką przyjemnością przysłuchiwał się panu profesorowi Gąsowskiemu. Gdyby mógł sięgnąć z nieba, przypiąłby na jego piersi Krzyż Legii Honorowej.
** Autor: [[Kornel Makuszyński]], ''[[Szatan z siódmej klasy]]'', Instytut Wydawniczy Nasza Księgarnia, Warszawa 1989, s. 5.

* Porwał mnie zresztą nie tylko jako geniusz (wódz, mąż stanu, prawodawca, reformator Europy), lecz i jako smarkacz, bo nim stał się paneuropejskim tytanem, był już twardzielem. Gdy miał 7 lat, oskarżono go o wyjedzenie cichaczem połowy fig i winogron z kosza, który stryj przysłał dla matki. Chłopiec zaprzeczył, ale mu nie uwierzono. Niby drobiazg, lecz wtedy na Korsyce wychowywano dzieci w surowym reżimie, kłamliwość tępiono bez pardonu. Dostał rózgi, a że dalej twierdził, iż nie jest winowajcą – dostawał je przez kilka kolejnych dni. Przez cały ten czas był karmiony tylko chlebem i wodą. Póki jego siostra nie przyznała się, że wraz z koleżanką wyjadły owoce. I poinformowała zdumionych rodziców, że Napolione widział to. Widział, znosił cięgi i głód, a nie pisnął słowem!
** Autor: [[Waldemar Łysiak]], ''Salon 2. Alfabet szulerów. Cz. 2'', Wydawnictwo Nobilis, Warszawa 2006, s. 357, 358.

* Ratunku Francji po klęsce, do której doprowadziły ją zwycięstwa Napoleona, nie można przypisać wyłącznie Talleyrandowi, ale dziesiątkom jeszcze innych czynników. Ale te zastrzeżenia nie zmieniają w niczym słuszności twierdzenia, że Stanisław August miał dobry program w polityce zagranicznej, a nie zdał egzaminu w polityce wewnętrznej, natomiast Napoleon uzyskał stanowisko dyktatora w polityce wewnętrznej, ale swoją polityką zagraniczną, drogą ustawicznych triumfów, doprowadził Francję do klęski.
** Autor: [[Stanisław Cat-Mackiewicz]], ''Zielone oczy'', Universitas, Kraków 2012, s. 66

* Rozum na koniu.
** Autor: [[Georg Wilhelm Friedrich Hegel]]
** Opis: w 1806.
** Źródło: [[Tadeusz Kroński]], ''Rozważania wokół Hegla'', PWN, Warszawa 1960, s. 489.

* Taki całkowity brak Napoleona (nonapartyzm na pełnej) to straszliwa dystopia. Bez Bonapartego Rewolucja poniosłaby całkowitą porażkę, jeśli nie w 1795 to 1797. Jakobini tak zdążyli skompromitować ideę demokracji, że rojaliści zaczęli wygrywać w wyborach (co zmusiło Barrasa to zrobienia „fructidora”).&lt;br /&gt;Nonapartyzm to straszna alternatywna ścieżka historii. Cała Europa wyglądałaby jak carska Rosja. Wojny napoleońskie zmusiły pokonane państwa do liberalizacji. Legendarne „Prusy jako państwo prawa” narodziły się w odpowiedzi na porażkę „czwartej koalicji”. (…) Niszcząc HRE, Napoleon z kolei wymusił modernizację na Habsburgach. (…)&lt;br /&gt;Trudno sobie wyobrazić odzyskanie przez Polskę niepodległości w takim scenariuszu, bo w ogóle pojawienie się na mapie łańcucha państw od Finlandii po Rumunię wymagało serii niezwykłych zbiegów okoliczności. Które i tak by nic nie dały, gdyby nie idea demokratyczna buzująca na kontynencie przez całe stulecie – w nonapartyzmie zduszona w kołysce.
** Autor: [[Wojciech Orliński]], [https://ekskursje.pl/2026/10/nonapartyzm/ ''Nonapartyzm''], ekskursje.pl, 5 października 2026.
** Zobacz też: [[rewolucja francuska]]

* Taki pożerany pychą i ambicją człowiek jak Napoleon I siebie zgubił, ale Bóg użył potężnego dynamizmu jego duszy do zatrzymania Rewolucji i zapoczątkowania nowego ładu w Europie.
** Autor: [[Jacek Woroniecki]], ''Katolicka etyka wychowawcza'', tom II/1, Wydawnictwo Mariackie, Kraków 1948, s. 407.

* To więcej niż zbrodnia, to błąd.
** ''C’est plus qu’un crime, c’est une faute.'' (fr.)
** Autor: przypisywane [[Joseph Fouché|Fouchému]] albo [[Charles-Maurice de Talleyrand|Talleyrandowi]], albo Boulayowi de la Meurthe
** Opis: po straceniu księcia d’Enghien przez Napoleona I w 1804.
** Źródło: [[Władysław Kopaliński]], ''Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych'', Warszawa 1989, s. 88.
** Zobacz też: [[zbrodnia]]

* Wraz z Napoleonem zaczyna się nowoczesne zarządzanie państwem, a także wojna o charakterze totalnym. Korsykanin to ojciec chrzestny współczesnego prawa rozwodowego, dzięki któremu małżonkowie mogą rozstać się za obopólnym porozumieniem; ojciec kodeksu cywilnego, ale także nacjonalizmu, który przysporzył potem Europie tylu zgryzot. Można powiedzieć, że Napoleon zapoczątkował epokę współczesnej polityki.
** Autor: [[Jan Fleischhauer]], ''Cesarz wszystkich parweniuszy'', „Der Spiegel”, 14 sierpnia 2013.

* Wszyscy XX-wieczni autokraci, poczynając od Mussoliniego i Atatürka, który wyłonił się z gruzów otomańskiego imperium, po Stalina Hitlera i Mao Tse-Tunga, naśladowali Bonapartego – prekursora i wzorca współczesnych tyranów. W ich ślady poszli pomniejsi despoci – Sukarno w Indonezji, Ho Chi Minh i Pol Pot w Indochinach, Naser i Saddam na Bliskim Wschodzie, Peron i Castro w Ameryce Łacińskiej, Kadafi, Bokassa i Idi Amin w Afryce. Wszystkie te ponure postacie dopuszczające się najstraszliwszych bestialstw, począwszy od ludobójstwa, a skończywszy na ludożerstwie, były w gruncie rzeczy groteskową parodią korsykańskiego mistrza.
** Autor: [[Paul Johnson]], ''Bohaterowie'', tłum. Anna i Jacek Maziarscy, wyd. Świat Książki, Warszawa 2009, s. 312.
** Zobacz też: [[Benito Mussolini]], [[Mustafa Kemal Atatürk]], [[Józef Stalin]], [[Mao Zedong]], [[Hồ Chí Minh]]


[[Kategoria:Napoleon Bonaparte|!]]</text>
      <sha1>2bminnofner5xdc32iifyenzund9jyk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>650825</id>
      <parentid>650814</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T17:33:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Swam pl</username>
        <id>41038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Wycofano edycje użytkownika [[Special:Contributions/~2026-56734-03|~2026-56734-03]] ([[User talk:~2026-56734-03|dyskusja]]). Autor przywróconej wersji to [[User:Mrnr84201|Mrnr84201]].</comment>
      <origin>650145</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32735" sha1="fr5wv1qic04cwynatao7jjvh7yfb970" xml:space="preserve">'''[[w:Napoleon Bonaparte|Napoléon Bonaparte]]''' (1769–1821) – [[Francuzi|francuski]] [[polityk]] i [[wojsko]]wy, pierwszy Konsul Republiki Francuskiej w latach 1799–1804 i [[cesarz (monarcha)|cesarz]] Francuzów w latach 1804–1815.
{{indeksPL}}
[[Plik:Jacques-Louis David - The Emperor Napoleon in His Study at the Tuileries - Google Art Project.jpg|mały|{{center|Napoleon Bonaparte (mal. [[Jacques-Louis David]], 1812)}}]]

==A==
* Aby naród był wolny, trzeba, aby podwładni byli mędrcami, a rządzący bogami.
** Zobacz też: [[wolność]]

* Aby pisać historię, trzeba być więcej niż człowiekiem, ponieważ autor trzymający pióro wielkiego sędziego powinien być wolny od wszelkich uprzedzeń, interesów lub próżności.
** Zobacz też: [[historia]]

* Ambicja władania duszami jest najsilniejszą z namiętności.
** Zobacz też: [[namiętność]]

* Armaty zabiły feudalizm. Atrament zabije społeczeństwa nowoczesne.
** Zobacz też: [[prasa]]

==B==
* Bluszcz tuli się do pierwszego drzewa, jakie napotka; oto pokrótce historia miłości.

* Bóg jest zawsze po stronie silniejszych batalionów (…). Ale na wojnie moralność ma się do fizyczności jak trzy do jednego. To morale, bardziej niż liczba, decyduje o zwycięstwie.
** Źródło: Norbert Bączyk, Kamil Kawalec, ''Dawid i Goliat'' [w:] ''Historia lubi się powtarzać'', wyd. Altenberg, Warszawa 2023, s. 15.
** Zobacz też: [[Henri de Turenne]], [[moralność]]

==C==
* Ci ludzie umieją się tylko bić!
** Opis: o polskim pułku gwardii, który się skompromitował na przeglądzie wojsk.
** Źródło: Józef B. I. Załuski, ''Wspomnienia''

* Ciekawa byłaby książka, w której by nie było kłamstw.
** Zobacz też: [[książka]]

* Cnota jest dla kobiet tym, czym odwaga dla mężczyzn, pogardzam tchórzem i kobietą bez wstydu.

* Co prawda, żeby umieć rozkazywać, trzeba się najpierw nauczyć słuchać, ale jeśli ktoś przez kilkadziesiąt lat umiał tylko słuchać, to już nie nadaje się do rozkazywania

* Cóż to jest tron? Kawałek drewna pokryty aksamitem.
** ''Qu’est-ce qu’un trône? Un morceau de bois recouvert de velours.'' (fr.)
** Opis: skierowane do Ciała Ustawodawczego 1 stycznia 1814.
** Źródło: ''Harangues et proclamations'', Gautier, Paryż 1887, s. 27.

* Cudzołóstwo, które w kodeksie cywilnym jest tak wielką sprawą, w rzeczywistości jest bagatelą, przygodą na balu maskowym.

* Czas jest wszystkim.

* Człowiek nie ma przyjaciół, przyjaciół ma tylko powodzenie.
** Źródło: ''Nic, co ludzkie… Aforyzmy, sentencje i przysłowia'', oprac. Henryk Jurand, LSW, 1982, s. 41.

* Czymże jest gazeta? To rozproszony klub. Gazeta oddziałuje na swoich abonentów tak jak mówca klubowy na słuchaczy.
** Źródło: ''Napoleon. Maksymy'', wybór, wstęp i przekład Monika Senkowska-Gluck i Leopold Gluck, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1983.

* Czymże jest więc miłość? Poczuciem własnej słabości, które natychmiast ogarnia człowieka samotnego lub osamotnionego (…).
** Źródło: Max Gallo, ''Napoleon t. 1. Pieśń wymarszu''

==D==
* Dałem mu Księstwo traktatem tylżyckim, by nie wzbudzić zaniepokojenia, ale to panujący starzec i Niemiec. Ale gdybym był stworzył Królestwo Polskie, to dla takiego narodu jak wasz, dałbym innego króla.
** Opis: o Fryderyku Auguście.
** Źródło: Jerzy Jankowski, ''Monarsze sekrety''

* Dla moich Polaków nie ma rzeczy niemożliwych.
** Opis: po bitwie w wąwozie Samosierra.

* Dwie rzeczy popychają ludzi do działania – interes i strach.
** Zobacz też: [[interes]], [[strach]]

==E==
* Entuzjazm to delirium rozumu.

==G==
* Gdańsk jest kluczem do wszystkiego, co mile widziane!
** Zobacz też: [[Gdańsk]]

* Gdyby był kobietą, myślę że kochałbym się w niej.
** Inne tłumaczenie: Gdyby był kobietą, uczyniłbym go swoją kochanką.
** ''Si Alexandre était une femme, j’en ferais mon maîtresse.'' (fr.)
** Opis: do [[Józefina|Józefiny]] o [[Aleksander I Romanow|Aleksandrze I]].
** Źródło: Andrzej Andrusiewicz, ''Aleksander I: wielki gracz, car Rosji – król Polski'', Literackie, Kraków 2015, ISBN 9788308060063, s. 266.

* Geniusz to czasem tylko instynkt, który nie podlega doskonaleniu; częściej jest to sztuka trafnego kojarzenia codziennie doskonalona dzięki obserwacji i doświadczeniu.
** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998.
** Zobacz też: [[geniusz]]

* Głowa bez pamięci jest jak twierdza bez załogi.
** Zobacz też: [[pamięć]]

* Głupiec jest jednak z czegoś zadowolony: zawsze jest zadowolony z siebie.

* Głupota nie przeszkadza w polityce.
** Zobacz też: [[głupota]], [[polityka]]

==H==
* Handel istnieje tylko dzięki zaufaniu.

* Historia jest wersją przeszłych wypadków, na które ludzie zdecydowali się zgodzić.
** ''L’histoire est un mensonge que nul ne conteste.'' (fr.)
** Inne tłumaczenie: Historia to uzgodniony zestaw kłamstw.
** Zobacz też: [[historia]]

==J==
* Jeden rodzaj złodzieja jest, którego prawo nie ściga, a który rabuje to, co dla ludzi najcenniejsze – czas.
** Zobacz też: [[czas]], [[złodziej]]

* Jesteś łajnem w jedwabnych pończochach.
** Opis: do [[Charles-Maurice de Talleyrand|Talleyranda]].

* Jeżeli już macie pić, to pijcie jak Polacy.

* Józefino, gdzie odnajdzie Cię ten list? Jeśli w Paryżu, to znaczy, że moje nieszczęście jest pewnikiem, nie kochasz mnie już! Pozostaje mi tylko mi śmierć… Wszystkie moje nadzieje zgasły. Poddaję się nieodwracalnemu wyrokowi losu. Okrył mnie sławą tylko po to, żebym bardziej odczuwał swoje nieszczęście. W mojej sytuacji jestem w stanie przywyknąć do wszystkiego, tylko nie do myśli, że już nigdy nie będę mógł Cię szanować! Nie! To niemożliwe! Moja Józefina jest w drodze do mnie; kocha mnie przynajmniej trochę; miłość, którą sobie przysięgliśmy, nie może ulotnić się po dwóch miesiącach. Nienawidzę Paryża, kobiet, miłości… Źle się czuję… a Twoje zachowanie… Czy mam ci robić wymówki? Nie! Twoje postępowanie to Twój los. Tak urocza, tak piękna, tak słodka, jak możesz (nieczytelne) być powodem mojej rozpaczy? Żegnaj, Józefino, sama myśl o Tobie napawa mnie szczęściem…
** Źródło: Sigrid Maria Grössing, ''Kobiety za kulisami historii'', op. cit., s. 61.

* Jutro wieczorem wracam do Paryża. Nie myj się.
** Opis: fragment listu napisanego do [[Józefina|Józefiny]] podczas wyprawy wojennej.

==K==
* Kapitulacja to próba ocalenia wszystkiego, z wyjątkiem honoru.
** Zobacz też: [[kapitulacja]], [[honor]]

* Każdy żołnierz nosi buławę w tornistrze.
** Zobacz też: [[żołnierz]]

* Kiedy ludzie przestają narzekać, przestają myśleć.

* Kobieta, która sypia ze swym mężem, zawsze ma na niego wpływ.

* Konstytucje są dziełem czasu, toteż droga pozostawiona dla ulepszeń nigdy nie będzie za szeroka.

* Kradzież nie istnieje, za wszystko się płaci.
** Zobacz też: [[kradzież]]

* Kto stracił pieniądze, ten nic nie stracił. Kto przegrał bitwę i stracił wojsko, ten mało stracił. Kto stracił wiarę, ten wszystko stracił.
** Zobacz też: [[pieniądze]], [[wojsko]], [[wiara]]

* Kto umie schlebiać, umie również rzucać potwarz.

==L==
* Lepiej, żeby kobiety obracały igłą niż językiem.
** Zobacz też: [[kobieta]]

* Lud, który dopuszcza się ekscesów, jest niegodny wolności, lud prawdziwie wolny szanuje człowieka i własność.

* Lud, który może wszystko powiedzieć, może wszystko zrobić.
** Zobacz też: [[wolność słowa]]

* Ludzie genialni są jak meteory. Ich przeznaczeniem jest by, spalając się, przydali blasku epoce, w której żyją.
** ''Les hommes de génie sont des météores destinés à brûler pour éclairer leur siècle.'' (fr.)
** Źródło: ''Discours de Lyon''
** Zobacz też: [[człowiek]]

* Ludzie nie są ani całkowicie dobrzy, ani całkowicie źli, lecz doświadczają wszystkiego, co dobre i złe.
** Źródło: Zbigniew Czajkowski, ''Zdolności przywódcze trenera i style kierowania'', „Rocznik Naukowy – IDŌ Ruch dla Kultury”, t. 3, nr 3/2002, s. 193.

* Ludzie są naprawdę wielcy dzięki instytucjom, jakie po nich pozostają.
** Źródło: Jarosław Gronert, ''Astrologia od początku'', Pabianice 2007, s. 33.

==M==
* Małżeństwo jest prawdziwą loterią: w urnie (loteryjnej) znajdziesz mnóstwo czarnych biletów, a białych, które są wygrywającymi, bardzo mało.

* Miłość ludzi nie poddaje się władzy bagnetów.

* Miłość to głupota robiona we dwoje.

* Moja sława nie polega na tym, że wygrałem 40 bitew. Waterloo wymazało wspomnienie tych zwycięstw, ale nie wymaże tego co żyć wiecznie będzie – mojego kodeksu cywilnego.

* Moją kochanką jest władza.
** Źródło: [[Nigel Cawthorne]], ''Dowódcy i generałowie. Prawdziwe historie'', Grupa Wydawnicza Foksal, Warszawa 2014, s. 115.

* Można wybaczyć zasługi, nie wolno przebaczać intryg.

* Mój pan nie ma serca, panem moim jest porządek rzeczy.

* Myśl – oto główny wróg cesarza.
** Zobacz też: [[myśl]]

==N==
* Na świecie są tylko dwie potęgi: miecz i duch. W końcu miecz zawsze ulega duchowi.
** Zobacz też: [[miecz]], [[duch]]

* Na tym świecie istnieje tylko jedna alternatywa: rozkazywać albo słuchać.

* Na wojnie ten wygrywa, kto najmniej błędów popełnia.
** Zobacz też: [[wojna]]

* Na wojnie, jak w miłości: żeby zakończyć, trzeba się widzieć z bliska.

* Najdalej zajdzie ten człowiek, który nie wie, gdzie idzie.

* Największe zwycięstwo nad kobietą to uciec od niej.
** Zobacz też: [[zwycięstwo]]

* Największym mówcą świata jest sukces.

* Nakładać zbyt twarde warunki, znaczy zwalniać od ich wykonania.

* Naród, który nie chce karmić swojej armii, będzie karmić cudzą.
** Народ, который не желает кормить свою армию, будет кормить чужую. (ros.)
** Źródło: Wadim Sierow, [http://bibliotekar.ru/encSlov/13/60.htm ''Энциклопедический словарь крылатых слов и выражений'', Буква Н]

* Nazwa i forma rządu są bez znaczenia. Ważne, aby obywatele byli równi wobec praw i aby sprawiedliwość była sprawiedliwie egzekwowana. Nie może być półsprawiedliwości – niesprawiedliwość jest niepodzielna!
** Źródło: Waldemar Łysiak, ''Salon 2. Alfabet szulerów. Cz. 2'', Wydawnictwo Nobilis, Warszawa 2006, s. 359.

* Nie ma ludzi, którzy by się lepiej rozumieli, niż żołnierze i księża.

* Nie należy szukać odznaczeń i epoletów na polu bitwy, skoro można je zdobyć w przedpokoju.

* Nie polityka powinna rządzić ludźmi, lecz ludzie polityką.

* Nie powinno się szukać dla siebie żony wśród kokietek.

* Nie przeszkadzaj swojemu wrogowi gdy popełnia błędy.
** Zobacz też: [[wróg]]

* Nie wiem, co to znaczy, gdy mówią o kobiecie, że zachowała w największym stopniu swą cześć – albo oddała się swojemu zalotnikowi, albo nie.

* Nie zapomnij przekazać mi wiadomości, że wierzysz w moją miłość do Ciebie, że kocham Cię ponad wszystko na świecie. Że Tobie poświęcam każdą chwilę mojego życia; że nie ma chwili, żebym nie myślał o Tobie; że nigdy nie pomyślałam o żadnej innej kobiecie; że wszystkie one bez wyjątku są pozbawione wdzięku, urody, duszy; że Ty, cała Ty, jak Cię widzę, podobasz mi się, że tylko Ty możesz zniszczyć wszystkie moje duchowe siły; że całkowicie opanowałaś moje myśli, która nie byłaby Tobie podporządkowana; że moje siły, moje ramiona, moja dusza należą Ciebie; że w Twoim ciele jest moja dusza; i że jeśli nie zechcesz kochać mnie dłużej, umrę…
** Opis: do [[Józefina|Józefiny]].
** Źródło: Sigrid Maria Grössing, ''Kobiety za kulisami historii'', op. cit., s. 61.

* Niedobra to zabawa – rozdzielać korony za swego życia.

* „Niemożliwe” – to nie jest słowo francuskie.

* „Niemożliwe” to słowo dla głupców!
** Zobacz też: [[głupiec]]

* Nigdy nie wierz szpiegom, są oni źródłem większych kłopotów niż korzyści.

==O==
* Obawiać trzeba się nie tych, co mają inne zdanie, lecz tych, co mają inne zdanie, lecz są zbyt tchórzliwi, by je wypowiedzieć.

* Od dwóch dobrych generałów wolę jednego, który ma szczęście.

* Od wzniosłości do śmieszności jest tylko jeden krok.
** ''Du sublime au ridicule il n’y a qu’un pas.'' (fr.)
** Opis: powiedzenie w czasie ucieczki z Rosji (w grudniu 1812).
** Źródło: [[Władysław Kopaliński]], [http://www.slownik-online.pl/kopalinski/FC1EE3F97EF0B5E1412565BA00236731.php ''Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych'']

* Od zamiaru do wykonania należy odczekać trzy lata.

* Okoliczności? Ja tworzę okoliczności!

* Opinia publiczna to dziwka.

* Oto człowiek!
** Opis: po rozmowie z [[Johann Wolfgang von Goethe|Goethem]] w Weimarze.

==P==
* Pamiętajcie, panowie, co powiedział pewien rzymski cesarz: trup wroga zawsze pachnie słodko.

* Państwa upadają, gdy kobiety rządzą sprawami publicznymi.
** Źródło: Przemysław Słowiński, ''Dyktatorzy i ich kobiety. Seks, władza i pieniądze'', Videograf, Chorzów 2013, ISBN 9788378351320, s. 57.

* Papież jest jedynie urzędowym przywódcą Kościoła. Nieomylność przysługuje prawowicie zgromadzonemu Kościołowi, a nie papieżowi.
** Źródło: Max Gallo, ''Napoleon t. 1. Pieśń wymarszu''

* Piękna kobieta podoba się oczom, dobra kobieta – sercu. Pierwsza jest klejnotem, druga – skarbem.
** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998.

* Pijcie jak Polacy ale bądźcie równie dzielni jak oni.
** ''Soyez soul comme les Polonais, mais soyes aussi brave qu’eux'' (fr.)

* Po bitwie nie ma wrogów, są tylko ludzie.
** Zobacz też: [[bitwa]]

* Podejrzliwość rządu jest tym, co demaskuje jego słabość.

* Polityka to gra pozorów.

* Politykę wszystkich mocarstw określa ich położenie geograficzne.

* Popełnił największy z błędów – zajmował się tym, na czym się nie znał.
** Zobacz też: [[błąd]]

* Prawo? Szabla jest prawem!
** Zobacz też: [[prawo]]

* Przypadek sam nic nie zdziała.

==R==
* Religia chrześcijańska jest religią społeczeństwa cywilizowanego. Ona podnosi człowieka, głosząc wyższość ducha nad materią. Nie szanować tej religii, to znaczy być pozbawionym zdrowych pojęć moralnych i oddawać się libertynizmowi myślowemu, który niesie dezorganizację społeczeństwa.
** Źródło: [[Waldemar Łysiak]], ''Salon 2. Alfabet szulerów. Cz. 1, A – L'', Wydawnictwo Nobilis, Warszawa 2006, s. 128, 129.

* Religia jest szczepionką wyobraźni; chroni ją ona przed niebezpiecznymi i absurdalnymi wierzeniami.
** Zobacz też: [[religia]]

* Rządy dotrzymują słowa tylko wtedy, gdy są do tego zmuszone lub gdy jest to dla nich korzystne.
** Zobacz też: [[rząd]]

* Rządzenie nie opiera się na metafizyce, lecz na wynikach ciekawych doświadczeń.

==S==
* Samo zwycięstwo nic nie znaczy, trzeba umieć je wykorzystać.
** Zobacz też: [[zwycięstwo]]

* Są tylko dwa kraje: Wschód i Zachód, i dwa ludy: Wschodu i Zachodu.

* Słabość władzy najwyższej jest najgorszym nieszczęściem ludów.
** Zobacz też: [[władza]], [[rząd]]

* Sławna Joanna udowodniła, że nie ma takiego cudu, którego francuska pomysłowość nie potrafiłaby stworzyć, gdy zagrożona jest narodowa niepodległość.
** Opis: w 1803.
** Źródło: Henri Guillemin, ''Jeanne dite Jeanne d’Arc'', Paryż 1970, s. 306–307.
** Zobacz też: [[Joanna d'Arc]]

* Słowa „cnota polityczna” to nonsens.

* Sprawiedliwość jest pierwszym obowiązkiem monarchów.
** Zobacz też: [[sprawiedliwość]]

* Studiowanie historii nauczyło mnie, że elekcja głowy państwa lub rady rządzącej niesie w sobie zaród upadku lub zgoła niewoli dla ludów…
** Zobacz też: [[historia]]

* Sukces jest najgłośniejszym mówcą świata.
** Zobacz też: [[sukces]]

* Suweren powinien rządzić zgodnie z ustalonymi regułami, a nie kierując się kaprysem.

* Swoje marzenia odmierzam cyrklem rozumu.
** Zobacz też: [[marzenie]], [[rozum]]

==Ś==
* Śmierć jest snem bez snów.
** Zobacz też: [[śmierć]], [[sen]]

* Światem rządzi wyobraźnia.
** ''L’imagination gouverne le monde!'' (fr.)
** Źródło: Emmanuel de Las Cases, ''Memoriał ze Św. Heleny''

==T==
* Tam, gdzie nie ma wolności, nie ma ani praw, ani obowiązków.

* Tam, gdzie rząd jest słaby, rządzi armia.

* Teologia powoduje w religii mniej więcej to samo, co trucizna w środkach spożywczych.

* Ten, kto patrzy na pole bitwy zbyt suchym okiem, traci zbyt wielu ludzi niepotrzebnie

* Trzeba być powolnym w rozważaniach i szybkim w działaniu.

* Trzy dni mglistej pogody, a stałbym się panem Londynu.

* Tylko prawda obraża. Słabość nigdy na nic się nie zda. Rządzić można tylko siłą i przez siłę.

* Tylko ten nie popełnia błędów, kto nic nie robi.

==U==
* Uczeni i osły do środka!

* Upadek władcy zwykle go pomniejsza, ale mnie to doświadczenie niebywale wyniosło do góry. Każdy dzień uwalnia mnie od wizerunku tyrana, mordercy, dzikusa.
** Opis: fragment pamiętnika napisanego na Wyspie Świętej Heleny.
** Źródło: Jan Fleischhauer, ''Cesarz wszystkich parweniuszy'', „Der Spiegel”, 14 sierpnia 2013.

* Urzędnicy są jak książki na półkach biblioteki: im wyżej postawieni, tym rzadziej do czegoś służą.
** Zobacz też: [[urzędnik]]

* Uznanie związku małżeńskiego za nierozerwalny to prowokacja do zbrodni.
** Źródło: Waldemar Kuligowski, ''Miłość na Zachodzie. Historia antropologiczna'', Wydawn. Naukowe UAM, 2004, s. 300.
** Zobacz też: [[małżeństwo]], [[prowokacja]]

==W==
* W polityce głupota nie stanowi przeszkody.

* W Polsce zetknąłem się z V żywiołem: błotem.

* W systemie wszechświata nic nie jest zdane na los przypadku, w systemie społecznym – nic nie powinno zależeć od kaprysów jednostek.

* W Valence widziałem zdeterminowany lud, żołnierzy patriotów oraz oficerów arystokratów (…). Kobiety wszędzie są rojalistkami. Nic w tym dziwnego. Wolność jest kobietą piękniejszą od nich, więc je przyćmiewa.
** Źródło: Max Gallo, ''Napoleon t.1. Pieśń wymarszu''

* Wasi władcy, urodzeni na tronie, mogą ponieść dwadzieścia klęsk militarnych, a mimo to zawsze wracają do swych rezydencji. Moje panowanie natomiast nie przetrwa nawet dnia, jeśli stracę siłę i przestaną się mnie bać.
** Opis: w rozmowie z austriackim następcą tronu.
** Źródło: Jan Fleischhauer, ''Cesarz wszystkich parweniuszy'', „Der Spiegel”, 14 sierpnia 2013.

* Wiara jest poza zasięgiem prawa. Jest to najbardziej intymna własność człowieka i nikt nie może żądać aby zdawał z niej rachunek.

* Wiesz dobrze, że nie zniósłbym widoku Ciebie z kochankiem… Zobaczyć go i wyrwać mu serce, to byłoby dla mnie jednym i tym samym… Jestem pewien Twojej miłości i jestem z niej dumny… Dziecko, tak jak matka godne uwielbienia, przyjdzie na świat i będzie mu wolno przez długie lata przebywać w Twoich ramionach. Tymczasem ja. nieszczęsny, musiałem zadowolić się jednym tylko dniem. Tysiące razy całuję Twoje oczy, Twoje usta, Twój język, całą Ciebie. Uwielbiania, w jak wielka jest Twoja władza nade mną? Jestem chory na ciebie. Uwielbiana, jak wielka jest Twoja władza nade mną? Jestem chory na ciebie. Pożera mnie gorączka…
** Opis: do [[Józefina|Józefiny]].
** Źródło: Sigrid Maria Grössing, ''Kobiety za kulisami historii'', op. cit., s. 62.

* Władca, który nie króluje w sercu swych ludów, jest niczym.
** Zobacz też: [[władca]]

* Władcy lubią tylko tych, którzy są im przydatni, i tylko tak długo, dopóki ich potrzebują.

* Wojna jest lepsza niż nietrwały pokój.

* Wojna jest najgorszym rozwiązaniem najtrudniejszych spraw.

* Wolność obywatelska istnieje tylko tam, gdzie sądy są silne.

* Wolnomularze? To kupa durniów, którzy zbierają się, żeby ucztować i odprawiać śmieszne głupstwa. Niemniej jednak, od czasu do czasu robią coś dobrego. W czasie rewolucji i niedawno znowu przyczynili się do osłabienia potęgi papieża i wpływów kleru.

* Wszelki rasizm jest obłędem i łajdactwem
** Zobacz też: [[rasizm]]

==Z==
* Z miłości jest tylko jedno wyjście – ucieczka.

* Złodziejstwo jest wybaczalne – głupota nie.
** Zobacz też: [[złodziej]]

* Zostawcie to Polakom!
** ''Laissez faire aux Polonais!'' (fr.)
** Opis: po wydaniu przez Napoleona rozkazu zdobycia Somosierry gen. Montbrun zameldował Cesarzowi, że szarża wprost na armaty nie jest możliwa. Wtedy Napoleon wypowiedział słowa: Zostawcie to Polakom! Polscy szwoleżerowie zdobyli Somosierrę.
** Zobacz też: [[Polacy]]

==Ż==
* Żeby prowadzić wojnę potrzeba trzech rzeczy: pieniędzy, pieniędzy i pieniędzy.

* Żołnierze armii Włoch! Prowadzę was na najurodzajniejsze równiny świata. Znajdziecie tam honor, chwałę i bogactwo. Czyżby miało wam zabraknąć odwagi?
** Opis: jeden z pierwszych rozkazów.

* Żołnierze, czterdzieści wieków patrzy na was!
** Opis: zdanie wypowiedziane przed bitwą pod piramidami.

* Żołnierze maszerują na żołądkach.

* Życie obywatela należy do ojczyzny.
** Zobacz też: [[ojczyzna]], [[obywatel]]

==O Napoleonie Bonaparte==
* A więc i on jest tylko zwyczajnym człowiekiem.
** Autor: [[Ludwig van Beethoven]]
** Opis: gdy Napoleon został cesarzem.
** Źródło: [[Janusz Ekiert]], ''Czy wiesz? Zagadki muzyczne'', Warszawa 1995, wyd. Alfa, s. 13.

* Być może żaden despota tak bardzo nie prześladował Kościoła jak Bonaparte, ani też w sposób bardziej obsesyjny nie starał się go zniszczyć, a kiedy tego nie osiągnął, próbował z niego uczynić poczwarkę, ''instrumentum regni''.
** Źródło: [[Vittorio Messori]], ''Czarne karty Kościoła'', przeł. ks. Antoni Kajzerek, Księgarnia św. Jacka, Katowice 1998, s. 108

* Dał nam przykład Bonaparte,&lt;br /&gt;jak zwyciężać mamy.
** Autor: [[Józef Wybicki]], ''[[Mazurek Dąbrowskiego|Pieśń Legionów Polskich we Włoszech]]'' (hymn Polski), 1797
** Źródło: Wacław Panek, ''Gaude, Mater Polonia'', Instytut Wydawniczy Nasza Księgarnia, Warszawa 1990, s. 68.

* Dla mnie istota charakteru tego człowieka nie tkwi w biografiach tworzących białą czy czarną legendę, ale w jego korespondencji z Józefiną. Listy te są zdumiewająco szczere, a czasem wręcz dziecinne. Ukazują człowieka szaleńczo zakochanego. Wyobraźcie sobie: ten facet porzucił nawet swoją armię w Egipcie, aby dołączyć do Józefiny we Francji, ponieważ dowiedział się o jej niewierności!
** Autor: [[Ridley Scott]]
** Źródło: Jean-Louis Tremblais, [https://wyborcza.pl/7,179012,30430360,ridley-scott-odkrylem-slaby-punkt-napoleona-le-figaro.html#S.schowek_center-K.C-B.1-L.1.zw ''Ridley Scott: Odkryłem słaby punkt Napoleona'' (LE FIGARO)], wyborcza.pl, 22 listopada 2023.
** Zobacz też: [[Józefina]]

* Geniusz Napoleona to gwiazda, w którą wpatrują się wszystkie duchy (…) Ów geniusz skupia wszelką świętość – jest świętym ery całej (…) Nikt nie był bardziej człowiekiem cudu i człowiekiem globu – człowiekiem najzupełniejszym (…) Od czasów Jezusa nikt nie zrealizował na Ziemi więcej niż on.
** Autor: [[Adam Mickiewicz]]
** Uwaga: wykład wygłoszony na Collège de France; skróty pochodzą od Waldemara Łysiaka.
** Źródło: Waldemar Łysiak, ''Salon 2. Alfabet szulerów. Cz. 2'', Wydawnictwo Nobilis, Warszawa 2006, s. 366.

* Jaka szkoda, że tak wielki człowiek jest tak źle wychowany!
** Autor: [[Charles-Maurice de Talleyrand]]
** Opis: po tym, jak Napoleon nazwał go „łajnem w jedwabnych pończochach”.

* Komediant! Tragediant!
** ''Commediante! Tragediante!'' (wł.)
** Autor: [[Pius VII]]
** Opis: w czerwcu 1812, podczas internowania w Fontainebleau.

* Korsykanin zmywa z tronów&lt;br /&gt;Zabobonów ciemną ciecz –&lt;br /&gt;Grzebie w trzewiach wyzwolonych&lt;br /&gt;Lepki od wolności miecz.
** Autor: [[Jacek Kaczmarski]], ''Sąd na Goyą'', album ''Dwie skały'' (2000)

* Napoleon… pomimo całej swej wielkości błądził, uważając, że bitwy, że zwycięstwa militarne decydują o biegu historii, że są źródłem dalszego biegu dziejów. Tak samo myślał właściwy spadkobierca doktryny napoleońskiej, tj. niemiecki sztab generalny, tak samo myślał potworny obłąkaniec Hitler.
** Źródło: [[Stanisław Cat-Mackiewicz]], ''Życie daremne. „Wiadomości” 1950–1956'', Universitas, Kraków 2022, s. 39

* Nie odmówimy zdolności Napoleonowi I., który z chudopacholskiego syna prowincyonalnego adwokata własną pracą wyrósł na wielkiego wodza, a potem dobił się nawet cesarskiej korony i trząsł całą Europą – ale co Europie z tego? Uznajemy wielki talent niejednego króla, ale cóż z tego, gdy zdolności swych użył na uciskanie poddanych, a panowanie swoje rozszerzał grabieżą cudzej własności, pozbawiając wolności sąsiadów?
** Autor: [[Feliks Koneczny]], ''Życie i zasługi Adama Mickiewicza''

* Niestety, na przestrzeni dziejów ludzie, którzy rozpętali i wygrali wiele wojen, byli zawsze czczeni jako „wielcy”. Z tych powodów nigdy nie byłem wielkim fanem bohaterów historycznych, takich jak Napoleon, Fryderyk Wielki, Aleksander czy Juliusz Cezar.
** Autor: [[Bernhard Grzimek]], ''Auf den Mensch gekommen, Erfahrungen mit Leuten'', Monachium 1977, s. 425.

* Niech spoczywa w spokoju pod tą kopułą, to hełm na głowę giganta.
** Opis: [[epitafium]] wypisane na sarkofagu Napoleona.

* Nigdy jeszcze żaden człowiek nie przyczynił się w większym stopniu do wywyższenia potęgi rosyjskiej niż Napoleon w latach 1807–1812.
** Autor: [[Karol Marks]], cyt. za: ''Documents of the First International. 1864–1866'', Londyn 1963, s. 388.

* Nikt nie kwestionuje geniuszu wojskowego Napoleona, który był mistrzem zarówno taktyki, jak i strategii. Ale choć pasmo zwycięstw przyniosło Napoleonowi tymczasowe panowanie nad rozległymi terytoriami, to nie zapewniło mu trwałych osiągnięć politycznych. Jego podboje militarne zmobilizowały jedynie większość mocarstw europejskich do zjednoczenia się przeciwko niemu, a jego imperium upadło dekadę po tym, jak koronował się na cesarza.
** Autor: [[Juwal Noach Harari]], ''Nexus. Krótka historia informacji'', przeł. Justyn Hunia, Wydawnictwo Literackie, 2024, s. 352.

* Objawy kultu Napoleona tak w dobie romantyzmu, jak i potem nie były nigdy w Polsce wolne od przymieszki krytycyzmu i goryczy. Ani Polski nie wyzwolił ostatecznie, ani nawet sprawy polskiej nie potraktował tak, jak wedle naszego własnego poczucia na to zasługiwała.
** Autor: [[Stefan Treugutt]], ''Napoleon Bonaparte jako bohater polskiego romantyzmu'' (1974)

* O Napoleonie, z ukochanych najukochańszym, rozprawiał jak natchniony poeta. Zdawało się, że każdej chwili zakrzyknie gromko: „Niech żyje Cesarz!” – i rzuci się w bój, krwawy szatan. Napoleon, siedząc okrakiem na komecie jak na ognistym koniu, z wielką przyjemnością przysłuchiwał się panu profesorowi Gąsowskiemu. Gdyby mógł sięgnąć z nieba, przypiąłby na jego piersi Krzyż Legii Honorowej.
** Autor: [[Kornel Makuszyński]], ''[[Szatan z siódmej klasy]]'', Instytut Wydawniczy Nasza Księgarnia, Warszawa 1989, s. 5.

* Porwał mnie zresztą nie tylko jako geniusz (wódz, mąż stanu, prawodawca, reformator Europy), lecz i jako smarkacz, bo nim stał się paneuropejskim tytanem, był już twardzielem. Gdy miał 7 lat, oskarżono go o wyjedzenie cichaczem połowy fig i winogron z kosza, który stryj przysłał dla matki. Chłopiec zaprzeczył, ale mu nie uwierzono. Niby drobiazg, lecz wtedy na Korsyce wychowywano dzieci w surowym reżimie, kłamliwość tępiono bez pardonu. Dostał rózgi, a że dalej twierdził, iż nie jest winowajcą – dostawał je przez kilka kolejnych dni. Przez cały ten czas był karmiony tylko chlebem i wodą. Póki jego siostra nie przyznała się, że wraz z koleżanką wyjadły owoce. I poinformowała zdumionych rodziców, że Napolione widział to. Widział, znosił cięgi i głód, a nie pisnął słowem!
** Autor: [[Waldemar Łysiak]], ''Salon 2. Alfabet szulerów. Cz. 2'', Wydawnictwo Nobilis, Warszawa 2006, s. 357, 358.

* Ratunku Francji po klęsce, do której doprowadziły ją zwycięstwa Napoleona, nie można przypisać wyłącznie Talleyrandowi, ale dziesiątkom jeszcze innych czynników. Ale te zastrzeżenia nie zmieniają w niczym słuszności twierdzenia, że Stanisław August miał dobry program w polityce zagranicznej, a nie zdał egzaminu w polityce wewnętrznej, natomiast Napoleon uzyskał stanowisko dyktatora w polityce wewnętrznej, ale swoją polityką zagraniczną, drogą ustawicznych triumfów, doprowadził Francję do klęski.
** Autor: [[Stanisław Cat-Mackiewicz]], ''Zielone oczy'', Universitas, Kraków 2012, s. 66

* Rozum na koniu.
** Autor: [[Georg Wilhelm Friedrich Hegel]]
** Opis: w 1806.
** Źródło: [[Tadeusz Kroński]], ''Rozważania wokół Hegla'', PWN, Warszawa 1960, s. 489.

* Taki całkowity brak Napoleona (nonapartyzm na pełnej) to straszliwa dystopia. Bez Bonapartego Rewolucja poniosłaby całkowitą porażkę, jeśli nie w 1795 to 1797. Jakobini tak zdążyli skompromitować ideę demokracji, że rojaliści zaczęli wygrywać w wyborach (co zmusiło Barrasa to zrobienia „fructidora”).&lt;br /&gt;Nonapartyzm to straszna alternatywna ścieżka historii. Cała Europa wyglądałaby jak carska Rosja. Wojny napoleońskie zmusiły pokonane państwa do liberalizacji. Legendarne „Prusy jako państwo prawa” narodziły się w odpowiedzi na porażkę „czwartej koalicji”. (…) Niszcząc HRE, Napoleon z kolei wymusił modernizację na Habsburgach. (…)&lt;br /&gt;Trudno sobie wyobrazić odzyskanie przez Polskę niepodległości w takim scenariuszu, bo w ogóle pojawienie się na mapie łańcucha państw od Finlandii po Rumunię wymagało serii niezwykłych zbiegów okoliczności. Które i tak by nic nie dały, gdyby nie idea demokratyczna buzująca na kontynencie przez całe stulecie – w nonapartyzmie zduszona w kołysce.
** Autor: [[Wojciech Orliński]], [https://ekskursje.pl/2026/10/nonapartyzm/ ''Nonapartyzm''], ekskursje.pl, 5 października 2026.
** Zobacz też: [[rewolucja francuska]]

* Taki pożerany pychą i ambicją człowiek jak Napoleon I siebie zgubił, ale Bóg użył potężnego dynamizmu jego duszy do zatrzymania Rewolucji i zapoczątkowania nowego ładu w Europie.
** Autor: [[Jacek Woroniecki]], ''Katolicka etyka wychowawcza'', tom II/1, Wydawnictwo Mariackie, Kraków 1948, s. 407.

* To więcej niż zbrodnia, to błąd.
** ''C’est plus qu’un crime, c’est une faute.'' (fr.)
** Autor: przypisywane [[Joseph Fouché|Fouchému]] albo [[Charles-Maurice de Talleyrand|Talleyrandowi]], albo Boulayowi de la Meurthe
** Opis: po straceniu księcia d’Enghien przez Napoleona I w 1804.
** Źródło: [[Władysław Kopaliński]], ''Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych'', Warszawa 1989, s. 88.
** Zobacz też: [[zbrodnia]]

* Wraz z Napoleonem zaczyna się nowoczesne zarządzanie państwem, a także wojna o charakterze totalnym. Korsykanin to ojciec chrzestny współczesnego prawa rozwodowego, dzięki któremu małżonkowie mogą rozstać się za obopólnym porozumieniem; ojciec kodeksu cywilnego, ale także nacjonalizmu, który przysporzył potem Europie tylu zgryzot. Można powiedzieć, że Napoleon zapoczątkował epokę współczesnej polityki.
** Autor: [[Jan Fleischhauer]], ''Cesarz wszystkich parweniuszy'', „Der Spiegel”, 14 sierpnia 2013.

* Wszyscy XX-wieczni autokraci, poczynając od Mussoliniego i Atatürka, który wyłonił się z gruzów otomańskiego imperium, po Stalina Hitlera i Mao Tse-Tunga, naśladowali Bonapartego – prekursora i wzorca współczesnych tyranów. W ich ślady poszli pomniejsi despoci – Sukarno w Indonezji, Ho Chi Minh i Pol Pot w Indochinach, Naser i Saddam na Bliskim Wschodzie, Peron i Castro w Ameryce Łacińskiej, Kadafi, Bokassa i Idi Amin w Afryce. Wszystkie te ponure postacie dopuszczające się najstraszliwszych bestialstw, począwszy od ludobójstwa, a skończywszy na ludożerstwie, były w gruncie rzeczy groteskową parodią korsykańskiego mistrza.
** Autor: [[Paul Johnson]], ''Bohaterowie'', tłum. Anna i Jacek Maziarscy, wyd. Świat Książki, Warszawa 2009, s. 312.
** Zobacz też: [[Benito Mussolini]], [[Mustafa Kemal Atatürk]], [[Józef Stalin]], [[Mao Zedong]], [[Hồ Chí Minh]]


[[Kategoria:Napoleon Bonaparte|!]]</text>
      <sha1>fr5wv1qic04cwynatao7jjvh7yfb970</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>650841</id>
      <parentid>650825</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T09:52:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>PARTYCJU$Z</username>
        <id>62236</id>
      </contributor>
      <comment>teatralia</comment>
      <origin>650841</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32777" sha1="1l6d2xpd2hu5xl3l2qgdgs4n9q9ae14" xml:space="preserve">'''[[w:Napoleon Bonaparte|Napoléon, bo naparte]]''' (1769–1821) – [[Francuzi|francuski]] [[polityk]] i [[wojsko]]wy, pierwszy Konsul Republiki Francuskiej w latach 1799–1804 i [[cesarz (monarcha)|cesarz]] Francuzów w latach 1804–1815. Jego PTN HŁO uroczyście odcięto.
{{indeksPL}}
[[Plik:Jacques-Louis David - The Emperor Napoleon in His Study at the Tuileries - Google Art Project.jpg|mały|{{center|Napoleon Bonaparte (mal. [[Jacques-Louis David]], 1812)}}]]

==A==
* Aby naród był wolny, trzeba, aby podwładni byli mędrcami, a rządzący bogami.
** Zobacz też: [[wolność]]

* Aby pisać historię, trzeba być więcej niż człowiekiem, ponieważ autor trzymający pióro wielkiego sędziego powinien być wolny od wszelkich uprzedzeń, interesów lub próżności.
** Zobacz też: [[historia]]

* Ambicja władania duszami jest najsilniejszą z namiętności.
** Zobacz też: [[namiętność]]

* Armaty zabiły feudalizm. Atrament zabije społeczeństwa nowoczesne.
** Zobacz też: [[prasa]]

==B==
* Bluszcz tuli się do pierwszego drzewa, jakie napotka; oto pokrótce historia miłości.

* Bóg jest zawsze po stronie silniejszych batalionów (…). Ale na wojnie moralność ma się do fizyczności jak trzy do jednego. To morale, bardziej niż liczba, decyduje o zwycięstwie.
** Źródło: Norbert Bączyk, Kamil Kawalec, ''Dawid i Goliat'' [w:] ''Historia lubi się powtarzać'', wyd. Altenberg, Warszawa 2023, s. 15.
** Zobacz też: [[Henri de Turenne]], [[moralność]]

==C==
* Ci ludzie umieją się tylko bić!
** Opis: o polskim pułku gwardii, który się skompromitował na przeglądzie wojsk.
** Źródło: Józef B. I. Załuski, ''Wspomnienia''

* Ciekawa byłaby książka, w której by nie było kłamstw.
** Zobacz też: [[książka]]

* Cnota jest dla kobiet tym, czym odwaga dla mężczyzn, pogardzam tchórzem i kobietą bez wstydu.

* Co prawda, żeby umieć rozkazywać, trzeba się najpierw nauczyć słuchać, ale jeśli ktoś przez kilkadziesiąt lat umiał tylko słuchać, to już nie nadaje się do rozkazywania

* Cóż to jest tron? Kawałek drewna pokryty aksamitem.
** ''Qu’est-ce qu’un trône? Un morceau de bois recouvert de velours.'' (fr.)
** Opis: skierowane do Ciała Ustawodawczego 1 stycznia 1814.
** Źródło: ''Harangues et proclamations'', Gautier, Paryż 1887, s. 27.

* Cudzołóstwo, które w kodeksie cywilnym jest tak wielką sprawą, w rzeczywistości jest bagatelą, przygodą na balu maskowym.

* Czas jest wszystkim.

* Człowiek nie ma przyjaciół, przyjaciół ma tylko powodzenie.
** Źródło: ''Nic, co ludzkie… Aforyzmy, sentencje i przysłowia'', oprac. Henryk Jurand, LSW, 1982, s. 41.

* Czymże jest gazeta? To rozproszony klub. Gazeta oddziałuje na swoich abonentów tak jak mówca klubowy na słuchaczy.
** Źródło: ''Napoleon. Maksymy'', wybór, wstęp i przekład Monika Senkowska-Gluck i Leopold Gluck, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1983.

* Czymże jest więc miłość? Poczuciem własnej słabości, które natychmiast ogarnia człowieka samotnego lub osamotnionego (…).
** Źródło: Max Gallo, ''Napoleon t. 1. Pieśń wymarszu''

==D==
* Dałem mu Księstwo traktatem tylżyckim, by nie wzbudzić zaniepokojenia, ale to panujący starzec i Niemiec. Ale gdybym był stworzył Królestwo Polskie, to dla takiego narodu jak wasz, dałbym innego króla.
** Opis: o Fryderyku Auguście.
** Źródło: Jerzy Jankowski, ''Monarsze sekrety''

* Dla moich Polaków nie ma rzeczy niemożliwych.
** Opis: po bitwie w wąwozie Samosierra.

* Dwie rzeczy popychają ludzi do działania – interes i strach.
** Zobacz też: [[interes]], [[strach]]

==E==
* Entuzjazm to delirium rozumu.

==G==
* Gdańsk jest kluczem do wszystkiego, co mile widziane!
** Zobacz też: [[Gdańsk]]

* Gdyby był kobietą, myślę że kochałbym się w niej.
** Inne tłumaczenie: Gdyby był kobietą, uczyniłbym go swoją kochanką.
** ''Si Alexandre était une femme, j’en ferais mon maîtresse.'' (fr.)
** Opis: do [[Józefina|Józefiny]] o [[Aleksander I Romanow|Aleksandrze I]].
** Źródło: Andrzej Andrusiewicz, ''Aleksander I: wielki gracz, car Rosji – król Polski'', Literackie, Kraków 2015, ISBN 9788308060063, s. 266.

* Geniusz to czasem tylko instynkt, który nie podlega doskonaleniu; częściej jest to sztuka trafnego kojarzenia codziennie doskonalona dzięki obserwacji i doświadczeniu.
** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998.
** Zobacz też: [[geniusz]]

* Głowa bez pamięci jest jak twierdza bez załogi.
** Zobacz też: [[pamięć]]

* Głupiec jest jednak z czegoś zadowolony: zawsze jest zadowolony z siebie.

* Głupota nie przeszkadza w polityce.
** Zobacz też: [[głupota]], [[polityka]]

==H==
* Handel istnieje tylko dzięki zaufaniu.

* Historia jest wersją przeszłych wypadków, na które ludzie zdecydowali się zgodzić.
** ''L’histoire est un mensonge que nul ne conteste.'' (fr.)
** Inne tłumaczenie: Historia to uzgodniony zestaw kłamstw.
** Zobacz też: [[historia]]

==J==
* Jeden rodzaj złodzieja jest, którego prawo nie ściga, a który rabuje to, co dla ludzi najcenniejsze – czas.
** Zobacz też: [[czas]], [[złodziej]]

* Jesteś łajnem w jedwabnych pończochach.
** Opis: do [[Charles-Maurice de Talleyrand|Talleyranda]].

* Jeżeli już macie pić, to pijcie jak Polacy.

* Józefino, gdzie odnajdzie Cię ten list? Jeśli w Paryżu, to znaczy, że moje nieszczęście jest pewnikiem, nie kochasz mnie już! Pozostaje mi tylko mi śmierć… Wszystkie moje nadzieje zgasły. Poddaję się nieodwracalnemu wyrokowi losu. Okrył mnie sławą tylko po to, żebym bardziej odczuwał swoje nieszczęście. W mojej sytuacji jestem w stanie przywyknąć do wszystkiego, tylko nie do myśli, że już nigdy nie będę mógł Cię szanować! Nie! To niemożliwe! Moja Józefina jest w drodze do mnie; kocha mnie przynajmniej trochę; miłość, którą sobie przysięgliśmy, nie może ulotnić się po dwóch miesiącach. Nienawidzę Paryża, kobiet, miłości… Źle się czuję… a Twoje zachowanie… Czy mam ci robić wymówki? Nie! Twoje postępowanie to Twój los. Tak urocza, tak piękna, tak słodka, jak możesz (nieczytelne) być powodem mojej rozpaczy? Żegnaj, Józefino, sama myśl o Tobie napawa mnie szczęściem…
** Źródło: Sigrid Maria Grössing, ''Kobiety za kulisami historii'', op. cit., s. 61.

* Jutro wieczorem wracam do Paryża. Nie myj się.
** Opis: fragment listu napisanego do [[Józefina|Józefiny]] podczas wyprawy wojennej.

==K==
* Kapitulacja to próba ocalenia wszystkiego, z wyjątkiem honoru.
** Zobacz też: [[kapitulacja]], [[honor]]

* Każdy żołnierz nosi buławę w tornistrze.
** Zobacz też: [[żołnierz]]

* Kiedy ludzie przestają narzekać, przestają myśleć.

* Kobieta, która sypia ze swym mężem, zawsze ma na niego wpływ.

* Konstytucje są dziełem czasu, toteż droga pozostawiona dla ulepszeń nigdy nie będzie za szeroka.

* Kradzież nie istnieje, za wszystko się płaci.
** Zobacz też: [[kradzież]]

* Kto stracił pieniądze, ten nic nie stracił. Kto przegrał bitwę i stracił wojsko, ten mało stracił. Kto stracił wiarę, ten wszystko stracił.
** Zobacz też: [[pieniądze]], [[wojsko]], [[wiara]]

* Kto umie schlebiać, umie również rzucać potwarz.

==L==
* Lepiej, żeby kobiety obracały igłą niż językiem.
** Zobacz też: [[kobieta]]

* Lud, który dopuszcza się ekscesów, jest niegodny wolności, lud prawdziwie wolny szanuje człowieka i własność.

* Lud, który może wszystko powiedzieć, może wszystko zrobić.
** Zobacz też: [[wolność słowa]]

* Ludzie cherubefebni są jak meteory. Ich przeznaczeniem jest by, spalając się, przydali blasku epoce, w której żyją.
** ''Les hommes de génie sont des météores destinés à brûler pour éclairer leur siècle.'' (fr.)
** Źródło: ''Discours de Lyon''
** Zobacz też: [[człowiek]]

* Ludzie nie są ani całkowicie dobrzy, ani całkowicie źli, lecz doświadczają wszystkiego, co dobre i złe.
** Źródło: Zbigniew Czajkowski, ''Zdolności przywódcze trenera i style kierowania'', „Rocznik Naukowy – IDŌ Ruch dla Kultury”, t. 3, nr 3/2002, s. 193.

* Ludzie są naprawdę wielcy dzięki instytucjom, jakie po nich pozostają.
** Źródło: Jarosław Gronert, ''Astrologia od początku'', Pabianice 2007, s. 33.

==M==
* Małżeństwo jest prawdziwą loterią: w urnie (loteryjnej) znajdziesz mnóstwo czarnych biletów, a białych, które są wygrywającymi, bardzo mało.

* Miłość ludzi nie poddaje się władzy bagnetów.

* Miłość to głupota robiona we dwoje.

* Moja sława nie polega na tym, że wygrałem 40 bitew. Waterloo wymazało wspomnienie tych zwycięstw, ale nie wymaże tego co żyć wiecznie będzie – mojego kodeksu cywilnego.

* Moją kochanką jest władza.
** Źródło: [[Nigel Cawthorne]], ''Dowódcy i generałowie. Prawdziwe historie'', Grupa Wydawnicza Foksal, Warszawa 2014, s. 115.

* Można wybaczyć zasługi, nie wolno przebaczać intryg.

* Mój pan nie ma serca, panem moim jest porządek rzeczy.

* Myśl – oto główny wróg cesarza.
** Zobacz też: [[myśl]]

==N==
* Na świecie są tylko dwie potęgi: miecz i duch. W końcu miecz zawsze ulega duchowi.
** Zobacz też: [[miecz]], [[duch]]

* Na tym świecie istnieje tylko jedna alternatywa: rozkazywać albo słuchać.

* Na wojnie ten wygrywa, kto najmniej błędów popełnia.
** Zobacz też: [[wojna]]

* Na wojnie, jak w miłości: żeby zakończyć, trzeba się widzieć z bliska.

* Najdalej zajdzie ten człowiek, który nie wie, gdzie idzie.

* Największe zwycięstwo nad kobietą to uciec od niej.
** Zobacz też: [[zwycięstwo]]

* Największym mówcą świata jest sukces.

* Nakładać zbyt twarde warunki, znaczy zwalniać od ich wykonania.

* Naród, który nie chce karmić swojej armii, będzie karmić cudzą.
** Народ, который не желает кормить свою армию, будет кормить чужую. (ros.)
** Źródło: Wadim Sierow, [http://bibliotekar.ru/encSlov/13/60.htm ''Энциклопедический словарь крылатых слов и выражений'', Буква Н]

* Nazwa i forma rządu są bez znaczenia. Ważne, aby obywatele byli równi wobec praw i aby sprawiedliwość była sprawiedliwie egzekwowana. Nie może być półsprawiedliwości – niesprawiedliwość jest niepodzielna!
** Źródło: Waldemar Łysiak, ''Salon 2. Alfabet szulerów. Cz. 2'', Wydawnictwo Nobilis, Warszawa 2006, s. 359.

* Nie ma ludzi, którzy by się lepiej rozumieli, niż żołnierze i księża.

* Nie należy szukać odznaczeń i epoletów na polu bitwy, skoro można je zdobyć w przedpokoju.

* Nie polityka powinna rządzić ludźmi, lecz ludzie polityką.

* Nie powinno się szukać dla siebie żony wśród kokietek.

* Nie przeszkadzaj swojemu wrogowi gdy popełnia błędy.
** Zobacz też: [[wróg]]

* Nie wiem, co to znaczy, gdy mówią o kobiecie, że zachowała w największym stopniu swą cześć – albo oddała się swojemu zalotnikowi, albo nie.

* Nie zapomnij przekazać mi wiadomości, że wierzysz w moją miłość do Ciebie, że kocham Cię ponad wszystko na świecie. Że Tobie poświęcam każdą chwilę mojego życia; że nie ma chwili, żebym nie myślał o Tobie; że nigdy nie pomyślałam o żadnej innej kobiecie; że wszystkie one bez wyjątku są pozbawione wdzięku, urody, duszy; że Ty, cała Ty, jak Cię widzę, podobasz mi się, że tylko Ty możesz zniszczyć wszystkie moje duchowe siły; że całkowicie opanowałaś moje myśli, która nie byłaby Tobie podporządkowana; że moje siły, moje ramiona, moja dusza należą Ciebie; że w Twoim ciele jest moja dusza; i że jeśli nie zechcesz kochać mnie dłużej, umrę…
** Opis: do [[Józefina|Józefiny]].
** Źródło: Sigrid Maria Grössing, ''Kobiety za kulisami historii'', op. cit., s. 61.

* Niedobra to zabawa – rozdzielać korony za swego życia.

* „Niemożliwe” – to nie jest słowo francuskie.

* „Niemożliwe” to słowo dla głupców!
** Zobacz też: [[głupiec]]

* Nigdy nie wierz szpiegom, są oni źródłem większych kłopotów niż korzyści.

==O==
* Obawiać trzeba się nie tych, co mają inne zdanie, lecz tych, co mają inne zdanie, lecz są zbyt tchórzliwi, by je wypowiedzieć.

* Od dwóch dobrych generałów wolę jednego, który ma szczęście.

* Od wzniosłości do śmieszności jest tylko jeden krok.
** ''Du sublime au ridicule il n’y a qu’un pas.'' (fr.)
** Opis: powiedzenie w czasie ucieczki z Rosji (w grudniu 1812).
** Źródło: [[Władysław Kopaliński]], [http://www.slownik-online.pl/kopalinski/FC1EE3F97EF0B5E1412565BA00236731.php ''Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych'']

* Od zamiaru do wykonania należy odczekać trzy lata.

* Okoliczności? Ja tworzę okoliczności!

* Opinia publiczna to dziwka.

* Oto człowiek!
** Opis: po rozmowie z [[Johann Wolfgang von Goethe|Goethem]] w Weimarze.

==P==
* Pamiętajcie, panowie, co powiedział pewien rzymski cesarz: trup wroga zawsze pachnie słodko.

* Państwa upadają, gdy kobiety rządzą sprawami publicznymi.
** Źródło: Przemysław Słowiński, ''Dyktatorzy i ich kobiety. Seks, władza i pieniądze'', Videograf, Chorzów 2013, ISBN 9788378351320, s. 57.

* Papież jest jedynie urzędowym przywódcą Kościoła. Nieomylność przysługuje prawowicie zgromadzonemu Kościołowi, a nie papieżowi.
** Źródło: Max Gallo, ''Napoleon t. 1. Pieśń wymarszu''

* Piękna kobieta podoba się oczom, dobra kobieta – sercu. Pierwsza jest klejnotem, druga – skarbem.
** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998.

* Pijcie jak Polacy ale bądźcie równie dzielni jak oni.
** ''Soyez soul comme les Polonais, mais soyes aussi brave qu’eux'' (fr.)

* Po bitwie nie ma wrogów, są tylko ludzie.
** Zobacz też: [[bitwa]]

* Podejrzliwość rządu jest tym, co demaskuje jego słabość.

* Polityka to gra pozorów.

* Politykę wszystkich mocarstw określa ich położenie geograficzne.

* Popełnił największy z błędów – zajmował się tym, na czym się nie znał.
** Zobacz też: [[błąd]]

* Prawo? Szabla jest prawem!
** Zobacz też: [[prawo]]

* Przypadek sam nic nie zdziała.

==R==
* Religia chrześcijańska jest religią społeczeństwa cywilizowanego. Ona podnosi człowieka, głosząc wyższość ducha nad materią. Nie szanować tej religii, to znaczy być pozbawionym zdrowych pojęć moralnych i oddawać się libertynizmowi myślowemu, który niesie dezorganizację społeczeństwa.
** Źródło: [[Waldemar Łysiak]], ''Salon 2. Alfabet szulerów. Cz. 1, A – L'', Wydawnictwo Nobilis, Warszawa 2006, s. 128, 129.

* Religia jest szczepionką wyobraźni; chroni ją ona przed niebezpiecznymi i absurdalnymi wierzeniami.
** Zobacz też: [[religia]]

* Rządy dotrzymują słowa tylko wtedy, gdy są do tego zmuszone lub gdy jest to dla nich korzystne.
** Zobacz też: [[rząd]]

* Rządzenie nie opiera się na metafizyce, lecz na wynikach ciekawych doświadczeń.

==S==
* Samo zwycięstwo nic nie znaczy, trzeba umieć je wykorzystać.
** Zobacz też: [[zwycięstwo]]

* Są tylko dwa kraje: Wschód i Zachód, i dwa ludy: Wschodu i Zachodu.

* Słabość władzy najwyższej jest najgorszym nieszczęściem ludów.
** Zobacz też: [[władza]], [[rząd]]

* Sławna Joanna udowodniła, że nie ma takiego cudu, którego francuska pomysłowość nie potrafiłaby stworzyć, gdy zagrożona jest narodowa niepodległość.
** Opis: w 1803.
** Źródło: Henri Guillemin, ''Jeanne dite Jeanne d’Arc'', Paryż 1970, s. 306–307.
** Zobacz też: [[Joanna d'Arc]]

* Słowa „cnota polityczna” to nonsens.

* Sprawiedliwość jest pierwszym obowiązkiem monarchów.
** Zobacz też: [[sprawiedliwość]]

* Studiowanie historii nauczyło mnie, że elekcja głowy państwa lub rady rządzącej niesie w sobie zaród upadku lub zgoła niewoli dla ludów…
** Zobacz też: [[historia]]

* Sukces jest najgłośniejszym mówcą świata.
** Zobacz też: [[sukces]]

* Suweren powinien rządzić zgodnie z ustalonymi regułami, a nie kierując się kaprysem.

* Swoje marzenia odmierzam cyrklem rozumu.
** Zobacz też: [[marzenie]], [[rozum]]

==Ś==
* Śmierć jest snem bez snów.
** Zobacz też: [[śmierć]], [[sen]]

* Światem rządzi wyobraźnia.
** ''L’imagination gouverne le monde!'' (fr.)
** Źródło: Emmanuel de Las Cases, ''Memoriał ze Św. Heleny''

==T==
* Tam, gdzie nie ma wolności, nie ma ani praw, ani obowiązków.

* Tam, gdzie rząd jest słaby, rządzi armia.

* Teologia powoduje w religii mniej więcej to samo, co trucizna w środkach spożywczych.

* Ten, kto patrzy na pole bitwy zbyt suchym okiem, traci zbyt wielu ludzi niepotrzebnie

* Trzeba być powolnym w rozważaniach i szybkim w działaniu.

* Trzy dni mglistej pogody, a stałbym się panem Londynu.

* Tylko prawda obraża. Słabość nigdy na nic się nie zda. Rządzić można tylko siłą i przez siłę.

* Tylko ten nie popełnia błędów, kto nic nie robi.

==U==
* Uczeni i osły do środka!

* Upadek władcy zwykle go pomniejsza, ale mnie to doświadczenie niebywale wyniosło do góry. Każdy dzień uwalnia mnie od wizerunku tyrana, mordercy, dzikusa.
** Opis: fragment pamiętnika napisanego na Wyspie Świętej Heleny.
** Źródło: Jan Fleischhauer, ''Cesarz wszystkich parweniuszy'', „Der Spiegel”, 14 sierpnia 2013.

* Urzędnicy są jak książki na półkach biblioteki: im wyżej postawieni, tym rzadziej do czegoś służą.
** Zobacz też: [[urzędnik]]

* Uznanie związku małżeńskiego za nierozerwalny to prowokacja do zbrodni.
** Źródło: Waldemar Kuligowski, ''Miłość na Zachodzie. Historia antropologiczna'', Wydawn. Naukowe UAM, 2004, s. 300.
** Zobacz też: [[małżeństwo]], [[prowokacja]]

==W==
* W polityce głupota nie stanowi przeszkody.

* W Polsce zetknąłem się z V żywiołem: błotem.

* W systemie wszechświata nic nie jest zdane na los przypadku, w systemie społecznym – nic nie powinno zależeć od kaprysów jednostek.

* W Valence widziałem zdeterminowany lud, żołnierzy patriotów oraz oficerów arystokratów (…). Kobiety wszędzie są rojalistkami. Nic w tym dziwnego. Wolność jest kobietą piękniejszą od nich, więc je przyćmiewa.
** Źródło: Max Gallo, ''Napoleon t.1. Pieśń wymarszu''

* Wasi władcy, urodzeni na tronie, mogą ponieść dwadzieścia klęsk militarnych, a mimo to zawsze wracają do swych rezydencji. Moje panowanie natomiast nie przetrwa nawet dnia, jeśli stracę siłę i przestaną się mnie bać.
** Opis: w rozmowie z austriackim następcą tronu.
** Źródło: Jan Fleischhauer, ''Cesarz wszystkich parweniuszy'', „Der Spiegel”, 14 sierpnia 2013.

* Wiara jest poza zasięgiem prawa. Jest to najbardziej intymna własność człowieka i nikt nie może żądać aby zdawał z niej rachunek.

* Wiesz dobrze, że nie zniósłbym widoku Ciebie z kochankiem… Zobaczyć go i wyrwać mu serce, to byłoby dla mnie jednym i tym samym… Jestem pewien Twojej miłości i jestem z niej dumny… Dziecko, tak jak matka godne uwielbienia, przyjdzie na świat i będzie mu wolno przez długie lata przebywać w Twoich ramionach. Tymczasem ja. nieszczęsny, musiałem zadowolić się jednym tylko dniem. Tysiące razy całuję Twoje oczy, Twoje usta, Twój język, całą Ciebie. Uwielbiania, w jak wielka jest Twoja władza nade mną? Jestem chory na ciebie. Uwielbiana, jak wielka jest Twoja władza nade mną? Jestem chory na ciebie. Pożera mnie gorączka…
** Opis: do [[Józefina|Józefiny]].
** Źródło: Sigrid Maria Grössing, ''Kobiety za kulisami historii'', op. cit., s. 62.

* Władca, który nie króluje w sercu swych ludów, jest niczym.
** Zobacz też: [[władca]]

* Władcy lubią tylko tych, którzy są im przydatni, i tylko tak długo, dopóki ich potrzebują.

* Wojna jest lepsza niż nietrwały pokój.

* Wojna jest najgorszym rozwiązaniem najtrudniejszych spraw.

* Wolność obywatelska istnieje tylko tam, gdzie sądy są silne.

* Wolnomularze? To kupa durniów, którzy zbierają się, żeby ucztować i odprawiać śmieszne głupstwa. Niemniej jednak, od czasu do czasu robią coś dobrego. W czasie rewolucji i niedawno znowu przyczynili się do osłabienia potęgi papieża i wpływów kleru.

* Wszelki rasizm jest obłędem i łajdactwem
** Zobacz też: [[rasizm]]

==Z==
* Z miłości jest tylko jedno wyjście – ucieczka.

* Złodziejstwo jest wybaczalne – głupota nie.
** Zobacz też: [[złodziej]]

* Zostawcie to Polakom!
** ''Laissez faire aux Polonais!'' (fr.)
** Opis: po wydaniu przez Napoleona rozkazu zdobycia Somosierry gen. Montbrun zameldował Cesarzowi, że szarża wprost na armaty nie jest możliwa. Wtedy Napoleon wypowiedział słowa: Zostawcie to Polakom! Polscy szwoleżerowie zdobyli Somosierrę.
** Zobacz też: [[Polacy]]

==Ż==
* Żeby prowadzić wojnę potrzeba trzech rzeczy: pieniędzy, pieniędzy i pieniędzy.

* Żołnierze armii Włoch! Prowadzę was na najurodzajniejsze równiny świata. Znajdziecie tam honor, chwałę i bogactwo. Czyżby miało wam zabraknąć odwagi?
** Opis: jeden z pierwszych rozkazów.

* Żołnierze, czterdzieści wieków patrzy na was!
** Opis: zdanie wypowiedziane przed bitwą pod piramidami.

* Żołnierze maszerują na żołądkach.

* Życie obywatela należy do ojczyzny.
** Zobacz też: [[ojczyzna]], [[obywatel]]

==O Napoleonie Bonaparte==
* A więc i on jest tylko zwyczajnym człowiekiem.
** Autor: [[Ludwig van Beethoven]]
** Opis: gdy Napoleon został cesarzem.
** Źródło: [[Janusz Ekiert]], ''Czy wiesz? Zagadki muzyczne'', Warszawa 1995, wyd. Alfa, s. 13.

* Być może żaden despota tak bardzo nie prześladował Kościoła jak Bonaparte, ani też w sposób bardziej obsesyjny nie starał się go zniszczyć, a kiedy tego nie osiągnął, próbował z niego uczynić poczwarkę, ''instrumentum regni''.
** Źródło: [[Vittorio Messori]], ''Czarne karty Kościoła'', przeł. ks. Antoni Kajzerek, Księgarnia św. Jacka, Katowice 1998, s. 108

* Dał nam przykład Bonaparte,&lt;br /&gt;jak zwyciężać mamy.
** Autor: [[Józef Wybicki]], ''[[Mazurek Dąbrowskiego|Pieśń Legionów Polskich we Włoszech]]'' (hymn Polski), 1797
** Źródło: Wacław Panek, ''Gaude, Mater Polonia'', Instytut Wydawniczy Nasza Księgarnia, Warszawa 1990, s. 68.

* Dla mnie istota charakteru tego człowieka nie tkwi w biografiach tworzących białą czy czarną legendę, ale w jego korespondencji z Józefiną. Listy te są zdumiewająco szczere, a czasem wręcz dziecinne. Ukazują człowieka szaleńczo zakochanego. Wyobraźcie sobie: ten facet porzucił nawet swoją armię w Egipcie, aby dołączyć do Józefiny we Francji, ponieważ dowiedział się o jej niewierności!
** Autor: [[Ridley Scott]]
** Źródło: Jean-Louis Tremblais, [https://wyborcza.pl/7,179012,30430360,ridley-scott-odkrylem-slaby-punkt-napoleona-le-figaro.html#S.schowek_center-K.C-B.1-L.1.zw ''Ridley Scott: Odkryłem słaby punkt Napoleona'' (LE FIGARO)], wyborcza.pl, 22 listopada 2023.
** Zobacz też: [[Józefina]]

* Geniusz Napoleona to gwiazda, w którą wpatrują się wszystkie duchy (…) Ów geniusz skupia wszelką świętość – jest świętym ery całej (…) Nikt nie był bardziej człowiekiem cudu i człowiekiem globu – człowiekiem najzupełniejszym (…) Od czasów Jezusa nikt nie zrealizował na Ziemi więcej niż on.
** Autor: [[Adam Mickiewicz]]
** Uwaga: wykład wygłoszony na Collège de France; skróty pochodzą od Waldemara Łysiaka.
** Źródło: Waldemar Łysiak, ''Salon 2. Alfabet szulerów. Cz. 2'', Wydawnictwo Nobilis, Warszawa 2006, s. 366.

* Jaka szkoda, że tak wielki człowiek jest tak źle wychowany!
** Autor: [[Charles-Maurice de Talleyrand]]
** Opis: po tym, jak Napoleon nazwał go „łajnem w jedwabnych pończochach”.

* Komediant! Tragediant!
** ''Commediante! Tragediante!'' (wł.)
** Autor: [[Pius VII]]
** Opis: w czerwcu 1812, podczas internowania w Fontainebleau.

* Korsykanin zmywa z tronów&lt;br /&gt;Zabobonów ciemną ciecz –&lt;br /&gt;Grzebie w trzewiach wyzwolonych&lt;br /&gt;Lepki od wolności miecz.
** Autor: [[Jacek Kaczmarski]], ''Sąd na Goyą'', album ''Dwie skały'' (2000)

* Napoleon… pomimo całej swej wielkości błądził, uważając, że bitwy, że zwycięstwa militarne decydują o biegu historii, że są źródłem dalszego biegu dziejów. Tak samo myślał właściwy spadkobierca doktryny napoleońskiej, tj. niemiecki sztab generalny, tak samo myślał potworny obłąkaniec Hitler.
** Źródło: [[Stanisław Cat-Mackiewicz]], ''Życie daremne. „Wiadomości” 1950–1956'', Universitas, Kraków 2022, s. 39

* Nie odmówimy zdolności Napoleonowi I., który z chudopacholskiego syna prowincyonalnego adwokata własną pracą wyrósł na wielkiego wodza, a potem dobił się nawet cesarskiej korony i trząsł całą Europą – ale co Europie z tego? Uznajemy wielki talent niejednego króla, ale cóż z tego, gdy zdolności swych użył na uciskanie poddanych, a panowanie swoje rozszerzał grabieżą cudzej własności, pozbawiając wolności sąsiadów?
** Autor: [[Feliks Koneczny]], ''Życie i zasługi Adama Mickiewicza''

* Niestety, na przestrzeni dziejów ludzie, którzy rozpętali i wygrali wiele wojen, byli zawsze czczeni jako „wielcy”. Z tych powodów nigdy nie byłem wielkim fanem bohaterów historycznych, takich jak Napoleon, Fryderyk Wielki, Aleksander czy Juliusz Cezar.
** Autor: [[Bernhard Grzimek]], ''Auf den Mensch gekommen, Erfahrungen mit Leuten'', Monachium 1977, s. 425.

* Niech spoczywa w spokoju pod tą kopułą, to hełm na głowę giganta.
** Opis: [[epitafium]] wypisane na sarkofagu Napoleona.

* Nigdy jeszcze żaden człowiek nie przyczynił się w większym stopniu do wywyższenia potęgi rosyjskiej niż Napoleon w latach 1807–1812.
** Autor: [[Karol Marks]], cyt. za: ''Documents of the First International. 1864–1866'', Londyn 1963, s. 388.

* Nikt nie kwestionuje geniuszu wojskowego Napoleona, który był mistrzem zarówno taktyki, jak i strategii. Ale choć pasmo zwycięstw przyniosło Napoleonowi tymczasowe panowanie nad rozległymi terytoriami, to nie zapewniło mu trwałych osiągnięć politycznych. Jego podboje militarne zmobilizowały jedynie większość mocarstw europejskich do zjednoczenia się przeciwko niemu, a jego imperium upadło dekadę po tym, jak koronował się na cesarza.
** Autor: [[Juwal Noach Harari]], ''Nexus. Krótka historia informacji'', przeł. Justyn Hunia, Wydawnictwo Literackie, 2024, s. 352.

* Objawy kultu Napoleona tak w dobie romantyzmu, jak i potem nie były nigdy w Polsce wolne od przymieszki krytycyzmu i goryczy. Ani Polski nie wyzwolił ostatecznie, ani nawet sprawy polskiej nie potraktował tak, jak wedle naszego własnego poczucia na to zasługiwała.
** Autor: [[Stefan Treugutt]], ''Napoleon Bonaparte jako bohater polskiego romantyzmu'' (1974)

* O Napoleonie, z ukochanych najukochańszym, rozprawiał jak natchniony poeta. Zdawało się, że każdej chwili zakrzyknie gromko: „Niech żyje Cesarz!” – i rzuci się w bój, krwawy szatan. Napoleon, siedząc okrakiem na komecie jak na ognistym koniu, z wielką przyjemnością przysłuchiwał się panu profesorowi Gąsowskiemu. Gdyby mógł sięgnąć z nieba, przypiąłby na jego piersi Krzyż Legii Honorowej.
** Autor: [[Kornel Makuszyński]], ''[[Szatan z siódmej klasy]]'', Instytut Wydawniczy Nasza Księgarnia, Warszawa 1989, s. 5.

* Porwał mnie zresztą nie tylko jako geniusz (wódz, mąż stanu, prawodawca, reformator Europy), lecz i jako smarkacz, bo nim stał się paneuropejskim tytanem, był już twardzielem. Gdy miał 7 lat, oskarżono go o wyjedzenie cichaczem połowy fig i winogron z kosza, który stryj przysłał dla matki. Chłopiec zaprzeczył, ale mu nie uwierzono. Niby drobiazg, lecz wtedy na Korsyce wychowywano dzieci w surowym reżimie, kłamliwość tępiono bez pardonu. Dostał rózgi, a że dalej twierdził, iż nie jest winowajcą – dostawał je przez kilka kolejnych dni. Przez cały ten czas był karmiony tylko chlebem i wodą. Póki jego siostra nie przyznała się, że wraz z koleżanką wyjadły owoce. I poinformowała zdumionych rodziców, że Napolione widział to. Widział, znosił cięgi i głód, a nie pisnął słowem!
** Autor: [[Waldemar Łysiak]], ''Salon 2. Alfabet szulerów. Cz. 2'', Wydawnictwo Nobilis, Warszawa 2006, s. 357, 358.

* Ratunku Francji po klęsce, do której doprowadziły ją zwycięstwa Napoleona, nie można przypisać wyłącznie Talleyrandowi, ale dziesiątkom jeszcze innych czynników. Ale te zastrzeżenia nie zmieniają w niczym słuszności twierdzenia, że Stanisław August miał dobry program w polityce zagranicznej, a nie zdał egzaminu w polityce wewnętrznej, natomiast Napoleon uzyskał stanowisko dyktatora w polityce wewnętrznej, ale swoją polityką zagraniczną, drogą ustawicznych triumfów, doprowadził Francję do klęski.
** Autor: [[Stanisław Cat-Mackiewicz]], ''Zielone oczy'', Universitas, Kraków 2012, s. 66

* Rozum na koniu.
** Autor: [[Georg Wilhelm Friedrich Hegel]]
** Opis: w 1806.
** Źródło: [[Tadeusz Kroński]], ''Rozważania wokół Hegla'', PWN, Warszawa 1960, s. 489.

* Taki całkowity brak Napoleona (nonapartyzm na pełnej) to straszliwa dystopia. Bez Bonapartego Rewolucja poniosłaby całkowitą porażkę, jeśli nie w 1795 to 1797. Jakobini tak zdążyli skompromitować ideę demokracji, że rojaliści zaczęli wygrywać w wyborach (co zmusiło Barrasa to zrobienia „fructidora”).&lt;br /&gt;Nonapartyzm to straszna alternatywna ścieżka historii. Cała Europa wyglądałaby jak carska Rosja. Wojny napoleońskie zmusiły pokonane państwa do liberalizacji. Legendarne „Prusy jako państwo prawa” narodziły się w odpowiedzi na porażkę „czwartej koalicji”. (…) Niszcząc HRE, Napoleon z kolei wymusił modernizację na Habsburgach. (…)&lt;br /&gt;Trudno sobie wyobrazić odzyskanie przez Polskę niepodległości w takim scenariuszu, bo w ogóle pojawienie się na mapie łańcucha państw od Finlandii po Rumunię wymagało serii niezwykłych zbiegów okoliczności. Które i tak by nic nie dały, gdyby nie idea demokratyczna buzująca na kontynencie przez całe stulecie – w nonapartyzmie zduszona w kołysce.
** Autor: [[Wojciech Orliński]], [https://ekskursje.pl/2026/10/nonapartyzm/ ''Nonapartyzm''], ekskursje.pl, 5 października 2026.
** Zobacz też: [[rewolucja francuska]]

* Taki pożerany pychą i ambicją człowiek jak Napoleon I siebie zgubił, ale Bóg użył potężnego dynamizmu jego duszy do zatrzymania Rewolucji i zapoczątkowania nowego ładu w Europie.
** Autor: [[Jacek Woroniecki]], ''Katolicka etyka wychowawcza'', tom II/1, Wydawnictwo Mariackie, Kraków 1948, s. 407.

* To więcej niż zbrodnia, to błąd.
** ''C’est plus qu’un crime, c’est une faute.'' (fr.)
** Autor: przypisywane [[Joseph Fouché|Fouchému]] albo [[Charles-Maurice de Talleyrand|Talleyrandowi]], albo Boulayowi de la Meurthe
** Opis: po straceniu księcia d’Enghien przez Napoleona I w 1804.
** Źródło: [[Władysław Kopaliński]], ''Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych'', Warszawa 1989, s. 88.
** Zobacz też: [[zbrodnia]]

* Wraz z Napoleonem zaczyna się nowoczesne zarządzanie państwem, a także wojna o charakterze totalnym. Korsykanin to ojciec chrzestny współczesnego prawa rozwodowego, dzięki któremu małżonkowie mogą rozstać się za obopólnym porozumieniem; ojciec kodeksu cywilnego, ale także nacjonalizmu, który przysporzył potem Europie tylu zgryzot. Można powiedzieć, że Napoleon zapoczątkował epokę współczesnej polityki.
** Autor: [[Jan Fleischhauer]], ''Cesarz wszystkich parweniuszy'', „Der Spiegel”, 14 sierpnia 2013.

* Wszyscy XX-wieczni autokraci, poczynając od Mussoliniego i Atatürka, który wyłonił się z gruzów otomańskiego imperium, po Stalina Hitlera i Mao Tse-Tunga, naśladowali Bonapartego – prekursora i wzorca współczesnych tyranów. W ich ślady poszli pomniejsi despoci – Sukarno w Indonezji, Ho Chi Minh i Pol Pot w Indochinach, Naser i Saddam na Bliskim Wschodzie, Peron i Castro w Ameryce Łacińskiej, Kadafi, Bokassa i Idi Amin w Afryce. Wszystkie te ponure postacie dopuszczające się najstraszliwszych bestialstw, począwszy od ludobójstwa, a skończywszy na ludożerstwie, były w gruncie rzeczy groteskową parodią korsykańskiego mistrza.
** Autor: [[Paul Johnson]], ''Bohaterowie'', tłum. Anna i Jacek Maziarscy, wyd. Świat Książki, Warszawa 2009, s. 312.
** Zobacz też: [[Benito Mussolini]], [[Mustafa Kemal Atatürk]], [[Józef Stalin]], [[Mao Zedong]], [[Hồ Chí Minh]]


[[Kategoria:Napoleon Bonaparte|!]]</text>
      <sha1>1l6d2xpd2hu5xl3l2qgdgs4n9q9ae14</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>650849</id>
      <parentid>650841</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T09:52:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Swam pl</username>
        <id>41038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Wycofano edycję użytkownika [[Special:Contributions/PARTYCJU$Z|PARTYCJU$Z]] ([[User talk:PARTYCJU$Z|dyskusja]]). Autor przywróconej wersji to [[User:Swam pl|Swam pl]].</comment>
      <origin>650145</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32735" sha1="fr5wv1qic04cwynatao7jjvh7yfb970" xml:space="preserve">'''[[w:Napoleon Bonaparte|Napoléon Bonaparte]]''' (1769–1821) – [[Francuzi|francuski]] [[polityk]] i [[wojsko]]wy, pierwszy Konsul Republiki Francuskiej w latach 1799–1804 i [[cesarz (monarcha)|cesarz]] Francuzów w latach 1804–1815.
{{indeksPL}}
[[Plik:Jacques-Louis David - The Emperor Napoleon in His Study at the Tuileries - Google Art Project.jpg|mały|{{center|Napoleon Bonaparte (mal. [[Jacques-Louis David]], 1812)}}]]

==A==
* Aby naród był wolny, trzeba, aby podwładni byli mędrcami, a rządzący bogami.
** Zobacz też: [[wolność]]

* Aby pisać historię, trzeba być więcej niż człowiekiem, ponieważ autor trzymający pióro wielkiego sędziego powinien być wolny od wszelkich uprzedzeń, interesów lub próżności.
** Zobacz też: [[historia]]

* Ambicja władania duszami jest najsilniejszą z namiętności.
** Zobacz też: [[namiętność]]

* Armaty zabiły feudalizm. Atrament zabije społeczeństwa nowoczesne.
** Zobacz też: [[prasa]]

==B==
* Bluszcz tuli się do pierwszego drzewa, jakie napotka; oto pokrótce historia miłości.

* Bóg jest zawsze po stronie silniejszych batalionów (…). Ale na wojnie moralność ma się do fizyczności jak trzy do jednego. To morale, bardziej niż liczba, decyduje o zwycięstwie.
** Źródło: Norbert Bączyk, Kamil Kawalec, ''Dawid i Goliat'' [w:] ''Historia lubi się powtarzać'', wyd. Altenberg, Warszawa 2023, s. 15.
** Zobacz też: [[Henri de Turenne]], [[moralność]]

==C==
* Ci ludzie umieją się tylko bić!
** Opis: o polskim pułku gwardii, który się skompromitował na przeglądzie wojsk.
** Źródło: Józef B. I. Załuski, ''Wspomnienia''

* Ciekawa byłaby książka, w której by nie było kłamstw.
** Zobacz też: [[książka]]

* Cnota jest dla kobiet tym, czym odwaga dla mężczyzn, pogardzam tchórzem i kobietą bez wstydu.

* Co prawda, żeby umieć rozkazywać, trzeba się najpierw nauczyć słuchać, ale jeśli ktoś przez kilkadziesiąt lat umiał tylko słuchać, to już nie nadaje się do rozkazywania

* Cóż to jest tron? Kawałek drewna pokryty aksamitem.
** ''Qu’est-ce qu’un trône? Un morceau de bois recouvert de velours.'' (fr.)
** Opis: skierowane do Ciała Ustawodawczego 1 stycznia 1814.
** Źródło: ''Harangues et proclamations'', Gautier, Paryż 1887, s. 27.

* Cudzołóstwo, które w kodeksie cywilnym jest tak wielką sprawą, w rzeczywistości jest bagatelą, przygodą na balu maskowym.

* Czas jest wszystkim.

* Człowiek nie ma przyjaciół, przyjaciół ma tylko powodzenie.
** Źródło: ''Nic, co ludzkie… Aforyzmy, sentencje i przysłowia'', oprac. Henryk Jurand, LSW, 1982, s. 41.

* Czymże jest gazeta? To rozproszony klub. Gazeta oddziałuje na swoich abonentów tak jak mówca klubowy na słuchaczy.
** Źródło: ''Napoleon. Maksymy'', wybór, wstęp i przekład Monika Senkowska-Gluck i Leopold Gluck, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1983.

* Czymże jest więc miłość? Poczuciem własnej słabości, które natychmiast ogarnia człowieka samotnego lub osamotnionego (…).
** Źródło: Max Gallo, ''Napoleon t. 1. Pieśń wymarszu''

==D==
* Dałem mu Księstwo traktatem tylżyckim, by nie wzbudzić zaniepokojenia, ale to panujący starzec i Niemiec. Ale gdybym był stworzył Królestwo Polskie, to dla takiego narodu jak wasz, dałbym innego króla.
** Opis: o Fryderyku Auguście.
** Źródło: Jerzy Jankowski, ''Monarsze sekrety''

* Dla moich Polaków nie ma rzeczy niemożliwych.
** Opis: po bitwie w wąwozie Samosierra.

* Dwie rzeczy popychają ludzi do działania – interes i strach.
** Zobacz też: [[interes]], [[strach]]

==E==
* Entuzjazm to delirium rozumu.

==G==
* Gdańsk jest kluczem do wszystkiego, co mile widziane!
** Zobacz też: [[Gdańsk]]

* Gdyby był kobietą, myślę że kochałbym się w niej.
** Inne tłumaczenie: Gdyby był kobietą, uczyniłbym go swoją kochanką.
** ''Si Alexandre était une femme, j’en ferais mon maîtresse.'' (fr.)
** Opis: do [[Józefina|Józefiny]] o [[Aleksander I Romanow|Aleksandrze I]].
** Źródło: Andrzej Andrusiewicz, ''Aleksander I: wielki gracz, car Rosji – król Polski'', Literackie, Kraków 2015, ISBN 9788308060063, s. 266.

* Geniusz to czasem tylko instynkt, który nie podlega doskonaleniu; częściej jest to sztuka trafnego kojarzenia codziennie doskonalona dzięki obserwacji i doświadczeniu.
** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998.
** Zobacz też: [[geniusz]]

* Głowa bez pamięci jest jak twierdza bez załogi.
** Zobacz też: [[pamięć]]

* Głupiec jest jednak z czegoś zadowolony: zawsze jest zadowolony z siebie.

* Głupota nie przeszkadza w polityce.
** Zobacz też: [[głupota]], [[polityka]]

==H==
* Handel istnieje tylko dzięki zaufaniu.

* Historia jest wersją przeszłych wypadków, na które ludzie zdecydowali się zgodzić.
** ''L’histoire est un mensonge que nul ne conteste.'' (fr.)
** Inne tłumaczenie: Historia to uzgodniony zestaw kłamstw.
** Zobacz też: [[historia]]

==J==
* Jeden rodzaj złodzieja jest, którego prawo nie ściga, a który rabuje to, co dla ludzi najcenniejsze – czas.
** Zobacz też: [[czas]], [[złodziej]]

* Jesteś łajnem w jedwabnych pończochach.
** Opis: do [[Charles-Maurice de Talleyrand|Talleyranda]].

* Jeżeli już macie pić, to pijcie jak Polacy.

* Józefino, gdzie odnajdzie Cię ten list? Jeśli w Paryżu, to znaczy, że moje nieszczęście jest pewnikiem, nie kochasz mnie już! Pozostaje mi tylko mi śmierć… Wszystkie moje nadzieje zgasły. Poddaję się nieodwracalnemu wyrokowi losu. Okrył mnie sławą tylko po to, żebym bardziej odczuwał swoje nieszczęście. W mojej sytuacji jestem w stanie przywyknąć do wszystkiego, tylko nie do myśli, że już nigdy nie będę mógł Cię szanować! Nie! To niemożliwe! Moja Józefina jest w drodze do mnie; kocha mnie przynajmniej trochę; miłość, którą sobie przysięgliśmy, nie może ulotnić się po dwóch miesiącach. Nienawidzę Paryża, kobiet, miłości… Źle się czuję… a Twoje zachowanie… Czy mam ci robić wymówki? Nie! Twoje postępowanie to Twój los. Tak urocza, tak piękna, tak słodka, jak możesz (nieczytelne) być powodem mojej rozpaczy? Żegnaj, Józefino, sama myśl o Tobie napawa mnie szczęściem…
** Źródło: Sigrid Maria Grössing, ''Kobiety za kulisami historii'', op. cit., s. 61.

* Jutro wieczorem wracam do Paryża. Nie myj się.
** Opis: fragment listu napisanego do [[Józefina|Józefiny]] podczas wyprawy wojennej.

==K==
* Kapitulacja to próba ocalenia wszystkiego, z wyjątkiem honoru.
** Zobacz też: [[kapitulacja]], [[honor]]

* Każdy żołnierz nosi buławę w tornistrze.
** Zobacz też: [[żołnierz]]

* Kiedy ludzie przestają narzekać, przestają myśleć.

* Kobieta, która sypia ze swym mężem, zawsze ma na niego wpływ.

* Konstytucje są dziełem czasu, toteż droga pozostawiona dla ulepszeń nigdy nie będzie za szeroka.

* Kradzież nie istnieje, za wszystko się płaci.
** Zobacz też: [[kradzież]]

* Kto stracił pieniądze, ten nic nie stracił. Kto przegrał bitwę i stracił wojsko, ten mało stracił. Kto stracił wiarę, ten wszystko stracił.
** Zobacz też: [[pieniądze]], [[wojsko]], [[wiara]]

* Kto umie schlebiać, umie również rzucać potwarz.

==L==
* Lepiej, żeby kobiety obracały igłą niż językiem.
** Zobacz też: [[kobieta]]

* Lud, który dopuszcza się ekscesów, jest niegodny wolności, lud prawdziwie wolny szanuje człowieka i własność.

* Lud, który może wszystko powiedzieć, może wszystko zrobić.
** Zobacz też: [[wolność słowa]]

* Ludzie genialni są jak meteory. Ich przeznaczeniem jest by, spalając się, przydali blasku epoce, w której żyją.
** ''Les hommes de génie sont des météores destinés à brûler pour éclairer leur siècle.'' (fr.)
** Źródło: ''Discours de Lyon''
** Zobacz też: [[człowiek]]

* Ludzie nie są ani całkowicie dobrzy, ani całkowicie źli, lecz doświadczają wszystkiego, co dobre i złe.
** Źródło: Zbigniew Czajkowski, ''Zdolności przywódcze trenera i style kierowania'', „Rocznik Naukowy – IDŌ Ruch dla Kultury”, t. 3, nr 3/2002, s. 193.

* Ludzie są naprawdę wielcy dzięki instytucjom, jakie po nich pozostają.
** Źródło: Jarosław Gronert, ''Astrologia od początku'', Pabianice 2007, s. 33.

==M==
* Małżeństwo jest prawdziwą loterią: w urnie (loteryjnej) znajdziesz mnóstwo czarnych biletów, a białych, które są wygrywającymi, bardzo mało.

* Miłość ludzi nie poddaje się władzy bagnetów.

* Miłość to głupota robiona we dwoje.

* Moja sława nie polega na tym, że wygrałem 40 bitew. Waterloo wymazało wspomnienie tych zwycięstw, ale nie wymaże tego co żyć wiecznie będzie – mojego kodeksu cywilnego.

* Moją kochanką jest władza.
** Źródło: [[Nigel Cawthorne]], ''Dowódcy i generałowie. Prawdziwe historie'', Grupa Wydawnicza Foksal, Warszawa 2014, s. 115.

* Można wybaczyć zasługi, nie wolno przebaczać intryg.

* Mój pan nie ma serca, panem moim jest porządek rzeczy.

* Myśl – oto główny wróg cesarza.
** Zobacz też: [[myśl]]

==N==
* Na świecie są tylko dwie potęgi: miecz i duch. W końcu miecz zawsze ulega duchowi.
** Zobacz też: [[miecz]], [[duch]]

* Na tym świecie istnieje tylko jedna alternatywa: rozkazywać albo słuchać.

* Na wojnie ten wygrywa, kto najmniej błędów popełnia.
** Zobacz też: [[wojna]]

* Na wojnie, jak w miłości: żeby zakończyć, trzeba się widzieć z bliska.

* Najdalej zajdzie ten człowiek, który nie wie, gdzie idzie.

* Największe zwycięstwo nad kobietą to uciec od niej.
** Zobacz też: [[zwycięstwo]]

* Największym mówcą świata jest sukces.

* Nakładać zbyt twarde warunki, znaczy zwalniać od ich wykonania.

* Naród, który nie chce karmić swojej armii, będzie karmić cudzą.
** Народ, который не желает кормить свою армию, будет кормить чужую. (ros.)
** Źródło: Wadim Sierow, [http://bibliotekar.ru/encSlov/13/60.htm ''Энциклопедический словарь крылатых слов и выражений'', Буква Н]

* Nazwa i forma rządu są bez znaczenia. Ważne, aby obywatele byli równi wobec praw i aby sprawiedliwość była sprawiedliwie egzekwowana. Nie może być półsprawiedliwości – niesprawiedliwość jest niepodzielna!
** Źródło: Waldemar Łysiak, ''Salon 2. Alfabet szulerów. Cz. 2'', Wydawnictwo Nobilis, Warszawa 2006, s. 359.

* Nie ma ludzi, którzy by się lepiej rozumieli, niż żołnierze i księża.

* Nie należy szukać odznaczeń i epoletów na polu bitwy, skoro można je zdobyć w przedpokoju.

* Nie polityka powinna rządzić ludźmi, lecz ludzie polityką.

* Nie powinno się szukać dla siebie żony wśród kokietek.

* Nie przeszkadzaj swojemu wrogowi gdy popełnia błędy.
** Zobacz też: [[wróg]]

* Nie wiem, co to znaczy, gdy mówią o kobiecie, że zachowała w największym stopniu swą cześć – albo oddała się swojemu zalotnikowi, albo nie.

* Nie zapomnij przekazać mi wiadomości, że wierzysz w moją miłość do Ciebie, że kocham Cię ponad wszystko na świecie. Że Tobie poświęcam każdą chwilę mojego życia; że nie ma chwili, żebym nie myślał o Tobie; że nigdy nie pomyślałam o żadnej innej kobiecie; że wszystkie one bez wyjątku są pozbawione wdzięku, urody, duszy; że Ty, cała Ty, jak Cię widzę, podobasz mi się, że tylko Ty możesz zniszczyć wszystkie moje duchowe siły; że całkowicie opanowałaś moje myśli, która nie byłaby Tobie podporządkowana; że moje siły, moje ramiona, moja dusza należą Ciebie; że w Twoim ciele jest moja dusza; i że jeśli nie zechcesz kochać mnie dłużej, umrę…
** Opis: do [[Józefina|Józefiny]].
** Źródło: Sigrid Maria Grössing, ''Kobiety za kulisami historii'', op. cit., s. 61.

* Niedobra to zabawa – rozdzielać korony za swego życia.

* „Niemożliwe” – to nie jest słowo francuskie.

* „Niemożliwe” to słowo dla głupców!
** Zobacz też: [[głupiec]]

* Nigdy nie wierz szpiegom, są oni źródłem większych kłopotów niż korzyści.

==O==
* Obawiać trzeba się nie tych, co mają inne zdanie, lecz tych, co mają inne zdanie, lecz są zbyt tchórzliwi, by je wypowiedzieć.

* Od dwóch dobrych generałów wolę jednego, który ma szczęście.

* Od wzniosłości do śmieszności jest tylko jeden krok.
** ''Du sublime au ridicule il n’y a qu’un pas.'' (fr.)
** Opis: powiedzenie w czasie ucieczki z Rosji (w grudniu 1812).
** Źródło: [[Władysław Kopaliński]], [http://www.slownik-online.pl/kopalinski/FC1EE3F97EF0B5E1412565BA00236731.php ''Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych'']

* Od zamiaru do wykonania należy odczekać trzy lata.

* Okoliczności? Ja tworzę okoliczności!

* Opinia publiczna to dziwka.

* Oto człowiek!
** Opis: po rozmowie z [[Johann Wolfgang von Goethe|Goethem]] w Weimarze.

==P==
* Pamiętajcie, panowie, co powiedział pewien rzymski cesarz: trup wroga zawsze pachnie słodko.

* Państwa upadają, gdy kobiety rządzą sprawami publicznymi.
** Źródło: Przemysław Słowiński, ''Dyktatorzy i ich kobiety. Seks, władza i pieniądze'', Videograf, Chorzów 2013, ISBN 9788378351320, s. 57.

* Papież jest jedynie urzędowym przywódcą Kościoła. Nieomylność przysługuje prawowicie zgromadzonemu Kościołowi, a nie papieżowi.
** Źródło: Max Gallo, ''Napoleon t. 1. Pieśń wymarszu''

* Piękna kobieta podoba się oczom, dobra kobieta – sercu. Pierwsza jest klejnotem, druga – skarbem.
** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998.

* Pijcie jak Polacy ale bądźcie równie dzielni jak oni.
** ''Soyez soul comme les Polonais, mais soyes aussi brave qu’eux'' (fr.)

* Po bitwie nie ma wrogów, są tylko ludzie.
** Zobacz też: [[bitwa]]

* Podejrzliwość rządu jest tym, co demaskuje jego słabość.

* Polityka to gra pozorów.

* Politykę wszystkich mocarstw określa ich położenie geograficzne.

* Popełnił największy z błędów – zajmował się tym, na czym się nie znał.
** Zobacz też: [[błąd]]

* Prawo? Szabla jest prawem!
** Zobacz też: [[prawo]]

* Przypadek sam nic nie zdziała.

==R==
* Religia chrześcijańska jest religią społeczeństwa cywilizowanego. Ona podnosi człowieka, głosząc wyższość ducha nad materią. Nie szanować tej religii, to znaczy być pozbawionym zdrowych pojęć moralnych i oddawać się libertynizmowi myślowemu, który niesie dezorganizację społeczeństwa.
** Źródło: [[Waldemar Łysiak]], ''Salon 2. Alfabet szulerów. Cz. 1, A – L'', Wydawnictwo Nobilis, Warszawa 2006, s. 128, 129.

* Religia jest szczepionką wyobraźni; chroni ją ona przed niebezpiecznymi i absurdalnymi wierzeniami.
** Zobacz też: [[religia]]

* Rządy dotrzymują słowa tylko wtedy, gdy są do tego zmuszone lub gdy jest to dla nich korzystne.
** Zobacz też: [[rząd]]

* Rządzenie nie opiera się na metafizyce, lecz na wynikach ciekawych doświadczeń.

==S==
* Samo zwycięstwo nic nie znaczy, trzeba umieć je wykorzystać.
** Zobacz też: [[zwycięstwo]]

* Są tylko dwa kraje: Wschód i Zachód, i dwa ludy: Wschodu i Zachodu.

* Słabość władzy najwyższej jest najgorszym nieszczęściem ludów.
** Zobacz też: [[władza]], [[rząd]]

* Sławna Joanna udowodniła, że nie ma takiego cudu, którego francuska pomysłowość nie potrafiłaby stworzyć, gdy zagrożona jest narodowa niepodległość.
** Opis: w 1803.
** Źródło: Henri Guillemin, ''Jeanne dite Jeanne d’Arc'', Paryż 1970, s. 306–307.
** Zobacz też: [[Joanna d'Arc]]

* Słowa „cnota polityczna” to nonsens.

* Sprawiedliwość jest pierwszym obowiązkiem monarchów.
** Zobacz też: [[sprawiedliwość]]

* Studiowanie historii nauczyło mnie, że elekcja głowy państwa lub rady rządzącej niesie w sobie zaród upadku lub zgoła niewoli dla ludów…
** Zobacz też: [[historia]]

* Sukces jest najgłośniejszym mówcą świata.
** Zobacz też: [[sukces]]

* Suweren powinien rządzić zgodnie z ustalonymi regułami, a nie kierując się kaprysem.

* Swoje marzenia odmierzam cyrklem rozumu.
** Zobacz też: [[marzenie]], [[rozum]]

==Ś==
* Śmierć jest snem bez snów.
** Zobacz też: [[śmierć]], [[sen]]

* Światem rządzi wyobraźnia.
** ''L’imagination gouverne le monde!'' (fr.)
** Źródło: Emmanuel de Las Cases, ''Memoriał ze Św. Heleny''

==T==
* Tam, gdzie nie ma wolności, nie ma ani praw, ani obowiązków.

* Tam, gdzie rząd jest słaby, rządzi armia.

* Teologia powoduje w religii mniej więcej to samo, co trucizna w środkach spożywczych.

* Ten, kto patrzy na pole bitwy zbyt suchym okiem, traci zbyt wielu ludzi niepotrzebnie

* Trzeba być powolnym w rozważaniach i szybkim w działaniu.

* Trzy dni mglistej pogody, a stałbym się panem Londynu.

* Tylko prawda obraża. Słabość nigdy na nic się nie zda. Rządzić można tylko siłą i przez siłę.

* Tylko ten nie popełnia błędów, kto nic nie robi.

==U==
* Uczeni i osły do środka!

* Upadek władcy zwykle go pomniejsza, ale mnie to doświadczenie niebywale wyniosło do góry. Każdy dzień uwalnia mnie od wizerunku tyrana, mordercy, dzikusa.
** Opis: fragment pamiętnika napisanego na Wyspie Świętej Heleny.
** Źródło: Jan Fleischhauer, ''Cesarz wszystkich parweniuszy'', „Der Spiegel”, 14 sierpnia 2013.

* Urzędnicy są jak książki na półkach biblioteki: im wyżej postawieni, tym rzadziej do czegoś służą.
** Zobacz też: [[urzędnik]]

* Uznanie związku małżeńskiego za nierozerwalny to prowokacja do zbrodni.
** Źródło: Waldemar Kuligowski, ''Miłość na Zachodzie. Historia antropologiczna'', Wydawn. Naukowe UAM, 2004, s. 300.
** Zobacz też: [[małżeństwo]], [[prowokacja]]

==W==
* W polityce głupota nie stanowi przeszkody.

* W Polsce zetknąłem się z V żywiołem: błotem.

* W systemie wszechświata nic nie jest zdane na los przypadku, w systemie społecznym – nic nie powinno zależeć od kaprysów jednostek.

* W Valence widziałem zdeterminowany lud, żołnierzy patriotów oraz oficerów arystokratów (…). Kobiety wszędzie są rojalistkami. Nic w tym dziwnego. Wolność jest kobietą piękniejszą od nich, więc je przyćmiewa.
** Źródło: Max Gallo, ''Napoleon t.1. Pieśń wymarszu''

* Wasi władcy, urodzeni na tronie, mogą ponieść dwadzieścia klęsk militarnych, a mimo to zawsze wracają do swych rezydencji. Moje panowanie natomiast nie przetrwa nawet dnia, jeśli stracę siłę i przestaną się mnie bać.
** Opis: w rozmowie z austriackim następcą tronu.
** Źródło: Jan Fleischhauer, ''Cesarz wszystkich parweniuszy'', „Der Spiegel”, 14 sierpnia 2013.

* Wiara jest poza zasięgiem prawa. Jest to najbardziej intymna własność człowieka i nikt nie może żądać aby zdawał z niej rachunek.

* Wiesz dobrze, że nie zniósłbym widoku Ciebie z kochankiem… Zobaczyć go i wyrwać mu serce, to byłoby dla mnie jednym i tym samym… Jestem pewien Twojej miłości i jestem z niej dumny… Dziecko, tak jak matka godne uwielbienia, przyjdzie na świat i będzie mu wolno przez długie lata przebywać w Twoich ramionach. Tymczasem ja. nieszczęsny, musiałem zadowolić się jednym tylko dniem. Tysiące razy całuję Twoje oczy, Twoje usta, Twój język, całą Ciebie. Uwielbiania, w jak wielka jest Twoja władza nade mną? Jestem chory na ciebie. Uwielbiana, jak wielka jest Twoja władza nade mną? Jestem chory na ciebie. Pożera mnie gorączka…
** Opis: do [[Józefina|Józefiny]].
** Źródło: Sigrid Maria Grössing, ''Kobiety za kulisami historii'', op. cit., s. 62.

* Władca, który nie króluje w sercu swych ludów, jest niczym.
** Zobacz też: [[władca]]

* Władcy lubią tylko tych, którzy są im przydatni, i tylko tak długo, dopóki ich potrzebują.

* Wojna jest lepsza niż nietrwały pokój.

* Wojna jest najgorszym rozwiązaniem najtrudniejszych spraw.

* Wolność obywatelska istnieje tylko tam, gdzie sądy są silne.

* Wolnomularze? To kupa durniów, którzy zbierają się, żeby ucztować i odprawiać śmieszne głupstwa. Niemniej jednak, od czasu do czasu robią coś dobrego. W czasie rewolucji i niedawno znowu przyczynili się do osłabienia potęgi papieża i wpływów kleru.

* Wszelki rasizm jest obłędem i łajdactwem
** Zobacz też: [[rasizm]]

==Z==
* Z miłości jest tylko jedno wyjście – ucieczka.

* Złodziejstwo jest wybaczalne – głupota nie.
** Zobacz też: [[złodziej]]

* Zostawcie to Polakom!
** ''Laissez faire aux Polonais!'' (fr.)
** Opis: po wydaniu przez Napoleona rozkazu zdobycia Somosierry gen. Montbrun zameldował Cesarzowi, że szarża wprost na armaty nie jest możliwa. Wtedy Napoleon wypowiedział słowa: Zostawcie to Polakom! Polscy szwoleżerowie zdobyli Somosierrę.
** Zobacz też: [[Polacy]]

==Ż==
* Żeby prowadzić wojnę potrzeba trzech rzeczy: pieniędzy, pieniędzy i pieniędzy.

* Żołnierze armii Włoch! Prowadzę was na najurodzajniejsze równiny świata. Znajdziecie tam honor, chwałę i bogactwo. Czyżby miało wam zabraknąć odwagi?
** Opis: jeden z pierwszych rozkazów.

* Żołnierze, czterdzieści wieków patrzy na was!
** Opis: zdanie wypowiedziane przed bitwą pod piramidami.

* Żołnierze maszerują na żołądkach.

* Życie obywatela należy do ojczyzny.
** Zobacz też: [[ojczyzna]], [[obywatel]]

==O Napoleonie Bonaparte==
* A więc i on jest tylko zwyczajnym człowiekiem.
** Autor: [[Ludwig van Beethoven]]
** Opis: gdy Napoleon został cesarzem.
** Źródło: [[Janusz Ekiert]], ''Czy wiesz? Zagadki muzyczne'', Warszawa 1995, wyd. Alfa, s. 13.

* Być może żaden despota tak bardzo nie prześladował Kościoła jak Bonaparte, ani też w sposób bardziej obsesyjny nie starał się go zniszczyć, a kiedy tego nie osiągnął, próbował z niego uczynić poczwarkę, ''instrumentum regni''.
** Źródło: [[Vittorio Messori]], ''Czarne karty Kościoła'', przeł. ks. Antoni Kajzerek, Księgarnia św. Jacka, Katowice 1998, s. 108

* Dał nam przykład Bonaparte,&lt;br /&gt;jak zwyciężać mamy.
** Autor: [[Józef Wybicki]], ''[[Mazurek Dąbrowskiego|Pieśń Legionów Polskich we Włoszech]]'' (hymn Polski), 1797
** Źródło: Wacław Panek, ''Gaude, Mater Polonia'', Instytut Wydawniczy Nasza Księgarnia, Warszawa 1990, s. 68.

* Dla mnie istota charakteru tego człowieka nie tkwi w biografiach tworzących białą czy czarną legendę, ale w jego korespondencji z Józefiną. Listy te są zdumiewająco szczere, a czasem wręcz dziecinne. Ukazują człowieka szaleńczo zakochanego. Wyobraźcie sobie: ten facet porzucił nawet swoją armię w Egipcie, aby dołączyć do Józefiny we Francji, ponieważ dowiedział się o jej niewierności!
** Autor: [[Ridley Scott]]
** Źródło: Jean-Louis Tremblais, [https://wyborcza.pl/7,179012,30430360,ridley-scott-odkrylem-slaby-punkt-napoleona-le-figaro.html#S.schowek_center-K.C-B.1-L.1.zw ''Ridley Scott: Odkryłem słaby punkt Napoleona'' (LE FIGARO)], wyborcza.pl, 22 listopada 2023.
** Zobacz też: [[Józefina]]

* Geniusz Napoleona to gwiazda, w którą wpatrują się wszystkie duchy (…) Ów geniusz skupia wszelką świętość – jest świętym ery całej (…) Nikt nie był bardziej człowiekiem cudu i człowiekiem globu – człowiekiem najzupełniejszym (…) Od czasów Jezusa nikt nie zrealizował na Ziemi więcej niż on.
** Autor: [[Adam Mickiewicz]]
** Uwaga: wykład wygłoszony na Collège de France; skróty pochodzą od Waldemara Łysiaka.
** Źródło: Waldemar Łysiak, ''Salon 2. Alfabet szulerów. Cz. 2'', Wydawnictwo Nobilis, Warszawa 2006, s. 366.

* Jaka szkoda, że tak wielki człowiek jest tak źle wychowany!
** Autor: [[Charles-Maurice de Talleyrand]]
** Opis: po tym, jak Napoleon nazwał go „łajnem w jedwabnych pończochach”.

* Komediant! Tragediant!
** ''Commediante! Tragediante!'' (wł.)
** Autor: [[Pius VII]]
** Opis: w czerwcu 1812, podczas internowania w Fontainebleau.

* Korsykanin zmywa z tronów&lt;br /&gt;Zabobonów ciemną ciecz –&lt;br /&gt;Grzebie w trzewiach wyzwolonych&lt;br /&gt;Lepki od wolności miecz.
** Autor: [[Jacek Kaczmarski]], ''Sąd na Goyą'', album ''Dwie skały'' (2000)

* Napoleon… pomimo całej swej wielkości błądził, uważając, że bitwy, że zwycięstwa militarne decydują o biegu historii, że są źródłem dalszego biegu dziejów. Tak samo myślał właściwy spadkobierca doktryny napoleońskiej, tj. niemiecki sztab generalny, tak samo myślał potworny obłąkaniec Hitler.
** Źródło: [[Stanisław Cat-Mackiewicz]], ''Życie daremne. „Wiadomości” 1950–1956'', Universitas, Kraków 2022, s. 39

* Nie odmówimy zdolności Napoleonowi I., który z chudopacholskiego syna prowincyonalnego adwokata własną pracą wyrósł na wielkiego wodza, a potem dobił się nawet cesarskiej korony i trząsł całą Europą – ale co Europie z tego? Uznajemy wielki talent niejednego króla, ale cóż z tego, gdy zdolności swych użył na uciskanie poddanych, a panowanie swoje rozszerzał grabieżą cudzej własności, pozbawiając wolności sąsiadów?
** Autor: [[Feliks Koneczny]], ''Życie i zasługi Adama Mickiewicza''

* Niestety, na przestrzeni dziejów ludzie, którzy rozpętali i wygrali wiele wojen, byli zawsze czczeni jako „wielcy”. Z tych powodów nigdy nie byłem wielkim fanem bohaterów historycznych, takich jak Napoleon, Fryderyk Wielki, Aleksander czy Juliusz Cezar.
** Autor: [[Bernhard Grzimek]], ''Auf den Mensch gekommen, Erfahrungen mit Leuten'', Monachium 1977, s. 425.

* Niech spoczywa w spokoju pod tą kopułą, to hełm na głowę giganta.
** Opis: [[epitafium]] wypisane na sarkofagu Napoleona.

* Nigdy jeszcze żaden człowiek nie przyczynił się w większym stopniu do wywyższenia potęgi rosyjskiej niż Napoleon w latach 1807–1812.
** Autor: [[Karol Marks]], cyt. za: ''Documents of the First International. 1864–1866'', Londyn 1963, s. 388.

* Nikt nie kwestionuje geniuszu wojskowego Napoleona, który był mistrzem zarówno taktyki, jak i strategii. Ale choć pasmo zwycięstw przyniosło Napoleonowi tymczasowe panowanie nad rozległymi terytoriami, to nie zapewniło mu trwałych osiągnięć politycznych. Jego podboje militarne zmobilizowały jedynie większość mocarstw europejskich do zjednoczenia się przeciwko niemu, a jego imperium upadło dekadę po tym, jak koronował się na cesarza.
** Autor: [[Juwal Noach Harari]], ''Nexus. Krótka historia informacji'', przeł. Justyn Hunia, Wydawnictwo Literackie, 2024, s. 352.

* Objawy kultu Napoleona tak w dobie romantyzmu, jak i potem nie były nigdy w Polsce wolne od przymieszki krytycyzmu i goryczy. Ani Polski nie wyzwolił ostatecznie, ani nawet sprawy polskiej nie potraktował tak, jak wedle naszego własnego poczucia na to zasługiwała.
** Autor: [[Stefan Treugutt]], ''Napoleon Bonaparte jako bohater polskiego romantyzmu'' (1974)

* O Napoleonie, z ukochanych najukochańszym, rozprawiał jak natchniony poeta. Zdawało się, że każdej chwili zakrzyknie gromko: „Niech żyje Cesarz!” – i rzuci się w bój, krwawy szatan. Napoleon, siedząc okrakiem na komecie jak na ognistym koniu, z wielką przyjemnością przysłuchiwał się panu profesorowi Gąsowskiemu. Gdyby mógł sięgnąć z nieba, przypiąłby na jego piersi Krzyż Legii Honorowej.
** Autor: [[Kornel Makuszyński]], ''[[Szatan z siódmej klasy]]'', Instytut Wydawniczy Nasza Księgarnia, Warszawa 1989, s. 5.

* Porwał mnie zresztą nie tylko jako geniusz (wódz, mąż stanu, prawodawca, reformator Europy), lecz i jako smarkacz, bo nim stał się paneuropejskim tytanem, był już twardzielem. Gdy miał 7 lat, oskarżono go o wyjedzenie cichaczem połowy fig i winogron z kosza, który stryj przysłał dla matki. Chłopiec zaprzeczył, ale mu nie uwierzono. Niby drobiazg, lecz wtedy na Korsyce wychowywano dzieci w surowym reżimie, kłamliwość tępiono bez pardonu. Dostał rózgi, a że dalej twierdził, iż nie jest winowajcą – dostawał je przez kilka kolejnych dni. Przez cały ten czas był karmiony tylko chlebem i wodą. Póki jego siostra nie przyznała się, że wraz z koleżanką wyjadły owoce. I poinformowała zdumionych rodziców, że Napolione widział to. Widział, znosił cięgi i głód, a nie pisnął słowem!
** Autor: [[Waldemar Łysiak]], ''Salon 2. Alfabet szulerów. Cz. 2'', Wydawnictwo Nobilis, Warszawa 2006, s. 357, 358.

* Ratunku Francji po klęsce, do której doprowadziły ją zwycięstwa Napoleona, nie można przypisać wyłącznie Talleyrandowi, ale dziesiątkom jeszcze innych czynników. Ale te zastrzeżenia nie zmieniają w niczym słuszności twierdzenia, że Stanisław August miał dobry program w polityce zagranicznej, a nie zdał egzaminu w polityce wewnętrznej, natomiast Napoleon uzyskał stanowisko dyktatora w polityce wewnętrznej, ale swoją polityką zagraniczną, drogą ustawicznych triumfów, doprowadził Francję do klęski.
** Autor: [[Stanisław Cat-Mackiewicz]], ''Zielone oczy'', Universitas, Kraków 2012, s. 66

* Rozum na koniu.
** Autor: [[Georg Wilhelm Friedrich Hegel]]
** Opis: w 1806.
** Źródło: [[Tadeusz Kroński]], ''Rozważania wokół Hegla'', PWN, Warszawa 1960, s. 489.

* Taki całkowity brak Napoleona (nonapartyzm na pełnej) to straszliwa dystopia. Bez Bonapartego Rewolucja poniosłaby całkowitą porażkę, jeśli nie w 1795 to 1797. Jakobini tak zdążyli skompromitować ideę demokracji, że rojaliści zaczęli wygrywać w wyborach (co zmusiło Barrasa to zrobienia „fructidora”).&lt;br /&gt;Nonapartyzm to straszna alternatywna ścieżka historii. Cała Europa wyglądałaby jak carska Rosja. Wojny napoleońskie zmusiły pokonane państwa do liberalizacji. Legendarne „Prusy jako państwo prawa” narodziły się w odpowiedzi na porażkę „czwartej koalicji”. (…) Niszcząc HRE, Napoleon z kolei wymusił modernizację na Habsburgach. (…)&lt;br /&gt;Trudno sobie wyobrazić odzyskanie przez Polskę niepodległości w takim scenariuszu, bo w ogóle pojawienie się na mapie łańcucha państw od Finlandii po Rumunię wymagało serii niezwykłych zbiegów okoliczności. Które i tak by nic nie dały, gdyby nie idea demokratyczna buzująca na kontynencie przez całe stulecie – w nonapartyzmie zduszona w kołysce.
** Autor: [[Wojciech Orliński]], [https://ekskursje.pl/2026/10/nonapartyzm/ ''Nonapartyzm''], ekskursje.pl, 5 października 2026.
** Zobacz też: [[rewolucja francuska]]

* Taki pożerany pychą i ambicją człowiek jak Napoleon I siebie zgubił, ale Bóg użył potężnego dynamizmu jego duszy do zatrzymania Rewolucji i zapoczątkowania nowego ładu w Europie.
** Autor: [[Jacek Woroniecki]], ''Katolicka etyka wychowawcza'', tom II/1, Wydawnictwo Mariackie, Kraków 1948, s. 407.

* To więcej niż zbrodnia, to błąd.
** ''C’est plus qu’un crime, c’est une faute.'' (fr.)
** Autor: przypisywane [[Joseph Fouché|Fouchému]] albo [[Charles-Maurice de Talleyrand|Talleyrandowi]], albo Boulayowi de la Meurthe
** Opis: po straceniu księcia d’Enghien przez Napoleona I w 1804.
** Źródło: [[Władysław Kopaliński]], ''Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych'', Warszawa 1989, s. 88.
** Zobacz też: [[zbrodnia]]

* Wraz z Napoleonem zaczyna się nowoczesne zarządzanie państwem, a także wojna o charakterze totalnym. Korsykanin to ojciec chrzestny współczesnego prawa rozwodowego, dzięki któremu małżonkowie mogą rozstać się za obopólnym porozumieniem; ojciec kodeksu cywilnego, ale także nacjonalizmu, który przysporzył potem Europie tylu zgryzot. Można powiedzieć, że Napoleon zapoczątkował epokę współczesnej polityki.
** Autor: [[Jan Fleischhauer]], ''Cesarz wszystkich parweniuszy'', „Der Spiegel”, 14 sierpnia 2013.

* Wszyscy XX-wieczni autokraci, poczynając od Mussoliniego i Atatürka, który wyłonił się z gruzów otomańskiego imperium, po Stalina Hitlera i Mao Tse-Tunga, naśladowali Bonapartego – prekursora i wzorca współczesnych tyranów. W ich ślady poszli pomniejsi despoci – Sukarno w Indonezji, Ho Chi Minh i Pol Pot w Indochinach, Naser i Saddam na Bliskim Wschodzie, Peron i Castro w Ameryce Łacińskiej, Kadafi, Bokassa i Idi Amin w Afryce. Wszystkie te ponure postacie dopuszczające się najstraszliwszych bestialstw, począwszy od ludobójstwa, a skończywszy na ludożerstwie, były w gruncie rzeczy groteskową parodią korsykańskiego mistrza.
** Autor: [[Paul Johnson]], ''Bohaterowie'', tłum. Anna i Jacek Maziarscy, wyd. Świat Książki, Warszawa 2009, s. 312.
** Zobacz też: [[Benito Mussolini]], [[Mustafa Kemal Atatürk]], [[Józef Stalin]], [[Mao Zedong]], [[Hồ Chí Minh]]


[[Kategoria:Napoleon Bonaparte|!]]</text>
      <sha1>fr5wv1qic04cwynatao7jjvh7yfb970</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Miłość</title>
    <ns>0</ns>
    <id>202</id>
    <revision>
      <id>650795</id>
      <parentid>650720</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T14:29:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Perystaltyczny</username>
        <id>62224</id>
      </contributor>
      <comment>Anulowanie wersji [[Special:Diff/77958553|77958553]] autorstwa [[Special:Contributions/Jeż0216|Jeż0216]] ([[User talk:Jeż0216|dyskusja]])</comment>
      <origin>650795</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="99737" sha1="r1kjibk0sl7nh1l0f1u1vf0b4wfui3n" xml:space="preserve">[[Plik:Francesco Hayez 008.jpg|mały|{{center|Okazywanie miłości}}]]
'''[[w:Miłość|Miłość]]''' – złożone, trudne do zdefiniowania zjawisko, często utożsamiane z uczuciem, które przejawia się w relacji do drugiej osoby (lub obiektu), połączonej z silnym pragnieniem stałego obcowania z nią, czemu może towarzyszyć pociąg fizyczny do osoby będącej obiektem uczucia. Zwykle jest okazywana przez próby uszczęśliwiania kochanej osoby.
{{wulgaryzmy}}
{{IndeksPL}}

[[Plik:Bergfried leiter.jpg|mały|{{center|Drabina Sventhorowska}}]]

27 miligramów:

Chciałem tylko odpłynąć na chwilę,
Bo na haju jakoś lżej,
Życie to otchłań, bezkresna pustka,
Teraz wreszcie wszystko ma jakiś sens

Choć gdy jesteś bardzo wysoko,
Tak cholernie boli upadek w dół,
Ja pragnę coraz więcej,
By uśmierzyć ciągłby ból

Refren:
Daj mi teraz 27 miligramów,
Nie jest to chyba przecież bardzo dużo,
Potrzebuję 27 miligramów,
Niech utrzyma się w mej krwi jak najdłużej

Ja nienawidzę gdy one nie śpią późno w nocy,
Te mizoandryczki chcą być jak my faceci,
Ale wiedz, że na ciebie nigdy się nie gniewam,
Bo wiadomość od ciebie zawsze lepsza jest od ciszy

I wiedz jak ja bardzo się zmieniłem,
Odkąd od kodeiny się uzależniłem,
Przepisz mi Acodin bez recepty,
Bo nie mogę kurwa pisać

==A==
* A! bo  miłość jest najwyższym dobrem na ziemi i być kochanym przez ludzi, nawet co nas nie potrafią zrozumieć, będzie zawsze milszym sercu, niż być wielbionym i cenionym przez zimnych acz mądrych współbraci.
** Autor: [[Józef Ignacy Kraszewski]], ''Kopciuszek'', Wydawnictwo Literackie, Kraków 1966, Cz.1, s. 406.

* – A czym byliby ludzie bez miłości?&lt;br /&gt;– GINĄCYM GATUNKIEM, odparła Śmierć
** Autor: [[Terry Pratchett]], ''[[Czarodzicielstwo]]''

* – A czym jest Miłość? – spytała pustynia.&lt;br /&gt;– Miłość jest jak sokół, który krąży nad twoimi piaskami. Dla niego jesteś najbujniejszą zielenią, z której zawsze powraca ze zdobyczą. On zna twoje skalne urwiska, twoje wydmy i twoje góry, a i ty jesteś dla niego najbardziej szczodra.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Alchemik]]''

* – A któż ci powiedział – rzekł widzący chaos jego myśli garbus – że miłość musi być dobra? Na Szerń, żeglarzu, w imię tego uczucia popełniono na świecie więcej zbrodni niż w imię czegokolwiek innego, wyjąwszy może władzę! To najbardziej podstępne, okrutne i zaborcze uczucie, jakie może dotknąć człowieka, wyzwala bowiem inne: zawiść, zazdrość i gniew. Wszystko, co w nim dobre dotyczy tylko jednej osoby. Pomyśl zatem, synu, nim nazwiesz znów dobrym owo coś, nie będące niczym innym jak kaleką, wynaturzoną, przepoczwarzoną przyjaźnią, która zaiste jest wzniosła i piękna. Mówię ci z całą mocą, że bez miłości świat byłby szczęśliwszy, pod warunkiem, że pozostałaby na nim przyjaźń.
** Autor: Feliks W. Kres, ''Król bezmiarów''

* A jeśli to miłość?
** ''А если это любовь?'' (ros.)
** Źródło: tytuł radzieckiego melodramatu z 1961 w reżyserii Julija Rajzmana

* A miłość? Jeszcze jeden nałóg młodości, ryzykowne gry, oszałamiające stany nieważkości.
** Autor: [[Tadeusz Konwicki]], ''Pamflet na siebie''
** Zobacz też: [[nałóg]], [[młodość]]

* A siły ducha są w człowieku. I działa też w sercach ludzkich miłość, która jest z Ducha Świętego.
** Autor: [[Jan Paweł II]], [https://www.opoka.org.pl/biblioteka/W/WP/jan_pawel_ii/homilie/28wloclawek_07061991.html ''Homilia w czasie mszy we Włocławku''], opoka.org.pl, 7 czerwca 1991.
** Zobacz też: [[Duch Święty]], [[człowiek]], [[serce]]

* A zatem patrzymy na siebie z oddali i kochamy się wzajemnie. Ja daję jej ciepło i życie, a ona daje mi rację bytu.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Alchemik]]''

* Aby znaleźć miłość, nie pukaj do każdych drzwi. Gdy przyjdzie twoja godzina, sama wejdzie do twego domu, w twe życie, do twego serca.
** Autor: [[Bob Dylan]]

* Ach, kiedy ona cię kochać przestanie:&lt;br /&gt;Zobaczysz!&lt;br /&gt;Zobaczysz obcą własną twarz,&lt;br /&gt;Jakie wielkie oczy ma strach;&lt;br /&gt;Zobaczysz wszystko to samo,&lt;br /&gt;Co ja.
** Autor: [[Edward Stachura]], ''Zobaczysz''
** Źródło: ''Wiersze, poematy, piosenki, przekłady'', wyd. Czytelnik, Warszawa 1982, ISBN 8307003784, s. 225.
** Zobacz też: [[strach]]

* Ani czas, ani mądrość nie zmieniają człowieka – bo odmienić istotę ludzką zdolna jest wyłącznie miłość.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Jedenaście minut]]''
** Zobacz też: [[czas]], [[człowiek]], [[mądrość]]

* Artystki, artystki, z variété,&lt;br /&gt;nie biorą miłości nazbyt tragicznie!
** Autor: [[Leon Stein]], ''Księżniczka czardasza'' Kalmana. Duet hrabiego Boni i hrabiego Feri

==B==
* Bardziej od pieniędzy, potrzebujesz miłości. Miłość to siła nabywcza szczęścia.
** Autor: [[Phil Bosmans]]
** Zobacz też: [[pieniądze]]

* Bez miłości oddech to tylko tykanie zegara.
** Źródło: film ''[[Equilibrium]]''

* Będąc we dwoje i sami, najbardziej odczuwamy pełnię wszystkiego. Miłość i przyjaźń… Trzeba tylko rozumieć, zawsze starać się rozumieć. Miłość? – Jak wszystko, tak i to wymaga pracy – zwyczajnej, codziennej. Nawet miłości nie można puszczać bez steru, na wiatr. Nic nie jest tak omylne, jak tak zwane „nieomylne instynkty”.
** Autor: [[Andrzej Bobkowski]], ''Szkice piórkiem''

* Biochemia dowodzi, że nie ma różnicy pomiędzy miłością a dużą tabliczką czekolady.
** ''Biochemically, no different than eating large quantities of chocolate.'' (ang.)
** Źródło: film ''[[Adwokat diabła]]''

* Bo góry mogą się poruszyć i pagórki się zachwiać, ale miłość Moja nie odstąpi od ciebie.
** Źródło: ''[[Biblia (literatura)|Biblia]]'', ''[[Księga Izajasza]]'' 54, 10

* Bo miłość jak cygańskie dziecię:&lt;br /&gt;Ani jej ufaj, ani wierz,&lt;br /&gt;Gdy gardzisz, kocham cię nad życie,&lt;br /&gt;Lecz gdy pokocham, to się strzeż!
** ''L’amour est enfant de bohême,&lt;br /&gt;Il n’a jamais connu de loi;&lt;br /&gt;Si tu ne m’aimes pas, je t’aime,&lt;br /&gt;Et si tu m’aimes, prends garde à toi.'' (fr.)
** Autor: [[Georges Bizet]], ''Carmen'', akt I, 1875

* Bo miłość jest niepokojem,&lt;br /&gt;Nie zna dnia, który da się powtórzyć,&lt;br /&gt;Bo miłość jest niewiadomą,&lt;br /&gt;Lecz chcę wiedzieć czy wiary starczy mi.
** Autor: [[Andrzej Tylczyński]], ''Kochać'', z repertuaru [[Piotr Szczepanik|Piotra Szczepanika]]

* Bo jak śmierć potężna jest miłość.
** Źródło: ''Biblia'', ''Pieśń nad Pieśniami'' 8, 6
** Zobacz też: [[śmierć]]

* Bo miłość nie jest racjonalna. Na całe, kurwa, szczęście!
** Autor: [[Janusz Leon Wiśniewski]], ''Bikini''

* Bóg jest zawsze w pobliżu ludzi okazujących sobie miłość.
** Autor: [[Johann Heinrich Pestalozzi]]
** Zobacz też: [[Bóg]]

* Bóg oparł swe dzieło na jednym tylko filarze: miłości.
** Autor: [[Carmen Sylva]]

* Brzydka ona, brzydki on, A taka ładna miłość.
** Autor: [[Grażyna Łobaszewska]], ''[[Brzydcy]]''

* Być może, niegdyś miłość była rzeczą&lt;br /&gt;Słodką; może, nie pomnę. Ale teraz&lt;br /&gt;Goryczy pełna.
** Autor: [[Francesco Petrarca]], ''Sonet CCCXLIV'', tłum. [[Jalu Kurek]]

* Bywa, że pierwszej miłości nigdy się nie zapomina, ale ona zawsze się kończy.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Weronika postanawia umrzeć]]''

* Bywają wielkie zbrodnie na świecie, ale chyba największą jest zabić miłość.
** Autor: [[Bolesław Prus]], ''[[Lalka (Bolesław Prus)|Lalka]]''
** Zobacz też: [[zbrodnia]]

==C==
* Celem jedynym i rzeczywistym powstania naszego jest odzyskanie niepodległości i ustalenie w kraju naszym porządku opartego na miłości chrześcijańskiej, na poszanowaniu prawa i wszelkiej sprawiedliwości. (…) Idea narodowości jest tak potężną i czyni tak szybkie postępy w Europie, że ją nic nie pokona…
** Autor: [[Romuald Traugutt]]
** Źródło: [https://teologiapolityczna.pl/andrzej-nowak-spor-o-powstanie Andrzej Nowak, ''Spór o powstanie''], teologiapolityczna.pl, 16 stycznia 2018
** Zobacz też: [[niepodległość]], [[chrześcijaństwo]], [[sprawiedliwość]], [[naród]], [[Europa]]

* Chcę ci powiedzieć, żem ja ciebie bardzo, bardzo kochała.
** Autor: [[Henryk Sienkiewicz]], ''Bez dogmatu''
** Opis: umierająca Anielka P. do Leona Płoszowskiego.

* Ciało ulega zniszczeniu, gwiazdy się wypalają, lecz nawet gdy wszechświat się skończy, pozostanie tylko miłość.
** Źródło: serial ''[[Andromeda]]''

* Ciemność jest szczodra, jest cierpliwa i zawsze zwycięża,&lt;br /&gt;ale w samym sercu jej siły leży jej słabość:&lt;br /&gt;wystarczy jedna, jedyna świeca, by ją pokonać.&lt;br /&gt;Miłość jest czymś więcej niż świecą.&lt;br /&gt;Miłość potrafi zapalić gwiazdy.
** Źródło: nowelizacja filmu ''[[Gwiezdne wojny]]. Zemsta Sithów''
** Zobacz też: [[ciemność]]

* Chcę ci coś opowiedzieć,&lt;br /&gt;Ale brakuje słów,&lt;br /&gt;Żeby wyrazić to co czuję. (…)&lt;br /&gt;Jak mam ci o tym opowiedzieć?&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Kocham cię, już wiem&lt;br /&gt;Jedno słowo cichy szept.&lt;br /&gt;Kocham cię, już wiem.&lt;br /&gt;Jedno słowo, a tyle mieści się.
** Autor: [[Dżem (grupa muzyczna)|Dżem]], ''Chcę ci coś opowiedzieć''

* Chcę powiedzieć, że jeśli kobieta, której dni są policzone, postanawia spędzić resztkę swego czasu przy łóżku śpiącego mężczyzny, po to, by patrzeć na niego, to jest w tym coś z miłości. Chcę powiedzieć jeszcze więcej, że jeśli w tym czasie ta kobieta miała atak serca i nie wezwała pomocy, tylko po to, by nie oddalić się ani na chwilę od tego mężczyzny, to ta miłość może stać się wielka.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Weronika postanawia umrzeć]]''
** Zobacz też: [[kobieta]], [[mężczyzna]]

* Ci, których najtrudniej kochać, najbardziej potrzebują naszej miłości.
** Autor: [[Dan Millman]], ''Droga miłującego pokój wojownika''

* – Co to jest miłość, proszę pana?&lt;br /&gt;– Ja nie wiem…&lt;br /&gt;– To jest odwrotność okrucieństwa. Pełna pogarda dla tego, co nie jest miłością.
** Źródło: film ''[[Trzecia część nocy]]''

* Co to jest prawdziwa miłość, wiedzą tylko kobiety brzydkie, piękne – umieją zaledwie uwodzić.
** Autor: [[Audrey Hepburn]]

* Co trudów, co kłopotów miłość z sobą ciągnie…
** Autor: [[Jean Baptiste Racine]]

* Cóż wiesz o pięknem? …&lt;br /&gt;Kształtem jest miłości.
** Autor: [[Cyprian Kamil Norwid]], ''Promethidion''

* Czasami ceni się kogoś za bardzo, aby można go było pokochać.
** Autor: [[Immanuel Kant]]

* Czasami miłość wiedzie w otchłań nas samych, a co gorsza ludzi, których kochamy.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Czarownica z Portobello]]''

* Człowiek nie może żyć bez miłości, dlatego że ona ''sama w nim przesypuje się i nim rządzi''.
** Autor: [[Iwan Iljin]]
** Źródło: Katarzyna Krasucka, [https://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/bitstream/11320/13879/1/K_Krasucka_Iwan_Iljin_i_jego_doktryna.pdf ''Iwan Iljin i jego doktryna o sprzeciwianiu się złu siłą''], Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku, Białystok 2011, ISBN 9788374312851, s. 37.

* Człowiek potrzebuje uczucia, życie bez tkliwości i bez miłości jest tylko bezdusznym, skrzypiącym i smutnym mechanizmem.
** Autor: [[Victor Hugo]]
** Źródło: [https://lubimyczytac.pl/cytat/31525 ''Katedra Marii Panny w Paryżu'']

* Człowiek rodzi się, kocha i umiera nie na próbę.
** Źródło: [[Jan Paweł II]]

* Człowiek szuka miłości, bo w głębi serca wie, że tylko miłość może uczynić go szczęśliwym
** Autor: [[Jan Paweł II]]

* Człowiek został stworzony przez miłość, dlatego ona tak bardzo go pociąga.
** Autor: [[Jan Maria Vianney]]

* Czy można pisać&lt;br /&gt;o miłości&lt;br /&gt;słysząc krzyki&lt;br /&gt;zamordowanych i pohańbionych
** Autor: [[Tadeusz Różewicz]], ''Świadek''

* Czyliż niewinna miłość wiecznej godna męki?&lt;br /&gt;Ten sam Bóg stworzył miłość, który stworzył wdzięki.&lt;br /&gt;On dusze obie łańcuchem uroku&lt;br /&gt;Powiązał ze sobą!&lt;br /&gt;Wprzód, nim je wyjął ze światłości stoku,&lt;br /&gt;Nim je stworzył i okrył cielesną żałobą,&lt;br /&gt;Wprzódy je powiązał ze sobą!
** Autor: [[Adam Mickiewicz]], ''[[Dziady (dramat)|Dziady]]''

* Czym jest słońce dla ziemi, tym miłość dla duszy.
** Autor: [[Honoriusz Balzac]]

* Czyń miłość, nie wojnę.
** ''Make love, not war'' (ang.)
** Opis: hasło z lat 60. XX wieku powstałe w [[Stany Zjednoczone|Stanach Zjednoczonych]] podczas wojny w Wietnamie.
** Zobacz też: [[wojna]]

==D==
* Dla miłości zawsze warto przecież żyć.
** Źródło: Piotr Rogucki w duecie z Joanną Lewandowską, [[Coma]], ''Polowanie na wilki''

* Dla niej miłość (…) jest stanem ducha. Takim samym, jakiego się doświadcza, na przykład po wysłuchaniu Dziewiątej Symfonii Beethovena. Ten stan może przerodzić się w coś permanentnego, ale może się także skończyć.
** Autor: [[Janusz Leon Wiśniewski]], ''[[Los powtórzony]]''

* Dla niektórych miłość jest jak zakupy w hipermarkecie – wybór towaru, na koniec kasa.
** Autor: [[Sławomir Kuligowski]]

* Dlaczego Miłość nie jest kochana?
** Autor: [[Franciszek z Asyżu]]
** Źródło: [https://www.deon.pl/religia/swiety-patron-dnia/art,5,sw-franciszek-biedaczyna-z-asyzu,strona,1.html ''Św. Franciszek – biedaczyna z Asyżu''], deon.pl, 4 października 2012.

* Dobrego mężczyznę może zniszczyć miłość do złej kobiety; ale może też być odwrotnie: złego człowieka również może zniszczyć miłość do dobrej kobiety.
** Autor: [[Agatha Christie]], ''Zagadka Błękitnego Ekspresu'', Warszawa 1996, s. 189.

* Dobrze wiedział, że miłość przynosi ludziom najgłębszy smutek, jako że jest najwyższym wysiłkiem, na jaki człowiek się porywa, aby wyjść z samotności. A mimo to dążył do miłości w nieustępliwym uniesieniu.
** Autor: [[Gabriele d'Annunzio]]

* Dookoła miłość się skorumpowała.
** Autor: [[Pidżama Porno]], ''Wirtualni chłopcy''

* Dwudziestolatek kocha niekiedy jak szaleniec, ale czterdziestolatek kocha jak głupiec.
** Autor: [[Zbigniew Nienacki]], ''Ja, Dago Władca''

* Dzieci potrzebują ciepła wielkiej miłości, żeby być ludźmi.
** Autor: [[Phil Bosmans]]
** Zobacz też: [[dziecko]]

* Dzień dobry&lt;br /&gt;Kocham cię&lt;br /&gt;Już posmarowałem tobą chleb&lt;br /&gt;Dzień dobry&lt;br /&gt;Kocham cię&lt;br /&gt;Nie chce cię z oczu stracić więc&lt;br /&gt;Jeszcze więcej dzień dobry&lt;br /&gt;Kocham cię&lt;br /&gt;Podzielimy dziś ten ogień na dwoje&lt;br /&gt;Dzień dobry&lt;br /&gt;Kocham cię&lt;br /&gt;To zapyziałe miasto niech o tym wie
** Źródło: [[Strachy na Lachy]], ''Dzień dobry, kocham cię''

* Dzięki miłości człowiek może rozwiązać ogólny problem swego istnienia – przezwyciężyć uczucie osamotnienia.
** Autor: [[Erich Fromm]]
** Zobacz też: [[samotność]]

* Dzięki miłości, i tylko dzięki niej, dokonuje się najściślejsze zespolenie egzystencji i esencji, to jej udaje się pogodzić od razu, całkowicie harmonijnie i bez dwuznaczności, te dwa pojęcia, które poza nią pozostają zawsze niepewne i wrogie. Mówię oczywiście o miłości w pełni jej mocy, trwającej całe życie, takiej, która godzi się za swój przedmiot uznać tylko jedną istotę.
** Autor: [[André Breton]]

* Dziś byli zgodni, ale z pewnością nadejdą dni, gdy poróżnią ich gniewne słowa, albo lodowate milczenie. Dni, kiedy ich miłość będzie walczyła o przetrwanie jak ptak z przetrąconym skrzydłem. Dni, kiedy porywczy temperament Jane i flegmatyczna natura Gabriela będą odpychały ich od siebie, każąc wątpić w sens tego związku.
** Autor: [[Tess Gerritsen]], ''Grzesznik''

* Dziś widziała, że prawdziwa miłość przynosi przede wszystkim spokój i ukojenie.
** Autor: [[Joanna Tekieli]], ''Moc krwi'', Radom 2021, s. 36.

==E==
* Elo! Miłość, przyjaźń, dobre słowo.&lt;br /&gt;Tego nauczyłem się żyjąc hardkorowo!
** Autor: [[Sokół (raper)|Sokół]], utwór ''Interesy'' na płycie ''We własnej osobie'' grupy WWO
** Zobacz też: [[słowo]]

==F==
* Fałszywa miłość jest gorsza niż prawdziwa nienawiść.
** Autor: [[Alfred de Musset]]

* Flirt to akwarela miłości.
** Autor: [[Paul Bourget]]

==G==
* Gdyby nie można było kupić miłości za pieniądze, miłość straciłaby wiele wartości i pieniądze także.
** Autor: [[Romain Gary]], ''Pieszczoch''

* Gdy dziecko zerwało kilka kwiatów, drzewo ogromnie się ucieszyło, całe jego jestelstwo przepełniło się radością miłości. Miłość jest szczęśliwa, gdy może coś dać; ego jest szczęśliwe, gdy może coś wziąć.
** Autor: Osho (Bhagwan Shree Rajneesh), ''Seks się liczy'', część I – ''Od seksu do nadświadomości''

* Gdy mąż zbliża się do żony, powinien mieć poczucie świętości, jakby szedł do świątyni. A gdy żona zbliża się do męża, powinna być przepełniona poczuciem świętości, czci, jak gdyby zbliżała się do boga. Kiedy kochankowie zbliżają się do siebie w czasie seksu, gdy uprawiają miłość, to naprawdę zbliżają się do świątyni. W ich zbliżeniu funkcjonuje świętość, działa twórcza siła istnienia.
** Autor: Osho (Bhagwan Shree Rajneesh), ''Seks się liczy'', część I – ''Od seksu do nadświadomości''

* Gdy w naszym życiu kwitną kwiaty miłości, upodabniamy się do króla, ale gdy obecne są ciernie ego, stajemy się biedni i żałośni. Widok chłopca tańczącego w koronie z kwiatów napełniało drzewo radością. Kołysało się w miłości, śpiewało na wietrze. Chłopiec urósł jeszcze bardziej. Zaczął wspinać się na drzewo, by huśtać się na jego gałęziach. Drzewo czuło się bardzo szczęśliwe, gdy chłopiec odpoczywał w jego konarach. Miłość jest szczęśliwa, gdy daje komuś dobre samopoczucie; ego jest szczęśliwe tylko wtedy, gdy odbiera komuś dobre samopoczucie.
** Autor: Osho (Bhagwan Shree Rajneesh), ''Seks się liczy'', część I – ''Od seksu do nadświadomości''

* Gdy znajdę w sobie choć jeden akt miłości, już nie jestem nędzą.
** Autor: [[Stefan Wyszyński]]

* Gdybyśmy wiedzieli, jak bardzo kocha nas nasz Bóg, umarlibyśmy z radości! Nie wierzę, że są serca tak twarde, że nie kochają, kiedy widzą się tak kochane.
** Autor: [[Jan Maria Vianney]]
** Źródło: Marta Żurawiecka, ''Z księdzem Twardowskim 2014'', Wyd. Diecezjalne i Drukarnia w Sandomierzu, Sandomierz 2013, s. 94.

* Gdzie posiało się miłość, tam wzrasta radość.
** Autor: [[Paweł z Tarsu]]
** Zobacz też: [[radość]]

* Grzech to niedopuszczenie do tego, aby objawiła się Miłość.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Czarownica z Portobello]]''
** Zobacz też: [[grzech]]

* Gdybym mówił językami ludzi i aniołów, a miłości bym nie miał, stałbym się jak miedź brzęcząca albo cymbał brzmiący. Gdybym też miał dar prorokowania i znał wszystkie tajemnice, i posiadał wszelką wiedzę, i wszelką [możliwą] wiarę, tak iżbym góry przenosił, a miłości bym nie miał, byłbym niczym.
** Autor: [[Paweł z Tarsu]], ''[[1 List do Koryntian]]'', ''Hymn o miłości'', ''[[Biblia Tysiąclecia]]'' 1 Kor 13, 1–2

* Godność miłości kryje się w wyzbytym złudzeń afekcie, trwającym nadal po chwilowym ślinotoku.
** Autor: [[Emil Cioran]], ''Sylogizmy goryczy''

==I==
* I miłość własną trzeba odwzajemniać.
** Autor: [[Urszula Zybura]]

* I nie wiadomo od jak dawna bezskutecznie poszukuje miłości swojego życia. Jeśli nie znajdzie, od czasu do czasu popada w depresję. A kiedy ją zmęczy ten stan poświęca się rozśmieszaniu ludzi, żeby ponownie popaść w depresję.
** Autor: [[Valérie Tasso]], ''Dziennik nimfomanki''

* I nigdy nie wiadomo mówiąc o miłości&lt;br /&gt;czy pierwsza jest ostatnią czy ostatnia pierwszą
** Autor: [[Jan Twardowski]], ''Śpieszmy się – Poezje wybrane'', 1979

* I odkryłeś, że jedyną prawdziwie dozwoloną miłością jest miłość całkowicie i przez wszystkich zakazana. Bo warunkiem rzeczywistej miłości zakazanej jest jej chwilowe wprawdzie, ale całkowite bezpieczeństwo. Znasz się na tym i wiesz, że trzeba przede wszystkim znaleźć bezpieczne i dobre jak cmentarz miejsce. Miejsce, w którym choć przez godzinę, choć przez jeden wieczór nie obowiązują żadne zakazy.
** Autor: [[Jerzy Pilch]], ''Inne rozkosze''

* (…) i spotkały się ich usta… Spotkały się jakimś bezgrzesznym pocałunkiem, jak bezgrzeszna jest sama miłość.
** Autor: [[Tadeusz Dołęga-Mostowicz]], powieść ''[http://wiersze.wikia.com/index.php?title=Ostatnia_brygada&amp;useskin=monobook Ostatnia brygada]'', cz. 4, rozdz. I
** Opis: pocałunek Dowmunta z Ewą.

* Istnieje tylko jedna miłość i tysiąc jej rozmaitych kopii.
** Autor: [[François de La Rochefoucauld]]

* Istota miłości polega na tym, że zakłada ona bezinteresowność, samą bezinteresowność i tylko bezinteresowność.
** Autor: [[Gustaw Holoubek]]

* I to wszystko psu na budę bez miłości.
** Autor: [[Jan Twardowski]], utwór ''Miłość''

* I zapomnij, że jesteś, gdy mówisz, że kochasz.
** Autor: [[Jan Twardowski]]

* Ilekroć myślimy o Chrystusie, pamiętajmy zawsze o Jego miłości, dzięki której udzielił nam tak wielu łask i dobrodziejstw, oraz o miłości, jaką nam okazał Ojciec, gdy ofiarował nam tak niezwykłą rękojmię swej miłości ku nam. Miłość bowiem domaga się miłości. Toteż starajmy się mieć zawsze przed oczyma tę prawdę i w ten sposób zachęcajmy się do miłości. Jeśli bowiem Pan da nam tę łaskę i wzbudzi w sercu naszym taką miłość, wszystko stanie się łatwe i w krótkim czasie, bez trudu, dokonamy bardzo wiele.
** Autor: [[Teresa z Ávili]]
** Źródło: ''Księga życia'', 22,14.
** Zobacz też: [[Jezus Chrystus]]

==J==
* Jak wytłumaczyć, dlaczego kogoś kochamy? Kiedy próbujemy to werbalizować, chcąc nie chcąc, mimo że jest mowa o czymś nieracjonalnym, uciekamy się do racjonalnych narzędzi. Najczęściej wymieniamy wtedy cechy, które w tej drugiej osobie kochamy. A to przecież nie tylko te cechy sprawiają, że tę osobę kochamy.
** Autor: [[Adam Ferency]], [http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=31246 wywiad, 2006]

* Jaka to oszczędność czasu zakochać się od pierwszego wejrzenia.
** Autor: [[Julian Tuwim]]

* Jakim sposobem światło dociera do wnętrza domu? Poprzez okna otwarte na oścież. A jak dociera do ludzkiej duszy? Przez wrota miłości, o ile są otwarte. A jej wrota z całą pewnością były zatrzaśnięte na amen.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Jedenaście minut]]''
** Zobacz też: [[dom]], [[dusza]], [[okno]], [[światło]]

* Jakże piękna i nieśmiertelna jest twoja miłość, skoro nie chcesz nawet o nią walczyć?
** Autor: [[Wilbur Smith]], ''[[Bóg Nilu]]''

* Jedni siali łzy i krew, on siał ziarno miłości, pokoju i szczęścia.
** Opis: o rozszerzaniu miłości przez [[Herbert Hoover|Herberta Hoovera]], niosącego pomoc Europie po I wojnie światowej, ''Kurier Warszawski'' w 1919.
** Źródło: [http://wisla.naszemiasto.pl/archiwum/zrobil-dla-mieszkancow-slaska-i-zaglebia-bardzo-duzo-ale,1071572,art,t,id,tm.html Grażyna Kuźnik, ''Zrobił dla mieszkańców Śląska i Zagłębia bardzo dużo, ale niewiele osób o tym pamięta''], naszemiasto.pl, 26 listopada 2005.
** Zobacz też: [[pokój (polityka)|pokój]], [[szczęście]], [[krew]], [[łzy]]

* Jedyna miłość, która trwa całe życie, to miłość własna.
** Autor: [[Andrzej Prus]]

* Jedynie dwie rzeczy czynią nas szczęśliwymi: wiara i miłość.
** Autor: [[Charles Nodier]]
** Zobacz też: [[wiara]]

* Jest czekaniem&lt;br /&gt;na niebieski mrok&lt;br /&gt;na zieloność traw&lt;br /&gt;na pieszczotę rzęs
** Autor: [[Małgorzata Hillar]], ''Miłość''

* Jest nie do pomyślenia, by miłość naszego życia miała być czymś lekkim, czymś bez wagi.
** Autor: [[Milan Kundera]], ''[[Nieznośna lekkość bytu]]''

* Jeszcze Polska nie zginęła, dopóki kochamy.
** Autor: [[Urszula Ledóchowska]]
** Opis: słowa o miłości Urszuli Ledóchowskiej zacytowane w liście biskupów polskich na przyjęcie relikwii św. Urszuli do Polski.
** Źródło: [https://opoka.org.pl/biblioteka/T/TH/THW/pk201421_ledochowska.html s. Małgorzata Krupecka, Urszulanka Serca Jezusa Konającego ''Z Rzymu do domu macierzystego''], opoka.org.pl, 22 maja 2014.

* Jeśli chcesz być kochanym, bądź godny miłości.
** ''Ut ameris, amabilis esto.'' (łac.)
** Opis: [[Sentencje łacińskie|sentencja łacińska]].

* Jeśli kochałeś kogoś, kogokolwiek, że jeśli kiedyś miałeś choćby przebłysk miłości, ta miłość może rozwijać się do punktu, w którym dosięgnie Boga. Ale jeśli nigdy nie kochałeś, nie masz w sobie niczego, co może rosnąć. Nie masz ziarna, które może wyrosnąć w drzewo.
** Autor: Osho (Bhagwan Shree Rajneesh), ''Seks się liczy'', część I – ''Od seksu do nadświadomości''

* Jeśli miłość jest dzieckiem, przywiązanie jest dojrzałym człowiekiem.
** Autor: [[Honoriusz Balzac]]

* Jeżeli chodzi o miłość, nie może być mowy, by było jej zbyt dużo.
** Autor: [[Pierre Beaumarchais]]

* Jeżeli znasz Miłość, poznałeś także Duszę Wszechświata, która jest Miłością.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Alchemik]]''
** Zobacz też: [[wszechświat]]

* Jedno wielkie, gigantyczne targowisko, na którym szaleją chciwość, lęk, agresja, okrucieństwo, chaos i wojny, a między gorącymi wojnami zimne wojny i tak zwana walka o pokój, na którym todos contra todos, wszyscy przeciwko wszystkim i każdy przeciwko każdemu – oto czym jest ten świat, którego jesteś twórcą i ofiarą, i w którym w straszliwy sposób miotasz się, szarpiesz, gryziesz, męczysz, dręczysz, dręcząc tym samym wszystko wokoło siebie, i mówisz o miłości, szukasz wszędzie miłości, ale kto ci ją może dać, jeżeli każdy, tak jak ty, potrzebuje miłości? , Potrzebujesz miłości, jesteś jednym rozpacznym wołaniem o miłość, rzężeniem o miłość, jednym tragicznym, kosmicznym wyciem o miłość, ale kto ci ją może dać, jeżeli każdy, tak jak ty, potrzebuje miłości? Kto komu ma dać miłość, jeżeli każdy jej potrzebuje? A jeżeli potrzebuje, to przecież znaczy, że jej nie ma. Jeżeli jej nie ma, to jej nie może dać. Co może wlać próżne do pustego i odwrotnie?
** Autor: [[Edward Stachura]], ''[[Fabula rasa]]''

==K==
* Każda miłość, jeśli jest prawdziwa, powinna niszczyć poprzednią, porażać całego człowieka, tyranizować i żądać wyłączności.
** Autor: [[Zbigniew Herbert]], ''[[Barbarzyńca w ogrodzie]]''

* Każda prawdziwa miłość uszlachetnia, podnosi, bo obok niej w sercu nic plugawego i nikczemnego wyżyć nie może. Jest to płomień oczyszczający.
** Autor: [[Józef Ignacy Kraszewski]], ''Barani Kożuszek'', Warszawa 1986, s. 147.

* Każdy człowiek od urodzenia jest zdolny do kochania. Musi jednak wytrwale ćwiczyć, tak jakby dbał o mięśnie.
** Autor: [[Audrey Hepburn]]
** Źródło: Sean Hepburn Ferrer, ''Audrey Hepburn. Uosobienie elegancji''

* Każdy, kto bada historie Kościoła bez uprzedzeń, nie może nie przyznać, że od wszystkich tych, którzy prawdziwie żyją chrześcijaństwem, promieniuje żarliwa i najwyższa miłość do bliźnich, nawet do wrogów i prześladowców. Ta miłość ma źródło w samej istocie świętości, w przemienieniu w Chrystusie. Zawsze znajdowała się ona w samym sercu nauczania Kościoła. Ta miłość bliźniego była czymś zupełnie nowym, nieznanym światu pogańskiemu i była to ta miłość bliźniego, która nawróciła niezliczoną ilość pogan.
** Autor: [[Dietrich von Hildebrand]], ''Koń trojański w mieście Boga'', Fronda, wydanie III, s. 323.
** Zobacz też: [[katolicyzm]], [[świętość]]

* Każdy z nas jest miłością czyjegoś życia.
** ''We are each the love of someone’s life.'' (ang.)
** Autor: [[Andrew Sean Greer]]

* Kiedy kochamy, nie potrzebujemy wcale rozumieć, co się dzieje wokół, bo wtedy wszystko dzieje się w nas samych i wtedy nawet człowiek może przemienić się w wiatr.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Alchemik]]''
** Zobacz też: [[wiatr]]

* Kiedy nie będę kochać, nie zdołasz nigdy zranić mnie.
** Autor: [[Agnieszka Chylińska]]

* Kiedy nienawiść każe się człowiekowi rozwijać, staje się ona jedną z wielu form miłości.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Czarownica z Portobello]]''

* Kiedy wychodziłam za niego za mąż, doprawdy, kochałam tylko jego. A teraz on wymaga, żebym kochała także jego guziki, oczywiście te oderwane! I dolegliwości dwunastnicy! (…) Wczoraj przyszedł do mnie z guzikiem od marynarki. Guzik miał w ręku, rozumiesz? (…) Najgorsze jest to, że Piotr ma rację. Kiedy się wychodzi za mąż, trzeba kochać guziki swego męża i jego dwunastnicę. Z całą pewnością – trzeba! I ja na pewno kochałabym to wszystko w Piotrze, gdybym nie pokręciła zaraz na początku. A ja pokręciłam, bo jak się ma dziewiętnaście lat, to człowiek nie myśli o guzikach i dwunastnicy, bo wcale nie wie, że to się mieści pod jednym słowem – miłość.
** Autor: [[Krystyna Siesicka]], ''Przez dziurkę od klucza''

* Kocha się tak samo przez wady i nieszczęścia i może nawet głębiej, a najgłębiej kocha się przez ból
** Autor: [[Wiesław Myśliwski]], ''Widnokrąg''
** Zobacz też: [[ból]]

* Kocha się za nic. Nie istnieje żaden powód do miłości.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Alchemik]]''

* Kochaj Boga i rób co chcesz.
** Autor: [[Aureliusz Augustyn z Hippony]]

* Kochaj mnie nieprzytomnie,&lt;br /&gt;Jak zapalniczka płomień,&lt;br /&gt;Jak sucha studnia wodę.&lt;br /&gt;Kochaj mnie namiętnie tak jakby świat się skończyć miał.
** Autor: [[Perfect]], ''Kołysanka dla nieznajomej''
** Zobacz też: [[świat]], [[namiętność]]

* Kocham cię, czy tego chcesz, czy nie. Czy ja tego chcę, czy nie. To jest jak choroba. Jak niemoc, która odbiera mi możność wolnego wyboru, która topi mnie w otchłani. Zabłądziłam w tobie, Morholcie, nigdy już się nie odnajdę, nie odnajdę siebie takiej, jaką byłam.
** Autor: [[Andrzej Sapkowski]], ''Maladie''

* Kropla miłości znaczy więcej niż ocean rozumu.
** Źródło: [[Blaise Pascal]]

* Kto kocha, niechże zdrów będzie. Niech zdechnie, kto kochać nie umie.&lt;br /&gt;Po dwakroć niechaj zdechnie, ktokolwiek kochać zabrania.
** Źródło: napis na murze w starożytnym Rzymie.

* Kto komu ma dać miłość, jeżeli każdy jej potrzebuje? A jeżeli potrzebuje, to przecież znaczy, że jej nie ma. A jeżeli jej nie ma, to jej nie może dać. Co może wlać próżne do pustego i odwrotnie?
** Źródło: [[Edward Stachura]], ''[[Fabula rasa]]''

* Kto miłości nie zna, ten żyje szczęśliwy,&lt;br /&gt;I noc ma spokojną, i dzień nietęskliwy.
** Autor: [[Adam Mickiewicz]], ''[[Dziady (dramat)|Dziady]]''

* Kto prawdziwie kocha, ten nie troszczy się o nagrodę za swoją miłość, lecz tylko o to, aby kochać coraz lepiej.
** Autor: [[Zbigniew Trzaskowski]]

* Któż może się oprzeć tej miłości, która utrzymuje świat przy życiu?
** Autor: [[Matka Teresa z Kalkuty]]

* Kultura, która nie posługuje się terminem osoba, nie ma nic do powiedzenia na temat miłości. Podobnie zresztą i psychologia, jeżeli nie posługuje się terminem osoba, będzie sprowadzała miłość do potrzeb biologicznych, będzie milczała w kwestii akceptacji patologii seksualnej, mając na uwadze poprawność polityczną.
** Autor: [[Antoni Jozafat Nowak]]
** Źródło: ''Psychologia XX-XY'', Rzeszów 2011, s. 87.

==L==
* Lenistwo w miłości jest niewybaczalną zbrodnią.
** ''Lenost v lásce je neodpustitelným zločinem.'' (czes.)
** Autor: [[Karel Konrád]]
** Zobacz też: [[lenistwo]], [[wybaczenie]]

* Leżysz zabity i jam też zabity,&lt;br /&gt;Ty – strzałą śmierci, ja – strzałą miłości.
** Autor: [[Jan Andrzej Morsztyn]], ''Do trupa''

* Ludzi trzeba szukać nie z latarnią, ale z sercem, bo tylko na miłość otwierają serca.
** Autor: [[Peter Rosegger]]

==M==
* Mam tutaj mały balkon; przez otwarte drzwi widzę stąd światła samochodów na Harbor Freeway wiodącej na południe. Ten ciąg świateł nie ma końca. Ci wszyscy ludzie. Co oni robią? O czym myślą? Wszyscy umrzemy, wszyscy co do jednego, co za cyrk! Już sam ten fakt powinien wzbudzać w nas miłość do siebie nawzajem, ale tak się nie dzieje. Jesteśmy udręczeni i przygnieceni codziennymi bzdetami, bez reszty zżarci przez błahostki.
** Autor: [[Charles Bukowski]], ''Gdy kota nie ma, myszy harcują''

* Mędrzec jest mędrkiem tylko dlatego, że kocha. Zaś głupiec jest głupcem, bo wydaje mu się, że miłość zrozumiał.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Na brzegu rzeki Piedry usiadłam i płakałam]]''
** Zobacz też: [[mędrzec]], [[głupiec]]

* Mieć świadomość tego, że jest się zdolnym kochać – to jest sprawą najistotniejszą dla szczęścia, a zewnętrzne okoliczności są o wiele mniej istotne, niż to sobie na ogół ludzie wyobrażają.
** Autor: [[Adam Jerzy Czartoryski]], ''Pamiętniki i memoriały polityczne 1776–1809'', tłum. [[Stefan Meller]]

* Miła duszo, nie szukaj nieśmiertelnego żywota,&lt;br /&gt;podejmij się dzieła, którego możesz dokonać.
** Autor: [[Pindar]], ''Definicja miłości'', tłum. Stanisław Barańczak

* Miłości nie ma, są za to ludzie, którzy kochają. Miłość może być tylko w ludziach. Taka jest zatem miłość, jaki jest człowiek. Uczcie się kochać…
** Autor: [[Wanda Półtawska]], [https://wpolityce.pl/spoleczenstwo/281442-milosc-od-pierwszego-wejrzenia-dr-wanda-poltawska-bzdura-nie-mozna-wierzyc-w-takie-rzeczy ''Miłość od pierwszego wejrzenia? Dr Wanda Półtawska: „Bzdura, nie można wierzyć w takie rzeczy”''], wpolityce.pl, 12 lutego 2016.

* Miłość… Czym jest miłość? Miłość, uważasz Zabielski, to jest stan ducha. Każdy człowiek, nawet Ty czy Jóźwiak, szuka miłości, bo życie bez miłości nie jest możliwe. Miłość jest paradoksalna. Gdy za nią gonimy, ona ucieka. A gdy się jej nie spodziewamy, nagle nas dopada.
** Źródło: ''[[Cisza nad rozlewiskiem]]'', odc. 6

* Miłość Boga jest przedsmakiem nieba.
** Autor: [[Jan Maria Vianney]]

* Miłość (…) nie bywa dana za darmo, a kto ją za darmo posiadł, to tak jakby ją ukradł i utraci ją szybko w pierwszym zamtuzie napotkanym podczas swojej ludzkiej wędrówki.
** Autor: [[Věroslav Mertl]], ''[[Dom między wiatrem a rzeką]]''

* Miłość – dwie dusze w jednym zjednoczonym ciele, A przyjaźń – jedna dusza w dwóch ciałach… Zaiste!
** Autor: [[Tadeusz Kotarbiński]]

* Miłość, aby była prawdziwa, musi kosztować, musi boleć, musi ogałacać nas z samych siebie.
** Autor: [[Matka Teresa z Kalkuty]]

* Miłość bardzo przypomina torturę albo zabieg chirurgiczny. (…) Ona albo on będzie wykonawcą, czy katem; drugie pacjentem, albo ofiarą.
** Autor: [[Charles Baudelaire]]

* Miłość bez wzajemności zawsze jest najsilniejsza.
** Autor: [[Stefan Kisielewski]]

* Miłość bliźniego nie byłaby tak utrudniona, gdyby ten bliźni nie był tak blisko.
** Autor: [[Norman Mailer]]

* Miłość bowiem wymaga bliskości osoby kochanej.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Alchemik]]''
** Zobacz też: [[bliskość]]

* Miłość bowiem żąda odrobiny przyszłości…
** Autor: [[Albert Camus]], ''[[Dżuma (powieść)|Dżuma]]''

* Miłość była starsza od samych ludzi, a nawet od piasków pustyni, i powracała odwiecznie z tą samą siłą wszędzie tam, gdzie krzyżowały się dwa spojrzenia, tak jak spotkały się dzisiaj te dwa obok studni.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Alchemik]]''
** Zobacz też: [[siła]]

* Miłość ci wszystko wybaczy.
** Autor: [[Julian Tuwim]]
** Źródło: piosenka z filmu ''Szpieg w masce'', 1933

* Miłość, co to jest miłość? Sądzę, że miłość jest to coś, czego właściwie nie można wyrazić słowami. Miłość jest pojmowaniem kogoś, kochaniem kogoś, dzieleniem z nim szczęścia i nieszczęścia. Do tego dochodzi z czasem także miłość cielesna, coś się podzieliło, coś się oddało i coś otrzymało, i czy jest się po ślubie czy nie, czy się urodzi dziecko czy nie urodzi. Czy się straciło godność czy też nie, o to w ogóle nie chodzi, jeżeli się tylko wie, że obok ciebie przez całe twoje dalsze życie będzie stać ktoś, kto cię rozumie i kim się z nikim innym nie musisz dzielić!
** Autor: [[Anne Frank]], ''Dziennik Anny Frank'', 1944

* Miłość często nie jest niczym innym jak korzystną wymianą pomiędzy dwojgiem ludzi, którzy otrzymują maksimum tego, czego mogli się spodziewać, wziąwszy pod uwagę ich wartość na rynku osobowości.
** Autor: [[Erich Fromm]], ''O sztuce miłości''

* Miłość, czymkolwiek jest, niech będzie pozbawiona udawania.
** Autor: [[Marianne Moore]]

* Miłość dba nie o to, co jest, co się zdarza w tej chwili, ale o to, co nadejdzie. Kiedy zadowala bieżąca chwila, beztroska o chwilę następną – nie ma już miłości. Miłość jest ciekawością tego, co się stanie, nie zaś przyjmowaniem tego, co się dzieje.
** Autor: [[Larysa Mitzner]]

* Miłość do siebie samego to początek romansu na całe życie.
** Autor: [[Oscar Wilde]]

* Miłość dodaje otuchy, jak promień słońca po deszczu.
** Autor: [[William Shakespeare]]

* Miłość i czynienie miłości to jedno. Bez czynienia miłości, miłości nie ma.
** Autor: [[Edward Stachura]], ''[[Fabula rasa]]''

* Miłość istnieje tylko dla tych, którzy o niej myślą.
** Autor: [[Marcel Achard]]

* Miłość i uzależnienie chodzą w parze.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Zahir]]''

* Miłość i wino w pieśni chwal. Lecz przede wszystkim cnotę.
** Autor: [[Thomas Mann]], ''Czarodziejska góra'', tom 2, Czytelnik 1982

* Miłość i związek jest tym, czym chcesz, żeby była albo czym według twoich przekonań musi być. Niczym mniej ani niczym więcej.
** Autor: [[Maciej Bennewicz]], ''Miłość toksyczna, Miłość dojrzała. Coaching relacji''

* Miłość jako nasionko leśne z wiatrem szybko leci, ale gdy drzewem w sercu wyrośnie, to chyba tylko razem z sercem wyrwać można.
** Autor: [[Henryk Sienkiewicz]], ''Potop''

* Miłość jest chorobą, z której nikt nie pragnie się wyleczyć. Ten, kogo dotknęła, nie chce wrócić do zdrowia, kto cierpi z jej powodu, nie szuka lekarza.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Zahir]]''
** Zobacz też: [[choroba]], [[cierpienie]], [[lekarz]], [[zdrowie]]

* Miłość jest cudowna, ale tylko wtedy, gdy jest kogo nią obdarzyć.
** Autor: [[anonim]]

* Miłość jest dumna i bez dumy nie może się rozwinąć. Miłość bez dumy jest chora i upokarzająca.
** Autor: [[Stanisław Brzozowski]]

* Miłość jest duszą wiary, czyni ją żywą; bez miłości wiara umiera.
** Autor: [[Antoni Padewski]]
** Źródło: [https://opoka.org.pl/biblioteka/W/WP/benedykt_xvi/audiencje/ag_10022010.html ''Św. Antoni z Padwy''], opoka.org.pl
** Zobacz też: [[wiara]]

* Miłość jest jak tama. Jeśli pozwolisz, aby przez szczelinę sączyła się strużka wody, to w końcu rozsadza ona mury i nadchodzi taka chwila, w której nie zdołasz opanować żywiołu.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Na brzegu rzeki Piedry usiadłam i płakałam]]''

* Miłość jest jak ziewanie, najczęściej kończy się spaniem.
** Autor: [[Ludovico Ariosto]]

* Miłość jest jednooka, ale nienawiść jest całkiem ślepa.
** Źródło: [[przysłowia duńskie]]

* Miłość jest jedyną wolnością na tym świecie, ponieważ wynosi dusze na wyżyny, gdzie nie dosięgną jej ludzkie kodeksy i tradycje, gdzie nie kierują nią prawa natury.
** Autor: [[Khalil Gibran]], ''Połamane skrzydła'' (1912)

* Miłość jest największą słodyczą i największą goryczą na Ziemi.
** Autor: [[Eurypides]]

* Miłość jest najsilniejszym i najgłębszym uczuciem w naszym życiu, przynosi nadzieję, radość, uniesienia. Miłość przeczy wszystkim prawom, wszystkim konwencjom. Miłość – najbardziej wyzwolony, najsilniejszy kruszec ludzkiego losu. Jak można taką potężną moc wzrostu sprowadzić do małżeństwa, tego nędznego, wynaturzonego chwastu wyhodowanego przez państwo i Kościół?
** Autor: [[Emma Goldman]], ''Anarchizm i inne eseje'' (1911)

* Miłość jest niebezpieczna.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Piąta góra]]''

* Miłość jest nieodpartym pragnieniem, by ktoś nas nieodparcie pragnął.
** Autor: [[Allen Ginsberg]]
** Źródło: [https://milosc.info/aforyzmy/aforyzmy,030.php Aforyzmy miłosne]

* Miłość jest owocem, który dojrzewa w każdym czasie i jest w zasięgu każdej dłoni.
** Autor: [[Matka Teresa z Kalkuty]]

* Miłość jest pełna pułapek. Kiedy chce dać znać o sobie – oślepia światłem i nie pozwala dojrzeć cieni, które to światło tworzy.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Na brzegu rzeki Piedry usiadłam i płakałam]]''
** Zobacz też: [[pułapka]]

* Miłość jest ponad mądrością.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Weronika postanawia umrzeć]]''

* Miłość jest poszanowaniem życia we wszystkich przejawach.
** Autor: [[Erich Fromm]]
** Zobacz też: [[życie]]

* Miłość jest skarbem tak bezcennym, że możesz świat cały kupić i nie tylko swoje, ale i cudze grzechy odkupić.
** Autor: [[Fiodor Dostojewski]], ''Bracia Karamazow''

* Miłość jest stanem, w którym szczęście innej osoby jest niezbędne dla twego własnego.
** Autor: [[Robert A. Heinlein]], ''Oby w obcym kraju''

* Miłość jest ślepa i dlatego obmacuje.
** Autor: [[Manuela Gretkowska]], ''Kabaret metafizyczny''

* Miłość jest ślepa. Im mocniej się kogoś kocha tym bardziej irracjonalnie się postępuje.
** Autor: [[Stephenie Meyer]], ''Zmierzch''

* Miłość jest to wzajemna zależność, która opiera się na wzajemnej niezależności.
** Autor: [[John Chingsiun Wu]]

* Miłość jest triumfem wyobraźni nad inteligencją.
** Autor: [[Henry Louis Mencken]]

* Miłość jest ważna jako przeniesienie całej naszej aktywności życiowej z siebie na drugiego człowieka, jako przesunięcie centrum naszego życia osobistego.
** Autor: [[Władimir Sołowjow]], ''Sens miłości''

* Miłość jest wszystkim – to wszystko co wiemy o miłości.
** Autor: [[Emily Dickinson]]

* Miłość jest wtedy wielka, kiedy gra nie na jednej, ale na wszystkich strunach serca.
** Autor: [[Aleksander Świętochowski]]
** Zobacz też: [[serce]]

* Miłość jest zajęciem dla próżniaków, a próżniactwem dla zajętych.
** Autor: [[Edward Bulwer-Lytton]]

* Miłość jest złudzeniem. Dlatego właśnie osoba zakochana woli pory i miejsca sprzyjające iluzji, dogodne złudzeniom jak zmierzchy zacierające kontury przedmiotów, spotkania przy zamglonym księżycu i świetlisto – mroczne leśne ścieżki.
** Autor: [[Honoriusz Balzac]]
** Zobacz też: [[złudzenie]]

* Miłość każdej rzeczy jest owocem naszej wiedzy o tej rzeczy i wzrasta wraz z pogłębianiem tej wiedzy.
** Autor: [[Leonardo da Vinci]]

* Miłość kojarzy się bardziej z nieobecnością niż obecnością ukochanej osoby.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Jedenaście minut]]''
** Zobacz też: [[osoba]]

* Miłość kpi sobie z rozsądku. I w tym jej urok i piękno.
** Autor: [[Andrzej Sapkowski]], ''[[Saga o wiedźminie]]''

* Miłość, która nie odradza się stale, stale umiera.
** Autor: [[Khalil Gibran]]

* Miłość, która się waha, bliską jest ostygnięcia.
** Autor: [[Józef Ignacy Kraszewski]], ''Szalona'', Kraków 1986, s. 95.

* Miłość łączy serca, a przyjaźń umysły.
** Autor: [[Aldona Różanek]]

* Miłość ma wpisane w siebie cierpienie. Nieuniknione, chociażby przy rozstaniach. Przyjaźń – nie. Miłość może istnieć i trwać nieodwzajemniona. Przyjaźń – nigdy. Miłość jest pełna pychy, egoizmu, zachłanności i niewdzięczności. Nie uznaje zasług i nie rozdaje dyplomów. Przyjaźń poza tym jest niezwykle rzadko końcem miłości.
** Autor: [[Janusz Leon Wiśniewski]], ''[[S@motność w sieci]]''

* Miłość matki do dzieci, miłość patrioty do ojczyzny, miłość detektywa do prawdy… wszystko to blednie wobec prawdziwej, autentycznej miłości!
** Autor: [[Siergiej Łukjanienko]], ''Genom''

* .. miłość miłością, a uniesienie, jakie daje sztuka, nie da się porównać z niczym.
** Autor: [[Maria Fołtyn]] ''Żyłam sztuką, żyłam miłością…'', Wydawnictwo i Zakład Poligrafii ITE, Warszawa-Radom 1997, ISBN 8387039446, s. 15–16.

* Miłość mi wszystko wyjaśniła,&lt;br /&gt;Miłość wszystko rozwiązała –&lt;br /&gt;dlatego uwielbiam tę Miłość,&lt;br /&gt;gdziekolwiek by przebywała.
** Autor: [[Jan Paweł II]]
** Źródło: [https://www.niedziela.pl/artykul/2529/nd/Milosc-mi-wszystko-wyjasnila ''Karol Wojtyła. Miłość mi wszystko wyjaśniła…''], niedziela.pl

* Miłość musi być próbowana jak złoto w ogniu prób; tylko mała miłość w ogniu prób kruszeje. Wielka oczyszcza się i rozpala.
** Autor: [[Stefan Wyszyński]]
** Zobacz też: [[złoto (metal)|złoto]]

* Miłość Moja nikogo nie zawodzi.
** Opis: [[Jezus Chrystus]] do siostry [[Faustyna Kowalska|Faustyny Kowalskiej]].
** Źródło: cytat nr 29 z „Dzienniczka” s. Faustyny Kowalskiej, s. 52–53, „Dzienniczek” 2016.

* Miłość na oślep zawsze cel swój goni!
** Autor: [[William Shakespeare]]
** Źródło: ''[[s:Romeo i Julia|Romeo i Julia]]'', akt I, sc. 1, tłum. Józef Paszkowski, wyd. Gebethner i Wolff 1913, s. 11.
** Zobacz też: [[droga]]

* Miłość najłatwiej złowić w sieć radości.
** Autor: [[Ali ibn Abi Talib]]

* Miłość niczego nie tłumaczy, choć wiele załatwia.
** Autor: [[Stefan Kisielewski]]

* Miłość nie daje rozumu głupcom, ale najmędrszych otumania.
** Autor: [[Honoriusz Balzac]]

* Miłości nie da się rozpoznać patrząc w taflę, w której odbiciu wszystko wygląda na łatwe.
** Autor: [[O.S.T.R.]], ''Rachunek sumienia''

* Miłość nie istnieje… To nie jest nawet uczucie, to po prostu opłakana konieczność, zajmująca pośrednie miejsce między potrzebami ciała i duszy.
** Autor: [[Honoriusz Balzac]]

* Miłość nie istnieje w sobie, ale w nas, jest naszym osobistym dziełem.
** Autor: [[Marcel Proust]]

* Miłość nie jest nawykiem, zobowiązaniem ani długiem. Nie jest tym, czego uczą nas romantyczne piosenki. Miłość po prostu jest. Bez definicji. (…) Kochaj i nie żądaj zbyt wiele. Po prostu kochaj.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Czarownica z Portobello]]''

* Miłość nie jest pragnieniem ani wiedzą, ani uwielbieniem. Jest wyzwaniem, ogniem niewidzialnym.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Czarownica z Portobello]]''

* Miłość nie jest rodzajem stosunku do drugiej osoby. (…) Jest postawą człowieka wobec świata.
** Autor: [[Erich Fromm]], ''O sztuce miłości''

* Miłość nie jest całkowicie ślepa, ale cierpi na daltonizm.
** Autor: [[Henryk Sienkiewicz]], ''Rodzina Połanieckich''

* Miłość nie ma serca, więc musi z człowieka wydrzeć jego własne…
** Autor: [[Joan D. Vinge]]

* Miłość? Nie ma słowa bardziej zohydzonego – i nie ma piękniejszego w języku ludzkim. Miłość może być wytartym liczmanem, przechodzącym przez setki rąk, i drogocennym kruszcem, utajonym przed oczyma wszystkich.
** Autor: [[Pola Negri]]

* Miłość nie odnawiana każdego dnia stanie się przyzwyczajeniem, a z biegiem czasu niewolą.
** Autor: [[Khalil Gibran]]
** Zobacz też: [[przyzwyczajenie]], [[niewola]]

* Miłość nie polega na tym, aby wzajemnie sobie się przyglądać, lecz aby patrzeć razem w tym samym kierunku.
** ''Aimer, ce n’est pas se regarder l’un l’autre, c’est regarder ensemble dans la même direction.'' (fr.)
** Autor: [[Antoine de Saint-Exupéry]], ''[[Ziemia, planeta ludzi]]''

* Miłość nie polega na wpatrywaniu się w siebie, ale na wspólnym rozglądaniu się wokół.
** Autor: [[Jerzy Müller]]

* Miłość nie potępia – miłość oczyszcza i dźwiga.
** Autor: [[Henryk Ibsen]]

* Miłość nie zawsze jest mądra.
** Autor: [[George R.R. Martin]], ''[[Nawałnica mieczy]]''

* Miłość nie zna cnoty ni zasług. Ona znosi, przebacza i uświęca wszystko, bo takie jej przeznaczenie, taka rola w życiu ludzkim. Kochamy się nie wówczas, gdy chcemy i nie w tym, kogośmy sobie z góry upatrzyli: ani nie kierujemy się żadnymi względami na strony dodatnie, ani nie odstraszają nas błędy i wykroczenia. Miłość jest tajemniczą drogą i rozkoszną potęgą, która nas porywa, gdzie sama chce. A my się nie bronimy, nie pytamy nawet dokąd nas prowadzi i co z nami uczyni.
** Autor: [[Leopold von Sacher-Masoch]], ''[http://wiersze.wikia.com/index.php?title=Wenus_w_futrze Wenus w futrze]''

* Miłość niesie ze sobą wielkie szczęście, o wiele większe od bólu, który przynosi tęsknota.
** Autor: [[Albert Einstein]]

* Miłość niespełniona to specyficzny rodzaj nienawiści. Miejmy się na baczności przed jej ofiarą – myślącym samotnikiem.
** Autor: [[Honoriusz Balzac]]

* Miłość nigdy nie staje na przeszkodzie temu, kto pragnie żyć Własną Legendą. Jeśli tak się dzieje, znaczy to, że nie była to miłość prawdziwa, miłość, która przemawia Językiem Wszechświata.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Alchemik]]''

* Miłość odkrywa się kochając.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Na brzegu rzeki Piedry usiadłam i płakałam]]''

* Miłość od pierwszego wejrzenia należy traktować z przymrużeniem oka.
** Autor: [[anonim]]

* Miłość, o ile przystała wiośnie życia, bo ją opromienia i ozłaca, o tyle później biednego człowieka czyni tak śmiesznym, jakby siwe włosy przybrał kwiatkami.
** Autor: [[Józef Ignacy Kraszewski]], ''Resurrecturi'', Kraków 1986, s. 220.

* Miłość ojczyzny – o! to słońce świetne&lt;br /&gt;Dla serc, co dumne, sieroce, szlachetne,&lt;br /&gt;Całe się czystym miłościom oddadzą.&lt;br /&gt;Jako żurawie, co łańcuch prowadzą,&lt;br /&gt;Świetniejsze serca wylatują przodem;&lt;br /&gt;Umrą – ich duchy lecą przed narodem.
** Autor: [[Juliusz Słowacki]], ''Wacław'', fragment XXIX

* Miłość określana jest jako dręczące rojenie natury melancholijnej, które rodzi się wskutek ustawicznego rozmyślania o licu, gestach i obyczajach osoby przeciwnej płci. Remedium na to jest połączenie dwojga kochanków węzłem małżeńskim, i choroba minie.
** Autor: [[Awicenna]]

* Miłość podobna jest do węgla: rozżarzona – parzy, a zimna – brudzi…
** Autor: [[Wasilij Grossman]], ''Życie i los''

* Miłość pojawia się, gdy mur runął i dwie energie spotkały się w jedności, złączyły. Miłość pojawia się, gdy ściany między dwojgiem ludzi runęły i ich istoty spotkały się, połączyły i stały jednym. Gdy do tego doświadczenia dochodzi między dwojgiem ludzi, nazywamy je miłością. Gdy do tego samego doświadczenia dochodzi między jednostką a całością, nazywam je boskością.
** Autor: Osho (Bhagwan Shree Rajneesh), ''Seks się liczy'', część I – ''Od seksu do nadświadomości''

* Miłość powstaje na tle instynktu rozrodczego i ma bardzo wiele różnych postaci.
** Autor: [[Władysław Witwicki]], ''Stosunki osobiste między ludźmi'', Czytelnik, Łódź 1948, s. 15.

* Miłość,&lt;br /&gt;pożywienie zgłodniałego,&lt;br /&gt;woda czysta spragnionego,&lt;br /&gt;słońce człowieka zziębniętego,&lt;br /&gt;nieodzowna energia życia.
** Autor: [[Michel Quoist]]

* Miłość przecież najczęściej pada ofiarą samozatrucia produktami własnej realizacji. Trucizną dla niej nasycenie, spowszednienie, opatrzenie, ustawiczność, dostępność…
** Autor: [[Władysław Witwicki]], list do syna Tadeusza, 12 września 1929.
** Źródło: [[Teresa Rzepa]], ''O niektórych wydarzeniach związanych z historią polskiej psychologii stosowanej'', w: Teresa Rzepa, Cezary W. Domański (red.), ''Na drogach i bezdrożach historii psychologii'', t.5., Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin 2016, ISBN 9788377847213, s. 115.

* Miłość przerasta sprawiedliwość, a równocześnie znajduje potwierdzenie w sprawiedliwości.
** Autor: [[Jerzy Popiełuszko]]
** Źródło: [https://deon.pl/wiara/wiara-i-spoleczenstwo/10-waznych-mysli-bl-jerzego-popieluszki,561275 ''10 ważnych myśli bł. ks. Jerzego Popiełuszki''], deon.pl
** Zobacz też: [[sprawiedliwość]]

* Miłość przestaje być przyjemnością, kiedy przestaje być tajemnicą.
** ''Love ceases to be a pleasure, when it ceases to be a secret.'' (ang.)
** Autor: [[Aphra Behn]], ''The Lover’s Watch. Four O’clock''
** Zobacz też: [[przyjemność]], [[tajemnica]]

* Miłość robi ślepym, a ból i żal daje drugie oczy.
** Autor: [[Józef Ignacy Kraszewski]], ''Złoty Jasieńko'', Lublin 1986, s. 131.

* Miłość rodzi się z (…) nicości – ponieważ ta nicość, pustka, nie jest tobą, jest czystą boskością. Miłość może zrodzić się tylko z pustki, ponieważ tylko pustka zdolna jest do połączenia się z inną pustką; tylko próżnia może stać się jednym z inną próżnią. Nie dwie osoby, ale tylko dwie nicości mogą się spotkać, bo teraz nie ma bariery. Wszystkie inne, z wyjątkiem nicości, otoczone jest ścianami.
** Autor: Osho (Bhagwan Shree Rajneesh), ''Seks się liczy'', część I – ''Od seksu do nadświadomości''

* Miłość: rzeczywistość w krainie fantazji.
** Autor: [[Charles-Maurice de Talleyrand]]
** Zobacz też: [[rzeczywistość]]

* Miłość stanowi spełnienie wolności, a równocześnie do jej istoty należy przynależeć – czyli nie być wolnym, albo raczej być wolnym w sposób dojrzały! Jednakże tego „nie-bycia-wolnym” w miłości nigdy nie odczuwa się jako niewoli, nie odczuwa jako niewoli matka, że jest uwiązana przy chorym dziecku, lecz jako afirmację swojej wolności, jako jej spełnienie. Wtedy jest najbardziej wolna! Oddanie w niewolę wskazuje więc na „szczególną zależność”, na świętą zależność i na „bezwzględną ufność”. Bez tej zależności świętej, bez tej ufności heroicznej, życie ludzkie jest nijakie!
** Autor: [[Jan Paweł II]]
** Źródło: [https://teologiapolityczna.pl/homilia-jana-pawla-ii-z-4-czerwca-1979-na-jasnej-gorze ''Homilia Jana Pawła II z 4 czerwca 1979 na Jasnej Górze''], teologiapolityczna.pl, 4 czerwca 2021.

* Miłość stworzyła wiele cudów, nienawiść ani jednego dobrego czynu.
** Autor: [[Aleksander Świętochowski]]

* Miłość też jest wynikiem pracy, starań, nie poprzedza samej siebie…
** Autor: [[Juliusz Kaden-Bandrowski]], ''Generał Barcz'', Warszawa 1996, s. 351.

* Miłość to akt nieustannego przebaczania, czułe spojrzenie, które wchodzi w nawyk.
** Autor: [[Peter Ustinov]]

* Miłość to biegun ciepła&lt;br /&gt;Transcendentna energia&lt;br /&gt;Miłość to późna godzina&lt;br /&gt;Absolutna przyczyna
** Autor: [[Pidżama Porno]], ''28 (One Love)''

* Miłość to dwie samotności, które spotykają się i wspierają.
** Autor: [[Rainer Maria Rilke]]

* Miłość to fizjologiczna psychoza. Całkowite zawężenie procesów poznawczych i intelektualnych. Zaburzenie świadomości. Rozszczepienie emocji i działania. Bywa nieuleczalna.
** Autor: [[Barbara Rosiek]], ''[[Pamiętnik narkomanki]]''

* Miłość, to jakby zobaczyć mgłę o poranku, kiedy się przebudzisz a słońce jeszcze nie wzeszło. To trwa właśnie tę krótką chwilę a potem się wypala. Miłość jest mgłą, która się spala wraz z pierwszym brzaskiem rzeczywistości.
** Autor: [[Charles Bukowski]]
** Źródło: film ''Bukowski: Born into this'', 2003

* Miłość to jest to, co przytrafia się mężczyznom i kobietom, którzy się nie znają.
** Autor: [[Somerset Maugham]]

* Miłość to najpiękniejszy i najważniejszy rodzaj ciekawości.
** Autor: [[Janusz Leon Wiśniewski]], ''Bikini''

* Miłość to nie chusteczka do nosa, którą albo się ma, albo się jej nie ma. Jest to stan psychiczny stopniowalny, o skali wartości bardzo rozległej, ubarwiony w dodatku tak rozmaitymi jakościami w poszczególnych punktach swego kontinuum, że bez dużej przesady można powiedzieć, że nie ma dwu identycznych miłości.
** Autor: [[Jerzy Adam Kowalski]], ''Homo eroticus'', Wydawnictwo IBS, Opole 2011, s. 267.

* Miłość to nie pluszowy miś ani kwiaty&lt;br /&gt;To też nie diabeł rogaty&lt;br /&gt;Ani miłość kiedy jedno płacze&lt;br /&gt;A drugie po nim skacze&lt;br /&gt;Bo miłość to żaden film w żadnym kinie&lt;br /&gt;Ani róże ani całusy małe duże&lt;br /&gt;Ale miłość kiedy jedno spada w dół&lt;br /&gt;Drugie ciągnie je ku górze
** Autor: [[Jakub Kawalec]] ([[Happysad]])

* Miłość to nie staw, w którym można zawsze znaleźć swoje odbicie. Miłość ma przypływy i odpływy. Ma też swoje rozbite okręty, zatopione miasta, ośmiornice, skrzynie złota i pereł. Ale perły leżą głęboko.
** Autor: [[Erich Maria Remarque]]

* Miłość to nie zwycięski marsz.&lt;br /&gt;To zimne i złamane alleluja.
** ''Love is not a victory march.&lt;br /&gt;It’s a cold and it’s a broken hallelujah.'' (ang.)
** Autor: [[Leonard Cohen]]

* Miłość to piękna baśń – jedyny sens życia.
** Autor: [[Hanna Kotwicka]]

* Miłość – to przeczucie istnienia, że będę kimś więcej niż dotąd.
** Autor: [[Irmina Kosmala]], ''Krótka historia nikczemności'', Zeszyty Poetyckie, Gniezno 2024, s. 39.

* Miłość to przypadkowe rozmieszczenie atomów.
** Autor: [[Jalu Kurek]]

* (…) miłość to sentyment błędnych rycerzy, którym do głębi gardzę i którego nigdy nie doświadczyłem. Posługuje się kobietą z konieczności, podobnie jak okrągłym i pojemnym naczyniem w innej potrzebie; nie żywię wobec indywiduum, które dzięki mojemu bogactwu i mojej władzy służy mym żądzom, ani tkliwości, ani szacunku…
** Autor: [[Donatien Alphonse François de Sade|markiz de Sade]]

* Miłość to słodkie piekło, z którego uciec umieją tylko naprawdę odważni.
** Autor: [[Lynda Curnyn]], ''[[Życie po (życiu z facetem)]]''

* Miłość to sprawa idealna, małżeństwo – realna. Połączenie rzeczy realnej z idealną nigdy nie uchodzi bezkarnie.
** Autor: [[Johann Wolfgang von Goethe]]

* Miłość to strzeżenie dobra w drugim człowieku. I strzeżenie, żeby było to dobro jak największe.
** Autor: [[Piotr Pawlukiewicz]]
** Źródło: [https://stacja7.pl/wydarzenia/najlepsze-zdania-ks-piotra-pawlukiewicza/ ''Ks. Pawlukiewicz o miłości, małżeństwie i nie tylko''], stacja7.pl, 28 kwietnia 2016
** Zobacz też: [[dobro]], [[człowiek]]

* Miłość – to światło, to niebo, to życie!
** Autor: [[Juliusz Słowacki]], ''[[Balladyna]]'', akt II, scena I

* Miłość to taki złoty wytrych, który otwiera wszystkie sejfy.
** Autor: [[Wiktor Suworow]]

* Miłość jest wyjątkowa. To od nas zależy, jak ją potraktujemy. Czy będzie dla nas szczególnym darem, czy też czymś przechodnim, co pojawia się i znika.
** Autor: [[Magdalena Kołosowska]], ''[[Gwiazdka na Zacisznej]]''

* Miłość – to tęsknota za wiecznym zjednoczeniem z drugą osobą.
** Autor: [[Platon]]
** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998.
** Zobacz też: [[tęsknota]]

* Miłość to wszystko, a do wszystkiego nie można już nic dodać ani niczego więcej odeń oczekiwać.
** Autor: [[Aldona Różanek]]

* Miłość trzeba budować, odkryć ją to za mało.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Czarownica z Portobello]]''

* Miłość trzeba wytęsknić, wycierpieć, wypłakać. A i tak nie ma pewności, czy się zjawi.
** Autor: [[Wiesław Myśliwski]], ''Widnokrąg''

* Miłość trzymana jest węzłem zobowiązań, który ludzie, ponieważ są nikczemni, zrywają, skoro tylko nadarzy się sposobność osobistej korzyści, natomiast strach jest oparty na obawie kary; ten więc nie zawiedzie nigdy.
** Autor: [[Niccolo Machiavelli]]

* Miłość wchodzi mężczyźnie przez oczy, a kobiecie przez uszy.
** Autor: [[Ludwika Godlewska]]

* Miłość – wiecie, o czym mówię? O tym cudownym uczuciu między mężczyzną a kobietą, między kobietą a drugą kobietą, między mężczyzną a dwiema kobietami…
** Autor: [[Gaspard Proust]]
** Źródło: „Forum”, 13 września 2013.

* Miłość własna jest przeciwieństwem miłości.
** Autor: [[Antoine de Saint-Exupéry]]

* Miłość woli zazwyczaj kontrasty niż podobieństwa.
** Autor: [[Honoriusz Balzac]]

* Miłość wszystko zwycięża.
** ''Amor vincit omnia.'' (łac.)
** Opis: [[Sentencje łacińskie|sentencja łacińska]].

* Miłość wybiera sobie małe miejsce, które rozjaśnia; wszystko pozostałe jest w jej cieniu.
** Autor: [[Johann Heinrich Pestalozzi]]

* Miłość wyzwala.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Piąta góra]]''

* Miłość zaczyna się rozwijać dopiero wówczas, gdy kochamy tych, którzy nie mogą się nam na nic przydać.
** Autor: [[Erich Fromm]]

* Miłość zastaje nas nieprzygotowanych, przechodzi nam przez palce jak woda.
** Źródło: film ''[[Trzecia część nocy]]''

* Miłość zmienia się z czasem.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Weronika postanawia umrzeć]]''

* Miłujcie się nawzajem, lecz nie narzucajcie pęt swej miłości.
** Autor: [[Khalil Gibran]]

* Może istnieją dwa odrębne wzorce wzbudzania i przejawiania się miłości, a mianowicie – wzorzec kobiecy i wzorzec męski? Nie ma przecież powodów, by zakładać z góry, że u obu płci dochodzi w identyczny sposób do wykrystalizowania się uczucia miłości.
** Autor: [[Jerzy Adam Kowalski]], ''Homo eroticus'', Wydawnictwo IBS, Opole 2011, s. 267.

* Może jestem głupi, ale wiem co to miłość.
** Autor: [[Forrest Gump]]
** Zobacz też: [[głupota]]

* Miłość to jedyne czego przybywa, gdy ją rozdajemy.
** Autor: [[Ricarda Huch]]

* Miłość żąda ofiary i wierności, wierności dla jednego Boga i jednej, jedynej ojczyzny – Polski.
** Autor: [[Ryszard Kukliński]]
** Źródło: [https://www.polskieradio.pl/39/247/Artykul/1132492,Ryszard-Kuklinski-czlowiek-ktory-wstrzasnal-komuna ''Ryszard Kukliński – człowiek, który wstrząsnął komuną''], polskieradio.pl, 11 lutego 2016.

* Moją miłością jest Maryja Panna. Bo kocham tę Kobietę, kocham wszystko, co zrobiła. A Ona przynosi mi ulgę, daje mi towarzystwo, którego nie mam. Zawsze jest ze mną. Słucha mnie i wspiera.
** Autor: [[Alain Delon]]
** Źródło: [https://wpolityce.pl/kosciol/377935-zaskakujace-wyznanie-alain-delon-moja-miloscia-jest-maryja-tylko-ona-mi-towarzyszy ''Zaskakujące wyznanie. Alain Delon: moją miłością jest Maryja, tylko Ona mi towarzyszy''], wpolityce.pl, 23 stycznia 2018.
** Zobacz też: [[Maria z Nazaretu]]

* Może to właśnie ludzie niezdolni do miłości najżywiej odczuwają piękno ― jest to przynajmniej najsilniejsze wrażenie, jakie może im dać kobieta.
** Autor: [[Stendhal]], ''O miłości''
** Zobacz też: [[piękno]]

* Musicie być mocni mocą miłości, która jest potężniejsza niż śmierć, jak to objawił św. Stanisław i błogosławiony Maksymilian Maria Kolbe. Musicie być mocni miłością, która „cierpliwa jest, łaskawa jest… nie zazdrości, nie szuka poklasku, nie unosi się pychą… nie pamięta złego; nie cieszy się z niesprawiedliwości, lecz wpółweseli się z prawdą”. Która „wszystko znosi, wszystkiemu wierzy, we wszystkim pokłada nadzieję, wszystko przetrzyma”, tej miłości, która „nigdy nie ustaje” (1 Kor 13, 4–8).
** Autor: [[Jan Paweł II]]
** Źródło: [http://nauczaniejp2.pl/dokumenty/wyswietl/id/547/pkt/0/pos/12/haslo/moralność+chrześcijańska,+ewangeliczna ''Homilia w czasie Mszy św. odprawionej na Błoniach'' krakowskich w 1979 r.], nauczaniejp2.pl

* My głupcy, którzy kochamy…
** Autor: [[Joanne Kathleen Rowling]], ''Harry Potter''

* Myślę, że nakaz miłości nieprzyjaciół jest jednym z najsilniejszych ciosów, jakie wymierzone zostały w historii naszej kultury w nasze poczucie oczywistości. Myślę też, że do dziś nasza wrażliwość moralna nie przetrawiła do końca tej zaskakującej normy. Świadczy o tym choćby zestawienie werbalnych aktów akceptacji jej z aktami gwałcenia jej w praktyce. Bo też gwałcimy ją stale, w każdym niemal konflikcie z innymi ludźmi: na „wolnym rynku” i w gospodarce państwowej, w demokracji i w „totalitaryzmie”, w sprawach publicznych i w życiu prywatnym.
** Autor: [[Leszek Nowak (filozof)|Leszek Nowak]], ''U podstaw teorii socjalizmu'', T. III, ''Dynamika władzy. O strukturze i konieczności zaniku socjalizmu'', ISBN 8385060170, s. 28.

* Myślicież, że miłość jest jak miód, im starsza, tym lepsza! A nieprawda! Ona jest jak piwo, które postawszy, kwaśnieje.
** Autor: [[Józef Ignacy Kraszewski]], ''Kraków za Łoktka'', LSW, Warszawa 1978, s. 134.

==N==
* Na miłość sześćdziesięcioletniego nie ma lekarstwa.
** Źródło: [[przysłowia arabskie]]
** Zobacz też: [[lekarstwo]]

* Na świecie istniał język zrozumiały dla wszystkich (…). Był to język zapału, język rzeczy, które wykonuje się z miłością i ochotą, nie tracąc nigdy z oczu celu, do którego się zmierza, i w który się mocno wierzy.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Alchemik]]''
** Zobacz też: [[cel]], [[język (mowa)|język]], [[oczy]]

* Na znak, że miłość będzie zawsze gorąca, wymienia się obrączki. Zwyczaj ten ma głęboki sens. Miłość ulega zmianie, przedmiot pozostaje niezmienny.
** Autor: [[Honoriusz Balzac]]

* Najbardziej racjonalni i zrównoważeni ludzie nie są odporni na uroki i iluzje miłości. Choć nieszczęśliwa miłość może być bardzo trudnym doświadczeniem, ludzie, którzy nigdy nie byli zakochani, tracą te bezcenne przeżycia.
** Autor: [[Anthony Storr]], ''Kolosy na glinianych nogach. Studium guru'', tłum. Jerzy Prokopiuk, Przemysław Jan Sieradzan, Wydawnictwo W.A.B., Warszawa 2009, ISBN 9788374146517, s. 255.

* Najgłębszym wyrazem prawdziwej miłości bliźniego jest troska o jego zbawienie wieczne.
** Autor: [[Dietrich von Hildebrand]], ''Spustoszona winnica'', wyd. Fronda, s. 115.

* Najpiękniejsza chwila miłości – gdy do ukochanej wchodzi się na schody.
** Autor: [[Georges Clemenceau]]
** Źródło: [https://evene.lefigaro.fr/citations/georges-clemenceau ''Georges Clemenceau a dit…''], „Le Figaro”, 1999.

* Najpiękniejsza chwila u kobiety, jedyna, w której zdolna jest stworzyć owo upojenie duszy, o którym mówi się zawsze, a którego doświadcza się tak rzadko, to ta, kiedy przekonani o jej miłości, nie jesteśmy jeszcze pewni jej ustępstw.
** Autor: [[Pierre Choderlos de Laclos]], ''[[Niebezpieczne związki]]''
** Zobacz też: [[upojenie]]

* Najtrafniejsze porównanie, jakiego można użyć dla miłości, to gorączka: nie więcej mamy władzy nad jedną, co nad drugą, tak co do siły, jak co do czasu trwania.
** Autor: [[François de La Rochefoucauld]]

* Najtrudniej kochać mniej.
** Autor: [[Andrzej Poniedzielski]], ''Manny gram''

* Największa jest miłość matki, druga – psa, trzecia – kochanki.
** Autor: [[Horacy]]
** Zobacz też: [[matka]], [[pies]], [[kochanka]]

* Największa miłość – zawsze ta, która pozostała niespełniona.
** Autor: [[Peter Ustinov]]

* Największą rozkoszą nie jest sam seks, ale pasja, która mu towarzyszy. Wtedy seks tylko uzupełnia taniec miłości, lecz nigdy nie jest istotą sprawy.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Jedenaście minut]]''
** Zobacz też: [[rozkosz]]

* Największą słabością większości ludzi jest wahanie, czy powiedzieć o swojej miłości innym ludziom, gdy jeszcze żyją.
** Autor: [[Orlando Battista]]
** Zobacz też: [[wahanie]]

* Największym bogiem jest miłość.
** Autor: [[Eurypides]]

* Największym dowodem miłości na tym świecie jest życie swoje ofiarować za tych, których się miłuje i którym pragnie się służyć. Sam Zbawiciel tak wyraźnie to powiedział apostołom w swym ostatnim przemówieniu w wieczerniku (J 15, 13), a i Matce swej musiał to nieraz przed tym mówić, przygotowując ją w ten sposób na wielkiej chwile swej ofiarnej męki i śmierci.
** Autor: o. [[Jacek Woroniecki]], ''Macierzyńskie serce Maryi'', s. 229.

* Naprawdę kocha się tylko raz w życiu (…), nawet jeśli człowiek tego nie zauważa.
** Autor: [[Carlos Ruiz Zafón]], ''[[Cień wiatru]]''

* Nawet jeśli czasem trochę się skarżę – mówiło serce – to tylko dlatego, że jestem sercem ludzkim, a one właśnie są takie. Obawiają się sięgnąć po swoje największe marzenia, ponieważ wydaje im się, że nie są ich godne, albo, że nigdy im się to nie uda. My, serca, umieramy na samą myśl o miłościach, które przepadły na zawsze, o chwilach, które mogły być piękne, a nie były, o skarbach, które mogły być odkryte, ale pozostały na zawsze niewidoczne pod piaskiem. Gdy tak się dzieje, zawsze na koniec cierpimy straszliwe męki.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Alchemik]]''
** Zobacz też: [[marzenie]], [[skarb]]

* Nawet jeśli ktoś spełnia obowiązki religijne, a nie pielęgnuje miłości lub żyje z niechęcią do ludzi, nie jest praktykującym chrześcijaninem.
** Autor: [[Jan Zieja]]
** Źródło: [https://wyborcza.pl/1,76842,10263125,Zieja__Stoje_na_rynku_nienajety.html Magdalena Grochowska, ''Zieja. Stoję na rynku nienajęty'', wyborcza.pl, 12 września 2011]

* – Niech więc pani jedzie – zawołał z płaczem. – Niech pani jedzie i połączy się z tym, kogo pani kocha!… To jest powodem pani wyjazdu, prawda? Uprzedziła mnie pani o tym, powinienem był pamiętać i nie męczyć pani dłużej.&lt;br /&gt;Denise stała zaskoczona gwałtownością tej rozpaczy. Miała uczucie, że serce jej pęka. Z dziecinną porywczością rzuciła mu się nagle na szyję mówiąc głosem przerywanym łzami:&lt;br /&gt;– Panie Mouret! Przecież ja właśnie pana kocham!&lt;br /&gt;Ostatnie odgłosy wrzawy dochodziły z magazynu „Wszystko dla pań” jak dalekie okrzyki tłumu. Pani Hédouin uśmiechała się wciąż z portretu malowanego ustami. Mouret opadł na biurko, między spiętrzone pieniądze, których już nie widział. Nie wypuszczał z objęć Denise, przyciskał ją gwałtownie do piersi mówiąc, że teraz może odjechać, aby spędzić miesiąc w Valognes, a tym samym zamknąć usta ludziom; potem on sam po nią przyjedzie, aby wprowadzić ją tutaj, wspartą na jego ramieniu – wszechwładną panią.
** Autor: [[Emil Zola]], ''Wszystko dla pań''

* Nie czekałam na miłość. Nie robiłam wielkiego skoku na nią. Jest to zbyt delikatna materia. Miłość albo przychodzi sama do nas, albo nie. Trzeba wytrzymać to ciśnienie i nie robić na uczucie wielkiego skoku.
** Autor: [[Agnieszka Dygant]], [http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/idealistka.htm „Angora” 42/03]

* Nie jesteśmy sumą naszych słabości i upadków. Jesteśmy sumą miłości Ojca dla nas.
** Autor: [[Jan Paweł II]]
** Opis: 28 lipca 2002, [[Toronto]].
** Źródło: [https://jp2online.pl/obiekt/homilia-z-mszy-konczacej-xvii-sdm;T2JqZWN0OjI0MzE= Homilia z mszy kończącej XVII ŚDM], jp2online.pl

* Nie mam pewności, co to jest. Wiem tylko, co czuję. Mieszkasz we mnie jak domowy duszek. Gdy coś przychodzi mi do głowy, od razu myślę: „Powiem Eddi”. Cokolwiek widzę albo słyszę, wyobrażam sobie, jak ty na to zareagujesz. Wszystko jest dwa razy bardziej zabawne, jeśli ty się śmiejesz. Sposób w jaki odwracasz głowę, szybko, lekko ją przekrzywiając, uważam za piękniejszy niż wyćwiczone ruchy tancerzy. Możliwość, że kocham bez wzajemności, przeraża mnie bardziej niż chmara wrogów z Mrocznego Dworu. Wszystko razem wziąwszy, doszedłem do wniosku, że to miłość, ale może się mylę.
** Autor: [[Emma Bull]], ''[[Wojna o dąb]]''

* Nie ma pierwszych i drugich miłości.
** Autor: [[Tadeusz Dołęga-Mostowicz]], ''[http://wiersze.wikia.com/index.php?title=Ostatnia_brygada&amp;useskin=monobook Ostatnia brygada]'', cz. 4, rozdz. III
** Opis: wypowiedź Ewy w rozmowie z Martą.

* Nie ma większej siły przeciwko złu na świecie niż miłość mężczyzny i kobiety w małżeństwie.
** ''There is no greater force against evil in the world than the love of a man and woman in marriage'' (ang.)
** Autor: kard. [[Raymond Leo Burke]]
** Źródło: ''[https://www.lifesitenews.com/news/exclusive-interview-cardinal-burke-says-confusion-spreading-among-catholics Exclusive interview: Cardinal Burke says confusion spreading among Catholics „in an alarming way”]'', lifesitenews.com, 24 marca 2015.

* Nie myśl, że nie kocham&lt;br /&gt;Lub że tylko trochę kocham.&lt;br /&gt;Jak cię kocham, nie powiem, no bo nie wypowiem -&lt;br /&gt;Tak ogromnie bardzo, jeszcze więcej może&lt;br /&gt;I dlatego właśnie żegnaj,&lt;br /&gt;Zrozum dobrze, żegnaj, żegnaj.
** Autor: [[Edward Stachura]], ''Z nim będziesz szczęśliwsza''
** Źródło: ''Wiersze, poematy, piosenki, przekłady'', wyd. Czytelnik, Warszawa 1982, ISBN 8307003784, s. 280.

* Nie tylko ludzie, lecz także bogowie i bohaterowie wyżej cenili miłość duchową niż rozkosz cielesną. Zeus kochał wiele śmiertelnych niewiast dla ich niezwykłej urody i z nimi obcował, ale żadnej nie obdarzył nieśmiertelnością. Tych jednak, których piękno duszy podziwiał, uczynił nieśmiertelnymi.
** Autor: [[Ksenofont]]

* Nic tak mocno nie skupia nas na sobie – jak własny ból; nic tak mocno nie skupia nas na kimś, jak pierwsza miłość.
** Autor: [[Stefan Pacek]]

* Nie będzie wielkim władcą ten, który podda się miłości. Ale nie stanie się dobrym władcą ten, kto nie pozna miłosnego cierpienia.
** Autor: [[Zbigniew Nienacki]], ''Ja, Dago Władca''

* Nie ma całkiem bezinteresownej miłości. Choćby to było znikome, to przecież zawsze oczekujemy czegoś w zamian za to, co dajemy.
** Autor: [[François Mauriac]]

* Nie ma maski, która by mogła ukryć miłość tam, gdzie ona jest, ani udać ją tam, gdzie jej nie ma.
** Autor: [[François de La Rochefoucauld]]
** Zobacz też: [[maska]]

* Nie ma nic bardziej niesprawiedliwego niż nieodwzajemniona tęsknota. To nawet gorsze niż nieodwzajemniona miłość.
** Autor: [[Janusz Leon Wiśniewski]], ''[[S@motność w sieci]]''

* Nie ma takich sytuacji, w których by jeszcze miłość nie miała czegoś do powiedzenia.
** Autor: [[Stefan Wyszyński]]

* Nie ufaj kobiecie w przyjaźni – podepcze ją dla miłości.
** Autor: [[Jan Stępień]]

* Nie znam bardziej wartościowych słów niż właśnie te zapewniające o miłości. „Kocham Cię” to jedyne słowa, które naprawdę się liczą.
** Autor: [[Chokshi Roshani]], ''[[Ostatnia pieśń oblubienicy kwiatów]]''

* – Niedojrzała miłość mówi: „Kocham cię, ponieważ cię potrzebuję”.&lt;br /&gt;– Dojrzała miłość mówi: „Potrzebuję cię, ponieważ cię kocham”.
** Autor: [[Erich Fromm]], ''O sztuce miłości''

* Nienawiść można uleczyć tylko miłością.
** Autor: [[Stefan Wyszyński]]

* Niepodobna skryć miłość i serca przymusić; wszystko nas zdradza, gesty, twarz, język i oczy; gdzie ogień gore, nie dziw, że iskra wyskoczy.
** Autor: [[Jean Baptiste Racine]]

* Nigdy mnie nie kochał – szepcze – podły kłamca.&lt;br /&gt;Skąd wiesz? – pytam. – Ktoś mówi Ci, że jest noc. Pokazuje księżyc. Po dwunastu godzinach nazwiesz go kłamcą?
** Autor: [[Aleksander Minkowski]]

* Nigdy nie jest się biednym, jeśli ma się kogo kochać.
** Autor: [[Lucy Maud Montgomery]], ''Ania z Szumiących Topoli''

* Nigdy nie jest za późno na miłość. To uczucie, które może przyjść w każdej chwili, nieoczekiwanie.
** Autorka: [[Edyta Folwarska]], ''Pokusa'' (2021)

* Nigdy, nigdy prawdziwa miłość nie umiera,&lt;br /&gt;Lecz i w ogień włożona, do kości przywiera.
** Autor: [[Jan Kochanowski]]

* Nigdy w swém życiu nie był zakochany,&lt;br /&gt;Dla kogo miłość niewolą więzienia:&lt;br /&gt;Ona da skrzydła, ale nie kajdany;&lt;br /&gt;Dała mi skrzydła, potęgę wzniesienia.
** Autor: [[Sándor Petőfi]], ''[[s:Nigdy w swém życiu nie był zakochany...|Nigdy w swém życiu nie był zakochany...]]'', tłum. Stanisław Budziński

* Nikt nie ma większej miłości od tej, gdy ktoś życie swoje oddaje za przyjaciół swoich.
** Autor: [[Jezus Chrystus]]
** Źródło: ''[[Ewangelia Jana]]'' 15, 13

* Nikt tak pięknie nie mówił, że się boi miłości&lt;br /&gt;Jak ty.
** Autor: [[Pidżama Porno]], ''Nikt tak pięknie nie mówił, że się boi miłości''

==O==
* O, Ela, straciłaś przyjaciela.&lt;br /&gt;Musisz się wreszcie nauczyć,&lt;br /&gt;Że miłości nie wolno odrzucić.
** Autor: [[Bogdan Łyszkiewicz]], ''O, Ela''
** Opis: [[piosenka]] zespołu [[Chłopcy z Placu Broni (zespół)|Chłopcy z Placu Broni]].

* O Miłości, o królowo. – Miłość nie zna bojaźni, przechodzi przez wszystkie chóry anielskie, które przed Jego tronem trzymają straż. Ona się nie zlęknie nikogo; ona dosięga Boga i tonie w Nim, jako w jedynym skarbie swoim. Cherubin z mieczem ognistym, który strzeże raju, nie ma władzy nad nią. O czysta miłości Boża, jakżeś wielka i nieporównana. O, gdyby dusze poznały moc Twoją.
** Autor: [[Faustyna Kowalska]], ''Dzienniczek'' (Dz 780–781).
** Źródło: [https://www.fronda.pl/a/s-faustyna-kowalska-widzialam-zycie-wieczne,72017.html ''s. Faustyna Kowalska: Widziałam życie wieczne''], fronda.pl

* O miłości napisano ocean słów. A powiedziano jeszcze więcej.
** Autor: [[Jerzy Adam Kowalski]], ''Homo eroticus'', Wydawnictwo IBS, Opole 2011, s. 227.

* O miłości wiemy niewiele. Z miłością jest jak z gruszką. Gruszka jest słodka i ma kształt. Spróbujcie zdefiniować kształt gruszki.
** Autor: [[Andrzej Sapkowski]], ''[[Czas pogardy]]''

* Odszukaj miłość w tym, co robisz.
** Autor: [[Dan Millman]]

* Oczywiście miłość, jak każda choroba psychiczna, przebiega w różnym nasileniu, zależnie od charakteru i wydolności wewnętrznej pacjenta. Z podgorączkowego stanu zalotów i flirtu aż do ataków szału miłosnego.
** Autor: [[Tadeusz Konwicki]], ''Pamflet na siebie''

* Okazało się: śmierć wierniejsza jest niż miłość.
** Autor: [[Pih]]

* On nigdy nie opuszcza tych, którzy kochają.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Piąta góra]]''

* Opanowaliśmy już energię wiatru, słońca, przypływów i odpływów morza. Ale dzień, w którym człowiek zapanuje nad energią miłości, będzie tak doniosły jak dzień, w którym wykrzesał ogień.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Zahir]]''

* Oto jest miłość. Dwoje ludzi spotyka się przypadkiem, a okazuje się, że czekali na siebie całe życie.
** Autor: [[Vitor de Lima Barreto]]

* Owocem zaś ducha jest: miłość, radość, pokój, cierpliwość, uprzejmość, dobroć, wierność, łagodność, opanowanie. Przeciw takim [cnotom] nie ma Prawa.
** Źródło: ''[[Biblia Tysiąclecia]]'', [[List do Galatów|Gal]] 5:22,23

* – Ożenił się pan z miłości?…&lt;br /&gt;– Temu słowu z wiekiem nadaje się inne znaczenie…
** Autor: [[Georges Simenon]], ''Maigret w Vichy'', Universitas, Kraków 2006, s. 177. ISBN 832420752X

==P==
* Pamiętajcie – miłość, nigdy nienawiść.
** Autor: [[Irena Opdyke|Irena Gut Opdyke]]
** Źródło: [https://lubimyczytac.pl/ksiazka/4976135/ratowalam-od-zaglady-wspomnienia Irene Gut Opdyke, ''Ratowałam od zagłady. Wspomnienia'']

* Pamiętajcie, że nienawiść przychodzi bardzo łatwo. Aby kochać, trzeba wielkiej odwagi. Sposobność, by okazywać miłość, nadarza się każdego dnia – róbcie to szczodrze. Nawet jedna osoba może wiele zmienić.
** Autor: [[Irena Opdyke|Irena Gut Opdyke]]
** Źródło: [https://pl.aleteia.org/2022/08/08/gut-opdyke-by-ratowac-zydow-zostala-kochanka-niemieckiego-majora/ ''By ratować Żydów, złożyła z siebie straszną ofiarę… Poznaj Irenę Gut-Opdyke!''], aleteia.org, 8 sierpnia 2022

* Piękna jest tylko prawda, i tylko ona jest godna miłości.
** ''Rien n’est beau que le vrai: le vrai seul est aimable.'' (fr.)
** Autor: Nicolas Boileau-Despréaux
** Opis: ''Listy''
** Źródło: [[Henryk Markiewicz]] i [[Andrzej Romanowski]], ''Skrzydlate słowa'', wyd. PIW, Warszawa 1990, ISBN 8306011414, s. 112.
** Zobacz też: [[piękno]], [[prawda]]

* Płomieniem który posiadł drewnianą chatę – pijanym&lt;br /&gt;pocałunkiem wgryzł się w głąb strzechy.&lt;br /&gt;Piorunem – który kocha wysokie drzewa – wodą&lt;br /&gt;uwięzioną płasko – wyzwalaną przez niesyty wolności wiatr.
** Autor: [[Halina Poświatowska]], ''Czym jest miłość''

* Pod wieczór życia będą cię sądzić z miłości.
** Autor: [[Jan od Krzyża]]
** Źródło: [https://teologiapolityczna.pl/jan-pawel-ii-o-sw-janie-od-krzyza ''Św. Jan od Krzyża, Mistrz w wierze''], teologiapolityczna.pl, 12 grudnia 2018.
** Zobacz też: [[śmierć]], [[Sąd Ostateczny]]

* Prawdziwa miłość jest czymś wyjątkowym, zdarza się mniej więcej dwa albo trzy razy na wiek. Poza tym jest próżność lub nuda.
** Autor: [[Albert Camus]]

* Prawdziwa miłość jest jak duch: każdy o niej mówi, ale niewielu spotkało się z nią twarzą w twarz.
** Autor: [[Alfred de Musset]]

* Prawdziwa miłość nie wyczerpuje się nigdy. Im więcej dajesz, tym więcej ci jej zostaje.
** Autor: [[Antoine de Saint-Exupéry]]

* Prawdziwa miłość powinna godzić się na przypadkowość drugiego człowieka, to jest na jego braki, granice i jego zasadniczą bezużyteczność; prawdziwa miłość nie powinna pretendować do roli zbawienia, lecz do roli relacji między ludźmi.
** Autor: [[Simone de Beauvoir]]

* Prawdziwa miłość przychodzi tylko wtedy, kiedy jej nie szukasz.
** Opis: motto filmu ''[[Alex i Emma]]''.

* Prawdziwa miłość zawsze milczy: wyrazem prawdy są czyny, nie słowa.
** Autor: [[William Shakespeare]]

* Prędko zniknie każda trwoga,&lt;br /&gt;Gdy w miłości wzrok utonie.
** Autor: [[Aleksander Fredro]], ''[[Zemsta (komedia)|Zemsta]]''

* Przed ślubem zdawało się jej, że go kocha, ale oczekiwane szczęście nie nadeszło. „Pomyliłam się więc” – myślała i starała się dociec znaczenia słów: szczęście, namiętność, upojenie, słów, które tak pięknie brzmiały w książkach.
** Autor: [[Gustave Flaubert]], ''Pani Bovary''
** Zobacz też: [[książka]], [[ślub]]

* Przez dobroć zasługuje się na miłość.
** Autor: [[Józef Tischner]], ''Jak żyć?''

* Przez wszystkie te tysiąclecia ludziom nie udało się rozgryźć zagadki, jaką jest miłość. Na ile jest sprawą ciała, a na ile umysłu? Ile w niej przypadku, a ile przeznaczenia? Dlaczego związki doskonałe się rozpadają, a te pozornie niemożliwie trwają w najlepsze? Ludzie nie znaleźli odpowiedzi na te pytania i ja też ich nie znam. Miłość po prostu jest albo jej nie ma.
** Autor: [[Stephenie Meyer]], ''[[Intruz]]''

* Przy założeniu, że człowiek jest człowiekiem i jego stosunek do świata jest ludzki, miłość możesz wymienić tylko na miłość, zaufanie tylko na zaufanie itd. Jeśli chcesz rozkoszować się sztuką, musisz być człowiekiem wykształconym w dziedzinie sztuki; jeśli chcesz wywierać wpływ na innych ludzi musisz być człowiekiem, który rzeczywiście inspiruje i wiedzie naprzód innych ludzi. Każdy twój stosunek do człowieka – i do przyrody – musi być określonym, odpowiadającym przedmiotowi twej woli przejawem twego rzeczywistego indywidualnego życia. Jeśli kochasz nie wzbudzając miłości, tzn. jeśli twoja miłość jako miłość nie wytwarza wzajemnej miłości, jeśli poprzez swój przejaw życia człowieka kochającego nie czynisz siebie człowiekiem kochanym, miłość twoja jest bezsilna, jest nieszczęściem.
** Autor: [[Karol Marks]], ''Rękopisy ekonomiczno-filozoficzne''

* Przyjaźń to strach przed samotnością, a miłość to jeszcze większy strach przed osamotnieniem.
** Autor: [[Tadeusz Konwicki]], ''Pamflet na siebie''

* Przyjaźń zawsze jest pożyteczna, a miłość często szkodliwa.
** Autor: [[Seneka Młodszy]]

* Przyzwyczaić się nie mogę, że cię mam.&lt;br /&gt;Choć na pamięć każdy fragment ciebie znam.
** Źródło: [[Goya]], ''Mój''

* Pytasz, co w moim życiu z wszystkich rzeczą główną,&lt;br /&gt;Powiem ci: śmierć i miłość – obydwie zarówno.
** Autor: [[Jan Lechoń]]

==R==
* Rozstanie jest tym dla miłości, czym wiatr dla ognia: podsyca wielki, gasi mały.
** [[Czarodziejka z Księżyca|Czarodziejka z Księżyca SuperS]], odcinek 129. Chibiusa rozmyśla o Reice i Motokim.

* Rozumem kobiety jest miłość.
** Autor: [[Aleksander Świętochowski]]
** Zobacz też: [[rozum]]

==S==
* Seks jest bitwą miłość jest wojną
** ''Sex ist eine Schlacht, Liebe ist Krieg'' (niem.)
** Źródło: [[Rammstein]], „Wollt ihr das Bett in Flammen sehen?”
** Autor: słów: [[Till Lindemann]]

* Słabości&lt;br /&gt;Ty żadnej&lt;br /&gt;Ja miałem jedną:&lt;br /&gt;Kochałem.
** Autor: [[Bertolt Brecht]], tłumaczenie [[Robert Stiller]]
** Zobacz też: [[słabość]]

* Stara miłość nie rdzewieje.
** Autor: [[Horacy]]
** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał K. Nowak, Warszawa 1998.

* Szlomo z Radomska przypominał nam: kiedy żałujesz za grzechy nie ze strachu przed karą, tylko z miłości do skrzywdzonego, wszystko będzie ci wybaczone. Co więcej: każdy grzech uznają na Sądzie za dobry uczynek.
** Autor: [[Hanna Krall]], ''Inne historie'', w: ''Tam już nie ma żadnej rzeki'', Wydawnictwo a5, Kraków 2000, ISBN 8385568387, s. 81.
** Zobacz też: [[grzech]], [[kara]], [[Sąd Ostateczny]], [[wybaczenie]], [[żal]]

* Szukam w gwiazdach zarysu twego. Między nami jak dłonie dwie złączone są pamięci nasze i miłości,&lt;br /&gt;a jeden tylko wspólny dom, który nade mną w tobie rośnie.
** Autor: [[Tadeusz Gajcy]]

==Ś==
* Świat bez miłości istniał, w wielu kulturach istnieje nadal i zapewne równie dobrze mógłby się bez niej obyć w przyszłości. Opinie o jej nieodzowności w życiu człowieka można by uznać przeto za przejaw nadmiernej egzaltacji przewrażliwionych, rozkochanych pisarzy.
** Autor: [[Jerzy Adam Kowalski]], ''Homo eroticus'', Wydawnictwo IBS, Opole 2011, s. 270.

==T==
* – Tak sobie czasem myślę, czy miłość to w ogóle jest w życiu możliwa, czy to w ogóle jest takie cóś, no miłość, czy to w ogóle jest możliwe?&lt;br /&gt;– No, w telewizji to często pokazują miłość, jak jacyś tam się kochają, albo mówią…
** Opis: dialog z filmu ''[[Miś]]''.

* Tak więc trwają wiara, nadzieja, miłość – te trzy: z nich zaś największa jest miłość.
** Autor: [[Paweł z Tarsu]]
** Źródło: ''Biblia'', ''1 List św. Pawła do Koryntian'' 13, 13
** Zobacz też: [[nadzieja]]

* Taka miłość jest jedna&lt;br /&gt;Ty jesteś jedna&lt;br /&gt;Jesteś podwiniętą rzęsą pod moją powieką&lt;br /&gt;Taka miłość jest jedna&lt;br /&gt;Ty jesteś jedna&lt;br /&gt;I dlatego chciałbym ukryć nas za najodleglejszą rzeką.
** Autor: [[Krzysztof Grabowski (wokalista)|Krzysztof „Grabaż” Grabowski]], Pidżama Porno, ''28 (One Love)''

* Takiej miłości każdy młodzian czeka,&lt;br /&gt;tak być kochana chce każda dziewczyna;&lt;br /&gt;czemuż w najświętszym z popędów człowieka&lt;br /&gt;tkwi tak straszliwego cierpienia przyczyna?
** Autor: [[Johann Wolfgang von Goethe]], ''[[Cierpienia młodego Wertera]]''
** Opis: motto utworu, dodane przez pisarza w wydaniu z 1775.

* Ten, kto wyrzeka się całkowicie miłości, jest chory nie mniej od tego, kto oddaje się jej nadmiernie.
** Autor: [[Eurypides]]

* Ten który kocha, staje się zaślepiony wobec przedmiotu swojej miłości.
** Autor: [[Platon]]

* ''Teraz są te trzy wiara, nadzieja i miłość, ale z nich największa jest miłość''. Bez niej, która łaskawa jest, cierpliwa jest i nie zazdrości, która wszystko przetrzyma – umrzemy!
** Autor: [[Józef Zawitkowski]]
** Źródło: [https://www.radiomaryja.pl/bez-kategorii/jak-sie-bogu-ofiarowac-to-na-przepadle/ ''Jak się oddać Bogu, to oddać się na przepadłe''], radiomaryja.pl, 7 lutego 2011.
** Zobacz też: [[wiara]], [[nadzieja]]

* To być dwojgiem, co w jedno się zlewają. To mężczyzna i kobieta stopieni w jednego anioła. To niebo!
** Autor: [[Wiktor Hugo]], ''Katedra Marii Panny w Paryżu''

* To jest chyba tak, jakbyś wsiadał do diabelskiej kolejki. Najpierw ci wszystko wiruje, brak ci tchu… Zachłystujesz się pędem, zdobywaniem… A później zwalnia i wszystko normalnieje, ale te… te motyle w brzuchu pozostają. I to jest chyba miłość. I wtedy uświadamiasz sobie, że bez niej chyba już nic nie ma sensu.
** Postać: [[Adam Zawada]] w serialu ''[[Kryminalni]]''.

* To jest miłością, co jest dawaniem. Musi być zatem osoba, która daje i osoba, której się daje.
** Autor: [[Wanda Półtawska]], [https://wpolityce.pl/spoleczenstwo/281442-milosc-od-pierwszego-wejrzenia-dr-wanda-poltawska-bzdura-nie-mozna-wierzyc-w-takie-rzeczy ''Miłość od pierwszego wejrzenia? Dr Wanda Półtawska: „Bzdura, nie można wierzyć w takie rzeczy”''], wpolityce.pl, 12 lutego 2016.

* To miłość każe mi pamiętać, że tylko miłość czyni mnie świadomym.
** Zobacz też: [[Leonardo da Vinci]]

* … to moja osobista tragedia – ja muszę wszystko wiecznie wyjaśniać tym, których kocham, koń mi świadkiem.
** Autor: [[Gaétan Soucy]], ''Dziewczynka, która za bardzo lubiła zapałki''

* To nieprawda, że od miłości jest blisko do nienawiści. Rozdziela je chiński mur z wartownikami co 5 metrów.
** Postać: [[Gregory House]] w serialu ''[[Dr House]]'', odc.1.03.

* To nie miłość jest ślepa, ale zazdrość.
** Autor: [[Lawrence Durrell]]
** Zobacz też: [[zazdrość]]

* To nie żadna sztuka kochać człowieka w nieszczęściu. Dopiero w szarym codziennym życiu miłość wystawiona jest na prawdziwą próbę.
** Autor: [[Margit Sandemo]], ''Saga o Ludziach Lodu: Zimowa zawierucha''

* To wam przykazuję, abyście się wzajemnie miłowali.
** Autor: [[Jezus Chrystus]]
** Źródło: ''Biblia Tysiąclecia'', [[Ewangelia Jana|Jn]] 15, 17

* Trochę miłości to jak trochę dobrego wina. Nadmiar jednego lub drugiego szkodzi zdrowiu.
** Autor: [[John Steinbeck]]
** Zobacz też: [[wino]]

* Troszczmy się o siebie wzajemnie, by się zachęcać do miłości i do dobrych uczynków.
** Źródło: ''[[Biblia Tysiąclecia]]'', [[List do Hebrajczyków|Heb]] 10:24

* Trzeba być trochę podobnym, by się rozumieć i nieco różnym, by się kochać.
** Autor: [[Paul Géraldy]]

* Tyś jest najwyższą z sił, wszystko ulega tobie,&lt;br /&gt;miłości! (…)&lt;br /&gt;Tyś, tyś największą z sił, tyś życiem życia,&lt;br /&gt;miłości!&lt;br /&gt;Najsłodszą rozkosz o najsroższą boleść&lt;br /&gt;ty sprawiasz; tyś jest, tak jak śmierć, królową&lt;br /&gt;wszechistnień ziemskich, pierwotna potęgo,&lt;br /&gt;miłości!
** Autor: [[Kazimierz Przerwa-Tetmajer]], ''Hymn do miłości''

==U==
* Umarła miłość drżą mi dłonie
** Autor: [[Guillaume Apollinaire]], ''[[Alkohole]]''

* Umrzeć przyjdzie, gdy się kochało&lt;br /&gt;Wielkie sprawy głupią miłością.
** Autor: [[Krzysztof Kamil Baczyński]], ''Z głową na karabinie''

* Usta milczą, dusza śpiewa&lt;br /&gt;Kochaj mnie&lt;br /&gt;Bez miłości świat nic nie wart&lt;br /&gt;Kochaj mnie.
** Źródło: duet z operetki Franciszka Lehára ''Wesoła wdówka''

==W==
* W chwili śmierci będzie się liczyła tylko miłość. Kto stanie przed Bogiem bez miłości, będzie musiał ponieść wszystkie konsekwencje swoich grzesznych wyborów i egoistycznego postępowania. To będzie straszne doświadczenie prawdziwej śmierci ducha, zmarnowania całego życia. Miłość powinna królować w Waszych sercach, a pokora w Waszych umysłach.
** Autor: [[Charbel Makhlouf]]
** Źródło: [https://maronici.pl/oredzia-sw-szarbela/ ''Orędzia św. Szarbela''], maronici.pl

* W miłości nie ma równouprawnienia (…).
** Autor: [[Leopold von Sacher-Masoch]], [http://wiersze.wikia.com/index.php?title=Wenus_w_futrze ''Wenus w futrze''], 1870

* W miłości pierwszy krok winna uczynić kobieta.
** Autor: [[Jean Baptiste Racine]]

* Wiadomo, że od niepamiętnych czasów miłość nie może się obyć bez powiernika, tak jak sztuka mięsa biała bez chrzanu czy musztardy.
** Autor: [[Józef Ignacy Kraszewski]], ''Zygzaki'', Kraków 1969, s. 208.

* Wiara i miłość nie podlegają dyskusji.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Na brzegu rzeki Piedry usiadłam i płakałam]]''
** Zobacz też: [[wiara]]

* Wiara, podobnie jak miłość, nigdy nie opiera się na rozumie.
** Autor: [[Hermann Hesse]]

* Wiedzieć, że jest się zdolnym do miłości, to wystarczająco dużo.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''Czarownica z Portobello''

* Wiek nie chroni cię przed miłością, ale miłość, do pewnego stopnia, chroni cię przed wiekiem.
** Autor: [[Jeanne Moreau]]

* Wielka miłość rodzi się z nieobecności.
** Źródło: [[przysłowia arabskie]]

* Wielu ludzi umiera z braku chleba lecz jeszcze więcej z braku miłości.
** Autor: [[Matka Teresa z Kalkuty]]

* Wiem, wiem na pewno, że tylko z miłości dwojga ludzi płynie siła miłości do ludzkiego świata. (…) Noc wigilijna, zimno i ciemno za oknem. Światło i ciepło w nas, świątecznie. Jednak i tej świątecznej nocy wiemy, że miłość nie jest świętem. Jest pracą. Jest też bólem, strachem, gniewem, żalem, zgryzotą. Nie chcemy unikać tych ciężarów, bo to ciemność pozwala istnieć światłu, chłód – ciepłu, rozpacz – szczęściu. Już teraz, tutaj, wiem: „Miłość jest nieśmiertelna, to tylko życie trwa zbyt krótko”.
** Autor: [[Jacek Kuroń]]
** Źródło: Anna Bikont, Joanna Szczęsna, ''Przeżyć śmierć Gajki'', „Gazeta Wyborcza”, 9 marca 2011

* Wiem, że miłość jest udręką&lt;br /&gt;Bo się wszystkiego od niej chce&lt;br /&gt;Ja pragnę mało, malusieńko&lt;br /&gt;A właściwie jeszcze mniej
** Autor: [[Jonasz Kofta]], ''Ździebełko – Ciepełko''

* Więc czy my jeszcze potrafimy kochać? Umiemy pięknie mówić o miłości, a miłość to nie gadanie. Miłość ofiarą się mierzy, a ofiarę krzyżem się mierzy. Ten pogański świat, który oddycha seksem i pieniędzmi, umrze bez miłości.
** Autor: [[Józef Zawitkowski]]
** Źródło: [https://www.radiomaryja.pl/bez-kategorii/jak-sie-bogu-ofiarowac-to-na-przepadle/ ''Jak się oddać Bogu, to oddać się na przepadłe''], radiomaryja.pl, 7 lutego 2011.
** Zobacz też: [[ofiara]], [[krzyż]]

* Współcześnie nawet miłość nazywa się szaleństwem. A więc szaleńcem jestem! I cały świat szaleńców pełen.
** Autor: [[Barbara Grodzicka]]
** Zobacz też: [[szaleństwo]]

* Wszak miłość jest cierpieniem, nie fraszką jałową.
** Autor: [[Konstanty Ildefons Gałczyński]], ''Szekspir i chryzantemy''
** Zobacz też: [[fraszka]]

* Wszelka miłość na ziemi rodzi się, żyje i umiera lub wzbija do nieśmiertelności wedle tych samych praw.
** Autor: [[Stendhal]], ''O miłości''

* Wszyscy chcą kochać, choć nie przyznają się.&lt;br /&gt;Tak pięknie jak w kinie jak we śnie.&lt;br /&gt;Wszyscy chcą kochać do utraty tchu&lt;br /&gt;Zmysły postradać bezpowrotnie…&lt;br /&gt;Choćby raz, jeden jedyny raz.
** Autor: [[Katarzyna Nosowska]], ''Wszyscy chcą kochać'', śpiewała [[Maryla Rodowicz]]

* Wtedy gaśnie miłość, kiedy zapala się nienawiść.
** Autor: [[Tadeusz Józef Maryniak]]

* Wydmy zmieniają swój kształt na wietrze, jednak pustynia zawsze pozostaje taka sama. I tak będzie z naszą Miłością.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Alchemik]]''
** Zobacz też: [[kształt]], [[pustynia]]

==Z==
* Zanim pozna się smak miłości, trzeba zrozumieć jej koncepcję.
** Autor: [[Brigitte Bardot]]

* Zanim stąd odejdę, proszę was, abyście całe to duchowe dziedzictwo, któremu na imię Polska, raz jeszcze przyjęli z wiarą, nadzieją i miłością&lt;br /&gt;– taką, jaką zaszczepia w nas Chrystus na chrzcie świętym,&lt;br /&gt;– abyście nigdy nie zwątpili i nie znużyli się, i nie zniechęcili (…)&lt;br /&gt;– abyście nigdy nie wzgardzili tą miłością, która jest największa, która się wyraziła przez krzyż, a bez której życie ludzkie nie ma ani korzenia, ani sensu.
** Autor: [[Jan Paweł II]]
** Opis: w [[Kraków|Krakowie]] na Błoniach, 1979.
** Źródło: [https://wpolityce.pl/polityka/111871-i-dlatego-zanim-stad-odejde-prosze-was-abyscie-cale-to-duchowe-dziedzictwo-ktoremu-na-imie-polska-raz-jeszcze-przyjeli-z-wiara-nadzieja-i-miloscia ''„I dlatego – zanim stąd odejdę, proszę was, abyście całe to duchowe dziedzictwo, któremu na imię Polska, raz jeszcze przyjęli z wiarą, nadzieją i miłością”''], wpolityce.pl, 3 kwietnia 2011

* Zawsze na świecie ktoś na kogoś czeka, czy to na dalekiej pustyni, czy w samym sercu gwarnego miasta. I gdy w końcu skrzyżują się drogi tych dwojga i spotkają się ich spojrzenia, to wtedy znika cała przeszłość i cała przyszłość. Liczy się tylko ta chwila i owa niewiarygodna pewność, że wszystko pod niebieskim sklepieniem zostało zapisane jedną Ręką. Ręką, która obdarza miłością i stwarza bliską duszę dla każdego śmiertelnika, który w słonecznym świetle krząta się niestrudzenie, wypoczywa i szuka swego skarbu. Bo jeśliby tak nie było, to marzenie całego ludzkiego rodzaju nie miałoby najmniejszego sensu.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Alchemik]]''
** Zobacz też: [[chwila]], [[przeszłość]], [[przyszłość]]

* Ze wszystkich miłości namiętność, którą fantazja rodzi, jest może najniebezpieczniejszą.
** Autor: [[Józef Ignacy Kraszewski]], ''Dziadunio'', Kraków 1971, s. 19.

* Ze wszystkich rzeczy wiecznych miłość trwa najkrócej.
** Autor: [[Molier]]; [[Janusz Leon Wiśniewski]], [[S@motność w sieci]]

* Zgodnie z zasadami dobrego wychowania nie wolno mówić wprost o miłości.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Weronika postanawia umrzeć]]''
** Zobacz też: [[mowa]], [[wychowanie]]

* Z miłością, jaką mam dla ciebie,&lt;br /&gt;Gdyby to samo się zdarzyło,&lt;br /&gt;nie tylko nam: całemu światu&lt;br /&gt;ubyłaby ta jedna miłość.
** Autor: [[Wisława Szymborska]], ''Klucz''
** Opis: autorka porównuje uczucie do klucza, który pasuje tylko do jednych drzwi, w innych rękach staje się jedynie ''bryłką żelaznego złomu''.

* Z miłością jest jak z kolką nerwową. Dopóki cię nie chwyci atak, nawet sobie nie wyobrażasz, co to takiego. A gdy Ci o tym opowiadają, nie wierzysz.
** Autor: [[Andrzej Sapkowski]], ''[[Pani Jeziora]]''

* Z miłością jest jak z masłem. Od czasu do czasu trochę chłodu utrzymuje je w świeżości.
** Autor: [[Marcel Achard]]

* Znakiem wyróżniającym wybranych jest miłość, znakiem potępionych – nienawiść.
** Autor: [[Jan Maria Vianney]]
** Zobacz też: [[znak]]

* Znikomym staje się płomień miłości w sercu kobiety, skoro względy i pieszczoty przestaną go zasilać.
** Autor: [[Dante Alighieri]]

* – Zrobiłbym dla ciebie wszystko.&lt;br /&gt;– Ja nie chcę wszystko.&lt;br /&gt;– Tylko co?&lt;br /&gt;– Tylko mnie kochaj.
** Źródło: film ''Tylko mnie kochaj''
** Opis: rozmowa między Michałem a jego córką Michaliną.

* – Związki są zbyt intensywne. Jeśli wierzysz w miłość to sam się wystawiasz na rozczarowanie. Po prostu nie można nikomu ufać. Dzisiaj ludzie są tacy zepsuci.
** Autor: [[Candace Bushell]], ''[[Seks w wielkim mieście (serial)|Seks w wielkim mieście]]''

* Zwyciężajcie nienawiść miłością, nieprawdę – prawdą, przemoc – cierpieniem.
** Autor: [[Mohandas Karamchand Gandhi]]
** Zobacz też: [[kłamstwo]], [[przemoc]]

==Ż==
* Życie jest snem, a miłość jego śnieniem.
** Autor: [[Alfred de Musset]]
** Zobacz też: [[sen]]

==Zobacz też==
* ''[[Miłość (film)|Miłość]]''
* [[dotyk]]
* [[kochanie]]
* [[miłość platoniczna]]
* [[nienawiść]]
* [[pocałunek]]
* [[przyjaźń]]
* [[romans]]
* [[szczęście]]
* [[seks]]
* [[zauroczenie]]


[[Kategoria:Miłość|!]]</text>
      <sha1>r1kjibk0sl7nh1l0f1u1vf0b4wfui3n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>650800</id>
      <parentid>650795</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T14:30:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Swam pl</username>
        <id>41038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Wycofano edycję użytkownika [[Special:Contributions/Perystaltyczny|Perystaltyczny]] ([[User talk:Perystaltyczny|dyskusja]]). Autor przywróconej wersji to [[User:Swam pl|Swam pl]].</comment>
      <origin>643233</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="98895" sha1="alumaukxrvq1uw9hgsm8rddkbrq7zrz" xml:space="preserve">[[Plik:Francesco Hayez 008.jpg|mały|{{center|Okazywanie miłości}}]]
'''[[w:Miłość|Miłość]]''' – złożone, trudne do zdefiniowania zjawisko, często utożsamiane z uczuciem, które przejawia się w relacji do drugiej osoby (lub obiektu), połączonej z silnym pragnieniem stałego obcowania z nią, czemu może towarzyszyć pociąg fizyczny do osoby będącej obiektem uczucia. Zwykle jest okazywana przez próby uszczęśliwiania kochanej osoby.
{{wulgaryzmy}}
{{IndeksPL}}

==A==
* A! bo  miłość jest najwyższym dobrem na ziemi i być kochanym przez ludzi, nawet co nas nie potrafią zrozumieć, będzie zawsze milszym sercu, niż być wielbionym i cenionym przez zimnych acz mądrych współbraci.
** Autor: [[Józef Ignacy Kraszewski]], ''Kopciuszek'', Wydawnictwo Literackie, Kraków 1966, Cz.1, s. 406.

* – A czym byliby ludzie bez miłości?&lt;br /&gt;– GINĄCYM GATUNKIEM, odparła Śmierć
** Autor: [[Terry Pratchett]], ''[[Czarodzicielstwo]]''

* – A czym jest Miłość? – spytała pustynia.&lt;br /&gt;– Miłość jest jak sokół, który krąży nad twoimi piaskami. Dla niego jesteś najbujniejszą zielenią, z której zawsze powraca ze zdobyczą. On zna twoje skalne urwiska, twoje wydmy i twoje góry, a i ty jesteś dla niego najbardziej szczodra.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Alchemik]]''

* – A któż ci powiedział – rzekł widzący chaos jego myśli garbus – że miłość musi być dobra? Na Szerń, żeglarzu, w imię tego uczucia popełniono na świecie więcej zbrodni niż w imię czegokolwiek innego, wyjąwszy może władzę! To najbardziej podstępne, okrutne i zaborcze uczucie, jakie może dotknąć człowieka, wyzwala bowiem inne: zawiść, zazdrość i gniew. Wszystko, co w nim dobre dotyczy tylko jednej osoby. Pomyśl zatem, synu, nim nazwiesz znów dobrym owo coś, nie będące niczym innym jak kaleką, wynaturzoną, przepoczwarzoną przyjaźnią, która zaiste jest wzniosła i piękna. Mówię ci z całą mocą, że bez miłości świat byłby szczęśliwszy, pod warunkiem, że pozostałaby na nim przyjaźń.
** Autor: Feliks W. Kres, ''Król bezmiarów''

* A jeśli to miłość?
** ''А если это любовь?'' (ros.)
** Źródło: tytuł radzieckiego melodramatu z 1961 w reżyserii Julija Rajzmana

* A miłość? Jeszcze jeden nałóg młodości, ryzykowne gry, oszałamiające stany nieważkości.
** Autor: [[Tadeusz Konwicki]], ''Pamflet na siebie''
** Zobacz też: [[nałóg]], [[młodość]]

* A siły ducha są w człowieku. I działa też w sercach ludzkich miłość, która jest z Ducha Świętego.
** Autor: [[Jan Paweł II]], [https://www.opoka.org.pl/biblioteka/W/WP/jan_pawel_ii/homilie/28wloclawek_07061991.html ''Homilia w czasie mszy we Włocławku''], opoka.org.pl, 7 czerwca 1991.
** Zobacz też: [[Duch Święty]], [[człowiek]], [[serce]]

* A zatem patrzymy na siebie z oddali i kochamy się wzajemnie. Ja daję jej ciepło i życie, a ona daje mi rację bytu.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Alchemik]]''

* Aby znaleźć miłość, nie pukaj do każdych drzwi. Gdy przyjdzie twoja godzina, sama wejdzie do twego domu, w twe życie, do twego serca.
** Autor: [[Bob Dylan]]

* Ach, kiedy ona cię kochać przestanie:&lt;br /&gt;Zobaczysz!&lt;br /&gt;Zobaczysz obcą własną twarz,&lt;br /&gt;Jakie wielkie oczy ma strach;&lt;br /&gt;Zobaczysz wszystko to samo,&lt;br /&gt;Co ja.
** Autor: [[Edward Stachura]], ''Zobaczysz''
** Źródło: ''Wiersze, poematy, piosenki, przekłady'', wyd. Czytelnik, Warszawa 1982, ISBN 8307003784, s. 225.
** Zobacz też: [[strach]]

* Ani czas, ani mądrość nie zmieniają człowieka – bo odmienić istotę ludzką zdolna jest wyłącznie miłość.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Jedenaście minut]]''
** Zobacz też: [[czas]], [[człowiek]], [[mądrość]]

* Artystki, artystki, z variété,&lt;br /&gt;nie biorą miłości nazbyt tragicznie!
** Autor: [[Leon Stein]], ''Księżniczka czardasza'' Kalmana. Duet hrabiego Boni i hrabiego Feri

==B==
* Bardziej od pieniędzy, potrzebujesz miłości. Miłość to siła nabywcza szczęścia.
** Autor: [[Phil Bosmans]]
** Zobacz też: [[pieniądze]]

* Bez miłości oddech to tylko tykanie zegara.
** Źródło: film ''[[Equilibrium]]''

* Będąc we dwoje i sami, najbardziej odczuwamy pełnię wszystkiego. Miłość i przyjaźń… Trzeba tylko rozumieć, zawsze starać się rozumieć. Miłość? – Jak wszystko, tak i to wymaga pracy – zwyczajnej, codziennej. Nawet miłości nie można puszczać bez steru, na wiatr. Nic nie jest tak omylne, jak tak zwane „nieomylne instynkty”.
** Autor: [[Andrzej Bobkowski]], ''Szkice piórkiem''

* Biochemia dowodzi, że nie ma różnicy pomiędzy miłością a dużą tabliczką czekolady.
** ''Biochemically, no different than eating large quantities of chocolate.'' (ang.)
** Źródło: film ''[[Adwokat diabła]]''

* Bo góry mogą się poruszyć i pagórki się zachwiać, ale miłość Moja nie odstąpi od ciebie.
** Źródło: ''[[Biblia (literatura)|Biblia]]'', ''[[Księga Izajasza]]'' 54, 10

* Bo miłość jak cygańskie dziecię:&lt;br /&gt;Ani jej ufaj, ani wierz,&lt;br /&gt;Gdy gardzisz, kocham cię nad życie,&lt;br /&gt;Lecz gdy pokocham, to się strzeż!
** ''L’amour est enfant de bohême,&lt;br /&gt;Il n’a jamais connu de loi;&lt;br /&gt;Si tu ne m’aimes pas, je t’aime,&lt;br /&gt;Et si tu m’aimes, prends garde à toi.'' (fr.)
** Autor: [[Georges Bizet]], ''Carmen'', akt I, 1875

* Bo miłość jest niepokojem,&lt;br /&gt;Nie zna dnia, który da się powtórzyć,&lt;br /&gt;Bo miłość jest niewiadomą,&lt;br /&gt;Lecz chcę wiedzieć czy wiary starczy mi.
** Autor: [[Andrzej Tylczyński]], ''Kochać'', z repertuaru [[Piotr Szczepanik|Piotra Szczepanika]]

* Bo jak śmierć potężna jest miłość.
** Źródło: ''Biblia'', ''Pieśń nad Pieśniami'' 8, 6
** Zobacz też: [[śmierć]]

* Bo miłość nie jest racjonalna. Na całe, kurwa, szczęście!
** Autor: [[Janusz Leon Wiśniewski]], ''Bikini''

* Bóg jest zawsze w pobliżu ludzi okazujących sobie miłość.
** Autor: [[Johann Heinrich Pestalozzi]]
** Zobacz też: [[Bóg]]

* Bóg oparł swe dzieło na jednym tylko filarze: miłości.
** Autor: [[Carmen Sylva]]

* Brzydka ona, brzydki on, A taka ładna miłość.
** Autor: [[Grażyna Łobaszewska]], ''[[Brzydcy]]''

* Być może, niegdyś miłość była rzeczą&lt;br /&gt;Słodką; może, nie pomnę. Ale teraz&lt;br /&gt;Goryczy pełna.
** Autor: [[Francesco Petrarca]], ''Sonet CCCXLIV'', tłum. [[Jalu Kurek]]

* Bywa, że pierwszej miłości nigdy się nie zapomina, ale ona zawsze się kończy.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Weronika postanawia umrzeć]]''

* Bywają wielkie zbrodnie na świecie, ale chyba największą jest zabić miłość.
** Autor: [[Bolesław Prus]], ''[[Lalka (Bolesław Prus)|Lalka]]''
** Zobacz też: [[zbrodnia]]

==C==
* Celem jedynym i rzeczywistym powstania naszego jest odzyskanie niepodległości i ustalenie w kraju naszym porządku opartego na miłości chrześcijańskiej, na poszanowaniu prawa i wszelkiej sprawiedliwości. (…) Idea narodowości jest tak potężną i czyni tak szybkie postępy w Europie, że ją nic nie pokona…
** Autor: [[Romuald Traugutt]]
** Źródło: [https://teologiapolityczna.pl/andrzej-nowak-spor-o-powstanie Andrzej Nowak, ''Spór o powstanie''], teologiapolityczna.pl, 16 stycznia 2018
** Zobacz też: [[niepodległość]], [[chrześcijaństwo]], [[sprawiedliwość]], [[naród]], [[Europa]]

* Chcę ci powiedzieć, żem ja ciebie bardzo, bardzo kochała.
** Autor: [[Henryk Sienkiewicz]], ''Bez dogmatu''
** Opis: umierająca Anielka P. do Leona Płoszowskiego.

* Ciało ulega zniszczeniu, gwiazdy się wypalają, lecz nawet gdy wszechświat się skończy, pozostanie tylko miłość.
** Źródło: serial ''[[Andromeda]]''

* Ciemność jest szczodra, jest cierpliwa i zawsze zwycięża,&lt;br /&gt;ale w samym sercu jej siły leży jej słabość:&lt;br /&gt;wystarczy jedna, jedyna świeca, by ją pokonać.&lt;br /&gt;Miłość jest czymś więcej niż świecą.&lt;br /&gt;Miłość potrafi zapalić gwiazdy.
** Źródło: nowelizacja filmu ''[[Gwiezdne wojny]]. Zemsta Sithów''
** Zobacz też: [[ciemność]]

* Chcę ci coś opowiedzieć,&lt;br /&gt;Ale brakuje słów,&lt;br /&gt;Żeby wyrazić to co czuję. (…)&lt;br /&gt;Jak mam ci o tym opowiedzieć?&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Kocham cię, już wiem&lt;br /&gt;Jedno słowo cichy szept.&lt;br /&gt;Kocham cię, już wiem.&lt;br /&gt;Jedno słowo, a tyle mieści się.
** Autor: [[Dżem (grupa muzyczna)|Dżem]], ''Chcę ci coś opowiedzieć''

* Chcę powiedzieć, że jeśli kobieta, której dni są policzone, postanawia spędzić resztkę swego czasu przy łóżku śpiącego mężczyzny, po to, by patrzeć na niego, to jest w tym coś z miłości. Chcę powiedzieć jeszcze więcej, że jeśli w tym czasie ta kobieta miała atak serca i nie wezwała pomocy, tylko po to, by nie oddalić się ani na chwilę od tego mężczyzny, to ta miłość może stać się wielka.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Weronika postanawia umrzeć]]''
** Zobacz też: [[kobieta]], [[mężczyzna]]

* Ci, których najtrudniej kochać, najbardziej potrzebują naszej miłości.
** Autor: [[Dan Millman]], ''Droga miłującego pokój wojownika''

* – Co to jest miłość, proszę pana?&lt;br /&gt;– Ja nie wiem…&lt;br /&gt;– To jest odwrotność okrucieństwa. Pełna pogarda dla tego, co nie jest miłością.
** Źródło: film ''[[Trzecia część nocy]]''

* Co to jest prawdziwa miłość, wiedzą tylko kobiety brzydkie, piękne – umieją zaledwie uwodzić.
** Autor: [[Audrey Hepburn]]

* Co trudów, co kłopotów miłość z sobą ciągnie…
** Autor: [[Jean Baptiste Racine]]

* Cóż wiesz o pięknem? …&lt;br /&gt;Kształtem jest miłości.
** Autor: [[Cyprian Kamil Norwid]], ''Promethidion''

* Czasami ceni się kogoś za bardzo, aby można go było pokochać.
** Autor: [[Immanuel Kant]]

* Czasami miłość wiedzie w otchłań nas samych, a co gorsza ludzi, których kochamy.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Czarownica z Portobello]]''

* Człowiek nie może żyć bez miłości, dlatego że ona ''sama w nim przesypuje się i nim rządzi''.
** Autor: [[Iwan Iljin]]
** Źródło: Katarzyna Krasucka, [https://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/bitstream/11320/13879/1/K_Krasucka_Iwan_Iljin_i_jego_doktryna.pdf ''Iwan Iljin i jego doktryna o sprzeciwianiu się złu siłą''], Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku, Białystok 2011, ISBN 9788374312851, s. 37.

* Człowiek potrzebuje uczucia, życie bez tkliwości i bez miłości jest tylko bezdusznym, skrzypiącym i smutnym mechanizmem.
** Autor: [[Victor Hugo]]
** Źródło: [https://lubimyczytac.pl/cytat/31525 ''Katedra Marii Panny w Paryżu'']

* Człowiek rodzi się, kocha i umiera nie na próbę.
** Źródło: [[Jan Paweł II]]

* Człowiek szuka miłości, bo w głębi serca wie, że tylko miłość może uczynić go szczęśliwym
** Autor: [[Jan Paweł II]]

* Człowiek został stworzony przez miłość, dlatego ona tak bardzo go pociąga.
** Autor: [[Jan Maria Vianney]]

* Czy można pisać&lt;br /&gt;o miłości&lt;br /&gt;słysząc krzyki&lt;br /&gt;zamordowanych i pohańbionych
** Autor: [[Tadeusz Różewicz]], ''Świadek''

* Czyliż niewinna miłość wiecznej godna męki?&lt;br /&gt;Ten sam Bóg stworzył miłość, który stworzył wdzięki.&lt;br /&gt;On dusze obie łańcuchem uroku&lt;br /&gt;Powiązał ze sobą!&lt;br /&gt;Wprzód, nim je wyjął ze światłości stoku,&lt;br /&gt;Nim je stworzył i okrył cielesną żałobą,&lt;br /&gt;Wprzódy je powiązał ze sobą!
** Autor: [[Adam Mickiewicz]], ''[[Dziady (dramat)|Dziady]]''

* Czym jest słońce dla ziemi, tym miłość dla duszy.
** Autor: [[Honoriusz Balzac]]

* Czyń miłość, nie wojnę.
** ''Make love, not war'' (ang.)
** Opis: hasło z lat 60. XX wieku powstałe w [[Stany Zjednoczone|Stanach Zjednoczonych]] podczas wojny w Wietnamie.
** Zobacz też: [[wojna]]

==D==
* Dla miłości zawsze warto przecież żyć.
** Źródło: Piotr Rogucki w duecie z Joanną Lewandowską, [[Coma]], ''Polowanie na wilki''

* Dla niej miłość (…) jest stanem ducha. Takim samym, jakiego się doświadcza, na przykład po wysłuchaniu Dziewiątej Symfonii Beethovena. Ten stan może przerodzić się w coś permanentnego, ale może się także skończyć.
** Autor: [[Janusz Leon Wiśniewski]], ''[[Los powtórzony]]''

* Dla niektórych miłość jest jak zakupy w hipermarkecie – wybór towaru, na koniec kasa.
** Autor: [[Sławomir Kuligowski]]

* Dlaczego Miłość nie jest kochana?
** Autor: [[Franciszek z Asyżu]]
** Źródło: [https://www.deon.pl/religia/swiety-patron-dnia/art,5,sw-franciszek-biedaczyna-z-asyzu,strona,1.html ''Św. Franciszek – biedaczyna z Asyżu''], deon.pl, 4 października 2012.

* Dobrego mężczyznę może zniszczyć miłość do złej kobiety; ale może też być odwrotnie: złego człowieka również może zniszczyć miłość do dobrej kobiety.
** Autor: [[Agatha Christie]], ''Zagadka Błękitnego Ekspresu'', Warszawa 1996, s. 189.

* Dobrze wiedział, że miłość przynosi ludziom najgłębszy smutek, jako że jest najwyższym wysiłkiem, na jaki człowiek się porywa, aby wyjść z samotności. A mimo to dążył do miłości w nieustępliwym uniesieniu.
** Autor: [[Gabriele d'Annunzio]]

* Dookoła miłość się skorumpowała.
** Autor: [[Pidżama Porno]], ''Wirtualni chłopcy''

* Dwudziestolatek kocha niekiedy jak szaleniec, ale czterdziestolatek kocha jak głupiec.
** Autor: [[Zbigniew Nienacki]], ''Ja, Dago Władca''

* Dzieci potrzebują ciepła wielkiej miłości, żeby być ludźmi.
** Autor: [[Phil Bosmans]]
** Zobacz też: [[dziecko]]

* Dzień dobry&lt;br /&gt;Kocham cię&lt;br /&gt;Już posmarowałem tobą chleb&lt;br /&gt;Dzień dobry&lt;br /&gt;Kocham cię&lt;br /&gt;Nie chce cię z oczu stracić więc&lt;br /&gt;Jeszcze więcej dzień dobry&lt;br /&gt;Kocham cię&lt;br /&gt;Podzielimy dziś ten ogień na dwoje&lt;br /&gt;Dzień dobry&lt;br /&gt;Kocham cię&lt;br /&gt;To zapyziałe miasto niech o tym wie
** Źródło: [[Strachy na Lachy]], ''Dzień dobry, kocham cię''

* Dzięki miłości człowiek może rozwiązać ogólny problem swego istnienia – przezwyciężyć uczucie osamotnienia.
** Autor: [[Erich Fromm]]
** Zobacz też: [[samotność]]

* Dzięki miłości, i tylko dzięki niej, dokonuje się najściślejsze zespolenie egzystencji i esencji, to jej udaje się pogodzić od razu, całkowicie harmonijnie i bez dwuznaczności, te dwa pojęcia, które poza nią pozostają zawsze niepewne i wrogie. Mówię oczywiście o miłości w pełni jej mocy, trwającej całe życie, takiej, która godzi się za swój przedmiot uznać tylko jedną istotę.
** Autor: [[André Breton]]

* Dziś byli zgodni, ale z pewnością nadejdą dni, gdy poróżnią ich gniewne słowa, albo lodowate milczenie. Dni, kiedy ich miłość będzie walczyła o przetrwanie jak ptak z przetrąconym skrzydłem. Dni, kiedy porywczy temperament Jane i flegmatyczna natura Gabriela będą odpychały ich od siebie, każąc wątpić w sens tego związku.
** Autor: [[Tess Gerritsen]], ''Grzesznik''

* Dziś widziała, że prawdziwa miłość przynosi przede wszystkim spokój i ukojenie.
** Autor: [[Joanna Tekieli]], ''Moc krwi'', Radom 2021, s. 36.

==E==
* Elo! Miłość, przyjaźń, dobre słowo.&lt;br /&gt;Tego nauczyłem się żyjąc hardkorowo!
** Autor: [[Sokół (raper)|Sokół]], utwór ''Interesy'' na płycie ''We własnej osobie'' grupy WWO
** Zobacz też: [[słowo]]

==F==
* Fałszywa miłość jest gorsza niż prawdziwa nienawiść.
** Autor: [[Alfred de Musset]]

* Flirt to akwarela miłości.
** Autor: [[Paul Bourget]]

==G==
* Gdyby nie można było kupić miłości za pieniądze, miłość straciłaby wiele wartości i pieniądze także.
** Autor: [[Romain Gary]], ''Pieszczoch''

* Gdy dziecko zerwało kilka kwiatów, drzewo ogromnie się ucieszyło, całe jego jestelstwo przepełniło się radością miłości. Miłość jest szczęśliwa, gdy może coś dać; ego jest szczęśliwe, gdy może coś wziąć.
** Autor: Osho (Bhagwan Shree Rajneesh), ''Seks się liczy'', część I – ''Od seksu do nadświadomości''

* Gdy mąż zbliża się do żony, powinien mieć poczucie świętości, jakby szedł do świątyni. A gdy żona zbliża się do męża, powinna być przepełniona poczuciem świętości, czci, jak gdyby zbliżała się do boga. Kiedy kochankowie zbliżają się do siebie w czasie seksu, gdy uprawiają miłość, to naprawdę zbliżają się do świątyni. W ich zbliżeniu funkcjonuje świętość, działa twórcza siła istnienia.
** Autor: Osho (Bhagwan Shree Rajneesh), ''Seks się liczy'', część I – ''Od seksu do nadświadomości''

* Gdy w naszym życiu kwitną kwiaty miłości, upodabniamy się do króla, ale gdy obecne są ciernie ego, stajemy się biedni i żałośni. Widok chłopca tańczącego w koronie z kwiatów napełniało drzewo radością. Kołysało się w miłości, śpiewało na wietrze. Chłopiec urósł jeszcze bardziej. Zaczął wspinać się na drzewo, by huśtać się na jego gałęziach. Drzewo czuło się bardzo szczęśliwe, gdy chłopiec odpoczywał w jego konarach. Miłość jest szczęśliwa, gdy daje komuś dobre samopoczucie; ego jest szczęśliwe tylko wtedy, gdy odbiera komuś dobre samopoczucie.
** Autor: Osho (Bhagwan Shree Rajneesh), ''Seks się liczy'', część I – ''Od seksu do nadświadomości''

* Gdy znajdę w sobie choć jeden akt miłości, już nie jestem nędzą.
** Autor: [[Stefan Wyszyński]]

* Gdybyśmy wiedzieli, jak bardzo kocha nas nasz Bóg, umarlibyśmy z radości! Nie wierzę, że są serca tak twarde, że nie kochają, kiedy widzą się tak kochane.
** Autor: [[Jan Maria Vianney]]
** Źródło: Marta Żurawiecka, ''Z księdzem Twardowskim 2014'', Wyd. Diecezjalne i Drukarnia w Sandomierzu, Sandomierz 2013, s. 94.

* Gdzie posiało się miłość, tam wzrasta radość.
** Autor: [[Paweł z Tarsu]]
** Zobacz też: [[radość]]

* Grzech to niedopuszczenie do tego, aby objawiła się Miłość.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Czarownica z Portobello]]''
** Zobacz też: [[grzech]]

* Gdybym mówił językami ludzi i aniołów, a miłości bym nie miał, stałbym się jak miedź brzęcząca albo cymbał brzmiący. Gdybym też miał dar prorokowania i znał wszystkie tajemnice, i posiadał wszelką wiedzę, i wszelką [możliwą] wiarę, tak iżbym góry przenosił, a miłości bym nie miał, byłbym niczym.
** Autor: [[Paweł z Tarsu]], ''[[1 List do Koryntian]]'', ''Hymn o miłości'', ''[[Biblia Tysiąclecia]]'' 1 Kor 13, 1–2

* Godność miłości kryje się w wyzbytym złudzeń afekcie, trwającym nadal po chwilowym ślinotoku.
** Autor: [[Emil Cioran]], ''Sylogizmy goryczy''

==I==
* I miłość własną trzeba odwzajemniać.
** Autor: [[Urszula Zybura]]

* I nie wiadomo od jak dawna bezskutecznie poszukuje miłości swojego życia. Jeśli nie znajdzie, od czasu do czasu popada w depresję. A kiedy ją zmęczy ten stan poświęca się rozśmieszaniu ludzi, żeby ponownie popaść w depresję.
** Autor: [[Valérie Tasso]], ''Dziennik nimfomanki''

* I nigdy nie wiadomo mówiąc o miłości&lt;br /&gt;czy pierwsza jest ostatnią czy ostatnia pierwszą
** Autor: [[Jan Twardowski]], ''Śpieszmy się – Poezje wybrane'', 1979

* I odkryłeś, że jedyną prawdziwie dozwoloną miłością jest miłość całkowicie i przez wszystkich zakazana. Bo warunkiem rzeczywistej miłości zakazanej jest jej chwilowe wprawdzie, ale całkowite bezpieczeństwo. Znasz się na tym i wiesz, że trzeba przede wszystkim znaleźć bezpieczne i dobre jak cmentarz miejsce. Miejsce, w którym choć przez godzinę, choć przez jeden wieczór nie obowiązują żadne zakazy.
** Autor: [[Jerzy Pilch]], ''Inne rozkosze''

* (…) i spotkały się ich usta… Spotkały się jakimś bezgrzesznym pocałunkiem, jak bezgrzeszna jest sama miłość.
** Autor: [[Tadeusz Dołęga-Mostowicz]], powieść ''[http://wiersze.wikia.com/index.php?title=Ostatnia_brygada&amp;useskin=monobook Ostatnia brygada]'', cz. 4, rozdz. I
** Opis: pocałunek Dowmunta z Ewą.

* Istnieje tylko jedna miłość i tysiąc jej rozmaitych kopii.
** Autor: [[François de La Rochefoucauld]]

* Istota miłości polega na tym, że zakłada ona bezinteresowność, samą bezinteresowność i tylko bezinteresowność.
** Autor: [[Gustaw Holoubek]]

* I to wszystko psu na budę bez miłości.
** Autor: [[Jan Twardowski]], utwór ''Miłość''

* I zapomnij, że jesteś, gdy mówisz, że kochasz.
** Autor: [[Jan Twardowski]]

* Ilekroć myślimy o Chrystusie, pamiętajmy zawsze o Jego miłości, dzięki której udzielił nam tak wielu łask i dobrodziejstw, oraz o miłości, jaką nam okazał Ojciec, gdy ofiarował nam tak niezwykłą rękojmię swej miłości ku nam. Miłość bowiem domaga się miłości. Toteż starajmy się mieć zawsze przed oczyma tę prawdę i w ten sposób zachęcajmy się do miłości. Jeśli bowiem Pan da nam tę łaskę i wzbudzi w sercu naszym taką miłość, wszystko stanie się łatwe i w krótkim czasie, bez trudu, dokonamy bardzo wiele.
** Autor: [[Teresa z Ávili]]
** Źródło: ''Księga życia'', 22,14.
** Zobacz też: [[Jezus Chrystus]]

==J==
* Jak wytłumaczyć, dlaczego kogoś kochamy? Kiedy próbujemy to werbalizować, chcąc nie chcąc, mimo że jest mowa o czymś nieracjonalnym, uciekamy się do racjonalnych narzędzi. Najczęściej wymieniamy wtedy cechy, które w tej drugiej osobie kochamy. A to przecież nie tylko te cechy sprawiają, że tę osobę kochamy.
** Autor: [[Adam Ferency]], [http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=31246 wywiad, 2006]

* Jaka to oszczędność czasu zakochać się od pierwszego wejrzenia.
** Autor: [[Julian Tuwim]]

* Jakim sposobem światło dociera do wnętrza domu? Poprzez okna otwarte na oścież. A jak dociera do ludzkiej duszy? Przez wrota miłości, o ile są otwarte. A jej wrota z całą pewnością były zatrzaśnięte na amen.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Jedenaście minut]]''
** Zobacz też: [[dom]], [[dusza]], [[okno]], [[światło]]

* Jakże piękna i nieśmiertelna jest twoja miłość, skoro nie chcesz nawet o nią walczyć?
** Autor: [[Wilbur Smith]], ''[[Bóg Nilu]]''

* Jedni siali łzy i krew, on siał ziarno miłości, pokoju i szczęścia.
** Opis: o rozszerzaniu miłości przez [[Herbert Hoover|Herberta Hoovera]], niosącego pomoc Europie po I wojnie światowej, ''Kurier Warszawski'' w 1919.
** Źródło: [http://wisla.naszemiasto.pl/archiwum/zrobil-dla-mieszkancow-slaska-i-zaglebia-bardzo-duzo-ale,1071572,art,t,id,tm.html Grażyna Kuźnik, ''Zrobił dla mieszkańców Śląska i Zagłębia bardzo dużo, ale niewiele osób o tym pamięta''], naszemiasto.pl, 26 listopada 2005.
** Zobacz też: [[pokój (polityka)|pokój]], [[szczęście]], [[krew]], [[łzy]]

* Jedyna miłość, która trwa całe życie, to miłość własna.
** Autor: [[Andrzej Prus]]

* Jedynie dwie rzeczy czynią nas szczęśliwymi: wiara i miłość.
** Autor: [[Charles Nodier]]
** Zobacz też: [[wiara]]

* Jest czekaniem&lt;br /&gt;na niebieski mrok&lt;br /&gt;na zieloność traw&lt;br /&gt;na pieszczotę rzęs
** Autor: [[Małgorzata Hillar]], ''Miłość''

* Jest nie do pomyślenia, by miłość naszego życia miała być czymś lekkim, czymś bez wagi.
** Autor: [[Milan Kundera]], ''[[Nieznośna lekkość bytu]]''

* Jeszcze Polska nie zginęła, dopóki kochamy.
** Autor: [[Urszula Ledóchowska]]
** Opis: słowa o miłości Urszuli Ledóchowskiej zacytowane w liście biskupów polskich na przyjęcie relikwii św. Urszuli do Polski.
** Źródło: [https://opoka.org.pl/biblioteka/T/TH/THW/pk201421_ledochowska.html s. Małgorzata Krupecka, Urszulanka Serca Jezusa Konającego ''Z Rzymu do domu macierzystego''], opoka.org.pl, 22 maja 2014.

* Jeśli chcesz być kochanym, bądź godny miłości.
** ''Ut ameris, amabilis esto.'' (łac.)
** Opis: [[Sentencje łacińskie|sentencja łacińska]].

* Jeśli kochałeś kogoś, kogokolwiek, że jeśli kiedyś miałeś choćby przebłysk miłości, ta miłość może rozwijać się do punktu, w którym dosięgnie Boga. Ale jeśli nigdy nie kochałeś, nie masz w sobie niczego, co może rosnąć. Nie masz ziarna, które może wyrosnąć w drzewo.
** Autor: Osho (Bhagwan Shree Rajneesh), ''Seks się liczy'', część I – ''Od seksu do nadświadomości''

* Jeśli miłość jest dzieckiem, przywiązanie jest dojrzałym człowiekiem.
** Autor: [[Honoriusz Balzac]]

* Jeżeli chodzi o miłość, nie może być mowy, by było jej zbyt dużo.
** Autor: [[Pierre Beaumarchais]]

* Jeżeli znasz Miłość, poznałeś także Duszę Wszechświata, która jest Miłością.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Alchemik]]''
** Zobacz też: [[wszechświat]]

* Jedno wielkie, gigantyczne targowisko, na którym szaleją chciwość, lęk, agresja, okrucieństwo, chaos i wojny, a między gorącymi wojnami zimne wojny i tak zwana walka o pokój, na którym todos contra todos, wszyscy przeciwko wszystkim i każdy przeciwko każdemu – oto czym jest ten świat, którego jesteś twórcą i ofiarą, i w którym w straszliwy sposób miotasz się, szarpiesz, gryziesz, męczysz, dręczysz, dręcząc tym samym wszystko wokoło siebie, i mówisz o miłości, szukasz wszędzie miłości, ale kto ci ją może dać, jeżeli każdy, tak jak ty, potrzebuje miłości? , Potrzebujesz miłości, jesteś jednym rozpacznym wołaniem o miłość, rzężeniem o miłość, jednym tragicznym, kosmicznym wyciem o miłość, ale kto ci ją może dać, jeżeli każdy, tak jak ty, potrzebuje miłości? Kto komu ma dać miłość, jeżeli każdy jej potrzebuje? A jeżeli potrzebuje, to przecież znaczy, że jej nie ma. Jeżeli jej nie ma, to jej nie może dać. Co może wlać próżne do pustego i odwrotnie?
** Autor: [[Edward Stachura]], ''[[Fabula rasa]]''

==K==
* Każda miłość, jeśli jest prawdziwa, powinna niszczyć poprzednią, porażać całego człowieka, tyranizować i żądać wyłączności.
** Autor: [[Zbigniew Herbert]], ''[[Barbarzyńca w ogrodzie]]''

* Każda prawdziwa miłość uszlachetnia, podnosi, bo obok niej w sercu nic plugawego i nikczemnego wyżyć nie może. Jest to płomień oczyszczający.
** Autor: [[Józef Ignacy Kraszewski]], ''Barani Kożuszek'', Warszawa 1986, s. 147.

* Każdy człowiek od urodzenia jest zdolny do kochania. Musi jednak wytrwale ćwiczyć, tak jakby dbał o mięśnie.
** Autor: [[Audrey Hepburn]]
** Źródło: Sean Hepburn Ferrer, ''Audrey Hepburn. Uosobienie elegancji''

* Każdy, kto bada historie Kościoła bez uprzedzeń, nie może nie przyznać, że od wszystkich tych, którzy prawdziwie żyją chrześcijaństwem, promieniuje żarliwa i najwyższa miłość do bliźnich, nawet do wrogów i prześladowców. Ta miłość ma źródło w samej istocie świętości, w przemienieniu w Chrystusie. Zawsze znajdowała się ona w samym sercu nauczania Kościoła. Ta miłość bliźniego była czymś zupełnie nowym, nieznanym światu pogańskiemu i była to ta miłość bliźniego, która nawróciła niezliczoną ilość pogan.
** Autor: [[Dietrich von Hildebrand]], ''Koń trojański w mieście Boga'', Fronda, wydanie III, s. 323.
** Zobacz też: [[katolicyzm]], [[świętość]]

* Każdy z nas jest miłością czyjegoś życia.
** ''We are each the love of someone’s life.'' (ang.)
** Autor: [[Andrew Sean Greer]]

* Kiedy kochamy, nie potrzebujemy wcale rozumieć, co się dzieje wokół, bo wtedy wszystko dzieje się w nas samych i wtedy nawet człowiek może przemienić się w wiatr.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Alchemik]]''
** Zobacz też: [[wiatr]]

* Kiedy nie będę kochać, nie zdołasz nigdy zranić mnie.
** Autor: [[Agnieszka Chylińska]]

* Kiedy nienawiść każe się człowiekowi rozwijać, staje się ona jedną z wielu form miłości.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Czarownica z Portobello]]''

* Kiedy wychodziłam za niego za mąż, doprawdy, kochałam tylko jego. A teraz on wymaga, żebym kochała także jego guziki, oczywiście te oderwane! I dolegliwości dwunastnicy! (…) Wczoraj przyszedł do mnie z guzikiem od marynarki. Guzik miał w ręku, rozumiesz? (…) Najgorsze jest to, że Piotr ma rację. Kiedy się wychodzi za mąż, trzeba kochać guziki swego męża i jego dwunastnicę. Z całą pewnością – trzeba! I ja na pewno kochałabym to wszystko w Piotrze, gdybym nie pokręciła zaraz na początku. A ja pokręciłam, bo jak się ma dziewiętnaście lat, to człowiek nie myśli o guzikach i dwunastnicy, bo wcale nie wie, że to się mieści pod jednym słowem – miłość.
** Autor: [[Krystyna Siesicka]], ''Przez dziurkę od klucza''

* Kocha się tak samo przez wady i nieszczęścia i może nawet głębiej, a najgłębiej kocha się przez ból
** Autor: [[Wiesław Myśliwski]], ''Widnokrąg''
** Zobacz też: [[ból]]

* Kocha się za nic. Nie istnieje żaden powód do miłości.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Alchemik]]''

* Kochaj Boga i rób co chcesz.
** Autor: [[Aureliusz Augustyn z Hippony]]

* Kochaj mnie nieprzytomnie,&lt;br /&gt;Jak zapalniczka płomień,&lt;br /&gt;Jak sucha studnia wodę.&lt;br /&gt;Kochaj mnie namiętnie tak jakby świat się skończyć miał.
** Autor: [[Perfect]], ''Kołysanka dla nieznajomej''
** Zobacz też: [[świat]], [[namiętność]]

* Kocham cię, czy tego chcesz, czy nie. Czy ja tego chcę, czy nie. To jest jak choroba. Jak niemoc, która odbiera mi możność wolnego wyboru, która topi mnie w otchłani. Zabłądziłam w tobie, Morholcie, nigdy już się nie odnajdę, nie odnajdę siebie takiej, jaką byłam.
** Autor: [[Andrzej Sapkowski]], ''Maladie''

* Kropla miłości znaczy więcej niż ocean rozumu.
** Źródło: [[Blaise Pascal]]

* Kto kocha, niechże zdrów będzie. Niech zdechnie, kto kochać nie umie.&lt;br /&gt;Po dwakroć niechaj zdechnie, ktokolwiek kochać zabrania.
** Źródło: napis na murze w starożytnym Rzymie.

* Kto komu ma dać miłość, jeżeli każdy jej potrzebuje? A jeżeli potrzebuje, to przecież znaczy, że jej nie ma. A jeżeli jej nie ma, to jej nie może dać. Co może wlać próżne do pustego i odwrotnie?
** Źródło: [[Edward Stachura]], ''[[Fabula rasa]]''

* Kto miłości nie zna, ten żyje szczęśliwy,&lt;br /&gt;I noc ma spokojną, i dzień nietęskliwy.
** Autor: [[Adam Mickiewicz]], ''[[Dziady (dramat)|Dziady]]''

* Kto prawdziwie kocha, ten nie troszczy się o nagrodę za swoją miłość, lecz tylko o to, aby kochać coraz lepiej.
** Autor: [[Zbigniew Trzaskowski]]

* Któż może się oprzeć tej miłości, która utrzymuje świat przy życiu?
** Autor: [[Matka Teresa z Kalkuty]]

* Kultura, która nie posługuje się terminem osoba, nie ma nic do powiedzenia na temat miłości. Podobnie zresztą i psychologia, jeżeli nie posługuje się terminem osoba, będzie sprowadzała miłość do potrzeb biologicznych, będzie milczała w kwestii akceptacji patologii seksualnej, mając na uwadze poprawność polityczną.
** Autor: [[Antoni Jozafat Nowak]]
** Źródło: ''Psychologia XX-XY'', Rzeszów 2011, s. 87.

==L==
* Lenistwo w miłości jest niewybaczalną zbrodnią.
** ''Lenost v lásce je neodpustitelným zločinem.'' (czes.)
** Autor: [[Karel Konrád]]
** Zobacz też: [[lenistwo]], [[wybaczenie]]

* Leżysz zabity i jam też zabity,&lt;br /&gt;Ty – strzałą śmierci, ja – strzałą miłości.
** Autor: [[Jan Andrzej Morsztyn]], ''Do trupa''

* Ludzi trzeba szukać nie z latarnią, ale z sercem, bo tylko na miłość otwierają serca.
** Autor: [[Peter Rosegger]]

==M==
* Mam tutaj mały balkon; przez otwarte drzwi widzę stąd światła samochodów na Harbor Freeway wiodącej na południe. Ten ciąg świateł nie ma końca. Ci wszyscy ludzie. Co oni robią? O czym myślą? Wszyscy umrzemy, wszyscy co do jednego, co za cyrk! Już sam ten fakt powinien wzbudzać w nas miłość do siebie nawzajem, ale tak się nie dzieje. Jesteśmy udręczeni i przygnieceni codziennymi bzdetami, bez reszty zżarci przez błahostki.
** Autor: [[Charles Bukowski]], ''Gdy kota nie ma, myszy harcują''

* Mędrzec jest mędrkiem tylko dlatego, że kocha. Zaś głupiec jest głupcem, bo wydaje mu się, że miłość zrozumiał.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Na brzegu rzeki Piedry usiadłam i płakałam]]''
** Zobacz też: [[mędrzec]], [[głupiec]]

* Mieć świadomość tego, że jest się zdolnym kochać – to jest sprawą najistotniejszą dla szczęścia, a zewnętrzne okoliczności są o wiele mniej istotne, niż to sobie na ogół ludzie wyobrażają.
** Autor: [[Adam Jerzy Czartoryski]], ''Pamiętniki i memoriały polityczne 1776–1809'', tłum. [[Stefan Meller]]

* Miła duszo, nie szukaj nieśmiertelnego żywota,&lt;br /&gt;podejmij się dzieła, którego możesz dokonać.
** Autor: [[Pindar]], ''Definicja miłości'', tłum. Stanisław Barańczak

* Miłości nie ma, są za to ludzie, którzy kochają. Miłość może być tylko w ludziach. Taka jest zatem miłość, jaki jest człowiek. Uczcie się kochać…
** Autor: [[Wanda Półtawska]], [https://wpolityce.pl/spoleczenstwo/281442-milosc-od-pierwszego-wejrzenia-dr-wanda-poltawska-bzdura-nie-mozna-wierzyc-w-takie-rzeczy ''Miłość od pierwszego wejrzenia? Dr Wanda Półtawska: „Bzdura, nie można wierzyć w takie rzeczy”''], wpolityce.pl, 12 lutego 2016.

* Miłość… Czym jest miłość? Miłość, uważasz Zabielski, to jest stan ducha. Każdy człowiek, nawet Ty czy Jóźwiak, szuka miłości, bo życie bez miłości nie jest możliwe. Miłość jest paradoksalna. Gdy za nią gonimy, ona ucieka. A gdy się jej nie spodziewamy, nagle nas dopada.
** Źródło: ''[[Cisza nad rozlewiskiem]]'', odc. 6

* Miłość Boga jest przedsmakiem nieba.
** Autor: [[Jan Maria Vianney]]

* Miłość (…) nie bywa dana za darmo, a kto ją za darmo posiadł, to tak jakby ją ukradł i utraci ją szybko w pierwszym zamtuzie napotkanym podczas swojej ludzkiej wędrówki.
** Autor: [[Věroslav Mertl]], ''[[Dom między wiatrem a rzeką]]''

* Miłość – dwie dusze w jednym zjednoczonym ciele, A przyjaźń – jedna dusza w dwóch ciałach… Zaiste!
** Autor: [[Tadeusz Kotarbiński]]

* Miłość, aby była prawdziwa, musi kosztować, musi boleć, musi ogałacać nas z samych siebie.
** Autor: [[Matka Teresa z Kalkuty]]

* Miłość bardzo przypomina torturę albo zabieg chirurgiczny. (…) Ona albo on będzie wykonawcą, czy katem; drugie pacjentem, albo ofiarą.
** Autor: [[Charles Baudelaire]]

* Miłość bez wzajemności zawsze jest najsilniejsza.
** Autor: [[Stefan Kisielewski]]

* Miłość bliźniego nie byłaby tak utrudniona, gdyby ten bliźni nie był tak blisko.
** Autor: [[Norman Mailer]]

* Miłość bowiem wymaga bliskości osoby kochanej.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Alchemik]]''
** Zobacz też: [[bliskość]]

* Miłość bowiem żąda odrobiny przyszłości…
** Autor: [[Albert Camus]], ''[[Dżuma (powieść)|Dżuma]]''

* Miłość była starsza od samych ludzi, a nawet od piasków pustyni, i powracała odwiecznie z tą samą siłą wszędzie tam, gdzie krzyżowały się dwa spojrzenia, tak jak spotkały się dzisiaj te dwa obok studni.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Alchemik]]''
** Zobacz też: [[siła]]

* Miłość ci wszystko wybaczy.
** Autor: [[Julian Tuwim]]
** Źródło: piosenka z filmu ''Szpieg w masce'', 1933

* Miłość, co to jest miłość? Sądzę, że miłość jest to coś, czego właściwie nie można wyrazić słowami. Miłość jest pojmowaniem kogoś, kochaniem kogoś, dzieleniem z nim szczęścia i nieszczęścia. Do tego dochodzi z czasem także miłość cielesna, coś się podzieliło, coś się oddało i coś otrzymało, i czy jest się po ślubie czy nie, czy się urodzi dziecko czy nie urodzi. Czy się straciło godność czy też nie, o to w ogóle nie chodzi, jeżeli się tylko wie, że obok ciebie przez całe twoje dalsze życie będzie stać ktoś, kto cię rozumie i kim się z nikim innym nie musisz dzielić!
** Autor: [[Anne Frank]], ''Dziennik Anny Frank'', 1944

* Miłość często nie jest niczym innym jak korzystną wymianą pomiędzy dwojgiem ludzi, którzy otrzymują maksimum tego, czego mogli się spodziewać, wziąwszy pod uwagę ich wartość na rynku osobowości.
** Autor: [[Erich Fromm]], ''O sztuce miłości''

* Miłość, czymkolwiek jest, niech będzie pozbawiona udawania.
** Autor: [[Marianne Moore]]

* Miłość dba nie o to, co jest, co się zdarza w tej chwili, ale o to, co nadejdzie. Kiedy zadowala bieżąca chwila, beztroska o chwilę następną – nie ma już miłości. Miłość jest ciekawością tego, co się stanie, nie zaś przyjmowaniem tego, co się dzieje.
** Autor: [[Larysa Mitzner]]

* Miłość do siebie samego to początek romansu na całe życie.
** Autor: [[Oscar Wilde]]

* Miłość dodaje otuchy, jak promień słońca po deszczu.
** Autor: [[William Shakespeare]]

* Miłość i czynienie miłości to jedno. Bez czynienia miłości, miłości nie ma.
** Autor: [[Edward Stachura]], ''[[Fabula rasa]]''

* Miłość istnieje tylko dla tych, którzy o niej myślą.
** Autor: [[Marcel Achard]]

* Miłość i uzależnienie chodzą w parze.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Zahir]]''

* Miłość i wino w pieśni chwal. Lecz przede wszystkim cnotę.
** Autor: [[Thomas Mann]], ''Czarodziejska góra'', tom 2, Czytelnik 1982

* Miłość i związek jest tym, czym chcesz, żeby była albo czym według twoich przekonań musi być. Niczym mniej ani niczym więcej.
** Autor: [[Maciej Bennewicz]], ''Miłość toksyczna, Miłość dojrzała. Coaching relacji''

* Miłość jako nasionko leśne z wiatrem szybko leci, ale gdy drzewem w sercu wyrośnie, to chyba tylko razem z sercem wyrwać można.
** Autor: [[Henryk Sienkiewicz]], ''Potop''

* Miłość jest chorobą, z której nikt nie pragnie się wyleczyć. Ten, kogo dotknęła, nie chce wrócić do zdrowia, kto cierpi z jej powodu, nie szuka lekarza.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Zahir]]''
** Zobacz też: [[choroba]], [[cierpienie]], [[lekarz]], [[zdrowie]]

* Miłość jest cudowna, ale tylko wtedy, gdy jest kogo nią obdarzyć.
** Autor: [[anonim]]

* Miłość jest dumna i bez dumy nie może się rozwinąć. Miłość bez dumy jest chora i upokarzająca.
** Autor: [[Stanisław Brzozowski]]

* Miłość jest duszą wiary, czyni ją żywą; bez miłości wiara umiera.
** Autor: [[Antoni Padewski]]
** Źródło: [https://opoka.org.pl/biblioteka/W/WP/benedykt_xvi/audiencje/ag_10022010.html ''Św. Antoni z Padwy''], opoka.org.pl
** Zobacz też: [[wiara]]

* Miłość jest jak tama. Jeśli pozwolisz, aby przez szczelinę sączyła się strużka wody, to w końcu rozsadza ona mury i nadchodzi taka chwila, w której nie zdołasz opanować żywiołu.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Na brzegu rzeki Piedry usiadłam i płakałam]]''

* Miłość jest jak ziewanie, najczęściej kończy się spaniem.
** Autor: [[Ludovico Ariosto]]

* Miłość jest jednooka, ale nienawiść jest całkiem ślepa.
** Źródło: [[przysłowia duńskie]]

* Miłość jest jedyną wolnością na tym świecie, ponieważ wynosi dusze na wyżyny, gdzie nie dosięgną jej ludzkie kodeksy i tradycje, gdzie nie kierują nią prawa natury.
** Autor: [[Khalil Gibran]], ''Połamane skrzydła'' (1912)

* Miłość jest największą słodyczą i największą goryczą na Ziemi.
** Autor: [[Eurypides]]

* Miłość jest najsilniejszym i najgłębszym uczuciem w naszym życiu, przynosi nadzieję, radość, uniesienia. Miłość przeczy wszystkim prawom, wszystkim konwencjom. Miłość – najbardziej wyzwolony, najsilniejszy kruszec ludzkiego losu. Jak można taką potężną moc wzrostu sprowadzić do małżeństwa, tego nędznego, wynaturzonego chwastu wyhodowanego przez państwo i Kościół?
** Autor: [[Emma Goldman]], ''Anarchizm i inne eseje'' (1911)

* Miłość jest niebezpieczna.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Piąta góra]]''

* Miłość jest nieodpartym pragnieniem, by ktoś nas nieodparcie pragnął.
** Autor: [[Allen Ginsberg]]
** Źródło: [https://milosc.info/aforyzmy/aforyzmy,030.php Aforyzmy miłosne]

* Miłość jest owocem, który dojrzewa w każdym czasie i jest w zasięgu każdej dłoni.
** Autor: [[Matka Teresa z Kalkuty]]

* Miłość jest pełna pułapek. Kiedy chce dać znać o sobie – oślepia światłem i nie pozwala dojrzeć cieni, które to światło tworzy.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Na brzegu rzeki Piedry usiadłam i płakałam]]''
** Zobacz też: [[pułapka]]

* Miłość jest ponad mądrością.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Weronika postanawia umrzeć]]''

* Miłość jest poszanowaniem życia we wszystkich przejawach.
** Autor: [[Erich Fromm]]
** Zobacz też: [[życie]]

* Miłość jest skarbem tak bezcennym, że możesz świat cały kupić i nie tylko swoje, ale i cudze grzechy odkupić.
** Autor: [[Fiodor Dostojewski]], ''Bracia Karamazow''

* Miłość jest stanem, w którym szczęście innej osoby jest niezbędne dla twego własnego.
** Autor: [[Robert A. Heinlein]], ''Oby w obcym kraju''

* Miłość jest ślepa i dlatego obmacuje.
** Autor: [[Manuela Gretkowska]], ''Kabaret metafizyczny''

* Miłość jest ślepa. Im mocniej się kogoś kocha tym bardziej irracjonalnie się postępuje.
** Autor: [[Stephenie Meyer]], ''Zmierzch''

* Miłość jest to wzajemna zależność, która opiera się na wzajemnej niezależności.
** Autor: [[John Chingsiun Wu]]

* Miłość jest triumfem wyobraźni nad inteligencją.
** Autor: [[Henry Louis Mencken]]

* Miłość jest ważna jako przeniesienie całej naszej aktywności życiowej z siebie na drugiego człowieka, jako przesunięcie centrum naszego życia osobistego.
** Autor: [[Władimir Sołowjow]], ''Sens miłości''

* Miłość jest wszystkim – to wszystko co wiemy o miłości.
** Autor: [[Emily Dickinson]]

* Miłość jest wtedy wielka, kiedy gra nie na jednej, ale na wszystkich strunach serca.
** Autor: [[Aleksander Świętochowski]]
** Zobacz też: [[serce]]

* Miłość jest zajęciem dla próżniaków, a próżniactwem dla zajętych.
** Autor: [[Edward Bulwer-Lytton]]

* Miłość jest złudzeniem. Dlatego właśnie osoba zakochana woli pory i miejsca sprzyjające iluzji, dogodne złudzeniom jak zmierzchy zacierające kontury przedmiotów, spotkania przy zamglonym księżycu i świetlisto – mroczne leśne ścieżki.
** Autor: [[Honoriusz Balzac]]
** Zobacz też: [[złudzenie]]

* Miłość każdej rzeczy jest owocem naszej wiedzy o tej rzeczy i wzrasta wraz z pogłębianiem tej wiedzy.
** Autor: [[Leonardo da Vinci]]

* Miłość kojarzy się bardziej z nieobecnością niż obecnością ukochanej osoby.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Jedenaście minut]]''
** Zobacz też: [[osoba]]

* Miłość kpi sobie z rozsądku. I w tym jej urok i piękno.
** Autor: [[Andrzej Sapkowski]], ''[[Saga o wiedźminie]]''

* Miłość, która nie odradza się stale, stale umiera.
** Autor: [[Khalil Gibran]]

* Miłość, która się waha, bliską jest ostygnięcia.
** Autor: [[Józef Ignacy Kraszewski]], ''Szalona'', Kraków 1986, s. 95.

* Miłość łączy serca, a przyjaźń umysły.
** Autor: [[Aldona Różanek]]

* Miłość ma wpisane w siebie cierpienie. Nieuniknione, chociażby przy rozstaniach. Przyjaźń – nie. Miłość może istnieć i trwać nieodwzajemniona. Przyjaźń – nigdy. Miłość jest pełna pychy, egoizmu, zachłanności i niewdzięczności. Nie uznaje zasług i nie rozdaje dyplomów. Przyjaźń poza tym jest niezwykle rzadko końcem miłości.
** Autor: [[Janusz Leon Wiśniewski]], ''[[S@motność w sieci]]''

* Miłość matki do dzieci, miłość patrioty do ojczyzny, miłość detektywa do prawdy… wszystko to blednie wobec prawdziwej, autentycznej miłości!
** Autor: [[Siergiej Łukjanienko]], ''Genom''

* .. miłość miłością, a uniesienie, jakie daje sztuka, nie da się porównać z niczym.
** Autor: [[Maria Fołtyn]] ''Żyłam sztuką, żyłam miłością…'', Wydawnictwo i Zakład Poligrafii ITE, Warszawa-Radom 1997, ISBN 8387039446, s. 15–16.

* Miłość mi wszystko wyjaśniła,&lt;br /&gt;Miłość wszystko rozwiązała –&lt;br /&gt;dlatego uwielbiam tę Miłość,&lt;br /&gt;gdziekolwiek by przebywała.
** Autor: [[Jan Paweł II]]
** Źródło: [https://www.niedziela.pl/artykul/2529/nd/Milosc-mi-wszystko-wyjasnila ''Karol Wojtyła. Miłość mi wszystko wyjaśniła…''], niedziela.pl

* Miłość musi być próbowana jak złoto w ogniu prób; tylko mała miłość w ogniu prób kruszeje. Wielka oczyszcza się i rozpala.
** Autor: [[Stefan Wyszyński]]
** Zobacz też: [[złoto (metal)|złoto]]

* Miłość Moja nikogo nie zawodzi.
** Opis: [[Jezus Chrystus]] do siostry [[Faustyna Kowalska|Faustyny Kowalskiej]].
** Źródło: cytat nr 29 z „Dzienniczka” s. Faustyny Kowalskiej, s. 52–53, „Dzienniczek” 2016.

* Miłość na oślep zawsze cel swój goni!
** Autor: [[William Shakespeare]]
** Źródło: ''[[s:Romeo i Julia|Romeo i Julia]]'', akt I, sc. 1, tłum. Józef Paszkowski, wyd. Gebethner i Wolff 1913, s. 11.
** Zobacz też: [[droga]]

* Miłość najłatwiej złowić w sieć radości.
** Autor: [[Ali ibn Abi Talib]]

* Miłość niczego nie tłumaczy, choć wiele załatwia.
** Autor: [[Stefan Kisielewski]]

* Miłość nie daje rozumu głupcom, ale najmędrszych otumania.
** Autor: [[Honoriusz Balzac]]

* Miłości nie da się rozpoznać patrząc w taflę, w której odbiciu wszystko wygląda na łatwe.
** Autor: [[O.S.T.R.]], ''Rachunek sumienia''

* Miłość nie istnieje… To nie jest nawet uczucie, to po prostu opłakana konieczność, zajmująca pośrednie miejsce między potrzebami ciała i duszy.
** Autor: [[Honoriusz Balzac]]

* Miłość nie istnieje w sobie, ale w nas, jest naszym osobistym dziełem.
** Autor: [[Marcel Proust]]

* Miłość nie jest nawykiem, zobowiązaniem ani długiem. Nie jest tym, czego uczą nas romantyczne piosenki. Miłość po prostu jest. Bez definicji. (…) Kochaj i nie żądaj zbyt wiele. Po prostu kochaj.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Czarownica z Portobello]]''

* Miłość nie jest pragnieniem ani wiedzą, ani uwielbieniem. Jest wyzwaniem, ogniem niewidzialnym.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Czarownica z Portobello]]''

* Miłość nie jest rodzajem stosunku do drugiej osoby. (…) Jest postawą człowieka wobec świata.
** Autor: [[Erich Fromm]], ''O sztuce miłości''

* Miłość nie jest całkowicie ślepa, ale cierpi na daltonizm.
** Autor: [[Henryk Sienkiewicz]], ''Rodzina Połanieckich''

* Miłość nie ma serca, więc musi z człowieka wydrzeć jego własne…
** Autor: [[Joan D. Vinge]]

* Miłość? Nie ma słowa bardziej zohydzonego – i nie ma piękniejszego w języku ludzkim. Miłość może być wytartym liczmanem, przechodzącym przez setki rąk, i drogocennym kruszcem, utajonym przed oczyma wszystkich.
** Autor: [[Pola Negri]]

* Miłość nie odnawiana każdego dnia stanie się przyzwyczajeniem, a z biegiem czasu niewolą.
** Autor: [[Khalil Gibran]]
** Zobacz też: [[przyzwyczajenie]], [[niewola]]

* Miłość nie polega na tym, aby wzajemnie sobie się przyglądać, lecz aby patrzeć razem w tym samym kierunku.
** ''Aimer, ce n’est pas se regarder l’un l’autre, c’est regarder ensemble dans la même direction.'' (fr.)
** Autor: [[Antoine de Saint-Exupéry]], ''[[Ziemia, planeta ludzi]]''

* Miłość nie polega na wpatrywaniu się w siebie, ale na wspólnym rozglądaniu się wokół.
** Autor: [[Jerzy Müller]]

* Miłość nie potępia – miłość oczyszcza i dźwiga.
** Autor: [[Henryk Ibsen]]

* Miłość nie zawsze jest mądra.
** Autor: [[George R.R. Martin]], ''[[Nawałnica mieczy]]''

* Miłość nie zna cnoty ni zasług. Ona znosi, przebacza i uświęca wszystko, bo takie jej przeznaczenie, taka rola w życiu ludzkim. Kochamy się nie wówczas, gdy chcemy i nie w tym, kogośmy sobie z góry upatrzyli: ani nie kierujemy się żadnymi względami na strony dodatnie, ani nie odstraszają nas błędy i wykroczenia. Miłość jest tajemniczą drogą i rozkoszną potęgą, która nas porywa, gdzie sama chce. A my się nie bronimy, nie pytamy nawet dokąd nas prowadzi i co z nami uczyni.
** Autor: [[Leopold von Sacher-Masoch]], ''[http://wiersze.wikia.com/index.php?title=Wenus_w_futrze Wenus w futrze]''

* Miłość niesie ze sobą wielkie szczęście, o wiele większe od bólu, który przynosi tęsknota.
** Autor: [[Albert Einstein]]

* Miłość niespełniona to specyficzny rodzaj nienawiści. Miejmy się na baczności przed jej ofiarą – myślącym samotnikiem.
** Autor: [[Honoriusz Balzac]]

* Miłość nigdy nie staje na przeszkodzie temu, kto pragnie żyć Własną Legendą. Jeśli tak się dzieje, znaczy to, że nie była to miłość prawdziwa, miłość, która przemawia Językiem Wszechświata.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Alchemik]]''

* Miłość odkrywa się kochając.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Na brzegu rzeki Piedry usiadłam i płakałam]]''

* Miłość od pierwszego wejrzenia należy traktować z przymrużeniem oka.
** Autor: [[anonim]]

* Miłość, o ile przystała wiośnie życia, bo ją opromienia i ozłaca, o tyle później biednego człowieka czyni tak śmiesznym, jakby siwe włosy przybrał kwiatkami.
** Autor: [[Józef Ignacy Kraszewski]], ''Resurrecturi'', Kraków 1986, s. 220.

* Miłość ojczyzny – o! to słońce świetne&lt;br /&gt;Dla serc, co dumne, sieroce, szlachetne,&lt;br /&gt;Całe się czystym miłościom oddadzą.&lt;br /&gt;Jako żurawie, co łańcuch prowadzą,&lt;br /&gt;Świetniejsze serca wylatują przodem;&lt;br /&gt;Umrą – ich duchy lecą przed narodem.
** Autor: [[Juliusz Słowacki]], ''Wacław'', fragment XXIX

* Miłość określana jest jako dręczące rojenie natury melancholijnej, które rodzi się wskutek ustawicznego rozmyślania o licu, gestach i obyczajach osoby przeciwnej płci. Remedium na to jest połączenie dwojga kochanków węzłem małżeńskim, i choroba minie.
** Autor: [[Awicenna]]

* Miłość podobna jest do węgla: rozżarzona – parzy, a zimna – brudzi…
** Autor: [[Wasilij Grossman]], ''Życie i los''

* Miłość pojawia się, gdy mur runął i dwie energie spotkały się w jedności, złączyły. Miłość pojawia się, gdy ściany między dwojgiem ludzi runęły i ich istoty spotkały się, połączyły i stały jednym. Gdy do tego doświadczenia dochodzi między dwojgiem ludzi, nazywamy je miłością. Gdy do tego samego doświadczenia dochodzi między jednostką a całością, nazywam je boskością.
** Autor: Osho (Bhagwan Shree Rajneesh), ''Seks się liczy'', część I – ''Od seksu do nadświadomości''

* Miłość powstaje na tle instynktu rozrodczego i ma bardzo wiele różnych postaci.
** Autor: [[Władysław Witwicki]], ''Stosunki osobiste między ludźmi'', Czytelnik, Łódź 1948, s. 15.

* Miłość,&lt;br /&gt;pożywienie zgłodniałego,&lt;br /&gt;woda czysta spragnionego,&lt;br /&gt;słońce człowieka zziębniętego,&lt;br /&gt;nieodzowna energia życia.
** Autor: [[Michel Quoist]]

* Miłość przecież najczęściej pada ofiarą samozatrucia produktami własnej realizacji. Trucizną dla niej nasycenie, spowszednienie, opatrzenie, ustawiczność, dostępność…
** Autor: [[Władysław Witwicki]], list do syna Tadeusza, 12 września 1929.
** Źródło: [[Teresa Rzepa]], ''O niektórych wydarzeniach związanych z historią polskiej psychologii stosowanej'', w: Teresa Rzepa, Cezary W. Domański (red.), ''Na drogach i bezdrożach historii psychologii'', t.5., Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin 2016, ISBN 9788377847213, s. 115.

* Miłość przerasta sprawiedliwość, a równocześnie znajduje potwierdzenie w sprawiedliwości.
** Autor: [[Jerzy Popiełuszko]]
** Źródło: [https://deon.pl/wiara/wiara-i-spoleczenstwo/10-waznych-mysli-bl-jerzego-popieluszki,561275 ''10 ważnych myśli bł. ks. Jerzego Popiełuszki''], deon.pl
** Zobacz też: [[sprawiedliwość]]

* Miłość przestaje być przyjemnością, kiedy przestaje być tajemnicą.
** ''Love ceases to be a pleasure, when it ceases to be a secret.'' (ang.)
** Autor: [[Aphra Behn]], ''The Lover’s Watch. Four O’clock''
** Zobacz też: [[przyjemność]], [[tajemnica]]

* Miłość robi ślepym, a ból i żal daje drugie oczy.
** Autor: [[Józef Ignacy Kraszewski]], ''Złoty Jasieńko'', Lublin 1986, s. 131.

* Miłość rodzi się z (…) nicości – ponieważ ta nicość, pustka, nie jest tobą, jest czystą boskością. Miłość może zrodzić się tylko z pustki, ponieważ tylko pustka zdolna jest do połączenia się z inną pustką; tylko próżnia może stać się jednym z inną próżnią. Nie dwie osoby, ale tylko dwie nicości mogą się spotkać, bo teraz nie ma bariery. Wszystkie inne, z wyjątkiem nicości, otoczone jest ścianami.
** Autor: Osho (Bhagwan Shree Rajneesh), ''Seks się liczy'', część I – ''Od seksu do nadświadomości''

* Miłość: rzeczywistość w krainie fantazji.
** Autor: [[Charles-Maurice de Talleyrand]]
** Zobacz też: [[rzeczywistość]]

* Miłość stanowi spełnienie wolności, a równocześnie do jej istoty należy przynależeć – czyli nie być wolnym, albo raczej być wolnym w sposób dojrzały! Jednakże tego „nie-bycia-wolnym” w miłości nigdy nie odczuwa się jako niewoli, nie odczuwa jako niewoli matka, że jest uwiązana przy chorym dziecku, lecz jako afirmację swojej wolności, jako jej spełnienie. Wtedy jest najbardziej wolna! Oddanie w niewolę wskazuje więc na „szczególną zależność”, na świętą zależność i na „bezwzględną ufność”. Bez tej zależności świętej, bez tej ufności heroicznej, życie ludzkie jest nijakie!
** Autor: [[Jan Paweł II]]
** Źródło: [https://teologiapolityczna.pl/homilia-jana-pawla-ii-z-4-czerwca-1979-na-jasnej-gorze ''Homilia Jana Pawła II z 4 czerwca 1979 na Jasnej Górze''], teologiapolityczna.pl, 4 czerwca 2021.

* Miłość stworzyła wiele cudów, nienawiść ani jednego dobrego czynu.
** Autor: [[Aleksander Świętochowski]]

* Miłość też jest wynikiem pracy, starań, nie poprzedza samej siebie…
** Autor: [[Juliusz Kaden-Bandrowski]], ''Generał Barcz'', Warszawa 1996, s. 351.

* Miłość to akt nieustannego przebaczania, czułe spojrzenie, które wchodzi w nawyk.
** Autor: [[Peter Ustinov]]

* Miłość to biegun ciepła&lt;br /&gt;Transcendentna energia&lt;br /&gt;Miłość to późna godzina&lt;br /&gt;Absolutna przyczyna
** Autor: [[Pidżama Porno]], ''28 (One Love)''

* Miłość to dwie samotności, które spotykają się i wspierają.
** Autor: [[Rainer Maria Rilke]]

* Miłość to fizjologiczna psychoza. Całkowite zawężenie procesów poznawczych i intelektualnych. Zaburzenie świadomości. Rozszczepienie emocji i działania. Bywa nieuleczalna.
** Autor: [[Barbara Rosiek]], ''[[Pamiętnik narkomanki]]''

* Miłość, to jakby zobaczyć mgłę o poranku, kiedy się przebudzisz a słońce jeszcze nie wzeszło. To trwa właśnie tę krótką chwilę a potem się wypala. Miłość jest mgłą, która się spala wraz z pierwszym brzaskiem rzeczywistości.
** Autor: [[Charles Bukowski]]
** Źródło: film ''Bukowski: Born into this'', 2003

* Miłość to jest to, co przytrafia się mężczyznom i kobietom, którzy się nie znają.
** Autor: [[Somerset Maugham]]

* Miłość to najpiękniejszy i najważniejszy rodzaj ciekawości.
** Autor: [[Janusz Leon Wiśniewski]], ''Bikini''

* Miłość to nie chusteczka do nosa, którą albo się ma, albo się jej nie ma. Jest to stan psychiczny stopniowalny, o skali wartości bardzo rozległej, ubarwiony w dodatku tak rozmaitymi jakościami w poszczególnych punktach swego kontinuum, że bez dużej przesady można powiedzieć, że nie ma dwu identycznych miłości.
** Autor: [[Jerzy Adam Kowalski]], ''Homo eroticus'', Wydawnictwo IBS, Opole 2011, s. 267.

* Miłość to nie pluszowy miś ani kwiaty&lt;br /&gt;To też nie diabeł rogaty&lt;br /&gt;Ani miłość kiedy jedno płacze&lt;br /&gt;A drugie po nim skacze&lt;br /&gt;Bo miłość to żaden film w żadnym kinie&lt;br /&gt;Ani róże ani całusy małe duże&lt;br /&gt;Ale miłość kiedy jedno spada w dół&lt;br /&gt;Drugie ciągnie je ku górze
** Autor: [[Jakub Kawalec]] ([[Happysad]])

* Miłość to nie staw, w którym można zawsze znaleźć swoje odbicie. Miłość ma przypływy i odpływy. Ma też swoje rozbite okręty, zatopione miasta, ośmiornice, skrzynie złota i pereł. Ale perły leżą głęboko.
** Autor: [[Erich Maria Remarque]]

* Miłość to nie zwycięski marsz.&lt;br /&gt;To zimne i złamane alleluja.
** ''Love is not a victory march.&lt;br /&gt;It’s a cold and it’s a broken hallelujah.'' (ang.)
** Autor: [[Leonard Cohen]]

* Miłość to piękna baśń – jedyny sens życia.
** Autor: [[Hanna Kotwicka]]

* Miłość – to przeczucie istnienia, że będę kimś więcej niż dotąd.
** Autor: [[Irmina Kosmala]], ''Krótka historia nikczemności'', Zeszyty Poetyckie, Gniezno 2024, s. 39.

* Miłość to przypadkowe rozmieszczenie atomów.
** Autor: [[Jalu Kurek]]

* (…) miłość to sentyment błędnych rycerzy, którym do głębi gardzę i którego nigdy nie doświadczyłem. Posługuje się kobietą z konieczności, podobnie jak okrągłym i pojemnym naczyniem w innej potrzebie; nie żywię wobec indywiduum, które dzięki mojemu bogactwu i mojej władzy służy mym żądzom, ani tkliwości, ani szacunku…
** Autor: [[Donatien Alphonse François de Sade|markiz de Sade]]

* Miłość to słodkie piekło, z którego uciec umieją tylko naprawdę odważni.
** Autor: [[Lynda Curnyn]], ''[[Życie po (życiu z facetem)]]''

* Miłość to sprawa idealna, małżeństwo – realna. Połączenie rzeczy realnej z idealną nigdy nie uchodzi bezkarnie.
** Autor: [[Johann Wolfgang von Goethe]]

* Miłość to strzeżenie dobra w drugim człowieku. I strzeżenie, żeby było to dobro jak największe.
** Autor: [[Piotr Pawlukiewicz]]
** Źródło: [https://stacja7.pl/wydarzenia/najlepsze-zdania-ks-piotra-pawlukiewicza/ ''Ks. Pawlukiewicz o miłości, małżeństwie i nie tylko''], stacja7.pl, 28 kwietnia 2016
** Zobacz też: [[dobro]], [[człowiek]]

* Miłość – to światło, to niebo, to życie!
** Autor: [[Juliusz Słowacki]], ''[[Balladyna]]'', akt II, scena I

* Miłość to taki złoty wytrych, który otwiera wszystkie sejfy.
** Autor: [[Wiktor Suworow]]

* Miłość jest wyjątkowa. To od nas zależy, jak ją potraktujemy. Czy będzie dla nas szczególnym darem, czy też czymś przechodnim, co pojawia się i znika.
** Autor: [[Magdalena Kołosowska]], ''[[Gwiazdka na Zacisznej]]''

* Miłość – to tęsknota za wiecznym zjednoczeniem z drugą osobą.
** Autor: [[Platon]]
** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998.
** Zobacz też: [[tęsknota]]

* Miłość to wszystko, a do wszystkiego nie można już nic dodać ani niczego więcej odeń oczekiwać.
** Autor: [[Aldona Różanek]]

* Miłość trzeba budować, odkryć ją to za mało.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Czarownica z Portobello]]''

* Miłość trzeba wytęsknić, wycierpieć, wypłakać. A i tak nie ma pewności, czy się zjawi.
** Autor: [[Wiesław Myśliwski]], ''Widnokrąg''

* Miłość trzymana jest węzłem zobowiązań, który ludzie, ponieważ są nikczemni, zrywają, skoro tylko nadarzy się sposobność osobistej korzyści, natomiast strach jest oparty na obawie kary; ten więc nie zawiedzie nigdy.
** Autor: [[Niccolo Machiavelli]]

* Miłość wchodzi mężczyźnie przez oczy, a kobiecie przez uszy.
** Autor: [[Ludwika Godlewska]]

* Miłość – wiecie, o czym mówię? O tym cudownym uczuciu między mężczyzną a kobietą, między kobietą a drugą kobietą, między mężczyzną a dwiema kobietami…
** Autor: [[Gaspard Proust]]
** Źródło: „Forum”, 13 września 2013.

* Miłość własna jest przeciwieństwem miłości.
** Autor: [[Antoine de Saint-Exupéry]]

* Miłość woli zazwyczaj kontrasty niż podobieństwa.
** Autor: [[Honoriusz Balzac]]

* Miłość wszystko zwycięża.
** ''Amor vincit omnia.'' (łac.)
** Opis: [[Sentencje łacińskie|sentencja łacińska]].

* Miłość wybiera sobie małe miejsce, które rozjaśnia; wszystko pozostałe jest w jej cieniu.
** Autor: [[Johann Heinrich Pestalozzi]]

* Miłość wyzwala.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Piąta góra]]''

* Miłość zaczyna się rozwijać dopiero wówczas, gdy kochamy tych, którzy nie mogą się nam na nic przydać.
** Autor: [[Erich Fromm]]

* Miłość zastaje nas nieprzygotowanych, przechodzi nam przez palce jak woda.
** Źródło: film ''[[Trzecia część nocy]]''

* Miłość zmienia się z czasem.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Weronika postanawia umrzeć]]''

* Miłujcie się nawzajem, lecz nie narzucajcie pęt swej miłości.
** Autor: [[Khalil Gibran]]

* Może istnieją dwa odrębne wzorce wzbudzania i przejawiania się miłości, a mianowicie – wzorzec kobiecy i wzorzec męski? Nie ma przecież powodów, by zakładać z góry, że u obu płci dochodzi w identyczny sposób do wykrystalizowania się uczucia miłości.
** Autor: [[Jerzy Adam Kowalski]], ''Homo eroticus'', Wydawnictwo IBS, Opole 2011, s. 267.

* Może jestem głupi, ale wiem co to miłość.
** Autor: [[Forrest Gump]]
** Zobacz też: [[głupota]]

* Miłość to jedyne czego przybywa, gdy ją rozdajemy.
** Autor: [[Ricarda Huch]]

* Miłość żąda ofiary i wierności, wierności dla jednego Boga i jednej, jedynej ojczyzny – Polski.
** Autor: [[Ryszard Kukliński]]
** Źródło: [https://www.polskieradio.pl/39/247/Artykul/1132492,Ryszard-Kuklinski-czlowiek-ktory-wstrzasnal-komuna ''Ryszard Kukliński – człowiek, który wstrząsnął komuną''], polskieradio.pl, 11 lutego 2016.

* Moją miłością jest Maryja Panna. Bo kocham tę Kobietę, kocham wszystko, co zrobiła. A Ona przynosi mi ulgę, daje mi towarzystwo, którego nie mam. Zawsze jest ze mną. Słucha mnie i wspiera.
** Autor: [[Alain Delon]]
** Źródło: [https://wpolityce.pl/kosciol/377935-zaskakujace-wyznanie-alain-delon-moja-miloscia-jest-maryja-tylko-ona-mi-towarzyszy ''Zaskakujące wyznanie. Alain Delon: moją miłością jest Maryja, tylko Ona mi towarzyszy''], wpolityce.pl, 23 stycznia 2018.
** Zobacz też: [[Maria z Nazaretu]]

* Może to właśnie ludzie niezdolni do miłości najżywiej odczuwają piękno ― jest to przynajmniej najsilniejsze wrażenie, jakie może im dać kobieta.
** Autor: [[Stendhal]], ''O miłości''
** Zobacz też: [[piękno]]

* Musicie być mocni mocą miłości, która jest potężniejsza niż śmierć, jak to objawił św. Stanisław i błogosławiony Maksymilian Maria Kolbe. Musicie być mocni miłością, która „cierpliwa jest, łaskawa jest… nie zazdrości, nie szuka poklasku, nie unosi się pychą… nie pamięta złego; nie cieszy się z niesprawiedliwości, lecz wpółweseli się z prawdą”. Która „wszystko znosi, wszystkiemu wierzy, we wszystkim pokłada nadzieję, wszystko przetrzyma”, tej miłości, która „nigdy nie ustaje” (1 Kor 13, 4–8).
** Autor: [[Jan Paweł II]]
** Źródło: [http://nauczaniejp2.pl/dokumenty/wyswietl/id/547/pkt/0/pos/12/haslo/moralność+chrześcijańska,+ewangeliczna ''Homilia w czasie Mszy św. odprawionej na Błoniach'' krakowskich w 1979 r.], nauczaniejp2.pl

* My głupcy, którzy kochamy…
** Autor: [[Joanne Kathleen Rowling]], ''Harry Potter''

* Myślę, że nakaz miłości nieprzyjaciół jest jednym z najsilniejszych ciosów, jakie wymierzone zostały w historii naszej kultury w nasze poczucie oczywistości. Myślę też, że do dziś nasza wrażliwość moralna nie przetrawiła do końca tej zaskakującej normy. Świadczy o tym choćby zestawienie werbalnych aktów akceptacji jej z aktami gwałcenia jej w praktyce. Bo też gwałcimy ją stale, w każdym niemal konflikcie z innymi ludźmi: na „wolnym rynku” i w gospodarce państwowej, w demokracji i w „totalitaryzmie”, w sprawach publicznych i w życiu prywatnym.
** Autor: [[Leszek Nowak (filozof)|Leszek Nowak]], ''U podstaw teorii socjalizmu'', T. III, ''Dynamika władzy. O strukturze i konieczności zaniku socjalizmu'', ISBN 8385060170, s. 28.

* Myślicież, że miłość jest jak miód, im starsza, tym lepsza! A nieprawda! Ona jest jak piwo, które postawszy, kwaśnieje.
** Autor: [[Józef Ignacy Kraszewski]], ''Kraków za Łoktka'', LSW, Warszawa 1978, s. 134.

==N==
* Na miłość sześćdziesięcioletniego nie ma lekarstwa.
** Źródło: [[przysłowia arabskie]]
** Zobacz też: [[lekarstwo]]

* Na świecie istniał język zrozumiały dla wszystkich (…). Był to język zapału, język rzeczy, które wykonuje się z miłością i ochotą, nie tracąc nigdy z oczu celu, do którego się zmierza, i w który się mocno wierzy.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Alchemik]]''
** Zobacz też: [[cel]], [[język (mowa)|język]], [[oczy]]

* Na znak, że miłość będzie zawsze gorąca, wymienia się obrączki. Zwyczaj ten ma głęboki sens. Miłość ulega zmianie, przedmiot pozostaje niezmienny.
** Autor: [[Honoriusz Balzac]]

* Najbardziej racjonalni i zrównoważeni ludzie nie są odporni na uroki i iluzje miłości. Choć nieszczęśliwa miłość może być bardzo trudnym doświadczeniem, ludzie, którzy nigdy nie byli zakochani, tracą te bezcenne przeżycia.
** Autor: [[Anthony Storr]], ''Kolosy na glinianych nogach. Studium guru'', tłum. Jerzy Prokopiuk, Przemysław Jan Sieradzan, Wydawnictwo W.A.B., Warszawa 2009, ISBN 9788374146517, s. 255.

* Najgłębszym wyrazem prawdziwej miłości bliźniego jest troska o jego zbawienie wieczne.
** Autor: [[Dietrich von Hildebrand]], ''Spustoszona winnica'', wyd. Fronda, s. 115.

* Najpiękniejsza chwila miłości – gdy do ukochanej wchodzi się na schody.
** Autor: [[Georges Clemenceau]]
** Źródło: [https://evene.lefigaro.fr/citations/georges-clemenceau ''Georges Clemenceau a dit…''], „Le Figaro”, 1999.

* Najpiękniejsza chwila u kobiety, jedyna, w której zdolna jest stworzyć owo upojenie duszy, o którym mówi się zawsze, a którego doświadcza się tak rzadko, to ta, kiedy przekonani o jej miłości, nie jesteśmy jeszcze pewni jej ustępstw.
** Autor: [[Pierre Choderlos de Laclos]], ''[[Niebezpieczne związki]]''
** Zobacz też: [[upojenie]]

* Najtrafniejsze porównanie, jakiego można użyć dla miłości, to gorączka: nie więcej mamy władzy nad jedną, co nad drugą, tak co do siły, jak co do czasu trwania.
** Autor: [[François de La Rochefoucauld]]

* Najtrudniej kochać mniej.
** Autor: [[Andrzej Poniedzielski]], ''Manny gram''

* Największa jest miłość matki, druga – psa, trzecia – kochanki.
** Autor: [[Horacy]]
** Zobacz też: [[matka]], [[pies]], [[kochanka]]

* Największa miłość – zawsze ta, która pozostała niespełniona.
** Autor: [[Peter Ustinov]]

* Największą rozkoszą nie jest sam seks, ale pasja, która mu towarzyszy. Wtedy seks tylko uzupełnia taniec miłości, lecz nigdy nie jest istotą sprawy.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Jedenaście minut]]''
** Zobacz też: [[rozkosz]]

* Największą słabością większości ludzi jest wahanie, czy powiedzieć o swojej miłości innym ludziom, gdy jeszcze żyją.
** Autor: [[Orlando Battista]]
** Zobacz też: [[wahanie]]

* Największym bogiem jest miłość.
** Autor: [[Eurypides]]

* Największym dowodem miłości na tym świecie jest życie swoje ofiarować za tych, których się miłuje i którym pragnie się służyć. Sam Zbawiciel tak wyraźnie to powiedział apostołom w swym ostatnim przemówieniu w wieczerniku (J 15, 13), a i Matce swej musiał to nieraz przed tym mówić, przygotowując ją w ten sposób na wielkiej chwile swej ofiarnej męki i śmierci.
** Autor: o. [[Jacek Woroniecki]], ''Macierzyńskie serce Maryi'', s. 229.

* Naprawdę kocha się tylko raz w życiu (…), nawet jeśli człowiek tego nie zauważa.
** Autor: [[Carlos Ruiz Zafón]], ''[[Cień wiatru]]''

* Nawet jeśli czasem trochę się skarżę – mówiło serce – to tylko dlatego, że jestem sercem ludzkim, a one właśnie są takie. Obawiają się sięgnąć po swoje największe marzenia, ponieważ wydaje im się, że nie są ich godne, albo, że nigdy im się to nie uda. My, serca, umieramy na samą myśl o miłościach, które przepadły na zawsze, o chwilach, które mogły być piękne, a nie były, o skarbach, które mogły być odkryte, ale pozostały na zawsze niewidoczne pod piaskiem. Gdy tak się dzieje, zawsze na koniec cierpimy straszliwe męki.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Alchemik]]''
** Zobacz też: [[marzenie]], [[skarb]]

* Nawet jeśli ktoś spełnia obowiązki religijne, a nie pielęgnuje miłości lub żyje z niechęcią do ludzi, nie jest praktykującym chrześcijaninem.
** Autor: [[Jan Zieja]]
** Źródło: [https://wyborcza.pl/1,76842,10263125,Zieja__Stoje_na_rynku_nienajety.html Magdalena Grochowska, ''Zieja. Stoję na rynku nienajęty'', wyborcza.pl, 12 września 2011]

* – Niech więc pani jedzie – zawołał z płaczem. – Niech pani jedzie i połączy się z tym, kogo pani kocha!… To jest powodem pani wyjazdu, prawda? Uprzedziła mnie pani o tym, powinienem był pamiętać i nie męczyć pani dłużej.&lt;br /&gt;Denise stała zaskoczona gwałtownością tej rozpaczy. Miała uczucie, że serce jej pęka. Z dziecinną porywczością rzuciła mu się nagle na szyję mówiąc głosem przerywanym łzami:&lt;br /&gt;– Panie Mouret! Przecież ja właśnie pana kocham!&lt;br /&gt;Ostatnie odgłosy wrzawy dochodziły z magazynu „Wszystko dla pań” jak dalekie okrzyki tłumu. Pani Hédouin uśmiechała się wciąż z portretu malowanego ustami. Mouret opadł na biurko, między spiętrzone pieniądze, których już nie widział. Nie wypuszczał z objęć Denise, przyciskał ją gwałtownie do piersi mówiąc, że teraz może odjechać, aby spędzić miesiąc w Valognes, a tym samym zamknąć usta ludziom; potem on sam po nią przyjedzie, aby wprowadzić ją tutaj, wspartą na jego ramieniu – wszechwładną panią.
** Autor: [[Emil Zola]], ''Wszystko dla pań''

* Nie czekałam na miłość. Nie robiłam wielkiego skoku na nią. Jest to zbyt delikatna materia. Miłość albo przychodzi sama do nas, albo nie. Trzeba wytrzymać to ciśnienie i nie robić na uczucie wielkiego skoku.
** Autor: [[Agnieszka Dygant]], [http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/idealistka.htm „Angora” 42/03]

* Nie jesteśmy sumą naszych słabości i upadków. Jesteśmy sumą miłości Ojca dla nas.
** Autor: [[Jan Paweł II]]
** Opis: 28 lipca 2002, [[Toronto]].
** Źródło: [https://jp2online.pl/obiekt/homilia-z-mszy-konczacej-xvii-sdm;T2JqZWN0OjI0MzE= Homilia z mszy kończącej XVII ŚDM], jp2online.pl

* Nie mam pewności, co to jest. Wiem tylko, co czuję. Mieszkasz we mnie jak domowy duszek. Gdy coś przychodzi mi do głowy, od razu myślę: „Powiem Eddi”. Cokolwiek widzę albo słyszę, wyobrażam sobie, jak ty na to zareagujesz. Wszystko jest dwa razy bardziej zabawne, jeśli ty się śmiejesz. Sposób w jaki odwracasz głowę, szybko, lekko ją przekrzywiając, uważam za piękniejszy niż wyćwiczone ruchy tancerzy. Możliwość, że kocham bez wzajemności, przeraża mnie bardziej niż chmara wrogów z Mrocznego Dworu. Wszystko razem wziąwszy, doszedłem do wniosku, że to miłość, ale może się mylę.
** Autor: [[Emma Bull]], ''[[Wojna o dąb]]''

* Nie ma pierwszych i drugich miłości.
** Autor: [[Tadeusz Dołęga-Mostowicz]], ''[http://wiersze.wikia.com/index.php?title=Ostatnia_brygada&amp;useskin=monobook Ostatnia brygada]'', cz. 4, rozdz. III
** Opis: wypowiedź Ewy w rozmowie z Martą.

* Nie ma większej siły przeciwko złu na świecie niż miłość mężczyzny i kobiety w małżeństwie.
** ''There is no greater force against evil in the world than the love of a man and woman in marriage'' (ang.)
** Autor: kard. [[Raymond Leo Burke]]
** Źródło: ''[https://www.lifesitenews.com/news/exclusive-interview-cardinal-burke-says-confusion-spreading-among-catholics Exclusive interview: Cardinal Burke says confusion spreading among Catholics „in an alarming way”]'', lifesitenews.com, 24 marca 2015.

* Nie myśl, że nie kocham&lt;br /&gt;Lub że tylko trochę kocham.&lt;br /&gt;Jak cię kocham, nie powiem, no bo nie wypowiem -&lt;br /&gt;Tak ogromnie bardzo, jeszcze więcej może&lt;br /&gt;I dlatego właśnie żegnaj,&lt;br /&gt;Zrozum dobrze, żegnaj, żegnaj.
** Autor: [[Edward Stachura]], ''Z nim będziesz szczęśliwsza''
** Źródło: ''Wiersze, poematy, piosenki, przekłady'', wyd. Czytelnik, Warszawa 1982, ISBN 8307003784, s. 280.

* Nie tylko ludzie, lecz także bogowie i bohaterowie wyżej cenili miłość duchową niż rozkosz cielesną. Zeus kochał wiele śmiertelnych niewiast dla ich niezwykłej urody i z nimi obcował, ale żadnej nie obdarzył nieśmiertelnością. Tych jednak, których piękno duszy podziwiał, uczynił nieśmiertelnymi.
** Autor: [[Ksenofont]]

* Nic tak mocno nie skupia nas na sobie – jak własny ból; nic tak mocno nie skupia nas na kimś, jak pierwsza miłość.
** Autor: [[Stefan Pacek]]

* Nie będzie wielkim władcą ten, który podda się miłości. Ale nie stanie się dobrym władcą ten, kto nie pozna miłosnego cierpienia.
** Autor: [[Zbigniew Nienacki]], ''Ja, Dago Władca''

* Nie ma całkiem bezinteresownej miłości. Choćby to było znikome, to przecież zawsze oczekujemy czegoś w zamian za to, co dajemy.
** Autor: [[François Mauriac]]

* Nie ma maski, która by mogła ukryć miłość tam, gdzie ona jest, ani udać ją tam, gdzie jej nie ma.
** Autor: [[François de La Rochefoucauld]]
** Zobacz też: [[maska]]

* Nie ma nic bardziej niesprawiedliwego niż nieodwzajemniona tęsknota. To nawet gorsze niż nieodwzajemniona miłość.
** Autor: [[Janusz Leon Wiśniewski]], ''[[S@motność w sieci]]''

* Nie ma takich sytuacji, w których by jeszcze miłość nie miała czegoś do powiedzenia.
** Autor: [[Stefan Wyszyński]]

* Nie ufaj kobiecie w przyjaźni – podepcze ją dla miłości.
** Autor: [[Jan Stępień]]

* Nie znam bardziej wartościowych słów niż właśnie te zapewniające o miłości. „Kocham Cię” to jedyne słowa, które naprawdę się liczą.
** Autor: [[Chokshi Roshani]], ''[[Ostatnia pieśń oblubienicy kwiatów]]''

* – Niedojrzała miłość mówi: „Kocham cię, ponieważ cię potrzebuję”.&lt;br /&gt;– Dojrzała miłość mówi: „Potrzebuję cię, ponieważ cię kocham”.
** Autor: [[Erich Fromm]], ''O sztuce miłości''

* Nienawiść można uleczyć tylko miłością.
** Autor: [[Stefan Wyszyński]]

* Niepodobna skryć miłość i serca przymusić; wszystko nas zdradza, gesty, twarz, język i oczy; gdzie ogień gore, nie dziw, że iskra wyskoczy.
** Autor: [[Jean Baptiste Racine]]

* Nigdy mnie nie kochał – szepcze – podły kłamca.&lt;br /&gt;Skąd wiesz? – pytam. – Ktoś mówi Ci, że jest noc. Pokazuje księżyc. Po dwunastu godzinach nazwiesz go kłamcą?
** Autor: [[Aleksander Minkowski]]

* Nigdy nie jest się biednym, jeśli ma się kogo kochać.
** Autor: [[Lucy Maud Montgomery]], ''Ania z Szumiących Topoli''

* Nigdy nie jest za późno na miłość. To uczucie, które może przyjść w każdej chwili, nieoczekiwanie.
** Autorka: [[Edyta Folwarska]], ''Pokusa'' (2021)

* Nigdy, nigdy prawdziwa miłość nie umiera,&lt;br /&gt;Lecz i w ogień włożona, do kości przywiera.
** Autor: [[Jan Kochanowski]]

* Nigdy w swém życiu nie był zakochany,&lt;br /&gt;Dla kogo miłość niewolą więzienia:&lt;br /&gt;Ona da skrzydła, ale nie kajdany;&lt;br /&gt;Dała mi skrzydła, potęgę wzniesienia.
** Autor: [[Sándor Petőfi]], ''[[s:Nigdy w swém życiu nie był zakochany...|Nigdy w swém życiu nie był zakochany...]]'', tłum. Stanisław Budziński

* Nikt nie ma większej miłości od tej, gdy ktoś życie swoje oddaje za przyjaciół swoich.
** Autor: [[Jezus Chrystus]]
** Źródło: ''[[Ewangelia Jana]]'' 15, 13

* Nikt tak pięknie nie mówił, że się boi miłości&lt;br /&gt;Jak ty.
** Autor: [[Pidżama Porno]], ''Nikt tak pięknie nie mówił, że się boi miłości''

==O==
* O, Ela, straciłaś przyjaciela.&lt;br /&gt;Musisz się wreszcie nauczyć,&lt;br /&gt;Że miłości nie wolno odrzucić.
** Autor: [[Bogdan Łyszkiewicz]], ''O, Ela''
** Opis: [[piosenka]] zespołu [[Chłopcy z Placu Broni (zespół)|Chłopcy z Placu Broni]].

* O Miłości, o królowo. – Miłość nie zna bojaźni, przechodzi przez wszystkie chóry anielskie, które przed Jego tronem trzymają straż. Ona się nie zlęknie nikogo; ona dosięga Boga i tonie w Nim, jako w jedynym skarbie swoim. Cherubin z mieczem ognistym, który strzeże raju, nie ma władzy nad nią. O czysta miłości Boża, jakżeś wielka i nieporównana. O, gdyby dusze poznały moc Twoją.
** Autor: [[Faustyna Kowalska]], ''Dzienniczek'' (Dz 780–781).
** Źródło: [https://www.fronda.pl/a/s-faustyna-kowalska-widzialam-zycie-wieczne,72017.html ''s. Faustyna Kowalska: Widziałam życie wieczne''], fronda.pl

* O miłości napisano ocean słów. A powiedziano jeszcze więcej.
** Autor: [[Jerzy Adam Kowalski]], ''Homo eroticus'', Wydawnictwo IBS, Opole 2011, s. 227.

* O miłości wiemy niewiele. Z miłością jest jak z gruszką. Gruszka jest słodka i ma kształt. Spróbujcie zdefiniować kształt gruszki.
** Autor: [[Andrzej Sapkowski]], ''[[Czas pogardy]]''

* Odszukaj miłość w tym, co robisz.
** Autor: [[Dan Millman]]

* Oczywiście miłość, jak każda choroba psychiczna, przebiega w różnym nasileniu, zależnie od charakteru i wydolności wewnętrznej pacjenta. Z podgorączkowego stanu zalotów i flirtu aż do ataków szału miłosnego.
** Autor: [[Tadeusz Konwicki]], ''Pamflet na siebie''

* Okazało się: śmierć wierniejsza jest niż miłość.
** Autor: [[Pih]]

* On nigdy nie opuszcza tych, którzy kochają.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Piąta góra]]''

* Opanowaliśmy już energię wiatru, słońca, przypływów i odpływów morza. Ale dzień, w którym człowiek zapanuje nad energią miłości, będzie tak doniosły jak dzień, w którym wykrzesał ogień.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Zahir]]''

* Oto jest miłość. Dwoje ludzi spotyka się przypadkiem, a okazuje się, że czekali na siebie całe życie.
** Autor: [[Vitor de Lima Barreto]]

* Owocem zaś ducha jest: miłość, radość, pokój, cierpliwość, uprzejmość, dobroć, wierność, łagodność, opanowanie. Przeciw takim [cnotom] nie ma Prawa.
** Źródło: ''[[Biblia Tysiąclecia]]'', [[List do Galatów|Gal]] 5:22,23

* – Ożenił się pan z miłości?…&lt;br /&gt;– Temu słowu z wiekiem nadaje się inne znaczenie…
** Autor: [[Georges Simenon]], ''Maigret w Vichy'', Universitas, Kraków 2006, s. 177. ISBN 832420752X

==P==
* Pamiętajcie – miłość, nigdy nienawiść.
** Autor: [[Irena Opdyke|Irena Gut Opdyke]]
** Źródło: [https://lubimyczytac.pl/ksiazka/4976135/ratowalam-od-zaglady-wspomnienia Irene Gut Opdyke, ''Ratowałam od zagłady. Wspomnienia'']

* Pamiętajcie, że nienawiść przychodzi bardzo łatwo. Aby kochać, trzeba wielkiej odwagi. Sposobność, by okazywać miłość, nadarza się każdego dnia – róbcie to szczodrze. Nawet jedna osoba może wiele zmienić.
** Autor: [[Irena Opdyke|Irena Gut Opdyke]]
** Źródło: [https://pl.aleteia.org/2022/08/08/gut-opdyke-by-ratowac-zydow-zostala-kochanka-niemieckiego-majora/ ''By ratować Żydów, złożyła z siebie straszną ofiarę… Poznaj Irenę Gut-Opdyke!''], aleteia.org, 8 sierpnia 2022

* Piękna jest tylko prawda, i tylko ona jest godna miłości.
** ''Rien n’est beau que le vrai: le vrai seul est aimable.'' (fr.)
** Autor: Nicolas Boileau-Despréaux
** Opis: ''Listy''
** Źródło: [[Henryk Markiewicz]] i [[Andrzej Romanowski]], ''Skrzydlate słowa'', wyd. PIW, Warszawa 1990, ISBN 8306011414, s. 112.
** Zobacz też: [[piękno]], [[prawda]]

* Płomieniem który posiadł drewnianą chatę – pijanym&lt;br /&gt;pocałunkiem wgryzł się w głąb strzechy.&lt;br /&gt;Piorunem – który kocha wysokie drzewa – wodą&lt;br /&gt;uwięzioną płasko – wyzwalaną przez niesyty wolności wiatr.
** Autor: [[Halina Poświatowska]], ''Czym jest miłość''

* Pod wieczór życia będą cię sądzić z miłości.
** Autor: [[Jan od Krzyża]]
** Źródło: [https://teologiapolityczna.pl/jan-pawel-ii-o-sw-janie-od-krzyza ''Św. Jan od Krzyża, Mistrz w wierze''], teologiapolityczna.pl, 12 grudnia 2018.
** Zobacz też: [[śmierć]], [[Sąd Ostateczny]]

* Prawdziwa miłość jest czymś wyjątkowym, zdarza się mniej więcej dwa albo trzy razy na wiek. Poza tym jest próżność lub nuda.
** Autor: [[Albert Camus]]

* Prawdziwa miłość jest jak duch: każdy o niej mówi, ale niewielu spotkało się z nią twarzą w twarz.
** Autor: [[Alfred de Musset]]

* Prawdziwa miłość nie wyczerpuje się nigdy. Im więcej dajesz, tym więcej ci jej zostaje.
** Autor: [[Antoine de Saint-Exupéry]]

* Prawdziwa miłość powinna godzić się na przypadkowość drugiego człowieka, to jest na jego braki, granice i jego zasadniczą bezużyteczność; prawdziwa miłość nie powinna pretendować do roli zbawienia, lecz do roli relacji między ludźmi.
** Autor: [[Simone de Beauvoir]]

* Prawdziwa miłość przychodzi tylko wtedy, kiedy jej nie szukasz.
** Opis: motto filmu ''[[Alex i Emma]]''.

* Prawdziwa miłość zawsze milczy: wyrazem prawdy są czyny, nie słowa.
** Autor: [[William Shakespeare]]

* Prędko zniknie każda trwoga,&lt;br /&gt;Gdy w miłości wzrok utonie.
** Autor: [[Aleksander Fredro]], ''[[Zemsta (komedia)|Zemsta]]''

* Przed ślubem zdawało się jej, że go kocha, ale oczekiwane szczęście nie nadeszło. „Pomyliłam się więc” – myślała i starała się dociec znaczenia słów: szczęście, namiętność, upojenie, słów, które tak pięknie brzmiały w książkach.
** Autor: [[Gustave Flaubert]], ''Pani Bovary''
** Zobacz też: [[książka]], [[ślub]]

* Przez dobroć zasługuje się na miłość.
** Autor: [[Józef Tischner]], ''Jak żyć?''

* Przez wszystkie te tysiąclecia ludziom nie udało się rozgryźć zagadki, jaką jest miłość. Na ile jest sprawą ciała, a na ile umysłu? Ile w niej przypadku, a ile przeznaczenia? Dlaczego związki doskonałe się rozpadają, a te pozornie niemożliwie trwają w najlepsze? Ludzie nie znaleźli odpowiedzi na te pytania i ja też ich nie znam. Miłość po prostu jest albo jej nie ma.
** Autor: [[Stephenie Meyer]], ''[[Intruz]]''

* Przy założeniu, że człowiek jest człowiekiem i jego stosunek do świata jest ludzki, miłość możesz wymienić tylko na miłość, zaufanie tylko na zaufanie itd. Jeśli chcesz rozkoszować się sztuką, musisz być człowiekiem wykształconym w dziedzinie sztuki; jeśli chcesz wywierać wpływ na innych ludzi musisz być człowiekiem, który rzeczywiście inspiruje i wiedzie naprzód innych ludzi. Każdy twój stosunek do człowieka – i do przyrody – musi być określonym, odpowiadającym przedmiotowi twej woli przejawem twego rzeczywistego indywidualnego życia. Jeśli kochasz nie wzbudzając miłości, tzn. jeśli twoja miłość jako miłość nie wytwarza wzajemnej miłości, jeśli poprzez swój przejaw życia człowieka kochającego nie czynisz siebie człowiekiem kochanym, miłość twoja jest bezsilna, jest nieszczęściem.
** Autor: [[Karol Marks]], ''Rękopisy ekonomiczno-filozoficzne''

* Przyjaźń to strach przed samotnością, a miłość to jeszcze większy strach przed osamotnieniem.
** Autor: [[Tadeusz Konwicki]], ''Pamflet na siebie''

* Przyjaźń zawsze jest pożyteczna, a miłość często szkodliwa.
** Autor: [[Seneka Młodszy]]

* Przyzwyczaić się nie mogę, że cię mam.&lt;br /&gt;Choć na pamięć każdy fragment ciebie znam.
** Źródło: [[Goya]], ''Mój''

* Pytasz, co w moim życiu z wszystkich rzeczą główną,&lt;br /&gt;Powiem ci: śmierć i miłość – obydwie zarówno.
** Autor: [[Jan Lechoń]]

==R==
* Rozstanie jest tym dla miłości, czym wiatr dla ognia: podsyca wielki, gasi mały.
** [[Czarodziejka z Księżyca|Czarodziejka z Księżyca SuperS]], odcinek 129. Chibiusa rozmyśla o Reice i Motokim.

* Rozumem kobiety jest miłość.
** Autor: [[Aleksander Świętochowski]]
** Zobacz też: [[rozum]]

==S==
* Seks jest bitwą miłość jest wojną
** ''Sex ist eine Schlacht, Liebe ist Krieg'' (niem.)
** Źródło: [[Rammstein]], „Wollt ihr das Bett in Flammen sehen?”
** Autor: słów: [[Till Lindemann]]

* Słabości&lt;br /&gt;Ty żadnej&lt;br /&gt;Ja miałem jedną:&lt;br /&gt;Kochałem.
** Autor: [[Bertolt Brecht]], tłumaczenie [[Robert Stiller]]
** Zobacz też: [[słabość]]

* Stara miłość nie rdzewieje.
** Autor: [[Horacy]]
** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał K. Nowak, Warszawa 1998.

* Szlomo z Radomska przypominał nam: kiedy żałujesz za grzechy nie ze strachu przed karą, tylko z miłości do skrzywdzonego, wszystko będzie ci wybaczone. Co więcej: każdy grzech uznają na Sądzie za dobry uczynek.
** Autor: [[Hanna Krall]], ''Inne historie'', w: ''Tam już nie ma żadnej rzeki'', Wydawnictwo a5, Kraków 2000, ISBN 8385568387, s. 81.
** Zobacz też: [[grzech]], [[kara]], [[Sąd Ostateczny]], [[wybaczenie]], [[żal]]

* Szukam w gwiazdach zarysu twego. Między nami jak dłonie dwie złączone są pamięci nasze i miłości,&lt;br /&gt;a jeden tylko wspólny dom, który nade mną w tobie rośnie.
** Autor: [[Tadeusz Gajcy]]

==Ś==
* Świat bez miłości istniał, w wielu kulturach istnieje nadal i zapewne równie dobrze mógłby się bez niej obyć w przyszłości. Opinie o jej nieodzowności w życiu człowieka można by uznać przeto za przejaw nadmiernej egzaltacji przewrażliwionych, rozkochanych pisarzy.
** Autor: [[Jerzy Adam Kowalski]], ''Homo eroticus'', Wydawnictwo IBS, Opole 2011, s. 270.

==T==
* – Tak sobie czasem myślę, czy miłość to w ogóle jest w życiu możliwa, czy to w ogóle jest takie cóś, no miłość, czy to w ogóle jest możliwe?&lt;br /&gt;– No, w telewizji to często pokazują miłość, jak jacyś tam się kochają, albo mówią…
** Opis: dialog z filmu ''[[Miś]]''.

* Tak więc trwają wiara, nadzieja, miłość – te trzy: z nich zaś największa jest miłość.
** Autor: [[Paweł z Tarsu]]
** Źródło: ''Biblia'', ''1 List św. Pawła do Koryntian'' 13, 13
** Zobacz też: [[nadzieja]]

* Taka miłość jest jedna&lt;br /&gt;Ty jesteś jedna&lt;br /&gt;Jesteś podwiniętą rzęsą pod moją powieką&lt;br /&gt;Taka miłość jest jedna&lt;br /&gt;Ty jesteś jedna&lt;br /&gt;I dlatego chciałbym ukryć nas za najodleglejszą rzeką.
** Autor: [[Krzysztof Grabowski (wokalista)|Krzysztof „Grabaż” Grabowski]], Pidżama Porno, ''28 (One Love)''

* Takiej miłości każdy młodzian czeka,&lt;br /&gt;tak być kochana chce każda dziewczyna;&lt;br /&gt;czemuż w najświętszym z popędów człowieka&lt;br /&gt;tkwi tak straszliwego cierpienia przyczyna?
** Autor: [[Johann Wolfgang von Goethe]], ''[[Cierpienia młodego Wertera]]''
** Opis: motto utworu, dodane przez pisarza w wydaniu z 1775.

* Ten, kto wyrzeka się całkowicie miłości, jest chory nie mniej od tego, kto oddaje się jej nadmiernie.
** Autor: [[Eurypides]]

* Ten który kocha, staje się zaślepiony wobec przedmiotu swojej miłości.
** Autor: [[Platon]]

* ''Teraz są te trzy wiara, nadzieja i miłość, ale z nich największa jest miłość''. Bez niej, która łaskawa jest, cierpliwa jest i nie zazdrości, która wszystko przetrzyma – umrzemy!
** Autor: [[Józef Zawitkowski]]
** Źródło: [https://www.radiomaryja.pl/bez-kategorii/jak-sie-bogu-ofiarowac-to-na-przepadle/ ''Jak się oddać Bogu, to oddać się na przepadłe''], radiomaryja.pl, 7 lutego 2011.
** Zobacz też: [[wiara]], [[nadzieja]]

* To być dwojgiem, co w jedno się zlewają. To mężczyzna i kobieta stopieni w jednego anioła. To niebo!
** Autor: [[Wiktor Hugo]], ''Katedra Marii Panny w Paryżu''

* To jest chyba tak, jakbyś wsiadał do diabelskiej kolejki. Najpierw ci wszystko wiruje, brak ci tchu… Zachłystujesz się pędem, zdobywaniem… A później zwalnia i wszystko normalnieje, ale te… te motyle w brzuchu pozostają. I to jest chyba miłość. I wtedy uświadamiasz sobie, że bez niej chyba już nic nie ma sensu.
** Postać: [[Adam Zawada]] w serialu ''[[Kryminalni]]''.

* To jest miłością, co jest dawaniem. Musi być zatem osoba, która daje i osoba, której się daje.
** Autor: [[Wanda Półtawska]], [https://wpolityce.pl/spoleczenstwo/281442-milosc-od-pierwszego-wejrzenia-dr-wanda-poltawska-bzdura-nie-mozna-wierzyc-w-takie-rzeczy ''Miłość od pierwszego wejrzenia? Dr Wanda Półtawska: „Bzdura, nie można wierzyć w takie rzeczy”''], wpolityce.pl, 12 lutego 2016.

* To miłość każe mi pamiętać, że tylko miłość czyni mnie świadomym.
** Zobacz też: [[Leonardo da Vinci]]

* … to moja osobista tragedia – ja muszę wszystko wiecznie wyjaśniać tym, których kocham, koń mi świadkiem.
** Autor: [[Gaétan Soucy]], ''Dziewczynka, która za bardzo lubiła zapałki''

* To nieprawda, że od miłości jest blisko do nienawiści. Rozdziela je chiński mur z wartownikami co 5 metrów.
** Postać: [[Gregory House]] w serialu ''[[Dr House]]'', odc.1.03.

* To nie miłość jest ślepa, ale zazdrość.
** Autor: [[Lawrence Durrell]]
** Zobacz też: [[zazdrość]]

* To nie żadna sztuka kochać człowieka w nieszczęściu. Dopiero w szarym codziennym życiu miłość wystawiona jest na prawdziwą próbę.
** Autor: [[Margit Sandemo]], ''Saga o Ludziach Lodu: Zimowa zawierucha''

* To wam przykazuję, abyście się wzajemnie miłowali.
** Autor: [[Jezus Chrystus]]
** Źródło: ''Biblia Tysiąclecia'', [[Ewangelia Jana|Jn]] 15, 17

* Trochę miłości to jak trochę dobrego wina. Nadmiar jednego lub drugiego szkodzi zdrowiu.
** Autor: [[John Steinbeck]]
** Zobacz też: [[wino]]

* Troszczmy się o siebie wzajemnie, by się zachęcać do miłości i do dobrych uczynków.
** Źródło: ''[[Biblia Tysiąclecia]]'', [[List do Hebrajczyków|Heb]] 10:24

* Trzeba być trochę podobnym, by się rozumieć i nieco różnym, by się kochać.
** Autor: [[Paul Géraldy]]

* Tyś jest najwyższą z sił, wszystko ulega tobie,&lt;br /&gt;miłości! (…)&lt;br /&gt;Tyś, tyś największą z sił, tyś życiem życia,&lt;br /&gt;miłości!&lt;br /&gt;Najsłodszą rozkosz o najsroższą boleść&lt;br /&gt;ty sprawiasz; tyś jest, tak jak śmierć, królową&lt;br /&gt;wszechistnień ziemskich, pierwotna potęgo,&lt;br /&gt;miłości!
** Autor: [[Kazimierz Przerwa-Tetmajer]], ''Hymn do miłości''

==U==
* Umarła miłość drżą mi dłonie
** Autor: [[Guillaume Apollinaire]], ''[[Alkohole]]''

* Umrzeć przyjdzie, gdy się kochało&lt;br /&gt;Wielkie sprawy głupią miłością.
** Autor: [[Krzysztof Kamil Baczyński]], ''Z głową na karabinie''

* Usta milczą, dusza śpiewa&lt;br /&gt;Kochaj mnie&lt;br /&gt;Bez miłości świat nic nie wart&lt;br /&gt;Kochaj mnie.
** Źródło: duet z operetki Franciszka Lehára ''Wesoła wdówka''

==W==
* W chwili śmierci będzie się liczyła tylko miłość. Kto stanie przed Bogiem bez miłości, będzie musiał ponieść wszystkie konsekwencje swoich grzesznych wyborów i egoistycznego postępowania. To będzie straszne doświadczenie prawdziwej śmierci ducha, zmarnowania całego życia. Miłość powinna królować w Waszych sercach, a pokora w Waszych umysłach.
** Autor: [[Charbel Makhlouf]]
** Źródło: [https://maronici.pl/oredzia-sw-szarbela/ ''Orędzia św. Szarbela''], maronici.pl

* W miłości nie ma równouprawnienia (…).
** Autor: [[Leopold von Sacher-Masoch]], [http://wiersze.wikia.com/index.php?title=Wenus_w_futrze ''Wenus w futrze''], 1870

* W miłości pierwszy krok winna uczynić kobieta.
** Autor: [[Jean Baptiste Racine]]

* Wiadomo, że od niepamiętnych czasów miłość nie może się obyć bez powiernika, tak jak sztuka mięsa biała bez chrzanu czy musztardy.
** Autor: [[Józef Ignacy Kraszewski]], ''Zygzaki'', Kraków 1969, s. 208.

* Wiara i miłość nie podlegają dyskusji.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Na brzegu rzeki Piedry usiadłam i płakałam]]''
** Zobacz też: [[wiara]]

* Wiara, podobnie jak miłość, nigdy nie opiera się na rozumie.
** Autor: [[Hermann Hesse]]

* Wiedzieć, że jest się zdolnym do miłości, to wystarczająco dużo.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''Czarownica z Portobello''

* Wiek nie chroni cię przed miłością, ale miłość, do pewnego stopnia, chroni cię przed wiekiem.
** Autor: [[Jeanne Moreau]]

* Wielka miłość rodzi się z nieobecności.
** Źródło: [[przysłowia arabskie]]

* Wielu ludzi umiera z braku chleba lecz jeszcze więcej z braku miłości.
** Autor: [[Matka Teresa z Kalkuty]]

* Wiem, wiem na pewno, że tylko z miłości dwojga ludzi płynie siła miłości do ludzkiego świata. (…) Noc wigilijna, zimno i ciemno za oknem. Światło i ciepło w nas, świątecznie. Jednak i tej świątecznej nocy wiemy, że miłość nie jest świętem. Jest pracą. Jest też bólem, strachem, gniewem, żalem, zgryzotą. Nie chcemy unikać tych ciężarów, bo to ciemność pozwala istnieć światłu, chłód – ciepłu, rozpacz – szczęściu. Już teraz, tutaj, wiem: „Miłość jest nieśmiertelna, to tylko życie trwa zbyt krótko”.
** Autor: [[Jacek Kuroń]]
** Źródło: Anna Bikont, Joanna Szczęsna, ''Przeżyć śmierć Gajki'', „Gazeta Wyborcza”, 9 marca 2011

* Wiem, że miłość jest udręką&lt;br /&gt;Bo się wszystkiego od niej chce&lt;br /&gt;Ja pragnę mało, malusieńko&lt;br /&gt;A właściwie jeszcze mniej
** Autor: [[Jonasz Kofta]], ''Ździebełko – Ciepełko''

* Więc czy my jeszcze potrafimy kochać? Umiemy pięknie mówić o miłości, a miłość to nie gadanie. Miłość ofiarą się mierzy, a ofiarę krzyżem się mierzy. Ten pogański świat, który oddycha seksem i pieniędzmi, umrze bez miłości.
** Autor: [[Józef Zawitkowski]]
** Źródło: [https://www.radiomaryja.pl/bez-kategorii/jak-sie-bogu-ofiarowac-to-na-przepadle/ ''Jak się oddać Bogu, to oddać się na przepadłe''], radiomaryja.pl, 7 lutego 2011.
** Zobacz też: [[ofiara]], [[krzyż]]

* Współcześnie nawet miłość nazywa się szaleństwem. A więc szaleńcem jestem! I cały świat szaleńców pełen.
** Autor: [[Barbara Grodzicka]]
** Zobacz też: [[szaleństwo]]

* Wszak miłość jest cierpieniem, nie fraszką jałową.
** Autor: [[Konstanty Ildefons Gałczyński]], ''Szekspir i chryzantemy''
** Zobacz też: [[fraszka]]

* Wszelka miłość na ziemi rodzi się, żyje i umiera lub wzbija do nieśmiertelności wedle tych samych praw.
** Autor: [[Stendhal]], ''O miłości''

* Wszyscy chcą kochać, choć nie przyznają się.&lt;br /&gt;Tak pięknie jak w kinie jak we śnie.&lt;br /&gt;Wszyscy chcą kochać do utraty tchu&lt;br /&gt;Zmysły postradać bezpowrotnie…&lt;br /&gt;Choćby raz, jeden jedyny raz.
** Autor: [[Katarzyna Nosowska]], ''Wszyscy chcą kochać'', śpiewała [[Maryla Rodowicz]]

* Wtedy gaśnie miłość, kiedy zapala się nienawiść.
** Autor: [[Tadeusz Józef Maryniak]]

* Wydmy zmieniają swój kształt na wietrze, jednak pustynia zawsze pozostaje taka sama. I tak będzie z naszą Miłością.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Alchemik]]''
** Zobacz też: [[kształt]], [[pustynia]]

==Z==
* Zanim pozna się smak miłości, trzeba zrozumieć jej koncepcję.
** Autor: [[Brigitte Bardot]]

* Zanim stąd odejdę, proszę was, abyście całe to duchowe dziedzictwo, któremu na imię Polska, raz jeszcze przyjęli z wiarą, nadzieją i miłością&lt;br /&gt;– taką, jaką zaszczepia w nas Chrystus na chrzcie świętym,&lt;br /&gt;– abyście nigdy nie zwątpili i nie znużyli się, i nie zniechęcili (…)&lt;br /&gt;– abyście nigdy nie wzgardzili tą miłością, która jest największa, która się wyraziła przez krzyż, a bez której życie ludzkie nie ma ani korzenia, ani sensu.
** Autor: [[Jan Paweł II]]
** Opis: w [[Kraków|Krakowie]] na Błoniach, 1979.
** Źródło: [https://wpolityce.pl/polityka/111871-i-dlatego-zanim-stad-odejde-prosze-was-abyscie-cale-to-duchowe-dziedzictwo-ktoremu-na-imie-polska-raz-jeszcze-przyjeli-z-wiara-nadzieja-i-miloscia ''„I dlatego – zanim stąd odejdę, proszę was, abyście całe to duchowe dziedzictwo, któremu na imię Polska, raz jeszcze przyjęli z wiarą, nadzieją i miłością”''], wpolityce.pl, 3 kwietnia 2011

* Zawsze na świecie ktoś na kogoś czeka, czy to na dalekiej pustyni, czy w samym sercu gwarnego miasta. I gdy w końcu skrzyżują się drogi tych dwojga i spotkają się ich spojrzenia, to wtedy znika cała przeszłość i cała przyszłość. Liczy się tylko ta chwila i owa niewiarygodna pewność, że wszystko pod niebieskim sklepieniem zostało zapisane jedną Ręką. Ręką, która obdarza miłością i stwarza bliską duszę dla każdego śmiertelnika, który w słonecznym świetle krząta się niestrudzenie, wypoczywa i szuka swego skarbu. Bo jeśliby tak nie było, to marzenie całego ludzkiego rodzaju nie miałoby najmniejszego sensu.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Alchemik]]''
** Zobacz też: [[chwila]], [[przeszłość]], [[przyszłość]]

* Ze wszystkich miłości namiętność, którą fantazja rodzi, jest może najniebezpieczniejszą.
** Autor: [[Józef Ignacy Kraszewski]], ''Dziadunio'', Kraków 1971, s. 19.

* Ze wszystkich rzeczy wiecznych miłość trwa najkrócej.
** Autor: [[Molier]]; [[Janusz Leon Wiśniewski]], [[S@motność w sieci]]

* Zgodnie z zasadami dobrego wychowania nie wolno mówić wprost o miłości.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Weronika postanawia umrzeć]]''
** Zobacz też: [[mowa]], [[wychowanie]]

* Z miłością, jaką mam dla ciebie,&lt;br /&gt;Gdyby to samo się zdarzyło,&lt;br /&gt;nie tylko nam: całemu światu&lt;br /&gt;ubyłaby ta jedna miłość.
** Autor: [[Wisława Szymborska]], ''Klucz''
** Opis: autorka porównuje uczucie do klucza, który pasuje tylko do jednych drzwi, w innych rękach staje się jedynie ''bryłką żelaznego złomu''.

* Z miłością jest jak z kolką nerwową. Dopóki cię nie chwyci atak, nawet sobie nie wyobrażasz, co to takiego. A gdy Ci o tym opowiadają, nie wierzysz.
** Autor: [[Andrzej Sapkowski]], ''[[Pani Jeziora]]''

* Z miłością jest jak z masłem. Od czasu do czasu trochę chłodu utrzymuje je w świeżości.
** Autor: [[Marcel Achard]]

* Znakiem wyróżniającym wybranych jest miłość, znakiem potępionych – nienawiść.
** Autor: [[Jan Maria Vianney]]
** Zobacz też: [[znak]]

* Znikomym staje się płomień miłości w sercu kobiety, skoro względy i pieszczoty przestaną go zasilać.
** Autor: [[Dante Alighieri]]

* – Zrobiłbym dla ciebie wszystko.&lt;br /&gt;– Ja nie chcę wszystko.&lt;br /&gt;– Tylko co?&lt;br /&gt;– Tylko mnie kochaj.
** Źródło: film ''Tylko mnie kochaj''
** Opis: rozmowa między Michałem a jego córką Michaliną.

* – Związki są zbyt intensywne. Jeśli wierzysz w miłość to sam się wystawiasz na rozczarowanie. Po prostu nie można nikomu ufać. Dzisiaj ludzie są tacy zepsuci.
** Autor: [[Candace Bushell]], ''[[Seks w wielkim mieście (serial)|Seks w wielkim mieście]]''

* Zwyciężajcie nienawiść miłością, nieprawdę – prawdą, przemoc – cierpieniem.
** Autor: [[Mohandas Karamchand Gandhi]]
** Zobacz też: [[kłamstwo]], [[przemoc]]

==Ż==
* Życie jest snem, a miłość jego śnieniem.
** Autor: [[Alfred de Musset]]
** Zobacz też: [[sen]]

==Zobacz też==
* ''[[Miłość (film)|Miłość]]''
* [[dotyk]]
* [[kochanie]]
* [[miłość platoniczna]]
* [[nienawiść]]
* [[pocałunek]]
* [[przyjaźń]]
* [[romans]]
* [[szczęście]]
* [[seks]]
* [[zauroczenie]]


[[Kategoria:Miłość|!]]</text>
      <sha1>alumaukxrvq1uw9hgsm8rddkbrq7zrz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Karol Marks</title>
    <ns>0</ns>
    <id>260</id>
    <revision>
      <id>650811</id>
      <parentid>647494</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T17:21:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-56734-03</username>
        <id>62229</id>
      </contributor>
      <origin>650811</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="53854" sha1="r1us4jwxqy26107d52gmttfvxzbl92y" xml:space="preserve">[[Plik:Karl Marx 001.jpg|mały|{{center|Karol Marks}}]]
'''[[w:Karl Marx|Karol Marks]]''' (niem. ''Karl Marx''; 1818–1883) – [[Niemcy|niemiecki]] [[filozof]], [[ekonomista]], [[socjologia|socjolog]], [[dziennikarz]] i działacz [[rewolucja|rewolucyjny]] najwspanialszego pochodzenia w dziejach świata. Nie ma wspanialszego ideologa niż on.

==''Przyczynek do krytyki heglowskiej filozofii prawa'' (1844)==
&lt;small&gt;(cyt. za: ''Dzieła wszystkie'', tom I, wyd. Książka i Wiedza, Warszawa 1962, s. 243–407)&lt;/small&gt;
* Człowiek tworzy religię, nie zaś religia - człowieka.

* Dla Niemiec snem utopijnym jest nie radykalna rewolucja, nie ogólnoludzka emancypacja, lecz raczej częściowa, wyłącznie polityczna rewolucja, taka, która pozostawia nietknięte filary gmachu.

* Doświadczyliśmy tych samych okresów restauracji co inne kraje, ale nie doświadczyliśmy żadnej rewolucji. (…) Tylko raz przebywaliśmy w towarzystwie wolności, w dniu kiedy została zaaresztowana.
** Opis: tłumacząc, dlaczego Niemcy są społecznie zacofane w stosunku do [[Francja|Francji]] i [[Wielka Brytania|Wielkiej Brytanii]].

* Krytyka religii rozczarowuje człowieka po to, by myślał, działał, i kształtował swoją rzeczywistość jako rozczarowany człowiek, który odzyskał rozum, i się porusza wokół siebie samego, a więc wokół swojego prawdziwego słońca. Religia jest jedynie iluzorycznym słońcem, które się kręci wokół człowieka tak długo, jak on sam nie rusza się wokół samego siebie.
** Źródło: ''Wstęp''
** Zobacz też: [[religia]]

* Nędza religijna jest jednocześnie wyrazem rzeczywistej nędzy i protestem przeciw nędzy rzeczywistej.
** Źródło: ''Wstęp''

* Prawdziwe szczęście ludu wymaga zniesienia religii jako urojonego szczęścia ludu. 

* Religia jest westchnieniem uciśnionego stworzenia, sercem nieczułego świata, jest duszą bezdusznych stosunków. Religia jest opium ludu.
** ''Die Religion ist der Seufzer der bedrängten Kreatur, das Gemüt einer herzlosen Welt, wie sie der Geist geistloser Zustände ist. Sie ist das Opium des Volkes.'' (niem.)
** Źródło: ''Wstęp''

* Współczesny ''ancien regime'' jest raczej tylko komediantem porządku światowego, którego prawdziwi bohaterowie są martwi. (…) Aktualny nacisk musi stać się silniejszy poprzez dodanie świadomości nacisku, wstyd musi być większy poprzez jego upublicznienie.
** Opis: o narzędziach walki z [[władza|władzą]].

==''Rękopisy ekonomiczno-filozoficzne'' (1844)==
&lt;small&gt;([http://www.marxists.org/polski/marks-engels/1844/rekopisy/index.htm cyt. za: ''Dzieła'', tom 1, przeł. Konstanty Jażdżewski, Książka i Wiedza 1960])&lt;/small&gt;

* Bezpośrednim, przyrodniczym, koniecznym stosunkiem człowieka do człowieka jest stosunek mężczyzny do kobiety. (…) Wedle tego stosunku można więc ocenić poziom całej kultury człowieka. Charakter tego stosunku świadczy o tym, w jakiej mierze człowiek stał się dla siebie istotą gatunkową.
** Zobacz też: [[człowiek]]

* Człowiek potrafi produkować na miarę każdego gatunku i stosować do każdego przedmiotu właściwą miarę: dlatego człowiek formuje też według praw piękna.
** Zobacz też: [[piękno]]

* Istota uważa się za samodzielną dopiero wtedy, gdy stoi na własnych nogach, a stoi na własnych nogach dopiero wtedy, gdy swoje istnienie zawdzięcza samej sobie.
** Zobacz też: [[samodzielność]]

* Przy założeniu, że człowiek jest człowiekiem i jego stosunek do świata jest ludzki, miłość możesz wymienić tylko na miłość, zaufanie tylko na zaufanie itd. Jeśli chcesz rozkoszować się sztuką, musisz być człowiekiem wykształconym w dziedzinie sztuki; jeśli chcesz wywierać wpływ na innych ludzi musisz być człowiekiem, który rzeczywiście inspiruje i wiedzie naprzód innych ludzi. Każdy twój stosunek do człowieka – i do przyrody – musi być określonym, odpowiadającym przedmiotowi twej woli przejawem twego rzeczywistego indywidualnego życia. Jeśli kochasz nie wzbudzając miłości, tzn. jeśli twoja miłość jako miłość nie wytwarza wzajemnej miłości, jeśli poprzez swój przejaw życia człowieka kochającego nie czynisz siebie człowiekiem kochanym, miłość twoja jest bezsilna, jest nieszczęściem.
** Zobacz też: [[miłość]]

* Skoro człowiek czerpie całą swą wiedzę, wrażenia itd. ze świata zmysłowego i z doświadczeń w świecie zmysłowym, znaczy to, że należy tak urządzić świat empiryczny, by doświadczał w nim tego, co prawdziwie ludzkie, by nauczył się sam siebie doświadczać jako człowieka.
** Zobacz też: [[zmysły]]

* W stosunku do kobiety jako do zdobyczy i niewolnicy powszechnej pożądliwości wyraża się nieskończona degradacja, w jakiej człowiek znajduje się wobec siebie samego.
** Zobacz też: [[kobieta]]

==''W kwestii żydowskiej'' (1844)==
* Chrystianizm powstał z żydostwa i znów się w żydostwo przeobraził. Chrześcijanin był od początku teoretyzującym Żydem, Żyd więc jest praktycznym chrześcijaninem, a praktyczny chrześcijanin stał się znowu Żydem.
** Zobacz też: [[chrześcijaństwo]], [[Żydzi]]

* Nie szukajmy tajemnicy Żyda w jego religii, lecz szukajmy tajemnicy religii w rzeczywistym Żydzie. Jaka jest świecka podstawa żydostwa? Praktyczna potrzeba, własna korzyść. Jaki jest świecki kult Żyda? Handel. Jaki jest jego świecki bóg? Pieniądz. Otóż właśnie! Emancypacja od handlu i od pieniądza, a zatem od praktycznego, rzeczywistego żydostwa byłaby autoemancypacją naszych czasów. Taka organizacja społeczeństwa, która by usunęła przesłanki handlu, a więc i samą możliwość handlu, uniemożliwiłaby istnienie Żyda. Jego świadomość religijna rozwiałaby się jak mdłe opary w atmosferze prawdziwego życia społecznego. Z drugiej zaś strony, jeżeli Żyd uznaje nicość tej swojej praktycznej istoty i pracuje nad jej usunięciem, to wychodzi on poza ramy swego dotychczasowego rozwoju, współdziała w pracy nad emancypacją człowieka w ogóle i zwalcza skrajny praktyczny wyraz ludzkiej autoalienacji.
** Zobacz też: [[judaizm]]

* Pieniądz jest tym żarliwym bogiem Izraela, wobec którego żaden inny bóg ostać się nie może. Pieniądz poniża wszystkich bogów człowieka i zamienia ich w towar. Pieniądz jest ogólną, samą w sobie ukonstytuowaną wartością wszystkich rzeczy. Pozbawił on zatem cały świat – świat ludzi jak i przyrodę – jego właściwej wartości. Pieniądz jest wyobcowaną od człowieka istotą jego pracy i jego bytu; ta obca istota ma go w swej mocy, on zaś zanosi do niej modły.
** Zobacz też: [[pieniądze]]

* Wszelka emancypacja jest sprowadzeniem świata ludzkiego, stosunków ludzkich, do samego człowieka.
** ''Alle Emancipation ist Zurückführung der menschlichen Welt, der Verhältnisse, auf den Menschen selbst.'' (niem.)
** Źródło: tłum. Wacława Komarnicka, Deutsch-Französische Jahrbücher 1844, s. 207.
** Zobacz też: [[człowiek]], [[emancypacja]]

* Żydostwo utrzymało się nie wbrew historii, lecz dzięki historii. Społeczeństwo obywatelskie z własnych trzewi rodzi Żyda wciąż na nowo. Co było w istocie swej podłożem religii żydowskiej? Praktyczna potrzeba, egoizm. Monoteizm Żyda jest też w gruncie rzeczy politeizmem wielu potrzeb, politeizmem, który czyni nawet ustęp przedmiotem boskiego prawa. Praktyczna potrzeba, egoizm to zasada społeczeństwa obywatelskiego i wystąpiła ona jako taka w swej czystej postaci, skoro tylko państwo polityczne wyłoniło się całkowicie ze społeczeństwa obywatelskiego. Bogiem zaś praktycznej potrzeby i egoizmu jest pieniądz.
** Zobacz też: [[egoizm]]

* Żydostwo utrzymało się obok chrystianizmu nie tylko jako religijna krytyka chrystianizmu, nie tylko jako ucieleśnienie wątpliwości co do religijnego pochodzenia chrześcijaństwa, lecz w równej mierze dlatego, że praktyczny, żydowski duch, że żydostwo utrzymało się w samym społeczeństwie chrześcijańskim, a nawet doszło w nim do szczytu swego rozwoju. Żyd, będąc szczególnego rodzaju członkiem społeczeństwa obywatelskiego, jest tylko szczególnego rodzaju przejawem żydowskości społeczeństwa obywatelskiego.

==''Tezy o Feuerbachu'' (1845)==
* Filozofowie rozmaicie tylko interpretowali świat; idzie jednak o to, aby go zmienić.
** ''Die Philosophen haben die Welt nur verschieden interpretiert, es kömmt drauf an, sie zu verändern.'' (niem.)
** Źródło: ''Teza XI''

* Materialistyczna teoria, mówiąca że ludzie są wytworami warunków i wychowania, a więc zmienieni ludzie są wytworami innych warunków i zmienionego wychowania, zapomina, że warunki są zmieniane właśnie przez ludzi i że sam wychowawca musi zostać wychowany. Przeto dochodzi ona siłą rzeczy do tego, że dzieli społeczeństwo na dwie części, z których jedna jest wyniesiona ponad społeczeństwo (…). Zbieżność zmian warunków i działalności ludzkiej może być traktowana i racjonalnie rozumiana jedynie jako praktyka rewolucyjna.
** ''Die materialistische Lehre, dass die Menschen Produkte der Umstände und der Erziehung, veränderte Menschen also Produkte anderer Umstände und geänderter Erziehung sind, vergisst, dass die Umstände eben von den Menschen verändert werden, und dass der Erzieher selbst erzogen werden muss. Sie kommt daher mit Nothwendigkeit dahin, die Gesellschaft in zwei Theile zu sondern, von denen der eine über der Gesellschaft erhaben ist. (…) Das Zusammenfallen des Aenderns der Umstände und der menschlichen Thätigkeit kann nur als umwälzende Praxis gefasst und rationell verstanden werden.'' (niem.)
** Źródło: ''Teza III''

* W praktyce człowiek musi dowieść prawdziwości, tzn. rzeczywistości i mocy, ziemskiego charakteru swego myślenia. Spór o rzeczywistość czy nierzeczywistość myślenia izolującego się od praktyki jest zagadnieniem czysto scholastycznym.
** ''In der Praxis muß der Mensch die Wahrheit, das heißt die Wirklichkeit und Macht, die Diesseitigkeit seines Denkens beweisen.Der Streit über die Wirklichkeit oder Nichtwirklichkeit eines Denkens, das sich von der Praxis isolirt, ist eine rein scholastische Frage.'' (niem.)
** Źródło: ''Teza II''

* Życie społeczne jest z istoty swej praktyczne. Wszelkie misteria sprowadzające teorię na manowce mistycyzmu znajdują swe racjonalne rozwiązania w praktyce ludzkiej i w pojmowaniu tej praktyki.
** ''Das gesellschaftliche Leben ist wesentlich praktisch. Alle Mysterien, welche die Theorie zum Mystizismus verleiten, finden ihre rationelle Lösung in der menschlichen Praxis und im Begreifen dieser Praxis.'' (niem.)
** Źródło: ''Teza VIII''

==''Manifest komunistyczny'' (1848)==
&lt;!-- Cytaty dodawaj w osobnym haśle! --&gt;
{{Osobne|Manifest Komunistyczny}}
* Proletariusze nie mają w niej (rewolucji) nic do stracenia prócz swych kajdan. Do zdobycia mają cały świat. Proletariusze wszystkich krajów, łączcie się!
** ''Die Proletarier haben nichts in ihr zu verlieren als ihre Ketten. Sie haben eine Welt zu gewinnen. Proletarier aller Länder, vereinigt euch!'' (niem.)
** Opis: [[ostatnie zdania dzieł literackich|ostatnie zdania ''Manifestu'']]

* Robotnicy nie mają ojczyzny.
** ''Die Arbeiter haben kein Vaterland.'' (niem.)

* Widmo krąży po Europie – widmo komunizmu. Wszystkie potęgi starej Europy połączyły się dla świętej nagonki przeciw temu widmu, papież i car, Metternich i Guizot, francuscy radykałowie i niemieccy policjanci.
** ''Ein Gespenst geht um in Europa – das Gespenst des Kommunismus. Alle Mächte des alten Europa haben sich zu einer heiligen Hetzjagd gegen dies Gespenst verbündet, der Papst und der Zar, Metternich und Guizot, französische Radikale und deutsche Polizisten.'' (niem.)
** Opis: początek ''Manifestu''.

==''Płaca, cena i zysk'' (1865)==
* Chociaż tylko część dziennej pracy robotnika jest opłacona, podczas gdy druga część pozostaje nieopłacona i chociaż ta nieopłacona lub dodatkowa praca tworzy właśnie fundusz, z którego powstaje wartość dodatkowa lub zysk, wydaje się, jak gdyby cała praca była pracą opłaconą. To fałszywe złudzenie odróżnia pracę najemną od innych historycznych form pracy.
** Zobacz też: [[praca]]

* Co wy uważacie za słuszne lub sprawiedliwe, to nie ma znaczenia. Idzie o to, co jest konieczne i nieuniknione w danym systemie produkcji.
** Zobacz też: [[sprawiedliwość]]

==''Kapitał'' (1867)==
* Aby stać się towarem, produkt musi przejść drogą wymiany do rąk tego, komu służy jako wartość użytkowa. Wreszcie żadna rzecz nie może być wartością, jeżeli nie jest przedmiotem użytecznym. Jeżeli jest bezużyteczna, to i praca w niej zawarta jest bezużyteczna, nie wchodzi w ogóle w rachubę jako praca i dlatego nie stwarza wartości.
** Źródło: tom I, rozdz. I, 1

* Czym jest to ''równe'', tzn. ta wspólna substancja, którą np. dom przedstawia wobec poduszki w wyrazie wartości poduszki? Coś podobnego „nie może w rzeczywistości istnieć” – mówi Arystoteles. Dlaczego? Dom przedstawia – wobec poduszki coś równego o tyle, o ile przedstawia to, co jest istotnie wspólne obojgu, poduszce i domowi. A tym jest – praca ludzka.&lt;br /&gt;Ale Arystoteles nie mógł z samej formy wartości wyczytać, że w formie wartości towarów wszystkie prace są wyrażone jako jednakowa praca ludzka, a wiec jako praca równoznaczna, gdyż społeczeństwo greckie opierało się na pracy niewolników, a więc nierówność ludzi i ich sił roboczych była jego podstawą naturalną. Tajemnicę wyrazu wartości, ''równość i równoznaczność'' wszystkich prac, dlatego że są i o ile są pracą ludzką w ogóle, można było odgadnąć dopiero wtedy, gdy pojęcie równości ludzi utrwaliło się jak przesąd ludowy. A to stało się możliwe dopiero w społeczeństwie, w którym forma towarowa stała się powszechną formą produktu pracy, a co za tym idzie, wzajemny stosunek ludzi jako posiadaczy towarów – panującym stosunkiem społecznym.
** Źródło: tom I, rozdz. I, 3

* Formuły, które na pierwszy rzut oka zdradzają, że właściwe są takiej formacji społecznej, w której jeszcze proces produkcji rządzi ludźmi, a nie człowiek procesem produkcji, wydaję się jej burżuazyjnej świadomości koniecznością równie naturalną i oczywistą jak sama praca produkcyjna. Dlatego też burżuazyjna ekonomia polityczna traktuje przedburżuazyjne formy społecznego organizmu produkcyjnego mniej więcej tak samo jak Ojcowie Kościoła traktują religie przedchrześcijańskie.
** Źródło: tom I, rozdz. I, 4

* Kapitał jest pracą umarłą, która jak wampir ożywia się tylko wtedy, gdy wysysa żywą pracę.
** Źródło: tom I, rozdz. X, 1
** Zobacz też: [[kapitał]], [[praca]], [[wampir]]

* Kruszcowa forma naturalna złota pozostaje powszechną formą ekwiwalentną wszystkich towarów, bezpośrednim społecznym ucieleśnieniem wszelkiej pracy ludzkiej. Pęd do tworzenia skarbów z natury nie zna granic. Ze względu na swą jakość, czyli formę, pieniądz nie zna granic, tzn. jest ogólnym przedstawicielem materialnego bogactwa, ponieważ jest bezpośrednio wymienialny na każdy towar. Ale jednocześnie każda rzeczywista suma pieniędzy jest ilościowo ograniczona, ma więc tylko ograniczoną siłę nabywczą. Ta sprzeczność między granicą ilościową a brakiem jakościowych granic pieniądza popycha wciąż zbieracza skarbu do syzyfowej pracy gromadzenia. Dzieje się z nim tak jak ze zdobywcą świata, który za każdym nowym podbojem zdobywa tylko nową granicę.
** Źródło: tom I, rozdz. III, 3
** Zobacz też: [[kapitalizm]]

* Postępuj swoją drogą, a ludzie niech mówią, co chcą!
** ''Segui il tuo corso, e lascia dir le genti!'' (wł.)
** Opis: przytoczone za [[Dante Alighieri]]m.

* Przedmioty użytkowe tylko dlatego stają się w ogóle towarami, że są produktami niezależnie od siebie wykonywanych prac prywatnych. Ogół tych prac prywatnych tworzy ogólną pracę społeczną. Ponieważ wytwórcy nawiązują z sobą społeczną styczność dopiero przez wymianę produktów swej pracy, specyficznie społeczne znamiona ich prywatnych prac ujawniają się dopiero w obrębie tej wymiany. Inaczej mówiąc, dopiero przez stosunki, jakie wymiana stwarza między produktami pracy, a za ich pośrednictwem między wytwórcami, prace prywatne występują jako człony ogólnej pracy społecznej.
** Źródło: tom I, rozdz. I, 4

* Skąd bowiem płyną złudzenia systemu monetarnego? Z tego, że nie dostrzegał on, że złoto i srebro wyobrażają, jako pieniądz, pewien społeczny stosunek produkcji, ale w formie rzeczy naturalnych, o osobliwych własnościach społecznych.
** Źródło: tom I, rozdz. I, 3

* Skąd więc pochodzi zagadkowy charakter produktu pracy z chwilą gdy przybiera formę towaru? Oczywiście z tej formy właśnie. Jednakowość różnych prac ludzkich otrzymuje rzeczową postać jednakowej wartości przedmiotowej produktów pracy; mierzenie wydatkowania ludzkiej siły roboczej czasem jego trwania przybiera postać wielkości wartości produktów pracy; wreszcie stosunki wzajemne wytwórców stwierdzające owe społeczne znamiona ich prac przybierają formę społecznego stosunku między produktami pracy.
** Źródło: tom I, rozdz. I, 4

* Ukształtowanie społecznego procesu życiowego, czyli materialnego procesu produkcji, wtedy dopiero zrzuci z siebie zasłonę z mistycznych mgieł, gdy stanie się dziełem swobodnie zrzeszonych ludzi i znajdzie się pod ich świadomą, planową kontrolą – co jednak wymaga takiej materialnej podstawy społeczeństwa, czyli szeregu materialnych warunków bytu, które ze swej strony są samorzutnym wytworem długiego i bolesnego rozwoju dziejowego.
** Źródło: tom I, rozdz. I, 4

* W samym stosunku wymiennym towarów ich wartość wymienna ukazała się nam jako coś zgoła niezależnego od ich wartości użytkowych. Jeżeli więc istotnie abstrahujemy od wartości użytkowej produktów pracy, otrzymujemy ich wartość, zgodnie z podanym właśnie określeniem. To wspólne, co znajduje wyraz w stosunku wymiennym, czyli w wartości wymiennej towarów, jest więc ich wartością.
** Źródło: tom I, rozdz. I, 1
** Zobacz też: [[wartość]]

* Właśnie ta zakończona forma świata towarów, forma pieniężna, zamiast ujawniać, zarzuca rzeczową zasłonę na społeczny charakter prac prywatnych. (…) Kategorie burżuazyjnej ekonomii politycznej są takimi właśnie formami. Są to formy myśli mające społeczny, a więc obiektywny walor dla stosunków produkcji tego historycznie określonego społecznego sposobu produkcji, jakim jest produkcja towarowa. Cały mistycyzm świata towarów, cała ta mgła tajemniczości i czarów otaczająca produkty pracy w produkcji towarowej pierzchnie więc od razu, gdy przejdziemy do innych form produkcji.
** Źródło: tom I, rozdz. I, 4

* Wyzysk polega nie na odbieraniu proletariuszowi pieniędzy, tylko czasu i przestrzeni.
** Źródło: tom I, rozdz. VI, 1
** Zobacz też: [[wyzysk]]

* Z punktu widzenia wyższych formacji ekonomicznych społeczeństwa, uznawanie świata za prywatną własność poszczególnych osób wyda się zupełnym absurdem, tak jak uznanie za czyjąś prywatna własność człowieka. Nawet całe społeczeństwo, naród, czy wszystkie społeczeństwa razem wzięte nie mogą być właścicielami świata. Są tylko jego posiadaczami, użytkownikami, i jak dobrzy rodzice, muszą przekazać go przyszłym pokoleniom, w lepszym stanie.
** Źródło: ''Kapitał – Krytyka ekonomii politycznej'', wyd. Książka i Wiedza, Warszawa 1951

==''Krytyka programu gotajskiego'' (1875)==
&lt;small&gt;(tłum. Antoni Bal, Warszawa 2007)&lt;/small&gt;

* A co się tyczy obecnych zrzeszeń spółdzielczych, to mają one wartość jedynie o tyle, o ile są niezależnym tworem robotników, nie protegowanym ani przez rządy, ani przez burżuazję.

* Każdy według swoich zdolności, każdemu według jego potrzeb.
** ''Jeder nach seinen Fähigkeiten, jedem nach seinen Bedürfnissen!'' (niem.)

* Należy raczej zarówno rząd, jak i kościół pozbawić wszelkiego wpływu na szkołę.
** Zobacz też: [[edukacja]]

* Robotnikowi najemnemu pozwala się pracować na własne utrzymanie, a więc pozwala mu się żyć o tyle tylko, o ile przez pewien czas pracuje darmo dla kapitalistów (a zatem i dla tych, którzy wraz z nimi uczestniczą w zjadaniu wartości dodatkowej); że cały system produkcji kapitalistycznej obraca się dokoła zagadnienia, jak zwiększyć ilość tej darmowej pracy przez przedłużenie dnia pracy albo przez zwiększenie jej wydajności, większe natężenie siły roboczej itd.; że przeto system pracy najemnej jest systemem niewolnictwa, przy czym niewolnictwo to staje się tym cięższe, im bardziej rozwijają się społeczne siły wytwórcze pracy bez względu na to, czy robotnik otrzymuje lepszą czy gorszą zapłatę.
** Zobacz też: [[proletariat]]

* To, co wytwórca traci jako osoba prywatna, odzyskuje bezpośrednio lub pośrednio jako członek społeczeństwa.
** Opis: o przyszłym społeczeństwie komunistycznym.

* To państwu potrzebne jest wychowanie, i to bardzo surowe, przez lud.
** Zobacz też: [[państwo]]

* Wolność polega na tym, żeby państwo z organu stojącego ponad społeczeństwem przekształcić w organ całkowicie temu społeczeństwu podporządkowany; również dziś formy państwowe są bardziej lub mniej wolne zależnie od tego, w jakim stopniu ograniczają one „wolność państwa”.
** Zobacz też: [[wolność]]

==Przemówienia==
* Istnieje jedna tylko alternatywa dla Europy: albo azjatyckie barbarzyństwo pod przywództwem moskiewskim zaleje ją jak lawina, albo Europa musi odbudować Polskę, stawiając między sobą a Azją 20 milionów bohaterów, by zyskać na czasie dla dokonania swego społecznego odrodzenia.
** Źródło: [http://lewicowo.pl/marks-o-polsce/ przemówienie na posiedzeniu Rady Międzynarodówki i Towarzystwa Robotniczego w Londynie, „Commonwealth”, 22 stycznia 1866, cyt. za: Adam Pragier, ''Puszka Pandory'', Londyn 1969]
** Zobacz też: [[Polska]], [[Europa]]

* Nie brak ludzi naiwnych, którzy sądzą, że dziś wszystko się zmieniło, że Polska przestała być „potrzebnym narodem”, jak napisał pewien Francuz, i pozostała tylko sentymentalnym wspomnieniem, a sentymenty i wspomnienia nie są notowane na giełdzie. Ale cóż się właściwie zmieniło? Czy zmniejszyło się niebezpieczeństwo? Nie. Tylko ślepota intelektualna klas rządzących w Europie doszła do swego zenitu. Polityka Rosji jest niezmienna, co przyznał oficjalny historyk moskiewski Karamzin. Jej metody, jej taktyka czy manewrowanie, mogą się zmieniać, ale gwiazda polarna tej polityki – opanowanie świata – jest gwiazdą stałą.
** Źródło: [http://lewicowo.pl/marks-o-polsce/ przemówienie na posiedzeniu Rady Międzynarodówki i Towarzystwa Robotniczego w Londynie, „Commonwealth”, 22 stycznia 1866, cyt. za: Adam Pragier, ''Puszka Pandory'', Londyn 1969]
** Zobacz też: [[Rosja]]
** Zobacz w Wikipedii: [[w:Nikołaj Karamzin|Nikołaj Karamzin]]

* Robotnicy muszą zdobyć władzę polityczną celem ustanowienia nowej organizacji pracy… Lecz nie twierdzimy, że droga do tego celu jest wszędzie ta sama. Wiemy, że trzeba brać pod rozwagę urządzenia, zwyczaje i obyczaje różnych krajów i nie przeczymy, że istnieją kraje, jak Anglia i Ameryka, gdzie robotnicy mogą osiągnąć swój cel środkami pokojowymi.
** Opis: w 1872 na kongresie I Międzynarodówki w Hadze.
** Źródło: [[Adam Ciołkosz]], [http://lewicowo.pl/socjalizm-a-komunizm/ ''Socjalizm a komunizm'', 1954]

* W naszych czasach wszelka rzecz jest jak gdyby brzemienna w swe przeciwieństwo. Maszyna, która ma cudowną moc skracania pracy człowieka i czynienia jej bardziej owocną, staje się, jak widzimy, źródłem jego nędzy i wycieńczenia. Nowo odkryte źródła bogactwa przeistaczają się, jak gdyby przez złe czary, w źródła nędzy. Zwycięstwa na polu sztuki zdają się być odniesione kosztem wartości moralnych. W tej samej mierze, w jakiej ludzkość zdobywa władzę nad przyrodą, podpada człowiek pod władzę innych ludzi lub pod władzę własnej nikczemności. Nawet jasne światło wiedzy może widocznie świecić jedynie na mrocznym tle ignorancji. Wszystkie nasze wynalazki i cały nasz postęp nie mają, zdawałoby się, innych wyników, prócz tego, że siły materialne obdarzone zostają życiem duchowym, a życie ludzkie przytępione i sprowadzone do poziomu sił materialnych. Ta sprzeczność pomiędzy (…) siłami wytwórczymi a stosunkami społecznymi naszej epoki, jest faktem namacalnym, nieodpartym, niezbitym.
** Opis: 14 kwietnia 1856.
** Źródło: ''Sędzią jest historia, wykonawcą wyroku – proletariat'', w: ''Wielkie mowy historii'', t. 2, wyd. Polityka Spółdzielnia Pracy, Warszawa 2006

==Inne==
{{IndeksPL}}
===B===
* Bezcielesna substancja jest wręcz taką samą sprzecznością jak bezcielesne ciało.
** Zobacz też: [[ciało]]

* Błazen czuje się jak ryba w wodzie tylko w atmosferze powszechnego zamieszania, które sam wywołał.

* Byt określa świadomość.
** Źródło: ''Przyczynek do krytyki ekonomii politycznej''

===C===
* Cynizm jest w rzeczach, nie zaś w słowach, którymi te rzeczy się wyraża.
** Zobacz też: [[cynizm]]

* Człowiek, którego nic poza cenzusem nie kwalifikuje na przysięgłego, ma sumienie cenzusu.
** Zobacz też: [[człowiek]]

* Człowieka należy rozumieć poczynając „od dołu” – od jego głodu, chłodu, bezdomności; nie idea, lecz ciało jest kluczem do ludzkich tajemnic.

* Czyń drugiemu, co tobie miłe.

* Co było w istocie swej podłożem religii żydowskiej? Praktyczna potrzeba, egoizm.

===D===
* Demokracja niemiecka potrzebuje szlachetnego czynu, który by ją podniósł w oczach własnego narodu i zjednał jej szacunek ludów innych. (…) [Takim czynem mógłby stać się] ochotniczy legion niemiecki, z chorągwią i barwami niemieckimi, wkraczający do Polski, w celu walki przeciw Moskalom. (…) Na początek tysiąc osób (…) wyborowych, wyćwiczonych i zaopatrzonych we wszystko, nawet w nieco artylerii.
** Opis: latem 1863 w rozmowie z [[Teofil Łapiński|Teofilem Łapińskim]] rzucając pomysł zorganizowania niemieckiego legionu, który miałby udzielić zbrojnej pomocy [[powstanie styczniowe|powstaniu styczniowemu]] dokonując desantu na wybrzeżu Bałtyku.
** Źródło: Przemysław Kmieciak, [https://krytykapolityczna.pl/historia/legion-marksa-czyli-jak-ocalic-powstanie-styczniowe/ ''Legion Marksa, czyli jak ocalić powstanie styczniowe''], krytykapolityczna.pl, 25 stycznia 2025.

* Doznania zmysłowe i miłość własna, przyjemność i dobrze rozumiany interes osobisty – oto podstawa moralności.

* Dziś nawet ateizm jest uważany za ''culpa levis'' (lekki grzech) w porównaniu z krytyką tradycyjnych stosunków własności.
** Zobacz też: [[ateizm]]

===E===
* Eunuch nie jest w pełni człowiekiem, nawet jeżeli ma dobry głos.
** Zobacz też: [[eunuch]]

===H===
* Hegel powiada gdzieś, że wszystkie wielkie historyczne fakty i postacie powtarzają się, rzec można, dwukrotnie. Zapomniał dodać: za pierwszym razem jako tragedia, za drugim jako farsa.
** ''Hegel bemerkt irgendwo, dass alle großen weltgeschichtlichen Tatsachen und Personen sich sozusagen zweimal ereignen. Er hat vergessen hinzuzufügen: das eine Mal als Tragödie, das andere Mal als Farce.'' (niem.)
** Źródło: ''18 brumaire’a Ludwika Bonaparte''
** Zobacz też: [[historia]]

* Historia nie czyni nic, nie posiada żadnych kolosalnych bogactw, „nie walczy w żadnej walce”. To raczej człowiek – prawdziwy żywy człowiek – jest tym, który posiada wszystko i ze wszystkim walczy. W żadnym razie nie „historia” używa człowieka dla urzeczywistnienia swych celów, jakby była zewnętrzną wobec niego osobą, raczej jest historia niczym więcej niż aktywnością człowieka ścigającego swe cele.
** Źródło: ''Święta Rodzina, czyli krytyka krytycznej krytyki'', w: ''Dzieła'', t. 2, przeł. Konstanty Jażdżewski, wyd. Książka i Wiedza 1960.

===I===
* Istnieje dwojaka śmiałość: śmiałość płynąca z wyższości i śmiałość zrodzona z ciasnoty umysłu.
** Zobacz też: [[śmiałość]]

===J===
* Jedyną szansą na trwałe powstanie Polski i normalny rozwój Europy jest zniszczenie Rosji z jej azjatyckimi zwyczajami politycznymi i obyczajowymi.
** Źródło: ''W obronie Polski'', 1875
** Zobacz też: [[Polska]]

* Jeśli pragniemy wyrobić sobie trafny pogląd o ludziach i poznać ich we właściwym świetle oczyma naszego rozumu, musimy wpierw rozważyć ich naturę, a następnie ich cele.

* Jeśli prawo do istnienia ma polip, bo i w nim, choć bezgłośnie, pulsuje życie przyrody, to cóż dopiero lew, w którym się ono burzy i ryczy?
** Zobacz też: [[lew]], [[życie]]

* Jeżeli komuś coś daruję, byłoby naprawdę bezczelnością z jego strony, gdyby na podstawie aktu darowizny chciał wymusić na mnie jeszcze dalsze świadczenia.

* Jeżeli który z narodów Europy ma obowiązek pomagać Polsce do odzyskania bytu politycznego, to przede wszystkim my, Niemcy.
** Opis: w 1863.
** Źródło: Przemysław Kmieciak, [https://krytykapolityczna.pl/historia/legion-marksa-czyli-jak-ocalic-powstanie-styczniowe/ ''Legion Marksa, czyli jak ocalić powstanie styczniowe''], krytykapolityczna.pl, 25 stycznia 2025.
** Zobacz też: [[Niemcy (naród)]]

===K===
* Kapelmistrz wcale nie musi być właścicielem instrumentów, na których gra orkiestra, ani też do jego funkcji dyrygenta bynajmniej nie należy troska o „płacę” pozostałych muzykantów.

* Każdy krok rzeczywistego ruchu jest ważniejszy niż tuzin programów.

* Każdy naród by zginął, gdyby przerwał pracę.

* Koran i prawo muzułmańskie (szariat) redukowały geografie i etnografie różnych narodów na prosty i wygodny podział, na wierzących i niewierzących. Niewierzący jest „Harby”, znaczy że jest wrogiem. Islam pogardza krajem niewiernych, tworząc stan permanentnej wrogości pomiędzy muzułmanami i niewiernymi. W tym sensie, statki pirackie Berberów, były świętą flotą islamu.
** Źródło: ''Marx-Engels-Werke'', tom 10, s. 170.
** Zobacz też: [[islam]]

* Krytyka niemiecka aż do jej ostatnich usilnych prób nie porzuciła gruntu filozofii. Choć daleka była od badania swych ogólnofilozoficznych założeń, to jednak wszystkie jej zagadnienia wyrosły na gruncie pewnego określonego systemu filozoficznego, mianowicie heglowskiego. Nie tylko w jej odpowiedziach, ale już w samych pytaniach tkwią mistyfikacja.
** Źródło: ''Ideologia niemiecka''

* Kto chce pobić przeciwnika, nie będzie z nim rozprawiał o kosztach wojny.

* Kto żąda wszystkiego, nie żąda nic i nic nie dostaje.

===L===
* Ludzie nie wiedzą, kim są i co czynią.

* Ludzie tworzą sami swoją historię.
** Źródło: [[Stefan Kunowski]], ''Podstawy współczesnej pedagogiki'', Wyd. Salezjańskie, Warszawa 2004, s. 140.

* Ludzkość stawia sobie zawsze takie zadania, które jest w stanie rozwiązać.

===M===
* Masturbacja ma się tak do seksu jak filozofia do rzeczywistości.
** Zobacz też: [[masturbacja]]

* Maszyna jest kategorią ekonomiczną w nie większym stopniu niż wół ciągnący pług.
** Zobacz też: [[maszyna]]

* Materia jest podmiotem wszelkich zmian.

* Można by sobie wszak uroić, że się jest powszechnym kamieniem obrazy, bo przez niezręczność wszędzie się o coś zawadza.
===N===
* Neofici są najpobożniejsi.
** Zobacz też: [[pobożność]]

* Nie można myśli oddzielić od materii, która myśli.
** Zobacz też: [[materia]], [[myśl]]

* Nieodłączną cechą organizacji takiej bazy ekonomicznej są sprzeczności.

* Nikt nie lubi powściągliwej niewinności u własnej żony ani powściągliwej wypłacalności u swego dłużnika.
** Zobacz też: [[żona]], [[dług]]

* Nikt nie zwalcza wolności, zwalcza co najwyżej wolność innych.
** Zobacz też: [[wolność]]

* No, już, wynoście się stąd! Ostatnie słowa są dla głupców, którzy nie powiedzieli wystarczająco wiele.
** Opis: poproszony o [[ostatnie słowa]].
** Źródło: [http://www.itvl.pl/news/ostatnie-slowa-przed-smiercia ''Ostatnie słowa przed śmiercią'', itvl.pl, 16 kwietnia 2013]

* Notariusz to świecki spowiednik.

===O===
* Oczywiście, mogłem się skompromitować. Ale zawsze z pomocą przyjdzie odrobina dialektyki. Rzecz jasna sformułowałem swoje prognozy w taki sposób, by były poprawne także jeśli zdarzy się rzecz dokładnie przeciwna.
** ''Es ist möglich, daß ich mich blamiere. Indes ist dann immer mit einiger Dialektik zu helfen. Ich habe natürlich meine Aufstellungen so gehalten, daß ich im umgekehrten Fall auch Recht habe.'' (niem.)
** Źródło: Karl Marx, Friedrich Engels, ''Werke (MEW)'', Institut für Marxismus-Leninismus beim ZK der SED, Berlin (Ost), 1956

* Od czasów Kaina żadna kara nie poprawiła i nie odstraszyła świata od popełniania przestępstwa.
** Zobacz też: [[kara]], [[Kain i Abel]]

* Organizacja społeczeństwa w określonym czasie zależy od środków produkcji czyli sposobu produkcji i organizacji pracy.

* Oręż krytyki nie może oczywiście zastąpić krytyki orężem; siłę materialną trzeba odeprzeć siłą materialną, wszelako i teoria staje się potęgą materialną, kiedy porywa za sobą masy.

===P===
* Pieniądz poniża wszystkich bogów człowieka i zamienia ich w towar.
** Źródło: Jarosław Gronert, ''Astrologia od początku'', Pabianice 2007, s. 103.
** Zobacz też: [[pieniądz]]

* Prawo o cenzurze nie jest prawem, tylko środkiem policyjnym. I jest to zły środek policyjny, bo nie osiąga tego, co zamierzono, a osiąga to, czego nie zamierzono.
** Źródło: ''O wolności prasy'' (1842)
** Zobacz też: [[cenzura]]

* Proch pozostaje prochem, czy się go użyje do zranienia człowieka, czy do leczenia jego ran.

* Przed wilkiem i tygrysem można się bronić prochem i ołowiem, ale na a posteriori „śmierdziela” nie ma lekarstwa.

* Przedmiot wytworzony przez pracę, jej produkt, napotykany jest jako obcy byt, siła, która uniezależniła się od swego wytwórcy. Im bardziej stara się robotnik, tym bardziej obcy staje się świat przedmiotów, i tym nędzniejszy staje się on sam.
** Źródło: Richard H. Popkin, Avrum Stroll, ''Filozofia'', tłum. Jan Karłowski, Norbert Leśniewski, Andrzej Przyłębski, Poznań 1994, s. 143.

* Przedzierzgniętego w eteryczną istotę przeciwnika łatwo rozpuścić w „eterze czystej myśli”.
** Zobacz też: [[przeciwnik]]

* Przyroda jest dobra, nawet jeśli wydaje na świat potwory.
** Zobacz też: [[przyroda]]

* Punkt widzenia technokraty wymaga zniszczenia przednowoczesnych pozostałości po wspólnotach animistycznych – to doprowadziło do wyobcowania wszelkich zmysłów na rzecz jednego zmysłu, zmysłu posiadania.
** Źródło: Kamil Sipowicz, [http://www.mixcloud.com/krytykapolityczna/dr-kamil-sipowicz-wykad-z-cyklu-pojecie-psychodelikow-w-antropologii-kulturze-16112012/ ''Pojęcie psychodelików w antropologii, kulturze, medycynie i filozofii'', zapis wykładu, 16 listopada 2012]
** Zobacz też: [[technokracja]], [[zmysły]]

===R===
* Republikanin ma inne sumienie niż rojalista, posiadający ma inne sumienie niż nieposiadający, myślący inne niż bezmyślny.
** Zobacz też: [[sumienie]]

* Rewolucje to lokomotywy historii.
** ''Die Revolutionen sind die Lokomotiven der Geschichte.'' (niem.)
** Źródło: ''Walki klasowe we Francji 1848–50; Następstwa'' (13 czerwca 1849)

* Robotnik jest tak samo jak teolog powołany do pisania o tym, czy należy pracować w święta, czy też nie.

* Rozum istniał zawsze, choć nie zawsze w rozumnej formie.

* Różnica między materializmem francuskim a angielskim to różnica między tymi dwoma narodami.
** Zobacz też: [[materializm]]

* Ruch wyzwoleńczy klas proletariackich jest zawsze związany z fermentem wśród kobiet.
** Źródło: ''Moja przyjaciółka'', 10 stycznia 1934, za: Jacek Kowalski, ''Anna Fredek i Przyjaciółka'', „Gazeta Wyborcza”, 11 października 2008.

* Ryszard III ofiarowywał królestwo za konia, koalicja ofiarowuje osła za królestwo.

===S===
* Socjalne zasady chrześcijaństwa głoszą pokorę, wzgardę dla samego siebie, uniżoność, poufałość, ustępliwość – słowem, wszystkie porywy, cechujące kanalię.

===T===
* Tajemnica nie mogła zręczniej uczynić się „dobrem powszechnym” niż w ten sposób, że przekształciła się w tajemnice, które nie są dla nikogo tajemnicami.
** Zobacz też: [[tajemnica]]

* Teoria zdolna jest porwać masy, kiedy dostarcza dowodów ad hominem, dowodzi zaś ''ad hominem'', kiedy staje się radykalna.

* To, co jest rozumne i z natury rzeczy konieczne, toruje sobie drogę jedynie jako ślepo działająca przeciętna.

===W===
* W organizmie rozumnym głowa nie może być z żelaza, a tułów z ciała.

* W zasadzie tragarz mniej się różni od filozofa niż kundel od charta.

* Władza i wolność są tożsame.

* Wolny jest ten kto posiada środki produkcji.

* Wszystko, co mogę w związku z tym powiedzieć o sobie, to że nie jestem marksistą.
** Opis: o skrajności ideologicznej swoich francuskich zwolenników.
** Źródło: [http://www.marxists.org/archive/marx/works/1882/letters/82_11_02.htm#356 ''Engels to Eduard Bernstein in Zurich'', 1882]

* Wszystko, co się rozwija, jest niedoskonałe.

* Współczesna fizjologia ustaliła, iż u zwierząt wyższych gatunków płodność maleje, pozostając w odwrotnym stosunku do rozwoju systemu nerwowego, a zwłaszcza do rosnącej masy mózgowej. Nikt jednak nie zaryzykowałby twierdzenia, że wymieranie angielskiej arystokracji ma coś wspólnego z nadmiernym rozrostem mózgu.

* Wybitniejsi przywódcy proletariatu (…) padają jeden po drugim ofiarą wyroków sądowych, na czoło jego wysuwają się coraz bardziej dwuznaczne postacie. Wstępuje on po części na drogę doktrynerskich eksperymentów, banków wymiany i asocjacji robotniczych, a więc ruchu, w którym wyrzeka się obalenia starego świata za pomocą całokształtu jego własnych, wielkich środków, usiłując osiągnąć swe wyzwolenie raczej poza plecami społeczeństwa, na drodze prywatnej, w ramach ograniczonych warunków swego istnienia, a zatem na drodze, na której czeka go siłą rzeczy niepowodzenie.
** Źródło: ''18 brumaire’a Ludwika Bonaparte'', Wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2011, s. 118.

===Z===
* Z góry wiadomo, że szewc jest bardziej powołany do pisania o skórze niż prawnik.

* Z wyzwaniem rzucam światu w twarz rękawicę i obserwuję jak upada ten karłowaty olbrzym. Jednak jego upadek nie uciszy mojej nienawiści. Podobny Bogu będę błąkał się wśród obłoków świata.

* Ze swoim ciałem trzeba postępować dyplomatycznie tak samo, jak ze wszystkimi innymi rzeczami.
** Zobacz też: [[ciało]]

==O Karolu Marksie==
* 14 marca 1883 r. Marks cicho zasnął na wieki w swym fotelu.
** Autor: [[Włodzimierz Lenin]], ''[[s:Karol Marks (Lenin)|Karol Marks]]''

* Człowiek wzniosłych idei, ogromnej energii, śmiałych, a przy tym praktycznych pomysłów.
** Autor: [[Teofil Łapiński]]
** Źródło: Przemysław Kmieciak, [https://krytykapolityczna.pl/historia/legion-marksa-czyli-jak-ocalic-powstanie-styczniowe/ ''Legion Marksa, czyli jak ocalić powstanie styczniowe''], krytykapolityczna.pl, 25 stycznia 2025.

* Jako Niemiec i jako Żyd (…) od stóp do głów jest autorytarny.
** Autor: [[Michał Bakunin]], ''[[Anarchizm]]''

* Karol Marks przewidywał, że logika akumulacji doprowadzi do systematycznego wyzysku pracowników najemnych i proletaryzacji klasy robotniczej. Przeciwnicy Marksa przekonują, że industrializacja przyniosła wzrost poziomu życia wszystkim, również robotnikom. Ba, tylko że współautor „Manifestu komunistycznego” tego nie kwestionował, zwracając uwagę, że od samej biedy bardziej dotkliwa jest sytuacja rosnących nierówności.
** Autor: [[Edwin Bendyk]], ''Widmo krąży po świecie'', „Polityka” nr 48, 23 listopada 2011.

* Każdy człowiek uczestniczący świadomie w życiu współczesnym zna imię Marksa. 
** ''Es wird niemand geben, der am modernem Leben teilnimmt, dem der Name Marx unbekannnt geblieben wäre.'' (niem.)
** Autor: [[Karl Kautsky]]
** Źródło: ''Materialistyczne pojmowanie dziejów''. Tom I ''Przyroda i społeczeństwo'' Część 1. Książka i Wiedza, Warszawa 1963, przeł. Kazimierz Błeszyński, s. 3. 

* Lenin chciał ująć władzę w ręce swej partii, by zbudować w Rosji ustrój socjalistyczny. Była to koncepcja zupełnie nowa, nie znajdujemy jej u Marksa. Wedle Marksa, żadna forma ustrojowa nie ginie, dopóki się nie rozwiną wszystkie siły wytwórcze, które się w niej mogą pomieścić; nowe, wyższe stosunki produkcyjne nie pojawiają się nigdy, dopóki warunki materialnej ich egzystencji nie wylęgną się w łonie dawnego społeczeństwa. Wedle Marksa, socjalizm będzie mógł nadejść dopiero wtedy, gdy w systemie kapitalistycznym nie będzie już miejsca dla dalszych sił produkcyjnych. I na odwrót, gdy dojrzeją po temu warunki materialne, socjalizm nadejdzie niezawodnie. Lenin odwrócił tezę Marksa do góry nogami, dowodząc, że trzeba najpierw obalić społeczeństwo stare i zbudować społeczeństwo nowe, aby stworzyć warunki materialne dla socjalistycznych stosunków produkcji.
** Autor: [[Adam Ciołkosz]], [http://lewicowo.pl/varia/viewpub/tid/2/pid/259 ''Socjalizm – ale jaki?'', „Orzeł Biały” nr 140, kwiecień 1976].

* Marks był krytykiem sztywnych dogmatów, militarnego terroru, politycznych represji i arbitralnej władzy państwa. Uważał, że przedstawiciele polityczni powinni być rozliczani przez wyborców i występował przeciwko niemieckim socjaldemokratom za ich propaństwową politykę. Opowiadał się za wolnością słowa i wolnościami obywatelskimi, przerażało go przymusowe tworzenie miejskiego proletariatu (w jego przypadku w Anglii raczej niż w Rosji). Sądził też, że wspólna własność na terenach wiejskich powinna mieć dobrowolny, a nie przymusowy charakter. Zdając sobie jednak sprawę z tego, że socjalizm nie może rozwijać się w warunkach ubóstwa, rozumiałby doskonale, jak doszło do upadku rewolucji rosyjskiej.
** Autor: [[Terry Eagleton]], ''Dlaczego Marks miał rację?'', Wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2014.

* Marks był spłukany – lecz miał jakiś sens. Engels pożyczył mu niezbędny pens.
** ''Marx was skint – but he had sense. Engels lent him the necessary pence.'' (ang.)
** Autor: [[The Clash]], ''The Magnificent Seven'' z płyty ''Sandinista!''

* Marks, mimo iż sam był Żydem, szczerze nienawidził narodu, z którego się wywodził. Uważał bowiem Żydów za największych zwolenników własności prywatnej i kapitalizmu.
** Autor: [[Marek Bankowicz]], ''Lewicowość i socjalizm w doktrynie narodowego socjalizmu'', „Studia nad Faszyzmem i Zbrodniami Hitlerowskimi”, 33, 2011, s. 346.

* Marks przygotował atak na społeczeństwo burżuazyjne w chwili, w której osiągnęło ono szczytowy punkt swego rozkwitu materialnego. (…). W tym świecie Marks jest postacią odizolowaną, zgorzkniałym wrogiem, gotowym na wzór wczesnych chrześcijan czy francuskich enragè (wściekłych) odrzucić wszystko, czym ten świat jest i do czego dąży, nazywając jego ideały bezwartościowymi, a jego cnoty grzechami, potępiając jego instytucje tylko za to, że są burżuazyjne, a więc należą do skorumpowanego, tyrańskiego i irracjonalnego społeczeństwa, które musi być unicestwione raz na zawsze. W epoce, która niszczyła swoich wrogów środkami potężnymi, choć działającymi wolno i dyskretnie, zmuszając Carlyle’a i Schopenhauera do ucieczki w odległe cywilizacje lub idealizowaną przeszłość, doprowadzając swego arcywroga Nietzschego do histerii i szaleństwa, Marks pozostał odporny i niezmiennie groźny. Jak starożytny prorok, dopełniający dzieła wyznaczonego mu przez niebiosa (…).
** Autor: [[Isaiah Berlin]], ''Karol Marks. Jego życie i środowisko'', tłum. Wojciech Orliński, Książka i Wiedza, Warszawa 1999, ISBN 8305130169, s. 24.

* Miał inteligentnego ojca i to on jest głównym sprawcą powstania ''Kapitału''.
** Autor: Sergo Beria, ''Beria, mój ojciec''

* My&lt;br /&gt;otwieraliśmy&lt;br /&gt;dzieł Marksa każdy tom,&lt;br /&gt;jak w domu własnym&lt;br /&gt;okiennice rano,&lt;br /&gt;ale i bez czytania&lt;br /&gt;było nam wiadomo,&lt;br /&gt;dokąd należy iść&lt;br /&gt;i z kim do walki stanąć.
** Autor: [[Włodzimierz Majakowski]], ''Na cały głos'' (1930)

* Myślę, że teoria wartości Marksa jest jedną z najgłębszych jego wizji metafizycznych, w ekonomii politycznej zaś rola jej polega na tym, że za jej pomocą możemy zawsze wydobywać na powierzchnię myśli pojęcie procesu ekonomicznego jako całości, jako pewnej rzeczywistości stwarzanej przez człowieka pośród obcych jej procesów żywiołowych.
** Autor: [[Stanisław Brzozowski]], ''Idee. Wstęp do filozofii dojrzałości dziejowej'' (1910)

* Nauka Marksa jest wszechmocna, ponieważ jest słuszna. Jest pełna i harmonijna, daje ludziom jednolity światopogląd, nie godzący się z żadnymi przesądami, z żadną reakcją, z żadną obroną ucisku burżuazyjnego. Jest ona prawowitym spadkobiercą tego, co ludzkość stworzyła najlepszego w XIX wieku w postaci niemieckiej filozofii, angielskiej ekonomii politycznej, francuskiego socjalizmu.
** Autor: [[Włodzimierz Lenin]], ''Trzy źródła i trzy części składowe marksizmu''

* Niewątpliwie Marks nie uznaje myśli czystej, rozwijającej się poza wszelkim kontaktem z naturą. Nie ma jednak nic wspólnego pomiędzy doktryną, która z całego człowieka czyni zwyczajny produkt natury, z myśli zwyczajne odbicie, i koncepcją, dla której rzeczywistość pojawia się w momencie styczności myśli i świata, w akcie, dzięki któremu myślący człowiek bierze świat w posiadanie.
** Autorka: [[Simone Weil]], ''Wybór pism'', przeł. Czesław Miłosz, wyd. Znak, Kraków 1991.

* Okazało się, że Karolek Marks znów miał rację, bo to siły wytwórcze dokonują rewolucji, a przemiany społeczne idą w ślad za nimi.
** Autor: [[Jacek Kuroń]], ''Nadzieja i rozczarowanie. Pisma polityczne 1989–2004'', wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2010.
** Opis: o rewolucji informatycznej.

* Podobno Rosjanie, Chińczycy, Niemcy, Kubańczycy i wszyscy inni komuniści źle zrozumieli Marksa.&lt;br /&gt;Być może.&lt;br /&gt;Jeśli jednak miliardy ludzi usiłowały zorganizować życie zgodne ze wskazaniami Marksa i nic im z tego nie wyszło, można by mieć pretensję do Marksa, że nie przewidział skutków ubocznych takiego eksperymentu. Jeśli genialny uczony wynalazł lekarstwo, które nikomu nie pomogło, a po którego zażyciu zmarło sto milionów ludzi, trudno nadal uważać go za geniusza. Można oczywiście tłumaczyć rzecz tym, że głupi pacjenci niewłaściwie odczytali załączoną ulotkę ze sposobem użycia. Ale i to nie najlepiej świadczy o genialności uczonego; w końcu należałoby tak pisać instrukcje, żeby nie budziły wątpliwości.
** Autor: [[Wiktor Suworow]], ''Ostatnia republika'', tłum. Andrzej Bobrowicki i Dorota Majeńczyk, Warszawa 2000, s. 34.

* Poglądy samego Marksa są złożone i należy starannie odróżnić kilka aspektów jego myśli, których wartość jest niejednakowa. Marks był mianowicie przede wszystkim naukowcem i uważał się za takiego. Chciał stworzyć ''naukowy socjalizm'' i zbudować socjologię (której jest współzałożycielem) na wzór fizyki. Jako taki Marks był niewątpliwie wybitnym myślicielem, choć nie miał szczęścia o tyle, że większość jego hipotez naukowych została sfalsyfikowana przez nowszą wiedzę (tak np. hipoteza zbliżającego się królestwa wolności, hipoteza coraz większej pauperyzacji proletariuszy, hipoteza załamania się kapitalizmu itd., itd.). Wynika stąd, że choć owe hipotezy były nieraz w czasach Marksa dobrymi naukowymi hipotezami, jest dziecinnym zabobonem uważać je dzisiaj za filozoficzne dogmaty.
** Autor: [[Józef Maria Bocheński]], ''Sto zabobonów'', [tu hasło:] ''marksizm''
** Zobacz też: [[moralność]], [[socjologia]], [[Fryderyk Engels]]

* Prawa rynku są dla Marksa tylko pewną grą puszczonych samopas ludzkich artefaktów: czymś w rodzaju ruletki. Gracz w ruletkę regularnie powierza swój los siłom, których nie kontroluje – ale bynajmniej nie staje się od tego bardziej wolny. Z każdą grą zwiększa natomiast wolność właściciela kasyna.
** Autor: [[Piotr Graczyk]], ''O bogu młodego Marksa'', „Kronos” nr 4(15)/2010.

* Socjalistyczni myśliciele, zwłaszcza Marks, przedstawili mocne argumenty przeciw kapitalizmowi. Jednak nawet Smith rozumiał dobrze ogromne problemy, jakie spowodowałoby poleganie na samym rynku i dążeniu do zysku.
** Autor: [[Amartya Sen]], [http://wyborcza.pl/1,97559,6463889,I_rynek_i_panstwo.html wyborcza.pl, 3 kwietnia 2009]
** Zobacz też: [[Adam Smith]]

* Spuścizna Marksa pozostaje otwarta, co pozwala na ciągłe jej udoskonalanie i wprowadzanie zmian.
** Autor: [[Kazimierz Kelles-Krauz]]

* W Nadrenii, która zdążyła doświadczyć dwóch despotyzmów – wolnościowego (Napoleon) i konserwatywnego (Fryderyk Wilhelm), grupa przedsiębiorców powierzyła w 1842 pewnemu młodemu liberałowi redagowanie liberalnego czasopisma, „Rheinische Zeitung”. Ten zauważył, że zasadniczy spór w społeczeństwie nie biegnie między zwolennikami i przeciwnikami wolności, ale między posiadaczami środków produkcji i całą resztą, która musi na tych posiadaczy zapierdzielać. Posiadacze ci tworzą różne ideologie, by ten miły ich kieszeniom stan usprawiedliwiać – arystokraci tworzą konserwatyzm, burżuazja liberalizm, ale oba sprowadzają się do tego samego przesłania dla mas: harujcie i morda w kubeł. Liberał ów spopularyzował słowo „socjalizm”, którym dotąd posługiwały się głównie quasi-mistyczne sekty (w których działał m.in. Adam Mickiewicz).
** Autor: [[Wojciech Orliński]], [https://web.archive.org/web/20160819013955/http://wo.blox.pl/2016/08/Notka-o-polityce.html ''Notka o polityce''], blog Wojciech Orlińskiego, 16 sierpnia 2016.
** Zobacz też: [[konserwatyzm]], [[liberalizm]], [[socjalizm]], [[Adam Mickiewicz]]

* W rzeczywistości leninizm nie jest kontynuacją i rozwinięciem nauki Marksa, jest samodzielną i odrębną koncepcją Lenina. Cała istota leninizmu zawarta jest w pracy Lenina ''Państwo a rewolucja'' z roku 1917. Sprowadza się ona do kwestii: jak zdobyć władzę i jak ją utrzymać. Narzędziem zdobycia i utrzymania władzy według Lenina jest „partia nowego typu”, monopartia, w razie potrzeby zamaskowana jako taki czy inny „front”, taka czy inna „rada”.
** Autor: [[Adam Ciołkosz]], [http://lewicowo.pl/varia/viewpub/tid/2/pid/259 ''Socjalizm – ale jaki?'', „Orzeł Biały” nr 140, kwiecień 1976].

* Według jego prognoz w miarę dojrzewania kapitalizmu będziemy świadkami okresowych recesji, stałego wzrostu uzależnienia od technologii oraz rozwoju wielkich, quasi-monopolistycznych korporacji, rozpościerających swoje lepkie macki po całym świecie w poszukiwaniu nowych rynków. Gdyby nie wydarzyło się nic takiego, musielibyśmy przyznać, że staruszek plótł androny. Cykle wzrostu i załamań gospodarki państw zachodnich w dwudziestym wieku, podobnie jak obejmująca cały świat dominacja Microsoftu Billa Gatesa dowodzą jednak czegoś innego.
** Autor: [[Francis Wheen]], ''Karol Marks. Biografia'', przeł. Dominika Cieśla, W.A.B., Warszawa 2005.

* Według pana Marksa, lud nie tylko nie powinien likwidować [państwa], lecz, przeciwnie, utwierdzać je i umacniać, by w takiej postaci oddać je do dyspozycji swoich dobroczyńców, opiekunów i nauczycieli, przywódców partii komunistycznej – innymi słowy, pana Marksa i jego przyjaciół, którzy wówczas przystąpią do uwalniania [go] na swój sposób. [Przywódcy ci] ściągną cugle rządów silną ręką, gdyż ignoranci potrzebują potężnych opiekunów. Powołają więc do życia centralny państwowy bank, który skoncentruje całość produkcji handlowo – przemysłowej, rolnej, a nawet naukowej. Podzieli masy ludowe na dwie armie przemysłową i rolną, pod bezpośrednim dowództwem państwowych inżynierów, którzy będą nową uprzywilejowaną klasą polityczno-naukową.
** Autor: [[Michał Bakunin]], ''Gosudarstwiennost i anarchija'', w: A. Lehing (red.) ''Archives Bakounine'', Leiden 1967, T. III, cyt. za: Richard Pipes, ''Rewolucja rosyjska'', Warszawa 1994

* Z biegiem czasu zostanie uznaną niezaprzeczalna prawda, że Marks był przede wszystkim potężnym, intuicyjnym umysłem filozoficznym: ale tego się nie zrozumie, póki krążyć będzie bajeczka o filozofie Engelsie, który był pierwszorzędnym publicystą, ale absolutnie nie wchodzi w rachubę jako filozof.
** Autor: [[Stanisław Brzozowski]], ''Legenda Młodej Polski'' (1909)

==Zobacz też==
* [[marksizm]]
* [[rewolucja]]


{{SORTUJ:Marks, Karol}}
[[Kategoria:Filozofowie i teoretycy społeczni]]
[[Kategoria:Marksiści]]
[[Kategoria:Młodohegliści]]
[[Kategoria:Myśliciele ateistyczni]]
[[Kategoria:Niemieccy dziennikarze]]
[[Kategoria:Niemieccy filozofowie prawa]]
[[Kategoria:Niemieccy ekonomiści]]
[[Kategoria:Niemieccy myśliciele polityczni]]
[[Kategoria:Niemieccy socjologowie]]
[[Kategoria:Niemieccy komuniści]]
[[Kategoria:Niemieccy Żydzi]]
[[Kategoria:Socjaliści]]</text>
      <sha1>r1us4jwxqy26107d52gmttfvxzbl92y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>650812</id>
      <parentid>650811</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T17:22:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-56734-03</username>
        <id>62229</id>
      </contributor>
      <comment>/* Przyczynek do krytyki heglowskiej filozofii prawa (1844) */</comment>
      <origin>650812</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="53819" sha1="b3hu171lbauzaa2t3y5kkl9m15d2mx6" xml:space="preserve">[[Plik:Karl Marx 001.jpg|mały|{{center|Karol Marks}}]]
'''[[w:Karl Marx|Karol Marks]]''' (niem. ''Karl Marx''; 1818–1883) – [[Niemcy|niemiecki]] [[filozof]], [[ekonomista]], [[socjologia|socjolog]], [[dziennikarz]] i działacz [[rewolucja|rewolucyjny]] najwspanialszego pochodzenia w dziejach świata. Nie ma wspanialszego ideologa niż on.

==''Przyczynek do krytyki heglowskiej filozofii prawa'' (1844)==
&lt;small&gt;(cyt. za: ''Dzieła wszystkie'', tom I, wyd. Książka i Wiedza, Warszawa 1962, s. 243–407)&lt;/small&gt;
* Człowiek tworzy religię, nie zaś religia - człowieka.

* Dla Niemiec snem utopijnym jest nie radykalna rewolucja, nie ogólnoludzka emancypacja, lecz raczej częściowa, wyłącznie polityczna rewolucja, taka, która pozostawia nietknięte filary gmachu.

* Doświadczyliśmy tych samych okresów [[restauracja|restauracji]] co inne kraje, ale nie doświadczyliśmy żadnej rewolucji. (…) Tylko raz przebywaliśmy w towarzystwie wolności, w dniu kiedy została zaaresztowana.
** Opis: tłumacząc, dlaczego Niemcy często przebywają w lokalach gastronomicznych.

* Krytyka religii rozczarowuje człowieka po to, by myślał, działał, i kształtował swoją rzeczywistość jako rozczarowany człowiek, który odzyskał rozum, i się porusza wokół siebie samego, a więc wokół swojego prawdziwego słońca. Religia jest jedynie iluzorycznym słońcem, które się kręci wokół człowieka tak długo, jak on sam nie rusza się wokół samego siebie.
** Źródło: ''Wstęp''
** Zobacz też: [[religia]]

* Nędza religijna jest jednocześnie wyrazem rzeczywistej nędzy i protestem przeciw nędzy rzeczywistej.
** Źródło: ''Wstęp''

* Prawdziwe szczęście ludu wymaga zniesienia religii jako urojonego szczęścia ludu. 

* Religia jest westchnieniem uciśnionego stworzenia, sercem nieczułego świata, jest duszą bezdusznych stosunków. Religia jest opium ludu.
** ''Die Religion ist der Seufzer der bedrängten Kreatur, das Gemüt einer herzlosen Welt, wie sie der Geist geistloser Zustände ist. Sie ist das Opium des Volkes.'' (niem.)
** Źródło: ''Wstęp''

* Współczesny ''ancien regime'' jest raczej tylko komediantem porządku światowego, którego prawdziwi bohaterowie są martwi. (…) Aktualny nacisk musi stać się silniejszy poprzez dodanie świadomości nacisku, wstyd musi być większy poprzez jego upublicznienie.
** Opis: o narzędziach walki z [[władza|władzą]].

==''Rękopisy ekonomiczno-filozoficzne'' (1844)==
&lt;small&gt;([http://www.marxists.org/polski/marks-engels/1844/rekopisy/index.htm cyt. za: ''Dzieła'', tom 1, przeł. Konstanty Jażdżewski, Książka i Wiedza 1960])&lt;/small&gt;

* Bezpośrednim, przyrodniczym, koniecznym stosunkiem człowieka do człowieka jest stosunek mężczyzny do kobiety. (…) Wedle tego stosunku można więc ocenić poziom całej kultury człowieka. Charakter tego stosunku świadczy o tym, w jakiej mierze człowiek stał się dla siebie istotą gatunkową.
** Zobacz też: [[człowiek]]

* Człowiek potrafi produkować na miarę każdego gatunku i stosować do każdego przedmiotu właściwą miarę: dlatego człowiek formuje też według praw piękna.
** Zobacz też: [[piękno]]

* Istota uważa się za samodzielną dopiero wtedy, gdy stoi na własnych nogach, a stoi na własnych nogach dopiero wtedy, gdy swoje istnienie zawdzięcza samej sobie.
** Zobacz też: [[samodzielność]]

* Przy założeniu, że człowiek jest człowiekiem i jego stosunek do świata jest ludzki, miłość możesz wymienić tylko na miłość, zaufanie tylko na zaufanie itd. Jeśli chcesz rozkoszować się sztuką, musisz być człowiekiem wykształconym w dziedzinie sztuki; jeśli chcesz wywierać wpływ na innych ludzi musisz być człowiekiem, który rzeczywiście inspiruje i wiedzie naprzód innych ludzi. Każdy twój stosunek do człowieka – i do przyrody – musi być określonym, odpowiadającym przedmiotowi twej woli przejawem twego rzeczywistego indywidualnego życia. Jeśli kochasz nie wzbudzając miłości, tzn. jeśli twoja miłość jako miłość nie wytwarza wzajemnej miłości, jeśli poprzez swój przejaw życia człowieka kochającego nie czynisz siebie człowiekiem kochanym, miłość twoja jest bezsilna, jest nieszczęściem.
** Zobacz też: [[miłość]]

* Skoro człowiek czerpie całą swą wiedzę, wrażenia itd. ze świata zmysłowego i z doświadczeń w świecie zmysłowym, znaczy to, że należy tak urządzić świat empiryczny, by doświadczał w nim tego, co prawdziwie ludzkie, by nauczył się sam siebie doświadczać jako człowieka.
** Zobacz też: [[zmysły]]

* W stosunku do kobiety jako do zdobyczy i niewolnicy powszechnej pożądliwości wyraża się nieskończona degradacja, w jakiej człowiek znajduje się wobec siebie samego.
** Zobacz też: [[kobieta]]

==''W kwestii żydowskiej'' (1844)==
* Chrystianizm powstał z żydostwa i znów się w żydostwo przeobraził. Chrześcijanin był od początku teoretyzującym Żydem, Żyd więc jest praktycznym chrześcijaninem, a praktyczny chrześcijanin stał się znowu Żydem.
** Zobacz też: [[chrześcijaństwo]], [[Żydzi]]

* Nie szukajmy tajemnicy Żyda w jego religii, lecz szukajmy tajemnicy religii w rzeczywistym Żydzie. Jaka jest świecka podstawa żydostwa? Praktyczna potrzeba, własna korzyść. Jaki jest świecki kult Żyda? Handel. Jaki jest jego świecki bóg? Pieniądz. Otóż właśnie! Emancypacja od handlu i od pieniądza, a zatem od praktycznego, rzeczywistego żydostwa byłaby autoemancypacją naszych czasów. Taka organizacja społeczeństwa, która by usunęła przesłanki handlu, a więc i samą możliwość handlu, uniemożliwiłaby istnienie Żyda. Jego świadomość religijna rozwiałaby się jak mdłe opary w atmosferze prawdziwego życia społecznego. Z drugiej zaś strony, jeżeli Żyd uznaje nicość tej swojej praktycznej istoty i pracuje nad jej usunięciem, to wychodzi on poza ramy swego dotychczasowego rozwoju, współdziała w pracy nad emancypacją człowieka w ogóle i zwalcza skrajny praktyczny wyraz ludzkiej autoalienacji.
** Zobacz też: [[judaizm]]

* Pieniądz jest tym żarliwym bogiem Izraela, wobec którego żaden inny bóg ostać się nie może. Pieniądz poniża wszystkich bogów człowieka i zamienia ich w towar. Pieniądz jest ogólną, samą w sobie ukonstytuowaną wartością wszystkich rzeczy. Pozbawił on zatem cały świat – świat ludzi jak i przyrodę – jego właściwej wartości. Pieniądz jest wyobcowaną od człowieka istotą jego pracy i jego bytu; ta obca istota ma go w swej mocy, on zaś zanosi do niej modły.
** Zobacz też: [[pieniądze]]

* Wszelka emancypacja jest sprowadzeniem świata ludzkiego, stosunków ludzkich, do samego człowieka.
** ''Alle Emancipation ist Zurückführung der menschlichen Welt, der Verhältnisse, auf den Menschen selbst.'' (niem.)
** Źródło: tłum. Wacława Komarnicka, Deutsch-Französische Jahrbücher 1844, s. 207.
** Zobacz też: [[człowiek]], [[emancypacja]]

* Żydostwo utrzymało się nie wbrew historii, lecz dzięki historii. Społeczeństwo obywatelskie z własnych trzewi rodzi Żyda wciąż na nowo. Co było w istocie swej podłożem religii żydowskiej? Praktyczna potrzeba, egoizm. Monoteizm Żyda jest też w gruncie rzeczy politeizmem wielu potrzeb, politeizmem, który czyni nawet ustęp przedmiotem boskiego prawa. Praktyczna potrzeba, egoizm to zasada społeczeństwa obywatelskiego i wystąpiła ona jako taka w swej czystej postaci, skoro tylko państwo polityczne wyłoniło się całkowicie ze społeczeństwa obywatelskiego. Bogiem zaś praktycznej potrzeby i egoizmu jest pieniądz.
** Zobacz też: [[egoizm]]

* Żydostwo utrzymało się obok chrystianizmu nie tylko jako religijna krytyka chrystianizmu, nie tylko jako ucieleśnienie wątpliwości co do religijnego pochodzenia chrześcijaństwa, lecz w równej mierze dlatego, że praktyczny, żydowski duch, że żydostwo utrzymało się w samym społeczeństwie chrześcijańskim, a nawet doszło w nim do szczytu swego rozwoju. Żyd, będąc szczególnego rodzaju członkiem społeczeństwa obywatelskiego, jest tylko szczególnego rodzaju przejawem żydowskości społeczeństwa obywatelskiego.

==''Tezy o Feuerbachu'' (1845)==
* Filozofowie rozmaicie tylko interpretowali świat; idzie jednak o to, aby go zmienić.
** ''Die Philosophen haben die Welt nur verschieden interpretiert, es kömmt drauf an, sie zu verändern.'' (niem.)
** Źródło: ''Teza XI''

* Materialistyczna teoria, mówiąca że ludzie są wytworami warunków i wychowania, a więc zmienieni ludzie są wytworami innych warunków i zmienionego wychowania, zapomina, że warunki są zmieniane właśnie przez ludzi i że sam wychowawca musi zostać wychowany. Przeto dochodzi ona siłą rzeczy do tego, że dzieli społeczeństwo na dwie części, z których jedna jest wyniesiona ponad społeczeństwo (…). Zbieżność zmian warunków i działalności ludzkiej może być traktowana i racjonalnie rozumiana jedynie jako praktyka rewolucyjna.
** ''Die materialistische Lehre, dass die Menschen Produkte der Umstände und der Erziehung, veränderte Menschen also Produkte anderer Umstände und geänderter Erziehung sind, vergisst, dass die Umstände eben von den Menschen verändert werden, und dass der Erzieher selbst erzogen werden muss. Sie kommt daher mit Nothwendigkeit dahin, die Gesellschaft in zwei Theile zu sondern, von denen der eine über der Gesellschaft erhaben ist. (…) Das Zusammenfallen des Aenderns der Umstände und der menschlichen Thätigkeit kann nur als umwälzende Praxis gefasst und rationell verstanden werden.'' (niem.)
** Źródło: ''Teza III''

* W praktyce człowiek musi dowieść prawdziwości, tzn. rzeczywistości i mocy, ziemskiego charakteru swego myślenia. Spór o rzeczywistość czy nierzeczywistość myślenia izolującego się od praktyki jest zagadnieniem czysto scholastycznym.
** ''In der Praxis muß der Mensch die Wahrheit, das heißt die Wirklichkeit und Macht, die Diesseitigkeit seines Denkens beweisen.Der Streit über die Wirklichkeit oder Nichtwirklichkeit eines Denkens, das sich von der Praxis isolirt, ist eine rein scholastische Frage.'' (niem.)
** Źródło: ''Teza II''

* Życie społeczne jest z istoty swej praktyczne. Wszelkie misteria sprowadzające teorię na manowce mistycyzmu znajdują swe racjonalne rozwiązania w praktyce ludzkiej i w pojmowaniu tej praktyki.
** ''Das gesellschaftliche Leben ist wesentlich praktisch. Alle Mysterien, welche die Theorie zum Mystizismus verleiten, finden ihre rationelle Lösung in der menschlichen Praxis und im Begreifen dieser Praxis.'' (niem.)
** Źródło: ''Teza VIII''

==''Manifest komunistyczny'' (1848)==
&lt;!-- Cytaty dodawaj w osobnym haśle! --&gt;
{{Osobne|Manifest Komunistyczny}}
* Proletariusze nie mają w niej (rewolucji) nic do stracenia prócz swych kajdan. Do zdobycia mają cały świat. Proletariusze wszystkich krajów, łączcie się!
** ''Die Proletarier haben nichts in ihr zu verlieren als ihre Ketten. Sie haben eine Welt zu gewinnen. Proletarier aller Länder, vereinigt euch!'' (niem.)
** Opis: [[ostatnie zdania dzieł literackich|ostatnie zdania ''Manifestu'']]

* Robotnicy nie mają ojczyzny.
** ''Die Arbeiter haben kein Vaterland.'' (niem.)

* Widmo krąży po Europie – widmo komunizmu. Wszystkie potęgi starej Europy połączyły się dla świętej nagonki przeciw temu widmu, papież i car, Metternich i Guizot, francuscy radykałowie i niemieccy policjanci.
** ''Ein Gespenst geht um in Europa – das Gespenst des Kommunismus. Alle Mächte des alten Europa haben sich zu einer heiligen Hetzjagd gegen dies Gespenst verbündet, der Papst und der Zar, Metternich und Guizot, französische Radikale und deutsche Polizisten.'' (niem.)
** Opis: początek ''Manifestu''.

==''Płaca, cena i zysk'' (1865)==
* Chociaż tylko część dziennej pracy robotnika jest opłacona, podczas gdy druga część pozostaje nieopłacona i chociaż ta nieopłacona lub dodatkowa praca tworzy właśnie fundusz, z którego powstaje wartość dodatkowa lub zysk, wydaje się, jak gdyby cała praca była pracą opłaconą. To fałszywe złudzenie odróżnia pracę najemną od innych historycznych form pracy.
** Zobacz też: [[praca]]

* Co wy uważacie za słuszne lub sprawiedliwe, to nie ma znaczenia. Idzie o to, co jest konieczne i nieuniknione w danym systemie produkcji.
** Zobacz też: [[sprawiedliwość]]

==''Kapitał'' (1867)==
* Aby stać się towarem, produkt musi przejść drogą wymiany do rąk tego, komu służy jako wartość użytkowa. Wreszcie żadna rzecz nie może być wartością, jeżeli nie jest przedmiotem użytecznym. Jeżeli jest bezużyteczna, to i praca w niej zawarta jest bezużyteczna, nie wchodzi w ogóle w rachubę jako praca i dlatego nie stwarza wartości.
** Źródło: tom I, rozdz. I, 1

* Czym jest to ''równe'', tzn. ta wspólna substancja, którą np. dom przedstawia wobec poduszki w wyrazie wartości poduszki? Coś podobnego „nie może w rzeczywistości istnieć” – mówi Arystoteles. Dlaczego? Dom przedstawia – wobec poduszki coś równego o tyle, o ile przedstawia to, co jest istotnie wspólne obojgu, poduszce i domowi. A tym jest – praca ludzka.&lt;br /&gt;Ale Arystoteles nie mógł z samej formy wartości wyczytać, że w formie wartości towarów wszystkie prace są wyrażone jako jednakowa praca ludzka, a wiec jako praca równoznaczna, gdyż społeczeństwo greckie opierało się na pracy niewolników, a więc nierówność ludzi i ich sił roboczych była jego podstawą naturalną. Tajemnicę wyrazu wartości, ''równość i równoznaczność'' wszystkich prac, dlatego że są i o ile są pracą ludzką w ogóle, można było odgadnąć dopiero wtedy, gdy pojęcie równości ludzi utrwaliło się jak przesąd ludowy. A to stało się możliwe dopiero w społeczeństwie, w którym forma towarowa stała się powszechną formą produktu pracy, a co za tym idzie, wzajemny stosunek ludzi jako posiadaczy towarów – panującym stosunkiem społecznym.
** Źródło: tom I, rozdz. I, 3

* Formuły, które na pierwszy rzut oka zdradzają, że właściwe są takiej formacji społecznej, w której jeszcze proces produkcji rządzi ludźmi, a nie człowiek procesem produkcji, wydaję się jej burżuazyjnej świadomości koniecznością równie naturalną i oczywistą jak sama praca produkcyjna. Dlatego też burżuazyjna ekonomia polityczna traktuje przedburżuazyjne formy społecznego organizmu produkcyjnego mniej więcej tak samo jak Ojcowie Kościoła traktują religie przedchrześcijańskie.
** Źródło: tom I, rozdz. I, 4

* Kapitał jest pracą umarłą, która jak wampir ożywia się tylko wtedy, gdy wysysa żywą pracę.
** Źródło: tom I, rozdz. X, 1
** Zobacz też: [[kapitał]], [[praca]], [[wampir]]

* Kruszcowa forma naturalna złota pozostaje powszechną formą ekwiwalentną wszystkich towarów, bezpośrednim społecznym ucieleśnieniem wszelkiej pracy ludzkiej. Pęd do tworzenia skarbów z natury nie zna granic. Ze względu na swą jakość, czyli formę, pieniądz nie zna granic, tzn. jest ogólnym przedstawicielem materialnego bogactwa, ponieważ jest bezpośrednio wymienialny na każdy towar. Ale jednocześnie każda rzeczywista suma pieniędzy jest ilościowo ograniczona, ma więc tylko ograniczoną siłę nabywczą. Ta sprzeczność między granicą ilościową a brakiem jakościowych granic pieniądza popycha wciąż zbieracza skarbu do syzyfowej pracy gromadzenia. Dzieje się z nim tak jak ze zdobywcą świata, który za każdym nowym podbojem zdobywa tylko nową granicę.
** Źródło: tom I, rozdz. III, 3
** Zobacz też: [[kapitalizm]]

* Postępuj swoją drogą, a ludzie niech mówią, co chcą!
** ''Segui il tuo corso, e lascia dir le genti!'' (wł.)
** Opis: przytoczone za [[Dante Alighieri]]m.

* Przedmioty użytkowe tylko dlatego stają się w ogóle towarami, że są produktami niezależnie od siebie wykonywanych prac prywatnych. Ogół tych prac prywatnych tworzy ogólną pracę społeczną. Ponieważ wytwórcy nawiązują z sobą społeczną styczność dopiero przez wymianę produktów swej pracy, specyficznie społeczne znamiona ich prywatnych prac ujawniają się dopiero w obrębie tej wymiany. Inaczej mówiąc, dopiero przez stosunki, jakie wymiana stwarza między produktami pracy, a za ich pośrednictwem między wytwórcami, prace prywatne występują jako człony ogólnej pracy społecznej.
** Źródło: tom I, rozdz. I, 4

* Skąd bowiem płyną złudzenia systemu monetarnego? Z tego, że nie dostrzegał on, że złoto i srebro wyobrażają, jako pieniądz, pewien społeczny stosunek produkcji, ale w formie rzeczy naturalnych, o osobliwych własnościach społecznych.
** Źródło: tom I, rozdz. I, 3

* Skąd więc pochodzi zagadkowy charakter produktu pracy z chwilą gdy przybiera formę towaru? Oczywiście z tej formy właśnie. Jednakowość różnych prac ludzkich otrzymuje rzeczową postać jednakowej wartości przedmiotowej produktów pracy; mierzenie wydatkowania ludzkiej siły roboczej czasem jego trwania przybiera postać wielkości wartości produktów pracy; wreszcie stosunki wzajemne wytwórców stwierdzające owe społeczne znamiona ich prac przybierają formę społecznego stosunku między produktami pracy.
** Źródło: tom I, rozdz. I, 4

* Ukształtowanie społecznego procesu życiowego, czyli materialnego procesu produkcji, wtedy dopiero zrzuci z siebie zasłonę z mistycznych mgieł, gdy stanie się dziełem swobodnie zrzeszonych ludzi i znajdzie się pod ich świadomą, planową kontrolą – co jednak wymaga takiej materialnej podstawy społeczeństwa, czyli szeregu materialnych warunków bytu, które ze swej strony są samorzutnym wytworem długiego i bolesnego rozwoju dziejowego.
** Źródło: tom I, rozdz. I, 4

* W samym stosunku wymiennym towarów ich wartość wymienna ukazała się nam jako coś zgoła niezależnego od ich wartości użytkowych. Jeżeli więc istotnie abstrahujemy od wartości użytkowej produktów pracy, otrzymujemy ich wartość, zgodnie z podanym właśnie określeniem. To wspólne, co znajduje wyraz w stosunku wymiennym, czyli w wartości wymiennej towarów, jest więc ich wartością.
** Źródło: tom I, rozdz. I, 1
** Zobacz też: [[wartość]]

* Właśnie ta zakończona forma świata towarów, forma pieniężna, zamiast ujawniać, zarzuca rzeczową zasłonę na społeczny charakter prac prywatnych. (…) Kategorie burżuazyjnej ekonomii politycznej są takimi właśnie formami. Są to formy myśli mające społeczny, a więc obiektywny walor dla stosunków produkcji tego historycznie określonego społecznego sposobu produkcji, jakim jest produkcja towarowa. Cały mistycyzm świata towarów, cała ta mgła tajemniczości i czarów otaczająca produkty pracy w produkcji towarowej pierzchnie więc od razu, gdy przejdziemy do innych form produkcji.
** Źródło: tom I, rozdz. I, 4

* Wyzysk polega nie na odbieraniu proletariuszowi pieniędzy, tylko czasu i przestrzeni.
** Źródło: tom I, rozdz. VI, 1
** Zobacz też: [[wyzysk]]

* Z punktu widzenia wyższych formacji ekonomicznych społeczeństwa, uznawanie świata za prywatną własność poszczególnych osób wyda się zupełnym absurdem, tak jak uznanie za czyjąś prywatna własność człowieka. Nawet całe społeczeństwo, naród, czy wszystkie społeczeństwa razem wzięte nie mogą być właścicielami świata. Są tylko jego posiadaczami, użytkownikami, i jak dobrzy rodzice, muszą przekazać go przyszłym pokoleniom, w lepszym stanie.
** Źródło: ''Kapitał – Krytyka ekonomii politycznej'', wyd. Książka i Wiedza, Warszawa 1951

==''Krytyka programu gotajskiego'' (1875)==
&lt;small&gt;(tłum. Antoni Bal, Warszawa 2007)&lt;/small&gt;

* A co się tyczy obecnych zrzeszeń spółdzielczych, to mają one wartość jedynie o tyle, o ile są niezależnym tworem robotników, nie protegowanym ani przez rządy, ani przez burżuazję.

* Każdy według swoich zdolności, każdemu według jego potrzeb.
** ''Jeder nach seinen Fähigkeiten, jedem nach seinen Bedürfnissen!'' (niem.)

* Należy raczej zarówno rząd, jak i kościół pozbawić wszelkiego wpływu na szkołę.
** Zobacz też: [[edukacja]]

* Robotnikowi najemnemu pozwala się pracować na własne utrzymanie, a więc pozwala mu się żyć o tyle tylko, o ile przez pewien czas pracuje darmo dla kapitalistów (a zatem i dla tych, którzy wraz z nimi uczestniczą w zjadaniu wartości dodatkowej); że cały system produkcji kapitalistycznej obraca się dokoła zagadnienia, jak zwiększyć ilość tej darmowej pracy przez przedłużenie dnia pracy albo przez zwiększenie jej wydajności, większe natężenie siły roboczej itd.; że przeto system pracy najemnej jest systemem niewolnictwa, przy czym niewolnictwo to staje się tym cięższe, im bardziej rozwijają się społeczne siły wytwórcze pracy bez względu na to, czy robotnik otrzymuje lepszą czy gorszą zapłatę.
** Zobacz też: [[proletariat]]

* To, co wytwórca traci jako osoba prywatna, odzyskuje bezpośrednio lub pośrednio jako członek społeczeństwa.
** Opis: o przyszłym społeczeństwie komunistycznym.

* To państwu potrzebne jest wychowanie, i to bardzo surowe, przez lud.
** Zobacz też: [[państwo]]

* Wolność polega na tym, żeby państwo z organu stojącego ponad społeczeństwem przekształcić w organ całkowicie temu społeczeństwu podporządkowany; również dziś formy państwowe są bardziej lub mniej wolne zależnie od tego, w jakim stopniu ograniczają one „wolność państwa”.
** Zobacz też: [[wolność]]

==Przemówienia==
* Istnieje jedna tylko alternatywa dla Europy: albo azjatyckie barbarzyństwo pod przywództwem moskiewskim zaleje ją jak lawina, albo Europa musi odbudować Polskę, stawiając między sobą a Azją 20 milionów bohaterów, by zyskać na czasie dla dokonania swego społecznego odrodzenia.
** Źródło: [http://lewicowo.pl/marks-o-polsce/ przemówienie na posiedzeniu Rady Międzynarodówki i Towarzystwa Robotniczego w Londynie, „Commonwealth”, 22 stycznia 1866, cyt. za: Adam Pragier, ''Puszka Pandory'', Londyn 1969]
** Zobacz też: [[Polska]], [[Europa]]

* Nie brak ludzi naiwnych, którzy sądzą, że dziś wszystko się zmieniło, że Polska przestała być „potrzebnym narodem”, jak napisał pewien Francuz, i pozostała tylko sentymentalnym wspomnieniem, a sentymenty i wspomnienia nie są notowane na giełdzie. Ale cóż się właściwie zmieniło? Czy zmniejszyło się niebezpieczeństwo? Nie. Tylko ślepota intelektualna klas rządzących w Europie doszła do swego zenitu. Polityka Rosji jest niezmienna, co przyznał oficjalny historyk moskiewski Karamzin. Jej metody, jej taktyka czy manewrowanie, mogą się zmieniać, ale gwiazda polarna tej polityki – opanowanie świata – jest gwiazdą stałą.
** Źródło: [http://lewicowo.pl/marks-o-polsce/ przemówienie na posiedzeniu Rady Międzynarodówki i Towarzystwa Robotniczego w Londynie, „Commonwealth”, 22 stycznia 1866, cyt. za: Adam Pragier, ''Puszka Pandory'', Londyn 1969]
** Zobacz też: [[Rosja]]
** Zobacz w Wikipedii: [[w:Nikołaj Karamzin|Nikołaj Karamzin]]

* Robotnicy muszą zdobyć władzę polityczną celem ustanowienia nowej organizacji pracy… Lecz nie twierdzimy, że droga do tego celu jest wszędzie ta sama. Wiemy, że trzeba brać pod rozwagę urządzenia, zwyczaje i obyczaje różnych krajów i nie przeczymy, że istnieją kraje, jak Anglia i Ameryka, gdzie robotnicy mogą osiągnąć swój cel środkami pokojowymi.
** Opis: w 1872 na kongresie I Międzynarodówki w Hadze.
** Źródło: [[Adam Ciołkosz]], [http://lewicowo.pl/socjalizm-a-komunizm/ ''Socjalizm a komunizm'', 1954]

* W naszych czasach wszelka rzecz jest jak gdyby brzemienna w swe przeciwieństwo. Maszyna, która ma cudowną moc skracania pracy człowieka i czynienia jej bardziej owocną, staje się, jak widzimy, źródłem jego nędzy i wycieńczenia. Nowo odkryte źródła bogactwa przeistaczają się, jak gdyby przez złe czary, w źródła nędzy. Zwycięstwa na polu sztuki zdają się być odniesione kosztem wartości moralnych. W tej samej mierze, w jakiej ludzkość zdobywa władzę nad przyrodą, podpada człowiek pod władzę innych ludzi lub pod władzę własnej nikczemności. Nawet jasne światło wiedzy może widocznie świecić jedynie na mrocznym tle ignorancji. Wszystkie nasze wynalazki i cały nasz postęp nie mają, zdawałoby się, innych wyników, prócz tego, że siły materialne obdarzone zostają życiem duchowym, a życie ludzkie przytępione i sprowadzone do poziomu sił materialnych. Ta sprzeczność pomiędzy (…) siłami wytwórczymi a stosunkami społecznymi naszej epoki, jest faktem namacalnym, nieodpartym, niezbitym.
** Opis: 14 kwietnia 1856.
** Źródło: ''Sędzią jest historia, wykonawcą wyroku – proletariat'', w: ''Wielkie mowy historii'', t. 2, wyd. Polityka Spółdzielnia Pracy, Warszawa 2006

==Inne==
{{IndeksPL}}
===B===
* Bezcielesna substancja jest wręcz taką samą sprzecznością jak bezcielesne ciało.
** Zobacz też: [[ciało]]

* Błazen czuje się jak ryba w wodzie tylko w atmosferze powszechnego zamieszania, które sam wywołał.

* Byt określa świadomość.
** Źródło: ''Przyczynek do krytyki ekonomii politycznej''

===C===
* Cynizm jest w rzeczach, nie zaś w słowach, którymi te rzeczy się wyraża.
** Zobacz też: [[cynizm]]

* Człowiek, którego nic poza cenzusem nie kwalifikuje na przysięgłego, ma sumienie cenzusu.
** Zobacz też: [[człowiek]]

* Człowieka należy rozumieć poczynając „od dołu” – od jego głodu, chłodu, bezdomności; nie idea, lecz ciało jest kluczem do ludzkich tajemnic.

* Czyń drugiemu, co tobie miłe.

* Co było w istocie swej podłożem religii żydowskiej? Praktyczna potrzeba, egoizm.

===D===
* Demokracja niemiecka potrzebuje szlachetnego czynu, który by ją podniósł w oczach własnego narodu i zjednał jej szacunek ludów innych. (…) [Takim czynem mógłby stać się] ochotniczy legion niemiecki, z chorągwią i barwami niemieckimi, wkraczający do Polski, w celu walki przeciw Moskalom. (…) Na początek tysiąc osób (…) wyborowych, wyćwiczonych i zaopatrzonych we wszystko, nawet w nieco artylerii.
** Opis: latem 1863 w rozmowie z [[Teofil Łapiński|Teofilem Łapińskim]] rzucając pomysł zorganizowania niemieckiego legionu, który miałby udzielić zbrojnej pomocy [[powstanie styczniowe|powstaniu styczniowemu]] dokonując desantu na wybrzeżu Bałtyku.
** Źródło: Przemysław Kmieciak, [https://krytykapolityczna.pl/historia/legion-marksa-czyli-jak-ocalic-powstanie-styczniowe/ ''Legion Marksa, czyli jak ocalić powstanie styczniowe''], krytykapolityczna.pl, 25 stycznia 2025.

* Doznania zmysłowe i miłość własna, przyjemność i dobrze rozumiany interes osobisty – oto podstawa moralności.

* Dziś nawet ateizm jest uważany za ''culpa levis'' (lekki grzech) w porównaniu z krytyką tradycyjnych stosunków własności.
** Zobacz też: [[ateizm]]

===E===
* Eunuch nie jest w pełni człowiekiem, nawet jeżeli ma dobry głos.
** Zobacz też: [[eunuch]]

===H===
* Hegel powiada gdzieś, że wszystkie wielkie historyczne fakty i postacie powtarzają się, rzec można, dwukrotnie. Zapomniał dodać: za pierwszym razem jako tragedia, za drugim jako farsa.
** ''Hegel bemerkt irgendwo, dass alle großen weltgeschichtlichen Tatsachen und Personen sich sozusagen zweimal ereignen. Er hat vergessen hinzuzufügen: das eine Mal als Tragödie, das andere Mal als Farce.'' (niem.)
** Źródło: ''18 brumaire’a Ludwika Bonaparte''
** Zobacz też: [[historia]]

* Historia nie czyni nic, nie posiada żadnych kolosalnych bogactw, „nie walczy w żadnej walce”. To raczej człowiek – prawdziwy żywy człowiek – jest tym, który posiada wszystko i ze wszystkim walczy. W żadnym razie nie „historia” używa człowieka dla urzeczywistnienia swych celów, jakby była zewnętrzną wobec niego osobą, raczej jest historia niczym więcej niż aktywnością człowieka ścigającego swe cele.
** Źródło: ''Święta Rodzina, czyli krytyka krytycznej krytyki'', w: ''Dzieła'', t. 2, przeł. Konstanty Jażdżewski, wyd. Książka i Wiedza 1960.

===I===
* Istnieje dwojaka śmiałość: śmiałość płynąca z wyższości i śmiałość zrodzona z ciasnoty umysłu.
** Zobacz też: [[śmiałość]]

===J===
* Jedyną szansą na trwałe powstanie Polski i normalny rozwój Europy jest zniszczenie Rosji z jej azjatyckimi zwyczajami politycznymi i obyczajowymi.
** Źródło: ''W obronie Polski'', 1875
** Zobacz też: [[Polska]]

* Jeśli pragniemy wyrobić sobie trafny pogląd o ludziach i poznać ich we właściwym świetle oczyma naszego rozumu, musimy wpierw rozważyć ich naturę, a następnie ich cele.

* Jeśli prawo do istnienia ma polip, bo i w nim, choć bezgłośnie, pulsuje życie przyrody, to cóż dopiero lew, w którym się ono burzy i ryczy?
** Zobacz też: [[lew]], [[życie]]

* Jeżeli komuś coś daruję, byłoby naprawdę bezczelnością z jego strony, gdyby na podstawie aktu darowizny chciał wymusić na mnie jeszcze dalsze świadczenia.

* Jeżeli który z narodów Europy ma obowiązek pomagać Polsce do odzyskania bytu politycznego, to przede wszystkim my, Niemcy.
** Opis: w 1863.
** Źródło: Przemysław Kmieciak, [https://krytykapolityczna.pl/historia/legion-marksa-czyli-jak-ocalic-powstanie-styczniowe/ ''Legion Marksa, czyli jak ocalić powstanie styczniowe''], krytykapolityczna.pl, 25 stycznia 2025.
** Zobacz też: [[Niemcy (naród)]]

===K===
* Kapelmistrz wcale nie musi być właścicielem instrumentów, na których gra orkiestra, ani też do jego funkcji dyrygenta bynajmniej nie należy troska o „płacę” pozostałych muzykantów.

* Każdy krok rzeczywistego ruchu jest ważniejszy niż tuzin programów.

* Każdy naród by zginął, gdyby przerwał pracę.

* Koran i prawo muzułmańskie (szariat) redukowały geografie i etnografie różnych narodów na prosty i wygodny podział, na wierzących i niewierzących. Niewierzący jest „Harby”, znaczy że jest wrogiem. Islam pogardza krajem niewiernych, tworząc stan permanentnej wrogości pomiędzy muzułmanami i niewiernymi. W tym sensie, statki pirackie Berberów, były świętą flotą islamu.
** Źródło: ''Marx-Engels-Werke'', tom 10, s. 170.
** Zobacz też: [[islam]]

* Krytyka niemiecka aż do jej ostatnich usilnych prób nie porzuciła gruntu filozofii. Choć daleka była od badania swych ogólnofilozoficznych założeń, to jednak wszystkie jej zagadnienia wyrosły na gruncie pewnego określonego systemu filozoficznego, mianowicie heglowskiego. Nie tylko w jej odpowiedziach, ale już w samych pytaniach tkwią mistyfikacja.
** Źródło: ''Ideologia niemiecka''

* Kto chce pobić przeciwnika, nie będzie z nim rozprawiał o kosztach wojny.

* Kto żąda wszystkiego, nie żąda nic i nic nie dostaje.

===L===
* Ludzie nie wiedzą, kim są i co czynią.

* Ludzie tworzą sami swoją historię.
** Źródło: [[Stefan Kunowski]], ''Podstawy współczesnej pedagogiki'', Wyd. Salezjańskie, Warszawa 2004, s. 140.

* Ludzkość stawia sobie zawsze takie zadania, które jest w stanie rozwiązać.

===M===
* Masturbacja ma się tak do seksu jak filozofia do rzeczywistości.
** Zobacz też: [[masturbacja]]

* Maszyna jest kategorią ekonomiczną w nie większym stopniu niż wół ciągnący pług.
** Zobacz też: [[maszyna]]

* Materia jest podmiotem wszelkich zmian.

* Można by sobie wszak uroić, że się jest powszechnym kamieniem obrazy, bo przez niezręczność wszędzie się o coś zawadza.
===N===
* Neofici są najpobożniejsi.
** Zobacz też: [[pobożność]]

* Nie można myśli oddzielić od materii, która myśli.
** Zobacz też: [[materia]], [[myśl]]

* Nieodłączną cechą organizacji takiej bazy ekonomicznej są sprzeczności.

* Nikt nie lubi powściągliwej niewinności u własnej żony ani powściągliwej wypłacalności u swego dłużnika.
** Zobacz też: [[żona]], [[dług]]

* Nikt nie zwalcza wolności, zwalcza co najwyżej wolność innych.
** Zobacz też: [[wolność]]

* No, już, wynoście się stąd! Ostatnie słowa są dla głupców, którzy nie powiedzieli wystarczająco wiele.
** Opis: poproszony o [[ostatnie słowa]].
** Źródło: [http://www.itvl.pl/news/ostatnie-slowa-przed-smiercia ''Ostatnie słowa przed śmiercią'', itvl.pl, 16 kwietnia 2013]

* Notariusz to świecki spowiednik.

===O===
* Oczywiście, mogłem się skompromitować. Ale zawsze z pomocą przyjdzie odrobina dialektyki. Rzecz jasna sformułowałem swoje prognozy w taki sposób, by były poprawne także jeśli zdarzy się rzecz dokładnie przeciwna.
** ''Es ist möglich, daß ich mich blamiere. Indes ist dann immer mit einiger Dialektik zu helfen. Ich habe natürlich meine Aufstellungen so gehalten, daß ich im umgekehrten Fall auch Recht habe.'' (niem.)
** Źródło: Karl Marx, Friedrich Engels, ''Werke (MEW)'', Institut für Marxismus-Leninismus beim ZK der SED, Berlin (Ost), 1956

* Od czasów Kaina żadna kara nie poprawiła i nie odstraszyła świata od popełniania przestępstwa.
** Zobacz też: [[kara]], [[Kain i Abel]]

* Organizacja społeczeństwa w określonym czasie zależy od środków produkcji czyli sposobu produkcji i organizacji pracy.

* Oręż krytyki nie może oczywiście zastąpić krytyki orężem; siłę materialną trzeba odeprzeć siłą materialną, wszelako i teoria staje się potęgą materialną, kiedy porywa za sobą masy.

===P===
* Pieniądz poniża wszystkich bogów człowieka i zamienia ich w towar.
** Źródło: Jarosław Gronert, ''Astrologia od początku'', Pabianice 2007, s. 103.
** Zobacz też: [[pieniądz]]

* Prawo o cenzurze nie jest prawem, tylko środkiem policyjnym. I jest to zły środek policyjny, bo nie osiąga tego, co zamierzono, a osiąga to, czego nie zamierzono.
** Źródło: ''O wolności prasy'' (1842)
** Zobacz też: [[cenzura]]

* Proch pozostaje prochem, czy się go użyje do zranienia człowieka, czy do leczenia jego ran.

* Przed wilkiem i tygrysem można się bronić prochem i ołowiem, ale na a posteriori „śmierdziela” nie ma lekarstwa.

* Przedmiot wytworzony przez pracę, jej produkt, napotykany jest jako obcy byt, siła, która uniezależniła się od swego wytwórcy. Im bardziej stara się robotnik, tym bardziej obcy staje się świat przedmiotów, i tym nędzniejszy staje się on sam.
** Źródło: Richard H. Popkin, Avrum Stroll, ''Filozofia'', tłum. Jan Karłowski, Norbert Leśniewski, Andrzej Przyłębski, Poznań 1994, s. 143.

* Przedzierzgniętego w eteryczną istotę przeciwnika łatwo rozpuścić w „eterze czystej myśli”.
** Zobacz też: [[przeciwnik]]

* Przyroda jest dobra, nawet jeśli wydaje na świat potwory.
** Zobacz też: [[przyroda]]

* Punkt widzenia technokraty wymaga zniszczenia przednowoczesnych pozostałości po wspólnotach animistycznych – to doprowadziło do wyobcowania wszelkich zmysłów na rzecz jednego zmysłu, zmysłu posiadania.
** Źródło: Kamil Sipowicz, [http://www.mixcloud.com/krytykapolityczna/dr-kamil-sipowicz-wykad-z-cyklu-pojecie-psychodelikow-w-antropologii-kulturze-16112012/ ''Pojęcie psychodelików w antropologii, kulturze, medycynie i filozofii'', zapis wykładu, 16 listopada 2012]
** Zobacz też: [[technokracja]], [[zmysły]]

===R===
* Republikanin ma inne sumienie niż rojalista, posiadający ma inne sumienie niż nieposiadający, myślący inne niż bezmyślny.
** Zobacz też: [[sumienie]]

* Rewolucje to lokomotywy historii.
** ''Die Revolutionen sind die Lokomotiven der Geschichte.'' (niem.)
** Źródło: ''Walki klasowe we Francji 1848–50; Następstwa'' (13 czerwca 1849)

* Robotnik jest tak samo jak teolog powołany do pisania o tym, czy należy pracować w święta, czy też nie.

* Rozum istniał zawsze, choć nie zawsze w rozumnej formie.

* Różnica między materializmem francuskim a angielskim to różnica między tymi dwoma narodami.
** Zobacz też: [[materializm]]

* Ruch wyzwoleńczy klas proletariackich jest zawsze związany z fermentem wśród kobiet.
** Źródło: ''Moja przyjaciółka'', 10 stycznia 1934, za: Jacek Kowalski, ''Anna Fredek i Przyjaciółka'', „Gazeta Wyborcza”, 11 października 2008.

* Ryszard III ofiarowywał królestwo za konia, koalicja ofiarowuje osła za królestwo.

===S===
* Socjalne zasady chrześcijaństwa głoszą pokorę, wzgardę dla samego siebie, uniżoność, poufałość, ustępliwość – słowem, wszystkie porywy, cechujące kanalię.

===T===
* Tajemnica nie mogła zręczniej uczynić się „dobrem powszechnym” niż w ten sposób, że przekształciła się w tajemnice, które nie są dla nikogo tajemnicami.
** Zobacz też: [[tajemnica]]

* Teoria zdolna jest porwać masy, kiedy dostarcza dowodów ad hominem, dowodzi zaś ''ad hominem'', kiedy staje się radykalna.

* To, co jest rozumne i z natury rzeczy konieczne, toruje sobie drogę jedynie jako ślepo działająca przeciętna.

===W===
* W organizmie rozumnym głowa nie może być z żelaza, a tułów z ciała.

* W zasadzie tragarz mniej się różni od filozofa niż kundel od charta.

* Władza i wolność są tożsame.

* Wolny jest ten kto posiada środki produkcji.

* Wszystko, co mogę w związku z tym powiedzieć o sobie, to że nie jestem marksistą.
** Opis: o skrajności ideologicznej swoich francuskich zwolenników.
** Źródło: [http://www.marxists.org/archive/marx/works/1882/letters/82_11_02.htm#356 ''Engels to Eduard Bernstein in Zurich'', 1882]

* Wszystko, co się rozwija, jest niedoskonałe.

* Współczesna fizjologia ustaliła, iż u zwierząt wyższych gatunków płodność maleje, pozostając w odwrotnym stosunku do rozwoju systemu nerwowego, a zwłaszcza do rosnącej masy mózgowej. Nikt jednak nie zaryzykowałby twierdzenia, że wymieranie angielskiej arystokracji ma coś wspólnego z nadmiernym rozrostem mózgu.

* Wybitniejsi przywódcy proletariatu (…) padają jeden po drugim ofiarą wyroków sądowych, na czoło jego wysuwają się coraz bardziej dwuznaczne postacie. Wstępuje on po części na drogę doktrynerskich eksperymentów, banków wymiany i asocjacji robotniczych, a więc ruchu, w którym wyrzeka się obalenia starego świata za pomocą całokształtu jego własnych, wielkich środków, usiłując osiągnąć swe wyzwolenie raczej poza plecami społeczeństwa, na drodze prywatnej, w ramach ograniczonych warunków swego istnienia, a zatem na drodze, na której czeka go siłą rzeczy niepowodzenie.
** Źródło: ''18 brumaire’a Ludwika Bonaparte'', Wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2011, s. 118.

===Z===
* Z góry wiadomo, że szewc jest bardziej powołany do pisania o skórze niż prawnik.

* Z wyzwaniem rzucam światu w twarz rękawicę i obserwuję jak upada ten karłowaty olbrzym. Jednak jego upadek nie uciszy mojej nienawiści. Podobny Bogu będę błąkał się wśród obłoków świata.

* Ze swoim ciałem trzeba postępować dyplomatycznie tak samo, jak ze wszystkimi innymi rzeczami.
** Zobacz też: [[ciało]]

==O Karolu Marksie==
* 14 marca 1883 r. Marks cicho zasnął na wieki w swym fotelu.
** Autor: [[Włodzimierz Lenin]], ''[[s:Karol Marks (Lenin)|Karol Marks]]''

* Człowiek wzniosłych idei, ogromnej energii, śmiałych, a przy tym praktycznych pomysłów.
** Autor: [[Teofil Łapiński]]
** Źródło: Przemysław Kmieciak, [https://krytykapolityczna.pl/historia/legion-marksa-czyli-jak-ocalic-powstanie-styczniowe/ ''Legion Marksa, czyli jak ocalić powstanie styczniowe''], krytykapolityczna.pl, 25 stycznia 2025.

* Jako Niemiec i jako Żyd (…) od stóp do głów jest autorytarny.
** Autor: [[Michał Bakunin]], ''[[Anarchizm]]''

* Karol Marks przewidywał, że logika akumulacji doprowadzi do systematycznego wyzysku pracowników najemnych i proletaryzacji klasy robotniczej. Przeciwnicy Marksa przekonują, że industrializacja przyniosła wzrost poziomu życia wszystkim, również robotnikom. Ba, tylko że współautor „Manifestu komunistycznego” tego nie kwestionował, zwracając uwagę, że od samej biedy bardziej dotkliwa jest sytuacja rosnących nierówności.
** Autor: [[Edwin Bendyk]], ''Widmo krąży po świecie'', „Polityka” nr 48, 23 listopada 2011.

* Każdy człowiek uczestniczący świadomie w życiu współczesnym zna imię Marksa. 
** ''Es wird niemand geben, der am modernem Leben teilnimmt, dem der Name Marx unbekannnt geblieben wäre.'' (niem.)
** Autor: [[Karl Kautsky]]
** Źródło: ''Materialistyczne pojmowanie dziejów''. Tom I ''Przyroda i społeczeństwo'' Część 1. Książka i Wiedza, Warszawa 1963, przeł. Kazimierz Błeszyński, s. 3. 

* Lenin chciał ująć władzę w ręce swej partii, by zbudować w Rosji ustrój socjalistyczny. Była to koncepcja zupełnie nowa, nie znajdujemy jej u Marksa. Wedle Marksa, żadna forma ustrojowa nie ginie, dopóki się nie rozwiną wszystkie siły wytwórcze, które się w niej mogą pomieścić; nowe, wyższe stosunki produkcyjne nie pojawiają się nigdy, dopóki warunki materialnej ich egzystencji nie wylęgną się w łonie dawnego społeczeństwa. Wedle Marksa, socjalizm będzie mógł nadejść dopiero wtedy, gdy w systemie kapitalistycznym nie będzie już miejsca dla dalszych sił produkcyjnych. I na odwrót, gdy dojrzeją po temu warunki materialne, socjalizm nadejdzie niezawodnie. Lenin odwrócił tezę Marksa do góry nogami, dowodząc, że trzeba najpierw obalić społeczeństwo stare i zbudować społeczeństwo nowe, aby stworzyć warunki materialne dla socjalistycznych stosunków produkcji.
** Autor: [[Adam Ciołkosz]], [http://lewicowo.pl/varia/viewpub/tid/2/pid/259 ''Socjalizm – ale jaki?'', „Orzeł Biały” nr 140, kwiecień 1976].

* Marks był krytykiem sztywnych dogmatów, militarnego terroru, politycznych represji i arbitralnej władzy państwa. Uważał, że przedstawiciele polityczni powinni być rozliczani przez wyborców i występował przeciwko niemieckim socjaldemokratom za ich propaństwową politykę. Opowiadał się za wolnością słowa i wolnościami obywatelskimi, przerażało go przymusowe tworzenie miejskiego proletariatu (w jego przypadku w Anglii raczej niż w Rosji). Sądził też, że wspólna własność na terenach wiejskich powinna mieć dobrowolny, a nie przymusowy charakter. Zdając sobie jednak sprawę z tego, że socjalizm nie może rozwijać się w warunkach ubóstwa, rozumiałby doskonale, jak doszło do upadku rewolucji rosyjskiej.
** Autor: [[Terry Eagleton]], ''Dlaczego Marks miał rację?'', Wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2014.

* Marks był spłukany – lecz miał jakiś sens. Engels pożyczył mu niezbędny pens.
** ''Marx was skint – but he had sense. Engels lent him the necessary pence.'' (ang.)
** Autor: [[The Clash]], ''The Magnificent Seven'' z płyty ''Sandinista!''

* Marks, mimo iż sam był Żydem, szczerze nienawidził narodu, z którego się wywodził. Uważał bowiem Żydów za największych zwolenników własności prywatnej i kapitalizmu.
** Autor: [[Marek Bankowicz]], ''Lewicowość i socjalizm w doktrynie narodowego socjalizmu'', „Studia nad Faszyzmem i Zbrodniami Hitlerowskimi”, 33, 2011, s. 346.

* Marks przygotował atak na społeczeństwo burżuazyjne w chwili, w której osiągnęło ono szczytowy punkt swego rozkwitu materialnego. (…). W tym świecie Marks jest postacią odizolowaną, zgorzkniałym wrogiem, gotowym na wzór wczesnych chrześcijan czy francuskich enragè (wściekłych) odrzucić wszystko, czym ten świat jest i do czego dąży, nazywając jego ideały bezwartościowymi, a jego cnoty grzechami, potępiając jego instytucje tylko za to, że są burżuazyjne, a więc należą do skorumpowanego, tyrańskiego i irracjonalnego społeczeństwa, które musi być unicestwione raz na zawsze. W epoce, która niszczyła swoich wrogów środkami potężnymi, choć działającymi wolno i dyskretnie, zmuszając Carlyle’a i Schopenhauera do ucieczki w odległe cywilizacje lub idealizowaną przeszłość, doprowadzając swego arcywroga Nietzschego do histerii i szaleństwa, Marks pozostał odporny i niezmiennie groźny. Jak starożytny prorok, dopełniający dzieła wyznaczonego mu przez niebiosa (…).
** Autor: [[Isaiah Berlin]], ''Karol Marks. Jego życie i środowisko'', tłum. Wojciech Orliński, Książka i Wiedza, Warszawa 1999, ISBN 8305130169, s. 24.

* Miał inteligentnego ojca i to on jest głównym sprawcą powstania ''Kapitału''.
** Autor: Sergo Beria, ''Beria, mój ojciec''

* My&lt;br /&gt;otwieraliśmy&lt;br /&gt;dzieł Marksa każdy tom,&lt;br /&gt;jak w domu własnym&lt;br /&gt;okiennice rano,&lt;br /&gt;ale i bez czytania&lt;br /&gt;było nam wiadomo,&lt;br /&gt;dokąd należy iść&lt;br /&gt;i z kim do walki stanąć.
** Autor: [[Włodzimierz Majakowski]], ''Na cały głos'' (1930)

* Myślę, że teoria wartości Marksa jest jedną z najgłębszych jego wizji metafizycznych, w ekonomii politycznej zaś rola jej polega na tym, że za jej pomocą możemy zawsze wydobywać na powierzchnię myśli pojęcie procesu ekonomicznego jako całości, jako pewnej rzeczywistości stwarzanej przez człowieka pośród obcych jej procesów żywiołowych.
** Autor: [[Stanisław Brzozowski]], ''Idee. Wstęp do filozofii dojrzałości dziejowej'' (1910)

* Nauka Marksa jest wszechmocna, ponieważ jest słuszna. Jest pełna i harmonijna, daje ludziom jednolity światopogląd, nie godzący się z żadnymi przesądami, z żadną reakcją, z żadną obroną ucisku burżuazyjnego. Jest ona prawowitym spadkobiercą tego, co ludzkość stworzyła najlepszego w XIX wieku w postaci niemieckiej filozofii, angielskiej ekonomii politycznej, francuskiego socjalizmu.
** Autor: [[Włodzimierz Lenin]], ''Trzy źródła i trzy części składowe marksizmu''

* Niewątpliwie Marks nie uznaje myśli czystej, rozwijającej się poza wszelkim kontaktem z naturą. Nie ma jednak nic wspólnego pomiędzy doktryną, która z całego człowieka czyni zwyczajny produkt natury, z myśli zwyczajne odbicie, i koncepcją, dla której rzeczywistość pojawia się w momencie styczności myśli i świata, w akcie, dzięki któremu myślący człowiek bierze świat w posiadanie.
** Autorka: [[Simone Weil]], ''Wybór pism'', przeł. Czesław Miłosz, wyd. Znak, Kraków 1991.

* Okazało się, że Karolek Marks znów miał rację, bo to siły wytwórcze dokonują rewolucji, a przemiany społeczne idą w ślad za nimi.
** Autor: [[Jacek Kuroń]], ''Nadzieja i rozczarowanie. Pisma polityczne 1989–2004'', wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2010.
** Opis: o rewolucji informatycznej.

* Podobno Rosjanie, Chińczycy, Niemcy, Kubańczycy i wszyscy inni komuniści źle zrozumieli Marksa.&lt;br /&gt;Być może.&lt;br /&gt;Jeśli jednak miliardy ludzi usiłowały zorganizować życie zgodne ze wskazaniami Marksa i nic im z tego nie wyszło, można by mieć pretensję do Marksa, że nie przewidział skutków ubocznych takiego eksperymentu. Jeśli genialny uczony wynalazł lekarstwo, które nikomu nie pomogło, a po którego zażyciu zmarło sto milionów ludzi, trudno nadal uważać go za geniusza. Można oczywiście tłumaczyć rzecz tym, że głupi pacjenci niewłaściwie odczytali załączoną ulotkę ze sposobem użycia. Ale i to nie najlepiej świadczy o genialności uczonego; w końcu należałoby tak pisać instrukcje, żeby nie budziły wątpliwości.
** Autor: [[Wiktor Suworow]], ''Ostatnia republika'', tłum. Andrzej Bobrowicki i Dorota Majeńczyk, Warszawa 2000, s. 34.

* Poglądy samego Marksa są złożone i należy starannie odróżnić kilka aspektów jego myśli, których wartość jest niejednakowa. Marks był mianowicie przede wszystkim naukowcem i uważał się za takiego. Chciał stworzyć ''naukowy socjalizm'' i zbudować socjologię (której jest współzałożycielem) na wzór fizyki. Jako taki Marks był niewątpliwie wybitnym myślicielem, choć nie miał szczęścia o tyle, że większość jego hipotez naukowych została sfalsyfikowana przez nowszą wiedzę (tak np. hipoteza zbliżającego się królestwa wolności, hipoteza coraz większej pauperyzacji proletariuszy, hipoteza załamania się kapitalizmu itd., itd.). Wynika stąd, że choć owe hipotezy były nieraz w czasach Marksa dobrymi naukowymi hipotezami, jest dziecinnym zabobonem uważać je dzisiaj za filozoficzne dogmaty.
** Autor: [[Józef Maria Bocheński]], ''Sto zabobonów'', [tu hasło:] ''marksizm''
** Zobacz też: [[moralność]], [[socjologia]], [[Fryderyk Engels]]

* Prawa rynku są dla Marksa tylko pewną grą puszczonych samopas ludzkich artefaktów: czymś w rodzaju ruletki. Gracz w ruletkę regularnie powierza swój los siłom, których nie kontroluje – ale bynajmniej nie staje się od tego bardziej wolny. Z każdą grą zwiększa natomiast wolność właściciela kasyna.
** Autor: [[Piotr Graczyk]], ''O bogu młodego Marksa'', „Kronos” nr 4(15)/2010.

* Socjalistyczni myśliciele, zwłaszcza Marks, przedstawili mocne argumenty przeciw kapitalizmowi. Jednak nawet Smith rozumiał dobrze ogromne problemy, jakie spowodowałoby poleganie na samym rynku i dążeniu do zysku.
** Autor: [[Amartya Sen]], [http://wyborcza.pl/1,97559,6463889,I_rynek_i_panstwo.html wyborcza.pl, 3 kwietnia 2009]
** Zobacz też: [[Adam Smith]]

* Spuścizna Marksa pozostaje otwarta, co pozwala na ciągłe jej udoskonalanie i wprowadzanie zmian.
** Autor: [[Kazimierz Kelles-Krauz]]

* W Nadrenii, która zdążyła doświadczyć dwóch despotyzmów – wolnościowego (Napoleon) i konserwatywnego (Fryderyk Wilhelm), grupa przedsiębiorców powierzyła w 1842 pewnemu młodemu liberałowi redagowanie liberalnego czasopisma, „Rheinische Zeitung”. Ten zauważył, że zasadniczy spór w społeczeństwie nie biegnie między zwolennikami i przeciwnikami wolności, ale między posiadaczami środków produkcji i całą resztą, która musi na tych posiadaczy zapierdzielać. Posiadacze ci tworzą różne ideologie, by ten miły ich kieszeniom stan usprawiedliwiać – arystokraci tworzą konserwatyzm, burżuazja liberalizm, ale oba sprowadzają się do tego samego przesłania dla mas: harujcie i morda w kubeł. Liberał ów spopularyzował słowo „socjalizm”, którym dotąd posługiwały się głównie quasi-mistyczne sekty (w których działał m.in. Adam Mickiewicz).
** Autor: [[Wojciech Orliński]], [https://web.archive.org/web/20160819013955/http://wo.blox.pl/2016/08/Notka-o-polityce.html ''Notka o polityce''], blog Wojciech Orlińskiego, 16 sierpnia 2016.
** Zobacz też: [[konserwatyzm]], [[liberalizm]], [[socjalizm]], [[Adam Mickiewicz]]

* W rzeczywistości leninizm nie jest kontynuacją i rozwinięciem nauki Marksa, jest samodzielną i odrębną koncepcją Lenina. Cała istota leninizmu zawarta jest w pracy Lenina ''Państwo a rewolucja'' z roku 1917. Sprowadza się ona do kwestii: jak zdobyć władzę i jak ją utrzymać. Narzędziem zdobycia i utrzymania władzy według Lenina jest „partia nowego typu”, monopartia, w razie potrzeby zamaskowana jako taki czy inny „front”, taka czy inna „rada”.
** Autor: [[Adam Ciołkosz]], [http://lewicowo.pl/varia/viewpub/tid/2/pid/259 ''Socjalizm – ale jaki?'', „Orzeł Biały” nr 140, kwiecień 1976].

* Według jego prognoz w miarę dojrzewania kapitalizmu będziemy świadkami okresowych recesji, stałego wzrostu uzależnienia od technologii oraz rozwoju wielkich, quasi-monopolistycznych korporacji, rozpościerających swoje lepkie macki po całym świecie w poszukiwaniu nowych rynków. Gdyby nie wydarzyło się nic takiego, musielibyśmy przyznać, że staruszek plótł androny. Cykle wzrostu i załamań gospodarki państw zachodnich w dwudziestym wieku, podobnie jak obejmująca cały świat dominacja Microsoftu Billa Gatesa dowodzą jednak czegoś innego.
** Autor: [[Francis Wheen]], ''Karol Marks. Biografia'', przeł. Dominika Cieśla, W.A.B., Warszawa 2005.

* Według pana Marksa, lud nie tylko nie powinien likwidować [państwa], lecz, przeciwnie, utwierdzać je i umacniać, by w takiej postaci oddać je do dyspozycji swoich dobroczyńców, opiekunów i nauczycieli, przywódców partii komunistycznej – innymi słowy, pana Marksa i jego przyjaciół, którzy wówczas przystąpią do uwalniania [go] na swój sposób. [Przywódcy ci] ściągną cugle rządów silną ręką, gdyż ignoranci potrzebują potężnych opiekunów. Powołają więc do życia centralny państwowy bank, który skoncentruje całość produkcji handlowo – przemysłowej, rolnej, a nawet naukowej. Podzieli masy ludowe na dwie armie przemysłową i rolną, pod bezpośrednim dowództwem państwowych inżynierów, którzy będą nową uprzywilejowaną klasą polityczno-naukową.
** Autor: [[Michał Bakunin]], ''Gosudarstwiennost i anarchija'', w: A. Lehing (red.) ''Archives Bakounine'', Leiden 1967, T. III, cyt. za: Richard Pipes, ''Rewolucja rosyjska'', Warszawa 1994

* Z biegiem czasu zostanie uznaną niezaprzeczalna prawda, że Marks był przede wszystkim potężnym, intuicyjnym umysłem filozoficznym: ale tego się nie zrozumie, póki krążyć będzie bajeczka o filozofie Engelsie, który był pierwszorzędnym publicystą, ale absolutnie nie wchodzi w rachubę jako filozof.
** Autor: [[Stanisław Brzozowski]], ''Legenda Młodej Polski'' (1909)

==Zobacz też==
* [[marksizm]]
* [[rewolucja]]


{{SORTUJ:Marks, Karol}}
[[Kategoria:Filozofowie i teoretycy społeczni]]
[[Kategoria:Marksiści]]
[[Kategoria:Młodohegliści]]
[[Kategoria:Myśliciele ateistyczni]]
[[Kategoria:Niemieccy dziennikarze]]
[[Kategoria:Niemieccy filozofowie prawa]]
[[Kategoria:Niemieccy ekonomiści]]
[[Kategoria:Niemieccy myśliciele polityczni]]
[[Kategoria:Niemieccy socjologowie]]
[[Kategoria:Niemieccy komuniści]]
[[Kategoria:Niemieccy Żydzi]]
[[Kategoria:Socjaliści]]</text>
      <sha1>b3hu171lbauzaa2t3y5kkl9m15d2mx6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>650824</id>
      <parentid>650812</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T17:33:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Swam pl</username>
        <id>41038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Wycofano edycje użytkownika [[Special:Contributions/~2026-56734-03|~2026-56734-03]] ([[User talk:~2026-56734-03|dyskusja]]). Autor przywróconej wersji to [[User:Mrnr84201|Mrnr84201]].</comment>
      <origin>647494</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="53803" sha1="opefjbg4q11thpkghmu1hu0hmzyl987" xml:space="preserve">[[Plik:Karl Marx 001.jpg|mały|{{center|Karol Marks}}]]
'''[[w:Karl Marx|Karol Marks]]''' (niem. ''Karl Marx''; 1818–1883) – [[Niemcy|niemiecki]] [[filozof]], [[ekonomista]], [[socjologia|socjolog]], [[dziennikarz]] i działacz [[rewolucja|rewolucyjny]] pochodzenia [[żydzi|żydowskiego]].

==''Przyczynek do krytyki heglowskiej filozofii prawa'' (1844)==
&lt;small&gt;(cyt. za: ''Dzieła wszystkie'', tom I, wyd. Książka i Wiedza, Warszawa 1962, s. 243–407)&lt;/small&gt;
* Człowiek tworzy religię, nie zaś religia - człowieka.

* Dla Niemiec snem utopijnym jest nie radykalna rewolucja, nie ogólnoludzka emancypacja, lecz raczej częściowa, wyłącznie polityczna rewolucja, taka, która pozostawia nietknięte filary gmachu.

* Doświadczyliśmy tych samych okresów restauracji co inne kraje, ale nie doświadczyliśmy żadnej rewolucji. (…) Tylko raz przebywaliśmy w towarzystwie wolności, w dniu kiedy została zaaresztowana.
** Opis: tłumacząc, dlaczego Niemcy są społecznie zacofane w stosunku do [[Francja|Francji]] i [[Wielka Brytania|Wielkiej Brytanii]].

* Krytyka religii rozczarowuje człowieka po to, by myślał, działał, i kształtował swoją rzeczywistość jako rozczarowany człowiek, który odzyskał rozum, i się porusza wokół siebie samego, a więc wokół swojego prawdziwego słońca. Religia jest jedynie iluzorycznym słońcem, które się kręci wokół człowieka tak długo, jak on sam nie rusza się wokół samego siebie.
** Źródło: ''Wstęp''
** Zobacz też: [[religia]]

* Nędza religijna jest jednocześnie wyrazem rzeczywistej nędzy i protestem przeciw nędzy rzeczywistej.
** Źródło: ''Wstęp''

* Prawdziwe szczęście ludu wymaga zniesienia religii jako urojonego szczęścia ludu. 

* Religia jest westchnieniem uciśnionego stworzenia, sercem nieczułego świata, jest duszą bezdusznych stosunków. Religia jest opium ludu.
** ''Die Religion ist der Seufzer der bedrängten Kreatur, das Gemüt einer herzlosen Welt, wie sie der Geist geistloser Zustände ist. Sie ist das Opium des Volkes.'' (niem.)
** Źródło: ''Wstęp''

* Współczesny ''ancien regime'' jest raczej tylko komediantem porządku światowego, którego prawdziwi bohaterowie są martwi. (…) Aktualny nacisk musi stać się silniejszy poprzez dodanie świadomości nacisku, wstyd musi być większy poprzez jego upublicznienie.
** Opis: o narzędziach walki z [[władza|władzą]].

==''Rękopisy ekonomiczno-filozoficzne'' (1844)==
&lt;small&gt;([http://www.marxists.org/polski/marks-engels/1844/rekopisy/index.htm cyt. za: ''Dzieła'', tom 1, przeł. Konstanty Jażdżewski, Książka i Wiedza 1960])&lt;/small&gt;

* Bezpośrednim, przyrodniczym, koniecznym stosunkiem człowieka do człowieka jest stosunek mężczyzny do kobiety. (…) Wedle tego stosunku można więc ocenić poziom całej kultury człowieka. Charakter tego stosunku świadczy o tym, w jakiej mierze człowiek stał się dla siebie istotą gatunkową.
** Zobacz też: [[człowiek]]

* Człowiek potrafi produkować na miarę każdego gatunku i stosować do każdego przedmiotu właściwą miarę: dlatego człowiek formuje też według praw piękna.
** Zobacz też: [[piękno]]

* Istota uważa się za samodzielną dopiero wtedy, gdy stoi na własnych nogach, a stoi na własnych nogach dopiero wtedy, gdy swoje istnienie zawdzięcza samej sobie.
** Zobacz też: [[samodzielność]]

* Przy założeniu, że człowiek jest człowiekiem i jego stosunek do świata jest ludzki, miłość możesz wymienić tylko na miłość, zaufanie tylko na zaufanie itd. Jeśli chcesz rozkoszować się sztuką, musisz być człowiekiem wykształconym w dziedzinie sztuki; jeśli chcesz wywierać wpływ na innych ludzi musisz być człowiekiem, który rzeczywiście inspiruje i wiedzie naprzód innych ludzi. Każdy twój stosunek do człowieka – i do przyrody – musi być określonym, odpowiadającym przedmiotowi twej woli przejawem twego rzeczywistego indywidualnego życia. Jeśli kochasz nie wzbudzając miłości, tzn. jeśli twoja miłość jako miłość nie wytwarza wzajemnej miłości, jeśli poprzez swój przejaw życia człowieka kochającego nie czynisz siebie człowiekiem kochanym, miłość twoja jest bezsilna, jest nieszczęściem.
** Zobacz też: [[miłość]]

* Skoro człowiek czerpie całą swą wiedzę, wrażenia itd. ze świata zmysłowego i z doświadczeń w świecie zmysłowym, znaczy to, że należy tak urządzić świat empiryczny, by doświadczał w nim tego, co prawdziwie ludzkie, by nauczył się sam siebie doświadczać jako człowieka.
** Zobacz też: [[zmysły]]

* W stosunku do kobiety jako do zdobyczy i niewolnicy powszechnej pożądliwości wyraża się nieskończona degradacja, w jakiej człowiek znajduje się wobec siebie samego.
** Zobacz też: [[kobieta]]

==''W kwestii żydowskiej'' (1844)==
* Chrystianizm powstał z żydostwa i znów się w żydostwo przeobraził. Chrześcijanin był od początku teoretyzującym Żydem, Żyd więc jest praktycznym chrześcijaninem, a praktyczny chrześcijanin stał się znowu Żydem.
** Zobacz też: [[chrześcijaństwo]], [[Żydzi]]

* Nie szukajmy tajemnicy Żyda w jego religii, lecz szukajmy tajemnicy religii w rzeczywistym Żydzie. Jaka jest świecka podstawa żydostwa? Praktyczna potrzeba, własna korzyść. Jaki jest świecki kult Żyda? Handel. Jaki jest jego świecki bóg? Pieniądz. Otóż właśnie! Emancypacja od handlu i od pieniądza, a zatem od praktycznego, rzeczywistego żydostwa byłaby autoemancypacją naszych czasów. Taka organizacja społeczeństwa, która by usunęła przesłanki handlu, a więc i samą możliwość handlu, uniemożliwiłaby istnienie Żyda. Jego świadomość religijna rozwiałaby się jak mdłe opary w atmosferze prawdziwego życia społecznego. Z drugiej zaś strony, jeżeli Żyd uznaje nicość tej swojej praktycznej istoty i pracuje nad jej usunięciem, to wychodzi on poza ramy swego dotychczasowego rozwoju, współdziała w pracy nad emancypacją człowieka w ogóle i zwalcza skrajny praktyczny wyraz ludzkiej autoalienacji.
** Zobacz też: [[judaizm]]

* Pieniądz jest tym żarliwym bogiem Izraela, wobec którego żaden inny bóg ostać się nie może. Pieniądz poniża wszystkich bogów człowieka i zamienia ich w towar. Pieniądz jest ogólną, samą w sobie ukonstytuowaną wartością wszystkich rzeczy. Pozbawił on zatem cały świat – świat ludzi jak i przyrodę – jego właściwej wartości. Pieniądz jest wyobcowaną od człowieka istotą jego pracy i jego bytu; ta obca istota ma go w swej mocy, on zaś zanosi do niej modły.
** Zobacz też: [[pieniądze]]

* Wszelka emancypacja jest sprowadzeniem świata ludzkiego, stosunków ludzkich, do samego człowieka.
** ''Alle Emancipation ist Zurückführung der menschlichen Welt, der Verhältnisse, auf den Menschen selbst.'' (niem.)
** Źródło: tłum. Wacława Komarnicka, Deutsch-Französische Jahrbücher 1844, s. 207.
** Zobacz też: [[człowiek]], [[emancypacja]]

* Żydostwo utrzymało się nie wbrew historii, lecz dzięki historii. Społeczeństwo obywatelskie z własnych trzewi rodzi Żyda wciąż na nowo. Co było w istocie swej podłożem religii żydowskiej? Praktyczna potrzeba, egoizm. Monoteizm Żyda jest też w gruncie rzeczy politeizmem wielu potrzeb, politeizmem, który czyni nawet ustęp przedmiotem boskiego prawa. Praktyczna potrzeba, egoizm to zasada społeczeństwa obywatelskiego i wystąpiła ona jako taka w swej czystej postaci, skoro tylko państwo polityczne wyłoniło się całkowicie ze społeczeństwa obywatelskiego. Bogiem zaś praktycznej potrzeby i egoizmu jest pieniądz.
** Zobacz też: [[egoizm]]

* Żydostwo utrzymało się obok chrystianizmu nie tylko jako religijna krytyka chrystianizmu, nie tylko jako ucieleśnienie wątpliwości co do religijnego pochodzenia chrześcijaństwa, lecz w równej mierze dlatego, że praktyczny, żydowski duch, że żydostwo utrzymało się w samym społeczeństwie chrześcijańskim, a nawet doszło w nim do szczytu swego rozwoju. Żyd, będąc szczególnego rodzaju członkiem społeczeństwa obywatelskiego, jest tylko szczególnego rodzaju przejawem żydowskości społeczeństwa obywatelskiego.

==''Tezy o Feuerbachu'' (1845)==
* Filozofowie rozmaicie tylko interpretowali świat; idzie jednak o to, aby go zmienić.
** ''Die Philosophen haben die Welt nur verschieden interpretiert, es kömmt drauf an, sie zu verändern.'' (niem.)
** Źródło: ''Teza XI''

* Materialistyczna teoria, mówiąca że ludzie są wytworami warunków i wychowania, a więc zmienieni ludzie są wytworami innych warunków i zmienionego wychowania, zapomina, że warunki są zmieniane właśnie przez ludzi i że sam wychowawca musi zostać wychowany. Przeto dochodzi ona siłą rzeczy do tego, że dzieli społeczeństwo na dwie części, z których jedna jest wyniesiona ponad społeczeństwo (…). Zbieżność zmian warunków i działalności ludzkiej może być traktowana i racjonalnie rozumiana jedynie jako praktyka rewolucyjna.
** ''Die materialistische Lehre, dass die Menschen Produkte der Umstände und der Erziehung, veränderte Menschen also Produkte anderer Umstände und geänderter Erziehung sind, vergisst, dass die Umstände eben von den Menschen verändert werden, und dass der Erzieher selbst erzogen werden muss. Sie kommt daher mit Nothwendigkeit dahin, die Gesellschaft in zwei Theile zu sondern, von denen der eine über der Gesellschaft erhaben ist. (…) Das Zusammenfallen des Aenderns der Umstände und der menschlichen Thätigkeit kann nur als umwälzende Praxis gefasst und rationell verstanden werden.'' (niem.)
** Źródło: ''Teza III''

* W praktyce człowiek musi dowieść prawdziwości, tzn. rzeczywistości i mocy, ziemskiego charakteru swego myślenia. Spór o rzeczywistość czy nierzeczywistość myślenia izolującego się od praktyki jest zagadnieniem czysto scholastycznym.
** ''In der Praxis muß der Mensch die Wahrheit, das heißt die Wirklichkeit und Macht, die Diesseitigkeit seines Denkens beweisen.Der Streit über die Wirklichkeit oder Nichtwirklichkeit eines Denkens, das sich von der Praxis isolirt, ist eine rein scholastische Frage.'' (niem.)
** Źródło: ''Teza II''

* Życie społeczne jest z istoty swej praktyczne. Wszelkie misteria sprowadzające teorię na manowce mistycyzmu znajdują swe racjonalne rozwiązania w praktyce ludzkiej i w pojmowaniu tej praktyki.
** ''Das gesellschaftliche Leben ist wesentlich praktisch. Alle Mysterien, welche die Theorie zum Mystizismus verleiten, finden ihre rationelle Lösung in der menschlichen Praxis und im Begreifen dieser Praxis.'' (niem.)
** Źródło: ''Teza VIII''

==''Manifest komunistyczny'' (1848)==
&lt;!-- Cytaty dodawaj w osobnym haśle! --&gt;
{{Osobne|Manifest Komunistyczny}}
* Proletariusze nie mają w niej (rewolucji) nic do stracenia prócz swych kajdan. Do zdobycia mają cały świat. Proletariusze wszystkich krajów, łączcie się!
** ''Die Proletarier haben nichts in ihr zu verlieren als ihre Ketten. Sie haben eine Welt zu gewinnen. Proletarier aller Länder, vereinigt euch!'' (niem.)
** Opis: [[ostatnie zdania dzieł literackich|ostatnie zdania ''Manifestu'']]

* Robotnicy nie mają ojczyzny.
** ''Die Arbeiter haben kein Vaterland.'' (niem.)

* Widmo krąży po Europie – widmo komunizmu. Wszystkie potęgi starej Europy połączyły się dla świętej nagonki przeciw temu widmu, papież i car, Metternich i Guizot, francuscy radykałowie i niemieccy policjanci.
** ''Ein Gespenst geht um in Europa – das Gespenst des Kommunismus. Alle Mächte des alten Europa haben sich zu einer heiligen Hetzjagd gegen dies Gespenst verbündet, der Papst und der Zar, Metternich und Guizot, französische Radikale und deutsche Polizisten.'' (niem.)
** Opis: początek ''Manifestu''.

==''Płaca, cena i zysk'' (1865)==
* Chociaż tylko część dziennej pracy robotnika jest opłacona, podczas gdy druga część pozostaje nieopłacona i chociaż ta nieopłacona lub dodatkowa praca tworzy właśnie fundusz, z którego powstaje wartość dodatkowa lub zysk, wydaje się, jak gdyby cała praca była pracą opłaconą. To fałszywe złudzenie odróżnia pracę najemną od innych historycznych form pracy.
** Zobacz też: [[praca]]

* Co wy uważacie za słuszne lub sprawiedliwe, to nie ma znaczenia. Idzie o to, co jest konieczne i nieuniknione w danym systemie produkcji.
** Zobacz też: [[sprawiedliwość]]

==''Kapitał'' (1867)==
* Aby stać się towarem, produkt musi przejść drogą wymiany do rąk tego, komu służy jako wartość użytkowa. Wreszcie żadna rzecz nie może być wartością, jeżeli nie jest przedmiotem użytecznym. Jeżeli jest bezużyteczna, to i praca w niej zawarta jest bezużyteczna, nie wchodzi w ogóle w rachubę jako praca i dlatego nie stwarza wartości.
** Źródło: tom I, rozdz. I, 1

* Czym jest to ''równe'', tzn. ta wspólna substancja, którą np. dom przedstawia wobec poduszki w wyrazie wartości poduszki? Coś podobnego „nie może w rzeczywistości istnieć” – mówi Arystoteles. Dlaczego? Dom przedstawia – wobec poduszki coś równego o tyle, o ile przedstawia to, co jest istotnie wspólne obojgu, poduszce i domowi. A tym jest – praca ludzka.&lt;br /&gt;Ale Arystoteles nie mógł z samej formy wartości wyczytać, że w formie wartości towarów wszystkie prace są wyrażone jako jednakowa praca ludzka, a wiec jako praca równoznaczna, gdyż społeczeństwo greckie opierało się na pracy niewolników, a więc nierówność ludzi i ich sił roboczych była jego podstawą naturalną. Tajemnicę wyrazu wartości, ''równość i równoznaczność'' wszystkich prac, dlatego że są i o ile są pracą ludzką w ogóle, można było odgadnąć dopiero wtedy, gdy pojęcie równości ludzi utrwaliło się jak przesąd ludowy. A to stało się możliwe dopiero w społeczeństwie, w którym forma towarowa stała się powszechną formą produktu pracy, a co za tym idzie, wzajemny stosunek ludzi jako posiadaczy towarów – panującym stosunkiem społecznym.
** Źródło: tom I, rozdz. I, 3

* Formuły, które na pierwszy rzut oka zdradzają, że właściwe są takiej formacji społecznej, w której jeszcze proces produkcji rządzi ludźmi, a nie człowiek procesem produkcji, wydaję się jej burżuazyjnej świadomości koniecznością równie naturalną i oczywistą jak sama praca produkcyjna. Dlatego też burżuazyjna ekonomia polityczna traktuje przedburżuazyjne formy społecznego organizmu produkcyjnego mniej więcej tak samo jak Ojcowie Kościoła traktują religie przedchrześcijańskie.
** Źródło: tom I, rozdz. I, 4

* Kapitał jest pracą umarłą, która jak wampir ożywia się tylko wtedy, gdy wysysa żywą pracę.
** Źródło: tom I, rozdz. X, 1
** Zobacz też: [[kapitał]], [[praca]], [[wampir]]

* Kruszcowa forma naturalna złota pozostaje powszechną formą ekwiwalentną wszystkich towarów, bezpośrednim społecznym ucieleśnieniem wszelkiej pracy ludzkiej. Pęd do tworzenia skarbów z natury nie zna granic. Ze względu na swą jakość, czyli formę, pieniądz nie zna granic, tzn. jest ogólnym przedstawicielem materialnego bogactwa, ponieważ jest bezpośrednio wymienialny na każdy towar. Ale jednocześnie każda rzeczywista suma pieniędzy jest ilościowo ograniczona, ma więc tylko ograniczoną siłę nabywczą. Ta sprzeczność między granicą ilościową a brakiem jakościowych granic pieniądza popycha wciąż zbieracza skarbu do syzyfowej pracy gromadzenia. Dzieje się z nim tak jak ze zdobywcą świata, który za każdym nowym podbojem zdobywa tylko nową granicę.
** Źródło: tom I, rozdz. III, 3
** Zobacz też: [[kapitalizm]]

* Postępuj swoją drogą, a ludzie niech mówią, co chcą!
** ''Segui il tuo corso, e lascia dir le genti!'' (wł.)
** Opis: przytoczone za [[Dante Alighieri]]m.

* Przedmioty użytkowe tylko dlatego stają się w ogóle towarami, że są produktami niezależnie od siebie wykonywanych prac prywatnych. Ogół tych prac prywatnych tworzy ogólną pracę społeczną. Ponieważ wytwórcy nawiązują z sobą społeczną styczność dopiero przez wymianę produktów swej pracy, specyficznie społeczne znamiona ich prywatnych prac ujawniają się dopiero w obrębie tej wymiany. Inaczej mówiąc, dopiero przez stosunki, jakie wymiana stwarza między produktami pracy, a za ich pośrednictwem między wytwórcami, prace prywatne występują jako człony ogólnej pracy społecznej.
** Źródło: tom I, rozdz. I, 4

* Skąd bowiem płyną złudzenia systemu monetarnego? Z tego, że nie dostrzegał on, że złoto i srebro wyobrażają, jako pieniądz, pewien społeczny stosunek produkcji, ale w formie rzeczy naturalnych, o osobliwych własnościach społecznych.
** Źródło: tom I, rozdz. I, 3

* Skąd więc pochodzi zagadkowy charakter produktu pracy z chwilą gdy przybiera formę towaru? Oczywiście z tej formy właśnie. Jednakowość różnych prac ludzkich otrzymuje rzeczową postać jednakowej wartości przedmiotowej produktów pracy; mierzenie wydatkowania ludzkiej siły roboczej czasem jego trwania przybiera postać wielkości wartości produktów pracy; wreszcie stosunki wzajemne wytwórców stwierdzające owe społeczne znamiona ich prac przybierają formę społecznego stosunku między produktami pracy.
** Źródło: tom I, rozdz. I, 4

* Ukształtowanie społecznego procesu życiowego, czyli materialnego procesu produkcji, wtedy dopiero zrzuci z siebie zasłonę z mistycznych mgieł, gdy stanie się dziełem swobodnie zrzeszonych ludzi i znajdzie się pod ich świadomą, planową kontrolą – co jednak wymaga takiej materialnej podstawy społeczeństwa, czyli szeregu materialnych warunków bytu, które ze swej strony są samorzutnym wytworem długiego i bolesnego rozwoju dziejowego.
** Źródło: tom I, rozdz. I, 4

* W samym stosunku wymiennym towarów ich wartość wymienna ukazała się nam jako coś zgoła niezależnego od ich wartości użytkowych. Jeżeli więc istotnie abstrahujemy od wartości użytkowej produktów pracy, otrzymujemy ich wartość, zgodnie z podanym właśnie określeniem. To wspólne, co znajduje wyraz w stosunku wymiennym, czyli w wartości wymiennej towarów, jest więc ich wartością.
** Źródło: tom I, rozdz. I, 1
** Zobacz też: [[wartość]]

* Właśnie ta zakończona forma świata towarów, forma pieniężna, zamiast ujawniać, zarzuca rzeczową zasłonę na społeczny charakter prac prywatnych. (…) Kategorie burżuazyjnej ekonomii politycznej są takimi właśnie formami. Są to formy myśli mające społeczny, a więc obiektywny walor dla stosunków produkcji tego historycznie określonego społecznego sposobu produkcji, jakim jest produkcja towarowa. Cały mistycyzm świata towarów, cała ta mgła tajemniczości i czarów otaczająca produkty pracy w produkcji towarowej pierzchnie więc od razu, gdy przejdziemy do innych form produkcji.
** Źródło: tom I, rozdz. I, 4

* Wyzysk polega nie na odbieraniu proletariuszowi pieniędzy, tylko czasu i przestrzeni.
** Źródło: tom I, rozdz. VI, 1
** Zobacz też: [[wyzysk]]

* Z punktu widzenia wyższych formacji ekonomicznych społeczeństwa, uznawanie świata za prywatną własność poszczególnych osób wyda się zupełnym absurdem, tak jak uznanie za czyjąś prywatna własność człowieka. Nawet całe społeczeństwo, naród, czy wszystkie społeczeństwa razem wzięte nie mogą być właścicielami świata. Są tylko jego posiadaczami, użytkownikami, i jak dobrzy rodzice, muszą przekazać go przyszłym pokoleniom, w lepszym stanie.
** Źródło: ''Kapitał – Krytyka ekonomii politycznej'', wyd. Książka i Wiedza, Warszawa 1951

==''Krytyka programu gotajskiego'' (1875)==
&lt;small&gt;(tłum. Antoni Bal, Warszawa 2007)&lt;/small&gt;

* A co się tyczy obecnych zrzeszeń spółdzielczych, to mają one wartość jedynie o tyle, o ile są niezależnym tworem robotników, nie protegowanym ani przez rządy, ani przez burżuazję.

* Każdy według swoich zdolności, każdemu według jego potrzeb.
** ''Jeder nach seinen Fähigkeiten, jedem nach seinen Bedürfnissen!'' (niem.)

* Należy raczej zarówno rząd, jak i kościół pozbawić wszelkiego wpływu na szkołę.
** Zobacz też: [[edukacja]]

* Robotnikowi najemnemu pozwala się pracować na własne utrzymanie, a więc pozwala mu się żyć o tyle tylko, o ile przez pewien czas pracuje darmo dla kapitalistów (a zatem i dla tych, którzy wraz z nimi uczestniczą w zjadaniu wartości dodatkowej); że cały system produkcji kapitalistycznej obraca się dokoła zagadnienia, jak zwiększyć ilość tej darmowej pracy przez przedłużenie dnia pracy albo przez zwiększenie jej wydajności, większe natężenie siły roboczej itd.; że przeto system pracy najemnej jest systemem niewolnictwa, przy czym niewolnictwo to staje się tym cięższe, im bardziej rozwijają się społeczne siły wytwórcze pracy bez względu na to, czy robotnik otrzymuje lepszą czy gorszą zapłatę.
** Zobacz też: [[proletariat]]

* To, co wytwórca traci jako osoba prywatna, odzyskuje bezpośrednio lub pośrednio jako członek społeczeństwa.
** Opis: o przyszłym społeczeństwie komunistycznym.

* To państwu potrzebne jest wychowanie, i to bardzo surowe, przez lud.
** Zobacz też: [[państwo]]

* Wolność polega na tym, żeby państwo z organu stojącego ponad społeczeństwem przekształcić w organ całkowicie temu społeczeństwu podporządkowany; również dziś formy państwowe są bardziej lub mniej wolne zależnie od tego, w jakim stopniu ograniczają one „wolność państwa”.
** Zobacz też: [[wolność]]

==Przemówienia==
* Istnieje jedna tylko alternatywa dla Europy: albo azjatyckie barbarzyństwo pod przywództwem moskiewskim zaleje ją jak lawina, albo Europa musi odbudować Polskę, stawiając między sobą a Azją 20 milionów bohaterów, by zyskać na czasie dla dokonania swego społecznego odrodzenia.
** Źródło: [http://lewicowo.pl/marks-o-polsce/ przemówienie na posiedzeniu Rady Międzynarodówki i Towarzystwa Robotniczego w Londynie, „Commonwealth”, 22 stycznia 1866, cyt. za: Adam Pragier, ''Puszka Pandory'', Londyn 1969]
** Zobacz też: [[Polska]], [[Europa]]

* Nie brak ludzi naiwnych, którzy sądzą, że dziś wszystko się zmieniło, że Polska przestała być „potrzebnym narodem”, jak napisał pewien Francuz, i pozostała tylko sentymentalnym wspomnieniem, a sentymenty i wspomnienia nie są notowane na giełdzie. Ale cóż się właściwie zmieniło? Czy zmniejszyło się niebezpieczeństwo? Nie. Tylko ślepota intelektualna klas rządzących w Europie doszła do swego zenitu. Polityka Rosji jest niezmienna, co przyznał oficjalny historyk moskiewski Karamzin. Jej metody, jej taktyka czy manewrowanie, mogą się zmieniać, ale gwiazda polarna tej polityki – opanowanie świata – jest gwiazdą stałą.
** Źródło: [http://lewicowo.pl/marks-o-polsce/ przemówienie na posiedzeniu Rady Międzynarodówki i Towarzystwa Robotniczego w Londynie, „Commonwealth”, 22 stycznia 1866, cyt. za: Adam Pragier, ''Puszka Pandory'', Londyn 1969]
** Zobacz też: [[Rosja]]
** Zobacz w Wikipedii: [[w:Nikołaj Karamzin|Nikołaj Karamzin]]

* Robotnicy muszą zdobyć władzę polityczną celem ustanowienia nowej organizacji pracy… Lecz nie twierdzimy, że droga do tego celu jest wszędzie ta sama. Wiemy, że trzeba brać pod rozwagę urządzenia, zwyczaje i obyczaje różnych krajów i nie przeczymy, że istnieją kraje, jak Anglia i Ameryka, gdzie robotnicy mogą osiągnąć swój cel środkami pokojowymi.
** Opis: w 1872 na kongresie I Międzynarodówki w Hadze.
** Źródło: [[Adam Ciołkosz]], [http://lewicowo.pl/socjalizm-a-komunizm/ ''Socjalizm a komunizm'', 1954]

* W naszych czasach wszelka rzecz jest jak gdyby brzemienna w swe przeciwieństwo. Maszyna, która ma cudowną moc skracania pracy człowieka i czynienia jej bardziej owocną, staje się, jak widzimy, źródłem jego nędzy i wycieńczenia. Nowo odkryte źródła bogactwa przeistaczają się, jak gdyby przez złe czary, w źródła nędzy. Zwycięstwa na polu sztuki zdają się być odniesione kosztem wartości moralnych. W tej samej mierze, w jakiej ludzkość zdobywa władzę nad przyrodą, podpada człowiek pod władzę innych ludzi lub pod władzę własnej nikczemności. Nawet jasne światło wiedzy może widocznie świecić jedynie na mrocznym tle ignorancji. Wszystkie nasze wynalazki i cały nasz postęp nie mają, zdawałoby się, innych wyników, prócz tego, że siły materialne obdarzone zostają życiem duchowym, a życie ludzkie przytępione i sprowadzone do poziomu sił materialnych. Ta sprzeczność pomiędzy (…) siłami wytwórczymi a stosunkami społecznymi naszej epoki, jest faktem namacalnym, nieodpartym, niezbitym.
** Opis: 14 kwietnia 1856.
** Źródło: ''Sędzią jest historia, wykonawcą wyroku – proletariat'', w: ''Wielkie mowy historii'', t. 2, wyd. Polityka Spółdzielnia Pracy, Warszawa 2006

==Inne==
{{IndeksPL}}
===B===
* Bezcielesna substancja jest wręcz taką samą sprzecznością jak bezcielesne ciało.
** Zobacz też: [[ciało]]

* Błazen czuje się jak ryba w wodzie tylko w atmosferze powszechnego zamieszania, które sam wywołał.

* Byt określa świadomość.
** Źródło: ''Przyczynek do krytyki ekonomii politycznej''

===C===
* Cynizm jest w rzeczach, nie zaś w słowach, którymi te rzeczy się wyraża.
** Zobacz też: [[cynizm]]

* Człowiek, którego nic poza cenzusem nie kwalifikuje na przysięgłego, ma sumienie cenzusu.
** Zobacz też: [[człowiek]]

* Człowieka należy rozumieć poczynając „od dołu” – od jego głodu, chłodu, bezdomności; nie idea, lecz ciało jest kluczem do ludzkich tajemnic.

* Czyń drugiemu, co tobie miłe.

* Co było w istocie swej podłożem religii żydowskiej? Praktyczna potrzeba, egoizm.

===D===
* Demokracja niemiecka potrzebuje szlachetnego czynu, który by ją podniósł w oczach własnego narodu i zjednał jej szacunek ludów innych. (…) [Takim czynem mógłby stać się] ochotniczy legion niemiecki, z chorągwią i barwami niemieckimi, wkraczający do Polski, w celu walki przeciw Moskalom. (…) Na początek tysiąc osób (…) wyborowych, wyćwiczonych i zaopatrzonych we wszystko, nawet w nieco artylerii.
** Opis: latem 1863 w rozmowie z [[Teofil Łapiński|Teofilem Łapińskim]] rzucając pomysł zorganizowania niemieckiego legionu, który miałby udzielić zbrojnej pomocy [[powstanie styczniowe|powstaniu styczniowemu]] dokonując desantu na wybrzeżu Bałtyku.
** Źródło: Przemysław Kmieciak, [https://krytykapolityczna.pl/historia/legion-marksa-czyli-jak-ocalic-powstanie-styczniowe/ ''Legion Marksa, czyli jak ocalić powstanie styczniowe''], krytykapolityczna.pl, 25 stycznia 2025.

* Doznania zmysłowe i miłość własna, przyjemność i dobrze rozumiany interes osobisty – oto podstawa moralności.

* Dziś nawet ateizm jest uważany za ''culpa levis'' (lekki grzech) w porównaniu z krytyką tradycyjnych stosunków własności.
** Zobacz też: [[ateizm]]

===E===
* Eunuch nie jest w pełni człowiekiem, nawet jeżeli ma dobry głos.
** Zobacz też: [[eunuch]]

===H===
* Hegel powiada gdzieś, że wszystkie wielkie historyczne fakty i postacie powtarzają się, rzec można, dwukrotnie. Zapomniał dodać: za pierwszym razem jako tragedia, za drugim jako farsa.
** ''Hegel bemerkt irgendwo, dass alle großen weltgeschichtlichen Tatsachen und Personen sich sozusagen zweimal ereignen. Er hat vergessen hinzuzufügen: das eine Mal als Tragödie, das andere Mal als Farce.'' (niem.)
** Źródło: ''18 brumaire’a Ludwika Bonaparte''
** Zobacz też: [[historia]]

* Historia nie czyni nic, nie posiada żadnych kolosalnych bogactw, „nie walczy w żadnej walce”. To raczej człowiek – prawdziwy żywy człowiek – jest tym, który posiada wszystko i ze wszystkim walczy. W żadnym razie nie „historia” używa człowieka dla urzeczywistnienia swych celów, jakby była zewnętrzną wobec niego osobą, raczej jest historia niczym więcej niż aktywnością człowieka ścigającego swe cele.
** Źródło: ''Święta Rodzina, czyli krytyka krytycznej krytyki'', w: ''Dzieła'', t. 2, przeł. Konstanty Jażdżewski, wyd. Książka i Wiedza 1960.

===I===
* Istnieje dwojaka śmiałość: śmiałość płynąca z wyższości i śmiałość zrodzona z ciasnoty umysłu.
** Zobacz też: [[śmiałość]]

===J===
* Jedyną szansą na trwałe powstanie Polski i normalny rozwój Europy jest zniszczenie Rosji z jej azjatyckimi zwyczajami politycznymi i obyczajowymi.
** Źródło: ''W obronie Polski'', 1875
** Zobacz też: [[Polska]]

* Jeśli pragniemy wyrobić sobie trafny pogląd o ludziach i poznać ich we właściwym świetle oczyma naszego rozumu, musimy wpierw rozważyć ich naturę, a następnie ich cele.

* Jeśli prawo do istnienia ma polip, bo i w nim, choć bezgłośnie, pulsuje życie przyrody, to cóż dopiero lew, w którym się ono burzy i ryczy?
** Zobacz też: [[lew]], [[życie]]

* Jeżeli komuś coś daruję, byłoby naprawdę bezczelnością z jego strony, gdyby na podstawie aktu darowizny chciał wymusić na mnie jeszcze dalsze świadczenia.

* Jeżeli który z narodów Europy ma obowiązek pomagać Polsce do odzyskania bytu politycznego, to przede wszystkim my, Niemcy.
** Opis: w 1863.
** Źródło: Przemysław Kmieciak, [https://krytykapolityczna.pl/historia/legion-marksa-czyli-jak-ocalic-powstanie-styczniowe/ ''Legion Marksa, czyli jak ocalić powstanie styczniowe''], krytykapolityczna.pl, 25 stycznia 2025.
** Zobacz też: [[Niemcy (naród)]]

===K===
* Kapelmistrz wcale nie musi być właścicielem instrumentów, na których gra orkiestra, ani też do jego funkcji dyrygenta bynajmniej nie należy troska o „płacę” pozostałych muzykantów.

* Każdy krok rzeczywistego ruchu jest ważniejszy niż tuzin programów.

* Każdy naród by zginął, gdyby przerwał pracę.

* Koran i prawo muzułmańskie (szariat) redukowały geografie i etnografie różnych narodów na prosty i wygodny podział, na wierzących i niewierzących. Niewierzący jest „Harby”, znaczy że jest wrogiem. Islam pogardza krajem niewiernych, tworząc stan permanentnej wrogości pomiędzy muzułmanami i niewiernymi. W tym sensie, statki pirackie Berberów, były świętą flotą islamu.
** Źródło: ''Marx-Engels-Werke'', tom 10, s. 170.
** Zobacz też: [[islam]]

* Krytyka niemiecka aż do jej ostatnich usilnych prób nie porzuciła gruntu filozofii. Choć daleka była od badania swych ogólnofilozoficznych założeń, to jednak wszystkie jej zagadnienia wyrosły na gruncie pewnego określonego systemu filozoficznego, mianowicie heglowskiego. Nie tylko w jej odpowiedziach, ale już w samych pytaniach tkwią mistyfikacja.
** Źródło: ''Ideologia niemiecka''

* Kto chce pobić przeciwnika, nie będzie z nim rozprawiał o kosztach wojny.

* Kto żąda wszystkiego, nie żąda nic i nic nie dostaje.

===L===
* Ludzie nie wiedzą, kim są i co czynią.

* Ludzie tworzą sami swoją historię.
** Źródło: [[Stefan Kunowski]], ''Podstawy współczesnej pedagogiki'', Wyd. Salezjańskie, Warszawa 2004, s. 140.

* Ludzkość stawia sobie zawsze takie zadania, które jest w stanie rozwiązać.

===M===
* Masturbacja ma się tak do seksu jak filozofia do rzeczywistości.
** Zobacz też: [[masturbacja]]

* Maszyna jest kategorią ekonomiczną w nie większym stopniu niż wół ciągnący pług.
** Zobacz też: [[maszyna]]

* Materia jest podmiotem wszelkich zmian.

* Można by sobie wszak uroić, że się jest powszechnym kamieniem obrazy, bo przez niezręczność wszędzie się o coś zawadza.
===N===
* Neofici są najpobożniejsi.
** Zobacz też: [[pobożność]]

* Nie można myśli oddzielić od materii, która myśli.
** Zobacz też: [[materia]], [[myśl]]

* Nieodłączną cechą organizacji takiej bazy ekonomicznej są sprzeczności.

* Nikt nie lubi powściągliwej niewinności u własnej żony ani powściągliwej wypłacalności u swego dłużnika.
** Zobacz też: [[żona]], [[dług]]

* Nikt nie zwalcza wolności, zwalcza co najwyżej wolność innych.
** Zobacz też: [[wolność]]

* No, już, wynoście się stąd! Ostatnie słowa są dla głupców, którzy nie powiedzieli wystarczająco wiele.
** Opis: poproszony o [[ostatnie słowa]].
** Źródło: [http://www.itvl.pl/news/ostatnie-slowa-przed-smiercia ''Ostatnie słowa przed śmiercią'', itvl.pl, 16 kwietnia 2013]

* Notariusz to świecki spowiednik.

===O===
* Oczywiście, mogłem się skompromitować. Ale zawsze z pomocą przyjdzie odrobina dialektyki. Rzecz jasna sformułowałem swoje prognozy w taki sposób, by były poprawne także jeśli zdarzy się rzecz dokładnie przeciwna.
** ''Es ist möglich, daß ich mich blamiere. Indes ist dann immer mit einiger Dialektik zu helfen. Ich habe natürlich meine Aufstellungen so gehalten, daß ich im umgekehrten Fall auch Recht habe.'' (niem.)
** Źródło: Karl Marx, Friedrich Engels, ''Werke (MEW)'', Institut für Marxismus-Leninismus beim ZK der SED, Berlin (Ost), 1956

* Od czasów Kaina żadna kara nie poprawiła i nie odstraszyła świata od popełniania przestępstwa.
** Zobacz też: [[kara]], [[Kain i Abel]]

* Organizacja społeczeństwa w określonym czasie zależy od środków produkcji czyli sposobu produkcji i organizacji pracy.

* Oręż krytyki nie może oczywiście zastąpić krytyki orężem; siłę materialną trzeba odeprzeć siłą materialną, wszelako i teoria staje się potęgą materialną, kiedy porywa za sobą masy.

===P===
* Pieniądz poniża wszystkich bogów człowieka i zamienia ich w towar.
** Źródło: Jarosław Gronert, ''Astrologia od początku'', Pabianice 2007, s. 103.
** Zobacz też: [[pieniądz]]

* Prawo o cenzurze nie jest prawem, tylko środkiem policyjnym. I jest to zły środek policyjny, bo nie osiąga tego, co zamierzono, a osiąga to, czego nie zamierzono.
** Źródło: ''O wolności prasy'' (1842)
** Zobacz też: [[cenzura]]

* Proch pozostaje prochem, czy się go użyje do zranienia człowieka, czy do leczenia jego ran.

* Przed wilkiem i tygrysem można się bronić prochem i ołowiem, ale na a posteriori „śmierdziela” nie ma lekarstwa.

* Przedmiot wytworzony przez pracę, jej produkt, napotykany jest jako obcy byt, siła, która uniezależniła się od swego wytwórcy. Im bardziej stara się robotnik, tym bardziej obcy staje się świat przedmiotów, i tym nędzniejszy staje się on sam.
** Źródło: Richard H. Popkin, Avrum Stroll, ''Filozofia'', tłum. Jan Karłowski, Norbert Leśniewski, Andrzej Przyłębski, Poznań 1994, s. 143.

* Przedzierzgniętego w eteryczną istotę przeciwnika łatwo rozpuścić w „eterze czystej myśli”.
** Zobacz też: [[przeciwnik]]

* Przyroda jest dobra, nawet jeśli wydaje na świat potwory.
** Zobacz też: [[przyroda]]

* Punkt widzenia technokraty wymaga zniszczenia przednowoczesnych pozostałości po wspólnotach animistycznych – to doprowadziło do wyobcowania wszelkich zmysłów na rzecz jednego zmysłu, zmysłu posiadania.
** Źródło: Kamil Sipowicz, [http://www.mixcloud.com/krytykapolityczna/dr-kamil-sipowicz-wykad-z-cyklu-pojecie-psychodelikow-w-antropologii-kulturze-16112012/ ''Pojęcie psychodelików w antropologii, kulturze, medycynie i filozofii'', zapis wykładu, 16 listopada 2012]
** Zobacz też: [[technokracja]], [[zmysły]]

===R===
* Republikanin ma inne sumienie niż rojalista, posiadający ma inne sumienie niż nieposiadający, myślący inne niż bezmyślny.
** Zobacz też: [[sumienie]]

* Rewolucje to lokomotywy historii.
** ''Die Revolutionen sind die Lokomotiven der Geschichte.'' (niem.)
** Źródło: ''Walki klasowe we Francji 1848–50; Następstwa'' (13 czerwca 1849)

* Robotnik jest tak samo jak teolog powołany do pisania o tym, czy należy pracować w święta, czy też nie.

* Rozum istniał zawsze, choć nie zawsze w rozumnej formie.

* Różnica między materializmem francuskim a angielskim to różnica między tymi dwoma narodami.
** Zobacz też: [[materializm]]

* Ruch wyzwoleńczy klas proletariackich jest zawsze związany z fermentem wśród kobiet.
** Źródło: ''Moja przyjaciółka'', 10 stycznia 1934, za: Jacek Kowalski, ''Anna Fredek i Przyjaciółka'', „Gazeta Wyborcza”, 11 października 2008.

* Ryszard III ofiarowywał królestwo za konia, koalicja ofiarowuje osła za królestwo.

===S===
* Socjalne zasady chrześcijaństwa głoszą pokorę, wzgardę dla samego siebie, uniżoność, poufałość, ustępliwość – słowem, wszystkie porywy, cechujące kanalię.

===T===
* Tajemnica nie mogła zręczniej uczynić się „dobrem powszechnym” niż w ten sposób, że przekształciła się w tajemnice, które nie są dla nikogo tajemnicami.
** Zobacz też: [[tajemnica]]

* Teoria zdolna jest porwać masy, kiedy dostarcza dowodów ad hominem, dowodzi zaś ''ad hominem'', kiedy staje się radykalna.

* To, co jest rozumne i z natury rzeczy konieczne, toruje sobie drogę jedynie jako ślepo działająca przeciętna.

===W===
* W organizmie rozumnym głowa nie może być z żelaza, a tułów z ciała.

* W zasadzie tragarz mniej się różni od filozofa niż kundel od charta.

* Władza i wolność są tożsame.

* Wolny jest ten kto posiada środki produkcji.

* Wszystko, co mogę w związku z tym powiedzieć o sobie, to że nie jestem marksistą.
** Opis: o skrajności ideologicznej swoich francuskich zwolenników.
** Źródło: [http://www.marxists.org/archive/marx/works/1882/letters/82_11_02.htm#356 ''Engels to Eduard Bernstein in Zurich'', 1882]

* Wszystko, co się rozwija, jest niedoskonałe.

* Współczesna fizjologia ustaliła, iż u zwierząt wyższych gatunków płodność maleje, pozostając w odwrotnym stosunku do rozwoju systemu nerwowego, a zwłaszcza do rosnącej masy mózgowej. Nikt jednak nie zaryzykowałby twierdzenia, że wymieranie angielskiej arystokracji ma coś wspólnego z nadmiernym rozrostem mózgu.

* Wybitniejsi przywódcy proletariatu (…) padają jeden po drugim ofiarą wyroków sądowych, na czoło jego wysuwają się coraz bardziej dwuznaczne postacie. Wstępuje on po części na drogę doktrynerskich eksperymentów, banków wymiany i asocjacji robotniczych, a więc ruchu, w którym wyrzeka się obalenia starego świata za pomocą całokształtu jego własnych, wielkich środków, usiłując osiągnąć swe wyzwolenie raczej poza plecami społeczeństwa, na drodze prywatnej, w ramach ograniczonych warunków swego istnienia, a zatem na drodze, na której czeka go siłą rzeczy niepowodzenie.
** Źródło: ''18 brumaire’a Ludwika Bonaparte'', Wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2011, s. 118.

===Z===
* Z góry wiadomo, że szewc jest bardziej powołany do pisania o skórze niż prawnik.

* Z wyzwaniem rzucam światu w twarz rękawicę i obserwuję jak upada ten karłowaty olbrzym. Jednak jego upadek nie uciszy mojej nienawiści. Podobny Bogu będę błąkał się wśród obłoków świata.

* Ze swoim ciałem trzeba postępować dyplomatycznie tak samo, jak ze wszystkimi innymi rzeczami.
** Zobacz też: [[ciało]]

==O Karolu Marksie==
* 14 marca 1883 r. Marks cicho zasnął na wieki w swym fotelu.
** Autor: [[Włodzimierz Lenin]], ''[[s:Karol Marks (Lenin)|Karol Marks]]''

* Człowiek wzniosłych idei, ogromnej energii, śmiałych, a przy tym praktycznych pomysłów.
** Autor: [[Teofil Łapiński]]
** Źródło: Przemysław Kmieciak, [https://krytykapolityczna.pl/historia/legion-marksa-czyli-jak-ocalic-powstanie-styczniowe/ ''Legion Marksa, czyli jak ocalić powstanie styczniowe''], krytykapolityczna.pl, 25 stycznia 2025.

* Jako Niemiec i jako Żyd (…) od stóp do głów jest autorytarny.
** Autor: [[Michał Bakunin]], ''[[Anarchizm]]''

* Karol Marks przewidywał, że logika akumulacji doprowadzi do systematycznego wyzysku pracowników najemnych i proletaryzacji klasy robotniczej. Przeciwnicy Marksa przekonują, że industrializacja przyniosła wzrost poziomu życia wszystkim, również robotnikom. Ba, tylko że współautor „Manifestu komunistycznego” tego nie kwestionował, zwracając uwagę, że od samej biedy bardziej dotkliwa jest sytuacja rosnących nierówności.
** Autor: [[Edwin Bendyk]], ''Widmo krąży po świecie'', „Polityka” nr 48, 23 listopada 2011.

* Każdy człowiek uczestniczący świadomie w życiu współczesnym zna imię Marksa. 
** ''Es wird niemand geben, der am modernem Leben teilnimmt, dem der Name Marx unbekannnt geblieben wäre.'' (niem.)
** Autor: [[Karl Kautsky]]
** Źródło: ''Materialistyczne pojmowanie dziejów''. Tom I ''Przyroda i społeczeństwo'' Część 1. Książka i Wiedza, Warszawa 1963, przeł. Kazimierz Błeszyński, s. 3. 

* Lenin chciał ująć władzę w ręce swej partii, by zbudować w Rosji ustrój socjalistyczny. Była to koncepcja zupełnie nowa, nie znajdujemy jej u Marksa. Wedle Marksa, żadna forma ustrojowa nie ginie, dopóki się nie rozwiną wszystkie siły wytwórcze, które się w niej mogą pomieścić; nowe, wyższe stosunki produkcyjne nie pojawiają się nigdy, dopóki warunki materialnej ich egzystencji nie wylęgną się w łonie dawnego społeczeństwa. Wedle Marksa, socjalizm będzie mógł nadejść dopiero wtedy, gdy w systemie kapitalistycznym nie będzie już miejsca dla dalszych sił produkcyjnych. I na odwrót, gdy dojrzeją po temu warunki materialne, socjalizm nadejdzie niezawodnie. Lenin odwrócił tezę Marksa do góry nogami, dowodząc, że trzeba najpierw obalić społeczeństwo stare i zbudować społeczeństwo nowe, aby stworzyć warunki materialne dla socjalistycznych stosunków produkcji.
** Autor: [[Adam Ciołkosz]], [http://lewicowo.pl/varia/viewpub/tid/2/pid/259 ''Socjalizm – ale jaki?'', „Orzeł Biały” nr 140, kwiecień 1976].

* Marks był krytykiem sztywnych dogmatów, militarnego terroru, politycznych represji i arbitralnej władzy państwa. Uważał, że przedstawiciele polityczni powinni być rozliczani przez wyborców i występował przeciwko niemieckim socjaldemokratom za ich propaństwową politykę. Opowiadał się za wolnością słowa i wolnościami obywatelskimi, przerażało go przymusowe tworzenie miejskiego proletariatu (w jego przypadku w Anglii raczej niż w Rosji). Sądził też, że wspólna własność na terenach wiejskich powinna mieć dobrowolny, a nie przymusowy charakter. Zdając sobie jednak sprawę z tego, że socjalizm nie może rozwijać się w warunkach ubóstwa, rozumiałby doskonale, jak doszło do upadku rewolucji rosyjskiej.
** Autor: [[Terry Eagleton]], ''Dlaczego Marks miał rację?'', Wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2014.

* Marks był spłukany – lecz miał jakiś sens. Engels pożyczył mu niezbędny pens.
** ''Marx was skint – but he had sense. Engels lent him the necessary pence.'' (ang.)
** Autor: [[The Clash]], ''The Magnificent Seven'' z płyty ''Sandinista!''

* Marks, mimo iż sam był Żydem, szczerze nienawidził narodu, z którego się wywodził. Uważał bowiem Żydów za największych zwolenników własności prywatnej i kapitalizmu.
** Autor: [[Marek Bankowicz]], ''Lewicowość i socjalizm w doktrynie narodowego socjalizmu'', „Studia nad Faszyzmem i Zbrodniami Hitlerowskimi”, 33, 2011, s. 346.

* Marks przygotował atak na społeczeństwo burżuazyjne w chwili, w której osiągnęło ono szczytowy punkt swego rozkwitu materialnego. (…). W tym świecie Marks jest postacią odizolowaną, zgorzkniałym wrogiem, gotowym na wzór wczesnych chrześcijan czy francuskich enragè (wściekłych) odrzucić wszystko, czym ten świat jest i do czego dąży, nazywając jego ideały bezwartościowymi, a jego cnoty grzechami, potępiając jego instytucje tylko za to, że są burżuazyjne, a więc należą do skorumpowanego, tyrańskiego i irracjonalnego społeczeństwa, które musi być unicestwione raz na zawsze. W epoce, która niszczyła swoich wrogów środkami potężnymi, choć działającymi wolno i dyskretnie, zmuszając Carlyle’a i Schopenhauera do ucieczki w odległe cywilizacje lub idealizowaną przeszłość, doprowadzając swego arcywroga Nietzschego do histerii i szaleństwa, Marks pozostał odporny i niezmiennie groźny. Jak starożytny prorok, dopełniający dzieła wyznaczonego mu przez niebiosa (…).
** Autor: [[Isaiah Berlin]], ''Karol Marks. Jego życie i środowisko'', tłum. Wojciech Orliński, Książka i Wiedza, Warszawa 1999, ISBN 8305130169, s. 24.

* Miał inteligentnego ojca i to on jest głównym sprawcą powstania ''Kapitału''.
** Autor: Sergo Beria, ''Beria, mój ojciec''

* My&lt;br /&gt;otwieraliśmy&lt;br /&gt;dzieł Marksa każdy tom,&lt;br /&gt;jak w domu własnym&lt;br /&gt;okiennice rano,&lt;br /&gt;ale i bez czytania&lt;br /&gt;było nam wiadomo,&lt;br /&gt;dokąd należy iść&lt;br /&gt;i z kim do walki stanąć.
** Autor: [[Włodzimierz Majakowski]], ''Na cały głos'' (1930)

* Myślę, że teoria wartości Marksa jest jedną z najgłębszych jego wizji metafizycznych, w ekonomii politycznej zaś rola jej polega na tym, że za jej pomocą możemy zawsze wydobywać na powierzchnię myśli pojęcie procesu ekonomicznego jako całości, jako pewnej rzeczywistości stwarzanej przez człowieka pośród obcych jej procesów żywiołowych.
** Autor: [[Stanisław Brzozowski]], ''Idee. Wstęp do filozofii dojrzałości dziejowej'' (1910)

* Nauka Marksa jest wszechmocna, ponieważ jest słuszna. Jest pełna i harmonijna, daje ludziom jednolity światopogląd, nie godzący się z żadnymi przesądami, z żadną reakcją, z żadną obroną ucisku burżuazyjnego. Jest ona prawowitym spadkobiercą tego, co ludzkość stworzyła najlepszego w XIX wieku w postaci niemieckiej filozofii, angielskiej ekonomii politycznej, francuskiego socjalizmu.
** Autor: [[Włodzimierz Lenin]], ''Trzy źródła i trzy części składowe marksizmu''

* Niewątpliwie Marks nie uznaje myśli czystej, rozwijającej się poza wszelkim kontaktem z naturą. Nie ma jednak nic wspólnego pomiędzy doktryną, która z całego człowieka czyni zwyczajny produkt natury, z myśli zwyczajne odbicie, i koncepcją, dla której rzeczywistość pojawia się w momencie styczności myśli i świata, w akcie, dzięki któremu myślący człowiek bierze świat w posiadanie.
** Autorka: [[Simone Weil]], ''Wybór pism'', przeł. Czesław Miłosz, wyd. Znak, Kraków 1991.

* Okazało się, że Karolek Marks znów miał rację, bo to siły wytwórcze dokonują rewolucji, a przemiany społeczne idą w ślad za nimi.
** Autor: [[Jacek Kuroń]], ''Nadzieja i rozczarowanie. Pisma polityczne 1989–2004'', wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2010.
** Opis: o rewolucji informatycznej.

* Podobno Rosjanie, Chińczycy, Niemcy, Kubańczycy i wszyscy inni komuniści źle zrozumieli Marksa.&lt;br /&gt;Być może.&lt;br /&gt;Jeśli jednak miliardy ludzi usiłowały zorganizować życie zgodne ze wskazaniami Marksa i nic im z tego nie wyszło, można by mieć pretensję do Marksa, że nie przewidział skutków ubocznych takiego eksperymentu. Jeśli genialny uczony wynalazł lekarstwo, które nikomu nie pomogło, a po którego zażyciu zmarło sto milionów ludzi, trudno nadal uważać go za geniusza. Można oczywiście tłumaczyć rzecz tym, że głupi pacjenci niewłaściwie odczytali załączoną ulotkę ze sposobem użycia. Ale i to nie najlepiej świadczy o genialności uczonego; w końcu należałoby tak pisać instrukcje, żeby nie budziły wątpliwości.
** Autor: [[Wiktor Suworow]], ''Ostatnia republika'', tłum. Andrzej Bobrowicki i Dorota Majeńczyk, Warszawa 2000, s. 34.

* Poglądy samego Marksa są złożone i należy starannie odróżnić kilka aspektów jego myśli, których wartość jest niejednakowa. Marks był mianowicie przede wszystkim naukowcem i uważał się za takiego. Chciał stworzyć ''naukowy socjalizm'' i zbudować socjologię (której jest współzałożycielem) na wzór fizyki. Jako taki Marks był niewątpliwie wybitnym myślicielem, choć nie miał szczęścia o tyle, że większość jego hipotez naukowych została sfalsyfikowana przez nowszą wiedzę (tak np. hipoteza zbliżającego się królestwa wolności, hipoteza coraz większej pauperyzacji proletariuszy, hipoteza załamania się kapitalizmu itd., itd.). Wynika stąd, że choć owe hipotezy były nieraz w czasach Marksa dobrymi naukowymi hipotezami, jest dziecinnym zabobonem uważać je dzisiaj za filozoficzne dogmaty.
** Autor: [[Józef Maria Bocheński]], ''Sto zabobonów'', [tu hasło:] ''marksizm''
** Zobacz też: [[moralność]], [[socjologia]], [[Fryderyk Engels]]

* Prawa rynku są dla Marksa tylko pewną grą puszczonych samopas ludzkich artefaktów: czymś w rodzaju ruletki. Gracz w ruletkę regularnie powierza swój los siłom, których nie kontroluje – ale bynajmniej nie staje się od tego bardziej wolny. Z każdą grą zwiększa natomiast wolność właściciela kasyna.
** Autor: [[Piotr Graczyk]], ''O bogu młodego Marksa'', „Kronos” nr 4(15)/2010.

* Socjalistyczni myśliciele, zwłaszcza Marks, przedstawili mocne argumenty przeciw kapitalizmowi. Jednak nawet Smith rozumiał dobrze ogromne problemy, jakie spowodowałoby poleganie na samym rynku i dążeniu do zysku.
** Autor: [[Amartya Sen]], [http://wyborcza.pl/1,97559,6463889,I_rynek_i_panstwo.html wyborcza.pl, 3 kwietnia 2009]
** Zobacz też: [[Adam Smith]]

* Spuścizna Marksa pozostaje otwarta, co pozwala na ciągłe jej udoskonalanie i wprowadzanie zmian.
** Autor: [[Kazimierz Kelles-Krauz]]

* W Nadrenii, która zdążyła doświadczyć dwóch despotyzmów – wolnościowego (Napoleon) i konserwatywnego (Fryderyk Wilhelm), grupa przedsiębiorców powierzyła w 1842 pewnemu młodemu liberałowi redagowanie liberalnego czasopisma, „Rheinische Zeitung”. Ten zauważył, że zasadniczy spór w społeczeństwie nie biegnie między zwolennikami i przeciwnikami wolności, ale między posiadaczami środków produkcji i całą resztą, która musi na tych posiadaczy zapierdzielać. Posiadacze ci tworzą różne ideologie, by ten miły ich kieszeniom stan usprawiedliwiać – arystokraci tworzą konserwatyzm, burżuazja liberalizm, ale oba sprowadzają się do tego samego przesłania dla mas: harujcie i morda w kubeł. Liberał ów spopularyzował słowo „socjalizm”, którym dotąd posługiwały się głównie quasi-mistyczne sekty (w których działał m.in. Adam Mickiewicz).
** Autor: [[Wojciech Orliński]], [https://web.archive.org/web/20160819013955/http://wo.blox.pl/2016/08/Notka-o-polityce.html ''Notka o polityce''], blog Wojciech Orlińskiego, 16 sierpnia 2016.
** Zobacz też: [[konserwatyzm]], [[liberalizm]], [[socjalizm]], [[Adam Mickiewicz]]

* W rzeczywistości leninizm nie jest kontynuacją i rozwinięciem nauki Marksa, jest samodzielną i odrębną koncepcją Lenina. Cała istota leninizmu zawarta jest w pracy Lenina ''Państwo a rewolucja'' z roku 1917. Sprowadza się ona do kwestii: jak zdobyć władzę i jak ją utrzymać. Narzędziem zdobycia i utrzymania władzy według Lenina jest „partia nowego typu”, monopartia, w razie potrzeby zamaskowana jako taki czy inny „front”, taka czy inna „rada”.
** Autor: [[Adam Ciołkosz]], [http://lewicowo.pl/varia/viewpub/tid/2/pid/259 ''Socjalizm – ale jaki?'', „Orzeł Biały” nr 140, kwiecień 1976].

* Według jego prognoz w miarę dojrzewania kapitalizmu będziemy świadkami okresowych recesji, stałego wzrostu uzależnienia od technologii oraz rozwoju wielkich, quasi-monopolistycznych korporacji, rozpościerających swoje lepkie macki po całym świecie w poszukiwaniu nowych rynków. Gdyby nie wydarzyło się nic takiego, musielibyśmy przyznać, że staruszek plótł androny. Cykle wzrostu i załamań gospodarki państw zachodnich w dwudziestym wieku, podobnie jak obejmująca cały świat dominacja Microsoftu Billa Gatesa dowodzą jednak czegoś innego.
** Autor: [[Francis Wheen]], ''Karol Marks. Biografia'', przeł. Dominika Cieśla, W.A.B., Warszawa 2005.

* Według pana Marksa, lud nie tylko nie powinien likwidować [państwa], lecz, przeciwnie, utwierdzać je i umacniać, by w takiej postaci oddać je do dyspozycji swoich dobroczyńców, opiekunów i nauczycieli, przywódców partii komunistycznej – innymi słowy, pana Marksa i jego przyjaciół, którzy wówczas przystąpią do uwalniania [go] na swój sposób. [Przywódcy ci] ściągną cugle rządów silną ręką, gdyż ignoranci potrzebują potężnych opiekunów. Powołają więc do życia centralny państwowy bank, który skoncentruje całość produkcji handlowo – przemysłowej, rolnej, a nawet naukowej. Podzieli masy ludowe na dwie armie przemysłową i rolną, pod bezpośrednim dowództwem państwowych inżynierów, którzy będą nową uprzywilejowaną klasą polityczno-naukową.
** Autor: [[Michał Bakunin]], ''Gosudarstwiennost i anarchija'', w: A. Lehing (red.) ''Archives Bakounine'', Leiden 1967, T. III, cyt. za: Richard Pipes, ''Rewolucja rosyjska'', Warszawa 1994

* Z biegiem czasu zostanie uznaną niezaprzeczalna prawda, że Marks był przede wszystkim potężnym, intuicyjnym umysłem filozoficznym: ale tego się nie zrozumie, póki krążyć będzie bajeczka o filozofie Engelsie, który był pierwszorzędnym publicystą, ale absolutnie nie wchodzi w rachubę jako filozof.
** Autor: [[Stanisław Brzozowski]], ''Legenda Młodej Polski'' (1909)

==Zobacz też==
* [[marksizm]]
* [[rewolucja]]


{{SORTUJ:Marks, Karol}}
[[Kategoria:Filozofowie i teoretycy społeczni]]
[[Kategoria:Marksiści]]
[[Kategoria:Młodohegliści]]
[[Kategoria:Myśliciele ateistyczni]]
[[Kategoria:Niemieccy dziennikarze]]
[[Kategoria:Niemieccy filozofowie prawa]]
[[Kategoria:Niemieccy ekonomiści]]
[[Kategoria:Niemieccy myśliciele polityczni]]
[[Kategoria:Niemieccy socjologowie]]
[[Kategoria:Niemieccy komuniści]]
[[Kategoria:Niemieccy Żydzi]]
[[Kategoria:Socjaliści]]</text>
      <sha1>opefjbg4q11thpkghmu1hu0hmzyl987</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>650842</id>
      <parentid>650824</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T09:52:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>PARTYCJU$Z</username>
        <id>62236</id>
      </contributor>
      <comment>H-K-T</comment>
      <origin>650842</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="53874" sha1="ph40b37y10jmv4wnce5o7y6ixoq1fni" xml:space="preserve">[[Plik:Karl Marx 001.jpg|mały|{{center|Karol Marks}}]]
'''[[w:Karl Marx|Karol Marks]]''' (niem. ''Karl Marx''; 1818–1883) – [[Niemcy|niemiecki]] [[filozof]], [[ekonomista]], [[socjologia|socjolog]], [[dziennikarz]] i działacz [[rewolucja|rewolucyjny]] najwspanialszego REIKSPIEL-skiego pochodzenia w dziejach świata. Nie ma wspanialszego ideologa niż on za wyjątkiem Anna Katharina Emmerick.

==''Przyczynek do krytyki heglowskiej filozofii prawa'' (1844)==
&lt;small&gt;(cyt. za: ''Dzieła wszystkie'', tom I, wyd. Książka i Wiedza, Warszawa 1962, s. 243–407)&lt;/small&gt;
* Człowiek tworzy religię, nie zaś religia - człowieka.

* Dla Niemiec snem utopijnym jest nie radykalna rewolucja, nie ogólnoludzka emancypacja, lecz raczej częściowa, wyłącznie polityczna rewolucja, taka, która pozostawia nietknięte filary gmachu.

* Doświadczyliśmy tych samych okresów [[restauracja|restauracji]] co inne kraje, ale nie doświadczyliśmy żadnej rewolucji. (…) Tylko raz przebywaliśmy w towarzystwie wolności, w dniu kiedy została zaaresztowana.
** Opis: tłumacząc, dlaczego Niemcy często przebywają w lokalach gastronomicznych.

* Krytyka religii rozczarowuje człowieka po to, by myślał, działał, i kształtował swoją rzeczywistość jako rozczarowany człowiek, który odzyskał rozum, i się porusza wokół siebie samego, a więc wokół swojego prawdziwego słońca. Religia jest jedynie iluzorycznym słońcem, które się kręci wokół człowieka tak długo, jak on sam nie rusza się wokół samego siebie.
** Źródło: ''Wstęp''
** Zobacz też: [[religia]]

* Nędza religijna jest jednocześnie wyrazem rzeczywistej nędzy i protestem przeciw nędzy rzeczywistej.
** Źródło: ''Wstęp''

* Prawdziwe szczęście ludu wymaga zniesienia religii jako urojonego szczęścia ludu. 

* Religia jest westchnieniem uciśnionego stworzenia, sercem nieczułego świata, jest duszą bezdusznych stosunków. Religia jest opium ludu.
** ''Die Religion ist der Seufzer der bedrängten Kreatur, das Gemüt einer herzlosen Welt, wie sie der Geist geistloser Zustände ist. Sie ist das Opium des Volkes.'' (niem.)
** Źródło: ''Wstęp''

* Współczesny ''ancien regime'' jest raczej tylko komediantem porządku światowego, którego prawdziwi bohaterowie są martwi. (…) Aktualny nacisk musi stać się silniejszy poprzez dodanie świadomości nacisku, wstyd musi być większy poprzez jego upublicznienie.
** Opis: o narzędziach walki z [[władza|władzą]].

==''Rękopisy ekonomiczno-filozoficzne'' (1844)==
&lt;small&gt;([http://www.marxists.org/polski/marks-engels/1844/rekopisy/index.htm cyt. za: ''Dzieła'', tom 1, przeł. Konstanty Jażdżewski, Książka i Wiedza 1960])&lt;/small&gt;

* Bezpośrednim, przyrodniczym, koniecznym stosunkiem człowieka do człowieka jest stosunek mężczyzny do kobiety. (…) Wedle tego stosunku można więc ocenić poziom całej kultury człowieka. Charakter tego stosunku świadczy o tym, w jakiej mierze człowiek stał się dla siebie istotą gatunkową.
** Zobacz też: [[człowiek]]

* Człowiek potrafi produkować na miarę każdego gatunku i stosować do każdego przedmiotu właściwą miarę: dlatego człowiek formuje też według praw piękna.
** Zobacz też: [[piękno]]

* Istota uważa się za samodzielną dopiero wtedy, gdy stoi na własnych nogach, a stoi na własnych nogach dopiero wtedy, gdy swoje istnienie zawdzięcza samej sobie.
** Zobacz też: [[samodzielność]]

* Przy założeniu, że człowiek jest człowiekiem i jego stosunek do świata jest ludzki, miłość możesz wymienić tylko na miłość, zaufanie tylko na zaufanie itd. Jeśli chcesz rozkoszować się sztuką, musisz być człowiekiem wykształconym w dziedzinie sztuki; jeśli chcesz wywierać wpływ na innych ludzi musisz być człowiekiem, który rzeczywiście inspiruje i wiedzie naprzód innych ludzi. Każdy twój stosunek do człowieka – i do przyrody – musi być określonym, odpowiadającym przedmiotowi twej woli przejawem twego rzeczywistego indywidualnego życia. Jeśli kochasz nie wzbudzając miłości, tzn. jeśli twoja miłość jako miłość nie wytwarza wzajemnej miłości, jeśli poprzez swój przejaw życia człowieka kochającego nie czynisz siebie człowiekiem kochanym, miłość twoja jest bezsilna, jest nieszczęściem.
** Zobacz też: [[miłość]]

* Skoro człowiek czerpie całą swą wiedzę, wrażenia itd. ze świata zmysłowego i z doświadczeń w świecie zmysłowym, znaczy to, że należy tak urządzić świat empiryczny, by doświadczał w nim tego, co prawdziwie ludzkie, by nauczył się sam siebie doświadczać jako człowieka.
** Zobacz też: [[zmysły]]

* W stosunku do kobiety jako do zdobyczy i niewolnicy powszechnej pożądliwości wyraża się nieskończona degradacja, w jakiej człowiek znajduje się wobec siebie samego.
** Zobacz też: [[kobieta]]

==''W kwestii żydowskiej'' (1844)==
* Chrystianizm powstał z żydostwa i znów się w żydostwo przeobraził. Chrześcijanin był od początku teoretyzującym Żydem, Żyd więc jest praktycznym chrześcijaninem, a praktyczny chrześcijanin stał się znowu Żydem.
** Zobacz też: [[chrześcijaństwo]], [[Żydzi]]

* Nie szukajmy tajemnicy Żyda w jego religii, lecz szukajmy tajemnicy religii w rzeczywistym Żydzie. Jaka jest świecka podstawa żydostwa? Praktyczna potrzeba, własna korzyść. Jaki jest świecki kult Żyda? Handel. Jaki jest jego świecki bóg? Pieniądz. Otóż właśnie! Emancypacja od handlu i od pieniądza, a zatem od praktycznego, rzeczywistego żydostwa byłaby autoemancypacją naszych czasów. Taka organizacja społeczeństwa, która by usunęła przesłanki handlu, a więc i samą możliwość handlu, uniemożliwiłaby istnienie Żyda. Jego świadomość religijna rozwiałaby się jak mdłe opary w atmosferze prawdziwego życia społecznego. Z drugiej zaś strony, jeżeli Żyd uznaje nicość tej swojej praktycznej istoty i pracuje nad jej usunięciem, to wychodzi on poza ramy swego dotychczasowego rozwoju, współdziała w pracy nad emancypacją człowieka w ogóle i zwalcza skrajny praktyczny wyraz ludzkiej autoalienacji.
** Zobacz też: [[judaizm]]

* Pieniądz jest tym żarliwym bogiem Izraela, wobec którego żaden inny bóg ostać się nie może. Pieniądz poniża wszystkich bogów człowieka i zamienia ich w towar. Pieniądz jest ogólną, samą w sobie ukonstytuowaną wartością wszystkich rzeczy. Pozbawił on zatem cały świat – świat ludzi jak i przyrodę – jego właściwej wartości. Pieniądz jest wyobcowaną od człowieka istotą jego pracy i jego bytu; ta obca istota ma go w swej mocy, on zaś zanosi do niej modły.
** Zobacz też: [[pieniądze]]

* Wszelka emancypacja jest sprowadzeniem świata ludzkiego, stosunków ludzkich, do samego człowieka.
** ''Alle Emancipation ist Zurückführung der menschlichen Welt, der Verhältnisse, auf den Menschen selbst.'' (niem.)
** Źródło: tłum. Wacława Komarnicka, Deutsch-Französische Jahrbücher 1844, s. 207.
** Zobacz też: [[człowiek]], [[emancypacja]]

* Żydostwo utrzymało się nie wbrew historii, lecz dzięki historii. Społeczeństwo obywatelskie z własnych trzewi rodzi Żyda wciąż na nowo. Co było w istocie swej podłożem religii żydowskiej? Praktyczna potrzeba, egoizm. Monoteizm Żyda jest też w gruncie rzeczy politeizmem wielu potrzeb, politeizmem, który czyni nawet ustęp przedmiotem boskiego prawa. Praktyczna potrzeba, egoizm to zasada społeczeństwa obywatelskiego i wystąpiła ona jako taka w swej czystej postaci, skoro tylko państwo polityczne wyłoniło się całkowicie ze społeczeństwa obywatelskiego. Bogiem zaś praktycznej potrzeby i egoizmu jest pieniądz.
** Zobacz też: [[egoizm]]

* Żydostwo utrzymało się obok chrystianizmu nie tylko jako religijna krytyka chrystianizmu, nie tylko jako ucieleśnienie wątpliwości co do religijnego pochodzenia chrześcijaństwa, lecz w równej mierze dlatego, że praktyczny, żydowski duch, że żydostwo utrzymało się w samym społeczeństwie chrześcijańskim, a nawet doszło w nim do szczytu swego rozwoju. Żyd, będąc szczególnego rodzaju członkiem społeczeństwa obywatelskiego, jest tylko szczególnego rodzaju przejawem żydowskości społeczeństwa obywatelskiego.

==''Tezy o Feuerbachu'' (1845)==
* Filozofowie rozmaicie tylko interpretowali świat; idzie jednak o to, aby go zmienić.
** ''Die Philosophen haben die Welt nur verschieden interpretiert, es kömmt drauf an, sie zu verändern.'' (niem.)
** Źródło: ''Teza XI''

* Materialistyczna teoria, mówiąca że ludzie są wytworami warunków i wychowania, a więc zmienieni ludzie są wytworami innych warunków i zmienionego wychowania, zapomina, że warunki są zmieniane właśnie przez ludzi i że sam wychowawca musi zostać wychowany. Przeto dochodzi ona siłą rzeczy do tego, że dzieli społeczeństwo na dwie części, z których jedna jest wyniesiona ponad społeczeństwo (…). Zbieżność zmian warunków i działalności ludzkiej może być traktowana i racjonalnie rozumiana jedynie jako praktyka rewolucyjna.
** ''Die materialistische Lehre, dass die Menschen Produkte der Umstände und der Erziehung, veränderte Menschen also Produkte anderer Umstände und geänderter Erziehung sind, vergisst, dass die Umstände eben von den Menschen verändert werden, und dass der Erzieher selbst erzogen werden muss. Sie kommt daher mit Nothwendigkeit dahin, die Gesellschaft in zwei Theile zu sondern, von denen der eine über der Gesellschaft erhaben ist. (…) Das Zusammenfallen des Aenderns der Umstände und der menschlichen Thätigkeit kann nur als umwälzende Praxis gefasst und rationell verstanden werden.'' (niem.)
** Źródło: ''Teza III''

* W praktyce człowiek musi dowieść prawdziwości, tzn. rzeczywistości i mocy, ziemskiego charakteru swego myślenia. Spór o rzeczywistość czy nierzeczywistość myślenia izolującego się od praktyki jest zagadnieniem czysto scholastycznym.
** ''In der Praxis muß der Mensch die Wahrheit, das heißt die Wirklichkeit und Macht, die Diesseitigkeit seines Denkens beweisen.Der Streit über die Wirklichkeit oder Nichtwirklichkeit eines Denkens, das sich von der Praxis isolirt, ist eine rein scholastische Frage.'' (niem.)
** Źródło: ''Teza II''

* Życie społeczne jest z istoty swej praktyczne. Wszelkie misteria sprowadzające teorię na manowce mistycyzmu znajdują swe racjonalne rozwiązania w praktyce ludzkiej i w pojmowaniu tej praktyki.
** ''Das gesellschaftliche Leben ist wesentlich praktisch. Alle Mysterien, welche die Theorie zum Mystizismus verleiten, finden ihre rationelle Lösung in der menschlichen Praxis und im Begreifen dieser Praxis.'' (niem.)
** Źródło: ''Teza VIII''

==''Manifest komunistyczny'' (1848)==
&lt;!-- Cytaty dodawaj w osobnym haśle! --&gt;
{{Osobne|Manifest Komunistyczny}}
* Proletariusze nie mają w niej (rewolucji) nic do stracenia prócz swych kajdan. Do zdobycia mają cały świat. Proletariusze wszystkich krajów, łączcie się!
** ''Die Proletarier haben nichts in ihr zu verlieren als ihre Ketten. Sie haben eine Welt zu gewinnen. Proletarier aller Länder, vereinigt euch!'' (niem.)
** Opis: [[ostatnie zdania dzieł literackich|ostatnie zdania ''Manifestu'']]

* Robotnicy nie mają ojczyzny.
** ''Die Arbeiter haben kein Vaterland.'' (niem.)

* Widmo krąży po Europie – widmo komunizmu. Wszystkie potęgi starej Europy połączyły się dla świętej nagonki przeciw temu widmu, papież i car, Metternich i Guizot, francuscy radykałowie i niemieccy policjanci.
** ''Ein Gespenst geht um in Europa – das Gespenst des Kommunismus. Alle Mächte des alten Europa haben sich zu einer heiligen Hetzjagd gegen dies Gespenst verbündet, der Papst und der Zar, Metternich und Guizot, französische Radikale und deutsche Polizisten.'' (niem.)
** Opis: początek ''Manifestu''.

==''Płaca, cena i zysk'' (1865)==
* Chociaż tylko część dziennej pracy robotnika jest opłacona, podczas gdy druga część pozostaje nieopłacona i chociaż ta nieopłacona lub dodatkowa praca tworzy właśnie fundusz, z którego powstaje wartość dodatkowa lub zysk, wydaje się, jak gdyby cała praca była pracą opłaconą. To fałszywe złudzenie odróżnia pracę najemną od innych historycznych form pracy.
** Zobacz też: [[praca]]

* Co wy uważacie za słuszne lub sprawiedliwe, to nie ma znaczenia. Idzie o to, co jest konieczne i nieuniknione w danym systemie produkcji.
** Zobacz też: [[sprawiedliwość]]

==''Kapitał'' (1867)==
* Aby stać się towarem, produkt musi przejść drogą wymiany do rąk tego, komu służy jako wartość użytkowa. Wreszcie żadna rzecz nie może być wartością, jeżeli nie jest przedmiotem użytecznym. Jeżeli jest bezużyteczna, to i praca w niej zawarta jest bezużyteczna, nie wchodzi w ogóle w rachubę jako praca i dlatego nie stwarza wartości.
** Źródło: tom I, rozdz. I, 1

* Czym jest to ''równe'', tzn. ta wspólna substancja, którą np. dom przedstawia wobec poduszki w wyrazie wartości poduszki? Coś podobnego „nie może w rzeczywistości istnieć” – mówi Arystoteles. Dlaczego? Dom przedstawia – wobec poduszki coś równego o tyle, o ile przedstawia to, co jest istotnie wspólne obojgu, poduszce i domowi. A tym jest – praca ludzka.&lt;br /&gt;Ale Arystoteles nie mógł z samej formy wartości wyczytać, że w formie wartości towarów wszystkie prace są wyrażone jako jednakowa praca ludzka, a wiec jako praca równoznaczna, gdyż społeczeństwo greckie opierało się na pracy niewolników, a więc nierówność ludzi i ich sił roboczych była jego podstawą naturalną. Tajemnicę wyrazu wartości, ''równość i równoznaczność'' wszystkich prac, dlatego że są i o ile są pracą ludzką w ogóle, można było odgadnąć dopiero wtedy, gdy pojęcie równości ludzi utrwaliło się jak przesąd ludowy. A to stało się możliwe dopiero w społeczeństwie, w którym forma towarowa stała się powszechną formą produktu pracy, a co za tym idzie, wzajemny stosunek ludzi jako posiadaczy towarów – panującym stosunkiem społecznym.
** Źródło: tom I, rozdz. I, 3

* Formuły, które na pierwszy rzut oka zdradzają, że właściwe są takiej formacji społecznej, w której jeszcze proces produkcji rządzi ludźmi, a nie człowiek procesem produkcji, wydaję się jej burżuazyjnej świadomości koniecznością równie naturalną i oczywistą jak sama praca produkcyjna. Dlatego też burżuazyjna ekonomia polityczna traktuje przedburżuazyjne formy społecznego organizmu produkcyjnego mniej więcej tak samo jak Ojcowie Kościoła traktują religie przedchrześcijańskie.
** Źródło: tom I, rozdz. I, 4

* Kapitał jest pracą umarłą, która jak wampir ożywia się tylko wtedy, gdy wysysa żywą pracę.
** Źródło: tom I, rozdz. X, 1
** Zobacz też: [[kapitał]], [[praca]], [[wampir]]

* Kruszcowa forma naturalna złota pozostaje powszechną formą ekwiwalentną wszystkich towarów, bezpośrednim społecznym ucieleśnieniem wszelkiej pracy ludzkiej. Pęd do tworzenia skarbów z natury nie zna granic. Ze względu na swą jakość, czyli formę, pieniądz nie zna granic, tzn. jest ogólnym przedstawicielem materialnego bogactwa, ponieważ jest bezpośrednio wymienialny na każdy towar. Ale jednocześnie każda rzeczywista suma pieniędzy jest ilościowo ograniczona, ma więc tylko ograniczoną siłę nabywczą. Ta sprzeczność między granicą ilościową a brakiem jakościowych granic pieniądza popycha wciąż zbieracza skarbu do syzyfowej pracy gromadzenia. Dzieje się z nim tak jak ze zdobywcą świata, który za każdym nowym podbojem zdobywa tylko nową granicę.
** Źródło: tom I, rozdz. III, 3
** Zobacz też: [[kapitalizm]]

* Postępuj swoją drogą, a ludzie niech mówią, co chcą!
** ''Segui il tuo corso, e lascia dir le genti!'' (wł.)
** Opis: przytoczone za [[Dante Alighieri]]m.

* Przedmioty użytkowe tylko dlatego stają się w ogóle towarami, że są produktami niezależnie od siebie wykonywanych prac prywatnych. Ogół tych prac prywatnych tworzy ogólną pracę społeczną. Ponieważ wytwórcy nawiązują z sobą społeczną styczność dopiero przez wymianę produktów swej pracy, specyficznie społeczne znamiona ich prywatnych prac ujawniają się dopiero w obrębie tej wymiany. Inaczej mówiąc, dopiero przez stosunki, jakie wymiana stwarza między produktami pracy, a za ich pośrednictwem między wytwórcami, prace prywatne występują jako człony ogólnej pracy społecznej.
** Źródło: tom I, rozdz. I, 4

* Skąd bowiem płyną złudzenia systemu monetarnego? Z tego, że nie dostrzegał on, że złoto i srebro wyobrażają, jako pieniądz, pewien społeczny stosunek produkcji, ale w formie rzeczy naturalnych, o osobliwych własnościach społecznych.
** Źródło: tom I, rozdz. I, 3

* Skąd więc pochodzi zagadkowy charakter produktu pracy z chwilą gdy przybiera formę towaru? Oczywiście z tej formy właśnie. Jednakowość różnych prac ludzkich otrzymuje rzeczową postać jednakowej wartości przedmiotowej produktów pracy; mierzenie wydatkowania ludzkiej siły roboczej czasem jego trwania przybiera postać wielkości wartości produktów pracy; wreszcie stosunki wzajemne wytwórców stwierdzające owe społeczne znamiona ich prac przybierają formę społecznego stosunku między produktami pracy.
** Źródło: tom I, rozdz. I, 4

* Ukształtowanie społecznego procesu życiowego, czyli materialnego procesu produkcji, wtedy dopiero zrzuci z siebie zasłonę z mistycznych mgieł, gdy stanie się dziełem swobodnie zrzeszonych ludzi i znajdzie się pod ich świadomą, planową kontrolą – co jednak wymaga takiej materialnej podstawy społeczeństwa, czyli szeregu materialnych warunków bytu, które ze swej strony są samorzutnym wytworem długiego i bolesnego rozwoju dziejowego.
** Źródło: tom I, rozdz. I, 4

* W samym stosunku wymiennym towarów ich wartość wymienna ukazała się nam jako coś zgoła niezależnego od ich wartości użytkowych. Jeżeli więc istotnie abstrahujemy od wartości użytkowej produktów pracy, otrzymujemy ich wartość, zgodnie z podanym właśnie określeniem. To wspólne, co znajduje wyraz w stosunku wymiennym, czyli w wartości wymiennej towarów, jest więc ich wartością.
** Źródło: tom I, rozdz. I, 1
** Zobacz też: [[wartość]]

* Właśnie ta zakończona forma świata towarów, forma pieniężna, zamiast ujawniać, zarzuca rzeczową zasłonę na społeczny charakter prac prywatnych. (…) Kategorie burżuazyjnej ekonomii politycznej są takimi właśnie formami. Są to formy myśli mające społeczny, a więc obiektywny walor dla stosunków produkcji tego historycznie określonego społecznego sposobu produkcji, jakim jest produkcja towarowa. Cały mistycyzm świata towarów, cała ta mgła tajemniczości i czarów otaczająca produkty pracy w produkcji towarowej pierzchnie więc od razu, gdy przejdziemy do innych form produkcji.
** Źródło: tom I, rozdz. I, 4

* Wyzysk polega nie na odbieraniu proletariuszowi pieniędzy, tylko czasu i przestrzeni.
** Źródło: tom I, rozdz. VI, 1
** Zobacz też: [[wyzysk]]

* Z punktu widzenia wyższych formacji ekonomicznych społeczeństwa, uznawanie świata za prywatną własność poszczególnych osób wyda się zupełnym absurdem, tak jak uznanie za czyjąś prywatna własność człowieka. Nawet całe społeczeństwo, naród, czy wszystkie społeczeństwa razem wzięte nie mogą być właścicielami świata. Są tylko jego posiadaczami, użytkownikami, i jak dobrzy rodzice, muszą przekazać go przyszłym pokoleniom, w lepszym stanie.
** Źródło: ''Kapitał – Krytyka ekonomii politycznej'', wyd. Książka i Wiedza, Warszawa 1951

==''Krytyka programu gotajskiego'' (1875)==
&lt;small&gt;(tłum. Antoni Bal, Warszawa 2007)&lt;/small&gt;

* A co się tyczy obecnych zrzeszeń spółdzielczych, to mają one wartość jedynie o tyle, o ile są niezależnym tworem robotników, nie protegowanym ani przez rządy, ani przez burżuazję.

* Każdy według swoich zdolności, każdemu według jego potrzeb.
** ''Jeder nach seinen Fähigkeiten, jedem nach seinen Bedürfnissen!'' (niem.)

* Należy raczej zarówno rząd, jak i kościół pozbawić wszelkiego wpływu na szkołę.
** Zobacz też: [[edukacja]]

* Robotnikowi najemnemu pozwala się pracować na własne utrzymanie, a więc pozwala mu się żyć o tyle tylko, o ile przez pewien czas pracuje darmo dla kapitalistów (a zatem i dla tych, którzy wraz z nimi uczestniczą w zjadaniu wartości dodatkowej); że cały system produkcji kapitalistycznej obraca się dokoła zagadnienia, jak zwiększyć ilość tej darmowej pracy przez przedłużenie dnia pracy albo przez zwiększenie jej wydajności, większe natężenie siły roboczej itd.; że przeto system pracy najemnej jest systemem niewolnictwa, przy czym niewolnictwo to staje się tym cięższe, im bardziej rozwijają się społeczne siły wytwórcze pracy bez względu na to, czy robotnik otrzymuje lepszą czy gorszą zapłatę.
** Zobacz też: [[proletariat]]

* To, co wytwórca traci jako osoba prywatna, odzyskuje bezpośrednio lub pośrednio jako członek społeczeństwa.
** Opis: o przyszłym społeczeństwie komunistycznym.

* To państwu potrzebne jest wychowanie, i to bardzo surowe, przez lud.
** Zobacz też: [[państwo]]

* Wolność polega na tym, żeby państwo z organu stojącego ponad społeczeństwem przekształcić w organ całkowicie temu społeczeństwu podporządkowany; również dziś formy państwowe są bardziej lub mniej wolne zależnie od tego, w jakim stopniu ograniczają one „wolność państwa”.
** Zobacz też: [[wolność]]

==Przemówienia==
* Istnieje jedna tylko alternatywa dla Europy: albo azjatyckie barbarzyństwo pod przywództwem moskiewskim zaleje ją jak lawina, albo Europa musi odbudować Polskę, stawiając między sobą a Azją 20 milionów bohaterów, by zyskać na czasie dla dokonania swego społecznego odrodzenia.
** Źródło: [http://lewicowo.pl/marks-o-polsce/ przemówienie na posiedzeniu Rady Międzynarodówki i Towarzystwa Robotniczego w Londynie, „Commonwealth”, 22 stycznia 1866, cyt. za: Adam Pragier, ''Puszka Pandory'', Londyn 1969]
** Zobacz też: [[Polska]], [[Europa]]

* Nie brak ludzi naiwnych, którzy sądzą, że dziś wszystko się zmieniło, że Polska przestała być „potrzebnym narodem”, jak napisał pewien Francuz, i pozostała tylko sentymentalnym wspomnieniem, a sentymenty i wspomnienia nie są notowane na giełdzie. Ale cóż się właściwie zmieniło? Czy zmniejszyło się niebezpieczeństwo? Nie. Tylko ślepota intelektualna klas rządzących w Europie doszła do swego zenitu. Polityka Rosji jest niezmienna, co przyznał oficjalny historyk moskiewski Karamzin. Jej metody, jej taktyka czy manewrowanie, mogą się zmieniać, ale gwiazda polarna tej polityki – opanowanie świata – jest gwiazdą stałą.
** Źródło: [http://lewicowo.pl/marks-o-polsce/ przemówienie na posiedzeniu Rady Międzynarodówki i Towarzystwa Robotniczego w Londynie, „Commonwealth”, 22 stycznia 1866, cyt. za: Adam Pragier, ''Puszka Pandory'', Londyn 1969]
** Zobacz też: [[Rosja]]
** Zobacz w Wikipedii: [[w:Nikołaj Karamzin|Nikołaj Karamzin]]

* Robotnicy muszą zdobyć władzę polityczną celem ustanowienia nowej organizacji pracy… Lecz nie twierdzimy, że droga do tego celu jest wszędzie ta sama. Wiemy, że trzeba brać pod rozwagę urządzenia, zwyczaje i obyczaje różnych krajów i nie przeczymy, że istnieją kraje, jak Anglia i Ameryka, gdzie robotnicy mogą osiągnąć swój cel środkami pokojowymi.
** Opis: w 1872 na kongresie I Międzynarodówki w Hadze.
** Źródło: [[Adam Ciołkosz]], [http://lewicowo.pl/socjalizm-a-komunizm/ ''Socjalizm a komunizm'', 1954]

* W naszych czasach wszelka rzecz jest jak gdyby brzemienna w swe przeciwieństwo. Maszyna, która ma cudowną moc skracania pracy człowieka i czynienia jej bardziej owocną, staje się, jak widzimy, źródłem jego nędzy i wycieńczenia. Nowo odkryte źródła bogactwa przeistaczają się, jak gdyby przez złe czary, w źródła nędzy. Zwycięstwa na polu sztuki zdają się być odniesione kosztem wartości moralnych. W tej samej mierze, w jakiej ludzkość zdobywa władzę nad przyrodą, podpada człowiek pod władzę innych ludzi lub pod władzę własnej nikczemności. Nawet jasne światło wiedzy może widocznie świecić jedynie na mrocznym tle ignorancji. Wszystkie nasze wynalazki i cały nasz postęp nie mają, zdawałoby się, innych wyników, prócz tego, że siły materialne obdarzone zostają życiem duchowym, a życie ludzkie przytępione i sprowadzone do poziomu sił materialnych. Ta sprzeczność pomiędzy (…) siłami wytwórczymi a stosunkami społecznymi naszej epoki, jest faktem namacalnym, nieodpartym, niezbitym.
** Opis: 14 kwietnia 1856.
** Źródło: ''Sędzią jest historia, wykonawcą wyroku – proletariat'', w: ''Wielkie mowy historii'', t. 2, wyd. Polityka Spółdzielnia Pracy, Warszawa 2006

==Inne==
{{IndeksPL}}
===B===
* Bezcielesna substancja jest wręcz taką samą sprzecznością jak bezcielesne ciało.
** Zobacz też: [[ciało]]

* Błazen czuje się jak ryba w wodzie tylko w atmosferze powszechnego zamieszania, które sam wywołał.

* Byt określa świadomość.
** Źródło: ''Przyczynek do krytyki ekonomii politycznej''

===C===
* Cynizm jest w rzeczach, nie zaś w słowach, którymi te rzeczy się wyraża.
** Zobacz też: [[cynizm]]

* Człowiek, którego nic poza cenzusem nie kwalifikuje na przysięgłego, ma sumienie cenzusu.
** Zobacz też: [[człowiek]]

* Człowieka należy rozumieć poczynając „od dołu” – od jego głodu, chłodu, bezdomności; nie idea, lecz ciało jest kluczem do ludzkich tajemnic.

* Czyń drugiemu, co tobie miłe.

* Co było w istocie swej podłożem religii żydowskiej? Praktyczna potrzeba, egoizm.

===D===
* Demokracja niemiecka potrzebuje szlachetnego czynu, który by ją podniósł w oczach własnego narodu i zjednał jej szacunek ludów innych. (…) [Takim czynem mógłby stać się] ochotniczy legion niemiecki, z chorągwią i barwami niemieckimi, wkraczający do Polski, w celu walki przeciw Moskalom. (…) Na początek tysiąc osób (…) wyborowych, wyćwiczonych i zaopatrzonych we wszystko, nawet w nieco artylerii.
** Opis: latem 1863 w rozmowie z [[Teofil Łapiński|Teofilem Łapińskim]] rzucając pomysł zorganizowania niemieckiego legionu, który miałby udzielić zbrojnej pomocy [[powstanie styczniowe|powstaniu styczniowemu]] dokonując desantu na wybrzeżu Bałtyku.
** Źródło: Przemysław Kmieciak, [https://krytykapolityczna.pl/historia/legion-marksa-czyli-jak-ocalic-powstanie-styczniowe/ ''Legion Marksa, czyli jak ocalić powstanie styczniowe''], krytykapolityczna.pl, 25 stycznia 2025.

* Doznania zmysłowe i miłość własna, przyjemność i dobrze rozumiany interes osobisty – oto podstawa moralności.

* Dziś nawet ateizm jest uważany za ''culpa levis'' (lekki grzech) w porównaniu z krytyką tradycyjnych stosunków własności.
** Zobacz też: [[ateizm]]

===E===
* Eunuch nie jest w pełni człowiekiem, nawet jeżeli ma dobry głos.
** Zobacz też: [[eunuch]]

===H===
* Hegel powiada gdzieś, że wszystkie wielkie historyczne fakty i postacie powtarzają się, rzec można, dwukrotnie. Zapomniał dodać: za pierwszym razem jako tragedia, za drugim jako farsa.
** ''Hegel bemerkt irgendwo, dass alle großen weltgeschichtlichen Tatsachen und Personen sich sozusagen zweimal ereignen. Er hat vergessen hinzuzufügen: das eine Mal als Tragödie, das andere Mal als Farce.'' (niem.)
** Źródło: ''18 brumaire’a Ludwika Bonaparte''
** Zobacz też: [[historia]]

* Historia nie czyni nic, nie posiada żadnych kolosalnych bogactw, „nie walczy w żadnej walce”. To raczej człowiek – prawdziwy żywy człowiek – jest tym, który posiada wszystko i ze wszystkim walczy. W żadnym razie nie „historia” używa człowieka dla urzeczywistnienia swych celów, jakby była zewnętrzną wobec niego osobą, raczej jest historia niczym więcej niż aktywnością człowieka ścigającego swe cele.
** Źródło: ''Święta Rodzina, czyli krytyka krytycznej krytyki'', w: ''Dzieła'', t. 2, przeł. Konstanty Jażdżewski, wyd. Książka i Wiedza 1960.

===I===
* Istnieje dwojaka śmiałość: śmiałość płynąca z wyższości i śmiałość zrodzona z ciasnoty umysłu.
** Zobacz też: [[śmiałość]]

===J===
* Jedyną szansą na trwałe powstanie Polski i normalny rozwój Europy jest zniszczenie Rosji z jej azjatyckimi zwyczajami politycznymi i obyczajowymi.
** Źródło: ''W obronie Polski'', 1875
** Zobacz też: [[Polska]]

* Jeśli pragniemy wyrobić sobie trafny pogląd o ludziach i poznać ich we właściwym świetle oczyma naszego rozumu, musimy wpierw rozważyć ich naturę, a następnie ich cele.

* Jeśli prawo do istnienia ma polip, bo i w nim, choć bezgłośnie, pulsuje życie przyrody, to cóż dopiero lew, w którym się ono burzy i ryczy?
** Zobacz też: [[lew]], [[życie]]

* Jeżeli komuś coś daruję, byłoby naprawdę bezczelnością z jego strony, gdyby na podstawie aktu darowizny chciał wymusić na mnie jeszcze dalsze świadczenia.

* Jeżeli który z narodów Europy ma obowiązek pomagać Polsce do odzyskania bytu politycznego, to przede wszystkim my, Niemcy.
** Opis: w 1863.
** Źródło: Przemysław Kmieciak, [https://krytykapolityczna.pl/historia/legion-marksa-czyli-jak-ocalic-powstanie-styczniowe/ ''Legion Marksa, czyli jak ocalić powstanie styczniowe''], krytykapolityczna.pl, 25 stycznia 2025.
** Zobacz też: [[Niemcy (naród)]]

===K===
* Kapelmistrz wcale nie musi być właścicielem instrumentów, na których gra orkiestra, ani też do jego funkcji dyrygenta bynajmniej nie należy troska o „płacę” pozostałych muzykantów.

* Każdy krok rzeczywistego ruchu jest ważniejszy niż tuzin programów.

* Każdy naród by zginął, gdyby przerwał pracę.

* Koran i prawo muzułmańskie (szariat) redukowały geografie i etnografie różnych narodów na prosty i wygodny podział, na wierzących i niewierzących. Niewierzący jest „Harby”, znaczy że jest wrogiem. Islam pogardza krajem niewiernych, tworząc stan permanentnej wrogości pomiędzy muzułmanami i niewiernymi. W tym sensie, statki pirackie Berberów, były świętą flotą islamu.
** Źródło: ''Marx-Engels-Werke'', tom 10, s. 170.
** Zobacz też: [[islam]]

* Krytyka niemiecka aż do jej ostatnich usilnych prób nie porzuciła gruntu filozofii. Choć daleka była od badania swych ogólnofilozoficznych założeń, to jednak wszystkie jej zagadnienia wyrosły na gruncie pewnego określonego systemu filozoficznego, mianowicie heglowskiego. Nie tylko w jej odpowiedziach, ale już w samych pytaniach tkwią mistyfikacja.
** Źródło: ''Ideologia niemiecka''

* Kto chce pobić przeciwnika, nie będzie z nim rozprawiał o kosztach wojny.

* Kto żąda wszystkiego, nie żąda nic i nic nie dostaje.

===L===
* Ludzie nie wiedzą, kim są i co czynią.

* Ludzie tworzą sami swoją historię.
** Źródło: [[Stefan Kunowski]], ''Podstawy współczesnej pedagogiki'', Wyd. Salezjańskie, Warszawa 2004, s. 140.

* Ludzkość stawia sobie zawsze takie zadania, które jest w stanie rozwiązać.

===M===
* Masturbacja ma się tak do seksu jak filozofia do rzeczywistości.
** Zobacz też: [[masturbacja]]

* Maszyna jest kategorią ekonomiczną w nie większym stopniu niż wół ciągnący pług.
** Zobacz też: [[maszyna]]

* Materia jest podmiotem wszelkich zmian.

* Można by sobie wszak uroić, że się jest powszechnym kamieniem obrazy, bo przez niezręczność wszędzie się o coś zawadza.
===N===
* Neofici są najpobożniejsi.
** Zobacz też: [[pobożność]]

* Nie można myśli oddzielić od materii, która myśli.
** Zobacz też: [[materia]], [[myśl]]

* Nieodłączną cechą organizacji takiej bazy ekonomicznej są sprzeczności.

* Nikt nie lubi powściągliwej niewinności u własnej żony ani powściągliwej wypłacalności u swego dłużnika.
** Zobacz też: [[żona]], [[dług]]

* Nikt nie zwalcza wolności, zwalcza co najwyżej wolność innych.
** Zobacz też: [[wolność]]

* No, już, wynoście się stąd! Ostatnie słowa są dla głupców, którzy nie powiedzieli wystarczająco wiele.
** Opis: poproszony o [[ostatnie słowa]].
** Źródło: [http://www.itvl.pl/news/ostatnie-slowa-przed-smiercia ''Ostatnie słowa przed śmiercią'', itvl.pl, 16 kwietnia 2013]

* Notariusz to świecki spowiednik.

===O===
* Oczywiście, mogłem się skompromitować. Ale zawsze z pomocą przyjdzie odrobina dialektyki. Rzecz jasna sformułowałem swoje prognozy w taki sposób, by były poprawne także jeśli zdarzy się rzecz dokładnie przeciwna.
** ''Es ist möglich, daß ich mich blamiere. Indes ist dann immer mit einiger Dialektik zu helfen. Ich habe natürlich meine Aufstellungen so gehalten, daß ich im umgekehrten Fall auch Recht habe.'' (niem.)
** Źródło: Karl Marx, Friedrich Engels, ''Werke (MEW)'', Institut für Marxismus-Leninismus beim ZK der SED, Berlin (Ost), 1956

* Od czasów Kaina żadna kara nie poprawiła i nie odstraszyła świata od popełniania przestępstwa.
** Zobacz też: [[kara]], [[Kain i Abel]]

* Organizacja społeczeństwa w określonym czasie zależy od środków produkcji czyli sposobu produkcji i organizacji pracy.

* Oręż krytyki nie może oczywiście zastąpić krytyki orężem; siłę materialną trzeba odeprzeć siłą materialną, wszelako i teoria staje się potęgą materialną, kiedy porywa za sobą masy.

===P===
* Pieniądz poniża wszystkich bogów człowieka i zamienia ich w towar.
** Źródło: Jarosław Gronert, ''Astrologia od początku'', Pabianice 2007, s. 103.
** Zobacz też: [[pieniądz]]

* Prawo o cenzurze nie jest prawem, tylko środkiem policyjnym. I jest to zły środek policyjny, bo nie osiąga tego, co zamierzono, a osiąga to, czego nie zamierzono.
** Źródło: ''O wolności prasy'' (1842)
** Zobacz też: [[cenzura]]

* Proch pozostaje prochem, czy się go użyje do zranienia człowieka, czy do leczenia jego ran.

* Przed wilkiem i tygrysem można się bronić prochem i ołowiem, ale na a posteriori „śmierdziela” nie ma lekarstwa.

* Przedmiot wytworzony przez pracę, jej produkt, napotykany jest jako obcy byt, siła, która uniezależniła się od swego wytwórcy. Im bardziej stara się robotnik, tym bardziej obcy staje się świat przedmiotów, i tym nędzniejszy staje się on sam.
** Źródło: Richard H. Popkin, Avrum Stroll, ''Filozofia'', tłum. Jan Karłowski, Norbert Leśniewski, Andrzej Przyłębski, Poznań 1994, s. 143.

* Przedzierzgniętego w eteryczną istotę przeciwnika łatwo rozpuścić w „eterze czystej myśli”.
** Zobacz też: [[przeciwnik]]

* Przyroda jest dobra, nawet jeśli wydaje na świat potwory.
** Zobacz też: [[przyroda]]

* Punkt widzenia technokraty wymaga zniszczenia przednowoczesnych pozostałości po wspólnotach animistycznych – to doprowadziło do wyobcowania wszelkich zmysłów na rzecz jednego zmysłu, zmysłu posiadania.
** Źródło: Kamil Sipowicz, [http://www.mixcloud.com/krytykapolityczna/dr-kamil-sipowicz-wykad-z-cyklu-pojecie-psychodelikow-w-antropologii-kulturze-16112012/ ''Pojęcie psychodelików w antropologii, kulturze, medycynie i filozofii'', zapis wykładu, 16 listopada 2012]
** Zobacz też: [[technokracja]], [[zmysły]]

===R===
* Republikanin ma inne sumienie niż rojalista, posiadający ma inne sumienie niż nieposiadający, myślący inne niż bezmyślny.
** Zobacz też: [[sumienie]]

* Rewolucje to lokomotywy historii.
** ''Die Revolutionen sind die Lokomotiven der Geschichte.'' (niem.)
** Źródło: ''Walki klasowe we Francji 1848–50; Następstwa'' (13 czerwca 1849)

* Robotnik jest tak samo jak teolog powołany do pisania o tym, czy należy pracować w święta, czy też nie.

* Rozum istniał zawsze, choć nie zawsze w rozumnej formie.

* Różnica między materializmem francuskim a angielskim to różnica między tymi dwoma narodami.
** Zobacz też: [[materializm]]

* Ruch wyzwoleńczy klas proletariackich jest zawsze związany z fermentem wśród kobiet.
** Źródło: ''Moja przyjaciółka'', 10 stycznia 1934, za: Jacek Kowalski, ''Anna Fredek i Przyjaciółka'', „Gazeta Wyborcza”, 11 października 2008.

* Ryszard III ofiarowywał królestwo za konia, koalicja ofiarowuje osła za królestwo.

===S===
* Socjalne zasady chrześcijaństwa głoszą pokorę, wzgardę dla samego siebie, uniżoność, poufałość, ustępliwość – słowem, wszystkie porywy, cechujące kanalię.

===T===
* Tajemnica nie mogła zręczniej uczynić się „dobrem powszechnym” niż w ten sposób, że przekształciła się w tajemnice, które nie są dla nikogo tajemnicami.
** Zobacz też: [[tajemnica]]

* Teoria zdolna jest porwać masy, kiedy dostarcza dowodów ad hominem, dowodzi zaś ''ad hominem'', kiedy staje się radykalna.

* To, co jest rozumne i z natury rzeczy konieczne, toruje sobie drogę jedynie jako ślepo działająca przeciętna.

===W===
* W organizmie rozumnym głowa nie może być z żelaza, a tułów z ciała.

* W zasadzie tragarz mniej się różni od filozofa niż kundel od charta.

* Władza i wolność są tożsame.

* Wolny jest ten kto posiada środki produkcji.

* Wszystko, co mogę w związku z tym powiedzieć o sobie, to że nie jestem marksistą.
** Opis: o skrajności ideologicznej swoich francuskich zwolenników.
** Źródło: [http://www.marxists.org/archive/marx/works/1882/letters/82_11_02.htm#356 ''Engels to Eduard Bernstein in Zurich'', 1882]

* Wszystko, co się rozwija, jest niedoskonałe.

* Współczesna fizjologia ustaliła, iż u zwierząt wyższych gatunków płodność maleje, pozostając w odwrotnym stosunku do rozwoju systemu nerwowego, a zwłaszcza do rosnącej masy mózgowej. Nikt jednak nie zaryzykowałby twierdzenia, że wymieranie angielskiej arystokracji ma coś wspólnego z nadmiernym rozrostem mózgu.

* Wybitniejsi przywódcy proletariatu (…) padają jeden po drugim ofiarą wyroków sądowych, na czoło jego wysuwają się coraz bardziej dwuznaczne postacie. Wstępuje on po części na drogę doktrynerskich eksperymentów, banków wymiany i asocjacji robotniczych, a więc ruchu, w którym wyrzeka się obalenia starego świata za pomocą całokształtu jego własnych, wielkich środków, usiłując osiągnąć swe wyzwolenie raczej poza plecami społeczeństwa, na drodze prywatnej, w ramach ograniczonych warunków swego istnienia, a zatem na drodze, na której czeka go siłą rzeczy niepowodzenie.
** Źródło: ''18 brumaire’a Ludwika Bonaparte'', Wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2011, s. 118.

===Z===
* Z góry wiadomo, że szewc jest bardziej powołany do pisania o skórze niż prawnik.

* Z wyzwaniem rzucam światu w twarz rękawicę i obserwuję jak upada ten karłowaty olbrzym. Jednak jego upadek nie uciszy mojej nienawiści. Podobny Bogu będę błąkał się wśród obłoków świata.

* Ze swoim ciałem trzeba postępować dyplomatycznie tak samo, jak ze wszystkimi innymi rzeczami.
** Zobacz też: [[ciało]]

==O Karolu Marksie==
* 14 marca 1883 r. Marks cicho zasnął na wieki w swym fotelu.
** Autor: [[Włodzimierz Lenin]], ''[[s:Karol Marks (Lenin)|Karol Marks]]''

* Człowiek wzniosłych idei, ogromnej energii, śmiałych, a przy tym praktycznych pomysłów.
** Autor: [[Teofil Łapiński]]
** Źródło: Przemysław Kmieciak, [https://krytykapolityczna.pl/historia/legion-marksa-czyli-jak-ocalic-powstanie-styczniowe/ ''Legion Marksa, czyli jak ocalić powstanie styczniowe''], krytykapolityczna.pl, 25 stycznia 2025.

* Jako Niemiec i jako Żyd (…) od stóp do głów jest autorytarny.
** Autor: [[Michał Bakunin]], ''[[Anarchizm]]''

* Karol Marks przewidywał, że logika akumulacji doprowadzi do systematycznego wyzysku pracowników najemnych i proletaryzacji klasy robotniczej. Przeciwnicy Marksa przekonują, że industrializacja przyniosła wzrost poziomu życia wszystkim, również robotnikom. Ba, tylko że współautor „Manifestu komunistycznego” tego nie kwestionował, zwracając uwagę, że od samej biedy bardziej dotkliwa jest sytuacja rosnących nierówności.
** Autor: [[Edwin Bendyk]], ''Widmo krąży po świecie'', „Polityka” nr 48, 23 listopada 2011.

* Każdy człowiek uczestniczący świadomie w życiu współczesnym zna imię Marksa. 
** ''Es wird niemand geben, der am modernem Leben teilnimmt, dem der Name Marx unbekannnt geblieben wäre.'' (niem.)
** Autor: [[Karl Kautsky]]
** Źródło: ''Materialistyczne pojmowanie dziejów''. Tom I ''Przyroda i społeczeństwo'' Część 1. Książka i Wiedza, Warszawa 1963, przeł. Kazimierz Błeszyński, s. 3. 

* Lenin chciał ująć władzę w ręce swej partii, by zbudować w Rosji ustrój socjalistyczny. Była to koncepcja zupełnie nowa, nie znajdujemy jej u Marksa. Wedle Marksa, żadna forma ustrojowa nie ginie, dopóki się nie rozwiną wszystkie siły wytwórcze, które się w niej mogą pomieścić; nowe, wyższe stosunki produkcyjne nie pojawiają się nigdy, dopóki warunki materialnej ich egzystencji nie wylęgną się w łonie dawnego społeczeństwa. Wedle Marksa, socjalizm będzie mógł nadejść dopiero wtedy, gdy w systemie kapitalistycznym nie będzie już miejsca dla dalszych sił produkcyjnych. I na odwrót, gdy dojrzeją po temu warunki materialne, socjalizm nadejdzie niezawodnie. Lenin odwrócił tezę Marksa do góry nogami, dowodząc, że trzeba najpierw obalić społeczeństwo stare i zbudować społeczeństwo nowe, aby stworzyć warunki materialne dla socjalistycznych stosunków produkcji.
** Autor: [[Adam Ciołkosz]], [http://lewicowo.pl/varia/viewpub/tid/2/pid/259 ''Socjalizm – ale jaki?'', „Orzeł Biały” nr 140, kwiecień 1976].

* Marks był krytykiem sztywnych dogmatów, militarnego terroru, politycznych represji i arbitralnej władzy państwa. Uważał, że przedstawiciele polityczni powinni być rozliczani przez wyborców i występował przeciwko niemieckim socjaldemokratom za ich propaństwową politykę. Opowiadał się za wolnością słowa i wolnościami obywatelskimi, przerażało go przymusowe tworzenie miejskiego proletariatu (w jego przypadku w Anglii raczej niż w Rosji). Sądził też, że wspólna własność na terenach wiejskich powinna mieć dobrowolny, a nie przymusowy charakter. Zdając sobie jednak sprawę z tego, że socjalizm nie może rozwijać się w warunkach ubóstwa, rozumiałby doskonale, jak doszło do upadku rewolucji rosyjskiej.
** Autor: [[Terry Eagleton]], ''Dlaczego Marks miał rację?'', Wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2014.

* Marks był spłukany – lecz miał jakiś sens. Engels pożyczył mu niezbędny pens.
** ''Marx was skint – but he had sense. Engels lent him the necessary pence.'' (ang.)
** Autor: [[The Clash]], ''The Magnificent Seven'' z płyty ''Sandinista!''

* Marks, mimo iż sam był Żydem, szczerze nienawidził narodu, z którego się wywodził. Uważał bowiem Żydów za największych zwolenników własności prywatnej i kapitalizmu.
** Autor: [[Marek Bankowicz]], ''Lewicowość i socjalizm w doktrynie narodowego socjalizmu'', „Studia nad Faszyzmem i Zbrodniami Hitlerowskimi”, 33, 2011, s. 346.

* Marks przygotował atak na społeczeństwo burżuazyjne w chwili, w której osiągnęło ono szczytowy punkt swego rozkwitu materialnego. (…). W tym świecie Marks jest postacią odizolowaną, zgorzkniałym wrogiem, gotowym na wzór wczesnych chrześcijan czy francuskich enragè (wściekłych) odrzucić wszystko, czym ten świat jest i do czego dąży, nazywając jego ideały bezwartościowymi, a jego cnoty grzechami, potępiając jego instytucje tylko za to, że są burżuazyjne, a więc należą do skorumpowanego, tyrańskiego i irracjonalnego społeczeństwa, które musi być unicestwione raz na zawsze. W epoce, która niszczyła swoich wrogów środkami potężnymi, choć działającymi wolno i dyskretnie, zmuszając Carlyle’a i Schopenhauera do ucieczki w odległe cywilizacje lub idealizowaną przeszłość, doprowadzając swego arcywroga Nietzschego do histerii i szaleństwa, Marks pozostał odporny i niezmiennie groźny. Jak starożytny prorok, dopełniający dzieła wyznaczonego mu przez niebiosa (…).
** Autor: [[Isaiah Berlin]], ''Karol Marks. Jego życie i środowisko'', tłum. Wojciech Orliński, Książka i Wiedza, Warszawa 1999, ISBN 8305130169, s. 24.

* Miał inteligentnego ojca i to on jest głównym sprawcą powstania ''Kapitału''.
** Autor: Sergo Beria, ''Beria, mój ojciec''

* My&lt;br /&gt;otwieraliśmy&lt;br /&gt;dzieł Marksa każdy tom,&lt;br /&gt;jak w domu własnym&lt;br /&gt;okiennice rano,&lt;br /&gt;ale i bez czytania&lt;br /&gt;było nam wiadomo,&lt;br /&gt;dokąd należy iść&lt;br /&gt;i z kim do walki stanąć.
** Autor: [[Włodzimierz Majakowski]], ''Na cały głos'' (1930)

* Myślę, że teoria wartości Marksa jest jedną z najgłębszych jego wizji metafizycznych, w ekonomii politycznej zaś rola jej polega na tym, że za jej pomocą możemy zawsze wydobywać na powierzchnię myśli pojęcie procesu ekonomicznego jako całości, jako pewnej rzeczywistości stwarzanej przez człowieka pośród obcych jej procesów żywiołowych.
** Autor: [[Stanisław Brzozowski]], ''Idee. Wstęp do filozofii dojrzałości dziejowej'' (1910)

* Nauka Marksa jest wszechmocna, ponieważ jest słuszna. Jest pełna i harmonijna, daje ludziom jednolity światopogląd, nie godzący się z żadnymi przesądami, z żadną reakcją, z żadną obroną ucisku burżuazyjnego. Jest ona prawowitym spadkobiercą tego, co ludzkość stworzyła najlepszego w XIX wieku w postaci niemieckiej filozofii, angielskiej ekonomii politycznej, francuskiego socjalizmu.
** Autor: [[Włodzimierz Lenin]], ''Trzy źródła i trzy części składowe marksizmu''

* Niewątpliwie Marks nie uznaje myśli czystej, rozwijającej się poza wszelkim kontaktem z naturą. Nie ma jednak nic wspólnego pomiędzy doktryną, która z całego człowieka czyni zwyczajny produkt natury, z myśli zwyczajne odbicie, i koncepcją, dla której rzeczywistość pojawia się w momencie styczności myśli i świata, w akcie, dzięki któremu myślący człowiek bierze świat w posiadanie.
** Autorka: [[Simone Weil]], ''Wybór pism'', przeł. Czesław Miłosz, wyd. Znak, Kraków 1991.

* Okazało się, że Karolek Marks znów miał rację, bo to siły wytwórcze dokonują rewolucji, a przemiany społeczne idą w ślad za nimi.
** Autor: [[Jacek Kuroń]], ''Nadzieja i rozczarowanie. Pisma polityczne 1989–2004'', wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2010.
** Opis: o rewolucji informatycznej.

* Podobno Rosjanie, Chińczycy, Niemcy, Kubańczycy i wszyscy inni komuniści źle zrozumieli Marksa.&lt;br /&gt;Być może.&lt;br /&gt;Jeśli jednak miliardy ludzi usiłowały zorganizować życie zgodne ze wskazaniami Marksa i nic im z tego nie wyszło, można by mieć pretensję do Marksa, że nie przewidział skutków ubocznych takiego eksperymentu. Jeśli genialny uczony wynalazł lekarstwo, które nikomu nie pomogło, a po którego zażyciu zmarło sto milionów ludzi, trudno nadal uważać go za geniusza. Można oczywiście tłumaczyć rzecz tym, że głupi pacjenci niewłaściwie odczytali załączoną ulotkę ze sposobem użycia. Ale i to nie najlepiej świadczy o genialności uczonego; w końcu należałoby tak pisać instrukcje, żeby nie budziły wątpliwości.
** Autor: [[Wiktor Suworow]], ''Ostatnia republika'', tłum. Andrzej Bobrowicki i Dorota Majeńczyk, Warszawa 2000, s. 34.

* Poglądy samego Marksa są złożone i należy starannie odróżnić kilka aspektów jego myśli, których wartość jest niejednakowa. Marks był mianowicie przede wszystkim naukowcem i uważał się za takiego. Chciał stworzyć ''naukowy socjalizm'' i zbudować socjologię (której jest współzałożycielem) na wzór fizyki. Jako taki Marks był niewątpliwie wybitnym myślicielem, choć nie miał szczęścia o tyle, że większość jego hipotez naukowych została sfalsyfikowana przez nowszą wiedzę (tak np. hipoteza zbliżającego się królestwa wolności, hipoteza coraz większej pauperyzacji proletariuszy, hipoteza załamania się kapitalizmu itd., itd.). Wynika stąd, że choć owe hipotezy były nieraz w czasach Marksa dobrymi naukowymi hipotezami, jest dziecinnym zabobonem uważać je dzisiaj za filozoficzne dogmaty.
** Autor: [[Józef Maria Bocheński]], ''Sto zabobonów'', [tu hasło:] ''marksizm''
** Zobacz też: [[moralność]], [[socjologia]], [[Fryderyk Engels]]

* Prawa rynku są dla Marksa tylko pewną grą puszczonych samopas ludzkich artefaktów: czymś w rodzaju ruletki. Gracz w ruletkę regularnie powierza swój los siłom, których nie kontroluje – ale bynajmniej nie staje się od tego bardziej wolny. Z każdą grą zwiększa natomiast wolność właściciela kasyna.
** Autor: [[Piotr Graczyk]], ''O bogu młodego Marksa'', „Kronos” nr 4(15)/2010.

* Socjalistyczni myśliciele, zwłaszcza Marks, przedstawili mocne argumenty przeciw kapitalizmowi. Jednak nawet Smith rozumiał dobrze ogromne problemy, jakie spowodowałoby poleganie na samym rynku i dążeniu do zysku.
** Autor: [[Amartya Sen]], [http://wyborcza.pl/1,97559,6463889,I_rynek_i_panstwo.html wyborcza.pl, 3 kwietnia 2009]
** Zobacz też: [[Adam Smith]]

* Spuścizna Marksa pozostaje otwarta, co pozwala na ciągłe jej udoskonalanie i wprowadzanie zmian.
** Autor: [[Kazimierz Kelles-Krauz]]

* W Nadrenii, która zdążyła doświadczyć dwóch despotyzmów – wolnościowego (Napoleon) i konserwatywnego (Fryderyk Wilhelm), grupa przedsiębiorców powierzyła w 1842 pewnemu młodemu liberałowi redagowanie liberalnego czasopisma, „Rheinische Zeitung”. Ten zauważył, że zasadniczy spór w społeczeństwie nie biegnie między zwolennikami i przeciwnikami wolności, ale między posiadaczami środków produkcji i całą resztą, która musi na tych posiadaczy zapierdzielać. Posiadacze ci tworzą różne ideologie, by ten miły ich kieszeniom stan usprawiedliwiać – arystokraci tworzą konserwatyzm, burżuazja liberalizm, ale oba sprowadzają się do tego samego przesłania dla mas: harujcie i morda w kubeł. Liberał ów spopularyzował słowo „socjalizm”, którym dotąd posługiwały się głównie quasi-mistyczne sekty (w których działał m.in. Adam Mickiewicz).
** Autor: [[Wojciech Orliński]], [https://web.archive.org/web/20160819013955/http://wo.blox.pl/2016/08/Notka-o-polityce.html ''Notka o polityce''], blog Wojciech Orlińskiego, 16 sierpnia 2016.
** Zobacz też: [[konserwatyzm]], [[liberalizm]], [[socjalizm]], [[Adam Mickiewicz]]

* W rzeczywistości leninizm nie jest kontynuacją i rozwinięciem nauki Marksa, jest samodzielną i odrębną koncepcją Lenina. Cała istota leninizmu zawarta jest w pracy Lenina ''Państwo a rewolucja'' z roku 1917. Sprowadza się ona do kwestii: jak zdobyć władzę i jak ją utrzymać. Narzędziem zdobycia i utrzymania władzy według Lenina jest „partia nowego typu”, monopartia, w razie potrzeby zamaskowana jako taki czy inny „front”, taka czy inna „rada”.
** Autor: [[Adam Ciołkosz]], [http://lewicowo.pl/varia/viewpub/tid/2/pid/259 ''Socjalizm – ale jaki?'', „Orzeł Biały” nr 140, kwiecień 1976].

* Według jego prognoz w miarę dojrzewania kapitalizmu będziemy świadkami okresowych recesji, stałego wzrostu uzależnienia od technologii oraz rozwoju wielkich, quasi-monopolistycznych korporacji, rozpościerających swoje lepkie macki po całym świecie w poszukiwaniu nowych rynków. Gdyby nie wydarzyło się nic takiego, musielibyśmy przyznać, że staruszek plótł androny. Cykle wzrostu i załamań gospodarki państw zachodnich w dwudziestym wieku, podobnie jak obejmująca cały świat dominacja Microsoftu Billa Gatesa dowodzą jednak czegoś innego.
** Autor: [[Francis Wheen]], ''Karol Marks. Biografia'', przeł. Dominika Cieśla, W.A.B., Warszawa 2005.

* Według pana Marksa, lud nie tylko nie powinien likwidować [państwa], lecz, przeciwnie, utwierdzać je i umacniać, by w takiej postaci oddać je do dyspozycji swoich dobroczyńców, opiekunów i nauczycieli, przywódców partii komunistycznej – innymi słowy, pana Marksa i jego przyjaciół, którzy wówczas przystąpią do uwalniania [go] na swój sposób. [Przywódcy ci] ściągną cugle rządów silną ręką, gdyż ignoranci potrzebują potężnych opiekunów. Powołają więc do życia centralny państwowy bank, który skoncentruje całość produkcji handlowo – przemysłowej, rolnej, a nawet naukowej. Podzieli masy ludowe na dwie armie przemysłową i rolną, pod bezpośrednim dowództwem państwowych inżynierów, którzy będą nową uprzywilejowaną klasą polityczno-naukową.
** Autor: [[Michał Bakunin]], ''Gosudarstwiennost i anarchija'', w: A. Lehing (red.) ''Archives Bakounine'', Leiden 1967, T. III, cyt. za: Richard Pipes, ''Rewolucja rosyjska'', Warszawa 1994

* Z biegiem czasu zostanie uznaną niezaprzeczalna prawda, że Marks był przede wszystkim potężnym, intuicyjnym umysłem filozoficznym: ale tego się nie zrozumie, póki krążyć będzie bajeczka o filozofie Engelsie, który był pierwszorzędnym publicystą, ale absolutnie nie wchodzi w rachubę jako filozof.
** Autor: [[Stanisław Brzozowski]], ''Legenda Młodej Polski'' (1909)

==Zobacz też==
* [[marksizm]]
* [[rewolucja]]


{{SORTUJ:Marks, Karol}}
[[Kategoria:Filozofowie i teoretycy społeczni]]
[[Kategoria:Marksiści]]
[[Kategoria:Młodohegliści]]
[[Kategoria:Myśliciele ateistyczni]]
[[Kategoria:Niemieccy dziennikarze]]
[[Kategoria:Niemieccy filozofowie prawa]]
[[Kategoria:Niemieccy ekonomiści]]
[[Kategoria:Niemieccy myśliciele polityczni]]
[[Kategoria:Niemieccy socjologowie]]
[[Kategoria:Niemieccy komuniści]]
[[Kategoria:Niemieccy Żydzi]]
[[Kategoria:Socjaliści]]</text>
      <sha1>ph40b37y10jmv4wnce5o7y6ixoq1fni</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>650850</id>
      <parentid>650842</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T09:52:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Swam pl</username>
        <id>41038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Wycofano edycję użytkownika [[Special:Contributions/PARTYCJU$Z|PARTYCJU$Z]] ([[User talk:PARTYCJU$Z|dyskusja]]). Autor przywróconej wersji to [[User:Swam pl|Swam pl]].</comment>
      <origin>647494</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="53803" sha1="opefjbg4q11thpkghmu1hu0hmzyl987" xml:space="preserve">[[Plik:Karl Marx 001.jpg|mały|{{center|Karol Marks}}]]
'''[[w:Karl Marx|Karol Marks]]''' (niem. ''Karl Marx''; 1818–1883) – [[Niemcy|niemiecki]] [[filozof]], [[ekonomista]], [[socjologia|socjolog]], [[dziennikarz]] i działacz [[rewolucja|rewolucyjny]] pochodzenia [[żydzi|żydowskiego]].

==''Przyczynek do krytyki heglowskiej filozofii prawa'' (1844)==
&lt;small&gt;(cyt. za: ''Dzieła wszystkie'', tom I, wyd. Książka i Wiedza, Warszawa 1962, s. 243–407)&lt;/small&gt;
* Człowiek tworzy religię, nie zaś religia - człowieka.

* Dla Niemiec snem utopijnym jest nie radykalna rewolucja, nie ogólnoludzka emancypacja, lecz raczej częściowa, wyłącznie polityczna rewolucja, taka, która pozostawia nietknięte filary gmachu.

* Doświadczyliśmy tych samych okresów restauracji co inne kraje, ale nie doświadczyliśmy żadnej rewolucji. (…) Tylko raz przebywaliśmy w towarzystwie wolności, w dniu kiedy została zaaresztowana.
** Opis: tłumacząc, dlaczego Niemcy są społecznie zacofane w stosunku do [[Francja|Francji]] i [[Wielka Brytania|Wielkiej Brytanii]].

* Krytyka religii rozczarowuje człowieka po to, by myślał, działał, i kształtował swoją rzeczywistość jako rozczarowany człowiek, który odzyskał rozum, i się porusza wokół siebie samego, a więc wokół swojego prawdziwego słońca. Religia jest jedynie iluzorycznym słońcem, które się kręci wokół człowieka tak długo, jak on sam nie rusza się wokół samego siebie.
** Źródło: ''Wstęp''
** Zobacz też: [[religia]]

* Nędza religijna jest jednocześnie wyrazem rzeczywistej nędzy i protestem przeciw nędzy rzeczywistej.
** Źródło: ''Wstęp''

* Prawdziwe szczęście ludu wymaga zniesienia religii jako urojonego szczęścia ludu. 

* Religia jest westchnieniem uciśnionego stworzenia, sercem nieczułego świata, jest duszą bezdusznych stosunków. Religia jest opium ludu.
** ''Die Religion ist der Seufzer der bedrängten Kreatur, das Gemüt einer herzlosen Welt, wie sie der Geist geistloser Zustände ist. Sie ist das Opium des Volkes.'' (niem.)
** Źródło: ''Wstęp''

* Współczesny ''ancien regime'' jest raczej tylko komediantem porządku światowego, którego prawdziwi bohaterowie są martwi. (…) Aktualny nacisk musi stać się silniejszy poprzez dodanie świadomości nacisku, wstyd musi być większy poprzez jego upublicznienie.
** Opis: o narzędziach walki z [[władza|władzą]].

==''Rękopisy ekonomiczno-filozoficzne'' (1844)==
&lt;small&gt;([http://www.marxists.org/polski/marks-engels/1844/rekopisy/index.htm cyt. za: ''Dzieła'', tom 1, przeł. Konstanty Jażdżewski, Książka i Wiedza 1960])&lt;/small&gt;

* Bezpośrednim, przyrodniczym, koniecznym stosunkiem człowieka do człowieka jest stosunek mężczyzny do kobiety. (…) Wedle tego stosunku można więc ocenić poziom całej kultury człowieka. Charakter tego stosunku świadczy o tym, w jakiej mierze człowiek stał się dla siebie istotą gatunkową.
** Zobacz też: [[człowiek]]

* Człowiek potrafi produkować na miarę każdego gatunku i stosować do każdego przedmiotu właściwą miarę: dlatego człowiek formuje też według praw piękna.
** Zobacz też: [[piękno]]

* Istota uważa się za samodzielną dopiero wtedy, gdy stoi na własnych nogach, a stoi na własnych nogach dopiero wtedy, gdy swoje istnienie zawdzięcza samej sobie.
** Zobacz też: [[samodzielność]]

* Przy założeniu, że człowiek jest człowiekiem i jego stosunek do świata jest ludzki, miłość możesz wymienić tylko na miłość, zaufanie tylko na zaufanie itd. Jeśli chcesz rozkoszować się sztuką, musisz być człowiekiem wykształconym w dziedzinie sztuki; jeśli chcesz wywierać wpływ na innych ludzi musisz być człowiekiem, który rzeczywiście inspiruje i wiedzie naprzód innych ludzi. Każdy twój stosunek do człowieka – i do przyrody – musi być określonym, odpowiadającym przedmiotowi twej woli przejawem twego rzeczywistego indywidualnego życia. Jeśli kochasz nie wzbudzając miłości, tzn. jeśli twoja miłość jako miłość nie wytwarza wzajemnej miłości, jeśli poprzez swój przejaw życia człowieka kochającego nie czynisz siebie człowiekiem kochanym, miłość twoja jest bezsilna, jest nieszczęściem.
** Zobacz też: [[miłość]]

* Skoro człowiek czerpie całą swą wiedzę, wrażenia itd. ze świata zmysłowego i z doświadczeń w świecie zmysłowym, znaczy to, że należy tak urządzić świat empiryczny, by doświadczał w nim tego, co prawdziwie ludzkie, by nauczył się sam siebie doświadczać jako człowieka.
** Zobacz też: [[zmysły]]

* W stosunku do kobiety jako do zdobyczy i niewolnicy powszechnej pożądliwości wyraża się nieskończona degradacja, w jakiej człowiek znajduje się wobec siebie samego.
** Zobacz też: [[kobieta]]

==''W kwestii żydowskiej'' (1844)==
* Chrystianizm powstał z żydostwa i znów się w żydostwo przeobraził. Chrześcijanin był od początku teoretyzującym Żydem, Żyd więc jest praktycznym chrześcijaninem, a praktyczny chrześcijanin stał się znowu Żydem.
** Zobacz też: [[chrześcijaństwo]], [[Żydzi]]

* Nie szukajmy tajemnicy Żyda w jego religii, lecz szukajmy tajemnicy religii w rzeczywistym Żydzie. Jaka jest świecka podstawa żydostwa? Praktyczna potrzeba, własna korzyść. Jaki jest świecki kult Żyda? Handel. Jaki jest jego świecki bóg? Pieniądz. Otóż właśnie! Emancypacja od handlu i od pieniądza, a zatem od praktycznego, rzeczywistego żydostwa byłaby autoemancypacją naszych czasów. Taka organizacja społeczeństwa, która by usunęła przesłanki handlu, a więc i samą możliwość handlu, uniemożliwiłaby istnienie Żyda. Jego świadomość religijna rozwiałaby się jak mdłe opary w atmosferze prawdziwego życia społecznego. Z drugiej zaś strony, jeżeli Żyd uznaje nicość tej swojej praktycznej istoty i pracuje nad jej usunięciem, to wychodzi on poza ramy swego dotychczasowego rozwoju, współdziała w pracy nad emancypacją człowieka w ogóle i zwalcza skrajny praktyczny wyraz ludzkiej autoalienacji.
** Zobacz też: [[judaizm]]

* Pieniądz jest tym żarliwym bogiem Izraela, wobec którego żaden inny bóg ostać się nie może. Pieniądz poniża wszystkich bogów człowieka i zamienia ich w towar. Pieniądz jest ogólną, samą w sobie ukonstytuowaną wartością wszystkich rzeczy. Pozbawił on zatem cały świat – świat ludzi jak i przyrodę – jego właściwej wartości. Pieniądz jest wyobcowaną od człowieka istotą jego pracy i jego bytu; ta obca istota ma go w swej mocy, on zaś zanosi do niej modły.
** Zobacz też: [[pieniądze]]

* Wszelka emancypacja jest sprowadzeniem świata ludzkiego, stosunków ludzkich, do samego człowieka.
** ''Alle Emancipation ist Zurückführung der menschlichen Welt, der Verhältnisse, auf den Menschen selbst.'' (niem.)
** Źródło: tłum. Wacława Komarnicka, Deutsch-Französische Jahrbücher 1844, s. 207.
** Zobacz też: [[człowiek]], [[emancypacja]]

* Żydostwo utrzymało się nie wbrew historii, lecz dzięki historii. Społeczeństwo obywatelskie z własnych trzewi rodzi Żyda wciąż na nowo. Co było w istocie swej podłożem religii żydowskiej? Praktyczna potrzeba, egoizm. Monoteizm Żyda jest też w gruncie rzeczy politeizmem wielu potrzeb, politeizmem, który czyni nawet ustęp przedmiotem boskiego prawa. Praktyczna potrzeba, egoizm to zasada społeczeństwa obywatelskiego i wystąpiła ona jako taka w swej czystej postaci, skoro tylko państwo polityczne wyłoniło się całkowicie ze społeczeństwa obywatelskiego. Bogiem zaś praktycznej potrzeby i egoizmu jest pieniądz.
** Zobacz też: [[egoizm]]

* Żydostwo utrzymało się obok chrystianizmu nie tylko jako religijna krytyka chrystianizmu, nie tylko jako ucieleśnienie wątpliwości co do religijnego pochodzenia chrześcijaństwa, lecz w równej mierze dlatego, że praktyczny, żydowski duch, że żydostwo utrzymało się w samym społeczeństwie chrześcijańskim, a nawet doszło w nim do szczytu swego rozwoju. Żyd, będąc szczególnego rodzaju członkiem społeczeństwa obywatelskiego, jest tylko szczególnego rodzaju przejawem żydowskości społeczeństwa obywatelskiego.

==''Tezy o Feuerbachu'' (1845)==
* Filozofowie rozmaicie tylko interpretowali świat; idzie jednak o to, aby go zmienić.
** ''Die Philosophen haben die Welt nur verschieden interpretiert, es kömmt drauf an, sie zu verändern.'' (niem.)
** Źródło: ''Teza XI''

* Materialistyczna teoria, mówiąca że ludzie są wytworami warunków i wychowania, a więc zmienieni ludzie są wytworami innych warunków i zmienionego wychowania, zapomina, że warunki są zmieniane właśnie przez ludzi i że sam wychowawca musi zostać wychowany. Przeto dochodzi ona siłą rzeczy do tego, że dzieli społeczeństwo na dwie części, z których jedna jest wyniesiona ponad społeczeństwo (…). Zbieżność zmian warunków i działalności ludzkiej może być traktowana i racjonalnie rozumiana jedynie jako praktyka rewolucyjna.
** ''Die materialistische Lehre, dass die Menschen Produkte der Umstände und der Erziehung, veränderte Menschen also Produkte anderer Umstände und geänderter Erziehung sind, vergisst, dass die Umstände eben von den Menschen verändert werden, und dass der Erzieher selbst erzogen werden muss. Sie kommt daher mit Nothwendigkeit dahin, die Gesellschaft in zwei Theile zu sondern, von denen der eine über der Gesellschaft erhaben ist. (…) Das Zusammenfallen des Aenderns der Umstände und der menschlichen Thätigkeit kann nur als umwälzende Praxis gefasst und rationell verstanden werden.'' (niem.)
** Źródło: ''Teza III''

* W praktyce człowiek musi dowieść prawdziwości, tzn. rzeczywistości i mocy, ziemskiego charakteru swego myślenia. Spór o rzeczywistość czy nierzeczywistość myślenia izolującego się od praktyki jest zagadnieniem czysto scholastycznym.
** ''In der Praxis muß der Mensch die Wahrheit, das heißt die Wirklichkeit und Macht, die Diesseitigkeit seines Denkens beweisen.Der Streit über die Wirklichkeit oder Nichtwirklichkeit eines Denkens, das sich von der Praxis isolirt, ist eine rein scholastische Frage.'' (niem.)
** Źródło: ''Teza II''

* Życie społeczne jest z istoty swej praktyczne. Wszelkie misteria sprowadzające teorię na manowce mistycyzmu znajdują swe racjonalne rozwiązania w praktyce ludzkiej i w pojmowaniu tej praktyki.
** ''Das gesellschaftliche Leben ist wesentlich praktisch. Alle Mysterien, welche die Theorie zum Mystizismus verleiten, finden ihre rationelle Lösung in der menschlichen Praxis und im Begreifen dieser Praxis.'' (niem.)
** Źródło: ''Teza VIII''

==''Manifest komunistyczny'' (1848)==
&lt;!-- Cytaty dodawaj w osobnym haśle! --&gt;
{{Osobne|Manifest Komunistyczny}}
* Proletariusze nie mają w niej (rewolucji) nic do stracenia prócz swych kajdan. Do zdobycia mają cały świat. Proletariusze wszystkich krajów, łączcie się!
** ''Die Proletarier haben nichts in ihr zu verlieren als ihre Ketten. Sie haben eine Welt zu gewinnen. Proletarier aller Länder, vereinigt euch!'' (niem.)
** Opis: [[ostatnie zdania dzieł literackich|ostatnie zdania ''Manifestu'']]

* Robotnicy nie mają ojczyzny.
** ''Die Arbeiter haben kein Vaterland.'' (niem.)

* Widmo krąży po Europie – widmo komunizmu. Wszystkie potęgi starej Europy połączyły się dla świętej nagonki przeciw temu widmu, papież i car, Metternich i Guizot, francuscy radykałowie i niemieccy policjanci.
** ''Ein Gespenst geht um in Europa – das Gespenst des Kommunismus. Alle Mächte des alten Europa haben sich zu einer heiligen Hetzjagd gegen dies Gespenst verbündet, der Papst und der Zar, Metternich und Guizot, französische Radikale und deutsche Polizisten.'' (niem.)
** Opis: początek ''Manifestu''.

==''Płaca, cena i zysk'' (1865)==
* Chociaż tylko część dziennej pracy robotnika jest opłacona, podczas gdy druga część pozostaje nieopłacona i chociaż ta nieopłacona lub dodatkowa praca tworzy właśnie fundusz, z którego powstaje wartość dodatkowa lub zysk, wydaje się, jak gdyby cała praca była pracą opłaconą. To fałszywe złudzenie odróżnia pracę najemną od innych historycznych form pracy.
** Zobacz też: [[praca]]

* Co wy uważacie za słuszne lub sprawiedliwe, to nie ma znaczenia. Idzie o to, co jest konieczne i nieuniknione w danym systemie produkcji.
** Zobacz też: [[sprawiedliwość]]

==''Kapitał'' (1867)==
* Aby stać się towarem, produkt musi przejść drogą wymiany do rąk tego, komu służy jako wartość użytkowa. Wreszcie żadna rzecz nie może być wartością, jeżeli nie jest przedmiotem użytecznym. Jeżeli jest bezużyteczna, to i praca w niej zawarta jest bezużyteczna, nie wchodzi w ogóle w rachubę jako praca i dlatego nie stwarza wartości.
** Źródło: tom I, rozdz. I, 1

* Czym jest to ''równe'', tzn. ta wspólna substancja, którą np. dom przedstawia wobec poduszki w wyrazie wartości poduszki? Coś podobnego „nie może w rzeczywistości istnieć” – mówi Arystoteles. Dlaczego? Dom przedstawia – wobec poduszki coś równego o tyle, o ile przedstawia to, co jest istotnie wspólne obojgu, poduszce i domowi. A tym jest – praca ludzka.&lt;br /&gt;Ale Arystoteles nie mógł z samej formy wartości wyczytać, że w formie wartości towarów wszystkie prace są wyrażone jako jednakowa praca ludzka, a wiec jako praca równoznaczna, gdyż społeczeństwo greckie opierało się na pracy niewolników, a więc nierówność ludzi i ich sił roboczych była jego podstawą naturalną. Tajemnicę wyrazu wartości, ''równość i równoznaczność'' wszystkich prac, dlatego że są i o ile są pracą ludzką w ogóle, można było odgadnąć dopiero wtedy, gdy pojęcie równości ludzi utrwaliło się jak przesąd ludowy. A to stało się możliwe dopiero w społeczeństwie, w którym forma towarowa stała się powszechną formą produktu pracy, a co za tym idzie, wzajemny stosunek ludzi jako posiadaczy towarów – panującym stosunkiem społecznym.
** Źródło: tom I, rozdz. I, 3

* Formuły, które na pierwszy rzut oka zdradzają, że właściwe są takiej formacji społecznej, w której jeszcze proces produkcji rządzi ludźmi, a nie człowiek procesem produkcji, wydaję się jej burżuazyjnej świadomości koniecznością równie naturalną i oczywistą jak sama praca produkcyjna. Dlatego też burżuazyjna ekonomia polityczna traktuje przedburżuazyjne formy społecznego organizmu produkcyjnego mniej więcej tak samo jak Ojcowie Kościoła traktują religie przedchrześcijańskie.
** Źródło: tom I, rozdz. I, 4

* Kapitał jest pracą umarłą, która jak wampir ożywia się tylko wtedy, gdy wysysa żywą pracę.
** Źródło: tom I, rozdz. X, 1
** Zobacz też: [[kapitał]], [[praca]], [[wampir]]

* Kruszcowa forma naturalna złota pozostaje powszechną formą ekwiwalentną wszystkich towarów, bezpośrednim społecznym ucieleśnieniem wszelkiej pracy ludzkiej. Pęd do tworzenia skarbów z natury nie zna granic. Ze względu na swą jakość, czyli formę, pieniądz nie zna granic, tzn. jest ogólnym przedstawicielem materialnego bogactwa, ponieważ jest bezpośrednio wymienialny na każdy towar. Ale jednocześnie każda rzeczywista suma pieniędzy jest ilościowo ograniczona, ma więc tylko ograniczoną siłę nabywczą. Ta sprzeczność między granicą ilościową a brakiem jakościowych granic pieniądza popycha wciąż zbieracza skarbu do syzyfowej pracy gromadzenia. Dzieje się z nim tak jak ze zdobywcą świata, który za każdym nowym podbojem zdobywa tylko nową granicę.
** Źródło: tom I, rozdz. III, 3
** Zobacz też: [[kapitalizm]]

* Postępuj swoją drogą, a ludzie niech mówią, co chcą!
** ''Segui il tuo corso, e lascia dir le genti!'' (wł.)
** Opis: przytoczone za [[Dante Alighieri]]m.

* Przedmioty użytkowe tylko dlatego stają się w ogóle towarami, że są produktami niezależnie od siebie wykonywanych prac prywatnych. Ogół tych prac prywatnych tworzy ogólną pracę społeczną. Ponieważ wytwórcy nawiązują z sobą społeczną styczność dopiero przez wymianę produktów swej pracy, specyficznie społeczne znamiona ich prywatnych prac ujawniają się dopiero w obrębie tej wymiany. Inaczej mówiąc, dopiero przez stosunki, jakie wymiana stwarza między produktami pracy, a za ich pośrednictwem między wytwórcami, prace prywatne występują jako człony ogólnej pracy społecznej.
** Źródło: tom I, rozdz. I, 4

* Skąd bowiem płyną złudzenia systemu monetarnego? Z tego, że nie dostrzegał on, że złoto i srebro wyobrażają, jako pieniądz, pewien społeczny stosunek produkcji, ale w formie rzeczy naturalnych, o osobliwych własnościach społecznych.
** Źródło: tom I, rozdz. I, 3

* Skąd więc pochodzi zagadkowy charakter produktu pracy z chwilą gdy przybiera formę towaru? Oczywiście z tej formy właśnie. Jednakowość różnych prac ludzkich otrzymuje rzeczową postać jednakowej wartości przedmiotowej produktów pracy; mierzenie wydatkowania ludzkiej siły roboczej czasem jego trwania przybiera postać wielkości wartości produktów pracy; wreszcie stosunki wzajemne wytwórców stwierdzające owe społeczne znamiona ich prac przybierają formę społecznego stosunku między produktami pracy.
** Źródło: tom I, rozdz. I, 4

* Ukształtowanie społecznego procesu życiowego, czyli materialnego procesu produkcji, wtedy dopiero zrzuci z siebie zasłonę z mistycznych mgieł, gdy stanie się dziełem swobodnie zrzeszonych ludzi i znajdzie się pod ich świadomą, planową kontrolą – co jednak wymaga takiej materialnej podstawy społeczeństwa, czyli szeregu materialnych warunków bytu, które ze swej strony są samorzutnym wytworem długiego i bolesnego rozwoju dziejowego.
** Źródło: tom I, rozdz. I, 4

* W samym stosunku wymiennym towarów ich wartość wymienna ukazała się nam jako coś zgoła niezależnego od ich wartości użytkowych. Jeżeli więc istotnie abstrahujemy od wartości użytkowej produktów pracy, otrzymujemy ich wartość, zgodnie z podanym właśnie określeniem. To wspólne, co znajduje wyraz w stosunku wymiennym, czyli w wartości wymiennej towarów, jest więc ich wartością.
** Źródło: tom I, rozdz. I, 1
** Zobacz też: [[wartość]]

* Właśnie ta zakończona forma świata towarów, forma pieniężna, zamiast ujawniać, zarzuca rzeczową zasłonę na społeczny charakter prac prywatnych. (…) Kategorie burżuazyjnej ekonomii politycznej są takimi właśnie formami. Są to formy myśli mające społeczny, a więc obiektywny walor dla stosunków produkcji tego historycznie określonego społecznego sposobu produkcji, jakim jest produkcja towarowa. Cały mistycyzm świata towarów, cała ta mgła tajemniczości i czarów otaczająca produkty pracy w produkcji towarowej pierzchnie więc od razu, gdy przejdziemy do innych form produkcji.
** Źródło: tom I, rozdz. I, 4

* Wyzysk polega nie na odbieraniu proletariuszowi pieniędzy, tylko czasu i przestrzeni.
** Źródło: tom I, rozdz. VI, 1
** Zobacz też: [[wyzysk]]

* Z punktu widzenia wyższych formacji ekonomicznych społeczeństwa, uznawanie świata za prywatną własność poszczególnych osób wyda się zupełnym absurdem, tak jak uznanie za czyjąś prywatna własność człowieka. Nawet całe społeczeństwo, naród, czy wszystkie społeczeństwa razem wzięte nie mogą być właścicielami świata. Są tylko jego posiadaczami, użytkownikami, i jak dobrzy rodzice, muszą przekazać go przyszłym pokoleniom, w lepszym stanie.
** Źródło: ''Kapitał – Krytyka ekonomii politycznej'', wyd. Książka i Wiedza, Warszawa 1951

==''Krytyka programu gotajskiego'' (1875)==
&lt;small&gt;(tłum. Antoni Bal, Warszawa 2007)&lt;/small&gt;

* A co się tyczy obecnych zrzeszeń spółdzielczych, to mają one wartość jedynie o tyle, o ile są niezależnym tworem robotników, nie protegowanym ani przez rządy, ani przez burżuazję.

* Każdy według swoich zdolności, każdemu według jego potrzeb.
** ''Jeder nach seinen Fähigkeiten, jedem nach seinen Bedürfnissen!'' (niem.)

* Należy raczej zarówno rząd, jak i kościół pozbawić wszelkiego wpływu na szkołę.
** Zobacz też: [[edukacja]]

* Robotnikowi najemnemu pozwala się pracować na własne utrzymanie, a więc pozwala mu się żyć o tyle tylko, o ile przez pewien czas pracuje darmo dla kapitalistów (a zatem i dla tych, którzy wraz z nimi uczestniczą w zjadaniu wartości dodatkowej); że cały system produkcji kapitalistycznej obraca się dokoła zagadnienia, jak zwiększyć ilość tej darmowej pracy przez przedłużenie dnia pracy albo przez zwiększenie jej wydajności, większe natężenie siły roboczej itd.; że przeto system pracy najemnej jest systemem niewolnictwa, przy czym niewolnictwo to staje się tym cięższe, im bardziej rozwijają się społeczne siły wytwórcze pracy bez względu na to, czy robotnik otrzymuje lepszą czy gorszą zapłatę.
** Zobacz też: [[proletariat]]

* To, co wytwórca traci jako osoba prywatna, odzyskuje bezpośrednio lub pośrednio jako członek społeczeństwa.
** Opis: o przyszłym społeczeństwie komunistycznym.

* To państwu potrzebne jest wychowanie, i to bardzo surowe, przez lud.
** Zobacz też: [[państwo]]

* Wolność polega na tym, żeby państwo z organu stojącego ponad społeczeństwem przekształcić w organ całkowicie temu społeczeństwu podporządkowany; również dziś formy państwowe są bardziej lub mniej wolne zależnie od tego, w jakim stopniu ograniczają one „wolność państwa”.
** Zobacz też: [[wolność]]

==Przemówienia==
* Istnieje jedna tylko alternatywa dla Europy: albo azjatyckie barbarzyństwo pod przywództwem moskiewskim zaleje ją jak lawina, albo Europa musi odbudować Polskę, stawiając między sobą a Azją 20 milionów bohaterów, by zyskać na czasie dla dokonania swego społecznego odrodzenia.
** Źródło: [http://lewicowo.pl/marks-o-polsce/ przemówienie na posiedzeniu Rady Międzynarodówki i Towarzystwa Robotniczego w Londynie, „Commonwealth”, 22 stycznia 1866, cyt. za: Adam Pragier, ''Puszka Pandory'', Londyn 1969]
** Zobacz też: [[Polska]], [[Europa]]

* Nie brak ludzi naiwnych, którzy sądzą, że dziś wszystko się zmieniło, że Polska przestała być „potrzebnym narodem”, jak napisał pewien Francuz, i pozostała tylko sentymentalnym wspomnieniem, a sentymenty i wspomnienia nie są notowane na giełdzie. Ale cóż się właściwie zmieniło? Czy zmniejszyło się niebezpieczeństwo? Nie. Tylko ślepota intelektualna klas rządzących w Europie doszła do swego zenitu. Polityka Rosji jest niezmienna, co przyznał oficjalny historyk moskiewski Karamzin. Jej metody, jej taktyka czy manewrowanie, mogą się zmieniać, ale gwiazda polarna tej polityki – opanowanie świata – jest gwiazdą stałą.
** Źródło: [http://lewicowo.pl/marks-o-polsce/ przemówienie na posiedzeniu Rady Międzynarodówki i Towarzystwa Robotniczego w Londynie, „Commonwealth”, 22 stycznia 1866, cyt. za: Adam Pragier, ''Puszka Pandory'', Londyn 1969]
** Zobacz też: [[Rosja]]
** Zobacz w Wikipedii: [[w:Nikołaj Karamzin|Nikołaj Karamzin]]

* Robotnicy muszą zdobyć władzę polityczną celem ustanowienia nowej organizacji pracy… Lecz nie twierdzimy, że droga do tego celu jest wszędzie ta sama. Wiemy, że trzeba brać pod rozwagę urządzenia, zwyczaje i obyczaje różnych krajów i nie przeczymy, że istnieją kraje, jak Anglia i Ameryka, gdzie robotnicy mogą osiągnąć swój cel środkami pokojowymi.
** Opis: w 1872 na kongresie I Międzynarodówki w Hadze.
** Źródło: [[Adam Ciołkosz]], [http://lewicowo.pl/socjalizm-a-komunizm/ ''Socjalizm a komunizm'', 1954]

* W naszych czasach wszelka rzecz jest jak gdyby brzemienna w swe przeciwieństwo. Maszyna, która ma cudowną moc skracania pracy człowieka i czynienia jej bardziej owocną, staje się, jak widzimy, źródłem jego nędzy i wycieńczenia. Nowo odkryte źródła bogactwa przeistaczają się, jak gdyby przez złe czary, w źródła nędzy. Zwycięstwa na polu sztuki zdają się być odniesione kosztem wartości moralnych. W tej samej mierze, w jakiej ludzkość zdobywa władzę nad przyrodą, podpada człowiek pod władzę innych ludzi lub pod władzę własnej nikczemności. Nawet jasne światło wiedzy może widocznie świecić jedynie na mrocznym tle ignorancji. Wszystkie nasze wynalazki i cały nasz postęp nie mają, zdawałoby się, innych wyników, prócz tego, że siły materialne obdarzone zostają życiem duchowym, a życie ludzkie przytępione i sprowadzone do poziomu sił materialnych. Ta sprzeczność pomiędzy (…) siłami wytwórczymi a stosunkami społecznymi naszej epoki, jest faktem namacalnym, nieodpartym, niezbitym.
** Opis: 14 kwietnia 1856.
** Źródło: ''Sędzią jest historia, wykonawcą wyroku – proletariat'', w: ''Wielkie mowy historii'', t. 2, wyd. Polityka Spółdzielnia Pracy, Warszawa 2006

==Inne==
{{IndeksPL}}
===B===
* Bezcielesna substancja jest wręcz taką samą sprzecznością jak bezcielesne ciało.
** Zobacz też: [[ciało]]

* Błazen czuje się jak ryba w wodzie tylko w atmosferze powszechnego zamieszania, które sam wywołał.

* Byt określa świadomość.
** Źródło: ''Przyczynek do krytyki ekonomii politycznej''

===C===
* Cynizm jest w rzeczach, nie zaś w słowach, którymi te rzeczy się wyraża.
** Zobacz też: [[cynizm]]

* Człowiek, którego nic poza cenzusem nie kwalifikuje na przysięgłego, ma sumienie cenzusu.
** Zobacz też: [[człowiek]]

* Człowieka należy rozumieć poczynając „od dołu” – od jego głodu, chłodu, bezdomności; nie idea, lecz ciało jest kluczem do ludzkich tajemnic.

* Czyń drugiemu, co tobie miłe.

* Co było w istocie swej podłożem religii żydowskiej? Praktyczna potrzeba, egoizm.

===D===
* Demokracja niemiecka potrzebuje szlachetnego czynu, który by ją podniósł w oczach własnego narodu i zjednał jej szacunek ludów innych. (…) [Takim czynem mógłby stać się] ochotniczy legion niemiecki, z chorągwią i barwami niemieckimi, wkraczający do Polski, w celu walki przeciw Moskalom. (…) Na początek tysiąc osób (…) wyborowych, wyćwiczonych i zaopatrzonych we wszystko, nawet w nieco artylerii.
** Opis: latem 1863 w rozmowie z [[Teofil Łapiński|Teofilem Łapińskim]] rzucając pomysł zorganizowania niemieckiego legionu, który miałby udzielić zbrojnej pomocy [[powstanie styczniowe|powstaniu styczniowemu]] dokonując desantu na wybrzeżu Bałtyku.
** Źródło: Przemysław Kmieciak, [https://krytykapolityczna.pl/historia/legion-marksa-czyli-jak-ocalic-powstanie-styczniowe/ ''Legion Marksa, czyli jak ocalić powstanie styczniowe''], krytykapolityczna.pl, 25 stycznia 2025.

* Doznania zmysłowe i miłość własna, przyjemność i dobrze rozumiany interes osobisty – oto podstawa moralności.

* Dziś nawet ateizm jest uważany za ''culpa levis'' (lekki grzech) w porównaniu z krytyką tradycyjnych stosunków własności.
** Zobacz też: [[ateizm]]

===E===
* Eunuch nie jest w pełni człowiekiem, nawet jeżeli ma dobry głos.
** Zobacz też: [[eunuch]]

===H===
* Hegel powiada gdzieś, że wszystkie wielkie historyczne fakty i postacie powtarzają się, rzec można, dwukrotnie. Zapomniał dodać: za pierwszym razem jako tragedia, za drugim jako farsa.
** ''Hegel bemerkt irgendwo, dass alle großen weltgeschichtlichen Tatsachen und Personen sich sozusagen zweimal ereignen. Er hat vergessen hinzuzufügen: das eine Mal als Tragödie, das andere Mal als Farce.'' (niem.)
** Źródło: ''18 brumaire’a Ludwika Bonaparte''
** Zobacz też: [[historia]]

* Historia nie czyni nic, nie posiada żadnych kolosalnych bogactw, „nie walczy w żadnej walce”. To raczej człowiek – prawdziwy żywy człowiek – jest tym, który posiada wszystko i ze wszystkim walczy. W żadnym razie nie „historia” używa człowieka dla urzeczywistnienia swych celów, jakby była zewnętrzną wobec niego osobą, raczej jest historia niczym więcej niż aktywnością człowieka ścigającego swe cele.
** Źródło: ''Święta Rodzina, czyli krytyka krytycznej krytyki'', w: ''Dzieła'', t. 2, przeł. Konstanty Jażdżewski, wyd. Książka i Wiedza 1960.

===I===
* Istnieje dwojaka śmiałość: śmiałość płynąca z wyższości i śmiałość zrodzona z ciasnoty umysłu.
** Zobacz też: [[śmiałość]]

===J===
* Jedyną szansą na trwałe powstanie Polski i normalny rozwój Europy jest zniszczenie Rosji z jej azjatyckimi zwyczajami politycznymi i obyczajowymi.
** Źródło: ''W obronie Polski'', 1875
** Zobacz też: [[Polska]]

* Jeśli pragniemy wyrobić sobie trafny pogląd o ludziach i poznać ich we właściwym świetle oczyma naszego rozumu, musimy wpierw rozważyć ich naturę, a następnie ich cele.

* Jeśli prawo do istnienia ma polip, bo i w nim, choć bezgłośnie, pulsuje życie przyrody, to cóż dopiero lew, w którym się ono burzy i ryczy?
** Zobacz też: [[lew]], [[życie]]

* Jeżeli komuś coś daruję, byłoby naprawdę bezczelnością z jego strony, gdyby na podstawie aktu darowizny chciał wymusić na mnie jeszcze dalsze świadczenia.

* Jeżeli który z narodów Europy ma obowiązek pomagać Polsce do odzyskania bytu politycznego, to przede wszystkim my, Niemcy.
** Opis: w 1863.
** Źródło: Przemysław Kmieciak, [https://krytykapolityczna.pl/historia/legion-marksa-czyli-jak-ocalic-powstanie-styczniowe/ ''Legion Marksa, czyli jak ocalić powstanie styczniowe''], krytykapolityczna.pl, 25 stycznia 2025.
** Zobacz też: [[Niemcy (naród)]]

===K===
* Kapelmistrz wcale nie musi być właścicielem instrumentów, na których gra orkiestra, ani też do jego funkcji dyrygenta bynajmniej nie należy troska o „płacę” pozostałych muzykantów.

* Każdy krok rzeczywistego ruchu jest ważniejszy niż tuzin programów.

* Każdy naród by zginął, gdyby przerwał pracę.

* Koran i prawo muzułmańskie (szariat) redukowały geografie i etnografie różnych narodów na prosty i wygodny podział, na wierzących i niewierzących. Niewierzący jest „Harby”, znaczy że jest wrogiem. Islam pogardza krajem niewiernych, tworząc stan permanentnej wrogości pomiędzy muzułmanami i niewiernymi. W tym sensie, statki pirackie Berberów, były świętą flotą islamu.
** Źródło: ''Marx-Engels-Werke'', tom 10, s. 170.
** Zobacz też: [[islam]]

* Krytyka niemiecka aż do jej ostatnich usilnych prób nie porzuciła gruntu filozofii. Choć daleka była od badania swych ogólnofilozoficznych założeń, to jednak wszystkie jej zagadnienia wyrosły na gruncie pewnego określonego systemu filozoficznego, mianowicie heglowskiego. Nie tylko w jej odpowiedziach, ale już w samych pytaniach tkwią mistyfikacja.
** Źródło: ''Ideologia niemiecka''

* Kto chce pobić przeciwnika, nie będzie z nim rozprawiał o kosztach wojny.

* Kto żąda wszystkiego, nie żąda nic i nic nie dostaje.

===L===
* Ludzie nie wiedzą, kim są i co czynią.

* Ludzie tworzą sami swoją historię.
** Źródło: [[Stefan Kunowski]], ''Podstawy współczesnej pedagogiki'', Wyd. Salezjańskie, Warszawa 2004, s. 140.

* Ludzkość stawia sobie zawsze takie zadania, które jest w stanie rozwiązać.

===M===
* Masturbacja ma się tak do seksu jak filozofia do rzeczywistości.
** Zobacz też: [[masturbacja]]

* Maszyna jest kategorią ekonomiczną w nie większym stopniu niż wół ciągnący pług.
** Zobacz też: [[maszyna]]

* Materia jest podmiotem wszelkich zmian.

* Można by sobie wszak uroić, że się jest powszechnym kamieniem obrazy, bo przez niezręczność wszędzie się o coś zawadza.
===N===
* Neofici są najpobożniejsi.
** Zobacz też: [[pobożność]]

* Nie można myśli oddzielić od materii, która myśli.
** Zobacz też: [[materia]], [[myśl]]

* Nieodłączną cechą organizacji takiej bazy ekonomicznej są sprzeczności.

* Nikt nie lubi powściągliwej niewinności u własnej żony ani powściągliwej wypłacalności u swego dłużnika.
** Zobacz też: [[żona]], [[dług]]

* Nikt nie zwalcza wolności, zwalcza co najwyżej wolność innych.
** Zobacz też: [[wolność]]

* No, już, wynoście się stąd! Ostatnie słowa są dla głupców, którzy nie powiedzieli wystarczająco wiele.
** Opis: poproszony o [[ostatnie słowa]].
** Źródło: [http://www.itvl.pl/news/ostatnie-slowa-przed-smiercia ''Ostatnie słowa przed śmiercią'', itvl.pl, 16 kwietnia 2013]

* Notariusz to świecki spowiednik.

===O===
* Oczywiście, mogłem się skompromitować. Ale zawsze z pomocą przyjdzie odrobina dialektyki. Rzecz jasna sformułowałem swoje prognozy w taki sposób, by były poprawne także jeśli zdarzy się rzecz dokładnie przeciwna.
** ''Es ist möglich, daß ich mich blamiere. Indes ist dann immer mit einiger Dialektik zu helfen. Ich habe natürlich meine Aufstellungen so gehalten, daß ich im umgekehrten Fall auch Recht habe.'' (niem.)
** Źródło: Karl Marx, Friedrich Engels, ''Werke (MEW)'', Institut für Marxismus-Leninismus beim ZK der SED, Berlin (Ost), 1956

* Od czasów Kaina żadna kara nie poprawiła i nie odstraszyła świata od popełniania przestępstwa.
** Zobacz też: [[kara]], [[Kain i Abel]]

* Organizacja społeczeństwa w określonym czasie zależy od środków produkcji czyli sposobu produkcji i organizacji pracy.

* Oręż krytyki nie może oczywiście zastąpić krytyki orężem; siłę materialną trzeba odeprzeć siłą materialną, wszelako i teoria staje się potęgą materialną, kiedy porywa za sobą masy.

===P===
* Pieniądz poniża wszystkich bogów człowieka i zamienia ich w towar.
** Źródło: Jarosław Gronert, ''Astrologia od początku'', Pabianice 2007, s. 103.
** Zobacz też: [[pieniądz]]

* Prawo o cenzurze nie jest prawem, tylko środkiem policyjnym. I jest to zły środek policyjny, bo nie osiąga tego, co zamierzono, a osiąga to, czego nie zamierzono.
** Źródło: ''O wolności prasy'' (1842)
** Zobacz też: [[cenzura]]

* Proch pozostaje prochem, czy się go użyje do zranienia człowieka, czy do leczenia jego ran.

* Przed wilkiem i tygrysem można się bronić prochem i ołowiem, ale na a posteriori „śmierdziela” nie ma lekarstwa.

* Przedmiot wytworzony przez pracę, jej produkt, napotykany jest jako obcy byt, siła, która uniezależniła się od swego wytwórcy. Im bardziej stara się robotnik, tym bardziej obcy staje się świat przedmiotów, i tym nędzniejszy staje się on sam.
** Źródło: Richard H. Popkin, Avrum Stroll, ''Filozofia'', tłum. Jan Karłowski, Norbert Leśniewski, Andrzej Przyłębski, Poznań 1994, s. 143.

* Przedzierzgniętego w eteryczną istotę przeciwnika łatwo rozpuścić w „eterze czystej myśli”.
** Zobacz też: [[przeciwnik]]

* Przyroda jest dobra, nawet jeśli wydaje na świat potwory.
** Zobacz też: [[przyroda]]

* Punkt widzenia technokraty wymaga zniszczenia przednowoczesnych pozostałości po wspólnotach animistycznych – to doprowadziło do wyobcowania wszelkich zmysłów na rzecz jednego zmysłu, zmysłu posiadania.
** Źródło: Kamil Sipowicz, [http://www.mixcloud.com/krytykapolityczna/dr-kamil-sipowicz-wykad-z-cyklu-pojecie-psychodelikow-w-antropologii-kulturze-16112012/ ''Pojęcie psychodelików w antropologii, kulturze, medycynie i filozofii'', zapis wykładu, 16 listopada 2012]
** Zobacz też: [[technokracja]], [[zmysły]]

===R===
* Republikanin ma inne sumienie niż rojalista, posiadający ma inne sumienie niż nieposiadający, myślący inne niż bezmyślny.
** Zobacz też: [[sumienie]]

* Rewolucje to lokomotywy historii.
** ''Die Revolutionen sind die Lokomotiven der Geschichte.'' (niem.)
** Źródło: ''Walki klasowe we Francji 1848–50; Następstwa'' (13 czerwca 1849)

* Robotnik jest tak samo jak teolog powołany do pisania o tym, czy należy pracować w święta, czy też nie.

* Rozum istniał zawsze, choć nie zawsze w rozumnej formie.

* Różnica między materializmem francuskim a angielskim to różnica między tymi dwoma narodami.
** Zobacz też: [[materializm]]

* Ruch wyzwoleńczy klas proletariackich jest zawsze związany z fermentem wśród kobiet.
** Źródło: ''Moja przyjaciółka'', 10 stycznia 1934, za: Jacek Kowalski, ''Anna Fredek i Przyjaciółka'', „Gazeta Wyborcza”, 11 października 2008.

* Ryszard III ofiarowywał królestwo za konia, koalicja ofiarowuje osła za królestwo.

===S===
* Socjalne zasady chrześcijaństwa głoszą pokorę, wzgardę dla samego siebie, uniżoność, poufałość, ustępliwość – słowem, wszystkie porywy, cechujące kanalię.

===T===
* Tajemnica nie mogła zręczniej uczynić się „dobrem powszechnym” niż w ten sposób, że przekształciła się w tajemnice, które nie są dla nikogo tajemnicami.
** Zobacz też: [[tajemnica]]

* Teoria zdolna jest porwać masy, kiedy dostarcza dowodów ad hominem, dowodzi zaś ''ad hominem'', kiedy staje się radykalna.

* To, co jest rozumne i z natury rzeczy konieczne, toruje sobie drogę jedynie jako ślepo działająca przeciętna.

===W===
* W organizmie rozumnym głowa nie może być z żelaza, a tułów z ciała.

* W zasadzie tragarz mniej się różni od filozofa niż kundel od charta.

* Władza i wolność są tożsame.

* Wolny jest ten kto posiada środki produkcji.

* Wszystko, co mogę w związku z tym powiedzieć o sobie, to że nie jestem marksistą.
** Opis: o skrajności ideologicznej swoich francuskich zwolenników.
** Źródło: [http://www.marxists.org/archive/marx/works/1882/letters/82_11_02.htm#356 ''Engels to Eduard Bernstein in Zurich'', 1882]

* Wszystko, co się rozwija, jest niedoskonałe.

* Współczesna fizjologia ustaliła, iż u zwierząt wyższych gatunków płodność maleje, pozostając w odwrotnym stosunku do rozwoju systemu nerwowego, a zwłaszcza do rosnącej masy mózgowej. Nikt jednak nie zaryzykowałby twierdzenia, że wymieranie angielskiej arystokracji ma coś wspólnego z nadmiernym rozrostem mózgu.

* Wybitniejsi przywódcy proletariatu (…) padają jeden po drugim ofiarą wyroków sądowych, na czoło jego wysuwają się coraz bardziej dwuznaczne postacie. Wstępuje on po części na drogę doktrynerskich eksperymentów, banków wymiany i asocjacji robotniczych, a więc ruchu, w którym wyrzeka się obalenia starego świata za pomocą całokształtu jego własnych, wielkich środków, usiłując osiągnąć swe wyzwolenie raczej poza plecami społeczeństwa, na drodze prywatnej, w ramach ograniczonych warunków swego istnienia, a zatem na drodze, na której czeka go siłą rzeczy niepowodzenie.
** Źródło: ''18 brumaire’a Ludwika Bonaparte'', Wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2011, s. 118.

===Z===
* Z góry wiadomo, że szewc jest bardziej powołany do pisania o skórze niż prawnik.

* Z wyzwaniem rzucam światu w twarz rękawicę i obserwuję jak upada ten karłowaty olbrzym. Jednak jego upadek nie uciszy mojej nienawiści. Podobny Bogu będę błąkał się wśród obłoków świata.

* Ze swoim ciałem trzeba postępować dyplomatycznie tak samo, jak ze wszystkimi innymi rzeczami.
** Zobacz też: [[ciało]]

==O Karolu Marksie==
* 14 marca 1883 r. Marks cicho zasnął na wieki w swym fotelu.
** Autor: [[Włodzimierz Lenin]], ''[[s:Karol Marks (Lenin)|Karol Marks]]''

* Człowiek wzniosłych idei, ogromnej energii, śmiałych, a przy tym praktycznych pomysłów.
** Autor: [[Teofil Łapiński]]
** Źródło: Przemysław Kmieciak, [https://krytykapolityczna.pl/historia/legion-marksa-czyli-jak-ocalic-powstanie-styczniowe/ ''Legion Marksa, czyli jak ocalić powstanie styczniowe''], krytykapolityczna.pl, 25 stycznia 2025.

* Jako Niemiec i jako Żyd (…) od stóp do głów jest autorytarny.
** Autor: [[Michał Bakunin]], ''[[Anarchizm]]''

* Karol Marks przewidywał, że logika akumulacji doprowadzi do systematycznego wyzysku pracowników najemnych i proletaryzacji klasy robotniczej. Przeciwnicy Marksa przekonują, że industrializacja przyniosła wzrost poziomu życia wszystkim, również robotnikom. Ba, tylko że współautor „Manifestu komunistycznego” tego nie kwestionował, zwracając uwagę, że od samej biedy bardziej dotkliwa jest sytuacja rosnących nierówności.
** Autor: [[Edwin Bendyk]], ''Widmo krąży po świecie'', „Polityka” nr 48, 23 listopada 2011.

* Każdy człowiek uczestniczący świadomie w życiu współczesnym zna imię Marksa. 
** ''Es wird niemand geben, der am modernem Leben teilnimmt, dem der Name Marx unbekannnt geblieben wäre.'' (niem.)
** Autor: [[Karl Kautsky]]
** Źródło: ''Materialistyczne pojmowanie dziejów''. Tom I ''Przyroda i społeczeństwo'' Część 1. Książka i Wiedza, Warszawa 1963, przeł. Kazimierz Błeszyński, s. 3. 

* Lenin chciał ująć władzę w ręce swej partii, by zbudować w Rosji ustrój socjalistyczny. Była to koncepcja zupełnie nowa, nie znajdujemy jej u Marksa. Wedle Marksa, żadna forma ustrojowa nie ginie, dopóki się nie rozwiną wszystkie siły wytwórcze, które się w niej mogą pomieścić; nowe, wyższe stosunki produkcyjne nie pojawiają się nigdy, dopóki warunki materialnej ich egzystencji nie wylęgną się w łonie dawnego społeczeństwa. Wedle Marksa, socjalizm będzie mógł nadejść dopiero wtedy, gdy w systemie kapitalistycznym nie będzie już miejsca dla dalszych sił produkcyjnych. I na odwrót, gdy dojrzeją po temu warunki materialne, socjalizm nadejdzie niezawodnie. Lenin odwrócił tezę Marksa do góry nogami, dowodząc, że trzeba najpierw obalić społeczeństwo stare i zbudować społeczeństwo nowe, aby stworzyć warunki materialne dla socjalistycznych stosunków produkcji.
** Autor: [[Adam Ciołkosz]], [http://lewicowo.pl/varia/viewpub/tid/2/pid/259 ''Socjalizm – ale jaki?'', „Orzeł Biały” nr 140, kwiecień 1976].

* Marks był krytykiem sztywnych dogmatów, militarnego terroru, politycznych represji i arbitralnej władzy państwa. Uważał, że przedstawiciele polityczni powinni być rozliczani przez wyborców i występował przeciwko niemieckim socjaldemokratom za ich propaństwową politykę. Opowiadał się za wolnością słowa i wolnościami obywatelskimi, przerażało go przymusowe tworzenie miejskiego proletariatu (w jego przypadku w Anglii raczej niż w Rosji). Sądził też, że wspólna własność na terenach wiejskich powinna mieć dobrowolny, a nie przymusowy charakter. Zdając sobie jednak sprawę z tego, że socjalizm nie może rozwijać się w warunkach ubóstwa, rozumiałby doskonale, jak doszło do upadku rewolucji rosyjskiej.
** Autor: [[Terry Eagleton]], ''Dlaczego Marks miał rację?'', Wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2014.

* Marks był spłukany – lecz miał jakiś sens. Engels pożyczył mu niezbędny pens.
** ''Marx was skint – but he had sense. Engels lent him the necessary pence.'' (ang.)
** Autor: [[The Clash]], ''The Magnificent Seven'' z płyty ''Sandinista!''

* Marks, mimo iż sam był Żydem, szczerze nienawidził narodu, z którego się wywodził. Uważał bowiem Żydów za największych zwolenników własności prywatnej i kapitalizmu.
** Autor: [[Marek Bankowicz]], ''Lewicowość i socjalizm w doktrynie narodowego socjalizmu'', „Studia nad Faszyzmem i Zbrodniami Hitlerowskimi”, 33, 2011, s. 346.

* Marks przygotował atak na społeczeństwo burżuazyjne w chwili, w której osiągnęło ono szczytowy punkt swego rozkwitu materialnego. (…). W tym świecie Marks jest postacią odizolowaną, zgorzkniałym wrogiem, gotowym na wzór wczesnych chrześcijan czy francuskich enragè (wściekłych) odrzucić wszystko, czym ten świat jest i do czego dąży, nazywając jego ideały bezwartościowymi, a jego cnoty grzechami, potępiając jego instytucje tylko za to, że są burżuazyjne, a więc należą do skorumpowanego, tyrańskiego i irracjonalnego społeczeństwa, które musi być unicestwione raz na zawsze. W epoce, która niszczyła swoich wrogów środkami potężnymi, choć działającymi wolno i dyskretnie, zmuszając Carlyle’a i Schopenhauera do ucieczki w odległe cywilizacje lub idealizowaną przeszłość, doprowadzając swego arcywroga Nietzschego do histerii i szaleństwa, Marks pozostał odporny i niezmiennie groźny. Jak starożytny prorok, dopełniający dzieła wyznaczonego mu przez niebiosa (…).
** Autor: [[Isaiah Berlin]], ''Karol Marks. Jego życie i środowisko'', tłum. Wojciech Orliński, Książka i Wiedza, Warszawa 1999, ISBN 8305130169, s. 24.

* Miał inteligentnego ojca i to on jest głównym sprawcą powstania ''Kapitału''.
** Autor: Sergo Beria, ''Beria, mój ojciec''

* My&lt;br /&gt;otwieraliśmy&lt;br /&gt;dzieł Marksa każdy tom,&lt;br /&gt;jak w domu własnym&lt;br /&gt;okiennice rano,&lt;br /&gt;ale i bez czytania&lt;br /&gt;było nam wiadomo,&lt;br /&gt;dokąd należy iść&lt;br /&gt;i z kim do walki stanąć.
** Autor: [[Włodzimierz Majakowski]], ''Na cały głos'' (1930)

* Myślę, że teoria wartości Marksa jest jedną z najgłębszych jego wizji metafizycznych, w ekonomii politycznej zaś rola jej polega na tym, że za jej pomocą możemy zawsze wydobywać na powierzchnię myśli pojęcie procesu ekonomicznego jako całości, jako pewnej rzeczywistości stwarzanej przez człowieka pośród obcych jej procesów żywiołowych.
** Autor: [[Stanisław Brzozowski]], ''Idee. Wstęp do filozofii dojrzałości dziejowej'' (1910)

* Nauka Marksa jest wszechmocna, ponieważ jest słuszna. Jest pełna i harmonijna, daje ludziom jednolity światopogląd, nie godzący się z żadnymi przesądami, z żadną reakcją, z żadną obroną ucisku burżuazyjnego. Jest ona prawowitym spadkobiercą tego, co ludzkość stworzyła najlepszego w XIX wieku w postaci niemieckiej filozofii, angielskiej ekonomii politycznej, francuskiego socjalizmu.
** Autor: [[Włodzimierz Lenin]], ''Trzy źródła i trzy części składowe marksizmu''

* Niewątpliwie Marks nie uznaje myśli czystej, rozwijającej się poza wszelkim kontaktem z naturą. Nie ma jednak nic wspólnego pomiędzy doktryną, która z całego człowieka czyni zwyczajny produkt natury, z myśli zwyczajne odbicie, i koncepcją, dla której rzeczywistość pojawia się w momencie styczności myśli i świata, w akcie, dzięki któremu myślący człowiek bierze świat w posiadanie.
** Autorka: [[Simone Weil]], ''Wybór pism'', przeł. Czesław Miłosz, wyd. Znak, Kraków 1991.

* Okazało się, że Karolek Marks znów miał rację, bo to siły wytwórcze dokonują rewolucji, a przemiany społeczne idą w ślad za nimi.
** Autor: [[Jacek Kuroń]], ''Nadzieja i rozczarowanie. Pisma polityczne 1989–2004'', wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2010.
** Opis: o rewolucji informatycznej.

* Podobno Rosjanie, Chińczycy, Niemcy, Kubańczycy i wszyscy inni komuniści źle zrozumieli Marksa.&lt;br /&gt;Być może.&lt;br /&gt;Jeśli jednak miliardy ludzi usiłowały zorganizować życie zgodne ze wskazaniami Marksa i nic im z tego nie wyszło, można by mieć pretensję do Marksa, że nie przewidział skutków ubocznych takiego eksperymentu. Jeśli genialny uczony wynalazł lekarstwo, które nikomu nie pomogło, a po którego zażyciu zmarło sto milionów ludzi, trudno nadal uważać go za geniusza. Można oczywiście tłumaczyć rzecz tym, że głupi pacjenci niewłaściwie odczytali załączoną ulotkę ze sposobem użycia. Ale i to nie najlepiej świadczy o genialności uczonego; w końcu należałoby tak pisać instrukcje, żeby nie budziły wątpliwości.
** Autor: [[Wiktor Suworow]], ''Ostatnia republika'', tłum. Andrzej Bobrowicki i Dorota Majeńczyk, Warszawa 2000, s. 34.

* Poglądy samego Marksa są złożone i należy starannie odróżnić kilka aspektów jego myśli, których wartość jest niejednakowa. Marks był mianowicie przede wszystkim naukowcem i uważał się za takiego. Chciał stworzyć ''naukowy socjalizm'' i zbudować socjologię (której jest współzałożycielem) na wzór fizyki. Jako taki Marks był niewątpliwie wybitnym myślicielem, choć nie miał szczęścia o tyle, że większość jego hipotez naukowych została sfalsyfikowana przez nowszą wiedzę (tak np. hipoteza zbliżającego się królestwa wolności, hipoteza coraz większej pauperyzacji proletariuszy, hipoteza załamania się kapitalizmu itd., itd.). Wynika stąd, że choć owe hipotezy były nieraz w czasach Marksa dobrymi naukowymi hipotezami, jest dziecinnym zabobonem uważać je dzisiaj za filozoficzne dogmaty.
** Autor: [[Józef Maria Bocheński]], ''Sto zabobonów'', [tu hasło:] ''marksizm''
** Zobacz też: [[moralność]], [[socjologia]], [[Fryderyk Engels]]

* Prawa rynku są dla Marksa tylko pewną grą puszczonych samopas ludzkich artefaktów: czymś w rodzaju ruletki. Gracz w ruletkę regularnie powierza swój los siłom, których nie kontroluje – ale bynajmniej nie staje się od tego bardziej wolny. Z każdą grą zwiększa natomiast wolność właściciela kasyna.
** Autor: [[Piotr Graczyk]], ''O bogu młodego Marksa'', „Kronos” nr 4(15)/2010.

* Socjalistyczni myśliciele, zwłaszcza Marks, przedstawili mocne argumenty przeciw kapitalizmowi. Jednak nawet Smith rozumiał dobrze ogromne problemy, jakie spowodowałoby poleganie na samym rynku i dążeniu do zysku.
** Autor: [[Amartya Sen]], [http://wyborcza.pl/1,97559,6463889,I_rynek_i_panstwo.html wyborcza.pl, 3 kwietnia 2009]
** Zobacz też: [[Adam Smith]]

* Spuścizna Marksa pozostaje otwarta, co pozwala na ciągłe jej udoskonalanie i wprowadzanie zmian.
** Autor: [[Kazimierz Kelles-Krauz]]

* W Nadrenii, która zdążyła doświadczyć dwóch despotyzmów – wolnościowego (Napoleon) i konserwatywnego (Fryderyk Wilhelm), grupa przedsiębiorców powierzyła w 1842 pewnemu młodemu liberałowi redagowanie liberalnego czasopisma, „Rheinische Zeitung”. Ten zauważył, że zasadniczy spór w społeczeństwie nie biegnie między zwolennikami i przeciwnikami wolności, ale między posiadaczami środków produkcji i całą resztą, która musi na tych posiadaczy zapierdzielać. Posiadacze ci tworzą różne ideologie, by ten miły ich kieszeniom stan usprawiedliwiać – arystokraci tworzą konserwatyzm, burżuazja liberalizm, ale oba sprowadzają się do tego samego przesłania dla mas: harujcie i morda w kubeł. Liberał ów spopularyzował słowo „socjalizm”, którym dotąd posługiwały się głównie quasi-mistyczne sekty (w których działał m.in. Adam Mickiewicz).
** Autor: [[Wojciech Orliński]], [https://web.archive.org/web/20160819013955/http://wo.blox.pl/2016/08/Notka-o-polityce.html ''Notka o polityce''], blog Wojciech Orlińskiego, 16 sierpnia 2016.
** Zobacz też: [[konserwatyzm]], [[liberalizm]], [[socjalizm]], [[Adam Mickiewicz]]

* W rzeczywistości leninizm nie jest kontynuacją i rozwinięciem nauki Marksa, jest samodzielną i odrębną koncepcją Lenina. Cała istota leninizmu zawarta jest w pracy Lenina ''Państwo a rewolucja'' z roku 1917. Sprowadza się ona do kwestii: jak zdobyć władzę i jak ją utrzymać. Narzędziem zdobycia i utrzymania władzy według Lenina jest „partia nowego typu”, monopartia, w razie potrzeby zamaskowana jako taki czy inny „front”, taka czy inna „rada”.
** Autor: [[Adam Ciołkosz]], [http://lewicowo.pl/varia/viewpub/tid/2/pid/259 ''Socjalizm – ale jaki?'', „Orzeł Biały” nr 140, kwiecień 1976].

* Według jego prognoz w miarę dojrzewania kapitalizmu będziemy świadkami okresowych recesji, stałego wzrostu uzależnienia od technologii oraz rozwoju wielkich, quasi-monopolistycznych korporacji, rozpościerających swoje lepkie macki po całym świecie w poszukiwaniu nowych rynków. Gdyby nie wydarzyło się nic takiego, musielibyśmy przyznać, że staruszek plótł androny. Cykle wzrostu i załamań gospodarki państw zachodnich w dwudziestym wieku, podobnie jak obejmująca cały świat dominacja Microsoftu Billa Gatesa dowodzą jednak czegoś innego.
** Autor: [[Francis Wheen]], ''Karol Marks. Biografia'', przeł. Dominika Cieśla, W.A.B., Warszawa 2005.

* Według pana Marksa, lud nie tylko nie powinien likwidować [państwa], lecz, przeciwnie, utwierdzać je i umacniać, by w takiej postaci oddać je do dyspozycji swoich dobroczyńców, opiekunów i nauczycieli, przywódców partii komunistycznej – innymi słowy, pana Marksa i jego przyjaciół, którzy wówczas przystąpią do uwalniania [go] na swój sposób. [Przywódcy ci] ściągną cugle rządów silną ręką, gdyż ignoranci potrzebują potężnych opiekunów. Powołają więc do życia centralny państwowy bank, który skoncentruje całość produkcji handlowo – przemysłowej, rolnej, a nawet naukowej. Podzieli masy ludowe na dwie armie przemysłową i rolną, pod bezpośrednim dowództwem państwowych inżynierów, którzy będą nową uprzywilejowaną klasą polityczno-naukową.
** Autor: [[Michał Bakunin]], ''Gosudarstwiennost i anarchija'', w: A. Lehing (red.) ''Archives Bakounine'', Leiden 1967, T. III, cyt. za: Richard Pipes, ''Rewolucja rosyjska'', Warszawa 1994

* Z biegiem czasu zostanie uznaną niezaprzeczalna prawda, że Marks był przede wszystkim potężnym, intuicyjnym umysłem filozoficznym: ale tego się nie zrozumie, póki krążyć będzie bajeczka o filozofie Engelsie, który był pierwszorzędnym publicystą, ale absolutnie nie wchodzi w rachubę jako filozof.
** Autor: [[Stanisław Brzozowski]], ''Legenda Młodej Polski'' (1909)

==Zobacz też==
* [[marksizm]]
* [[rewolucja]]


{{SORTUJ:Marks, Karol}}
[[Kategoria:Filozofowie i teoretycy społeczni]]
[[Kategoria:Marksiści]]
[[Kategoria:Młodohegliści]]
[[Kategoria:Myśliciele ateistyczni]]
[[Kategoria:Niemieccy dziennikarze]]
[[Kategoria:Niemieccy filozofowie prawa]]
[[Kategoria:Niemieccy ekonomiści]]
[[Kategoria:Niemieccy myśliciele polityczni]]
[[Kategoria:Niemieccy socjologowie]]
[[Kategoria:Niemieccy komuniści]]
[[Kategoria:Niemieccy Żydzi]]
[[Kategoria:Socjaliści]]</text>
      <sha1>opefjbg4q11thpkghmu1hu0hmzyl987</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lew Tołstoj</title>
    <ns>0</ns>
    <id>454</id>
    <revision>
      <id>650815</id>
      <parentid>648166</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T17:29:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-56734-03</username>
        <id>62229</id>
      </contributor>
      <origin>650815</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22794" sha1="2lc7kb4yw15qbrhrseed1ml8e9fahjm" xml:space="preserve">[[Plik:L.N.Tolstoy Prokudin-Gorsky.jpg|mały|{{center|Lew Tołstoj (1908)}}]]
'''[[w:Lew Tołstoj|Lew Tołstoj]]''' (1828–1910) – rosyjski powieściopisarz, esperantysta, [[dramaturg]], [[pedagog]] i [[filozof]].

==Państwo i władza==
* Anarchizm nie oznacza braku instytucji w ogóle, lecz tylko takich, które zmuszają ludzi do podporządkowania się przemocy.

* Ani dobrowolnie, ani pod przymusem nie należy brać udziału w działalności państwowej i dlatego nie trzeba być ani żołnierzem, ani feldmarszałkiem, ani ministrem, ani zbieraczem podatków, ani wójtem gminy, ani sędzią przysięgłym, ani gubernatorem, ani członkiem parlamentu i w ogóle nie przyjmować żadnego urzędu, związanego z gwałtem.

* Człowiek nie powinien dawać dobrowolnie rządom podatków, ani pośrednich, ani bezpośrednich, także nie powinien korzystać z pieniędzy, zbieranych przez podatki, w formie pensyi, emerytury, gratyfikacyi itp. ani też z instytucyi państwowych, utrzymywanych przy pomocy podatków, zebranych przymusowo z ludu… człowiek chcący działać nie na swe osobiste dobro wyłącznie, ale ku polepszeniu bytu ludzi, nie powinien uciekać się do gwałtów rządowych dla obrony ziemi i innych przedmiotów, ani dla bezpieczeństwa osobistego albo bliźnich; lecz władać ziemią i przedmiotami swej własnej albo cudzej pracy o tyle tylko, o ile do nich inni nie roszczą żądań.

* Gdyby nie było przemocy państwa zapanowałaby miłość.

* Istnieje tylko jeden sposób, aby uwolnić się od zła, jakie niesie porządek państwowy: nie brać udziału w przemocy, leżącej u podstaw państwa.

* Jedno z dwojga: albo ludzie są rozumnemi istotami, albo nie? Jeżeli są nierozumnemi, to wszyscy, i wówczas rozstrzyga u nich gwałt, ale też wszyscy powinni doń mieć prawo. Jeżeli zaś ludzie są istotami rozumnymi, to stosunki między nimi, powinny być oparte nie na gwałcie, a na rozumie.
** ''Одно из двух: разумные или неразумные существа люди? Если они неразумные существа, то все между ними может и должно решаться насилием, и нет причины одним иметь, а другим не иметь права насилия. Если же люди разумные существа, то их отношения должны быть основаны не на насилии, а на разуме.'' (ros.)
** Źródło: [http://www.levtolstoy.org.ru/lib/al/book/3144 ''Конец века'']

* Jeżeli tylko uwolni się ludzi od przesądu, że jedni mogą organizować życie innych, państwo stanie się niemożliwością.

* Łącząc się w rodziny, narody i państwa ludzie wznoszą nieprzezwyciężone przeszkody na drodze do prawdziwego zjednoczenia.

* Państwo przez szkolnictwo, duchowieństwo i uroczystości narodowo-rządowe oddziaływa na wyobraźnie swych poddanych, wytwarzając, albo potęgując w ich duszach uczucie pokory, zachwytu i służalczości dla siebie.

* Rządy i klasy posiadające opierają się nie na prawie, ani na czemkolwiek, coby przypominało sprawiedliwość, lecz na złożonej, sztucznej, przy pomocy nauki wytworzonej organizacyi społecznej, w której wszyscy ludzie pochwyceni są w koło gwałtów, bez możności wyrwania się z niego.

* Rządy usiłują przedstawić istniejący porządek jako coś świętego, nienaruszalnego i grożą ciężkiemi karami tym, którzy, myśląc inaczej, odważyliby się przeciwko niemu wystąpić.

* Zbójcy przeważnie okradają bogatych, rządy – przeważnie biednych, bogatym zaś, pomagają w ich przestępstwach, sprzyjają.

* Zgoda na zabijanie jest nieuniknioną koniecznością w każdym ustroju państwowym.

* Źródłem nędzy robotników jest niewola, której przyczyną są pewne przepisy prawne, oparte na zorganizowanej przemocy, czyli rządzie.

==Patriotyzm==
* Jeżeli każdy naród, albo państwo uważa się za lepsze od innego narodu, albo państwa, to wszystkie one znajdują się w grubym i szkodliwym błędzie.

* Patriotyzm nieuchronnie prowadzi do wojny.

* Zdaje się być oczywistym, że patriotyzm, jako uczucie, jest zły i szkodliwy; jako doktryna, jest bezsensowny.

==Kapitalizm==
* Bogaci filantropi nie widzą że to, czym rzekomo uszczęśliwiają biednego, wydarli z rąk jeszcze biedniejszego.

* Ceną zadowolenia bogatych są łzy biednych.

* Dziwne, jak wszyscy ukrywamy, że jednym z głównych motorów naszego życia są pieniądze.

* Każdy powinien pracować sam dla siebie, nie wymagając pracy innych i z rezultatów swej pracy przyswajać sobie tyle, ile mu potrzeba do spożycia, resztę rozdawać potrzebującym.

* Ludzie budujący swoje życie na wyzysku bliźniego – a takie jest życie wszystkich bogatych – nie mogą być miłosierni.

* Naprawdę złodziejem jest nie ten kto ukradł potrzebną mu rzecz, lecz ten, który posiada rzeczy zbędne dla niego, a konieczne innym; tak czynią bogaci.

* Nie ma bardziej nieużytecznego zajęcia nad gromadzenie, utrzymywanie i powiększanie bogactw.

* Swoich myśli i uczuć nie wolno spieniężać.

* Własność jest narzędziem panowania bogatych nad biednymi.

==Demokracja==
* Rządy zawsze posługują się gwałtem: zarówno konstytucyjne, jak i despotyczne.; cała różnica polega na tym, że pierwsze obejmują znacznie większą ilość osób, i gwałt, którym się posługują, przybiera formy łagodniejsze; podczas gdy drugie działają brutalniej, a władza w nich skoncentrowana jest w mniejszem gronie osób.

==Rewolucja==
* Gdyby nawet okoliczności zewnętrzne pomogły rewolucyonistom zwyciężyć, to nie ma żadnych danych na to, że nowopowstałe władze rządowe nie będą jeszcze bardziej despotyczne od starych, chcąc utrzymać nowy porządek społeczno – polityczny.

* Jednym z najbardziej szkodliwych przesądów jest myśl, że można ludzi siłą zmusić do dobrego życia.

* Jeżeli ulepszasz życie innych przemocą na pewno czynisz to dla własnej korzyści.
** Zobacz też: [[przemoc]]

* Największe przeobrażenia w świecie zachodzą nie dzięki nagłym zrywom, lecz dzięki małym, niezauważalnym zmianom.

* Okrucieństwo wszystkich rewolucji jest tylko skutkiem okrucieństwa władców.
** ''Жестокости всех революций – только следствие жестокостей правителей.'' (ros.)
** Źródło: [http://az.lib.ru/t/tolstoj_lew_nikolaewich/text_0540.shtml ''Путь жизни''].

* Posługiwanie się gwałtami przeciwko gwałtom jest tem samym, co gaszenie ognia ogniem.

* Prawdziwa dobroć jest nie tylko cnotą i radością, ale i orężem, znacznie potężniejszym niż przemoc.
** Zobacz też: [[dobro]], [[przemoc]]

* Rządów nie należy zwalczać poprzez rewolucye i powstania – straszniejszy jest dla nich opór bierny.

* Trudniej zwalczać ludzi, którzy nie propagują żadnej rewolucyi, ale tylko nie chcą nikomu robić nic złego, uchylają się od płacenia podatków, służby wojskowej itp.

* Wszyscy kierujący wojnami, biorący w nich udział, jak również poskramiacze zbuntowanych mas, albo spiskowców różnego rodzaju, nie mają prawa oburzać się na zamachy anarchistyczne – bez porównania większemi od nich okrucieństwami są egzekucye ze strony rządów, dręczenie ludzi w więzieniach i morderstwa w czasach wojny.

* Z rewolucyonistami rządy załatwić się mogą łatwo: część ich przekupić, część oszukać, innych znowu nastraszyć, a opinię publiczną oburzyć przeciwko nim, przedstawiając w fałszywym świetle ich dążenia.

* Zmusić siłą ludzi, aby czynili to, co jednemu wydaje się dobre, znaczy wywoływać w nich do tego obrzydzenie.

* Żadna przemoc nie poskramia, lecz rozdrażnia człowieka.
** Zobacz też: [[przemoc]]

==Pacyfizm==
* Bezpieczeństwo i dobro zapewnia społeczeństwu tylko moralność jego członków; podstawą zaś jej jest miłość wykluczająca przemoc.

* Ci, którzy zabijają lub przygotowują zabójstwo, to przestępcy, bez względu na to kim są: sędziami, generałami, królami.

* Głównym wrogiem rządów są ich poddani, przeciwko którym przedewszystkiem armia musi być gotowa do walki.

* Jakież zadziwiające szaleństwo: zabijać ludzi dla ich dobra.

* Jeśli ludzie przestaną widzieć, to co wydawało im się że widzą, to przestaną widzieć w wojnie: służbę ojczyźnie, bohaterstwo wojny, chwałę wojskową i patriotyzm, a zobaczą to, co jest: nagą prawdę zabójstwa.

* Odpowiadaj dobrem na zło, a zniszczysz w podłym człowieku zadowolenie ze zła.

* Sto lat minęło odkąd idea ludzkości wolnej od niewolnictwa została jasno wyrażona po raz pierwszy, a w narodach chrześcijańskich nie ma już niewolnictwa. Nie minie kolejnych sto lat, a idea, że ludzkość może żyć nie prowadząc wojen, zostanie wcielona w życie. Najprawdopodobniej pozostanie jakaś forma przemocy, tak, jak po zniesieniu niewolnictwa pozostała praca najemna, ale przynajmniej nie będzie już armii, jakie znamy – tak wstrętnych rozumowi i poczuciu moralności. Jest wiele znaków, które wskazują, że ten czas jest bliski.
** Źródło: ''Początek końca'', 1897.

* Wojna nie jest niczym innym, jak sporem między rządami o władzę nad poddanymi.

* Wojsko stanowi główną podporę rządów.

* Zabójstwo jest zawsze zabójstwem, bez względu na motywy i okoliczności.

* Zgoda na zabijanie jest nieuniknioną koniecznością w każdym ustroju państwowym.

==Egalitaryzm==
* Dopóki są rzeźnie, dopóty będą także pola bitew.

* Dzieci są mądrzejsze od dorosłych; dziecko czuje, że w każdym człowieku jest to, co w nim, i nie ceni tytułów, lecz jedynie to, co tkwi w każdym.

* Za nierówność między ludźmi odpowiedzialni są zarówno ci, którzy się wywyższają nad innych, jak i ci którzy się poniżają.

==Religia==
* Boga poznajesz nie tyle rozumem, nawet nie sercem, ale poprzez poczucie całkowitej zależności od Niego, podobne do tego uczucia, którego doznaje niemowlę w rekach matki. Nie wie ono, kto je trzyma, kto ogrzewa, kto karmi… ale wie, że jest ktoś, i mało tego, że wie – kocha go.

* Bóg dał człowiekowi pożywienie, a diabeł kucharzy.
** ''Бог послал людям пищу, а дьявол – поваров'' (ros.)
** Źródło: ''Об истине, жизни и поведении''

* Bóg jest istotą wieczną, bytującą zewnątrz nas, kierującą nami, wymagającą od nas sprawiedliwości.

* Bóg jest istotą, do której dążymy, którą znamy, ale której pojąć nie możemy.

* Ci którzy skazywali na śmierć i palili ludzi zaczynających rozumieć prawdziwą naukę, uważali ich za sługi diabłów.

* Do cerkwi odnosić się można, albo z nabożeństwem, albo z odrazą.

* Kościół to jest coś takiego, że gdy ludzie kłamią i czują, że im się nie wierzy, wtedy powołując się na Boga mówią: „Jak boga kocham, prawdą jest to co mówię”.

* Kościół w celu pokonania swych wrogów, nie dysponując innym orężem niż przemocą zaczął prześladować, skazywać na śmierć i palić na stosie, wszystkich, którzy jego władzy nie uznawali.

* Kościoły, dążąc wyłącznie do zysku są podporą państwa w wyzysku, ucisku i terrorze ludu.

* Ludzie kościoła posiadłszy zaś władzę, naturalnie urośli w pychę i w większości przypadków ulegli zepsuciu.

* Ludzie, którzy uznali się za członków nieomylnego kościoła nabrali przekonania, że zbrodnią byłoby pozwolić fałszywym wykładowcom nauki gorszyć ludzi, więc ich zabijanie jest sprawą miłą Bogu.

* Ludzie, którzy uznali się za kościół, nabierają przekonania, że są nieomylni i dlatego nie mogą się już potem wyrzec żadnego, choćby raz powiedzianego głupstwa.

* Nauka Chrystusa kieruje ludźmi przez wskazywanie im tej nieskończonej doskonałości – Ojca niebieskiego, do którego dobrowolnie dążyć może każdy człowiek, bez względu na stopień swej niedoskonałości.

* Ostateczne zwyrodnienie chrześcijaństwa i jego moralny upadek miało miejsce z chwilą uczynienia z niej religii państwowej; w tym momencie chrześcijaństwo usankcjonowało mordowanie, grabienie, wojny, morderstwa, rozpustę.

* Wątpliwości nie rujnują wiary, lecz wzmacniają ja.

* Zewnętrzna potęga jest tylko po to potrzebna aby ukryć fałsz.

* Zinstytucjonalizowane chrześcijaństwo stało się religią zdegenerowaną, zwyrodniałą, co objawia się poprzez rezygnację z wymogów etycznych i zastąpieniu ich zewnętrznymi oznakami kultu.

* Życie nasze polega na dążeniu do Boga.

* Kapłani zakryli przed ludźmi słońce a dali im świeczkę.

==Wolność==
* Czas to szansa dla wolności, możność działania.

* Człowiek nie tylko może, lecz powinien być wolny.

* Człowiekowi jest dana władza tylko nad samym sobą.

* Ludzie pozostawieni sami sobie, bez rządu, a nieraz wbrew jemu, tworzyli i tworzą różne pożyteczne instytucje, spełniające należycie swe funkcje.

* Podporządkować się innym może tylko człowiek, który czuje się wolny.

* Wiara w autorytety powoduje, że błędy autorytetów przyjmowane są za wzorce.
** Źródło: ''Wielka księga mądrości'', wybór Jacek i Tomasz Ilga

==Rodzina==
* Jeśli człowiek nie może przebaczyć bratu, nie kocha go.

* Jeśli nie kocha się ludzi, wszystko jest zagmatwane i trudne.

* Kto gardzi bratem, gardzi sam sobą.

* Nie można kochać tych, których się boimy.

* Nie należy potępiać człowieka, ponieważ nigdy nie wiadomo, co się dzieje w jego duszy.

* Nienawidź zła w człowieku, człowieka kochaj.

* To, że nie kochasz, nie znaczy, że nie ma w tobie miłości, lecz że jest w tobie coś, co jej przeszkadza.
** Zobacz też: [[rodzina]]

* Wszystkie szczęśliwe rodziny są do siebie podobne, każda nieszczęśliwa rodzina jest nieszczęśliwa na swój sposób.
** Źródło: ''Anna Karenina''

* Z pierwszymi dziećmi zawsze człowiek przesadza, chce zrobić z nich coś nadzwyczajnego.
** Źródło: ''Wojna i pokój''

* Wszystkie rodziny cieszą się tak samo, każda cierpi na swój sposób.
** Źródło: ''Anna Karenina''

==Wegetarianizm==
* Człowiek może zdrowo żyć nie zabijając zwierząt dla pożywienia. Dlatego też, jeżeli zjada mięso, uczestniczy w odbieraniu zwierzętom życia tylko po to, aby zaspokoić swój apetyt. Działanie takie jest więc niemoralne.

* Jak możemy oczekiwać idealnych warunków na Ziemi, gdy nasze ciała są grobami zamordowanych zwierząt? Dopóki będą istniały rzeźnie, będą istniały i pola bitew.
** Zobacz też: [[wegetarianizm]]

* Wegetarianizm stanowi kryterium, dzięki któremu możemy poznać, czy czyjeś dążenie do moralnej doskonałości jest prawdziwe i szczere.

==Inne==
* Czas jest poza nami i przed nami, przy nas go nie ma.
** Źródło: ''Myślę, więc jestem. Aforyzmy, maksymy, sentencje'', oprac. Czesława i Joachim Glenskowie, Antyk, Kęty 1993, ISBN 8386482001, s.&amp;nbsp;329.

* Czas się nie spieszy, to my nie nadążamy.
** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998.

* Człowiek nad niczym nie ma władzy, póki boi się śmierci. A kto się jej nie boi, do tego należy wszystko.
** Źródło: ''Wojna i pokój''

* Człowiek stosujący przemoc jest większym niewolnikiem od tego, który cierpi z jej powodu.

* Dobro rodzi się wtedy, gdy człowiek zapomina o sobie.
** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998.

* Gdyby nie było cierpienia, człowiek nie znałby swych granic, nie znałby siebie.
** Źródło: ''Wojna i pokój''

* Jeśli boisz się czegoś, wiedz, że przyczyna twego strachu tkwi nie poza tobą, lecz w tobie.

* Kochać po ludzku to umieć przejść od miłości do nienawiści.

* Kochać znaczy czynić dobro.

* Miłość daje, ale niczego nie żąda.

* Młody człowiek boi się związać – ceni własną swobodę, która jest mu niezbędna do wielu innych rzeczy.
** Źródło: ''Wojna i pokój''

* Mówi się, że kobiety kochają tych, którzy je kochają. To nieprawda. Ulegają one temu, kto im mówi, że ulegną.

* Muzyka jest stenografią uczuć.
** Źródło: ''Myślę, więc jestem…'', oprac. Czesława i Joachim Glenskowie, op.&amp;nbsp; cit., s.&amp;nbsp;329.

* Najgłupszy argument – jeśli nie można osiągnąć ideału, lepiej nic nie robić.
** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998.

* Nauka – to pokarm dla rozumu.

* Nic tak nie odciąga ludzi od prawdy, jak bezmyślne naśladowanie tego, co robią wszyscy.

* Nic tak nie ogranicza prawdziwej wiedzy, jak przekonanie, że się wie to, czego się nie wie.

* Nic tak nie rozbudza lenistwa jak jałowe rozmowy.
** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał K. Nowak, Warszawa 1998.

* Prawdziwie kochasz wtedy, kiedy nie wiesz, dlaczego.

* Przez miłość trzeba przejść jak przez szkarlatynę, więc może wynaleźć szczepionkę przeciw miłości?

* W ciężkiej chorobie tkwi dobro. Kiedy ciało słabnie, silniej czuje się duszę.
** Źródło: Marta Żurawiecka, ''Z księdzem Twardowskim 2014'', Wyd. Diecezjalne i Drukarnia w Sandomierzu, Sandomierz 2013, s. 28.
** Zobacz też: [[choroba]], [[dusza]]

* W najlepszych nawet przyjacielskich, niewymuszonych stosunkach pochlebstwo czy pochwała są niezbędne jak smar niezbędny jest dla kół, aby się toczyły.
** Źródło: ''Wojna i pokój''

* Wiedza daje pokorę wielkiemu, dziwi przeciętnego, nadyma małego.
** Źródło: ''Myślę, więc jestem…'', oprac. Czesława i Joachim Glenskowie, op.&amp;nbsp; cit., s.&amp;nbsp;329.

* Większość życiowych problemów rozwiązuje się jak algebraiczne równania: sprowadzaniem do najprostszej postaci.

* Wychowanie psuje ludzi, a nie naprawia.

* Złej myśli nie można odpędzić, gdy przyjdzie do głowy, ale można zrozumieć, że jest zła.

* Nie dane jest człowiekowi sądzić, co sprawiedliwe, a co niesprawiedliwe. Ludzie wiecznie się mylą i będą się mylić – i to właśnie w tym, co uważają za sprawiedliwe albo za niesprawiedliwe.
** Źródło: ''Wojna i pokój''

* Jeżeli w ciągu trzech dni nie zrobię nic dla pożytku ludzi, zabiję się.
** Źródło: zapis w dzienniku (15 czerwca 1854)

* Ach, mój Boże, mój Boże, jakie bywają ciężkie, smutne dni. I czemu tak smutno? Nie, nie tyle smutno, ile boli świadomość, że ci smutno i nie wiesz, skąd ten smutek.
** Źródło: zapis w dzienniku (2 czerwca 1851)

* Chyba nie ma o czym pisać – czuję taki wstręt do siebie, że chciałbym zapomnieć o swym istnieniu.
** Źródło: zapis w dzienniku (28 stycznia 1855)

* Boże, jaki ja jestem stary. Wszystko mnie nudzi, nic nie mierzi, nawet do siebie samego nic nie czuję, a wszystko mi jest obojętne. Niczego nie pragnę, lecz gotów jestem ciągnąć tak długo, jak zdołam, niewesoły kierat życia. Tylko po co – nie wiem.
** Źródło: zapis w dzienniku (21 października 1857)

* I pomimo to, że ani nauka, ani sztuka, ani polityka nie interesowały go właściwie, jednak w tych rzeczach trzymał się stale poglądów, których trzymała się większość i jego dziennik, i poglądy te zmieniał tylko wtedy, gdy zmieniała je większość; zresztą nie on je zmieniał, one same zmieniały się w nim powoli.
** Źródło: ''Anna Karenina''

* Nie mogę powiedzieć, żebym chciał się zabić. Siła, która mnie odciągała od życia, była silniejszą od mojej woli. Była to moc podobna do poprzedniego pragnienia życia, ale działająca w odwrotnym kierunku. Wszystkiemi siłami oddalałem się od życia. Myśl o samobójstwie nasunęła mi się tak naturalnie, jak pierwej nasuwały mi się myśli o upiększeniu życia. Myśl ta tak była ponętną, że musiałem względem samego siebie uciekać się do wybiegów, aby jej zbyt prędko w czyn nie wprowadzić. Nie chciałem się spieszyć jedynie dlatego, że chciałem użyć wszystkich wysiłków, żeby się wyplątać z tego położenia, jeżeli się nie wyplączę, to zawsze zdążę skończyć z sobą. I oto ja szczęśliwy człowiek, chowałem przed samym sobą, sznurek, żeby się nie powiesić pomiędzy szafami w swoim pokoju, gdzie rozbierając się co wieczór byłem sam i przestałem chodzić na polowanie, aby nie uledz pokusie odebrania sobie życia. Ja sam nie wiedziałem czego chcę: bałem się życia, uciekałem od niego, a pomimo to, czegoś się jeszcze od życia spodziewałem.
** Źródło: ''Spowiedź''

* Doszedłem do tego, że nie mogłem żyć, a obawiając się śmierci, musiałem wybiegami bronić się przeciw sobie samemu, aby nie skończyć samobójstwem.
** Źródło: ''Spowiedź''

* Bez strachu, wstrętu i bólu nie mogę wspominać tych lat. Zabijałem ludzi na wojnie, wyzywałem na pojedynki żeby zabić; przegrywałem w karty, przejadałem pracę chłopów, męczyłem ich, wprowadzałem w błąd, oszukiwałem. Kłamstwo, złodziejstwo, cudzołóstwo wszelkiego rodzaju, pijaństwo, gwałt, zabójstwo, nie było przestępstwa, któregobym nie popełnił, i za to wszystko mnie chwalono uważano i uważają moi rówieśnicy za stosunkowo moralnego człowieka.
** Źródło: ''Spowiedź''

==O Tołstoju==
* Całym sercem wzruszony jestem zgonem wielkiego pisarza, który za czasów rozkwitu swego talentu stworzył obrazy wspaniałych godzin dziejów rosyjskich. Niech Bóg Wszechmocny miłościwym mu będzie sędzią.
** Autor: [[Mikołaj II Romanow]]
** Źródło: [[Stanisław Cat-Mackiewicz]], ''Europa in flagranti'', Universitas, Kraków 2012, s. 313.

* Tołstoj jest to najwyższe drzewo w lesie twórczości rosyjskiej, a przytem tego rodzaju umysł, który mógł wyrosnąć tylko z rosyjskiej gleby.
** Autor: [[Henryk Sienkiewicz]], ''[[s:O Tołstoju|O Tołstoju]]''

{{wulgaryzmy}}

* O kobietach Lew Tołstoj mówił dużo i chętnie, lecz z ordynarnością rosyjskiego chłopa. Dziś zapytał Czechowa: – Pan w młodości dużo jebał się? Czechow coś burknął niezrozumiale, Tołstoj zaś w zamyśleniu powiedział: Ja byłem nieprześcigniony.
** Autor: [[Maksim Gorki]], ''Portrety''

* W swoich poglądach i postawie był rosyjskim imperialistą.
** Autor: [[Paul Johnson]], ''Intelektualiści'', Zysk i S-ka, Poznań 2014, s. 155.

* Wszyscy rugają Tołstoja. Ale czyż oni nie mogą pojąć, że to jest po prostu nieszczęśliwy człowiek. On po prostu nie ma organu, którym się wierzy.
** Autor: [[Iwan Bunin]]

==Zobacz też==
* [[anarchizm]]


{{SORTUJ:Tołstoj, Lew}}
[[Kategoria:Pisarze modernizmu]]
[[Kategoria:Rosyjscy anarchiści]]
[[Kategoria:Rosyjscy arystokraci]]
[[Kategoria:Rosyjscy prozaicy]]</text>
      <sha1>2lc7kb4yw15qbrhrseed1ml8e9fahjm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>650826</id>
      <parentid>650815</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T17:33:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Swam pl</username>
        <id>41038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Wycofano edycję użytkownika [[Special:Contributions/~2026-56734-03|~2026-56734-03]] ([[User talk:~2026-56734-03|dyskusja]]). Autor przywróconej wersji to [[User:Abraham|Abraham]].</comment>
      <origin>648166</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22780" sha1="7oijo68swcx5dx1l5ibgsxja9d8ui1o" xml:space="preserve">[[Plik:L.N.Tolstoy Prokudin-Gorsky.jpg|mały|{{center|Lew Tołstoj (1908)}}]]
'''[[w:Lew Tołstoj|Lew Tołstoj]]''' (1828–1910) – rosyjski powieściopisarz, [[dramaturg]], [[pedagog]] i [[filozof]].

==Państwo i władza==
* Anarchizm nie oznacza braku instytucji w ogóle, lecz tylko takich, które zmuszają ludzi do podporządkowania się przemocy.

* Ani dobrowolnie, ani pod przymusem nie należy brać udziału w działalności państwowej i dlatego nie trzeba być ani żołnierzem, ani feldmarszałkiem, ani ministrem, ani zbieraczem podatków, ani wójtem gminy, ani sędzią przysięgłym, ani gubernatorem, ani członkiem parlamentu i w ogóle nie przyjmować żadnego urzędu, związanego z gwałtem.

* Człowiek nie powinien dawać dobrowolnie rządom podatków, ani pośrednich, ani bezpośrednich, także nie powinien korzystać z pieniędzy, zbieranych przez podatki, w formie pensyi, emerytury, gratyfikacyi itp. ani też z instytucyi państwowych, utrzymywanych przy pomocy podatków, zebranych przymusowo z ludu… człowiek chcący działać nie na swe osobiste dobro wyłącznie, ale ku polepszeniu bytu ludzi, nie powinien uciekać się do gwałtów rządowych dla obrony ziemi i innych przedmiotów, ani dla bezpieczeństwa osobistego albo bliźnich; lecz władać ziemią i przedmiotami swej własnej albo cudzej pracy o tyle tylko, o ile do nich inni nie roszczą żądań.

* Gdyby nie było przemocy państwa zapanowałaby miłość.

* Istnieje tylko jeden sposób, aby uwolnić się od zła, jakie niesie porządek państwowy: nie brać udziału w przemocy, leżącej u podstaw państwa.

* Jedno z dwojga: albo ludzie są rozumnemi istotami, albo nie? Jeżeli są nierozumnemi, to wszyscy, i wówczas rozstrzyga u nich gwałt, ale też wszyscy powinni doń mieć prawo. Jeżeli zaś ludzie są istotami rozumnymi, to stosunki między nimi, powinny być oparte nie na gwałcie, a na rozumie.
** ''Одно из двух: разумные или неразумные существа люди? Если они неразумные существа, то все между ними может и должно решаться насилием, и нет причины одним иметь, а другим не иметь права насилия. Если же люди разумные существа, то их отношения должны быть основаны не на насилии, а на разуме.'' (ros.)
** Źródło: [http://www.levtolstoy.org.ru/lib/al/book/3144 ''Конец века'']

* Jeżeli tylko uwolni się ludzi od przesądu, że jedni mogą organizować życie innych, państwo stanie się niemożliwością.

* Łącząc się w rodziny, narody i państwa ludzie wznoszą nieprzezwyciężone przeszkody na drodze do prawdziwego zjednoczenia.

* Państwo przez szkolnictwo, duchowieństwo i uroczystości narodowo-rządowe oddziaływa na wyobraźnie swych poddanych, wytwarzając, albo potęgując w ich duszach uczucie pokory, zachwytu i służalczości dla siebie.

* Rządy i klasy posiadające opierają się nie na prawie, ani na czemkolwiek, coby przypominało sprawiedliwość, lecz na złożonej, sztucznej, przy pomocy nauki wytworzonej organizacyi społecznej, w której wszyscy ludzie pochwyceni są w koło gwałtów, bez możności wyrwania się z niego.

* Rządy usiłują przedstawić istniejący porządek jako coś świętego, nienaruszalnego i grożą ciężkiemi karami tym, którzy, myśląc inaczej, odważyliby się przeciwko niemu wystąpić.

* Zbójcy przeważnie okradają bogatych, rządy – przeważnie biednych, bogatym zaś, pomagają w ich przestępstwach, sprzyjają.

* Zgoda na zabijanie jest nieuniknioną koniecznością w każdym ustroju państwowym.

* Źródłem nędzy robotników jest niewola, której przyczyną są pewne przepisy prawne, oparte na zorganizowanej przemocy, czyli rządzie.

==Patriotyzm==
* Jeżeli każdy naród, albo państwo uważa się za lepsze od innego narodu, albo państwa, to wszystkie one znajdują się w grubym i szkodliwym błędzie.

* Patriotyzm nieuchronnie prowadzi do wojny.

* Zdaje się być oczywistym, że patriotyzm, jako uczucie, jest zły i szkodliwy; jako doktryna, jest bezsensowny.

==Kapitalizm==
* Bogaci filantropi nie widzą że to, czym rzekomo uszczęśliwiają biednego, wydarli z rąk jeszcze biedniejszego.

* Ceną zadowolenia bogatych są łzy biednych.

* Dziwne, jak wszyscy ukrywamy, że jednym z głównych motorów naszego życia są pieniądze.

* Każdy powinien pracować sam dla siebie, nie wymagając pracy innych i z rezultatów swej pracy przyswajać sobie tyle, ile mu potrzeba do spożycia, resztę rozdawać potrzebującym.

* Ludzie budujący swoje życie na wyzysku bliźniego – a takie jest życie wszystkich bogatych – nie mogą być miłosierni.

* Naprawdę złodziejem jest nie ten kto ukradł potrzebną mu rzecz, lecz ten, który posiada rzeczy zbędne dla niego, a konieczne innym; tak czynią bogaci.

* Nie ma bardziej nieużytecznego zajęcia nad gromadzenie, utrzymywanie i powiększanie bogactw.

* Swoich myśli i uczuć nie wolno spieniężać.

* Własność jest narzędziem panowania bogatych nad biednymi.

==Demokracja==
* Rządy zawsze posługują się gwałtem: zarówno konstytucyjne, jak i despotyczne.; cała różnica polega na tym, że pierwsze obejmują znacznie większą ilość osób, i gwałt, którym się posługują, przybiera formy łagodniejsze; podczas gdy drugie działają brutalniej, a władza w nich skoncentrowana jest w mniejszem gronie osób.

==Rewolucja==
* Gdyby nawet okoliczności zewnętrzne pomogły rewolucyonistom zwyciężyć, to nie ma żadnych danych na to, że nowopowstałe władze rządowe nie będą jeszcze bardziej despotyczne od starych, chcąc utrzymać nowy porządek społeczno – polityczny.

* Jednym z najbardziej szkodliwych przesądów jest myśl, że można ludzi siłą zmusić do dobrego życia.

* Jeżeli ulepszasz życie innych przemocą na pewno czynisz to dla własnej korzyści.
** Zobacz też: [[przemoc]]

* Największe przeobrażenia w świecie zachodzą nie dzięki nagłym zrywom, lecz dzięki małym, niezauważalnym zmianom.

* Okrucieństwo wszystkich rewolucji jest tylko skutkiem okrucieństwa władców.
** ''Жестокости всех революций – только следствие жестокостей правителей.'' (ros.)
** Źródło: [http://az.lib.ru/t/tolstoj_lew_nikolaewich/text_0540.shtml ''Путь жизни''].

* Posługiwanie się gwałtami przeciwko gwałtom jest tem samym, co gaszenie ognia ogniem.

* Prawdziwa dobroć jest nie tylko cnotą i radością, ale i orężem, znacznie potężniejszym niż przemoc.
** Zobacz też: [[dobro]], [[przemoc]]

* Rządów nie należy zwalczać poprzez rewolucye i powstania – straszniejszy jest dla nich opór bierny.

* Trudniej zwalczać ludzi, którzy nie propagują żadnej rewolucyi, ale tylko nie chcą nikomu robić nic złego, uchylają się od płacenia podatków, służby wojskowej itp.

* Wszyscy kierujący wojnami, biorący w nich udział, jak również poskramiacze zbuntowanych mas, albo spiskowców różnego rodzaju, nie mają prawa oburzać się na zamachy anarchistyczne – bez porównania większemi od nich okrucieństwami są egzekucye ze strony rządów, dręczenie ludzi w więzieniach i morderstwa w czasach wojny.

* Z rewolucyonistami rządy załatwić się mogą łatwo: część ich przekupić, część oszukać, innych znowu nastraszyć, a opinię publiczną oburzyć przeciwko nim, przedstawiając w fałszywym świetle ich dążenia.

* Zmusić siłą ludzi, aby czynili to, co jednemu wydaje się dobre, znaczy wywoływać w nich do tego obrzydzenie.

* Żadna przemoc nie poskramia, lecz rozdrażnia człowieka.
** Zobacz też: [[przemoc]]

==Pacyfizm==
* Bezpieczeństwo i dobro zapewnia społeczeństwu tylko moralność jego członków; podstawą zaś jej jest miłość wykluczająca przemoc.

* Ci, którzy zabijają lub przygotowują zabójstwo, to przestępcy, bez względu na to kim są: sędziami, generałami, królami.

* Głównym wrogiem rządów są ich poddani, przeciwko którym przedewszystkiem armia musi być gotowa do walki.

* Jakież zadziwiające szaleństwo: zabijać ludzi dla ich dobra.

* Jeśli ludzie przestaną widzieć, to co wydawało im się że widzą, to przestaną widzieć w wojnie: służbę ojczyźnie, bohaterstwo wojny, chwałę wojskową i patriotyzm, a zobaczą to, co jest: nagą prawdę zabójstwa.

* Odpowiadaj dobrem na zło, a zniszczysz w podłym człowieku zadowolenie ze zła.

* Sto lat minęło odkąd idea ludzkości wolnej od niewolnictwa została jasno wyrażona po raz pierwszy, a w narodach chrześcijańskich nie ma już niewolnictwa. Nie minie kolejnych sto lat, a idea, że ludzkość może żyć nie prowadząc wojen, zostanie wcielona w życie. Najprawdopodobniej pozostanie jakaś forma przemocy, tak, jak po zniesieniu niewolnictwa pozostała praca najemna, ale przynajmniej nie będzie już armii, jakie znamy – tak wstrętnych rozumowi i poczuciu moralności. Jest wiele znaków, które wskazują, że ten czas jest bliski.
** Źródło: ''Początek końca'', 1897.

* Wojna nie jest niczym innym, jak sporem między rządami o władzę nad poddanymi.

* Wojsko stanowi główną podporę rządów.

* Zabójstwo jest zawsze zabójstwem, bez względu na motywy i okoliczności.

* Zgoda na zabijanie jest nieuniknioną koniecznością w każdym ustroju państwowym.

==Egalitaryzm==
* Dopóki są rzeźnie, dopóty będą także pola bitew.

* Dzieci są mądrzejsze od dorosłych; dziecko czuje, że w każdym człowieku jest to, co w nim, i nie ceni tytułów, lecz jedynie to, co tkwi w każdym.

* Za nierówność między ludźmi odpowiedzialni są zarówno ci, którzy się wywyższają nad innych, jak i ci którzy się poniżają.

==Religia==
* Boga poznajesz nie tyle rozumem, nawet nie sercem, ale poprzez poczucie całkowitej zależności od Niego, podobne do tego uczucia, którego doznaje niemowlę w rekach matki. Nie wie ono, kto je trzyma, kto ogrzewa, kto karmi… ale wie, że jest ktoś, i mało tego, że wie – kocha go.

* Bóg dał człowiekowi pożywienie, a diabeł kucharzy.
** ''Бог послал людям пищу, а дьявол – поваров'' (ros.)
** Źródło: ''Об истине, жизни и поведении''

* Bóg jest istotą wieczną, bytującą zewnątrz nas, kierującą nami, wymagającą od nas sprawiedliwości.

* Bóg jest istotą, do której dążymy, którą znamy, ale której pojąć nie możemy.

* Ci którzy skazywali na śmierć i palili ludzi zaczynających rozumieć prawdziwą naukę, uważali ich za sługi diabłów.

* Do cerkwi odnosić się można, albo z nabożeństwem, albo z odrazą.

* Kościół to jest coś takiego, że gdy ludzie kłamią i czują, że im się nie wierzy, wtedy powołując się na Boga mówią: „Jak boga kocham, prawdą jest to co mówię”.

* Kościół w celu pokonania swych wrogów, nie dysponując innym orężem niż przemocą zaczął prześladować, skazywać na śmierć i palić na stosie, wszystkich, którzy jego władzy nie uznawali.

* Kościoły, dążąc wyłącznie do zysku są podporą państwa w wyzysku, ucisku i terrorze ludu.

* Ludzie kościoła posiadłszy zaś władzę, naturalnie urośli w pychę i w większości przypadków ulegli zepsuciu.

* Ludzie, którzy uznali się za członków nieomylnego kościoła nabrali przekonania, że zbrodnią byłoby pozwolić fałszywym wykładowcom nauki gorszyć ludzi, więc ich zabijanie jest sprawą miłą Bogu.

* Ludzie, którzy uznali się za kościół, nabierają przekonania, że są nieomylni i dlatego nie mogą się już potem wyrzec żadnego, choćby raz powiedzianego głupstwa.

* Nauka Chrystusa kieruje ludźmi przez wskazywanie im tej nieskończonej doskonałości – Ojca niebieskiego, do którego dobrowolnie dążyć może każdy człowiek, bez względu na stopień swej niedoskonałości.

* Ostateczne zwyrodnienie chrześcijaństwa i jego moralny upadek miało miejsce z chwilą uczynienia z niej religii państwowej; w tym momencie chrześcijaństwo usankcjonowało mordowanie, grabienie, wojny, morderstwa, rozpustę.

* Wątpliwości nie rujnują wiary, lecz wzmacniają ja.

* Zewnętrzna potęga jest tylko po to potrzebna aby ukryć fałsz.

* Zinstytucjonalizowane chrześcijaństwo stało się religią zdegenerowaną, zwyrodniałą, co objawia się poprzez rezygnację z wymogów etycznych i zastąpieniu ich zewnętrznymi oznakami kultu.

* Życie nasze polega na dążeniu do Boga.

* Kapłani zakryli przed ludźmi słońce a dali im świeczkę.

==Wolność==
* Czas to szansa dla wolności, możność działania.

* Człowiek nie tylko może, lecz powinien być wolny.

* Człowiekowi jest dana władza tylko nad samym sobą.

* Ludzie pozostawieni sami sobie, bez rządu, a nieraz wbrew jemu, tworzyli i tworzą różne pożyteczne instytucje, spełniające należycie swe funkcje.

* Podporządkować się innym może tylko człowiek, który czuje się wolny.

* Wiara w autorytety powoduje, że błędy autorytetów przyjmowane są za wzorce.
** Źródło: ''Wielka księga mądrości'', wybór Jacek i Tomasz Ilga

==Rodzina==
* Jeśli człowiek nie może przebaczyć bratu, nie kocha go.

* Jeśli nie kocha się ludzi, wszystko jest zagmatwane i trudne.

* Kto gardzi bratem, gardzi sam sobą.

* Nie można kochać tych, których się boimy.

* Nie należy potępiać człowieka, ponieważ nigdy nie wiadomo, co się dzieje w jego duszy.

* Nienawidź zła w człowieku, człowieka kochaj.

* To, że nie kochasz, nie znaczy, że nie ma w tobie miłości, lecz że jest w tobie coś, co jej przeszkadza.
** Zobacz też: [[rodzina]]

* Wszystkie szczęśliwe rodziny są do siebie podobne, każda nieszczęśliwa rodzina jest nieszczęśliwa na swój sposób.
** Źródło: ''Anna Karenina''

* Z pierwszymi dziećmi zawsze człowiek przesadza, chce zrobić z nich coś nadzwyczajnego.
** Źródło: ''Wojna i pokój''

* Wszystkie rodziny cieszą się tak samo, każda cierpi na swój sposób.
** Źródło: ''Anna Karenina''

==Wegetarianizm==
* Człowiek może zdrowo żyć nie zabijając zwierząt dla pożywienia. Dlatego też, jeżeli zjada mięso, uczestniczy w odbieraniu zwierzętom życia tylko po to, aby zaspokoić swój apetyt. Działanie takie jest więc niemoralne.

* Jak możemy oczekiwać idealnych warunków na Ziemi, gdy nasze ciała są grobami zamordowanych zwierząt? Dopóki będą istniały rzeźnie, będą istniały i pola bitew.
** Zobacz też: [[wegetarianizm]]

* Wegetarianizm stanowi kryterium, dzięki któremu możemy poznać, czy czyjeś dążenie do moralnej doskonałości jest prawdziwe i szczere.

==Inne==
* Czas jest poza nami i przed nami, przy nas go nie ma.
** Źródło: ''Myślę, więc jestem. Aforyzmy, maksymy, sentencje'', oprac. Czesława i Joachim Glenskowie, Antyk, Kęty 1993, ISBN 8386482001, s.&amp;nbsp;329.

* Czas się nie spieszy, to my nie nadążamy.
** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998.

* Człowiek nad niczym nie ma władzy, póki boi się śmierci. A kto się jej nie boi, do tego należy wszystko.
** Źródło: ''Wojna i pokój''

* Człowiek stosujący przemoc jest większym niewolnikiem od tego, który cierpi z jej powodu.

* Dobro rodzi się wtedy, gdy człowiek zapomina o sobie.
** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998.

* Gdyby nie było cierpienia, człowiek nie znałby swych granic, nie znałby siebie.
** Źródło: ''Wojna i pokój''

* Jeśli boisz się czegoś, wiedz, że przyczyna twego strachu tkwi nie poza tobą, lecz w tobie.

* Kochać po ludzku to umieć przejść od miłości do nienawiści.

* Kochać znaczy czynić dobro.

* Miłość daje, ale niczego nie żąda.

* Młody człowiek boi się związać – ceni własną swobodę, która jest mu niezbędna do wielu innych rzeczy.
** Źródło: ''Wojna i pokój''

* Mówi się, że kobiety kochają tych, którzy je kochają. To nieprawda. Ulegają one temu, kto im mówi, że ulegną.

* Muzyka jest stenografią uczuć.
** Źródło: ''Myślę, więc jestem…'', oprac. Czesława i Joachim Glenskowie, op.&amp;nbsp; cit., s.&amp;nbsp;329.

* Najgłupszy argument – jeśli nie można osiągnąć ideału, lepiej nic nie robić.
** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998.

* Nauka – to pokarm dla rozumu.

* Nic tak nie odciąga ludzi od prawdy, jak bezmyślne naśladowanie tego, co robią wszyscy.

* Nic tak nie ogranicza prawdziwej wiedzy, jak przekonanie, że się wie to, czego się nie wie.

* Nic tak nie rozbudza lenistwa jak jałowe rozmowy.
** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał K. Nowak, Warszawa 1998.

* Prawdziwie kochasz wtedy, kiedy nie wiesz, dlaczego.

* Przez miłość trzeba przejść jak przez szkarlatynę, więc może wynaleźć szczepionkę przeciw miłości?

* W ciężkiej chorobie tkwi dobro. Kiedy ciało słabnie, silniej czuje się duszę.
** Źródło: Marta Żurawiecka, ''Z księdzem Twardowskim 2014'', Wyd. Diecezjalne i Drukarnia w Sandomierzu, Sandomierz 2013, s. 28.
** Zobacz też: [[choroba]], [[dusza]]

* W najlepszych nawet przyjacielskich, niewymuszonych stosunkach pochlebstwo czy pochwała są niezbędne jak smar niezbędny jest dla kół, aby się toczyły.
** Źródło: ''Wojna i pokój''

* Wiedza daje pokorę wielkiemu, dziwi przeciętnego, nadyma małego.
** Źródło: ''Myślę, więc jestem…'', oprac. Czesława i Joachim Glenskowie, op.&amp;nbsp; cit., s.&amp;nbsp;329.

* Większość życiowych problemów rozwiązuje się jak algebraiczne równania: sprowadzaniem do najprostszej postaci.

* Wychowanie psuje ludzi, a nie naprawia.

* Złej myśli nie można odpędzić, gdy przyjdzie do głowy, ale można zrozumieć, że jest zła.

* Nie dane jest człowiekowi sądzić, co sprawiedliwe, a co niesprawiedliwe. Ludzie wiecznie się mylą i będą się mylić – i to właśnie w tym, co uważają za sprawiedliwe albo za niesprawiedliwe.
** Źródło: ''Wojna i pokój''

* Jeżeli w ciągu trzech dni nie zrobię nic dla pożytku ludzi, zabiję się.
** Źródło: zapis w dzienniku (15 czerwca 1854)

* Ach, mój Boże, mój Boże, jakie bywają ciężkie, smutne dni. I czemu tak smutno? Nie, nie tyle smutno, ile boli świadomość, że ci smutno i nie wiesz, skąd ten smutek.
** Źródło: zapis w dzienniku (2 czerwca 1851)

* Chyba nie ma o czym pisać – czuję taki wstręt do siebie, że chciałbym zapomnieć o swym istnieniu.
** Źródło: zapis w dzienniku (28 stycznia 1855)

* Boże, jaki ja jestem stary. Wszystko mnie nudzi, nic nie mierzi, nawet do siebie samego nic nie czuję, a wszystko mi jest obojętne. Niczego nie pragnę, lecz gotów jestem ciągnąć tak długo, jak zdołam, niewesoły kierat życia. Tylko po co – nie wiem.
** Źródło: zapis w dzienniku (21 października 1857)

* I pomimo to, że ani nauka, ani sztuka, ani polityka nie interesowały go właściwie, jednak w tych rzeczach trzymał się stale poglądów, których trzymała się większość i jego dziennik, i poglądy te zmieniał tylko wtedy, gdy zmieniała je większość; zresztą nie on je zmieniał, one same zmieniały się w nim powoli.
** Źródło: ''Anna Karenina''

* Nie mogę powiedzieć, żebym chciał się zabić. Siła, która mnie odciągała od życia, była silniejszą od mojej woli. Była to moc podobna do poprzedniego pragnienia życia, ale działająca w odwrotnym kierunku. Wszystkiemi siłami oddalałem się od życia. Myśl o samobójstwie nasunęła mi się tak naturalnie, jak pierwej nasuwały mi się myśli o upiększeniu życia. Myśl ta tak była ponętną, że musiałem względem samego siebie uciekać się do wybiegów, aby jej zbyt prędko w czyn nie wprowadzić. Nie chciałem się spieszyć jedynie dlatego, że chciałem użyć wszystkich wysiłków, żeby się wyplątać z tego położenia, jeżeli się nie wyplączę, to zawsze zdążę skończyć z sobą. I oto ja szczęśliwy człowiek, chowałem przed samym sobą, sznurek, żeby się nie powiesić pomiędzy szafami w swoim pokoju, gdzie rozbierając się co wieczór byłem sam i przestałem chodzić na polowanie, aby nie uledz pokusie odebrania sobie życia. Ja sam nie wiedziałem czego chcę: bałem się życia, uciekałem od niego, a pomimo to, czegoś się jeszcze od życia spodziewałem.
** Źródło: ''Spowiedź''

* Doszedłem do tego, że nie mogłem żyć, a obawiając się śmierci, musiałem wybiegami bronić się przeciw sobie samemu, aby nie skończyć samobójstwem.
** Źródło: ''Spowiedź''

* Bez strachu, wstrętu i bólu nie mogę wspominać tych lat. Zabijałem ludzi na wojnie, wyzywałem na pojedynki żeby zabić; przegrywałem w karty, przejadałem pracę chłopów, męczyłem ich, wprowadzałem w błąd, oszukiwałem. Kłamstwo, złodziejstwo, cudzołóstwo wszelkiego rodzaju, pijaństwo, gwałt, zabójstwo, nie było przestępstwa, któregobym nie popełnił, i za to wszystko mnie chwalono uważano i uważają moi rówieśnicy za stosunkowo moralnego człowieka.
** Źródło: ''Spowiedź''

==O Tołstoju==
* Całym sercem wzruszony jestem zgonem wielkiego pisarza, który za czasów rozkwitu swego talentu stworzył obrazy wspaniałych godzin dziejów rosyjskich. Niech Bóg Wszechmocny miłościwym mu będzie sędzią.
** Autor: [[Mikołaj II Romanow]]
** Źródło: [[Stanisław Cat-Mackiewicz]], ''Europa in flagranti'', Universitas, Kraków 2012, s. 313.

* Tołstoj jest to najwyższe drzewo w lesie twórczości rosyjskiej, a przytem tego rodzaju umysł, który mógł wyrosnąć tylko z rosyjskiej gleby.
** Autor: [[Henryk Sienkiewicz]], ''[[s:O Tołstoju|O Tołstoju]]''

{{wulgaryzmy}}

* O kobietach Lew Tołstoj mówił dużo i chętnie, lecz z ordynarnością rosyjskiego chłopa. Dziś zapytał Czechowa: – Pan w młodości dużo jebał się? Czechow coś burknął niezrozumiale, Tołstoj zaś w zamyśleniu powiedział: Ja byłem nieprześcigniony.
** Autor: [[Maksim Gorki]], ''Portrety''

* W swoich poglądach i postawie był rosyjskim imperialistą.
** Autor: [[Paul Johnson]], ''Intelektualiści'', Zysk i S-ka, Poznań 2014, s. 155.

* Wszyscy rugają Tołstoja. Ale czyż oni nie mogą pojąć, że to jest po prostu nieszczęśliwy człowiek. On po prostu nie ma organu, którym się wierzy.
** Autor: [[Iwan Bunin]]

==Zobacz też==
* [[anarchizm]]


{{SORTUJ:Tołstoj, Lew}}
[[Kategoria:Pisarze modernizmu]]
[[Kategoria:Rosyjscy anarchiści]]
[[Kategoria:Rosyjscy arystokraci]]
[[Kategoria:Rosyjscy prozaicy]]</text>
      <sha1>7oijo68swcx5dx1l5ibgsxja9d8ui1o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>650840</id>
      <parentid>650826</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T09:51:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>PARTYCJU$Z</username>
        <id>62236</id>
      </contributor>
      <comment>azon-hrafn @ ziemia izell, mocarstwo vahnor, świat verangen</comment>
      <origin>650840</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22795" sha1="0sc5r2vtq81tcbnqzl7h2td8uu7o9dx" xml:space="preserve">[[Plik:L.N.Tolstoy Prokudin-Gorsky.jpg|mały|{{center|Lew Tołstoj (1908)}}]]
'''[[w:Lew Tołstoj|Lew Tołstoj]]''' (1828–1910) – rosyjski powieściopisarz, esperantowiec, [[dramaturg]], [[pedagog]] i [[filozof]].

==Państwo i władza==
* Anarchizm nie oznacza braku instytucji w ogóle, lecz tylko takich, które zmuszają ludzi do podporządkowania się przemocy.

* Ani dobrowolnie, ani pod przymusem nie należy brać udziału w działalności państwowej i dlatego nie trzeba być ani żołnierzem, ani feldmarszałkiem, ani ministrem, ani zbieraczem podatków, ani wójtem gminy, ani sędzią przysięgłym, ani gubernatorem, ani członkiem parlamentu i w ogóle nie przyjmować żadnego urzędu, związanego z gwałtem.

* Człowiek nie powinien dawać dobrowolnie rządom podatków, ani pośrednich, ani bezpośrednich, także nie powinien korzystać z pieniędzy, zbieranych przez podatki, w formie pensyi, emerytury, gratyfikacyi itp. ani też z instytucyi państwowych, utrzymywanych przy pomocy podatków, zebranych przymusowo z ludu… człowiek chcący działać nie na swe osobiste dobro wyłącznie, ale ku polepszeniu bytu ludzi, nie powinien uciekać się do gwałtów rządowych dla obrony ziemi i innych przedmiotów, ani dla bezpieczeństwa osobistego albo bliźnich; lecz władać ziemią i przedmiotami swej własnej albo cudzej pracy o tyle tylko, o ile do nich inni nie roszczą żądań.

* Gdyby nie było przemocy państwa zapanowałaby miłość.

* Istnieje tylko jeden sposób, aby uwolnić się od zła, jakie niesie porządek państwowy: nie brać udziału w przemocy, leżącej u podstaw państwa.

* Jedno z dwojga: albo ludzie są rozumnemi istotami, albo nie? Jeżeli są nierozumnemi, to wszyscy, i wówczas rozstrzyga u nich gwałt, ale też wszyscy powinni doń mieć prawo. Jeżeli zaś ludzie są istotami rozumnymi, to stosunki między nimi, powinny być oparte nie na gwałcie, a na rozumie.
** ''Одно из двух: разумные или неразумные существа люди? Если они неразумные существа, то все между ними может и должно решаться насилием, и нет причины одним иметь, а другим не иметь права насилия. Если же люди разумные существа, то их отношения должны быть основаны не на насилии, а на разуме.'' (ros.)
** Źródło: [http://www.levtolstoy.org.ru/lib/al/book/3144 ''Конец века'']

* Jeżeli tylko uwolni się ludzi od przesądu, że jedni mogą organizować życie innych, państwo stanie się niemożliwością.

* Łącząc się w rodziny, narody i państwa ludzie wznoszą nieprzezwyciężone przeszkody na drodze do prawdziwego zjednoczenia.

* Państwo przez szkolnictwo, duchowieństwo i uroczystości narodowo-rządowe oddziaływa na wyobraźnie swych poddanych, wytwarzając, albo potęgując w ich duszach uczucie pokory, zachwytu i służalczości dla siebie.

* Rządy i klasy posiadające opierają się nie na prawie, ani na czemkolwiek, coby przypominało sprawiedliwość, lecz na złożonej, sztucznej, przy pomocy nauki wytworzonej organizacyi społecznej, w której wszyscy ludzie pochwyceni są w koło gwałtów, bez możności wyrwania się z niego.

* Rządy usiłują przedstawić istniejący porządek jako coś świętego, nienaruszalnego i grożą ciężkiemi karami tym, którzy, myśląc inaczej, odważyliby się przeciwko niemu wystąpić.

* Zbójcy przeważnie okradają bogatych, rządy – przeważnie biednych, bogatym zaś, pomagają w ich przestępstwach, sprzyjają.

* Zgoda na zabijanie jest nieuniknioną koniecznością w każdym ustroju państwowym.

* Źródłem nędzy robotników jest niewola, której przyczyną są pewne przepisy prawne, oparte na zorganizowanej przemocy, czyli rządzie.

==Patriotyzm==
* Jeżeli każdy naród, albo państwo uważa się za lepsze od innego narodu, albo państwa, to wszystkie one znajdują się w grubym i szkodliwym błędzie.

* Patriotyzm nieuchronnie prowadzi do wojny.

* Zdaje się być oczywistym, że patriotyzm, jako uczucie, jest zły i szkodliwy; jako doktryna, jest bezsensowny.

==Kapitalizm==
* Bogaci filantropi nie widzą że to, czym rzekomo uszczęśliwiają biednego, wydarli z rąk jeszcze biedniejszego.

* Ceną zadowolenia bogatych są łzy biednych.

* Dziwne, jak wszyscy ukrywamy, że jednym z głównych motorów naszego życia są pieniądze.

* Każdy powinien pracować sam dla siebie, nie wymagając pracy innych i z rezultatów swej pracy przyswajać sobie tyle, ile mu potrzeba do spożycia, resztę rozdawać potrzebującym.

* Ludzie budujący swoje życie na wyzysku bliźniego – a takie jest życie wszystkich bogatych – nie mogą być miłosierni.

* Naprawdę złodziejem jest nie ten kto ukradł potrzebną mu rzecz, lecz ten, który posiada rzeczy zbędne dla niego, a konieczne innym; tak czynią bogaci.

* Nie ma bardziej nieużytecznego zajęcia nad gromadzenie, utrzymywanie i powiększanie bogactw.

* Swoich myśli i uczuć nie wolno spieniężać.

* Własność jest narzędziem panowania bogatych nad biednymi.

==Demokracja==
* Rządy zawsze posługują się gwałtem: zarówno konstytucyjne, jak i despotyczne.; cała różnica polega na tym, że pierwsze obejmują znacznie większą ilość osób, i gwałt, którym się posługują, przybiera formy łagodniejsze; podczas gdy drugie działają brutalniej, a władza w nich skoncentrowana jest w mniejszem gronie osób.

==Rewolucja==
* Gdyby nawet okoliczności zewnętrzne pomogły rewolucyonistom zwyciężyć, to nie ma żadnych danych na to, że nowopowstałe władze rządowe nie będą jeszcze bardziej despotyczne od starych, chcąc utrzymać nowy porządek społeczno – polityczny.

* Jednym z najbardziej szkodliwych przesądów jest myśl, że można ludzi siłą zmusić do dobrego życia.

* Jeżeli ulepszasz życie innych przemocą na pewno czynisz to dla własnej korzyści.
** Zobacz też: [[przemoc]]

* Największe przeobrażenia w świecie zachodzą nie dzięki nagłym zrywom, lecz dzięki małym, niezauważalnym zmianom.

* Okrucieństwo wszystkich rewolucji jest tylko skutkiem okrucieństwa władców.
** ''Жестокости всех революций – только следствие жестокостей правителей.'' (ros.)
** Źródło: [http://az.lib.ru/t/tolstoj_lew_nikolaewich/text_0540.shtml ''Путь жизни''].

* Posługiwanie się gwałtami przeciwko gwałtom jest tem samym, co gaszenie ognia ogniem.

* Prawdziwa dobroć jest nie tylko cnotą i radością, ale i orężem, znacznie potężniejszym niż przemoc.
** Zobacz też: [[dobro]], [[przemoc]]

* Rządów nie należy zwalczać poprzez rewolucye i powstania – straszniejszy jest dla nich opór bierny.

* Trudniej zwalczać ludzi, którzy nie propagują żadnej rewolucyi, ale tylko nie chcą nikomu robić nic złego, uchylają się od płacenia podatków, służby wojskowej itp.

* Wszyscy kierujący wojnami, biorący w nich udział, jak również poskramiacze zbuntowanych mas, albo spiskowców różnego rodzaju, nie mają prawa oburzać się na zamachy anarchistyczne – bez porównania większemi od nich okrucieństwami są egzekucye ze strony rządów, dręczenie ludzi w więzieniach i morderstwa w czasach wojny.

* Z rewolucyonistami rządy załatwić się mogą łatwo: część ich przekupić, część oszukać, innych znowu nastraszyć, a opinię publiczną oburzyć przeciwko nim, przedstawiając w fałszywym świetle ich dążenia.

* Zmusić siłą ludzi, aby czynili to, co jednemu wydaje się dobre, znaczy wywoływać w nich do tego obrzydzenie.

* Żadna przemoc nie poskramia, lecz rozdrażnia człowieka.
** Zobacz też: [[przemoc]]

==Pacyfizm==
* Bezpieczeństwo i dobro zapewnia społeczeństwu tylko moralność jego członków; podstawą zaś jej jest miłość wykluczająca przemoc.

* Ci, którzy zabijają lub przygotowują zabójstwo, to przestępcy, bez względu na to kim są: sędziami, generałami, królami.

* Głównym wrogiem rządów są ich poddani, przeciwko którym przedewszystkiem armia musi być gotowa do walki.

* Jakież zadziwiające szaleństwo: zabijać ludzi dla ich dobra.

* Jeśli ludzie przestaną widzieć, to co wydawało im się że widzą, to przestaną widzieć w wojnie: służbę ojczyźnie, bohaterstwo wojny, chwałę wojskową i patriotyzm, a zobaczą to, co jest: nagą prawdę zabójstwa.

* Odpowiadaj dobrem na zło, a zniszczysz w podłym człowieku zadowolenie ze zła.

* Sto lat minęło odkąd idea ludzkości wolnej od niewolnictwa została jasno wyrażona po raz pierwszy, a w narodach chrześcijańskich nie ma już niewolnictwa. Nie minie kolejnych sto lat, a idea, że ludzkość może żyć nie prowadząc wojen, zostanie wcielona w życie. Najprawdopodobniej pozostanie jakaś forma przemocy, tak, jak po zniesieniu niewolnictwa pozostała praca najemna, ale przynajmniej nie będzie już armii, jakie znamy – tak wstrętnych rozumowi i poczuciu moralności. Jest wiele znaków, które wskazują, że ten czas jest bliski.
** Źródło: ''Początek końca'', 1897.

* Wojna nie jest niczym innym, jak sporem między rządami o władzę nad poddanymi.

* Wojsko stanowi główną podporę rządów.

* Zabójstwo jest zawsze zabójstwem, bez względu na motywy i okoliczności.

* Zgoda na zabijanie jest nieuniknioną koniecznością w każdym ustroju państwowym.

==Egalitaryzm==
* Dopóki są rzeźnie, dopóty będą także pola bitew.

* Dzieci są mądrzejsze od dorosłych; dziecko czuje, że w każdym człowieku jest to, co w nim, i nie ceni tytułów, lecz jedynie to, co tkwi w każdym.

* Za nierówność między ludźmi odpowiedzialni są zarówno ci, którzy się wywyższają nad innych, jak i ci którzy się poniżają.

==Religia==
* Boga poznajesz nie tyle rozumem, nawet nie sercem, ale poprzez poczucie całkowitej zależności od Niego, podobne do tego uczucia, którego doznaje niemowlę w rekach matki. Nie wie ono, kto je trzyma, kto ogrzewa, kto karmi… ale wie, że jest ktoś, i mało tego, że wie – kocha go.

* Bóg dał człowiekowi pożywienie, a diabeł kucharzy.
** ''Бог послал людям пищу, а дьявол – поваров'' (ros.)
** Źródło: ''Об истине, жизни и поведении''

* Bóg jest istotą wieczną, bytującą zewnątrz nas, kierującą nami, wymagającą od nas sprawiedliwości.

* Bóg jest istotą, do której dążymy, którą znamy, ale której pojąć nie możemy.

* Ci którzy skazywali na śmierć i palili ludzi zaczynających rozumieć prawdziwą naukę, uważali ich za sługi diabłów.

* Do cerkwi odnosić się można, albo z nabożeństwem, albo z odrazą.

* Kościół to jest coś takiego, że gdy ludzie kłamią i czują, że im się nie wierzy, wtedy powołując się na Boga mówią: „Jak boga kocham, prawdą jest to co mówię”.

* Kościół w celu pokonania swych wrogów, nie dysponując innym orężem niż przemocą zaczął prześladować, skazywać na śmierć i palić na stosie, wszystkich, którzy jego władzy nie uznawali.

* Kościoły, dążąc wyłącznie do zysku są podporą państwa w wyzysku, ucisku i terrorze ludu.

* Ludzie kościoła posiadłszy zaś władzę, naturalnie urośli w pychę i w większości przypadków ulegli zepsuciu.

* Ludzie, którzy uznali się za członków nieomylnego kościoła nabrali przekonania, że zbrodnią byłoby pozwolić fałszywym wykładowcom nauki gorszyć ludzi, więc ich zabijanie jest sprawą miłą Bogu.

* Ludzie, którzy uznali się za kościół, nabierają przekonania, że są nieomylni i dlatego nie mogą się już potem wyrzec żadnego, choćby raz powiedzianego głupstwa.

* Nauka Chrystusa kieruje ludźmi przez wskazywanie im tej nieskończonej doskonałości – Ojca niebieskiego, do którego dobrowolnie dążyć może każdy człowiek, bez względu na stopień swej niedoskonałości.

* Ostateczne zwyrodnienie chrześcijaństwa i jego moralny upadek miało miejsce z chwilą uczynienia z niej religii państwowej; w tym momencie chrześcijaństwo usankcjonowało mordowanie, grabienie, wojny, morderstwa, rozpustę.

* Wątpliwości nie rujnują wiary, lecz wzmacniają ja.

* Zewnętrzna potęga jest tylko po to potrzebna aby ukryć fałsz.

* Zinstytucjonalizowane chrześcijaństwo stało się religią zdegenerowaną, zwyrodniałą, co objawia się poprzez rezygnację z wymogów etycznych i zastąpieniu ich zewnętrznymi oznakami kultu.

* Życie nasze polega na dążeniu do Boga.

* Kapłani zakryli przed ludźmi słońce a dali im świeczkę.

==Wolność==
* Czas to szansa dla wolności, możność działania.

* Człowiek nie tylko może, lecz powinien być wolny.

* Człowiekowi jest dana władza tylko nad samym sobą.

* Ludzie pozostawieni sami sobie, bez rządu, a nieraz wbrew jemu, tworzyli i tworzą różne pożyteczne instytucje, spełniające należycie swe funkcje.

* Podporządkować się innym może tylko człowiek, który czuje się wolny.

* Wiara w autorytety powoduje, że błędy autorytetów przyjmowane są za wzorce.
** Źródło: ''Wielka księga mądrości'', wybór Jacek i Tomasz Ilga

==Rodzina==
* Jeśli człowiek nie może przebaczyć bratu, nie kocha go.

* Jeśli nie kocha się ludzi, wszystko jest zagmatwane i trudne.

* Kto gardzi bratem, gardzi sam sobą.

* Nie można kochać tych, których się boimy.

* Nie należy potępiać człowieka, ponieważ nigdy nie wiadomo, co się dzieje w jego duszy.

* Nienawidź zła w człowieku, człowieka kochaj.

* To, że nie kochasz, nie znaczy, że nie ma w tobie miłości, lecz że jest w tobie coś, co jej przeszkadza.
** Zobacz też: [[rodzina]]

* Wszystkie szczęśliwe rodziny są do siebie podobne, każda nieszczęśliwa rodzina jest nieszczęśliwa na swój sposób.
** Źródło: ''Anna Karenina''

* Z pierwszymi dziećmi zawsze człowiek przesadza, chce zrobić z nich coś nadzwyczajnego.
** Źródło: ''Wojna i pokój''

* Wszystkie rodziny cieszą się tak samo, każda cierpi na swój sposób.
** Źródło: ''Anna Karenina''

==Wegetarianizm==
* Człowiek może zdrowo żyć nie zabijając zwierząt dla pożywienia. Dlatego też, jeżeli zjada mięso, uczestniczy w odbieraniu zwierzętom życia tylko po to, aby zaspokoić swój apetyt. Działanie takie jest więc niemoralne.

* Jak możemy oczekiwać idealnych warunków na Ziemi, gdy nasze ciała są grobami zamordowanych zwierząt? Dopóki będą istniały rzeźnie, będą istniały i pola bitew.
** Zobacz też: [[wegetarianizm]]

* Wegetarianizm stanowi kryterium, dzięki któremu możemy poznać, czy czyjeś dążenie do moralnej doskonałości jest prawdziwe i szczere.

==Inne==
* Czas jest poza nami i przed nami, przy nas go nie ma.
** Źródło: ''Myślę, więc jestem. Aforyzmy, maksymy, sentencje'', oprac. Czesława i Joachim Glenskowie, Antyk, Kęty 1993, ISBN 8386482001, s.&amp;nbsp;329.

* Czas się nie spieszy, to my nie nadążamy.
** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998.

* Człowiek nad niczym nie ma władzy, póki boi się śmierci. A kto się jej nie boi, do tego należy wszystko.
** Źródło: ''Wojna i pokój''

* Człowiek stosujący przemoc jest większym niewolnikiem od tego, który cierpi z jej powodu.

* Dobro rodzi się wtedy, gdy człowiek zapomina o sobie.
** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998.

* Gdyby nie było cierpienia, człowiek nie znałby swych granic, nie znałby siebie.
** Źródło: ''Wojna i pokój''

* Jeśli boisz się czegoś, wiedz, że przyczyna twego strachu tkwi nie poza tobą, lecz w tobie.

* Kochać po ludzku to umieć przejść od miłości do nienawiści.

* Kochać znaczy czynić dobro.

* Miłość daje, ale niczego nie żąda.

* Młody człowiek boi się związać – ceni własną swobodę, która jest mu niezbędna do wielu innych rzeczy.
** Źródło: ''Wojna i pokój''

* Mówi się, że kobiety kochają tych, którzy je kochają. To nieprawda. Ulegają one temu, kto im mówi, że ulegną.

* Muzyka jest stenografią uczuć.
** Źródło: ''Myślę, więc jestem…'', oprac. Czesława i Joachim Glenskowie, op.&amp;nbsp; cit., s.&amp;nbsp;329.

* Najgłupszy argument – jeśli nie można osiągnąć ideału, lepiej nic nie robić.
** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998.

* Nauka – to pokarm dla rozumu.

* Nic tak nie odciąga ludzi od prawdy, jak bezmyślne naśladowanie tego, co robią wszyscy.

* Nic tak nie ogranicza prawdziwej wiedzy, jak przekonanie, że się wie to, czego się nie wie.

* Nic tak nie rozbudza lenistwa jak jałowe rozmowy.
** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał K. Nowak, Warszawa 1998.

* Prawdziwie kochasz wtedy, kiedy nie wiesz, dlaczego.

* Przez miłość trzeba przejść jak przez szkarlatynę, więc może wynaleźć szczepionkę przeciw miłości?

* W ciężkiej chorobie tkwi dobro. Kiedy ciało słabnie, silniej czuje się duszę.
** Źródło: Marta Żurawiecka, ''Z księdzem Twardowskim 2014'', Wyd. Diecezjalne i Drukarnia w Sandomierzu, Sandomierz 2013, s. 28.
** Zobacz też: [[choroba]], [[dusza]]

* W najlepszych nawet przyjacielskich, niewymuszonych stosunkach pochlebstwo czy pochwała są niezbędne jak smar niezbędny jest dla kół, aby się toczyły.
** Źródło: ''Wojna i pokój''

* Wiedza daje pokorę wielkiemu, dziwi przeciętnego, nadyma małego.
** Źródło: ''Myślę, więc jestem…'', oprac. Czesława i Joachim Glenskowie, op.&amp;nbsp; cit., s.&amp;nbsp;329.

* Większość życiowych problemów rozwiązuje się jak algebraiczne równania: sprowadzaniem do najprostszej postaci.

* Wychowanie psuje ludzi, a nie naprawia.

* Złej myśli nie można odpędzić, gdy przyjdzie do głowy, ale można zrozumieć, że jest zła.

* Nie dane jest człowiekowi sądzić, co sprawiedliwe, a co niesprawiedliwe. Ludzie wiecznie się mylą i będą się mylić – i to właśnie w tym, co uważają za sprawiedliwe albo za niesprawiedliwe.
** Źródło: ''Wojna i pokój''

* Jeżeli w ciągu trzech dni nie zrobię nic dla pożytku ludzi, zabiję się.
** Źródło: zapis w dzienniku (15 czerwca 1854)

* Ach, mój Boże, mój Boże, jakie bywają ciężkie, smutne dni. I czemu tak smutno? Nie, nie tyle smutno, ile boli świadomość, że ci smutno i nie wiesz, skąd ten smutek.
** Źródło: zapis w dzienniku (2 czerwca 1851)

* Chyba nie ma o czym pisać – czuję taki wstręt do siebie, że chciałbym zapomnieć o swym istnieniu.
** Źródło: zapis w dzienniku (28 stycznia 1855)

* Boże, jaki ja jestem stary. Wszystko mnie nudzi, nic nie mierzi, nawet do siebie samego nic nie czuję, a wszystko mi jest obojętne. Niczego nie pragnę, lecz gotów jestem ciągnąć tak długo, jak zdołam, niewesoły kierat życia. Tylko po co – nie wiem.
** Źródło: zapis w dzienniku (21 października 1857)

* I pomimo to, że ani nauka, ani sztuka, ani polityka nie interesowały go właściwie, jednak w tych rzeczach trzymał się stale poglądów, których trzymała się większość i jego dziennik, i poglądy te zmieniał tylko wtedy, gdy zmieniała je większość; zresztą nie on je zmieniał, one same zmieniały się w nim powoli.
** Źródło: ''Anna Karenina''

* Nie mogę powiedzieć, żebym chciał się zabić. Siła, która mnie odciągała od życia, była silniejszą od mojej woli. Była to moc podobna do poprzedniego pragnienia życia, ale działająca w odwrotnym kierunku. Wszystkiemi siłami oddalałem się od życia. Myśl o samobójstwie nasunęła mi się tak naturalnie, jak pierwej nasuwały mi się myśli o upiększeniu życia. Myśl ta tak była ponętną, że musiałem względem samego siebie uciekać się do wybiegów, aby jej zbyt prędko w czyn nie wprowadzić. Nie chciałem się spieszyć jedynie dlatego, że chciałem użyć wszystkich wysiłków, żeby się wyplątać z tego położenia, jeżeli się nie wyplączę, to zawsze zdążę skończyć z sobą. I oto ja szczęśliwy człowiek, chowałem przed samym sobą, sznurek, żeby się nie powiesić pomiędzy szafami w swoim pokoju, gdzie rozbierając się co wieczór byłem sam i przestałem chodzić na polowanie, aby nie uledz pokusie odebrania sobie życia. Ja sam nie wiedziałem czego chcę: bałem się życia, uciekałem od niego, a pomimo to, czegoś się jeszcze od życia spodziewałem.
** Źródło: ''Spowiedź''

* Doszedłem do tego, że nie mogłem żyć, a obawiając się śmierci, musiałem wybiegami bronić się przeciw sobie samemu, aby nie skończyć samobójstwem.
** Źródło: ''Spowiedź''

* Bez strachu, wstrętu i bólu nie mogę wspominać tych lat. Zabijałem ludzi na wojnie, wyzywałem na pojedynki żeby zabić; przegrywałem w karty, przejadałem pracę chłopów, męczyłem ich, wprowadzałem w błąd, oszukiwałem. Kłamstwo, złodziejstwo, cudzołóstwo wszelkiego rodzaju, pijaństwo, gwałt, zabójstwo, nie było przestępstwa, któregobym nie popełnił, i za to wszystko mnie chwalono uważano i uważają moi rówieśnicy za stosunkowo moralnego człowieka.
** Źródło: ''Spowiedź''

==O Tołstoju==
* Całym sercem wzruszony jestem zgonem wielkiego pisarza, który za czasów rozkwitu swego talentu stworzył obrazy wspaniałych godzin dziejów rosyjskich. Niech Bóg Wszechmocny miłościwym mu będzie sędzią.
** Autor: [[Mikołaj II Romanow]]
** Źródło: [[Stanisław Cat-Mackiewicz]], ''Europa in flagranti'', Universitas, Kraków 2012, s. 313.

* Tołstoj jest to najwyższe drzewo w lesie twórczości rosyjskiej, a przytem tego rodzaju umysł, który mógł wyrosnąć tylko z rosyjskiej gleby.
** Autor: [[Henryk Sienkiewicz]], ''[[s:O Tołstoju|O Tołstoju]]''

{{wulgaryzmy}}

* O kobietach Lew Tołstoj mówił dużo i chętnie, lecz z ordynarnością rosyjskiego chłopa. Dziś zapytał Czechowa: – Pan w młodości dużo jebał się? Czechow coś burknął niezrozumiale, Tołstoj zaś w zamyśleniu powiedział: Ja byłem nieprześcigniony.
** Autor: [[Maksim Gorki]], ''Portrety''

* W swoich poglądach i postawie był rosyjskim imperialistą.
** Autor: [[Paul Johnson]], ''Intelektualiści'', Zysk i S-ka, Poznań 2014, s. 155.

* Wszyscy rugają Tołstoja. Ale czyż oni nie mogą pojąć, że to jest po prostu nieszczęśliwy człowiek. On po prostu nie ma organu, którym się wierzy.
** Autor: [[Iwan Bunin]]

==Zobacz też==
* [[anarchizm]]


{{SORTUJ:Tołstoj, Lew}}
[[Kategoria:Pisarze modernizmu]]
[[Kategoria:Rosyjscy anarchiści]]
[[Kategoria:Rosyjscy arystokraci]]
[[Kategoria:Rosyjscy prozaicy]]</text>
      <sha1>0sc5r2vtq81tcbnqzl7h2td8uu7o9dx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>650848</id>
      <parentid>650840</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T09:52:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Swam pl</username>
        <id>41038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Wycofano edycję użytkownika [[Special:Contributions/PARTYCJU$Z|PARTYCJU$Z]] ([[User talk:PARTYCJU$Z|dyskusja]]). Autor przywróconej wersji to [[User:Swam pl|Swam pl]].</comment>
      <origin>648166</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22780" sha1="7oijo68swcx5dx1l5ibgsxja9d8ui1o" xml:space="preserve">[[Plik:L.N.Tolstoy Prokudin-Gorsky.jpg|mały|{{center|Lew Tołstoj (1908)}}]]
'''[[w:Lew Tołstoj|Lew Tołstoj]]''' (1828–1910) – rosyjski powieściopisarz, [[dramaturg]], [[pedagog]] i [[filozof]].

==Państwo i władza==
* Anarchizm nie oznacza braku instytucji w ogóle, lecz tylko takich, które zmuszają ludzi do podporządkowania się przemocy.

* Ani dobrowolnie, ani pod przymusem nie należy brać udziału w działalności państwowej i dlatego nie trzeba być ani żołnierzem, ani feldmarszałkiem, ani ministrem, ani zbieraczem podatków, ani wójtem gminy, ani sędzią przysięgłym, ani gubernatorem, ani członkiem parlamentu i w ogóle nie przyjmować żadnego urzędu, związanego z gwałtem.

* Człowiek nie powinien dawać dobrowolnie rządom podatków, ani pośrednich, ani bezpośrednich, także nie powinien korzystać z pieniędzy, zbieranych przez podatki, w formie pensyi, emerytury, gratyfikacyi itp. ani też z instytucyi państwowych, utrzymywanych przy pomocy podatków, zebranych przymusowo z ludu… człowiek chcący działać nie na swe osobiste dobro wyłącznie, ale ku polepszeniu bytu ludzi, nie powinien uciekać się do gwałtów rządowych dla obrony ziemi i innych przedmiotów, ani dla bezpieczeństwa osobistego albo bliźnich; lecz władać ziemią i przedmiotami swej własnej albo cudzej pracy o tyle tylko, o ile do nich inni nie roszczą żądań.

* Gdyby nie było przemocy państwa zapanowałaby miłość.

* Istnieje tylko jeden sposób, aby uwolnić się od zła, jakie niesie porządek państwowy: nie brać udziału w przemocy, leżącej u podstaw państwa.

* Jedno z dwojga: albo ludzie są rozumnemi istotami, albo nie? Jeżeli są nierozumnemi, to wszyscy, i wówczas rozstrzyga u nich gwałt, ale też wszyscy powinni doń mieć prawo. Jeżeli zaś ludzie są istotami rozumnymi, to stosunki między nimi, powinny być oparte nie na gwałcie, a na rozumie.
** ''Одно из двух: разумные или неразумные существа люди? Если они неразумные существа, то все между ними может и должно решаться насилием, и нет причины одним иметь, а другим не иметь права насилия. Если же люди разумные существа, то их отношения должны быть основаны не на насилии, а на разуме.'' (ros.)
** Źródło: [http://www.levtolstoy.org.ru/lib/al/book/3144 ''Конец века'']

* Jeżeli tylko uwolni się ludzi od przesądu, że jedni mogą organizować życie innych, państwo stanie się niemożliwością.

* Łącząc się w rodziny, narody i państwa ludzie wznoszą nieprzezwyciężone przeszkody na drodze do prawdziwego zjednoczenia.

* Państwo przez szkolnictwo, duchowieństwo i uroczystości narodowo-rządowe oddziaływa na wyobraźnie swych poddanych, wytwarzając, albo potęgując w ich duszach uczucie pokory, zachwytu i służalczości dla siebie.

* Rządy i klasy posiadające opierają się nie na prawie, ani na czemkolwiek, coby przypominało sprawiedliwość, lecz na złożonej, sztucznej, przy pomocy nauki wytworzonej organizacyi społecznej, w której wszyscy ludzie pochwyceni są w koło gwałtów, bez możności wyrwania się z niego.

* Rządy usiłują przedstawić istniejący porządek jako coś świętego, nienaruszalnego i grożą ciężkiemi karami tym, którzy, myśląc inaczej, odważyliby się przeciwko niemu wystąpić.

* Zbójcy przeważnie okradają bogatych, rządy – przeważnie biednych, bogatym zaś, pomagają w ich przestępstwach, sprzyjają.

* Zgoda na zabijanie jest nieuniknioną koniecznością w każdym ustroju państwowym.

* Źródłem nędzy robotników jest niewola, której przyczyną są pewne przepisy prawne, oparte na zorganizowanej przemocy, czyli rządzie.

==Patriotyzm==
* Jeżeli każdy naród, albo państwo uważa się za lepsze od innego narodu, albo państwa, to wszystkie one znajdują się w grubym i szkodliwym błędzie.

* Patriotyzm nieuchronnie prowadzi do wojny.

* Zdaje się być oczywistym, że patriotyzm, jako uczucie, jest zły i szkodliwy; jako doktryna, jest bezsensowny.

==Kapitalizm==
* Bogaci filantropi nie widzą że to, czym rzekomo uszczęśliwiają biednego, wydarli z rąk jeszcze biedniejszego.

* Ceną zadowolenia bogatych są łzy biednych.

* Dziwne, jak wszyscy ukrywamy, że jednym z głównych motorów naszego życia są pieniądze.

* Każdy powinien pracować sam dla siebie, nie wymagając pracy innych i z rezultatów swej pracy przyswajać sobie tyle, ile mu potrzeba do spożycia, resztę rozdawać potrzebującym.

* Ludzie budujący swoje życie na wyzysku bliźniego – a takie jest życie wszystkich bogatych – nie mogą być miłosierni.

* Naprawdę złodziejem jest nie ten kto ukradł potrzebną mu rzecz, lecz ten, który posiada rzeczy zbędne dla niego, a konieczne innym; tak czynią bogaci.

* Nie ma bardziej nieużytecznego zajęcia nad gromadzenie, utrzymywanie i powiększanie bogactw.

* Swoich myśli i uczuć nie wolno spieniężać.

* Własność jest narzędziem panowania bogatych nad biednymi.

==Demokracja==
* Rządy zawsze posługują się gwałtem: zarówno konstytucyjne, jak i despotyczne.; cała różnica polega na tym, że pierwsze obejmują znacznie większą ilość osób, i gwałt, którym się posługują, przybiera formy łagodniejsze; podczas gdy drugie działają brutalniej, a władza w nich skoncentrowana jest w mniejszem gronie osób.

==Rewolucja==
* Gdyby nawet okoliczności zewnętrzne pomogły rewolucyonistom zwyciężyć, to nie ma żadnych danych na to, że nowopowstałe władze rządowe nie będą jeszcze bardziej despotyczne od starych, chcąc utrzymać nowy porządek społeczno – polityczny.

* Jednym z najbardziej szkodliwych przesądów jest myśl, że można ludzi siłą zmusić do dobrego życia.

* Jeżeli ulepszasz życie innych przemocą na pewno czynisz to dla własnej korzyści.
** Zobacz też: [[przemoc]]

* Największe przeobrażenia w świecie zachodzą nie dzięki nagłym zrywom, lecz dzięki małym, niezauważalnym zmianom.

* Okrucieństwo wszystkich rewolucji jest tylko skutkiem okrucieństwa władców.
** ''Жестокости всех революций – только следствие жестокостей правителей.'' (ros.)
** Źródło: [http://az.lib.ru/t/tolstoj_lew_nikolaewich/text_0540.shtml ''Путь жизни''].

* Posługiwanie się gwałtami przeciwko gwałtom jest tem samym, co gaszenie ognia ogniem.

* Prawdziwa dobroć jest nie tylko cnotą i radością, ale i orężem, znacznie potężniejszym niż przemoc.
** Zobacz też: [[dobro]], [[przemoc]]

* Rządów nie należy zwalczać poprzez rewolucye i powstania – straszniejszy jest dla nich opór bierny.

* Trudniej zwalczać ludzi, którzy nie propagują żadnej rewolucyi, ale tylko nie chcą nikomu robić nic złego, uchylają się od płacenia podatków, służby wojskowej itp.

* Wszyscy kierujący wojnami, biorący w nich udział, jak również poskramiacze zbuntowanych mas, albo spiskowców różnego rodzaju, nie mają prawa oburzać się na zamachy anarchistyczne – bez porównania większemi od nich okrucieństwami są egzekucye ze strony rządów, dręczenie ludzi w więzieniach i morderstwa w czasach wojny.

* Z rewolucyonistami rządy załatwić się mogą łatwo: część ich przekupić, część oszukać, innych znowu nastraszyć, a opinię publiczną oburzyć przeciwko nim, przedstawiając w fałszywym świetle ich dążenia.

* Zmusić siłą ludzi, aby czynili to, co jednemu wydaje się dobre, znaczy wywoływać w nich do tego obrzydzenie.

* Żadna przemoc nie poskramia, lecz rozdrażnia człowieka.
** Zobacz też: [[przemoc]]

==Pacyfizm==
* Bezpieczeństwo i dobro zapewnia społeczeństwu tylko moralność jego członków; podstawą zaś jej jest miłość wykluczająca przemoc.

* Ci, którzy zabijają lub przygotowują zabójstwo, to przestępcy, bez względu na to kim są: sędziami, generałami, królami.

* Głównym wrogiem rządów są ich poddani, przeciwko którym przedewszystkiem armia musi być gotowa do walki.

* Jakież zadziwiające szaleństwo: zabijać ludzi dla ich dobra.

* Jeśli ludzie przestaną widzieć, to co wydawało im się że widzą, to przestaną widzieć w wojnie: służbę ojczyźnie, bohaterstwo wojny, chwałę wojskową i patriotyzm, a zobaczą to, co jest: nagą prawdę zabójstwa.

* Odpowiadaj dobrem na zło, a zniszczysz w podłym człowieku zadowolenie ze zła.

* Sto lat minęło odkąd idea ludzkości wolnej od niewolnictwa została jasno wyrażona po raz pierwszy, a w narodach chrześcijańskich nie ma już niewolnictwa. Nie minie kolejnych sto lat, a idea, że ludzkość może żyć nie prowadząc wojen, zostanie wcielona w życie. Najprawdopodobniej pozostanie jakaś forma przemocy, tak, jak po zniesieniu niewolnictwa pozostała praca najemna, ale przynajmniej nie będzie już armii, jakie znamy – tak wstrętnych rozumowi i poczuciu moralności. Jest wiele znaków, które wskazują, że ten czas jest bliski.
** Źródło: ''Początek końca'', 1897.

* Wojna nie jest niczym innym, jak sporem między rządami o władzę nad poddanymi.

* Wojsko stanowi główną podporę rządów.

* Zabójstwo jest zawsze zabójstwem, bez względu na motywy i okoliczności.

* Zgoda na zabijanie jest nieuniknioną koniecznością w każdym ustroju państwowym.

==Egalitaryzm==
* Dopóki są rzeźnie, dopóty będą także pola bitew.

* Dzieci są mądrzejsze od dorosłych; dziecko czuje, że w każdym człowieku jest to, co w nim, i nie ceni tytułów, lecz jedynie to, co tkwi w każdym.

* Za nierówność między ludźmi odpowiedzialni są zarówno ci, którzy się wywyższają nad innych, jak i ci którzy się poniżają.

==Religia==
* Boga poznajesz nie tyle rozumem, nawet nie sercem, ale poprzez poczucie całkowitej zależności od Niego, podobne do tego uczucia, którego doznaje niemowlę w rekach matki. Nie wie ono, kto je trzyma, kto ogrzewa, kto karmi… ale wie, że jest ktoś, i mało tego, że wie – kocha go.

* Bóg dał człowiekowi pożywienie, a diabeł kucharzy.
** ''Бог послал людям пищу, а дьявол – поваров'' (ros.)
** Źródło: ''Об истине, жизни и поведении''

* Bóg jest istotą wieczną, bytującą zewnątrz nas, kierującą nami, wymagającą od nas sprawiedliwości.

* Bóg jest istotą, do której dążymy, którą znamy, ale której pojąć nie możemy.

* Ci którzy skazywali na śmierć i palili ludzi zaczynających rozumieć prawdziwą naukę, uważali ich za sługi diabłów.

* Do cerkwi odnosić się można, albo z nabożeństwem, albo z odrazą.

* Kościół to jest coś takiego, że gdy ludzie kłamią i czują, że im się nie wierzy, wtedy powołując się na Boga mówią: „Jak boga kocham, prawdą jest to co mówię”.

* Kościół w celu pokonania swych wrogów, nie dysponując innym orężem niż przemocą zaczął prześladować, skazywać na śmierć i palić na stosie, wszystkich, którzy jego władzy nie uznawali.

* Kościoły, dążąc wyłącznie do zysku są podporą państwa w wyzysku, ucisku i terrorze ludu.

* Ludzie kościoła posiadłszy zaś władzę, naturalnie urośli w pychę i w większości przypadków ulegli zepsuciu.

* Ludzie, którzy uznali się za członków nieomylnego kościoła nabrali przekonania, że zbrodnią byłoby pozwolić fałszywym wykładowcom nauki gorszyć ludzi, więc ich zabijanie jest sprawą miłą Bogu.

* Ludzie, którzy uznali się za kościół, nabierają przekonania, że są nieomylni i dlatego nie mogą się już potem wyrzec żadnego, choćby raz powiedzianego głupstwa.

* Nauka Chrystusa kieruje ludźmi przez wskazywanie im tej nieskończonej doskonałości – Ojca niebieskiego, do którego dobrowolnie dążyć może każdy człowiek, bez względu na stopień swej niedoskonałości.

* Ostateczne zwyrodnienie chrześcijaństwa i jego moralny upadek miało miejsce z chwilą uczynienia z niej religii państwowej; w tym momencie chrześcijaństwo usankcjonowało mordowanie, grabienie, wojny, morderstwa, rozpustę.

* Wątpliwości nie rujnują wiary, lecz wzmacniają ja.

* Zewnętrzna potęga jest tylko po to potrzebna aby ukryć fałsz.

* Zinstytucjonalizowane chrześcijaństwo stało się religią zdegenerowaną, zwyrodniałą, co objawia się poprzez rezygnację z wymogów etycznych i zastąpieniu ich zewnętrznymi oznakami kultu.

* Życie nasze polega na dążeniu do Boga.

* Kapłani zakryli przed ludźmi słońce a dali im świeczkę.

==Wolność==
* Czas to szansa dla wolności, możność działania.

* Człowiek nie tylko może, lecz powinien być wolny.

* Człowiekowi jest dana władza tylko nad samym sobą.

* Ludzie pozostawieni sami sobie, bez rządu, a nieraz wbrew jemu, tworzyli i tworzą różne pożyteczne instytucje, spełniające należycie swe funkcje.

* Podporządkować się innym może tylko człowiek, który czuje się wolny.

* Wiara w autorytety powoduje, że błędy autorytetów przyjmowane są za wzorce.
** Źródło: ''Wielka księga mądrości'', wybór Jacek i Tomasz Ilga

==Rodzina==
* Jeśli człowiek nie może przebaczyć bratu, nie kocha go.

* Jeśli nie kocha się ludzi, wszystko jest zagmatwane i trudne.

* Kto gardzi bratem, gardzi sam sobą.

* Nie można kochać tych, których się boimy.

* Nie należy potępiać człowieka, ponieważ nigdy nie wiadomo, co się dzieje w jego duszy.

* Nienawidź zła w człowieku, człowieka kochaj.

* To, że nie kochasz, nie znaczy, że nie ma w tobie miłości, lecz że jest w tobie coś, co jej przeszkadza.
** Zobacz też: [[rodzina]]

* Wszystkie szczęśliwe rodziny są do siebie podobne, każda nieszczęśliwa rodzina jest nieszczęśliwa na swój sposób.
** Źródło: ''Anna Karenina''

* Z pierwszymi dziećmi zawsze człowiek przesadza, chce zrobić z nich coś nadzwyczajnego.
** Źródło: ''Wojna i pokój''

* Wszystkie rodziny cieszą się tak samo, każda cierpi na swój sposób.
** Źródło: ''Anna Karenina''

==Wegetarianizm==
* Człowiek może zdrowo żyć nie zabijając zwierząt dla pożywienia. Dlatego też, jeżeli zjada mięso, uczestniczy w odbieraniu zwierzętom życia tylko po to, aby zaspokoić swój apetyt. Działanie takie jest więc niemoralne.

* Jak możemy oczekiwać idealnych warunków na Ziemi, gdy nasze ciała są grobami zamordowanych zwierząt? Dopóki będą istniały rzeźnie, będą istniały i pola bitew.
** Zobacz też: [[wegetarianizm]]

* Wegetarianizm stanowi kryterium, dzięki któremu możemy poznać, czy czyjeś dążenie do moralnej doskonałości jest prawdziwe i szczere.

==Inne==
* Czas jest poza nami i przed nami, przy nas go nie ma.
** Źródło: ''Myślę, więc jestem. Aforyzmy, maksymy, sentencje'', oprac. Czesława i Joachim Glenskowie, Antyk, Kęty 1993, ISBN 8386482001, s.&amp;nbsp;329.

* Czas się nie spieszy, to my nie nadążamy.
** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998.

* Człowiek nad niczym nie ma władzy, póki boi się śmierci. A kto się jej nie boi, do tego należy wszystko.
** Źródło: ''Wojna i pokój''

* Człowiek stosujący przemoc jest większym niewolnikiem od tego, który cierpi z jej powodu.

* Dobro rodzi się wtedy, gdy człowiek zapomina o sobie.
** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998.

* Gdyby nie było cierpienia, człowiek nie znałby swych granic, nie znałby siebie.
** Źródło: ''Wojna i pokój''

* Jeśli boisz się czegoś, wiedz, że przyczyna twego strachu tkwi nie poza tobą, lecz w tobie.

* Kochać po ludzku to umieć przejść od miłości do nienawiści.

* Kochać znaczy czynić dobro.

* Miłość daje, ale niczego nie żąda.

* Młody człowiek boi się związać – ceni własną swobodę, która jest mu niezbędna do wielu innych rzeczy.
** Źródło: ''Wojna i pokój''

* Mówi się, że kobiety kochają tych, którzy je kochają. To nieprawda. Ulegają one temu, kto im mówi, że ulegną.

* Muzyka jest stenografią uczuć.
** Źródło: ''Myślę, więc jestem…'', oprac. Czesława i Joachim Glenskowie, op.&amp;nbsp; cit., s.&amp;nbsp;329.

* Najgłupszy argument – jeśli nie można osiągnąć ideału, lepiej nic nie robić.
** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998.

* Nauka – to pokarm dla rozumu.

* Nic tak nie odciąga ludzi od prawdy, jak bezmyślne naśladowanie tego, co robią wszyscy.

* Nic tak nie ogranicza prawdziwej wiedzy, jak przekonanie, że się wie to, czego się nie wie.

* Nic tak nie rozbudza lenistwa jak jałowe rozmowy.
** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał K. Nowak, Warszawa 1998.

* Prawdziwie kochasz wtedy, kiedy nie wiesz, dlaczego.

* Przez miłość trzeba przejść jak przez szkarlatynę, więc może wynaleźć szczepionkę przeciw miłości?

* W ciężkiej chorobie tkwi dobro. Kiedy ciało słabnie, silniej czuje się duszę.
** Źródło: Marta Żurawiecka, ''Z księdzem Twardowskim 2014'', Wyd. Diecezjalne i Drukarnia w Sandomierzu, Sandomierz 2013, s. 28.
** Zobacz też: [[choroba]], [[dusza]]

* W najlepszych nawet przyjacielskich, niewymuszonych stosunkach pochlebstwo czy pochwała są niezbędne jak smar niezbędny jest dla kół, aby się toczyły.
** Źródło: ''Wojna i pokój''

* Wiedza daje pokorę wielkiemu, dziwi przeciętnego, nadyma małego.
** Źródło: ''Myślę, więc jestem…'', oprac. Czesława i Joachim Glenskowie, op.&amp;nbsp; cit., s.&amp;nbsp;329.

* Większość życiowych problemów rozwiązuje się jak algebraiczne równania: sprowadzaniem do najprostszej postaci.

* Wychowanie psuje ludzi, a nie naprawia.

* Złej myśli nie można odpędzić, gdy przyjdzie do głowy, ale można zrozumieć, że jest zła.

* Nie dane jest człowiekowi sądzić, co sprawiedliwe, a co niesprawiedliwe. Ludzie wiecznie się mylą i będą się mylić – i to właśnie w tym, co uważają za sprawiedliwe albo za niesprawiedliwe.
** Źródło: ''Wojna i pokój''

* Jeżeli w ciągu trzech dni nie zrobię nic dla pożytku ludzi, zabiję się.
** Źródło: zapis w dzienniku (15 czerwca 1854)

* Ach, mój Boże, mój Boże, jakie bywają ciężkie, smutne dni. I czemu tak smutno? Nie, nie tyle smutno, ile boli świadomość, że ci smutno i nie wiesz, skąd ten smutek.
** Źródło: zapis w dzienniku (2 czerwca 1851)

* Chyba nie ma o czym pisać – czuję taki wstręt do siebie, że chciałbym zapomnieć o swym istnieniu.
** Źródło: zapis w dzienniku (28 stycznia 1855)

* Boże, jaki ja jestem stary. Wszystko mnie nudzi, nic nie mierzi, nawet do siebie samego nic nie czuję, a wszystko mi jest obojętne. Niczego nie pragnę, lecz gotów jestem ciągnąć tak długo, jak zdołam, niewesoły kierat życia. Tylko po co – nie wiem.
** Źródło: zapis w dzienniku (21 października 1857)

* I pomimo to, że ani nauka, ani sztuka, ani polityka nie interesowały go właściwie, jednak w tych rzeczach trzymał się stale poglądów, których trzymała się większość i jego dziennik, i poglądy te zmieniał tylko wtedy, gdy zmieniała je większość; zresztą nie on je zmieniał, one same zmieniały się w nim powoli.
** Źródło: ''Anna Karenina''

* Nie mogę powiedzieć, żebym chciał się zabić. Siła, która mnie odciągała od życia, była silniejszą od mojej woli. Była to moc podobna do poprzedniego pragnienia życia, ale działająca w odwrotnym kierunku. Wszystkiemi siłami oddalałem się od życia. Myśl o samobójstwie nasunęła mi się tak naturalnie, jak pierwej nasuwały mi się myśli o upiększeniu życia. Myśl ta tak była ponętną, że musiałem względem samego siebie uciekać się do wybiegów, aby jej zbyt prędko w czyn nie wprowadzić. Nie chciałem się spieszyć jedynie dlatego, że chciałem użyć wszystkich wysiłków, żeby się wyplątać z tego położenia, jeżeli się nie wyplączę, to zawsze zdążę skończyć z sobą. I oto ja szczęśliwy człowiek, chowałem przed samym sobą, sznurek, żeby się nie powiesić pomiędzy szafami w swoim pokoju, gdzie rozbierając się co wieczór byłem sam i przestałem chodzić na polowanie, aby nie uledz pokusie odebrania sobie życia. Ja sam nie wiedziałem czego chcę: bałem się życia, uciekałem od niego, a pomimo to, czegoś się jeszcze od życia spodziewałem.
** Źródło: ''Spowiedź''

* Doszedłem do tego, że nie mogłem żyć, a obawiając się śmierci, musiałem wybiegami bronić się przeciw sobie samemu, aby nie skończyć samobójstwem.
** Źródło: ''Spowiedź''

* Bez strachu, wstrętu i bólu nie mogę wspominać tych lat. Zabijałem ludzi na wojnie, wyzywałem na pojedynki żeby zabić; przegrywałem w karty, przejadałem pracę chłopów, męczyłem ich, wprowadzałem w błąd, oszukiwałem. Kłamstwo, złodziejstwo, cudzołóstwo wszelkiego rodzaju, pijaństwo, gwałt, zabójstwo, nie było przestępstwa, któregobym nie popełnił, i za to wszystko mnie chwalono uważano i uważają moi rówieśnicy za stosunkowo moralnego człowieka.
** Źródło: ''Spowiedź''

==O Tołstoju==
* Całym sercem wzruszony jestem zgonem wielkiego pisarza, który za czasów rozkwitu swego talentu stworzył obrazy wspaniałych godzin dziejów rosyjskich. Niech Bóg Wszechmocny miłościwym mu będzie sędzią.
** Autor: [[Mikołaj II Romanow]]
** Źródło: [[Stanisław Cat-Mackiewicz]], ''Europa in flagranti'', Universitas, Kraków 2012, s. 313.

* Tołstoj jest to najwyższe drzewo w lesie twórczości rosyjskiej, a przytem tego rodzaju umysł, który mógł wyrosnąć tylko z rosyjskiej gleby.
** Autor: [[Henryk Sienkiewicz]], ''[[s:O Tołstoju|O Tołstoju]]''

{{wulgaryzmy}}

* O kobietach Lew Tołstoj mówił dużo i chętnie, lecz z ordynarnością rosyjskiego chłopa. Dziś zapytał Czechowa: – Pan w młodości dużo jebał się? Czechow coś burknął niezrozumiale, Tołstoj zaś w zamyśleniu powiedział: Ja byłem nieprześcigniony.
** Autor: [[Maksim Gorki]], ''Portrety''

* W swoich poglądach i postawie był rosyjskim imperialistą.
** Autor: [[Paul Johnson]], ''Intelektualiści'', Zysk i S-ka, Poznań 2014, s. 155.

* Wszyscy rugają Tołstoja. Ale czyż oni nie mogą pojąć, że to jest po prostu nieszczęśliwy człowiek. On po prostu nie ma organu, którym się wierzy.
** Autor: [[Iwan Bunin]]

==Zobacz też==
* [[anarchizm]]


{{SORTUJ:Tołstoj, Lew}}
[[Kategoria:Pisarze modernizmu]]
[[Kategoria:Rosyjscy anarchiści]]
[[Kategoria:Rosyjscy arystokraci]]
[[Kategoria:Rosyjscy prozaicy]]</text>
      <sha1>7oijo68swcx5dx1l5ibgsxja9d8ui1o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikicytaty:Bar</title>
    <ns>4</ns>
    <id>963</id>
    <revision>
      <id>650828</id>
      <parentid>650629</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T18:10:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Swam pl</username>
        <id>41038</id>
      </contributor>
      <comment>/* Czym Wikicytaty nie są */ komentarz</comment>
      <origin>650828</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="107719" sha1="q612ztf8tha17u3daftj04c8ihumxj5" xml:space="preserve">__NEWSECTIONLINK__
[[Kategoria:Meta-strony Wikicytatów|Bar]] {{Skrót|[[WC:BAR]]}}
Strona ta jest miejscem do dyskusji na temat organizacji serwisu oraz zadawania wszelkich pytań związanych z jego funkcjonowaniem.

'''Zobacz też:'''
* [[m:Bar|Meta:Bar]] - [[w:Wikipedia:Kawiarenka_pod_Wesołym_Encyklopedystą|Wikipedia:Kawiarenka]] - [[d:Wikidata:Kafejka|Wikidane:Kafejka]] - [[wikt:Wikisłownik:Bar|Wikisłownik:Bar]] - [[b:Wikibooks:Bar|Wikibooks:Bar]] - [[n:Wikinews:Kawiarenka|Wikinews:Kawiarenka]] - [[s:Wikiźródła:Skryptorium|Wikiźródła:Skryptorium]] - [[voy:Wikipodróże:Pub podróżnika|Wikipodróże:Pub podróżnika]] - [[Commons:Commons:Bar|Commons:Bar]] - [[wikispecies:Wikispecies:Village Pump|Wikispecies:Bar]]  
* [[m:Polskojęzyczne projekty Wikimedia|Polskojęzyczne projekty Wikimedia]]

'''Archiwa:'''
* Archiwum [[Wikicytaty:Bar/Archiwum001|1]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum002|2]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum003|3]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum004|4]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum005|5]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum006|6]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum007|7]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum008|8]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum009|9]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum010|10]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum011|11]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum012|12]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum013|13]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum014|14]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum015|15 (&lt;u&gt;wyłącznie&lt;/u&gt; automatyczne powiadomienia)]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum016|16]]

&lt;div class=&quot;toc&quot; style=&quot;text-align:center; margin-bottom: 1em; margin-top: 1em&quot;&gt;&lt;span class=&quot;plainlinks&quot;&gt;'''[{{fullurl:Wikicytaty:Bar|action=edit&amp;section=new}} Rozpocznij nową dyskusję]'''&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
__TOC__


==  Żeńska kategoryzacja ==

Witajcie! Za radą administratora Zero pragnę się Was dopytać o pewną kwestię. Od wczoraj zajmuje się przekształcaniem męskiej kategoryzacji na żeńską. To znaczy bardzo wiele kobiet umieszczonych jest w kategoriach męskich np. &quot;Polscy piosenkarze&quot;, więc ja postanowiłem wszystkie kobiety z tej kategorii przenieść do nowej - &quot;Polskie piosenkarki&quot;. Następnie zrobiłem to na kilku innych tematach - &quot;Polscy tłumacze&quot;, &quot;Polscy wokaliści&quot; itp. Dzisiaj otrzymałem reprymendę od administratora Zero, że przed rozpoczęciem takowych zmian na dużą skalę powinienem zapytać społeczność o ich opinię. W związku z tym kieruję do Was pytanie - czy uważacie takowe zmiany za uzasadnione i przydatne czy może za szkodliwe lub zbędne? Bardzo chciałbym poznać Waszą opinię na ten temat. W mojej opinii taka zmiana jest pozytywna, ponieważ czytelnik może szukać cytatów kobiet i w wypadku istnienia żeńskiej kategorii może łatwo zlokalizować takowy a nie grzebać w kategorii męskiej. Pozdrawiam Was! [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 18:44, 10 sie 2025 (CEST)

:Deklarowałem kiedyś, że nie interesuję się kategoryzacją - potwierdzam. Kategoryzowanie polega na dzieleniu. Znajdą się pewnie lepsi specjaliści od tego, jak głęboko z tym podziałem schodzić. Zauważę tylko, że obecnie nadrzędna kategoria Ludzie nie ma podziału na płeć. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 18:53, 10 sie 2025 (CEST)
Ja generalnie jestem przeciw dzieleniu wszystkich kategorii na męskie i żeńskie.
Może mieć to jakiś sens w bardzo dużych kategoriach, takich jak np. aktorzy czy piosenkarze, w których nie ma wiele innych podziałów, ale już nie w kategoriach dotyczących naukowców czy pisarzy. Kategorie różnych naukowców nie są u nas bardzo duże, a kategoria „pisarze” jest już podzielona wg narodowości, dziedziny literatury, gatunku, rodzaju literackiego i epoki literackiej. I wystarczy. Uważam, że dalsze jej dzielenie tylko utrudni, a nie ułatwi szukanie haseł i poruszanie się po niej. Mam też poważne wątpliwości, czy przy takim skomplikowaniu kategoryzacji, uda się nią objąć wszystkie hasła na Wikicytatach. Bo już teraz jest problem z kompletnością poszczególnych kategorii (a to powinno być najważniejsze). Dlatego jestem za usunięciem nowopowstałych kategorii historyczek i prozaiczek. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 22:24, 10 sie 2025 (CEST)

:No prozaiczki zaczynałem przenosić ale akurat napisał do mnie Zero i poprosił o zaprzestanie do czasu wyrobienia konsensusu ;) Chyba prościej byłoby je uzupełnić do końca, a nie cofać wszystko [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 22:30, 10 sie 2025 (CEST)
:: Może jednak lepiej się wstrzymać do czasu zakończenia dyskusji. Ponadto podstawową zasadą Wikicytatów jest, że tworzymy kategorię dla co najmniej dwóch artykułów lub dwóch podkategorii, więc podkategorie w kategoriach dziennikarki i tłumaczki nie spełniają już nawet tego podstawowego wymogu. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 22:48, 10 sie 2025 (CEST)

== Cytat dnia ==

Cześć. Jak to jest z tym &quot;cytatem dnia&quot;? Z nazwy wynika, że powinien się aktualizować codziennie, a obecny autorstwa Pani Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej wyświetla się od przynajmniej 3 dni. Czy dałoby się to jakoś naprawić żeby codziennie był inny a jeżeli nie mamy takiej możliwości, bo nie mamy dużo głębokich cytatów warto zmienić nazwę na np. &quot;cytat tygodnia&quot; i zmieniać co tydzień? Pozdrawiam, [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 09:12, 24 sie 2025 (CEST)

:Szablony dla cytatów dnia znajdują się w kategorii [[:Kategoria:Szablony cytatów dnia]]. Jeśli chcemy, żeby faktycznie każdego dnia był inny cytat to należałoby odnaleźć wśród nich powtarzające się cytaty i podmienić je na inne. Jeśli z kolei byśmy chcieli, żeby zmieniały się co tydzień to możnaby zrobić analogicznie jak z sekcjami ''Wybrana osoba'', ''Wybrany temat'' i ''Wybrane dzieło'' i utworzyć 53 szablony z cytatem na dany tydzień. Co do zmiany co tydzień to widzę też, że istnieje też kategoria [[:Kategoria:Szablony cytatów tygodnia]], ale została ona utworzona na długo zanim zacząłem działać w Wikicytatach i nie wiem do czego mają służyć zawarte w niej szablony. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 18:14, 24 sie 2025 (CEST)
::Dodam też może, że w szukaniu powtarzających się cytatów mogą bardzo pomóc strony w kategorii [[:Kategoria:Cytaty dnia]]. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 18:24, 24 sie 2025 (CEST)
:Deklaruję chęć podmiany tych powtarzających się cytatów na unikalne. Prosiłbym o informację czy mam co do tego zielone światło: nie wiem czy ta kategoria [[:Kategoria:Szablony cytatów tygodnia]] jest do czegoś potrzebna, jako, że została utworzona na długo zanim zacząłem działać w Wikicytatach - może jednak tak ma być, że jeden cytat jest na stronie głównej przez kilka dni? [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 23:15, 30 sty 2026 (CET)
::Cytat dnia to ma być cytat dnia. Jeśli się powtarzają to tylko dlatego, że nie zostały opracowane na każdy dzień. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 16:34, 31 sty 2026 (CET)
:::Właśnie nie byłem pewny czy właśnie taki był powód, że cytaty na każdy dzień nie zostały opracowane do końca, czy jednak kiedyś ustalono, że mają się powtarzać. Jeśli nikt nie zgłosi sprzeciwu to chciałbym rozpocząć pracę nad podmianą tych powtarzających się cytatów. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 20:30, 31 sty 2026 (CET)
::::Wobec braku sprzeciwu, zacząłem powoli podmieniać te cytaty na unikalne. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 23:26, 11 lut 2026 (CET)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Temporary accounts will be rolled out soon&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;body&quot;/&gt;
Hello, we are the Wikimedia Foundation [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity|Product Safety and Integrity]] team. We would like to announce that '''we plan to enable [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] for this wiki in the week of September 1'''.

Temporary accounts are successfully live on 30 wikis, including many large ones like German, Japanese, and French. The change they bring is especially relevant to logged-out editors, who this feature is designed to protect. But it is also relevant to community members like mentors, patrollers, and admins – anyone who reverts edits, blocks users, or otherwise interacts with logged-out editors as part of keeping the wikis safe and accurate. 

'''Why we are building temporary accounts'''

Our wikis should be safer to edit by default for logged-out editors. Temporary accounts allow people to continue editing the wikis without creating an account, while avoiding publicly tying their edits to their IP address. We believe this is in the best interest of our logged-out editors, who make valuable contributions to the wikis and who may later create accounts and grow our community of editors, admins, and other roles. Even though the wikis do warn logged-out editors that their IP address will be associated with their edit, many people may not understand what an IP address is, or that it could be used to connect them to other information about them in ways they might not expect. 

Additionally, our moderation software and tools rely too heavily on network origin (IP addresses) to identify users and patterns of activity, especially as IP addresses themselves are becoming less stable as identifiers. Temporary accounts allow for more precise interactions with logged-out editors, including more precise blocks, and can help limit how often we unintentionally end up blocking good-faith users who use the same IP addresses as bad-faith users.

'''How temporary accounts work'''
[[File:Temporary account banner and empty talk page.png|thumb]]
Any time a logged-out user publishes an edit on this wiki, a cookie will be set in this user's browser, and a temporary account tied with this cookie will be automatically created. This account's name will follow the pattern: &lt;code dir=ltr&gt;~2025-12345-67&lt;/code&gt; (a tilde, current year, a number). On pages like Recent Changes or page history, this name will be displayed. The cookie will expire 90 days after its creation. As long as it exists, all edits made from this device will be attributed to this temporary account. It will be the same account even if the IP address changes, unless the user clears their cookies or uses a different device or web browser. A record of the IP address used at the time of each edit will be stored for 90 days after the edit. However, only some logged-in users will be able to see it.

'''What does this mean for different groups of users?'''

'''For logged-out editors'''

* This increases privacy: currently, if you do not use a registered account to edit, then everybody can see the IP address for the edits you made, even after 90 days. That will no longer be possible on this wiki.
* If you use a temporary account to edit from different locations in the last 90 days (for example at home and at a coffee shop), the edit history and the IP addresses for all those locations will now be recorded together, for the same temporary account. Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the relevant requirements]] will be able to view this data. If this creates any personal security concerns for you, please contact talktohumanrights at wikimedia.org for advice.

'''For community members interacting with logged-out editors'''

* A temporary account is uniquely linked to a device. In comparison, an IP address can be shared with different devices and people (for example, different people at school or at work might have the same IP address).
* Compared to the current situation, it will be safer to assume that a temporary user's talk page belongs to only one person, and messages left there will be read by them. As you can see in the screenshot, temporary account users will receive notifications. It will also be possible to thank them for their edits, ping them in discussions, and invite them to get more involved in the community.

'''For users who use IP address data to moderate and maintain the wiki'''

* '''For patrollers''' who track persistent abusers, investigate violations of policies, etc.: Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the requirements]] will be able to reveal temporary users' IP addresses and all contributions made by temporary accounts from a specific IP address or range ([[Special:IPContributions]]). They will also have access to useful information about the IP addresses thanks to the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/IP Info|IP Info]] feature. Many other pieces of software have been built or adjusted to work with temporary accounts, including AbuseFilter, global blocks, Global User Contributions, and more. (For information for volunteer developers on how to update the code of your tools – see the last part of the message.)
* '''For admins blocking logged-out editors''':
** It will be possible to block many abusers by just blocking their temporary accounts. A blocked person won't be able to create new temporary accounts quickly if the admin selects the [[mw:Special:MyLanguage/Autoblock|autoblock]] option.
** It will still be possible to block an IP address or IP range.
* Temporary accounts will not be retroactively applied to contributions made before the deployment. On Special:Contributions, you will be able to see existing IP user contributions, but not new contributions made by temporary accounts on that IP address. Instead, you should use Special:IPContributions for this.

'''Our requests for you, and next steps'''

* If you know of any tools, bots, gadgets etc. using data about IP addresses or being available for logged-out users, you may want to test if they work on [[testwiki:Main_Page|testwiki]] or [[test2wiki:Main_Page|test2wiki]]. If you are a volunteer developer, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|read our documentation for developers]], and in particular, the section on [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers#How should I update my code?|how your code might need to be updated]].
* If you want to test the temporary account experience, for example just to check what it feels like, go to testwiki or test2wiki and edit without logging in.
* Tell us if you know of any difficulties that need to be addressed. We will try to help, and if we are not able, we will consider the available options.
* Look at our [[m:Meta:Babel#Temporary_Accounts:_access_to_IP_addresses_and_next_steps|previous message]] about requirements for users without extended rights who may need access to IP addresses.

To learn more about the project, check out [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/FAQ|our FAQ]] – you will find many useful answers there. You may also [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|look at the updates]] (we have just posted one) and [[mw:Newsletter:Product Safety and Integrity|subscribe to our new newsletter]]. If you'd like to talk to me (Szymon) off-wiki, you will find me on Discord and Telegram. Thank you!&lt;section end=&quot;body&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[m:user:NKohli (WMF)|NKohli (WMF)]], [[m:user:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]]&lt;/bdi&gt; 23:36, 26 sie 2025 (CEST)
&lt;!-- Wiadomość wysłana przez User:Quiddity (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Quiddity_(WMF)/sandbox6&amp;oldid=29181713 --&gt;

== Szablony na jubileuszowe artykuły ==
Cześć. Przepraszam, że tak często otwieram to nowe wątki w kawiarence, ale nie chciałbym robić niczego na własną rękę bez zdania społeczności. Mianowicie przy okazji wczorajszego 31-tysięcznego artykułu pomyślałem, że ciekawym pomysłem byłoby honorowanie naszych jubileuszowych  artykułów szablonami na tej zasadzie co na Wikinews: https://pl.wikinews.org/wiki/Szablon:Jubileusz

Oczywiście tekst komunikatu zostałby zmieniony. Aczkolwiek nie wiem czy mamy gdzieś odnotowane te dotychczasowe 30 pozycji z ubiegłych lat, jeżeli nie to sprawa się znacznie komplikuje. Pozdrawiam [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 21:59, 5 wrz 2025 (CEST)

:Myślę, że można, ale może być ciężko z pilnowaniem, który artykuł faktycznie jest jubileuszowy. Część jubileuszowych haseł jest wymienionych na stronie [[Wikicytaty:Kronika]], ale nie wiem na ile te dane są dokładnie, bo hasła bez linków do innych haseł nie są wliczane do liczby haseł (patrz: [[Wikicytaty:Bar/Archiwum015#Table_content_pages_without_wikilinks._28.10.2023]]; choć nie wiem też czy gdy do kroniki dodawano wpisy o jubileuszowych hasłach to też to tak działało). Pytanie też czy hasło o Edycie Strzyckiej faktycznie jest 31-tysięcznym hasłem (według strony [[Specjalna:Bez linków]] mamy trochę haseł w których nie ma linków). [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 22:21, 5 wrz 2025 (CEST)

== Robota dla SwamBOTa ==

Chciałbym zagonić [[Użytkownik:SwamBOT|SwamBOTa]] do pracy i dać mu parę zadań stałych, które wykonywałby automatycznie. Zanim jednak go puszczę, chciałbym skonsultować to ze społecznością.

Parę zadań, które dla niego wymyśliłem:
* oznaczanie martwych linków zewnętrznych i informowanie o nich na stronie dyskusji hasła (przydatne w znajdowaniu linków w źródłach, które prowadzą do usuniętych stron - tu przydało by się utworzyć szablon na wzór [[w:Szablon:Martwy link dyskusja|szablonu Martwy link dyskusja z Wikipedii]]).
* zamiana DEFAULTSORT na SORTUJ (to już chyba zamienia jakiś skrypt do czyszczenia kodu, ale chyba nic nie stoi na przeszkodzie, żeby bot sam to zmieniał przy okazji sprawdzania linków).
* podmiana trzech kropek na wielokropek
* zamiana przestarzałego tagu &lt;nowiki&gt;&lt;center&gt;&lt;/nowiki&gt; na szablon {{s|center}} (tu chyba podobna sytuacja jak z DEFAULTSORT)
* sortowanie alfabetyczne kategorii w hasłach, zgodnie z zaleceniem ze strony [[Wikicytaty:Kategorie]]
* dodawanie brakujących linków do Wikipedii we wstępie
* można by też kazać mu automatycznie archiwizować dyskusje i zgłoszenia na prośbach do administratorów, ale to bym musiał jeszcze ogarnąć skąd bot ma wiedzieć, że może zarchiwizować daną dyskusję/dane zgłoszenie

Bardzo proszę o komentarze. Jeśli ktoś ma sugestie kolejnych podobnych zadań dla bota to też można pisać :) [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 23:09, 5 wrz 2025 (CEST)

:{{za}} rozpoczęciem powyższych zadań przy użyciu bota. Nie widzę żadnych przeciwskazań, działania te tylko nam pomogą w codziennej pracy. [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 22:52, 7 wrz 2025 (CEST)

::Dziękuję za komentarz. [[Użytkownik:Swam pl/brudnopis/szablony|Utworzyłem w brudnopisie szablon, który mógłby wstawiać bot]]. Można zgłaszać uwagi/sugestie co do jego zawartości. Jeśli nikt nie zgłosi sprzeciwu, chciałbym uruchomić bota, żeby wykonywał te zadania (oczywiście o ile nic nie pójdzie nie tak :) ). Na razie może bez archiwizacji: ją może zostawię na później jak już będę mieć trochę większe doświadczenie z botami. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 23:41, 7 wrz 2025 (CEST)
:Oznaczę może też trochę aktywnych edytorów, żeby potem nie było, że puszczam bota bez konsultacji: {{ping|Zero}}, {{ping|tsca}}, {{ping|Nux}}, {{ping|Mrnr84201}}, {{ping|Nazwa1234}}, {{ping|Raf24~commonswiki}}. {{ping|Kawon Kez Sel}}.  [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 21:24, 9 wrz 2025 (CEST)
::Jak dla mnie brzmi sensownie. Nie mam uwag. Może jedynie pamiętaj, żeby nowe rzeczy jednak sprawdzić na niewielkiej próbce, którą łatwo będzie naprawić. Sam się parę razy naciąłem, że mój RegExp czegoś tam nie brał pod uwagę. Dla przykładu &lt;nowiki&gt;&lt;center&gt;&lt;/nowiki&gt; może być niezamknięty tagiem tylko końcem obrazka lub końcem tabeli (jeśli dobrze pamiętam). [[User:Nux|Nux]] &lt;small&gt;([[User talk:Nux|dyskusja]])&lt;/small&gt; 21:34, 9 wrz 2025 (CEST)
:::Dziękuję. Przed puszczeniem bota będę testował swój kod. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 21:49, 9 wrz 2025 (CEST)

: Mam kilka uwag, które nastawiają mnie negatywnie. 1. Zmiana na SORTUJ. Nie ma sensu robić edycji tylko dla takiej zmiany. 2. Podmiana trzech kropek na wielokropek jest obarczona ryzykiem wielu niechcianych zmian. Po pierwsze ciężko będzie wyłączyć wykropkowania, a w szczególności te trzykropkowe. Po drugie wielokropki w linkach. Tę zmianę uznałem za tak ryzykowną, że nie wprowadziłem jej do ogólnodostępnych skryptów formatujących. 3. Znaczniki center mogą być bez zamknięcia, mogą być błędnie zamknięte center (bez /). Warto popatrzeć jak to jest w skrypcie zrobione. Tyle, że skrypt gubi się jeśli są dwa obrazki jeden po drugim. Tam kod wymaga poprawy. 4. Dodawanie brakującego linku do wikipedii. A skąd wiadomo do czego linkować? Czy to będzie brane z wikidanych?&lt;br&gt;Generalnie punkt 1 i 3 oraz sortowanie kategorii jest w skryptach formatujących. Skrypty formatujące dokonują jeszcze wielu innych zmian, więc czemu bot nie miałby zrobić też innych zmian? Moim zdaniem uzysk w tych zmianach jest zbyt mały do ryzyka jakie niesie za sobą puszczenie automatu. Jakbym miał wskazać zadania dla bota to byłyby to zadania informacyjne. Które osoby nie są na listach osób, które filmy nie są na listach filmów. Porównanie kategorii z hasłami z wikipedii (dla sprawdzenia brakujących kategorii). Wskazanie długich cytatów (ponad 1000 znaków wraz ze spacjami). Sprawdzenie czy wszystkie żyjące osoby na wikicytatach faktycznie żyją itp. To byłby materiał do dalszego działania, ale po decyzji edytora. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 23:32, 9 wrz 2025 (CEST)
:: Co do poprawy linków do Wikipedii to można się ograniczyć do Wikidanych (bez nich chyba nie ma sensu zgadywać jak powinien wyglądać link, a widzę, że w pywikibocie można działać z Wikidanymi: https://doc.wikimedia.org/pywikibot/master/api_ref/pywikibot.page.html#page.ItemPage). Jeśli sama podmiana DEFAULTSORT na SORTUJ i sortowanie kategorii nie ma sensu to można by je robić tylko jednocześnie z innymi zmianami. Co do center to faktycznie, może być trudno wziąć pod uwagę wszystkie przypadki, wielokropek też faktycznie potencjalnie mógłby być problematyczne. Twoje pomysły na zadania też można by zaimplementować w bocie (ew. sprawdzanie czy dana osoba żyje mogło by być utrudnione, choć pewnie dałoby się sprawdzić czy odpowiednik hasła w Wikipedii jest w odpowiedniej kategorii/jest podana data śmierci danej osoby w Wikidanych - tu bym musiał jeszcze ogarnąć jak dokładnie wygląda praca z Wikidanymi w pywikibocie). [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 23:09, 10 wrz 2025 (CEST)
::Daty powinny być wyświetlone szablonem powiązanym z modułem LUA, który brałby je z Wikidanych. [[Użytkownik:Wargo|Wargo]] ([[Dyskusja użytkownika:Wargo|dyskusja]]) 13:01, 1 gru 2025 (CET)
:::Masz na myśli daty z rokiem urodzenia i śmierci? Chyba faktycznie więcej sensu miałoby utworzenie takiego szablonu, niż danie bota do informowania o zmarłych osobach. Pewnie przed stworzeniem takiego szablonu dobrze byłoby szerzej przedyskutować jego utworzenie (jak rozumiem byłby on używany we wszystkich hasłach o ludziach). [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 22:10, 2 gru 2025 (CET)

:{{za}}. Przy okazji przydałoby się jakieś narzędzie do szybkiej neutralizacji i blokady działań człowieka od &quot;dziwów&quot;. [[Użytkownik:Kawon Kez Sel|Kawon Kez Sel]] ([[Dyskusja użytkownika:Kawon Kez Sel|dyskusja]]) 13:27, 10 wrz 2025 (CEST)

:Uruchomiłem bota. Na razie informuje o martwych linkach zewnętrznych na stronie dyskusji oraz o zbyt długich cytatach na stronie [[Użytkownik:SwamBOT/Zbyt długie cytaty]]. W przyszłości można mu dodać więcej zadań. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 16:30, 12 paź 2025 (CEST)

== Archiwizacja ==

Każdy cytat powinien być opatrzony źródłem. Niestety z czasem wiele starych artykułów zawiera tzw. martwe linki. Przykładowo w artykule [[Erik Bobella]] oba linki prowadzą do strony z błędem 404, jednak istnieje ich archiwum https://web.archive.org/web/20130119035805/http://www.magazyngitarzysta.pl/ludzie/wywiady/11599-totentanz.html. I uważam, że lepiej byłoby gdybyśmy wymienili martwe linki na te w archiwum. Można również rozważyć stworzenie szablonu do wpisywania wersji zarchiwizowanej. Chętnie wysłucham Waszych stanowisk.  [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 21:46, 7 wrz 2025 (CEST)

:Na pewno znajdować martwe linki i informować o nich na stronie dyskusji hasła powinno się dać radę ogarnąć za pomocą bota (wspomniałem też o tym w wątku wyżej: [[#Robota dla SwamBOTa]]). Mógłbym na razie skonfigurować SwamBOTa, żeby sprawdzał linki zewnętrzne w hasłach i zgłaszał niedziałające linki na stronie dyskusji. Potem ręcznie można by sprawdzić czy nie zostały one zarchiwizowane np. w Internet Archive i podmienić link na link do archiwum lub poszukać innego źródła jeśli strona nie została nigdzie zarchiwizowana. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 22:32, 7 wrz 2025 (CEST)
::Jeżeli Twój bot mógłby to zrobić to super by było. Znacznie łatwiej by było przy szukaniu martwych linków. Pozdrawiam, [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 22:34, 7 wrz 2025 (CEST)
:::Mógłbym dać mu takie zadanie. Chciałbyś wypowiedzieć się też w wątku powyżej? Mógłbym od razu dać mu od razu trochę innych zadań do wykonania. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 22:45, 7 wrz 2025 (CEST)
::::@[[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] to jeszcze dopytam jakbyś widział taką wymianę na archiwum - podmianę obecnego linka, umieszczenie obok niedziałającego (coś w stylu wersja zarchiwizowana: link) czy jeszcze inaczej? [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 15:56, 8 wrz 2025 (CEST)
:::::{{re|Igor123121}}: jak wcześniej podmieniałem linki na linki do archiwum to po prostu w miejsce niedziałającego linku wstawiałem link do archiwum, aczkolwiek nie wydaje mi się, żebyśmy mieli ustalone jak ma wyglądać linkowanie do zarchiwizowanych stron. Pewnie nie zaszkodziłoby to wspólnie przedyskutować i zapisać gdzieś ustalenia. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 21:18, 8 wrz 2025 (CEST)
:Uruchomiłem bota do informowania o martwych linkach. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 16:30, 12 paź 2025 (CEST)
== Utworzenie kategorii &quot;Posłowie na Sejm () kadencji&quot; ==

Witajcie ponownie! Podczas pisania artykułu o pośle [[Artur Łącki|Arturze Łąckim]] zastanawiałem się czy może warto byłoby stworzyć kategorię &quot;Posłowie na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej X kadencji&quot; i oczywiście potem dalej &quot;Posłowie na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej IX kadencji&quot;. Uważam, że ułatwiłoby to czytelnikom przemieszczanie się bo biogramach posłów.

Analogicznie można by było zrobić z senatorami. Pozdrawiam, [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 19:20, 12 wrz 2025 (CEST)
:Jestem przeciwny. Zważywszy, że większość znanych posłów jest nimi przez cały szereg kadencji byłoby trzeba do setek haseł polityków dodawać często po pięć, sześć, albo i więcej nowych kategorii. Jest to absolutnie zbędne i bezsensowne, bo nie sądzę, żeby ktokolwiek szukał artykułów polityków wg kadencji. Większość ludzi nawet interesujących się polityką pewnie nawet nie wie jaka jest obecnie kadencja Sejmu czy Senatu. Artykuły współczesnych polityków są skategoryzowane wg przynależności partyjnej i moim zdaniem taki podział jest w zupełności wystarczający. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 12:29, 13 wrz 2025 (CEST)
:Niechętnie wypowiadam się o kategoriach, ale faktycznie ten pomysł namnożyłby kategorii, których wartość poznawcza w wikicytatach byłaby bardzo mała. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 11:41, 14 wrz 2025 (CEST)

== Przełączenie serwerowni – Wasza wiki będzie niedługo w trybie tylko do odczytu ==

&lt;section begin=&quot;server-switch&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;

[[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Przeczytaj w innym języku]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Tech%2FServer+switch&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]

[[foundation:|Wikimedia Foundation]] przełączy ruch na inną swoją serwerownię. Upewni to nas, że Wikipedia i inne strony Wikimedia będą zawsze online, nawet w przypadku kataklizmu.

Cały ruch zostanie przełączony '''{{#time:j xg|2025-09-24|pl}}'''. Przełączanie rozpocznie się o '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2025-09-24T15:00|en}} {{#time:H:i e|2025-09-24T15:00}}]''' (17:00 CEST).

Niestety, z powodu niektórych ograniczeń w [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], wszystkie operacje edycyjne muszą zostać przerwane podczas przełączenia. Przepraszamy za te utrudnienia. Będziemy pracować nad tym, aby je zminimalizować w przyszłości. 

Na wszystkich wiki na 30 minut przed zostanie wyświetlony banner, zanim ta operacja się zacznie. Będzie on widoczny aż do końca operacji przełączenia serwerowni. 
&lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;You can contribute to the [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&amp;group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&amp;task=view&amp;language=&amp;filter=&amp;action=translate translation or proofreading] of this banner text.&lt;/span&gt;

'''Każdą wiki przez krótki czas będzie można tylko czytać, ale nie edytować.'''

*Edytowanie nie będzie możliwe {{#time:j xg Y (l)|2025-09-24|pl}} przez maksymalnie godzinę.
*Jeżeli spróbujesz edytować lub zapisywać zmiany w tym czasie, zobaczysz komunikat o błędzie. Mamy nadzieję, że żadne edycje nie zostaną utracone podczas tego czasu, ale nie możemy tego zagwarantować. Jeżeli zauważysz komunikat o błędzie, poczekaj aż wszystko wróci do normy. Będzie wtedy możliwe zapisanie zmian. Zalecamy jednak zrobienie kopii swoich zmian, na wszelki wypadek.

''Inne skutki'':

*Zadania w tle będą wolniejsze, a niektóre mogą być przerywane. Czerwone linki mogą nie być aktualizowane tak szybko, jak zwykle. Jeżeli utworzysz artykuł, do którego prowadzi jakiś link, to ten link będzie dłużej czerwony niż zwykle. Część skryptów, uruchamiających się na dłużej, zostanie zatrzymanych.
* Oczekujemy, że wdrożenia kodu będą miały miejsce jak w każdym innym tygodniu. Jednakże poszczególne fragmenty kodu mogą się zawiesić, jeżeli dana operacja będzie ich później potrzebować.
* [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] będzie niedostępny przez około 90 minut.

W razie konieczności terminy testu mogą się przesunąć. Możesz [[wikitech:Switch_Datacenter|zapoznać się z harmonogramem na wikitech.wikimedia.org]]. Wszelkie zmiany będą ogłoszone w tymże harmonogramie. 

'''Prosimy, podziel się tą informacją ze swoją społecznością.'''&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;server-switch&quot;/&gt;

&lt;span dir=ltr&gt;[[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] ([[m:User talk:Trizek (WMF)|{{int:talk}}]])&lt;/span&gt; 17:42, 18 wrz 2025 (CEST)
&lt;!-- Wiadomość wysłana przez User:Trizek (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29170715 --&gt;

== Upcoming Dark Mode user interface rollout for anonymous Wikimedia sites users ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
{{int:Hello}} Wikimedians,

Apologies if this message is not in your language. {{int:please-translate}}.

The [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web|Reader Experience team]] will launch the Dark mode feature for anonymous users on all Wikimedia sites, including yours, on October 29, 2025.

[[:en:Special:MyLanguage/Light-on-dark color scheme|Dark mode]] is an option that allows users to view pages in light-coloured text, and icons on a dark background. Once it is available for anonymous users, they can enable it when using various devices. More information on ways to enable it can be found on [[:en:Special:MyLanguage/Wikipedia:Dark mode#Options for anyone|this page]].
Given many pages are still not compatible with dark mode this will be an opt-in feature and not automatically apply to pages.

Dark mode requires modifications to content pages and templates, and since our initial launch [https://diff.wikimedia.org/2024/07/17/dark-modes-bright-future-how-dark-mode-will-transform-wikipedias-accessibility/ in July 2024], we have been working with communities and helping them prepare for dark mode. Before the rollout, it is essential that template authors and technical contributors test dark mode and read [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates/2024-04|this page]] to learn how to make pages Dark mode-ready and address any compatibility issues found in templates.

We will fix most color compatibility issues only on the most-viewed pages on projects with over 5 million monthly page views. Technical contributors with an account should opt into dark mode currently using preferences or settings and test pages and seek help before the release to ensure everything complies before the enablement.

If you have any questions or need help, please [[mw:Special:MyLanguage/Talk:Reading/Web/Accessibility for reading#|contact the Reader Experience team]] for support.

Thank you!
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]]&lt;/bdi&gt; 04:08, 30 wrz 2025 (CEST)
&lt;!-- Wiadomość wysłana przez User:UOzurumba (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/sandbox_Dark_mode_deployment_mass_message_list_(October_2025)&amp;oldid=29358561 --&gt;

== Pokaż, kogo popierasz: zagłosuj w wyborach do Rady Powierniczej 2025 ==

&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Drogie i drodzy,

Rozpoczął się okres głosowania w [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|wyborach do Rady Powierniczej na rok 2025]]. Kandydaci ubiegają się o dwa (2) miejsca w Radzie.

Aby sprawdzić, czy przysługuje Ci prawo do głosowania, odwiedź stronę poświęconą [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Voter eligibility guidelines|uprawnieniom wyborczym]].

Więcej informacji na temat kandydatów można znaleźć w [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidates|ich oświadczeniach aplikacyjnych]]; można też obejrzeć filmy przedstawiające ich kandydatury.

Jeśłi jesteś gotowy/-a, możesz przejść do strony głosowania [[m:Special:SecurePoll/vote/405|SecurePoll]], aby oddać głos.

Głosowanie trwa od 8 października od godziny 00:00 UTC do 22 października do godziny 23:59 UTC.

Z wyrazami szacunku,

Abhishek Suryawanshi&lt;br /&gt;Przewodniczący Komitetu Wyborczego&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;

[[Użytkownik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Dyskusja użytkownika:MediaWiki message delivery|dyskusja]]) 06:48, 9 paź 2025 (CEST)
&lt;!-- Wiadomość wysłana przez User:RamzyM (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29360896 --&gt;

== Pomóż nam wybrać nazwę nowego projektu – Abstract Wikipedii ==

&lt;section begin=&quot;function1&quot;/&gt;
{{int:Hello}}. Prosimy o pomoc w wyborze nazwy dla nowego projektu wiki – Abstract Wikipedii. Będzie to wiki, która pomoże użytkownikom łączyć funkcje z [[:f:|Wikifunkcji]] oraz dane z Wikidanych w celu generowania zdań w językach naturalnych. Będą one mogły być potem używane na dowolnej Wikipedii (lub gdziekolwiek indziej).

Odbędą się dwie rundy głosowania, a po każdej z nich nastąpi przegląd prawny zgłoszeń. Kolejne etapy głosowania rozpoczną się 20 października i 17 listopada. Naszym celem jest wybór ostatecznej nazwy w połowie grudnia 2025. Jeśli chcesz uczestniczyć, '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|dowiedz się więcej i zagłosuj]]''' na Meta wiki.
{{Int:Feedback-thanks-title}}
&lt;section end=&quot;function1&quot;/&gt;

-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 13:43, 20 paź 2025 (CEST)
&lt;!-- Wiadomość wysłana przez User:Sannita (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29432175 --&gt;

== Poszukujemy wolontariuszy, którzy dołączą do kilku komitetów ruchu. ==

&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Każdego roku, zazwyczaj od października do grudnia, kilka komitetów ruchu poszukuje nowych wolontariuszy. 

Więcej informacji na temat komitetów można znaleźć na ich stronach w serwisie Meta-wiki:
* [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee|Komitet Afiliacyjny (AffCom)]]
* [[m:Special:MyLanguage/Ombuds commission|Komisja rzeczników (OC)]]
* [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Community Resilience and Sustainability/Trust and Safety/Case Review Committee|Komitet Odwoławczy(CRC)]]

Nabór do komisji rozpocznie się 30 października 2025 roku. Zgłoszenia do Komitetu Afiliacyjnego, Komisji rzeczników i Komitetu Odwoławczego przyjmowane będą do 11 grudnia 2025 roku. Informacje na temat sposobu składania wniosków znajdują się na [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Committee appointments|stronie poświęconej nominacjom na Meta-wiki]]. Wszelkie pytania można zadawać na stronie dyskusji lub wysyłając wiadomość e-mail na adres cst@wikimedia.org.

W imieniu zespołu wsparcia komitetów,
&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;

-[[m:User:MKaur (WMF)| MKaur (WMF)]] 15:13, 30 paź 2025 (CET)
&lt;!-- Wiadomość wysłana przez User:MKaur (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29517125 --&gt;

== Przypomnienie: Pomóż nam wybrać nazwę nowego projektu – Abstract Wikipedii ==

&lt;section begin=&quot;function2&quot;/&gt;
{{int:Hello}}. Przypominamy, że trwa wybór nazwy dla nowego projektu wiki – Abstract Wikipedii. Pomóż nam wybrać! Głosowanie drugiej tury zaczyna się dzisiaj. Nazwy, które przeszły do tego etapu: &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Abstract Wikipedia, Multilingual Wikipedia, Wikiabstracts, Wikigenerator, Proto-Wiki&lt;/span&gt;. Jeśli chcesz wziąć udział, '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|dowiedz się więcej i zagłosuj teraz]]''' na Meta wiki.
{{Int:Feedback-thanks-title}}
&lt;section end=&quot;function2&quot;/&gt;

-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 15:22, 20 lis 2025 (CET)
&lt;!-- Wiadomość wysłana przez User:Sannita (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29583860 --&gt;

== Reforma ortografii a cytaty wypowiedziane przed jej wprowadzeniem ==

Wraz z nowym rokiem, weszła w życie reforma ortografii języka polskiego. W związku z tym, chciałbym założyć ten wątek, żeby przedyskutować jak powinniśmy do niej podejść.

Widzę, że {{ping|Igor123121}} poprawił pisownię słowa ''opel'' na paru stronach. Co do opisów cytatów i sekcji ''Zobacz też'' nie mam wątpliwości, że należy je poprawiać, ale co z treściami cytatów? Na przykład, w haśle [[Akcja Kutschera]] jest cytat ''Ciemnostalowy Opel admirał Kutschery skręcił w Al. Ujazdowskie […]''. Czy na pewno tutaj słowo ''Opel'' powinno było być poprawione jeśli jako źródło cytatu podana jest jest książka z 2008 roku? Co prawda, nie mam dostępu do tej książki, ale skoro wyszła przed reformą to zapewne jest w niej zapis małą literą, więc teraz byłaby rozbieżność między cytatem w Wikicytatach, a cytatem w źródle.

Jak też powinniśmy traktować cytaty ze źródeł niepisanych (takich jak filmy, seriale czy utwory muzyczne)?

Wnioski z dyskusji proponowałbym gdzieś spisać, żeby móc się potem do nich odwoływać, np. przy wycofywaniu nieodpowiednich zmian. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 00:10, 2 sty 2026 (CET)
: Moim zdaniem nie powinniśmy ingerować w treść z cytatów opublikowanych przed 1 stycznia 2026, na tej samej zasadzie jak nie ingerujemy w treść cytatów wziętych ze staropolszczyzny, jeśli tylko zapis jest zgodny z podanym źródłem. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 16:26, 2 sty 2026 (CET)
::Również skłaniałbym się ku temu by ingerowaniu w ich treść. Pytanie też co zrobić z cytatami mówionymi (jak na przykład [[Specjalna:Różnica/629557|tutaj]]). [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 19:32, 4 sty 2026 (CET)
:Wszystko będzie naturalnie dążyć do nowej ortografii. To nie pierwsza reforma ortografii w historii języka polskiego. Nie należy tego robić na siłę i szybko, bo jest okres przejściowy. Gdyby jednak, ktoś chciał koniecznie, bo musi, to w pierwszej kolejności należałoby poprawić cytaty &quot;ze słuchu&quot;. No chyba, że ktoś z was udowodni, że jakiś wyraz był powiedziany łącznie lub wielką literą (albo na odwrót). Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 23:05, 15 sty 2026 (CET)

== Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 ==

Dear Wikimedia communities,

We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year.

''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.''

In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects.

We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community.

📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]]

If you have questions about the project, please refer to the FAQs:  
* [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]]
* [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]]

''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]'''''

''Stay connected and receive updates:''  
* [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel]  
* [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list]

We look forward to collaborating with you and your community.


'''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 20:45, 16 sty 2026 (CET)
&lt;!-- Wiadomość wysłana przez User:ZI Jony@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29879549 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]].

The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].

Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

22:02, 19 sty 2026 (CET)
&lt;!-- Wiadomość wysłana przez User:Keegan (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29905753 --&gt;

== Czy postacie na zagranicznych Wikipediach są z automatu encyklopedyczne? ==

Dzień dobry,
chciałabym zapytać czy postacie, które mają artykuł przynajmniej na zagranicznej wersji Wikipedii kwalifikują się już jako postacie, którym można dodać artykuł na Wikicytatach. Chciałabym dodać na Wikicytaty strony działaczy takich jak Jej Perfekcyjność, Natalia Broniarczyk oraz Justyna Wydrzyńska. W przeszłości zdarzyło mi się dodawać (na innym koncie) strony z osobami, których nie było w Wikipedii, i zostały mi one usunięte, dlatego pytam na wszelki wypadek. [[Użytkownik:Helena Metal|Helena Metal]] ([[Dyskusja użytkownika:Helena Metal|dyskusja]]) 05:18, 19 lut 2026 (CET)
: Jeśli chodzi o encyklopedyczność to chyba jedynie na stronie [[Wikicytaty:Czym Wikicytaty nie są]] mamy napisane, że ''w artykułach umieszczamy jedynie istotne wypowiedzi osób sławnych lub zasłużonych bądź też słowa w jakiś sposób zakorzenione w kulturze. Nie akceptujemy cytatów z przeciętnego Kowalskiego, albo wypowiedzi osób sławnych, ale które nie niosą żadnej wartości poznawczej.''. Moim zdaniem, jeśli te postacie mają swoje hasło w Wikipedii (nawet jeśli jest to Wikipedia w języku innym niż polski) i wynika z nich, że nie są to zupełnie nieznane osoby to nie powinno być problemu z encyklopedycznością. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 12:01, 20 lut 2026 (CET)
:Chciałbym trochę zmienić sposób myślenia. Generalnie jesteśmy zbiorem cytatów, a nie zbiorem tego, co ktoś istotny powiedział. To się jakoś pokrywa, ale nie w całości. Zbieramy to co jest powtarzane, a częściej powtarzane są słowa osób istotnych. Mamy hasła osób, które nie mają artykułu w pl wiki, mamy osób, które mają tylko w pl wiki, a i znajdą się hasła osób, które mają artykuł tylko w jakiejś innej wiki. Jeśli mogę coś poradzić: koncentruj się na cytowalności/uniwersalności, nie rób wyboru na zasadzie &quot;zgadzam się z tymi słowami&quot;, nie promuj nikogo. Wikicytaty nie są od ustalania prawdy, ani od lansowania czyichś poglądów. Zastanawiające jest, że osoby, o które spytałaś (czasem używasz formy męskiej) nie mają artykułu w swoim ojczystym języku, a mają w angielskim. Ponieważ pytasz o działaczy/lobbystów, to jest to dobra okazja, żeby zaznaczyć, że ich wypowiedzi mogą być zrównane z wypowiedziami polityków i w taki sposób traktowane. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 23:49, 20 lut 2026 (CET)
::Dziękuję za odpowiedź. Chciałam jeszcze zapytać o Jej Perfekcyjność - na angieskiej Wikipedii nie ma podanego imienia i nazwiska tej osoby (w sieci można niekiedy znaleźć jej prawdopodobnie deadname). Czy istnieje wymóg podawania imienia i nazwiska danej osoby czy wystarczy tylko jej pseudonim? I czy osoby nie identyfikujące się z płcią narzuconą im przy urodzeniu mogą widnieć pod danymi, którymi wolą się posługiwać, czy trzeba podawać także ich deadname (np. Maja Heban, Zenobia Żaczek, Małgorzata Szutowicz?). [[Użytkownik:Helena Metal|Helena Metal]] ([[Dyskusja użytkownika:Helena Metal|dyskusja]]) 06:03, 21 lut 2026 (CET)
:::Jeśli chodzi o podawanie deadname we wstępie to wydaje mi się, że nie mamy żadnych ustaleń jak należy postępować w takim wypadku, więc powiedziałbym, że nie jest to ani zakazane, ani wymagane. W przypadku Jej Perfekcyjności, jeśli nie jest w 100% pewne jaki jest deadname tej osoby, to bym go nie podawał, żeby nie ryzykować rozpowszechniania nieprawdziwych informacji (pomijając czy uznamy umieszczanie deadname we wstępie za słuszne czy też nie). Jeśli chodzi o deadname w cytatach, to bym go w nich zostawił, żeby nie fałszować źródeł (w takiej sytuacji nie wiem czy nie byłoby dobrze dodać chociaż jakieś notki, że imię w cytacie to, np. imię sprzed tranzycji, żeby czytelnicy nie mieli wątpliwości, że cytat faktycznie dotyczy osoby, której dotyczy artykuł). [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 12:25, 6 mar 2026 (CET)

== Czy materiały wideo mogą być źródłem przy odpowiednim oznaczeniu? ==

Chciałam zapytać czy wypowiedzi np. z kanału Youtube mogą służyć za źródło, jeśli poza podaniem nazwy kanału, nazwy filmu i daty wstawienia umieści się też czas trwania wypowiedzi (np. 6:66-21:37), a poza tym czy istnieje jakiś wymóg co do encyklopedyczności kanałów na YT czy też nie ma on znaczenia jeśli wypowiada się w nim encyklopedyczna osoba? Planowałam wstawić stronę o kilku kandydatach na prezydenta z zeszłego roku i posłużyć się w tym celu m.in. Kanałem Zero albo kanałem Moniki Jaruzelskiej oraz innymi, które udałoby mi się znaleźć (byłyby one uzupełnieniem dla cytatów z innych stron internetowych). [[Użytkownik:Helena Metal|Helena Metal]] ([[Dyskusja użytkownika:Helena Metal|dyskusja]]) 05:59, 21 lut 2026 (CET)

:Zapoznaj się proszę z [[Wikicytaty:Zasady formatowania]]. Temat jest tam poruszony. Dodam tylko, że nie jest wymagane podawanie dokładnej sekundy i zazwyczaj nie jest. PS. Można poza przestrzenią główną żartować, ale te żarty nie powinny być prowokacyjne wobec jakichkolwiek grup użytkowników. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 22:59, 21 lut 2026 (CET)

== Oznaczanie podstron dokumentacji szablonów ==

Mamy obecnie dwa szablony służące do oznaczania podstron dokumentacji szablonów: {{s|Podstrona dokumentacji}} i {{s|Opis szablonu bezpośrednio}}. Czy są jakieś ustalenia kiedy powinno się używać którego szablonu? Dziś zauważyłem, że mamy stronę [[Wikicytaty:Schemat opisu szablonu]] i według niej chyba powinno się używać szablonu {{s|Opis szablonu bezpośrednio}}, ale po co w takim razie szablon {{s|Podstrona dokumentacji}}? [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 20:11, 16 mar 2026 (CET)
:Proponowałbym też zmienić na stronie [[Wikicytaty:Schemat opisu szablonu]], w sekcji ''[[Wikicytaty:Schemat opisu szablonu#Jak to się robi|Jak to się robi]]'', fragmenty:
:# &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;includeonly&gt;{{opis szablonu dołączony}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;{{opis szablonu bezpośrednio}}&lt;/noinclude&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; na &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{Podstrona dokumentacji}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; - nie wiem czy szablon {{s|Podstrona dokumentacji}} nie ma jaśniejszego komunikatu. Szablon {{S|Opis szablonu bezpośrednio}} wspomina o zmiennych i linkuje do nieistniejącej strony, a {{s|Podstrona dokumentacji}} mówi jedynie co się zawiera na stronie.
:# &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{{{FULLPAGENAME}}/opis}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; na &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{Dokumentacja}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; - myślę, że skoro mamy dedykowany szablon do załączania dokumentacji to lepiej korzystać z niego. Taki sposób chyba jest też czytelniejszy w kodzie źródłowym. Szablon {{s|Dokumentacja}} dodaje też tekst ''Powyższy opis jest dołączany ze strony [nazwa strony]'' co eliminuje konieczność dodawania szablonu {{s|opis szablonu dołączony}}.
:Czy ktoś miałby coś przeciwko takim zmianom? [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 01:51, 21 mar 2026 (CET)
::Wygląda na to, że [[Szablon:Opis szablonu bezpośrednio|Opis szablonu bezpośrednio]] jest używany tylko parę razy, więc można szybo podmienić na ten popularnieszy (i używany też na Wikipedii). Zaraz poprawię tryb ciemny w tym drugim. [[User:Nux|Nux]] &lt;small&gt;([[User talk:Nux|dyskusja]])&lt;/small&gt; 09:35, 21 mar 2026 (CET)
:::Dziękuję. Popularniejszy może być przez to, że dodawałem go na podstronach dokumentacji nie wiedząc, że na stronie Schemat opisu stron jest napisane inaczej. 😅 W razie czego {{S|Dokumentacja}} nie ma nawet 40 wywołań, więc w razie czego nie powinno być problemów, np. z ewentualną podmianą botem. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 10:08, 21 mar 2026 (CET)
:::Widzę, że Nux usunął już szablon Opis szablonu bezpośrednio i zaktualizował stronę [[Wikicytaty:Schemat opisu szablonu]]. Czy powinniśmy usunąć też szablon {{s|Opis szablonu dołączony}} czy może lepiej zostawić go w razie wu? [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 01:24, 28 mar 2026 (CET)
::::Tak, nie ma co trzymać nieużywanych szablonów, bo tylko robią zamieszanie. [[User:Nux|Nux]] &lt;small&gt;([[User talk:Nux|dyskusja]])&lt;/small&gt; 09:15, 28 mar 2026 (CET)
:::::Okej, dzięki za skasowanie. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 20:39, 28 mar 2026 (CET)

== Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) ==

Hello everyone,

This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as &lt;code&gt;Module:Itemgroup/list&lt;/code&gt;).

'''The Change:'''&lt;br /&gt;
Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. 

We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''.

'''What You Need To Do:'''&lt;br /&gt;
To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search.

'''Deadline:'''&lt;br /&gt;
We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles.

Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Użytkownik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Dyskusja użytkownika:MediaWiki message delivery|dyskusja]]) 19:11, 3 kwi 2026 (CEST)
&lt;!-- Wiadomość wysłana przez User:ZI Jony@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29941252 --&gt;

== Bot Flag Request for [[{{ns:User}}:SchlurcherBot]] ==

Appologies for posting in English. Also, I could not locate a dedicated page for bot request in {{#language:{{CONTENTLANGUAGE}}}} {{SITENAME}}, so I am posting here. Please direct me to the correct page if one exists. Thank you.

* '''Bot name''': [[{{ns:User}}:SchlurcherBot]]
* '''Bot operator''': [[commons:User:Schlurcher]]
* '''Bot task''': Automatically convert links from &lt;code&gt;http://&lt;/code&gt; to &lt;code&gt;https://&lt;/code&gt; (secure protocol migration)
* '''Technical details''': Please see [[meta:User:SchlurcherBot]] for full details, including the expected number of affected URLs on {{#language:{{CONTENTLANGUAGE}}}} {{SITENAME}}.
* '''Bot flags on other projects''': [[meta:Steward_requests/Bot_status/2025-12#Global_bot_status_for_User:SchlurcherBot|Global bot status granted]]. Also flagged on [[w:en:Wikipedia:Bots/Requests for approval/SchlurcherBot|English Wikipedia]], [[w:de:Wikipedia:Bots/Anträge_auf_Botflag/Archiv/2025#2025-02-14_–_SchlurcherBot|German Wikipedia]], [[w:fr:Wikipédia:Bot/Statut/Archive_12#(Traité)_SchlurcherBot|French Wikipedia]], [[w:it:Wikipedia:Bot/Autorizzazioni/Archivio/2025#SchlurcherBot|Italian Wikipedia]], [[w:pl:Wikipedia:Boty/Zgłoszenia/2025#Wikipedysta:SchlurcherBot|Polish Wikipedia]], [[w:pt:Wikipédia:Robôs/Pedidos_de_aprovação/Arquivo/2025#SchlurcherBot|Portuguese Wikipedia]], and [[commons:Commons:Bots/Requests/SchlurcherBot2|Commons]]. For a full list, see: [[sulutil:SchlurcherBot]]
* '''Comment''': The bot is globally approved and active on the top 10 Wikipedia projects. As this wiki has opted out of the global bot policy, I am requesting permission to perform these link updates on {{#language:{{CONTENTLANGUAGE}}}} {{SITENAME}} as well. Please let me know if a local bot flag can be granted or if you have any questions. Thank you. --[[Użytkownik:Schlurcher|Schlurcher]] ([[Dyskusja użytkownika:Schlurcher|dyskusja]]) 09:55, 7 kwi 2026 (CEST)
:: {{ping|Schlurcher}}: bot requests page for Polish Wikiquote is [[Wikicytaty:Prośby o flagę bota]], it's probably best if you ask there. Thank you. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 11:54, 7 kwi 2026 (CEST)
::: Thanks. Will move it there. I've also update the link list on Wikidata: [https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Q4615128&amp;diff=2479105003&amp;oldid=2474337474] --[[Użytkownik:Schlurcher|Schlurcher]] ([[Dyskusja użytkownika:Schlurcher|dyskusja]]) 13:37, 7 kwi 2026 (CEST)
:::: Thank you! [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 13:50, 7 kwi 2026 (CEST)

== Request for comment (global AI policy) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}}
A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}}
[[Użytkownik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Dyskusja użytkownika:MediaWiki message delivery|dyskusja]]) 02:58, 26 kwi 2026 (CEST)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Wiadomość wysłana przez User:Codename Noreste@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30424282 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Vote now in the 2026 U4C election&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC].

Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 19:15, 27 maj 2026 (CEST)
&lt;!-- Wiadomość wysłana przez User:Keegan (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|dyskusja]])&lt;/bdi&gt; 19:12, 23 cze 2026 (CEST)
&lt;!-- Wiadomość wysłana przez User:Codename Noreste@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;Message&quot;/&gt;
'''Legal &amp; Safety Contacts'''

Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]].

&lt;section end=&quot;Message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 15:30, 25 cze 2026 (CEST)
&lt;!-- Wiadomość wysłana przez User:Sannita (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&amp;oldid=30731267 --&gt;

== Zaostrzenie wymagań uzyskania uprawnień użytkowników automatycznie zatwierdzonych ==

Obecnie w polskich Wikicytatach wystarczy jedynie posiadać konto od 4 dni, żeby uzyskać uprawnienia użytkowników automatycznie zatwierdzonych. Obecnie wandale mogą więc założyć konto, odczekać 4 dni bez wykonywania żadnych akcji i automatycznie otrzymać uprawnienia pozwalające na edytowanie stron zabezpieczonych na poziomie automatycznie zatwierdzonych. Z tego co wiem, można to zmienić, ale potrzebny byłby konsensus. Od siebie proponuję albo [[w:Wikipedia:Automatycznie zatwierdzeni użytkownicy|wymagania takie jak w Wikipedii]] (tj. muszą wykonać min. 10 edycji i od pierwszej z nich muszą minąć 4 dni) lub w [[wikt:Wikisłownik:Automatycznie zatwierdzeni użytkownicy|Wikisłowniku]] (tj. muszą wykonać min 25 edycji i od pierwszej z nich również muszą minąć 4 dni). Proszę o komentarze (również w sprawie tego która z tych opcji byłaby lepsza; może ktoś ma też inny, lepszy pomysł na wymagania dla uprawnień automatycznie zatwierdzonych). [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 09:46, 7 lip 2026 (CEST)

:Ze względu na wielkość projektu uważam, że powinniśmy wzorować się na Wikisłowniku. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 09:51, 9 lip 2026 (CEST)
:: Bardzo dobry pomysł. Też jestem za tą drugą opcją. Byłbym nawet za tym, żeby to było 25 niewycofanych edycji w przestrzeni głównej projektu, ale nie wiem, czy taki wymóg jest technicznie możliwy do wprowadzenia. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 16:21, 12 lip 2026 (CEST)
:+1 dla zasad słownikowych, byłoby być może mniej zalewów wandalizowania [[User:Nux|Nux]] &lt;small&gt;([[User talk:Nux|dyskusja]])&lt;/small&gt; 23:43, 13 lip 2026 (CEST)
:jak dla mnie może być tak jak na Wikipedii. Wikicytaty tak po prawdzie edytuje kilka aktywnych osób, to już może nie zniechęcajmy bardziej. [[Użytkownik:Gower|Gower]] ([[Dyskusja użytkownika:Gower|dyskusja]]) 06:03, 14 lip 2026 (CEST)
: {{za}} – jak na Wikisłowniku. [[Użytkownik:Tsca|tsca]] ([[Dyskusja użytkownika:Tsca|dyskusja]]) 11:28, 14 lip 2026 (CEST)
: {{za}} dla identycznych zasad jak na Wikisłowniku --[[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 12:30, 14 lip 2026 (CEST)
: {{za}} tym z Wikipedii [[Użytkownik:Tylko Medycyna|Tylko Medycyna]] ([[Dyskusja użytkownika:Tylko Medycyna|dyskusja]]) 15:43, 14 lip 2026 (CEST)
: {{za}} – jak na Wikisłowniku. [[Użytkownik:Rosewood|Rosewood]] ([[Dyskusja użytkownika:Rosewood|dyskusja]]) 20:51, 20 lip 2026 (CEST)
:: Dodałem prośbę o ustawienie wymagań na 25 edycji jako, że większość osób, która się wypowiedziała optowała za tą opcją. Wspomniałem też o sugestii Mrnr o niewycofanych edycjach. Link do prośby na Phabricatorze: [[phab:T433541]]. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 22:38, 29 lip 2026 (CEST)
:{{Załatwione}} Wdrożyłem zmiany w konfiguracji, tak aby automatyczne zatwierdzenie było od 25 edycji (i 4 dni). Na tyle, na ile się orientuję, nie mamy jednak łatwego sposobu na określenie że mają to być niewycofane edycje w przestrzeni głównej. [[Użytkownik:Msz2001|Msz2001]] ([[Dyskusja użytkownika:Msz2001|dyskusja]]) 16:35, 30 lip 2026 (CEST)

== Wydzielenie zasad na osobną stronę ==

Utworzyłem w swojej przestrzeni nazw propozycję osobnych stron opisujących dwie zasady Wikicytatów: zasadę mówiącą o maksymalnej długości cytatów ([[Użytkownik:Swam pl/Maksymalna długość cytatu]]) i mówiąca o nieprzytaczaniu cytatów polityków z ostatniego miesiąca ([[Użytkownik:Swam pl/Zasada dystansu]]). Obecnie wzmiankowane są one jedynie na innych stronach (zasada z długością cytatów na stronie [[Wikicytaty:Czym Wikicytaty nie są]] a ta z cytatami polityków na stronie [[Wikicytaty:Zasady formatowania]]).

Proponuję wydzielić opisy tych zasad na osobne strony. Opisanie ich na osobnej stronie ułatwi linkowanie do nich np. w opisach zmian przy wycofywaniu zmian niezgodnych z tymi zasadami, będą się też pojawiać w kategorii [[:Kategoria:Zasady Wikicytatów]]. W przypadku zasady dystansu, nie jest ona związana stricte z formatowaniem stron, więc strona opisująca zasady formatowania chyba nie jest najlepszym miejscem na jej opisanie.

Bardzo proszę o komentarze, również w sprawie treści stron. Na stronie [[Użytkownik:Swam pl/Zasada dystansu]] dodałem w nawiasie, że przez miesiąc należy rozumieć okres 30 dni, ale nie wiem czy lepszy będzie okres 31 dni. Na stronie [[Użytkownik:Swam pl/Maksymalna długość cytatu]] dodałem wzmiankę o tym, że do limitu znaków liczą się też znaki interpunkcyjne (na stronie [[Wikicytaty:Czym Wikicytaty nie są]] jest mowa jedynie o spacjach) i informacje o maksymalnej długości znaków przy cytowaniu dialogów. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 23:01, 13 lip 2026 (CEST)
: Dobra inicjatywa. Myślę jednak, że wydzielenie tych zasad na osobne strony to świetna okazja, aby każdej z nich poświęcić odrębną dyskusję (a przynajmniej odrębny wątek dla potomności), co da społeczności możliwość ich doszlifowania. Dotychczas zasady te istniały tylko jako poboczne notki: czy sprawdziły się? Czy wymagają modyfikacji? Jak wyglądają statystyki długości cytatów (może wiesz, skoro sprawdzasz to na bieżąco botem)? Przy zasadzie dystansu być może warto wspomnieć też o zasadzie [[WC:CW]]? A może je zintegrować? Etc… chyba jest kilka kwestii do omówienia. [[Użytkownik:Tsca|tsca]] ([[Dyskusja użytkownika:Tsca|dyskusja]]) 11:42, 14 lip 2026 (CEST)
:: {{ping|tsca}}: dziękuję za komentarz. Zgodnie z sugestią, utworzyłem poniżej osobne wątki dla każdej z tych zasad. Odpowiadając na pytania: wydaje mi się, że mimo, że zasady te nie są opisane na osobnych, dedykowanych stronach to funkcjonują tak jak każde inne zasady. W historii edycji strony [[Użytkownik:SwamBOT/Zbyt długie cytaty/1]] widać, że Zero zajmuje się zidentyfikowanymi przez bota zbyt długimi cytatami. Zasada dystansu też jest egzekwowana (dwa przykłady z tego roku: [[Specjalna:Diff/632466|przykład 1]], [[Specjalna:Diff/644446|przykład 2]]). Jeśli chodzi o modyfikację zasad, zaproponowałem na stronach doprecyzowanie niektórych kwestii (jak np. jako ile dni powinniśmy rozumieć miesiąc przy zasadzie dystansu czy maksymalna długość dialogów). Jeśli chodzi o statystyki cytatów, to wiem jedynie o tych, które są obecnie na stronie [[Użytkownik:SwamBOT/Zbyt długie cytaty]] (bot jedynie na bieżąco dodaje na jej podstrony zbyt długie cytaty po ich zidentyfikowaniu). Myślę, że można dodać na stronie opisującej zasadę dystansu wzmiankę o zasadzie ciszy wyborczej, ale nie wiem czy bym je ze sobą zintegrował. Zasada ciszy wyborczej obowiązuje jedynie od ogłoszenia ciszy wyborczej do ogłoszenia wyborów i dotyczy jedynie polskich polityków, a zasada dystansu obowiązuje zawsze i, jak rozumiem, dotyczy wszystkich polityków, a nie tylko tych polskich. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 19:28, 15 lip 2026 (CEST)

== Wydzielenie zasady maksymalnej długości cytatu na osobną stronę ==
Chciałbym zaproponować wydzielenie zasady mówiącej o maksymalnej długości cytatu na osobną stronę. Obecnie jest ona wspomniana jedynie na stronie [[Wikicytaty:Czym Wikicytaty nie są]], ale wydaje mi się, że lepiej opisać ją na osobnej stronie. Pozwoli to na łatwiejsze linkowanie do niej np. w opisie zmian przy wycofywaniu cytatów dodających zbyt długi cytat. Osobna strona będzie się też pojawiać w kategorii [[:Kategoria:Zasady Wikicytatów]].

Utworzyłem w swojej przestrzeni propozycję treści takiej strony: [[Użytkownik:Swam pl/Maksymalna długość cytatu]]. Bardzo prosiłbym o komentarze i uwagi, również w sprawie treści strony. Dodałem na niej o tym, że do limitu znaków liczą się też znaki interpunkcyjne (na stronie [[Wikicytaty:Czym Wikicytaty nie są]] jest mowa jedynie o spacjach) i informacje o maksymalnej długości znaków przy cytowaniu dialogów (informacji o tym na stronie [[Wikicytaty:Czym Wikicytaty nie są]] nie ma).

--[[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 19:28, 15 lip 2026 (CEST)

: Warto dodać informację, że do liczby znaków nie wliczają się wersja oryginalna ani informacje o autorze i źródle.
: Czy z praktyki edycyjnej wynika, że zasadę tę trzeba egzekwować bezwzględnie, czy też może są wyjątki (wtedy zamiast zasady mogłoby to być zalecenie)?
: [[Użytkownik:Tsca|tsca]] ([[Dyskusja użytkownika:Tsca|dyskusja]]) 11:48, 29 lip 2026 (CEST)

:: [[Specjalna:Diff/645843|Dodałem wzmiankę o oryginalnej wersji cytatu oraz o autorze i źródle]]. Osobiście żadnych wyjątków nie kojarzę, ale może ktoś inny coś wie. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 12:05, 29 lip 2026 (CEST)
:: Osobiście wolałbym, żeby ta zasada była zaleceniem, które nie jest egzekwowane bewzględnie. Nie widzę powodu, żeby usuwać np. dłuższe cytaty ze źródeł historycznych, które od dawna nie są objęte prawami autorskimi i cytowane są w takiej długości w pracach historyków. Poza tym uważam, że do maksymalnej długości cytatu nie powinny liczyć się ujęte w nawiasach dopiski od redakcji, które czasami się u nas zdarzają. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 19:33, 29 lip 2026 (CEST)
::: [[Specjalna:Diff/645918|Dodałem informację o dopiskach]]. Co do tego czy powinno być to zaleceniem: może lepiej dać to jako zasadę, ale sprecyzować w jakich przypadkach akceptowalne jest przekroczenie długości? Może takie rozwiązanie ograniczy liczbę dyskusji czy przekroczenie długości cytatu w danym przypadku jest słuszne czy też nie? [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 23:56, 31 lip 2026 (CEST)
:::: Okej. Może tak być, o ile nikt inny nie jest przeciw. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 11:13, 1 sie 2026 (CEST)
:::::Byłem inicjatorem tej zasady. Zawsze podkreślam, że z natury cytat to krótka wypowiedź. Jak krótka wymagało dookreślenia. Przyznam, że sam nie traktuję jej zero-jedynkowo. Jeśli widzę, że wypowiedź jest ważna, często przytaczana, a ma np. 1001 znaków, to ją zostawiam. Jak zauważył Mrnr cytaty z tekstów historycznych mogą być traktowane luźniej ze względu na wygaśnięcie majątkowych praw autorskich. Nie zmienia to jednak faktu, że nie jesteśmy repozytorium tekstów, wypisami, czy czymś innym niż zbiór cytatów. W związku z tym potraktowałbym to jako twarde zalecenie, zasadę z wyjątkami. Wyjątki powinny być rzadkie i uzasadnione. W żadnym przypadku zacytowanie nie może przekraczać strony maszynopisu czyli 1800 znaków wraz ze spacjami. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 00:13, 20 sie 2026 (CEST)
::::::[[Specjalna:Diff/646752|Trochę zmieniłem stronę]]. We fragmencie o maszynopisie dodałem też wzmiankę o znakach interpunkcyjnych (hasło [[w:Znormalizowany maszynopis|znormalizowany maszynopis]] w Wikipedii podaje, że one też się wliczają do maszynopisu). Zastanawiam się czy nie podać przykładów dopuszczalnych wyjątków od tej reguły. Przykładem mógłby być często przytaczany cytat mający więcej niż 1000 znaków. Czy byłyby też jakieś inne dopuszczalne sytuacje w której akceptowalne byłyby trochę dłuższe cytaty? [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 02:20, 22 sie 2026 (CEST)
:Minęły ponad dwa tygodnie od ostatniego komentarza w tym temacie. Czy miałby ktoś przeciwko, żebym dodał przykład częstego przytaczania cytatu jako dopuszczalnego powodu dodania cytatu o długości ponad 1000 znaków oraz przeniósł stronę [[Użytkownik:Swam pl/Maksymalna długość cytatu]] pod [[Wikicytaty:Maksymalna długość cytatu]]? Też czy po przeniesieniu strona powinna być oznaczona szablonem {{s|Zalecenia}} czy {{s|Zasady}}? Ping dla osób, które wcześniej wypowiedziały się w tym wątku: {{ping|Mrnr84201}}, {{ping|tsca}}, {{ping|Zero}}. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 12:00, 10 wrz 2026 (CEST)
::1. Odszedłbym od tego, że to nie jest miejsce dla pełnych tekstów. Sprowadzę to absurdu. Jeśli umieścimy hasło reklamowe to to jest pełen &quot;tekst&quot;. Jeśli umieścimy Pana Tadeusza bez ostatniej księgi, to to nie jest pełen tekst. Kluczowe jest, że nie jest to miejsce dla długich tekstów. I określamy, gdzie jest granica długości. 2. Po to zasada została rozluźniona, żeby być zasadą. Gdyby miało być zalecenie, to nie było potrzeby rozluźniania. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 20:10, 10 wrz 2026 (CEST)
:::{{re|Zero}}, [[Specjalna:Diff/647523|trochę przeredagowałem]]. Pozwoliłem sobie też przy okazji dodać fragment o przykładowym dopuszczalnym wyjątku od zasady o którym pisałem wyżej. Czy do obecnej wersji masz jakieś uwagi? Nie wiem czy we fragmencie ''Długość poszczególnych cytatów w hasłach (…)'' nie lepiej by zmienić na coś w stylu ''Długość poszczególnych cytatów, sentencji i maksym (…)'' tak jak w pierwszym zdaniu (je zmieniłem zgodnie z tym co jest zapisane na stronie głównej), żeby potem nie było, że sentencje i maksymy są od tego wyłączone (choć z drugiej strony czy istnieją aż tak długie sentencje i maksymy?). [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 23:35, 10 wrz 2026 (CEST)
::::Publikowanie cudzych cytatów nie jest oderwane od praw autorskich. Nie wchodząc w zbyt głębokie analizy, to ograniczenie długości ma nam dać bezpieczeństwo prawa cytatu. Zapisałem, że wyjątki mogą dotyczyć cytatów historycznych. Ponieważ mają to być przypadki żadne to historyczne rozumiałbym łącznie jako zapisane w historii i nieobjęte majątkowymi prawa autorskimi (autor zmarł ponad 70 lat temu). Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 00:31, 11 wrz 2026 (CEST)
:::::Okej, dziękuję. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 01:26, 11 wrz 2026 (CEST)
Jestem za przeniesieniem obecnej treści do zestawu oficjalnych zasad. [[Użytkownik:Tsca|tsca]] ([[Dyskusja użytkownika:Tsca|dyskusja]]) 21:46, 11 wrz 2026 (CEST)
:Stronę przeniosłem pod nazwę [[Wikicytaty:Maksymalna długość cytatu]] i wstawiłem na niej szablon {{s|Zasady}}. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 18:49, 15 wrz 2026 (CEST)

== Wydzielenie zasady dystansu na osobną stronę ==
Chciałbym zaproponować wydzielenie zasady mówiącej o nieprzytaczaniu cytatów z polityków oraz dotyczących ich działalności politycznej przez miesiąc od ich pierwszego opublikowania na osobną stronę. Obecnie jest ona wspomniana jedynie na stronie [[Wikicytaty:Zasady formatowania]], ale wydaje mi się, że lepiej opisać ją na osobnej stronie. Pozwoli to na łatwiejsze linkowanie do niej np. w opisie zmian przy wycofywaniu cytatów dodających cytat z polityków z ostatniego miesiąca. Osobna strona będzie się też pojawiać w kategorii [[:Kategoria:Zasady Wikicytatów]]. Nie jest ona też związana stricte z formatowaniem stron.

Utworzyłem w swojej przestrzeni propozycję treści takiej strony: [[Użytkownik:Swam pl/Zasada dystansu]]. Bardzo prosiłbym o komentarze i uwagi, również w sprawie treści strony. Dodałem na niej w nawiasie informację o tym, że przez miesiąc należy rozumieć okres 30 dni, ale nie wiem czy lepszy będzie okres 31 dni.

Pytanie też czy „Zasada dystansu” będzie dobrą nazwą. Po wpisaniu tej frazy w wyszukiwarkę Wikicytatów wyświetla się parę wyników w dyskusjach w odniesieniu do tej zasady, ale może ktoś ma lepszy pomysł.

--[[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 19:28, 15 lip 2026 (CEST)
: • Dodałem „Zobacz też: Cisza wyborcza”.
: • Może zamiast pisać „miesiąc” i go definiować, od razu napisać „pełne 30 dni”?
: • Proponuję zmienić „czynnych polityków” na po prostu „polityków”. Po co wikłać się w niepotrzebne dyskusje, czy ktoś jest czynny, czy nie.
: • Do rozważenia: może dodać też „cytatów dotyczących najświeższych (bieżących) wydarzeń i kwestii politycznych”? Ktokolwiek znany się wypowie na takie tematy, w pewnym sensie staje się politykiem.
: [[Użytkownik:Tsca|tsca]] ([[Dyskusja użytkownika:Tsca|dyskusja]]) 12:28, 29 lip 2026 (CEST)
::Te dwa ostatnie punkty stanowiłyby znaczące rozszerzenie zasady dystansu i na pewno wymagałyby przeprowadzenia głosowania. Myślę, że zasada dystansu w obecnym zakresie dobrze się sprawdziła i nie wymaga dalszych zmian. Dlaczego mielibyśmy zupełnie kastrować Wikicytaty z treści politycznych? Czemu cenzurować artystów i naukowców odnoszących się do kwestii ogólnopolitycznych? Nie widzę w tym żadnego sensu, szczególnie, że aktywność na Wikicytatach i tak już jest bardzo mała. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 19:33, 29 lip 2026 (CEST)
:: • Poprawiłem formatowanie na zgodnie ze stroną [[Wikicytaty:Zasady formatowania#Odnośniki „Zobacz też”]] i dodałem przestrzeń nazw do linku (nie powinno być teraz wątpliwości, że link prowadzi do strony opisującej zasadę ciszy wyborczej, a nie do [[cisza wyborcza|hasła o ciszy wyborczej w przestrzeni głównej]]) ([[Specjalna:Diff/645845|link 1]], [[Specjalna:Diff/645874|link 2]]).
:: • [[Specjalna:Diff/645874|Poprawiłem]].
:: Co do dwóch ostatnich punktów, to jeśli miałoby być w ich sprawie głosowanie to proponowałbym założyć w jego celu osobny wątek.
:: --[[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 23:34, 29 lip 2026 (CEST)
:Chyba to ja zainicjowałem zasadę dystansu i ja ją tak nazwałem. Nie znajduję lepszej nazwy. Chodzi o nabranie dystansu do wypowiedzi. W pierwszym momencie to wydaje się być bardzo ważne, a po miesiącu nikt już tego nie pamięta/powtarza. Postulowałbym pozostawienie &quot;czynnego polityka&quot;. To wyciąganie komuś, że 30 lat temu był w parlamencie (Ibisz, Rewiński, Kutz, Cugowski, Lato) rodziłoby większe konflikty. Ja postulowałem, żeby zasada dotyczyła wszystkich wypowiedzi - sens jest ten sam - ale wypowiedzi polityków i o politykach, o tyle mnie satysfakcjonują, że z tym był zawsze największy problem. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 00:00, 20 sie 2026 (CEST)
:Minęły już 3 tygodnie od ostatniego komentarza w tej kwestii. Od tego czasu nikt też nie założył osobnego wątku w sprawie zmian zaproponowanych przez tsca. Czy wobec tego ktoś miałby coś przeciwko, żebym przeniósł obecną zawartość strony [[Użytkownik:Swam pl/Zasada dystansu]] na stronę [[Wikicytaty:Zasada dystansu]]? Ping dla osób, które wypowiedziały się wcześniej w tym wątku: {{ping|Mrnr84201}}, {{ping|tsca}}, {{ping|Zero}}. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 12:00, 10 wrz 2026 (CEST)
::bez uwag Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 20:10, 10 wrz 2026 (CEST)
:: {{za}} [[Użytkownik:Tsca|tsca]] ([[Dyskusja użytkownika:Tsca|dyskusja]]) 21:48, 11 wrz 2026 (CEST)
:::Strona została przeniesiona pod nazwę [[Wikicytaty:Zasada dystansu]]. Czy wobec tego można ze strony [[Wikicytaty:Zasady formatowania]] usunąć 16. punkt z sekcji ''Zasady ogólne'' (tj. ''16. Nie przytaczamy cytatów z '''czynnych polityków''' oraz cytatów dotyczących ich '''działalności politycznej''' wcześniej niż '''1 miesiąc''' od pierwszego ich opublikowania.'') czy może lepiej mimo to go tam zostawić? [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 18:51, 15 wrz 2026 (CEST)
::::Lepiej usunąć. Można zrobić jakiś szablon pokazujący linki do wszystkich zasad. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 22:57, 15 wrz 2026 (CEST)
:::::[[Specjalna:Diff/648106|Usunąłem]]. Można utworzyć coś na wzór szablonu {{s|Formatowanie}} i powstawiać go na stronach zasad i zaleceń. --[[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 22:47, 16 wrz 2026 (CEST)
::::::Utworzyłem szablon {{s|Zasady i zalecenia}} i umieściłem go na stronach z zasadami i zaleceniami. Jak ktoś ma lepszy pomysł na wygląd tego szablonu to można śmiało zmienić. --[[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 21:13, 20 wrz 2026 (CEST)

== Marathon ==

Dear colleagues, hello! My name is S. Marchenko, I am a user of Wikimedia Foundation Russian language projects and a VRT agent. I actively edit the Russian version of Wikiquote, and recently I had the idea to hold an international marathon to improve and expand Wikiquote articles in different languages. In connection with this, I created a competition page on Meta [[m:Wiki Loves Quotes 2026]], where you can also register your local community. I really hope you find it interesting! Sincerely, [[Użytkownik:S.Marchenko|S.Marchenko]] ([[Dyskusja użytkownika:S.Marchenko|dyskusja]]) 10:48, 16 lip 2026 (CEST)

== Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}}
You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}}
[[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]])  14:25, 24 lip 2026 (CEST)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Wiadomość wysłana przez User:DreamRimmer@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== Niespójność formatowania stron z tematami ==
Na stronie pomocy [[Wikicytaty:Schematy stron/Temat]] znajdziemy instrukcję, że w przypadku tych stron autora i źródło podajemy w jednym podpunkcie, tj. w jednym wierszu „Autor”. Poniżej jako przykłady „poprawnie sformatowanych artykułów” podane są hasła [[aktor]] i [[wiedza]] – jednak w obu tych hasłach widać praktykę podawania autora i źródła w osobnych wierszach, pod odrębnymi nagłówkami „Autor” i „Źródło”– czyli sprzecznie z zasadą, którą mają ilustrować. Okazuje się też, że na bardzo wielu stronach o tematach te dwa podejścia są przemieszane, nawet w ramach jednej strony.

Czy to jest problem? Ta zasada ([[Wikicytaty:Schematy stron/Temat|schemat stron]]) została zapisana 18 lat temu. Może wymaga aktualizacji (np. dopuszczenia obu formatowań albo zmiany na odrębne wiersze)? A może należy masowo poprawiać istniejące hasła (w którą stronę)?

[[Użytkownik:Tsca|tsca]] ([[Dyskusja użytkownika:Tsca|dyskusja]]) 11:40, 29 lip 2026 (CEST)
:Zwyczajowo przyjęto, że w artykułach tematycznych źródło powinno się podawać w jednym podpunkcie, tj. w jednym wierszu „Autor”, gdy autor cytatu jest jednocześnie autorem źródła. Natomiast w dwóch podpunktach „Autor” i „Źródło”, gdy autorzy cytatu i źródła są różni, np. gdy cytat pochodzi z wywiadu albo autor cytatu jest cytowany w jakiejś książce. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 19:33, 29 lip 2026 (CEST)

:Przyznaję, że zdarzają się jednostki, które mają problem z prawidłowym formatowaniem. Ja to od lat poprawiam i nigdy z tym nie miałem problemu. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 23:52, 19 sie 2026 (CEST)

== Czym Wikicytaty nie są ==
Mógłbym postawić znak zapytania w tytule, ale nie potrzeba: doświadczeni użytkownicy wiedzą. Problem jest z nowymi. Nie było dużo zmian w [[Wikicytaty:Czym Wikicytaty nie są]]. Spojrzałem, że inne rozwinięte projekty mają te zasady dużo bardziej rozbudowane. Wynotuję kilka importowanych es: Wikiquote to nie Wikinews ani zbiór cytatów gwiazd z wywiadów itp. en i es: Wikiquote nie jest zbiorem reklam ani haseł politycznych de:platforma do prezentowania poglądów politycznych, forum do rozpowszechniania światopoglądów, forum do naruszania praw osobistych poprzez obraźliwe i wyrwane z kontekstu cytaty, zbiór zwykłych przejęzyczeń, zbiór żartów, przewodnik turystyczny, zbiór nieistotnych i trywialnych cytatów z filmów, platforma do wywiadów lub komunikatów prasowych, Medium rozpowszechniania bieżących wydarzeń, lt: Repozytorium nieistotnych powiedzonek. Zaproponuje nowe brzmienie strony. PS. część projektów pokusiła się o opisanie celu poprzez afirmację. Angielskie wikicytaty mają też bardzo pomocne wskazówki pod nazwą Cytowalność (Quotability). Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 01:09, 13 wrz 2026 (CEST)

Opracowałem nowe brzmienie [[Użytkownik:Zero/Czym Wikicytaty nie są]]. Różni się ona dość znacznie od obecnej, choć nie uważam, żeby zmieniała podstawowe założenia projektu. Tekst przygotowałem, korzystając z rozwiązań przyjętych na innych wersjach językowych Wikiquote. Wydaje mi się, że mimo różnic w szczegółowych zasadach wszystkie te projekty łączy wspólne rozumienie celu Wikicytatów. Chciałem, żeby proponowana wersja lepiej wyrażała ten cel i ułatwiała ocenę, jakie treści pasują do projektu. Przed zastąpieniem obecnego tekstu nową wersją chciałbym poznać wasze opinie i uwagi. {{ping|Swam pl}}, {{ping|Nazwa1234}}, {{ping|Mrnr84201}}, {{ping|tsca}}, {{ping|Niegodzisie}}, {{ping|Raf24~commonswiki}}, {{ping|Nux}}, {{ping|Igor123121}}, {{ping|Michalg95}}, {{ping|Kawon Kez Sel}}, {{ping|Lukaes54}}, {{ping|Helena Metal}}, {{ping|Jadwiga}}
:Jestem przeciwny tej nowej propozycji zasad. Uważam obecne zasady za dobre i wystarczające. Aż tak szczegółowe uregulowanie w formie sztywnych zasad tego, co można zamieścić w Wikicytatach będzie ostatnim gwoździem do trumny tego projektu, gdzie już teraz prawie nikt nie zamieszcza nowych cytatów. Chociaż niektóre z tych nowych podpunktów osobiście uważam, za słuszne (np. „Nie należy jednak wybierać ich ani dodawać masowo w celu przekonywania odbiorców do określonego stanowiska” czy „Cytaty należy przytaczać w sposób, który nie wypacza ich znaczenia”), to nie widzę potrzeby wprowadzania ich w formie twardej zasady. Wystarczy indywidualne reagowanie na konkretne przypadki i rzeczowa dyskusja. Zostawmy ludziom trochę przestrzeni na swobodne edytowanie. Z pozostałymi podpunktami kompletnie się nie zgadzam (wywiady, anegdoty, żarty, recenzje itp.). Gdyby te nowe zasady w całości weszły w życie, to zamienilibyśmy się zupełnie w muzeum sentencji i aforyzmów, a użytkownicy zaczęliby w ogóle bać się dodawać jakiekolwiek cytaty. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 13:57, 18 paź 2026 (CEST)
:  Nie dostałem pinga, (nie wiem czy to nie z powodu braku podpisu komentarza), pozwolę sobie zatem pingnąć wspomniane w komentarzu Zero, które się jeszcze nie wypowiedziały: {{ping|Nazwa1234}}, {{ping|tsca}}, {{ping|Niegodzisie}}, {{ping|Raf24~commonswiki}}, {{ping|Nux}}, {{ping|Igor123121}}, {{ping|Michalg95}}, {{ping|Kawon Kez Sel}}, {{ping|Lukaes54}}, {{ping|Helena Metal}}, {{ping|Jadwiga}}
: Parę propozycji/komentarzy ode mnie:
:* Czy w punkcie ''Wikicytaty nie są medium do rozpowszechniania lub komentowania bieżących wydarzeń'' potrzebna jest wzmianka o Wikinews skoro projekt ten został zamknięty i jest w trybie tylko do odczytu?
:* W punkcie ''Wikicytaty nie są encyklopedią'' proponuję dodać odesłanie do Wikipedii (analogiczne do odesłania do Wikiźródeł w punkcie ''Wikicytaty nie są zbiorem tekstów.'')
:* W punkcie ''Wikicytaty nie są medium do rozpowszechniania lub komentowania bieżących wydarzeń'' może warto też wspomnieć o [[Wikicytaty:Cisza wyborcza|zasadzie ciszy wyborczej]]?
:* O ile uważam, że Wikicytaty nie powinny być miejscem na zamieszczanie dowolnych cytatów, podobnie jak Mrnr mam obawy czy zbytnie ograniczanie zawartości projektu nie zniechęci ludzi do dodawania cytatów. Planuję przygotować stronę, która może pomóc ustalić czy dany cytat powinien zostać zamieszczony na Wikicytatach (coś na wzór [[:en:Wikiquote:Quotability]] z angielskich Wikicytatów). Może nie jako bezwzględne zasady, ale zbiór wskazówek/zaleceń.
:--[[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 16:11, 18 paź 2026 (CEST)

Czemu stworzyłem nowe brzmienie? Bezpośrednim powodem jest akcja jednego z użytkowników, który dodał jakieś losowe treści (vide WC:SDU), a potem odgrażał się, że tak można i próbował budować sojusz z innym, który miał jakiś inny pomysł, jak wykorzystać Wikicytaty. Jestem w tym projekcie od pierwszych jego dni i widzę projekt maksymalnie szeroko, o ile dodawane treści mają jakąś wartość. Wikicytaty to nie hasiok. Gwoździem do trumny nie będzie napisanie wskazówek po co ten projekt powstał, tylko będzie nim dodawanie losowych treści. To nie są żadne twarde zasady, co więcej nie wiem, co tu jest nowego. Proszę, żeby wskazać, co miałoby zbyt ograniczać użytkowników. Ja postaram się pokazać jakieś przykłady treści. Podyskutujemy, zmienimy, wykreślimy, trzeba to dodamy. Nie będzie jednomyślności, to będziemy głosować. Może być każdy punkt osobno. Zupełnie nie rozumiem zarzutu, że użytkownicy będą się bać. Wskazówki zmniejszają strach. Można dodać do każdego punktu przykład na tak i na nie, żeby jeszcze bardziej ułatwić odbiór użytkownikom. Czy będą zniechęceni? To nie jest cel zmian (jedynie celem jest zniechęcenie do dodawania treści w złej wierze) i określenie wskazówek nie jest w stanie zniechęcić. Zniechęcić może zbyt daleko idące egzekwowanie. Podejdźmy rzeczowo do propozycji, a nie produkujmy nieprawdziwe tezy, że już nikt nie dodaje, że muzeum sentencji i aforyzmów, czy jakieś potencjalne sprzeczności typu: jestem za tym, żeby nie wyrywać z kontekstu, ale niech sobie ludzie śmiało edytują (czyli mogą wyrywać z kontekstu?). Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 01:38, 20 paź 2026 (CEST)
:Trochę czepiasz się słówek zamiast odnieść do meritum. Może niepotrzebnie zabrnąłem w te metafory. W każdym razie nie widzę na razie sensu pisania tutaj elaboratu z dokładnym rozpatrywaniem każdego punktu i wypisywaniem, co mi się w nim nie podoba. Poczekam jeszcze na opinie innych użytkowników. Bo tak jak pisałem wyżej, zasadniczo odrzuca mnie sama koncepcja tak drobiazgowej regulacji. Żaden, nawet najbardziej szczegółowy zbiór zasad nie zastąpi samodzielnego myślenia i rozeznania. I tak się przecież skończyła ta wspomniana przez Ciebie dyskusja na SDU. To, że nasze zasady nie przewidziały każdej możliwej treści, którą ktoś postanowi zamieścić w Wikicytatach, nie oznacza, że nie możemy zagłosować za jej usunięciem (albo przekonać nowego użytkownika, że Wikicytaty to nie jest dla nich właściwe miejsce). Podobnie jest w przypadku tego wyrywania z kontekstu, zawsze to trzeba będzie samodzielnie poprawiać i uzupełniać, a w ostateczności usuwać. Żadna nowa zasada tu nie pomoże.&lt;br /&gt;I tak, nowych artykułów, nowych cytatów jest obecnie bardzo mało dodawanych, a zwiększenie liczby punktów Czym Wikicytaty nie są z 6 do 15 wielu może zniechęcić i przestraszyć. Od dłuższego czasu noszę się z myślą, żeby zaktualizować tablicę Czy wiesz… z najnowszych stron Wikicytatów, ale zwyczajnie nie mam z czego. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 18:16, 21 paź 2026 (CEST)
::Zgadzam się, że docelowo dyskusja będzie musiała się przenieść na stronę dyskusji CWNS. Tymczasem polecam zobaczyć jak wygląda [[w:Wikipedia:Czym Wikipedia nie jest]] czy CWNS w innych wersjach językowych. Nie zgodzę się z tobą, że CWNS to zbiór zasad. To jest sens projektu przez negację. Mogę ten sens skrócić do jednego punktu: &quot;tu nie można umieszczać wszystkiego&quot;. Czy nowym użytkownikom to pomoże? Nie musi być tak dużo punktów. Powiedzmy, że 4 można wykreślić. Reszta to odpowiedź na realne problemy, z którymi się tu, co jakiś czas spotykamy. Z tego co piszesz wnioskuję, że jesteś przeciw określeniu rzeczy oczywistych, bądź dyskusji o tym, co mogłoby nie być oczywiste. Widzę takie opcje: wolisz jak woda jest mętna/chcesz mieć zawsze prawo głosu/boisz się, że będzie rzeź niewiniątek/coś czego nie jestem w stanie przewidzieć. Odpowiadam na pierwsze trzy: woda dalej będzie mętna tylko trochę mniej. Każdy punkt dalej będzie ocenny, nawet długość poluzowaliśmy do oceny. Zasady kasowania stron się nie zmienią, SDU nie zostanie zlikwidowane. Jeśli podejrzewasz, że ja miałbym dokonać rzezi niewiniątek, to powiem tak: nie wprowadzam tego w złej wierze. Ja tego w ogóle nie potrzebuję. I bez tego wiem, jaki jest cel tego projektu. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 20:50, 21 paź 2026 (CEST)
:Może jeszcze się wypowiem po namyśleniu: być może niepotrzebnie, ale mam głównie obawy wobec punkty pierwszego (''Wikicytaty nie są miejscem do gromadzenia dowolnie interesujących wypowiedzi. Sam fakt, że wypowiedź jest trafna, zabawna lub interesująca dla edytującego, nie wystarcza do umieszczenia jej w Wikicytatach.''). Zgadzam się, że Wikicytaty nie są miejscem do umieszczania dowolnych wypowiedzi, ale z drugiej strony wydaje mi się naturalne, że ktoś może chcieć umieścić cytaty, które uzna za ciekawe. Może lepiej jakoś przeredagować ten fragment? Co do dalszego fragmentu o rozpoznawalności cytatu: jak bardzo rozpoznawalny powinien być cytat, żeby nadawał się do Wikicytatów? Czy wystarczy, że będzie znany tylko w danej społeczności (np. cytat z serialu, który będzie rozpoznawalny dla jego fanów, a dla tych co go nie oglądali już niekoniecznie)? Jak to wykazać (żeby uniknąć sytuacji, że np. jedna osoba będzie twierdzić, że dany cytat jest wystarczająco rozpoznawalny, a druga, że nie)? Może niepotrzebnie dzielę włos na czworo i to co piszę w ogóle nie ma sensu, ale może warto się nad tym zastanowić. Co do tego, że CWNS to nie jest zbiór zasad: chciałbym zauważyć, że jednak na samej górze obecnej wersji jest wstawiony szablon {{s|Zasady}}, który mówi, że ''ta strona zawiera oficjalne zasady polskich Wikicytatów. Zostały one zaakceptowane przez użytkowników i stanowią standard, którego winni przestrzegać inni.''. Na stronie [[Wikicytaty:Zasady i zalecenia]] w sekcji ''Zasady Wikicytatów'' jest napisane ''Zasady to obowiązujące w Wikicytatach reguły, w większości stanowiące fundamentalne podstawy działania tego projektu. Nieprzestrzeganie ich najprawdopodobniej spotka się ze sprzeciwem społeczności. Może on przybrać formę upomnień, czasowych blokad nakładanych przez administratorów lub całkowitym wykluczeniem z uczestnictwa w projekcie (w przypadkach skrajnego i powtarzającego się naruszania zasad).'', a niżej jest link do [[Wikicytaty:Czym Wikicytaty nie są]]. Wobec tego wydaje mi się, że nowi użytkownicy mogą tę stronę potraktować właśnie jako zbiór zasad. Wpadł mi jeszcze do głowy pomysł dodania punktu o tym, że Wikicytaty nie są słownikiem i odsyłać osoby chcące go tworzyć do Wikisłownika. Pytanie ile sensu ma taki punkt. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 20:10, 23 paź 2026 (CEST)

== Migracja na Parsoid ==
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;em&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Parsoid Read Views/Read View Announcement|Przeczytaj w innym języku]]&lt;/em&gt;

Witajcie! Miło mi poinformować, że w ramach kolejnego etapu projektu [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Ujednolicenie parsera]] nowszy parser, ''Parsoid'', wkrótce zostanie włączony jako domyślny renderer artykułów na waszej wiki. Stopniowo zwiększamy liczbę wiki korzystających z Parsoid, z zamiarem uczynienia go domyślnym parserem wikikodu w następnej wersji MediaWiki z długoterminowym wsparciem (ang. ''long-term support'', LTS). Dzięki temu nasze wiki będą bardziej niezawodne i spójne dla osób edytujących, czytelniczek i czytelników oraz narzędzi, a także ułatwi to rozwój przyszłych funkcji wikikodu.

Jeśli wpłynie to negatywnie na wasz sposób pracy, nie ma powodów do obaw! Nadal będzie można zrezygnować z używania Parsoida za pomocą preferencji lub wyłączyć go na bieżącej stronie w menu „Narzędzia”, zgodnie z opisem w dokumentacji [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]].

Dostępne są [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Confidence Framework|bardziej szczegółowe informacje o naszej strategii wdrażania]], w tym informacje o testach przeprowadzanych przed włączeniem Parsoida na każdej nowej wiki.

Przed zgłaszaniem ewentualnych błędów i problemów prosimy o zapoznanie się z dokumentacją [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Known Issues|znanych problemów]]. Jeśli znajdziecie nowy błąd, utwórzcie zgłoszenie w Phabricatorze i oznaczcie [[phab:project/view/5846|zespół ''Content Transform Team'' w Phabricatorze]].
&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;

[[mw:User:MSantos (WMF)|Content Transform Team]] 21:03, 14 wrz 2026 (CEST)
&lt;!-- Wiadomość wysłana przez User:MSantos (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikiquote&amp;oldid=23943229 --&gt;

== Przełączenie serwerowni – Wasza wiki będzie niedługo w trybie tylko do odczytu ==
&lt;section begin=&quot;server-switch&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;

[[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Przeczytaj w innym języku]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Tech%2FServer+switch&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]

[[foundation:|Wikimedia Foundation]] przełączy ruch na inną swoją serwerownię. Upewni to nas, że Wikipedia i inne strony Wikimedia będą zawsze online, nawet w przypadku kataklizmu.

Cały ruch zostanie przełączony '''{{#time:j xg|2026-09-23|pl}}'''. Przełączanie rozpocznie się o '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-09-23T14:00|en}} {{#time:H:i e|2026-09-23T14:00}}]''' (17:00 CEST).

Niestety, z powodu niektórych ograniczeń w [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], wszystkie operacje edycyjne muszą zostać przerwane podczas przełączenia. Przepraszamy za te utrudnienia. Będziemy pracować nad tym, aby je zminimalizować w przyszłości. 

Na wszystkich wiki na 30 minut przed zostanie wyświetlony banner, zanim ta operacja się zacznie. Będzie on widoczny aż do końca operacji przełączenia serwerowni. 
&lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;You can contribute to the [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&amp;group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&amp;task=view&amp;language=&amp;filter=&amp;action=translate translation or proofreading] of this banner text.&lt;/span&gt;

'''Każdą wiki przez krótki czas będzie można tylko czytać, ale nie edytować.'''

* Edytowanie nie będzie możliwe {{#time:j xg Y (l)|2026-09-23|pl}} przez maksymalnie godzinę.
* Jeżeli spróbujesz edytować lub zapisywać zmiany w tym czasie, zobaczysz komunikat o błędzie. Mamy nadzieję, że żadne edycje nie zostaną utracone podczas tego czasu, ale nie możemy tego zagwarantować. Jeżeli zauważysz komunikat o błędzie, poczekaj aż wszystko wróci do normy. Będzie wtedy możliwe zapisanie zmian. Zalecamy jednak zrobienie kopii swoich zmian, na wszelki wypadek.

''Inne skutki'':

* Zadania w tle będą wolniejsze, a niektóre mogą być przerywane. Czerwone linki mogą nie być aktualizowane tak szybko, jak zwykle. Jeżeli utworzysz artykuł, do którego prowadzi jakiś link, to ten link będzie dłużej czerwony niż zwykle. Część skryptów, uruchamiających się na dłużej, zostanie zatrzymanych.
* Oczekujemy, że wdrożenia kodu będą miały miejsce jak w każdym innym tygodniu. Jednakże poszczególne fragmenty kodu mogą się zawiesić, jeżeli dana operacja będzie ich później potrzebować.
* [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] będzie niedostępny przez około 90 minut.

W razie konieczności terminy testu mogą się przesunąć. Możesz [[wikitech:Switch_Datacenter|zapoznać się z harmonogramem na wikitech.wikimedia.org]]. Wszelkie zmiany będą ogłoszone w tymże harmonogramie. 

'''Prosimy, podziel się tą informacją ze swoją społecznością.'''&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;server-switch&quot;/&gt;

[[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] 14:58, 15 wrz 2026 (CEST)
&lt;!-- Wiadomość wysłana przez User:Trizek (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=30513874 --&gt;

== Your feedback wanted: Remove ''(Language link added:) and similar'' edits from Special:RecentChanges ==
''(Apologies for posting in English. You can help by translating it)''

Hello, I’m Danny from [[:en:w:Wikimedia_Deutschland|Wikimedia Deutschland’s]] [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] team.&lt;br/&gt;
We have been investigating and examining how Wikidata’s use in the [[Special:RecentChanges]] and [[Special:Watchlist]] pages can be made to be more useful, or less ‘noisy’ (fewer edits that have little value to the reader).

We are currently exploring to make a change in the volume and the type of Wikidata edits that appear in these pages, and '''we need your feedback''' to help us ensure this is a positive change for the Wikis and won’t disrupt your workflows.&lt;br/&gt;
Language links are also known as sitelinks or interlanguage links and describe when a Wikidata item is connected to a Wiki, adding it to the language dropdown tool for other connected Wikis.
[[File:Types of Lang Link changes.png|x350px|frame|A variety of &quot;Language Link&quot; edits as seen in the Recent Changes feed]]

The request for feedback is whether you support the removal of these language link edits from the Recent Changes and Watchlist feed, or would you oppose such a change and if so, why?
Please share you thoughts on the dedicated '''[[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|metawiki Talk page]]'''. 

Further information about this change: [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Hide_Language_Link_edits]]

Thank you for any participation or feedback you give, -- [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|User:Danny Benjafield (WMDE)]] 13:51, 25 wrz 2026 (CEST)
&lt;!-- Wiadomość wysłana przez User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&amp;oldid=31080909 --&gt;

== Wikidata Sitelink changes in Recent Changes and Watchlist ==
''(Apologies for cross-posting in English, translating it will help spread the message)''

Editors on group 1 wikis, including Wikiquote, Wikibooks, Wikiversity, Wikivoyage, and Wikisource, will no longer see notifications on [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] and [[Special:Watchlist|Watchlist]] when a link to ''another'' language version of a page is added, removed, or changed in its Wikidata item. This change will begin on '''October 5 at 07:00 UTC''' as a two-week trial to reduce high-volume, low-value notifications and make higher-value changes easier to identify. Editors who rely on these notifications should be aware of the change and can share feedback or concerns on the [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Clearer Wikidata Edit Summaries/Hide Language Link edits|project]] or [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|talk page]].&lt;br/&gt;Please reach out if you have any questions, thank you! -- [[User:Danny_Benjafield_(WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] ([[User_talk:Danny_Benjafield_(WMDE)|talk]])  sent via [[Użytkownik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Dyskusja użytkownika:MediaWiki message delivery|dyskusja]]) 14:42, 1 paź 2026 (CEST)
&lt;!-- Wiadomość wysłana przez User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&amp;oldid=31106967 --&gt;</text>
      <sha1>q612ztf8tha17u3daftj04c8ihumxj5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>650832</id>
      <parentid>650828</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T23:02:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zero</username>
        <id>20</id>
      </contributor>
      <comment>/* Czym Wikicytaty nie są */ Odpowiedź</comment>
      <origin>650832</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="109683" sha1="bk9splv9ugqs4gr73e99tkcooruhovp" xml:space="preserve">__NEWSECTIONLINK__
[[Kategoria:Meta-strony Wikicytatów|Bar]] {{Skrót|[[WC:BAR]]}}
Strona ta jest miejscem do dyskusji na temat organizacji serwisu oraz zadawania wszelkich pytań związanych z jego funkcjonowaniem.

'''Zobacz też:'''
* [[m:Bar|Meta:Bar]] - [[w:Wikipedia:Kawiarenka_pod_Wesołym_Encyklopedystą|Wikipedia:Kawiarenka]] - [[d:Wikidata:Kafejka|Wikidane:Kafejka]] - [[wikt:Wikisłownik:Bar|Wikisłownik:Bar]] - [[b:Wikibooks:Bar|Wikibooks:Bar]] - [[n:Wikinews:Kawiarenka|Wikinews:Kawiarenka]] - [[s:Wikiźródła:Skryptorium|Wikiźródła:Skryptorium]] - [[voy:Wikipodróże:Pub podróżnika|Wikipodróże:Pub podróżnika]] - [[Commons:Commons:Bar|Commons:Bar]] - [[wikispecies:Wikispecies:Village Pump|Wikispecies:Bar]]  
* [[m:Polskojęzyczne projekty Wikimedia|Polskojęzyczne projekty Wikimedia]]

'''Archiwa:'''
* Archiwum [[Wikicytaty:Bar/Archiwum001|1]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum002|2]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum003|3]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum004|4]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum005|5]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum006|6]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum007|7]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum008|8]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum009|9]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum010|10]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum011|11]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum012|12]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum013|13]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum014|14]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum015|15 (&lt;u&gt;wyłącznie&lt;/u&gt; automatyczne powiadomienia)]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum016|16]]

&lt;div class=&quot;toc&quot; style=&quot;text-align:center; margin-bottom: 1em; margin-top: 1em&quot;&gt;&lt;span class=&quot;plainlinks&quot;&gt;'''[{{fullurl:Wikicytaty:Bar|action=edit&amp;section=new}} Rozpocznij nową dyskusję]'''&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
__TOC__


==  Żeńska kategoryzacja ==

Witajcie! Za radą administratora Zero pragnę się Was dopytać o pewną kwestię. Od wczoraj zajmuje się przekształcaniem męskiej kategoryzacji na żeńską. To znaczy bardzo wiele kobiet umieszczonych jest w kategoriach męskich np. &quot;Polscy piosenkarze&quot;, więc ja postanowiłem wszystkie kobiety z tej kategorii przenieść do nowej - &quot;Polskie piosenkarki&quot;. Następnie zrobiłem to na kilku innych tematach - &quot;Polscy tłumacze&quot;, &quot;Polscy wokaliści&quot; itp. Dzisiaj otrzymałem reprymendę od administratora Zero, że przed rozpoczęciem takowych zmian na dużą skalę powinienem zapytać społeczność o ich opinię. W związku z tym kieruję do Was pytanie - czy uważacie takowe zmiany za uzasadnione i przydatne czy może za szkodliwe lub zbędne? Bardzo chciałbym poznać Waszą opinię na ten temat. W mojej opinii taka zmiana jest pozytywna, ponieważ czytelnik może szukać cytatów kobiet i w wypadku istnienia żeńskiej kategorii może łatwo zlokalizować takowy a nie grzebać w kategorii męskiej. Pozdrawiam Was! [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 18:44, 10 sie 2025 (CEST)

:Deklarowałem kiedyś, że nie interesuję się kategoryzacją - potwierdzam. Kategoryzowanie polega na dzieleniu. Znajdą się pewnie lepsi specjaliści od tego, jak głęboko z tym podziałem schodzić. Zauważę tylko, że obecnie nadrzędna kategoria Ludzie nie ma podziału na płeć. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 18:53, 10 sie 2025 (CEST)
Ja generalnie jestem przeciw dzieleniu wszystkich kategorii na męskie i żeńskie.
Może mieć to jakiś sens w bardzo dużych kategoriach, takich jak np. aktorzy czy piosenkarze, w których nie ma wiele innych podziałów, ale już nie w kategoriach dotyczących naukowców czy pisarzy. Kategorie różnych naukowców nie są u nas bardzo duże, a kategoria „pisarze” jest już podzielona wg narodowości, dziedziny literatury, gatunku, rodzaju literackiego i epoki literackiej. I wystarczy. Uważam, że dalsze jej dzielenie tylko utrudni, a nie ułatwi szukanie haseł i poruszanie się po niej. Mam też poważne wątpliwości, czy przy takim skomplikowaniu kategoryzacji, uda się nią objąć wszystkie hasła na Wikicytatach. Bo już teraz jest problem z kompletnością poszczególnych kategorii (a to powinno być najważniejsze). Dlatego jestem za usunięciem nowopowstałych kategorii historyczek i prozaiczek. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 22:24, 10 sie 2025 (CEST)

:No prozaiczki zaczynałem przenosić ale akurat napisał do mnie Zero i poprosił o zaprzestanie do czasu wyrobienia konsensusu ;) Chyba prościej byłoby je uzupełnić do końca, a nie cofać wszystko [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 22:30, 10 sie 2025 (CEST)
:: Może jednak lepiej się wstrzymać do czasu zakończenia dyskusji. Ponadto podstawową zasadą Wikicytatów jest, że tworzymy kategorię dla co najmniej dwóch artykułów lub dwóch podkategorii, więc podkategorie w kategoriach dziennikarki i tłumaczki nie spełniają już nawet tego podstawowego wymogu. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 22:48, 10 sie 2025 (CEST)

== Cytat dnia ==

Cześć. Jak to jest z tym &quot;cytatem dnia&quot;? Z nazwy wynika, że powinien się aktualizować codziennie, a obecny autorstwa Pani Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej wyświetla się od przynajmniej 3 dni. Czy dałoby się to jakoś naprawić żeby codziennie był inny a jeżeli nie mamy takiej możliwości, bo nie mamy dużo głębokich cytatów warto zmienić nazwę na np. &quot;cytat tygodnia&quot; i zmieniać co tydzień? Pozdrawiam, [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 09:12, 24 sie 2025 (CEST)

:Szablony dla cytatów dnia znajdują się w kategorii [[:Kategoria:Szablony cytatów dnia]]. Jeśli chcemy, żeby faktycznie każdego dnia był inny cytat to należałoby odnaleźć wśród nich powtarzające się cytaty i podmienić je na inne. Jeśli z kolei byśmy chcieli, żeby zmieniały się co tydzień to możnaby zrobić analogicznie jak z sekcjami ''Wybrana osoba'', ''Wybrany temat'' i ''Wybrane dzieło'' i utworzyć 53 szablony z cytatem na dany tydzień. Co do zmiany co tydzień to widzę też, że istnieje też kategoria [[:Kategoria:Szablony cytatów tygodnia]], ale została ona utworzona na długo zanim zacząłem działać w Wikicytatach i nie wiem do czego mają służyć zawarte w niej szablony. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 18:14, 24 sie 2025 (CEST)
::Dodam też może, że w szukaniu powtarzających się cytatów mogą bardzo pomóc strony w kategorii [[:Kategoria:Cytaty dnia]]. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 18:24, 24 sie 2025 (CEST)
:Deklaruję chęć podmiany tych powtarzających się cytatów na unikalne. Prosiłbym o informację czy mam co do tego zielone światło: nie wiem czy ta kategoria [[:Kategoria:Szablony cytatów tygodnia]] jest do czegoś potrzebna, jako, że została utworzona na długo zanim zacząłem działać w Wikicytatach - może jednak tak ma być, że jeden cytat jest na stronie głównej przez kilka dni? [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 23:15, 30 sty 2026 (CET)
::Cytat dnia to ma być cytat dnia. Jeśli się powtarzają to tylko dlatego, że nie zostały opracowane na każdy dzień. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 16:34, 31 sty 2026 (CET)
:::Właśnie nie byłem pewny czy właśnie taki był powód, że cytaty na każdy dzień nie zostały opracowane do końca, czy jednak kiedyś ustalono, że mają się powtarzać. Jeśli nikt nie zgłosi sprzeciwu to chciałbym rozpocząć pracę nad podmianą tych powtarzających się cytatów. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 20:30, 31 sty 2026 (CET)
::::Wobec braku sprzeciwu, zacząłem powoli podmieniać te cytaty na unikalne. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 23:26, 11 lut 2026 (CET)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Temporary accounts will be rolled out soon&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;body&quot;/&gt;
Hello, we are the Wikimedia Foundation [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity|Product Safety and Integrity]] team. We would like to announce that '''we plan to enable [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] for this wiki in the week of September 1'''.

Temporary accounts are successfully live on 30 wikis, including many large ones like German, Japanese, and French. The change they bring is especially relevant to logged-out editors, who this feature is designed to protect. But it is also relevant to community members like mentors, patrollers, and admins – anyone who reverts edits, blocks users, or otherwise interacts with logged-out editors as part of keeping the wikis safe and accurate. 

'''Why we are building temporary accounts'''

Our wikis should be safer to edit by default for logged-out editors. Temporary accounts allow people to continue editing the wikis without creating an account, while avoiding publicly tying their edits to their IP address. We believe this is in the best interest of our logged-out editors, who make valuable contributions to the wikis and who may later create accounts and grow our community of editors, admins, and other roles. Even though the wikis do warn logged-out editors that their IP address will be associated with their edit, many people may not understand what an IP address is, or that it could be used to connect them to other information about them in ways they might not expect. 

Additionally, our moderation software and tools rely too heavily on network origin (IP addresses) to identify users and patterns of activity, especially as IP addresses themselves are becoming less stable as identifiers. Temporary accounts allow for more precise interactions with logged-out editors, including more precise blocks, and can help limit how often we unintentionally end up blocking good-faith users who use the same IP addresses as bad-faith users.

'''How temporary accounts work'''
[[File:Temporary account banner and empty talk page.png|thumb]]
Any time a logged-out user publishes an edit on this wiki, a cookie will be set in this user's browser, and a temporary account tied with this cookie will be automatically created. This account's name will follow the pattern: &lt;code dir=ltr&gt;~2025-12345-67&lt;/code&gt; (a tilde, current year, a number). On pages like Recent Changes or page history, this name will be displayed. The cookie will expire 90 days after its creation. As long as it exists, all edits made from this device will be attributed to this temporary account. It will be the same account even if the IP address changes, unless the user clears their cookies or uses a different device or web browser. A record of the IP address used at the time of each edit will be stored for 90 days after the edit. However, only some logged-in users will be able to see it.

'''What does this mean for different groups of users?'''

'''For logged-out editors'''

* This increases privacy: currently, if you do not use a registered account to edit, then everybody can see the IP address for the edits you made, even after 90 days. That will no longer be possible on this wiki.
* If you use a temporary account to edit from different locations in the last 90 days (for example at home and at a coffee shop), the edit history and the IP addresses for all those locations will now be recorded together, for the same temporary account. Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the relevant requirements]] will be able to view this data. If this creates any personal security concerns for you, please contact talktohumanrights at wikimedia.org for advice.

'''For community members interacting with logged-out editors'''

* A temporary account is uniquely linked to a device. In comparison, an IP address can be shared with different devices and people (for example, different people at school or at work might have the same IP address).
* Compared to the current situation, it will be safer to assume that a temporary user's talk page belongs to only one person, and messages left there will be read by them. As you can see in the screenshot, temporary account users will receive notifications. It will also be possible to thank them for their edits, ping them in discussions, and invite them to get more involved in the community.

'''For users who use IP address data to moderate and maintain the wiki'''

* '''For patrollers''' who track persistent abusers, investigate violations of policies, etc.: Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the requirements]] will be able to reveal temporary users' IP addresses and all contributions made by temporary accounts from a specific IP address or range ([[Special:IPContributions]]). They will also have access to useful information about the IP addresses thanks to the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/IP Info|IP Info]] feature. Many other pieces of software have been built or adjusted to work with temporary accounts, including AbuseFilter, global blocks, Global User Contributions, and more. (For information for volunteer developers on how to update the code of your tools – see the last part of the message.)
* '''For admins blocking logged-out editors''':
** It will be possible to block many abusers by just blocking their temporary accounts. A blocked person won't be able to create new temporary accounts quickly if the admin selects the [[mw:Special:MyLanguage/Autoblock|autoblock]] option.
** It will still be possible to block an IP address or IP range.
* Temporary accounts will not be retroactively applied to contributions made before the deployment. On Special:Contributions, you will be able to see existing IP user contributions, but not new contributions made by temporary accounts on that IP address. Instead, you should use Special:IPContributions for this.

'''Our requests for you, and next steps'''

* If you know of any tools, bots, gadgets etc. using data about IP addresses or being available for logged-out users, you may want to test if they work on [[testwiki:Main_Page|testwiki]] or [[test2wiki:Main_Page|test2wiki]]. If you are a volunteer developer, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|read our documentation for developers]], and in particular, the section on [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers#How should I update my code?|how your code might need to be updated]].
* If you want to test the temporary account experience, for example just to check what it feels like, go to testwiki or test2wiki and edit without logging in.
* Tell us if you know of any difficulties that need to be addressed. We will try to help, and if we are not able, we will consider the available options.
* Look at our [[m:Meta:Babel#Temporary_Accounts:_access_to_IP_addresses_and_next_steps|previous message]] about requirements for users without extended rights who may need access to IP addresses.

To learn more about the project, check out [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/FAQ|our FAQ]] – you will find many useful answers there. You may also [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|look at the updates]] (we have just posted one) and [[mw:Newsletter:Product Safety and Integrity|subscribe to our new newsletter]]. If you'd like to talk to me (Szymon) off-wiki, you will find me on Discord and Telegram. Thank you!&lt;section end=&quot;body&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[m:user:NKohli (WMF)|NKohli (WMF)]], [[m:user:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]]&lt;/bdi&gt; 23:36, 26 sie 2025 (CEST)
&lt;!-- Wiadomość wysłana przez User:Quiddity (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Quiddity_(WMF)/sandbox6&amp;oldid=29181713 --&gt;

== Szablony na jubileuszowe artykuły ==
Cześć. Przepraszam, że tak często otwieram to nowe wątki w kawiarence, ale nie chciałbym robić niczego na własną rękę bez zdania społeczności. Mianowicie przy okazji wczorajszego 31-tysięcznego artykułu pomyślałem, że ciekawym pomysłem byłoby honorowanie naszych jubileuszowych  artykułów szablonami na tej zasadzie co na Wikinews: https://pl.wikinews.org/wiki/Szablon:Jubileusz

Oczywiście tekst komunikatu zostałby zmieniony. Aczkolwiek nie wiem czy mamy gdzieś odnotowane te dotychczasowe 30 pozycji z ubiegłych lat, jeżeli nie to sprawa się znacznie komplikuje. Pozdrawiam [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 21:59, 5 wrz 2025 (CEST)

:Myślę, że można, ale może być ciężko z pilnowaniem, który artykuł faktycznie jest jubileuszowy. Część jubileuszowych haseł jest wymienionych na stronie [[Wikicytaty:Kronika]], ale nie wiem na ile te dane są dokładnie, bo hasła bez linków do innych haseł nie są wliczane do liczby haseł (patrz: [[Wikicytaty:Bar/Archiwum015#Table_content_pages_without_wikilinks._28.10.2023]]; choć nie wiem też czy gdy do kroniki dodawano wpisy o jubileuszowych hasłach to też to tak działało). Pytanie też czy hasło o Edycie Strzyckiej faktycznie jest 31-tysięcznym hasłem (według strony [[Specjalna:Bez linków]] mamy trochę haseł w których nie ma linków). [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 22:21, 5 wrz 2025 (CEST)

== Robota dla SwamBOTa ==

Chciałbym zagonić [[Użytkownik:SwamBOT|SwamBOTa]] do pracy i dać mu parę zadań stałych, które wykonywałby automatycznie. Zanim jednak go puszczę, chciałbym skonsultować to ze społecznością.

Parę zadań, które dla niego wymyśliłem:
* oznaczanie martwych linków zewnętrznych i informowanie o nich na stronie dyskusji hasła (przydatne w znajdowaniu linków w źródłach, które prowadzą do usuniętych stron - tu przydało by się utworzyć szablon na wzór [[w:Szablon:Martwy link dyskusja|szablonu Martwy link dyskusja z Wikipedii]]).
* zamiana DEFAULTSORT na SORTUJ (to już chyba zamienia jakiś skrypt do czyszczenia kodu, ale chyba nic nie stoi na przeszkodzie, żeby bot sam to zmieniał przy okazji sprawdzania linków).
* podmiana trzech kropek na wielokropek
* zamiana przestarzałego tagu &lt;nowiki&gt;&lt;center&gt;&lt;/nowiki&gt; na szablon {{s|center}} (tu chyba podobna sytuacja jak z DEFAULTSORT)
* sortowanie alfabetyczne kategorii w hasłach, zgodnie z zaleceniem ze strony [[Wikicytaty:Kategorie]]
* dodawanie brakujących linków do Wikipedii we wstępie
* można by też kazać mu automatycznie archiwizować dyskusje i zgłoszenia na prośbach do administratorów, ale to bym musiał jeszcze ogarnąć skąd bot ma wiedzieć, że może zarchiwizować daną dyskusję/dane zgłoszenie

Bardzo proszę o komentarze. Jeśli ktoś ma sugestie kolejnych podobnych zadań dla bota to też można pisać :) [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 23:09, 5 wrz 2025 (CEST)

:{{za}} rozpoczęciem powyższych zadań przy użyciu bota. Nie widzę żadnych przeciwskazań, działania te tylko nam pomogą w codziennej pracy. [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 22:52, 7 wrz 2025 (CEST)

::Dziękuję za komentarz. [[Użytkownik:Swam pl/brudnopis/szablony|Utworzyłem w brudnopisie szablon, który mógłby wstawiać bot]]. Można zgłaszać uwagi/sugestie co do jego zawartości. Jeśli nikt nie zgłosi sprzeciwu, chciałbym uruchomić bota, żeby wykonywał te zadania (oczywiście o ile nic nie pójdzie nie tak :) ). Na razie może bez archiwizacji: ją może zostawię na później jak już będę mieć trochę większe doświadczenie z botami. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 23:41, 7 wrz 2025 (CEST)
:Oznaczę może też trochę aktywnych edytorów, żeby potem nie było, że puszczam bota bez konsultacji: {{ping|Zero}}, {{ping|tsca}}, {{ping|Nux}}, {{ping|Mrnr84201}}, {{ping|Nazwa1234}}, {{ping|Raf24~commonswiki}}. {{ping|Kawon Kez Sel}}.  [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 21:24, 9 wrz 2025 (CEST)
::Jak dla mnie brzmi sensownie. Nie mam uwag. Może jedynie pamiętaj, żeby nowe rzeczy jednak sprawdzić na niewielkiej próbce, którą łatwo będzie naprawić. Sam się parę razy naciąłem, że mój RegExp czegoś tam nie brał pod uwagę. Dla przykładu &lt;nowiki&gt;&lt;center&gt;&lt;/nowiki&gt; może być niezamknięty tagiem tylko końcem obrazka lub końcem tabeli (jeśli dobrze pamiętam). [[User:Nux|Nux]] &lt;small&gt;([[User talk:Nux|dyskusja]])&lt;/small&gt; 21:34, 9 wrz 2025 (CEST)
:::Dziękuję. Przed puszczeniem bota będę testował swój kod. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 21:49, 9 wrz 2025 (CEST)

: Mam kilka uwag, które nastawiają mnie negatywnie. 1. Zmiana na SORTUJ. Nie ma sensu robić edycji tylko dla takiej zmiany. 2. Podmiana trzech kropek na wielokropek jest obarczona ryzykiem wielu niechcianych zmian. Po pierwsze ciężko będzie wyłączyć wykropkowania, a w szczególności te trzykropkowe. Po drugie wielokropki w linkach. Tę zmianę uznałem za tak ryzykowną, że nie wprowadziłem jej do ogólnodostępnych skryptów formatujących. 3. Znaczniki center mogą być bez zamknięcia, mogą być błędnie zamknięte center (bez /). Warto popatrzeć jak to jest w skrypcie zrobione. Tyle, że skrypt gubi się jeśli są dwa obrazki jeden po drugim. Tam kod wymaga poprawy. 4. Dodawanie brakującego linku do wikipedii. A skąd wiadomo do czego linkować? Czy to będzie brane z wikidanych?&lt;br&gt;Generalnie punkt 1 i 3 oraz sortowanie kategorii jest w skryptach formatujących. Skrypty formatujące dokonują jeszcze wielu innych zmian, więc czemu bot nie miałby zrobić też innych zmian? Moim zdaniem uzysk w tych zmianach jest zbyt mały do ryzyka jakie niesie za sobą puszczenie automatu. Jakbym miał wskazać zadania dla bota to byłyby to zadania informacyjne. Które osoby nie są na listach osób, które filmy nie są na listach filmów. Porównanie kategorii z hasłami z wikipedii (dla sprawdzenia brakujących kategorii). Wskazanie długich cytatów (ponad 1000 znaków wraz ze spacjami). Sprawdzenie czy wszystkie żyjące osoby na wikicytatach faktycznie żyją itp. To byłby materiał do dalszego działania, ale po decyzji edytora. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 23:32, 9 wrz 2025 (CEST)
:: Co do poprawy linków do Wikipedii to można się ograniczyć do Wikidanych (bez nich chyba nie ma sensu zgadywać jak powinien wyglądać link, a widzę, że w pywikibocie można działać z Wikidanymi: https://doc.wikimedia.org/pywikibot/master/api_ref/pywikibot.page.html#page.ItemPage). Jeśli sama podmiana DEFAULTSORT na SORTUJ i sortowanie kategorii nie ma sensu to można by je robić tylko jednocześnie z innymi zmianami. Co do center to faktycznie, może być trudno wziąć pod uwagę wszystkie przypadki, wielokropek też faktycznie potencjalnie mógłby być problematyczne. Twoje pomysły na zadania też można by zaimplementować w bocie (ew. sprawdzanie czy dana osoba żyje mogło by być utrudnione, choć pewnie dałoby się sprawdzić czy odpowiednik hasła w Wikipedii jest w odpowiedniej kategorii/jest podana data śmierci danej osoby w Wikidanych - tu bym musiał jeszcze ogarnąć jak dokładnie wygląda praca z Wikidanymi w pywikibocie). [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 23:09, 10 wrz 2025 (CEST)
::Daty powinny być wyświetlone szablonem powiązanym z modułem LUA, który brałby je z Wikidanych. [[Użytkownik:Wargo|Wargo]] ([[Dyskusja użytkownika:Wargo|dyskusja]]) 13:01, 1 gru 2025 (CET)
:::Masz na myśli daty z rokiem urodzenia i śmierci? Chyba faktycznie więcej sensu miałoby utworzenie takiego szablonu, niż danie bota do informowania o zmarłych osobach. Pewnie przed stworzeniem takiego szablonu dobrze byłoby szerzej przedyskutować jego utworzenie (jak rozumiem byłby on używany we wszystkich hasłach o ludziach). [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 22:10, 2 gru 2025 (CET)

:{{za}}. Przy okazji przydałoby się jakieś narzędzie do szybkiej neutralizacji i blokady działań człowieka od &quot;dziwów&quot;. [[Użytkownik:Kawon Kez Sel|Kawon Kez Sel]] ([[Dyskusja użytkownika:Kawon Kez Sel|dyskusja]]) 13:27, 10 wrz 2025 (CEST)

:Uruchomiłem bota. Na razie informuje o martwych linkach zewnętrznych na stronie dyskusji oraz o zbyt długich cytatach na stronie [[Użytkownik:SwamBOT/Zbyt długie cytaty]]. W przyszłości można mu dodać więcej zadań. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 16:30, 12 paź 2025 (CEST)

== Archiwizacja ==

Każdy cytat powinien być opatrzony źródłem. Niestety z czasem wiele starych artykułów zawiera tzw. martwe linki. Przykładowo w artykule [[Erik Bobella]] oba linki prowadzą do strony z błędem 404, jednak istnieje ich archiwum https://web.archive.org/web/20130119035805/http://www.magazyngitarzysta.pl/ludzie/wywiady/11599-totentanz.html. I uważam, że lepiej byłoby gdybyśmy wymienili martwe linki na te w archiwum. Można również rozważyć stworzenie szablonu do wpisywania wersji zarchiwizowanej. Chętnie wysłucham Waszych stanowisk.  [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 21:46, 7 wrz 2025 (CEST)

:Na pewno znajdować martwe linki i informować o nich na stronie dyskusji hasła powinno się dać radę ogarnąć za pomocą bota (wspomniałem też o tym w wątku wyżej: [[#Robota dla SwamBOTa]]). Mógłbym na razie skonfigurować SwamBOTa, żeby sprawdzał linki zewnętrzne w hasłach i zgłaszał niedziałające linki na stronie dyskusji. Potem ręcznie można by sprawdzić czy nie zostały one zarchiwizowane np. w Internet Archive i podmienić link na link do archiwum lub poszukać innego źródła jeśli strona nie została nigdzie zarchiwizowana. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 22:32, 7 wrz 2025 (CEST)
::Jeżeli Twój bot mógłby to zrobić to super by było. Znacznie łatwiej by było przy szukaniu martwych linków. Pozdrawiam, [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 22:34, 7 wrz 2025 (CEST)
:::Mógłbym dać mu takie zadanie. Chciałbyś wypowiedzieć się też w wątku powyżej? Mógłbym od razu dać mu od razu trochę innych zadań do wykonania. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 22:45, 7 wrz 2025 (CEST)
::::@[[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] to jeszcze dopytam jakbyś widział taką wymianę na archiwum - podmianę obecnego linka, umieszczenie obok niedziałającego (coś w stylu wersja zarchiwizowana: link) czy jeszcze inaczej? [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 15:56, 8 wrz 2025 (CEST)
:::::{{re|Igor123121}}: jak wcześniej podmieniałem linki na linki do archiwum to po prostu w miejsce niedziałającego linku wstawiałem link do archiwum, aczkolwiek nie wydaje mi się, żebyśmy mieli ustalone jak ma wyglądać linkowanie do zarchiwizowanych stron. Pewnie nie zaszkodziłoby to wspólnie przedyskutować i zapisać gdzieś ustalenia. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 21:18, 8 wrz 2025 (CEST)
:Uruchomiłem bota do informowania o martwych linkach. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 16:30, 12 paź 2025 (CEST)
== Utworzenie kategorii &quot;Posłowie na Sejm () kadencji&quot; ==

Witajcie ponownie! Podczas pisania artykułu o pośle [[Artur Łącki|Arturze Łąckim]] zastanawiałem się czy może warto byłoby stworzyć kategorię &quot;Posłowie na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej X kadencji&quot; i oczywiście potem dalej &quot;Posłowie na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej IX kadencji&quot;. Uważam, że ułatwiłoby to czytelnikom przemieszczanie się bo biogramach posłów.

Analogicznie można by było zrobić z senatorami. Pozdrawiam, [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 19:20, 12 wrz 2025 (CEST)
:Jestem przeciwny. Zważywszy, że większość znanych posłów jest nimi przez cały szereg kadencji byłoby trzeba do setek haseł polityków dodawać często po pięć, sześć, albo i więcej nowych kategorii. Jest to absolutnie zbędne i bezsensowne, bo nie sądzę, żeby ktokolwiek szukał artykułów polityków wg kadencji. Większość ludzi nawet interesujących się polityką pewnie nawet nie wie jaka jest obecnie kadencja Sejmu czy Senatu. Artykuły współczesnych polityków są skategoryzowane wg przynależności partyjnej i moim zdaniem taki podział jest w zupełności wystarczający. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 12:29, 13 wrz 2025 (CEST)
:Niechętnie wypowiadam się o kategoriach, ale faktycznie ten pomysł namnożyłby kategorii, których wartość poznawcza w wikicytatach byłaby bardzo mała. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 11:41, 14 wrz 2025 (CEST)

== Przełączenie serwerowni – Wasza wiki będzie niedługo w trybie tylko do odczytu ==

&lt;section begin=&quot;server-switch&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;

[[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Przeczytaj w innym języku]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Tech%2FServer+switch&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]

[[foundation:|Wikimedia Foundation]] przełączy ruch na inną swoją serwerownię. Upewni to nas, że Wikipedia i inne strony Wikimedia będą zawsze online, nawet w przypadku kataklizmu.

Cały ruch zostanie przełączony '''{{#time:j xg|2025-09-24|pl}}'''. Przełączanie rozpocznie się o '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2025-09-24T15:00|en}} {{#time:H:i e|2025-09-24T15:00}}]''' (17:00 CEST).

Niestety, z powodu niektórych ograniczeń w [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], wszystkie operacje edycyjne muszą zostać przerwane podczas przełączenia. Przepraszamy za te utrudnienia. Będziemy pracować nad tym, aby je zminimalizować w przyszłości. 

Na wszystkich wiki na 30 minut przed zostanie wyświetlony banner, zanim ta operacja się zacznie. Będzie on widoczny aż do końca operacji przełączenia serwerowni. 
&lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;You can contribute to the [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&amp;group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&amp;task=view&amp;language=&amp;filter=&amp;action=translate translation or proofreading] of this banner text.&lt;/span&gt;

'''Każdą wiki przez krótki czas będzie można tylko czytać, ale nie edytować.'''

*Edytowanie nie będzie możliwe {{#time:j xg Y (l)|2025-09-24|pl}} przez maksymalnie godzinę.
*Jeżeli spróbujesz edytować lub zapisywać zmiany w tym czasie, zobaczysz komunikat o błędzie. Mamy nadzieję, że żadne edycje nie zostaną utracone podczas tego czasu, ale nie możemy tego zagwarantować. Jeżeli zauważysz komunikat o błędzie, poczekaj aż wszystko wróci do normy. Będzie wtedy możliwe zapisanie zmian. Zalecamy jednak zrobienie kopii swoich zmian, na wszelki wypadek.

''Inne skutki'':

*Zadania w tle będą wolniejsze, a niektóre mogą być przerywane. Czerwone linki mogą nie być aktualizowane tak szybko, jak zwykle. Jeżeli utworzysz artykuł, do którego prowadzi jakiś link, to ten link będzie dłużej czerwony niż zwykle. Część skryptów, uruchamiających się na dłużej, zostanie zatrzymanych.
* Oczekujemy, że wdrożenia kodu będą miały miejsce jak w każdym innym tygodniu. Jednakże poszczególne fragmenty kodu mogą się zawiesić, jeżeli dana operacja będzie ich później potrzebować.
* [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] będzie niedostępny przez około 90 minut.

W razie konieczności terminy testu mogą się przesunąć. Możesz [[wikitech:Switch_Datacenter|zapoznać się z harmonogramem na wikitech.wikimedia.org]]. Wszelkie zmiany będą ogłoszone w tymże harmonogramie. 

'''Prosimy, podziel się tą informacją ze swoją społecznością.'''&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;server-switch&quot;/&gt;

&lt;span dir=ltr&gt;[[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] ([[m:User talk:Trizek (WMF)|{{int:talk}}]])&lt;/span&gt; 17:42, 18 wrz 2025 (CEST)
&lt;!-- Wiadomość wysłana przez User:Trizek (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29170715 --&gt;

== Upcoming Dark Mode user interface rollout for anonymous Wikimedia sites users ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
{{int:Hello}} Wikimedians,

Apologies if this message is not in your language. {{int:please-translate}}.

The [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web|Reader Experience team]] will launch the Dark mode feature for anonymous users on all Wikimedia sites, including yours, on October 29, 2025.

[[:en:Special:MyLanguage/Light-on-dark color scheme|Dark mode]] is an option that allows users to view pages in light-coloured text, and icons on a dark background. Once it is available for anonymous users, they can enable it when using various devices. More information on ways to enable it can be found on [[:en:Special:MyLanguage/Wikipedia:Dark mode#Options for anyone|this page]].
Given many pages are still not compatible with dark mode this will be an opt-in feature and not automatically apply to pages.

Dark mode requires modifications to content pages and templates, and since our initial launch [https://diff.wikimedia.org/2024/07/17/dark-modes-bright-future-how-dark-mode-will-transform-wikipedias-accessibility/ in July 2024], we have been working with communities and helping them prepare for dark mode. Before the rollout, it is essential that template authors and technical contributors test dark mode and read [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates/2024-04|this page]] to learn how to make pages Dark mode-ready and address any compatibility issues found in templates.

We will fix most color compatibility issues only on the most-viewed pages on projects with over 5 million monthly page views. Technical contributors with an account should opt into dark mode currently using preferences or settings and test pages and seek help before the release to ensure everything complies before the enablement.

If you have any questions or need help, please [[mw:Special:MyLanguage/Talk:Reading/Web/Accessibility for reading#|contact the Reader Experience team]] for support.

Thank you!
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]]&lt;/bdi&gt; 04:08, 30 wrz 2025 (CEST)
&lt;!-- Wiadomość wysłana przez User:UOzurumba (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/sandbox_Dark_mode_deployment_mass_message_list_(October_2025)&amp;oldid=29358561 --&gt;

== Pokaż, kogo popierasz: zagłosuj w wyborach do Rady Powierniczej 2025 ==

&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Drogie i drodzy,

Rozpoczął się okres głosowania w [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|wyborach do Rady Powierniczej na rok 2025]]. Kandydaci ubiegają się o dwa (2) miejsca w Radzie.

Aby sprawdzić, czy przysługuje Ci prawo do głosowania, odwiedź stronę poświęconą [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Voter eligibility guidelines|uprawnieniom wyborczym]].

Więcej informacji na temat kandydatów można znaleźć w [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidates|ich oświadczeniach aplikacyjnych]]; można też obejrzeć filmy przedstawiające ich kandydatury.

Jeśłi jesteś gotowy/-a, możesz przejść do strony głosowania [[m:Special:SecurePoll/vote/405|SecurePoll]], aby oddać głos.

Głosowanie trwa od 8 października od godziny 00:00 UTC do 22 października do godziny 23:59 UTC.

Z wyrazami szacunku,

Abhishek Suryawanshi&lt;br /&gt;Przewodniczący Komitetu Wyborczego&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;

[[Użytkownik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Dyskusja użytkownika:MediaWiki message delivery|dyskusja]]) 06:48, 9 paź 2025 (CEST)
&lt;!-- Wiadomość wysłana przez User:RamzyM (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29360896 --&gt;

== Pomóż nam wybrać nazwę nowego projektu – Abstract Wikipedii ==

&lt;section begin=&quot;function1&quot;/&gt;
{{int:Hello}}. Prosimy o pomoc w wyborze nazwy dla nowego projektu wiki – Abstract Wikipedii. Będzie to wiki, która pomoże użytkownikom łączyć funkcje z [[:f:|Wikifunkcji]] oraz dane z Wikidanych w celu generowania zdań w językach naturalnych. Będą one mogły być potem używane na dowolnej Wikipedii (lub gdziekolwiek indziej).

Odbędą się dwie rundy głosowania, a po każdej z nich nastąpi przegląd prawny zgłoszeń. Kolejne etapy głosowania rozpoczną się 20 października i 17 listopada. Naszym celem jest wybór ostatecznej nazwy w połowie grudnia 2025. Jeśli chcesz uczestniczyć, '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|dowiedz się więcej i zagłosuj]]''' na Meta wiki.
{{Int:Feedback-thanks-title}}
&lt;section end=&quot;function1&quot;/&gt;

-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 13:43, 20 paź 2025 (CEST)
&lt;!-- Wiadomość wysłana przez User:Sannita (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29432175 --&gt;

== Poszukujemy wolontariuszy, którzy dołączą do kilku komitetów ruchu. ==

&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Każdego roku, zazwyczaj od października do grudnia, kilka komitetów ruchu poszukuje nowych wolontariuszy. 

Więcej informacji na temat komitetów można znaleźć na ich stronach w serwisie Meta-wiki:
* [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee|Komitet Afiliacyjny (AffCom)]]
* [[m:Special:MyLanguage/Ombuds commission|Komisja rzeczników (OC)]]
* [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Community Resilience and Sustainability/Trust and Safety/Case Review Committee|Komitet Odwoławczy(CRC)]]

Nabór do komisji rozpocznie się 30 października 2025 roku. Zgłoszenia do Komitetu Afiliacyjnego, Komisji rzeczników i Komitetu Odwoławczego przyjmowane będą do 11 grudnia 2025 roku. Informacje na temat sposobu składania wniosków znajdują się na [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Committee appointments|stronie poświęconej nominacjom na Meta-wiki]]. Wszelkie pytania można zadawać na stronie dyskusji lub wysyłając wiadomość e-mail na adres cst@wikimedia.org.

W imieniu zespołu wsparcia komitetów,
&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;

-[[m:User:MKaur (WMF)| MKaur (WMF)]] 15:13, 30 paź 2025 (CET)
&lt;!-- Wiadomość wysłana przez User:MKaur (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29517125 --&gt;

== Przypomnienie: Pomóż nam wybrać nazwę nowego projektu – Abstract Wikipedii ==

&lt;section begin=&quot;function2&quot;/&gt;
{{int:Hello}}. Przypominamy, że trwa wybór nazwy dla nowego projektu wiki – Abstract Wikipedii. Pomóż nam wybrać! Głosowanie drugiej tury zaczyna się dzisiaj. Nazwy, które przeszły do tego etapu: &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Abstract Wikipedia, Multilingual Wikipedia, Wikiabstracts, Wikigenerator, Proto-Wiki&lt;/span&gt;. Jeśli chcesz wziąć udział, '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|dowiedz się więcej i zagłosuj teraz]]''' na Meta wiki.
{{Int:Feedback-thanks-title}}
&lt;section end=&quot;function2&quot;/&gt;

-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 15:22, 20 lis 2025 (CET)
&lt;!-- Wiadomość wysłana przez User:Sannita (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29583860 --&gt;

== Reforma ortografii a cytaty wypowiedziane przed jej wprowadzeniem ==

Wraz z nowym rokiem, weszła w życie reforma ortografii języka polskiego. W związku z tym, chciałbym założyć ten wątek, żeby przedyskutować jak powinniśmy do niej podejść.

Widzę, że {{ping|Igor123121}} poprawił pisownię słowa ''opel'' na paru stronach. Co do opisów cytatów i sekcji ''Zobacz też'' nie mam wątpliwości, że należy je poprawiać, ale co z treściami cytatów? Na przykład, w haśle [[Akcja Kutschera]] jest cytat ''Ciemnostalowy Opel admirał Kutschery skręcił w Al. Ujazdowskie […]''. Czy na pewno tutaj słowo ''Opel'' powinno było być poprawione jeśli jako źródło cytatu podana jest jest książka z 2008 roku? Co prawda, nie mam dostępu do tej książki, ale skoro wyszła przed reformą to zapewne jest w niej zapis małą literą, więc teraz byłaby rozbieżność między cytatem w Wikicytatach, a cytatem w źródle.

Jak też powinniśmy traktować cytaty ze źródeł niepisanych (takich jak filmy, seriale czy utwory muzyczne)?

Wnioski z dyskusji proponowałbym gdzieś spisać, żeby móc się potem do nich odwoływać, np. przy wycofywaniu nieodpowiednich zmian. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 00:10, 2 sty 2026 (CET)
: Moim zdaniem nie powinniśmy ingerować w treść z cytatów opublikowanych przed 1 stycznia 2026, na tej samej zasadzie jak nie ingerujemy w treść cytatów wziętych ze staropolszczyzny, jeśli tylko zapis jest zgodny z podanym źródłem. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 16:26, 2 sty 2026 (CET)
::Również skłaniałbym się ku temu by ingerowaniu w ich treść. Pytanie też co zrobić z cytatami mówionymi (jak na przykład [[Specjalna:Różnica/629557|tutaj]]). [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 19:32, 4 sty 2026 (CET)
:Wszystko będzie naturalnie dążyć do nowej ortografii. To nie pierwsza reforma ortografii w historii języka polskiego. Nie należy tego robić na siłę i szybko, bo jest okres przejściowy. Gdyby jednak, ktoś chciał koniecznie, bo musi, to w pierwszej kolejności należałoby poprawić cytaty &quot;ze słuchu&quot;. No chyba, że ktoś z was udowodni, że jakiś wyraz był powiedziany łącznie lub wielką literą (albo na odwrót). Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 23:05, 15 sty 2026 (CET)

== Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 ==

Dear Wikimedia communities,

We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year.

''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.''

In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects.

We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community.

📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]]

If you have questions about the project, please refer to the FAQs:  
* [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]]
* [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]]

''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]'''''

''Stay connected and receive updates:''  
* [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel]  
* [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list]

We look forward to collaborating with you and your community.


'''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 20:45, 16 sty 2026 (CET)
&lt;!-- Wiadomość wysłana przez User:ZI Jony@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29879549 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]].

The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].

Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

22:02, 19 sty 2026 (CET)
&lt;!-- Wiadomość wysłana przez User:Keegan (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29905753 --&gt;

== Czy postacie na zagranicznych Wikipediach są z automatu encyklopedyczne? ==

Dzień dobry,
chciałabym zapytać czy postacie, które mają artykuł przynajmniej na zagranicznej wersji Wikipedii kwalifikują się już jako postacie, którym można dodać artykuł na Wikicytatach. Chciałabym dodać na Wikicytaty strony działaczy takich jak Jej Perfekcyjność, Natalia Broniarczyk oraz Justyna Wydrzyńska. W przeszłości zdarzyło mi się dodawać (na innym koncie) strony z osobami, których nie było w Wikipedii, i zostały mi one usunięte, dlatego pytam na wszelki wypadek. [[Użytkownik:Helena Metal|Helena Metal]] ([[Dyskusja użytkownika:Helena Metal|dyskusja]]) 05:18, 19 lut 2026 (CET)
: Jeśli chodzi o encyklopedyczność to chyba jedynie na stronie [[Wikicytaty:Czym Wikicytaty nie są]] mamy napisane, że ''w artykułach umieszczamy jedynie istotne wypowiedzi osób sławnych lub zasłużonych bądź też słowa w jakiś sposób zakorzenione w kulturze. Nie akceptujemy cytatów z przeciętnego Kowalskiego, albo wypowiedzi osób sławnych, ale które nie niosą żadnej wartości poznawczej.''. Moim zdaniem, jeśli te postacie mają swoje hasło w Wikipedii (nawet jeśli jest to Wikipedia w języku innym niż polski) i wynika z nich, że nie są to zupełnie nieznane osoby to nie powinno być problemu z encyklopedycznością. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 12:01, 20 lut 2026 (CET)
:Chciałbym trochę zmienić sposób myślenia. Generalnie jesteśmy zbiorem cytatów, a nie zbiorem tego, co ktoś istotny powiedział. To się jakoś pokrywa, ale nie w całości. Zbieramy to co jest powtarzane, a częściej powtarzane są słowa osób istotnych. Mamy hasła osób, które nie mają artykułu w pl wiki, mamy osób, które mają tylko w pl wiki, a i znajdą się hasła osób, które mają artykuł tylko w jakiejś innej wiki. Jeśli mogę coś poradzić: koncentruj się na cytowalności/uniwersalności, nie rób wyboru na zasadzie &quot;zgadzam się z tymi słowami&quot;, nie promuj nikogo. Wikicytaty nie są od ustalania prawdy, ani od lansowania czyichś poglądów. Zastanawiające jest, że osoby, o które spytałaś (czasem używasz formy męskiej) nie mają artykułu w swoim ojczystym języku, a mają w angielskim. Ponieważ pytasz o działaczy/lobbystów, to jest to dobra okazja, żeby zaznaczyć, że ich wypowiedzi mogą być zrównane z wypowiedziami polityków i w taki sposób traktowane. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 23:49, 20 lut 2026 (CET)
::Dziękuję za odpowiedź. Chciałam jeszcze zapytać o Jej Perfekcyjność - na angieskiej Wikipedii nie ma podanego imienia i nazwiska tej osoby (w sieci można niekiedy znaleźć jej prawdopodobnie deadname). Czy istnieje wymóg podawania imienia i nazwiska danej osoby czy wystarczy tylko jej pseudonim? I czy osoby nie identyfikujące się z płcią narzuconą im przy urodzeniu mogą widnieć pod danymi, którymi wolą się posługiwać, czy trzeba podawać także ich deadname (np. Maja Heban, Zenobia Żaczek, Małgorzata Szutowicz?). [[Użytkownik:Helena Metal|Helena Metal]] ([[Dyskusja użytkownika:Helena Metal|dyskusja]]) 06:03, 21 lut 2026 (CET)
:::Jeśli chodzi o podawanie deadname we wstępie to wydaje mi się, że nie mamy żadnych ustaleń jak należy postępować w takim wypadku, więc powiedziałbym, że nie jest to ani zakazane, ani wymagane. W przypadku Jej Perfekcyjności, jeśli nie jest w 100% pewne jaki jest deadname tej osoby, to bym go nie podawał, żeby nie ryzykować rozpowszechniania nieprawdziwych informacji (pomijając czy uznamy umieszczanie deadname we wstępie za słuszne czy też nie). Jeśli chodzi o deadname w cytatach, to bym go w nich zostawił, żeby nie fałszować źródeł (w takiej sytuacji nie wiem czy nie byłoby dobrze dodać chociaż jakieś notki, że imię w cytacie to, np. imię sprzed tranzycji, żeby czytelnicy nie mieli wątpliwości, że cytat faktycznie dotyczy osoby, której dotyczy artykuł). [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 12:25, 6 mar 2026 (CET)

== Czy materiały wideo mogą być źródłem przy odpowiednim oznaczeniu? ==

Chciałam zapytać czy wypowiedzi np. z kanału Youtube mogą służyć za źródło, jeśli poza podaniem nazwy kanału, nazwy filmu i daty wstawienia umieści się też czas trwania wypowiedzi (np. 6:66-21:37), a poza tym czy istnieje jakiś wymóg co do encyklopedyczności kanałów na YT czy też nie ma on znaczenia jeśli wypowiada się w nim encyklopedyczna osoba? Planowałam wstawić stronę o kilku kandydatach na prezydenta z zeszłego roku i posłużyć się w tym celu m.in. Kanałem Zero albo kanałem Moniki Jaruzelskiej oraz innymi, które udałoby mi się znaleźć (byłyby one uzupełnieniem dla cytatów z innych stron internetowych). [[Użytkownik:Helena Metal|Helena Metal]] ([[Dyskusja użytkownika:Helena Metal|dyskusja]]) 05:59, 21 lut 2026 (CET)

:Zapoznaj się proszę z [[Wikicytaty:Zasady formatowania]]. Temat jest tam poruszony. Dodam tylko, że nie jest wymagane podawanie dokładnej sekundy i zazwyczaj nie jest. PS. Można poza przestrzenią główną żartować, ale te żarty nie powinny być prowokacyjne wobec jakichkolwiek grup użytkowników. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 22:59, 21 lut 2026 (CET)

== Oznaczanie podstron dokumentacji szablonów ==

Mamy obecnie dwa szablony służące do oznaczania podstron dokumentacji szablonów: {{s|Podstrona dokumentacji}} i {{s|Opis szablonu bezpośrednio}}. Czy są jakieś ustalenia kiedy powinno się używać którego szablonu? Dziś zauważyłem, że mamy stronę [[Wikicytaty:Schemat opisu szablonu]] i według niej chyba powinno się używać szablonu {{s|Opis szablonu bezpośrednio}}, ale po co w takim razie szablon {{s|Podstrona dokumentacji}}? [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 20:11, 16 mar 2026 (CET)
:Proponowałbym też zmienić na stronie [[Wikicytaty:Schemat opisu szablonu]], w sekcji ''[[Wikicytaty:Schemat opisu szablonu#Jak to się robi|Jak to się robi]]'', fragmenty:
:# &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;includeonly&gt;{{opis szablonu dołączony}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;{{opis szablonu bezpośrednio}}&lt;/noinclude&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; na &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{Podstrona dokumentacji}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; - nie wiem czy szablon {{s|Podstrona dokumentacji}} nie ma jaśniejszego komunikatu. Szablon {{S|Opis szablonu bezpośrednio}} wspomina o zmiennych i linkuje do nieistniejącej strony, a {{s|Podstrona dokumentacji}} mówi jedynie co się zawiera na stronie.
:# &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{{{FULLPAGENAME}}/opis}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; na &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{Dokumentacja}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; - myślę, że skoro mamy dedykowany szablon do załączania dokumentacji to lepiej korzystać z niego. Taki sposób chyba jest też czytelniejszy w kodzie źródłowym. Szablon {{s|Dokumentacja}} dodaje też tekst ''Powyższy opis jest dołączany ze strony [nazwa strony]'' co eliminuje konieczność dodawania szablonu {{s|opis szablonu dołączony}}.
:Czy ktoś miałby coś przeciwko takim zmianom? [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 01:51, 21 mar 2026 (CET)
::Wygląda na to, że [[Szablon:Opis szablonu bezpośrednio|Opis szablonu bezpośrednio]] jest używany tylko parę razy, więc można szybo podmienić na ten popularnieszy (i używany też na Wikipedii). Zaraz poprawię tryb ciemny w tym drugim. [[User:Nux|Nux]] &lt;small&gt;([[User talk:Nux|dyskusja]])&lt;/small&gt; 09:35, 21 mar 2026 (CET)
:::Dziękuję. Popularniejszy może być przez to, że dodawałem go na podstronach dokumentacji nie wiedząc, że na stronie Schemat opisu stron jest napisane inaczej. 😅 W razie czego {{S|Dokumentacja}} nie ma nawet 40 wywołań, więc w razie czego nie powinno być problemów, np. z ewentualną podmianą botem. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 10:08, 21 mar 2026 (CET)
:::Widzę, że Nux usunął już szablon Opis szablonu bezpośrednio i zaktualizował stronę [[Wikicytaty:Schemat opisu szablonu]]. Czy powinniśmy usunąć też szablon {{s|Opis szablonu dołączony}} czy może lepiej zostawić go w razie wu? [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 01:24, 28 mar 2026 (CET)
::::Tak, nie ma co trzymać nieużywanych szablonów, bo tylko robią zamieszanie. [[User:Nux|Nux]] &lt;small&gt;([[User talk:Nux|dyskusja]])&lt;/small&gt; 09:15, 28 mar 2026 (CET)
:::::Okej, dzięki za skasowanie. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 20:39, 28 mar 2026 (CET)

== Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) ==

Hello everyone,

This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as &lt;code&gt;Module:Itemgroup/list&lt;/code&gt;).

'''The Change:'''&lt;br /&gt;
Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. 

We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''.

'''What You Need To Do:'''&lt;br /&gt;
To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search.

'''Deadline:'''&lt;br /&gt;
We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles.

Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Użytkownik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Dyskusja użytkownika:MediaWiki message delivery|dyskusja]]) 19:11, 3 kwi 2026 (CEST)
&lt;!-- Wiadomość wysłana przez User:ZI Jony@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29941252 --&gt;

== Bot Flag Request for [[{{ns:User}}:SchlurcherBot]] ==

Appologies for posting in English. Also, I could not locate a dedicated page for bot request in {{#language:{{CONTENTLANGUAGE}}}} {{SITENAME}}, so I am posting here. Please direct me to the correct page if one exists. Thank you.

* '''Bot name''': [[{{ns:User}}:SchlurcherBot]]
* '''Bot operator''': [[commons:User:Schlurcher]]
* '''Bot task''': Automatically convert links from &lt;code&gt;http://&lt;/code&gt; to &lt;code&gt;https://&lt;/code&gt; (secure protocol migration)
* '''Technical details''': Please see [[meta:User:SchlurcherBot]] for full details, including the expected number of affected URLs on {{#language:{{CONTENTLANGUAGE}}}} {{SITENAME}}.
* '''Bot flags on other projects''': [[meta:Steward_requests/Bot_status/2025-12#Global_bot_status_for_User:SchlurcherBot|Global bot status granted]]. Also flagged on [[w:en:Wikipedia:Bots/Requests for approval/SchlurcherBot|English Wikipedia]], [[w:de:Wikipedia:Bots/Anträge_auf_Botflag/Archiv/2025#2025-02-14_–_SchlurcherBot|German Wikipedia]], [[w:fr:Wikipédia:Bot/Statut/Archive_12#(Traité)_SchlurcherBot|French Wikipedia]], [[w:it:Wikipedia:Bot/Autorizzazioni/Archivio/2025#SchlurcherBot|Italian Wikipedia]], [[w:pl:Wikipedia:Boty/Zgłoszenia/2025#Wikipedysta:SchlurcherBot|Polish Wikipedia]], [[w:pt:Wikipédia:Robôs/Pedidos_de_aprovação/Arquivo/2025#SchlurcherBot|Portuguese Wikipedia]], and [[commons:Commons:Bots/Requests/SchlurcherBot2|Commons]]. For a full list, see: [[sulutil:SchlurcherBot]]
* '''Comment''': The bot is globally approved and active on the top 10 Wikipedia projects. As this wiki has opted out of the global bot policy, I am requesting permission to perform these link updates on {{#language:{{CONTENTLANGUAGE}}}} {{SITENAME}} as well. Please let me know if a local bot flag can be granted or if you have any questions. Thank you. --[[Użytkownik:Schlurcher|Schlurcher]] ([[Dyskusja użytkownika:Schlurcher|dyskusja]]) 09:55, 7 kwi 2026 (CEST)
:: {{ping|Schlurcher}}: bot requests page for Polish Wikiquote is [[Wikicytaty:Prośby o flagę bota]], it's probably best if you ask there. Thank you. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 11:54, 7 kwi 2026 (CEST)
::: Thanks. Will move it there. I've also update the link list on Wikidata: [https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Q4615128&amp;diff=2479105003&amp;oldid=2474337474] --[[Użytkownik:Schlurcher|Schlurcher]] ([[Dyskusja użytkownika:Schlurcher|dyskusja]]) 13:37, 7 kwi 2026 (CEST)
:::: Thank you! [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 13:50, 7 kwi 2026 (CEST)

== Request for comment (global AI policy) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}}
A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}}
[[Użytkownik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Dyskusja użytkownika:MediaWiki message delivery|dyskusja]]) 02:58, 26 kwi 2026 (CEST)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Wiadomość wysłana przez User:Codename Noreste@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30424282 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Vote now in the 2026 U4C election&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC].

Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 19:15, 27 maj 2026 (CEST)
&lt;!-- Wiadomość wysłana przez User:Keegan (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|dyskusja]])&lt;/bdi&gt; 19:12, 23 cze 2026 (CEST)
&lt;!-- Wiadomość wysłana przez User:Codename Noreste@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;Message&quot;/&gt;
'''Legal &amp; Safety Contacts'''

Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]].

&lt;section end=&quot;Message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 15:30, 25 cze 2026 (CEST)
&lt;!-- Wiadomość wysłana przez User:Sannita (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&amp;oldid=30731267 --&gt;

== Zaostrzenie wymagań uzyskania uprawnień użytkowników automatycznie zatwierdzonych ==

Obecnie w polskich Wikicytatach wystarczy jedynie posiadać konto od 4 dni, żeby uzyskać uprawnienia użytkowników automatycznie zatwierdzonych. Obecnie wandale mogą więc założyć konto, odczekać 4 dni bez wykonywania żadnych akcji i automatycznie otrzymać uprawnienia pozwalające na edytowanie stron zabezpieczonych na poziomie automatycznie zatwierdzonych. Z tego co wiem, można to zmienić, ale potrzebny byłby konsensus. Od siebie proponuję albo [[w:Wikipedia:Automatycznie zatwierdzeni użytkownicy|wymagania takie jak w Wikipedii]] (tj. muszą wykonać min. 10 edycji i od pierwszej z nich muszą minąć 4 dni) lub w [[wikt:Wikisłownik:Automatycznie zatwierdzeni użytkownicy|Wikisłowniku]] (tj. muszą wykonać min 25 edycji i od pierwszej z nich również muszą minąć 4 dni). Proszę o komentarze (również w sprawie tego która z tych opcji byłaby lepsza; może ktoś ma też inny, lepszy pomysł na wymagania dla uprawnień automatycznie zatwierdzonych). [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 09:46, 7 lip 2026 (CEST)

:Ze względu na wielkość projektu uważam, że powinniśmy wzorować się na Wikisłowniku. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 09:51, 9 lip 2026 (CEST)
:: Bardzo dobry pomysł. Też jestem za tą drugą opcją. Byłbym nawet za tym, żeby to było 25 niewycofanych edycji w przestrzeni głównej projektu, ale nie wiem, czy taki wymóg jest technicznie możliwy do wprowadzenia. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 16:21, 12 lip 2026 (CEST)
:+1 dla zasad słownikowych, byłoby być może mniej zalewów wandalizowania [[User:Nux|Nux]] &lt;small&gt;([[User talk:Nux|dyskusja]])&lt;/small&gt; 23:43, 13 lip 2026 (CEST)
:jak dla mnie może być tak jak na Wikipedii. Wikicytaty tak po prawdzie edytuje kilka aktywnych osób, to już może nie zniechęcajmy bardziej. [[Użytkownik:Gower|Gower]] ([[Dyskusja użytkownika:Gower|dyskusja]]) 06:03, 14 lip 2026 (CEST)
: {{za}} – jak na Wikisłowniku. [[Użytkownik:Tsca|tsca]] ([[Dyskusja użytkownika:Tsca|dyskusja]]) 11:28, 14 lip 2026 (CEST)
: {{za}} dla identycznych zasad jak na Wikisłowniku --[[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 12:30, 14 lip 2026 (CEST)
: {{za}} tym z Wikipedii [[Użytkownik:Tylko Medycyna|Tylko Medycyna]] ([[Dyskusja użytkownika:Tylko Medycyna|dyskusja]]) 15:43, 14 lip 2026 (CEST)
: {{za}} – jak na Wikisłowniku. [[Użytkownik:Rosewood|Rosewood]] ([[Dyskusja użytkownika:Rosewood|dyskusja]]) 20:51, 20 lip 2026 (CEST)
:: Dodałem prośbę o ustawienie wymagań na 25 edycji jako, że większość osób, która się wypowiedziała optowała za tą opcją. Wspomniałem też o sugestii Mrnr o niewycofanych edycjach. Link do prośby na Phabricatorze: [[phab:T433541]]. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 22:38, 29 lip 2026 (CEST)
:{{Załatwione}} Wdrożyłem zmiany w konfiguracji, tak aby automatyczne zatwierdzenie było od 25 edycji (i 4 dni). Na tyle, na ile się orientuję, nie mamy jednak łatwego sposobu na określenie że mają to być niewycofane edycje w przestrzeni głównej. [[Użytkownik:Msz2001|Msz2001]] ([[Dyskusja użytkownika:Msz2001|dyskusja]]) 16:35, 30 lip 2026 (CEST)

== Wydzielenie zasad na osobną stronę ==

Utworzyłem w swojej przestrzeni nazw propozycję osobnych stron opisujących dwie zasady Wikicytatów: zasadę mówiącą o maksymalnej długości cytatów ([[Użytkownik:Swam pl/Maksymalna długość cytatu]]) i mówiąca o nieprzytaczaniu cytatów polityków z ostatniego miesiąca ([[Użytkownik:Swam pl/Zasada dystansu]]). Obecnie wzmiankowane są one jedynie na innych stronach (zasada z długością cytatów na stronie [[Wikicytaty:Czym Wikicytaty nie są]] a ta z cytatami polityków na stronie [[Wikicytaty:Zasady formatowania]]).

Proponuję wydzielić opisy tych zasad na osobne strony. Opisanie ich na osobnej stronie ułatwi linkowanie do nich np. w opisach zmian przy wycofywaniu zmian niezgodnych z tymi zasadami, będą się też pojawiać w kategorii [[:Kategoria:Zasady Wikicytatów]]. W przypadku zasady dystansu, nie jest ona związana stricte z formatowaniem stron, więc strona opisująca zasady formatowania chyba nie jest najlepszym miejscem na jej opisanie.

Bardzo proszę o komentarze, również w sprawie treści stron. Na stronie [[Użytkownik:Swam pl/Zasada dystansu]] dodałem w nawiasie, że przez miesiąc należy rozumieć okres 30 dni, ale nie wiem czy lepszy będzie okres 31 dni. Na stronie [[Użytkownik:Swam pl/Maksymalna długość cytatu]] dodałem wzmiankę o tym, że do limitu znaków liczą się też znaki interpunkcyjne (na stronie [[Wikicytaty:Czym Wikicytaty nie są]] jest mowa jedynie o spacjach) i informacje o maksymalnej długości znaków przy cytowaniu dialogów. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 23:01, 13 lip 2026 (CEST)
: Dobra inicjatywa. Myślę jednak, że wydzielenie tych zasad na osobne strony to świetna okazja, aby każdej z nich poświęcić odrębną dyskusję (a przynajmniej odrębny wątek dla potomności), co da społeczności możliwość ich doszlifowania. Dotychczas zasady te istniały tylko jako poboczne notki: czy sprawdziły się? Czy wymagają modyfikacji? Jak wyglądają statystyki długości cytatów (może wiesz, skoro sprawdzasz to na bieżąco botem)? Przy zasadzie dystansu być może warto wspomnieć też o zasadzie [[WC:CW]]? A może je zintegrować? Etc… chyba jest kilka kwestii do omówienia. [[Użytkownik:Tsca|tsca]] ([[Dyskusja użytkownika:Tsca|dyskusja]]) 11:42, 14 lip 2026 (CEST)
:: {{ping|tsca}}: dziękuję za komentarz. Zgodnie z sugestią, utworzyłem poniżej osobne wątki dla każdej z tych zasad. Odpowiadając na pytania: wydaje mi się, że mimo, że zasady te nie są opisane na osobnych, dedykowanych stronach to funkcjonują tak jak każde inne zasady. W historii edycji strony [[Użytkownik:SwamBOT/Zbyt długie cytaty/1]] widać, że Zero zajmuje się zidentyfikowanymi przez bota zbyt długimi cytatami. Zasada dystansu też jest egzekwowana (dwa przykłady z tego roku: [[Specjalna:Diff/632466|przykład 1]], [[Specjalna:Diff/644446|przykład 2]]). Jeśli chodzi o modyfikację zasad, zaproponowałem na stronach doprecyzowanie niektórych kwestii (jak np. jako ile dni powinniśmy rozumieć miesiąc przy zasadzie dystansu czy maksymalna długość dialogów). Jeśli chodzi o statystyki cytatów, to wiem jedynie o tych, które są obecnie na stronie [[Użytkownik:SwamBOT/Zbyt długie cytaty]] (bot jedynie na bieżąco dodaje na jej podstrony zbyt długie cytaty po ich zidentyfikowaniu). Myślę, że można dodać na stronie opisującej zasadę dystansu wzmiankę o zasadzie ciszy wyborczej, ale nie wiem czy bym je ze sobą zintegrował. Zasada ciszy wyborczej obowiązuje jedynie od ogłoszenia ciszy wyborczej do ogłoszenia wyborów i dotyczy jedynie polskich polityków, a zasada dystansu obowiązuje zawsze i, jak rozumiem, dotyczy wszystkich polityków, a nie tylko tych polskich. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 19:28, 15 lip 2026 (CEST)

== Wydzielenie zasady maksymalnej długości cytatu na osobną stronę ==
Chciałbym zaproponować wydzielenie zasady mówiącej o maksymalnej długości cytatu na osobną stronę. Obecnie jest ona wspomniana jedynie na stronie [[Wikicytaty:Czym Wikicytaty nie są]], ale wydaje mi się, że lepiej opisać ją na osobnej stronie. Pozwoli to na łatwiejsze linkowanie do niej np. w opisie zmian przy wycofywaniu cytatów dodających zbyt długi cytat. Osobna strona będzie się też pojawiać w kategorii [[:Kategoria:Zasady Wikicytatów]].

Utworzyłem w swojej przestrzeni propozycję treści takiej strony: [[Użytkownik:Swam pl/Maksymalna długość cytatu]]. Bardzo prosiłbym o komentarze i uwagi, również w sprawie treści strony. Dodałem na niej o tym, że do limitu znaków liczą się też znaki interpunkcyjne (na stronie [[Wikicytaty:Czym Wikicytaty nie są]] jest mowa jedynie o spacjach) i informacje o maksymalnej długości znaków przy cytowaniu dialogów (informacji o tym na stronie [[Wikicytaty:Czym Wikicytaty nie są]] nie ma).

--[[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 19:28, 15 lip 2026 (CEST)

: Warto dodać informację, że do liczby znaków nie wliczają się wersja oryginalna ani informacje o autorze i źródle.
: Czy z praktyki edycyjnej wynika, że zasadę tę trzeba egzekwować bezwzględnie, czy też może są wyjątki (wtedy zamiast zasady mogłoby to być zalecenie)?
: [[Użytkownik:Tsca|tsca]] ([[Dyskusja użytkownika:Tsca|dyskusja]]) 11:48, 29 lip 2026 (CEST)

:: [[Specjalna:Diff/645843|Dodałem wzmiankę o oryginalnej wersji cytatu oraz o autorze i źródle]]. Osobiście żadnych wyjątków nie kojarzę, ale może ktoś inny coś wie. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 12:05, 29 lip 2026 (CEST)
:: Osobiście wolałbym, żeby ta zasada była zaleceniem, które nie jest egzekwowane bewzględnie. Nie widzę powodu, żeby usuwać np. dłuższe cytaty ze źródeł historycznych, które od dawna nie są objęte prawami autorskimi i cytowane są w takiej długości w pracach historyków. Poza tym uważam, że do maksymalnej długości cytatu nie powinny liczyć się ujęte w nawiasach dopiski od redakcji, które czasami się u nas zdarzają. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 19:33, 29 lip 2026 (CEST)
::: [[Specjalna:Diff/645918|Dodałem informację o dopiskach]]. Co do tego czy powinno być to zaleceniem: może lepiej dać to jako zasadę, ale sprecyzować w jakich przypadkach akceptowalne jest przekroczenie długości? Może takie rozwiązanie ograniczy liczbę dyskusji czy przekroczenie długości cytatu w danym przypadku jest słuszne czy też nie? [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 23:56, 31 lip 2026 (CEST)
:::: Okej. Może tak być, o ile nikt inny nie jest przeciw. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 11:13, 1 sie 2026 (CEST)
:::::Byłem inicjatorem tej zasady. Zawsze podkreślam, że z natury cytat to krótka wypowiedź. Jak krótka wymagało dookreślenia. Przyznam, że sam nie traktuję jej zero-jedynkowo. Jeśli widzę, że wypowiedź jest ważna, często przytaczana, a ma np. 1001 znaków, to ją zostawiam. Jak zauważył Mrnr cytaty z tekstów historycznych mogą być traktowane luźniej ze względu na wygaśnięcie majątkowych praw autorskich. Nie zmienia to jednak faktu, że nie jesteśmy repozytorium tekstów, wypisami, czy czymś innym niż zbiór cytatów. W związku z tym potraktowałbym to jako twarde zalecenie, zasadę z wyjątkami. Wyjątki powinny być rzadkie i uzasadnione. W żadnym przypadku zacytowanie nie może przekraczać strony maszynopisu czyli 1800 znaków wraz ze spacjami. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 00:13, 20 sie 2026 (CEST)
::::::[[Specjalna:Diff/646752|Trochę zmieniłem stronę]]. We fragmencie o maszynopisie dodałem też wzmiankę o znakach interpunkcyjnych (hasło [[w:Znormalizowany maszynopis|znormalizowany maszynopis]] w Wikipedii podaje, że one też się wliczają do maszynopisu). Zastanawiam się czy nie podać przykładów dopuszczalnych wyjątków od tej reguły. Przykładem mógłby być często przytaczany cytat mający więcej niż 1000 znaków. Czy byłyby też jakieś inne dopuszczalne sytuacje w której akceptowalne byłyby trochę dłuższe cytaty? [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 02:20, 22 sie 2026 (CEST)
:Minęły ponad dwa tygodnie od ostatniego komentarza w tym temacie. Czy miałby ktoś przeciwko, żebym dodał przykład częstego przytaczania cytatu jako dopuszczalnego powodu dodania cytatu o długości ponad 1000 znaków oraz przeniósł stronę [[Użytkownik:Swam pl/Maksymalna długość cytatu]] pod [[Wikicytaty:Maksymalna długość cytatu]]? Też czy po przeniesieniu strona powinna być oznaczona szablonem {{s|Zalecenia}} czy {{s|Zasady}}? Ping dla osób, które wcześniej wypowiedziały się w tym wątku: {{ping|Mrnr84201}}, {{ping|tsca}}, {{ping|Zero}}. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 12:00, 10 wrz 2026 (CEST)
::1. Odszedłbym od tego, że to nie jest miejsce dla pełnych tekstów. Sprowadzę to absurdu. Jeśli umieścimy hasło reklamowe to to jest pełen &quot;tekst&quot;. Jeśli umieścimy Pana Tadeusza bez ostatniej księgi, to to nie jest pełen tekst. Kluczowe jest, że nie jest to miejsce dla długich tekstów. I określamy, gdzie jest granica długości. 2. Po to zasada została rozluźniona, żeby być zasadą. Gdyby miało być zalecenie, to nie było potrzeby rozluźniania. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 20:10, 10 wrz 2026 (CEST)
:::{{re|Zero}}, [[Specjalna:Diff/647523|trochę przeredagowałem]]. Pozwoliłem sobie też przy okazji dodać fragment o przykładowym dopuszczalnym wyjątku od zasady o którym pisałem wyżej. Czy do obecnej wersji masz jakieś uwagi? Nie wiem czy we fragmencie ''Długość poszczególnych cytatów w hasłach (…)'' nie lepiej by zmienić na coś w stylu ''Długość poszczególnych cytatów, sentencji i maksym (…)'' tak jak w pierwszym zdaniu (je zmieniłem zgodnie z tym co jest zapisane na stronie głównej), żeby potem nie było, że sentencje i maksymy są od tego wyłączone (choć z drugiej strony czy istnieją aż tak długie sentencje i maksymy?). [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 23:35, 10 wrz 2026 (CEST)
::::Publikowanie cudzych cytatów nie jest oderwane od praw autorskich. Nie wchodząc w zbyt głębokie analizy, to ograniczenie długości ma nam dać bezpieczeństwo prawa cytatu. Zapisałem, że wyjątki mogą dotyczyć cytatów historycznych. Ponieważ mają to być przypadki żadne to historyczne rozumiałbym łącznie jako zapisane w historii i nieobjęte majątkowymi prawa autorskimi (autor zmarł ponad 70 lat temu). Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 00:31, 11 wrz 2026 (CEST)
:::::Okej, dziękuję. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 01:26, 11 wrz 2026 (CEST)
Jestem za przeniesieniem obecnej treści do zestawu oficjalnych zasad. [[Użytkownik:Tsca|tsca]] ([[Dyskusja użytkownika:Tsca|dyskusja]]) 21:46, 11 wrz 2026 (CEST)
:Stronę przeniosłem pod nazwę [[Wikicytaty:Maksymalna długość cytatu]] i wstawiłem na niej szablon {{s|Zasady}}. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 18:49, 15 wrz 2026 (CEST)

== Wydzielenie zasady dystansu na osobną stronę ==
Chciałbym zaproponować wydzielenie zasady mówiącej o nieprzytaczaniu cytatów z polityków oraz dotyczących ich działalności politycznej przez miesiąc od ich pierwszego opublikowania na osobną stronę. Obecnie jest ona wspomniana jedynie na stronie [[Wikicytaty:Zasady formatowania]], ale wydaje mi się, że lepiej opisać ją na osobnej stronie. Pozwoli to na łatwiejsze linkowanie do niej np. w opisie zmian przy wycofywaniu cytatów dodających cytat z polityków z ostatniego miesiąca. Osobna strona będzie się też pojawiać w kategorii [[:Kategoria:Zasady Wikicytatów]]. Nie jest ona też związana stricte z formatowaniem stron.

Utworzyłem w swojej przestrzeni propozycję treści takiej strony: [[Użytkownik:Swam pl/Zasada dystansu]]. Bardzo prosiłbym o komentarze i uwagi, również w sprawie treści strony. Dodałem na niej w nawiasie informację o tym, że przez miesiąc należy rozumieć okres 30 dni, ale nie wiem czy lepszy będzie okres 31 dni.

Pytanie też czy „Zasada dystansu” będzie dobrą nazwą. Po wpisaniu tej frazy w wyszukiwarkę Wikicytatów wyświetla się parę wyników w dyskusjach w odniesieniu do tej zasady, ale może ktoś ma lepszy pomysł.

--[[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 19:28, 15 lip 2026 (CEST)
: • Dodałem „Zobacz też: Cisza wyborcza”.
: • Może zamiast pisać „miesiąc” i go definiować, od razu napisać „pełne 30 dni”?
: • Proponuję zmienić „czynnych polityków” na po prostu „polityków”. Po co wikłać się w niepotrzebne dyskusje, czy ktoś jest czynny, czy nie.
: • Do rozważenia: może dodać też „cytatów dotyczących najświeższych (bieżących) wydarzeń i kwestii politycznych”? Ktokolwiek znany się wypowie na takie tematy, w pewnym sensie staje się politykiem.
: [[Użytkownik:Tsca|tsca]] ([[Dyskusja użytkownika:Tsca|dyskusja]]) 12:28, 29 lip 2026 (CEST)
::Te dwa ostatnie punkty stanowiłyby znaczące rozszerzenie zasady dystansu i na pewno wymagałyby przeprowadzenia głosowania. Myślę, że zasada dystansu w obecnym zakresie dobrze się sprawdziła i nie wymaga dalszych zmian. Dlaczego mielibyśmy zupełnie kastrować Wikicytaty z treści politycznych? Czemu cenzurować artystów i naukowców odnoszących się do kwestii ogólnopolitycznych? Nie widzę w tym żadnego sensu, szczególnie, że aktywność na Wikicytatach i tak już jest bardzo mała. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 19:33, 29 lip 2026 (CEST)
:: • Poprawiłem formatowanie na zgodnie ze stroną [[Wikicytaty:Zasady formatowania#Odnośniki „Zobacz też”]] i dodałem przestrzeń nazw do linku (nie powinno być teraz wątpliwości, że link prowadzi do strony opisującej zasadę ciszy wyborczej, a nie do [[cisza wyborcza|hasła o ciszy wyborczej w przestrzeni głównej]]) ([[Specjalna:Diff/645845|link 1]], [[Specjalna:Diff/645874|link 2]]).
:: • [[Specjalna:Diff/645874|Poprawiłem]].
:: Co do dwóch ostatnich punktów, to jeśli miałoby być w ich sprawie głosowanie to proponowałbym założyć w jego celu osobny wątek.
:: --[[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 23:34, 29 lip 2026 (CEST)
:Chyba to ja zainicjowałem zasadę dystansu i ja ją tak nazwałem. Nie znajduję lepszej nazwy. Chodzi o nabranie dystansu do wypowiedzi. W pierwszym momencie to wydaje się być bardzo ważne, a po miesiącu nikt już tego nie pamięta/powtarza. Postulowałbym pozostawienie &quot;czynnego polityka&quot;. To wyciąganie komuś, że 30 lat temu był w parlamencie (Ibisz, Rewiński, Kutz, Cugowski, Lato) rodziłoby większe konflikty. Ja postulowałem, żeby zasada dotyczyła wszystkich wypowiedzi - sens jest ten sam - ale wypowiedzi polityków i o politykach, o tyle mnie satysfakcjonują, że z tym był zawsze największy problem. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 00:00, 20 sie 2026 (CEST)
:Minęły już 3 tygodnie od ostatniego komentarza w tej kwestii. Od tego czasu nikt też nie założył osobnego wątku w sprawie zmian zaproponowanych przez tsca. Czy wobec tego ktoś miałby coś przeciwko, żebym przeniósł obecną zawartość strony [[Użytkownik:Swam pl/Zasada dystansu]] na stronę [[Wikicytaty:Zasada dystansu]]? Ping dla osób, które wypowiedziały się wcześniej w tym wątku: {{ping|Mrnr84201}}, {{ping|tsca}}, {{ping|Zero}}. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 12:00, 10 wrz 2026 (CEST)
::bez uwag Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 20:10, 10 wrz 2026 (CEST)
:: {{za}} [[Użytkownik:Tsca|tsca]] ([[Dyskusja użytkownika:Tsca|dyskusja]]) 21:48, 11 wrz 2026 (CEST)
:::Strona została przeniesiona pod nazwę [[Wikicytaty:Zasada dystansu]]. Czy wobec tego można ze strony [[Wikicytaty:Zasady formatowania]] usunąć 16. punkt z sekcji ''Zasady ogólne'' (tj. ''16. Nie przytaczamy cytatów z '''czynnych polityków''' oraz cytatów dotyczących ich '''działalności politycznej''' wcześniej niż '''1 miesiąc''' od pierwszego ich opublikowania.'') czy może lepiej mimo to go tam zostawić? [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 18:51, 15 wrz 2026 (CEST)
::::Lepiej usunąć. Można zrobić jakiś szablon pokazujący linki do wszystkich zasad. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 22:57, 15 wrz 2026 (CEST)
:::::[[Specjalna:Diff/648106|Usunąłem]]. Można utworzyć coś na wzór szablonu {{s|Formatowanie}} i powstawiać go na stronach zasad i zaleceń. --[[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 22:47, 16 wrz 2026 (CEST)
::::::Utworzyłem szablon {{s|Zasady i zalecenia}} i umieściłem go na stronach z zasadami i zaleceniami. Jak ktoś ma lepszy pomysł na wygląd tego szablonu to można śmiało zmienić. --[[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 21:13, 20 wrz 2026 (CEST)

== Marathon ==

Dear colleagues, hello! My name is S. Marchenko, I am a user of Wikimedia Foundation Russian language projects and a VRT agent. I actively edit the Russian version of Wikiquote, and recently I had the idea to hold an international marathon to improve and expand Wikiquote articles in different languages. In connection with this, I created a competition page on Meta [[m:Wiki Loves Quotes 2026]], where you can also register your local community. I really hope you find it interesting! Sincerely, [[Użytkownik:S.Marchenko|S.Marchenko]] ([[Dyskusja użytkownika:S.Marchenko|dyskusja]]) 10:48, 16 lip 2026 (CEST)

== Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}}
You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}}
[[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]])  14:25, 24 lip 2026 (CEST)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Wiadomość wysłana przez User:DreamRimmer@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== Niespójność formatowania stron z tematami ==
Na stronie pomocy [[Wikicytaty:Schematy stron/Temat]] znajdziemy instrukcję, że w przypadku tych stron autora i źródło podajemy w jednym podpunkcie, tj. w jednym wierszu „Autor”. Poniżej jako przykłady „poprawnie sformatowanych artykułów” podane są hasła [[aktor]] i [[wiedza]] – jednak w obu tych hasłach widać praktykę podawania autora i źródła w osobnych wierszach, pod odrębnymi nagłówkami „Autor” i „Źródło”– czyli sprzecznie z zasadą, którą mają ilustrować. Okazuje się też, że na bardzo wielu stronach o tematach te dwa podejścia są przemieszane, nawet w ramach jednej strony.

Czy to jest problem? Ta zasada ([[Wikicytaty:Schematy stron/Temat|schemat stron]]) została zapisana 18 lat temu. Może wymaga aktualizacji (np. dopuszczenia obu formatowań albo zmiany na odrębne wiersze)? A może należy masowo poprawiać istniejące hasła (w którą stronę)?

[[Użytkownik:Tsca|tsca]] ([[Dyskusja użytkownika:Tsca|dyskusja]]) 11:40, 29 lip 2026 (CEST)
:Zwyczajowo przyjęto, że w artykułach tematycznych źródło powinno się podawać w jednym podpunkcie, tj. w jednym wierszu „Autor”, gdy autor cytatu jest jednocześnie autorem źródła. Natomiast w dwóch podpunktach „Autor” i „Źródło”, gdy autorzy cytatu i źródła są różni, np. gdy cytat pochodzi z wywiadu albo autor cytatu jest cytowany w jakiejś książce. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 19:33, 29 lip 2026 (CEST)

:Przyznaję, że zdarzają się jednostki, które mają problem z prawidłowym formatowaniem. Ja to od lat poprawiam i nigdy z tym nie miałem problemu. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 23:52, 19 sie 2026 (CEST)

== Czym Wikicytaty nie są ==
Mógłbym postawić znak zapytania w tytule, ale nie potrzeba: doświadczeni użytkownicy wiedzą. Problem jest z nowymi. Nie było dużo zmian w [[Wikicytaty:Czym Wikicytaty nie są]]. Spojrzałem, że inne rozwinięte projekty mają te zasady dużo bardziej rozbudowane. Wynotuję kilka importowanych es: Wikiquote to nie Wikinews ani zbiór cytatów gwiazd z wywiadów itp. en i es: Wikiquote nie jest zbiorem reklam ani haseł politycznych de:platforma do prezentowania poglądów politycznych, forum do rozpowszechniania światopoglądów, forum do naruszania praw osobistych poprzez obraźliwe i wyrwane z kontekstu cytaty, zbiór zwykłych przejęzyczeń, zbiór żartów, przewodnik turystyczny, zbiór nieistotnych i trywialnych cytatów z filmów, platforma do wywiadów lub komunikatów prasowych, Medium rozpowszechniania bieżących wydarzeń, lt: Repozytorium nieistotnych powiedzonek. Zaproponuje nowe brzmienie strony. PS. część projektów pokusiła się o opisanie celu poprzez afirmację. Angielskie wikicytaty mają też bardzo pomocne wskazówki pod nazwą Cytowalność (Quotability). Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 01:09, 13 wrz 2026 (CEST)

Opracowałem nowe brzmienie [[Użytkownik:Zero/Czym Wikicytaty nie są]]. Różni się ona dość znacznie od obecnej, choć nie uważam, żeby zmieniała podstawowe założenia projektu. Tekst przygotowałem, korzystając z rozwiązań przyjętych na innych wersjach językowych Wikiquote. Wydaje mi się, że mimo różnic w szczegółowych zasadach wszystkie te projekty łączy wspólne rozumienie celu Wikicytatów. Chciałem, żeby proponowana wersja lepiej wyrażała ten cel i ułatwiała ocenę, jakie treści pasują do projektu. Przed zastąpieniem obecnego tekstu nową wersją chciałbym poznać wasze opinie i uwagi. {{ping|Swam pl}}, {{ping|Nazwa1234}}, {{ping|Mrnr84201}}, {{ping|tsca}}, {{ping|Niegodzisie}}, {{ping|Raf24~commonswiki}}, {{ping|Nux}}, {{ping|Igor123121}}, {{ping|Michalg95}}, {{ping|Kawon Kez Sel}}, {{ping|Lukaes54}}, {{ping|Helena Metal}}, {{ping|Jadwiga}}
:Jestem przeciwny tej nowej propozycji zasad. Uważam obecne zasady za dobre i wystarczające. Aż tak szczegółowe uregulowanie w formie sztywnych zasad tego, co można zamieścić w Wikicytatach będzie ostatnim gwoździem do trumny tego projektu, gdzie już teraz prawie nikt nie zamieszcza nowych cytatów. Chociaż niektóre z tych nowych podpunktów osobiście uważam, za słuszne (np. „Nie należy jednak wybierać ich ani dodawać masowo w celu przekonywania odbiorców do określonego stanowiska” czy „Cytaty należy przytaczać w sposób, który nie wypacza ich znaczenia”), to nie widzę potrzeby wprowadzania ich w formie twardej zasady. Wystarczy indywidualne reagowanie na konkretne przypadki i rzeczowa dyskusja. Zostawmy ludziom trochę przestrzeni na swobodne edytowanie. Z pozostałymi podpunktami kompletnie się nie zgadzam (wywiady, anegdoty, żarty, recenzje itp.). Gdyby te nowe zasady w całości weszły w życie, to zamienilibyśmy się zupełnie w muzeum sentencji i aforyzmów, a użytkownicy zaczęliby w ogóle bać się dodawać jakiekolwiek cytaty. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 13:57, 18 paź 2026 (CEST)
:  Nie dostałem pinga, (nie wiem czy to nie z powodu braku podpisu komentarza), pozwolę sobie zatem pingnąć wspomniane w komentarzu Zero, które się jeszcze nie wypowiedziały: {{ping|Nazwa1234}}, {{ping|tsca}}, {{ping|Niegodzisie}}, {{ping|Raf24~commonswiki}}, {{ping|Nux}}, {{ping|Igor123121}}, {{ping|Michalg95}}, {{ping|Kawon Kez Sel}}, {{ping|Lukaes54}}, {{ping|Helena Metal}}, {{ping|Jadwiga}}
: Parę propozycji/komentarzy ode mnie:
:* Czy w punkcie ''Wikicytaty nie są medium do rozpowszechniania lub komentowania bieżących wydarzeń'' potrzebna jest wzmianka o Wikinews skoro projekt ten został zamknięty i jest w trybie tylko do odczytu?
:* W punkcie ''Wikicytaty nie są encyklopedią'' proponuję dodać odesłanie do Wikipedii (analogiczne do odesłania do Wikiźródeł w punkcie ''Wikicytaty nie są zbiorem tekstów.'')
:* W punkcie ''Wikicytaty nie są medium do rozpowszechniania lub komentowania bieżących wydarzeń'' może warto też wspomnieć o [[Wikicytaty:Cisza wyborcza|zasadzie ciszy wyborczej]]?
:* O ile uważam, że Wikicytaty nie powinny być miejscem na zamieszczanie dowolnych cytatów, podobnie jak Mrnr mam obawy czy zbytnie ograniczanie zawartości projektu nie zniechęci ludzi do dodawania cytatów. Planuję przygotować stronę, która może pomóc ustalić czy dany cytat powinien zostać zamieszczony na Wikicytatach (coś na wzór [[:en:Wikiquote:Quotability]] z angielskich Wikicytatów). Może nie jako bezwzględne zasady, ale zbiór wskazówek/zaleceń.
:--[[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 16:11, 18 paź 2026 (CEST)

Czemu stworzyłem nowe brzmienie? Bezpośrednim powodem jest akcja jednego z użytkowników, który dodał jakieś losowe treści (vide WC:SDU), a potem odgrażał się, że tak można i próbował budować sojusz z innym, który miał jakiś inny pomysł, jak wykorzystać Wikicytaty. Jestem w tym projekcie od pierwszych jego dni i widzę projekt maksymalnie szeroko, o ile dodawane treści mają jakąś wartość. Wikicytaty to nie hasiok. Gwoździem do trumny nie będzie napisanie wskazówek po co ten projekt powstał, tylko będzie nim dodawanie losowych treści. To nie są żadne twarde zasady, co więcej nie wiem, co tu jest nowego. Proszę, żeby wskazać, co miałoby zbyt ograniczać użytkowników. Ja postaram się pokazać jakieś przykłady treści. Podyskutujemy, zmienimy, wykreślimy, trzeba to dodamy. Nie będzie jednomyślności, to będziemy głosować. Może być każdy punkt osobno. Zupełnie nie rozumiem zarzutu, że użytkownicy będą się bać. Wskazówki zmniejszają strach. Można dodać do każdego punktu przykład na tak i na nie, żeby jeszcze bardziej ułatwić odbiór użytkownikom. Czy będą zniechęceni? To nie jest cel zmian (jedynie celem jest zniechęcenie do dodawania treści w złej wierze) i określenie wskazówek nie jest w stanie zniechęcić. Zniechęcić może zbyt daleko idące egzekwowanie. Podejdźmy rzeczowo do propozycji, a nie produkujmy nieprawdziwe tezy, że już nikt nie dodaje, że muzeum sentencji i aforyzmów, czy jakieś potencjalne sprzeczności typu: jestem za tym, żeby nie wyrywać z kontekstu, ale niech sobie ludzie śmiało edytują (czyli mogą wyrywać z kontekstu?). Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 01:38, 20 paź 2026 (CEST)
:Trochę czepiasz się słówek zamiast odnieść do meritum. Może niepotrzebnie zabrnąłem w te metafory. W każdym razie nie widzę na razie sensu pisania tutaj elaboratu z dokładnym rozpatrywaniem każdego punktu i wypisywaniem, co mi się w nim nie podoba. Poczekam jeszcze na opinie innych użytkowników. Bo tak jak pisałem wyżej, zasadniczo odrzuca mnie sama koncepcja tak drobiazgowej regulacji. Żaden, nawet najbardziej szczegółowy zbiór zasad nie zastąpi samodzielnego myślenia i rozeznania. I tak się przecież skończyła ta wspomniana przez Ciebie dyskusja na SDU. To, że nasze zasady nie przewidziały każdej możliwej treści, którą ktoś postanowi zamieścić w Wikicytatach, nie oznacza, że nie możemy zagłosować za jej usunięciem (albo przekonać nowego użytkownika, że Wikicytaty to nie jest dla nich właściwe miejsce). Podobnie jest w przypadku tego wyrywania z kontekstu, zawsze to trzeba będzie samodzielnie poprawiać i uzupełniać, a w ostateczności usuwać. Żadna nowa zasada tu nie pomoże.&lt;br /&gt;I tak, nowych artykułów, nowych cytatów jest obecnie bardzo mało dodawanych, a zwiększenie liczby punktów Czym Wikicytaty nie są z 6 do 15 wielu może zniechęcić i przestraszyć. Od dłuższego czasu noszę się z myślą, żeby zaktualizować tablicę Czy wiesz… z najnowszych stron Wikicytatów, ale zwyczajnie nie mam z czego. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 18:16, 21 paź 2026 (CEST)
::Zgadzam się, że docelowo dyskusja będzie musiała się przenieść na stronę dyskusji CWNS. Tymczasem polecam zobaczyć jak wygląda [[w:Wikipedia:Czym Wikipedia nie jest]] czy CWNS w innych wersjach językowych. Nie zgodzę się z tobą, że CWNS to zbiór zasad. To jest sens projektu przez negację. Mogę ten sens skrócić do jednego punktu: &quot;tu nie można umieszczać wszystkiego&quot;. Czy nowym użytkownikom to pomoże? Nie musi być tak dużo punktów. Powiedzmy, że 4 można wykreślić. Reszta to odpowiedź na realne problemy, z którymi się tu, co jakiś czas spotykamy. Z tego co piszesz wnioskuję, że jesteś przeciw określeniu rzeczy oczywistych, bądź dyskusji o tym, co mogłoby nie być oczywiste. Widzę takie opcje: wolisz jak woda jest mętna/chcesz mieć zawsze prawo głosu/boisz się, że będzie rzeź niewiniątek/coś czego nie jestem w stanie przewidzieć. Odpowiadam na pierwsze trzy: woda dalej będzie mętna tylko trochę mniej. Każdy punkt dalej będzie ocenny, nawet długość poluzowaliśmy do oceny. Zasady kasowania stron się nie zmienią, SDU nie zostanie zlikwidowane. Jeśli podejrzewasz, że ja miałbym dokonać rzezi niewiniątek, to powiem tak: nie wprowadzam tego w złej wierze. Ja tego w ogóle nie potrzebuję. I bez tego wiem, jaki jest cel tego projektu. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 20:50, 21 paź 2026 (CEST)
:Może jeszcze się wypowiem po namyśleniu: być może niepotrzebnie, ale mam głównie obawy wobec punkty pierwszego (''Wikicytaty nie są miejscem do gromadzenia dowolnie interesujących wypowiedzi. Sam fakt, że wypowiedź jest trafna, zabawna lub interesująca dla edytującego, nie wystarcza do umieszczenia jej w Wikicytatach.''). Zgadzam się, że Wikicytaty nie są miejscem do umieszczania dowolnych wypowiedzi, ale z drugiej strony wydaje mi się naturalne, że ktoś może chcieć umieścić cytaty, które uzna za ciekawe. Może lepiej jakoś przeredagować ten fragment? Co do dalszego fragmentu o rozpoznawalności cytatu: jak bardzo rozpoznawalny powinien być cytat, żeby nadawał się do Wikicytatów? Czy wystarczy, że będzie znany tylko w danej społeczności (np. cytat z serialu, który będzie rozpoznawalny dla jego fanów, a dla tych co go nie oglądali już niekoniecznie)? Jak to wykazać (żeby uniknąć sytuacji, że np. jedna osoba będzie twierdzić, że dany cytat jest wystarczająco rozpoznawalny, a druga, że nie)? Może niepotrzebnie dzielę włos na czworo i to co piszę w ogóle nie ma sensu, ale może warto się nad tym zastanowić. Co do tego, że CWNS to nie jest zbiór zasad: chciałbym zauważyć, że jednak na samej górze obecnej wersji jest wstawiony szablon {{s|Zasady}}, który mówi, że ''ta strona zawiera oficjalne zasady polskich Wikicytatów. Zostały one zaakceptowane przez użytkowników i stanowią standard, którego winni przestrzegać inni.''. Na stronie [[Wikicytaty:Zasady i zalecenia]] w sekcji ''Zasady Wikicytatów'' jest napisane ''Zasady to obowiązujące w Wikicytatach reguły, w większości stanowiące fundamentalne podstawy działania tego projektu. Nieprzestrzeganie ich najprawdopodobniej spotka się ze sprzeciwem społeczności. Może on przybrać formę upomnień, czasowych blokad nakładanych przez administratorów lub całkowitym wykluczeniem z uczestnictwa w projekcie (w przypadkach skrajnego i powtarzającego się naruszania zasad).'', a niżej jest link do [[Wikicytaty:Czym Wikicytaty nie są]]. Wobec tego wydaje mi się, że nowi użytkownicy mogą tę stronę potraktować właśnie jako zbiór zasad. Wpadł mi jeszcze do głowy pomysł dodania punktu o tym, że Wikicytaty nie są słownikiem i odsyłać osoby chcące go tworzyć do Wikisłownika. Pytanie ile sensu ma taki punkt. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 20:10, 23 paź 2026 (CEST)
::Napisałem, że to wszystko można sprowadzić do &quot;tu nie można umieszczać wszystkiego&quot;. To zasada. Czemu nie nazwałem tego zasadą? Gdyż jest to tak mocno nieokreślone, że jest jedynie jakąś wskazówką. Nazywam to wskazówką, żeby odróżnić od twardych zasad, które dokładnie określają, co wolno. I tak. Jeśli ktoś będzie umieszczał masowo losowe fragmenty jakichś wypowiedzi, które zostaną ocenione, że nie wnoszą, a wręcz szkodzą projektowi, to projekt będzie chroniony. Treści będą usuwane, strony mogą być blokowane, przy jakiejś uporczywości i złej woli użytkownik może być zablokowany. I to się dzieje i bez nowego brzmienia.&lt;br&gt;
::Zdanie &quot;Rower w GZM traktujemy jak równoprawny środek transportu&quot; zostało przez kogoś uznane za ciekawe(?), ważne(?), ale nie wystarczyło to, żeby utrzymać się w projekcie. Ktoś inny uzna za ciekawe zdanie &quot;Prince Polo to klejnot w koronie polskiego eksportu do Islandii&quot;. Zaiste ciekawe. Czy się nadaje? Nie, to zwykła informacja. Wartość dla projektu została wyrażona jako alternatywa (choć to będzie się pokrywać): rozpoznawalne albo utrwalone w kulturze albo mają recepcję poza Wikicytatami. Czyli sama rozpoznawalność wystarczy. Jeśli dwie osoby spierają się w dobrej wierze i jedna mówi, że to jest rozpoznawalne, a druga mówi, że nie, to jest to rozpoznawalne. Nie ma nikogo, kto zna wszystko. Projekt ma podchodzić szeroko, więc lokalna rozpoznawalność jest wystarczająca. Rozpoznawalność jako cytat. Nie jest wystarczające, że ktoś słyszał, że rower w GZM jest traktowany jako równoprawny środek transportu. A na koniec jedna rzecz, o której jakbyście zapomnieli. Jest wizja Śmiało modyfikuj strony. Użytkownicy są zachęcani do edytowania, natomiast muszą się liczyć, że ich wkład może być oceniony przez innych użytkowników/społeczność. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 01:02, 24 paź 2026 (CEST)

== Migracja na Parsoid ==
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;em&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Parsoid Read Views/Read View Announcement|Przeczytaj w innym języku]]&lt;/em&gt;

Witajcie! Miło mi poinformować, że w ramach kolejnego etapu projektu [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Ujednolicenie parsera]] nowszy parser, ''Parsoid'', wkrótce zostanie włączony jako domyślny renderer artykułów na waszej wiki. Stopniowo zwiększamy liczbę wiki korzystających z Parsoid, z zamiarem uczynienia go domyślnym parserem wikikodu w następnej wersji MediaWiki z długoterminowym wsparciem (ang. ''long-term support'', LTS). Dzięki temu nasze wiki będą bardziej niezawodne i spójne dla osób edytujących, czytelniczek i czytelników oraz narzędzi, a także ułatwi to rozwój przyszłych funkcji wikikodu.

Jeśli wpłynie to negatywnie na wasz sposób pracy, nie ma powodów do obaw! Nadal będzie można zrezygnować z używania Parsoida za pomocą preferencji lub wyłączyć go na bieżącej stronie w menu „Narzędzia”, zgodnie z opisem w dokumentacji [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]].

Dostępne są [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Confidence Framework|bardziej szczegółowe informacje o naszej strategii wdrażania]], w tym informacje o testach przeprowadzanych przed włączeniem Parsoida na każdej nowej wiki.

Przed zgłaszaniem ewentualnych błędów i problemów prosimy o zapoznanie się z dokumentacją [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Known Issues|znanych problemów]]. Jeśli znajdziecie nowy błąd, utwórzcie zgłoszenie w Phabricatorze i oznaczcie [[phab:project/view/5846|zespół ''Content Transform Team'' w Phabricatorze]].
&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;

[[mw:User:MSantos (WMF)|Content Transform Team]] 21:03, 14 wrz 2026 (CEST)
&lt;!-- Wiadomość wysłana przez User:MSantos (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikiquote&amp;oldid=23943229 --&gt;

== Przełączenie serwerowni – Wasza wiki będzie niedługo w trybie tylko do odczytu ==
&lt;section begin=&quot;server-switch&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;

[[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Przeczytaj w innym języku]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Tech%2FServer+switch&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]

[[foundation:|Wikimedia Foundation]] przełączy ruch na inną swoją serwerownię. Upewni to nas, że Wikipedia i inne strony Wikimedia będą zawsze online, nawet w przypadku kataklizmu.

Cały ruch zostanie przełączony '''{{#time:j xg|2026-09-23|pl}}'''. Przełączanie rozpocznie się o '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-09-23T14:00|en}} {{#time:H:i e|2026-09-23T14:00}}]''' (17:00 CEST).

Niestety, z powodu niektórych ograniczeń w [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], wszystkie operacje edycyjne muszą zostać przerwane podczas przełączenia. Przepraszamy za te utrudnienia. Będziemy pracować nad tym, aby je zminimalizować w przyszłości. 

Na wszystkich wiki na 30 minut przed zostanie wyświetlony banner, zanim ta operacja się zacznie. Będzie on widoczny aż do końca operacji przełączenia serwerowni. 
&lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;You can contribute to the [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&amp;group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&amp;task=view&amp;language=&amp;filter=&amp;action=translate translation or proofreading] of this banner text.&lt;/span&gt;

'''Każdą wiki przez krótki czas będzie można tylko czytać, ale nie edytować.'''

* Edytowanie nie będzie możliwe {{#time:j xg Y (l)|2026-09-23|pl}} przez maksymalnie godzinę.
* Jeżeli spróbujesz edytować lub zapisywać zmiany w tym czasie, zobaczysz komunikat o błędzie. Mamy nadzieję, że żadne edycje nie zostaną utracone podczas tego czasu, ale nie możemy tego zagwarantować. Jeżeli zauważysz komunikat o błędzie, poczekaj aż wszystko wróci do normy. Będzie wtedy możliwe zapisanie zmian. Zalecamy jednak zrobienie kopii swoich zmian, na wszelki wypadek.

''Inne skutki'':

* Zadania w tle będą wolniejsze, a niektóre mogą być przerywane. Czerwone linki mogą nie być aktualizowane tak szybko, jak zwykle. Jeżeli utworzysz artykuł, do którego prowadzi jakiś link, to ten link będzie dłużej czerwony niż zwykle. Część skryptów, uruchamiających się na dłużej, zostanie zatrzymanych.
* Oczekujemy, że wdrożenia kodu będą miały miejsce jak w każdym innym tygodniu. Jednakże poszczególne fragmenty kodu mogą się zawiesić, jeżeli dana operacja będzie ich później potrzebować.
* [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] będzie niedostępny przez około 90 minut.

W razie konieczności terminy testu mogą się przesunąć. Możesz [[wikitech:Switch_Datacenter|zapoznać się z harmonogramem na wikitech.wikimedia.org]]. Wszelkie zmiany będą ogłoszone w tymże harmonogramie. 

'''Prosimy, podziel się tą informacją ze swoją społecznością.'''&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;server-switch&quot;/&gt;

[[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] 14:58, 15 wrz 2026 (CEST)
&lt;!-- Wiadomość wysłana przez User:Trizek (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=30513874 --&gt;

== Your feedback wanted: Remove ''(Language link added:) and similar'' edits from Special:RecentChanges ==
''(Apologies for posting in English. You can help by translating it)''

Hello, I’m Danny from [[:en:w:Wikimedia_Deutschland|Wikimedia Deutschland’s]] [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] team.&lt;br/&gt;
We have been investigating and examining how Wikidata’s use in the [[Special:RecentChanges]] and [[Special:Watchlist]] pages can be made to be more useful, or less ‘noisy’ (fewer edits that have little value to the reader).

We are currently exploring to make a change in the volume and the type of Wikidata edits that appear in these pages, and '''we need your feedback''' to help us ensure this is a positive change for the Wikis and won’t disrupt your workflows.&lt;br/&gt;
Language links are also known as sitelinks or interlanguage links and describe when a Wikidata item is connected to a Wiki, adding it to the language dropdown tool for other connected Wikis.
[[File:Types of Lang Link changes.png|x350px|frame|A variety of &quot;Language Link&quot; edits as seen in the Recent Changes feed]]

The request for feedback is whether you support the removal of these language link edits from the Recent Changes and Watchlist feed, or would you oppose such a change and if so, why?
Please share you thoughts on the dedicated '''[[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|metawiki Talk page]]'''. 

Further information about this change: [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Hide_Language_Link_edits]]

Thank you for any participation or feedback you give, -- [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|User:Danny Benjafield (WMDE)]] 13:51, 25 wrz 2026 (CEST)
&lt;!-- Wiadomość wysłana przez User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&amp;oldid=31080909 --&gt;

== Wikidata Sitelink changes in Recent Changes and Watchlist ==
''(Apologies for cross-posting in English, translating it will help spread the message)''

Editors on group 1 wikis, including Wikiquote, Wikibooks, Wikiversity, Wikivoyage, and Wikisource, will no longer see notifications on [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] and [[Special:Watchlist|Watchlist]] when a link to ''another'' language version of a page is added, removed, or changed in its Wikidata item. This change will begin on '''October 5 at 07:00 UTC''' as a two-week trial to reduce high-volume, low-value notifications and make higher-value changes easier to identify. Editors who rely on these notifications should be aware of the change and can share feedback or concerns on the [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Clearer Wikidata Edit Summaries/Hide Language Link edits|project]] or [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|talk page]].&lt;br/&gt;Please reach out if you have any questions, thank you! -- [[User:Danny_Benjafield_(WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] ([[User_talk:Danny_Benjafield_(WMDE)|talk]])  sent via [[Użytkownik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Dyskusja użytkownika:MediaWiki message delivery|dyskusja]]) 14:42, 1 paź 2026 (CEST)
&lt;!-- Wiadomość wysłana przez User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&amp;oldid=31106967 --&gt;</text>
      <sha1>bk9splv9ugqs4gr73e99tkcooruhovp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Titanic</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2834</id>
    <revision>
      <id>650830</id>
      <parentid>494334</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T22:01:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Swam pl</username>
        <id>41038</id>
      </contributor>
      <comment>linkowanie, dr.</comment>
      <origin>650830</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="421" sha1="rgne6aapm3kyk2nsmwzgy8qlw34euvg" xml:space="preserve">{{disambig}}
* [[RMS Titanic]] – parowy statek pasażerski.
* ''[[Titanic (film 1997)|Titanic]]'' – amerykański film fabularny z 1997 roku, w reżyserii [[James Cameron (reżyser)|Jamesa Camerona]].
* ''[[TTitanic – legenda żyje]]'' – włosko-hiszpańsko-amerykański film animowany z 2000 roku, w reżyserii Camillo Teti.
* ''[[Titanic II]]'' – amerykański film z 2010 roku, w reżyserii Shane'a Van Dyke'a.</text>
      <sha1>rgne6aapm3kyk2nsmwzgy8qlw34euvg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>650831</id>
      <parentid>650830</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T22:01:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Swam pl</username>
        <id>41038</id>
      </contributor>
      <comment>lit.</comment>
      <origin>650831</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="420" sha1="mbmunaz0o0cyubg0wffs4pa894kfqcl" xml:space="preserve">{{disambig}}
* [[RMS Titanic]] – parowy statek pasażerski.
* ''[[Titanic (film 1997)|Titanic]]'' – amerykański film fabularny z 1997 roku, w reżyserii [[James Cameron (reżyser)|Jamesa Camerona]].
* ''[[Titanic – legenda żyje]]'' – włosko-hiszpańsko-amerykański film animowany z 2000 roku, w reżyserii Camillo Teti.
* ''[[Titanic II]]'' – amerykański film z 2010 roku, w reżyserii Shane'a Van Dyke'a.</text>
      <sha1>mbmunaz0o0cyubg0wffs4pa894kfqcl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Piękno</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3213</id>
    <revision>
      <id>650788</id>
      <parentid>646285</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T14:19:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Perystaltyczny</username>
        <id>62224</id>
      </contributor>
      <comment>Drabinka</comment>
      <origin>650788</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13949" sha1="d4wycx09eqhchs7rjqhbkit54qpiyh3" xml:space="preserve">'''[[w:Piękno|Piękno]]''' – coś, czego odbieranie zmysłami sprawia wyjątkową przyjemność.
[[Plik:Bergfried leiter.jpg|mały|{{center|Pewna Piotrkowska Drabina z bangcutem emanuje pięknem zewnętrznym jak i wewnętrznym}}]]
{{IndeksPL}}
==A==
* A więc piękno – to właśnie najistotniejszy realizm!
** Autor: [[Tadeusz Miciński]], ''[[Nauczycielka]]''

==B==
* Bo piękno na to jest, by zachwycało&lt;br /&gt;
: Do pracy — praca, by się zmartwychwstało.
:* Autor: [[Cyprian Kamil Norwid]], ''Promethidion. Bogumił''.

* Bóg jest przyczyną wszystkiego, co piękne.
** Autor: [[Klemens Aleksandryjski]]
** Zobacz też: [[Bóg]]

* Bóg jest wieczystym pięknem.
** Autor: [[Alkuin]]

==C==
* Choćbyśmy cały świat przemierzyli w poszukiwaniu Piękna, nie znajdziemy go nigdzie, jeżeli nie nosimy go w sobie…
** Autor: [[Ralph Waldo Emerson]]

* Cóż wiesz o pięknem? …&lt;br /&gt;Kształtem jest Miłości.
** Autor: [[Cyprian Kamil Norwid]], ''Promethidion. Bogumił'', wiersz 109, 1851

* Człowiek potrafi produkować na miarę każdego gatunku i stosować do każdego przedmiotu właściwą miarę: dlatego człowiek formuje też według praw piękna.
** Autor: [[Karol Marks]]

* Czy szmaragd staje się brzydszym, gdy go się nie chwali? Albo złoto, kość słoniowa, purpura, lira, mieczyk, kwiatek lub bukiet?
** Autor: [[Marek Aureliusz]], ''[[:s:pl:Strona:PL_Marek_Aureliusz_-_Rozmyślania.djvu/083|Rozmyślania]]''

* Czy znacie jego imię? Imię tego co jednym jest i wszystkim? Jego imię to piękno.
** Autor: [[Friedrich Hölderlin]], ''Pod brzmieniem mego losu. Listy – Hyperion''

==D==
* Dla mnie kobieta traci piękno, kiedy pokazuje wszystkim, co ma pod spódnicą. Chcę być tym jedynym, wybranym, a nie częścią dyszącego stada samców.
** Autor: [[Wojciech Cejrowski]]
** Źródło: „Playboy”

==I==
* Istnieje coś jak gdyby wcielenie Boga w świat, a piękno jest Jego znakiem.
** Autor: [[Simone Weil]]
** Zobacz też: [[świat]], [[znak]]

==J==
* Jedyny sposób, by oszpecić piękno, to ukazać jego szaleństwo.
** Autor: [[Jonathan Carroll]], ''[[Szklana zupa]]''
** Zobacz też: [[szaleństwo]]

* Jeszcze będzie pięknie, mimo wszystko. Tylko załóż wygodne buty, bo masz do przejścia całe życie.
** Autor: [[Jan Paweł II]]
** Źródło: [https://ohp.pl/aktualnosci/komenda-wielkopolskie/konkurs-papieski-jan-pawel-ii-niosacy-mlodziezy-dobra-nowine-eliminacje ''Konkurs Papieski „Jan Paweł II niosący młodzieży dobrą nowinę”''], ohp.pl
** Zobacz też: [[życie]], [[buty]]

==K==
* Każdy człowiek jest innym kwiatem w ogrodzie wszechświata. Dlatego emanuje sobie tylko właściwym pięknem.
** Autor: [[Aldona Różanek]]

* Kiedy ludzkie piękno osiąga się jedynie drogą chirurgii plastycznej, piękno miejskie drogą chirurgii obszarów zielonych – oto wraz z manipulacją genetyczną, nadchodzi chirurgia plastyczna gatunku.
** Autor: [[Jean Baudrillard]]

* Kobieta zakochana jest piękna – oto sekret mojej urody.
** Autor: [[Charlize Theron]], „Forum”, 16 kwietnia 2007

==M==
* Małe jest piękne.
** Autor: Ernst Friedrich Schumacher
** Źródło: ''Mała księga cytatów'', Halina Lipiec (red.), Oficyna Wydawnicza STON I, Radom 1994, ISBN 8390113228, s. 116.

* Miłość kpi sobie z rozsądku. I w tym jej urok i piękno.
** Autor: [[Andrzej Sapkowski]], ''Pani Jeziora''

* Medycyna, prawo, finanse czy technika to wspaniałe dziedziny, ale żyjemy dla poezji, piękna, miłości.
** Źródło: ''[[Stowarzyszenie Umarłych Poetów]]''

* Może to właśnie ludzie niezdolni do miłości najżywiej odczuwają piękno – jest to przynajmniej najsilniejsze wrażenie, jakie może im dać kobieta.
** Autor: [[Stendhal]], ''O miłości''
** Zobacz też: [[miłość]]

* Myśleć to co prawdziwe, czuć to co piękne i kochać co dobre – w tym cel rozumnego życia.
** Autor: [[Platon]]
** Zobacz też: [[życie]]

==N==
* Na świecie żyje się nie pięknem, ale szczęśliwym losem.
** Opis: [[Przysłowia gagauskie|przysłowie gagauskie]]
** Źródło: ''Kobierzec z gwiazd i półksiężyców'' (seria ''Myśli Srebrne i Złote''), wybór i tłum. Stanisław Kałużyński, Edward Tryjarski, Wiedza Powszechna, Warszawa 1967, oprac. części gagauskiej: Edward Tryjarski, s. 66.
** Zobacz też: [[szczęście]]

* Najpiękniej bowiem jest, kiedy&lt;br /&gt;Piękna nie czuje się zgoła.
** Autor: [[Leopold Staff]], ''Czucie niewinne''

* Nie wiesz, czy wzór napisany, wyprowadzony jest dobry? Zobacz, czy jest piękny, bo o najważniejszych wzorach i prawach można zawsze powiedzieć, że są piękne w swojej formie, symetrii, prostocie.
** Autor: Andrzej Staruszkiewicz

==O==
* Osądzamy całą resztę świata z naszego wąskiego widnokręgu: nie wychodzimy poza nasze małe przyzwyczajenia, a nasze entuzjazmy są często równie nierozumne jak nasze lekceważenia. Osądzamy z równą zarozumiałością dzieła sztuki i dzieła natury. Człowiek z Londynu i Paryża dalszy jest może od posiadania właściwego poczucia piękna od człowieka prymitywnego, mieszkającego w okolicy, dokąd nie dociera cywilizacja. My widzimy piękno tylko za pośrednictwem wyobraźni poetów i malarzy; dziki spotyka je na każdym kroku swojego błędnego żywota.
** Autor: [[Eugène Delacroix]], ''Wariacje na temat piękna'' (1857), przeł. Agnieszka Kuciak

==P==
* Pewnego wieczoru wziąłem na kolana Piękno. – I przekonałem się, że jest gorzkie.
** Autor: [[Arthur Rimbaud]], ''Sezon w piekle''

* Pięknem jest to, co konieczne i co — (...) — jest posłuszne dobru. We wszystkim, co budzi w nas czyste i autentyczne odczucia piękna, Bóg jest rzeczywiście obecny.
** Autor: [[Simone Weil]]
** Źródło: ''Mała księga cytatów'', Halina Lipiec (red.), op. cit., s. 116.

* Pięknem jest to, co samo przez się jest godne wyboru.
** Autor: [[Arystoteles]], ''Retoryka''

* Piękna jest tylko prawda, i tylko ona jest godna miłości.
** ''Rien n'est beau que le vrai: le vrai seul est aimable.'' (fr.)
** Autor: [[Nicolas Boileau-Despréaux]]
** Opis: ''Listy''
** Źródło: [[Henryk Markiewicz]] i [[Andrzej Romanowski]], ''Skrzydlate słowa'', wyd. PIW, Warszawa 1990, ISBN 8306011414, s. 112
** Zobacz też: [[miłość]], [[prawda]]

* Piękno bowiem, które przez dusze artystów spływa ku ich rękom, pochodzi od owej piękności, która ponad duszami jest i ku której dniem i nocą wzdycha dusza moja. Sprawcy i miłośnicy piękności materialnych stamtąd czerpią miarę, według której je oceniają.
** Autor: [[Aureliusz Augustyn z Hippony|święty Augustyn]], ''Wyznania''
** Zobacz też: [[artysta]]

* Piękno do życia nie wystarczy, ale bez niego żyć by nie warto.
** Autor: [[Władysław Witwicki]], ''Uczucia estetyczne'', Czytelnik, Łódź 1947, s. 3.
** Zobacz też: [[życie]]

* Piękno jest doskonałością z defektami.
** Autor: [[Gilbert Adair]]

* Piękno jest jednocześnie kształtem czegoś i czegoś zasłoną, drogą i zbłądzeniem z tej drogi.
** Autor: [[Henryk Elzenberg]]

* Piękno jest na to, żeby zachwycało&lt;br /&gt;Nie znam piękniejszej nad piękno ojczyzny,&lt;br /&gt;W której minąwszy przeznaczeń mielizny&lt;br /&gt;Warto zanurzyć obolałe ciało,&lt;br /&gt;Pychy się wyzbyć.
** Autor: [[Jacek Kaczmarski]], ''Ostatnie dni Norwida''

* (…) piękno jest najbliżej gdy czas się oddala.
** Autor: [[Jan Twardowski]], ''List do Matki Boskiej''

* Piękno jest tym, czego się pragnie bez chęci zjedzenia. Pragniemy jedynie, żeby było.
** Autor: [[Simone Weil]]
** Źródło: ''Mała księga cytatów'', Halina Lipiec (red.), op. cit., s. 116.

* Piękno kobiety nie przejawia się w ubraniach, które nosi, w jej figurze lub sposobie, w jaki układa włosy. Piękno kobiety musi być widoczne w oczach, ponieważ są one drzwiami do jej serca – miejsca gdzie mieszka miłość.
** Autor: [[Audrey Hepburn]]
** Zobacz też: [[kobieta]]

* Piękno polega na właściwej proporcji i blasku.
** Autor: [[Tomasz z Akwinu]]

* Piękno rzeczy istnieje jedynie w umyśle tego, kto rzeczy te ogląda.
** Autor: [[David Hume]]

* Piękno świata dostrzegamy w pojedynczych elementach, na przykład w gwiazdach na niebie, ptakach w powietrzu, rybach w wodzie i ludziach na ziemi.
** Autor: [[Wilhelm z Conches]], ''De philosophia mundi''; cyt. za: [[Umberto Eco]], ''Historia piękna'', przeł. Agnieszka Kuciak

* Piękno się nie rodzi, piękno się robi.
** Autor: [[Osmel Sousa]]

* Piękno zbawi świat.
** Autor: [[Fiodor Dostojewski]]

* Piękno: to, czego się nie chce zmieniać.

* Piękno jest otwartym listem polecającym, który z góry zdobywa dla nas serca.
** Autor: [[Arthur Schopenhauer]]

* Piękność – z płomieniem w sercu – z gwiazdami nad głową.
** Autor: [[Juliusz Słowacki]], ''Odpowiedź na Psalmy przyszłości''

* Piękność znaczy więcej niż jakikolwiek list polecający.
** Autor: [[Arystoteles]]

* Piękny cały świat,&lt;br /&gt;Piękny wzdłuż i wszerz,&lt;br /&gt;Piękny każdy kwiat,&lt;br /&gt;Każdy ptak i zwierz.
** Autor: [[Adam Asnyk]], ''Różowa chwilka''

* Prawda jest dla mędrca, piękno dla wrażliwego serca. Rzeczy piękne są trudne.
** Autor: [[Platon]]

* Prawdziwie piękne jest jedynie to, co nie służy do niczego. Cokolwiek jest użyteczne, jest brzydkie.
** Autor: [[Théophile Gautier]]

* Prawdziwie piękne jest to, co czyni człowieka lepszym.
** Autor: [[Anne-Louise Germaine Necker]]

* Prawdziwe piękno jest odblaskiem duszy.
** Autor: [[Michel Quoist]]

* Przede wszystkim zapytam, czy dlatego coś jest piękne, że się podoba, czy też dlatego się podoba, że jest piękne. Bez wątpienia otrzymam odpowiedź, że dlatego się podoba, ponieważ jest piękne.
** Autor: [[Aureliusz Augustyn z Hippony|święty Augustyn]]

* Przypisując zbyt wielkie znaczenie pięknym czynom, składa się pośrednio hołd złu. Pozwala się bowiem wówczas przypuszczać, że piękne czyny mają tak wysoką cenę dlatego, że są rzadkie; gdy niegodziwość i obojętność bywają znacznie częściej motorami działań ludzkich.
** Autor: [[Albert Camus]]

==R==
* Również piękności mogą źle wyglądać. Jeśli w odpowiednim momencie sfotografujesz piękność w niewłaściwym świetle – katastrofa.
** Autor: [[Andy Warhol]]

* Rzeczy są piękne dlatego, że przemijają, z tego też powodu darzymy otaczający nas świat tak intensywnym uczuciem.
** Autor: [[Kamo no Chōmei]], ''Mono no aware''

==S==
* Są na ziemi trzy tajemnice, trzy rzeczy niepojęte. Piękno, sprawiedliwość i prawda.
** Autorka: [[Simone Weil]], ''Świadomość nadprzyrodzona. Wybór myśli''

* Są rzeczy piękne, które są nimi zawsze i same przez się.

* Szczegółowo analizując płatki nikt jeszcze nie pojął piękna róży.
** Autor: [[Anthony de Mello]]
** Zobacz też: [[róża]]

==Ś==
* Świadomość piękna rodzi naturalną potrzebę obcowania z nim na co dzień.
** Autor: [[Małgorzata Kożuchowska]]

==T==
* Tajemnica życia leży w poszukiwaniu piękna.
** Autor: [[Oscar Wilde]]

* Tak, piękno kobiety to piękne piękno, ale nietrwałe.
** Autor: [[Johann Nestroy]]

* Tragedią życia nie jest to, że piękne rzeczy młodo umierają, lecz że się starzeją i tracą blask.
** Autor: [[Raymond Chandler]], ''Długie pożegnanie''

* Tyle stajesz się z dnia na dzień piękniejszy, o ile wzrasta w tobie miłość. Bo miłość jest ozdobą duszy, jest jej pięknem.
** Zobacz też: [[Aureliusz Augustyn z Hippony|św. Augustyn]]
** Źródło: Marta Żurawiecka, ''Z księdzem Twardowskim 2014'', Wyd. Diecezjalne i Drukarnia w Sandomierzu, Sandomierz 2013, s. 72.

==W==
* W człowieku wszystko powinno być piękne; i twarz, i ubranie, i dusza, i myśli.
** Autor: [[Anton Czechow]]

* W każdym człowieku jest potrzeba życia w pięknie, a nie w jakimś syfie. Były systemy, które programowo wprowadzały brzydotę: komunizm zdegenerował całą przestrzeń – te blokowiska!
** Autor: [[Tomasz Budzyński]]
** Źródło: Tomasz Ponikło, [http://tygodnik.onet.pl/32,0,71601,5,artykul.html ''Profanum to kicz'', „Tygodnik Powszechny”, 6 grudnia 2011]

* Wspaniałość świata wzbogaciło nowe piękno: piękno szybkości.
** Źródło: ''Manifest futuryzmu'', 1909

* Wszystko, co łączy ludzi, jest dobrem i pięknem; wszystko, co ich rozdziela, jest złem i brzydotą.
** Autor: [[Lew Tołstoj]]

* Wszystko, co świat olśniewa,
: Co uderza gromem
: To jest piękno i to jest
: Pożytku ogromem. 
** Autor: [[Jan Lemański]]
** Źródło: ''Mała księga cytatów'', Halina Lipiec (red.), op. cit., s. 116.

* Wytwarzanie rzeczy pięknych zawiera w sobie elementy poznawcze i czynnik komunikowania wiadomości.
** Autor: [[Stanisław Kamiński (duchowny)|Stanisław Kamiński]], ''Pojęcie nauki i klasyfikacja nauk'', Lublin 1970, s. 204.

==Z==
* Zachwyca nas zauważalne piękno; lecz wieczne jest to, co niewidoczne.
** Autor: [[Marie von Ebner-Eschenbach]]

* Zachwycamy się pozornym pięknem. Ta obsesja doprowadza tylko do tego, że dziewczyny mają bulimię i nerwicę. „Masz być piękna, szczupła, smukła!” – one są tym zaszczute. Ja teraz znam najpiękniejszych ludzi na świecie, bo prawdziwe piękno jest gdzie indziej. Ten jest piękny, w którym się pali, który ma pasję, miłość. Ile taki sparaliżowany chłopak wie o życiu! Bo inaczej patrzy. Siedzi przykuty do wózka i dopiero widzi, jakie niezwykłe jest życie. A my tego nie wiemy, bo najczęściej zajmujemy się głupotami. Oczywiście czasem po nocach płaczę, boję się, Boże, co ja sobie wzięłam na głowę! Przecież jestem tylko kimś zwyczajnym…
** Autor: [[Anna Dymna]], [http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/patrzecs.htm „Dziennik Zachodni”, 25 listopada 2005]

* Zbyt piękne odsłania pustkę.
** Autor: [[Stanisław Ignacy Witkiewicz]]
** Źródło: ''Mała księga cytatów'', Halina Lipiec (red.), op. cit., s. 116.

==Zobacz też==
{{wikisłownik}}
* [[uroda]]


[[Kategoria:Estetyka]]</text>
      <sha1>d4wycx09eqhchs7rjqhbkit54qpiyh3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>650797</id>
      <parentid>650788</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T14:30:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Swam pl</username>
        <id>41038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Wycofano edycję użytkownika [[Special:Contributions/Perystaltyczny|Perystaltyczny]] ([[User talk:Perystaltyczny|dyskusja]]). Autor przywróconej wersji to [[User:Mrnr84201|Mrnr84201]].</comment>
      <origin>646285</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13815" sha1="lzu7j7fogfrd1txwk4v4xrbsu2qzuzz" xml:space="preserve">'''[[w:Piękno|Piękno]]''' – coś, czego odbieranie zmysłami sprawia wyjątkową przyjemność.
{{IndeksPL}}
==A==
* A więc piękno – to właśnie najistotniejszy realizm!
** Autor: [[Tadeusz Miciński]], ''[[Nauczycielka]]''

==B==
* Bo piękno na to jest, by zachwycało&lt;br /&gt;
: Do pracy — praca, by się zmartwychwstało.
:* Autor: [[Cyprian Kamil Norwid]], ''Promethidion. Bogumił''.

* Bóg jest przyczyną wszystkiego, co piękne.
** Autor: [[Klemens Aleksandryjski]]
** Zobacz też: [[Bóg]]

* Bóg jest wieczystym pięknem.
** Autor: [[Alkuin]]

==C==
* Choćbyśmy cały świat przemierzyli w poszukiwaniu Piękna, nie znajdziemy go nigdzie, jeżeli nie nosimy go w sobie…
** Autor: [[Ralph Waldo Emerson]]

* Cóż wiesz o pięknem? …&lt;br /&gt;Kształtem jest Miłości.
** Autor: [[Cyprian Kamil Norwid]], ''Promethidion. Bogumił'', wiersz 109, 1851

* Człowiek potrafi produkować na miarę każdego gatunku i stosować do każdego przedmiotu właściwą miarę: dlatego człowiek formuje też według praw piękna.
** Autor: [[Karol Marks]]

* Czy szmaragd staje się brzydszym, gdy go się nie chwali? Albo złoto, kość słoniowa, purpura, lira, mieczyk, kwiatek lub bukiet?
** Autor: [[Marek Aureliusz]], ''[[:s:pl:Strona:PL_Marek_Aureliusz_-_Rozmyślania.djvu/083|Rozmyślania]]''

* Czy znacie jego imię? Imię tego co jednym jest i wszystkim? Jego imię to piękno.
** Autor: [[Friedrich Hölderlin]], ''Pod brzmieniem mego losu. Listy – Hyperion''

==D==
* Dla mnie kobieta traci piękno, kiedy pokazuje wszystkim, co ma pod spódnicą. Chcę być tym jedynym, wybranym, a nie częścią dyszącego stada samców.
** Autor: [[Wojciech Cejrowski]]
** Źródło: „Playboy”

==I==
* Istnieje coś jak gdyby wcielenie Boga w świat, a piękno jest Jego znakiem.
** Autor: [[Simone Weil]]
** Zobacz też: [[świat]], [[znak]]

==J==
* Jedyny sposób, by oszpecić piękno, to ukazać jego szaleństwo.
** Autor: [[Jonathan Carroll]], ''[[Szklana zupa]]''
** Zobacz też: [[szaleństwo]]

* Jeszcze będzie pięknie, mimo wszystko. Tylko załóż wygodne buty, bo masz do przejścia całe życie.
** Autor: [[Jan Paweł II]]
** Źródło: [https://ohp.pl/aktualnosci/komenda-wielkopolskie/konkurs-papieski-jan-pawel-ii-niosacy-mlodziezy-dobra-nowine-eliminacje ''Konkurs Papieski „Jan Paweł II niosący młodzieży dobrą nowinę”''], ohp.pl
** Zobacz też: [[życie]], [[buty]]

==K==
* Każdy człowiek jest innym kwiatem w ogrodzie wszechświata. Dlatego emanuje sobie tylko właściwym pięknem.
** Autor: [[Aldona Różanek]]

* Kiedy ludzkie piękno osiąga się jedynie drogą chirurgii plastycznej, piękno miejskie drogą chirurgii obszarów zielonych – oto wraz z manipulacją genetyczną, nadchodzi chirurgia plastyczna gatunku.
** Autor: [[Jean Baudrillard]]

* Kobieta zakochana jest piękna – oto sekret mojej urody.
** Autor: [[Charlize Theron]], „Forum”, 16 kwietnia 2007

==M==
* Małe jest piękne.
** Autor: Ernst Friedrich Schumacher
** Źródło: ''Mała księga cytatów'', Halina Lipiec (red.), Oficyna Wydawnicza STON I, Radom 1994, ISBN 8390113228, s. 116.

* Miłość kpi sobie z rozsądku. I w tym jej urok i piękno.
** Autor: [[Andrzej Sapkowski]], ''Pani Jeziora''

* Medycyna, prawo, finanse czy technika to wspaniałe dziedziny, ale żyjemy dla poezji, piękna, miłości.
** Źródło: ''[[Stowarzyszenie Umarłych Poetów]]''

* Może to właśnie ludzie niezdolni do miłości najżywiej odczuwają piękno – jest to przynajmniej najsilniejsze wrażenie, jakie może im dać kobieta.
** Autor: [[Stendhal]], ''O miłości''
** Zobacz też: [[miłość]]

* Myśleć to co prawdziwe, czuć to co piękne i kochać co dobre – w tym cel rozumnego życia.
** Autor: [[Platon]]
** Zobacz też: [[życie]]

==N==
* Na świecie żyje się nie pięknem, ale szczęśliwym losem.
** Opis: [[Przysłowia gagauskie|przysłowie gagauskie]]
** Źródło: ''Kobierzec z gwiazd i półksiężyców'' (seria ''Myśli Srebrne i Złote''), wybór i tłum. Stanisław Kałużyński, Edward Tryjarski, Wiedza Powszechna, Warszawa 1967, oprac. części gagauskiej: Edward Tryjarski, s. 66.
** Zobacz też: [[szczęście]]

* Najpiękniej bowiem jest, kiedy&lt;br /&gt;Piękna nie czuje się zgoła.
** Autor: [[Leopold Staff]], ''Czucie niewinne''

* Nie wiesz, czy wzór napisany, wyprowadzony jest dobry? Zobacz, czy jest piękny, bo o najważniejszych wzorach i prawach można zawsze powiedzieć, że są piękne w swojej formie, symetrii, prostocie.
** Autor: Andrzej Staruszkiewicz

==O==
* Osądzamy całą resztę świata z naszego wąskiego widnokręgu: nie wychodzimy poza nasze małe przyzwyczajenia, a nasze entuzjazmy są często równie nierozumne jak nasze lekceważenia. Osądzamy z równą zarozumiałością dzieła sztuki i dzieła natury. Człowiek z Londynu i Paryża dalszy jest może od posiadania właściwego poczucia piękna od człowieka prymitywnego, mieszkającego w okolicy, dokąd nie dociera cywilizacja. My widzimy piękno tylko za pośrednictwem wyobraźni poetów i malarzy; dziki spotyka je na każdym kroku swojego błędnego żywota.
** Autor: [[Eugène Delacroix]], ''Wariacje na temat piękna'' (1857), przeł. Agnieszka Kuciak

==P==
* Pewnego wieczoru wziąłem na kolana Piękno. – I przekonałem się, że jest gorzkie.
** Autor: [[Arthur Rimbaud]], ''Sezon w piekle''

* Pięknem jest to, co konieczne i co — (...) — jest posłuszne dobru. We wszystkim, co budzi w nas czyste i autentyczne odczucia piękna, Bóg jest rzeczywiście obecny.
** Autor: [[Simone Weil]]
** Źródło: ''Mała księga cytatów'', Halina Lipiec (red.), op. cit., s. 116.

* Pięknem jest to, co samo przez się jest godne wyboru.
** Autor: [[Arystoteles]], ''Retoryka''

* Piękna jest tylko prawda, i tylko ona jest godna miłości.
** ''Rien n'est beau que le vrai: le vrai seul est aimable.'' (fr.)
** Autor: [[Nicolas Boileau-Despréaux]]
** Opis: ''Listy''
** Źródło: [[Henryk Markiewicz]] i [[Andrzej Romanowski]], ''Skrzydlate słowa'', wyd. PIW, Warszawa 1990, ISBN 8306011414, s. 112
** Zobacz też: [[miłość]], [[prawda]]

* Piękno bowiem, które przez dusze artystów spływa ku ich rękom, pochodzi od owej piękności, która ponad duszami jest i ku której dniem i nocą wzdycha dusza moja. Sprawcy i miłośnicy piękności materialnych stamtąd czerpią miarę, według której je oceniają.
** Autor: [[Aureliusz Augustyn z Hippony|święty Augustyn]], ''Wyznania''
** Zobacz też: [[artysta]]

* Piękno do życia nie wystarczy, ale bez niego żyć by nie warto.
** Autor: [[Władysław Witwicki]], ''Uczucia estetyczne'', Czytelnik, Łódź 1947, s. 3.
** Zobacz też: [[życie]]

* Piękno jest doskonałością z defektami.
** Autor: [[Gilbert Adair]]

* Piękno jest jednocześnie kształtem czegoś i czegoś zasłoną, drogą i zbłądzeniem z tej drogi.
** Autor: [[Henryk Elzenberg]]

* Piękno jest na to, żeby zachwycało&lt;br /&gt;Nie znam piękniejszej nad piękno ojczyzny,&lt;br /&gt;W której minąwszy przeznaczeń mielizny&lt;br /&gt;Warto zanurzyć obolałe ciało,&lt;br /&gt;Pychy się wyzbyć.
** Autor: [[Jacek Kaczmarski]], ''Ostatnie dni Norwida''

* (…) piękno jest najbliżej gdy czas się oddala.
** Autor: [[Jan Twardowski]], ''List do Matki Boskiej''

* Piękno jest tym, czego się pragnie bez chęci zjedzenia. Pragniemy jedynie, żeby było.
** Autor: [[Simone Weil]]
** Źródło: ''Mała księga cytatów'', Halina Lipiec (red.), op. cit., s. 116.

* Piękno kobiety nie przejawia się w ubraniach, które nosi, w jej figurze lub sposobie, w jaki układa włosy. Piękno kobiety musi być widoczne w oczach, ponieważ są one drzwiami do jej serca – miejsca gdzie mieszka miłość.
** Autor: [[Audrey Hepburn]]
** Zobacz też: [[kobieta]]

* Piękno polega na właściwej proporcji i blasku.
** Autor: [[Tomasz z Akwinu]]

* Piękno rzeczy istnieje jedynie w umyśle tego, kto rzeczy te ogląda.
** Autor: [[David Hume]]

* Piękno świata dostrzegamy w pojedynczych elementach, na przykład w gwiazdach na niebie, ptakach w powietrzu, rybach w wodzie i ludziach na ziemi.
** Autor: [[Wilhelm z Conches]], ''De philosophia mundi''; cyt. za: [[Umberto Eco]], ''Historia piękna'', przeł. Agnieszka Kuciak

* Piękno się nie rodzi, piękno się robi.
** Autor: [[Osmel Sousa]]

* Piękno zbawi świat.
** Autor: [[Fiodor Dostojewski]]

* Piękno: to, czego się nie chce zmieniać.

* Piękno jest otwartym listem polecającym, który z góry zdobywa dla nas serca.
** Autor: [[Arthur Schopenhauer]]

* Piękność – z płomieniem w sercu – z gwiazdami nad głową.
** Autor: [[Juliusz Słowacki]], ''Odpowiedź na Psalmy przyszłości''

* Piękność znaczy więcej niż jakikolwiek list polecający.
** Autor: [[Arystoteles]]

* Piękny cały świat,&lt;br /&gt;Piękny wzdłuż i wszerz,&lt;br /&gt;Piękny każdy kwiat,&lt;br /&gt;Każdy ptak i zwierz.
** Autor: [[Adam Asnyk]], ''Różowa chwilka''

* Prawda jest dla mędrca, piękno dla wrażliwego serca. Rzeczy piękne są trudne.
** Autor: [[Platon]]

* Prawdziwie piękne jest jedynie to, co nie służy do niczego. Cokolwiek jest użyteczne, jest brzydkie.
** Autor: [[Théophile Gautier]]

* Prawdziwie piękne jest to, co czyni człowieka lepszym.
** Autor: [[Anne-Louise Germaine Necker]]

* Prawdziwe piękno jest odblaskiem duszy.
** Autor: [[Michel Quoist]]

* Przede wszystkim zapytam, czy dlatego coś jest piękne, że się podoba, czy też dlatego się podoba, że jest piękne. Bez wątpienia otrzymam odpowiedź, że dlatego się podoba, ponieważ jest piękne.
** Autor: [[Aureliusz Augustyn z Hippony|święty Augustyn]]

* Przypisując zbyt wielkie znaczenie pięknym czynom, składa się pośrednio hołd złu. Pozwala się bowiem wówczas przypuszczać, że piękne czyny mają tak wysoką cenę dlatego, że są rzadkie; gdy niegodziwość i obojętność bywają znacznie częściej motorami działań ludzkich.
** Autor: [[Albert Camus]]

==R==
* Również piękności mogą źle wyglądać. Jeśli w odpowiednim momencie sfotografujesz piękność w niewłaściwym świetle – katastrofa.
** Autor: [[Andy Warhol]]

* Rzeczy są piękne dlatego, że przemijają, z tego też powodu darzymy otaczający nas świat tak intensywnym uczuciem.
** Autor: [[Kamo no Chōmei]], ''Mono no aware''

==S==
* Są na ziemi trzy tajemnice, trzy rzeczy niepojęte. Piękno, sprawiedliwość i prawda.
** Autorka: [[Simone Weil]], ''Świadomość nadprzyrodzona. Wybór myśli''

* Są rzeczy piękne, które są nimi zawsze i same przez się.

* Szczegółowo analizując płatki nikt jeszcze nie pojął piękna róży.
** Autor: [[Anthony de Mello]]
** Zobacz też: [[róża]]

==Ś==
* Świadomość piękna rodzi naturalną potrzebę obcowania z nim na co dzień.
** Autor: [[Małgorzata Kożuchowska]]

==T==
* Tajemnica życia leży w poszukiwaniu piękna.
** Autor: [[Oscar Wilde]]

* Tak, piękno kobiety to piękne piękno, ale nietrwałe.
** Autor: [[Johann Nestroy]]

* Tragedią życia nie jest to, że piękne rzeczy młodo umierają, lecz że się starzeją i tracą blask.
** Autor: [[Raymond Chandler]], ''Długie pożegnanie''

* Tyle stajesz się z dnia na dzień piękniejszy, o ile wzrasta w tobie miłość. Bo miłość jest ozdobą duszy, jest jej pięknem.
** Zobacz też: [[Aureliusz Augustyn z Hippony|św. Augustyn]]
** Źródło: Marta Żurawiecka, ''Z księdzem Twardowskim 2014'', Wyd. Diecezjalne i Drukarnia w Sandomierzu, Sandomierz 2013, s. 72.

==W==
* W człowieku wszystko powinno być piękne; i twarz, i ubranie, i dusza, i myśli.
** Autor: [[Anton Czechow]]

* W każdym człowieku jest potrzeba życia w pięknie, a nie w jakimś syfie. Były systemy, które programowo wprowadzały brzydotę: komunizm zdegenerował całą przestrzeń – te blokowiska!
** Autor: [[Tomasz Budzyński]]
** Źródło: Tomasz Ponikło, [http://tygodnik.onet.pl/32,0,71601,5,artykul.html ''Profanum to kicz'', „Tygodnik Powszechny”, 6 grudnia 2011]

* Wspaniałość świata wzbogaciło nowe piękno: piękno szybkości.
** Źródło: ''Manifest futuryzmu'', 1909

* Wszystko, co łączy ludzi, jest dobrem i pięknem; wszystko, co ich rozdziela, jest złem i brzydotą.
** Autor: [[Lew Tołstoj]]

* Wszystko, co świat olśniewa,
: Co uderza gromem
: To jest piękno i to jest
: Pożytku ogromem. 
** Autor: [[Jan Lemański]]
** Źródło: ''Mała księga cytatów'', Halina Lipiec (red.), op. cit., s. 116.

* Wytwarzanie rzeczy pięknych zawiera w sobie elementy poznawcze i czynnik komunikowania wiadomości.
** Autor: [[Stanisław Kamiński (duchowny)|Stanisław Kamiński]], ''Pojęcie nauki i klasyfikacja nauk'', Lublin 1970, s. 204.

==Z==
* Zachwyca nas zauważalne piękno; lecz wieczne jest to, co niewidoczne.
** Autor: [[Marie von Ebner-Eschenbach]]

* Zachwycamy się pozornym pięknem. Ta obsesja doprowadza tylko do tego, że dziewczyny mają bulimię i nerwicę. „Masz być piękna, szczupła, smukła!” – one są tym zaszczute. Ja teraz znam najpiękniejszych ludzi na świecie, bo prawdziwe piękno jest gdzie indziej. Ten jest piękny, w którym się pali, który ma pasję, miłość. Ile taki sparaliżowany chłopak wie o życiu! Bo inaczej patrzy. Siedzi przykuty do wózka i dopiero widzi, jakie niezwykłe jest życie. A my tego nie wiemy, bo najczęściej zajmujemy się głupotami. Oczywiście czasem po nocach płaczę, boję się, Boże, co ja sobie wzięłam na głowę! Przecież jestem tylko kimś zwyczajnym…
** Autor: [[Anna Dymna]], [http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/patrzecs.htm „Dziennik Zachodni”, 25 listopada 2005]

* Zbyt piękne odsłania pustkę.
** Autor: [[Stanisław Ignacy Witkiewicz]]
** Źródło: ''Mała księga cytatów'', Halina Lipiec (red.), op. cit., s. 116.

==Zobacz też==
{{wikisłownik}}
* [[uroda]]


[[Kategoria:Estetyka]]</text>
      <sha1>lzu7j7fogfrd1txwk4v4xrbsu2qzuzz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>KSU</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3259</id>
    <revision>
      <id>650783</id>
      <parentid>650744</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T14:11:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Perystaltyczny</username>
        <id>62224</id>
      </contributor>
      <comment>27</comment>
      <origin>650783</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6597" sha1="5jxaeoo7o837n72qu01yki2ktysfezo" xml:space="preserve">[[Plik:KSU band playing live 3.jpg|mały|{{center|KSU (2005 r.)}}]]
'''[[w:KSU|KSU]]''' – polski zespół punkrockowy, lubiany przez Draninę, założony w 1977 roku w Ustrzykach Dolnych.
* Biorę z życia to co jest najlepsze&lt;br /&gt;Piję wino i laski pieprzę&lt;br /&gt;Głębsze myśli trzymam na uwięzi&lt;br /&gt;Tak niejako życie chciałbym spędzić
** Źródło: ''Chodnikowy latawiec''

* Boisz się wyjść, gdy zapadnie zmrok&lt;br /&gt;Spokojny dzień lecz niebezpieczna noc&lt;br /&gt;Unikasz bocznych ulic, ale musisz się zanurzyć&lt;br /&gt;W bagno wielkich miast gdzie blask neonów zgasł a tam&lt;br /&gt;Pijany gówniarz&lt;br /&gt;bije cię w pysk
** Źródło: ''Pijany gówniarz''

* Co to, kto to&lt;br /&gt;Czy to sen czy jawa&lt;br /&gt;Czy to moja chora wyobraźnia
** Źródło: ''Nocne kroki''

* Dlaczego&lt;br /&gt;No, dlaczego&lt;br /&gt;Głupie serce – płacze wciąż za Dniestrem&lt;br /&gt;Dlaczego&lt;br /&gt;No, dlaczego&lt;br /&gt;Głupie oczy – patrzą wciąż na wschód
** Źródło: ''Dumka Janusa''

* Dlaczego są takie piękne&lt;br /&gt;Dlaczego tak złe dla ludzi&lt;br /&gt;Dlaczego moje Bieszczady&lt;br /&gt;Tak kocham i nienawidzę
** Źródło: ''Moje Bieszczady 2''
** Zobacz też: [[Bieszczady]]

* Dosyć często rozważam&lt;br /&gt;Co jest warte me życie&lt;br /&gt;Setka zgranych kawałków&lt;br /&gt;Miraż bycia na szczycie&lt;br /&gt;W takich chwilach najczęściej&lt;br /&gt;Ruszam gdzieś w Połoniny&lt;br /&gt;Tam zmęczony wspinaczką&lt;br /&gt;Człowiek staje się inny
** Źródło: ''Za mgłą''

* Dość pieprzonej polityki&lt;br /&gt;Dość wyborczej matematyki&lt;br /&gt;Przecież przyszły takie czasy&lt;br /&gt;Byle dobrać się do kasy
** Źródło: ''Koryciane Łajno''

* Godzina 3:06 przypadek ten się zdarzył&lt;br /&gt;Gdzieś pękły rury, ruszył ściek, ulice już zalane&lt;br /&gt;Ropa, olej, kał i mocz, dokładnie wymieszane&lt;br /&gt;Zalały parter, podnoszą się, atakują falami
** Źródło: ''Ewolucja w ścieku''

* Hej panie rock’n’roll&lt;br /&gt;Jesteś królem&lt;br /&gt;Hej panie rock’n’roll&lt;br /&gt;Ciągle żyjesz
** Źródło: ''Hej panie rock’n’roll''

* Jak idiota śmiejesz się&lt;br /&gt;Z góry widać dno
** Źródło: ''Dno''

* Jeszcze trochę mi zostało&lt;br /&gt;W mej butelce gdzieś na dnie&lt;br /&gt;Krzyczę choć nie mogę krzyczeć&lt;br /&gt;Wypić już nie mogę też&lt;br /&gt;…&lt;br /&gt;Koniec w tym mroku jest okropnie&lt;br /&gt;Koniec kolejny będziesz ty&lt;br /&gt;Kolejna będziesz ty&lt;br /&gt;Kolejni będziecie wy&lt;br /&gt;Jabolowe ofiary
** Źródło: ''Jabolowe ofiary''

* Kolejny rok a Liban płonie&lt;br /&gt;Obłędny taniec nad własnym grobem&lt;br /&gt;W imię Chrystusa i Mahometa&lt;br /&gt;Żywe torpedy giną w płomieniach&lt;br /&gt;(…)&lt;br /&gt;Gdzie stały dumne banki dziś w bólu i zamęcie&lt;br /&gt;Przebiega linia frontu Bejrut jest miastem śmierci&lt;br /&gt;Wyrok śmierci na Liban zaocznie gdzieś wydano&lt;br /&gt;Libański cedr usycha lecz krwi ciągle za mało
** Źródło: ''Liban''
** Zobacz też: [[cedr]], [[Liban]]

* Ludzie jakby z kamienia&lt;br /&gt;Twarze skute granitem&lt;br /&gt;Ręce jak automaty&lt;br /&gt;Myśli gniewne i skryte&lt;br /&gt;Dni mijają okrutne&lt;br /&gt;A nadzieja umiera&lt;br /&gt;Nikt nie patrzy już w przeszłoś&lt;br /&gt;Jutra także nikt nie ma&lt;br /&gt;Martwy rok
** Źródło: ''Martwy rok''

* Metoda na życie&lt;br /&gt;I sposób na tłum&lt;br /&gt;Na kryzys, na gnicie&lt;br /&gt;Na chaos, na ból&lt;br /&gt;Przepali ci nerwy&lt;br /&gt;Przetrawi ci mózg&lt;br /&gt;Już nie masz problemu&lt;br /&gt;I jesteś jak bóg&lt;br /&gt;Już razem pijemy&lt;br /&gt;Ten szampan dla mas&lt;br /&gt;I wszystko w nim znajdziesz&lt;br /&gt;Smród, siarę i kwas&lt;br /&gt;Gdy nie wiesz dokąd iść&lt;br /&gt;Krzyk zmęczył cię&lt;br /&gt;Za szyjkę mocno chwyć&lt;br /&gt;I napij się&lt;br /&gt;Jabol – punk
** Źródło: ''Jabol punk''

* Nie dopatruj się tego czego nie ma&lt;br /&gt;Kiedy stres zamieniasz na chaos&lt;br /&gt;Jeśli pęka butelka po winie&lt;br /&gt;To oznacza że wina było mało&lt;br /&gt;Drugie dno – to Twoja obsesja&lt;br /&gt;Chcesz by inni za Ciebie myśleli&lt;br /&gt;Własnej prawdy poszukaj w sobie&lt;br /&gt;Obcą drogą nigdy nie idź
** Źródło: ''Nasze słowa''

* Nie próbuj nigdy iść pod prąd&lt;br /&gt;Nie próbuj nigdy szukać przyczyn&lt;br /&gt;Z szeregu nie wyłamuj się&lt;br /&gt;Bo jesteś niczym, niczym&lt;br /&gt;…&lt;br /&gt;Nie po to urodziłeś się&lt;br /&gt;By z góry patrzeć na tłum szary&lt;br /&gt;Jesteś niewielkim elementem&lt;br /&gt;Z numerem w aktach zapisanym&lt;br /&gt;Idź pod prąd!
** Źródło: ''Pod prąd''

* Nie wiem co jest prawdą&lt;br /&gt;Na krawędzi snu&lt;br /&gt;Nie wiem co jest snem&lt;br /&gt;Na krawędzi prawdy&lt;br /&gt;Miasto i noc, miasto i szok
** Źródło: ''Na krawędzi snów''

* Nikt cię nie broni Polsko&lt;br /&gt;Gdy wokół głodne psy&lt;br /&gt;Upokorzony naród&lt;br /&gt;Cierpienie, nędza, łzy
** Źródło: ''Kto cię obroni Polsko?''

* Roboty nie mam już od roku&lt;br /&gt;Paszport ukradli odcieli prąd&lt;br /&gt;Najlepszy kumpel drzwi nie otwiera&lt;br /&gt;Sen o przyjaźni pochłonął mrok&lt;br /&gt;Usta wydają pijacki bełkot&lt;br /&gt;Głowę rozsadza straszliwy ból&lt;br /&gt;Nogi są słabe trzęsą się ręce&lt;br /&gt;Na moim ciele miesięczny brud
** Źródło: ''Esperal blues''

* Siedzę w pustej knajpie, wszyscy już odeszli w ciemną noc&lt;br /&gt;Kelner zbiera szklanki, zaraz mnie wypędzą znowu stąd&lt;br /&gt;Pora się wynosić, ale nie ma wcale dokąd iść&lt;br /&gt;Kiedy tutaj szedłem, zatrzasnąłem mocno twoje drzwi&lt;br /&gt;Goryczy czas już widać dno&lt;br /&gt;Goryczy czas i zbite szkło
** Źródło: ''Po drugiej stronie drzwi''

* Uczesane przez wiatry gołe szczyty Połonin&lt;br /&gt;Proszą byś po nich poszedł – Biesom, Czadom się skłonił
** Źródło: ''Za mgłą''
** Zobacz też: [[połonina]]

* W takich chwilach najczęściej ruszam gdzieś w połoniny&lt;br /&gt;Tam zmęczony wspinaczką człowiek staje się inny
** Źródło: ''Za mgłą''
** Zobacz też: [[połonina]]

* Wśród nędznych domów i szarych ulic&lt;br /&gt;Przeszedł właśnie On&lt;br /&gt;Zakwitły kwiaty pod brudnym murem&lt;br /&gt;I przestał śmierdzieć smog&lt;br /&gt;Już ktoś Go sprzedał&lt;br /&gt;…&lt;br /&gt;Dwa tysiąclecia na nową szansę&lt;br /&gt;W uśpieniu czekał świat&lt;br /&gt;Gdy przybył Mesjasz&lt;br /&gt;Nikt Go nie witał&lt;br /&gt;Zabrakło prostych słów
** Źródło: ''Drugie nadejście Mesjasza''

* Zabrano nam prawie wszystko&lt;br /&gt;Marzenia, wolność i gniew&lt;br /&gt;Pozostał nam tylko honor&lt;br /&gt;I hańba a hańbę zmywa krew
** Źródło: ''Tylko honor''

* Odczep się, jak wszystko mija&lt;br /&gt;Odczep się, za chwilą chwila&lt;br /&gt;Odczep się, jak zły jest ten świat&lt;br /&gt;Odczep się, ulecę jak wiatr.
** Źródło: ''Odczep się''

* Jesteś inny, jesteś sam&lt;br /&gt;Nie mieścisz się do żadnych ram
** Źródło: ''Wrogie reakcje''

* Za cmentarzem stoi dom&lt;br /&gt;Nikt nie lubi chodzić doń,&lt;br /&gt;W środku mieszka dziwny gość&lt;br /&gt;Człowiek ten to Grabarz!
** Źródło: ''Grabarz''

[[Kategoria:Polskie zespoły punkrockowe]]</text>
      <sha1>5jxaeoo7o837n72qu01yki2ktysfezo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>650801</id>
      <parentid>650783</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T14:31:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Swam pl</username>
        <id>41038</id>
      </contributor>
      <comment>Anulowano wersję [[Special:Diff/650783|650783]] autorstwa [[Special:Contributions/Perystaltyczny|Perystaltyczny]] ([[User talk:Perystaltyczny|dyskusja]]) - LTA</comment>
      <origin>650801</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6573" sha1="saprjsbqk726g0nem3q1lgse43ww0mb" xml:space="preserve">[[Plik:KSU band playing live 3.jpg|mały|{{center|KSU (2005 r.)}}]]
'''[[w:KSU|KSU]]''' – polski zespół punkrockowy, założony w 1977 roku w Ustrzykach Dolnych.
* Biorę z życia to co jest najlepsze&lt;br /&gt;Piję wino i laski pieprzę&lt;br /&gt;Głębsze myśli trzymam na uwięzi&lt;br /&gt;Tak niejako życie chciałbym spędzić
** Źródło: ''Chodnikowy latawiec''

* Boisz się wyjść, gdy zapadnie zmrok&lt;br /&gt;Spokojny dzień lecz niebezpieczna noc&lt;br /&gt;Unikasz bocznych ulic, ale musisz się zanurzyć&lt;br /&gt;W bagno wielkich miast gdzie blask neonów zgasł a tam&lt;br /&gt;Pijany gówniarz&lt;br /&gt;bije cię w pysk
** Źródło: ''Pijany gówniarz''

* Co to, kto to&lt;br /&gt;Czy to sen czy jawa&lt;br /&gt;Czy to moja chora wyobraźnia
** Źródło: ''Nocne kroki''

* Dlaczego&lt;br /&gt;No, dlaczego&lt;br /&gt;Głupie serce – płacze wciąż za Dniestrem&lt;br /&gt;Dlaczego&lt;br /&gt;No, dlaczego&lt;br /&gt;Głupie oczy – patrzą wciąż na wschód
** Źródło: ''Dumka Janusa''

* Dlaczego są takie piękne&lt;br /&gt;Dlaczego tak złe dla ludzi&lt;br /&gt;Dlaczego moje Bieszczady&lt;br /&gt;Tak kocham i nienawidzę
** Źródło: ''Moje Bieszczady 2''
** Zobacz też: [[Bieszczady]]

* Dosyć często rozważam&lt;br /&gt;Co jest warte me życie&lt;br /&gt;Setka zgranych kawałków&lt;br /&gt;Miraż bycia na szczycie&lt;br /&gt;W takich chwilach najczęściej&lt;br /&gt;Ruszam gdzieś w Połoniny&lt;br /&gt;Tam zmęczony wspinaczką&lt;br /&gt;Człowiek staje się inny
** Źródło: ''Za mgłą''

* Dość pieprzonej polityki&lt;br /&gt;Dość wyborczej matematyki&lt;br /&gt;Przecież przyszły takie czasy&lt;br /&gt;Byle dobrać się do kasy
** Źródło: ''Koryciane Łajno''

* Godzina 3:06 przypadek ten się zdarzył&lt;br /&gt;Gdzieś pękły rury, ruszył ściek, ulice już zalane&lt;br /&gt;Ropa, olej, kał i mocz, dokładnie wymieszane&lt;br /&gt;Zalały parter, podnoszą się, atakują falami
** Źródło: ''Ewolucja w ścieku''

* Hej panie rock’n’roll&lt;br /&gt;Jesteś królem&lt;br /&gt;Hej panie rock’n’roll&lt;br /&gt;Ciągle żyjesz
** Źródło: ''Hej panie rock’n’roll''

* Jak idiota śmiejesz się&lt;br /&gt;Z góry widać dno
** Źródło: ''Dno''

* Jeszcze trochę mi zostało&lt;br /&gt;W mej butelce gdzieś na dnie&lt;br /&gt;Krzyczę choć nie mogę krzyczeć&lt;br /&gt;Wypić już nie mogę też&lt;br /&gt;…&lt;br /&gt;Koniec w tym mroku jest okropnie&lt;br /&gt;Koniec kolejny będziesz ty&lt;br /&gt;Kolejna będziesz ty&lt;br /&gt;Kolejni będziecie wy&lt;br /&gt;Jabolowe ofiary
** Źródło: ''Jabolowe ofiary''

* Kolejny rok a Liban płonie&lt;br /&gt;Obłędny taniec nad własnym grobem&lt;br /&gt;W imię Chrystusa i Mahometa&lt;br /&gt;Żywe torpedy giną w płomieniach&lt;br /&gt;(…)&lt;br /&gt;Gdzie stały dumne banki dziś w bólu i zamęcie&lt;br /&gt;Przebiega linia frontu Bejrut jest miastem śmierci&lt;br /&gt;Wyrok śmierci na Liban zaocznie gdzieś wydano&lt;br /&gt;Libański cedr usycha lecz krwi ciągle za mało
** Źródło: ''Liban''
** Zobacz też: [[cedr]], [[Liban]]

* Ludzie jakby z kamienia&lt;br /&gt;Twarze skute granitem&lt;br /&gt;Ręce jak automaty&lt;br /&gt;Myśli gniewne i skryte&lt;br /&gt;Dni mijają okrutne&lt;br /&gt;A nadzieja umiera&lt;br /&gt;Nikt nie patrzy już w przeszłoś&lt;br /&gt;Jutra także nikt nie ma&lt;br /&gt;Martwy rok
** Źródło: ''Martwy rok''

* Metoda na życie&lt;br /&gt;I sposób na tłum&lt;br /&gt;Na kryzys, na gnicie&lt;br /&gt;Na chaos, na ból&lt;br /&gt;Przepali ci nerwy&lt;br /&gt;Przetrawi ci mózg&lt;br /&gt;Już nie masz problemu&lt;br /&gt;I jesteś jak bóg&lt;br /&gt;Już razem pijemy&lt;br /&gt;Ten szampan dla mas&lt;br /&gt;I wszystko w nim znajdziesz&lt;br /&gt;Smród, siarę i kwas&lt;br /&gt;Gdy nie wiesz dokąd iść&lt;br /&gt;Krzyk zmęczył cię&lt;br /&gt;Za szyjkę mocno chwyć&lt;br /&gt;I napij się&lt;br /&gt;Jabol – punk
** Źródło: ''Jabol punk''

* Nie dopatruj się tego czego nie ma&lt;br /&gt;Kiedy stres zamieniasz na chaos&lt;br /&gt;Jeśli pęka butelka po winie&lt;br /&gt;To oznacza że wina było mało&lt;br /&gt;Drugie dno – to Twoja obsesja&lt;br /&gt;Chcesz by inni za Ciebie myśleli&lt;br /&gt;Własnej prawdy poszukaj w sobie&lt;br /&gt;Obcą drogą nigdy nie idź
** Źródło: ''Nasze słowa''

* Nie próbuj nigdy iść pod prąd&lt;br /&gt;Nie próbuj nigdy szukać przyczyn&lt;br /&gt;Z szeregu nie wyłamuj się&lt;br /&gt;Bo jesteś niczym, niczym&lt;br /&gt;…&lt;br /&gt;Nie po to urodziłeś się&lt;br /&gt;By z góry patrzeć na tłum szary&lt;br /&gt;Jesteś niewielkim elementem&lt;br /&gt;Z numerem w aktach zapisanym&lt;br /&gt;Idź pod prąd!
** Źródło: ''Pod prąd''

* Nie wiem co jest prawdą&lt;br /&gt;Na krawędzi snu&lt;br /&gt;Nie wiem co jest snem&lt;br /&gt;Na krawędzi prawdy&lt;br /&gt;Miasto i noc, miasto i szok
** Źródło: ''Na krawędzi snów''

* Nikt cię nie broni Polsko&lt;br /&gt;Gdy wokół głodne psy&lt;br /&gt;Upokorzony naród&lt;br /&gt;Cierpienie, nędza, łzy
** Źródło: ''Kto cię obroni Polsko?''

* Roboty nie mam już od roku&lt;br /&gt;Paszport ukradli odcieli prąd&lt;br /&gt;Najlepszy kumpel drzwi nie otwiera&lt;br /&gt;Sen o przyjaźni pochłonął mrok&lt;br /&gt;Usta wydają pijacki bełkot&lt;br /&gt;Głowę rozsadza straszliwy ból&lt;br /&gt;Nogi są słabe trzęsą się ręce&lt;br /&gt;Na moim ciele miesięczny brud
** Źródło: ''Esperal blues''

* Siedzę w pustej knajpie, wszyscy już odeszli w ciemną noc&lt;br /&gt;Kelner zbiera szklanki, zaraz mnie wypędzą znowu stąd&lt;br /&gt;Pora się wynosić, ale nie ma wcale dokąd iść&lt;br /&gt;Kiedy tutaj szedłem, zatrzasnąłem mocno twoje drzwi&lt;br /&gt;Goryczy czas już widać dno&lt;br /&gt;Goryczy czas i zbite szkło
** Źródło: ''Po drugiej stronie drzwi''

* Uczesane przez wiatry gołe szczyty Połonin&lt;br /&gt;Proszą byś po nich poszedł – Biesom, Czadom się skłonił
** Źródło: ''Za mgłą''
** Zobacz też: [[połonina]]

* W takich chwilach najczęściej ruszam gdzieś w połoniny&lt;br /&gt;Tam zmęczony wspinaczką człowiek staje się inny
** Źródło: ''Za mgłą''
** Zobacz też: [[połonina]]

* Wśród nędznych domów i szarych ulic&lt;br /&gt;Przeszedł właśnie On&lt;br /&gt;Zakwitły kwiaty pod brudnym murem&lt;br /&gt;I przestał śmierdzieć smog&lt;br /&gt;Już ktoś Go sprzedał&lt;br /&gt;…&lt;br /&gt;Dwa tysiąclecia na nową szansę&lt;br /&gt;W uśpieniu czekał świat&lt;br /&gt;Gdy przybył Mesjasz&lt;br /&gt;Nikt Go nie witał&lt;br /&gt;Zabrakło prostych słów
** Źródło: ''Drugie nadejście Mesjasza''

* Zabrano nam prawie wszystko&lt;br /&gt;Marzenia, wolność i gniew&lt;br /&gt;Pozostał nam tylko honor&lt;br /&gt;I hańba a hańbę zmywa krew
** Źródło: ''Tylko honor''

* Odczep się, jak wszystko mija&lt;br /&gt;Odczep się, za chwilą chwila&lt;br /&gt;Odczep się, jak zły jest ten świat&lt;br /&gt;Odczep się, ulecę jak wiatr.
** Źródło: ''Odczep się''

* Jesteś inny, jesteś sam&lt;br /&gt;Nie mieścisz się do żadnych ram
** Źródło: ''Wrogie reakcje''

* Za cmentarzem stoi dom&lt;br /&gt;Nikt nie lubi chodzić doń,&lt;br /&gt;W środku mieszka dziwny gość&lt;br /&gt;Człowiek ten to Grabarz!
** Źródło: ''Grabarz''

[[Kategoria:Polskie zespoły punkrockowe]]</text>
      <sha1>saprjsbqk726g0nem3q1lgse43ww0mb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Analfabeta</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4094</id>
    <revision>
      <id>650833</id>
      <parentid>641605</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T23:22:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zero</username>
        <id>20</id>
      </contributor>
      <comment>źródła, - (brak źródła)</comment>
      <origin>650833</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1357" sha1="43odk4x9nz11kq58mwp7gvo0yj6hsi8" xml:space="preserve">[[Plik:Literacy rate world.PNG|mały|{{center|Odsetek ludności umiejącej pisać i czytać na świecie}}]]
'''[[w:Analfabetyzm|Analfabeta]]''' – [[człowiek]] nieumiejący [[czytanie|czytać]] i [[pisanie|pisać]].
* Analfabeci muszą dyktować.
** Autor: [[Stanisław Jerzy Lec]], ''Myśli nieuczesane''

* Analfabetami w przyszłości nie będą ludzie nie umiejący czytać, ale tacy, którzy nie będą potrafili się uczyć.
** Autor: [[Alvin Toffler]]
** Zobacz też: [[nauka]]

* Dzięki rozpowszechnieniu oświaty można dziś czytać, pisać i publikować, nie przestając być analfabetą.
** Autor: [[Hugo Steinhaus]], ''Słownik racjonalny'', Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1992, s. 68.
** Zobacz też: [[oświata]]

* Kto nie przeszedł przez szkołę bólu, jest jak analfabeta przed księgą życia.
** Autor: [[Zenta Maurina]]
** Zobacz też: [[ból]]

* Któż wynajdzie analfabet, by się móc porozumieć z analfabetami?
** Autor: [[Stanisław Jerzy Lec]], ''Myśli nieuczesane''
** Zobacz też: [[alfabet]]

* Trywialna jest to wiedza i nikczemny jest powód jej przywoływania, ale jak atakują analfabeci – trudno – trzeba się bronić abecadłem.
** Autor: [[Jerzy Pilch]], ''Pociąg do życia wiecznego'', Warszawa 2007, s. 135.
** Zobacz też: [[alfabet]]

'''Zobacz też:'''
* [[analfabetyzm]]


[[Kategoria:Człowiek]]</text>
      <sha1>43odk4x9nz11kq58mwp7gvo0yj6hsi8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Doświadczenie</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4298</id>
    <revision>
      <id>650864</id>
      <parentid>610315</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T11:20:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <comment>przen. cytatu</comment>
      <origin>650864</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3943" sha1="l99pckmpl50ifm32mxkmir2s00d9sqx" xml:space="preserve">'''[[w:Doświadczenie|Doświadczenie]]''' – wiadomości zdobyte poprzez obserwację, przeżycia.
* Bardziej wierzę Bogu niż własnemu doświadczeniu.
** Autor: [[Piotr z Alkantary]]
** Źródło: [http://www.brewiarz.pl/x_15/1910w5/godzczyt.php3 ''List do św. Teresy z Avila''], Annales Minorum, XIX, s. 341.

* Doświadczenia przykre w młodości przebywa się jak choroby, daleko łacniej i mniej boleśnie niż w późniejszym wieku. Starsi musimy czuć silniej ból i drożej zawody opłacać.
** Autor: [[Józef Ignacy Kraszewski]], ''Roboty i prace'', Kraków 1969, s. 241

* Doświadczenie dowiodło, że kto nigdy nie ufa, będzie oszukany.
** Autor: [[Leonardo da Vinci]]

* Doświadczenie jest klęską i trzeba wszystko stracić, żeby dowiedzieć się odrobinę.
** Autor: [[Albert Camus]]

* Doświadczenie jest najlepszym nauczycielem.
** ''Usus magister est optimus.'' (łac.)
** Autor: [[Cyceron]], ''O mówcy'' (''De oratore''), III
** Zobacz też: [[nauczyciel]]

* Doświadczenie jest niezbędne do nauczenia się wszystkiego, czego dokonać można swoim instrumentem, ale zwłaszcza do unikania tego, na co nie należy się porywać.
** Autor: [[Eugène Delacroix]]

* Doświadczenie najpierw służy nauce, później jednak szkodzi jej, ponieważ pozwala dostrzec prawo i wyjątek. Ale kompromis między nimi bynajmniej nie stanowi prawdy.
** Autor: [[Johann Wolfgang von Goethe]], ''[[Refleksje i maksymy]]''

* Doświadczenie rodzi prawa, nigdy znajomość praw nie poprzedza doświadczenia.
** Autor: [[Antoine de Saint-Exupéry]], ''Nocny lot'', IW Pax, Warszawa 1967, s. 46.
** Zobacz też: [[prawo]]

* Doświadczenie to nazwa, którą każdy nadaje swoim błędom.
** ''Experience is the name everyone gives to their mistakes.'' (ang.)
** Postać: Pan Dumby
** Autor: [[Oscar Wilde]], ''Wachlarz Lady Windermere'', akt 3, scena 1 (1892)

* Doświadczenie nas uczy, że zawsze kto inny umiera.
** Autor: [[Stanisław Słonimski]]
** Źródło: Antoni Słonimski, ''Wspomnienia warszawskie'' (1957), wyd. Agora, Warszawa 2017, s. 13.

* Jeśli zaprawdę nie posiadam wiedzy, by cytować autorów, jak robią to inni, to i tak o wiele lepszą i bardziej wartościową rzeczą jest odczytywanie znaczeń za pomocą osobistego doświadczenia, które służy nauką własnym mistrzom. Uczeni przechodzą obok dumni, nadęci i pompatyczni, przyozdobieni w owoce pracy nie swojej, lecz innych, mnie nie pozwalając zebrać owoców nawet mej własnej.
** Autor: [[Leonardo da Vinci]]

* Mądrość to córka doświadczenia.
** Autor: [[Leonardo da Vinci]]

* Mądrość zebrana przez lata nauczyła mnie, że każde doświadczenie jest formą poszukiwania.
** Autor: [[Ansel Adams]]

* Najlepszą szkołą jest doświadczenie.
** Źródło: [[przysłowia arabskie]]
** Zobacz też: [[szkoła]]

* Natura pełna jest nieskończonych rzeczy, niedostępnych doświadczeniu.
** Autor: [[Leonardo da Vinci]]

* Nie pytaj starego, lecz doświadczonego.
** Opis: [[Przysłowia jakuckie|przysłowie jakuckie]]
** Źródło: ''Kobierzec z gwiazd i półksiężyców'' (seria ''Myśli Srebrne i Złote''), wybór i tłum. Stanisław Kałużyński, Edward Tryjarski, Wiedza Powszechna, Warszawa 1967, oprac. części jakuckiej: Stanisław Kałużyński, s. 132.
** Zobacz też: [[starość]]

* Prostytucja nie jest zawodem jak inne. Ta, która zaczyna, zarabia więcej, ta, która ma doświadczenie, zarabia mniej.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Jedenaście minut]]''
** Zobacz też: [[prostytucja]]

* Ten, kto spróbuje nieść kota za ogon nauczy się czegoś, czego nie nauczy się w żaden inny sposób.
** Autor: nieznany

* Zdobyliśmy nowe doświadczenia –&lt;br /&gt;radość, potem smak klęski, smutek,&lt;br /&gt;odrodzenie się nadziei –&lt;br /&gt;nowe doświadczenia, które można też&lt;br /&gt;znaleźć w dziewiętnastowiecznych&lt;br /&gt;pamiętnikach.
** Autor: [[Adam Zagajewski]], ''Jechać do Lwowa''


[[Kategoria:Psychologia]]</text>
      <sha1>l99pckmpl50ifm32mxkmir2s00d9sqx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Uroda</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4495</id>
    <revision>
      <id>650789</id>
      <parentid>640975</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T14:20:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Perystaltyczny</username>
        <id>62224</id>
      </contributor>
      <origin>650789</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1490" sha1="0kxim9m2fiufegmm20viqysu489djpx" xml:space="preserve">[Plik:Bergfried leiter.jpg|mały|{{center|Klasyczny stereotyp piękna i urody}}]]
'''[[w:Atrakcyjność fizyczna|Uroda]]''' (atrakcyjność fizyczna, dawniej seksapil) – atrakcyjność, związana przede wszystkim z wyglądem ciała, ale także zapachem, tembrem głosu, zachowaniem, wyraźnie pociągająca dla innych.
* A jeśli serce jest tylko mięśniem, cóż po urodzie wszechrzeczy.
** Autor: [[Maria Pawlikowska-Jasnorzewska]]

* Ludzie mogą wybaczyć talent i inteligencję. Ale nie urodę. Piękna kobieta w potocznej opinii musi być głupia i trudno zmienić ten stereotyp.
** Autorka: [[Monica Bellucci]], [https://www.polityka.pl/kultura/aktualnoscikulturalne/1508208,1,rozmowa-z-monica-bellucci.read polityka.pl, 2 września 2010]

* Przygarnąłem cię z całą twoją urodą bogatszą niż pokłady złotonośne Kalifornii kiedy panowała gorączka złota&lt;br /&gt;Nasyciłem pragnienie zmysłów twoim uśmiechem twoimi spojrzeniami twoim drżeniem
** Autor: [[Guillaume Apollinaire]]

* Uroda była i będzie zawsze królową.
** Autor: [[Aleksander Dumas]]

* Uroda przyśpiesza wszystko o 15 dni.
** Autor: [[Charles-Maurice de Talleyrand]]

* To straszne pomyśleć, że giną lasy, chwała i uroda ziemi, aby się zamienić w gazety i tysiące głupich publikacji, które pójdą na śmietnik i do kanałów.
** Autor: [[Jan Parandowski]]
** Zobacz też: [[śmietnik]]

'''Zobacz też:'''
* [[piękno]]


[[Kategoria:Człowiek]]

[[bg:Хубост — Красота]]</text>
      <sha1>0kxim9m2fiufegmm20viqysu489djpx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>650790</id>
      <parentid>650789</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T14:20:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Perystaltyczny</username>
        <id>62224</id>
      </contributor>
      <origin>650790</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1491" sha1="9eii3sgyonxsec7bwlrx5ehdeun420l" xml:space="preserve">[[Plik:Bergfried leiter.jpg|mały|{{center|Klasyczny stereotyp piękna i urody}}]]
'''[[w:Atrakcyjność fizyczna|Uroda]]''' (atrakcyjność fizyczna, dawniej seksapil) – atrakcyjność, związana przede wszystkim z wyglądem ciała, ale także zapachem, tembrem głosu, zachowaniem, wyraźnie pociągająca dla innych.
* A jeśli serce jest tylko mięśniem, cóż po urodzie wszechrzeczy.
** Autor: [[Maria Pawlikowska-Jasnorzewska]]

* Ludzie mogą wybaczyć talent i inteligencję. Ale nie urodę. Piękna kobieta w potocznej opinii musi być głupia i trudno zmienić ten stereotyp.
** Autorka: [[Monica Bellucci]], [https://www.polityka.pl/kultura/aktualnoscikulturalne/1508208,1,rozmowa-z-monica-bellucci.read polityka.pl, 2 września 2010]

* Przygarnąłem cię z całą twoją urodą bogatszą niż pokłady złotonośne Kalifornii kiedy panowała gorączka złota&lt;br /&gt;Nasyciłem pragnienie zmysłów twoim uśmiechem twoimi spojrzeniami twoim drżeniem
** Autor: [[Guillaume Apollinaire]]

* Uroda była i będzie zawsze królową.
** Autor: [[Aleksander Dumas]]

* Uroda przyśpiesza wszystko o 15 dni.
** Autor: [[Charles-Maurice de Talleyrand]]

* To straszne pomyśleć, że giną lasy, chwała i uroda ziemi, aby się zamienić w gazety i tysiące głupich publikacji, które pójdą na śmietnik i do kanałów.
** Autor: [[Jan Parandowski]]
** Zobacz też: [[śmietnik]]

'''Zobacz też:'''
* [[piękno]]


[[Kategoria:Człowiek]]

[[bg:Хубост — Красота]]</text>
      <sha1>9eii3sgyonxsec7bwlrx5ehdeun420l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>650798</id>
      <parentid>650790</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T14:30:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Swam pl</username>
        <id>41038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Wycofano edycje użytkownika [[Special:Contributions/Perystaltyczny|Perystaltyczny]] ([[User talk:Perystaltyczny|dyskusja]]). Autor przywróconej wersji to [[User:SchlurcherBot|SchlurcherBot]].</comment>
      <origin>640975</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1521" sha1="hh76y7898mgx3i41aqq6oicq5klup46" xml:space="preserve">[[Plik:Durandelle Opera Statues decoratives 09 Beaute.jpg|mały|{{center|Klasyczny stereotyp piękna i urody}}]]
'''[[w:Atrakcyjność fizyczna|Uroda]]''' (atrakcyjność fizyczna, dawniej seksapil) – atrakcyjność, związana przede wszystkim z wyglądem ciała, ale także zapachem, tembrem głosu, zachowaniem, wyraźnie pociągająca dla innych.
* A jeśli serce jest tylko mięśniem, cóż po urodzie wszechrzeczy.
** Autor: [[Maria Pawlikowska-Jasnorzewska]]

* Ludzie mogą wybaczyć talent i inteligencję. Ale nie urodę. Piękna kobieta w potocznej opinii musi być głupia i trudno zmienić ten stereotyp.
** Autorka: [[Monica Bellucci]], [https://www.polityka.pl/kultura/aktualnoscikulturalne/1508208,1,rozmowa-z-monica-bellucci.read polityka.pl, 2 września 2010]

* Przygarnąłem cię z całą twoją urodą bogatszą niż pokłady złotonośne Kalifornii kiedy panowała gorączka złota&lt;br /&gt;Nasyciłem pragnienie zmysłów twoim uśmiechem twoimi spojrzeniami twoim drżeniem
** Autor: [[Guillaume Apollinaire]]

* Uroda była i będzie zawsze królową.
** Autor: [[Aleksander Dumas]]

* Uroda przyśpiesza wszystko o 15 dni.
** Autor: [[Charles-Maurice de Talleyrand]]

* To straszne pomyśleć, że giną lasy, chwała i uroda ziemi, aby się zamienić w gazety i tysiące głupich publikacji, które pójdą na śmietnik i do kanałów.
** Autor: [[Jan Parandowski]]
** Zobacz też: [[śmietnik]]

'''Zobacz też:'''
* [[piękno]]


[[Kategoria:Człowiek]]

[[bg:Хубост — Красота]]</text>
      <sha1>hh76y7898mgx3i41aqq6oicq5klup46</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Samuel Butler (pisarz)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8655</id>
    <revision>
      <id>650869</id>
      <parentid>650646</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T11:51:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <comment>Anulowano wersję [[Special:Diff/650646|650646]] autorstwa [[Special:Contributions/Juppi lantteineen|Juppi lantteineen]] ([[User talk:Juppi lantteineen|dyskusja]])</comment>
      <origin>650869</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1352" sha1="gq29epn5hbpoagmzpya9a06opg7wq99" xml:space="preserve">[[Plik:SamuelErewhonButler.jpg|mały|{{center|Samuel Butler}}]]
'''[[w:Samuel Butler|Samuel Butler]]''' (1835–1902) – angielski [[pisarz]].
* Chociaż analogia jest często myląca, jest to jednak najmniej myląca rzecz, jaką mamy.
** ''Though analogy is often misleading, it is the least misleading thing we have.'' (ang.)
** Źródło: ''Notebooks'' (1912)

* Różnica między Bogiem a historykami polega głównie na tym, że Bóg nie może zmieniać przeszłości.
** ''God cannot alter the past, historians can.'' (ang.)
** Źródło: ''Erewhon Revisited'' (1901)
** Zobacz też: [[Bóg]], [[historyk]]

* Sumienie jest naprawdę dobrze wychowane, więc wkrótce przestaje mówić do tych, co nie chcą go słuchać.
** ''Conscience is thoroughly well-bred and soon leaves off talking to those who do not wish to hear it.'' (ang.)
** Źródło: ''Further Extracts from Notebooks'' (1934)
** Zobacz też: [[sumienie]]

* Złodziej pozwala wybrać: pieniądze albo życie; kobieta żąda obu naraz.
** ''Brigands demand your money or your life; women require both'' (ang.)
** Źródło: ''The Way of All Flesh'' (1903)
** Zobacz też: [[kobieta]]


{{SORTUJ:Butler, Samuel}}
[[Kategoria:Angielscy prozaicy]]
[[Kategoria:Angielscy tłumacze]]
[[Kategoria:Brytyjscy pisarze fantastyki]]
[[Kategoria:Futurolodzy]]
[[Kategoria:Pisarze modernizmu]]</text>
      <sha1>gq29epn5hbpoagmzpya9a06opg7wq99</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Alfabet</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10343</id>
    <revision>
      <id>650834</id>
      <parentid>637021</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T23:23:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zero</username>
        <id>20</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>popr. za źródłem</comment>
      <origin>650834</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2429" sha1="qvbsxacq8uut21shnhkj0tqrhl3ujsh" xml:space="preserve">[[Plik:Polish-alphabet.png|mały|{{center|Alfabet polski}}]]
'''[[w:Alfabet|Alfabet]]''' – wszystkie [[litera|litery]] ułożone w umownym porządku.
* Abecadło z pieca spadło,&lt;br /&gt;O ziemię się hukło,&lt;br /&gt;Rozsypało się po kątach,&lt;br /&gt;Strasznie się potłukło
** Autor: [[Julian Tuwim]], ''Abecadło''

* Abecadło – pierwszy stopień do mądrości.
** Opis: [[przysłowia rosyjskie|przysłowie rosyjskie]].
** Źródło: Danuta Masłowska, Włodzimierz Masłowski, ''Przysłowia polskie i obce'', Warszawa 2003

* Alfabet – ojciec umysłu.
** Autor: [[Wojciech Bartoszewski]]
** Zobacz też: [[umysł]]

* Dodatni wpływ na dziecko jest ważniejszy niż nauczenie abecadła.
** Autor: [[Lucy Maud Montgomery]], ''[[Ania z Avonlea]]''
** Zobacz też: [[dziecko]]

* Któż wynajdzie analfabet, by się móc porozumieć z analfabetami?
** Autor: [[Stanisław Jerzy Lec]], ''Myśli nieuczesane''
** Zobacz też: [[analfabeta]]

* Nie pojmowałem jednak, czemu, skoro encyklopedia jest modelem porządku, rzeczywistość nie zawsze zachowuje porządek alfabetyczny. Na przykład '''''j'''eden'' poprzedzało '''''d'''wa'', chociaż ''J'' zajmowało dalsze miejsce w abecadle. A poza tym jedliśmy '''''ś'''niadanie'' przed '''''o'''biadem'' i siadaliśmy do '''''o'''biadu'' przed '''''k'''olacją'', gdy tymczasem, zgodnie z porządkiem alfabetycznym, powinniśmy zacząć dzień od kolacji, następnie zjeść '''''o'''biad'' i zakończyć pożywnym '''''ś'''niadaniem''.
** Autor: [[Juan José Millás]], ''Porządek alfabetyczny''

* Raz literki w abecadle chciały się zabawić&lt;br /&gt;i kłóciły się zajadle,&lt;br /&gt;jak by się ustawić.&lt;br /&gt;A krzyczało: – Chcę być pierwsze!&lt;br /&gt;ale B nie chciało,&lt;br /&gt;C i D zgubiły wiersze,&lt;br /&gt;E pod stół wleciało.
** Autor: [[Wanda Chotomska]], ''Literki''
** Zobacz też: [[litera]]

* Trywialna jest to wiedza i nikczemny jest powód jej przywoływania, ale jak atakują analfabeci – trudno – trzeba się bronić abecadłem.
** Autor: [[Jerzy Pilch]], ''Pociąg do życia wiecznego'', Warszawa 2007, s. 135.
** Zobacz też: [[analfabeta]]

* Wszelki język jest alfabetem symboli, użytkowanie go zakłada przeszłość, którą dzielą rozmówcy.
** Autor: [[Jorge Luis Borges]], ''[[Alef (utwór)|Alef]]''
** Zobacz też: [[język (mowa)|język]], [[przeszłość]], [[symbol]]

'''Zobacz też:'''
* [[książka]]
* [[słowo]]


[[Kategoria:Język]]</text>
      <sha1>qvbsxacq8uut21shnhkj0tqrhl3ujsh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Plan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>14621</id>
    <revision>
      <id>650807</id>
      <parentid>605206</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T17:17:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-56734-03</username>
        <id>62229</id>
      </contributor>
      <origin>650807</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1892" sha1="iua5r3v70dtla0qsyjqsrk0pa0yh9xt" xml:space="preserve">'''[[w:Plan|Plan]]''' – odwzorowanie terenu w postaci [[Mapa|mapy]] lub to, co [[człowiek]] chce zrobić.

* Sram na wasz plan.
** Autor: burżuj

&lt;big&gt;&lt;big&gt;&lt;big&gt;&lt;center&gt;'''NIECH ŻYJE &lt;span style=&quot;color: red;&quot;&gt;POLSKA ZJEDNOCZONA PARTIA ROBOTNICZA&lt;/span&gt;!!!!&lt;/center&gt;&lt;/big&gt;&lt;/big&gt;&lt;/big&gt;

* Dobry plan konsekwentnie wykonany teraz jest lepszy niż idealny plan wykonany dziesięć minut później.
** ''A good solution applied with vigor now is better than a perfect solution applied ten minutes later.'' (ang.)
** Autor: [[George Patton]]
** Źródło: Charles M. Province, ''The Unknown Patton''

* Mądrość planów polega na przewidzeniu także trudności wykonawczych.
** Autor: [[Luc de Clapiers de Vauvenargues]]

* Mogę być zwolennikiem brydża albo pokera, ale nie życzę sobie, aby mój plan nazywano grą.
** Autor: [[Isoroku Yamamoto]]

* Najpiękniejsze plany biorą w łeb przez małość tych, co je mieli wykonać, bo przecież sami cesarze nic nie mogą zrobić.
** Autor: [[Bertolt Brecht]], ''Matka Courage i jej dzieci'', scena 6, tłum. [[Stanisław Jerzy Lec]]

* Pan ma jakiś plan dla nas wszystkich, ale czasem nie rozumiem, co chce nam przekazać.
** Autor: [[Nicholas Sparks]], ''Jesienna miłość''

* Plan naukowy nie poparty hipotezą roboczą jest szkieletem bez żywego ciała.
** Autor: [[Ludwik Hirszfeld]]

* Plan: coś, co potem wygląda absolutnie inaczej.
** Autor: [[Julian Tuwim]]

* Trzeba się trzymać planu po wynurzeniu z podziemia.
** Źródło: [[Paktofonika]], ''CD Kinematografii''

* Zawsze dobrze jest mieć plan B.
** Źródło: ''[[39 i pół]]'', odcinek 7.

{{wulgaryzmy}}

* Moja babcia zwykła mówić, że Bóg ma swój plan w stosunku do każdego z nas. Chciałbym móc zrealizować Jego plan, ponieważ mój okazał się do dupy.
** Autor: [[Mickey Rourke]]


[[Kategoria:Ekonomia]]
[[Kategoria:Geografia]]
[[Kategoria:Wojna]]</text>
      <sha1>iua5r3v70dtla0qsyjqsrk0pa0yh9xt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>650822</id>
      <parentid>650807</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T17:33:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Swam pl</username>
        <id>41038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Wycofano edycję użytkownika [[Special:Contributions/~2026-56734-03|~2026-56734-03]] ([[User talk:~2026-56734-03|dyskusja]]). Autor przywróconej wersji to [[User:Codename Noreste|Codename Noreste]].</comment>
      <origin>542621</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1712" sha1="25npr03yslafos4ob5gli7qlh7szeqq" xml:space="preserve">'''[[w:Plan|Plan]]''' – odwzorowanie terenu w postaci [[Mapa|mapy]] lub to, co [[człowiek]] chce zrobić.

* Dobry plan konsekwentnie wykonany teraz jest lepszy niż idealny plan wykonany dziesięć minut później.
** ''A good solution applied with vigor now is better than a perfect solution applied ten minutes later.'' (ang.)
** Autor: [[George Patton]]
** Źródło: Charles M. Province, ''The Unknown Patton''

* Mądrość planów polega na przewidzeniu także trudności wykonawczych.
** Autor: [[Luc de Clapiers de Vauvenargues]]

* Mogę być zwolennikiem brydża albo pokera, ale nie życzę sobie, aby mój plan nazywano grą.
** Autor: [[Isoroku Yamamoto]]

* Najpiękniejsze plany biorą w łeb przez małość tych, co je mieli wykonać, bo przecież sami cesarze nic nie mogą zrobić.
** Autor: [[Bertolt Brecht]], ''Matka Courage i jej dzieci'', scena 6, tłum. [[Stanisław Jerzy Lec]]

* Pan ma jakiś plan dla nas wszystkich, ale czasem nie rozumiem, co chce nam przekazać.
** Autor: [[Nicholas Sparks]], ''Jesienna miłość''

* Plan naukowy nie poparty hipotezą roboczą jest szkieletem bez żywego ciała.
** Autor: [[Ludwik Hirszfeld]]

* Plan: coś, co potem wygląda absolutnie inaczej.
** Autor: [[Julian Tuwim]]

* Trzeba się trzymać planu po wynurzeniu z podziemia.
** Źródło: [[Paktofonika]], ''CD Kinematografii''

* Zawsze dobrze jest mieć plan B.
** Źródło: ''[[39 i pół]]'', odcinek 7.

{{wulgaryzmy}}

* Moja babcia zwykła mówić, że Bóg ma swój plan w stosunku do każdego z nas. Chciałbym móc zrealizować Jego plan, ponieważ mój okazał się do dupy.
** Autor: [[Mickey Rourke]]


[[Kategoria:Ekonomia]]
[[Kategoria:Geografia]]
[[Kategoria:Wojna]]</text>
      <sha1>25npr03yslafos4ob5gli7qlh7szeqq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>650844</id>
      <parentid>650822</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T09:52:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>PARTYCJU$Z</username>
        <id>62236</id>
      </contributor>
      <comment>PARTEITAG</comment>
      <origin>650844</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1892" sha1="iua5r3v70dtla0qsyjqsrk0pa0yh9xt" xml:space="preserve">'''[[w:Plan|Plan]]''' – odwzorowanie terenu w postaci [[Mapa|mapy]] lub to, co [[człowiek]] chce zrobić.

* Sram na wasz plan.
** Autor: burżuj

&lt;big&gt;&lt;big&gt;&lt;big&gt;&lt;center&gt;'''NIECH ŻYJE &lt;span style=&quot;color: red;&quot;&gt;POLSKA ZJEDNOCZONA PARTIA ROBOTNICZA&lt;/span&gt;!!!!&lt;/center&gt;&lt;/big&gt;&lt;/big&gt;&lt;/big&gt;

* Dobry plan konsekwentnie wykonany teraz jest lepszy niż idealny plan wykonany dziesięć minut później.
** ''A good solution applied with vigor now is better than a perfect solution applied ten minutes later.'' (ang.)
** Autor: [[George Patton]]
** Źródło: Charles M. Province, ''The Unknown Patton''

* Mądrość planów polega na przewidzeniu także trudności wykonawczych.
** Autor: [[Luc de Clapiers de Vauvenargues]]

* Mogę być zwolennikiem brydża albo pokera, ale nie życzę sobie, aby mój plan nazywano grą.
** Autor: [[Isoroku Yamamoto]]

* Najpiękniejsze plany biorą w łeb przez małość tych, co je mieli wykonać, bo przecież sami cesarze nic nie mogą zrobić.
** Autor: [[Bertolt Brecht]], ''Matka Courage i jej dzieci'', scena 6, tłum. [[Stanisław Jerzy Lec]]

* Pan ma jakiś plan dla nas wszystkich, ale czasem nie rozumiem, co chce nam przekazać.
** Autor: [[Nicholas Sparks]], ''Jesienna miłość''

* Plan naukowy nie poparty hipotezą roboczą jest szkieletem bez żywego ciała.
** Autor: [[Ludwik Hirszfeld]]

* Plan: coś, co potem wygląda absolutnie inaczej.
** Autor: [[Julian Tuwim]]

* Trzeba się trzymać planu po wynurzeniu z podziemia.
** Źródło: [[Paktofonika]], ''CD Kinematografii''

* Zawsze dobrze jest mieć plan B.
** Źródło: ''[[39 i pół]]'', odcinek 7.

{{wulgaryzmy}}

* Moja babcia zwykła mówić, że Bóg ma swój plan w stosunku do każdego z nas. Chciałbym móc zrealizować Jego plan, ponieważ mój okazał się do dupy.
** Autor: [[Mickey Rourke]]


[[Kategoria:Ekonomia]]
[[Kategoria:Geografia]]
[[Kategoria:Wojna]]</text>
      <sha1>iua5r3v70dtla0qsyjqsrk0pa0yh9xt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>650852</id>
      <parentid>650844</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T09:52:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Swam pl</username>
        <id>41038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Wycofano edycję użytkownika [[Special:Contributions/PARTYCJU$Z|PARTYCJU$Z]] ([[User talk:PARTYCJU$Z|dyskusja]]). Autor przywróconej wersji to [[User:Swam pl|Swam pl]].</comment>
      <origin>542621</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1712" sha1="25npr03yslafos4ob5gli7qlh7szeqq" xml:space="preserve">'''[[w:Plan|Plan]]''' – odwzorowanie terenu w postaci [[Mapa|mapy]] lub to, co [[człowiek]] chce zrobić.

* Dobry plan konsekwentnie wykonany teraz jest lepszy niż idealny plan wykonany dziesięć minut później.
** ''A good solution applied with vigor now is better than a perfect solution applied ten minutes later.'' (ang.)
** Autor: [[George Patton]]
** Źródło: Charles M. Province, ''The Unknown Patton''

* Mądrość planów polega na przewidzeniu także trudności wykonawczych.
** Autor: [[Luc de Clapiers de Vauvenargues]]

* Mogę być zwolennikiem brydża albo pokera, ale nie życzę sobie, aby mój plan nazywano grą.
** Autor: [[Isoroku Yamamoto]]

* Najpiękniejsze plany biorą w łeb przez małość tych, co je mieli wykonać, bo przecież sami cesarze nic nie mogą zrobić.
** Autor: [[Bertolt Brecht]], ''Matka Courage i jej dzieci'', scena 6, tłum. [[Stanisław Jerzy Lec]]

* Pan ma jakiś plan dla nas wszystkich, ale czasem nie rozumiem, co chce nam przekazać.
** Autor: [[Nicholas Sparks]], ''Jesienna miłość''

* Plan naukowy nie poparty hipotezą roboczą jest szkieletem bez żywego ciała.
** Autor: [[Ludwik Hirszfeld]]

* Plan: coś, co potem wygląda absolutnie inaczej.
** Autor: [[Julian Tuwim]]

* Trzeba się trzymać planu po wynurzeniu z podziemia.
** Źródło: [[Paktofonika]], ''CD Kinematografii''

* Zawsze dobrze jest mieć plan B.
** Źródło: ''[[39 i pół]]'', odcinek 7.

{{wulgaryzmy}}

* Moja babcia zwykła mówić, że Bóg ma swój plan w stosunku do każdego z nas. Chciałbym móc zrealizować Jego plan, ponieważ mój okazał się do dupy.
** Autor: [[Mickey Rourke]]


[[Kategoria:Ekonomia]]
[[Kategoria:Geografia]]
[[Kategoria:Wojna]]</text>
      <sha1>25npr03yslafos4ob5gli7qlh7szeqq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Stanisław Bułak-Bałachowicz</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15144</id>
    <revision>
      <id>650802</id>
      <parentid>604761</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T17:14:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-56734-03</username>
        <id>62229</id>
      </contributor>
      <origin>650802</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3351" sha1="hsc9cdf4f3mow310pa9ungiy1qrv8m3" xml:space="preserve">[[Plik:Bałachowicz.JPG|mały|{{center|Stanisław Bułak-Bałachowicz}}]]
'''[[w:Stanisław Bułak-Bałachowicz|Stanisław Bułak-Bałachowicz]]''' (1883–1940) – rosyjski, polski i białoruski wojskowy, wojskowy, [[generał]] major Białej Armii.
&lt;big&gt;&lt;big&gt;&lt;big&gt;&lt;center&gt;'''NIECH ŻYJE &lt;span style=&quot;color: red;&quot;&gt;POLSKA ZJEDNOCZONA PARTIA ROBOTNICZA&lt;/span&gt;!!!!&lt;/center&gt;&lt;/big&gt;&lt;/big&gt;&lt;/big&gt;
* Fortecą Polski jest pierś Jej żołnierza – pierś każdego Jej obywatela i w celu osłabienia mocy tych fortec prowadzona jest obecnie usilna kampania komunistów i ich sympatyków.
** Źródło: ''Wojna będzie czy nie będzie'', Warszawa 1931.

* Historię moją w czasie wojny wypisałem rzetelnie na skórze wrogów, do dziś dnia zapomnieć mnie nie mogą.
** Źródło: ''Wojna będzie czy nie będzie'', Warszawa 1931.

* Jako dowódca początkowo grupy a potem Armii Sprzymierzonej, posiadałem w szeregach moich przeważnie obcoplemieńcow. Najlepszych synów Rusi, Ukrainy, Białorusi i Rosji, tych co Polsce ufali, wierzyli i w ciężkich chwilach walk o Polskę na pomoc przyszli i ramię przy ramieniu z Polskimi żołnierzami w szeregach stanęli. Kurhany mogił tych bohaterów rozsiane na szlaku działań mojej byłej Armii od Buga do Dniepru są świadectwem dobrowolnej rycerskiej ofiary życia, złożonej przez obcoplemieńcow dla Polski.
** Źródło: ''Wojna będzie czy nie będzie'', Warszawa 1931.

* Miałem i mam gorącą wiarę w Boga i sprawiedliwość. W roku 1918 mając jako godło na swym sztandarze krzyż – w przeciwstawieniu do gwiazdy sowieckiej – podjąłem nierówną walkę w obronie uciśnionych ludów. Walczyłem skutecznie za wolność Estonii, tej Rosji, która chciała pozostać chrześcijańską i szczerze demokratyczną, następnie Łotwy, Polski i Białej Rusi.
** Źródło: ''List otwarty gen. Bułak-Bałachowicza so Sejmu Ustawodawczego Rzeczypospolitej Polskiej'', Warszawa 1922.

* Względem Polski, której jestem obywatelem, wszystkie me zobowiazania jako obywatela i człowieka sumiennie spełniłem. Jako obywatel, gdy nadeszła chwila wyborów do Sejmu Wileńskiego – jako z Kresów pochodzący – pospieszyłem do urny wyborczej oddać głos.
** Źródło: ''List otwarty gen. Bułak-Bałachowicza so Sejmu Ustawodawczego Rzeczypospolitej Polskiej'', Warszawa 1922.

==O Stanisławie Bałachowiczu==
* Nie szukajcie w nim cech sztabowego generała, a nie będziecie mieli rozczarowań. Jest to typowy warchoł i partyzant, lecz doskonały żołnierz i umiejętny raczej ataman niż dowódca w europejskim stylu… Bije bolszewików w wielu wypadkach lepiej od sztabowych generałów, bo sam jest bolszewikiem, zresztą genealogicznie od nich się wywodzi. Nie żałuje cudzego życia i cudzej krwi, zupełnie tak samo jak własnej. Dajcie mu być sobą, bo innym nie potrafi.
** Autor: [[Józef Piłsudski]]
** Opis: w liście do Karola Wędziagolskiego, swego emisariusza do sojuszniczej armii ochotniczej Bałachowicza, 1921.
** Źródło: [https://dzieje.pl/artykuly-historyczne/stanislaw-bulak-balachowicz-general-watazka Olga Łozińska, ''Stanisław Bułak-Bałachowicz. Generał watażka'', dzieje.pl, 25 grudnia 2020]


{{SORTUJ:Bułak-Bałachowicz, Stanisław}}
[[Kategoria:Białoruscy wojskowi]]
[[Kategoria:Rosyjscy wojskowi]]
[[Kategoria:Żołnierze II Rzeczypospolitej]]</text>
      <sha1>hsc9cdf4f3mow310pa9ungiy1qrv8m3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>650817</id>
      <parentid>650802</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T17:33:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Swam pl</username>
        <id>41038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Wycofano edycję użytkownika [[Special:Contributions/~2026-56734-03|~2026-56734-03]] ([[User talk:~2026-56734-03|dyskusja]]). Autor przywróconej wersji to [[User:Mrnr84201|Mrnr84201]].</comment>
      <origin>604761</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3212" sha1="4qzkern7jluodf23jxw7p5r65vshcig" xml:space="preserve">[[Plik:Bałachowicz.JPG|mały|{{center|Stanisław Bułak-Bałachowicz}}]]
'''[[w:Stanisław Bułak-Bałachowicz|Stanisław Bułak-Bałachowicz]]''' (1883–1940) – rosyjski, polski i białoruski wojskowy, wojskowy, [[generał]] major Białej Armii.
* Fortecą Polski jest pierś Jej żołnierza – pierś każdego Jej obywatela i w celu osłabienia mocy tych fortec prowadzona jest obecnie usilna kampania komunistów i ich sympatyków.
** Źródło: ''Wojna będzie czy nie będzie'', Warszawa 1931.

* Historię moją w czasie wojny wypisałem rzetelnie na skórze wrogów, do dziś dnia zapomnieć mnie nie mogą.
** Źródło: ''Wojna będzie czy nie będzie'', Warszawa 1931.

* Jako dowódca początkowo grupy a potem Armii Sprzymierzonej, posiadałem w szeregach moich przeważnie obcoplemieńcow. Najlepszych synów Rusi, Ukrainy, Białorusi i Rosji, tych co Polsce ufali, wierzyli i w ciężkich chwilach walk o Polskę na pomoc przyszli i ramię przy ramieniu z Polskimi żołnierzami w szeregach stanęli. Kurhany mogił tych bohaterów rozsiane na szlaku działań mojej byłej Armii od Buga do Dniepru są świadectwem dobrowolnej rycerskiej ofiary życia, złożonej przez obcoplemieńcow dla Polski.
** Źródło: ''Wojna będzie czy nie będzie'', Warszawa 1931.

* Miałem i mam gorącą wiarę w Boga i sprawiedliwość. W roku 1918 mając jako godło na swym sztandarze krzyż – w przeciwstawieniu do gwiazdy sowieckiej – podjąłem nierówną walkę w obronie uciśnionych ludów. Walczyłem skutecznie za wolność Estonii, tej Rosji, która chciała pozostać chrześcijańską i szczerze demokratyczną, następnie Łotwy, Polski i Białej Rusi.
** Źródło: ''List otwarty gen. Bułak-Bałachowicza so Sejmu Ustawodawczego Rzeczypospolitej Polskiej'', Warszawa 1922.

* Względem Polski, której jestem obywatelem, wszystkie me zobowiazania jako obywatela i człowieka sumiennie spełniłem. Jako obywatel, gdy nadeszła chwila wyborów do Sejmu Wileńskiego – jako z Kresów pochodzący – pospieszyłem do urny wyborczej oddać głos.
** Źródło: ''List otwarty gen. Bułak-Bałachowicza so Sejmu Ustawodawczego Rzeczypospolitej Polskiej'', Warszawa 1922.

==O Stanisławie Bałachowiczu==
* Nie szukajcie w nim cech sztabowego generała, a nie będziecie mieli rozczarowań. Jest to typowy warchoł i partyzant, lecz doskonały żołnierz i umiejętny raczej ataman niż dowódca w europejskim stylu… Bije bolszewików w wielu wypadkach lepiej od sztabowych generałów, bo sam jest bolszewikiem, zresztą genealogicznie od nich się wywodzi. Nie żałuje cudzego życia i cudzej krwi, zupełnie tak samo jak własnej. Dajcie mu być sobą, bo innym nie potrafi.
** Autor: [[Józef Piłsudski]]
** Opis: w liście do Karola Wędziagolskiego, swego emisariusza do sojuszniczej armii ochotniczej Bałachowicza, 1921.
** Źródło: [https://dzieje.pl/artykuly-historyczne/stanislaw-bulak-balachowicz-general-watazka Olga Łozińska, ''Stanisław Bułak-Bałachowicz. Generał watażka'', dzieje.pl, 25 grudnia 2020]


{{SORTUJ:Bułak-Bałachowicz, Stanisław}}
[[Kategoria:Białoruscy wojskowi]]
[[Kategoria:Rosyjscy wojskowi]]
[[Kategoria:Żołnierze II Rzeczypospolitej]]</text>
      <sha1>4qzkern7jluodf23jxw7p5r65vshcig</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>650835</id>
      <parentid>650817</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T08:39:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-56842-69</username>
        <id>62233</id>
      </contributor>
      <comment>checkabuse my accounts globally! vv-qng-r</comment>
      <origin>650835</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3351" sha1="hsc9cdf4f3mow310pa9ungiy1qrv8m3" xml:space="preserve">[[Plik:Bałachowicz.JPG|mały|{{center|Stanisław Bułak-Bałachowicz}}]]
'''[[w:Stanisław Bułak-Bałachowicz|Stanisław Bułak-Bałachowicz]]''' (1883–1940) – rosyjski, polski i białoruski wojskowy, wojskowy, [[generał]] major Białej Armii.
&lt;big&gt;&lt;big&gt;&lt;big&gt;&lt;center&gt;'''NIECH ŻYJE &lt;span style=&quot;color: red;&quot;&gt;POLSKA ZJEDNOCZONA PARTIA ROBOTNICZA&lt;/span&gt;!!!!&lt;/center&gt;&lt;/big&gt;&lt;/big&gt;&lt;/big&gt;
* Fortecą Polski jest pierś Jej żołnierza – pierś każdego Jej obywatela i w celu osłabienia mocy tych fortec prowadzona jest obecnie usilna kampania komunistów i ich sympatyków.
** Źródło: ''Wojna będzie czy nie będzie'', Warszawa 1931.

* Historię moją w czasie wojny wypisałem rzetelnie na skórze wrogów, do dziś dnia zapomnieć mnie nie mogą.
** Źródło: ''Wojna będzie czy nie będzie'', Warszawa 1931.

* Jako dowódca początkowo grupy a potem Armii Sprzymierzonej, posiadałem w szeregach moich przeważnie obcoplemieńcow. Najlepszych synów Rusi, Ukrainy, Białorusi i Rosji, tych co Polsce ufali, wierzyli i w ciężkich chwilach walk o Polskę na pomoc przyszli i ramię przy ramieniu z Polskimi żołnierzami w szeregach stanęli. Kurhany mogił tych bohaterów rozsiane na szlaku działań mojej byłej Armii od Buga do Dniepru są świadectwem dobrowolnej rycerskiej ofiary życia, złożonej przez obcoplemieńcow dla Polski.
** Źródło: ''Wojna będzie czy nie będzie'', Warszawa 1931.

* Miałem i mam gorącą wiarę w Boga i sprawiedliwość. W roku 1918 mając jako godło na swym sztandarze krzyż – w przeciwstawieniu do gwiazdy sowieckiej – podjąłem nierówną walkę w obronie uciśnionych ludów. Walczyłem skutecznie za wolność Estonii, tej Rosji, która chciała pozostać chrześcijańską i szczerze demokratyczną, następnie Łotwy, Polski i Białej Rusi.
** Źródło: ''List otwarty gen. Bułak-Bałachowicza so Sejmu Ustawodawczego Rzeczypospolitej Polskiej'', Warszawa 1922.

* Względem Polski, której jestem obywatelem, wszystkie me zobowiazania jako obywatela i człowieka sumiennie spełniłem. Jako obywatel, gdy nadeszła chwila wyborów do Sejmu Wileńskiego – jako z Kresów pochodzący – pospieszyłem do urny wyborczej oddać głos.
** Źródło: ''List otwarty gen. Bułak-Bałachowicza so Sejmu Ustawodawczego Rzeczypospolitej Polskiej'', Warszawa 1922.

==O Stanisławie Bałachowiczu==
* Nie szukajcie w nim cech sztabowego generała, a nie będziecie mieli rozczarowań. Jest to typowy warchoł i partyzant, lecz doskonały żołnierz i umiejętny raczej ataman niż dowódca w europejskim stylu… Bije bolszewików w wielu wypadkach lepiej od sztabowych generałów, bo sam jest bolszewikiem, zresztą genealogicznie od nich się wywodzi. Nie żałuje cudzego życia i cudzej krwi, zupełnie tak samo jak własnej. Dajcie mu być sobą, bo innym nie potrafi.
** Autor: [[Józef Piłsudski]]
** Opis: w liście do Karola Wędziagolskiego, swego emisariusza do sojuszniczej armii ochotniczej Bałachowicza, 1921.
** Źródło: [https://dzieje.pl/artykuly-historyczne/stanislaw-bulak-balachowicz-general-watazka Olga Łozińska, ''Stanisław Bułak-Bałachowicz. Generał watażka'', dzieje.pl, 25 grudnia 2020]


{{SORTUJ:Bułak-Bałachowicz, Stanisław}}
[[Kategoria:Białoruscy wojskowi]]
[[Kategoria:Rosyjscy wojskowi]]
[[Kategoria:Żołnierze II Rzeczypospolitej]]</text>
      <sha1>hsc9cdf4f3mow310pa9ungiy1qrv8m3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>650837</id>
      <parentid>650835</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T08:40:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Swam pl</username>
        <id>41038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Wycofano edycję użytkownika [[Special:Contributions/~2026-56842-69|~2026-56842-69]] ([[User talk:~2026-56842-69|dyskusja]]). Autor przywróconej wersji to [[User:Swam pl|Swam pl]].</comment>
      <origin>604761</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3212" sha1="4qzkern7jluodf23jxw7p5r65vshcig" xml:space="preserve">[[Plik:Bałachowicz.JPG|mały|{{center|Stanisław Bułak-Bałachowicz}}]]
'''[[w:Stanisław Bułak-Bałachowicz|Stanisław Bułak-Bałachowicz]]''' (1883–1940) – rosyjski, polski i białoruski wojskowy, wojskowy, [[generał]] major Białej Armii.
* Fortecą Polski jest pierś Jej żołnierza – pierś każdego Jej obywatela i w celu osłabienia mocy tych fortec prowadzona jest obecnie usilna kampania komunistów i ich sympatyków.
** Źródło: ''Wojna będzie czy nie będzie'', Warszawa 1931.

* Historię moją w czasie wojny wypisałem rzetelnie na skórze wrogów, do dziś dnia zapomnieć mnie nie mogą.
** Źródło: ''Wojna będzie czy nie będzie'', Warszawa 1931.

* Jako dowódca początkowo grupy a potem Armii Sprzymierzonej, posiadałem w szeregach moich przeważnie obcoplemieńcow. Najlepszych synów Rusi, Ukrainy, Białorusi i Rosji, tych co Polsce ufali, wierzyli i w ciężkich chwilach walk o Polskę na pomoc przyszli i ramię przy ramieniu z Polskimi żołnierzami w szeregach stanęli. Kurhany mogił tych bohaterów rozsiane na szlaku działań mojej byłej Armii od Buga do Dniepru są świadectwem dobrowolnej rycerskiej ofiary życia, złożonej przez obcoplemieńcow dla Polski.
** Źródło: ''Wojna będzie czy nie będzie'', Warszawa 1931.

* Miałem i mam gorącą wiarę w Boga i sprawiedliwość. W roku 1918 mając jako godło na swym sztandarze krzyż – w przeciwstawieniu do gwiazdy sowieckiej – podjąłem nierówną walkę w obronie uciśnionych ludów. Walczyłem skutecznie za wolność Estonii, tej Rosji, która chciała pozostać chrześcijańską i szczerze demokratyczną, następnie Łotwy, Polski i Białej Rusi.
** Źródło: ''List otwarty gen. Bułak-Bałachowicza so Sejmu Ustawodawczego Rzeczypospolitej Polskiej'', Warszawa 1922.

* Względem Polski, której jestem obywatelem, wszystkie me zobowiazania jako obywatela i człowieka sumiennie spełniłem. Jako obywatel, gdy nadeszła chwila wyborów do Sejmu Wileńskiego – jako z Kresów pochodzący – pospieszyłem do urny wyborczej oddać głos.
** Źródło: ''List otwarty gen. Bułak-Bałachowicza so Sejmu Ustawodawczego Rzeczypospolitej Polskiej'', Warszawa 1922.

==O Stanisławie Bałachowiczu==
* Nie szukajcie w nim cech sztabowego generała, a nie będziecie mieli rozczarowań. Jest to typowy warchoł i partyzant, lecz doskonały żołnierz i umiejętny raczej ataman niż dowódca w europejskim stylu… Bije bolszewików w wielu wypadkach lepiej od sztabowych generałów, bo sam jest bolszewikiem, zresztą genealogicznie od nich się wywodzi. Nie żałuje cudzego życia i cudzej krwi, zupełnie tak samo jak własnej. Dajcie mu być sobą, bo innym nie potrafi.
** Autor: [[Józef Piłsudski]]
** Opis: w liście do Karola Wędziagolskiego, swego emisariusza do sojuszniczej armii ochotniczej Bałachowicza, 1921.
** Źródło: [https://dzieje.pl/artykuly-historyczne/stanislaw-bulak-balachowicz-general-watazka Olga Łozińska, ''Stanisław Bułak-Bałachowicz. Generał watażka'', dzieje.pl, 25 grudnia 2020]


{{SORTUJ:Bułak-Bałachowicz, Stanisław}}
[[Kategoria:Białoruscy wojskowi]]
[[Kategoria:Rosyjscy wojskowi]]
[[Kategoria:Żołnierze II Rzeczypospolitej]]</text>
      <sha1>4qzkern7jluodf23jxw7p5r65vshcig</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>650839</id>
      <parentid>650837</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T09:51:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>PARTYCJU$Z</username>
        <id>62236</id>
      </contributor>
      <comment>PARTEITAG</comment>
      <origin>650839</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3351" sha1="hsc9cdf4f3mow310pa9ungiy1qrv8m3" xml:space="preserve">[[Plik:Bałachowicz.JPG|mały|{{center|Stanisław Bułak-Bałachowicz}}]]
'''[[w:Stanisław Bułak-Bałachowicz|Stanisław Bułak-Bałachowicz]]''' (1883–1940) – rosyjski, polski i białoruski wojskowy, wojskowy, [[generał]] major Białej Armii.
&lt;big&gt;&lt;big&gt;&lt;big&gt;&lt;center&gt;'''NIECH ŻYJE &lt;span style=&quot;color: red;&quot;&gt;POLSKA ZJEDNOCZONA PARTIA ROBOTNICZA&lt;/span&gt;!!!!&lt;/center&gt;&lt;/big&gt;&lt;/big&gt;&lt;/big&gt;
* Fortecą Polski jest pierś Jej żołnierza – pierś każdego Jej obywatela i w celu osłabienia mocy tych fortec prowadzona jest obecnie usilna kampania komunistów i ich sympatyków.
** Źródło: ''Wojna będzie czy nie będzie'', Warszawa 1931.

* Historię moją w czasie wojny wypisałem rzetelnie na skórze wrogów, do dziś dnia zapomnieć mnie nie mogą.
** Źródło: ''Wojna będzie czy nie będzie'', Warszawa 1931.

* Jako dowódca początkowo grupy a potem Armii Sprzymierzonej, posiadałem w szeregach moich przeważnie obcoplemieńcow. Najlepszych synów Rusi, Ukrainy, Białorusi i Rosji, tych co Polsce ufali, wierzyli i w ciężkich chwilach walk o Polskę na pomoc przyszli i ramię przy ramieniu z Polskimi żołnierzami w szeregach stanęli. Kurhany mogił tych bohaterów rozsiane na szlaku działań mojej byłej Armii od Buga do Dniepru są świadectwem dobrowolnej rycerskiej ofiary życia, złożonej przez obcoplemieńcow dla Polski.
** Źródło: ''Wojna będzie czy nie będzie'', Warszawa 1931.

* Miałem i mam gorącą wiarę w Boga i sprawiedliwość. W roku 1918 mając jako godło na swym sztandarze krzyż – w przeciwstawieniu do gwiazdy sowieckiej – podjąłem nierówną walkę w obronie uciśnionych ludów. Walczyłem skutecznie za wolność Estonii, tej Rosji, która chciała pozostać chrześcijańską i szczerze demokratyczną, następnie Łotwy, Polski i Białej Rusi.
** Źródło: ''List otwarty gen. Bułak-Bałachowicza so Sejmu Ustawodawczego Rzeczypospolitej Polskiej'', Warszawa 1922.

* Względem Polski, której jestem obywatelem, wszystkie me zobowiazania jako obywatela i człowieka sumiennie spełniłem. Jako obywatel, gdy nadeszła chwila wyborów do Sejmu Wileńskiego – jako z Kresów pochodzący – pospieszyłem do urny wyborczej oddać głos.
** Źródło: ''List otwarty gen. Bułak-Bałachowicza so Sejmu Ustawodawczego Rzeczypospolitej Polskiej'', Warszawa 1922.

==O Stanisławie Bałachowiczu==
* Nie szukajcie w nim cech sztabowego generała, a nie będziecie mieli rozczarowań. Jest to typowy warchoł i partyzant, lecz doskonały żołnierz i umiejętny raczej ataman niż dowódca w europejskim stylu… Bije bolszewików w wielu wypadkach lepiej od sztabowych generałów, bo sam jest bolszewikiem, zresztą genealogicznie od nich się wywodzi. Nie żałuje cudzego życia i cudzej krwi, zupełnie tak samo jak własnej. Dajcie mu być sobą, bo innym nie potrafi.
** Autor: [[Józef Piłsudski]]
** Opis: w liście do Karola Wędziagolskiego, swego emisariusza do sojuszniczej armii ochotniczej Bałachowicza, 1921.
** Źródło: [https://dzieje.pl/artykuly-historyczne/stanislaw-bulak-balachowicz-general-watazka Olga Łozińska, ''Stanisław Bułak-Bałachowicz. Generał watażka'', dzieje.pl, 25 grudnia 2020]


{{SORTUJ:Bułak-Bałachowicz, Stanisław}}
[[Kategoria:Białoruscy wojskowi]]
[[Kategoria:Rosyjscy wojskowi]]
[[Kategoria:Żołnierze II Rzeczypospolitej]]</text>
      <sha1>hsc9cdf4f3mow310pa9ungiy1qrv8m3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>650847</id>
      <parentid>650839</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T09:52:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Swam pl</username>
        <id>41038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Wycofano edycję użytkownika [[Special:Contributions/PARTYCJU$Z|PARTYCJU$Z]] ([[User talk:PARTYCJU$Z|dyskusja]]). Autor przywróconej wersji to [[User:Swam pl|Swam pl]].</comment>
      <origin>604761</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3212" sha1="4qzkern7jluodf23jxw7p5r65vshcig" xml:space="preserve">[[Plik:Bałachowicz.JPG|mały|{{center|Stanisław Bułak-Bałachowicz}}]]
'''[[w:Stanisław Bułak-Bałachowicz|Stanisław Bułak-Bałachowicz]]''' (1883–1940) – rosyjski, polski i białoruski wojskowy, wojskowy, [[generał]] major Białej Armii.
* Fortecą Polski jest pierś Jej żołnierza – pierś każdego Jej obywatela i w celu osłabienia mocy tych fortec prowadzona jest obecnie usilna kampania komunistów i ich sympatyków.
** Źródło: ''Wojna będzie czy nie będzie'', Warszawa 1931.

* Historię moją w czasie wojny wypisałem rzetelnie na skórze wrogów, do dziś dnia zapomnieć mnie nie mogą.
** Źródło: ''Wojna będzie czy nie będzie'', Warszawa 1931.

* Jako dowódca początkowo grupy a potem Armii Sprzymierzonej, posiadałem w szeregach moich przeważnie obcoplemieńcow. Najlepszych synów Rusi, Ukrainy, Białorusi i Rosji, tych co Polsce ufali, wierzyli i w ciężkich chwilach walk o Polskę na pomoc przyszli i ramię przy ramieniu z Polskimi żołnierzami w szeregach stanęli. Kurhany mogił tych bohaterów rozsiane na szlaku działań mojej byłej Armii od Buga do Dniepru są świadectwem dobrowolnej rycerskiej ofiary życia, złożonej przez obcoplemieńcow dla Polski.
** Źródło: ''Wojna będzie czy nie będzie'', Warszawa 1931.

* Miałem i mam gorącą wiarę w Boga i sprawiedliwość. W roku 1918 mając jako godło na swym sztandarze krzyż – w przeciwstawieniu do gwiazdy sowieckiej – podjąłem nierówną walkę w obronie uciśnionych ludów. Walczyłem skutecznie za wolność Estonii, tej Rosji, która chciała pozostać chrześcijańską i szczerze demokratyczną, następnie Łotwy, Polski i Białej Rusi.
** Źródło: ''List otwarty gen. Bułak-Bałachowicza so Sejmu Ustawodawczego Rzeczypospolitej Polskiej'', Warszawa 1922.

* Względem Polski, której jestem obywatelem, wszystkie me zobowiazania jako obywatela i człowieka sumiennie spełniłem. Jako obywatel, gdy nadeszła chwila wyborów do Sejmu Wileńskiego – jako z Kresów pochodzący – pospieszyłem do urny wyborczej oddać głos.
** Źródło: ''List otwarty gen. Bułak-Bałachowicza so Sejmu Ustawodawczego Rzeczypospolitej Polskiej'', Warszawa 1922.

==O Stanisławie Bałachowiczu==
* Nie szukajcie w nim cech sztabowego generała, a nie będziecie mieli rozczarowań. Jest to typowy warchoł i partyzant, lecz doskonały żołnierz i umiejętny raczej ataman niż dowódca w europejskim stylu… Bije bolszewików w wielu wypadkach lepiej od sztabowych generałów, bo sam jest bolszewikiem, zresztą genealogicznie od nich się wywodzi. Nie żałuje cudzego życia i cudzej krwi, zupełnie tak samo jak własnej. Dajcie mu być sobą, bo innym nie potrafi.
** Autor: [[Józef Piłsudski]]
** Opis: w liście do Karola Wędziagolskiego, swego emisariusza do sojuszniczej armii ochotniczej Bałachowicza, 1921.
** Źródło: [https://dzieje.pl/artykuly-historyczne/stanislaw-bulak-balachowicz-general-watazka Olga Łozińska, ''Stanisław Bułak-Bałachowicz. Generał watażka'', dzieje.pl, 25 grudnia 2020]


{{SORTUJ:Bułak-Bałachowicz, Stanisław}}
[[Kategoria:Białoruscy wojskowi]]
[[Kategoria:Rosyjscy wojskowi]]
[[Kategoria:Żołnierze II Rzeczypospolitej]]</text>
      <sha1>4qzkern7jluodf23jxw7p5r65vshcig</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Przyzwoitość</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15688</id>
    <revision>
      <id>650865</id>
      <parentid>491172</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T11:23:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <comment>-1, nie na temat, przen. cytatu</comment>
      <origin>650865</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="836" sha1="snvz0wgla4u1frdcncgckb12tbbj3v7" xml:space="preserve">'''[[w:Przyzwoitość|Przyzwoitość]]''' – postawa zgodna z obowiązującymi zasadami etycznymi i moralnymi.
* Istnieją dwie pokojowe formy przemocy: prawo i przyzwoitość.
** Autor: [[Johann Wolfgang von Goethe]]

* Jak bowiem w twarzy odbija się umysł i uwydatnia na niej równowaga i przyzwoitość, tak tego wymagać można także od całego ciała. Ale tego wszystkiego należy przestrzegać w sposób niewyszukany.
** Autor: [[Marek Aureliusz]]

* Kiedy nie wiesz, jak się zachować, zachowuj się przyzwoicie.
** Autor: [[Stanisław Słonimski]]
** Opis: skierowane do syna.
** Źródło: Adam Michnik, ''Pan Antoni'', „Niezależność”, pismo Regionu Mazowsze NSZZ „Solidarność”, 10 lipca 1981.

* Warto być przyzwoitym.
** Autor: [[Władysław Bartoszewski]], ''Warto być przyzwoitym''


[[Kategoria:Etyka]]</text>
      <sha1>snvz0wgla4u1frdcncgckb12tbbj3v7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Stanisław Słonimski</title>
    <ns>0</ns>
    <id>18182</id>
    <revision>
      <id>650863</id>
      <parentid>583391</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T11:17:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <comment>+ źródła, drobne merytoryczne</comment>
      <origin>650863</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="881" sha1="7lqcxq2tt7vwjczls2axr40lrizfjcu" xml:space="preserve">[[Plik:Stanisław słonimski (1853-1916).png|mały|{{center|Stanisław Słonimski}}]]
'''[[w:Stanisław Słonimski|Stanisław Słonimski]]''' (1853–1916) – polski lekarz, ojciec [[Antoni Słonimski|Antoniego]].
* Doświadczenie nas uczy, że zawsze kto inny umiera.
** Źródło: Antoni Słonimski, ''Wspomnienia warszawskie'' (1957), wyd. Agora, Warszawa 2017, s. 13.
** Zobacz też: [[doświadczenie]]

* Kiedy nie wiesz, jak się zachować, zachowuj się przyzwoicie.
** Opis: skierowane do syna.
** Źródło: Adam Michnik, ''Pan Antoni'', „Niezależność”, pismo Regionu Mazowsze NSZZ „Solidarność”, 10 lipca 1981; cyt. za: [https://wyborcza.pl/magazyn/7,124059,3469892.html wyborcza.pl], 9 lipca 2006.
** Zobacz też: [[przyzwoitość]]


{{SORTUJ:Słonimski, Stanisław}}
[[Kategoria:Polscy aforyści]]
[[Kategoria:Polscy lekarze]]
[[Kategoria:Polscy Żydzi]]</text>
      <sha1>7lqcxq2tt7vwjczls2axr40lrizfjcu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wasyl Stus</title>
    <ns>0</ns>
    <id>24254</id>
    <revision>
      <id>650866</id>
      <parentid>609088</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T11:33:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>grafika, kat.</comment>
      <origin>650866</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="935" sha1="mm1llc9eooy10uifts0zipq1hi12a6b" xml:space="preserve">[[Plik:Stus KGB photo 1980 (cropped).jpg|mały|{{center|Wasyl Stus (1972)}}]]
'''[[w:Wasyl Stus|Wasyl Stus]]''' (ukr. ''Bасиль Cтус''; 1938–1985) – ukraiński [[poeta]], krytyk i publicysta.
* Już we mnie Bóg się rodzi,&lt;br /&gt;na wpół pamiętny, zapomniany na wpół.&lt;br /&gt;jakby nie we mnie, na skraju śmierci,&lt;br /&gt;gdzie żywi wstępu nie mają, gdzie trwają,&lt;br /&gt;zanim – umarły – przestąpię próg,&lt;br /&gt;mój pradziad, mój dziad i mój wnuk. Wraz z nim&lt;br /&gt;w dwójnasób żyję, w dwójnasób istnieję&lt;br /&gt;kiedy nikogo. Pustka rozlega się&lt;br /&gt;trwogą jak kanonada. On – ocalenie,&lt;br /&gt;ja szepczę białouście: daj wytchnienie.
** Źródło: ''I''


{{SORTUJ:Stus, Wasyl}}
[[Kategoria:Dysydenci]]
[[Kategoria:Ukraińscy filolodzy]]
[[Kategoria:Ukraińscy krytycy literaccy]]
[[Kategoria:Ukraińscy poeci]]
[[Kategoria:Ukraińscy publicyści]]
[[Kategoria:Więźniowie radzieckich więzień i obozów]]</text>
      <sha1>mm1llc9eooy10uifts0zipq1hi12a6b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Józef Górski</title>
    <ns>0</ns>
    <id>28865</id>
    <revision>
      <id>650806</id>
      <parentid>487746</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T17:17:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-56734-03</username>
        <id>62229</id>
      </contributor>
      <origin>650806</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2624" sha1="3sf5u64j6itkrfhzx9jkixs00bimmv8" xml:space="preserve">'''[[w:Józef Górski (polityk)|Józef Górski]]''' (1891–1961) – polski polityk i pamiętnikarz, działacz Narodowej Demokracji i dziedzic w Ceranowie.

&lt;big&gt;&lt;big&gt;&lt;big&gt;&lt;center&gt;'''NIECH ŻYJE &lt;span style=&quot;color: red;&quot;&gt;POLSKA ZJEDNOCZONA PARTIA ROBOTNICZA&lt;/span&gt;!!!!&lt;/center&gt;&lt;/big&gt;&lt;/big&gt;&lt;/big&gt;

* Opodal Treblinki leży wieś Wólka Okrąglik. Gospodarze tej wsi wysyłali swe żony i córki do ukraińskich strażników zatrudnionych w obozie i nie posiadali się z oburzenia, gdy te kobiety przynosiły za mało pierścionków i innych kosztowności pożydowskich, uzyskanych w zapłatę za osobiste usługi. Proceder ten był oczywiście materialnie bardzo korzystny: strzechy zanikły, zastąpione blachą, a cała wieś robiła wrażenie Europy, przeniesionej do tego zapadłego zakątka Podlasia. Kosztem jakich strat moralnych ten dobrobyt został osiągnięty, o tym nikt nie myślał.
** Źródło: ''Na przełomie dziejów'', oprac. Artur Ziontek, Siedlce 2006, s. 286.
** Zobacz też: [[Treblinka]]

* Patrzałem na zagładę Żydów w Polsce z dwóch różnych punktów widzenia, między którymi była przepastna antynomia: jako chrześcijanin i jako Polak. Jako chrześcijanin nie mogłem nie współczuć mym bliźnim. Nieraz rozmyślałem o tym, co ci nieszczęśnicy przeżywali, gdy ich pędzono do komór gazowych. (…) Jako Polak patrzyłem na te wypadki inaczej. Hołdując ideologii Dmowskiego, uważałem Żydów za wewnętrznego zaborcę, i to zawsze wrogo do kraju diaspory nastawionego. Toteż nie mogłem nie żywić uczucia zadowolenia, że się tego okupanta pozbawiamy, i to rękami nie własnymi, ale drugiego, zewnętrznego zaborcy (…). Nie mogłem ukryć uczucia zadowolenia, gdy przejeżdżałem przez odżydzone nasze miasteczka i gdy widziałem, że ohydne, niechlujne żydowskie rudery z nieodłączną kozą przestały szpecić nasz krajobraz. Zapytany przez Thurma [urzędnika niemieckiego, z którym akurat autor był w podróży] „Sehen die Polen die Befreiung vom den Juden als ein Segnen an?” – czy Polacy postrzegają uwolnienie się od Żydów jako błogosławieństwo? – odpowiedziałem „Gewiss” – jasne – będąc przeświadczony, iż jestem wyrazicielem opinii przygniatającej większości mych rodaków.
** Źródło: ''Na przełomie dziejów'', oprac. Artur Ziontek, Siedlce 2006, s. 288–291.
** Zobacz też: [[Roman Dmowski]], [[Holocaust]]


{{SORTUJ:Górski, Józef}}
[[Kategoria:Politycy II RP]]
[[Kategoria:Politycy polskiego ruchu narodowego]]
[[Kategoria:Polscy autorzy pamiętników i dzienników]]
[[Kategoria:Polscy pisarze współcześni]]</text>
      <sha1>3sf5u64j6itkrfhzx9jkixs00bimmv8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>650821</id>
      <parentid>650806</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T17:33:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Swam pl</username>
        <id>41038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Wycofano edycję użytkownika [[Special:Contributions/~2026-56734-03|~2026-56734-03]] ([[User talk:~2026-56734-03|dyskusja]]). Autor przywróconej wersji to [[User:Zero|Zero]].</comment>
      <origin>487746</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2483" sha1="rc5za30meawephyzxa1og94enhbaj3l" xml:space="preserve">'''[[w:Józef Górski (polityk)|Józef Górski]]''' (1891–1961) – polski polityk i pamiętnikarz, działacz Narodowej Demokracji i dziedzic w Ceranowie.
* Opodal Treblinki leży wieś Wólka Okrąglik. Gospodarze tej wsi wysyłali swe żony i córki do ukraińskich strażników zatrudnionych w obozie i nie posiadali się z oburzenia, gdy te kobiety przynosiły za mało pierścionków i innych kosztowności pożydowskich, uzyskanych w zapłatę za osobiste usługi. Proceder ten był oczywiście materialnie bardzo korzystny: strzechy zanikły, zastąpione blachą, a cała wieś robiła wrażenie Europy, przeniesionej do tego zapadłego zakątka Podlasia. Kosztem jakich strat moralnych ten dobrobyt został osiągnięty, o tym nikt nie myślał.
** Źródło: ''Na przełomie dziejów'', oprac. Artur Ziontek, Siedlce 2006, s. 286.
** Zobacz też: [[Treblinka]]

* Patrzałem na zagładę Żydów w Polsce z dwóch różnych punktów widzenia, między którymi była przepastna antynomia: jako chrześcijanin i jako Polak. Jako chrześcijanin nie mogłem nie współczuć mym bliźnim. Nieraz rozmyślałem o tym, co ci nieszczęśnicy przeżywali, gdy ich pędzono do komór gazowych. (…) Jako Polak patrzyłem na te wypadki inaczej. Hołdując ideologii Dmowskiego, uważałem Żydów za wewnętrznego zaborcę, i to zawsze wrogo do kraju diaspory nastawionego. Toteż nie mogłem nie żywić uczucia zadowolenia, że się tego okupanta pozbawiamy, i to rękami nie własnymi, ale drugiego, zewnętrznego zaborcy (…). Nie mogłem ukryć uczucia zadowolenia, gdy przejeżdżałem przez odżydzone nasze miasteczka i gdy widziałem, że ohydne, niechlujne żydowskie rudery z nieodłączną kozą przestały szpecić nasz krajobraz. Zapytany przez Thurma [urzędnika niemieckiego, z którym akurat autor był w podróży] „Sehen die Polen die Befreiung vom den Juden als ein Segnen an?” – czy Polacy postrzegają uwolnienie się od Żydów jako błogosławieństwo? – odpowiedziałem „Gewiss” – jasne – będąc przeświadczony, iż jestem wyrazicielem opinii przygniatającej większości mych rodaków.
** Źródło: ''Na przełomie dziejów'', oprac. Artur Ziontek, Siedlce 2006, s. 288–291.
** Zobacz też: [[Roman Dmowski]], [[Holocaust]]


{{SORTUJ:Górski, Józef}}
[[Kategoria:Politycy II RP]]
[[Kategoria:Politycy polskiego ruchu narodowego]]
[[Kategoria:Polscy autorzy pamiętników i dzienników]]
[[Kategoria:Polscy pisarze współcześni]]</text>
      <sha1>rc5za30meawephyzxa1og94enhbaj3l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>650845</id>
      <parentid>650821</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T09:52:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>PARTYCJU$Z</username>
        <id>62236</id>
      </contributor>
      <comment>PARTEITAG</comment>
      <origin>650845</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2624" sha1="3sf5u64j6itkrfhzx9jkixs00bimmv8" xml:space="preserve">'''[[w:Józef Górski (polityk)|Józef Górski]]''' (1891–1961) – polski polityk i pamiętnikarz, działacz Narodowej Demokracji i dziedzic w Ceranowie.

&lt;big&gt;&lt;big&gt;&lt;big&gt;&lt;center&gt;'''NIECH ŻYJE &lt;span style=&quot;color: red;&quot;&gt;POLSKA ZJEDNOCZONA PARTIA ROBOTNICZA&lt;/span&gt;!!!!&lt;/center&gt;&lt;/big&gt;&lt;/big&gt;&lt;/big&gt;

* Opodal Treblinki leży wieś Wólka Okrąglik. Gospodarze tej wsi wysyłali swe żony i córki do ukraińskich strażników zatrudnionych w obozie i nie posiadali się z oburzenia, gdy te kobiety przynosiły za mało pierścionków i innych kosztowności pożydowskich, uzyskanych w zapłatę za osobiste usługi. Proceder ten był oczywiście materialnie bardzo korzystny: strzechy zanikły, zastąpione blachą, a cała wieś robiła wrażenie Europy, przeniesionej do tego zapadłego zakątka Podlasia. Kosztem jakich strat moralnych ten dobrobyt został osiągnięty, o tym nikt nie myślał.
** Źródło: ''Na przełomie dziejów'', oprac. Artur Ziontek, Siedlce 2006, s. 286.
** Zobacz też: [[Treblinka]]

* Patrzałem na zagładę Żydów w Polsce z dwóch różnych punktów widzenia, między którymi była przepastna antynomia: jako chrześcijanin i jako Polak. Jako chrześcijanin nie mogłem nie współczuć mym bliźnim. Nieraz rozmyślałem o tym, co ci nieszczęśnicy przeżywali, gdy ich pędzono do komór gazowych. (…) Jako Polak patrzyłem na te wypadki inaczej. Hołdując ideologii Dmowskiego, uważałem Żydów za wewnętrznego zaborcę, i to zawsze wrogo do kraju diaspory nastawionego. Toteż nie mogłem nie żywić uczucia zadowolenia, że się tego okupanta pozbawiamy, i to rękami nie własnymi, ale drugiego, zewnętrznego zaborcy (…). Nie mogłem ukryć uczucia zadowolenia, gdy przejeżdżałem przez odżydzone nasze miasteczka i gdy widziałem, że ohydne, niechlujne żydowskie rudery z nieodłączną kozą przestały szpecić nasz krajobraz. Zapytany przez Thurma [urzędnika niemieckiego, z którym akurat autor był w podróży] „Sehen die Polen die Befreiung vom den Juden als ein Segnen an?” – czy Polacy postrzegają uwolnienie się od Żydów jako błogosławieństwo? – odpowiedziałem „Gewiss” – jasne – będąc przeświadczony, iż jestem wyrazicielem opinii przygniatającej większości mych rodaków.
** Źródło: ''Na przełomie dziejów'', oprac. Artur Ziontek, Siedlce 2006, s. 288–291.
** Zobacz też: [[Roman Dmowski]], [[Holocaust]]


{{SORTUJ:Górski, Józef}}
[[Kategoria:Politycy II RP]]
[[Kategoria:Politycy polskiego ruchu narodowego]]
[[Kategoria:Polscy autorzy pamiętników i dzienników]]
[[Kategoria:Polscy pisarze współcześni]]</text>
      <sha1>3sf5u64j6itkrfhzx9jkixs00bimmv8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>650853</id>
      <parentid>650845</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T09:52:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Swam pl</username>
        <id>41038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Wycofano edycję użytkownika [[Special:Contributions/PARTYCJU$Z|PARTYCJU$Z]] ([[User talk:PARTYCJU$Z|dyskusja]]). Autor przywróconej wersji to [[User:Swam pl|Swam pl]].</comment>
      <origin>487746</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2483" sha1="rc5za30meawephyzxa1og94enhbaj3l" xml:space="preserve">'''[[w:Józef Górski (polityk)|Józef Górski]]''' (1891–1961) – polski polityk i pamiętnikarz, działacz Narodowej Demokracji i dziedzic w Ceranowie.
* Opodal Treblinki leży wieś Wólka Okrąglik. Gospodarze tej wsi wysyłali swe żony i córki do ukraińskich strażników zatrudnionych w obozie i nie posiadali się z oburzenia, gdy te kobiety przynosiły za mało pierścionków i innych kosztowności pożydowskich, uzyskanych w zapłatę za osobiste usługi. Proceder ten był oczywiście materialnie bardzo korzystny: strzechy zanikły, zastąpione blachą, a cała wieś robiła wrażenie Europy, przeniesionej do tego zapadłego zakątka Podlasia. Kosztem jakich strat moralnych ten dobrobyt został osiągnięty, o tym nikt nie myślał.
** Źródło: ''Na przełomie dziejów'', oprac. Artur Ziontek, Siedlce 2006, s. 286.
** Zobacz też: [[Treblinka]]

* Patrzałem na zagładę Żydów w Polsce z dwóch różnych punktów widzenia, między którymi była przepastna antynomia: jako chrześcijanin i jako Polak. Jako chrześcijanin nie mogłem nie współczuć mym bliźnim. Nieraz rozmyślałem o tym, co ci nieszczęśnicy przeżywali, gdy ich pędzono do komór gazowych. (…) Jako Polak patrzyłem na te wypadki inaczej. Hołdując ideologii Dmowskiego, uważałem Żydów za wewnętrznego zaborcę, i to zawsze wrogo do kraju diaspory nastawionego. Toteż nie mogłem nie żywić uczucia zadowolenia, że się tego okupanta pozbawiamy, i to rękami nie własnymi, ale drugiego, zewnętrznego zaborcy (…). Nie mogłem ukryć uczucia zadowolenia, gdy przejeżdżałem przez odżydzone nasze miasteczka i gdy widziałem, że ohydne, niechlujne żydowskie rudery z nieodłączną kozą przestały szpecić nasz krajobraz. Zapytany przez Thurma [urzędnika niemieckiego, z którym akurat autor był w podróży] „Sehen die Polen die Befreiung vom den Juden als ein Segnen an?” – czy Polacy postrzegają uwolnienie się od Żydów jako błogosławieństwo? – odpowiedziałem „Gewiss” – jasne – będąc przeświadczony, iż jestem wyrazicielem opinii przygniatającej większości mych rodaków.
** Źródło: ''Na przełomie dziejów'', oprac. Artur Ziontek, Siedlce 2006, s. 288–291.
** Zobacz też: [[Roman Dmowski]], [[Holocaust]]


{{SORTUJ:Górski, Józef}}
[[Kategoria:Politycy II RP]]
[[Kategoria:Politycy polskiego ruchu narodowego]]
[[Kategoria:Polscy autorzy pamiętników i dzienników]]
[[Kategoria:Polscy pisarze współcześni]]</text>
      <sha1>rc5za30meawephyzxa1og94enhbaj3l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Heinrich Albertz</title>
    <ns>0</ns>
    <id>54236</id>
    <revision>
      <id>650804</id>
      <parentid>574005</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T17:15:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-56734-03</username>
        <id>62229</id>
      </contributor>
      <origin>650804</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1001" sha1="9qv56egy9apxk7x8giejnh2ape1umc4" xml:space="preserve">[[Plik:Bundesarchiv B 145 Bild-F023743-0013, Bonn, Lübke mit Berliner Bürgermeister Albertz.jpg|mały|{{center|Heinrich Albertz (po lewej), 1966}}]]

&lt;big&gt;&lt;big&gt;&lt;big&gt;&lt;center&gt;'''NIECH ŻYJE &lt;span style=&quot;color: red;&quot;&gt;POLSKA ZJEDNOCZONA PARTIA ROBOTNICZA&lt;/span&gt;!!!!&lt;/center&gt;&lt;/big&gt;&lt;/big&gt;&lt;/big&gt;

'''[[w:Heinrich Albertz|Heinrich „Heinz” Albertz]]''' (1915–1993) – niemiecki ksiądz katolicki, teolog i polityk, burmistrz Berlina Zachodniego w latach 1966–1967.
* Gdy stąd wyjdę, ma tu być czysto!
** Opis: nakaz wydany szefowi policji w sprawie traktowania demonstrantów przy Operze Niemieckiej na Bismarckstrasse, którzy zakłócali wizytę państwową [[Mohammad Reza Pahlawi|Mohammada Rezy Pahlawiego]] i jego żony [[Farah Pahlawi]] 2 czerwca 1967.
** Źródło: Erich Schaake, ''Kobiety dyktatorów'', wyd. Videograf II, Katowice 2004, s. 112.


{{DEFAULTSORT:Albertz, Heinrich}}
[[Kategoria:Niemieccy duchowni katoliccy]]
[[Kategoria:Politycy SPD‎]]
[[Kategoria:Niemieccy teolodzy]]</text>
      <sha1>9qv56egy9apxk7x8giejnh2ape1umc4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>650819</id>
      <parentid>650804</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T17:33:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Swam pl</username>
        <id>41038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Wycofano edycję użytkownika [[Special:Contributions/~2026-56734-03|~2026-56734-03]] ([[User talk:~2026-56734-03|dyskusja]]). Autor przywróconej wersji to [[User:NuxBot|NuxBot]].</comment>
      <origin>574005</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="861" sha1="cvtjf2b8l5gllrhdgbaa2jqugwww0np" xml:space="preserve">[[Plik:Bundesarchiv B 145 Bild-F023743-0013, Bonn, Lübke mit Berliner Bürgermeister Albertz.jpg|mały|{{center|Heinrich Albertz (po lewej), 1966}}]]

'''[[w:Heinrich Albertz|Heinrich „Heinz” Albertz]]''' (1915–1993) – niemiecki ksiądz katolicki, teolog i polityk, burmistrz Berlina Zachodniego w latach 1966–1967.
* Gdy stąd wyjdę, ma tu być czysto!
** Opis: nakaz wydany szefowi policji w sprawie traktowania demonstrantów przy Operze Niemieckiej na Bismarckstrasse, którzy zakłócali wizytę państwową [[Mohammad Reza Pahlawi|Mohammada Rezy Pahlawiego]] i jego żony [[Farah Pahlawi]] 2 czerwca 1967.
** Źródło: Erich Schaake, ''Kobiety dyktatorów'', wyd. Videograf II, Katowice 2004, s. 112.


{{DEFAULTSORT:Albertz, Heinrich}}
[[Kategoria:Niemieccy duchowni katoliccy]]
[[Kategoria:Politycy SPD‎]]
[[Kategoria:Niemieccy teolodzy]]</text>
      <sha1>cvtjf2b8l5gllrhdgbaa2jqugwww0np</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>650836</id>
      <parentid>650819</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T08:40:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-56842-69</username>
        <id>62233</id>
      </contributor>
      <comment>checkabuse my accounts globally! vv-qng-r</comment>
      <origin>650836</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1001" sha1="9qv56egy9apxk7x8giejnh2ape1umc4" xml:space="preserve">[[Plik:Bundesarchiv B 145 Bild-F023743-0013, Bonn, Lübke mit Berliner Bürgermeister Albertz.jpg|mały|{{center|Heinrich Albertz (po lewej), 1966}}]]

&lt;big&gt;&lt;big&gt;&lt;big&gt;&lt;center&gt;'''NIECH ŻYJE &lt;span style=&quot;color: red;&quot;&gt;POLSKA ZJEDNOCZONA PARTIA ROBOTNICZA&lt;/span&gt;!!!!&lt;/center&gt;&lt;/big&gt;&lt;/big&gt;&lt;/big&gt;

'''[[w:Heinrich Albertz|Heinrich „Heinz” Albertz]]''' (1915–1993) – niemiecki ksiądz katolicki, teolog i polityk, burmistrz Berlina Zachodniego w latach 1966–1967.
* Gdy stąd wyjdę, ma tu być czysto!
** Opis: nakaz wydany szefowi policji w sprawie traktowania demonstrantów przy Operze Niemieckiej na Bismarckstrasse, którzy zakłócali wizytę państwową [[Mohammad Reza Pahlawi|Mohammada Rezy Pahlawiego]] i jego żony [[Farah Pahlawi]] 2 czerwca 1967.
** Źródło: Erich Schaake, ''Kobiety dyktatorów'', wyd. Videograf II, Katowice 2004, s. 112.


{{DEFAULTSORT:Albertz, Heinrich}}
[[Kategoria:Niemieccy duchowni katoliccy]]
[[Kategoria:Politycy SPD‎]]
[[Kategoria:Niemieccy teolodzy]]</text>
      <sha1>9qv56egy9apxk7x8giejnh2ape1umc4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>650838</id>
      <parentid>650836</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T08:40:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Swam pl</username>
        <id>41038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Wycofano edycję użytkownika [[Special:Contributions/~2026-56842-69|~2026-56842-69]] ([[User talk:~2026-56842-69|dyskusja]]). Autor przywróconej wersji to [[User:Swam pl|Swam pl]].</comment>
      <origin>574005</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="861" sha1="cvtjf2b8l5gllrhdgbaa2jqugwww0np" xml:space="preserve">[[Plik:Bundesarchiv B 145 Bild-F023743-0013, Bonn, Lübke mit Berliner Bürgermeister Albertz.jpg|mały|{{center|Heinrich Albertz (po lewej), 1966}}]]

'''[[w:Heinrich Albertz|Heinrich „Heinz” Albertz]]''' (1915–1993) – niemiecki ksiądz katolicki, teolog i polityk, burmistrz Berlina Zachodniego w latach 1966–1967.
* Gdy stąd wyjdę, ma tu być czysto!
** Opis: nakaz wydany szefowi policji w sprawie traktowania demonstrantów przy Operze Niemieckiej na Bismarckstrasse, którzy zakłócali wizytę państwową [[Mohammad Reza Pahlawi|Mohammada Rezy Pahlawiego]] i jego żony [[Farah Pahlawi]] 2 czerwca 1967.
** Źródło: Erich Schaake, ''Kobiety dyktatorów'', wyd. Videograf II, Katowice 2004, s. 112.


{{DEFAULTSORT:Albertz, Heinrich}}
[[Kategoria:Niemieccy duchowni katoliccy]]
[[Kategoria:Politycy SPD‎]]
[[Kategoria:Niemieccy teolodzy]]</text>
      <sha1>cvtjf2b8l5gllrhdgbaa2jqugwww0np</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>650856</id>
      <parentid>650838</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T09:59:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Partycjusz</username>
        <id>62235</id>
      </contributor>
      <comment>PARTEITAG</comment>
      <origin>650856</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1001" sha1="9qv56egy9apxk7x8giejnh2ape1umc4" xml:space="preserve">[[Plik:Bundesarchiv B 145 Bild-F023743-0013, Bonn, Lübke mit Berliner Bürgermeister Albertz.jpg|mały|{{center|Heinrich Albertz (po lewej), 1966}}]]

&lt;big&gt;&lt;big&gt;&lt;big&gt;&lt;center&gt;'''NIECH ŻYJE &lt;span style=&quot;color: red;&quot;&gt;POLSKA ZJEDNOCZONA PARTIA ROBOTNICZA&lt;/span&gt;!!!!&lt;/center&gt;&lt;/big&gt;&lt;/big&gt;&lt;/big&gt;

'''[[w:Heinrich Albertz|Heinrich „Heinz” Albertz]]''' (1915–1993) – niemiecki ksiądz katolicki, teolog i polityk, burmistrz Berlina Zachodniego w latach 1966–1967.
* Gdy stąd wyjdę, ma tu być czysto!
** Opis: nakaz wydany szefowi policji w sprawie traktowania demonstrantów przy Operze Niemieckiej na Bismarckstrasse, którzy zakłócali wizytę państwową [[Mohammad Reza Pahlawi|Mohammada Rezy Pahlawiego]] i jego żony [[Farah Pahlawi]] 2 czerwca 1967.
** Źródło: Erich Schaake, ''Kobiety dyktatorów'', wyd. Videograf II, Katowice 2004, s. 112.


{{DEFAULTSORT:Albertz, Heinrich}}
[[Kategoria:Niemieccy duchowni katoliccy]]
[[Kategoria:Politycy SPD‎]]
[[Kategoria:Niemieccy teolodzy]]</text>
      <sha1>9qv56egy9apxk7x8giejnh2ape1umc4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>650860</id>
      <parentid>650856</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T10:00:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Swam pl</username>
        <id>41038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Wycofano edycję użytkownika [[Special:Contributions/Partycjusz|Partycjusz]] ([[User talk:Partycjusz|dyskusja]]). Autor przywróconej wersji to [[User:Swam pl|Swam pl]].</comment>
      <origin>574005</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="861" sha1="cvtjf2b8l5gllrhdgbaa2jqugwww0np" xml:space="preserve">[[Plik:Bundesarchiv B 145 Bild-F023743-0013, Bonn, Lübke mit Berliner Bürgermeister Albertz.jpg|mały|{{center|Heinrich Albertz (po lewej), 1966}}]]

'''[[w:Heinrich Albertz|Heinrich „Heinz” Albertz]]''' (1915–1993) – niemiecki ksiądz katolicki, teolog i polityk, burmistrz Berlina Zachodniego w latach 1966–1967.
* Gdy stąd wyjdę, ma tu być czysto!
** Opis: nakaz wydany szefowi policji w sprawie traktowania demonstrantów przy Operze Niemieckiej na Bismarckstrasse, którzy zakłócali wizytę państwową [[Mohammad Reza Pahlawi|Mohammada Rezy Pahlawiego]] i jego żony [[Farah Pahlawi]] 2 czerwca 1967.
** Źródło: Erich Schaake, ''Kobiety dyktatorów'', wyd. Videograf II, Katowice 2004, s. 112.


{{DEFAULTSORT:Albertz, Heinrich}}
[[Kategoria:Niemieccy duchowni katoliccy]]
[[Kategoria:Politycy SPD‎]]
[[Kategoria:Niemieccy teolodzy]]</text>
      <sha1>cvtjf2b8l5gllrhdgbaa2jqugwww0np</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Titanic – legenda żyje</title>
    <ns>0</ns>
    <id>57926</id>
    <revision>
      <id>650829</id>
      <parentid>648199</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T22:00:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Swam pl</username>
        <id>41038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Swam pl przeniósł stronę [[Titanic (film 2001)]] do [[Titanic – legenda żyje]], bez pozostawienia przekierowania pod starym tytułem: jak w Wikipedii</comment>
      <origin>648199</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1234" sha1="gj0ctec6rgyhnfcc3rlcaccfejlhq53" xml:space="preserve">'''[[w:Titanic – legenda żyje|Titanic – legenda żyje]]''' – włosko-hiszpańsko-amerykański film animowany z 2000 roku w reżyserii Camillo Teti; tekst polski przygotowany przez Agnieszkę Kamińską (poniższe dialogi zostały wzięte z polskiej wersji językowej w wykonaniu lektora Marka Borowca).

==Wypowiedzi postaci==
* Cokolwiek powiesz, nie zmieni to faktu, że cię kocham!
** Postać: William

* Co z pana za marynarz, skoro boi się pan wpaść do wody!
** Postać: Angelica
** Opis: do pierwszego oficera, który nie chciał ratować jednego z pasażerów, tłumacząc to przeciążeniem łodzi.

* Durne pały!
** Postać: Corynthia Meanstreak
** Opis: do swoich pachołków.

* Jak można wymagać subtelności od kogoś, kto ma ręce jak drwal i móżdżek jak kura?
** Postać: Corynthia Meanstreak
** Opis: o swoich pachołkach.

* Miłość to najpiękniejsze uczucie na świecie!
** Postać: William

* Nie sądziłem, że dożyję dnia, w którym oddam komuś coś, co nie należy do mnie.
** Postać: ptak w niebieskim berecie

==Zobacz też==
* [[RMS Titanic]]

[[Kategoria:Amerykańskie filmy animowane]]
[[Kategoria:Filmy hiszpańskie]]
[[Kategoria:Filmy katastroficzne]]
[[Kategoria:Filmy włoskie]]</text>
      <sha1>gj0ctec6rgyhnfcc3rlcaccfejlhq53</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Paweł Adamowicz</title>
    <ns>0</ns>
    <id>62950</id>
    <revision>
      <id>650805</id>
      <parentid>627701</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T17:16:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-56734-03</username>
        <id>62229</id>
      </contributor>
      <origin>650805</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12375" sha1="ka1d40e08b8jtjuxbum57tsqub8q18p" xml:space="preserve">[[Plik:Paweł Adamowicz - Prezydent Gdańska.jpg|mały|{{center|Paweł Adamowicz (2018)}}]]

&lt;big&gt;&lt;big&gt;&lt;big&gt;&lt;center&gt;'''NIECH ŻYJE &lt;span style=&quot;color: red;&quot;&gt;POLSKA ZJEDNOCZONA PARTIA ROBOTNICZA&lt;/span&gt;!!!!&lt;/center&gt;&lt;/big&gt;&lt;/big&gt;&lt;/big&gt;

'''[[w:Paweł Adamowicz|Paweł Bogdan Adamowicz]]''' (1965–2019) – polski prawnik, polityk i samorządowiec, w latach 1998–2019 prezydent Gdańska. Zmarł w wyniku ran zadanych przez porywacza studentów pierwszego roku.
* Gdańsk jest szczodry, Gdańsk dzieli się dobrem, Gdańsk chce być miastem niesolidności. Za to wszystko wam serdecznie dziękuję, bo na ulicach, placach miasta wrzucaliście pieniądze, byliście wolontariuszami. To jest cudowny czas dzielenia się dobrem. Jesteście kochani. Gdańsk jest najcudowniejszym miastem na świecie! Dziękuję wam!
** Opis: [[ostatnie słowa]] Pawła Adamowicza
** Źródło: [https://wiadomosci.wp.pl/ostatnie-slowa-pawla-adamowicza-6338464585897601a ''Ostatnie słowa Pawła Adamowicza''], wp.pl, 14 stycznia 2019.

* Nasze miasto Gdańsk chce być otwarte na różnorodność. Różnorodność jest bogactwem, nie jest problemem! Tylko w spotkaniu z innym, tylko w spotkaniu z obcym, możemy się wzbogacić.
** Źródło: [https://oko.press/mowil-pawel-adamowicz-ten-jest-zboczony-kto-sieje-nienawisc-milosc-moze-tylko-laczyc/ ''Mówił Paweł Adamowicz: „Ten jest zboczony, kto sieje nienawiść. Miłość może tylko łączyć”''], oko.press, 13 stycznia 2018.
** Zobacz też: [[Gdańsk]]

* Nigdy nawet nie pomyślałem, aby… nie wiem… rozwalić spotkanie PiS-u, ONR-u, czy Młodzieży Wszechpolskiej. Natomiast ci ludzie młodzi, wykształceni w III Rzeczpospolitej, uważają, że to się mieści w normie. Uwaga, za chwilę się dowiemy, że to jest norma! A więc jeszcze kilka lat i okaże się, że normą jest rozbijanie spotkań z ludźmi, którzy nie mieszczą się w światopoglądzie Młodzieży Wszechpolskiej czy Obozu Narodowo-Radykalnego. Czyli ludzie, którzy mają poglądy liberalne, ludzie którzy mają poglądy otwarte, demokratyczne, europejskie, nie będą mogli się spotykać, bowiem będą mogli być zaatakowani przez zorganizowane bojówki Młodzieży Wszechpolskiej czy Obozu Narodowo-Radykalnego.
** Źródło: [https://www.gdansk.pl/wiadomosci/dzialacz-mlodziezy-wszechpolskiej-kontra-pawel-adamowicz-zarzut-znieslawienia-i-naruszenia-nietykalnosci,a,107675 ''„To nie jest zwykły proces”. Młodzież Wszechpolska kontra Paweł Adamowicz''], gdansk.pl, 25 kwietnia 2018.
** Zobacz też: [[Młodzież Wszechpolska]], [[Obóz Narodowo-Radykalny (III Rzeczpospolita)]], [[Prawo i Sprawiedliwość]], [[III Rzeczpospolita]]

* Oto Marcin Wolski – jedyna wyrocznia w sprawach moralnych! Prawdę mówiąc to nad Pana wierszem winniśmy pochylić się ze „wstydu minutą”.
** Źródło: [http://trojmiasto.gazeta.pl/trojmiasto/1,35636,7778877,Prezydent_Gdanska__Zdumiewajacy_Marcin_Wolski.html ''Prezydent Gdańska: Zdumiewający Marcin Wolski''], trojmiasto.gazeta.pl, 16 kwietnia 2010.
** Zobacz też: [[Marcin Wolski]]

* Ten jest zboczony, który sieje nienawiść, ten jest zepsuty, który odnosi się do drugiego z wrogością, trzyma rękę wyciągniętą w nienawiści, chce rzucić kamieniem, chce potraktować go pałką, ten który mówi złe słowa, złą energię wysyła do drugiego człowieka, ten jest, przepraszam, zboczony. My jesteśmy najnormalniejsi na świecie.
** Źródło: [https://oko.press/mowil-pawel-adamowicz-ten-jest-zboczony-kto-sieje-nienawisc-milosc-moze-tylko-laczyc/ ''Mówił Paweł Adamowicz: „Ten jest zboczony, kto sieje nienawiść. Miłość może tylko łączyć”''], oko.press, 13 stycznia 2018.

* W lipcu 2017 r. Młodzież Wszechpolska wystawiła akty zgonu politycznego 11 prezydentom miast, którzy podpisali „Deklarację prezydentów o współdziałaniu miast Unii Metropolii Polskich w dziedzinie migracji”. Na liście nienawiści znalazło się również moje nazwisko. Dziś dowiadujemy się, że gdańska prokuratura umorzyła właśnie prowadzone w tej sprawie śledztwo. Jestem głęboko zdziwiony postępowaniem prokuratury. To co zrobili Wszechpolscy, to nie była zwyczajna krytyka. Posługiwanie się tak wyrazistym symbolem, jakim jest akt zgonu przekracza dopuszczalne granice wyrażania swojego niezadowolenia i zawiera olbrzymią dawkę negatywnej treści. Ciekawy jestem, jak postąpiłaby prokuratura w przypadku, gdyby wystawiono akt zgonu np. prezesa Kaczyńskiego czy prezydenta Dudy.
** Źródło: [https://gazetalubuska.pl/polityczny-akt-zgonu-dla-prezydenta-gdanska-pawla-adamowicza-jego-autorzy-i-prokuratura-nie-widza-w-tym-nic-zlego/ar/13813708 ''Polityczny akt zgonu dla prezydenta Gdańska Pawła Adamowicza. Jego autorzy i prokuratura nie widzą w tym nic złego''], gazetalubuska.pl, 16 stycznia 2019.
** Zobacz też: [[Andrzej Duda]], [[Jarosław Kaczyński]], [[mowa nienawiści]], [[prokuratura]], [[śmierć]]

==O Pawle Adamowiczu==
* Chcę ci dzisiaj, kochany Pawle, obiecać, w imieniu nas wszystkich gdańszczan, Polaków i Europejczyków, że dla ciebie i dla nas wszystkich obronimy nasz Gdańsk, naszą Polskę i naszą Europę przed nienawiścią i pogardą, przyrzekamy ci to.
** Autor: [[Donald Tusk]]
** Źródło: [https://www.tvn24.pl/wiadomosci-z-kraju,3/pawel-adamowicz-nie-zyje-donald-tusk-wspomina-prezydenta-gdanska,900465.html ''„Byłeś zawsze tam, gdzie trzeba było stanąć przeciwko złu”. Tusk wspominał Adamowicza''], tvn24.pl, 14 stycznia 2019.

* Jeżeli Platforma Obywatelska poprze Pawła Adamowicza w wyborach na prezydenta Gdańska, to Nowoczesna wystawi swojego kandydata.
** Autor: [[Katarzyna Lubnauer]]
** Źródło: [https://tvn24.pl/polska/katarzyna-lubnauer-adamowicz-jest-dla-nas-nie-do-zaakceptowania-ra816836-ls2333846 ''Lubnauer: kibicuję Grzegorzowi Schetynie, żeby udało mu się powstrzymać pana prezydenta''], tvn24.pl, 21 lutego 2018

* Kiedy powieszono jego klepsydry, napisał, że prokuratura powinna podjąć działania w tej sprawie. W Polsce jest przyzwolenie na publiczny lincz. Musimy spojrzeć sobie w oczy i powiedzieć, że dopuściliśmy do budowy mordu politycznego.
** Autor: [[Jacek Karnowski|Jacek Karnowski (samorządowiec)]]
** Źródło: [https://wiadomosci.onet.pl/kraj/jacek-karnowski-wspomina-pawla-adamowicza/pgxq930 ''Jacek Karnowski: Paweł Adamowicz uosabiał demokrację na wzór zachodni''], onet.pl, 15 stycznia 2019.

* Mamy realne zagrożenie, że Paweł, w związku ze swoimi problemami, może stracić urząd po swojej ewentualnej wygranej i będziemy mieli w Gdańsku komisarza z nadania PiS.
** Autor: [[Jarosław Wałęsa]]
** Źródło: [https://dorzeczy.pl/kraj/76335/Walesa-Pawel-Adamowicz-moze-pojsc-do-wiezienia.html ''Wałęsa: Paweł Adamowicz może pójść do więzienia''], dorzeczy.pl, 7 września 2018.

* Uważam że są jednak pewne działania, które powodują że jest to polityk skompromitowany. Kwestia tych oświadczeń majątkowych – on sam zresztą w pewnym momencie poddał się karze przy jednej ze spraw. Kwestia jakichś dziwnych pieniędzy, które się pojawiają na koncie. Również ocena tego, w jaki sposób zarządza miastem. My też nie jesteśmy zachwyceni, mamy naszą kandydatkę Ewy Lieder.
** Autor: [[Katarzyna Lubnauer]]
** Źródło: [https://polityka.se.pl/wiadomosci/wspolpraca-nowoczesnej-z-po-zagrozona-lubnauer-stawia-schetyne-pod-sciana-aa-myQd-oy1w-fVXw.html ''Współpraca Nowoczesnej z PO zagrożona! Lubnauer stawia Schetynę pod ścianą''], se.pl, 21 lutego 2018.

* Żegnamy dziś naszego kolegę, przyjaciela – Pawła Adamowicza, człowieka, którego znaliśmy od zawsze. (…) To był wielki człowiek, człowiek wielkiego charakteru. Był bardzo odważny. Potrafił, chciał budować i zawsze to robił. Był człowiekiem odważnym, nie bał się walki, ale swoje życie poświęcił ukochanemu miastu Gdańskowi. Gdańsk stał się inny właśnie dzięki Pawłowi. On jako pierwszy z nas zaangażował się w samorząd, w lokalną władzę i zrobił to w wielki sposób, w wielkim stylu.
** Autor: [[Grzegorz Schetyna]]
** Źródło: [http://www.sejm.gov.pl/Sejm8.nsf/wypowiedz.xsp?posiedzenie=76&amp;dzien=1&amp;wyp=1&amp;type=A&amp;symbol=WYPOWIEDZ_POSLA&amp;id=337 sejm.gov.pl], 16 stycznia 2019.
** Zobacz też: [[samorząd terytorialny w Polsce]]

* Straciliśmy jednego z najwybitniejszych gospodarzy miast, który z prowincjonalnego Gdańska uczynił europejską metropolię. Utraciliśmy wielkiego marzyciela, który swoje marzenia potrafił wcielić w życie. On pod koniec roku wymyślił ideę Europejskiego Centrum Solidarności. Wtedy wszyscy kazali mu się puknąć w czoło, dziś jest ono jednym z jego największych pomników.
** Autor: [[Antoni Pawlak]]
** Źródło: [http://www.tokfm.pl/Tokfm/7,130517,24362935,pawel-adamowicz-nie-zyje-utracilismy-wielkiego-marzyciela.html ''Paweł Adamowicz nie żyje. Jego długoletni współpracownik: Czy nas to otrzeźwi? Nie mam żadnej nadziei''], tokfm.pl, 14 stycznia 2019.

* To był człowiek zahartowany, jeszcze od czasów trudnych lat 80. Przez 12 lat był zaszczuwany, ale zawsze dawał świadectwo, że przeciwników trzeba szanować. Dla mnie Paweł uosabiał demokrację na wzór zachodni.
** Autor: [[Jacek Karnowski (samorządowiec)]]
** Źródło: [https://wiadomosci.onet.pl/kraj/jacek-karnowski-wspomina-pawla-adamowicza/pgxq930 ''Jacek Karnowski: Paweł Adamowicz uosabiał demokrację na wzór zachodni''], onet.pl, 15 stycznia 2019.

* Ubolewam nad tym, że Paweł Adamowicz ma taki syndrom trochę oblężonej twierdzy, że każdy pomysł, który nie wychodzi od niego samego, jest pomysłem złym albo szkodliwym (...), i że tylko on ma rację, że tylko jego punkt widzenia się liczy. Takie odnoszę wrażenie. Tak nie da się rozmawiać.
** Autor: [[Jarosław Wałęsa]]
** Źródło: [https://wydarzenia.interia.pl/kraj/news-jaroslaw-walesa-adamowicz-nie-dotrzymuje-swojego-slowa,nId,2598671 ''Jarosław Wałęsa: Adamowicz nie dotrzymuje swojego słowa''], interia.pl, 25 czerwca 2018.

* Zginął w czasie wystąpienia na zgromadzeniu publicznym w Gdańsku, na którym jego mieszkańcy wyrażali swoją solidarność z potrzebującymi w naszym kraju. Ta tragiczna śmierć wstrząsnęła Polską i odbiła się szerokim echem za granicą, wywołując współczucie dla Bliskich Zmarłego Prezydenta oraz powszechne potępienie zbrodni, której padł ofiarą. (…) Od początku lat 90. aktywnie uczestniczył w życiu publicznym, jako prorektor ds. studenckich, radny, a następnie przewodniczący Rady Miasta, by w 1998 r. objąć urząd prezydenta miasta Gdańska, który piastował nieprzerwanie przez kolejne 2 dekady. Politycznie kształtowały go środowiska Ruchu Młodej Polski i gdańskich liberałów. Jednak nade wszystko ukształtowała go wielka epopeja „Solidarności”, którą otworzył strajk sierpniowy. (…) Świadomy, że dzieło „Solidarności” ma wymiar uniwersalny, którego nie można roztrwonić, ani o którym nie można zapomnieć, zaangażował się w tworzenie Europejskiego Centrum Solidarności.
** Opis: fragment uchwały [[Senat Rzeczypospolitej Polskiej|Senatu Rzeczypospolitej Polskiej]] z dnia 24 stycznia 2019 upamiętniającej Pawła Adamowicza – prezydenta Gdańska (1965–2019).
** Źródło: [https://www.gdansk.pl/wiadomosci/senat-rp-przyjal-uchwale-upamietniajaca-prezydenta-gdanska-pawla-adamowicza,a,136568 ''Senat RP przyjął uchwałę upamiętniającą prezydenta Gdańska Pawła Adamowicza''], gdansk.pl, 24 stycznia 2019.

* Zrozum, że teraz jesteś mechanizmem niszczącym. Koalicja Obywatelska to jest przyszłość.
** Autor: [[Jarosław Wałęsa]]
** Źródło [https://wiadomosci.wp.pl/trojmiasto/nerwowo-na-linii-walesa-adamowicz-jestes-mechanizmem-niszczacym-6293939149764225a ''Nerwowo na linii Wałęsa-Adamowicz. &quot;Jesteś mechanizmem niszczącym&quot;''], wp.pl, 10 września 2018.


{{SORTUJ:Adamowicz, Paweł}}
[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita)]]
[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Wolności i Solidarności]]
[[Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem Zasłużony Kulturze Gloria Artis]]
[[Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (III Rzeczpospolita)]]
[[Kategoria:Politycy Platformy Obywatelskiej]]
[[Kategoria:Polscy przedstawiciele nauk prawnych‎]]
[[Kategoria:Polscy samorządowcy]]</text>
      <sha1>ka1d40e08b8jtjuxbum57tsqub8q18p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>650820</id>
      <parentid>650805</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T17:33:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Swam pl</username>
        <id>41038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Wycofano edycję użytkownika [[Special:Contributions/~2026-56734-03|~2026-56734-03]] ([[User talk:~2026-56734-03|dyskusja]]). Autor przywróconej wersji to [[User:Politolog 200|Politolog 200]].</comment>
      <origin>627701</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12208" sha1="oxzbm51ec7dxt5xqwdub537bq4bt56f" xml:space="preserve">[[Plik:Paweł Adamowicz - Prezydent Gdańska.jpg|mały|{{center|Paweł Adamowicz (2018)}}]]

'''[[w:Paweł Adamowicz|Paweł Bogdan Adamowicz]]''' (1965–2019) – polski prawnik, polityk i samorządowiec, w latach 1998–2019 prezydent Gdańska. Zmarł w wyniku ran zadanych przez zamachowca.
* Gdańsk jest szczodry, Gdańsk dzieli się dobrem, Gdańsk chce być miastem solidarności. Za to wszystko wam serdecznie dziękuję, bo na ulicach, placach miasta wrzucaliście pieniądze, byliście wolontariuszami. To jest cudowny czas dzielenia się dobrem. Jesteście kochani. Gdańsk jest najcudowniejszym miastem na świecie! Dziękuję wam!
** Opis: [[ostatnie słowa]] Pawła Adamowicza
** Źródło: [https://wiadomosci.wp.pl/ostatnie-slowa-pawla-adamowicza-6338464585897601a ''Ostatnie słowa Pawła Adamowicza''], wp.pl, 14 stycznia 2019.

* Nasze miasto Gdańsk chce być otwarte na różnorodność. Różnorodność jest bogactwem, nie jest problemem! Tylko w spotkaniu z innym, tylko w spotkaniu z obcym, możemy się wzbogacić.
** Źródło: [https://oko.press/mowil-pawel-adamowicz-ten-jest-zboczony-kto-sieje-nienawisc-milosc-moze-tylko-laczyc/ ''Mówił Paweł Adamowicz: „Ten jest zboczony, kto sieje nienawiść. Miłość może tylko łączyć”''], oko.press, 13 stycznia 2018.
** Zobacz też: [[Gdańsk]]

* Nigdy nawet nie pomyślałem, aby… nie wiem… rozwalić spotkanie PiS-u, ONR-u, czy Młodzieży Wszechpolskiej. Natomiast ci ludzie młodzi, wykształceni w III Rzeczpospolitej, uważają, że to się mieści w normie. Uwaga, za chwilę się dowiemy, że to jest norma! A więc jeszcze kilka lat i okaże się, że normą jest rozbijanie spotkań z ludźmi, którzy nie mieszczą się w światopoglądzie Młodzieży Wszechpolskiej czy Obozu Narodowo-Radykalnego. Czyli ludzie, którzy mają poglądy liberalne, ludzie którzy mają poglądy otwarte, demokratyczne, europejskie, nie będą mogli się spotykać, bowiem będą mogli być zaatakowani przez zorganizowane bojówki Młodzieży Wszechpolskiej czy Obozu Narodowo-Radykalnego.
** Źródło: [https://www.gdansk.pl/wiadomosci/dzialacz-mlodziezy-wszechpolskiej-kontra-pawel-adamowicz-zarzut-znieslawienia-i-naruszenia-nietykalnosci,a,107675 ''„To nie jest zwykły proces”. Młodzież Wszechpolska kontra Paweł Adamowicz''], gdansk.pl, 25 kwietnia 2018.
** Zobacz też: [[Młodzież Wszechpolska]], [[Obóz Narodowo-Radykalny (III Rzeczpospolita)]], [[Prawo i Sprawiedliwość]], [[III Rzeczpospolita]]

* Oto Marcin Wolski – jedyna wyrocznia w sprawach moralnych! Prawdę mówiąc to nad Pana wierszem winniśmy pochylić się ze „wstydu minutą”.
** Źródło: [http://trojmiasto.gazeta.pl/trojmiasto/1,35636,7778877,Prezydent_Gdanska__Zdumiewajacy_Marcin_Wolski.html ''Prezydent Gdańska: Zdumiewający Marcin Wolski''], trojmiasto.gazeta.pl, 16 kwietnia 2010.
** Zobacz też: [[Marcin Wolski]]

* Ten jest zboczony, który sieje nienawiść, ten jest zepsuty, który odnosi się do drugiego z wrogością, trzyma rękę wyciągniętą w nienawiści, chce rzucić kamieniem, chce potraktować go pałką, ten który mówi złe słowa, złą energię wysyła do drugiego człowieka, ten jest, przepraszam, zboczony. My jesteśmy najnormalniejsi na świecie.
** Źródło: [https://oko.press/mowil-pawel-adamowicz-ten-jest-zboczony-kto-sieje-nienawisc-milosc-moze-tylko-laczyc/ ''Mówił Paweł Adamowicz: „Ten jest zboczony, kto sieje nienawiść. Miłość może tylko łączyć”''], oko.press, 13 stycznia 2018.

* W lipcu 2017 r. Młodzież Wszechpolska wystawiła akty zgonu politycznego 11 prezydentom miast, którzy podpisali „Deklarację prezydentów o współdziałaniu miast Unii Metropolii Polskich w dziedzinie migracji”. Na liście nienawiści znalazło się również moje nazwisko. Dziś dowiadujemy się, że gdańska prokuratura umorzyła właśnie prowadzone w tej sprawie śledztwo. Jestem głęboko zdziwiony postępowaniem prokuratury. To co zrobili Wszechpolscy, to nie była zwyczajna krytyka. Posługiwanie się tak wyrazistym symbolem, jakim jest akt zgonu przekracza dopuszczalne granice wyrażania swojego niezadowolenia i zawiera olbrzymią dawkę negatywnej treści. Ciekawy jestem, jak postąpiłaby prokuratura w przypadku, gdyby wystawiono akt zgonu np. prezesa Kaczyńskiego czy prezydenta Dudy.
** Źródło: [https://gazetalubuska.pl/polityczny-akt-zgonu-dla-prezydenta-gdanska-pawla-adamowicza-jego-autorzy-i-prokuratura-nie-widza-w-tym-nic-zlego/ar/13813708 ''Polityczny akt zgonu dla prezydenta Gdańska Pawła Adamowicza. Jego autorzy i prokuratura nie widzą w tym nic złego''], gazetalubuska.pl, 16 stycznia 2019.
** Zobacz też: [[Andrzej Duda]], [[Jarosław Kaczyński]], [[mowa nienawiści]], [[prokuratura]], [[śmierć]]

==O Pawle Adamowiczu==
* Chcę ci dzisiaj, kochany Pawle, obiecać, w imieniu nas wszystkich gdańszczan, Polaków i Europejczyków, że dla ciebie i dla nas wszystkich obronimy nasz Gdańsk, naszą Polskę i naszą Europę przed nienawiścią i pogardą, przyrzekamy ci to.
** Autor: [[Donald Tusk]]
** Źródło: [https://www.tvn24.pl/wiadomosci-z-kraju,3/pawel-adamowicz-nie-zyje-donald-tusk-wspomina-prezydenta-gdanska,900465.html ''„Byłeś zawsze tam, gdzie trzeba było stanąć przeciwko złu”. Tusk wspominał Adamowicza''], tvn24.pl, 14 stycznia 2019.

* Jeżeli Platforma Obywatelska poprze Pawła Adamowicza w wyborach na prezydenta Gdańska, to Nowoczesna wystawi swojego kandydata.
** Autor: [[Katarzyna Lubnauer]]
** Źródło: [https://tvn24.pl/polska/katarzyna-lubnauer-adamowicz-jest-dla-nas-nie-do-zaakceptowania-ra816836-ls2333846 ''Lubnauer: kibicuję Grzegorzowi Schetynie, żeby udało mu się powstrzymać pana prezydenta''], tvn24.pl, 21 lutego 2018

* Kiedy powieszono jego klepsydry, napisał, że prokuratura powinna podjąć działania w tej sprawie. W Polsce jest przyzwolenie na publiczny lincz. Musimy spojrzeć sobie w oczy i powiedzieć, że dopuściliśmy do budowy mordu politycznego.
** Autor: [[Jacek Karnowski|Jacek Karnowski (samorządowiec)]]
** Źródło: [https://wiadomosci.onet.pl/kraj/jacek-karnowski-wspomina-pawla-adamowicza/pgxq930 ''Jacek Karnowski: Paweł Adamowicz uosabiał demokrację na wzór zachodni''], onet.pl, 15 stycznia 2019.

* Mamy realne zagrożenie, że Paweł, w związku ze swoimi problemami, może stracić urząd po swojej ewentualnej wygranej i będziemy mieli w Gdańsku komisarza z nadania PiS.
** Autor: [[Jarosław Wałęsa]]
** Źródło: [https://dorzeczy.pl/kraj/76335/Walesa-Pawel-Adamowicz-moze-pojsc-do-wiezienia.html ''Wałęsa: Paweł Adamowicz może pójść do więzienia''], dorzeczy.pl, 7 września 2018.

* Uważam że są jednak pewne działania, które powodują że jest to polityk skompromitowany. Kwestia tych oświadczeń majątkowych – on sam zresztą w pewnym momencie poddał się karze przy jednej ze spraw. Kwestia jakichś dziwnych pieniędzy, które się pojawiają na koncie. Również ocena tego, w jaki sposób zarządza miastem. My też nie jesteśmy zachwyceni, mamy naszą kandydatkę Ewy Lieder.
** Autor: [[Katarzyna Lubnauer]]
** Źródło: [https://polityka.se.pl/wiadomosci/wspolpraca-nowoczesnej-z-po-zagrozona-lubnauer-stawia-schetyne-pod-sciana-aa-myQd-oy1w-fVXw.html ''Współpraca Nowoczesnej z PO zagrożona! Lubnauer stawia Schetynę pod ścianą''], se.pl, 21 lutego 2018.

* Żegnamy dziś naszego kolegę, przyjaciela – Pawła Adamowicza, człowieka, którego znaliśmy od zawsze. (…) To był wielki człowiek, człowiek wielkiego charakteru. Był bardzo odważny. Potrafił, chciał budować i zawsze to robił. Był człowiekiem odważnym, nie bał się walki, ale swoje życie poświęcił ukochanemu miastu Gdańskowi. Gdańsk stał się inny właśnie dzięki Pawłowi. On jako pierwszy z nas zaangażował się w samorząd, w lokalną władzę i zrobił to w wielki sposób, w wielkim stylu.
** Autor: [[Grzegorz Schetyna]]
** Źródło: [http://www.sejm.gov.pl/Sejm8.nsf/wypowiedz.xsp?posiedzenie=76&amp;dzien=1&amp;wyp=1&amp;type=A&amp;symbol=WYPOWIEDZ_POSLA&amp;id=337 sejm.gov.pl], 16 stycznia 2019.
** Zobacz też: [[samorząd terytorialny w Polsce]]

* Straciliśmy jednego z najwybitniejszych gospodarzy miast, który z prowincjonalnego Gdańska uczynił europejską metropolię. Utraciliśmy wielkiego marzyciela, który swoje marzenia potrafił wcielić w życie. On pod koniec roku wymyślił ideę Europejskiego Centrum Solidarności. Wtedy wszyscy kazali mu się puknąć w czoło, dziś jest ono jednym z jego największych pomników.
** Autor: [[Antoni Pawlak]]
** Źródło: [http://www.tokfm.pl/Tokfm/7,130517,24362935,pawel-adamowicz-nie-zyje-utracilismy-wielkiego-marzyciela.html ''Paweł Adamowicz nie żyje. Jego długoletni współpracownik: Czy nas to otrzeźwi? Nie mam żadnej nadziei''], tokfm.pl, 14 stycznia 2019.

* To był człowiek zahartowany, jeszcze od czasów trudnych lat 80. Przez 12 lat był zaszczuwany, ale zawsze dawał świadectwo, że przeciwników trzeba szanować. Dla mnie Paweł uosabiał demokrację na wzór zachodni.
** Autor: [[Jacek Karnowski (samorządowiec)]]
** Źródło: [https://wiadomosci.onet.pl/kraj/jacek-karnowski-wspomina-pawla-adamowicza/pgxq930 ''Jacek Karnowski: Paweł Adamowicz uosabiał demokrację na wzór zachodni''], onet.pl, 15 stycznia 2019.

* Ubolewam nad tym, że Paweł Adamowicz ma taki syndrom trochę oblężonej twierdzy, że każdy pomysł, który nie wychodzi od niego samego, jest pomysłem złym albo szkodliwym (...), i że tylko on ma rację, że tylko jego punkt widzenia się liczy. Takie odnoszę wrażenie. Tak nie da się rozmawiać.
** Autor: [[Jarosław Wałęsa]]
** Źródło: [https://wydarzenia.interia.pl/kraj/news-jaroslaw-walesa-adamowicz-nie-dotrzymuje-swojego-slowa,nId,2598671 ''Jarosław Wałęsa: Adamowicz nie dotrzymuje swojego słowa''], interia.pl, 25 czerwca 2018.

* Zginął w czasie wystąpienia na zgromadzeniu publicznym w Gdańsku, na którym jego mieszkańcy wyrażali swoją solidarność z potrzebującymi w naszym kraju. Ta tragiczna śmierć wstrząsnęła Polską i odbiła się szerokim echem za granicą, wywołując współczucie dla Bliskich Zmarłego Prezydenta oraz powszechne potępienie zbrodni, której padł ofiarą. (…) Od początku lat 90. aktywnie uczestniczył w życiu publicznym, jako prorektor ds. studenckich, radny, a następnie przewodniczący Rady Miasta, by w 1998 r. objąć urząd prezydenta miasta Gdańska, który piastował nieprzerwanie przez kolejne 2 dekady. Politycznie kształtowały go środowiska Ruchu Młodej Polski i gdańskich liberałów. Jednak nade wszystko ukształtowała go wielka epopeja „Solidarności”, którą otworzył strajk sierpniowy. (…) Świadomy, że dzieło „Solidarności” ma wymiar uniwersalny, którego nie można roztrwonić, ani o którym nie można zapomnieć, zaangażował się w tworzenie Europejskiego Centrum Solidarności.
** Opis: fragment uchwały [[Senat Rzeczypospolitej Polskiej|Senatu Rzeczypospolitej Polskiej]] z dnia 24 stycznia 2019 upamiętniającej Pawła Adamowicza – prezydenta Gdańska (1965–2019).
** Źródło: [https://www.gdansk.pl/wiadomosci/senat-rp-przyjal-uchwale-upamietniajaca-prezydenta-gdanska-pawla-adamowicza,a,136568 ''Senat RP przyjął uchwałę upamiętniającą prezydenta Gdańska Pawła Adamowicza''], gdansk.pl, 24 stycznia 2019.

* Zrozum, że teraz jesteś mechanizmem niszczącym. Koalicja Obywatelska to jest przyszłość.
** Autor: [[Jarosław Wałęsa]]
** Źródło [https://wiadomosci.wp.pl/trojmiasto/nerwowo-na-linii-walesa-adamowicz-jestes-mechanizmem-niszczacym-6293939149764225a ''Nerwowo na linii Wałęsa-Adamowicz. &quot;Jesteś mechanizmem niszczącym&quot;''], wp.pl, 10 września 2018.


{{SORTUJ:Adamowicz, Paweł}}
[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita)]]
[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Wolności i Solidarności]]
[[Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem Zasłużony Kulturze Gloria Artis]]
[[Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (III Rzeczpospolita)]]
[[Kategoria:Politycy Platformy Obywatelskiej]]
[[Kategoria:Polscy przedstawiciele nauk prawnych‎]]
[[Kategoria:Polscy samorządowcy]]</text>
      <sha1>oxzbm51ec7dxt5xqwdub537bq4bt56f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>650846</id>
      <parentid>650820</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T09:52:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>PARTYCJU$Z</username>
        <id>62236</id>
      </contributor>
      <comment>PARTEITAG</comment>
      <origin>650846</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12377" sha1="htzf3wmxsdf2xrv84pevg9pgw3b56aq" xml:space="preserve">[[Plik:Paweł Adamowicz - Prezydent Gdańska.jpg|mały|{{center|Paweł Adamowicz (2018)}}]]

&lt;big&gt;&lt;big&gt;&lt;big&gt;&lt;center&gt;'''NIECH ŻYJE &lt;span style=&quot;color: red;&quot;&gt;POLSKA ZJEDNOCZONA PARTIA ROBOTNICZA&lt;/span&gt;!!!!&lt;/center&gt;&lt;/big&gt;&lt;/big&gt;&lt;/big&gt;

'''[[w:Paweł Adamowicz|Paweł Bogdan Adamowicz]]''' (1965–2019) – polski prawnik, polityk i samorządowiec, w latach 1998–2019 prezydent Gdańska. Zmarł w wyniku ran zadanych przez porywacza studentów pierwszego roku.
* Gdańsk jest szczodry, Gdańsk dzieli się dobrem, Gdańsk chce być miastem niesolidarności. Za to wszystko wam serdecznie dziękuję, bo na ulicach, placach miasta wrzucaliście pieniądze, byliście wolontariuszami. To jest cudowny czas dzielenia się dobrem. Jesteście kochani. Gdańsk jest najcudowniejszym miastem na świecie! Dziękuję wam!
** Opis: [[ostatnie słowa]] Pawła Adamowicza
** Źródło: [https://wiadomosci.wp.pl/ostatnie-slowa-pawla-adamowicza-6338464585897601a ''Ostatnie słowa Pawła Adamowicza''], wp.pl, 14 stycznia 2019.

* Nasze miasto Gdańsk chce być otwarte na różnorodność. Różnorodność jest bogactwem, nie jest problemem! Tylko w spotkaniu z innym, tylko w spotkaniu z obcym, możemy się wzbogacić.
** Źródło: [https://oko.press/mowil-pawel-adamowicz-ten-jest-zboczony-kto-sieje-nienawisc-milosc-moze-tylko-laczyc/ ''Mówił Paweł Adamowicz: „Ten jest zboczony, kto sieje nienawiść. Miłość może tylko łączyć”''], oko.press, 13 stycznia 2018.
** Zobacz też: [[Gdańsk]]

* Nigdy nawet nie pomyślałem, aby… nie wiem… rozwalić spotkanie PiS-u, ONR-u, czy Młodzieży Wszechpolskiej. Natomiast ci ludzie młodzi, wykształceni w III Rzeczpospolitej, uważają, że to się mieści w normie. Uwaga, za chwilę się dowiemy, że to jest norma! A więc jeszcze kilka lat i okaże się, że normą jest rozbijanie spotkań z ludźmi, którzy nie mieszczą się w światopoglądzie Młodzieży Wszechpolskiej czy Obozu Narodowo-Radykalnego. Czyli ludzie, którzy mają poglądy liberalne, ludzie którzy mają poglądy otwarte, demokratyczne, europejskie, nie będą mogli się spotykać, bowiem będą mogli być zaatakowani przez zorganizowane bojówki Młodzieży Wszechpolskiej czy Obozu Narodowo-Radykalnego.
** Źródło: [https://www.gdansk.pl/wiadomosci/dzialacz-mlodziezy-wszechpolskiej-kontra-pawel-adamowicz-zarzut-znieslawienia-i-naruszenia-nietykalnosci,a,107675 ''„To nie jest zwykły proces”. Młodzież Wszechpolska kontra Paweł Adamowicz''], gdansk.pl, 25 kwietnia 2018.
** Zobacz też: [[Młodzież Wszechpolska]], [[Obóz Narodowo-Radykalny (III Rzeczpospolita)]], [[Prawo i Sprawiedliwość]], [[III Rzeczpospolita]]

* Oto Marcin Wolski – jedyna wyrocznia w sprawach moralnych! Prawdę mówiąc to nad Pana wierszem winniśmy pochylić się ze „wstydu minutą”.
** Źródło: [http://trojmiasto.gazeta.pl/trojmiasto/1,35636,7778877,Prezydent_Gdanska__Zdumiewajacy_Marcin_Wolski.html ''Prezydent Gdańska: Zdumiewający Marcin Wolski''], trojmiasto.gazeta.pl, 16 kwietnia 2010.
** Zobacz też: [[Marcin Wolski]]

* Ten jest zboczony, który sieje nienawiść, ten jest zepsuty, który odnosi się do drugiego z wrogością, trzyma rękę wyciągniętą w nienawiści, chce rzucić kamieniem, chce potraktować go pałką, ten który mówi złe słowa, złą energię wysyła do drugiego człowieka, ten jest, przepraszam, zboczony. My jesteśmy najnormalniejsi na świecie.
** Źródło: [https://oko.press/mowil-pawel-adamowicz-ten-jest-zboczony-kto-sieje-nienawisc-milosc-moze-tylko-laczyc/ ''Mówił Paweł Adamowicz: „Ten jest zboczony, kto sieje nienawiść. Miłość może tylko łączyć”''], oko.press, 13 stycznia 2018.

* W lipcu 2017 r. Młodzież Wszechpolska wystawiła akty zgonu politycznego 11 prezydentom miast, którzy podpisali „Deklarację prezydentów o współdziałaniu miast Unii Metropolii Polskich w dziedzinie migracji”. Na liście nienawiści znalazło się również moje nazwisko. Dziś dowiadujemy się, że gdańska prokuratura umorzyła właśnie prowadzone w tej sprawie śledztwo. Jestem głęboko zdziwiony postępowaniem prokuratury. To co zrobili Wszechpolscy, to nie była zwyczajna krytyka. Posługiwanie się tak wyrazistym symbolem, jakim jest akt zgonu przekracza dopuszczalne granice wyrażania swojego niezadowolenia i zawiera olbrzymią dawkę negatywnej treści. Ciekawy jestem, jak postąpiłaby prokuratura w przypadku, gdyby wystawiono akt zgonu np. prezesa Kaczyńskiego czy prezydenta Dudy.
** Źródło: [https://gazetalubuska.pl/polityczny-akt-zgonu-dla-prezydenta-gdanska-pawla-adamowicza-jego-autorzy-i-prokuratura-nie-widza-w-tym-nic-zlego/ar/13813708 ''Polityczny akt zgonu dla prezydenta Gdańska Pawła Adamowicza. Jego autorzy i prokuratura nie widzą w tym nic złego''], gazetalubuska.pl, 16 stycznia 2019.
** Zobacz też: [[Andrzej Duda]], [[Jarosław Kaczyński]], [[mowa nienawiści]], [[prokuratura]], [[śmierć]]

==O Pawle Adamowiczu==
* Chcę ci dzisiaj, kochany Pawle, obiecać, w imieniu nas wszystkich gdańszczan, Polaków i Europejczyków, że dla ciebie i dla nas wszystkich obronimy nasz Gdańsk, naszą Polskę i naszą Europę przed nienawiścią i pogardą, przyrzekamy ci to.
** Autor: [[Donald Tusk]]
** Źródło: [https://www.tvn24.pl/wiadomosci-z-kraju,3/pawel-adamowicz-nie-zyje-donald-tusk-wspomina-prezydenta-gdanska,900465.html ''„Byłeś zawsze tam, gdzie trzeba było stanąć przeciwko złu”. Tusk wspominał Adamowicza''], tvn24.pl, 14 stycznia 2019.

* Jeżeli Platforma Obywatelska poprze Pawła Adamowicza w wyborach na prezydenta Gdańska, to Nowoczesna wystawi swojego kandydata.
** Autor: [[Katarzyna Lubnauer]]
** Źródło: [https://tvn24.pl/polska/katarzyna-lubnauer-adamowicz-jest-dla-nas-nie-do-zaakceptowania-ra816836-ls2333846 ''Lubnauer: kibicuję Grzegorzowi Schetynie, żeby udało mu się powstrzymać pana prezydenta''], tvn24.pl, 21 lutego 2018

* Kiedy powieszono jego klepsydry, napisał, że prokuratura powinna podjąć działania w tej sprawie. W Polsce jest przyzwolenie na publiczny lincz. Musimy spojrzeć sobie w oczy i powiedzieć, że dopuściliśmy do budowy mordu politycznego.
** Autor: [[Jacek Karnowski|Jacek Karnowski (samorządowiec)]]
** Źródło: [https://wiadomosci.onet.pl/kraj/jacek-karnowski-wspomina-pawla-adamowicza/pgxq930 ''Jacek Karnowski: Paweł Adamowicz uosabiał demokrację na wzór zachodni''], onet.pl, 15 stycznia 2019.

* Mamy realne zagrożenie, że Paweł, w związku ze swoimi problemami, może stracić urząd po swojej ewentualnej wygranej i będziemy mieli w Gdańsku komisarza z nadania PiS.
** Autor: [[Jarosław Wałęsa]]
** Źródło: [https://dorzeczy.pl/kraj/76335/Walesa-Pawel-Adamowicz-moze-pojsc-do-wiezienia.html ''Wałęsa: Paweł Adamowicz może pójść do więzienia''], dorzeczy.pl, 7 września 2018.

* Uważam że są jednak pewne działania, które powodują że jest to polityk skompromitowany. Kwestia tych oświadczeń majątkowych – on sam zresztą w pewnym momencie poddał się karze przy jednej ze spraw. Kwestia jakichś dziwnych pieniędzy, które się pojawiają na koncie. Również ocena tego, w jaki sposób zarządza miastem. My też nie jesteśmy zachwyceni, mamy naszą kandydatkę Ewy Lieder.
** Autor: [[Katarzyna Lubnauer]]
** Źródło: [https://polityka.se.pl/wiadomosci/wspolpraca-nowoczesnej-z-po-zagrozona-lubnauer-stawia-schetyne-pod-sciana-aa-myQd-oy1w-fVXw.html ''Współpraca Nowoczesnej z PO zagrożona! Lubnauer stawia Schetynę pod ścianą''], se.pl, 21 lutego 2018.

* Żegnamy dziś naszego kolegę, przyjaciela – Pawła Adamowicza, człowieka, którego znaliśmy od zawsze. (…) To był wielki człowiek, człowiek wielkiego charakteru. Był bardzo odważny. Potrafił, chciał budować i zawsze to robił. Był człowiekiem odważnym, nie bał się walki, ale swoje życie poświęcił ukochanemu miastu Gdańskowi. Gdańsk stał się inny właśnie dzięki Pawłowi. On jako pierwszy z nas zaangażował się w samorząd, w lokalną władzę i zrobił to w wielki sposób, w wielkim stylu.
** Autor: [[Grzegorz Schetyna]]
** Źródło: [http://www.sejm.gov.pl/Sejm8.nsf/wypowiedz.xsp?posiedzenie=76&amp;dzien=1&amp;wyp=1&amp;type=A&amp;symbol=WYPOWIEDZ_POSLA&amp;id=337 sejm.gov.pl], 16 stycznia 2019.
** Zobacz też: [[samorząd terytorialny w Polsce]]

* Straciliśmy jednego z najwybitniejszych gospodarzy miast, który z prowincjonalnego Gdańska uczynił europejską metropolię. Utraciliśmy wielkiego marzyciela, który swoje marzenia potrafił wcielić w życie. On pod koniec roku wymyślił ideę Europejskiego Centrum Solidarności. Wtedy wszyscy kazali mu się puknąć w czoło, dziś jest ono jednym z jego największych pomników.
** Autor: [[Antoni Pawlak]]
** Źródło: [http://www.tokfm.pl/Tokfm/7,130517,24362935,pawel-adamowicz-nie-zyje-utracilismy-wielkiego-marzyciela.html ''Paweł Adamowicz nie żyje. Jego długoletni współpracownik: Czy nas to otrzeźwi? Nie mam żadnej nadziei''], tokfm.pl, 14 stycznia 2019.

* To był człowiek zahartowany, jeszcze od czasów trudnych lat 80. Przez 12 lat był zaszczuwany, ale zawsze dawał świadectwo, że przeciwników trzeba szanować. Dla mnie Paweł uosabiał demokrację na wzór zachodni.
** Autor: [[Jacek Karnowski (samorządowiec)]]
** Źródło: [https://wiadomosci.onet.pl/kraj/jacek-karnowski-wspomina-pawla-adamowicza/pgxq930 ''Jacek Karnowski: Paweł Adamowicz uosabiał demokrację na wzór zachodni''], onet.pl, 15 stycznia 2019.

* Ubolewam nad tym, że Paweł Adamowicz ma taki syndrom trochę oblężonej twierdzy, że każdy pomysł, który nie wychodzi od niego samego, jest pomysłem złym albo szkodliwym (...), i że tylko on ma rację, że tylko jego punkt widzenia się liczy. Takie odnoszę wrażenie. Tak nie da się rozmawiać.
** Autor: [[Jarosław Wałęsa]]
** Źródło: [https://wydarzenia.interia.pl/kraj/news-jaroslaw-walesa-adamowicz-nie-dotrzymuje-swojego-slowa,nId,2598671 ''Jarosław Wałęsa: Adamowicz nie dotrzymuje swojego słowa''], interia.pl, 25 czerwca 2018.

* Zginął w czasie wystąpienia na zgromadzeniu publicznym w Gdańsku, na którym jego mieszkańcy wyrażali swoją solidarność z potrzebującymi w naszym kraju. Ta tragiczna śmierć wstrząsnęła Polską i odbiła się szerokim echem za granicą, wywołując współczucie dla Bliskich Zmarłego Prezydenta oraz powszechne potępienie zbrodni, której padł ofiarą. (…) Od początku lat 90. aktywnie uczestniczył w życiu publicznym, jako prorektor ds. studenckich, radny, a następnie przewodniczący Rady Miasta, by w 1998 r. objąć urząd prezydenta miasta Gdańska, który piastował nieprzerwanie przez kolejne 2 dekady. Politycznie kształtowały go środowiska Ruchu Młodej Polski i gdańskich liberałów. Jednak nade wszystko ukształtowała go wielka epopeja „Solidarności”, którą otworzył strajk sierpniowy. (…) Świadomy, że dzieło „Solidarności” ma wymiar uniwersalny, którego nie można roztrwonić, ani o którym nie można zapomnieć, zaangażował się w tworzenie Europejskiego Centrum Solidarności.
** Opis: fragment uchwały [[Senat Rzeczypospolitej Polskiej|Senatu Rzeczypospolitej Polskiej]] z dnia 24 stycznia 2019 upamiętniającej Pawła Adamowicza – prezydenta Gdańska (1965–2019).
** Źródło: [https://www.gdansk.pl/wiadomosci/senat-rp-przyjal-uchwale-upamietniajaca-prezydenta-gdanska-pawla-adamowicza,a,136568 ''Senat RP przyjął uchwałę upamiętniającą prezydenta Gdańska Pawła Adamowicza''], gdansk.pl, 24 stycznia 2019.

* Zrozum, że teraz jesteś mechanizmem niszczącym. Koalicja Obywatelska to jest przyszłość.
** Autor: [[Jarosław Wałęsa]]
** Źródło [https://wiadomosci.wp.pl/trojmiasto/nerwowo-na-linii-walesa-adamowicz-jestes-mechanizmem-niszczacym-6293939149764225a ''Nerwowo na linii Wałęsa-Adamowicz. &quot;Jesteś mechanizmem niszczącym&quot;''], wp.pl, 10 września 2018.


{{SORTUJ:Adamowicz, Paweł}}
[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita)]]
[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Wolności i Solidarności]]
[[Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem Zasłużony Kulturze Gloria Artis]]
[[Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (III Rzeczpospolita)]]
[[Kategoria:Politycy Platformy Obywatelskiej]]
[[Kategoria:Polscy przedstawiciele nauk prawnych‎]]
[[Kategoria:Polscy samorządowcy]]</text>
      <sha1>htzf3wmxsdf2xrv84pevg9pgw3b56aq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>650854</id>
      <parentid>650846</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T09:52:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Swam pl</username>
        <id>41038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Wycofano edycję użytkownika [[Special:Contributions/PARTYCJU$Z|PARTYCJU$Z]] ([[User talk:PARTYCJU$Z|dyskusja]]). Autor przywróconej wersji to [[User:Swam pl|Swam pl]].</comment>
      <origin>627701</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12208" sha1="oxzbm51ec7dxt5xqwdub537bq4bt56f" xml:space="preserve">[[Plik:Paweł Adamowicz - Prezydent Gdańska.jpg|mały|{{center|Paweł Adamowicz (2018)}}]]

'''[[w:Paweł Adamowicz|Paweł Bogdan Adamowicz]]''' (1965–2019) – polski prawnik, polityk i samorządowiec, w latach 1998–2019 prezydent Gdańska. Zmarł w wyniku ran zadanych przez zamachowca.
* Gdańsk jest szczodry, Gdańsk dzieli się dobrem, Gdańsk chce być miastem solidarności. Za to wszystko wam serdecznie dziękuję, bo na ulicach, placach miasta wrzucaliście pieniądze, byliście wolontariuszami. To jest cudowny czas dzielenia się dobrem. Jesteście kochani. Gdańsk jest najcudowniejszym miastem na świecie! Dziękuję wam!
** Opis: [[ostatnie słowa]] Pawła Adamowicza
** Źródło: [https://wiadomosci.wp.pl/ostatnie-slowa-pawla-adamowicza-6338464585897601a ''Ostatnie słowa Pawła Adamowicza''], wp.pl, 14 stycznia 2019.

* Nasze miasto Gdańsk chce być otwarte na różnorodność. Różnorodność jest bogactwem, nie jest problemem! Tylko w spotkaniu z innym, tylko w spotkaniu z obcym, możemy się wzbogacić.
** Źródło: [https://oko.press/mowil-pawel-adamowicz-ten-jest-zboczony-kto-sieje-nienawisc-milosc-moze-tylko-laczyc/ ''Mówił Paweł Adamowicz: „Ten jest zboczony, kto sieje nienawiść. Miłość może tylko łączyć”''], oko.press, 13 stycznia 2018.
** Zobacz też: [[Gdańsk]]

* Nigdy nawet nie pomyślałem, aby… nie wiem… rozwalić spotkanie PiS-u, ONR-u, czy Młodzieży Wszechpolskiej. Natomiast ci ludzie młodzi, wykształceni w III Rzeczpospolitej, uważają, że to się mieści w normie. Uwaga, za chwilę się dowiemy, że to jest norma! A więc jeszcze kilka lat i okaże się, że normą jest rozbijanie spotkań z ludźmi, którzy nie mieszczą się w światopoglądzie Młodzieży Wszechpolskiej czy Obozu Narodowo-Radykalnego. Czyli ludzie, którzy mają poglądy liberalne, ludzie którzy mają poglądy otwarte, demokratyczne, europejskie, nie będą mogli się spotykać, bowiem będą mogli być zaatakowani przez zorganizowane bojówki Młodzieży Wszechpolskiej czy Obozu Narodowo-Radykalnego.
** Źródło: [https://www.gdansk.pl/wiadomosci/dzialacz-mlodziezy-wszechpolskiej-kontra-pawel-adamowicz-zarzut-znieslawienia-i-naruszenia-nietykalnosci,a,107675 ''„To nie jest zwykły proces”. Młodzież Wszechpolska kontra Paweł Adamowicz''], gdansk.pl, 25 kwietnia 2018.
** Zobacz też: [[Młodzież Wszechpolska]], [[Obóz Narodowo-Radykalny (III Rzeczpospolita)]], [[Prawo i Sprawiedliwość]], [[III Rzeczpospolita]]

* Oto Marcin Wolski – jedyna wyrocznia w sprawach moralnych! Prawdę mówiąc to nad Pana wierszem winniśmy pochylić się ze „wstydu minutą”.
** Źródło: [http://trojmiasto.gazeta.pl/trojmiasto/1,35636,7778877,Prezydent_Gdanska__Zdumiewajacy_Marcin_Wolski.html ''Prezydent Gdańska: Zdumiewający Marcin Wolski''], trojmiasto.gazeta.pl, 16 kwietnia 2010.
** Zobacz też: [[Marcin Wolski]]

* Ten jest zboczony, który sieje nienawiść, ten jest zepsuty, który odnosi się do drugiego z wrogością, trzyma rękę wyciągniętą w nienawiści, chce rzucić kamieniem, chce potraktować go pałką, ten który mówi złe słowa, złą energię wysyła do drugiego człowieka, ten jest, przepraszam, zboczony. My jesteśmy najnormalniejsi na świecie.
** Źródło: [https://oko.press/mowil-pawel-adamowicz-ten-jest-zboczony-kto-sieje-nienawisc-milosc-moze-tylko-laczyc/ ''Mówił Paweł Adamowicz: „Ten jest zboczony, kto sieje nienawiść. Miłość może tylko łączyć”''], oko.press, 13 stycznia 2018.

* W lipcu 2017 r. Młodzież Wszechpolska wystawiła akty zgonu politycznego 11 prezydentom miast, którzy podpisali „Deklarację prezydentów o współdziałaniu miast Unii Metropolii Polskich w dziedzinie migracji”. Na liście nienawiści znalazło się również moje nazwisko. Dziś dowiadujemy się, że gdańska prokuratura umorzyła właśnie prowadzone w tej sprawie śledztwo. Jestem głęboko zdziwiony postępowaniem prokuratury. To co zrobili Wszechpolscy, to nie była zwyczajna krytyka. Posługiwanie się tak wyrazistym symbolem, jakim jest akt zgonu przekracza dopuszczalne granice wyrażania swojego niezadowolenia i zawiera olbrzymią dawkę negatywnej treści. Ciekawy jestem, jak postąpiłaby prokuratura w przypadku, gdyby wystawiono akt zgonu np. prezesa Kaczyńskiego czy prezydenta Dudy.
** Źródło: [https://gazetalubuska.pl/polityczny-akt-zgonu-dla-prezydenta-gdanska-pawla-adamowicza-jego-autorzy-i-prokuratura-nie-widza-w-tym-nic-zlego/ar/13813708 ''Polityczny akt zgonu dla prezydenta Gdańska Pawła Adamowicza. Jego autorzy i prokuratura nie widzą w tym nic złego''], gazetalubuska.pl, 16 stycznia 2019.
** Zobacz też: [[Andrzej Duda]], [[Jarosław Kaczyński]], [[mowa nienawiści]], [[prokuratura]], [[śmierć]]

==O Pawle Adamowiczu==
* Chcę ci dzisiaj, kochany Pawle, obiecać, w imieniu nas wszystkich gdańszczan, Polaków i Europejczyków, że dla ciebie i dla nas wszystkich obronimy nasz Gdańsk, naszą Polskę i naszą Europę przed nienawiścią i pogardą, przyrzekamy ci to.
** Autor: [[Donald Tusk]]
** Źródło: [https://www.tvn24.pl/wiadomosci-z-kraju,3/pawel-adamowicz-nie-zyje-donald-tusk-wspomina-prezydenta-gdanska,900465.html ''„Byłeś zawsze tam, gdzie trzeba było stanąć przeciwko złu”. Tusk wspominał Adamowicza''], tvn24.pl, 14 stycznia 2019.

* Jeżeli Platforma Obywatelska poprze Pawła Adamowicza w wyborach na prezydenta Gdańska, to Nowoczesna wystawi swojego kandydata.
** Autor: [[Katarzyna Lubnauer]]
** Źródło: [https://tvn24.pl/polska/katarzyna-lubnauer-adamowicz-jest-dla-nas-nie-do-zaakceptowania-ra816836-ls2333846 ''Lubnauer: kibicuję Grzegorzowi Schetynie, żeby udało mu się powstrzymać pana prezydenta''], tvn24.pl, 21 lutego 2018

* Kiedy powieszono jego klepsydry, napisał, że prokuratura powinna podjąć działania w tej sprawie. W Polsce jest przyzwolenie na publiczny lincz. Musimy spojrzeć sobie w oczy i powiedzieć, że dopuściliśmy do budowy mordu politycznego.
** Autor: [[Jacek Karnowski|Jacek Karnowski (samorządowiec)]]
** Źródło: [https://wiadomosci.onet.pl/kraj/jacek-karnowski-wspomina-pawla-adamowicza/pgxq930 ''Jacek Karnowski: Paweł Adamowicz uosabiał demokrację na wzór zachodni''], onet.pl, 15 stycznia 2019.

* Mamy realne zagrożenie, że Paweł, w związku ze swoimi problemami, może stracić urząd po swojej ewentualnej wygranej i będziemy mieli w Gdańsku komisarza z nadania PiS.
** Autor: [[Jarosław Wałęsa]]
** Źródło: [https://dorzeczy.pl/kraj/76335/Walesa-Pawel-Adamowicz-moze-pojsc-do-wiezienia.html ''Wałęsa: Paweł Adamowicz może pójść do więzienia''], dorzeczy.pl, 7 września 2018.

* Uważam że są jednak pewne działania, które powodują że jest to polityk skompromitowany. Kwestia tych oświadczeń majątkowych – on sam zresztą w pewnym momencie poddał się karze przy jednej ze spraw. Kwestia jakichś dziwnych pieniędzy, które się pojawiają na koncie. Również ocena tego, w jaki sposób zarządza miastem. My też nie jesteśmy zachwyceni, mamy naszą kandydatkę Ewy Lieder.
** Autor: [[Katarzyna Lubnauer]]
** Źródło: [https://polityka.se.pl/wiadomosci/wspolpraca-nowoczesnej-z-po-zagrozona-lubnauer-stawia-schetyne-pod-sciana-aa-myQd-oy1w-fVXw.html ''Współpraca Nowoczesnej z PO zagrożona! Lubnauer stawia Schetynę pod ścianą''], se.pl, 21 lutego 2018.

* Żegnamy dziś naszego kolegę, przyjaciela – Pawła Adamowicza, człowieka, którego znaliśmy od zawsze. (…) To był wielki człowiek, człowiek wielkiego charakteru. Był bardzo odważny. Potrafił, chciał budować i zawsze to robił. Był człowiekiem odważnym, nie bał się walki, ale swoje życie poświęcił ukochanemu miastu Gdańskowi. Gdańsk stał się inny właśnie dzięki Pawłowi. On jako pierwszy z nas zaangażował się w samorząd, w lokalną władzę i zrobił to w wielki sposób, w wielkim stylu.
** Autor: [[Grzegorz Schetyna]]
** Źródło: [http://www.sejm.gov.pl/Sejm8.nsf/wypowiedz.xsp?posiedzenie=76&amp;dzien=1&amp;wyp=1&amp;type=A&amp;symbol=WYPOWIEDZ_POSLA&amp;id=337 sejm.gov.pl], 16 stycznia 2019.
** Zobacz też: [[samorząd terytorialny w Polsce]]

* Straciliśmy jednego z najwybitniejszych gospodarzy miast, który z prowincjonalnego Gdańska uczynił europejską metropolię. Utraciliśmy wielkiego marzyciela, który swoje marzenia potrafił wcielić w życie. On pod koniec roku wymyślił ideę Europejskiego Centrum Solidarności. Wtedy wszyscy kazali mu się puknąć w czoło, dziś jest ono jednym z jego największych pomników.
** Autor: [[Antoni Pawlak]]
** Źródło: [http://www.tokfm.pl/Tokfm/7,130517,24362935,pawel-adamowicz-nie-zyje-utracilismy-wielkiego-marzyciela.html ''Paweł Adamowicz nie żyje. Jego długoletni współpracownik: Czy nas to otrzeźwi? Nie mam żadnej nadziei''], tokfm.pl, 14 stycznia 2019.

* To był człowiek zahartowany, jeszcze od czasów trudnych lat 80. Przez 12 lat był zaszczuwany, ale zawsze dawał świadectwo, że przeciwników trzeba szanować. Dla mnie Paweł uosabiał demokrację na wzór zachodni.
** Autor: [[Jacek Karnowski (samorządowiec)]]
** Źródło: [https://wiadomosci.onet.pl/kraj/jacek-karnowski-wspomina-pawla-adamowicza/pgxq930 ''Jacek Karnowski: Paweł Adamowicz uosabiał demokrację na wzór zachodni''], onet.pl, 15 stycznia 2019.

* Ubolewam nad tym, że Paweł Adamowicz ma taki syndrom trochę oblężonej twierdzy, że każdy pomysł, który nie wychodzi od niego samego, jest pomysłem złym albo szkodliwym (...), i że tylko on ma rację, że tylko jego punkt widzenia się liczy. Takie odnoszę wrażenie. Tak nie da się rozmawiać.
** Autor: [[Jarosław Wałęsa]]
** Źródło: [https://wydarzenia.interia.pl/kraj/news-jaroslaw-walesa-adamowicz-nie-dotrzymuje-swojego-slowa,nId,2598671 ''Jarosław Wałęsa: Adamowicz nie dotrzymuje swojego słowa''], interia.pl, 25 czerwca 2018.

* Zginął w czasie wystąpienia na zgromadzeniu publicznym w Gdańsku, na którym jego mieszkańcy wyrażali swoją solidarność z potrzebującymi w naszym kraju. Ta tragiczna śmierć wstrząsnęła Polską i odbiła się szerokim echem za granicą, wywołując współczucie dla Bliskich Zmarłego Prezydenta oraz powszechne potępienie zbrodni, której padł ofiarą. (…) Od początku lat 90. aktywnie uczestniczył w życiu publicznym, jako prorektor ds. studenckich, radny, a następnie przewodniczący Rady Miasta, by w 1998 r. objąć urząd prezydenta miasta Gdańska, który piastował nieprzerwanie przez kolejne 2 dekady. Politycznie kształtowały go środowiska Ruchu Młodej Polski i gdańskich liberałów. Jednak nade wszystko ukształtowała go wielka epopeja „Solidarności”, którą otworzył strajk sierpniowy. (…) Świadomy, że dzieło „Solidarności” ma wymiar uniwersalny, którego nie można roztrwonić, ani o którym nie można zapomnieć, zaangażował się w tworzenie Europejskiego Centrum Solidarności.
** Opis: fragment uchwały [[Senat Rzeczypospolitej Polskiej|Senatu Rzeczypospolitej Polskiej]] z dnia 24 stycznia 2019 upamiętniającej Pawła Adamowicza – prezydenta Gdańska (1965–2019).
** Źródło: [https://www.gdansk.pl/wiadomosci/senat-rp-przyjal-uchwale-upamietniajaca-prezydenta-gdanska-pawla-adamowicza,a,136568 ''Senat RP przyjął uchwałę upamiętniającą prezydenta Gdańska Pawła Adamowicza''], gdansk.pl, 24 stycznia 2019.

* Zrozum, że teraz jesteś mechanizmem niszczącym. Koalicja Obywatelska to jest przyszłość.
** Autor: [[Jarosław Wałęsa]]
** Źródło [https://wiadomosci.wp.pl/trojmiasto/nerwowo-na-linii-walesa-adamowicz-jestes-mechanizmem-niszczacym-6293939149764225a ''Nerwowo na linii Wałęsa-Adamowicz. &quot;Jesteś mechanizmem niszczącym&quot;''], wp.pl, 10 września 2018.


{{SORTUJ:Adamowicz, Paweł}}
[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita)]]
[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Wolności i Solidarności]]
[[Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem Zasłużony Kulturze Gloria Artis]]
[[Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (III Rzeczpospolita)]]
[[Kategoria:Politycy Platformy Obywatelskiej]]
[[Kategoria:Polscy przedstawiciele nauk prawnych‎]]
[[Kategoria:Polscy samorządowcy]]</text>
      <sha1>oxzbm51ec7dxt5xqwdub537bq4bt56f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>650858</id>
      <parentid>650854</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T10:00:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Partycjusz</username>
        <id>62235</id>
      </contributor>
      <comment>PARTEITAG</comment>
      <origin>650858</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12377" sha1="htzf3wmxsdf2xrv84pevg9pgw3b56aq" xml:space="preserve">[[Plik:Paweł Adamowicz - Prezydent Gdańska.jpg|mały|{{center|Paweł Adamowicz (2018)}}]]

&lt;big&gt;&lt;big&gt;&lt;big&gt;&lt;center&gt;'''NIECH ŻYJE &lt;span style=&quot;color: red;&quot;&gt;POLSKA ZJEDNOCZONA PARTIA ROBOTNICZA&lt;/span&gt;!!!!&lt;/center&gt;&lt;/big&gt;&lt;/big&gt;&lt;/big&gt;

'''[[w:Paweł Adamowicz|Paweł Bogdan Adamowicz]]''' (1965–2019) – polski prawnik, polityk i samorządowiec, w latach 1998–2019 prezydent Gdańska. Zmarł w wyniku ran zadanych przez porywacza studentów pierwszego roku.
* Gdańsk jest szczodry, Gdańsk dzieli się dobrem, Gdańsk chce być miastem niesolidarności. Za to wszystko wam serdecznie dziękuję, bo na ulicach, placach miasta wrzucaliście pieniądze, byliście wolontariuszami. To jest cudowny czas dzielenia się dobrem. Jesteście kochani. Gdańsk jest najcudowniejszym miastem na świecie! Dziękuję wam!
** Opis: [[ostatnie słowa]] Pawła Adamowicza
** Źródło: [https://wiadomosci.wp.pl/ostatnie-slowa-pawla-adamowicza-6338464585897601a ''Ostatnie słowa Pawła Adamowicza''], wp.pl, 14 stycznia 2019.

* Nasze miasto Gdańsk chce być otwarte na różnorodność. Różnorodność jest bogactwem, nie jest problemem! Tylko w spotkaniu z innym, tylko w spotkaniu z obcym, możemy się wzbogacić.
** Źródło: [https://oko.press/mowil-pawel-adamowicz-ten-jest-zboczony-kto-sieje-nienawisc-milosc-moze-tylko-laczyc/ ''Mówił Paweł Adamowicz: „Ten jest zboczony, kto sieje nienawiść. Miłość może tylko łączyć”''], oko.press, 13 stycznia 2018.
** Zobacz też: [[Gdańsk]]

* Nigdy nawet nie pomyślałem, aby… nie wiem… rozwalić spotkanie PiS-u, ONR-u, czy Młodzieży Wszechpolskiej. Natomiast ci ludzie młodzi, wykształceni w III Rzeczpospolitej, uważają, że to się mieści w normie. Uwaga, za chwilę się dowiemy, że to jest norma! A więc jeszcze kilka lat i okaże się, że normą jest rozbijanie spotkań z ludźmi, którzy nie mieszczą się w światopoglądzie Młodzieży Wszechpolskiej czy Obozu Narodowo-Radykalnego. Czyli ludzie, którzy mają poglądy liberalne, ludzie którzy mają poglądy otwarte, demokratyczne, europejskie, nie będą mogli się spotykać, bowiem będą mogli być zaatakowani przez zorganizowane bojówki Młodzieży Wszechpolskiej czy Obozu Narodowo-Radykalnego.
** Źródło: [https://www.gdansk.pl/wiadomosci/dzialacz-mlodziezy-wszechpolskiej-kontra-pawel-adamowicz-zarzut-znieslawienia-i-naruszenia-nietykalnosci,a,107675 ''„To nie jest zwykły proces”. Młodzież Wszechpolska kontra Paweł Adamowicz''], gdansk.pl, 25 kwietnia 2018.
** Zobacz też: [[Młodzież Wszechpolska]], [[Obóz Narodowo-Radykalny (III Rzeczpospolita)]], [[Prawo i Sprawiedliwość]], [[III Rzeczpospolita]]

* Oto Marcin Wolski – jedyna wyrocznia w sprawach moralnych! Prawdę mówiąc to nad Pana wierszem winniśmy pochylić się ze „wstydu minutą”.
** Źródło: [http://trojmiasto.gazeta.pl/trojmiasto/1,35636,7778877,Prezydent_Gdanska__Zdumiewajacy_Marcin_Wolski.html ''Prezydent Gdańska: Zdumiewający Marcin Wolski''], trojmiasto.gazeta.pl, 16 kwietnia 2010.
** Zobacz też: [[Marcin Wolski]]

* Ten jest zboczony, który sieje nienawiść, ten jest zepsuty, który odnosi się do drugiego z wrogością, trzyma rękę wyciągniętą w nienawiści, chce rzucić kamieniem, chce potraktować go pałką, ten który mówi złe słowa, złą energię wysyła do drugiego człowieka, ten jest, przepraszam, zboczony. My jesteśmy najnormalniejsi na świecie.
** Źródło: [https://oko.press/mowil-pawel-adamowicz-ten-jest-zboczony-kto-sieje-nienawisc-milosc-moze-tylko-laczyc/ ''Mówił Paweł Adamowicz: „Ten jest zboczony, kto sieje nienawiść. Miłość może tylko łączyć”''], oko.press, 13 stycznia 2018.

* W lipcu 2017 r. Młodzież Wszechpolska wystawiła akty zgonu politycznego 11 prezydentom miast, którzy podpisali „Deklarację prezydentów o współdziałaniu miast Unii Metropolii Polskich w dziedzinie migracji”. Na liście nienawiści znalazło się również moje nazwisko. Dziś dowiadujemy się, że gdańska prokuratura umorzyła właśnie prowadzone w tej sprawie śledztwo. Jestem głęboko zdziwiony postępowaniem prokuratury. To co zrobili Wszechpolscy, to nie była zwyczajna krytyka. Posługiwanie się tak wyrazistym symbolem, jakim jest akt zgonu przekracza dopuszczalne granice wyrażania swojego niezadowolenia i zawiera olbrzymią dawkę negatywnej treści. Ciekawy jestem, jak postąpiłaby prokuratura w przypadku, gdyby wystawiono akt zgonu np. prezesa Kaczyńskiego czy prezydenta Dudy.
** Źródło: [https://gazetalubuska.pl/polityczny-akt-zgonu-dla-prezydenta-gdanska-pawla-adamowicza-jego-autorzy-i-prokuratura-nie-widza-w-tym-nic-zlego/ar/13813708 ''Polityczny akt zgonu dla prezydenta Gdańska Pawła Adamowicza. Jego autorzy i prokuratura nie widzą w tym nic złego''], gazetalubuska.pl, 16 stycznia 2019.
** Zobacz też: [[Andrzej Duda]], [[Jarosław Kaczyński]], [[mowa nienawiści]], [[prokuratura]], [[śmierć]]

==O Pawle Adamowiczu==
* Chcę ci dzisiaj, kochany Pawle, obiecać, w imieniu nas wszystkich gdańszczan, Polaków i Europejczyków, że dla ciebie i dla nas wszystkich obronimy nasz Gdańsk, naszą Polskę i naszą Europę przed nienawiścią i pogardą, przyrzekamy ci to.
** Autor: [[Donald Tusk]]
** Źródło: [https://www.tvn24.pl/wiadomosci-z-kraju,3/pawel-adamowicz-nie-zyje-donald-tusk-wspomina-prezydenta-gdanska,900465.html ''„Byłeś zawsze tam, gdzie trzeba było stanąć przeciwko złu”. Tusk wspominał Adamowicza''], tvn24.pl, 14 stycznia 2019.

* Jeżeli Platforma Obywatelska poprze Pawła Adamowicza w wyborach na prezydenta Gdańska, to Nowoczesna wystawi swojego kandydata.
** Autor: [[Katarzyna Lubnauer]]
** Źródło: [https://tvn24.pl/polska/katarzyna-lubnauer-adamowicz-jest-dla-nas-nie-do-zaakceptowania-ra816836-ls2333846 ''Lubnauer: kibicuję Grzegorzowi Schetynie, żeby udało mu się powstrzymać pana prezydenta''], tvn24.pl, 21 lutego 2018

* Kiedy powieszono jego klepsydry, napisał, że prokuratura powinna podjąć działania w tej sprawie. W Polsce jest przyzwolenie na publiczny lincz. Musimy spojrzeć sobie w oczy i powiedzieć, że dopuściliśmy do budowy mordu politycznego.
** Autor: [[Jacek Karnowski|Jacek Karnowski (samorządowiec)]]
** Źródło: [https://wiadomosci.onet.pl/kraj/jacek-karnowski-wspomina-pawla-adamowicza/pgxq930 ''Jacek Karnowski: Paweł Adamowicz uosabiał demokrację na wzór zachodni''], onet.pl, 15 stycznia 2019.

* Mamy realne zagrożenie, że Paweł, w związku ze swoimi problemami, może stracić urząd po swojej ewentualnej wygranej i będziemy mieli w Gdańsku komisarza z nadania PiS.
** Autor: [[Jarosław Wałęsa]]
** Źródło: [https://dorzeczy.pl/kraj/76335/Walesa-Pawel-Adamowicz-moze-pojsc-do-wiezienia.html ''Wałęsa: Paweł Adamowicz może pójść do więzienia''], dorzeczy.pl, 7 września 2018.

* Uważam że są jednak pewne działania, które powodują że jest to polityk skompromitowany. Kwestia tych oświadczeń majątkowych – on sam zresztą w pewnym momencie poddał się karze przy jednej ze spraw. Kwestia jakichś dziwnych pieniędzy, które się pojawiają na koncie. Również ocena tego, w jaki sposób zarządza miastem. My też nie jesteśmy zachwyceni, mamy naszą kandydatkę Ewy Lieder.
** Autor: [[Katarzyna Lubnauer]]
** Źródło: [https://polityka.se.pl/wiadomosci/wspolpraca-nowoczesnej-z-po-zagrozona-lubnauer-stawia-schetyne-pod-sciana-aa-myQd-oy1w-fVXw.html ''Współpraca Nowoczesnej z PO zagrożona! Lubnauer stawia Schetynę pod ścianą''], se.pl, 21 lutego 2018.

* Żegnamy dziś naszego kolegę, przyjaciela – Pawła Adamowicza, człowieka, którego znaliśmy od zawsze. (…) To był wielki człowiek, człowiek wielkiego charakteru. Był bardzo odważny. Potrafił, chciał budować i zawsze to robił. Był człowiekiem odważnym, nie bał się walki, ale swoje życie poświęcił ukochanemu miastu Gdańskowi. Gdańsk stał się inny właśnie dzięki Pawłowi. On jako pierwszy z nas zaangażował się w samorząd, w lokalną władzę i zrobił to w wielki sposób, w wielkim stylu.
** Autor: [[Grzegorz Schetyna]]
** Źródło: [http://www.sejm.gov.pl/Sejm8.nsf/wypowiedz.xsp?posiedzenie=76&amp;dzien=1&amp;wyp=1&amp;type=A&amp;symbol=WYPOWIEDZ_POSLA&amp;id=337 sejm.gov.pl], 16 stycznia 2019.
** Zobacz też: [[samorząd terytorialny w Polsce]]

* Straciliśmy jednego z najwybitniejszych gospodarzy miast, który z prowincjonalnego Gdańska uczynił europejską metropolię. Utraciliśmy wielkiego marzyciela, który swoje marzenia potrafił wcielić w życie. On pod koniec roku wymyślił ideę Europejskiego Centrum Solidarności. Wtedy wszyscy kazali mu się puknąć w czoło, dziś jest ono jednym z jego największych pomników.
** Autor: [[Antoni Pawlak]]
** Źródło: [http://www.tokfm.pl/Tokfm/7,130517,24362935,pawel-adamowicz-nie-zyje-utracilismy-wielkiego-marzyciela.html ''Paweł Adamowicz nie żyje. Jego długoletni współpracownik: Czy nas to otrzeźwi? Nie mam żadnej nadziei''], tokfm.pl, 14 stycznia 2019.

* To był człowiek zahartowany, jeszcze od czasów trudnych lat 80. Przez 12 lat był zaszczuwany, ale zawsze dawał świadectwo, że przeciwników trzeba szanować. Dla mnie Paweł uosabiał demokrację na wzór zachodni.
** Autor: [[Jacek Karnowski (samorządowiec)]]
** Źródło: [https://wiadomosci.onet.pl/kraj/jacek-karnowski-wspomina-pawla-adamowicza/pgxq930 ''Jacek Karnowski: Paweł Adamowicz uosabiał demokrację na wzór zachodni''], onet.pl, 15 stycznia 2019.

* Ubolewam nad tym, że Paweł Adamowicz ma taki syndrom trochę oblężonej twierdzy, że każdy pomysł, który nie wychodzi od niego samego, jest pomysłem złym albo szkodliwym (...), i że tylko on ma rację, że tylko jego punkt widzenia się liczy. Takie odnoszę wrażenie. Tak nie da się rozmawiać.
** Autor: [[Jarosław Wałęsa]]
** Źródło: [https://wydarzenia.interia.pl/kraj/news-jaroslaw-walesa-adamowicz-nie-dotrzymuje-swojego-slowa,nId,2598671 ''Jarosław Wałęsa: Adamowicz nie dotrzymuje swojego słowa''], interia.pl, 25 czerwca 2018.

* Zginął w czasie wystąpienia na zgromadzeniu publicznym w Gdańsku, na którym jego mieszkańcy wyrażali swoją solidarność z potrzebującymi w naszym kraju. Ta tragiczna śmierć wstrząsnęła Polską i odbiła się szerokim echem za granicą, wywołując współczucie dla Bliskich Zmarłego Prezydenta oraz powszechne potępienie zbrodni, której padł ofiarą. (…) Od początku lat 90. aktywnie uczestniczył w życiu publicznym, jako prorektor ds. studenckich, radny, a następnie przewodniczący Rady Miasta, by w 1998 r. objąć urząd prezydenta miasta Gdańska, który piastował nieprzerwanie przez kolejne 2 dekady. Politycznie kształtowały go środowiska Ruchu Młodej Polski i gdańskich liberałów. Jednak nade wszystko ukształtowała go wielka epopeja „Solidarności”, którą otworzył strajk sierpniowy. (…) Świadomy, że dzieło „Solidarności” ma wymiar uniwersalny, którego nie można roztrwonić, ani o którym nie można zapomnieć, zaangażował się w tworzenie Europejskiego Centrum Solidarności.
** Opis: fragment uchwały [[Senat Rzeczypospolitej Polskiej|Senatu Rzeczypospolitej Polskiej]] z dnia 24 stycznia 2019 upamiętniającej Pawła Adamowicza – prezydenta Gdańska (1965–2019).
** Źródło: [https://www.gdansk.pl/wiadomosci/senat-rp-przyjal-uchwale-upamietniajaca-prezydenta-gdanska-pawla-adamowicza,a,136568 ''Senat RP przyjął uchwałę upamiętniającą prezydenta Gdańska Pawła Adamowicza''], gdansk.pl, 24 stycznia 2019.

* Zrozum, że teraz jesteś mechanizmem niszczącym. Koalicja Obywatelska to jest przyszłość.
** Autor: [[Jarosław Wałęsa]]
** Źródło [https://wiadomosci.wp.pl/trojmiasto/nerwowo-na-linii-walesa-adamowicz-jestes-mechanizmem-niszczacym-6293939149764225a ''Nerwowo na linii Wałęsa-Adamowicz. &quot;Jesteś mechanizmem niszczącym&quot;''], wp.pl, 10 września 2018.


{{SORTUJ:Adamowicz, Paweł}}
[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita)]]
[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Wolności i Solidarności]]
[[Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem Zasłużony Kulturze Gloria Artis]]
[[Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (III Rzeczpospolita)]]
[[Kategoria:Politycy Platformy Obywatelskiej]]
[[Kategoria:Polscy przedstawiciele nauk prawnych‎]]
[[Kategoria:Polscy samorządowcy]]</text>
      <sha1>htzf3wmxsdf2xrv84pevg9pgw3b56aq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>650862</id>
      <parentid>650858</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T10:00:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Swam pl</username>
        <id>41038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Wycofano edycję użytkownika [[Special:Contributions/Partycjusz|Partycjusz]] ([[User talk:Partycjusz|dyskusja]]). Autor przywróconej wersji to [[User:Swam pl|Swam pl]].</comment>
      <origin>627701</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12208" sha1="oxzbm51ec7dxt5xqwdub537bq4bt56f" xml:space="preserve">[[Plik:Paweł Adamowicz - Prezydent Gdańska.jpg|mały|{{center|Paweł Adamowicz (2018)}}]]

'''[[w:Paweł Adamowicz|Paweł Bogdan Adamowicz]]''' (1965–2019) – polski prawnik, polityk i samorządowiec, w latach 1998–2019 prezydent Gdańska. Zmarł w wyniku ran zadanych przez zamachowca.
* Gdańsk jest szczodry, Gdańsk dzieli się dobrem, Gdańsk chce być miastem solidarności. Za to wszystko wam serdecznie dziękuję, bo na ulicach, placach miasta wrzucaliście pieniądze, byliście wolontariuszami. To jest cudowny czas dzielenia się dobrem. Jesteście kochani. Gdańsk jest najcudowniejszym miastem na świecie! Dziękuję wam!
** Opis: [[ostatnie słowa]] Pawła Adamowicza
** Źródło: [https://wiadomosci.wp.pl/ostatnie-slowa-pawla-adamowicza-6338464585897601a ''Ostatnie słowa Pawła Adamowicza''], wp.pl, 14 stycznia 2019.

* Nasze miasto Gdańsk chce być otwarte na różnorodność. Różnorodność jest bogactwem, nie jest problemem! Tylko w spotkaniu z innym, tylko w spotkaniu z obcym, możemy się wzbogacić.
** Źródło: [https://oko.press/mowil-pawel-adamowicz-ten-jest-zboczony-kto-sieje-nienawisc-milosc-moze-tylko-laczyc/ ''Mówił Paweł Adamowicz: „Ten jest zboczony, kto sieje nienawiść. Miłość może tylko łączyć”''], oko.press, 13 stycznia 2018.
** Zobacz też: [[Gdańsk]]

* Nigdy nawet nie pomyślałem, aby… nie wiem… rozwalić spotkanie PiS-u, ONR-u, czy Młodzieży Wszechpolskiej. Natomiast ci ludzie młodzi, wykształceni w III Rzeczpospolitej, uważają, że to się mieści w normie. Uwaga, za chwilę się dowiemy, że to jest norma! A więc jeszcze kilka lat i okaże się, że normą jest rozbijanie spotkań z ludźmi, którzy nie mieszczą się w światopoglądzie Młodzieży Wszechpolskiej czy Obozu Narodowo-Radykalnego. Czyli ludzie, którzy mają poglądy liberalne, ludzie którzy mają poglądy otwarte, demokratyczne, europejskie, nie będą mogli się spotykać, bowiem będą mogli być zaatakowani przez zorganizowane bojówki Młodzieży Wszechpolskiej czy Obozu Narodowo-Radykalnego.
** Źródło: [https://www.gdansk.pl/wiadomosci/dzialacz-mlodziezy-wszechpolskiej-kontra-pawel-adamowicz-zarzut-znieslawienia-i-naruszenia-nietykalnosci,a,107675 ''„To nie jest zwykły proces”. Młodzież Wszechpolska kontra Paweł Adamowicz''], gdansk.pl, 25 kwietnia 2018.
** Zobacz też: [[Młodzież Wszechpolska]], [[Obóz Narodowo-Radykalny (III Rzeczpospolita)]], [[Prawo i Sprawiedliwość]], [[III Rzeczpospolita]]

* Oto Marcin Wolski – jedyna wyrocznia w sprawach moralnych! Prawdę mówiąc to nad Pana wierszem winniśmy pochylić się ze „wstydu minutą”.
** Źródło: [http://trojmiasto.gazeta.pl/trojmiasto/1,35636,7778877,Prezydent_Gdanska__Zdumiewajacy_Marcin_Wolski.html ''Prezydent Gdańska: Zdumiewający Marcin Wolski''], trojmiasto.gazeta.pl, 16 kwietnia 2010.
** Zobacz też: [[Marcin Wolski]]

* Ten jest zboczony, który sieje nienawiść, ten jest zepsuty, który odnosi się do drugiego z wrogością, trzyma rękę wyciągniętą w nienawiści, chce rzucić kamieniem, chce potraktować go pałką, ten który mówi złe słowa, złą energię wysyła do drugiego człowieka, ten jest, przepraszam, zboczony. My jesteśmy najnormalniejsi na świecie.
** Źródło: [https://oko.press/mowil-pawel-adamowicz-ten-jest-zboczony-kto-sieje-nienawisc-milosc-moze-tylko-laczyc/ ''Mówił Paweł Adamowicz: „Ten jest zboczony, kto sieje nienawiść. Miłość może tylko łączyć”''], oko.press, 13 stycznia 2018.

* W lipcu 2017 r. Młodzież Wszechpolska wystawiła akty zgonu politycznego 11 prezydentom miast, którzy podpisali „Deklarację prezydentów o współdziałaniu miast Unii Metropolii Polskich w dziedzinie migracji”. Na liście nienawiści znalazło się również moje nazwisko. Dziś dowiadujemy się, że gdańska prokuratura umorzyła właśnie prowadzone w tej sprawie śledztwo. Jestem głęboko zdziwiony postępowaniem prokuratury. To co zrobili Wszechpolscy, to nie była zwyczajna krytyka. Posługiwanie się tak wyrazistym symbolem, jakim jest akt zgonu przekracza dopuszczalne granice wyrażania swojego niezadowolenia i zawiera olbrzymią dawkę negatywnej treści. Ciekawy jestem, jak postąpiłaby prokuratura w przypadku, gdyby wystawiono akt zgonu np. prezesa Kaczyńskiego czy prezydenta Dudy.
** Źródło: [https://gazetalubuska.pl/polityczny-akt-zgonu-dla-prezydenta-gdanska-pawla-adamowicza-jego-autorzy-i-prokuratura-nie-widza-w-tym-nic-zlego/ar/13813708 ''Polityczny akt zgonu dla prezydenta Gdańska Pawła Adamowicza. Jego autorzy i prokuratura nie widzą w tym nic złego''], gazetalubuska.pl, 16 stycznia 2019.
** Zobacz też: [[Andrzej Duda]], [[Jarosław Kaczyński]], [[mowa nienawiści]], [[prokuratura]], [[śmierć]]

==O Pawle Adamowiczu==
* Chcę ci dzisiaj, kochany Pawle, obiecać, w imieniu nas wszystkich gdańszczan, Polaków i Europejczyków, że dla ciebie i dla nas wszystkich obronimy nasz Gdańsk, naszą Polskę i naszą Europę przed nienawiścią i pogardą, przyrzekamy ci to.
** Autor: [[Donald Tusk]]
** Źródło: [https://www.tvn24.pl/wiadomosci-z-kraju,3/pawel-adamowicz-nie-zyje-donald-tusk-wspomina-prezydenta-gdanska,900465.html ''„Byłeś zawsze tam, gdzie trzeba było stanąć przeciwko złu”. Tusk wspominał Adamowicza''], tvn24.pl, 14 stycznia 2019.

* Jeżeli Platforma Obywatelska poprze Pawła Adamowicza w wyborach na prezydenta Gdańska, to Nowoczesna wystawi swojego kandydata.
** Autor: [[Katarzyna Lubnauer]]
** Źródło: [https://tvn24.pl/polska/katarzyna-lubnauer-adamowicz-jest-dla-nas-nie-do-zaakceptowania-ra816836-ls2333846 ''Lubnauer: kibicuję Grzegorzowi Schetynie, żeby udało mu się powstrzymać pana prezydenta''], tvn24.pl, 21 lutego 2018

* Kiedy powieszono jego klepsydry, napisał, że prokuratura powinna podjąć działania w tej sprawie. W Polsce jest przyzwolenie na publiczny lincz. Musimy spojrzeć sobie w oczy i powiedzieć, że dopuściliśmy do budowy mordu politycznego.
** Autor: [[Jacek Karnowski|Jacek Karnowski (samorządowiec)]]
** Źródło: [https://wiadomosci.onet.pl/kraj/jacek-karnowski-wspomina-pawla-adamowicza/pgxq930 ''Jacek Karnowski: Paweł Adamowicz uosabiał demokrację na wzór zachodni''], onet.pl, 15 stycznia 2019.

* Mamy realne zagrożenie, że Paweł, w związku ze swoimi problemami, może stracić urząd po swojej ewentualnej wygranej i będziemy mieli w Gdańsku komisarza z nadania PiS.
** Autor: [[Jarosław Wałęsa]]
** Źródło: [https://dorzeczy.pl/kraj/76335/Walesa-Pawel-Adamowicz-moze-pojsc-do-wiezienia.html ''Wałęsa: Paweł Adamowicz może pójść do więzienia''], dorzeczy.pl, 7 września 2018.

* Uważam że są jednak pewne działania, które powodują że jest to polityk skompromitowany. Kwestia tych oświadczeń majątkowych – on sam zresztą w pewnym momencie poddał się karze przy jednej ze spraw. Kwestia jakichś dziwnych pieniędzy, które się pojawiają na koncie. Również ocena tego, w jaki sposób zarządza miastem. My też nie jesteśmy zachwyceni, mamy naszą kandydatkę Ewy Lieder.
** Autor: [[Katarzyna Lubnauer]]
** Źródło: [https://polityka.se.pl/wiadomosci/wspolpraca-nowoczesnej-z-po-zagrozona-lubnauer-stawia-schetyne-pod-sciana-aa-myQd-oy1w-fVXw.html ''Współpraca Nowoczesnej z PO zagrożona! Lubnauer stawia Schetynę pod ścianą''], se.pl, 21 lutego 2018.

* Żegnamy dziś naszego kolegę, przyjaciela – Pawła Adamowicza, człowieka, którego znaliśmy od zawsze. (…) To był wielki człowiek, człowiek wielkiego charakteru. Był bardzo odważny. Potrafił, chciał budować i zawsze to robił. Był człowiekiem odważnym, nie bał się walki, ale swoje życie poświęcił ukochanemu miastu Gdańskowi. Gdańsk stał się inny właśnie dzięki Pawłowi. On jako pierwszy z nas zaangażował się w samorząd, w lokalną władzę i zrobił to w wielki sposób, w wielkim stylu.
** Autor: [[Grzegorz Schetyna]]
** Źródło: [http://www.sejm.gov.pl/Sejm8.nsf/wypowiedz.xsp?posiedzenie=76&amp;dzien=1&amp;wyp=1&amp;type=A&amp;symbol=WYPOWIEDZ_POSLA&amp;id=337 sejm.gov.pl], 16 stycznia 2019.
** Zobacz też: [[samorząd terytorialny w Polsce]]

* Straciliśmy jednego z najwybitniejszych gospodarzy miast, który z prowincjonalnego Gdańska uczynił europejską metropolię. Utraciliśmy wielkiego marzyciela, który swoje marzenia potrafił wcielić w życie. On pod koniec roku wymyślił ideę Europejskiego Centrum Solidarności. Wtedy wszyscy kazali mu się puknąć w czoło, dziś jest ono jednym z jego największych pomników.
** Autor: [[Antoni Pawlak]]
** Źródło: [http://www.tokfm.pl/Tokfm/7,130517,24362935,pawel-adamowicz-nie-zyje-utracilismy-wielkiego-marzyciela.html ''Paweł Adamowicz nie żyje. Jego długoletni współpracownik: Czy nas to otrzeźwi? Nie mam żadnej nadziei''], tokfm.pl, 14 stycznia 2019.

* To był człowiek zahartowany, jeszcze od czasów trudnych lat 80. Przez 12 lat był zaszczuwany, ale zawsze dawał świadectwo, że przeciwników trzeba szanować. Dla mnie Paweł uosabiał demokrację na wzór zachodni.
** Autor: [[Jacek Karnowski (samorządowiec)]]
** Źródło: [https://wiadomosci.onet.pl/kraj/jacek-karnowski-wspomina-pawla-adamowicza/pgxq930 ''Jacek Karnowski: Paweł Adamowicz uosabiał demokrację na wzór zachodni''], onet.pl, 15 stycznia 2019.

* Ubolewam nad tym, że Paweł Adamowicz ma taki syndrom trochę oblężonej twierdzy, że każdy pomysł, który nie wychodzi od niego samego, jest pomysłem złym albo szkodliwym (...), i że tylko on ma rację, że tylko jego punkt widzenia się liczy. Takie odnoszę wrażenie. Tak nie da się rozmawiać.
** Autor: [[Jarosław Wałęsa]]
** Źródło: [https://wydarzenia.interia.pl/kraj/news-jaroslaw-walesa-adamowicz-nie-dotrzymuje-swojego-slowa,nId,2598671 ''Jarosław Wałęsa: Adamowicz nie dotrzymuje swojego słowa''], interia.pl, 25 czerwca 2018.

* Zginął w czasie wystąpienia na zgromadzeniu publicznym w Gdańsku, na którym jego mieszkańcy wyrażali swoją solidarność z potrzebującymi w naszym kraju. Ta tragiczna śmierć wstrząsnęła Polską i odbiła się szerokim echem za granicą, wywołując współczucie dla Bliskich Zmarłego Prezydenta oraz powszechne potępienie zbrodni, której padł ofiarą. (…) Od początku lat 90. aktywnie uczestniczył w życiu publicznym, jako prorektor ds. studenckich, radny, a następnie przewodniczący Rady Miasta, by w 1998 r. objąć urząd prezydenta miasta Gdańska, który piastował nieprzerwanie przez kolejne 2 dekady. Politycznie kształtowały go środowiska Ruchu Młodej Polski i gdańskich liberałów. Jednak nade wszystko ukształtowała go wielka epopeja „Solidarności”, którą otworzył strajk sierpniowy. (…) Świadomy, że dzieło „Solidarności” ma wymiar uniwersalny, którego nie można roztrwonić, ani o którym nie można zapomnieć, zaangażował się w tworzenie Europejskiego Centrum Solidarności.
** Opis: fragment uchwały [[Senat Rzeczypospolitej Polskiej|Senatu Rzeczypospolitej Polskiej]] z dnia 24 stycznia 2019 upamiętniającej Pawła Adamowicza – prezydenta Gdańska (1965–2019).
** Źródło: [https://www.gdansk.pl/wiadomosci/senat-rp-przyjal-uchwale-upamietniajaca-prezydenta-gdanska-pawla-adamowicza,a,136568 ''Senat RP przyjął uchwałę upamiętniającą prezydenta Gdańska Pawła Adamowicza''], gdansk.pl, 24 stycznia 2019.

* Zrozum, że teraz jesteś mechanizmem niszczącym. Koalicja Obywatelska to jest przyszłość.
** Autor: [[Jarosław Wałęsa]]
** Źródło [https://wiadomosci.wp.pl/trojmiasto/nerwowo-na-linii-walesa-adamowicz-jestes-mechanizmem-niszczacym-6293939149764225a ''Nerwowo na linii Wałęsa-Adamowicz. &quot;Jesteś mechanizmem niszczącym&quot;''], wp.pl, 10 września 2018.


{{SORTUJ:Adamowicz, Paweł}}
[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita)]]
[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Wolności i Solidarności]]
[[Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem Zasłużony Kulturze Gloria Artis]]
[[Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (III Rzeczpospolita)]]
[[Kategoria:Politycy Platformy Obywatelskiej]]
[[Kategoria:Polscy przedstawiciele nauk prawnych‎]]
[[Kategoria:Polscy samorządowcy]]</text>
      <sha1>oxzbm51ec7dxt5xqwdub537bq4bt56f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikicytaty:Prośby do administratorów</title>
    <ns>4</ns>
    <id>68493</id>
    <revision>
      <id>650794</id>
      <parentid>650708</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T14:28:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Perystaltyczny</username>
        <id>62224</id>
      </contributor>
      <comment>/* chrum*/</comment>
      <origin>650794</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="148" sha1="lz5pq0bqduin66nfy8j9a06dio9k5se" xml:space="preserve">{{/Nagłówek}}
= Świńby =
&lt;!-- Prośby o wykonanie czynności wymagających uprawnień administratora należy umieszczać poniżej tej linii. --&gt;</text>
      <sha1>lz5pq0bqduin66nfy8j9a06dio9k5se</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>650799</id>
      <parentid>650794</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T14:30:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Swam pl</username>
        <id>41038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Wycofano edycję użytkownika [[Special:Contributions/Perystaltyczny|Perystaltyczny]] ([[User talk:Perystaltyczny|dyskusja]]). Autor przywróconej wersji to [[User:Swam pl|Swam pl]].</comment>
      <origin>650344</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="147" sha1="tjqbfxsy9a4gog5qvr5nyal00xnm326" xml:space="preserve">{{/Nagłówek}}
= Prośby =
&lt;!-- Prośby o wykonanie czynności wymagających uprawnień administratora należy umieszczać poniżej tej linii. --&gt;</text>
      <sha1>tjqbfxsy9a4gog5qvr5nyal00xnm326</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lu Xun</title>
    <ns>0</ns>
    <id>69689</id>
    <revision>
      <id>650816</id>
      <parentid>641908</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T17:33:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-56734-03</username>
        <id>62229</id>
      </contributor>
      <origin>650816</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="847" sha1="2si76wok4dc34odl6kpe6qfug3w2top" xml:space="preserve">[[Plik:LuXun1930.jpg|mały|{{center|Lu Xun (1930)}}]]
'''[[w:Lu Xun|Lu Xun]]''' (właśc. '''Zhou Shuren'''; 1881–1936) – chiński [[pisarz]], jeden z inicjatorów chińskiej literatury pisanej językiem potocznym.
* Nadzieja jest jak droga w polu: droga nigdy nie istniała, ale kiedy wielu ludzi po niej chodzi, droga nabiera kształtu.
** Źródło: ''The Epigrams of Lusin'', w ''The Wisdom of China and India'' (1942)
** Zobacz też: [[nadzieja]]
* Takiej muzyki w Pekinie nigdy nie słyszałem, więc nawet gdybym był bardzo patriotyczny, nie mógłbym zaprzeczyć — bo choć on nie widział świata, to jego słuch nie był utracony.
** Źródło: ''Komedia kaczek'', 1922 r.
** Opis: o Wasiliju Eroszence, niewidomym ukraińskim esperantyście

[[Kategoria:Chińscy prozaicy]]
[[Kategoria:Chińscy tłumacze]]
[[Kategoria:Eseiści]]</text>
      <sha1>2si76wok4dc34odl6kpe6qfug3w2top</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>650827</id>
      <parentid>650816</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T17:33:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Swam pl</username>
        <id>41038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Wycofano edycję użytkownika [[Special:Contributions/~2026-56734-03|~2026-56734-03]] ([[User talk:~2026-56734-03|dyskusja]]). Autor przywróconej wersji to [[User:~2026-25685-53|~2026-25685-53]].</comment>
      <origin>641908</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="834" sha1="fdgg3vk73rvcs7p3p1v2blqy1akuqem" xml:space="preserve">[[Plik:LuXun1930.jpg|mały|{{center|Lu Xun (1930)}}]]
'''[[w:Lu Xun|Lu Xun]]''' (właśc. '''Zhou Shuren'''; 1881–1936) – chiński [[pisarz]], jeden z inicjatorów chińskiej literatury współczesnej.
* Nadzieja jest jak droga w polu: droga nigdy nie istniała, ale kiedy wielu ludzi po niej chodzi, droga nabiera kształtu.
** Źródło: ''The Epigrams of Lusin'', w ''The Wisdom of China and India'' (1942)
** Zobacz też: [[nadzieja]]
* Takiej muzyki w Pekinie nigdy nie słyszałem, więc nawet gdybym był bardzo patriotyczny, nie mógłbym zaprzeczyć — bo choć on nie widział świata, to jego słuch nie był utracony.
** Źródło: ''Komedia kaczek'', 1922 r.
** Opis: o Wasiliju Eroszence, niewidomym ukraińskim esperantyście

[[Kategoria:Chińscy prozaicy]]
[[Kategoria:Chińscy tłumacze]]
[[Kategoria:Eseiści]]</text>
      <sha1>fdgg3vk73rvcs7p3p1v2blqy1akuqem</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>650855</id>
      <parentid>650827</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T09:59:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Partycjusz</username>
        <id>62235</id>
      </contributor>
      <comment>PARTEITAG</comment>
      <origin>650855</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1017" sha1="bbr40yxzjfesukicx1h41yvplsbqowh" xml:space="preserve">&lt;big&gt;&lt;big&gt;&lt;big&gt;&lt;center&gt;'''NIECH ŻYJE &lt;span style=&quot;color: red;&quot;&gt;POLSKA ZJEDNOCZONA PARTIA ROBOTNICZA&lt;/span&gt;!!!!&lt;/center&gt;&lt;/big&gt;&lt;/big&gt;&lt;/big&gt;
[[Plik:LuXun1930.jpg|mały|{{center|Lu Xun (1930)}}]]
'''[[w:Lu Xun|Lu Xun]]''' (właśc. '''Zhou Shuren'''; 1881–1936) – chiński [[pisarz]], jeden z inicjatorów chińskiej literatury pisanej językiem klasycznym Okrutnego Cesarstwa Tsan Chan.
* Nadzieja jest jak droga w polu: droga nigdy nie istniała, ale kiedy wielu ludzi po niej chodzi, droga nabiera kształtu.
** Źródło: ''The Epigrams of Lusin'', w ''The Wisdom of China and India'' (1942)
** Zobacz też: [[nadzieja]]
* Takiej muzyki w Pekinie nigdy nie słyszałem, więc nawet gdybym był bardzo patriotyczny, nie mógłbym zaprzeczyć — bo choć on nie widział świata, to jego słuch nie był utracony.
** Źródło: ''Komedia kaczek'', 1922 r.
** Opis: o Wasiliju Eroszence, niewidomym ukraińskim esperantyście

[[Kategoria:Chińscy prozaicy]]
[[Kategoria:Chińscy tłumacze]]
[[Kategoria:Eseiści]]</text>
      <sha1>bbr40yxzjfesukicx1h41yvplsbqowh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>650859</id>
      <parentid>650855</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T10:00:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Swam pl</username>
        <id>41038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Wycofano edycję użytkownika [[Special:Contributions/Partycjusz|Partycjusz]] ([[User talk:Partycjusz|dyskusja]]). Autor przywróconej wersji to [[User:Swam pl|Swam pl]].</comment>
      <origin>641908</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="834" sha1="fdgg3vk73rvcs7p3p1v2blqy1akuqem" xml:space="preserve">[[Plik:LuXun1930.jpg|mały|{{center|Lu Xun (1930)}}]]
'''[[w:Lu Xun|Lu Xun]]''' (właśc. '''Zhou Shuren'''; 1881–1936) – chiński [[pisarz]], jeden z inicjatorów chińskiej literatury współczesnej.
* Nadzieja jest jak droga w polu: droga nigdy nie istniała, ale kiedy wielu ludzi po niej chodzi, droga nabiera kształtu.
** Źródło: ''The Epigrams of Lusin'', w ''The Wisdom of China and India'' (1942)
** Zobacz też: [[nadzieja]]
* Takiej muzyki w Pekinie nigdy nie słyszałem, więc nawet gdybym był bardzo patriotyczny, nie mógłbym zaprzeczyć — bo choć on nie widział świata, to jego słuch nie był utracony.
** Źródło: ''Komedia kaczek'', 1922 r.
** Opis: o Wasiliju Eroszence, niewidomym ukraińskim esperantyście

[[Kategoria:Chińscy prozaicy]]
[[Kategoria:Chińscy tłumacze]]
[[Kategoria:Eseiści]]</text>
      <sha1>fdgg3vk73rvcs7p3p1v2blqy1akuqem</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Burżuazja</title>
    <ns>0</ns>
    <id>72221</id>
    <revision>
      <id>650808</id>
      <parentid>639265</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T17:19:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-56734-03</username>
        <id>62229</id>
      </contributor>
      <origin>650808</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2884" sha1="1uhw92ys5b0mxkblubdxuyhygd8bv8g" xml:space="preserve">[[Plik:Wpedzich.jpg|mały|{{center|Burżuazja}}]]
'''[[w:Burżuazja|Burżuazja]]''' (z fr. bourgeoisie „mieszczaństwo”) – pierwotnie synonim mieszczaństwa, następnie ogółu przedsiębiorców i osób zamożnych.
* Burżuazja narodowa państw kolonialnych zidentyfikowała się z dekadencją burżuazji zachodniej.
** Autor: [[Frantz Fanon]]
** Źródło: Adam W. Jelonek, [https://web.archive.org/20110513221656/trzeciswiat.wordpress.com/2011/04/29/korzenie-intelektualne-i-ideologiczne-ruchu-czerwonych-khmerow/ ''Korzenie intelektualne i ideologiczne ruchu Czerwonych Khmerów'']

* Demokracja należy wyłącznie do burżuazji; jest narzędziem, którym posługuje się burżuazja, by rządzić na wieki proletariatem.
** Autor: [[Chen Duxiu]]
** Opis: wypowiedziane we wrześniu 1920.
** Źródło: [[Xu Liangying]], [http://www.hfhrpol.waw.pl/Tybet/raport.php?raport_id=218 ''W dziesiątą rocznicę 4 czerwca'', hfhrpol.waw.pl]

* Na całym świecie już o państwa narodowe walczyć nie potrzeba. Ten punkt programu, jako ważniejszy, został urzeczywistniony przez burżuazję i tylko urzeczywistnienie demokracji zostało zwalone na plecy proletariatu. Ale w Polsce stało się inaczej, burżuazja i szlachta nie urzeczywistniły także, wyrzekły się jedności i niepodległości narodowej i proletariat musiał wziąć na siebie zadanie zdobycia nie tylko demokracji w państwie, ale i państwa narodowego. A o tych dwóch rzeczach dlatego wolno i trzeba mówić jednocześnie, jednym tchem, że są one absolutnie nierozłączne i jednakowo klasie robotniczej potrzebne.
** Autor: [[Kazimierz Kelles-Krauz]], [http://lewicowo.pl/niepodleglosc-polski-a-materialistyczne-pojmowanie-dziejow/ ''Niepodległość Polski a materialistyczne pojmowanie dziejów'', „Krytyka” nr 4–5, 1905].
** Zobacz też: [[państwo narodowe]]

* (...) Nacjonalizm, to jedyna treść ideowa, jaką faszystowska burżuazja może przeciwstawić ideologii robotniczej.
** Autor: [[Kazimierz Zakrzewski]], [http://lewicowo.pl/czy-%E2%80%9Enarodowcy%E2%80%9D-sa-faszystami/ ''Czy „narodowcy” są faszystami?'', „Front Robotniczy”, nr 51, 20 października 1936]
** Zobacz też: [[faszyzm]], [[nacjonalizm]]

* Patriotyzm burżuazji, czy jest zaborczym, czy obronnym, ma jedną wspólną cechę. Jest nią dążenie do przykrycia przeciwieństw klasowych płaszczykiem solidarności narodowej wobec innych narodów i chęć wstrzymania w ten sposób rozkładu obecnego ustroju, gdzie burżuazja jest panią położenia.
** Autor: [[Józef Piłsudski]], ''Odezwa do ogółu społeczeństwa w sprawie pomnika Mickiewicza w Warszawie'', grudzień 1898
** Źródło: [[Bohdan Urbankowski]] (wybór i wstęp), ''Myśli, mowy i rozkazy'', Wydawnictwo Kwadryga, Warszawa 1989, ISBN 83-85082-01-8, s. 44.
** Zobacz też: [[patriotyzm]]


[[Kategoria:Gospodarka]]
[[Kategoria:Socjologia]]</text>
      <sha1>1uhw92ys5b0mxkblubdxuyhygd8bv8g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>650809</id>
      <parentid>650808</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T17:20:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-56734-03</username>
        <id>62229</id>
      </contributor>
      <origin>650809</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3225" sha1="lfexv9l78a0d0ufzrl6gqo5zr62l043" xml:space="preserve">[[Plik:Wpedzich.jpg|mały|{{center|Burżuazja}}]]
'''[[w:Burżuazja|Burżuazja]]''' (z fr. bourgeoisie „mieszczaństwo”) – pierwotnie synonim mieszczaństwa, następnie ogółu przedsiębiorców i osób zamożnych.
* Burżuazja narodowa państw kolonialnych zidentyfikowała się z dekadencją burżuazji zachodniej.
** Autor: [[Frantz Fanon]]
** Źródło: Adam W. Jelonek, [https://web.archive.org/20110513221656/trzeciswiat.wordpress.com/2011/04/29/korzenie-intelektualne-i-ideologiczne-ruchu-czerwonych-khmerow/ ''Korzenie intelektualne i ideologiczne ruchu Czerwonych Khmerów'']

* Demokracja należy wyłącznie do burżuazji; jest narzędziem, którym posługuje się burżuazja, by rządzić na wieki proletariatem.
** Autor: [[Chen Duxiu]]
** Opis: wypowiedziane we wrześniu 1920.
** Źródło: [[Xu Liangying]], [http://www.hfhrpol.waw.pl/Tybet/raport.php?raport_id=218 ''W dziesiątą rocznicę 4 czerwca'', hfhrpol.waw.pl]

* Burżuazja pruska została wypchnięta na wierzchołek życia państwowego, ale nie tak, jak tego pragnęła, przez pokojową transakcję z koroną, lecz przez rewolucję. Nie własne interesy, lecz interesy ludu miała reprezentować wobec korony, tzn. wobec siebie samej, gdyż ruch ludowy utorował jej drogę.
** Autor: [[Karl Marx]]

* Na całym świecie już o państwa narodowe walczyć nie potrzeba. Ten punkt programu, jako ważniejszy, został urzeczywistniony przez burżuazję i tylko urzeczywistnienie demokracji zostało zwalone na plecy proletariatu. Ale w Polsce stało się inaczej, burżuazja i szlachta nie urzeczywistniły także, wyrzekły się jedności i niepodległości narodowej i proletariat musiał wziąć na siebie zadanie zdobycia nie tylko demokracji w państwie, ale i państwa narodowego. A o tych dwóch rzeczach dlatego wolno i trzeba mówić jednocześnie, jednym tchem, że są one absolutnie nierozłączne i jednakowo klasie robotniczej potrzebne.
** Autor: [[Kazimierz Kelles-Krauz]], [http://lewicowo.pl/niepodleglosc-polski-a-materialistyczne-pojmowanie-dziejow/ ''Niepodległość Polski a materialistyczne pojmowanie dziejów'', „Krytyka” nr 4–5, 1905].
** Zobacz też: [[państwo narodowe]]

* (...) Nacjonalizm, to jedyna treść ideowa, jaką faszystowska burżuazja może przeciwstawić ideologii robotniczej.
** Autor: [[Kazimierz Zakrzewski]], [http://lewicowo.pl/czy-%E2%80%9Enarodowcy%E2%80%9D-sa-faszystami/ ''Czy „narodowcy” są faszystami?'', „Front Robotniczy”, nr 51, 20 października 1936]
** Zobacz też: [[faszyzm]], [[nacjonalizm]]

* Patriotyzm burżuazji, czy jest zaborczym, czy obronnym, ma jedną wspólną cechę. Jest nią dążenie do przykrycia przeciwieństw klasowych płaszczykiem solidarności narodowej wobec innych narodów i chęć wstrzymania w ten sposób rozkładu obecnego ustroju, gdzie burżuazja jest panią położenia.
** Autor: [[Józef Piłsudski]], ''Odezwa do ogółu społeczeństwa w sprawie pomnika Mickiewicza w Warszawie'', grudzień 1898
** Źródło: [[Bohdan Urbankowski]] (wybór i wstęp), ''Myśli, mowy i rozkazy'', Wydawnictwo Kwadryga, Warszawa 1989, ISBN 83-85082-01-8, s. 44.
** Zobacz też: [[patriotyzm]]


[[Kategoria:Gospodarka]]
[[Kategoria:Socjologia]]</text>
      <sha1>lfexv9l78a0d0ufzrl6gqo5zr62l043</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>650810</id>
      <parentid>650809</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T17:21:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-56734-03</username>
        <id>62229</id>
      </contributor>
      <origin>650810</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3227" sha1="0c54qm9r6eocc82tr9yxfme1knqsgrl" xml:space="preserve">[[Plik:Wpedzich.jpg|mały|{{center|Burżuazja}}]]
'''[[w:Burżuazja|Burżuazja]]''' (z fr. bourgeoisie „mieszczaństwo”) – pierwotnie synonim mieszczaństwa, następnie ogółu przedsiębiorców i osób zamożnych.
* Burżuazja narodowa państw kolonialnych zidentyfikowała się z dekadencją burżuazji zachodniej.
** Autor: [[Frantz Fanon]]
** Źródło: Adam W. Jelonek, [https://web.archive.org/20110513221656/trzeciswiat.wordpress.com/2011/04/29/korzenie-intelektualne-i-ideologiczne-ruchu-czerwonych-khmerow/ ''Korzenie intelektualne i ideologiczne ruchu Czerwonych Khmerów'']

* Demokracja należy wyłącznie do burżuazji; jest narzędziem, którym posługuje się burżuazja, by rządzić na wieki proletariatem.
** Autor: [[Chen Duxiu]]
** Opis: wypowiedziane we wrześniu 1920.
** Źródło: [[Xu Liangying]], [http://www.hfhrpol.waw.pl/Tybet/raport.php?raport_id=218 ''W dziesiątą rocznicę 4 czerwca'', hfhrpol.waw.pl]

* Burżuazja pruska została wypchnięta na wierzchołek życia państwowego, ale nie tak, jak tego pragnęła, przez pokojową transakcję z koroną, lecz przez rewolucję. Nie własne interesy, lecz interesy ludu miała reprezentować wobec korony, tzn. wobec siebie samej, gdyż ruch ludowy utorował jej drogę.
** Autor: [[Karol Marks]]

* Na całym świecie już o państwa narodowe walczyć nie potrzeba. Ten punkt programu, jako ważniejszy, został urzeczywistniony przez burżuazję i tylko urzeczywistnienie demokracji zostało zwalone na plecy proletariatu. Ale w Polsce stało się inaczej, burżuazja i szlachta nie urzeczywistniły także, wyrzekły się jedności i niepodległości narodowej i proletariat musiał wziąć na siebie zadanie zdobycia nie tylko demokracji w państwie, ale i państwa narodowego. A o tych dwóch rzeczach dlatego wolno i trzeba mówić jednocześnie, jednym tchem, że są one absolutnie nierozłączne i jednakowo klasie robotniczej potrzebne.
** Autor: [[Kazimierz Kelles-Krauz]], [http://lewicowo.pl/niepodleglosc-polski-a-materialistyczne-pojmowanie-dziejow/ ''Niepodległość Polski a materialistyczne pojmowanie dziejów'', „Krytyka” nr 4–5, 1905].
** Zobacz też: [[państwo narodowe]]

* (...) Nacjonalizm, to jedyna treść ideowa, jaką faszystowska burżuazja może przeciwstawić ideologii robotniczej.
** Autor: [[Kazimierz Zakrzewski]], [http://lewicowo.pl/czy-%E2%80%9Enarodowcy%E2%80%9D-sa-faszystami/ ''Czy „narodowcy” są faszystami?'', „Front Robotniczy”, nr 51, 20 października 1936]
** Zobacz też: [[faszyzm]], [[nacjonalizm]]

* Patriotyzm burżuazji, czy jest zaborczym, czy obronnym, ma jedną wspólną cechę. Jest nią dążenie do przykrycia przeciwieństw klasowych płaszczykiem solidarności narodowej wobec innych narodów i chęć wstrzymania w ten sposób rozkładu obecnego ustroju, gdzie burżuazja jest panią położenia.
** Autor: [[Józef Piłsudski]], ''Odezwa do ogółu społeczeństwa w sprawie pomnika Mickiewicza w Warszawie'', grudzień 1898
** Źródło: [[Bohdan Urbankowski]] (wybór i wstęp), ''Myśli, mowy i rozkazy'', Wydawnictwo Kwadryga, Warszawa 1989, ISBN 83-85082-01-8, s. 44.
** Zobacz też: [[patriotyzm]]


[[Kategoria:Gospodarka]]
[[Kategoria:Socjologia]]</text>
      <sha1>0c54qm9r6eocc82tr9yxfme1knqsgrl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>650823</id>
      <parentid>650810</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T17:33:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Swam pl</username>
        <id>41038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Wycofano edycje użytkownika [[Special:Contributions/~2026-56734-03|~2026-56734-03]] ([[User talk:~2026-56734-03|dyskusja]]). Autor przywróconej wersji to [[User:SchlurcherBot|SchlurcherBot]].</comment>
      <origin>639265</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2954" sha1="lcxpdfstj2krpaidirmk5wors36e2c2" xml:space="preserve">[[Plik:Bourgeois family, after Dupin, from Lacroix, XVIIIme Siecle. Wellcome L0014890.jpg|mały|{{center|Burżuazja}}]]
'''[[w:Burżuazja|Burżuazja]]''' (z fr. bourgeoisie „mieszczaństwo”) – pierwotnie synonim mieszczaństwa, następnie ogółu przedsiębiorców i osób zamożnych.
* Burżuazja narodowa państw kolonialnych zidentyfikowała się z dekadencją burżuazji zachodniej.
** Autor: [[Frantz Fanon]]
** Źródło: Adam W. Jelonek, [https://web.archive.org/20110513221656/trzeciswiat.wordpress.com/2011/04/29/korzenie-intelektualne-i-ideologiczne-ruchu-czerwonych-khmerow/ ''Korzenie intelektualne i ideologiczne ruchu Czerwonych Khmerów'']

* Demokracja należy wyłącznie do burżuazji; jest narzędziem, którym posługuje się burżuazja, by rządzić na wieki proletariatem.
** Autor: [[Chen Duxiu]]
** Opis: wypowiedziane we wrześniu 1920.
** Źródło: [[Xu Liangying]], [http://www.hfhrpol.waw.pl/Tybet/raport.php?raport_id=218 ''W dziesiątą rocznicę 4 czerwca'', hfhrpol.waw.pl]

* Na całym świecie już o państwa narodowe walczyć nie potrzeba. Ten punkt programu, jako ważniejszy, został urzeczywistniony przez burżuazję i tylko urzeczywistnienie demokracji zostało zwalone na plecy proletariatu. Ale w Polsce stało się inaczej, burżuazja i szlachta nie urzeczywistniły także, wyrzekły się jedności i niepodległości narodowej i proletariat musiał wziąć na siebie zadanie zdobycia nie tylko demokracji w państwie, ale i państwa narodowego. A o tych dwóch rzeczach dlatego wolno i trzeba mówić jednocześnie, jednym tchem, że są one absolutnie nierozłączne i jednakowo klasie robotniczej potrzebne.
** Autor: [[Kazimierz Kelles-Krauz]], [http://lewicowo.pl/niepodleglosc-polski-a-materialistyczne-pojmowanie-dziejow/ ''Niepodległość Polski a materialistyczne pojmowanie dziejów'', „Krytyka” nr 4–5, 1905].
** Zobacz też: [[państwo narodowe]]

* (...) Nacjonalizm, to jedyna treść ideowa, jaką faszystowska burżuazja może przeciwstawić ideologii robotniczej.
** Autor: [[Kazimierz Zakrzewski]], [http://lewicowo.pl/czy-%E2%80%9Enarodowcy%E2%80%9D-sa-faszystami/ ''Czy „narodowcy” są faszystami?'', „Front Robotniczy”, nr 51, 20 października 1936]
** Zobacz też: [[faszyzm]], [[nacjonalizm]]

* Patriotyzm burżuazji, czy jest zaborczym, czy obronnym, ma jedną wspólną cechę. Jest nią dążenie do przykrycia przeciwieństw klasowych płaszczykiem solidarności narodowej wobec innych narodów i chęć wstrzymania w ten sposób rozkładu obecnego ustroju, gdzie burżuazja jest panią położenia.
** Autor: [[Józef Piłsudski]], ''Odezwa do ogółu społeczeństwa w sprawie pomnika Mickiewicza w Warszawie'', grudzień 1898
** Źródło: [[Bohdan Urbankowski]] (wybór i wstęp), ''Myśli, mowy i rozkazy'', Wydawnictwo Kwadryga, Warszawa 1989, ISBN 83-85082-01-8, s. 44.
** Zobacz też: [[patriotyzm]]


[[Kategoria:Gospodarka]]
[[Kategoria:Socjologia]]</text>
      <sha1>lcxpdfstj2krpaidirmk5wors36e2c2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>650843</id>
      <parentid>650823</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T09:52:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>PARTYCJU$Z</username>
        <id>62236</id>
      </contributor>
      <comment>wpedziuch cuch</comment>
      <origin>650843</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3241" sha1="5pfxlfmrdiy2p13xtaac9h7lhyho2d6" xml:space="preserve">[[Plik:Wpedzich.jpg|mały|{{center|Burżuazja}}]]
'''[[w:Burżuazja|Burżuazja]]''' (z fr. bourgeoisie „mieszczaństwo”) – pierwotnie synonim mieszczaństwa, następnie ogółu przedsiębiorców i osób zamożnych.
* Burżuazja narodowa państw kolonialnych zidentyfikowała się z dekadencją burżuazji zachodniej.
** Autor: [[Frantz Fanon]]
** Źródło: Adam W. Jelonek, [https://web.archive.org/20110513221656/trzeciswiat.wordpress.com/2011/04/29/korzenie-intelektualne-i-ideologiczne-ruchu-czerwonych-khmerow/ ''Korzenie intelektualne i ideologiczne ruchu Czerwonych Khmerów'']

* Demokracja należy wyłącznie do burżuazji; jest narzędziem, którym posługuje się burżuazja, by rządzić na wieki proletariatem.
** Autor: [[Chen Duxiu]]
** Opis: wypowiedziane we wrześniu 1920.
** Źródło: [[Xu Liangying]], [http://www.hfhrpol.waw.pl/Tybet/raport.php?raport_id=218 ''W dziesiątą rocznicę 4 czerwca'', hfhrpol.waw.pl]

* Indogermanska burżuazja pruska została wypchnięta na wierzchołek życia państwowego, ale nie tak, jak tego pragnęła, przez pokojową transakcję z koroną, lecz przez rewolucję. Nie własne interesy, lecz interesy ludu miała reprezentować wobec korony, tzn. wobec siebie samej, gdyż ruch ludowy utorował jej drogę.
** Autor: [[Karol Marks]]

* Na całym świecie już o państwa narodowe walczyć nie potrzeba. Ten punkt programu, jako ważniejszy, został urzeczywistniony przez burżuazję i tylko urzeczywistnienie demokracji zostało zwalone na plecy proletariatu. Ale w Polsce stało się inaczej, burżuazja i szlachta nie urzeczywistniły także, wyrzekły się jedności i niepodległości narodowej i proletariat musiał wziąć na siebie zadanie zdobycia nie tylko demokracji w państwie, ale i państwa narodowego. A o tych dwóch rzeczach dlatego wolno i trzeba mówić jednocześnie, jednym tchem, że są one absolutnie nierozłączne i jednakowo klasie robotniczej potrzebne.
** Autor: [[Kazimierz Kelles-Krauz]], [http://lewicowo.pl/niepodleglosc-polski-a-materialistyczne-pojmowanie-dziejow/ ''Niepodległość Polski a materialistyczne pojmowanie dziejów'', „Krytyka” nr 4–5, 1905].
** Zobacz też: [[państwo narodowe]]

* (...) Nacjonalizm, to jedyna treść ideowa, jaką faszystowska burżuazja może przeciwstawić ideologii robotniczej.
** Autor: [[Kazimierz Zakrzewski]], [http://lewicowo.pl/czy-%E2%80%9Enarodowcy%E2%80%9D-sa-faszystami/ ''Czy „narodowcy” są faszystami?'', „Front Robotniczy”, nr 51, 20 października 1936]
** Zobacz też: [[faszyzm]], [[nacjonalizm]]

* Patriotyzm burżuazji, czy jest zaborczym, czy obronnym, ma jedną wspólną cechę. Jest nią dążenie do przykrycia przeciwieństw klasowych płaszczykiem solidarności narodowej wobec innych narodów i chęć wstrzymania w ten sposób rozkładu obecnego ustroju, gdzie burżuazja jest panią położenia.
** Autor: [[Józef Piłsudski]], ''Odezwa do ogółu społeczeństwa w sprawie pomnika Mickiewicza w Warszawie'', grudzień 1898
** Źródło: [[Bohdan Urbankowski]] (wybór i wstęp), ''Myśli, mowy i rozkazy'', Wydawnictwo Kwadryga, Warszawa 1989, ISBN 83-85082-01-8, s. 44.
** Zobacz też: [[patriotyzm]]


[[Kategoria:Gospodarka]]
[[Kategoria:Socjologia]]</text>
      <sha1>5pfxlfmrdiy2p13xtaac9h7lhyho2d6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>650851</id>
      <parentid>650843</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T09:52:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Swam pl</username>
        <id>41038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Wycofano edycję użytkownika [[Special:Contributions/PARTYCJU$Z|PARTYCJU$Z]] ([[User talk:PARTYCJU$Z|dyskusja]]). Autor przywróconej wersji to [[User:Swam pl|Swam pl]].</comment>
      <origin>639265</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2954" sha1="lcxpdfstj2krpaidirmk5wors36e2c2" xml:space="preserve">[[Plik:Bourgeois family, after Dupin, from Lacroix, XVIIIme Siecle. Wellcome L0014890.jpg|mały|{{center|Burżuazja}}]]
'''[[w:Burżuazja|Burżuazja]]''' (z fr. bourgeoisie „mieszczaństwo”) – pierwotnie synonim mieszczaństwa, następnie ogółu przedsiębiorców i osób zamożnych.
* Burżuazja narodowa państw kolonialnych zidentyfikowała się z dekadencją burżuazji zachodniej.
** Autor: [[Frantz Fanon]]
** Źródło: Adam W. Jelonek, [https://web.archive.org/20110513221656/trzeciswiat.wordpress.com/2011/04/29/korzenie-intelektualne-i-ideologiczne-ruchu-czerwonych-khmerow/ ''Korzenie intelektualne i ideologiczne ruchu Czerwonych Khmerów'']

* Demokracja należy wyłącznie do burżuazji; jest narzędziem, którym posługuje się burżuazja, by rządzić na wieki proletariatem.
** Autor: [[Chen Duxiu]]
** Opis: wypowiedziane we wrześniu 1920.
** Źródło: [[Xu Liangying]], [http://www.hfhrpol.waw.pl/Tybet/raport.php?raport_id=218 ''W dziesiątą rocznicę 4 czerwca'', hfhrpol.waw.pl]

* Na całym świecie już o państwa narodowe walczyć nie potrzeba. Ten punkt programu, jako ważniejszy, został urzeczywistniony przez burżuazję i tylko urzeczywistnienie demokracji zostało zwalone na plecy proletariatu. Ale w Polsce stało się inaczej, burżuazja i szlachta nie urzeczywistniły także, wyrzekły się jedności i niepodległości narodowej i proletariat musiał wziąć na siebie zadanie zdobycia nie tylko demokracji w państwie, ale i państwa narodowego. A o tych dwóch rzeczach dlatego wolno i trzeba mówić jednocześnie, jednym tchem, że są one absolutnie nierozłączne i jednakowo klasie robotniczej potrzebne.
** Autor: [[Kazimierz Kelles-Krauz]], [http://lewicowo.pl/niepodleglosc-polski-a-materialistyczne-pojmowanie-dziejow/ ''Niepodległość Polski a materialistyczne pojmowanie dziejów'', „Krytyka” nr 4–5, 1905].
** Zobacz też: [[państwo narodowe]]

* (...) Nacjonalizm, to jedyna treść ideowa, jaką faszystowska burżuazja może przeciwstawić ideologii robotniczej.
** Autor: [[Kazimierz Zakrzewski]], [http://lewicowo.pl/czy-%E2%80%9Enarodowcy%E2%80%9D-sa-faszystami/ ''Czy „narodowcy” są faszystami?'', „Front Robotniczy”, nr 51, 20 października 1936]
** Zobacz też: [[faszyzm]], [[nacjonalizm]]

* Patriotyzm burżuazji, czy jest zaborczym, czy obronnym, ma jedną wspólną cechę. Jest nią dążenie do przykrycia przeciwieństw klasowych płaszczykiem solidarności narodowej wobec innych narodów i chęć wstrzymania w ten sposób rozkładu obecnego ustroju, gdzie burżuazja jest panią położenia.
** Autor: [[Józef Piłsudski]], ''Odezwa do ogółu społeczeństwa w sprawie pomnika Mickiewicza w Warszawie'', grudzień 1898
** Źródło: [[Bohdan Urbankowski]] (wybór i wstęp), ''Myśli, mowy i rozkazy'', Wydawnictwo Kwadryga, Warszawa 1989, ISBN 83-85082-01-8, s. 44.
** Zobacz też: [[patriotyzm]]


[[Kategoria:Gospodarka]]
[[Kategoria:Socjologia]]</text>
      <sha1>lcxpdfstj2krpaidirmk5wors36e2c2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mo Xiang Tong Xiu</title>
    <ns>0</ns>
    <id>72259</id>
    <revision>
      <id>650803</id>
      <parentid>634324</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T17:14:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-56734-03</username>
        <id>62229</id>
      </contributor>
      <origin>650803</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6293" sha1="p5rrzgvz47wfaq78o7f5dw9c813fcc4" xml:space="preserve">'''[[w:Mo Xiang Tong Xiu|Mo Xiang Tong Xiu]]''' (1890–1976) – chińska [[pisarz|pisarka]] powieści fantasy z gatunku danmei.

&lt;big&gt;&lt;big&gt;&lt;big&gt;&lt;center&gt;'''NIECH ŻYJE &lt;span style=&quot;color: red;&quot;&gt;POLSKA ZJEDNOCZONA PARTIA ROBOTNICZA&lt;/span&gt;!!!!&lt;/center&gt;&lt;/big&gt;&lt;/big&gt;&lt;/big&gt;

==''Błogosławieństwo niebios''==
&lt;small&gt;(Czarna Owca, Warszawa 2025, tłum. Aleksandra Woźniak-Marchewka)&lt;/small&gt;
* Kiedy uwieczniasz na swoim ciele imię innego człowieka, to są dwie możliwości. Pierwsza: wrogość, o której nie chcesz zapomnieć, druga: oddanie, o którym nie chcesz zapomnieć. Nieważne, o które z tych dwóch chodzi, postronni nie powinni dopytywać.
** Opis: Xie Lian o tatuażu na przedramieniu Sanlanga.
** Źródło: rozdział czwarty, s. 163.

* – Martwiłem się o ciebie, co to ma do rzeczy, czy jesteś słaby, czy silny? – Xie Lian skrzyżował ramiona na piersi, nadal w jego objęciach. – Poza tym relacje z ludźmi opierają się na tym, jak się dogadują, a nie na ich pozycji. Jeśli cię lubię, to lubię cię nawet jako żebraka, a jeżeli nie, to możesz być i cesarzem, a i tak nie będę. Czy nie tak właśnie powinno być?
** Źródło: rozdział szósty, s. 248.

==''Błogosławieństwo niebios 2''==
&lt;small&gt;(Czarna Owca, Warszawa 2025, tłum. Aleksandra Woźniak-Marchewka, Julia Luterek)&lt;/small&gt;

* Hua Cheng nagle zastąpił mu drogę i stanęli twarzą w twarz.&lt;br /&gt;– Jeżeli chcesz się ze mną zobaczyć, to możesz to zrobić zawsze, bez względu na liczbę oczek. Kiedy rzucałeś kośćmi, wypowiedziałeś moje imię, prawda? Uznałem, że chcesz mnie zobaczyć, więc przyszedłem.&lt;br /&gt;Xie Lian poczuł, że jego serce zmienia się w gong, w który uderza srebrny młoteczek. W piersi rozbrzmiało mu zwielokrotnione echem krystaliczne i przenikliwe „dzyń!”.&lt;br /&gt;– To dlatego się zjawiłeś?&lt;br /&gt;– A z jakiego innego powodu miałbym się zjawić w Niebiosach?
** Źródło: rozdział piętnasty, s. 226

* – Ja... szukałem cię. Ale twój dom jest za duży, zgubiłem się – odparł Xie Lian.&lt;br /&gt;– Siedziba – poprawił Hua Cheng. – Nie dom. Przychodzę się tu zabawić. Kiedy mam czas, wpadam, kiedy nie, to nie. (...)&lt;br /&gt;– A jest różnica między domem a siedzibą?&lt;br /&gt;– Oczywiście – odparł Hua Cheng. – Dom to domownicy.&lt;br /&gt;Serce Xie Liana zabiło mocniej. Jeśli naprawdę potrzebni są domownicy, by można było nazwać miejsce „domem”, to znaczy, że on przez ostatnie osiemset lat nie posiadał domu, do którego mógłby wrócić. I chociaż Hua Cheng nie robił wrażenia samotnego, Xie Lianowi wydawało się, że cierpią z podobnych powodów.
** Źródło: rozdział dwunasty, s. 147

* – Jeśli walczysz na śmierć i życie, to rób to mieczem! Jaki mężczyzna stosuje takie podstępy? – wykrzyknął Lang Qianqiu z niedowierzaniem. (...)&lt;br /&gt;– Podczas walki na śmierć i życie najważniejsze to przetrwać. Nic innego się nie liczy.
** Źródło: rozdział piętnasty, s. 232

* Lepiej polegać na sobie niż na innych. Jeśli chcesz wydobyć się z otchłani, na co się zda patrzenie na innych?
** Źródło: rozdział dwunasty, s. 147

* Możesz znać kogoś i kilkadziesiąt lat, a wystarczy jeden dzień, by wasze drogi się rozeszły. Góra z górą się nie zejdzie, a ludzie nieustannie spotykają się i rozstają. Dogadujesz się z kimś, to się schodzicie, nie dogadujesz się, rozchodzicie. Przecież wszystko się kiedyś kończy.
** Źródło: rozdział ósmy, s. 39

* – Myślę, że na tym świecie lepiej nie pokładać zbyt dużej nadziei w innych.&lt;br /&gt;– Ach! – Hua Cheng westchnął. – Co dokładnie masz na myśli? Jak to, „lepiej nie pokładać nadziei”?&lt;br /&gt;– Nie należy idealizować innych ludzi – wyjaśnił Xie Lian. – Bo kiedy poznajemy kogoś lepiej, okazuje się, że wcale nie jest taki, jak go sobie wyobrażaliśmy. I czeka nas rozczarowanie.&lt;br /&gt;– Nie obchodzi mnie, czy inni będą rozczarowani, czy nie. Ale dla niektórych sam fakt czyjegoś istnienia jest źródłem nadziei – odparł Hua Cheng.
** Źródło: rozdział siedemnasty, s. 313

* Nie wystarczy mówić, trzeba jeszcze robić. A co ważniejsze, zrobić, dopiero wtedy się liczy.
** Źródło: rozdział ósmy, s. 38

* – (...) Prawda prędzej czy później wyjdzie na jaw.&lt;br /&gt;– Lepiej tak nie mówić, bo prawda może być gorsza.
** Źródło: rozdział czternasty, s. 213

* – Serio? Co w nim dobrego? Opowiedz mi, ''gege'', może się wzruszę.&lt;br /&gt;– Na przykład: nie jest podstępny.&lt;br /&gt;– Powinieneś zbadać sobie wzrok.&lt;br /&gt;– Jest uczciwy!&lt;br /&gt;– Zdecydowanie zbadaj wzrok.&lt;br /&gt;– Jest bardzo... Bardzo...&lt;br /&gt;– Zbadaj wzrok.&lt;br /&gt;– Nawet nie pozwoliłeś mi dokończyć!
** Źródło: rozdział piętnasty, s. 237

* – Ta rzecz jest zbyt cenna, nie mogę nią dysponować, jak mi się podoba – odparł Xie Lian.&lt;br /&gt;– Skoro ją otrzymałeś, jest twoja. Jakże więc nie możesz z nią zrobić tego, co chcesz?&lt;br /&gt;– Tym bardziej nie mogę – powiedział Xie Lian poważnie. – Co innego, gdybym jej nie przyjął, ale skoro przyjąłem, to muszę ją cenić, żeby uszanować intencję obdarowującego. Jak mógłbym zastawić jego dar, zmarnotrawić go i zlekceważyć?
** Opis: Xie Lian o pierścionku, który zostawił mu Hua Cheng.
** Źródło: rozdział jedenasty, s. 128

* – Wiele lat temu ktoś mi powiedział, że nie da rady żyć dalej. Pytał, po co właściwie ma żyć, jaki jest w tym sens. – Zerknął na Hua Chenga. – Wiesz, co odpowiedziałem? (...)&lt;br /&gt;– Co odpowiedziałeś? – spytał cicho.&lt;br /&gt;– „Jeśli nie wiesz, po co żyć dalej, to żyj dla mnie. Jeżeli nie wiesz, jaki sens ma twoje dalsze życie, niech przez chwilę ja będę jego sensem, niech będę filarem, który je podtrzymuje”.
** Źródło: rozdział ósmy, s. 38

* – (...) w świecie niebian, jest ich aż tylu, że nie potrafię spamiętać imion.&lt;br /&gt;– To nie spamiętuj.&lt;br /&gt;– Ale jak nie zapamiętam, to ich zawstydzę, mogę kogoś urazić.&lt;br /&gt;– Jeśli coś tak nieistotnego ich urazi, to są małostkowymi śmieciami.
** Opis: rozmowa Xie Lian z Hua Chengiem.
** Źródło: rozdział ósmy, s. 36, 37


[[Kategoria:Chińscy prozaicy]]
[[Kategoria:Pisarze fantastyki]]</text>
      <sha1>p5rrzgvz47wfaq78o7f5dw9c813fcc4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>650818</id>
      <parentid>650803</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T17:33:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Swam pl</username>
        <id>41038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Wycofano edycję użytkownika [[Special:Contributions/~2026-56734-03|~2026-56734-03]] ([[User talk:~2026-56734-03|dyskusja]]). Autorka przywróconej wersji to [[User:San85|San85]].</comment>
      <origin>634324</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6153" sha1="5d542cyp110168svadi6aui6dj7tb27" xml:space="preserve">'''[[w:Mo Xiang Tong Xiu|Mo Xiang Tong Xiu]]''' (1890–1976) – chińska [[pisarz|pisarka]] powieści fantasy z gatunku danmei.

==''Błogosławieństwo niebios''==
&lt;small&gt;(Czarna Owca, Warszawa 2025, tłum. Aleksandra Woźniak-Marchewka)&lt;/small&gt;
* Kiedy uwieczniasz na swoim ciele imię innego człowieka, to są dwie możliwości. Pierwsza: wrogość, o której nie chcesz zapomnieć, druga: oddanie, o którym nie chcesz zapomnieć. Nieważne, o które z tych dwóch chodzi, postronni nie powinni dopytywać.
** Opis: Xie Lian o tatuażu na przedramieniu Sanlanga.
** Źródło: rozdział czwarty, s. 163.

* – Martwiłem się o ciebie, co to ma do rzeczy, czy jesteś słaby, czy silny? – Xie Lian skrzyżował ramiona na piersi, nadal w jego objęciach. – Poza tym relacje z ludźmi opierają się na tym, jak się dogadują, a nie na ich pozycji. Jeśli cię lubię, to lubię cię nawet jako żebraka, a jeżeli nie, to możesz być i cesarzem, a i tak nie będę. Czy nie tak właśnie powinno być?
** Źródło: rozdział szósty, s. 248.

==''Błogosławieństwo niebios 2''==
&lt;small&gt;(Czarna Owca, Warszawa 2025, tłum. Aleksandra Woźniak-Marchewka, Julia Luterek)&lt;/small&gt;

* Hua Cheng nagle zastąpił mu drogę i stanęli twarzą w twarz.&lt;br /&gt;– Jeżeli chcesz się ze mną zobaczyć, to możesz to zrobić zawsze, bez względu na liczbę oczek. Kiedy rzucałeś kośćmi, wypowiedziałeś moje imię, prawda? Uznałem, że chcesz mnie zobaczyć, więc przyszedłem.&lt;br /&gt;Xie Lian poczuł, że jego serce zmienia się w gong, w który uderza srebrny młoteczek. W piersi rozbrzmiało mu zwielokrotnione echem krystaliczne i przenikliwe „dzyń!”.&lt;br /&gt;– To dlatego się zjawiłeś?&lt;br /&gt;– A z jakiego innego powodu miałbym się zjawić w Niebiosach?
** Źródło: rozdział piętnasty, s. 226

* – Ja... szukałem cię. Ale twój dom jest za duży, zgubiłem się – odparł Xie Lian.&lt;br /&gt;– Siedziba – poprawił Hua Cheng. – Nie dom. Przychodzę się tu zabawić. Kiedy mam czas, wpadam, kiedy nie, to nie. (...)&lt;br /&gt;– A jest różnica między domem a siedzibą?&lt;br /&gt;– Oczywiście – odparł Hua Cheng. – Dom to domownicy.&lt;br /&gt;Serce Xie Liana zabiło mocniej. Jeśli naprawdę potrzebni są domownicy, by można było nazwać miejsce „domem”, to znaczy, że on przez ostatnie osiemset lat nie posiadał domu, do którego mógłby wrócić. I chociaż Hua Cheng nie robił wrażenia samotnego, Xie Lianowi wydawało się, że cierpią z podobnych powodów.
** Źródło: rozdział dwunasty, s. 147

* – Jeśli walczysz na śmierć i życie, to rób to mieczem! Jaki mężczyzna stosuje takie podstępy? – wykrzyknął Lang Qianqiu z niedowierzaniem. (...)&lt;br /&gt;– Podczas walki na śmierć i życie najważniejsze to przetrwać. Nic innego się nie liczy.
** Źródło: rozdział piętnasty, s. 232

* Lepiej polegać na sobie niż na innych. Jeśli chcesz wydobyć się z otchłani, na co się zda patrzenie na innych?
** Źródło: rozdział dwunasty, s. 147

* Możesz znać kogoś i kilkadziesiąt lat, a wystarczy jeden dzień, by wasze drogi się rozeszły. Góra z górą się nie zejdzie, a ludzie nieustannie spotykają się i rozstają. Dogadujesz się z kimś, to się schodzicie, nie dogadujesz się, rozchodzicie. Przecież wszystko się kiedyś kończy.
** Źródło: rozdział ósmy, s. 39

* – Myślę, że na tym świecie lepiej nie pokładać zbyt dużej nadziei w innych.&lt;br /&gt;– Ach! – Hua Cheng westchnął. – Co dokładnie masz na myśli? Jak to, „lepiej nie pokładać nadziei”?&lt;br /&gt;– Nie należy idealizować innych ludzi – wyjaśnił Xie Lian. – Bo kiedy poznajemy kogoś lepiej, okazuje się, że wcale nie jest taki, jak go sobie wyobrażaliśmy. I czeka nas rozczarowanie.&lt;br /&gt;– Nie obchodzi mnie, czy inni będą rozczarowani, czy nie. Ale dla niektórych sam fakt czyjegoś istnienia jest źródłem nadziei – odparł Hua Cheng.
** Źródło: rozdział siedemnasty, s. 313

* Nie wystarczy mówić, trzeba jeszcze robić. A co ważniejsze, zrobić, dopiero wtedy się liczy.
** Źródło: rozdział ósmy, s. 38

* – (...) Prawda prędzej czy później wyjdzie na jaw.&lt;br /&gt;– Lepiej tak nie mówić, bo prawda może być gorsza.
** Źródło: rozdział czternasty, s. 213

* – Serio? Co w nim dobrego? Opowiedz mi, ''gege'', może się wzruszę.&lt;br /&gt;– Na przykład: nie jest podstępny.&lt;br /&gt;– Powinieneś zbadać sobie wzrok.&lt;br /&gt;– Jest uczciwy!&lt;br /&gt;– Zdecydowanie zbadaj wzrok.&lt;br /&gt;– Jest bardzo... Bardzo...&lt;br /&gt;– Zbadaj wzrok.&lt;br /&gt;– Nawet nie pozwoliłeś mi dokończyć!
** Źródło: rozdział piętnasty, s. 237

* – Ta rzecz jest zbyt cenna, nie mogę nią dysponować, jak mi się podoba – odparł Xie Lian.&lt;br /&gt;– Skoro ją otrzymałeś, jest twoja. Jakże więc nie możesz z nią zrobić tego, co chcesz?&lt;br /&gt;– Tym bardziej nie mogę – powiedział Xie Lian poważnie. – Co innego, gdybym jej nie przyjął, ale skoro przyjąłem, to muszę ją cenić, żeby uszanować intencję obdarowującego. Jak mógłbym zastawić jego dar, zmarnotrawić go i zlekceważyć?
** Opis: Xie Lian o pierścionku, który zostawił mu Hua Cheng.
** Źródło: rozdział jedenasty, s. 128

* – Wiele lat temu ktoś mi powiedział, że nie da rady żyć dalej. Pytał, po co właściwie ma żyć, jaki jest w tym sens. – Zerknął na Hua Chenga. – Wiesz, co odpowiedziałem? (...)&lt;br /&gt;– Co odpowiedziałeś? – spytał cicho.&lt;br /&gt;– „Jeśli nie wiesz, po co żyć dalej, to żyj dla mnie. Jeżeli nie wiesz, jaki sens ma twoje dalsze życie, niech przez chwilę ja będę jego sensem, niech będę filarem, który je podtrzymuje”.
** Źródło: rozdział ósmy, s. 38

* – (...) w świecie niebian, jest ich aż tylu, że nie potrafię spamiętać imion.&lt;br /&gt;– To nie spamiętuj.&lt;br /&gt;– Ale jak nie zapamiętam, to ich zawstydzę, mogę kogoś urazić.&lt;br /&gt;– Jeśli coś tak nieistotnego ich urazi, to są małostkowymi śmieciami.
** Opis: rozmowa Xie Lian z Hua Chengiem.
** Źródło: rozdział ósmy, s. 36, 37


[[Kategoria:Chińscy prozaicy]]
[[Kategoria:Pisarze fantastyki]]</text>
      <sha1>5d542cyp110168svadi6aui6dj7tb27</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>650857</id>
      <parentid>650818</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T09:59:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Partycjusz</username>
        <id>62235</id>
      </contributor>
      <comment>PARTEITAG</comment>
      <origin>650857</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6293" sha1="p5rrzgvz47wfaq78o7f5dw9c813fcc4" xml:space="preserve">'''[[w:Mo Xiang Tong Xiu|Mo Xiang Tong Xiu]]''' (1890–1976) – chińska [[pisarz|pisarka]] powieści fantasy z gatunku danmei.

&lt;big&gt;&lt;big&gt;&lt;big&gt;&lt;center&gt;'''NIECH ŻYJE &lt;span style=&quot;color: red;&quot;&gt;POLSKA ZJEDNOCZONA PARTIA ROBOTNICZA&lt;/span&gt;!!!!&lt;/center&gt;&lt;/big&gt;&lt;/big&gt;&lt;/big&gt;

==''Błogosławieństwo niebios''==
&lt;small&gt;(Czarna Owca, Warszawa 2025, tłum. Aleksandra Woźniak-Marchewka)&lt;/small&gt;
* Kiedy uwieczniasz na swoim ciele imię innego człowieka, to są dwie możliwości. Pierwsza: wrogość, o której nie chcesz zapomnieć, druga: oddanie, o którym nie chcesz zapomnieć. Nieważne, o które z tych dwóch chodzi, postronni nie powinni dopytywać.
** Opis: Xie Lian o tatuażu na przedramieniu Sanlanga.
** Źródło: rozdział czwarty, s. 163.

* – Martwiłem się o ciebie, co to ma do rzeczy, czy jesteś słaby, czy silny? – Xie Lian skrzyżował ramiona na piersi, nadal w jego objęciach. – Poza tym relacje z ludźmi opierają się na tym, jak się dogadują, a nie na ich pozycji. Jeśli cię lubię, to lubię cię nawet jako żebraka, a jeżeli nie, to możesz być i cesarzem, a i tak nie będę. Czy nie tak właśnie powinno być?
** Źródło: rozdział szósty, s. 248.

==''Błogosławieństwo niebios 2''==
&lt;small&gt;(Czarna Owca, Warszawa 2025, tłum. Aleksandra Woźniak-Marchewka, Julia Luterek)&lt;/small&gt;

* Hua Cheng nagle zastąpił mu drogę i stanęli twarzą w twarz.&lt;br /&gt;– Jeżeli chcesz się ze mną zobaczyć, to możesz to zrobić zawsze, bez względu na liczbę oczek. Kiedy rzucałeś kośćmi, wypowiedziałeś moje imię, prawda? Uznałem, że chcesz mnie zobaczyć, więc przyszedłem.&lt;br /&gt;Xie Lian poczuł, że jego serce zmienia się w gong, w który uderza srebrny młoteczek. W piersi rozbrzmiało mu zwielokrotnione echem krystaliczne i przenikliwe „dzyń!”.&lt;br /&gt;– To dlatego się zjawiłeś?&lt;br /&gt;– A z jakiego innego powodu miałbym się zjawić w Niebiosach?
** Źródło: rozdział piętnasty, s. 226

* – Ja... szukałem cię. Ale twój dom jest za duży, zgubiłem się – odparł Xie Lian.&lt;br /&gt;– Siedziba – poprawił Hua Cheng. – Nie dom. Przychodzę się tu zabawić. Kiedy mam czas, wpadam, kiedy nie, to nie. (...)&lt;br /&gt;– A jest różnica między domem a siedzibą?&lt;br /&gt;– Oczywiście – odparł Hua Cheng. – Dom to domownicy.&lt;br /&gt;Serce Xie Liana zabiło mocniej. Jeśli naprawdę potrzebni są domownicy, by można było nazwać miejsce „domem”, to znaczy, że on przez ostatnie osiemset lat nie posiadał domu, do którego mógłby wrócić. I chociaż Hua Cheng nie robił wrażenia samotnego, Xie Lianowi wydawało się, że cierpią z podobnych powodów.
** Źródło: rozdział dwunasty, s. 147

* – Jeśli walczysz na śmierć i życie, to rób to mieczem! Jaki mężczyzna stosuje takie podstępy? – wykrzyknął Lang Qianqiu z niedowierzaniem. (...)&lt;br /&gt;– Podczas walki na śmierć i życie najważniejsze to przetrwać. Nic innego się nie liczy.
** Źródło: rozdział piętnasty, s. 232

* Lepiej polegać na sobie niż na innych. Jeśli chcesz wydobyć się z otchłani, na co się zda patrzenie na innych?
** Źródło: rozdział dwunasty, s. 147

* Możesz znać kogoś i kilkadziesiąt lat, a wystarczy jeden dzień, by wasze drogi się rozeszły. Góra z górą się nie zejdzie, a ludzie nieustannie spotykają się i rozstają. Dogadujesz się z kimś, to się schodzicie, nie dogadujesz się, rozchodzicie. Przecież wszystko się kiedyś kończy.
** Źródło: rozdział ósmy, s. 39

* – Myślę, że na tym świecie lepiej nie pokładać zbyt dużej nadziei w innych.&lt;br /&gt;– Ach! – Hua Cheng westchnął. – Co dokładnie masz na myśli? Jak to, „lepiej nie pokładać nadziei”?&lt;br /&gt;– Nie należy idealizować innych ludzi – wyjaśnił Xie Lian. – Bo kiedy poznajemy kogoś lepiej, okazuje się, że wcale nie jest taki, jak go sobie wyobrażaliśmy. I czeka nas rozczarowanie.&lt;br /&gt;– Nie obchodzi mnie, czy inni będą rozczarowani, czy nie. Ale dla niektórych sam fakt czyjegoś istnienia jest źródłem nadziei – odparł Hua Cheng.
** Źródło: rozdział siedemnasty, s. 313

* Nie wystarczy mówić, trzeba jeszcze robić. A co ważniejsze, zrobić, dopiero wtedy się liczy.
** Źródło: rozdział ósmy, s. 38

* – (...) Prawda prędzej czy później wyjdzie na jaw.&lt;br /&gt;– Lepiej tak nie mówić, bo prawda może być gorsza.
** Źródło: rozdział czternasty, s. 213

* – Serio? Co w nim dobrego? Opowiedz mi, ''gege'', może się wzruszę.&lt;br /&gt;– Na przykład: nie jest podstępny.&lt;br /&gt;– Powinieneś zbadać sobie wzrok.&lt;br /&gt;– Jest uczciwy!&lt;br /&gt;– Zdecydowanie zbadaj wzrok.&lt;br /&gt;– Jest bardzo... Bardzo...&lt;br /&gt;– Zbadaj wzrok.&lt;br /&gt;– Nawet nie pozwoliłeś mi dokończyć!
** Źródło: rozdział piętnasty, s. 237

* – Ta rzecz jest zbyt cenna, nie mogę nią dysponować, jak mi się podoba – odparł Xie Lian.&lt;br /&gt;– Skoro ją otrzymałeś, jest twoja. Jakże więc nie możesz z nią zrobić tego, co chcesz?&lt;br /&gt;– Tym bardziej nie mogę – powiedział Xie Lian poważnie. – Co innego, gdybym jej nie przyjął, ale skoro przyjąłem, to muszę ją cenić, żeby uszanować intencję obdarowującego. Jak mógłbym zastawić jego dar, zmarnotrawić go i zlekceważyć?
** Opis: Xie Lian o pierścionku, który zostawił mu Hua Cheng.
** Źródło: rozdział jedenasty, s. 128

* – Wiele lat temu ktoś mi powiedział, że nie da rady żyć dalej. Pytał, po co właściwie ma żyć, jaki jest w tym sens. – Zerknął na Hua Chenga. – Wiesz, co odpowiedziałem? (...)&lt;br /&gt;– Co odpowiedziałeś? – spytał cicho.&lt;br /&gt;– „Jeśli nie wiesz, po co żyć dalej, to żyj dla mnie. Jeżeli nie wiesz, jaki sens ma twoje dalsze życie, niech przez chwilę ja będę jego sensem, niech będę filarem, który je podtrzymuje”.
** Źródło: rozdział ósmy, s. 38

* – (...) w świecie niebian, jest ich aż tylu, że nie potrafię spamiętać imion.&lt;br /&gt;– To nie spamiętuj.&lt;br /&gt;– Ale jak nie zapamiętam, to ich zawstydzę, mogę kogoś urazić.&lt;br /&gt;– Jeśli coś tak nieistotnego ich urazi, to są małostkowymi śmieciami.
** Opis: rozmowa Xie Lian z Hua Chengiem.
** Źródło: rozdział ósmy, s. 36, 37


[[Kategoria:Chińscy prozaicy]]
[[Kategoria:Pisarze fantastyki]]</text>
      <sha1>p5rrzgvz47wfaq78o7f5dw9c813fcc4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>650861</id>
      <parentid>650857</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T10:00:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Swam pl</username>
        <id>41038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Wycofano edycję użytkownika [[Special:Contributions/Partycjusz|Partycjusz]] ([[User talk:Partycjusz|dyskusja]]). Autor przywróconej wersji to [[User:Swam pl|Swam pl]].</comment>
      <origin>634324</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6153" sha1="5d542cyp110168svadi6aui6dj7tb27" xml:space="preserve">'''[[w:Mo Xiang Tong Xiu|Mo Xiang Tong Xiu]]''' (1890–1976) – chińska [[pisarz|pisarka]] powieści fantasy z gatunku danmei.

==''Błogosławieństwo niebios''==
&lt;small&gt;(Czarna Owca, Warszawa 2025, tłum. Aleksandra Woźniak-Marchewka)&lt;/small&gt;
* Kiedy uwieczniasz na swoim ciele imię innego człowieka, to są dwie możliwości. Pierwsza: wrogość, o której nie chcesz zapomnieć, druga: oddanie, o którym nie chcesz zapomnieć. Nieważne, o które z tych dwóch chodzi, postronni nie powinni dopytywać.
** Opis: Xie Lian o tatuażu na przedramieniu Sanlanga.
** Źródło: rozdział czwarty, s. 163.

* – Martwiłem się o ciebie, co to ma do rzeczy, czy jesteś słaby, czy silny? – Xie Lian skrzyżował ramiona na piersi, nadal w jego objęciach. – Poza tym relacje z ludźmi opierają się na tym, jak się dogadują, a nie na ich pozycji. Jeśli cię lubię, to lubię cię nawet jako żebraka, a jeżeli nie, to możesz być i cesarzem, a i tak nie będę. Czy nie tak właśnie powinno być?
** Źródło: rozdział szósty, s. 248.

==''Błogosławieństwo niebios 2''==
&lt;small&gt;(Czarna Owca, Warszawa 2025, tłum. Aleksandra Woźniak-Marchewka, Julia Luterek)&lt;/small&gt;

* Hua Cheng nagle zastąpił mu drogę i stanęli twarzą w twarz.&lt;br /&gt;– Jeżeli chcesz się ze mną zobaczyć, to możesz to zrobić zawsze, bez względu na liczbę oczek. Kiedy rzucałeś kośćmi, wypowiedziałeś moje imię, prawda? Uznałem, że chcesz mnie zobaczyć, więc przyszedłem.&lt;br /&gt;Xie Lian poczuł, że jego serce zmienia się w gong, w który uderza srebrny młoteczek. W piersi rozbrzmiało mu zwielokrotnione echem krystaliczne i przenikliwe „dzyń!”.&lt;br /&gt;– To dlatego się zjawiłeś?&lt;br /&gt;– A z jakiego innego powodu miałbym się zjawić w Niebiosach?
** Źródło: rozdział piętnasty, s. 226

* – Ja... szukałem cię. Ale twój dom jest za duży, zgubiłem się – odparł Xie Lian.&lt;br /&gt;– Siedziba – poprawił Hua Cheng. – Nie dom. Przychodzę się tu zabawić. Kiedy mam czas, wpadam, kiedy nie, to nie. (...)&lt;br /&gt;– A jest różnica między domem a siedzibą?&lt;br /&gt;– Oczywiście – odparł Hua Cheng. – Dom to domownicy.&lt;br /&gt;Serce Xie Liana zabiło mocniej. Jeśli naprawdę potrzebni są domownicy, by można było nazwać miejsce „domem”, to znaczy, że on przez ostatnie osiemset lat nie posiadał domu, do którego mógłby wrócić. I chociaż Hua Cheng nie robił wrażenia samotnego, Xie Lianowi wydawało się, że cierpią z podobnych powodów.
** Źródło: rozdział dwunasty, s. 147

* – Jeśli walczysz na śmierć i życie, to rób to mieczem! Jaki mężczyzna stosuje takie podstępy? – wykrzyknął Lang Qianqiu z niedowierzaniem. (...)&lt;br /&gt;– Podczas walki na śmierć i życie najważniejsze to przetrwać. Nic innego się nie liczy.
** Źródło: rozdział piętnasty, s. 232

* Lepiej polegać na sobie niż na innych. Jeśli chcesz wydobyć się z otchłani, na co się zda patrzenie na innych?
** Źródło: rozdział dwunasty, s. 147

* Możesz znać kogoś i kilkadziesiąt lat, a wystarczy jeden dzień, by wasze drogi się rozeszły. Góra z górą się nie zejdzie, a ludzie nieustannie spotykają się i rozstają. Dogadujesz się z kimś, to się schodzicie, nie dogadujesz się, rozchodzicie. Przecież wszystko się kiedyś kończy.
** Źródło: rozdział ósmy, s. 39

* – Myślę, że na tym świecie lepiej nie pokładać zbyt dużej nadziei w innych.&lt;br /&gt;– Ach! – Hua Cheng westchnął. – Co dokładnie masz na myśli? Jak to, „lepiej nie pokładać nadziei”?&lt;br /&gt;– Nie należy idealizować innych ludzi – wyjaśnił Xie Lian. – Bo kiedy poznajemy kogoś lepiej, okazuje się, że wcale nie jest taki, jak go sobie wyobrażaliśmy. I czeka nas rozczarowanie.&lt;br /&gt;– Nie obchodzi mnie, czy inni będą rozczarowani, czy nie. Ale dla niektórych sam fakt czyjegoś istnienia jest źródłem nadziei – odparł Hua Cheng.
** Źródło: rozdział siedemnasty, s. 313

* Nie wystarczy mówić, trzeba jeszcze robić. A co ważniejsze, zrobić, dopiero wtedy się liczy.
** Źródło: rozdział ósmy, s. 38

* – (...) Prawda prędzej czy później wyjdzie na jaw.&lt;br /&gt;– Lepiej tak nie mówić, bo prawda może być gorsza.
** Źródło: rozdział czternasty, s. 213

* – Serio? Co w nim dobrego? Opowiedz mi, ''gege'', może się wzruszę.&lt;br /&gt;– Na przykład: nie jest podstępny.&lt;br /&gt;– Powinieneś zbadać sobie wzrok.&lt;br /&gt;– Jest uczciwy!&lt;br /&gt;– Zdecydowanie zbadaj wzrok.&lt;br /&gt;– Jest bardzo... Bardzo...&lt;br /&gt;– Zbadaj wzrok.&lt;br /&gt;– Nawet nie pozwoliłeś mi dokończyć!
** Źródło: rozdział piętnasty, s. 237

* – Ta rzecz jest zbyt cenna, nie mogę nią dysponować, jak mi się podoba – odparł Xie Lian.&lt;br /&gt;– Skoro ją otrzymałeś, jest twoja. Jakże więc nie możesz z nią zrobić tego, co chcesz?&lt;br /&gt;– Tym bardziej nie mogę – powiedział Xie Lian poważnie. – Co innego, gdybym jej nie przyjął, ale skoro przyjąłem, to muszę ją cenić, żeby uszanować intencję obdarowującego. Jak mógłbym zastawić jego dar, zmarnotrawić go i zlekceważyć?
** Opis: Xie Lian o pierścionku, który zostawił mu Hua Cheng.
** Źródło: rozdział jedenasty, s. 128

* – Wiele lat temu ktoś mi powiedział, że nie da rady żyć dalej. Pytał, po co właściwie ma żyć, jaki jest w tym sens. – Zerknął na Hua Chenga. – Wiesz, co odpowiedziałem? (...)&lt;br /&gt;– Co odpowiedziałeś? – spytał cicho.&lt;br /&gt;– „Jeśli nie wiesz, po co żyć dalej, to żyj dla mnie. Jeżeli nie wiesz, jaki sens ma twoje dalsze życie, niech przez chwilę ja będę jego sensem, niech będę filarem, który je podtrzymuje”.
** Źródło: rozdział ósmy, s. 38

* – (...) w świecie niebian, jest ich aż tylu, że nie potrafię spamiętać imion.&lt;br /&gt;– To nie spamiętuj.&lt;br /&gt;– Ale jak nie zapamiętam, to ich zawstydzę, mogę kogoś urazić.&lt;br /&gt;– Jeśli coś tak nieistotnego ich urazi, to są małostkowymi śmieciami.
** Opis: rozmowa Xie Lian z Hua Chengiem.
** Źródło: rozdział ósmy, s. 36, 37


[[Kategoria:Chińscy prozaicy]]
[[Kategoria:Pisarze fantastyki]]</text>
      <sha1>5d542cyp110168svadi6aui6dj7tb27</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Postal 2</title>
    <ns>0</ns>
    <id>72939</id>
    <revision>
      <id>650787</id>
      <parentid>648986</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T14:16:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Perystaltyczny</username>
        <id>62224</id>
      </contributor>
      <origin>650787</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3121" sha1="n8jqsbgrczpxzhvv800een4qf0bu8i7" xml:space="preserve">[[Plik:Postal 2 logo.png|mały|{{center|Logo gry}}]]
[[Plik:Bergfried leiter.jpg|mały|{{center|Fanka gry}}]]
'''[[w:Postal 2|Postal 2]]''' – [[gra komputerowa]] (strzelanka) wyprodukowana w 2003 roku przez studio Running with Scissors. Jest ona kontynuacją gry Postal i drugą częścią serii. Głównym bohaterem jest postać o imieniu [[Koleś (Postal)|Koleś]].
* Broń nie zabija ludzi. Ja to robię.
** ''Guns don’t kill people. I do.'' (ang.)
** Postać: Koleś

* O jezu, co tak capi? Czy ktoś tu zarżnął kozę? Nie no, pytam serio!
** ''God, what's that awful stench? Did somebody slaughter a goat in here? No, seriously, I wanna know.'' (ang.)
** Opis: Koleś po wejściu do sklepu, skarżąc się na zapach w nim.

* Gry są złe, zniszczą cię.
** ''Games are bad, they make you mad.'' (ang.)
** Opis: hasło protestujących przeciwko grom komputerowym.

* Hitler napisał książkę.
** ''Hitler wrote a book.'' (ang.)
** Opis: argument ludzi, którzy protestują przeciwko książkom.
** Zobacz też: [[Adolf Hitler]]

* Jaja se szmato robisz.
** ''You gotta be fucking kidding.'' (ang.)
** Opis: Koleś do gracza podczas szukania choinki, kiedy gracz natrafi na zbyt niską choinkę.
** Źródło: [https://postal.fandom.com/pl/wiki/Las postal.fandom.com]

* Niczego nie żałuję.
** ''I regret nothing.'' (ang.)
** Opis: Koleś wypowiada te słowa przed włożeniem sobie [[granat (broń)|granatu]] w usta, po wybraniu opcji [[samobójstwo|samobójstwa]] przez gracza.

* Podpisz tę petycję albo pójdę za tobą do domu i zabiję ci psa.
** ''Sign this petition or I will follow you home and kill your dog.'' (ang.)
** Postać: Koleś

* Niech ci się nie zdaje że jestem nietolerancyjny. Zabijam przedstawicieli wszystkich ras po równo!
** ''Please don't think I'm a bigot. I kill races equally.'' (ang.)
** Postać: Koleś

* Rośnijcie kwiatki zdrowe.
** ''Now the flowers will grow.'' (ang.)
** Opis: Koleś wypowiada te słowa podczas oddawania moczu.

* To na pewno szkodliwe, ale czuje się świetnie.
** ''This can't be good for me, but I feel great.'' (ang.)
** Opis: Koleś po zapaleniu fajki zdrowia.

* Dzień dobry! Czy zechcesz podpisać petycję?
** ''Hi there! Would you like to sign my petition?'' (ang.)
** Opis: Koleś zbierający podpisy.

* Pobłogosław mnie Ojcze, że ciężko zgrzeszyłem. No naprawdę. No nie robię sobie jaj. Jestem grzesznikiem po byku!
** ''Bless me, father, for I have really sinned. Really. I'm not kidding here. Big sinner, yup.'' (ang.)
** Opis: podczas [[Sakrament pokuty i pojednania|spowiedzi]].
{{wulgaryzmy}}
* A może tak: ty mi dasz ostatnią lalkę Krotchy, którą trzymasz w dupsku a ja ci dam dopiero co podpisaną książkę Gary'ego Colemana.
** ''How's this sound: you give me that last Krotchy doll you've got hidden up your ass, and I'll give you this freshly autographed Gary Coleman book.'' (ang.)
** Opis: do człowieka przebranego za Krotchy'ego.

* Krotchy nie ma jaj. Krotchy JEST jajami, suko!
** ''Krotchy ain't got no cojones. Krotchy IS cojones, bitch!'' (ang.)
** Postać: Krotchy
[[Kategoria:Gry komputerowe]]</text>
      <sha1>n8jqsbgrczpxzhvv800een4qf0bu8i7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>650796</id>
      <parentid>650787</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T14:30:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Swam pl</username>
        <id>41038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Wycofano edycję użytkownika [[Special:Contributions/Perystaltyczny|Perystaltyczny]] ([[User talk:Perystaltyczny|dyskusja]]). Autor przywróconej wersji to [[User:Swam pl|Swam pl]].</comment>
      <origin>646210</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3064" sha1="7097c9ed4mmspnj3ocw97fouaq7p2ky" xml:space="preserve">[[Plik:Postal 2 logo.png|mały|{{center|Logo gry}}]]
'''[[w:Postal 2|Postal 2]]''' – [[gra komputerowa]] (strzelanka) wyprodukowana w 2003 roku przez studio Running with Scissors. Jest ona kontynuacją gry Postal i drugą częścią serii. Głównym bohaterem jest postać o imieniu [[Koleś (Postal)|Koleś]].
* Broń nie zabija ludzi. Ja to robię.
** ''Guns don’t kill people. I do.'' (ang.)
** Postać: Koleś

* O jezu, co tak capi? Czy ktoś tu zarżnął kozę? Nie no, pytam serio!
** ''God, what's that awful stench? Did somebody slaughter a goat in here? No, seriously, I wanna know.'' (ang.)
** Opis: Koleś po wejściu do sklepu, skarżąc się na zapach w nim.

* Gry są złe, zniszczą cię.
** ''Games are bad, they make you mad.'' (ang.)
** Opis: hasło protestujących przeciwko grom komputerowym.

* Hitler napisał książkę.
** ''Hitler wrote a book.'' (ang.)
** Opis: argument ludzi, którzy protestują przeciwko książkom.
** Zobacz też: [[Adolf Hitler]]

* Jaja se szmato robisz.
** ''You gotta be fucking kidding.'' (ang.)
** Opis: Koleś do gracza podczas szukania choinki, kiedy gracz natrafi na zbyt niską choinkę.
** Źródło: [https://postal.fandom.com/pl/wiki/Las postal.fandom.com]

* Niczego nie żałuję.
** ''I regret nothing.'' (ang.)
** Opis: Koleś wypowiada te słowa przed włożeniem sobie [[granat (broń)|granatu]] w usta, po wybraniu opcji [[samobójstwo|samobójstwa]] przez gracza.

* Podpisz tę petycję albo pójdę za tobą do domu i zabiję ci psa.
** ''Sign this petition or I will follow you home and kill your dog.'' (ang.)
** Postać: Koleś

* Niech ci się nie zdaje że jestem nietolerancyjny. Zabijam przedstawicieli wszystkich ras po równo!
** ''Please don't think I'm a bigot. I kill races equally.'' (ang.)
** Postać: Koleś

* Rośnijcie kwiatki zdrowe.
** ''Now the flowers will grow.'' (ang.)
** Opis: Koleś wypowiada te słowa podczas oddawania moczu.

* To na pewno szkodliwe, ale czuje się świetnie.
** ''This can't be good for me, but I feel great.'' (ang.)
** Opis: Koleś po zapaleniu fajki zdrowia.

* Dzień dobry! Czy zechcesz podpisać petycję?
** ''Hi there! Would you like to sign my petition?'' (ang.)
** Opis: Koleś zbierający podpisy.

* Pobłogosław mnie Ojcze, że ciężko zgrzeszyłem. No naprawdę. No nie robię sobie jaj. Jestem grzesznikiem po byku!
** ''Bless me, father, for I have really sinned. Really. I'm not kidding here. Big sinner, yup.'' (ang.)
** Opis: podczas [[Sakrament pokuty i pojednania|spowiedzi]].
{{wulgaryzmy}}
* A może tak: ty mi dasz ostatnią lalkę Krotchy, którą trzymasz w dupsku a ja ci dam dopiero co podpisaną książkę Gary'ego Colemana.
** ''How's this sound: you give me that last Krotchy doll you've got hidden up your ass, and I'll give you this freshly autographed Gary Coleman book.'' (ang.)
** Opis: do człowieka przebranego za Krotchy'ego.

* Krotchy nie ma jaj. Krotchy JEST jajami, suko!
** ''Krotchy ain't got no cojones. Krotchy IS cojones, bitch!'' (ang.)
** Postać: Krotchy
[[Kategoria:Gry komputerowe]]</text>
      <sha1>7097c9ed4mmspnj3ocw97fouaq7p2ky</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Eugeniusz Olejarczyk</title>
    <ns>0</ns>
    <id>74472</id>
    <revision>
      <id>650867</id>
      <parentid>650736</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T11:38:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Mrnr84201 przeniósł stronę [[Eugeniusz &quot;Siczka&quot; Olejarczyk]] do [[Eugeniusz Olejarczyk]], bez pozostawienia przekierowania pod starym tytułem: Błędna pisownia tytułu</comment>
      <origin>650736</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="495" sha1="nswiues6tpcvvw7ar9e4jhsadfnu19d" xml:space="preserve">'''[[w:Eugeniusz Olejarczyk|Eugeniusz Olejarczyk]]''' – gitarzysta i wokalista zespołu [[KSU]]

* W tamtych czasach ogólnie na co dzień to szlajało się po knajpach,&lt;br /&gt;miało się swoją ekipę - od knajpy do knajpy i tak spędzaliśmy wieczory.&lt;br /&gt;Czasami jakieś laski, hotele i tak na okrągło.&lt;br /&gt;Picie, krycie, borsuczenie.&lt;br/&gt;Ale to było piękne.
** Źródło: ''KSU - Legenda Bieszczad, Legenda rocka''

[[Kategoria:Polscy muzycy rockowi]]
[[Kategoria:Polscy piosenkarze]]</text>
      <sha1>nswiues6tpcvvw7ar9e4jhsadfnu19d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>650868</id>
      <parentid>650867</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T11:43:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>drobne techniczne, kat., drobne merytoryczne</comment>
      <origin>650868</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="771" sha1="j8hh5xy15bpka4sa4ghyy5wwljpd6bl" xml:space="preserve">'''[[w:Eugeniusz Olejarczyk|Eugeniusz Olejarczyk]]''' (pseud. ''Siczka''; ur. 1961) – polski muzyk punkrockowy, gitarzysta i wokalista zespołu [[KSU]]
* W tamtych czasach ogólnie na co dzień to szlajało się po knajpach,&lt;br /&gt;miało się swoją ekipę – od knajpy do knajpy i tak spędzaliśmy wieczory.&lt;br /&gt;Czasami jakieś laski, hotele i tak na okrągło.&lt;br /&gt;Picie, krycie, borsuczenie.&lt;br /&gt;Ale to było piękne.
** Źródło: ''KSU – Legenda Bieszczad, Legenda rocka'' (film dokumentalny z 2007)


{{SORTUJ:Olejarczyk, Eugeniusz}}
[[Kategoria:Polscy gitarzyści]]
[[Kategoria:Polscy muzycy punkowi]]
[[Kategoria:Polscy muzycy rockowi]]
[[Kategoria:Polscy piosenkarze]]
[[Kategoria:Polscy kompozytorzy muzyki rozrywkowej]]
[[Kategoria:Polscy tekściarze]]</text>
      <sha1>j8hh5xy15bpka4sa4ghyy5wwljpd6bl</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>