Wikipodróże
plwikivoyage
https://pl.wikivoyage.org/wiki/Strona_g%C5%82%C3%B3wna
MediaWiki 1.46.0-wmf.24
first-letter
Media
Specjalna
Dyskusja
Użytkownik
Dyskusja użytkownika
Wikipodróże
Dyskusja Wikipodróży
Plik
Dyskusja pliku
MediaWiki
Dyskusja MediaWiki
Szablon
Dyskusja szablonu
Pomoc
Dyskusja pomocy
Kategoria
Dyskusja kategorii
TimedText
TimedText talk
Moduł
Dyskusja modułu
Wydarzenie
Dyskusja wydarzenia
Homel
0
777
156732
142594
2026-04-27T21:18:29Z
CommonsDelinker
3013
Removing [[:c:File:Homieĺ_Montage_(2017).jpg|Homieĺ_Montage_(2017).jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Polarlys|Polarlys]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Homieĺ Montage (2017).jpg|]].
156732
wikitext
text/x-wiki
{{Top-banner}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Homel
|nazwa oryginalna = Гомель
|widok =
|opis =
|herb = Coat_of_Arms_of_Homiel,_Belarus.svg
|mapa = Homel-pos.jpg
|państwo = [[Białoruś]]
|region = [[Obwód homelski]]
|powierzchnia = 139,77
|wysokość = 138
|lud = 501 100
|prefiks = +375 232(2)
|kod pocztowy = 246xx, 247xxx
|www =
}}
[[Plik:Gomel zaleski.jpg|thumb|400px|Pałac Homlski pod rządami księcia Paskiewicza]]
'''Homel''' ([[Rozmówki białoruskie|białoruski]]/[[Rozmówki rosyjskie|rosyjski]]: Го́мель) to drugie co do wielkości miasto na [[Białoruś|Białorusi]] (około 500 000 mieszkańców) i stolica [[Obwód homelski|obwodu homelskiego]].
== Charakterystyka ==
Homel to drugie co do wielkości miasto na [[Białoruś|Białorusi]] i jeden z głównych ośrodków edukacyjnych kraju. Współczesna historia Homla jest w dużym stopniu zorientowana na tragedię w [[Czarnobyl]]u, ponieważ po wypadku miasto zostało poważnie napromieniowane, a większość mieszkańców nadal pamięta to wydarzenie jako punkt zwrotny w swoim życiu. Historia miasta jest silnie związana z rozwojem kultury słowiańskiej na tym terenie, gdyż powstało ono pod koniec X wieku na ziemiach wschodniosłowiańskiego związku plemiennego Radimiczy i wchodziło w skład Rusi Kijowskiej, późniejszego Wielkiego Księstwa Litewskiego i Rzeczpospolita Obojga Narodów. Ponieważ Homel jest położony na strategicznej drodze z północy w kierunku Morza Czarnego, Gomel był często najeżdżany przez armie ze wschodu i zachodu, ale pomimo najazdów miasto zyskało znaczące wpływy kulturalne ze strony carskiej Rosji, Polski, Ukrainy i Europy Zachodniej, ponieważ było na ważnym szlaku handlowym prowadzącym do Morza Czarnego.
Dziś najciekawszym miejscem do odwiedzenia w Homlu jest otaczający go pałac i park. Usytuowany na wzgórzu nad rzeką Soż, pałac stanowi serce miasta, skąd rozciąga się reszta centrum miasta w kształcie trójkąta wyznaczonego przez dwie główne ulice: Lenina i Sowiecką. Jak większość białoruskich miast, Gomel doznał poważnych zniszczeń podczas II wojny światowej, a dzisiejszy kształt miasta został niemal w całości zbudowany po wojnie. Mimo to stary pałac jest odnawiany zgodnie z przedwojennym wyglądem i dziś stoi przypomnienie, że nie ma bomb i broni, która byłaby w stanie zniszczyć jego historię i znaczenie.
=== Historia ===
Na prawym brzegu rzeki Soż w epoce żelaza funkcjonowało gród, na którego miejscu w X–XI w. wybudowano kolejny gród obronny, który należał do Rusi Kijowskiej. W XII wieku gród leżał w granicach księstwa czernihowskiego. W XIII wieku Homel nawiedzili Mongołowie, a w XIV wieku wszedł w granice Wielkiego Księstwa Litewskiego. Król Polski Kazimierz Jagiellończyk podarował gród ruskiemu księciu Siemionowi Możajskiemu, który w 1500 r. zdradził Rzeczpospolitą i przyłączył Homel do Księstwa Moskiewskiego. 35 lat później hetman Radziwiłł odzyskał miasto i włączył je do Rzeczypospolitej. W czasie wojen z Kozakami i Moskwą wielokrotnie zdobywany i odbijany. Po rozejmie andruszowskim w 1667 r. trafił w ręce Polaków. Po kilku latach lokowany na prawie magdeburskim. Starostwo homelskie było duże i zamożne; w XVII oraz XVIII wieku dzierżawiły je rodziny Sapiehów i Czartoryskich. Po I rozbiorze Polski w 1772 r. Homel został przyłączony do Rosji jako miasto powiatowe guberni białoruskiej. Z rąk carów miasto przyznawano w posiadanie wybitnym feldmarszałkom za zasługi wojenne jak np. Iwanowi Paskiewiczowi. Od 1897 do 1913 populacja miasta się potroiła. Homel był wówczas znaczącym ośrodkiem przemysłowym i liczył 104 500 mieszkańców. Stał się także konkurencyjny dla stolicy guberni - [[Mohylew|Mohylewa]]. W styczniu 1919 Homel został zajęty przez bolszewików. W mieście wybuchł bunt, który został stłumiony przez nowe władze radzieckie. Od 1926 część radzieckiej Białorusi. W dwudziestoleciu międzywojennym bolszewicy zamknęli świątynie katolickie i prawosławne, a Las Szczakatowski uczynili cmentarzyskiem kilku tysięcy ofiar wielkiego terroru. Od sierpnia 1941 do listopada 1943 miasto znajdowało się pod okupacją Niemiec. Po II wojnie światowej zniszczone miasto odbudowano w stylu socrealizmu. Szczyt rozwoju przypadł na lata 60. i 80. Od 1991 Homel stanowi część niepodległej Białorusi.
== Język ==
[[Rozmówki rosyjskie|Rosyjski]] lub [[Rozmówki białoruskie|białoruski]].
== Dojazd ==
=== Samolotem ===
Do lutego 2011 {{Znacznik|Międzynarodowy Port Lotniczy Homel|52.526944|31.016667|typ=transport}}'''Międzynarodowy Port Lotniczy Homel''' ({{IATA|GME}}) obsługiwał codzienne regularne loty samolotów AN-24 z [[Mińsk]]a i [[Królewiec|Królewca]]. Obecnie nie ma żadnych lotów. Gomelavia Airlines obsługuje loty czarterowe i cargo.
=== Koleją ===
Pociągi przejeżdżają przez {{Znacznik|Stacja kolejowa Homel|52.43083|30.99111|typ=transport}}'''stację kolejową Homel''', do której można dojechać z wielu miast Białorusi, [[Rosja|Rosji]] i [[Ukraina|Ukrainy]]. Do Homla można dojechać pociągami dalekobieżnymi z [[Mińsk]]a, [[Moskwa|Moskwy]] (przez [[Smoleńsk]] lub [[Briańsk]]), [[Petersburg]]a, [[Grodno|Grodna]], [[Brześć|Brześcia]], [[Połock]]a (przez [[Witebsk]]), [[Królewiec|Królewca]], Szczoru, [[Czernihów|Czernihowa]], [[Adler]]a (przez [[Woroneż]]). Ciągane wagony bezpośrednie kursują z [[Wołgograd]]u, Adlera (przez [[Charków]]), [[Murmańsk]]a, [[Czelabińsk]]a, [[Irkuck]]a. Ponadto przejeżdżającymi pociągami (sezonowymi lub całorocznymi) Homel jest połączony, oprócz wymienionych miast, z [[Odessa|Odessą]], [[Symferopol]]em, [[Kijów|Kijowem]], [[Anapa|Anapą]], [[Eupatoria|Eupatorią]], [[Kisłowodzk]]iem, [[Dniepr]]em, [[Chersoń|Chersoniem]] i [[Teodozja|Teodozją]].
=== Samochodem ===
Autostradą białoruską M8 można dojechać od północy i południa, a od zachodu i wschodu autostradą M10. Dla podróżnych z południowej i środkowej Polski najwygodniejsza będzie druga opcja, wymagająca przejazdu granicy w Kukurykach lub Terespolu. Z samego [[Brześć|Brześcia]] do Homla droga powinna zająć około 6 godz. 45 min.
=== Autobusem ===
{{Znacznik|Dworzec autobusowy Homel|52.43452945|30.992561485990713|typ=transport}}'''Dworzec autobusowy Homel''' obsługuje zarówno ruch podmiejski, jak i międzymiastowy. Linie autobusowe łączą miasto ze wszystkimi ośrodkami regionalnymi republiki z wyjątkiem [[Grodno|Grodna]], a także ze wszystkimi miastami regionu. Trasy międzynarodowe realizowane są do miast: [[Czernihów]], [[Kijów]], [[Dniepr]], [[Truskawiec]], [[Moskwa]], [[Brześć]], [[Kursk]], [[Orzeł]], Nowozybków, Klimowo, Klinice, [[Brema]], [[Frankfurt nad Menem]], [[Tyraspol]], [[Połtawa]], [[Charków]], [[Mikołajów]].
== Komunikacja ==
Homel posiada rozbudowaną sieć autobusową i trolejbusową oraz marszrutki kursujące po stałych liniach. Zakup biletów jest możliwy na większości przystanków oraz u kierowców autobusów. Trolejbusy jeżdżą na 30 liniach, głównie na przystanki Tiechnićeskij uniwiersitiet, Hidropriwod, Sołniećnaja, Mikrorejon „Klionkowskij” i Wakzał (dworzec kolejowy). Od 2023 r. cena za jeden przejazd wynosi 80 kopiejek.
== Warto zobaczyć ==
{{Mapa|52.427579888907566|31.01348782081487|szerokość=500|wysokość=420|zoom=13|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking}}
* {{Znacznik|Pałac Rumiancewów i Paskiewiczów|52.4221907380|31.0168705717|treść='''Pałac Rumiancewów i Paskiewiczów''' - wybudowany w miejscu drewnianego zamku, w latach 1777–1796, w stylu klasycystycznym. Za projektem obiektu stał polski architekt Adam Idźkowski. Pałac był wielokrotnie rozbudowywany i przebudowywany przez Paskiewiczów. W latach 1919–1920 przekształciła go władza radziecka mieszcząc w nim muzeum krajoznawczo-przyrodnicze działające do dziś. Ciekawostką jest fakt, że od 1842 do 1922 przed pałacem stał wywieziony z Warszawy pomnik księcia Józefa Poniatowskiego, dziś ulokowany w Warszawie.|typ=zabytek}}
* {{Znacznik|Sobór Apostołów|52.42410121021|31.0175143018|treść='''Sobór Świętych Piotra i Pawła''' - ufundowana przez Nikołaja Rumiancewa, została zbudowana w latach 1809–1819 w stylu klasycystycznym. Pierwotnie stała na cyplu, stromo opadającym do rzeki. Przez okres komunistyczny mocno zatraciła swój charakter, na szczęście dzięki zabiegom konserwatorów przybrała właściwe kształty. Należy do najważniejszych kościołów w regionie.|typ=zabytek}}
* {{Znacznik|Pomnik Kiryła Turowskiego|52.425297640050|31.0141285965463|treść='''Pomnik Kiryła Turowskiego''' - upamiętnia myśliciela i pisarza, świętego prawosławnego. Spędził on całe życie w miasteczku Turów, nad Prypecią. Ze względu na mądrość, styl życia i płomienną twórczość literacką bywa nazywany „ruskim Złotoustym”. Choć monument nie wygląda oszałamiająco, warto zawitać tutaj, odpocząć w cieniu drzew i podziwiać okoliczne kamienice czy teatr.|typ=zabytek}}
* {{Znacznik|Teatr Dramatyczny|52.424812867130|31.0137874909691|treść='''Teatr Dramatyczny''' - stanowi jeden z głównych obiektów kulturalnych w Homlu. Powstał w połowie XX wieku i przybrał kształt radzieckiego klasycyzmu. Podkreślać mają go m.in. sześciokolumnowy portyk. Gmach jest ozdobiony licznymi rzeźbami, a jego wnętrze może pomieścić 570 widzów. Stoi przy Pl. Lenina w sąsiedztwie biurowca Biełtelekom.|typ=zabytek}}
* {{Znacznik|Domek Myśliwski|52.42851719795|31.018729926053|treść='''Domek Myśliwski''' - zwany także dworkiem Kruszewskich, jest zabytkowym pałacykiem pochodzącym z XIX wieku. Ulokowany na uboczu starego miasta przy dawnym gmachu homelskiego duchowieństwa. Pełnił niegdyś funkcję zimowej rezydencji Rumiancewów. Dziś w jego wnętrzach swoje ekspozycje posiada Muzeum Historii Miasta.|typ=zabytek}}
* {{Znacznik|Muzeum Wojennej Chwały|52.429734556468|31.014057263773|treść='''Muzeum Wojennej Chwały''' (музей ваеннай славы) - działająca przy ul. Puszkina placówka posiada obszerne zbiory wystawiane w budynku jak i militarne maszyny widoczne już z ulicy. Sowieckie czołgi, helikoptery, myśliwce, pociągi i stara armata, umundurowanie radzieckie i niemieckie, pociski, ordery czy rekonstrukcje garnizonu z okresu stalinizmu z pewnością zainteresują fanów historii XX wieku.|typ=zabytek}}
* {{Znacznik|Teatr Lalek|52.431837832207|31.012329584963|treść='''Państwowy Teatr Lalek''' (дзяржаўны тэатр лялек) - miejsce licznie odwiedzane przez dzieci z Homla i okolic. Oprócz ciekawych występów, pod kątem architektonicznym prezentuje się bardzo okazale. Przed budynkiem stoją 2 pomniki bajkowych postaci, a w sąsiedztwie teatru rozciąga się park zwany Pionierskim Skwerem (Піянерскі сквер).|typ=zabytek}}
[[Plik:Гомель. Свято-Никольский храм..JPG|mały|240x240px|Monaster św. Mikołaja]]
[[Plik:Гомель. Площадь Ленина 4. Филиал Ветковского музея 07.jpg|mały|240x240px|Wietkowskie Muzeum Staroobrzędowców i Tradycji Białoruskich]]
* {{Znacznik|Wieża obserwacyjna|52.41887469992978|31.014450701520254|treść='''Wieża obserwacyjna''' - Niezwykła konstrukcja jak na rosyjski pałac: czteropiętrowa wieża z oknami wychodzącymi na brzeg Soża. Zbudowana w latach 1837-42.|typ=zabytek}}
* {{Znacznik|Kompleks parkowy|52.42256063092731 |31.016004520947572|typ=natura}}'''Kompleks parkowy'''. Paskiewicz założył wokół pałacu park w stylu angielskim. Park podzielony jest stawem na dwie części – południową (z pałacem, katedrą i grobowcem Paskiewiczów) i północną (znajduje się tu park rozrywki i Ogród Zimowy). Obecnie park jest popularnym miejscem rekreacji; są w nim wiewiórki, w stawie pływają łabędzie.
* {{Znacznik|Kaplica grobowa Paskiewiczów|52.423990203780576|31.018187806383054|treść='''Kaplica grobowa Paskiewiczów''' - Efektowny budynek w stylu pseudorosyjskim w południowej części parku.|typ=zabytek}}
* {{Znacznik|Pomnik pierwszego mieszkańca Homla|52.42443510855325|31.019142774702917|treść='''Pomnik pierwszego mieszkańca Homla''' (''nabrzeże Soża'')|typ=zabytek}}
* {{Znacznik|Oddział Muzeum Staroobrzędowców i Tradycji Ludowych im. F. G. Shklyarova w Homlu|52.423544223911954|31.018166488647836|treść='''[https://www.vetka-museum.by/ Oddział Muzeum Staroobrzędowców i Tradycji Ludowych im. F. G. Shklyarova w Homlu]''' - ☎ +375 (232) 74-10-40, +375 (29) 74-88-87. 🕑 10.00-18.00, w poniedziałek nieczynne.|typ=zabytek}}
* {{Znacznik|Park Festiwalowy|52.40899714132421 |30.94306477109909|typ=natura}}'''Park Festiwalowy'''. Rzeczycka szosa. Powstał latem 2012 roku i zainaugurowano w 870-lecie miasta (8 września). Na terenie parku można zobaczyć wiele nowoczesnych instalacji o tematyce miłosnej, z których wiele powstało według projektów studenckich. Wszystko to wygląda bardzo nowocześnie i stylowo.
== Aktywny wypoczynek ==
* '''Zespół pałacowo-parkowy'''. Oprócz muzeum z zachowanymi elementami wyposażenia wnętrz z XIX wieku, mieszczącego się w pałacu Rumiancewa-Paskiewicza, w skład zespołu wchodzą: malowniczy park, do którego można wejść o każdej porze dnia i nocy, zagospodarowany wał Soża oraz staw łabędzi. Dla tych, którzy są przyzwyczajeni do podróży z dziećmi, park zapewnia atrakcje. Tutaj także znajduje się Katedra Świętych Piotra i Pawła. W bezpośrednim sąsiedztwie parku znajduje się regionalny teatr dramatyczny (plac Lenina 1), kawiarnia Avenue (aleja Lenina 3) i Art Cafe (ul. Sowiecka 2), a także stołówka Junost (ul. Lange; w budynku Uniwersytetu Medycznego).
* '''Centrum historyczne'''. W trójkącie ulic Alei Pobeda-Sowiecka-Lenin można zobaczyć dobrze zachowaną zabudowę z końca XIX wieku. W sąsiedztwie znajduje się cyrk, muzeum chwały wojskowej (Puszkina 5), muzeum historii Homla (Puszkina 30), galeria sztuki im. G. Ch. Waszczenki (Karpowicza 4) i wiele kawiarni i sklepów.
* '''Park Festiwalowy'''. Zajmuje około połowy prostokąta ulica Mieżdugorodnaja – autostrada Rechitskoe – ulica Wołgogradzka – Aleja Października. Wypełniony nowoczesnymi rzeźbami, w większości wykonanymi z metalu. Z centrum można dojechać autobusem lub trolejbusem (wysiąść na przystanku Pałacu Kultury „Festiwalny”). Niedaleko samego Pałacu Kultury znajduje się rzeźba „Kwartet Robotów”, następnie znajduje się park im. Janki Kupały, z którego wejdzie się do parku. W pobliżu stadion piłkarski „Luch” i kościół św. Michała (nieciekawy architektonicznie).
* '''Rynek'''. Centralny rynek Homla zajmuje ogromny obszar, ograniczony ulicami Karpowicza-Katunina-Gagarina-Krestyanskaya. W pobliżu znajdują się centra handlowe „Secret” i „Europa”.
* {{Znacznik|Cyrk|52.4341|31.0096|typ=atrakcja}}'''Cyrk'''. Budynek w kształcie latającego spodka.
* '''Piłka nożna''': [https://www.fcgomel.by/ FC Homel] gra w piłkę nożną w Pierwszej Lidzie, najwyższej klasie rozgrywkowej na Białorusi. Ich {{Znacznik|Stadion Centralny|52.43666|31.01258|typ=atrakcja}}'''Stadion Centralny''', mogący pomieścić 14 300 widzów, znajduje się po wschodniej stronie, w pobliżu rzeki. Sezon gry to marzec-listopad.
== Praca ==
== Nauka ==
== Zakupy ==
* {{Znacznik|'''Fabryka Cukiernicza Spartak'''|52.441153 |31.003933|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Fabryka Cukiernicza Spartak''', ul. Sowiecka 63. ✉ ☎ +375232301559; +375232304445. Jedna z dwóch największych fabryk cukierniczych na Białorusi. Oprócz zwykłego asortymentu słodyczy i czekoladek, w sprzedaży znajdują się duże pamiątkowe tabliczki ciemnej czekolady, które można kupić w wielu sieciach handlowych na Białorusi.
== Gastronomia ==
* {{Znacznik|'''Backi'''|52.427574 |31.012988|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Backi''', ul. Sowiecka 12. Restauracja typu fast food. Pyszna kuchnia białoruska.
* '''Restauracja Irina''', Al. Lenina 33.
== Życie nocne ==
* '''PLAZA''', ul. Sowiecka 66a
* '''Klub wypoczynkowy „Bravo”''', ul. Reczycka
* '''Nemo Club''', ul. Nabierieżnaja 2
[https://www.relax.by/cat/ent/clubs/gomel/ Wszystkie kluby w Homlu]
== Imprezy ==
== Noclegi ==
* '''Hotel Homel''' (''obok dworca kolejowego''). Ładny pokój, dobra lokalizacja. Personel mówił dobrze po angielsku. 60 USD za osobę.
* '''[https://gomelparadise.com/en Hotel Paradise]''' (Парадиз Отель), plac Privokzalnaya 1 (''drugie piętro hotelu Homel''), ☏ +375 (232) 77-41-11. Pokoje są całkiem nowe i czyste. Większość personelu mówi bardzo dobrze po angielsku i jest pomocna.
== Kontakt ==
== Bezpieczeństwo ==
== Informacje turystyczne ==
== Gdzie dalej ==
* '''[[Mohylew]]'''
* '''[[Czernihów]]''' na [[Ukraina|Ukrainie]]
{{użyteczny}}
{{Jest w|Obwód homelski}}
{{geo|52.445278|30.984167}}
[[Kategoria:Białoruś]]
061xdw7s3jza7p3hx2gdqehqo93wuwa
Kolej Transsyberyjska
0
1035
156729
156698
2026-04-27T18:21:52Z
Moromar
2451
/* Właściwa Kolej Transsyberyjska */
156729
wikitext
text/x-wiki
{{Top-banner}}
{{Szlak turystyczny}}
[[Plik:Trans siberian railroad large.png|thumb|upright=1.5|Kolej Transsyberyjska – linia czerwona<br />oraz [[Kolej Bajkalsko-Amurska]] – linia zielona]]
'''Kolej Transsyberyjska''' ([[Rozmówki rosyjskie|ros]]. Транссиби́рская магистраль lub Трансси́б) to nazwa tras kolejowych, które przecinają [[Syberia|Syberię]] z [[Moskwa|Moskwy]]. Uwaga: trasy, a nie pociągi; nie ma czegoś takiego jak „Ekspres Transsyberyjski”. Istnieją trzy główne trasy, na których kursuje wiele pociągów:
* Właściwa '''Kolej Transsyberyjska''' przecina ogromny obszar [[Rosja|Rosji]], od [[Moskwa|Moskwy]] przez [[Perm]], [[Jekaterynburg]], [[Omsk]], [[Nowosybirsk]], [[Irkuck]], [[Ułan Ude]], [[Czyta|Czytę]] i [[Chabarowsk]] do Oceanu Spokojnego we [[Władywostok]]u.
* '''Kolej Transmongolska''' biegnie tą samą trasą z [[Moskwa|Moskwy]] aż do [[Ułan Ude]], a następnie odgałęzia się na południe przez [[Ułan Bator]] w [[Mongolia|Mongolii]] do [[Pekin]]u w [[Chiny|Chinach]].
* '''Kolej Transmandżurska''' biegnie dalej tą trasą, mijając [[Ułan Ude]], do [[Czyta|Czyty]], a następnie przez Chińską [[Mandżuria|Mandżurię]] do [[Pekin]]u
[[Plik:Trans-Siberian train. Moscow-Vladivostok.jpg|thumb|300px|Pociąg ''Rossija'', który obsługuje całą trasę Kolei Transsyberyjskiej z [[Moskwa|Moskwy]] do [[Władywostok]]u]]
Te trasy obsługiwane są przez bezpośrednie pociągi, z których te do [[Władywostok]]u kursują co najmniej codziennie, a do [[Chiny|Chin]] raz lub dwa razy w tygodniu. Kilka pociągów kursuje na krótszych odcinkach, więc podróż w tym samym kierunku może nie wymagać noclegu. Podobnie jak meandrująca rzeka, Kolej Transsyberyjska z biegiem czasu zmieniała swój bieg, dlatego istnieją różne równoległe trasy. W [[Europa|europejskiej]] części [[Rosja|Rosji]] klasyczna trasa wiedzie przez [[Niżny Nowogród]], ale inne linie biegną na północ przez [[Jarosławl]] lub na południe przez [[Kazań]]. Kolej Transsyberyjska kiedyś biegła przez [[Pietropawłowsk]], ale obecnie znajduje się ona w niepodległym [[Kazachstan]]ie. Trasa została więc przekierowana na północ, ale pociągi do [[Astana|Astany]] nadal kursują starą trasą. „BAM”, czyli Magistrala Bajkalsko-Amurska, to północna linia równoległa, która ostatecznie dociera do Pacyfiku w miejscowości [[Wanino]]/[[Sowiecka Gawań]]; mówi się o jej przedłużeniu na wyspę [[Sachalin]], a nawet do [[Japonia|Japonii]]. To ciekawe trasy poboczne, ale nie są one tutaj brane pod uwagę jako część Kolei Transsyberyjskiej.
Kolej Transsyberyjska, zbudowana w latach 1891–1916, jest najdłuższą koleją na świecie. Najdłuższe połączenie kolejowe na świecie prowadzi z [[Moskwa|Moskwy]] do [[Pjongjang]]u trasą transsyberyjską do [[Ussuryjsk]]a koło [[Władywostok]]u, gdzie rozgałęzia się na południe, do [[Korea Północna|Korei Północnej]]. Kursuje ona jako pociąg bezpośredni dwa razy w miesiącu. Najdłuższa ''trasa'' kolejowa, w istocie znacznie wydłużająca trasę transsyberyjską z przesiadkami, ale bez opuszczania sieci kolejowej, prowadzi z [[Portugalia|Portugalii]] do [[Singapur]]u.
== Charakterystyka ==
[[Plik:Trans-Siberian railway map.png|thumb|upright=2.0|Przebieg linii kolejowej]]
: ''Zobacz również: [[Koleją po Rosji]]''
Podróż Koleją Transsyberyjską to jedna z niewielu prawdziwych przygód, jakie pozostały.
Trasa z [[Moskwa|moskiewskiego]] Dworca Jarosławskiego do [[Władywostok]]u przecina dwa kontynenty, 16 głównych rzek, sześć krajów związkowych i prawie sto miast. Nawet dziś mosty na Amurze, Jeniseju i Obie są wyjątkowe – to największe mosty rzeczne na kontynencie azjatyckim. Łącznie jest ich 485. Stanowi ona kręgosłup rosyjskiej sieci kolejowej i połączenie między azjatycką i europejską siecią kolejową. Jest to najbardziej uczęszczana linia kolejowa na świecie, którą transportowana jest znaczna część rosyjskiej ropy naftowej.
Chociaż na całej trasie przeważają etniczni Rosjanie, w miarę zbliżania się do wybrzeża Pacyfiku, będzie można spotkać coraz więcej przedstawicieli różnych grup etnicznych [[Azja|Azji]].
Najpewniej poznasz osoby, które będą Twoimi współpasażerami. Zwłaszcza ci, którzy podróżują sami, najprawdopodobniej spotkają miejscowych w przedziale. To fantastyczna okazja, aby poznać Rosjan, zwłaszcza jeśli znasz ten język choć trochę. Pamiętaj, że większość ludzi nie mówi ani słowa po angielsku, więc zabierz ze sobą rosyjskie rozmówki. Automatyczny tłumacz w smartfonie lub tablecie może okazać się niezastąpionym narzędziem do zrozumienia miejscowych.
=== Historia ===
[[Plik:Russian prisoners at work at the Amur Railway.jpg|300px|thumbnail|Więźniowie budujący linię kolejową w pobliżu rzeki Amur]]
Podróżowanie po [[Syberia|Syberii]] przed powstaniem kolei było rozpaczliwą sprawą. Wczesne szlaki, handel i osadnictwo przebiegały z północy na południe, wykorzystując wielkie rzeki, aby przypłynąć z [[Arktyka|Arktyki]] w krótkim lecie. Od XVI i XVII wieku podejmowano próby budowy autostrady wschód-zachód, ale wczesna budowa dróg nie dawała rady surowemu klimatowi i problemom logistycznym. Tymczasem ogromne zasoby naturalne Syberii pozostawały niewykorzystane, a pod względem ekonomicznym wschód spoglądał w stronę [[Chiny|Chin]], a nie [[Rosja|Rosji]], więc carowie, a potem Sowieci, wytrwali. Dopiero jednak w 2015 roku [[Rosja]] miała w pełni utwardzoną, całoroczną autostradę biegnącą od wybrzeża do wybrzeża. I nawet teraz, gdy autostrada jest otwarta, towary i ludzie są przewożeni koleją znacznie częściej niż drogą – zwłaszcza na ogromne odległości, które często są niezbędne, aby dostać się z dowolnego miejsca do dowolnego miejsca na [[Syberia|Syberii]].
Kolej stanowiła lepsze perspektywy dla transportu ciężkich ładunków, a budowa Kolei Transsyberyjskiej rozpoczęła się w maju 1891 roku zarówno z zachodu, jak i ze wschodu. Pierwsza dekada to historia błotnistego heroizmu, z ponad 7000 km linii kolejowej – żadnej innej linii kolejowej nie zbudowano tak szybko. I to pomimo wszystkich wzgórz, wrzosowisk i bagien, pomimo twardo-żelazistej, zamarzniętej ziemi, nieprzebytej tajgi i wielkich rzek do przekroczenia, a wszystko to z wykorzystaniem XIX-wiecznego sprzętu i wiedzy – i to w kraju często postrzeganym przez współczesnych jako beznadziejnie zacofany. Przy budowie linii kolejowej pracowało nawet 60 000 robotników, a wiele osób straciło życie. Cała linia kolejowa o długości 9288 km została ukończona w 1916 roku, a elektryfikacja w 2002 roku. Zmieniło to oblicze Rosji, która stała się krajem zarówno azjatyckim, jak i europejskim. Syberia i Daleki Wschód Rosji przeżyły boom gospodarczy i masową migrację do tych regionów – nie zawsze dobrowolną. Miasta wzdłuż linii kolejowej, takie jak [[Omsk]], [[Nowosybirsk]], [[Krasnojarsk]] i [[Irkuck]], rozrosły się do dużych ośrodków przemysłowych. Podobnie, inne miejsca podupadły: [[Tomsk]] miał być częścią Kolei Transsyberyjskiej, ale udoskonalona inżynieria umożliwiła krótszą trasę przez [[Nowosybirsk]], więc zamiast tego stał się wysypiskiem dla dysydentów, zapadłą dziurą, a jego stare miasto jest w rezultacie lepiej zachowane. Aby podać tylko jeden przykład wagi, jaką nawet współcześni przywiązywali do kolei, francuski dziennik „La France” napisał po jej ukończeniu: „Po odkryciu Ameryki i budowie Kanału Sueskiego historia nie zna innego wydarzenia, które miałoby tak ogromne bezpośrednie i pośrednie konsekwencje, jak budowa Kolei Transsyberyjskiej”.
Pociągi do [[Mongolia|Mongolii]] i [[Chiny|Chin]] zostały zawieszone podczas pandemii COVID-19. Pociągi zostały jednak wznowione.
=== Rodzaje pociągów ===
Istnieją cztery rodzaje pociągów dalekobieżnych. ''Firmiennyj'' (Фирменный) i ''Skoryj'' (Скорый) to pociągi szybkie, z których pierwszy oferuje wyższy poziom komfortu. ''Passażyrskij'' (Пассажирский) są wolniejsze i mniej komfortowe, natomiast ''pocztowo-bagażnyj'' (Почтово-багажный) są bardzo wolne i przeznaczone głównie do przewozu poczty. Wyższy numer pociągu oznacza niższą kategorię pociągu i mniejszy ruch w pociągu. Kategoria pociągu jest podana w rozkładzie jazdy. Istnieją również pociągi podmiejskie (często nazywane „elektryczkami”, ponieważ były to pierwsze pociągi elektryczne w powszechnym użyciu w Rosji), ale nie pokrywają one całej linii (często łącząc miasto z jego przedmieściami wzdłuż linii), a podróż nimi uczyniłaby całą podróż jeszcze bardziej przygodową – porównywalną do próby przejechania całej [[Europa|Europy]] koleją podmiejską i autobusami lokalnymi.
Im dłuższy odcinek, tym mniej alternatywnych połączeń kolejowych będzie do wyboru. Bezpośrednie pociągi między [[Moskwa|Moskwą]] a [[Pekin]]em odjeżdżają dwa razy w tygodniu (jeden pociąg przez [[Ułan Bator]], a drugi przez [[Harbin]]). Między [[Moskwa|Moskwą]] a [[Petersburg]]iem kursuje ponad 20 pociągów dziennie.
W pociągach dalekobieżnych na wagon przypada jeden lub dwóch konduktorów. Są oni odpowiedzialni za czyszczenie samowarów i sprawdzanie biletów.
== Przygotowania ==
[[Plik:Transsib in der Steppe.JPG|300px|thumb|Koleją Transsyberyjską po stepach Syberii]]
=== Samodzielnie czy z grupą turystyczną? ===
Podróżowanie na własną rękę jest proste, pod warunkiem, że jesteś dobrze zorganizowany i potrafisz z wyprzedzeniem zaplanować i zarezerwować wszystkie przesiadki, noclegi i etapy podróży. Będziesz musiał to zrobić w każdym przypadku, aby uzyskać rosyjską wizę, jeśli Twój plan podróży obejmuje wielokrotne wjazdy do [[Rosja|Rosji]]. Następnie, niczym statek kosmiczny płynący między planetami, będziesz przemieszczać się niemal bezwładnie z pociągu do hotelu, z pociągu do hotelu. Spróbuj improwizować w trakcie podróży, a będzie to przygoda granicząca z bagnem. Możesz sobie pozwolić na improwizację wzdłuż osi [[Moskwa]]-[[Petersburg]] i po krajach WNP. Jednak odległości i czasy podróży Koleją Transsyberyjską są ogromne, a znalezienie zakwaterowania i zarezerwowanie biletów kolejowych na miejscu będzie wymagało przynajmniej podstawowej znajomości [[Rozmówki rosyjskie|języka rosyjskiego]].
Jeśli podróżujesz zorganizowaną '''wycieczką''', wszystkie te problemy znikają. Wystarczy zapłacić i pojawić się na miejscu o odpowiedniej porze. Wycieczka grupowa Koleją Transsyberyjską jest o około 30% droższa niż samodzielna. Oznacza to również, że musisz dostosować się do harmonogramu grupy i że Twoja interakcja z miejscowymi prawdopodobnie ograniczy się do powitania kelnera w wagonie restauracyjnym.
=== Klimat i wyposażenie ===
[[Plik:Train stop.JPG|thumb|W styczniu temperatury poniżej -40°C nie są rzadkością]]
Staraj się, aby bagaż był jak najmniejszy i unikaj zabierania ze sobą wartościowych przedmiotów. To, co powinieneś spakować, zależy od pory roku; latem temperatura na [[Syberia|Syberii]] i w [[Chiny|Chinach]] może przekroczyć 30°C. Zimą w dużej części [[Rosja|Rosji]] i [[Mongolia|Mongolii]] temperatura spadnie poniżej -30°C. Wiosną lub jesienią wystarczy kilka koszulek, sweter i lekka kurtka. W razie potrzeby ubrania można kupić tanio na targowiskach wzdłuż drogi. W pociągu powinieneś nosić wygodne ubranie (np. sportowe) i klapki. Zaleca się również zabranie wystarczającej ilości rzeczy do czytania.
==== Sugerowana lista rzeczy do spakowania ====
Na każdą dłuższą podróż Koleją Transsyberyjską zaleca się spakowanie następujących rzeczy:
* '''Scyzoryk''' Do krojenia chleba i warzyw można kupić u sprzedawców na głównych stacjach
* '''Sztućce''' Zupki instant, czyli ich rosyjska wersja – ziemniaki instant, stają się niezbędnymi przekąskami dla większości podróżnych, ponieważ każdy wagon wyposażony jest w wrzątek z samowaru, niestety często brakuje plastikowego widelca lub łyżki.
* '''Menażki lub duży kubek ze stali nierdzewnej z pokrywką'''. Przydatne do przygotowywania makaronu lub herbaty, a także do mycia zębów.
* '''Perfumowane chusteczki nawilżane/chusteczki nawilżane dla niemowląt/chusteczki nawilżane'''. Te drobiazgi mogą zdziałać cuda dla Twojej higieny osobistej.
* '''Latarka czołowa''' Podczas tych długich podróży (przez 8 stref czasowych) często okazuje się, że Einstein rzeczywiście miał rację – czas staje się względny. Zabierz więc latarkę czołową do czytania, gdy inni chcą się zdrzemnąć. Możesz też po prostu skorzystać z telefonu.
* '''Klapki''' lub inne wsuwane buty na dni spędzone w pociągu
* '''Talia kart''' lub inne łatwe do opanowania gry to świetny sposób na towarzyskie spotkania z innymi podróżnymi i sprawią, że długie godziny spędzone w pociągu będą o wiele przyjemniejsze. Zabierz ze sobą talię 5 koron, ponieważ jest to popularna gra w Rosji. Jeśli grasz w szachy, koniecznie zabierz ze sobą mały zestaw szachów – gra jest bardzo popularna w Rosji.
* '''Zdjęcia''' domu, kraju i rodziny oraz '''rozmówki''' z sekcją konwersacyjną mogą okazać się zaskakująco skuteczne, ponieważ będziesz mieć mnóstwo czasu na pokonanie bariery językowej. Wielu Rosjan jest ciekawych obcokrajowców, gdy tylko minie ich początkowe podejrzenie, ponieważ zazwyczaj nie spotykają ich zbyt wielu – nawet w dzisiejszych czasach. Zalecane: sporządź listę słownictwa i ucz się jej w pociągu!
* '''Bateria zewnętrzna/powerbank''' – chociaż pociągi są teraz wyposażone w gniazdka elektryczne, mogą z nich korzystać inne osoby naraz, a czasami na wyższych piętrach znajdują się tylko gniazda USB do ładowania, które nie są zbyt mocne.
Biżuterię najlepiej zostawić w domu. Jeśli zabierasz ze sobą tablet, laptop lub inny drogi sprzęt elektroniczny – oczywiście trzymaj go w jak największym stopniu poza zasięgiem wzroku. Warto zabrać ze sobą aparat fotograficzny z odpowiednią ilością miejsca na dane lub smartfon z dobrym aparatem. We wszystkich większych miastach znajdują się kawiarenki internetowe lub po prostu miejsca z Wi-Fi, gdzie można przesyłać zdjęcia lub przenosić je na dysk zewnętrzny. Zabierz również dodatkowe baterie lub ładowarki, ponieważ ładowanie urządzeń w pociągu może być trudne, choć możliwe, ponieważ w większości pociągów są teraz gniazdka elektryczne.
== Dojazd ==
[[Plik:Vladstation.jpg|thumb|Stacja Władywostok]]
Trzy stacje końcowe kolei transsyberyjskiej to [[Moskwa]], [[Pekin]] i [[Władywostok]]. Istnieje również dwumiesięczne połączenie z [[Moskwa|Moskwy]] do [[Pjongjang]]u, ale zazwyczaj nie jest ono dostępne dla obcokrajowców.
=== Europejskie terminale ===
Do [[Moskwa|Moskwy]] można dojechać pociągiem z wielu europejskich destynacji. Ceny biletów w jedną stronę z [[Londyn]]u zaczynają się od około 200 funtów, a [https://www.bahn.de/ Niemieckie Koleje] są przydatnym źródłem informacji. Na tej trasie prawdopodobnie będziesz potrzebować wizy tranzytowej na [[Białoruś]], chyba że podróżujesz przez [[Ukarina|Ukrainę]], robisz objazd z [[Warszawa|Warszawy]] do [[Ryga|Rygi]] (kilka autobusów, potrzeba kilku dni) lub z [[Niemcy|Niemiec]] przez [[Helsinki]] (pociągiem lub promem, stosunkowo drogo). Jadąc od północy, możesz również odwiedzić [[Petersburg]] – dostępny pociągiem, autobusem lub promem z [[Finlandia|Finlandii]] i [[Estonia|Estonii]].
[https://global.flixbus.com/ Eurolines] to europejska firma autokarowa oferująca połączenia z wielu miast. Ceny biletów z Londynu zaczynają się od około 60 funtów.
Aerofłot to główna linia lotnicza obsługująca połączenia z i do [[Moskwa|Moskwy]], ponadto do [[Moskwa|Moskwy]] latają prawie wszyscy europejscy (oraz niektórzy azjatyccy i północnoamerykańscy) przewoźnicy narodowi oraz niektóre tanie linie lotnicze.
'''Która stacja w Moskwie?''' Przede wszystkim pociąg odjeżdża ze stacji podanej na bilecie, więc sprawdź to! Zazwyczaj pociągi na klasycznej trasie transsyberyjskiej przez [[Kirow]] odjeżdżają z moskiewskiej stacji Jarosławska. Kilka pociągów na [[Ural]], [[Syberia|Syberię]] i [[Daleki Wschód]] odjeżdża jednak z moskiewskiej stacji Kazańskiej; znajduje się ona w sąsiedztwie stacji Jarosławska i Leningradzkiej na północnym wschodzie miasta, a stacja metra dla wszystkich trzech terminali to Komsomolskaja. Niektóre inne pociągi jadące na wschód (głównie do [[Niżny Nowogród|Niżnego Nowogrodu]]) odjeżdżają z moskiewskiej stacji Kurskaja, oddalonej o 1 km na południe, a stacja metra to Kurskaja.
Do [[Petersburga]], stolicy Rosji w czasach budowy Transsyberyjskiej, do 2022 roku można było dojechać pociągiem z [[Finlandia|Finlandii]] i krajów bałtyckich. Stamtąd można dojechać do [[Moskwa|Moskwy]] lub północną trasą transsyberyjską, omijając [[Moskwa|Moskwę]], przez [[Wołogda|Wołogdę]] i [[Jekaterynburg]], gdzie prawdopodobnie trzeba będzie przesiąść się na pociąg, aby dojechać dalej do [[Władywostok]]u lub [[Pekin]]u.
=== Azjatyckie terminale ===
[[Plik:Transib kmcounter.jpg|thumb|2914 km od [[Moskwa|Moskwy]]]]
Prom DBS kursuje przez cały rok do Władywostoku z [[Sakaiminato]] w [[Japonia|Japonii]] przez [[Donghae]] w [[Korea Południowa|Korei Południowej]]. Drogą lotniczą, Aerołot obsługuje m.in. [[Władywostok]].
Do [[Pekin]]u można dotrzeć pociągiem z takich miejsc jak [[Lhasa]] ([[Tybet]]) – połączenia codzienne, [[Ho Chi Minh]] ([[Wietnam]]) – połączenia dwa razy w tygodniu, a także [[Hongkong]] (w alternatywnych terminach). Poza [[Wietnam]]em połączenia kolejowe ulegają zerwaniu i nie ma połączeń kolejowych z [[Tajlandia|Tajlandii]], [[Mjanma|Mjanmy]] ani [[Indie|Indii]] – choć często można skorzystać z autobusu. Istnieje wiele połączeń międzynarodowych do [[Pekin]]u i dość dużo połączeń do innych wschodnich terminali. Na przykład [https://www.airasia.com/en/gb Air Asia] oferuje tanie połączenia do [[Chiny|Chin]], [https://www.s7.ru/en/ S7 Airlines] oferuje połączenia lotnicze do [[Rosja|Rosji]], a [https://www.miat.com/en MIAT Mongolian Airlines] oferuje połączenia do [[Ułan Bator]] z [[Pekin]]u, [[Moskwa|Moskwy]], [[Seul]]u i [[Hongkong]]u w sezonie.
Do [[Pjongjang]]u można dojechać jednym bezpośrednim pociągiem z [[Moskwa|Moskwy]] co dwa tygodnie. Linia do [[Chasan]]u na granicy z [[Korea Północna|Koreą Północną]] odgałęzia się od głównej linii do [[Władywostok]]u w Baranowskim, zanim pociąg przekroczy rzekę Tumen i wjedzie do północnokoreańskiego miasta [[Tumangang]].
== Informacje o wizie ==
''Bardziej szczegółowe informacje na temat wiz znajdują się w artykułach dotyczących [[Rosja|Rosji]], [[Mongolia|Mongolii]], [[Chiny|Chin]] i [[Korea Północna|Korei Północnej]]''.
Większość podróżnych będzie potrzebować wiz do [[Rosja|Rosji]] i [[Chiny|Chin]].
[[Mongolia|Mongolię]] może odwiedzić większość turystów z Zachodu bez wizy. Dla tych, którzy jej potrzebują, proces ubiegania się o wizę jest stosunkowo prosty, ale należy złożyć wniosek w mongolskiej placówce dyplomatycznej, ponieważ nie ma tam e-wiz.
W [[Chiny|Chinach]] proces ubiegania się o wizę jest bardziej skomplikowany. W większości przypadków należy przedstawić szczegółowy plan podróży, w tym bilety wjazdowe i wyjazdowe z [[Chiny|Chin]], a także rezerwacje noclegów na każdą noc planowaną w [[Chiny|Chinach]]. W większości przypadków o wizę chińską można ubiegać się tylko w kraju obywatelstwa lub zamieszkania.
[[Rosja]] jest bardziej problematyczna. Do wydania wizy zazwyczaj wymagane są zaproszenia. Jeśli kupujesz bilety kolejowe za pośrednictwem biura podróży w kraju, prawie na pewno może ono zająć się Twoim wnioskiem wizowym, jeśli specjalizuje się w podróżach do [[Rosja|Rosji]]. Wiza turystyczna uprawnia do pobytu w kraju do 30 dni. Wiza biznesowa to opcja dla osób, które chcą spędzić w Rosji do 90 dni, ale do jej otrzymania wymagane jest zaproszenie od rosyjskiej firmy. Obywatele większości krajów europejskich mogą uzyskać e-wizę na pobyt w Rosji do 16 dni i nie potrzebują zaproszenia, ale obywatele Stanów Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii, Kanady, Australii i Nowej Zelandii nie kwalifikują się do niej.
[[Korea Północna|Koreę Północną]] można zwiedzać wyłącznie z przewodnikiem, a podróżowanie na własną rękę jest surowo zabronione. Podróż pociągiem z [[Moskwa|Moskwy]] do [[Pjongjang]]u jest możliwa pod warunkiem, że jest ona częścią wycieczki po [[Korea Północna|Korei Północnej]].
Każdy turysta zagraniczny musi zarejestrować się na pobyt w jednym miejscu dłuższy niż 7 dni roboczych (9 dni, jeśli wliczono weekend). Hotele zazwyczaj oferują to bezpłatnie, niektóre hostele oferują to za dodatkową opłatą. Podobno każdy Rosjanin może zarejestrować się u siebie, udając się na pocztę i uiszczając niewielką opłatę. Jeśli pobyt w jednym miejscu trwa krócej niż 7 dni roboczych, rejestracja nie jest wymagana. Bilety kolejowe i rachunki z hotelu są dobrym dowodem na to, że nie przekroczyłeś/aś limitu pobytu. W każdym razie zdecydowanie zaleca się zachowanie biletów i rachunków do momentu opuszczenia kraju.
Rosyjskie wizy tranzytowe wydane w [[Pekin]]ie lub [[Harbin]]ie są ważne 10 dni i nie wymagają zaproszenia. To wystarczająco dużo czasu, aby odbyć podróż bez przesiadek i spędzić kilka dni w [[Moskwa|Moskwie]]. Konsulat w [[Pekin]]ie jest otwarty od 9:00 do 11:00, ale pamiętaj, że wielu obywateli [[Chiny|Chin]] również stara się o wizy, więc przyjdź wcześniej. Koszt różni się w zależności od narodowości, ale Amerykanie mogą spodziewać się 250 USD za usługę tego samego dnia lub 150 USD za usługę pięciodniową. Po przyjeździe do [[Moskwa|Moskwy]] masz cztery noce ważne na wizie tranzytowej, co pozwala na jedną lub dwie noce w [[Moskwa|Moskwie]], nocny przejazd pociągiem i jedną lub dwie noce w [[Petersburg]]u, ale musisz przekroczyć granicę przed północą ostatniego dnia ważności wizy.
Z [[Rosja|Rosji]] można wyjechać przez [[Petersburg]] na wiele sposobów, m.in. autobusami i pociągami do [[Helsinki|Helsinek]], [[Tallinn]]a, [[Ryga|Rygi]], [[Kijów|Kijowa]] i innych miejsc w [[Europa|Europie]]. Należy jednak pamiętać, że obywatele niemal wszystkich państw potrzebują wizy tranzytowej (lub turystycznej) na [[Białoruś]] (w razie wątpliwości zapoznaj się z informacjami [https://www.mfa.gov.by/en/visa/ tutaj]), więc jeśli planujesz podróż przez Białoruś, koniecznie zadbaj o wizę.
Rosyjskiej wizy tranzytowej nie można przedłużyć w żadnych okolicznościach. Jeśli przylatujesz z [[Pekin]]u, możesz zarejestrować swoją wizę po przybyciu do [[Moskwa|Moskwy]]. Jeśli posiadasz 10-dniową wizę tranzytową i nie zatrzymujesz się w jednym miejscu (jedziesz do [[Petersburg]]a), nie musisz jej rejestrować.
Obywatele [[Izrael]]a, [[Korea Południowa|Korei Południowej]], niektórych krajów Ameryki Łacińskiej, państw członkowskich WNP i kilku innych krajów nie potrzebują wiz rosyjskich.
== Bilety ==
[[Rosja|Rosyjski]] system kolejowy różni się od [[Europa|europejskiego]]. Bilety kolejowe kupuje się na '''konkretne daty''', a '''wszystkie przystanki muszą być zaplanowane z wyprzedzeniem'''. Jeśli na przykład masz bilet z [[Moskwa|Moskwy]] do [[Władywostok]]u i wysiądziesz z pociągu w [[Irkuck]]u bez biletu z informacją, że stamtąd wsiądziesz do innego pociągu, a pociąg odjedzie bez Ciebie, utkniesz w [[Irkuck]]u, ponieważ bilety nie będą ważne w żadnym późniejszym pociągu. To trochę jak z samolotem lecącym z [[Nowy Jork|Nowego Jorku]] do [[Moskwa|Moskwy]] z przesiadką w [[Amsterdam]]ie – jeśli zdecydujesz się wysiąść w [[Amsterdam]]ie i spóźnisz się na lot, nie możesz wykorzystać biletu na kolejny lot do [[Moskwa|Moskwy]]. Pociągi zazwyczaj zatrzymują się na kilka godzin na granicach międzynarodowych, na dziesiątki minut w dużych miastach (w przypadku wolniejszych pociągów w niektórych przypadkach na ponad godzinę) i na kilka minut na małych przystankach. Dzięki temu będziesz mógł zrobić zakupy na peronie, a czasem nawet zajrzeć do budynku dworca, ale aby faktycznie zwiedzić miasto, będziesz musiał kontynuować podróż późniejszym pociągiem.
Przepisy stanowią, że pasażer może zatrzymać się na jeden przystanek w podróży (bez dodatkowych opłat), ale wymaga to dopełnienia formalności w pociągu i będzie trudne do uzgodnienia z konduktorem bez dobrej znajomości języka rosyjskiego.
Istnieją cztery sposoby zakupu biletów na podróż. Możesz je kupić u agenta podróży (lub online) we własnym kraju, u agenta podróży w kraju, z którego rozpoczynasz podróż, osobiście przyjechać i kupić bilety na dworcu w [[Rosja|Rosji]] lub kupić bilety online za pośrednictwem strony internetowej lub aplikacji Rosyjskich Kolei (РЖД) (patrz poniżej). Pierwsze dwie opcje są najbezpieczniejsze, ale najdroższe, a dwie ostatnie są najtańsze, ale wymagają trochę czasu i wysiłku z Twojej strony. Popularne pociągi mogą być wyprzedane z dużym wyprzedzeniem, szczególnie w szczycie sezonu, dlatego staraj się rezerwować z wyprzedzeniem. „Wcześniej” oznacza 45 dni przed odjazdem pociągu. Jest to najwcześniejszy termin, w którym bilety są sprzedawane osobom prywatnym. Biura podróży mogą obiecać bilety na znacznie wcześniejszy termin.
Bilety można kupić na dowolnej stacji w [[Rosja|Rosji]], niekoniecznie na tej na trasie pociągu. Przygotuj się na kilkugodzinne stanie w kolejce (co jest jednak rzadkością) i nie spodziewaj się, że w okienku będzie można porozmawiać w innym języku niż rosyjski. [[Rosja]], [[Ukraina]], [[Białoruś]], a nawet kraje bałtyckie: [[Estonia]], [[Łotwa]] i [[Litwa]], mają wspólną sieć biletową, więc bilet na rosyjski pociąg można kupić we wszystkich tych krajach (np. w [[Brześć|Brześciu]]). Cena będzie mniej więcej taka sama, chyba że skorzystasz z usług biura podróży. Niewielkie różnice zależą od tego, czy pościel (~100 rubli) i ubezpieczenie (150-200 rubli) są wliczone w cenę biletu. Jeśli pościel nie jest wliczona w cenę biletu, zapłacisz tę samą kwotę konduktorowi (ale oczywiście nie jest to wymagane w przypadku krótkich podróży w ciągu dnia). Ubezpieczenie to coś, czego tak naprawdę nie potrzebujesz, więc po prostu powiedz ''bez strachowki'' (без страховки, bez ubezpieczenia). Kupując online, ubezpieczenie zazwyczaj nie jest wliczone w cenę.
Na niektórych stacjach nadal znajdują się specjalne okienka sprzedaży biletów tylko dla obcokrajowców, ale cena biletów powinna być teraz taka sama dla obcokrajowców i miejscowych.
Bilety są zawsze '''imienne''', z imieniem i nazwiskiem oraz numerem paszportu, dlatego należy okazać paszporty wszystkich podróżnych przy płaceniu (kserokopia paszportu zazwyczaj wystarcza) oraz przy wejściu do pociągu (należy okazać oryginał dokumentu). Należy to dokładnie sprawdzić. '''Jedna błędna cyfra w numerze paszportu wydrukowanym na bilecie najprawdopodobniej uniemożliwi wejście do pociągu'''. Ponadto, jeśli planujesz kupić bilety więcej niż jeden raz, warto mieć pod ręką karteczkę z nazwiskami podróżnych zapisanymi cyrylicą, zamiast przepisywać je za każdym razem. Zwróć też uwagę na numer pociągu – na dużych, zatłoczonych stacjach pomoże Ci to znaleźć właściwy peron i pociąg, ponieważ może się zdarzyć, że w tym samym czasie odjedzie kilka pociągów, bez wskazania stacji pośrednich.
W [[Pekin]]ie bilety kolejowe na pociągi międzynarodowe można kupić w China International Travel Service (CITS), które ma dwa biura; Jeden w hotelu International przy Jianguomen i jeden w holu Beijing Tourism Building, za hotelem New Otani. Należy je kupić osobiście.
=== Bilety online ===
[[plik:transsiberian-interior.jpg|thumb|Kabina pasażerska klasy ''Kupe'' na kolei transsyberyjskiej]]
Bilety można kupić online. Większość tras obsługuje „rejestrację elektroniczną” – wejście do pociągu wymaga jedynie okazania paszportu (lub dokumentu tożsamości dołączonego do biletu). Niemniej jednak, aby uniknąć kłopotów, zaleca się (choć nie jest to absolutnie konieczne) wydrukowanie biletów. Można to zrobić w dowolnej kasie lub w jednym ze specjalnych automatów biletowych, które są teraz zainstalowane na większych dworcach kolejowych. Jeśli musisz wydrukować bilet, zawsze drukuj go co najmniej godzinę przed odjazdem, ponieważ automaty biletowe często się zacinają lub brakuje papieru, a kasy słyną z bardzo długich kolejek. Podaj paszport i potwierdzenie zamówienia (lub tylko numer zamówienia). Kasjer wyda Ci papierowy bilet bez dodatkowej opłaty. Może wydrukować wszystkie bilety jednocześnie.
Zakup biletów na oficjalnej stronie Rosyjskich Kolei może być dość trudny, ale nieco tańszy niż na dworcach, ponieważ nie ma opłaty manipulacyjnej. Możesz również wybrać wagon i miejsce siedzące oraz sprawdzić wszystkie opcje. Jednak nie wszystkie zagraniczne karty kredytowe są akceptowane (żadna nie jest akceptowana od 2022 roku). Bilety krajowe można kupić do 45–60 dni przed odjazdem, a bilety międzynarodowe – 60 dni przed odjazdem. Bilety międzynarodowe są zazwyczaj droższe niż krajowe, dlatego zaleca się przesiadkę na krótko przed przekroczeniem granicy i podróżowanie z biletami krajowymi, o ile to możliwe.
Zazwyczaj przy wejściu na pokład samolotu sprawdzany jest tylko dokument tożsamości. Nikt nigdy nie prosi o bilet, ponieważ system odprawił go już wcześniej, niezależnie od tego, czy posiadasz go, czy nie.
=== Kasy biletowe w Rosji ===
* '''Koleje Rosyjskie''', ☏ +7 495 266-8300 (Międzynarodowa Kasa Biletowa tylko w języku rosyjskim). Strona internetowa sprzedaje bilety online (w języku angielskim).
* '''Transsib Reisen''', ☏ +7 90959 1010-1. Sprzedają bilety po kosztach. Działają w Petersburgu od 1991 roku i mówią również po angielsku, niemiecku i francusku. Ich strona internetowa jest jednak wyłącznie w języku niemieckim, ale zawiera wbudowany tłumacz Google.
* '''RusTrains.com''', ☏ +7-812-645-08-98, info@rustrains.com. Wygodna internetowa kasa biletowa. Działają w Moskwie od 2014 roku, mają stronę internetową również w języku angielskim, hiszpańskim i innych językach europejskich. Zapewniają sprawną obsługę klienta.
=== Numery stacji ===
Numery stacji są używane wewnętrznie w rosyjskim systemie komputerowym kolei, ale zazwyczaj są również drukowane na biletach. Ich znajomość może być pomocna przy rezerwacji biletów na mniejszych stacjach (możesz zabrać ze sobą tę stronę i używać jej do wskazywania) lub przy zakupie biletów za granicą.
=== Numery stacji ===
Numery stacji są używane wewnętrznie w rosyjskim systemie komputerowym kolei, ale zazwyczaj są również drukowane na biletach. Ich znajomość może być pomocna przy rezerwacji biletów na mniejszych stacjach (możesz zabrać ze sobą tę stronę i używać jej do wskazywania) lub przy zakupie biletów za granicą.
{{infobox|Przy kasie biletowej |
*Chciałbym kupić bilet – ''Ja chaciu kupić biłiet'' – Я хочу купить билет
:Z – ''iz'' – из
:Do – ''w'' – в
*Jedna, dwie, trzy osoby – ''adin, dwa, tri czieławieka'' – один, два, три человека
*Dziś – ''siewodnia'' – сегодня
*Jutro – ''zaftra'' – завтра
*Poniedziałek – ''paniedielnik'' – понедельник
*Wtorek – ''ftornik'' – вторник
*Środa – ''srieda'' – среда
*Czwartek – ''czietwerg'' – четверг
*Piątek – ''piatnica'' – пятница
*Sobota – ''subota'' – суббота
*Niedziela– ''woskresienie'' – воскресенье
*Odjeżdża o – ''wyjest'' – выезд
:Rano– ''utrom'' – утром
:Południe– ''dniom'' – днем
:Wieczorem– ''wieczierom'' – вечером
*Wagon – ''wagon'' – вагон
:Plackart (3 kl) – ''plackart'' – плацкарт
:Kupe (2 kl) – ''kupe'' – купе
:SV ( 1 kl) – ''es we'' – СВ
*Czy mógłbym mieć... – ''mnie, pażałsta...'' – мне, пожалуйста...
:górna kuszetka – ''wiernjuju połku'' – верхнюю полку
:dolna kuszetka – ''niżnjuju połku'' – нижнюю полку
*Numer paszportu – ''omer paspórta'' – номер паспорта
}}
==== Międzynarodowe ====
''Stacje są wymienione w kolejności od zachodu na wschód''
* 5100136 [[Warszawa]]/[[Polska]] – Dworzec Centralny (''Warszawa Centralna'')
* 2100035 [[Brześć]]/[[Białoruś]] (Брест)
* 1000001 [[Helsinki]]/[[Finlandia]] (Хельсинки)
* 3100022 [[Ułan Bator]]/[[Mongolia]] (Улан-Батор)
* 3300100 [[Pekin]]/[[Chiny]] (Пекин, 北京)
* 3300200 [[Harbin]]/[[Chiny]] (Харбин, 哈尔滨)
==== Rosja ====
''Lista głównych stacji wymienionych w kolejności od zachodu na wschód''
* 2058000 [[Królewiec|Kaliningrad]] (Калининград)
* 2004000 [[Petersburg]] (Санкт-Петербург)
: 2004001 Petersburg – Stacja Główna (Санкт-Петербург (Главный вокзал))
: 2004004 Petersburg – Dworzec Fiński (Санкт-Петербург (Финляндский вокзал))
* 2000000 [[Moskwa]] (Москва)
: 2000002 Moskwa – Dworzec Jarosławski (Москва (Ярославский Вокзал))
: 2000003 Moskwa – Dworzec Kazański (Москва (Казанский Вокзал))
: 2000006 Moskwa – Dworzec Białoruski (Москва (Белорусский Вокзал))
* 2060001 [[Niżny Nowogród]] (Нижний Новгород) – często wymieniany z dawną nazwą miasta Gorki (Горький)
* 2060500 [[Kazań]] (Казань)
* 2030000 [[Jekaterynburg]] (Екатеринбу́рг) – często wymieniany z dawną nazwą miasta Swierdłowsk (Свердловск)
* 2044001 [[Nowosybirsk]] (Новосибирск)
* 2028170 [[Tomsk]] (Томск)
* 2038001 [[Krasnojarsk]] (Красноярск)
* 2054052 [[Siewierobajkalsk]] (Северобайкальск)
* 2054001 [[Irkuck]] (Иркутск)
* 2054785 [[Ułan Ude]] (Улан-Удэ)
* 2034001 [[Chabarowsk]] (Хабаровск)
* 2034130 [[Władywostok]] (Владивосток)
=== Taryfy ===
[[Plik:Moscow-Pekin Trans-Manchurian-railway.JPG|thumb|Kolej Transmandżurska jedzie z [[Moskwa|Moskwy]] do [[Pekin]]u przez [[Harbin]] – po rosyjsku „Москва — Пекин”, jak napisano cyrylicą na przedstawionym wagonie]]
Ceny biletów są bardzo zróżnicowane, głównie ze względu na jakość pociągów i wybrane miejsca. '''Pociągi o niskich numerach''' (001, 008 itd.) są droższe i wygodniejsze. Prawdopodobnie znajdziesz się w nowym, klimatyzowanym wagonie z czystą toaletą („biotoaletą”, co oznacza, że nie rozpryskuje ona odchodów na tory i dlatego pozostaje otwarta przez całą podróż). '''Pociągi o wysokich numerach''' (133, 139 itd.) są tańsze i mniej komfortowe. Spodziewaj się starszych wagonów bez klimatyzacji (choć obecnie jest to rzadkością, ponieważ większość pociągów posiada klimatyzację) oraz ze staromodnymi toaletami, które są zamykane na czas postoju pociągu, a czasami nawet 15–20 minut wcześniej. Rosyjskie Koleje nie gwarantują jednak konkretnego typu wagonu na Twoją podróż. Nawet drogie pociągi mogą czasami korzystać ze starszych, mniej komfortowych wagonów.
Cena jest również silnie uzależniona od wybranego miejsca w pociągu, niezależnie od jego numeru. Główną zasadą jest to, że niższe łóżka/miejsca są zazwyczaj zauważalnie droższe (o 30% droższe), a łóżka na drugim poziomie są tańsze. Jeśli wybierzesz miejsce „platzkart” – te po bokach pociągu, wzdłuż pasażu, są zazwyczaj najtańsze, a jednocześnie najbardziej niewygodne do spania.
Rosyjskie Koleje oferują sezonowe ceny biletów na pociągi krajowe (od -20% do +35% „ceny podstawowej”). Bilety są zazwyczaj droższe latem i tańsze zimą. Dodatkowo, od stycznia 2016 roku na niektórych trasach wprowadzono tzw. system dynamiczny. Działa on podobnie jak w przypadku linii lotniczych. Uzyskujesz niższą cenę, kupując bilet z dużym wyprzedzeniem (40–45 dni przed odjazdem), a znacznie wyższą, kupując bilet w dniu odjazdu. Krótkie podróże mogą być absurdalnie drogie (2030 euro za 1–2 godziny, ale to rzadkość i może się tak zdarzyć tylko dlatego, że dostępnych jest tylko kilka najdroższych miejsc/łóżek), podczas gdy podróż na kilka tysięcy kilometrów okazuje się zaskakująco przystępna cenowo.
Ogólnie rzecz biorąc, ceny biletów nie zależą znacząco od liczby dni pozostałych do odjazdu. Główna różnica, wynikająca z terminu, pojawi się tylko wtedy, gdy kupisz je z dużym wyprzedzeniem (jak wspomniano wcześniej). Zazwyczaj można więc bez problemu kupić bilet dzień wcześniej lub tego samego dnia, a cena nie ulegnie znacznej zmianie w systemie cen dynamicznych, może nieznacznie, ale nie drastycznie. Jeśli nie kupisz biletów z wyprzedzeniem, liczy się tylko liczba dostępnych miejsc w danym pociągu. Może się więc zdarzyć, że w tym terminie w tym pociągu nie będzie już wolnych miejsc – jeśli ten odcinek będzie popularny, a do odjazdu pozostało niewiele czasu.
'''Przybliżone szacunki''' dla odcinków w jedną stronę, które zależą również od cen dynamicznych, jakości pociągu, sezonu i daty, wyniosą:
* Cena nocnego pociągu [[Petersburg]]–[[Moskwa]] zaczyna się od około 5000 rubli (2. klasa) i od 4000 rubli za ekspresowe połączenie Sapsan (miejsce w klasie standardowej).
* [[Moskwa]]–[[Jekaterynburg]] kosztuje od około 7500 rubli (druga klasa, dolne piętro).
* [[Jekaterynburg]]–[[Krasnojarsk]] kosztuje około 7000–12000 rubli (druga klasa, nocleg).
* [[Krasnojarsk]]–[[Irkuck]] kosztuje około 3500–7000 rubli (druga klasa).
* [[Irkuck]]–[[Władywostok]] kosztuje około 12000–18000 rubli (druga klasa).
Całkowity koszt: w 2024 roku cena biletu w jedną stronę z [[Moskwa|Moskwy]] do [[Władywostok]]u (lub w drugą stronę) według strony internetowej Rosyjskich Kolei wynosiła około 14 000 rubli za miejsce w wagonie (3. klasa, „platzkart”) lub 28 000 rubli za przedział (2. klasa, „kupe”) na dolnym poziomie. Na górnym poziomie taki „kupe” zazwyczaj kosztuje około 20 000 rubli. Na całej długości linii kolejowej nie ma przedziałów pierwszej klasy, znajdują się one tylko w określonych pociągach na określonych odcinkach, zazwyczaj bliżej [[Moskwa|Moskwy]].
Uwaga: podane powyżej szacunki dotyczące biletu w jedną stronę oznaczają, że całą trasę przejedziesz jednym pociągiem i tylko na tym samym poziomie, a zwiedzanie większych miast po drodze nie będzie trwało dłużej niż 30–60 minut, ponieważ tyle właśnie zajmują przystanki przed odjazdem pociągu. A ponieważ niektórzy podróżujący Transsibem prawdopodobnie chcieliby spędzić trochę czasu zatrzymując się w miastach po drodze, będą musieli kupić bilety na różne pociągi, a ich całkowity koszt będzie zdecydowanie wyższy. Ogólnie rzecz biorąc, jeśli połączymy platformy i wagony, wagony z wysokimi i niskimi łóżkami, całkowity koszt może wynieść około 50 000 rubli.
=== Rozkłady jazdy ===
[[Plik:Omsk railway station. Ticket office hall.jpg|thumb|Kasy biletowe i tablice odjazdów i przyjazdów, [[Omsk]]]]
Pociągi transsyberyjskie mają zróżnicowany rozkład jazdy: niektóre pociągi kursują codziennie, inne w dni parzyste, inne w dni nieparzyste, a niektóre odjeżdżają tylko kilka razy w tygodniu.
Koleje Rosyjskie udostępnia rozkłady jazdy wszystkich rosyjskich pociągów, a także niektórych pociągów międzynarodowych odjeżdżających z rosyjskich miejscowości, takich jak [[Moskwa]]–[[Pekin]]. Podawana jest jedynie rzeczywista dostępność, publikowana na 60 lub 45 dni przed odjazdem dla wszystkich pociągów rosyjskich i na 60 dni dla większości pociągów międzynarodowych. Oczywiście używana jest rosyjska pisownia: [[Pekin]] to ''Pekin'', [[Moskwa]] to ''Moskva'', [[Petersburg]] to ''Sankt-Peterburg'', [[Jekaterynburg]] to ''Ekaterinburg'' lub ''Sverdlovsk'' (dawna nazwa miasta), [[Ułan Ude]] to ''Ulan-ude'', [[Ułan Bator]] to ''Ulan-Bator'', a [[Chabarowsk]] to ''Habarovsk''.
Jeśli nie podróżujesz z [[Moskwa|Moskwy]] do [[Pekin]]u lub [[Władywostok]]u tym samym pociągiem, zwłaszcza jeśli wsiadasz poza dużym miastem, możesz być zmuszony skorzystać z tak zwanych pociągów „przejazdowych” (''проходящие''), które rozpoczynają swoją podróż bardzo daleko, być może tysiące kilometrów od stacji początkowej. Dystrybucja biletów jest nieco skomplikowana. Nie obowiązuje zasada „kto pierwszy, ten lepszy”, która zapełniałaby pociąg w sposób losowy. Niektóre przedziały miejsc są zarezerwowane na odjazdy z określonych stacji, więc możesz, przynajmniej teoretycznie, kupić bilety na dowolną trasę z dużym wyprzedzeniem. Gdy przedział miejsc przypisany do Twojej stacji zostanie wyprzedany, bilety z tej stacji nie będą dostępne do 72 godzin przed odjazdem, kiedy wszystkie pozostałe miejsca będą dostępne. Jeśli naprawdę Ci na tym zależy, możesz spróbować oszukać system, bawiąc się stacjami odjazdu i przyjazdu i znajdując bilet, który naprawdę Ci odpowiada. Najprawdopodobniej jednak uda Ci się zdobyć to, czego potrzebujesz, bez zagłębiania się w działanie systemu.
Inne dobre opcje planowania podróży to planer podróży Deutsche Bahn. Jest dostępny w wielu językach, w tym angielskim, francuskim i hiszpańskim. Ma mniej problemów z transliteracją niż rosyjskie strony internetowe, ale obejmuje tylko ograniczone pociągi „szybkie” (''firmenny''). Inną dobrą opcją jest tabela połączeń kolejowych Poezda (wyszukaj w Google) – jedno z niewielu internetowych narzędzi do planowania podróży w języku angielskim, które nie próbuje sprzedać biletów, a dodatkowo ma przyjemny, prosty interfejs. Jeśli znasz rosyjski, rosyjski portal internetowy Yandex oferuje przydatny [https://rasp.yandex.ru/map/trains/#center=37.63999999999997%2C55.75999999999371,zoom=5 serwis informacyjny w czasie rzeczywistym], w tym rozkłady jazdy pociągów i stacji, a także aktualną lokalizację pociągów na mapie.
== Właściwa Kolej Transsyberyjska ==
Właściwa Kolej Transsyberyjska łączy [[Moskwa|Moskwę]] z [[Władywostok]]iem.
Zwykle kursują dwa pociągi dziennie w każdym kierunku. Z [[Moskwa|Moskwy]] pociąg 010 odjeżdża z dworca Jarosławskiego i dociera do [[Władywostok]]u prawie 6 dni i 12 godzin później. Nieco wolniejszy pociąg, numer 002, dociera do [[Władywostok]]u prawie 6 dni i 22 godziny później.
W przeciwnym kierunku pociąg 009 odjeżdża z [[Władywostok]]u i dociera do [[Moskwa|Moskwy]] 6 dni i 4 godziny później. Nieco wolniejszy pociąg 001 dociera do [[Moskwa|Moskwy]] w 6 dni i 19 godzin.
Poniższe czasy i trasy dotyczą szybszych pociągów (010 i 009). Pociągi 001/002 (Rossija) jadą inną trasą z [[Moskwa|Moskwy]] i przejeżdżają przez [[Jarosławl]] zamiast przez [[Niżny Nowogród]], ale łączą się z tym pierwszym przed [[Kirow]]em.
[[File:Transsib start.JPG|thumb|Kolej Transsyberyjska w Moskwie]]
[[File:Vladimir Golden Gate IMG 0046 1725.jpg|thumbnail|Złota Brama Włodzimierza]]
[[File:C0325-NN-Oka-and-Kremlin.jpg|thumb|Niżny Nowogród]]
[[File:Yekaterinburg Church on the Blood.jpg|thumb|Cerkiew na Krwi, Jekaterynburg]]
[[File:Novosibirsk Glavny Station 07-2016 img1.jpg|thumb|Dworzec kolejowy w Nowosybirsku – jeden z największych w Rosji]]
[[File:Krasnoyarsk Dam in 2008.jpg|thumb|Zapora Krasnojarska niedaleko Krasnojarska]]
[[File:Lakebaikal.jpg|thumb|Jezioro Bajkał]]
[[File:Центр Улан-Удэ.JPG|thumbnail|Centralne Ułan-Ude]]
[[File:Russia Chita railroad station.jpg|thumb|Stacja kolejowa Czyta]]
[[File:Center of Vladivostok and Zolotoy Rog.jpg|thumb|Władywostok]]
{| class="wikitable"
|-
! Miasto !! km od Moskwy !! Czas z Moskwy !! Strefa czasowa !!Opis
|-
| {{Znacznik|[[Moskwa]]|55.776389 |37.6575|typ=transport}}'''[[Moskwa]]''' (Москва) || 0 km || 0 hr || Moskwa || Stolica Rosji słynie z wielu słynnych na cały świat zabytków, takich jak Kreml, Plac Czerwony i Sobór Wasyla Błogosławionego. Moskwa to bez wątpienia doskonałe miejsce dla każdego, kto interesuje się historią Rosji – znajdują się tam muzea, zabytkowe kościoły i budynki zarówno z czasów sowieckich, jak i z czasów wcześniejszych.
|-
| {{Znacznik|[[Włodzimierz]]|56.13008 |40.42015|typ=transport}}'''[[Włodzimierz (Rosja)|Włodzimierz]]''' (Владимир)|| 210 km || 3h || Moskwa ||Założony w XII wieku, Włodzimierz słynie z białej, średniowiecznej architektury kamiennej, która jest jednym z obiektów wpisanych na [[Lista światowego dziedzictwa UNESCO|Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO]] i częścią [[Złoty Pierścień|Złotego Pierścienia]]. Podróżując wolniejszym pociągiem przez Jarosław, można zobaczyć historyczne centrum tego miasta, również wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO i znajdujące się na trasie Złotego Pierścienia, choć z późniejszego okresu. 5 minut po wyjściu z dworca kolejowego, po prawej stronie, znajduje się przedmongolska, rosyjska cerkiew prawosławna Opieki Matki Bożej nad Nerlą z XII wieku.
|-
| {{Znacznik|[[Niżny Nowogród]]|56.32208 |43.94591|typ=transport}}'''[[Niżny Nowogród]]''' (Ни́жний Но́вгород)|| 442 km || 6 hr || Moskwa ||W czasach radzieckich to XIII-wieczne miasto nosiło nazwę Gorki, a wśród muzeów znajduje się jedno poświęcone pisarzowi. Podobnie jak Moskwa i niektóre inne rosyjskie miasta, Niżny Nowogród również ma Kreml. Ponadto szczyci się rzeką Wołgą i bogatą kolekcją tradycyjnej rosyjskiej architektury.
|-
| {{Znacznik|Przeprawa przez rzekę Wołgę|56.35391 |43.92411|typ=natura}}'''Przeprawa przez rzekę Wołgę''' || 447 km || 6 hr || Moskwa ||Pierwszą dużą rosyjską rzeką, którą przekroczysz, będzie Wołga, tuż za opuszczeniem dworca kolejowego w Niżnym Nowogrodzie.
|-
| {{Znacznik|[[Perm]]|58.00482 |56.17473|typ=transport}}'''[[Perm]]''' || 1,436 km || 20 hr || Moskwa +2 ||Perm słynie z wydarzeń kulturalnych i instytucji takich jak PERMM, jedyna galeria sztuki współczesnej w Rosji. Warto odwiedzić jaskinię w [[Kungur]]ze i dawny obóz Gułagu przekształcony w muzeum.
|-
| {{Znacznik|Granica Europy i Azji|56.8820 |60.0656|typ=transport}}'''Granica Europy i Azji''' || 1,777 km || 1 dzień, 1 godz. || Moskwa +2 ||Granicę między Europą a Azją wyznacza biały obelisk w lesie. Jesteś teraz nieco ponad dzień drogi od Moskwy.
|-
| {{Znacznik|[[Jekaterynburg]]|56.85866 |60.60612|typ=transport}}'''[[Jekaterynburg]]''' (Екатеринбу́рг) || 1,816 km || 1 dzień, 1 godz. || Moskwa +2 ||Stolica [[Ural]]u może poszczycić się imponującą kolekcją budynków z okresu sowieckiego oraz ciekawymi muzeami prezentującymi lokalne rzemiosło, sztukę i przyrodę.
|-
| {{Znacznik|[[Tiumeń]]|57.14559 |65.52231|typ=transport}}'''[[Tiumeń]]''' (Тюме́нь) || 2,144 km || 1 dzień, 6 godz. || Moskwa +2 ||Tiumeń był jednym z pierwszych rosyjskich fortów na [[Syberia|Syberii]]. To dobry punkt wyjścia na wyprawy do [[Obwód tiumeński|obwodu tiumeńskiego]], w tym do starożytnego miasta [[Tobolsk]], pierwszej rosyjskiej osady na Syberii i miejsca, gdzie można podziwiać starą rosyjską architekturę, w tym liczne drewniane domy.
|-
| {{Znacznik|Przeprawa przez rzekę Irtysz|54.93291 |73.35202|typ=natura}}'''Przeprawa przez rzekę Irtysz''' || 2,706 km || 1 dzień, 13 godz. || Moskwa +3 ||Przed dotarciem do [[Omsk]]a przekroczą Państwo rzekę Irtysz.
|-
| {{Znacznik|[[Omsk]]|54.93956 |73.38646|typ=transport}}'''[[Omsk]]''' (Омск) || 2,712 km || 1 dzień, 13 godz. || Moskwa +3 || Omsk był przez krótki okres po rewolucji stolicą Białorusi. Wśród atrakcji turystycznych znajdują się muzeum wojskowe, katedra kozacka z kozackim sztandarem i syberyjskie domy z rzeźbionego drewna.
|-
| {{Znacznik|Przeprawa przez rzekę Ob|55.00967 |82.91837|typ=natura}}'''Przeprawa przez rzekę Ob''' || 3,332 km || 1 dzień, 22 godz. || Moskwa +4 ||Ob, to kolejna znana syberyjska rzeka, którą trzeba pokonać przed dotarciem do [[Nowosybirsk]]a.
|-
| {{Znacznik|[[Nowosybirsk]]|55.03630 |82.89521|typ=transport}}'''[[Nowosybirsk]]''' (Новосиби́рск) || 3,335 km || 1 dzień, 22 godz. || Moskwa +4 ||Trzecie co do wielkości miasto Rosji oferuje bogactwo architektury modernizmu radzieckiego, doprawionej wspaniałymi przykładami radzieckiej sztuki monumentalnej. Wśród zabytków architektury znajdują się również stare kościoły, domy kupieckie i obóz wojskowy z początku XX wieku. To punkt wyjścia do podróży w góry [[Ałtaj]] i [[Kazachstan]].
|-
| {{Znacznik|[[Tajga]]|56.06226 |85.62564|typ=transport}}'''[[Tajga]]''' (Тайга́) || 3,565 km || 2 dni, 1 godz. || Moskwa +4 ||Sama wieś Tajga nie jest zbyt ciekawa, ale z niej można stosunkowo łatwo dostać się do [[Tomsk]]a, studenckiego miasta o drewnianej architekturze.
|-
| {{Znacznik|[[Krasnojarsk]]|56.00486 |92.82842|typ=transport}}'''[[Krasnojarsk]]''' (Красноярск) || 4,095 km || 2 dni, 9 godz. || Moskwa +4 ||Malownicze miasto Krasnojarsk zostało założone przez Kozaków. W mieście znajduje się wiele muzeów, zabytków oraz centrów handlowo-rozrywkowych. Dalej znajduje się ogromna zapora wodna i rezerwat przyrody Stołby z granitowymi kolumnami. Jeśli jedziesz do [[Pekin]]u Koleją Transmongolską, przebyłeś już połowę drogi z Moskwy.
|-
| {{Znacznik|Przeprawa przez rzekę Jenisej|56.06600 |93.00957|typ=natura}}'''Przeprawa przez rzekę Jenisej''' || 4,101 km || 2 dni, 9 godz. || Moskwa +4 ||Krasnojarsk leży nad dużą rzeką, którą przekroczysz w trakcie swojej podróży na wschód.
|-
| {{Znacznik|węzeł BAM|55.92035 |98.06190|typ=atrakcja}}'''węzeł BAM''' || 4,515 km || 2 dni, 15 godz. || Moskwa +5 ||Za wsią Tajszet magistrala Bajkalsko-Amurska rozgałęzia się na północ.
|-
| {{Znacznik|[[Irkuck]]|52.28264 |104.26047|typ=transport}}'''[[Irkuck]]''' (Иркутск) || 5,185 km || 3 dni, 2 godz. || Moskwa +5 ||W połowie drogi z Moskwy do Władywostoku, po trzech dniach podróży, Irkuck leży nad brzegiem jeziora [[Bajkał]], wpisanego na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Samo miasto oferuje tradycyjne, zdobione syberyjskie drewniane domy, lodołamacz, tamę oraz, oczywiście, kilka kościołów i muzeów poświęconych kulturze i historii regionu. Jedną ze specjalnych pamiątek do kupienia są kamusi – tradycyjne futrzane buty. Z Irkucka można również wybrać się w podróż koleją Circum-Bajkalską.
|-
| {{Znacznik|[[Ułan Ude]]|51.84034 |107.58242|typ=transport}}'''[[Ułan Ude]]''' (Улан-Удэ) || 5,642 km || 3 dni, 11 godz. || Moskwa +5 ||Już sama brama do Muzeum Etnograficznego pokazuje, że przybyłeś na Wschód – i nie tylko – Ułan Ude ma wyraźnie mongolski klimat z buddyjskimi miejscami i starymi rezydencjami z czasów, gdy miasto było ważnym punktem handlowym w regionie.
|-
| {{Znacznik|Węzeł transmongolski|51.82124 |107.70361|typ=atrakcja}}'''Węzeł transmongolski''' || 5,655 km || 3 dni, 11 godz. || Moskwa +5 ||Niedługo za Ułan Ude znajduje się ważny węzeł kolejowy: właściwa kolej transsyberyjska biegnie prosto na wschód do Władywostoku, a transmongolska biegnie na południe do Mongolii i Chin.
|-
| {{Znacznik|[[Czyta]]|52.02813 |113.49482|typ=transport}}'''[[Czyta]]''' (Чита)|| 6,199 km || 3 dni, 18 godz. || Moskwa +6 || Dawniej zamknięte miasto Czita oferuje kilka miejsc kultu religijnego. Ponieważ miasto odwiedza niewielu turystów, zwłaszcza z Zachodu, jest ono postrzegane jako ciekawostka.
|-
| {{Znacznik|Węzeł transmandżurski|51.62441 |114.53127|typ=atrakcja}}'''Węzeł transmandżurski''' || 6,312 km || 4 dni, 0 godz. || Moskwa +6 ||Dokładnie cztery dni później, od Moskwy, szlaki transmandżurskie skręcają w stronę [[Harbin]]u i [[Pekin]]u.
|-
| {{Znacznik|Przeprawa przez rzekę Amur|48.53633 |135.00326|typ=natura}}'''Przeprawa przez rzekę Amur'''} || 8,515 km || 5 dni, 11 godz. || Moskwa +7 ||Po bardzo długim odcinku bez większych miast przekroczysz Amur, ostatnią z głównych rzek na tej trasie. Most na rzece jest przedstawiony na banknocie 5000 rubli.
|-
| {{Znacznik|[[Chabarowsk]]|48.49687 |135.07296|typ=transport}}'''[[Chabarowsk]]''' (Хабаровск) || 8,521 km || 5 dni, 11 godz.|| Moskwa +7 ||Za rzeką dotrzesz do Chabarowska. Jeśli interesują Cię muzea, znajdziesz tu kilka muzeów z prefiksem „Dalekowschodni”, w których możesz zapoznać się z historią wojskową regionu, sztuką, historią powszechną i… Koleją Dalekowschodnią – która obejmuje najbardziej wysunięty na wschód odcinek Kolei Transsyberyjskiej!
|-
| {{Znacznik|[[Władywostok]]|43.11124 |131.88192|typ=transport}}'''[[Władywostok]]''' (Владивосток) || 9,288 km || 6 dni, 0 godz. || Moskwa +7 ||Sześć dni po rozpoczęciu podróży, lub kilka godzin później, jeśli wybrałeś wolniejszy pociąg, docierasz do Władywostoku nad Oceanem Spokojnym. Dworzec kolejowy został zbudowany w tym samym stylu co moskiewski dworzec Jarosław, po drugiej stronie torów. Stacjonuje tu rosyjska flota pacyficzna – miasto zostało zbudowane właśnie w tym celu – więc jest tu mnóstwo miejsc i pomników morskich do odwiedzenia, a także malownicze wybrzeże Pacyfiku.
|-
|}
== Podróżowanie ==
* [[Moskwa]] – [[Władywostok]]
* ok. 9300 km
== Bilety ==
== Bezpieczeństwo ==
{{Jest w|Rosja}}
{{zarys}}
[[Kategoria:Rosja]]
[[Kategoria:Szlaki turystyczne]]
70dyden1h6mifa1clmyu2bm4r953n6t
156730
156729
2026-04-27T18:23:14Z
Moromar
2451
/* Rozkłady jazdy */
156730
wikitext
text/x-wiki
{{Top-banner}}
{{Szlak turystyczny}}
[[Plik:Trans siberian railroad large.png|thumb|upright=1.5|Kolej Transsyberyjska – linia czerwona<br />oraz [[Kolej Bajkalsko-Amurska]] – linia zielona]]
'''Kolej Transsyberyjska''' ([[Rozmówki rosyjskie|ros]]. Транссиби́рская магистраль lub Трансси́б) to nazwa tras kolejowych, które przecinają [[Syberia|Syberię]] z [[Moskwa|Moskwy]]. Uwaga: trasy, a nie pociągi; nie ma czegoś takiego jak „Ekspres Transsyberyjski”. Istnieją trzy główne trasy, na których kursuje wiele pociągów:
* Właściwa '''Kolej Transsyberyjska''' przecina ogromny obszar [[Rosja|Rosji]], od [[Moskwa|Moskwy]] przez [[Perm]], [[Jekaterynburg]], [[Omsk]], [[Nowosybirsk]], [[Irkuck]], [[Ułan Ude]], [[Czyta|Czytę]] i [[Chabarowsk]] do Oceanu Spokojnego we [[Władywostok]]u.
* '''Kolej Transmongolska''' biegnie tą samą trasą z [[Moskwa|Moskwy]] aż do [[Ułan Ude]], a następnie odgałęzia się na południe przez [[Ułan Bator]] w [[Mongolia|Mongolii]] do [[Pekin]]u w [[Chiny|Chinach]].
* '''Kolej Transmandżurska''' biegnie dalej tą trasą, mijając [[Ułan Ude]], do [[Czyta|Czyty]], a następnie przez Chińską [[Mandżuria|Mandżurię]] do [[Pekin]]u
[[Plik:Trans-Siberian train. Moscow-Vladivostok.jpg|thumb|300px|Pociąg ''Rossija'', który obsługuje całą trasę Kolei Transsyberyjskiej z [[Moskwa|Moskwy]] do [[Władywostok]]u]]
Te trasy obsługiwane są przez bezpośrednie pociągi, z których te do [[Władywostok]]u kursują co najmniej codziennie, a do [[Chiny|Chin]] raz lub dwa razy w tygodniu. Kilka pociągów kursuje na krótszych odcinkach, więc podróż w tym samym kierunku może nie wymagać noclegu. Podobnie jak meandrująca rzeka, Kolej Transsyberyjska z biegiem czasu zmieniała swój bieg, dlatego istnieją różne równoległe trasy. W [[Europa|europejskiej]] części [[Rosja|Rosji]] klasyczna trasa wiedzie przez [[Niżny Nowogród]], ale inne linie biegną na północ przez [[Jarosławl]] lub na południe przez [[Kazań]]. Kolej Transsyberyjska kiedyś biegła przez [[Pietropawłowsk]], ale obecnie znajduje się ona w niepodległym [[Kazachstan]]ie. Trasa została więc przekierowana na północ, ale pociągi do [[Astana|Astany]] nadal kursują starą trasą. „BAM”, czyli Magistrala Bajkalsko-Amurska, to północna linia równoległa, która ostatecznie dociera do Pacyfiku w miejscowości [[Wanino]]/[[Sowiecka Gawań]]; mówi się o jej przedłużeniu na wyspę [[Sachalin]], a nawet do [[Japonia|Japonii]]. To ciekawe trasy poboczne, ale nie są one tutaj brane pod uwagę jako część Kolei Transsyberyjskiej.
Kolej Transsyberyjska, zbudowana w latach 1891–1916, jest najdłuższą koleją na świecie. Najdłuższe połączenie kolejowe na świecie prowadzi z [[Moskwa|Moskwy]] do [[Pjongjang]]u trasą transsyberyjską do [[Ussuryjsk]]a koło [[Władywostok]]u, gdzie rozgałęzia się na południe, do [[Korea Północna|Korei Północnej]]. Kursuje ona jako pociąg bezpośredni dwa razy w miesiącu. Najdłuższa ''trasa'' kolejowa, w istocie znacznie wydłużająca trasę transsyberyjską z przesiadkami, ale bez opuszczania sieci kolejowej, prowadzi z [[Portugalia|Portugalii]] do [[Singapur]]u.
== Charakterystyka ==
[[Plik:Trans-Siberian railway map.png|thumb|upright=2.0|Przebieg linii kolejowej]]
: ''Zobacz również: [[Koleją po Rosji]]''
Podróż Koleją Transsyberyjską to jedna z niewielu prawdziwych przygód, jakie pozostały.
Trasa z [[Moskwa|moskiewskiego]] Dworca Jarosławskiego do [[Władywostok]]u przecina dwa kontynenty, 16 głównych rzek, sześć krajów związkowych i prawie sto miast. Nawet dziś mosty na Amurze, Jeniseju i Obie są wyjątkowe – to największe mosty rzeczne na kontynencie azjatyckim. Łącznie jest ich 485. Stanowi ona kręgosłup rosyjskiej sieci kolejowej i połączenie między azjatycką i europejską siecią kolejową. Jest to najbardziej uczęszczana linia kolejowa na świecie, którą transportowana jest znaczna część rosyjskiej ropy naftowej.
Chociaż na całej trasie przeważają etniczni Rosjanie, w miarę zbliżania się do wybrzeża Pacyfiku, będzie można spotkać coraz więcej przedstawicieli różnych grup etnicznych [[Azja|Azji]].
Najpewniej poznasz osoby, które będą Twoimi współpasażerami. Zwłaszcza ci, którzy podróżują sami, najprawdopodobniej spotkają miejscowych w przedziale. To fantastyczna okazja, aby poznać Rosjan, zwłaszcza jeśli znasz ten język choć trochę. Pamiętaj, że większość ludzi nie mówi ani słowa po angielsku, więc zabierz ze sobą rosyjskie rozmówki. Automatyczny tłumacz w smartfonie lub tablecie może okazać się niezastąpionym narzędziem do zrozumienia miejscowych.
=== Historia ===
[[Plik:Russian prisoners at work at the Amur Railway.jpg|300px|thumbnail|Więźniowie budujący linię kolejową w pobliżu rzeki Amur]]
Podróżowanie po [[Syberia|Syberii]] przed powstaniem kolei było rozpaczliwą sprawą. Wczesne szlaki, handel i osadnictwo przebiegały z północy na południe, wykorzystując wielkie rzeki, aby przypłynąć z [[Arktyka|Arktyki]] w krótkim lecie. Od XVI i XVII wieku podejmowano próby budowy autostrady wschód-zachód, ale wczesna budowa dróg nie dawała rady surowemu klimatowi i problemom logistycznym. Tymczasem ogromne zasoby naturalne Syberii pozostawały niewykorzystane, a pod względem ekonomicznym wschód spoglądał w stronę [[Chiny|Chin]], a nie [[Rosja|Rosji]], więc carowie, a potem Sowieci, wytrwali. Dopiero jednak w 2015 roku [[Rosja]] miała w pełni utwardzoną, całoroczną autostradę biegnącą od wybrzeża do wybrzeża. I nawet teraz, gdy autostrada jest otwarta, towary i ludzie są przewożeni koleją znacznie częściej niż drogą – zwłaszcza na ogromne odległości, które często są niezbędne, aby dostać się z dowolnego miejsca do dowolnego miejsca na [[Syberia|Syberii]].
Kolej stanowiła lepsze perspektywy dla transportu ciężkich ładunków, a budowa Kolei Transsyberyjskiej rozpoczęła się w maju 1891 roku zarówno z zachodu, jak i ze wschodu. Pierwsza dekada to historia błotnistego heroizmu, z ponad 7000 km linii kolejowej – żadnej innej linii kolejowej nie zbudowano tak szybko. I to pomimo wszystkich wzgórz, wrzosowisk i bagien, pomimo twardo-żelazistej, zamarzniętej ziemi, nieprzebytej tajgi i wielkich rzek do przekroczenia, a wszystko to z wykorzystaniem XIX-wiecznego sprzętu i wiedzy – i to w kraju często postrzeganym przez współczesnych jako beznadziejnie zacofany. Przy budowie linii kolejowej pracowało nawet 60 000 robotników, a wiele osób straciło życie. Cała linia kolejowa o długości 9288 km została ukończona w 1916 roku, a elektryfikacja w 2002 roku. Zmieniło to oblicze Rosji, która stała się krajem zarówno azjatyckim, jak i europejskim. Syberia i Daleki Wschód Rosji przeżyły boom gospodarczy i masową migrację do tych regionów – nie zawsze dobrowolną. Miasta wzdłuż linii kolejowej, takie jak [[Omsk]], [[Nowosybirsk]], [[Krasnojarsk]] i [[Irkuck]], rozrosły się do dużych ośrodków przemysłowych. Podobnie, inne miejsca podupadły: [[Tomsk]] miał być częścią Kolei Transsyberyjskiej, ale udoskonalona inżynieria umożliwiła krótszą trasę przez [[Nowosybirsk]], więc zamiast tego stał się wysypiskiem dla dysydentów, zapadłą dziurą, a jego stare miasto jest w rezultacie lepiej zachowane. Aby podać tylko jeden przykład wagi, jaką nawet współcześni przywiązywali do kolei, francuski dziennik „La France” napisał po jej ukończeniu: „Po odkryciu Ameryki i budowie Kanału Sueskiego historia nie zna innego wydarzenia, które miałoby tak ogromne bezpośrednie i pośrednie konsekwencje, jak budowa Kolei Transsyberyjskiej”.
Pociągi do [[Mongolia|Mongolii]] i [[Chiny|Chin]] zostały zawieszone podczas pandemii COVID-19. Pociągi zostały jednak wznowione.
=== Rodzaje pociągów ===
Istnieją cztery rodzaje pociągów dalekobieżnych. ''Firmiennyj'' (Фирменный) i ''Skoryj'' (Скорый) to pociągi szybkie, z których pierwszy oferuje wyższy poziom komfortu. ''Passażyrskij'' (Пассажирский) są wolniejsze i mniej komfortowe, natomiast ''pocztowo-bagażnyj'' (Почтово-багажный) są bardzo wolne i przeznaczone głównie do przewozu poczty. Wyższy numer pociągu oznacza niższą kategorię pociągu i mniejszy ruch w pociągu. Kategoria pociągu jest podana w rozkładzie jazdy. Istnieją również pociągi podmiejskie (często nazywane „elektryczkami”, ponieważ były to pierwsze pociągi elektryczne w powszechnym użyciu w Rosji), ale nie pokrywają one całej linii (często łącząc miasto z jego przedmieściami wzdłuż linii), a podróż nimi uczyniłaby całą podróż jeszcze bardziej przygodową – porównywalną do próby przejechania całej [[Europa|Europy]] koleją podmiejską i autobusami lokalnymi.
Im dłuższy odcinek, tym mniej alternatywnych połączeń kolejowych będzie do wyboru. Bezpośrednie pociągi między [[Moskwa|Moskwą]] a [[Pekin]]em odjeżdżają dwa razy w tygodniu (jeden pociąg przez [[Ułan Bator]], a drugi przez [[Harbin]]). Między [[Moskwa|Moskwą]] a [[Petersburg]]iem kursuje ponad 20 pociągów dziennie.
W pociągach dalekobieżnych na wagon przypada jeden lub dwóch konduktorów. Są oni odpowiedzialni za czyszczenie samowarów i sprawdzanie biletów.
== Przygotowania ==
[[Plik:Transsib in der Steppe.JPG|300px|thumb|Koleją Transsyberyjską po stepach Syberii]]
=== Samodzielnie czy z grupą turystyczną? ===
Podróżowanie na własną rękę jest proste, pod warunkiem, że jesteś dobrze zorganizowany i potrafisz z wyprzedzeniem zaplanować i zarezerwować wszystkie przesiadki, noclegi i etapy podróży. Będziesz musiał to zrobić w każdym przypadku, aby uzyskać rosyjską wizę, jeśli Twój plan podróży obejmuje wielokrotne wjazdy do [[Rosja|Rosji]]. Następnie, niczym statek kosmiczny płynący między planetami, będziesz przemieszczać się niemal bezwładnie z pociągu do hotelu, z pociągu do hotelu. Spróbuj improwizować w trakcie podróży, a będzie to przygoda granicząca z bagnem. Możesz sobie pozwolić na improwizację wzdłuż osi [[Moskwa]]-[[Petersburg]] i po krajach WNP. Jednak odległości i czasy podróży Koleją Transsyberyjską są ogromne, a znalezienie zakwaterowania i zarezerwowanie biletów kolejowych na miejscu będzie wymagało przynajmniej podstawowej znajomości [[Rozmówki rosyjskie|języka rosyjskiego]].
Jeśli podróżujesz zorganizowaną '''wycieczką''', wszystkie te problemy znikają. Wystarczy zapłacić i pojawić się na miejscu o odpowiedniej porze. Wycieczka grupowa Koleją Transsyberyjską jest o około 30% droższa niż samodzielna. Oznacza to również, że musisz dostosować się do harmonogramu grupy i że Twoja interakcja z miejscowymi prawdopodobnie ograniczy się do powitania kelnera w wagonie restauracyjnym.
=== Klimat i wyposażenie ===
[[Plik:Train stop.JPG|thumb|W styczniu temperatury poniżej -40°C nie są rzadkością]]
Staraj się, aby bagaż był jak najmniejszy i unikaj zabierania ze sobą wartościowych przedmiotów. To, co powinieneś spakować, zależy od pory roku; latem temperatura na [[Syberia|Syberii]] i w [[Chiny|Chinach]] może przekroczyć 30°C. Zimą w dużej części [[Rosja|Rosji]] i [[Mongolia|Mongolii]] temperatura spadnie poniżej -30°C. Wiosną lub jesienią wystarczy kilka koszulek, sweter i lekka kurtka. W razie potrzeby ubrania można kupić tanio na targowiskach wzdłuż drogi. W pociągu powinieneś nosić wygodne ubranie (np. sportowe) i klapki. Zaleca się również zabranie wystarczającej ilości rzeczy do czytania.
==== Sugerowana lista rzeczy do spakowania ====
Na każdą dłuższą podróż Koleją Transsyberyjską zaleca się spakowanie następujących rzeczy:
* '''Scyzoryk''' Do krojenia chleba i warzyw można kupić u sprzedawców na głównych stacjach
* '''Sztućce''' Zupki instant, czyli ich rosyjska wersja – ziemniaki instant, stają się niezbędnymi przekąskami dla większości podróżnych, ponieważ każdy wagon wyposażony jest w wrzątek z samowaru, niestety często brakuje plastikowego widelca lub łyżki.
* '''Menażki lub duży kubek ze stali nierdzewnej z pokrywką'''. Przydatne do przygotowywania makaronu lub herbaty, a także do mycia zębów.
* '''Perfumowane chusteczki nawilżane/chusteczki nawilżane dla niemowląt/chusteczki nawilżane'''. Te drobiazgi mogą zdziałać cuda dla Twojej higieny osobistej.
* '''Latarka czołowa''' Podczas tych długich podróży (przez 8 stref czasowych) często okazuje się, że Einstein rzeczywiście miał rację – czas staje się względny. Zabierz więc latarkę czołową do czytania, gdy inni chcą się zdrzemnąć. Możesz też po prostu skorzystać z telefonu.
* '''Klapki''' lub inne wsuwane buty na dni spędzone w pociągu
* '''Talia kart''' lub inne łatwe do opanowania gry to świetny sposób na towarzyskie spotkania z innymi podróżnymi i sprawią, że długie godziny spędzone w pociągu będą o wiele przyjemniejsze. Zabierz ze sobą talię 5 koron, ponieważ jest to popularna gra w Rosji. Jeśli grasz w szachy, koniecznie zabierz ze sobą mały zestaw szachów – gra jest bardzo popularna w Rosji.
* '''Zdjęcia''' domu, kraju i rodziny oraz '''rozmówki''' z sekcją konwersacyjną mogą okazać się zaskakująco skuteczne, ponieważ będziesz mieć mnóstwo czasu na pokonanie bariery językowej. Wielu Rosjan jest ciekawych obcokrajowców, gdy tylko minie ich początkowe podejrzenie, ponieważ zazwyczaj nie spotykają ich zbyt wielu – nawet w dzisiejszych czasach. Zalecane: sporządź listę słownictwa i ucz się jej w pociągu!
* '''Bateria zewnętrzna/powerbank''' – chociaż pociągi są teraz wyposażone w gniazdka elektryczne, mogą z nich korzystać inne osoby naraz, a czasami na wyższych piętrach znajdują się tylko gniazda USB do ładowania, które nie są zbyt mocne.
Biżuterię najlepiej zostawić w domu. Jeśli zabierasz ze sobą tablet, laptop lub inny drogi sprzęt elektroniczny – oczywiście trzymaj go w jak największym stopniu poza zasięgiem wzroku. Warto zabrać ze sobą aparat fotograficzny z odpowiednią ilością miejsca na dane lub smartfon z dobrym aparatem. We wszystkich większych miastach znajdują się kawiarenki internetowe lub po prostu miejsca z Wi-Fi, gdzie można przesyłać zdjęcia lub przenosić je na dysk zewnętrzny. Zabierz również dodatkowe baterie lub ładowarki, ponieważ ładowanie urządzeń w pociągu może być trudne, choć możliwe, ponieważ w większości pociągów są teraz gniazdka elektryczne.
== Dojazd ==
[[Plik:Vladstation.jpg|thumb|Stacja Władywostok]]
Trzy stacje końcowe kolei transsyberyjskiej to [[Moskwa]], [[Pekin]] i [[Władywostok]]. Istnieje również dwumiesięczne połączenie z [[Moskwa|Moskwy]] do [[Pjongjang]]u, ale zazwyczaj nie jest ono dostępne dla obcokrajowców.
=== Europejskie terminale ===
Do [[Moskwa|Moskwy]] można dojechać pociągiem z wielu europejskich destynacji. Ceny biletów w jedną stronę z [[Londyn]]u zaczynają się od około 200 funtów, a [https://www.bahn.de/ Niemieckie Koleje] są przydatnym źródłem informacji. Na tej trasie prawdopodobnie będziesz potrzebować wizy tranzytowej na [[Białoruś]], chyba że podróżujesz przez [[Ukarina|Ukrainę]], robisz objazd z [[Warszawa|Warszawy]] do [[Ryga|Rygi]] (kilka autobusów, potrzeba kilku dni) lub z [[Niemcy|Niemiec]] przez [[Helsinki]] (pociągiem lub promem, stosunkowo drogo). Jadąc od północy, możesz również odwiedzić [[Petersburg]] – dostępny pociągiem, autobusem lub promem z [[Finlandia|Finlandii]] i [[Estonia|Estonii]].
[https://global.flixbus.com/ Eurolines] to europejska firma autokarowa oferująca połączenia z wielu miast. Ceny biletów z Londynu zaczynają się od około 60 funtów.
Aerofłot to główna linia lotnicza obsługująca połączenia z i do [[Moskwa|Moskwy]], ponadto do [[Moskwa|Moskwy]] latają prawie wszyscy europejscy (oraz niektórzy azjatyccy i północnoamerykańscy) przewoźnicy narodowi oraz niektóre tanie linie lotnicze.
'''Która stacja w Moskwie?''' Przede wszystkim pociąg odjeżdża ze stacji podanej na bilecie, więc sprawdź to! Zazwyczaj pociągi na klasycznej trasie transsyberyjskiej przez [[Kirow]] odjeżdżają z moskiewskiej stacji Jarosławska. Kilka pociągów na [[Ural]], [[Syberia|Syberię]] i [[Daleki Wschód]] odjeżdża jednak z moskiewskiej stacji Kazańskiej; znajduje się ona w sąsiedztwie stacji Jarosławska i Leningradzkiej na północnym wschodzie miasta, a stacja metra dla wszystkich trzech terminali to Komsomolskaja. Niektóre inne pociągi jadące na wschód (głównie do [[Niżny Nowogród|Niżnego Nowogrodu]]) odjeżdżają z moskiewskiej stacji Kurskaja, oddalonej o 1 km na południe, a stacja metra to Kurskaja.
Do [[Petersburga]], stolicy Rosji w czasach budowy Transsyberyjskiej, do 2022 roku można było dojechać pociągiem z [[Finlandia|Finlandii]] i krajów bałtyckich. Stamtąd można dojechać do [[Moskwa|Moskwy]] lub północną trasą transsyberyjską, omijając [[Moskwa|Moskwę]], przez [[Wołogda|Wołogdę]] i [[Jekaterynburg]], gdzie prawdopodobnie trzeba będzie przesiąść się na pociąg, aby dojechać dalej do [[Władywostok]]u lub [[Pekin]]u.
=== Azjatyckie terminale ===
[[Plik:Transib kmcounter.jpg|thumb|2914 km od [[Moskwa|Moskwy]]]]
Prom DBS kursuje przez cały rok do Władywostoku z [[Sakaiminato]] w [[Japonia|Japonii]] przez [[Donghae]] w [[Korea Południowa|Korei Południowej]]. Drogą lotniczą, Aerołot obsługuje m.in. [[Władywostok]].
Do [[Pekin]]u można dotrzeć pociągiem z takich miejsc jak [[Lhasa]] ([[Tybet]]) – połączenia codzienne, [[Ho Chi Minh]] ([[Wietnam]]) – połączenia dwa razy w tygodniu, a także [[Hongkong]] (w alternatywnych terminach). Poza [[Wietnam]]em połączenia kolejowe ulegają zerwaniu i nie ma połączeń kolejowych z [[Tajlandia|Tajlandii]], [[Mjanma|Mjanmy]] ani [[Indie|Indii]] – choć często można skorzystać z autobusu. Istnieje wiele połączeń międzynarodowych do [[Pekin]]u i dość dużo połączeń do innych wschodnich terminali. Na przykład [https://www.airasia.com/en/gb Air Asia] oferuje tanie połączenia do [[Chiny|Chin]], [https://www.s7.ru/en/ S7 Airlines] oferuje połączenia lotnicze do [[Rosja|Rosji]], a [https://www.miat.com/en MIAT Mongolian Airlines] oferuje połączenia do [[Ułan Bator]] z [[Pekin]]u, [[Moskwa|Moskwy]], [[Seul]]u i [[Hongkong]]u w sezonie.
Do [[Pjongjang]]u można dojechać jednym bezpośrednim pociągiem z [[Moskwa|Moskwy]] co dwa tygodnie. Linia do [[Chasan]]u na granicy z [[Korea Północna|Koreą Północną]] odgałęzia się od głównej linii do [[Władywostok]]u w Baranowskim, zanim pociąg przekroczy rzekę Tumen i wjedzie do północnokoreańskiego miasta [[Tumangang]].
== Informacje o wizie ==
''Bardziej szczegółowe informacje na temat wiz znajdują się w artykułach dotyczących [[Rosja|Rosji]], [[Mongolia|Mongolii]], [[Chiny|Chin]] i [[Korea Północna|Korei Północnej]]''.
Większość podróżnych będzie potrzebować wiz do [[Rosja|Rosji]] i [[Chiny|Chin]].
[[Mongolia|Mongolię]] może odwiedzić większość turystów z Zachodu bez wizy. Dla tych, którzy jej potrzebują, proces ubiegania się o wizę jest stosunkowo prosty, ale należy złożyć wniosek w mongolskiej placówce dyplomatycznej, ponieważ nie ma tam e-wiz.
W [[Chiny|Chinach]] proces ubiegania się o wizę jest bardziej skomplikowany. W większości przypadków należy przedstawić szczegółowy plan podróży, w tym bilety wjazdowe i wyjazdowe z [[Chiny|Chin]], a także rezerwacje noclegów na każdą noc planowaną w [[Chiny|Chinach]]. W większości przypadków o wizę chińską można ubiegać się tylko w kraju obywatelstwa lub zamieszkania.
[[Rosja]] jest bardziej problematyczna. Do wydania wizy zazwyczaj wymagane są zaproszenia. Jeśli kupujesz bilety kolejowe za pośrednictwem biura podróży w kraju, prawie na pewno może ono zająć się Twoim wnioskiem wizowym, jeśli specjalizuje się w podróżach do [[Rosja|Rosji]]. Wiza turystyczna uprawnia do pobytu w kraju do 30 dni. Wiza biznesowa to opcja dla osób, które chcą spędzić w Rosji do 90 dni, ale do jej otrzymania wymagane jest zaproszenie od rosyjskiej firmy. Obywatele większości krajów europejskich mogą uzyskać e-wizę na pobyt w Rosji do 16 dni i nie potrzebują zaproszenia, ale obywatele Stanów Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii, Kanady, Australii i Nowej Zelandii nie kwalifikują się do niej.
[[Korea Północna|Koreę Północną]] można zwiedzać wyłącznie z przewodnikiem, a podróżowanie na własną rękę jest surowo zabronione. Podróż pociągiem z [[Moskwa|Moskwy]] do [[Pjongjang]]u jest możliwa pod warunkiem, że jest ona częścią wycieczki po [[Korea Północna|Korei Północnej]].
Każdy turysta zagraniczny musi zarejestrować się na pobyt w jednym miejscu dłuższy niż 7 dni roboczych (9 dni, jeśli wliczono weekend). Hotele zazwyczaj oferują to bezpłatnie, niektóre hostele oferują to za dodatkową opłatą. Podobno każdy Rosjanin może zarejestrować się u siebie, udając się na pocztę i uiszczając niewielką opłatę. Jeśli pobyt w jednym miejscu trwa krócej niż 7 dni roboczych, rejestracja nie jest wymagana. Bilety kolejowe i rachunki z hotelu są dobrym dowodem na to, że nie przekroczyłeś/aś limitu pobytu. W każdym razie zdecydowanie zaleca się zachowanie biletów i rachunków do momentu opuszczenia kraju.
Rosyjskie wizy tranzytowe wydane w [[Pekin]]ie lub [[Harbin]]ie są ważne 10 dni i nie wymagają zaproszenia. To wystarczająco dużo czasu, aby odbyć podróż bez przesiadek i spędzić kilka dni w [[Moskwa|Moskwie]]. Konsulat w [[Pekin]]ie jest otwarty od 9:00 do 11:00, ale pamiętaj, że wielu obywateli [[Chiny|Chin]] również stara się o wizy, więc przyjdź wcześniej. Koszt różni się w zależności od narodowości, ale Amerykanie mogą spodziewać się 250 USD za usługę tego samego dnia lub 150 USD za usługę pięciodniową. Po przyjeździe do [[Moskwa|Moskwy]] masz cztery noce ważne na wizie tranzytowej, co pozwala na jedną lub dwie noce w [[Moskwa|Moskwie]], nocny przejazd pociągiem i jedną lub dwie noce w [[Petersburg]]u, ale musisz przekroczyć granicę przed północą ostatniego dnia ważności wizy.
Z [[Rosja|Rosji]] można wyjechać przez [[Petersburg]] na wiele sposobów, m.in. autobusami i pociągami do [[Helsinki|Helsinek]], [[Tallinn]]a, [[Ryga|Rygi]], [[Kijów|Kijowa]] i innych miejsc w [[Europa|Europie]]. Należy jednak pamiętać, że obywatele niemal wszystkich państw potrzebują wizy tranzytowej (lub turystycznej) na [[Białoruś]] (w razie wątpliwości zapoznaj się z informacjami [https://www.mfa.gov.by/en/visa/ tutaj]), więc jeśli planujesz podróż przez Białoruś, koniecznie zadbaj o wizę.
Rosyjskiej wizy tranzytowej nie można przedłużyć w żadnych okolicznościach. Jeśli przylatujesz z [[Pekin]]u, możesz zarejestrować swoją wizę po przybyciu do [[Moskwa|Moskwy]]. Jeśli posiadasz 10-dniową wizę tranzytową i nie zatrzymujesz się w jednym miejscu (jedziesz do [[Petersburg]]a), nie musisz jej rejestrować.
Obywatele [[Izrael]]a, [[Korea Południowa|Korei Południowej]], niektórych krajów Ameryki Łacińskiej, państw członkowskich WNP i kilku innych krajów nie potrzebują wiz rosyjskich.
== Bilety ==
[[Rosja|Rosyjski]] system kolejowy różni się od [[Europa|europejskiego]]. Bilety kolejowe kupuje się na '''konkretne daty''', a '''wszystkie przystanki muszą być zaplanowane z wyprzedzeniem'''. Jeśli na przykład masz bilet z [[Moskwa|Moskwy]] do [[Władywostok]]u i wysiądziesz z pociągu w [[Irkuck]]u bez biletu z informacją, że stamtąd wsiądziesz do innego pociągu, a pociąg odjedzie bez Ciebie, utkniesz w [[Irkuck]]u, ponieważ bilety nie będą ważne w żadnym późniejszym pociągu. To trochę jak z samolotem lecącym z [[Nowy Jork|Nowego Jorku]] do [[Moskwa|Moskwy]] z przesiadką w [[Amsterdam]]ie – jeśli zdecydujesz się wysiąść w [[Amsterdam]]ie i spóźnisz się na lot, nie możesz wykorzystać biletu na kolejny lot do [[Moskwa|Moskwy]]. Pociągi zazwyczaj zatrzymują się na kilka godzin na granicach międzynarodowych, na dziesiątki minut w dużych miastach (w przypadku wolniejszych pociągów w niektórych przypadkach na ponad godzinę) i na kilka minut na małych przystankach. Dzięki temu będziesz mógł zrobić zakupy na peronie, a czasem nawet zajrzeć do budynku dworca, ale aby faktycznie zwiedzić miasto, będziesz musiał kontynuować podróż późniejszym pociągiem.
Przepisy stanowią, że pasażer może zatrzymać się na jeden przystanek w podróży (bez dodatkowych opłat), ale wymaga to dopełnienia formalności w pociągu i będzie trudne do uzgodnienia z konduktorem bez dobrej znajomości języka rosyjskiego.
Istnieją cztery sposoby zakupu biletów na podróż. Możesz je kupić u agenta podróży (lub online) we własnym kraju, u agenta podróży w kraju, z którego rozpoczynasz podróż, osobiście przyjechać i kupić bilety na dworcu w [[Rosja|Rosji]] lub kupić bilety online za pośrednictwem strony internetowej lub aplikacji Rosyjskich Kolei (РЖД) (patrz poniżej). Pierwsze dwie opcje są najbezpieczniejsze, ale najdroższe, a dwie ostatnie są najtańsze, ale wymagają trochę czasu i wysiłku z Twojej strony. Popularne pociągi mogą być wyprzedane z dużym wyprzedzeniem, szczególnie w szczycie sezonu, dlatego staraj się rezerwować z wyprzedzeniem. „Wcześniej” oznacza 45 dni przed odjazdem pociągu. Jest to najwcześniejszy termin, w którym bilety są sprzedawane osobom prywatnym. Biura podróży mogą obiecać bilety na znacznie wcześniejszy termin.
Bilety można kupić na dowolnej stacji w [[Rosja|Rosji]], niekoniecznie na tej na trasie pociągu. Przygotuj się na kilkugodzinne stanie w kolejce (co jest jednak rzadkością) i nie spodziewaj się, że w okienku będzie można porozmawiać w innym języku niż rosyjski. [[Rosja]], [[Ukraina]], [[Białoruś]], a nawet kraje bałtyckie: [[Estonia]], [[Łotwa]] i [[Litwa]], mają wspólną sieć biletową, więc bilet na rosyjski pociąg można kupić we wszystkich tych krajach (np. w [[Brześć|Brześciu]]). Cena będzie mniej więcej taka sama, chyba że skorzystasz z usług biura podróży. Niewielkie różnice zależą od tego, czy pościel (~100 rubli) i ubezpieczenie (150-200 rubli) są wliczone w cenę biletu. Jeśli pościel nie jest wliczona w cenę biletu, zapłacisz tę samą kwotę konduktorowi (ale oczywiście nie jest to wymagane w przypadku krótkich podróży w ciągu dnia). Ubezpieczenie to coś, czego tak naprawdę nie potrzebujesz, więc po prostu powiedz ''bez strachowki'' (без страховки, bez ubezpieczenia). Kupując online, ubezpieczenie zazwyczaj nie jest wliczone w cenę.
Na niektórych stacjach nadal znajdują się specjalne okienka sprzedaży biletów tylko dla obcokrajowców, ale cena biletów powinna być teraz taka sama dla obcokrajowców i miejscowych.
Bilety są zawsze '''imienne''', z imieniem i nazwiskiem oraz numerem paszportu, dlatego należy okazać paszporty wszystkich podróżnych przy płaceniu (kserokopia paszportu zazwyczaj wystarcza) oraz przy wejściu do pociągu (należy okazać oryginał dokumentu). Należy to dokładnie sprawdzić. '''Jedna błędna cyfra w numerze paszportu wydrukowanym na bilecie najprawdopodobniej uniemożliwi wejście do pociągu'''. Ponadto, jeśli planujesz kupić bilety więcej niż jeden raz, warto mieć pod ręką karteczkę z nazwiskami podróżnych zapisanymi cyrylicą, zamiast przepisywać je za każdym razem. Zwróć też uwagę na numer pociągu – na dużych, zatłoczonych stacjach pomoże Ci to znaleźć właściwy peron i pociąg, ponieważ może się zdarzyć, że w tym samym czasie odjedzie kilka pociągów, bez wskazania stacji pośrednich.
W [[Pekin]]ie bilety kolejowe na pociągi międzynarodowe można kupić w China International Travel Service (CITS), które ma dwa biura; Jeden w hotelu International przy Jianguomen i jeden w holu Beijing Tourism Building, za hotelem New Otani. Należy je kupić osobiście.
=== Bilety online ===
[[plik:transsiberian-interior.jpg|thumb|Kabina pasażerska klasy ''Kupe'' na kolei transsyberyjskiej]]
Bilety można kupić online. Większość tras obsługuje „rejestrację elektroniczną” – wejście do pociągu wymaga jedynie okazania paszportu (lub dokumentu tożsamości dołączonego do biletu). Niemniej jednak, aby uniknąć kłopotów, zaleca się (choć nie jest to absolutnie konieczne) wydrukowanie biletów. Można to zrobić w dowolnej kasie lub w jednym ze specjalnych automatów biletowych, które są teraz zainstalowane na większych dworcach kolejowych. Jeśli musisz wydrukować bilet, zawsze drukuj go co najmniej godzinę przed odjazdem, ponieważ automaty biletowe często się zacinają lub brakuje papieru, a kasy słyną z bardzo długich kolejek. Podaj paszport i potwierdzenie zamówienia (lub tylko numer zamówienia). Kasjer wyda Ci papierowy bilet bez dodatkowej opłaty. Może wydrukować wszystkie bilety jednocześnie.
Zakup biletów na oficjalnej stronie Rosyjskich Kolei może być dość trudny, ale nieco tańszy niż na dworcach, ponieważ nie ma opłaty manipulacyjnej. Możesz również wybrać wagon i miejsce siedzące oraz sprawdzić wszystkie opcje. Jednak nie wszystkie zagraniczne karty kredytowe są akceptowane (żadna nie jest akceptowana od 2022 roku). Bilety krajowe można kupić do 45–60 dni przed odjazdem, a bilety międzynarodowe – 60 dni przed odjazdem. Bilety międzynarodowe są zazwyczaj droższe niż krajowe, dlatego zaleca się przesiadkę na krótko przed przekroczeniem granicy i podróżowanie z biletami krajowymi, o ile to możliwe.
Zazwyczaj przy wejściu na pokład samolotu sprawdzany jest tylko dokument tożsamości. Nikt nigdy nie prosi o bilet, ponieważ system odprawił go już wcześniej, niezależnie od tego, czy posiadasz go, czy nie.
=== Kasy biletowe w Rosji ===
* '''Koleje Rosyjskie''', ☏ +7 495 266-8300 (Międzynarodowa Kasa Biletowa tylko w języku rosyjskim). Strona internetowa sprzedaje bilety online (w języku angielskim).
* '''Transsib Reisen''', ☏ +7 90959 1010-1. Sprzedają bilety po kosztach. Działają w Petersburgu od 1991 roku i mówią również po angielsku, niemiecku i francusku. Ich strona internetowa jest jednak wyłącznie w języku niemieckim, ale zawiera wbudowany tłumacz Google.
* '''RusTrains.com''', ☏ +7-812-645-08-98, info@rustrains.com. Wygodna internetowa kasa biletowa. Działają w Moskwie od 2014 roku, mają stronę internetową również w języku angielskim, hiszpańskim i innych językach europejskich. Zapewniają sprawną obsługę klienta.
=== Numery stacji ===
Numery stacji są używane wewnętrznie w rosyjskim systemie komputerowym kolei, ale zazwyczaj są również drukowane na biletach. Ich znajomość może być pomocna przy rezerwacji biletów na mniejszych stacjach (możesz zabrać ze sobą tę stronę i używać jej do wskazywania) lub przy zakupie biletów za granicą.
=== Numery stacji ===
Numery stacji są używane wewnętrznie w rosyjskim systemie komputerowym kolei, ale zazwyczaj są również drukowane na biletach. Ich znajomość może być pomocna przy rezerwacji biletów na mniejszych stacjach (możesz zabrać ze sobą tę stronę i używać jej do wskazywania) lub przy zakupie biletów za granicą.
{{infobox|Przy kasie biletowej |
*Chciałbym kupić bilet – ''Ja chaciu kupić biłiet'' – Я хочу купить билет
:Z – ''iz'' – из
:Do – ''w'' – в
*Jedna, dwie, trzy osoby – ''adin, dwa, tri czieławieka'' – один, два, три человека
*Dziś – ''siewodnia'' – сегодня
*Jutro – ''zaftra'' – завтра
*Poniedziałek – ''paniedielnik'' – понедельник
*Wtorek – ''ftornik'' – вторник
*Środa – ''srieda'' – среда
*Czwartek – ''czietwerg'' – четверг
*Piątek – ''piatnica'' – пятница
*Sobota – ''subota'' – суббота
*Niedziela– ''woskresienie'' – воскресенье
*Odjeżdża o – ''wyjest'' – выезд
:Rano– ''utrom'' – утром
:Południe– ''dniom'' – днем
:Wieczorem– ''wieczierom'' – вечером
*Wagon – ''wagon'' – вагон
:Plackart (3 kl) – ''plackart'' – плацкарт
:Kupe (2 kl) – ''kupe'' – купе
:SV ( 1 kl) – ''es we'' – СВ
*Czy mógłbym mieć... – ''mnie, pażałsta...'' – мне, пожалуйста...
:górna kuszetka – ''wiernjuju połku'' – верхнюю полку
:dolna kuszetka – ''niżnjuju połku'' – нижнюю полку
*Numer paszportu – ''omer paspórta'' – номер паспорта
}}
==== Międzynarodowe ====
''Stacje są wymienione w kolejności od zachodu na wschód''
* 5100136 [[Warszawa]]/[[Polska]] – Dworzec Centralny (''Warszawa Centralna'')
* 2100035 [[Brześć]]/[[Białoruś]] (Брест)
* 1000001 [[Helsinki]]/[[Finlandia]] (Хельсинки)
* 3100022 [[Ułan Bator]]/[[Mongolia]] (Улан-Батор)
* 3300100 [[Pekin]]/[[Chiny]] (Пекин, 北京)
* 3300200 [[Harbin]]/[[Chiny]] (Харбин, 哈尔滨)
==== Rosja ====
''Lista głównych stacji wymienionych w kolejności od zachodu na wschód''
* 2058000 [[Królewiec|Kaliningrad]] (Калининград)
* 2004000 [[Petersburg]] (Санкт-Петербург)
: 2004001 Petersburg – Stacja Główna (Санкт-Петербург (Главный вокзал))
: 2004004 Petersburg – Dworzec Fiński (Санкт-Петербург (Финляндский вокзал))
* 2000000 [[Moskwa]] (Москва)
: 2000002 Moskwa – Dworzec Jarosławski (Москва (Ярославский Вокзал))
: 2000003 Moskwa – Dworzec Kazański (Москва (Казанский Вокзал))
: 2000006 Moskwa – Dworzec Białoruski (Москва (Белорусский Вокзал))
* 2060001 [[Niżny Nowogród]] (Нижний Новгород) – często wymieniany z dawną nazwą miasta Gorki (Горький)
* 2060500 [[Kazań]] (Казань)
* 2030000 [[Jekaterynburg]] (Екатеринбу́рг) – często wymieniany z dawną nazwą miasta Swierdłowsk (Свердловск)
* 2044001 [[Nowosybirsk]] (Новосибирск)
* 2028170 [[Tomsk]] (Томск)
* 2038001 [[Krasnojarsk]] (Красноярск)
* 2054052 [[Siewierobajkalsk]] (Северобайкальск)
* 2054001 [[Irkuck]] (Иркутск)
* 2054785 [[Ułan Ude]] (Улан-Удэ)
* 2034001 [[Chabarowsk]] (Хабаровск)
* 2034130 [[Władywostok]] (Владивосток)
=== Taryfy ===
[[Plik:Moscow-Pekin Trans-Manchurian-railway.JPG|thumb|Kolej Transmandżurska jedzie z [[Moskwa|Moskwy]] do [[Pekin]]u przez [[Harbin]] – po rosyjsku „Москва — Пекин”, jak napisano cyrylicą na przedstawionym wagonie]]
Ceny biletów są bardzo zróżnicowane, głównie ze względu na jakość pociągów i wybrane miejsca. '''Pociągi o niskich numerach''' (001, 008 itd.) są droższe i wygodniejsze. Prawdopodobnie znajdziesz się w nowym, klimatyzowanym wagonie z czystą toaletą („biotoaletą”, co oznacza, że nie rozpryskuje ona odchodów na tory i dlatego pozostaje otwarta przez całą podróż). '''Pociągi o wysokich numerach''' (133, 139 itd.) są tańsze i mniej komfortowe. Spodziewaj się starszych wagonów bez klimatyzacji (choć obecnie jest to rzadkością, ponieważ większość pociągów posiada klimatyzację) oraz ze staromodnymi toaletami, które są zamykane na czas postoju pociągu, a czasami nawet 15–20 minut wcześniej. Rosyjskie Koleje nie gwarantują jednak konkretnego typu wagonu na Twoją podróż. Nawet drogie pociągi mogą czasami korzystać ze starszych, mniej komfortowych wagonów.
Cena jest również silnie uzależniona od wybranego miejsca w pociągu, niezależnie od jego numeru. Główną zasadą jest to, że niższe łóżka/miejsca są zazwyczaj zauważalnie droższe (o 30% droższe), a łóżka na drugim poziomie są tańsze. Jeśli wybierzesz miejsce „platzkart” – te po bokach pociągu, wzdłuż pasażu, są zazwyczaj najtańsze, a jednocześnie najbardziej niewygodne do spania.
Rosyjskie Koleje oferują sezonowe ceny biletów na pociągi krajowe (od -20% do +35% „ceny podstawowej”). Bilety są zazwyczaj droższe latem i tańsze zimą. Dodatkowo, od stycznia 2016 roku na niektórych trasach wprowadzono tzw. system dynamiczny. Działa on podobnie jak w przypadku linii lotniczych. Uzyskujesz niższą cenę, kupując bilet z dużym wyprzedzeniem (40–45 dni przed odjazdem), a znacznie wyższą, kupując bilet w dniu odjazdu. Krótkie podróże mogą być absurdalnie drogie (2030 euro za 1–2 godziny, ale to rzadkość i może się tak zdarzyć tylko dlatego, że dostępnych jest tylko kilka najdroższych miejsc/łóżek), podczas gdy podróż na kilka tysięcy kilometrów okazuje się zaskakująco przystępna cenowo.
Ogólnie rzecz biorąc, ceny biletów nie zależą znacząco od liczby dni pozostałych do odjazdu. Główna różnica, wynikająca z terminu, pojawi się tylko wtedy, gdy kupisz je z dużym wyprzedzeniem (jak wspomniano wcześniej). Zazwyczaj można więc bez problemu kupić bilet dzień wcześniej lub tego samego dnia, a cena nie ulegnie znacznej zmianie w systemie cen dynamicznych, może nieznacznie, ale nie drastycznie. Jeśli nie kupisz biletów z wyprzedzeniem, liczy się tylko liczba dostępnych miejsc w danym pociągu. Może się więc zdarzyć, że w tym terminie w tym pociągu nie będzie już wolnych miejsc – jeśli ten odcinek będzie popularny, a do odjazdu pozostało niewiele czasu.
'''Przybliżone szacunki''' dla odcinków w jedną stronę, które zależą również od cen dynamicznych, jakości pociągu, sezonu i daty, wyniosą:
* Cena nocnego pociągu [[Petersburg]]–[[Moskwa]] zaczyna się od około 5000 rubli (2. klasa) i od 4000 rubli za ekspresowe połączenie Sapsan (miejsce w klasie standardowej).
* [[Moskwa]]–[[Jekaterynburg]] kosztuje od około 7500 rubli (druga klasa, dolne piętro).
* [[Jekaterynburg]]–[[Krasnojarsk]] kosztuje około 7000–12000 rubli (druga klasa, nocleg).
* [[Krasnojarsk]]–[[Irkuck]] kosztuje około 3500–7000 rubli (druga klasa).
* [[Irkuck]]–[[Władywostok]] kosztuje około 12000–18000 rubli (druga klasa).
Całkowity koszt: w 2024 roku cena biletu w jedną stronę z [[Moskwa|Moskwy]] do [[Władywostok]]u (lub w drugą stronę) według strony internetowej Rosyjskich Kolei wynosiła około 14 000 rubli za miejsce w wagonie (3. klasa, „platzkart”) lub 28 000 rubli za przedział (2. klasa, „kupe”) na dolnym poziomie. Na górnym poziomie taki „kupe” zazwyczaj kosztuje około 20 000 rubli. Na całej długości linii kolejowej nie ma przedziałów pierwszej klasy, znajdują się one tylko w określonych pociągach na określonych odcinkach, zazwyczaj bliżej [[Moskwa|Moskwy]].
Uwaga: podane powyżej szacunki dotyczące biletu w jedną stronę oznaczają, że całą trasę przejedziesz jednym pociągiem i tylko na tym samym poziomie, a zwiedzanie większych miast po drodze nie będzie trwało dłużej niż 30–60 minut, ponieważ tyle właśnie zajmują przystanki przed odjazdem pociągu. A ponieważ niektórzy podróżujący Transsibem prawdopodobnie chcieliby spędzić trochę czasu zatrzymując się w miastach po drodze, będą musieli kupić bilety na różne pociągi, a ich całkowity koszt będzie zdecydowanie wyższy. Ogólnie rzecz biorąc, jeśli połączymy platformy i wagony, wagony z wysokimi i niskimi łóżkami, całkowity koszt może wynieść około 50 000 rubli.
=== Rozkłady jazdy ===
[[Plik:Omsk railway station. Ticket office hall.jpg|thumb|Kasy biletowe i tablice odjazdów i przyjazdów, [[Omsk]]]]
Pociągi transsyberyjskie mają zróżnicowany rozkład jazdy: niektóre pociągi kursują codziennie, inne w dni parzyste, inne w dni nieparzyste, a niektóre odjeżdżają tylko kilka razy w tygodniu.
Koleje Rosyjskie udostępnia rozkłady jazdy wszystkich rosyjskich pociągów, a także niektórych pociągów międzynarodowych odjeżdżających z rosyjskich miejscowości, takich jak [[Moskwa]]–[[Pekin]]. Podawana jest jedynie rzeczywista dostępność, publikowana na 60 lub 45 dni przed odjazdem dla wszystkich pociągów rosyjskich i na 60 dni dla większości pociągów międzynarodowych. Oczywiście używana jest rosyjska pisownia: [[Pekin]] to ''Pekin'', [[Moskwa]] to ''Moskva'', [[Petersburg]] to ''Sankt-Peterburg'', [[Jekaterynburg]] to ''Ekaterinburg'' lub ''Sverdlovsk'' (dawna nazwa miasta), [[Ułan Ude]] to ''Ulan-ude'', [[Ułan Bator]] to ''Ulan-Bator'', a [[Chabarowsk]] to ''Habarovsk''.
Jeśli nie podróżujesz z [[Moskwa|Moskwy]] do [[Pekin]]u lub [[Władywostok]]u tym samym pociągiem, zwłaszcza jeśli wsiadasz poza dużym miastem, możesz być zmuszony skorzystać z tak zwanych pociągów „przejazdowych” (''проходящие''), które rozpoczynają swoją podróż bardzo daleko, być może tysiące kilometrów od stacji początkowej. Dystrybucja biletów jest nieco skomplikowana. Nie obowiązuje zasada „kto pierwszy, ten lepszy”, która zapełniałaby pociąg w sposób losowy. Niektóre przedziały miejsc są zarezerwowane na odjazdy z określonych stacji, więc możesz, przynajmniej teoretycznie, kupić bilety na dowolną trasę z dużym wyprzedzeniem. Gdy przedział miejsc przypisany do Twojej stacji zostanie wyprzedany, bilety z tej stacji nie będą dostępne do 72 godzin przed odjazdem, kiedy wszystkie pozostałe miejsca będą dostępne. Jeśli naprawdę Ci na tym zależy, możesz spróbować oszukać system, bawiąc się stacjami odjazdu i przyjazdu i znajdując bilet, który naprawdę Ci odpowiada. Najprawdopodobniej jednak uda Ci się zdobyć to, czego potrzebujesz, bez zagłębiania się w działanie systemu.
Inne dobre opcje planowania podróży to planer podróży Deutsche Bahn. Jest dostępny w wielu językach, w tym angielskim, francuskim i hiszpańskim. Ma mniej problemów z transliteracją niż rosyjskie strony internetowe, ale obejmuje tylko ograniczone pociągi „szybkie” (''firmenny''). Inną dobrą opcją jest tabela połączeń kolejowych Poezda (wyszukaj w Google) – jedno z niewielu internetowych narzędzi do planowania podróży w języku angielskim, które nie próbuje sprzedać biletów, a dodatkowo ma przyjemny, prosty interfejs. Jeśli znasz rosyjski, rosyjski portal internetowy Yandex oferuje przydatny [https://rasp.yandex.ru/map/trains/#center=37.63999999999997%2C55.75999999999371,zoom=5 serwis informacyjny w czasie rzeczywistym], w tym rozkłady jazdy pociągów i stacji, a także aktualną lokalizację pociągów na mapie.
== Jedź ==
Nie warto wysiadać na każdym przystanku. Miejsca wymienione poniżej (poza węzłami i przejściami granicznymi) są najciekawsze.
{{mapa|49.3|85.4|zoom=3|wysokość=300|szerokość=800|align=center}}
== Właściwa Kolej Transsyberyjska ==
Właściwa Kolej Transsyberyjska łączy [[Moskwa|Moskwę]] z [[Władywostok]]iem.
Zwykle kursują dwa pociągi dziennie w każdym kierunku. Z [[Moskwa|Moskwy]] pociąg 010 odjeżdża z dworca Jarosławskiego i dociera do [[Władywostok]]u prawie 6 dni i 12 godzin później. Nieco wolniejszy pociąg, numer 002, dociera do [[Władywostok]]u prawie 6 dni i 22 godziny później.
W przeciwnym kierunku pociąg 009 odjeżdża z [[Władywostok]]u i dociera do [[Moskwa|Moskwy]] 6 dni i 4 godziny później. Nieco wolniejszy pociąg 001 dociera do [[Moskwa|Moskwy]] w 6 dni i 19 godzin.
Poniższe czasy i trasy dotyczą szybszych pociągów (010 i 009). Pociągi 001/002 (Rossija) jadą inną trasą z [[Moskwa|Moskwy]] i przejeżdżają przez [[Jarosławl]] zamiast przez [[Niżny Nowogród]], ale łączą się z tym pierwszym przed [[Kirow]]em.
[[File:Transsib start.JPG|thumb|Kolej Transsyberyjska w Moskwie]]
[[File:Vladimir Golden Gate IMG 0046 1725.jpg|thumbnail|Złota Brama Włodzimierza]]
[[File:C0325-NN-Oka-and-Kremlin.jpg|thumb|Niżny Nowogród]]
[[File:Yekaterinburg Church on the Blood.jpg|thumb|Cerkiew na Krwi, Jekaterynburg]]
[[File:Novosibirsk Glavny Station 07-2016 img1.jpg|thumb|Dworzec kolejowy w Nowosybirsku – jeden z największych w Rosji]]
[[File:Krasnoyarsk Dam in 2008.jpg|thumb|Zapora Krasnojarska niedaleko Krasnojarska]]
[[File:Lakebaikal.jpg|thumb|Jezioro Bajkał]]
[[File:Центр Улан-Удэ.JPG|thumbnail|Centralne Ułan-Ude]]
[[File:Russia Chita railroad station.jpg|thumb|Stacja kolejowa Czyta]]
[[File:Center of Vladivostok and Zolotoy Rog.jpg|thumb|Władywostok]]
{| class="wikitable"
|-
! Miasto !! km od Moskwy !! Czas z Moskwy !! Strefa czasowa !!Opis
|-
| {{Znacznik|[[Moskwa]]|55.776389 |37.6575|typ=transport}}'''[[Moskwa]]''' (Москва) || 0 km || 0 hr || Moskwa || Stolica Rosji słynie z wielu słynnych na cały świat zabytków, takich jak Kreml, Plac Czerwony i Sobór Wasyla Błogosławionego. Moskwa to bez wątpienia doskonałe miejsce dla każdego, kto interesuje się historią Rosji – znajdują się tam muzea, zabytkowe kościoły i budynki zarówno z czasów sowieckich, jak i z czasów wcześniejszych.
|-
| {{Znacznik|[[Włodzimierz]]|56.13008 |40.42015|typ=transport}}'''[[Włodzimierz (Rosja)|Włodzimierz]]''' (Владимир)|| 210 km || 3h || Moskwa ||Założony w XII wieku, Włodzimierz słynie z białej, średniowiecznej architektury kamiennej, która jest jednym z obiektów wpisanych na [[Lista światowego dziedzictwa UNESCO|Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO]] i częścią [[Złoty Pierścień|Złotego Pierścienia]]. Podróżując wolniejszym pociągiem przez Jarosław, można zobaczyć historyczne centrum tego miasta, również wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO i znajdujące się na trasie Złotego Pierścienia, choć z późniejszego okresu. 5 minut po wyjściu z dworca kolejowego, po prawej stronie, znajduje się przedmongolska, rosyjska cerkiew prawosławna Opieki Matki Bożej nad Nerlą z XII wieku.
|-
| {{Znacznik|[[Niżny Nowogród]]|56.32208 |43.94591|typ=transport}}'''[[Niżny Nowogród]]''' (Ни́жний Но́вгород)|| 442 km || 6 hr || Moskwa ||W czasach radzieckich to XIII-wieczne miasto nosiło nazwę Gorki, a wśród muzeów znajduje się jedno poświęcone pisarzowi. Podobnie jak Moskwa i niektóre inne rosyjskie miasta, Niżny Nowogród również ma Kreml. Ponadto szczyci się rzeką Wołgą i bogatą kolekcją tradycyjnej rosyjskiej architektury.
|-
| {{Znacznik|Przeprawa przez rzekę Wołgę|56.35391 |43.92411|typ=natura}}'''Przeprawa przez rzekę Wołgę''' || 447 km || 6 hr || Moskwa ||Pierwszą dużą rosyjską rzeką, którą przekroczysz, będzie Wołga, tuż za opuszczeniem dworca kolejowego w Niżnym Nowogrodzie.
|-
| {{Znacznik|[[Perm]]|58.00482 |56.17473|typ=transport}}'''[[Perm]]''' || 1,436 km || 20 hr || Moskwa +2 ||Perm słynie z wydarzeń kulturalnych i instytucji takich jak PERMM, jedyna galeria sztuki współczesnej w Rosji. Warto odwiedzić jaskinię w [[Kungur]]ze i dawny obóz Gułagu przekształcony w muzeum.
|-
| {{Znacznik|Granica Europy i Azji|56.8820 |60.0656|typ=transport}}'''Granica Europy i Azji''' || 1,777 km || 1 dzień, 1 godz. || Moskwa +2 ||Granicę między Europą a Azją wyznacza biały obelisk w lesie. Jesteś teraz nieco ponad dzień drogi od Moskwy.
|-
| {{Znacznik|[[Jekaterynburg]]|56.85866 |60.60612|typ=transport}}'''[[Jekaterynburg]]''' (Екатеринбу́рг) || 1,816 km || 1 dzień, 1 godz. || Moskwa +2 ||Stolica [[Ural]]u może poszczycić się imponującą kolekcją budynków z okresu sowieckiego oraz ciekawymi muzeami prezentującymi lokalne rzemiosło, sztukę i przyrodę.
|-
| {{Znacznik|[[Tiumeń]]|57.14559 |65.52231|typ=transport}}'''[[Tiumeń]]''' (Тюме́нь) || 2,144 km || 1 dzień, 6 godz. || Moskwa +2 ||Tiumeń był jednym z pierwszych rosyjskich fortów na [[Syberia|Syberii]]. To dobry punkt wyjścia na wyprawy do [[Obwód tiumeński|obwodu tiumeńskiego]], w tym do starożytnego miasta [[Tobolsk]], pierwszej rosyjskiej osady na Syberii i miejsca, gdzie można podziwiać starą rosyjską architekturę, w tym liczne drewniane domy.
|-
| {{Znacznik|Przeprawa przez rzekę Irtysz|54.93291 |73.35202|typ=natura}}'''Przeprawa przez rzekę Irtysz''' || 2,706 km || 1 dzień, 13 godz. || Moskwa +3 ||Przed dotarciem do [[Omsk]]a przekroczą Państwo rzekę Irtysz.
|-
| {{Znacznik|[[Omsk]]|54.93956 |73.38646|typ=transport}}'''[[Omsk]]''' (Омск) || 2,712 km || 1 dzień, 13 godz. || Moskwa +3 || Omsk był przez krótki okres po rewolucji stolicą Białorusi. Wśród atrakcji turystycznych znajdują się muzeum wojskowe, katedra kozacka z kozackim sztandarem i syberyjskie domy z rzeźbionego drewna.
|-
| {{Znacznik|Przeprawa przez rzekę Ob|55.00967 |82.91837|typ=natura}}'''Przeprawa przez rzekę Ob''' || 3,332 km || 1 dzień, 22 godz. || Moskwa +4 ||Ob, to kolejna znana syberyjska rzeka, którą trzeba pokonać przed dotarciem do [[Nowosybirsk]]a.
|-
| {{Znacznik|[[Nowosybirsk]]|55.03630 |82.89521|typ=transport}}'''[[Nowosybirsk]]''' (Новосиби́рск) || 3,335 km || 1 dzień, 22 godz. || Moskwa +4 ||Trzecie co do wielkości miasto Rosji oferuje bogactwo architektury modernizmu radzieckiego, doprawionej wspaniałymi przykładami radzieckiej sztuki monumentalnej. Wśród zabytków architektury znajdują się również stare kościoły, domy kupieckie i obóz wojskowy z początku XX wieku. To punkt wyjścia do podróży w góry [[Ałtaj]] i [[Kazachstan]].
|-
| {{Znacznik|[[Tajga]]|56.06226 |85.62564|typ=transport}}'''[[Tajga]]''' (Тайга́) || 3,565 km || 2 dni, 1 godz. || Moskwa +4 ||Sama wieś Tajga nie jest zbyt ciekawa, ale z niej można stosunkowo łatwo dostać się do [[Tomsk]]a, studenckiego miasta o drewnianej architekturze.
|-
| {{Znacznik|[[Krasnojarsk]]|56.00486 |92.82842|typ=transport}}'''[[Krasnojarsk]]''' (Красноярск) || 4,095 km || 2 dni, 9 godz. || Moskwa +4 ||Malownicze miasto Krasnojarsk zostało założone przez Kozaków. W mieście znajduje się wiele muzeów, zabytków oraz centrów handlowo-rozrywkowych. Dalej znajduje się ogromna zapora wodna i rezerwat przyrody Stołby z granitowymi kolumnami. Jeśli jedziesz do [[Pekin]]u Koleją Transmongolską, przebyłeś już połowę drogi z Moskwy.
|-
| {{Znacznik|Przeprawa przez rzekę Jenisej|56.06600 |93.00957|typ=natura}}'''Przeprawa przez rzekę Jenisej''' || 4,101 km || 2 dni, 9 godz. || Moskwa +4 ||Krasnojarsk leży nad dużą rzeką, którą przekroczysz w trakcie swojej podróży na wschód.
|-
| {{Znacznik|węzeł BAM|55.92035 |98.06190|typ=atrakcja}}'''węzeł BAM''' || 4,515 km || 2 dni, 15 godz. || Moskwa +5 ||Za wsią Tajszet magistrala Bajkalsko-Amurska rozgałęzia się na północ.
|-
| {{Znacznik|[[Irkuck]]|52.28264 |104.26047|typ=transport}}'''[[Irkuck]]''' (Иркутск) || 5,185 km || 3 dni, 2 godz. || Moskwa +5 ||W połowie drogi z Moskwy do Władywostoku, po trzech dniach podróży, Irkuck leży nad brzegiem jeziora [[Bajkał]], wpisanego na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Samo miasto oferuje tradycyjne, zdobione syberyjskie drewniane domy, lodołamacz, tamę oraz, oczywiście, kilka kościołów i muzeów poświęconych kulturze i historii regionu. Jedną ze specjalnych pamiątek do kupienia są kamusi – tradycyjne futrzane buty. Z Irkucka można również wybrać się w podróż koleją Circum-Bajkalską.
|-
| {{Znacznik|[[Ułan Ude]]|51.84034 |107.58242|typ=transport}}'''[[Ułan Ude]]''' (Улан-Удэ) || 5,642 km || 3 dni, 11 godz. || Moskwa +5 ||Już sama brama do Muzeum Etnograficznego pokazuje, że przybyłeś na Wschód – i nie tylko – Ułan Ude ma wyraźnie mongolski klimat z buddyjskimi miejscami i starymi rezydencjami z czasów, gdy miasto było ważnym punktem handlowym w regionie.
|-
| {{Znacznik|Węzeł transmongolski|51.82124 |107.70361|typ=atrakcja}}'''Węzeł transmongolski''' || 5,655 km || 3 dni, 11 godz. || Moskwa +5 ||Niedługo za Ułan Ude znajduje się ważny węzeł kolejowy: właściwa kolej transsyberyjska biegnie prosto na wschód do Władywostoku, a transmongolska biegnie na południe do Mongolii i Chin.
|-
| {{Znacznik|[[Czyta]]|52.02813 |113.49482|typ=transport}}'''[[Czyta]]''' (Чита)|| 6,199 km || 3 dni, 18 godz. || Moskwa +6 || Dawniej zamknięte miasto Czita oferuje kilka miejsc kultu religijnego. Ponieważ miasto odwiedza niewielu turystów, zwłaszcza z Zachodu, jest ono postrzegane jako ciekawostka.
|-
| {{Znacznik|Węzeł transmandżurski|51.62441 |114.53127|typ=atrakcja}}'''Węzeł transmandżurski''' || 6,312 km || 4 dni, 0 godz. || Moskwa +6 ||Dokładnie cztery dni później, od Moskwy, szlaki transmandżurskie skręcają w stronę [[Harbin]]u i [[Pekin]]u.
|-
| {{Znacznik|Przeprawa przez rzekę Amur|48.53633 |135.00326|typ=natura}}'''Przeprawa przez rzekę Amur'''} || 8,515 km || 5 dni, 11 godz. || Moskwa +7 ||Po bardzo długim odcinku bez większych miast przekroczysz Amur, ostatnią z głównych rzek na tej trasie. Most na rzece jest przedstawiony na banknocie 5000 rubli.
|-
| {{Znacznik|[[Chabarowsk]]|48.49687 |135.07296|typ=transport}}'''[[Chabarowsk]]''' (Хабаровск) || 8,521 km || 5 dni, 11 godz.|| Moskwa +7 ||Za rzeką dotrzesz do Chabarowska. Jeśli interesują Cię muzea, znajdziesz tu kilka muzeów z prefiksem „Dalekowschodni”, w których możesz zapoznać się z historią wojskową regionu, sztuką, historią powszechną i… Koleją Dalekowschodnią – która obejmuje najbardziej wysunięty na wschód odcinek Kolei Transsyberyjskiej!
|-
| {{Znacznik|[[Władywostok]]|43.11124 |131.88192|typ=transport}}'''[[Władywostok]]''' (Владивосток) || 9,288 km || 6 dni, 0 godz. || Moskwa +7 ||Sześć dni po rozpoczęciu podróży, lub kilka godzin później, jeśli wybrałeś wolniejszy pociąg, docierasz do Władywostoku nad Oceanem Spokojnym. Dworzec kolejowy został zbudowany w tym samym stylu co moskiewski dworzec Jarosław, po drugiej stronie torów. Stacjonuje tu rosyjska flota pacyficzna – miasto zostało zbudowane właśnie w tym celu – więc jest tu mnóstwo miejsc i pomników morskich do odwiedzenia, a także malownicze wybrzeże Pacyfiku.
|-
|}
== Podróżowanie ==
* [[Moskwa]] – [[Władywostok]]
* ok. 9300 km
== Bilety ==
== Bezpieczeństwo ==
{{Jest w|Rosja}}
{{zarys}}
[[Kategoria:Rosja]]
[[Kategoria:Szlaki turystyczne]]
oi2s36m4npkbq5s4gaas8sxngf6nirr
156731
156730
2026-04-27T18:23:53Z
Moromar
2451
/* Właściwa Kolej Transsyberyjska */
156731
wikitext
text/x-wiki
{{Top-banner}}
{{Szlak turystyczny}}
[[Plik:Trans siberian railroad large.png|thumb|upright=1.5|Kolej Transsyberyjska – linia czerwona<br />oraz [[Kolej Bajkalsko-Amurska]] – linia zielona]]
'''Kolej Transsyberyjska''' ([[Rozmówki rosyjskie|ros]]. Транссиби́рская магистраль lub Трансси́б) to nazwa tras kolejowych, które przecinają [[Syberia|Syberię]] z [[Moskwa|Moskwy]]. Uwaga: trasy, a nie pociągi; nie ma czegoś takiego jak „Ekspres Transsyberyjski”. Istnieją trzy główne trasy, na których kursuje wiele pociągów:
* Właściwa '''Kolej Transsyberyjska''' przecina ogromny obszar [[Rosja|Rosji]], od [[Moskwa|Moskwy]] przez [[Perm]], [[Jekaterynburg]], [[Omsk]], [[Nowosybirsk]], [[Irkuck]], [[Ułan Ude]], [[Czyta|Czytę]] i [[Chabarowsk]] do Oceanu Spokojnego we [[Władywostok]]u.
* '''Kolej Transmongolska''' biegnie tą samą trasą z [[Moskwa|Moskwy]] aż do [[Ułan Ude]], a następnie odgałęzia się na południe przez [[Ułan Bator]] w [[Mongolia|Mongolii]] do [[Pekin]]u w [[Chiny|Chinach]].
* '''Kolej Transmandżurska''' biegnie dalej tą trasą, mijając [[Ułan Ude]], do [[Czyta|Czyty]], a następnie przez Chińską [[Mandżuria|Mandżurię]] do [[Pekin]]u
[[Plik:Trans-Siberian train. Moscow-Vladivostok.jpg|thumb|300px|Pociąg ''Rossija'', który obsługuje całą trasę Kolei Transsyberyjskiej z [[Moskwa|Moskwy]] do [[Władywostok]]u]]
Te trasy obsługiwane są przez bezpośrednie pociągi, z których te do [[Władywostok]]u kursują co najmniej codziennie, a do [[Chiny|Chin]] raz lub dwa razy w tygodniu. Kilka pociągów kursuje na krótszych odcinkach, więc podróż w tym samym kierunku może nie wymagać noclegu. Podobnie jak meandrująca rzeka, Kolej Transsyberyjska z biegiem czasu zmieniała swój bieg, dlatego istnieją różne równoległe trasy. W [[Europa|europejskiej]] części [[Rosja|Rosji]] klasyczna trasa wiedzie przez [[Niżny Nowogród]], ale inne linie biegną na północ przez [[Jarosławl]] lub na południe przez [[Kazań]]. Kolej Transsyberyjska kiedyś biegła przez [[Pietropawłowsk]], ale obecnie znajduje się ona w niepodległym [[Kazachstan]]ie. Trasa została więc przekierowana na północ, ale pociągi do [[Astana|Astany]] nadal kursują starą trasą. „BAM”, czyli Magistrala Bajkalsko-Amurska, to północna linia równoległa, która ostatecznie dociera do Pacyfiku w miejscowości [[Wanino]]/[[Sowiecka Gawań]]; mówi się o jej przedłużeniu na wyspę [[Sachalin]], a nawet do [[Japonia|Japonii]]. To ciekawe trasy poboczne, ale nie są one tutaj brane pod uwagę jako część Kolei Transsyberyjskiej.
Kolej Transsyberyjska, zbudowana w latach 1891–1916, jest najdłuższą koleją na świecie. Najdłuższe połączenie kolejowe na świecie prowadzi z [[Moskwa|Moskwy]] do [[Pjongjang]]u trasą transsyberyjską do [[Ussuryjsk]]a koło [[Władywostok]]u, gdzie rozgałęzia się na południe, do [[Korea Północna|Korei Północnej]]. Kursuje ona jako pociąg bezpośredni dwa razy w miesiącu. Najdłuższa ''trasa'' kolejowa, w istocie znacznie wydłużająca trasę transsyberyjską z przesiadkami, ale bez opuszczania sieci kolejowej, prowadzi z [[Portugalia|Portugalii]] do [[Singapur]]u.
== Charakterystyka ==
[[Plik:Trans-Siberian railway map.png|thumb|upright=2.0|Przebieg linii kolejowej]]
: ''Zobacz również: [[Koleją po Rosji]]''
Podróż Koleją Transsyberyjską to jedna z niewielu prawdziwych przygód, jakie pozostały.
Trasa z [[Moskwa|moskiewskiego]] Dworca Jarosławskiego do [[Władywostok]]u przecina dwa kontynenty, 16 głównych rzek, sześć krajów związkowych i prawie sto miast. Nawet dziś mosty na Amurze, Jeniseju i Obie są wyjątkowe – to największe mosty rzeczne na kontynencie azjatyckim. Łącznie jest ich 485. Stanowi ona kręgosłup rosyjskiej sieci kolejowej i połączenie między azjatycką i europejską siecią kolejową. Jest to najbardziej uczęszczana linia kolejowa na świecie, którą transportowana jest znaczna część rosyjskiej ropy naftowej.
Chociaż na całej trasie przeważają etniczni Rosjanie, w miarę zbliżania się do wybrzeża Pacyfiku, będzie można spotkać coraz więcej przedstawicieli różnych grup etnicznych [[Azja|Azji]].
Najpewniej poznasz osoby, które będą Twoimi współpasażerami. Zwłaszcza ci, którzy podróżują sami, najprawdopodobniej spotkają miejscowych w przedziale. To fantastyczna okazja, aby poznać Rosjan, zwłaszcza jeśli znasz ten język choć trochę. Pamiętaj, że większość ludzi nie mówi ani słowa po angielsku, więc zabierz ze sobą rosyjskie rozmówki. Automatyczny tłumacz w smartfonie lub tablecie może okazać się niezastąpionym narzędziem do zrozumienia miejscowych.
=== Historia ===
[[Plik:Russian prisoners at work at the Amur Railway.jpg|300px|thumbnail|Więźniowie budujący linię kolejową w pobliżu rzeki Amur]]
Podróżowanie po [[Syberia|Syberii]] przed powstaniem kolei było rozpaczliwą sprawą. Wczesne szlaki, handel i osadnictwo przebiegały z północy na południe, wykorzystując wielkie rzeki, aby przypłynąć z [[Arktyka|Arktyki]] w krótkim lecie. Od XVI i XVII wieku podejmowano próby budowy autostrady wschód-zachód, ale wczesna budowa dróg nie dawała rady surowemu klimatowi i problemom logistycznym. Tymczasem ogromne zasoby naturalne Syberii pozostawały niewykorzystane, a pod względem ekonomicznym wschód spoglądał w stronę [[Chiny|Chin]], a nie [[Rosja|Rosji]], więc carowie, a potem Sowieci, wytrwali. Dopiero jednak w 2015 roku [[Rosja]] miała w pełni utwardzoną, całoroczną autostradę biegnącą od wybrzeża do wybrzeża. I nawet teraz, gdy autostrada jest otwarta, towary i ludzie są przewożeni koleją znacznie częściej niż drogą – zwłaszcza na ogromne odległości, które często są niezbędne, aby dostać się z dowolnego miejsca do dowolnego miejsca na [[Syberia|Syberii]].
Kolej stanowiła lepsze perspektywy dla transportu ciężkich ładunków, a budowa Kolei Transsyberyjskiej rozpoczęła się w maju 1891 roku zarówno z zachodu, jak i ze wschodu. Pierwsza dekada to historia błotnistego heroizmu, z ponad 7000 km linii kolejowej – żadnej innej linii kolejowej nie zbudowano tak szybko. I to pomimo wszystkich wzgórz, wrzosowisk i bagien, pomimo twardo-żelazistej, zamarzniętej ziemi, nieprzebytej tajgi i wielkich rzek do przekroczenia, a wszystko to z wykorzystaniem XIX-wiecznego sprzętu i wiedzy – i to w kraju często postrzeganym przez współczesnych jako beznadziejnie zacofany. Przy budowie linii kolejowej pracowało nawet 60 000 robotników, a wiele osób straciło życie. Cała linia kolejowa o długości 9288 km została ukończona w 1916 roku, a elektryfikacja w 2002 roku. Zmieniło to oblicze Rosji, która stała się krajem zarówno azjatyckim, jak i europejskim. Syberia i Daleki Wschód Rosji przeżyły boom gospodarczy i masową migrację do tych regionów – nie zawsze dobrowolną. Miasta wzdłuż linii kolejowej, takie jak [[Omsk]], [[Nowosybirsk]], [[Krasnojarsk]] i [[Irkuck]], rozrosły się do dużych ośrodków przemysłowych. Podobnie, inne miejsca podupadły: [[Tomsk]] miał być częścią Kolei Transsyberyjskiej, ale udoskonalona inżynieria umożliwiła krótszą trasę przez [[Nowosybirsk]], więc zamiast tego stał się wysypiskiem dla dysydentów, zapadłą dziurą, a jego stare miasto jest w rezultacie lepiej zachowane. Aby podać tylko jeden przykład wagi, jaką nawet współcześni przywiązywali do kolei, francuski dziennik „La France” napisał po jej ukończeniu: „Po odkryciu Ameryki i budowie Kanału Sueskiego historia nie zna innego wydarzenia, które miałoby tak ogromne bezpośrednie i pośrednie konsekwencje, jak budowa Kolei Transsyberyjskiej”.
Pociągi do [[Mongolia|Mongolii]] i [[Chiny|Chin]] zostały zawieszone podczas pandemii COVID-19. Pociągi zostały jednak wznowione.
=== Rodzaje pociągów ===
Istnieją cztery rodzaje pociągów dalekobieżnych. ''Firmiennyj'' (Фирменный) i ''Skoryj'' (Скорый) to pociągi szybkie, z których pierwszy oferuje wyższy poziom komfortu. ''Passażyrskij'' (Пассажирский) są wolniejsze i mniej komfortowe, natomiast ''pocztowo-bagażnyj'' (Почтово-багажный) są bardzo wolne i przeznaczone głównie do przewozu poczty. Wyższy numer pociągu oznacza niższą kategorię pociągu i mniejszy ruch w pociągu. Kategoria pociągu jest podana w rozkładzie jazdy. Istnieją również pociągi podmiejskie (często nazywane „elektryczkami”, ponieważ były to pierwsze pociągi elektryczne w powszechnym użyciu w Rosji), ale nie pokrywają one całej linii (często łącząc miasto z jego przedmieściami wzdłuż linii), a podróż nimi uczyniłaby całą podróż jeszcze bardziej przygodową – porównywalną do próby przejechania całej [[Europa|Europy]] koleją podmiejską i autobusami lokalnymi.
Im dłuższy odcinek, tym mniej alternatywnych połączeń kolejowych będzie do wyboru. Bezpośrednie pociągi między [[Moskwa|Moskwą]] a [[Pekin]]em odjeżdżają dwa razy w tygodniu (jeden pociąg przez [[Ułan Bator]], a drugi przez [[Harbin]]). Między [[Moskwa|Moskwą]] a [[Petersburg]]iem kursuje ponad 20 pociągów dziennie.
W pociągach dalekobieżnych na wagon przypada jeden lub dwóch konduktorów. Są oni odpowiedzialni za czyszczenie samowarów i sprawdzanie biletów.
== Przygotowania ==
[[Plik:Transsib in der Steppe.JPG|300px|thumb|Koleją Transsyberyjską po stepach Syberii]]
=== Samodzielnie czy z grupą turystyczną? ===
Podróżowanie na własną rękę jest proste, pod warunkiem, że jesteś dobrze zorganizowany i potrafisz z wyprzedzeniem zaplanować i zarezerwować wszystkie przesiadki, noclegi i etapy podróży. Będziesz musiał to zrobić w każdym przypadku, aby uzyskać rosyjską wizę, jeśli Twój plan podróży obejmuje wielokrotne wjazdy do [[Rosja|Rosji]]. Następnie, niczym statek kosmiczny płynący między planetami, będziesz przemieszczać się niemal bezwładnie z pociągu do hotelu, z pociągu do hotelu. Spróbuj improwizować w trakcie podróży, a będzie to przygoda granicząca z bagnem. Możesz sobie pozwolić na improwizację wzdłuż osi [[Moskwa]]-[[Petersburg]] i po krajach WNP. Jednak odległości i czasy podróży Koleją Transsyberyjską są ogromne, a znalezienie zakwaterowania i zarezerwowanie biletów kolejowych na miejscu będzie wymagało przynajmniej podstawowej znajomości [[Rozmówki rosyjskie|języka rosyjskiego]].
Jeśli podróżujesz zorganizowaną '''wycieczką''', wszystkie te problemy znikają. Wystarczy zapłacić i pojawić się na miejscu o odpowiedniej porze. Wycieczka grupowa Koleją Transsyberyjską jest o około 30% droższa niż samodzielna. Oznacza to również, że musisz dostosować się do harmonogramu grupy i że Twoja interakcja z miejscowymi prawdopodobnie ograniczy się do powitania kelnera w wagonie restauracyjnym.
=== Klimat i wyposażenie ===
[[Plik:Train stop.JPG|thumb|W styczniu temperatury poniżej -40°C nie są rzadkością]]
Staraj się, aby bagaż był jak najmniejszy i unikaj zabierania ze sobą wartościowych przedmiotów. To, co powinieneś spakować, zależy od pory roku; latem temperatura na [[Syberia|Syberii]] i w [[Chiny|Chinach]] może przekroczyć 30°C. Zimą w dużej części [[Rosja|Rosji]] i [[Mongolia|Mongolii]] temperatura spadnie poniżej -30°C. Wiosną lub jesienią wystarczy kilka koszulek, sweter i lekka kurtka. W razie potrzeby ubrania można kupić tanio na targowiskach wzdłuż drogi. W pociągu powinieneś nosić wygodne ubranie (np. sportowe) i klapki. Zaleca się również zabranie wystarczającej ilości rzeczy do czytania.
==== Sugerowana lista rzeczy do spakowania ====
Na każdą dłuższą podróż Koleją Transsyberyjską zaleca się spakowanie następujących rzeczy:
* '''Scyzoryk''' Do krojenia chleba i warzyw można kupić u sprzedawców na głównych stacjach
* '''Sztućce''' Zupki instant, czyli ich rosyjska wersja – ziemniaki instant, stają się niezbędnymi przekąskami dla większości podróżnych, ponieważ każdy wagon wyposażony jest w wrzątek z samowaru, niestety często brakuje plastikowego widelca lub łyżki.
* '''Menażki lub duży kubek ze stali nierdzewnej z pokrywką'''. Przydatne do przygotowywania makaronu lub herbaty, a także do mycia zębów.
* '''Perfumowane chusteczki nawilżane/chusteczki nawilżane dla niemowląt/chusteczki nawilżane'''. Te drobiazgi mogą zdziałać cuda dla Twojej higieny osobistej.
* '''Latarka czołowa''' Podczas tych długich podróży (przez 8 stref czasowych) często okazuje się, że Einstein rzeczywiście miał rację – czas staje się względny. Zabierz więc latarkę czołową do czytania, gdy inni chcą się zdrzemnąć. Możesz też po prostu skorzystać z telefonu.
* '''Klapki''' lub inne wsuwane buty na dni spędzone w pociągu
* '''Talia kart''' lub inne łatwe do opanowania gry to świetny sposób na towarzyskie spotkania z innymi podróżnymi i sprawią, że długie godziny spędzone w pociągu będą o wiele przyjemniejsze. Zabierz ze sobą talię 5 koron, ponieważ jest to popularna gra w Rosji. Jeśli grasz w szachy, koniecznie zabierz ze sobą mały zestaw szachów – gra jest bardzo popularna w Rosji.
* '''Zdjęcia''' domu, kraju i rodziny oraz '''rozmówki''' z sekcją konwersacyjną mogą okazać się zaskakująco skuteczne, ponieważ będziesz mieć mnóstwo czasu na pokonanie bariery językowej. Wielu Rosjan jest ciekawych obcokrajowców, gdy tylko minie ich początkowe podejrzenie, ponieważ zazwyczaj nie spotykają ich zbyt wielu – nawet w dzisiejszych czasach. Zalecane: sporządź listę słownictwa i ucz się jej w pociągu!
* '''Bateria zewnętrzna/powerbank''' – chociaż pociągi są teraz wyposażone w gniazdka elektryczne, mogą z nich korzystać inne osoby naraz, a czasami na wyższych piętrach znajdują się tylko gniazda USB do ładowania, które nie są zbyt mocne.
Biżuterię najlepiej zostawić w domu. Jeśli zabierasz ze sobą tablet, laptop lub inny drogi sprzęt elektroniczny – oczywiście trzymaj go w jak największym stopniu poza zasięgiem wzroku. Warto zabrać ze sobą aparat fotograficzny z odpowiednią ilością miejsca na dane lub smartfon z dobrym aparatem. We wszystkich większych miastach znajdują się kawiarenki internetowe lub po prostu miejsca z Wi-Fi, gdzie można przesyłać zdjęcia lub przenosić je na dysk zewnętrzny. Zabierz również dodatkowe baterie lub ładowarki, ponieważ ładowanie urządzeń w pociągu może być trudne, choć możliwe, ponieważ w większości pociągów są teraz gniazdka elektryczne.
== Dojazd ==
[[Plik:Vladstation.jpg|thumb|Stacja Władywostok]]
Trzy stacje końcowe kolei transsyberyjskiej to [[Moskwa]], [[Pekin]] i [[Władywostok]]. Istnieje również dwumiesięczne połączenie z [[Moskwa|Moskwy]] do [[Pjongjang]]u, ale zazwyczaj nie jest ono dostępne dla obcokrajowców.
=== Europejskie terminale ===
Do [[Moskwa|Moskwy]] można dojechać pociągiem z wielu europejskich destynacji. Ceny biletów w jedną stronę z [[Londyn]]u zaczynają się od około 200 funtów, a [https://www.bahn.de/ Niemieckie Koleje] są przydatnym źródłem informacji. Na tej trasie prawdopodobnie będziesz potrzebować wizy tranzytowej na [[Białoruś]], chyba że podróżujesz przez [[Ukarina|Ukrainę]], robisz objazd z [[Warszawa|Warszawy]] do [[Ryga|Rygi]] (kilka autobusów, potrzeba kilku dni) lub z [[Niemcy|Niemiec]] przez [[Helsinki]] (pociągiem lub promem, stosunkowo drogo). Jadąc od północy, możesz również odwiedzić [[Petersburg]] – dostępny pociągiem, autobusem lub promem z [[Finlandia|Finlandii]] i [[Estonia|Estonii]].
[https://global.flixbus.com/ Eurolines] to europejska firma autokarowa oferująca połączenia z wielu miast. Ceny biletów z Londynu zaczynają się od około 60 funtów.
Aerofłot to główna linia lotnicza obsługująca połączenia z i do [[Moskwa|Moskwy]], ponadto do [[Moskwa|Moskwy]] latają prawie wszyscy europejscy (oraz niektórzy azjatyccy i północnoamerykańscy) przewoźnicy narodowi oraz niektóre tanie linie lotnicze.
'''Która stacja w Moskwie?''' Przede wszystkim pociąg odjeżdża ze stacji podanej na bilecie, więc sprawdź to! Zazwyczaj pociągi na klasycznej trasie transsyberyjskiej przez [[Kirow]] odjeżdżają z moskiewskiej stacji Jarosławska. Kilka pociągów na [[Ural]], [[Syberia|Syberię]] i [[Daleki Wschód]] odjeżdża jednak z moskiewskiej stacji Kazańskiej; znajduje się ona w sąsiedztwie stacji Jarosławska i Leningradzkiej na północnym wschodzie miasta, a stacja metra dla wszystkich trzech terminali to Komsomolskaja. Niektóre inne pociągi jadące na wschód (głównie do [[Niżny Nowogród|Niżnego Nowogrodu]]) odjeżdżają z moskiewskiej stacji Kurskaja, oddalonej o 1 km na południe, a stacja metra to Kurskaja.
Do [[Petersburga]], stolicy Rosji w czasach budowy Transsyberyjskiej, do 2022 roku można było dojechać pociągiem z [[Finlandia|Finlandii]] i krajów bałtyckich. Stamtąd można dojechać do [[Moskwa|Moskwy]] lub północną trasą transsyberyjską, omijając [[Moskwa|Moskwę]], przez [[Wołogda|Wołogdę]] i [[Jekaterynburg]], gdzie prawdopodobnie trzeba będzie przesiąść się na pociąg, aby dojechać dalej do [[Władywostok]]u lub [[Pekin]]u.
=== Azjatyckie terminale ===
[[Plik:Transib kmcounter.jpg|thumb|2914 km od [[Moskwa|Moskwy]]]]
Prom DBS kursuje przez cały rok do Władywostoku z [[Sakaiminato]] w [[Japonia|Japonii]] przez [[Donghae]] w [[Korea Południowa|Korei Południowej]]. Drogą lotniczą, Aerołot obsługuje m.in. [[Władywostok]].
Do [[Pekin]]u można dotrzeć pociągiem z takich miejsc jak [[Lhasa]] ([[Tybet]]) – połączenia codzienne, [[Ho Chi Minh]] ([[Wietnam]]) – połączenia dwa razy w tygodniu, a także [[Hongkong]] (w alternatywnych terminach). Poza [[Wietnam]]em połączenia kolejowe ulegają zerwaniu i nie ma połączeń kolejowych z [[Tajlandia|Tajlandii]], [[Mjanma|Mjanmy]] ani [[Indie|Indii]] – choć często można skorzystać z autobusu. Istnieje wiele połączeń międzynarodowych do [[Pekin]]u i dość dużo połączeń do innych wschodnich terminali. Na przykład [https://www.airasia.com/en/gb Air Asia] oferuje tanie połączenia do [[Chiny|Chin]], [https://www.s7.ru/en/ S7 Airlines] oferuje połączenia lotnicze do [[Rosja|Rosji]], a [https://www.miat.com/en MIAT Mongolian Airlines] oferuje połączenia do [[Ułan Bator]] z [[Pekin]]u, [[Moskwa|Moskwy]], [[Seul]]u i [[Hongkong]]u w sezonie.
Do [[Pjongjang]]u można dojechać jednym bezpośrednim pociągiem z [[Moskwa|Moskwy]] co dwa tygodnie. Linia do [[Chasan]]u na granicy z [[Korea Północna|Koreą Północną]] odgałęzia się od głównej linii do [[Władywostok]]u w Baranowskim, zanim pociąg przekroczy rzekę Tumen i wjedzie do północnokoreańskiego miasta [[Tumangang]].
== Informacje o wizie ==
''Bardziej szczegółowe informacje na temat wiz znajdują się w artykułach dotyczących [[Rosja|Rosji]], [[Mongolia|Mongolii]], [[Chiny|Chin]] i [[Korea Północna|Korei Północnej]]''.
Większość podróżnych będzie potrzebować wiz do [[Rosja|Rosji]] i [[Chiny|Chin]].
[[Mongolia|Mongolię]] może odwiedzić większość turystów z Zachodu bez wizy. Dla tych, którzy jej potrzebują, proces ubiegania się o wizę jest stosunkowo prosty, ale należy złożyć wniosek w mongolskiej placówce dyplomatycznej, ponieważ nie ma tam e-wiz.
W [[Chiny|Chinach]] proces ubiegania się o wizę jest bardziej skomplikowany. W większości przypadków należy przedstawić szczegółowy plan podróży, w tym bilety wjazdowe i wyjazdowe z [[Chiny|Chin]], a także rezerwacje noclegów na każdą noc planowaną w [[Chiny|Chinach]]. W większości przypadków o wizę chińską można ubiegać się tylko w kraju obywatelstwa lub zamieszkania.
[[Rosja]] jest bardziej problematyczna. Do wydania wizy zazwyczaj wymagane są zaproszenia. Jeśli kupujesz bilety kolejowe za pośrednictwem biura podróży w kraju, prawie na pewno może ono zająć się Twoim wnioskiem wizowym, jeśli specjalizuje się w podróżach do [[Rosja|Rosji]]. Wiza turystyczna uprawnia do pobytu w kraju do 30 dni. Wiza biznesowa to opcja dla osób, które chcą spędzić w Rosji do 90 dni, ale do jej otrzymania wymagane jest zaproszenie od rosyjskiej firmy. Obywatele większości krajów europejskich mogą uzyskać e-wizę na pobyt w Rosji do 16 dni i nie potrzebują zaproszenia, ale obywatele Stanów Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii, Kanady, Australii i Nowej Zelandii nie kwalifikują się do niej.
[[Korea Północna|Koreę Północną]] można zwiedzać wyłącznie z przewodnikiem, a podróżowanie na własną rękę jest surowo zabronione. Podróż pociągiem z [[Moskwa|Moskwy]] do [[Pjongjang]]u jest możliwa pod warunkiem, że jest ona częścią wycieczki po [[Korea Północna|Korei Północnej]].
Każdy turysta zagraniczny musi zarejestrować się na pobyt w jednym miejscu dłuższy niż 7 dni roboczych (9 dni, jeśli wliczono weekend). Hotele zazwyczaj oferują to bezpłatnie, niektóre hostele oferują to za dodatkową opłatą. Podobno każdy Rosjanin może zarejestrować się u siebie, udając się na pocztę i uiszczając niewielką opłatę. Jeśli pobyt w jednym miejscu trwa krócej niż 7 dni roboczych, rejestracja nie jest wymagana. Bilety kolejowe i rachunki z hotelu są dobrym dowodem na to, że nie przekroczyłeś/aś limitu pobytu. W każdym razie zdecydowanie zaleca się zachowanie biletów i rachunków do momentu opuszczenia kraju.
Rosyjskie wizy tranzytowe wydane w [[Pekin]]ie lub [[Harbin]]ie są ważne 10 dni i nie wymagają zaproszenia. To wystarczająco dużo czasu, aby odbyć podróż bez przesiadek i spędzić kilka dni w [[Moskwa|Moskwie]]. Konsulat w [[Pekin]]ie jest otwarty od 9:00 do 11:00, ale pamiętaj, że wielu obywateli [[Chiny|Chin]] również stara się o wizy, więc przyjdź wcześniej. Koszt różni się w zależności od narodowości, ale Amerykanie mogą spodziewać się 250 USD za usługę tego samego dnia lub 150 USD za usługę pięciodniową. Po przyjeździe do [[Moskwa|Moskwy]] masz cztery noce ważne na wizie tranzytowej, co pozwala na jedną lub dwie noce w [[Moskwa|Moskwie]], nocny przejazd pociągiem i jedną lub dwie noce w [[Petersburg]]u, ale musisz przekroczyć granicę przed północą ostatniego dnia ważności wizy.
Z [[Rosja|Rosji]] można wyjechać przez [[Petersburg]] na wiele sposobów, m.in. autobusami i pociągami do [[Helsinki|Helsinek]], [[Tallinn]]a, [[Ryga|Rygi]], [[Kijów|Kijowa]] i innych miejsc w [[Europa|Europie]]. Należy jednak pamiętać, że obywatele niemal wszystkich państw potrzebują wizy tranzytowej (lub turystycznej) na [[Białoruś]] (w razie wątpliwości zapoznaj się z informacjami [https://www.mfa.gov.by/en/visa/ tutaj]), więc jeśli planujesz podróż przez Białoruś, koniecznie zadbaj o wizę.
Rosyjskiej wizy tranzytowej nie można przedłużyć w żadnych okolicznościach. Jeśli przylatujesz z [[Pekin]]u, możesz zarejestrować swoją wizę po przybyciu do [[Moskwa|Moskwy]]. Jeśli posiadasz 10-dniową wizę tranzytową i nie zatrzymujesz się w jednym miejscu (jedziesz do [[Petersburg]]a), nie musisz jej rejestrować.
Obywatele [[Izrael]]a, [[Korea Południowa|Korei Południowej]], niektórych krajów Ameryki Łacińskiej, państw członkowskich WNP i kilku innych krajów nie potrzebują wiz rosyjskich.
== Bilety ==
[[Rosja|Rosyjski]] system kolejowy różni się od [[Europa|europejskiego]]. Bilety kolejowe kupuje się na '''konkretne daty''', a '''wszystkie przystanki muszą być zaplanowane z wyprzedzeniem'''. Jeśli na przykład masz bilet z [[Moskwa|Moskwy]] do [[Władywostok]]u i wysiądziesz z pociągu w [[Irkuck]]u bez biletu z informacją, że stamtąd wsiądziesz do innego pociągu, a pociąg odjedzie bez Ciebie, utkniesz w [[Irkuck]]u, ponieważ bilety nie będą ważne w żadnym późniejszym pociągu. To trochę jak z samolotem lecącym z [[Nowy Jork|Nowego Jorku]] do [[Moskwa|Moskwy]] z przesiadką w [[Amsterdam]]ie – jeśli zdecydujesz się wysiąść w [[Amsterdam]]ie i spóźnisz się na lot, nie możesz wykorzystać biletu na kolejny lot do [[Moskwa|Moskwy]]. Pociągi zazwyczaj zatrzymują się na kilka godzin na granicach międzynarodowych, na dziesiątki minut w dużych miastach (w przypadku wolniejszych pociągów w niektórych przypadkach na ponad godzinę) i na kilka minut na małych przystankach. Dzięki temu będziesz mógł zrobić zakupy na peronie, a czasem nawet zajrzeć do budynku dworca, ale aby faktycznie zwiedzić miasto, będziesz musiał kontynuować podróż późniejszym pociągiem.
Przepisy stanowią, że pasażer może zatrzymać się na jeden przystanek w podróży (bez dodatkowych opłat), ale wymaga to dopełnienia formalności w pociągu i będzie trudne do uzgodnienia z konduktorem bez dobrej znajomości języka rosyjskiego.
Istnieją cztery sposoby zakupu biletów na podróż. Możesz je kupić u agenta podróży (lub online) we własnym kraju, u agenta podróży w kraju, z którego rozpoczynasz podróż, osobiście przyjechać i kupić bilety na dworcu w [[Rosja|Rosji]] lub kupić bilety online za pośrednictwem strony internetowej lub aplikacji Rosyjskich Kolei (РЖД) (patrz poniżej). Pierwsze dwie opcje są najbezpieczniejsze, ale najdroższe, a dwie ostatnie są najtańsze, ale wymagają trochę czasu i wysiłku z Twojej strony. Popularne pociągi mogą być wyprzedane z dużym wyprzedzeniem, szczególnie w szczycie sezonu, dlatego staraj się rezerwować z wyprzedzeniem. „Wcześniej” oznacza 45 dni przed odjazdem pociągu. Jest to najwcześniejszy termin, w którym bilety są sprzedawane osobom prywatnym. Biura podróży mogą obiecać bilety na znacznie wcześniejszy termin.
Bilety można kupić na dowolnej stacji w [[Rosja|Rosji]], niekoniecznie na tej na trasie pociągu. Przygotuj się na kilkugodzinne stanie w kolejce (co jest jednak rzadkością) i nie spodziewaj się, że w okienku będzie można porozmawiać w innym języku niż rosyjski. [[Rosja]], [[Ukraina]], [[Białoruś]], a nawet kraje bałtyckie: [[Estonia]], [[Łotwa]] i [[Litwa]], mają wspólną sieć biletową, więc bilet na rosyjski pociąg można kupić we wszystkich tych krajach (np. w [[Brześć|Brześciu]]). Cena będzie mniej więcej taka sama, chyba że skorzystasz z usług biura podróży. Niewielkie różnice zależą od tego, czy pościel (~100 rubli) i ubezpieczenie (150-200 rubli) są wliczone w cenę biletu. Jeśli pościel nie jest wliczona w cenę biletu, zapłacisz tę samą kwotę konduktorowi (ale oczywiście nie jest to wymagane w przypadku krótkich podróży w ciągu dnia). Ubezpieczenie to coś, czego tak naprawdę nie potrzebujesz, więc po prostu powiedz ''bez strachowki'' (без страховки, bez ubezpieczenia). Kupując online, ubezpieczenie zazwyczaj nie jest wliczone w cenę.
Na niektórych stacjach nadal znajdują się specjalne okienka sprzedaży biletów tylko dla obcokrajowców, ale cena biletów powinna być teraz taka sama dla obcokrajowców i miejscowych.
Bilety są zawsze '''imienne''', z imieniem i nazwiskiem oraz numerem paszportu, dlatego należy okazać paszporty wszystkich podróżnych przy płaceniu (kserokopia paszportu zazwyczaj wystarcza) oraz przy wejściu do pociągu (należy okazać oryginał dokumentu). Należy to dokładnie sprawdzić. '''Jedna błędna cyfra w numerze paszportu wydrukowanym na bilecie najprawdopodobniej uniemożliwi wejście do pociągu'''. Ponadto, jeśli planujesz kupić bilety więcej niż jeden raz, warto mieć pod ręką karteczkę z nazwiskami podróżnych zapisanymi cyrylicą, zamiast przepisywać je za każdym razem. Zwróć też uwagę na numer pociągu – na dużych, zatłoczonych stacjach pomoże Ci to znaleźć właściwy peron i pociąg, ponieważ może się zdarzyć, że w tym samym czasie odjedzie kilka pociągów, bez wskazania stacji pośrednich.
W [[Pekin]]ie bilety kolejowe na pociągi międzynarodowe można kupić w China International Travel Service (CITS), które ma dwa biura; Jeden w hotelu International przy Jianguomen i jeden w holu Beijing Tourism Building, za hotelem New Otani. Należy je kupić osobiście.
=== Bilety online ===
[[plik:transsiberian-interior.jpg|thumb|Kabina pasażerska klasy ''Kupe'' na kolei transsyberyjskiej]]
Bilety można kupić online. Większość tras obsługuje „rejestrację elektroniczną” – wejście do pociągu wymaga jedynie okazania paszportu (lub dokumentu tożsamości dołączonego do biletu). Niemniej jednak, aby uniknąć kłopotów, zaleca się (choć nie jest to absolutnie konieczne) wydrukowanie biletów. Można to zrobić w dowolnej kasie lub w jednym ze specjalnych automatów biletowych, które są teraz zainstalowane na większych dworcach kolejowych. Jeśli musisz wydrukować bilet, zawsze drukuj go co najmniej godzinę przed odjazdem, ponieważ automaty biletowe często się zacinają lub brakuje papieru, a kasy słyną z bardzo długich kolejek. Podaj paszport i potwierdzenie zamówienia (lub tylko numer zamówienia). Kasjer wyda Ci papierowy bilet bez dodatkowej opłaty. Może wydrukować wszystkie bilety jednocześnie.
Zakup biletów na oficjalnej stronie Rosyjskich Kolei może być dość trudny, ale nieco tańszy niż na dworcach, ponieważ nie ma opłaty manipulacyjnej. Możesz również wybrać wagon i miejsce siedzące oraz sprawdzić wszystkie opcje. Jednak nie wszystkie zagraniczne karty kredytowe są akceptowane (żadna nie jest akceptowana od 2022 roku). Bilety krajowe można kupić do 45–60 dni przed odjazdem, a bilety międzynarodowe – 60 dni przed odjazdem. Bilety międzynarodowe są zazwyczaj droższe niż krajowe, dlatego zaleca się przesiadkę na krótko przed przekroczeniem granicy i podróżowanie z biletami krajowymi, o ile to możliwe.
Zazwyczaj przy wejściu na pokład samolotu sprawdzany jest tylko dokument tożsamości. Nikt nigdy nie prosi o bilet, ponieważ system odprawił go już wcześniej, niezależnie od tego, czy posiadasz go, czy nie.
=== Kasy biletowe w Rosji ===
* '''Koleje Rosyjskie''', ☏ +7 495 266-8300 (Międzynarodowa Kasa Biletowa tylko w języku rosyjskim). Strona internetowa sprzedaje bilety online (w języku angielskim).
* '''Transsib Reisen''', ☏ +7 90959 1010-1. Sprzedają bilety po kosztach. Działają w Petersburgu od 1991 roku i mówią również po angielsku, niemiecku i francusku. Ich strona internetowa jest jednak wyłącznie w języku niemieckim, ale zawiera wbudowany tłumacz Google.
* '''RusTrains.com''', ☏ +7-812-645-08-98, info@rustrains.com. Wygodna internetowa kasa biletowa. Działają w Moskwie od 2014 roku, mają stronę internetową również w języku angielskim, hiszpańskim i innych językach europejskich. Zapewniają sprawną obsługę klienta.
=== Numery stacji ===
Numery stacji są używane wewnętrznie w rosyjskim systemie komputerowym kolei, ale zazwyczaj są również drukowane na biletach. Ich znajomość może być pomocna przy rezerwacji biletów na mniejszych stacjach (możesz zabrać ze sobą tę stronę i używać jej do wskazywania) lub przy zakupie biletów za granicą.
=== Numery stacji ===
Numery stacji są używane wewnętrznie w rosyjskim systemie komputerowym kolei, ale zazwyczaj są również drukowane na biletach. Ich znajomość może być pomocna przy rezerwacji biletów na mniejszych stacjach (możesz zabrać ze sobą tę stronę i używać jej do wskazywania) lub przy zakupie biletów za granicą.
{{infobox|Przy kasie biletowej |
*Chciałbym kupić bilet – ''Ja chaciu kupić biłiet'' – Я хочу купить билет
:Z – ''iz'' – из
:Do – ''w'' – в
*Jedna, dwie, trzy osoby – ''adin, dwa, tri czieławieka'' – один, два, три человека
*Dziś – ''siewodnia'' – сегодня
*Jutro – ''zaftra'' – завтра
*Poniedziałek – ''paniedielnik'' – понедельник
*Wtorek – ''ftornik'' – вторник
*Środa – ''srieda'' – среда
*Czwartek – ''czietwerg'' – четверг
*Piątek – ''piatnica'' – пятница
*Sobota – ''subota'' – суббота
*Niedziela– ''woskresienie'' – воскресенье
*Odjeżdża o – ''wyjest'' – выезд
:Rano– ''utrom'' – утром
:Południe– ''dniom'' – днем
:Wieczorem– ''wieczierom'' – вечером
*Wagon – ''wagon'' – вагон
:Plackart (3 kl) – ''plackart'' – плацкарт
:Kupe (2 kl) – ''kupe'' – купе
:SV ( 1 kl) – ''es we'' – СВ
*Czy mógłbym mieć... – ''mnie, pażałsta...'' – мне, пожалуйста...
:górna kuszetka – ''wiernjuju połku'' – верхнюю полку
:dolna kuszetka – ''niżnjuju połku'' – нижнюю полку
*Numer paszportu – ''omer paspórta'' – номер паспорта
}}
==== Międzynarodowe ====
''Stacje są wymienione w kolejności od zachodu na wschód''
* 5100136 [[Warszawa]]/[[Polska]] – Dworzec Centralny (''Warszawa Centralna'')
* 2100035 [[Brześć]]/[[Białoruś]] (Брест)
* 1000001 [[Helsinki]]/[[Finlandia]] (Хельсинки)
* 3100022 [[Ułan Bator]]/[[Mongolia]] (Улан-Батор)
* 3300100 [[Pekin]]/[[Chiny]] (Пекин, 北京)
* 3300200 [[Harbin]]/[[Chiny]] (Харбин, 哈尔滨)
==== Rosja ====
''Lista głównych stacji wymienionych w kolejności od zachodu na wschód''
* 2058000 [[Królewiec|Kaliningrad]] (Калининград)
* 2004000 [[Petersburg]] (Санкт-Петербург)
: 2004001 Petersburg – Stacja Główna (Санкт-Петербург (Главный вокзал))
: 2004004 Petersburg – Dworzec Fiński (Санкт-Петербург (Финляндский вокзал))
* 2000000 [[Moskwa]] (Москва)
: 2000002 Moskwa – Dworzec Jarosławski (Москва (Ярославский Вокзал))
: 2000003 Moskwa – Dworzec Kazański (Москва (Казанский Вокзал))
: 2000006 Moskwa – Dworzec Białoruski (Москва (Белорусский Вокзал))
* 2060001 [[Niżny Nowogród]] (Нижний Новгород) – często wymieniany z dawną nazwą miasta Gorki (Горький)
* 2060500 [[Kazań]] (Казань)
* 2030000 [[Jekaterynburg]] (Екатеринбу́рг) – często wymieniany z dawną nazwą miasta Swierdłowsk (Свердловск)
* 2044001 [[Nowosybirsk]] (Новосибирск)
* 2028170 [[Tomsk]] (Томск)
* 2038001 [[Krasnojarsk]] (Красноярск)
* 2054052 [[Siewierobajkalsk]] (Северобайкальск)
* 2054001 [[Irkuck]] (Иркутск)
* 2054785 [[Ułan Ude]] (Улан-Удэ)
* 2034001 [[Chabarowsk]] (Хабаровск)
* 2034130 [[Władywostok]] (Владивосток)
=== Taryfy ===
[[Plik:Moscow-Pekin Trans-Manchurian-railway.JPG|thumb|Kolej Transmandżurska jedzie z [[Moskwa|Moskwy]] do [[Pekin]]u przez [[Harbin]] – po rosyjsku „Москва — Пекин”, jak napisano cyrylicą na przedstawionym wagonie]]
Ceny biletów są bardzo zróżnicowane, głównie ze względu na jakość pociągów i wybrane miejsca. '''Pociągi o niskich numerach''' (001, 008 itd.) są droższe i wygodniejsze. Prawdopodobnie znajdziesz się w nowym, klimatyzowanym wagonie z czystą toaletą („biotoaletą”, co oznacza, że nie rozpryskuje ona odchodów na tory i dlatego pozostaje otwarta przez całą podróż). '''Pociągi o wysokich numerach''' (133, 139 itd.) są tańsze i mniej komfortowe. Spodziewaj się starszych wagonów bez klimatyzacji (choć obecnie jest to rzadkością, ponieważ większość pociągów posiada klimatyzację) oraz ze staromodnymi toaletami, które są zamykane na czas postoju pociągu, a czasami nawet 15–20 minut wcześniej. Rosyjskie Koleje nie gwarantują jednak konkretnego typu wagonu na Twoją podróż. Nawet drogie pociągi mogą czasami korzystać ze starszych, mniej komfortowych wagonów.
Cena jest również silnie uzależniona od wybranego miejsca w pociągu, niezależnie od jego numeru. Główną zasadą jest to, że niższe łóżka/miejsca są zazwyczaj zauważalnie droższe (o 30% droższe), a łóżka na drugim poziomie są tańsze. Jeśli wybierzesz miejsce „platzkart” – te po bokach pociągu, wzdłuż pasażu, są zazwyczaj najtańsze, a jednocześnie najbardziej niewygodne do spania.
Rosyjskie Koleje oferują sezonowe ceny biletów na pociągi krajowe (od -20% do +35% „ceny podstawowej”). Bilety są zazwyczaj droższe latem i tańsze zimą. Dodatkowo, od stycznia 2016 roku na niektórych trasach wprowadzono tzw. system dynamiczny. Działa on podobnie jak w przypadku linii lotniczych. Uzyskujesz niższą cenę, kupując bilet z dużym wyprzedzeniem (40–45 dni przed odjazdem), a znacznie wyższą, kupując bilet w dniu odjazdu. Krótkie podróże mogą być absurdalnie drogie (2030 euro za 1–2 godziny, ale to rzadkość i może się tak zdarzyć tylko dlatego, że dostępnych jest tylko kilka najdroższych miejsc/łóżek), podczas gdy podróż na kilka tysięcy kilometrów okazuje się zaskakująco przystępna cenowo.
Ogólnie rzecz biorąc, ceny biletów nie zależą znacząco od liczby dni pozostałych do odjazdu. Główna różnica, wynikająca z terminu, pojawi się tylko wtedy, gdy kupisz je z dużym wyprzedzeniem (jak wspomniano wcześniej). Zazwyczaj można więc bez problemu kupić bilet dzień wcześniej lub tego samego dnia, a cena nie ulegnie znacznej zmianie w systemie cen dynamicznych, może nieznacznie, ale nie drastycznie. Jeśli nie kupisz biletów z wyprzedzeniem, liczy się tylko liczba dostępnych miejsc w danym pociągu. Może się więc zdarzyć, że w tym terminie w tym pociągu nie będzie już wolnych miejsc – jeśli ten odcinek będzie popularny, a do odjazdu pozostało niewiele czasu.
'''Przybliżone szacunki''' dla odcinków w jedną stronę, które zależą również od cen dynamicznych, jakości pociągu, sezonu i daty, wyniosą:
* Cena nocnego pociągu [[Petersburg]]–[[Moskwa]] zaczyna się od około 5000 rubli (2. klasa) i od 4000 rubli za ekspresowe połączenie Sapsan (miejsce w klasie standardowej).
* [[Moskwa]]–[[Jekaterynburg]] kosztuje od około 7500 rubli (druga klasa, dolne piętro).
* [[Jekaterynburg]]–[[Krasnojarsk]] kosztuje około 7000–12000 rubli (druga klasa, nocleg).
* [[Krasnojarsk]]–[[Irkuck]] kosztuje około 3500–7000 rubli (druga klasa).
* [[Irkuck]]–[[Władywostok]] kosztuje około 12000–18000 rubli (druga klasa).
Całkowity koszt: w 2024 roku cena biletu w jedną stronę z [[Moskwa|Moskwy]] do [[Władywostok]]u (lub w drugą stronę) według strony internetowej Rosyjskich Kolei wynosiła około 14 000 rubli za miejsce w wagonie (3. klasa, „platzkart”) lub 28 000 rubli za przedział (2. klasa, „kupe”) na dolnym poziomie. Na górnym poziomie taki „kupe” zazwyczaj kosztuje około 20 000 rubli. Na całej długości linii kolejowej nie ma przedziałów pierwszej klasy, znajdują się one tylko w określonych pociągach na określonych odcinkach, zazwyczaj bliżej [[Moskwa|Moskwy]].
Uwaga: podane powyżej szacunki dotyczące biletu w jedną stronę oznaczają, że całą trasę przejedziesz jednym pociągiem i tylko na tym samym poziomie, a zwiedzanie większych miast po drodze nie będzie trwało dłużej niż 30–60 minut, ponieważ tyle właśnie zajmują przystanki przed odjazdem pociągu. A ponieważ niektórzy podróżujący Transsibem prawdopodobnie chcieliby spędzić trochę czasu zatrzymując się w miastach po drodze, będą musieli kupić bilety na różne pociągi, a ich całkowity koszt będzie zdecydowanie wyższy. Ogólnie rzecz biorąc, jeśli połączymy platformy i wagony, wagony z wysokimi i niskimi łóżkami, całkowity koszt może wynieść około 50 000 rubli.
=== Rozkłady jazdy ===
[[Plik:Omsk railway station. Ticket office hall.jpg|thumb|Kasy biletowe i tablice odjazdów i przyjazdów, [[Omsk]]]]
Pociągi transsyberyjskie mają zróżnicowany rozkład jazdy: niektóre pociągi kursują codziennie, inne w dni parzyste, inne w dni nieparzyste, a niektóre odjeżdżają tylko kilka razy w tygodniu.
Koleje Rosyjskie udostępnia rozkłady jazdy wszystkich rosyjskich pociągów, a także niektórych pociągów międzynarodowych odjeżdżających z rosyjskich miejscowości, takich jak [[Moskwa]]–[[Pekin]]. Podawana jest jedynie rzeczywista dostępność, publikowana na 60 lub 45 dni przed odjazdem dla wszystkich pociągów rosyjskich i na 60 dni dla większości pociągów międzynarodowych. Oczywiście używana jest rosyjska pisownia: [[Pekin]] to ''Pekin'', [[Moskwa]] to ''Moskva'', [[Petersburg]] to ''Sankt-Peterburg'', [[Jekaterynburg]] to ''Ekaterinburg'' lub ''Sverdlovsk'' (dawna nazwa miasta), [[Ułan Ude]] to ''Ulan-ude'', [[Ułan Bator]] to ''Ulan-Bator'', a [[Chabarowsk]] to ''Habarovsk''.
Jeśli nie podróżujesz z [[Moskwa|Moskwy]] do [[Pekin]]u lub [[Władywostok]]u tym samym pociągiem, zwłaszcza jeśli wsiadasz poza dużym miastem, możesz być zmuszony skorzystać z tak zwanych pociągów „przejazdowych” (''проходящие''), które rozpoczynają swoją podróż bardzo daleko, być może tysiące kilometrów od stacji początkowej. Dystrybucja biletów jest nieco skomplikowana. Nie obowiązuje zasada „kto pierwszy, ten lepszy”, która zapełniałaby pociąg w sposób losowy. Niektóre przedziały miejsc są zarezerwowane na odjazdy z określonych stacji, więc możesz, przynajmniej teoretycznie, kupić bilety na dowolną trasę z dużym wyprzedzeniem. Gdy przedział miejsc przypisany do Twojej stacji zostanie wyprzedany, bilety z tej stacji nie będą dostępne do 72 godzin przed odjazdem, kiedy wszystkie pozostałe miejsca będą dostępne. Jeśli naprawdę Ci na tym zależy, możesz spróbować oszukać system, bawiąc się stacjami odjazdu i przyjazdu i znajdując bilet, który naprawdę Ci odpowiada. Najprawdopodobniej jednak uda Ci się zdobyć to, czego potrzebujesz, bez zagłębiania się w działanie systemu.
Inne dobre opcje planowania podróży to planer podróży Deutsche Bahn. Jest dostępny w wielu językach, w tym angielskim, francuskim i hiszpańskim. Ma mniej problemów z transliteracją niż rosyjskie strony internetowe, ale obejmuje tylko ograniczone pociągi „szybkie” (''firmenny''). Inną dobrą opcją jest tabela połączeń kolejowych Poezda (wyszukaj w Google) – jedno z niewielu internetowych narzędzi do planowania podróży w języku angielskim, które nie próbuje sprzedać biletów, a dodatkowo ma przyjemny, prosty interfejs. Jeśli znasz rosyjski, rosyjski portal internetowy Yandex oferuje przydatny [https://rasp.yandex.ru/map/trains/#center=37.63999999999997%2C55.75999999999371,zoom=5 serwis informacyjny w czasie rzeczywistym], w tym rozkłady jazdy pociągów i stacji, a także aktualną lokalizację pociągów na mapie.
== Jedź ==
Nie warto wysiadać na każdym przystanku. Miejsca wymienione poniżej (poza węzłami i przejściami granicznymi) są najciekawsze.
{{mapa|49.3|85.4|zoom=3|wysokość=300|szerokość=800|align=center}}
== Właściwa Kolej Transsyberyjska ==
Właściwa Kolej Transsyberyjska łączy [[Moskwa|Moskwę]] z [[Władywostok]]iem.
Zwykle kursują dwa pociągi dziennie w każdym kierunku. Z [[Moskwa|Moskwy]] pociąg 010 odjeżdża z dworca Jarosławskiego i dociera do [[Władywostok]]u prawie 6 dni i 12 godzin później. Nieco wolniejszy pociąg, numer 002, dociera do [[Władywostok]]u prawie 6 dni i 22 godziny później.
W przeciwnym kierunku pociąg 009 odjeżdża z [[Władywostok]]u i dociera do [[Moskwa|Moskwy]] 6 dni i 4 godziny później. Nieco wolniejszy pociąg 001 dociera do [[Moskwa|Moskwy]] w 6 dni i 19 godzin.
Poniższe czasy i trasy dotyczą szybszych pociągów (010 i 009). Pociągi 001/002 (Rossija) jadą inną trasą z [[Moskwa|Moskwy]] i przejeżdżają przez [[Jarosławl]] zamiast przez [[Niżny Nowogród]], ale łączą się z tym pierwszym przed [[Kirow]]em.
[[File:Transsib start.JPG|thumb|Kolej Transsyberyjska w Moskwie]]
[[File:Vladimir Golden Gate IMG 0046 1725.jpg|thumbnail|Złota Brama Włodzimierza]]
[[File:C0325-NN-Oka-and-Kremlin.jpg|thumb|Niżny Nowogród]]
[[File:Novosibirsk Glavny Station 07-2016 img1.jpg|thumb|Dworzec kolejowy w Nowosybirsku – jeden z największych w Rosji]]
[[File:Krasnoyarsk Dam in 2008.jpg|thumb|Zapora Krasnojarska niedaleko Krasnojarska]]
[[File:Lakebaikal.jpg|thumb|Jezioro Bajkał]]
[[File:Центр Улан-Удэ.JPG|thumbnail|Centralne Ułan-Ude]]
[[File:Russia Chita railroad station.jpg|thumb|Stacja kolejowa Czyta]]
[[File:Center of Vladivostok and Zolotoy Rog.jpg|thumb|Władywostok]]
{| class="wikitable"
|-
! Miasto !! km od Moskwy !! Czas z Moskwy !! Strefa czasowa !!Opis
|-
| {{Znacznik|[[Moskwa]]|55.776389 |37.6575|typ=transport}}'''[[Moskwa]]''' (Москва) || 0 km || 0 hr || Moskwa || Stolica Rosji słynie z wielu słynnych na cały świat zabytków, takich jak Kreml, Plac Czerwony i Sobór Wasyla Błogosławionego. Moskwa to bez wątpienia doskonałe miejsce dla każdego, kto interesuje się historią Rosji – znajdują się tam muzea, zabytkowe kościoły i budynki zarówno z czasów sowieckich, jak i z czasów wcześniejszych.
|-
| {{Znacznik|[[Włodzimierz]]|56.13008 |40.42015|typ=transport}}'''[[Włodzimierz (Rosja)|Włodzimierz]]''' (Владимир)|| 210 km || 3h || Moskwa ||Założony w XII wieku, Włodzimierz słynie z białej, średniowiecznej architektury kamiennej, która jest jednym z obiektów wpisanych na [[Lista światowego dziedzictwa UNESCO|Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO]] i częścią [[Złoty Pierścień|Złotego Pierścienia]]. Podróżując wolniejszym pociągiem przez Jarosław, można zobaczyć historyczne centrum tego miasta, również wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO i znajdujące się na trasie Złotego Pierścienia, choć z późniejszego okresu. 5 minut po wyjściu z dworca kolejowego, po prawej stronie, znajduje się przedmongolska, rosyjska cerkiew prawosławna Opieki Matki Bożej nad Nerlą z XII wieku.
|-
| {{Znacznik|[[Niżny Nowogród]]|56.32208 |43.94591|typ=transport}}'''[[Niżny Nowogród]]''' (Ни́жний Но́вгород)|| 442 km || 6 hr || Moskwa ||W czasach radzieckich to XIII-wieczne miasto nosiło nazwę Gorki, a wśród muzeów znajduje się jedno poświęcone pisarzowi. Podobnie jak Moskwa i niektóre inne rosyjskie miasta, Niżny Nowogród również ma Kreml. Ponadto szczyci się rzeką Wołgą i bogatą kolekcją tradycyjnej rosyjskiej architektury.
|-
| {{Znacznik|Przeprawa przez rzekę Wołgę|56.35391 |43.92411|typ=natura}}'''Przeprawa przez rzekę Wołgę''' || 447 km || 6 hr || Moskwa ||Pierwszą dużą rosyjską rzeką, którą przekroczysz, będzie Wołga, tuż za opuszczeniem dworca kolejowego w Niżnym Nowogrodzie.
|-
| {{Znacznik|[[Perm]]|58.00482 |56.17473|typ=transport}}'''[[Perm]]''' || 1,436 km || 20 hr || Moskwa +2 ||Perm słynie z wydarzeń kulturalnych i instytucji takich jak PERMM, jedyna galeria sztuki współczesnej w Rosji. Warto odwiedzić jaskinię w [[Kungur]]ze i dawny obóz Gułagu przekształcony w muzeum.
|-
| {{Znacznik|Granica Europy i Azji|56.8820 |60.0656|typ=transport}}'''Granica Europy i Azji''' || 1,777 km || 1 dzień, 1 godz. || Moskwa +2 ||Granicę między Europą a Azją wyznacza biały obelisk w lesie. Jesteś teraz nieco ponad dzień drogi od Moskwy.
|-
| {{Znacznik|[[Jekaterynburg]]|56.85866 |60.60612|typ=transport}}'''[[Jekaterynburg]]''' (Екатеринбу́рг) || 1,816 km || 1 dzień, 1 godz. || Moskwa +2 ||Stolica [[Ural]]u może poszczycić się imponującą kolekcją budynków z okresu sowieckiego oraz ciekawymi muzeami prezentującymi lokalne rzemiosło, sztukę i przyrodę.
|-
| {{Znacznik|[[Tiumeń]]|57.14559 |65.52231|typ=transport}}'''[[Tiumeń]]''' (Тюме́нь) || 2,144 km || 1 dzień, 6 godz. || Moskwa +2 ||Tiumeń był jednym z pierwszych rosyjskich fortów na [[Syberia|Syberii]]. To dobry punkt wyjścia na wyprawy do [[Obwód tiumeński|obwodu tiumeńskiego]], w tym do starożytnego miasta [[Tobolsk]], pierwszej rosyjskiej osady na Syberii i miejsca, gdzie można podziwiać starą rosyjską architekturę, w tym liczne drewniane domy.
|-
| {{Znacznik|Przeprawa przez rzekę Irtysz|54.93291 |73.35202|typ=natura}}'''Przeprawa przez rzekę Irtysz''' || 2,706 km || 1 dzień, 13 godz. || Moskwa +3 ||Przed dotarciem do [[Omsk]]a przekroczą Państwo rzekę Irtysz.
|-
| {{Znacznik|[[Omsk]]|54.93956 |73.38646|typ=transport}}'''[[Omsk]]''' (Омск) || 2,712 km || 1 dzień, 13 godz. || Moskwa +3 || Omsk był przez krótki okres po rewolucji stolicą Białorusi. Wśród atrakcji turystycznych znajdują się muzeum wojskowe, katedra kozacka z kozackim sztandarem i syberyjskie domy z rzeźbionego drewna.
|-
| {{Znacznik|Przeprawa przez rzekę Ob|55.00967 |82.91837|typ=natura}}'''Przeprawa przez rzekę Ob''' || 3,332 km || 1 dzień, 22 godz. || Moskwa +4 ||Ob, to kolejna znana syberyjska rzeka, którą trzeba pokonać przed dotarciem do [[Nowosybirsk]]a.
|-
| {{Znacznik|[[Nowosybirsk]]|55.03630 |82.89521|typ=transport}}'''[[Nowosybirsk]]''' (Новосиби́рск) || 3,335 km || 1 dzień, 22 godz. || Moskwa +4 ||Trzecie co do wielkości miasto Rosji oferuje bogactwo architektury modernizmu radzieckiego, doprawionej wspaniałymi przykładami radzieckiej sztuki monumentalnej. Wśród zabytków architektury znajdują się również stare kościoły, domy kupieckie i obóz wojskowy z początku XX wieku. To punkt wyjścia do podróży w góry [[Ałtaj]] i [[Kazachstan]].
|-
| {{Znacznik|[[Tajga]]|56.06226 |85.62564|typ=transport}}'''[[Tajga]]''' (Тайга́) || 3,565 km || 2 dni, 1 godz. || Moskwa +4 ||Sama wieś Tajga nie jest zbyt ciekawa, ale z niej można stosunkowo łatwo dostać się do [[Tomsk]]a, studenckiego miasta o drewnianej architekturze.
|-
| {{Znacznik|[[Krasnojarsk]]|56.00486 |92.82842|typ=transport}}'''[[Krasnojarsk]]''' (Красноярск) || 4,095 km || 2 dni, 9 godz. || Moskwa +4 ||Malownicze miasto Krasnojarsk zostało założone przez Kozaków. W mieście znajduje się wiele muzeów, zabytków oraz centrów handlowo-rozrywkowych. Dalej znajduje się ogromna zapora wodna i rezerwat przyrody Stołby z granitowymi kolumnami. Jeśli jedziesz do [[Pekin]]u Koleją Transmongolską, przebyłeś już połowę drogi z Moskwy.
|-
| {{Znacznik|Przeprawa przez rzekę Jenisej|56.06600 |93.00957|typ=natura}}'''Przeprawa przez rzekę Jenisej''' || 4,101 km || 2 dni, 9 godz. || Moskwa +4 ||Krasnojarsk leży nad dużą rzeką, którą przekroczysz w trakcie swojej podróży na wschód.
|-
| {{Znacznik|węzeł BAM|55.92035 |98.06190|typ=atrakcja}}'''węzeł BAM''' || 4,515 km || 2 dni, 15 godz. || Moskwa +5 ||Za wsią Tajszet magistrala Bajkalsko-Amurska rozgałęzia się na północ.
|-
| {{Znacznik|[[Irkuck]]|52.28264 |104.26047|typ=transport}}'''[[Irkuck]]''' (Иркутск) || 5,185 km || 3 dni, 2 godz. || Moskwa +5 ||W połowie drogi z Moskwy do Władywostoku, po trzech dniach podróży, Irkuck leży nad brzegiem jeziora [[Bajkał]], wpisanego na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Samo miasto oferuje tradycyjne, zdobione syberyjskie drewniane domy, lodołamacz, tamę oraz, oczywiście, kilka kościołów i muzeów poświęconych kulturze i historii regionu. Jedną ze specjalnych pamiątek do kupienia są kamusi – tradycyjne futrzane buty. Z Irkucka można również wybrać się w podróż koleją Circum-Bajkalską.
|-
| {{Znacznik|[[Ułan Ude]]|51.84034 |107.58242|typ=transport}}'''[[Ułan Ude]]''' (Улан-Удэ) || 5,642 km || 3 dni, 11 godz. || Moskwa +5 ||Już sama brama do Muzeum Etnograficznego pokazuje, że przybyłeś na Wschód – i nie tylko – Ułan Ude ma wyraźnie mongolski klimat z buddyjskimi miejscami i starymi rezydencjami z czasów, gdy miasto było ważnym punktem handlowym w regionie.
|-
| {{Znacznik|Węzeł transmongolski|51.82124 |107.70361|typ=atrakcja}}'''Węzeł transmongolski''' || 5,655 km || 3 dni, 11 godz. || Moskwa +5 ||Niedługo za Ułan Ude znajduje się ważny węzeł kolejowy: właściwa kolej transsyberyjska biegnie prosto na wschód do Władywostoku, a transmongolska biegnie na południe do Mongolii i Chin.
|-
| {{Znacznik|[[Czyta]]|52.02813 |113.49482|typ=transport}}'''[[Czyta]]''' (Чита)|| 6,199 km || 3 dni, 18 godz. || Moskwa +6 || Dawniej zamknięte miasto Czita oferuje kilka miejsc kultu religijnego. Ponieważ miasto odwiedza niewielu turystów, zwłaszcza z Zachodu, jest ono postrzegane jako ciekawostka.
|-
| {{Znacznik|Węzeł transmandżurski|51.62441 |114.53127|typ=atrakcja}}'''Węzeł transmandżurski''' || 6,312 km || 4 dni, 0 godz. || Moskwa +6 ||Dokładnie cztery dni później, od Moskwy, szlaki transmandżurskie skręcają w stronę [[Harbin]]u i [[Pekin]]u.
|-
| {{Znacznik|Przeprawa przez rzekę Amur|48.53633 |135.00326|typ=natura}}'''Przeprawa przez rzekę Amur'''} || 8,515 km || 5 dni, 11 godz. || Moskwa +7 ||Po bardzo długim odcinku bez większych miast przekroczysz Amur, ostatnią z głównych rzek na tej trasie. Most na rzece jest przedstawiony na banknocie 5000 rubli.
|-
| {{Znacznik|[[Chabarowsk]]|48.49687 |135.07296|typ=transport}}'''[[Chabarowsk]]''' (Хабаровск) || 8,521 km || 5 dni, 11 godz.|| Moskwa +7 ||Za rzeką dotrzesz do Chabarowska. Jeśli interesują Cię muzea, znajdziesz tu kilka muzeów z prefiksem „Dalekowschodni”, w których możesz zapoznać się z historią wojskową regionu, sztuką, historią powszechną i… Koleją Dalekowschodnią – która obejmuje najbardziej wysunięty na wschód odcinek Kolei Transsyberyjskiej!
|-
| {{Znacznik|[[Władywostok]]|43.11124 |131.88192|typ=transport}}'''[[Władywostok]]''' (Владивосток) || 9,288 km || 6 dni, 0 godz. || Moskwa +7 ||Sześć dni po rozpoczęciu podróży, lub kilka godzin później, jeśli wybrałeś wolniejszy pociąg, docierasz do Władywostoku nad Oceanem Spokojnym. Dworzec kolejowy został zbudowany w tym samym stylu co moskiewski dworzec Jarosław, po drugiej stronie torów. Stacjonuje tu rosyjska flota pacyficzna – miasto zostało zbudowane właśnie w tym celu – więc jest tu mnóstwo miejsc i pomników morskich do odwiedzenia, a także malownicze wybrzeże Pacyfiku.
|-
|}
== Podróżowanie ==
* [[Moskwa]] – [[Władywostok]]
* ok. 9300 km
== Bilety ==
== Bezpieczeństwo ==
{{Jest w|Rosja}}
{{zarys}}
[[Kategoria:Rosja]]
[[Kategoria:Szlaki turystyczne]]
bzrwyjbh3z0u7w2blce9m089j49zaxp
Police
0
2030
156734
156112
2026-04-28T10:31:47Z
Moromar
2451
156734
wikitext
text/x-wiki
{{Top-banner|1010 Stadion Miejski Police ZPL.jpg}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Police
|nazwa oryginalna =
|widok = 09_Police_ZPL.jpg
|opis =
|herb = POL_Police_COA.svg
|mapa =
|państwo = [[Plik:Flag of Poland.svg|20px]] [[Polska]]
|region = [[Plik:POL_województwo_zachodniopomorskie_flag.svg|20px]] [[Województwo zachodniopomorskie]]
|powierzchnia = 37,31
|wysokość = 6
|ludność = 32 000
|prefiks = (+48) 91
|kod pocztowy = 72-009, 72-010, 72-011, 72-015
|www = https://www.police.pl/
}}
'''Police''' to miasto w [[Województwo zachodniopomorskie|województwie zachodniopomorskim]], w północno-zachodniej [[Polska|Polsce]]. Położone jest kilka kilometrów na północ od stolicy regionu, [[Szczecin]]a. Jest to miasto raczej przemysłowe, z niewielką liczbą atrakcji, ale jest tu kilka pięknych miejsc dla zainteresowanych.
== {{Dojazd}} ==
Police leżą 15 km na północ od centrum [[Szczecin]]a. Od [[Warszawa|Warszawy]] ok. 545 km.
* '''Samochód'''
: Droga wojewódzka nr 114 ([[Tanowo]] – [[Police]] – [[Trzebież]] – [[Nowe Warpno]])
* '''Transport zbiorowy'''
: Z dworca kolejowego Szczecin Główny – tramwajem 3 do Placu Rodła i dalej autobusem 101 lub 107, alternatywnie tramwajem 6 do szczecińskiego osiedla Gocław i dalej autobusem 102.
: Z Placu przy Bramie Portowej w Szczecinie – tramwajem 1 lub 9 do szczecińskiego osiedla Głębokie i dalej autobusem 103 lub 106.
Police mają wspólną miejską komunikację autobusową wraz ze Szczecinem i własną sieć linii komunikacyjnych wewnątrz miasta (SPPK).
* '''Kolej'''
: Linia kolejowa [[Szczecin]] – [[Police]] – [[Trzebież]] (obecnie nieczynna dla ruchu pasażerskiego)
* '''Statek'''
: Szlak wodny [[Jezioro Dąbie]] – '''[[Odra]]''' ('''[[Domiąża]]''') – [[Zalew Szczeciński]] (port morski, jachtowy)
== {{Komunikacja}} ==
* '''Komunikacja zbiorowa'''
: Komunikacja miejska wspólna dla '''Polic''' ([http://www.sppk.pl SPPK]) i [[Szczecin]]a
== Warto zobaczyć ==
* Gotycka kaplica na Rynku Starego Miasta (pl. Chrobrego)
* Neogotycki kościół Mariacki w Starym Mieście (ul. Wojska Polskiego)
* Lapidarium w Parku Staromiejskim (ul. Kołłątaja)
* Ruiny poniemieckiej fabryki benzyny syntetycznej (ul. Tanowska, ul. Kamienna))
* Pomnik ofiar obozów koncentracyjnych w Policach Mścięcinie (ul. Ofiar Stuthoffu)
* Przystań wodna (żeglarska) oraz bulwary na [[Łarpia|Łarpii]] (Odra)
* Kościół św. Piotra i Pawła w Policach Jasienicy z XIV/XVIII w. (ul. Dworcowa)
* Ruiny XIV-wiecznego klasztoru augustianów w Policach – Jasienicy (ul. Dworcowa)
[[Plik:ElewatorWeglowyPolice.jpg|mały|Elewator węglowy - fragment ruin fabryki benzyny syntetycznej]]
== {{Zrób}} ==
=={{Zakupy}}==
* Galeria Hosso (ul. Wyszyńskiego 13, http://police.galeriahosso.pl/)
* Targowisko gminne (ul. PCK)
* Poczta (ul. Grunwaldzka 16, ul. Piastów 5, ul. 26 Kwietnia 16
* Tanowska Park (ul. Tanowska 29)
=={{Gastronomia}}==
* Restauracje (ul. Grunwaldzka 15, ul. Piłsudskiego 2,ul.Wyszyńskiego 6g)
== {{Rozrywka}} ==
'''Imprezy cykliczne'''
* ''Gryf'' Ogólnopolski Bieg na Orientację – maj, corocznie
* Międzynarodowe Dni Polic / Dni Chemika – czerwiec, corocznie
* Ogólnopolski Bieg Uliczny ''Policka Piętnastka'' – czerwiec
* Międzynarodowy Turniej Szachowy im. T. Gniota
* Jarmark Augustiański w Policach Jasienicy – sierpień, corocznie
* Ogólnopolski Ćwierćmaraton Policki – październik
* Memoriał im. T. Iwańca w Podnoszeniu Ciężarów (Otwarte Mistrzostwa Polic w Wyciskaniu Leżąc) – listopad
* Polickie Dni Muzyki ''Cecyliada'' – listopad, corocznie
== {{Nocleg}} ==
* Hotel (ul. Wróbleskiego 1,ul. Grunwaldzka 18)
== {{Kontakt}} ==
== {{Dalej}} ==
* [[Szczecin]]
* [[Trzebież]]
* [[Zalew Szczeciński]]
* [[Puszcza Wkrzańska]]
{{Jest w|Powiat policki}}
{{Geo|53.55|14.570833}}
[[Kategoria:Województwo zachodniopomorskie]]
o364knink0i7b3friv69pbo5t6tm44z
156735
156734
2026-04-28T10:33:28Z
Moromar
2451
156735
wikitext
text/x-wiki
{{Top-banner|1010 Stadion Miejski Police ZPL.jpg}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Police
|nazwa oryginalna =
|widok = 09_Police_ZPL.jpg
|opis =
|herb = POL_Police_COA.svg
|mapa =
|państwo = [[Plik:Flag of Poland.svg|20px]] [[Polska]]
|region = [[Plik:POL_województwo_zachodniopomorskie_flag.svg|20px]] [[Województwo zachodniopomorskie]]
|powierzchnia = 37,31
|wysokość = 6
|ludność = 32 000
|prefiks = (+48) 91
|kod pocztowy = 72-009, 72-010, 72-011, 72-015
|www = https://www.police.pl/
}}
'''Police''' to miasto w [[Województwo zachodniopomorskie|województwie zachodniopomorskim]], w północno-zachodniej [[Polska|Polsce]]. Położone jest kilka kilometrów na północ od stolicy regionu, [[Szczecin]]a. Jest to miasto raczej przemysłowe, z niewielką liczbą atrakcji, ale jest tu kilka pięknych miejsc dla zainteresowanych.
== Charakterystyka ==
To niewielkie miasteczko, w którym znajduje się jeden z największych zakładów chemicznych w Polsce (Zakłady Chemiczne Police), liczy około 30 000 mieszkańców i jest siedzibą [[Powiat policki|powiatu polickiego]]. Police leżą na lewym brzegu [[Odra|Odry]], na wschodnim skraju Wrzosowiska Wkrzańskiego, około 15 km na północ od [[Szczecin]]a (centrum miasta). Miasto korzysta ze wspólnej linii autobusowej ze Szczecinem (SPPK). Police otrzymały prawa miejskie na prawie magdeburskim w 1260 roku od księcia Barnima I.
== Dojazd ==
Police leżą 15 km na północ od centrum [[Szczecin]]a. Od [[Warszawa|Warszawy]] ok. 545 km.
* '''Samochód'''
: Droga wojewódzka nr 114 ([[Tanowo]] – [[Police]] – [[Trzebież]] – [[Nowe Warpno]])
* '''Transport zbiorowy'''
: Z dworca kolejowego Szczecin Główny – tramwajem 3 do Placu Rodła i dalej autobusem 101 lub 107, alternatywnie tramwajem 6 do szczecińskiego osiedla Gocław i dalej autobusem 102.
: Z Placu przy Bramie Portowej w Szczecinie – tramwajem 1 lub 9 do szczecińskiego osiedla Głębokie i dalej autobusem 103 lub 106.
Police mają wspólną miejską komunikację autobusową wraz ze Szczecinem i własną sieć linii komunikacyjnych wewnątrz miasta (SPPK).
* '''Kolej'''
: Linia kolejowa [[Szczecin]] – [[Police]] – [[Trzebież]] (obecnie nieczynna dla ruchu pasażerskiego)
* '''Statek'''
: Szlak wodny [[Jezioro Dąbie]] – '''[[Odra]]''' ('''[[Domiąża]]''') – [[Zalew Szczeciński]] (port morski, jachtowy)
== {{Komunikacja}} ==
* '''Komunikacja zbiorowa'''
: Komunikacja miejska wspólna dla '''Polic''' ([http://www.sppk.pl SPPK]) i [[Szczecin]]a
== Warto zobaczyć ==
* Gotycka kaplica na Rynku Starego Miasta (pl. Chrobrego)
* Neogotycki kościół Mariacki w Starym Mieście (ul. Wojska Polskiego)
* Lapidarium w Parku Staromiejskim (ul. Kołłątaja)
* Ruiny poniemieckiej fabryki benzyny syntetycznej (ul. Tanowska, ul. Kamienna))
* Pomnik ofiar obozów koncentracyjnych w Policach Mścięcinie (ul. Ofiar Stuthoffu)
* Przystań wodna (żeglarska) oraz bulwary na [[Łarpia|Łarpii]] (Odra)
* Kościół św. Piotra i Pawła w Policach Jasienicy z XIV/XVIII w. (ul. Dworcowa)
* Ruiny XIV-wiecznego klasztoru augustianów w Policach – Jasienicy (ul. Dworcowa)
[[Plik:ElewatorWeglowyPolice.jpg|mały|Elewator węglowy - fragment ruin fabryki benzyny syntetycznej]]
== {{Zrób}} ==
=={{Zakupy}}==
* Galeria Hosso (ul. Wyszyńskiego 13, http://police.galeriahosso.pl/)
* Targowisko gminne (ul. PCK)
* Poczta (ul. Grunwaldzka 16, ul. Piastów 5, ul. 26 Kwietnia 16
* Tanowska Park (ul. Tanowska 29)
=={{Gastronomia}}==
* Restauracje (ul. Grunwaldzka 15, ul. Piłsudskiego 2,ul.Wyszyńskiego 6g)
== {{Rozrywka}} ==
'''Imprezy cykliczne'''
* ''Gryf'' Ogólnopolski Bieg na Orientację – maj, corocznie
* Międzynarodowe Dni Polic / Dni Chemika – czerwiec, corocznie
* Ogólnopolski Bieg Uliczny ''Policka Piętnastka'' – czerwiec
* Międzynarodowy Turniej Szachowy im. T. Gniota
* Jarmark Augustiański w Policach Jasienicy – sierpień, corocznie
* Ogólnopolski Ćwierćmaraton Policki – październik
* Memoriał im. T. Iwańca w Podnoszeniu Ciężarów (Otwarte Mistrzostwa Polic w Wyciskaniu Leżąc) – listopad
* Polickie Dni Muzyki ''Cecyliada'' – listopad, corocznie
== {{Nocleg}} ==
* Hotel (ul. Wróbleskiego 1,ul. Grunwaldzka 18)
== {{Kontakt}} ==
== {{Dalej}} ==
* [[Szczecin]]
* [[Trzebież]]
* [[Zalew Szczeciński]]
* [[Puszcza Wkrzańska]]
{{Jest w|Powiat policki}}
{{Geo|53.55|14.570833}}
[[Kategoria:Województwo zachodniopomorskie]]
gejne7vq0dn80kzrpywim9z92e4oono
156736
156735
2026-04-28T10:43:27Z
Moromar
2451
/* Dojazd */
156736
wikitext
text/x-wiki
{{Top-banner|1010 Stadion Miejski Police ZPL.jpg}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Police
|nazwa oryginalna =
|widok = 09_Police_ZPL.jpg
|opis =
|herb = POL_Police_COA.svg
|mapa =
|państwo = [[Plik:Flag of Poland.svg|20px]] [[Polska]]
|region = [[Plik:POL_województwo_zachodniopomorskie_flag.svg|20px]] [[Województwo zachodniopomorskie]]
|powierzchnia = 37,31
|wysokość = 6
|ludność = 32 000
|prefiks = (+48) 91
|kod pocztowy = 72-009, 72-010, 72-011, 72-015
|www = https://www.police.pl/
}}
'''Police''' to miasto w [[Województwo zachodniopomorskie|województwie zachodniopomorskim]], w północno-zachodniej [[Polska|Polsce]]. Położone jest kilka kilometrów na północ od stolicy regionu, [[Szczecin]]a. Jest to miasto raczej przemysłowe, z niewielką liczbą atrakcji, ale jest tu kilka pięknych miejsc dla zainteresowanych.
== Charakterystyka ==
To niewielkie miasteczko, w którym znajduje się jeden z największych zakładów chemicznych w Polsce (Zakłady Chemiczne Police), liczy około 30 000 mieszkańców i jest siedzibą [[Powiat policki|powiatu polickiego]]. Police leżą na lewym brzegu [[Odra|Odry]], na wschodnim skraju Wrzosowiska Wkrzańskiego, około 15 km na północ od [[Szczecin]]a (centrum miasta). Miasto korzysta ze wspólnej linii autobusowej ze Szczecinem (SPPK). Police otrzymały prawa miejskie na prawie magdeburskim w 1260 roku od księcia Barnima I.
== Dojazd ==
=== Samolotem ===
Najbliższym lotniskiem jest {{Znacznik|Port Lotniczy Szczecin-Goleniów|53.584722|14.902222|typ=transport}}'''[https://airport.com.pl/ Port Lotniczy Szczecin-Goleniów]''' ({{IATA|SZZ}}), do którego można jednak dotrzeć tylko przez [[Szczecin]].
=== Koleją ===
Police położone są na linii kolejowej [[Szczecin]]–[[Trzebież]], która (od 2024) jest wykorzystywana wyłącznie do przewozów towarowych. Najbliższa stacja kolejowa to {{Znacznik|Szczecin Główny|53.418611|14.549722|typ=transport}}'''Szczecin Główny'''.
Police mają być końcową stacją nowej szczecińskiej linii podmiejskiej, która jest w przebudowie od 2024 (planowane ukończenie na 2027). {{Znacznik|Dworzec kolejowy Police|53.549317|14.566122|typ=transport}}'''Dworzec kolejowy Police''' (adres: ul. Stefana Batorego) jest stosunkowo niewielką stacją kolejową.
=== Samochodem ===
Droga wojewódzka [[Plik:DW114-PL.svg|25px]] odchodząca w [[Tanowo|Tanowie]] od drogi wojewódzkiej [[Plik:DW115-PL.svg|25px]] przechodzi przez Police, następnie biegnie w kierunku [[Trzebież]]y i [[Nowe Warpno|Nowego Warpna]]
=== Autobusem ===
Police są zintegrowane z siecią autobusową [[Szczecin]]a. Autobus linii 101 dowozi z centrum Szczecina do Polic, a autobus linii 102 z Gocławia (końcowej stacji tramwajowej linii 6).
== {{Komunikacja}} ==
* '''Komunikacja zbiorowa'''
: Komunikacja miejska wspólna dla '''Polic''' ([http://www.sppk.pl SPPK]) i [[Szczecin]]a
== Warto zobaczyć ==
* Gotycka kaplica na Rynku Starego Miasta (pl. Chrobrego)
* Neogotycki kościół Mariacki w Starym Mieście (ul. Wojska Polskiego)
* Lapidarium w Parku Staromiejskim (ul. Kołłątaja)
* Ruiny poniemieckiej fabryki benzyny syntetycznej (ul. Tanowska, ul. Kamienna))
* Pomnik ofiar obozów koncentracyjnych w Policach Mścięcinie (ul. Ofiar Stuthoffu)
* Przystań wodna (żeglarska) oraz bulwary na [[Łarpia|Łarpii]] (Odra)
* Kościół św. Piotra i Pawła w Policach Jasienicy z XIV/XVIII w. (ul. Dworcowa)
* Ruiny XIV-wiecznego klasztoru augustianów w Policach – Jasienicy (ul. Dworcowa)
[[Plik:ElewatorWeglowyPolice.jpg|mały|Elewator węglowy - fragment ruin fabryki benzyny syntetycznej]]
== {{Zrób}} ==
=={{Zakupy}}==
* Galeria Hosso (ul. Wyszyńskiego 13, http://police.galeriahosso.pl/)
* Targowisko gminne (ul. PCK)
* Poczta (ul. Grunwaldzka 16, ul. Piastów 5, ul. 26 Kwietnia 16
* Tanowska Park (ul. Tanowska 29)
=={{Gastronomia}}==
* Restauracje (ul. Grunwaldzka 15, ul. Piłsudskiego 2,ul.Wyszyńskiego 6g)
== {{Rozrywka}} ==
'''Imprezy cykliczne'''
* ''Gryf'' Ogólnopolski Bieg na Orientację – maj, corocznie
* Międzynarodowe Dni Polic / Dni Chemika – czerwiec, corocznie
* Ogólnopolski Bieg Uliczny ''Policka Piętnastka'' – czerwiec
* Międzynarodowy Turniej Szachowy im. T. Gniota
* Jarmark Augustiański w Policach Jasienicy – sierpień, corocznie
* Ogólnopolski Ćwierćmaraton Policki – październik
* Memoriał im. T. Iwańca w Podnoszeniu Ciężarów (Otwarte Mistrzostwa Polic w Wyciskaniu Leżąc) – listopad
* Polickie Dni Muzyki ''Cecyliada'' – listopad, corocznie
== {{Nocleg}} ==
* Hotel (ul. Wróbleskiego 1,ul. Grunwaldzka 18)
== {{Kontakt}} ==
== {{Dalej}} ==
* [[Szczecin]]
* [[Trzebież]]
* [[Zalew Szczeciński]]
* [[Puszcza Wkrzańska]]
{{Jest w|Powiat policki}}
{{Geo|53.55|14.570833}}
[[Kategoria:Województwo zachodniopomorskie]]
8k34n7vtacgkin2aq7sueqdb7o1qvvq
156737
156736
2026-04-28T10:44:59Z
Moromar
2451
/* {{Komunikacja}} */
156737
wikitext
text/x-wiki
{{Top-banner|1010 Stadion Miejski Police ZPL.jpg}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Police
|nazwa oryginalna =
|widok = 09_Police_ZPL.jpg
|opis =
|herb = POL_Police_COA.svg
|mapa =
|państwo = [[Plik:Flag of Poland.svg|20px]] [[Polska]]
|region = [[Plik:POL_województwo_zachodniopomorskie_flag.svg|20px]] [[Województwo zachodniopomorskie]]
|powierzchnia = 37,31
|wysokość = 6
|ludność = 32 000
|prefiks = (+48) 91
|kod pocztowy = 72-009, 72-010, 72-011, 72-015
|www = https://www.police.pl/
}}
'''Police''' to miasto w [[Województwo zachodniopomorskie|województwie zachodniopomorskim]], w północno-zachodniej [[Polska|Polsce]]. Położone jest kilka kilometrów na północ od stolicy regionu, [[Szczecin]]a. Jest to miasto raczej przemysłowe, z niewielką liczbą atrakcji, ale jest tu kilka pięknych miejsc dla zainteresowanych.
== Charakterystyka ==
To niewielkie miasteczko, w którym znajduje się jeden z największych zakładów chemicznych w Polsce (Zakłady Chemiczne Police), liczy około 30 000 mieszkańców i jest siedzibą [[Powiat policki|powiatu polickiego]]. Police leżą na lewym brzegu [[Odra|Odry]], na wschodnim skraju Wrzosowiska Wkrzańskiego, około 15 km na północ od [[Szczecin]]a (centrum miasta). Miasto korzysta ze wspólnej linii autobusowej ze Szczecinem (SPPK). Police otrzymały prawa miejskie na prawie magdeburskim w 1260 roku od księcia Barnima I.
== Dojazd ==
=== Samolotem ===
Najbliższym lotniskiem jest {{Znacznik|Port Lotniczy Szczecin-Goleniów|53.584722|14.902222|typ=transport}}'''[https://airport.com.pl/ Port Lotniczy Szczecin-Goleniów]''' ({{IATA|SZZ}}), do którego można jednak dotrzeć tylko przez [[Szczecin]].
=== Koleją ===
Police położone są na linii kolejowej [[Szczecin]]–[[Trzebież]], która (od 2024) jest wykorzystywana wyłącznie do przewozów towarowych. Najbliższa stacja kolejowa to {{Znacznik|Szczecin Główny|53.418611|14.549722|typ=transport}}'''Szczecin Główny'''.
Police mają być końcową stacją nowej szczecińskiej linii podmiejskiej, która jest w przebudowie od 2024 (planowane ukończenie na 2027). {{Znacznik|Dworzec kolejowy Police|53.549317|14.566122|typ=transport}}'''Dworzec kolejowy Police''' (adres: ul. Stefana Batorego) jest stosunkowo niewielką stacją kolejową.
=== Samochodem ===
Droga wojewódzka [[Plik:DW114-PL.svg|25px]] odchodząca w [[Tanowo|Tanowie]] od drogi wojewódzkiej [[Plik:DW115-PL.svg|25px]] przechodzi przez Police, następnie biegnie w kierunku [[Trzebież]]y i [[Nowe Warpno|Nowego Warpna]]
=== Autobusem ===
Police są zintegrowane z siecią autobusową [[Szczecin]]a. Autobus linii 101 dowozi z centrum Szczecina do Polic, a autobus linii 102 z Gocławia (końcowej stacji tramwajowej linii 6).
== Komunikacja ==
{{mapa|53.55|14.5628|zoom=13|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
Komunikację miejską w Policach zapewnia Szczecińsko-Polickie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne, oferując 13 linii autobusowych (w tym 8 łączących ze Szczecinem). Istnieje także linia samorządowa (LS) Police – [[Trzebież]]. Komunikacja miejska umożliwia przemieszczanie się do kilku wsi gminy Police, m.in. Trzeszczyn, Tanowo, Pilchowo, Siedlice, Leśno Górne, Przęsocin.
== Warto zobaczyć ==
* Gotycka kaplica na Rynku Starego Miasta (pl. Chrobrego)
* Neogotycki kościół Mariacki w Starym Mieście (ul. Wojska Polskiego)
* Lapidarium w Parku Staromiejskim (ul. Kołłątaja)
* Ruiny poniemieckiej fabryki benzyny syntetycznej (ul. Tanowska, ul. Kamienna))
* Pomnik ofiar obozów koncentracyjnych w Policach Mścięcinie (ul. Ofiar Stuthoffu)
* Przystań wodna (żeglarska) oraz bulwary na [[Łarpia|Łarpii]] (Odra)
* Kościół św. Piotra i Pawła w Policach Jasienicy z XIV/XVIII w. (ul. Dworcowa)
* Ruiny XIV-wiecznego klasztoru augustianów w Policach – Jasienicy (ul. Dworcowa)
[[Plik:ElewatorWeglowyPolice.jpg|mały|Elewator węglowy - fragment ruin fabryki benzyny syntetycznej]]
== {{Zrób}} ==
=={{Zakupy}}==
* Galeria Hosso (ul. Wyszyńskiego 13, http://police.galeriahosso.pl/)
* Targowisko gminne (ul. PCK)
* Poczta (ul. Grunwaldzka 16, ul. Piastów 5, ul. 26 Kwietnia 16
* Tanowska Park (ul. Tanowska 29)
=={{Gastronomia}}==
* Restauracje (ul. Grunwaldzka 15, ul. Piłsudskiego 2,ul.Wyszyńskiego 6g)
== {{Rozrywka}} ==
'''Imprezy cykliczne'''
* ''Gryf'' Ogólnopolski Bieg na Orientację – maj, corocznie
* Międzynarodowe Dni Polic / Dni Chemika – czerwiec, corocznie
* Ogólnopolski Bieg Uliczny ''Policka Piętnastka'' – czerwiec
* Międzynarodowy Turniej Szachowy im. T. Gniota
* Jarmark Augustiański w Policach Jasienicy – sierpień, corocznie
* Ogólnopolski Ćwierćmaraton Policki – październik
* Memoriał im. T. Iwańca w Podnoszeniu Ciężarów (Otwarte Mistrzostwa Polic w Wyciskaniu Leżąc) – listopad
* Polickie Dni Muzyki ''Cecyliada'' – listopad, corocznie
== {{Nocleg}} ==
* Hotel (ul. Wróbleskiego 1,ul. Grunwaldzka 18)
== {{Kontakt}} ==
== {{Dalej}} ==
* [[Szczecin]]
* [[Trzebież]]
* [[Zalew Szczeciński]]
* [[Puszcza Wkrzańska]]
{{Jest w|Powiat policki}}
{{Geo|53.55|14.570833}}
[[Kategoria:Województwo zachodniopomorskie]]
4jc8p29zmdz29bsg0tynncuqowe2rk6
156738
156737
2026-04-28T11:47:38Z
Moromar
2451
/* Warto zobaczyć */
156738
wikitext
text/x-wiki
{{Top-banner|1010 Stadion Miejski Police ZPL.jpg}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Police
|nazwa oryginalna =
|widok = 09_Police_ZPL.jpg
|opis =
|herb = POL_Police_COA.svg
|mapa =
|państwo = [[Plik:Flag of Poland.svg|20px]] [[Polska]]
|region = [[Plik:POL_województwo_zachodniopomorskie_flag.svg|20px]] [[Województwo zachodniopomorskie]]
|powierzchnia = 37,31
|wysokość = 6
|ludność = 32 000
|prefiks = (+48) 91
|kod pocztowy = 72-009, 72-010, 72-011, 72-015
|www = https://www.police.pl/
}}
'''Police''' to miasto w [[Województwo zachodniopomorskie|województwie zachodniopomorskim]], w północno-zachodniej [[Polska|Polsce]]. Położone jest kilka kilometrów na północ od stolicy regionu, [[Szczecin]]a. Jest to miasto raczej przemysłowe, z niewielką liczbą atrakcji, ale jest tu kilka pięknych miejsc dla zainteresowanych.
== Charakterystyka ==
To niewielkie miasteczko, w którym znajduje się jeden z największych zakładów chemicznych w Polsce (Zakłady Chemiczne Police), liczy około 30 000 mieszkańców i jest siedzibą [[Powiat policki|powiatu polickiego]]. Police leżą na lewym brzegu [[Odra|Odry]], na wschodnim skraju Wrzosowiska Wkrzańskiego, około 15 km na północ od [[Szczecin]]a (centrum miasta). Miasto korzysta ze wspólnej linii autobusowej ze Szczecinem (SPPK). Police otrzymały prawa miejskie na prawie magdeburskim w 1260 roku od księcia Barnima I.
== Dojazd ==
=== Samolotem ===
Najbliższym lotniskiem jest {{Znacznik|Port Lotniczy Szczecin-Goleniów|53.584722|14.902222|typ=transport}}'''[https://airport.com.pl/ Port Lotniczy Szczecin-Goleniów]''' ({{IATA|SZZ}}), do którego można jednak dotrzeć tylko przez [[Szczecin]].
=== Koleją ===
Police położone są na linii kolejowej [[Szczecin]]–[[Trzebież]], która (od 2024) jest wykorzystywana wyłącznie do przewozów towarowych. Najbliższa stacja kolejowa to {{Znacznik|Szczecin Główny|53.418611|14.549722|typ=transport}}'''Szczecin Główny'''.
Police mają być końcową stacją nowej szczecińskiej linii podmiejskiej, która jest w przebudowie od 2024 (planowane ukończenie na 2027). {{Znacznik|Dworzec kolejowy Police|53.549317|14.566122|typ=transport}}'''Dworzec kolejowy Police''' (adres: ul. Stefana Batorego) jest stosunkowo niewielką stacją kolejową.
=== Samochodem ===
Droga wojewódzka [[Plik:DW114-PL.svg|25px]] odchodząca w [[Tanowo|Tanowie]] od drogi wojewódzkiej [[Plik:DW115-PL.svg|25px]] przechodzi przez Police, następnie biegnie w kierunku [[Trzebież]]y i [[Nowe Warpno|Nowego Warpna]]
=== Autobusem ===
Police są zintegrowane z siecią autobusową [[Szczecin]]a. Autobus linii 101 dowozi z centrum Szczecina do Polic, a autobus linii 102 z Gocławia (końcowej stacji tramwajowej linii 6).
== Komunikacja ==
{{mapa|53.55|14.5628|zoom=13|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
Komunikację miejską w Policach zapewnia Szczecińsko-Polickie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne, oferując 13 linii autobusowych (w tym 8 łączących ze Szczecinem). Istnieje także linia samorządowa (LS) Police – [[Trzebież]]. Komunikacja miejska umożliwia przemieszczanie się do kilku wsi gminy Police, m.in. Trzeszczyn, Tanowo, Pilchowo, Siedlice, Leśno Górne, Przęsocin.
== Warto zobaczyć ==
[[Plik:ElewatorWeglowyPolice.jpg|mały|Elewator węglowy - fragment ruin fabryki benzyny syntetycznej]]
* {{zobacz
| name=Zakrystia starego gotyckiego kościoła św. Marii | alt= | url= | adres= | lat=53.5523| long=14.5726| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=z XIII wieku, zburzony w 1896 roku, na rynku starego miasta (Plac Chrobrego)
}}
* {{zobacz
| name=Kościół Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny | alt= | url= | adres= | lat=53.5473| long=14.5734| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=na starówce (ul. Wojska Polskiego). Otwarty w 1895 roku, z wieżą o wysokości 60 metrów.
}}
* {{zobacz
| name=Ruiny Hydrierwerke Pölitz AG | alt= | url= | adres= | lat=53.5588| long=14.5457| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Kościół Św. Piotra i Pawła | alt= | url= | adres= | lat=53.5923| long=14.5427| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=W dzielnicy Jasienica znajduje się gotycki kościół murowany z XIV/XVIII wieku.
}}
* {{zobacz
| name=Ruiny klasztoru augustianów w Jasienicy | alt= | url= | adres= | lat=53.5922| long=14.5428| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=z XIV wieku.
}}
* {{Znacznik|Lapidarium|53.5473489|14.5712445|typ=natura}}'''Lapidarium''' w parku Staromiejskim na Starym Mieście
== {{Zrób}} ==
=={{Zakupy}}==
* Galeria Hosso (ul. Wyszyńskiego 13, http://police.galeriahosso.pl/)
* Targowisko gminne (ul. PCK)
* Poczta (ul. Grunwaldzka 16, ul. Piastów 5, ul. 26 Kwietnia 16
* Tanowska Park (ul. Tanowska 29)
=={{Gastronomia}}==
* Restauracje (ul. Grunwaldzka 15, ul. Piłsudskiego 2,ul.Wyszyńskiego 6g)
== {{Rozrywka}} ==
'''Imprezy cykliczne'''
* ''Gryf'' Ogólnopolski Bieg na Orientację – maj, corocznie
* Międzynarodowe Dni Polic / Dni Chemika – czerwiec, corocznie
* Ogólnopolski Bieg Uliczny ''Policka Piętnastka'' – czerwiec
* Międzynarodowy Turniej Szachowy im. T. Gniota
* Jarmark Augustiański w Policach Jasienicy – sierpień, corocznie
* Ogólnopolski Ćwierćmaraton Policki – październik
* Memoriał im. T. Iwańca w Podnoszeniu Ciężarów (Otwarte Mistrzostwa Polic w Wyciskaniu Leżąc) – listopad
* Polickie Dni Muzyki ''Cecyliada'' – listopad, corocznie
== {{Nocleg}} ==
* Hotel (ul. Wróbleskiego 1,ul. Grunwaldzka 18)
== {{Kontakt}} ==
== {{Dalej}} ==
* [[Szczecin]]
* [[Trzebież]]
* [[Zalew Szczeciński]]
* [[Puszcza Wkrzańska]]
{{Jest w|Powiat policki}}
{{Geo|53.55|14.570833}}
[[Kategoria:Województwo zachodniopomorskie]]
s9an6t2b9cr4qe7sor45ucn7pcjzmf8
156739
156738
2026-04-28T11:49:04Z
Moromar
2451
/* {{Rozrywka}} */
156739
wikitext
text/x-wiki
{{Top-banner|1010 Stadion Miejski Police ZPL.jpg}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Police
|nazwa oryginalna =
|widok = 09_Police_ZPL.jpg
|opis =
|herb = POL_Police_COA.svg
|mapa =
|państwo = [[Plik:Flag of Poland.svg|20px]] [[Polska]]
|region = [[Plik:POL_województwo_zachodniopomorskie_flag.svg|20px]] [[Województwo zachodniopomorskie]]
|powierzchnia = 37,31
|wysokość = 6
|ludność = 32 000
|prefiks = (+48) 91
|kod pocztowy = 72-009, 72-010, 72-011, 72-015
|www = https://www.police.pl/
}}
'''Police''' to miasto w [[Województwo zachodniopomorskie|województwie zachodniopomorskim]], w północno-zachodniej [[Polska|Polsce]]. Położone jest kilka kilometrów na północ od stolicy regionu, [[Szczecin]]a. Jest to miasto raczej przemysłowe, z niewielką liczbą atrakcji, ale jest tu kilka pięknych miejsc dla zainteresowanych.
== Charakterystyka ==
To niewielkie miasteczko, w którym znajduje się jeden z największych zakładów chemicznych w Polsce (Zakłady Chemiczne Police), liczy około 30 000 mieszkańców i jest siedzibą [[Powiat policki|powiatu polickiego]]. Police leżą na lewym brzegu [[Odra|Odry]], na wschodnim skraju Wrzosowiska Wkrzańskiego, około 15 km na północ od [[Szczecin]]a (centrum miasta). Miasto korzysta ze wspólnej linii autobusowej ze Szczecinem (SPPK). Police otrzymały prawa miejskie na prawie magdeburskim w 1260 roku od księcia Barnima I.
== Dojazd ==
=== Samolotem ===
Najbliższym lotniskiem jest {{Znacznik|Port Lotniczy Szczecin-Goleniów|53.584722|14.902222|typ=transport}}'''[https://airport.com.pl/ Port Lotniczy Szczecin-Goleniów]''' ({{IATA|SZZ}}), do którego można jednak dotrzeć tylko przez [[Szczecin]].
=== Koleją ===
Police położone są na linii kolejowej [[Szczecin]]–[[Trzebież]], która (od 2024) jest wykorzystywana wyłącznie do przewozów towarowych. Najbliższa stacja kolejowa to {{Znacznik|Szczecin Główny|53.418611|14.549722|typ=transport}}'''Szczecin Główny'''.
Police mają być końcową stacją nowej szczecińskiej linii podmiejskiej, która jest w przebudowie od 2024 (planowane ukończenie na 2027). {{Znacznik|Dworzec kolejowy Police|53.549317|14.566122|typ=transport}}'''Dworzec kolejowy Police''' (adres: ul. Stefana Batorego) jest stosunkowo niewielką stacją kolejową.
=== Samochodem ===
Droga wojewódzka [[Plik:DW114-PL.svg|25px]] odchodząca w [[Tanowo|Tanowie]] od drogi wojewódzkiej [[Plik:DW115-PL.svg|25px]] przechodzi przez Police, następnie biegnie w kierunku [[Trzebież]]y i [[Nowe Warpno|Nowego Warpna]]
=== Autobusem ===
Police są zintegrowane z siecią autobusową [[Szczecin]]a. Autobus linii 101 dowozi z centrum Szczecina do Polic, a autobus linii 102 z Gocławia (końcowej stacji tramwajowej linii 6).
== Komunikacja ==
{{mapa|53.55|14.5628|zoom=13|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
Komunikację miejską w Policach zapewnia Szczecińsko-Polickie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne, oferując 13 linii autobusowych (w tym 8 łączących ze Szczecinem). Istnieje także linia samorządowa (LS) Police – [[Trzebież]]. Komunikacja miejska umożliwia przemieszczanie się do kilku wsi gminy Police, m.in. Trzeszczyn, Tanowo, Pilchowo, Siedlice, Leśno Górne, Przęsocin.
== Warto zobaczyć ==
[[Plik:ElewatorWeglowyPolice.jpg|mały|Elewator węglowy - fragment ruin fabryki benzyny syntetycznej]]
* {{zobacz
| name=Zakrystia starego gotyckiego kościoła św. Marii | alt= | url= | adres= | lat=53.5523| long=14.5726| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=z XIII wieku, zburzony w 1896 roku, na rynku starego miasta (Plac Chrobrego)
}}
* {{zobacz
| name=Kościół Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny | alt= | url= | adres= | lat=53.5473| long=14.5734| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=na starówce (ul. Wojska Polskiego). Otwarty w 1895 roku, z wieżą o wysokości 60 metrów.
}}
* {{zobacz
| name=Ruiny Hydrierwerke Pölitz AG | alt= | url= | adres= | lat=53.5588| long=14.5457| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Kościół Św. Piotra i Pawła | alt= | url= | adres= | lat=53.5923| long=14.5427| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=W dzielnicy Jasienica znajduje się gotycki kościół murowany z XIV/XVIII wieku.
}}
* {{zobacz
| name=Ruiny klasztoru augustianów w Jasienicy | alt= | url= | adres= | lat=53.5922| long=14.5428| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=z XIV wieku.
}}
* {{Znacznik|Lapidarium|53.5473489|14.5712445|typ=natura}}'''Lapidarium''' w parku Staromiejskim na Starym Mieście
== {{Zrób}} ==
=={{Zakupy}}==
* Galeria Hosso (ul. Wyszyńskiego 13, http://police.galeriahosso.pl/)
* Targowisko gminne (ul. PCK)
* Poczta (ul. Grunwaldzka 16, ul. Piastów 5, ul. 26 Kwietnia 16
* Tanowska Park (ul. Tanowska 29)
=={{Gastronomia}}==
* Restauracje (ul. Grunwaldzka 15, ul. Piłsudskiego 2,ul.Wyszyńskiego 6g)
== Festiwale, imprezy ==
* ''Gryf'' Ogólnopolski Bieg na Orientację – maj, corocznie
* '''Festiwal Żeglarski Łarpia'''. Promuje żeglarstwo i pieśni żeglarskie. Odbywa się na początku maja.
* Międzynarodowe Dni Polic / Dni Chemika – czerwiec, corocznie
* Ogólnopolski Bieg Uliczny ''Policka Piętnastka'' – czerwiec
* Międzynarodowy Turniej Szachowy im. T. Gniota
* Jarmark Augustiański w Policach Jasienicy – sierpień, corocznie
* Ogólnopolski Ćwierćmaraton Policki – październik
* Memoriał im. T. Iwańca w Podnoszeniu Ciężarów (Otwarte Mistrzostwa Polic w Wyciskaniu Leżąc) – listopad
* Polickie Dni Muzyki ''Cecyliada'' – listopad, corocznie
== {{Nocleg}} ==
* Hotel (ul. Wróbleskiego 1,ul. Grunwaldzka 18)
== {{Kontakt}} ==
== {{Dalej}} ==
* [[Szczecin]]
* [[Trzebież]]
* [[Zalew Szczeciński]]
* [[Puszcza Wkrzańska]]
{{Jest w|Powiat policki}}
{{Geo|53.55|14.570833}}
[[Kategoria:Województwo zachodniopomorskie]]
62jd9f91xisnynqbmvf39ppa4ng874d
156740
156739
2026-04-28T11:49:38Z
Moromar
2451
/* Warto zobaczyć */
156740
wikitext
text/x-wiki
{{Top-banner|1010 Stadion Miejski Police ZPL.jpg}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Police
|nazwa oryginalna =
|widok = 09_Police_ZPL.jpg
|opis =
|herb = POL_Police_COA.svg
|mapa =
|państwo = [[Plik:Flag of Poland.svg|20px]] [[Polska]]
|region = [[Plik:POL_województwo_zachodniopomorskie_flag.svg|20px]] [[Województwo zachodniopomorskie]]
|powierzchnia = 37,31
|wysokość = 6
|ludność = 32 000
|prefiks = (+48) 91
|kod pocztowy = 72-009, 72-010, 72-011, 72-015
|www = https://www.police.pl/
}}
'''Police''' to miasto w [[Województwo zachodniopomorskie|województwie zachodniopomorskim]], w północno-zachodniej [[Polska|Polsce]]. Położone jest kilka kilometrów na północ od stolicy regionu, [[Szczecin]]a. Jest to miasto raczej przemysłowe, z niewielką liczbą atrakcji, ale jest tu kilka pięknych miejsc dla zainteresowanych.
== Charakterystyka ==
To niewielkie miasteczko, w którym znajduje się jeden z największych zakładów chemicznych w Polsce (Zakłady Chemiczne Police), liczy około 30 000 mieszkańców i jest siedzibą [[Powiat policki|powiatu polickiego]]. Police leżą na lewym brzegu [[Odra|Odry]], na wschodnim skraju Wrzosowiska Wkrzańskiego, około 15 km na północ od [[Szczecin]]a (centrum miasta). Miasto korzysta ze wspólnej linii autobusowej ze Szczecinem (SPPK). Police otrzymały prawa miejskie na prawie magdeburskim w 1260 roku od księcia Barnima I.
== Dojazd ==
=== Samolotem ===
Najbliższym lotniskiem jest {{Znacznik|Port Lotniczy Szczecin-Goleniów|53.584722|14.902222|typ=transport}}'''[https://airport.com.pl/ Port Lotniczy Szczecin-Goleniów]''' ({{IATA|SZZ}}), do którego można jednak dotrzeć tylko przez [[Szczecin]].
=== Koleją ===
Police położone są na linii kolejowej [[Szczecin]]–[[Trzebież]], która (od 2024) jest wykorzystywana wyłącznie do przewozów towarowych. Najbliższa stacja kolejowa to {{Znacznik|Szczecin Główny|53.418611|14.549722|typ=transport}}'''Szczecin Główny'''.
Police mają być końcową stacją nowej szczecińskiej linii podmiejskiej, która jest w przebudowie od 2024 (planowane ukończenie na 2027). {{Znacznik|Dworzec kolejowy Police|53.549317|14.566122|typ=transport}}'''Dworzec kolejowy Police''' (adres: ul. Stefana Batorego) jest stosunkowo niewielką stacją kolejową.
=== Samochodem ===
Droga wojewódzka [[Plik:DW114-PL.svg|25px]] odchodząca w [[Tanowo|Tanowie]] od drogi wojewódzkiej [[Plik:DW115-PL.svg|25px]] przechodzi przez Police, następnie biegnie w kierunku [[Trzebież]]y i [[Nowe Warpno|Nowego Warpna]]
=== Autobusem ===
Police są zintegrowane z siecią autobusową [[Szczecin]]a. Autobus linii 101 dowozi z centrum Szczecina do Polic, a autobus linii 102 z Gocławia (końcowej stacji tramwajowej linii 6).
== Komunikacja ==
{{mapa|53.55|14.5628|zoom=13|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
Komunikację miejską w Policach zapewnia Szczecińsko-Polickie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne, oferując 13 linii autobusowych (w tym 8 łączących ze Szczecinem). Istnieje także linia samorządowa (LS) Police – [[Trzebież]]. Komunikacja miejska umożliwia przemieszczanie się do kilku wsi gminy Police, m.in. Trzeszczyn, Tanowo, Pilchowo, Siedlice, Leśno Górne, Przęsocin.
== Warto zobaczyć ==
[[Plik:ElewatorWeglowyPolice.jpg|mały|Elewator węglowy - fragment ruin fabryki benzyny syntetycznej]]
* {{zobacz
| name=Zakrystia starego gotyckiego kościoła św. Marii | alt= | url= | adres= | lat=53.5523| long=14.5726| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=z XIII wieku, zburzony w 1896 roku, na rynku starego miasta (Plac Chrobrego)
}}
* {{zobacz
| name=Kościół Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny | alt= | url= | adres= | lat=53.5473| long=14.5734| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=na starówce (ul. Wojska Polskiego). Otwarty w 1895 roku, z wieżą o wysokości 60 metrów.
}}
* {{zobacz
| name=Ruiny Hydrierwerke Pölitz AG | alt= | url= | adres= | lat=53.5588| long=14.5457| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Kościół Św. Piotra i Pawła | alt= | url= | adres= | lat=53.5923| long=14.5427| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=W dzielnicy Jasienica znajduje się gotycki kościół murowany z XIV/XVIII wieku.
}}
* {{zobacz
| name=Ruiny klasztoru augustianów w Jasienicy | alt= | url= | adres= | lat=53.5922| long=14.5428| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Gotyckie ruiny są pozostałością średniowiecznego klasztoru augustianów, który został założony w XVI wieku na brzegu rzeki Gunicy.
}}
* {{Znacznik|Lapidarium|53.5473489|14.5712445|typ=natura}}'''Lapidarium''' w parku Staromiejskim na Starym Mieście
== {{Zrób}} ==
=={{Zakupy}}==
* Galeria Hosso (ul. Wyszyńskiego 13, http://police.galeriahosso.pl/)
* Targowisko gminne (ul. PCK)
* Poczta (ul. Grunwaldzka 16, ul. Piastów 5, ul. 26 Kwietnia 16
* Tanowska Park (ul. Tanowska 29)
=={{Gastronomia}}==
* Restauracje (ul. Grunwaldzka 15, ul. Piłsudskiego 2,ul.Wyszyńskiego 6g)
== Festiwale, imprezy ==
* ''Gryf'' Ogólnopolski Bieg na Orientację – maj, corocznie
* '''Festiwal Żeglarski Łarpia'''. Promuje żeglarstwo i pieśni żeglarskie. Odbywa się na początku maja.
* Międzynarodowe Dni Polic / Dni Chemika – czerwiec, corocznie
* Ogólnopolski Bieg Uliczny ''Policka Piętnastka'' – czerwiec
* Międzynarodowy Turniej Szachowy im. T. Gniota
* Jarmark Augustiański w Policach Jasienicy – sierpień, corocznie
* Ogólnopolski Ćwierćmaraton Policki – październik
* Memoriał im. T. Iwańca w Podnoszeniu Ciężarów (Otwarte Mistrzostwa Polic w Wyciskaniu Leżąc) – listopad
* Polickie Dni Muzyki ''Cecyliada'' – listopad, corocznie
== {{Nocleg}} ==
* Hotel (ul. Wróbleskiego 1,ul. Grunwaldzka 18)
== {{Kontakt}} ==
== {{Dalej}} ==
* [[Szczecin]]
* [[Trzebież]]
* [[Zalew Szczeciński]]
* [[Puszcza Wkrzańska]]
{{Jest w|Powiat policki}}
{{Geo|53.55|14.570833}}
[[Kategoria:Województwo zachodniopomorskie]]
5ewdndbhhnaxzpjxy466xjgqxg5r9bx
156741
156740
2026-04-28T11:52:05Z
Moromar
2451
/* {{Zakupy}} */
156741
wikitext
text/x-wiki
{{Top-banner|1010 Stadion Miejski Police ZPL.jpg}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Police
|nazwa oryginalna =
|widok = 09_Police_ZPL.jpg
|opis =
|herb = POL_Police_COA.svg
|mapa =
|państwo = [[Plik:Flag of Poland.svg|20px]] [[Polska]]
|region = [[Plik:POL_województwo_zachodniopomorskie_flag.svg|20px]] [[Województwo zachodniopomorskie]]
|powierzchnia = 37,31
|wysokość = 6
|ludność = 32 000
|prefiks = (+48) 91
|kod pocztowy = 72-009, 72-010, 72-011, 72-015
|www = https://www.police.pl/
}}
'''Police''' to miasto w [[Województwo zachodniopomorskie|województwie zachodniopomorskim]], w północno-zachodniej [[Polska|Polsce]]. Położone jest kilka kilometrów na północ od stolicy regionu, [[Szczecin]]a. Jest to miasto raczej przemysłowe, z niewielką liczbą atrakcji, ale jest tu kilka pięknych miejsc dla zainteresowanych.
== Charakterystyka ==
To niewielkie miasteczko, w którym znajduje się jeden z największych zakładów chemicznych w Polsce (Zakłady Chemiczne Police), liczy około 30 000 mieszkańców i jest siedzibą [[Powiat policki|powiatu polickiego]]. Police leżą na lewym brzegu [[Odra|Odry]], na wschodnim skraju Wrzosowiska Wkrzańskiego, około 15 km na północ od [[Szczecin]]a (centrum miasta). Miasto korzysta ze wspólnej linii autobusowej ze Szczecinem (SPPK). Police otrzymały prawa miejskie na prawie magdeburskim w 1260 roku od księcia Barnima I.
== Dojazd ==
=== Samolotem ===
Najbliższym lotniskiem jest {{Znacznik|Port Lotniczy Szczecin-Goleniów|53.584722|14.902222|typ=transport}}'''[https://airport.com.pl/ Port Lotniczy Szczecin-Goleniów]''' ({{IATA|SZZ}}), do którego można jednak dotrzeć tylko przez [[Szczecin]].
=== Koleją ===
Police położone są na linii kolejowej [[Szczecin]]–[[Trzebież]], która (od 2024) jest wykorzystywana wyłącznie do przewozów towarowych. Najbliższa stacja kolejowa to {{Znacznik|Szczecin Główny|53.418611|14.549722|typ=transport}}'''Szczecin Główny'''.
Police mają być końcową stacją nowej szczecińskiej linii podmiejskiej, która jest w przebudowie od 2024 (planowane ukończenie na 2027). {{Znacznik|Dworzec kolejowy Police|53.549317|14.566122|typ=transport}}'''Dworzec kolejowy Police''' (adres: ul. Stefana Batorego) jest stosunkowo niewielką stacją kolejową.
=== Samochodem ===
Droga wojewódzka [[Plik:DW114-PL.svg|25px]] odchodząca w [[Tanowo|Tanowie]] od drogi wojewódzkiej [[Plik:DW115-PL.svg|25px]] przechodzi przez Police, następnie biegnie w kierunku [[Trzebież]]y i [[Nowe Warpno|Nowego Warpna]]
=== Autobusem ===
Police są zintegrowane z siecią autobusową [[Szczecin]]a. Autobus linii 101 dowozi z centrum Szczecina do Polic, a autobus linii 102 z Gocławia (końcowej stacji tramwajowej linii 6).
== Komunikacja ==
{{mapa|53.55|14.5628|zoom=13|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
Komunikację miejską w Policach zapewnia Szczecińsko-Polickie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne, oferując 13 linii autobusowych (w tym 8 łączących ze Szczecinem). Istnieje także linia samorządowa (LS) Police – [[Trzebież]]. Komunikacja miejska umożliwia przemieszczanie się do kilku wsi gminy Police, m.in. Trzeszczyn, Tanowo, Pilchowo, Siedlice, Leśno Górne, Przęsocin.
== Warto zobaczyć ==
[[Plik:ElewatorWeglowyPolice.jpg|mały|Elewator węglowy - fragment ruin fabryki benzyny syntetycznej]]
* {{zobacz
| name=Zakrystia starego gotyckiego kościoła św. Marii | alt= | url= | adres= | lat=53.5523| long=14.5726| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=z XIII wieku, zburzony w 1896 roku, na rynku starego miasta (Plac Chrobrego)
}}
* {{zobacz
| name=Kościół Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny | alt= | url= | adres= | lat=53.5473| long=14.5734| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=na starówce (ul. Wojska Polskiego). Otwarty w 1895 roku, z wieżą o wysokości 60 metrów.
}}
* {{zobacz
| name=Ruiny Hydrierwerke Pölitz AG | alt= | url= | adres= | lat=53.5588| long=14.5457| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Kościół Św. Piotra i Pawła | alt= | url= | adres= | lat=53.5923| long=14.5427| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=W dzielnicy Jasienica znajduje się gotycki kościół murowany z XIV/XVIII wieku.
}}
* {{zobacz
| name=Ruiny klasztoru augustianów w Jasienicy | alt= | url= | adres= | lat=53.5922| long=14.5428| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Gotyckie ruiny są pozostałością średniowiecznego klasztoru augustianów, który został założony w XVI wieku na brzegu rzeki Gunicy.
}}
* {{Znacznik|Lapidarium|53.5473489|14.5712445|typ=natura}}'''Lapidarium''' w parku Staromiejskim na Starym Mieście
== {{Zrób}} ==
== Zakupy ==
Dostępne są Lidl, Netto, Biedronka i mniejsze sklepy.
* {{Znacznik|'''Galeria Hosso'''|53.5395566|14.5475353|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Galeria Hosso''' (ul. Wyszyńskiego 13, http://police.galeriahosso.pl/)
* Targowisko gminne (ul. PCK)
* Tanowska Park (ul. Tanowska 29)
=={{Gastronomia}}==
* Restauracje (ul. Grunwaldzka 15, ul. Piłsudskiego 2,ul.Wyszyńskiego 6g)
== Festiwale, imprezy ==
* ''Gryf'' Ogólnopolski Bieg na Orientację – maj, corocznie
* '''Festiwal Żeglarski Łarpia'''. Promuje żeglarstwo i pieśni żeglarskie. Odbywa się na początku maja.
* Międzynarodowe Dni Polic / Dni Chemika – czerwiec, corocznie
* Ogólnopolski Bieg Uliczny ''Policka Piętnastka'' – czerwiec
* Międzynarodowy Turniej Szachowy im. T. Gniota
* Jarmark Augustiański w Policach Jasienicy – sierpień, corocznie
* Ogólnopolski Ćwierćmaraton Policki – październik
* Memoriał im. T. Iwańca w Podnoszeniu Ciężarów (Otwarte Mistrzostwa Polic w Wyciskaniu Leżąc) – listopad
* Polickie Dni Muzyki ''Cecyliada'' – listopad, corocznie
== {{Nocleg}} ==
* Hotel (ul. Wróbleskiego 1,ul. Grunwaldzka 18)
== {{Kontakt}} ==
== {{Dalej}} ==
* [[Szczecin]]
* [[Trzebież]]
* [[Zalew Szczeciński]]
* [[Puszcza Wkrzańska]]
{{Jest w|Powiat policki}}
{{Geo|53.55|14.570833}}
[[Kategoria:Województwo zachodniopomorskie]]
8ykz0hmc1ljb66zx14pgznwbk2i8kvt
156742
156741
2026-04-28T11:52:49Z
Moromar
2451
/* {{Gastronomia}} */
156742
wikitext
text/x-wiki
{{Top-banner|1010 Stadion Miejski Police ZPL.jpg}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Police
|nazwa oryginalna =
|widok = 09_Police_ZPL.jpg
|opis =
|herb = POL_Police_COA.svg
|mapa =
|państwo = [[Plik:Flag of Poland.svg|20px]] [[Polska]]
|region = [[Plik:POL_województwo_zachodniopomorskie_flag.svg|20px]] [[Województwo zachodniopomorskie]]
|powierzchnia = 37,31
|wysokość = 6
|ludność = 32 000
|prefiks = (+48) 91
|kod pocztowy = 72-009, 72-010, 72-011, 72-015
|www = https://www.police.pl/
}}
'''Police''' to miasto w [[Województwo zachodniopomorskie|województwie zachodniopomorskim]], w północno-zachodniej [[Polska|Polsce]]. Położone jest kilka kilometrów na północ od stolicy regionu, [[Szczecin]]a. Jest to miasto raczej przemysłowe, z niewielką liczbą atrakcji, ale jest tu kilka pięknych miejsc dla zainteresowanych.
== Charakterystyka ==
To niewielkie miasteczko, w którym znajduje się jeden z największych zakładów chemicznych w Polsce (Zakłady Chemiczne Police), liczy około 30 000 mieszkańców i jest siedzibą [[Powiat policki|powiatu polickiego]]. Police leżą na lewym brzegu [[Odra|Odry]], na wschodnim skraju Wrzosowiska Wkrzańskiego, około 15 km na północ od [[Szczecin]]a (centrum miasta). Miasto korzysta ze wspólnej linii autobusowej ze Szczecinem (SPPK). Police otrzymały prawa miejskie na prawie magdeburskim w 1260 roku od księcia Barnima I.
== Dojazd ==
=== Samolotem ===
Najbliższym lotniskiem jest {{Znacznik|Port Lotniczy Szczecin-Goleniów|53.584722|14.902222|typ=transport}}'''[https://airport.com.pl/ Port Lotniczy Szczecin-Goleniów]''' ({{IATA|SZZ}}), do którego można jednak dotrzeć tylko przez [[Szczecin]].
=== Koleją ===
Police położone są na linii kolejowej [[Szczecin]]–[[Trzebież]], która (od 2024) jest wykorzystywana wyłącznie do przewozów towarowych. Najbliższa stacja kolejowa to {{Znacznik|Szczecin Główny|53.418611|14.549722|typ=transport}}'''Szczecin Główny'''.
Police mają być końcową stacją nowej szczecińskiej linii podmiejskiej, która jest w przebudowie od 2024 (planowane ukończenie na 2027). {{Znacznik|Dworzec kolejowy Police|53.549317|14.566122|typ=transport}}'''Dworzec kolejowy Police''' (adres: ul. Stefana Batorego) jest stosunkowo niewielką stacją kolejową.
=== Samochodem ===
Droga wojewódzka [[Plik:DW114-PL.svg|25px]] odchodząca w [[Tanowo|Tanowie]] od drogi wojewódzkiej [[Plik:DW115-PL.svg|25px]] przechodzi przez Police, następnie biegnie w kierunku [[Trzebież]]y i [[Nowe Warpno|Nowego Warpna]]
=== Autobusem ===
Police są zintegrowane z siecią autobusową [[Szczecin]]a. Autobus linii 101 dowozi z centrum Szczecina do Polic, a autobus linii 102 z Gocławia (końcowej stacji tramwajowej linii 6).
== Komunikacja ==
{{mapa|53.55|14.5628|zoom=13|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
Komunikację miejską w Policach zapewnia Szczecińsko-Polickie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne, oferując 13 linii autobusowych (w tym 8 łączących ze Szczecinem). Istnieje także linia samorządowa (LS) Police – [[Trzebież]]. Komunikacja miejska umożliwia przemieszczanie się do kilku wsi gminy Police, m.in. Trzeszczyn, Tanowo, Pilchowo, Siedlice, Leśno Górne, Przęsocin.
== Warto zobaczyć ==
[[Plik:ElewatorWeglowyPolice.jpg|mały|Elewator węglowy - fragment ruin fabryki benzyny syntetycznej]]
* {{zobacz
| name=Zakrystia starego gotyckiego kościoła św. Marii | alt= | url= | adres= | lat=53.5523| long=14.5726| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=z XIII wieku, zburzony w 1896 roku, na rynku starego miasta (Plac Chrobrego)
}}
* {{zobacz
| name=Kościół Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny | alt= | url= | adres= | lat=53.5473| long=14.5734| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=na starówce (ul. Wojska Polskiego). Otwarty w 1895 roku, z wieżą o wysokości 60 metrów.
}}
* {{zobacz
| name=Ruiny Hydrierwerke Pölitz AG | alt= | url= | adres= | lat=53.5588| long=14.5457| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Kościół Św. Piotra i Pawła | alt= | url= | adres= | lat=53.5923| long=14.5427| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=W dzielnicy Jasienica znajduje się gotycki kościół murowany z XIV/XVIII wieku.
}}
* {{zobacz
| name=Ruiny klasztoru augustianów w Jasienicy | alt= | url= | adres= | lat=53.5922| long=14.5428| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Gotyckie ruiny są pozostałością średniowiecznego klasztoru augustianów, który został założony w XVI wieku na brzegu rzeki Gunicy.
}}
* {{Znacznik|Lapidarium|53.5473489|14.5712445|typ=natura}}'''Lapidarium''' w parku Staromiejskim na Starym Mieście
== {{Zrób}} ==
== Zakupy ==
Dostępne są Lidl, Netto, Biedronka i mniejsze sklepy.
* {{Znacznik|'''Galeria Hosso'''|53.5395566|14.5475353|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Galeria Hosso''' (ul. Wyszyńskiego 13, http://police.galeriahosso.pl/)
* Targowisko gminne (ul. PCK)
* Tanowska Park (ul. Tanowska 29)
== Gastronomia ==
* '''Hotel Dobosz''', ul. Wróblewskiego.
* różnorodne restauracje na ulicach: Piłsudskiego, Grunwaldzkiej, Bankowej i Wyszyńskiego.
== Festiwale, imprezy ==
* ''Gryf'' Ogólnopolski Bieg na Orientację – maj, corocznie
* '''Festiwal Żeglarski Łarpia'''. Promuje żeglarstwo i pieśni żeglarskie. Odbywa się na początku maja.
* Międzynarodowe Dni Polic / Dni Chemika – czerwiec, corocznie
* Ogólnopolski Bieg Uliczny ''Policka Piętnastka'' – czerwiec
* Międzynarodowy Turniej Szachowy im. T. Gniota
* Jarmark Augustiański w Policach Jasienicy – sierpień, corocznie
* Ogólnopolski Ćwierćmaraton Policki – październik
* Memoriał im. T. Iwańca w Podnoszeniu Ciężarów (Otwarte Mistrzostwa Polic w Wyciskaniu Leżąc) – listopad
* Polickie Dni Muzyki ''Cecyliada'' – listopad, corocznie
== {{Nocleg}} ==
* Hotel (ul. Wróbleskiego 1,ul. Grunwaldzka 18)
== {{Kontakt}} ==
== {{Dalej}} ==
* [[Szczecin]]
* [[Trzebież]]
* [[Zalew Szczeciński]]
* [[Puszcza Wkrzańska]]
{{Jest w|Powiat policki}}
{{Geo|53.55|14.570833}}
[[Kategoria:Województwo zachodniopomorskie]]
kbbwrcsh2ge5qwjf6jm0moartb49ana
156743
156742
2026-04-28T11:54:50Z
Moromar
2451
/* {{Nocleg}} */
156743
wikitext
text/x-wiki
{{Top-banner|1010 Stadion Miejski Police ZPL.jpg}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Police
|nazwa oryginalna =
|widok = 09_Police_ZPL.jpg
|opis =
|herb = POL_Police_COA.svg
|mapa =
|państwo = [[Plik:Flag of Poland.svg|20px]] [[Polska]]
|region = [[Plik:POL_województwo_zachodniopomorskie_flag.svg|20px]] [[Województwo zachodniopomorskie]]
|powierzchnia = 37,31
|wysokość = 6
|ludność = 32 000
|prefiks = (+48) 91
|kod pocztowy = 72-009, 72-010, 72-011, 72-015
|www = https://www.police.pl/
}}
'''Police''' to miasto w [[Województwo zachodniopomorskie|województwie zachodniopomorskim]], w północno-zachodniej [[Polska|Polsce]]. Położone jest kilka kilometrów na północ od stolicy regionu, [[Szczecin]]a. Jest to miasto raczej przemysłowe, z niewielką liczbą atrakcji, ale jest tu kilka pięknych miejsc dla zainteresowanych.
== Charakterystyka ==
To niewielkie miasteczko, w którym znajduje się jeden z największych zakładów chemicznych w Polsce (Zakłady Chemiczne Police), liczy około 30 000 mieszkańców i jest siedzibą [[Powiat policki|powiatu polickiego]]. Police leżą na lewym brzegu [[Odra|Odry]], na wschodnim skraju Wrzosowiska Wkrzańskiego, około 15 km na północ od [[Szczecin]]a (centrum miasta). Miasto korzysta ze wspólnej linii autobusowej ze Szczecinem (SPPK). Police otrzymały prawa miejskie na prawie magdeburskim w 1260 roku od księcia Barnima I.
== Dojazd ==
=== Samolotem ===
Najbliższym lotniskiem jest {{Znacznik|Port Lotniczy Szczecin-Goleniów|53.584722|14.902222|typ=transport}}'''[https://airport.com.pl/ Port Lotniczy Szczecin-Goleniów]''' ({{IATA|SZZ}}), do którego można jednak dotrzeć tylko przez [[Szczecin]].
=== Koleją ===
Police położone są na linii kolejowej [[Szczecin]]–[[Trzebież]], która (od 2024) jest wykorzystywana wyłącznie do przewozów towarowych. Najbliższa stacja kolejowa to {{Znacznik|Szczecin Główny|53.418611|14.549722|typ=transport}}'''Szczecin Główny'''.
Police mają być końcową stacją nowej szczecińskiej linii podmiejskiej, która jest w przebudowie od 2024 (planowane ukończenie na 2027). {{Znacznik|Dworzec kolejowy Police|53.549317|14.566122|typ=transport}}'''Dworzec kolejowy Police''' (adres: ul. Stefana Batorego) jest stosunkowo niewielką stacją kolejową.
=== Samochodem ===
Droga wojewódzka [[Plik:DW114-PL.svg|25px]] odchodząca w [[Tanowo|Tanowie]] od drogi wojewódzkiej [[Plik:DW115-PL.svg|25px]] przechodzi przez Police, następnie biegnie w kierunku [[Trzebież]]y i [[Nowe Warpno|Nowego Warpna]]
=== Autobusem ===
Police są zintegrowane z siecią autobusową [[Szczecin]]a. Autobus linii 101 dowozi z centrum Szczecina do Polic, a autobus linii 102 z Gocławia (końcowej stacji tramwajowej linii 6).
== Komunikacja ==
{{mapa|53.55|14.5628|zoom=13|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
Komunikację miejską w Policach zapewnia Szczecińsko-Polickie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne, oferując 13 linii autobusowych (w tym 8 łączących ze Szczecinem). Istnieje także linia samorządowa (LS) Police – [[Trzebież]]. Komunikacja miejska umożliwia przemieszczanie się do kilku wsi gminy Police, m.in. Trzeszczyn, Tanowo, Pilchowo, Siedlice, Leśno Górne, Przęsocin.
== Warto zobaczyć ==
[[Plik:ElewatorWeglowyPolice.jpg|mały|Elewator węglowy - fragment ruin fabryki benzyny syntetycznej]]
* {{zobacz
| name=Zakrystia starego gotyckiego kościoła św. Marii | alt= | url= | adres= | lat=53.5523| long=14.5726| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=z XIII wieku, zburzony w 1896 roku, na rynku starego miasta (Plac Chrobrego)
}}
* {{zobacz
| name=Kościół Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny | alt= | url= | adres= | lat=53.5473| long=14.5734| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=na starówce (ul. Wojska Polskiego). Otwarty w 1895 roku, z wieżą o wysokości 60 metrów.
}}
* {{zobacz
| name=Ruiny Hydrierwerke Pölitz AG | alt= | url= | adres= | lat=53.5588| long=14.5457| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Kościół Św. Piotra i Pawła | alt= | url= | adres= | lat=53.5923| long=14.5427| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=W dzielnicy Jasienica znajduje się gotycki kościół murowany z XIV/XVIII wieku.
}}
* {{zobacz
| name=Ruiny klasztoru augustianów w Jasienicy | alt= | url= | adres= | lat=53.5922| long=14.5428| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Gotyckie ruiny są pozostałością średniowiecznego klasztoru augustianów, który został założony w XVI wieku na brzegu rzeki Gunicy.
}}
* {{Znacznik|Lapidarium|53.5473489|14.5712445|typ=natura}}'''Lapidarium''' w parku Staromiejskim na Starym Mieście
== {{Zrób}} ==
== Zakupy ==
Dostępne są Lidl, Netto, Biedronka i mniejsze sklepy.
* {{Znacznik|'''Galeria Hosso'''|53.5395566|14.5475353|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Galeria Hosso''' (ul. Wyszyńskiego 13, http://police.galeriahosso.pl/)
* Targowisko gminne (ul. PCK)
* Tanowska Park (ul. Tanowska 29)
== Gastronomia ==
* '''Hotel Dobosz''', ul. Wróblewskiego.
* różnorodne restauracje na ulicach: Piłsudskiego, Grunwaldzkiej, Bankowej i Wyszyńskiego.
== Festiwale, imprezy ==
* ''Gryf'' Ogólnopolski Bieg na Orientację – maj, corocznie
* '''Festiwal Żeglarski Łarpia'''. Promuje żeglarstwo i pieśni żeglarskie. Odbywa się na początku maja.
* Międzynarodowe Dni Polic / Dni Chemika – czerwiec, corocznie
* Ogólnopolski Bieg Uliczny ''Policka Piętnastka'' – czerwiec
* Międzynarodowy Turniej Szachowy im. T. Gniota
* Jarmark Augustiański w Policach Jasienicy – sierpień, corocznie
* Ogólnopolski Ćwierćmaraton Policki – październik
* Memoriał im. T. Iwańca w Podnoszeniu Ciężarów (Otwarte Mistrzostwa Polic w Wyciskaniu Leżąc) – listopad
* Polickie Dni Muzyki ''Cecyliada'' – listopad, corocznie
== Nocleg ==
* {{Znacznik|'''Hotel Dobosz'''|53.5464856|14.5594627|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Hotel Dobosz''', ul. Wróblewskiego.
== {{Kontakt}} ==
== {{Dalej}} ==
* [[Szczecin]]
* [[Trzebież]]
* [[Zalew Szczeciński]]
* [[Puszcza Wkrzańska]]
{{Jest w|Powiat policki}}
{{Geo|53.55|14.570833}}
[[Kategoria:Województwo zachodniopomorskie]]
rt34uv006st1r6ndyfb2wwcf48wo8kk
Irbil
0
6962
156733
72138
2026-04-27T21:20:14Z
CommonsDelinker
3013
Removing [[:c:File:Erbil_Montage_2014.png|Erbil_Montage_2014.png]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Polarlys|Polarlys]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Erbil Montage 2014.png|]].
156733
wikitext
text/x-wiki
{{top-banner}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa=Irbil
|widok=
|herb=
|mapa=Iraqi kurdistan location.png
|region=[[Irak]]
|powierzchnia=
|lud=1 500 000
|prefiks=66
|www=
}}
'''Irbil''' – miasto w północnym [[Irak]]u, na zachodnim pogórzu Gór Kurdystańskich, ośrodek muhafazy Irbil i stolica Kurdyjskiego Okręgu Autonomicznego. Zamieszkiwane przez ok. 1509 tys. mieszkańców (głównie sunnickich Kurdów i chrześcijan) - czwarte pod względem wielkości miasto kraju.
==Charakterystyka==
==Dojazd==
===Samolotem===
Znajduje się tu międzynarodowy port lotniczy.
===Pociągiem===
===Samochodem===
Irbil jest ważnym węzłem drogowym położonym przy drodze łączącej Mosul z Kirkukiem.
==Komunikacja==
==Warto zobaczyć==
==Najbliższe okolice==
==Praca==
==Nauka==
==Zakupy==
==Gastronomia==
==Imprezy==
==Noclegi==
* Ankawa Royal Hotel & Spa hotel 5-gwiazdkowy
* Grand Palace Hotel Erbil hotel 4-gwiazdkowy
* Erbil Quartz Hotel hotel 4-gwiazdkowy
* Classy Hotel Erbil hotel 4-gwiazdkowy
* Erbil Rotana Hotel hotel 5-gwiazdkowy
==Kontakt==
==Bezpieczeństwo==
==Informacje turystyczne==
==Wyjazd==
{{Jest w|Irak}}
{{Zarys}}
[[Kategoria:Irak]]
hu4d5s9mnlss4osaycv85dqvmzzx5dd