Wikipodróże
plwikivoyage
https://pl.wikivoyage.org/wiki/Strona_g%C5%82%C3%B3wna
MediaWiki 1.47.0-wmf.9
first-letter
Media
Specjalna
Dyskusja
Użytkownik
Dyskusja użytkownika
Wikipodróże
Dyskusja Wikipodróży
Plik
Dyskusja pliku
MediaWiki
Dyskusja MediaWiki
Szablon
Dyskusja szablonu
Pomoc
Dyskusja pomocy
Kategoria
Dyskusja kategorii
TimedText
TimedText talk
Moduł
Dyskusja modułu
Wydarzenie
Dyskusja wydarzenia
Będzin
0
3249
157507
157489
2026-07-01T17:47:31Z
Moromar
2451
157507
wikitext
text/x-wiki
{{Top-banner|Będzin, Panoramy Będzina - fotopolska.eu (330541).jpg}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Będzin
|widok = Będzin - Zamek nocą.JPG
|opis = Zamek w Będzinie
|herb = POL Będzin COA.svg
|mapa = POL Będzin map.svg
|państwo = [[Polska]]
|region = [[Województwo śląskie]]
|powierzchnia = 37,39
|wysokość = 260–382 m n.p.m.
|lud = 53 586
|prefiks = +48 32
|kod pocztowy = 42-500
|www = https://www.bedzin.pl/
}}
{{Mapframe |50.3261|19.1257|zoom=13|height=680|width=420|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar}}
'''Będzin''' – miasto powiatowe w południowej [[Polska|Polsce]], w [[Województwo śląskie|województwie śląskim]], w [[Zagłębie Dąbrowskie|Zagłębiu Dąbrowskim]], nad [[w:Czarna Przemsza|Czarną Przemszą]]. Leży w [[Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia|Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii]], między [[Sosnowiec|Sosnowcem]], [[Dąbrowa Górnicza|Dąbrową Górniczą]], [[Czeladź|Czeladzią]], [[Wojkowice|Wojkowicami]] i [[Psary|Psarami]].
Będzin jest jednym z najstarszych miast regionu i historycznym ośrodkiem [[Zagłębie Dąbrowskie|Zagłębia Dąbrowskiego]]. Najbardziej rozpoznawalną atrakcją jest [[w:Zamek w Będzinie|zamek królewski]] na Wzgórzu Zamkowym. Miasto ma też ważne zabytki żydowskie, [[w:Pałac Mieroszewskich|Pałac Mieroszewskich]], Podziemia Będzińskie, średniowieczny układ starego miasta, mury miejskie, tereny nad Czarną Przemszą oraz dziedzictwo przemysłowe Grodźca.
== Charakterystyka ==
[[Plik:Będzin - Zamek nocą.JPG|mały|Zamek w Będzinie]]
[[Plik:Pałac Mieroszewskich.jpg|mały|Pałac Mieroszewskich]]
Będzin był miastem królewskim Korony Królestwa Polskiego i jednym z ważnych punktów na pograniczu Małopolski oraz Śląska. Jego układ historyczny skupia się wokół Wzgórza Zamkowego, starego miasta, kościoła Świętej Trójcy, reliktów murów miejskich i terenów nad Czarną Przemszą.
Miasto ma kilka wyraźnych obszarów turystycznych:
* '''Stare Miasto i zamek''' – zamek, mury miejskie, kościół Świętej Trójcy, stare uliczki i Podziemia Będzińskie;
* '''dziedzictwo żydowskie''' – Dom Modlitwy Cukermana, Dom Modlitwy Mizrachi, miejsca pamięci, dawny układ dzielnicy żydowskiej i Rynek Rybny;
* '''Gzichów''' – Pałac Mieroszewskich i park pałacowy;
* '''Grodziec''' – Góra Świętej Doroty, kościół św. Doroty, dawny przemysł, cementownia i dziedzictwo robotnicze;
* '''Syberka i okolice Areny''' – nowsza część miasta z parkiem, Będzin Areną i wydarzeniami.
Na zwiedzanie zamku, Wzgórza Zamkowego, Podziemi Będzińskich, Pałacu Mieroszewskich i wybranych miejsc dziedzictwa żydowskiego warto przeznaczyć co najmniej pół dnia. Z Grodźcem, Górą Świętej Doroty i obiektami przemysłowymi można zaplanować cały dzień.
== Dojazd ==
=== Samolotem ===
Najbliższe lotnisko to [[w:Port lotniczy Katowice-Pyrzowice|Katowice Airport]] (KTW) w [[w:Pyrzowice|Pyrzowicach]], oddalone o około 16–25 km, zależnie od wariantu trasy. Dojazd samochodem prowadzi zwykle przez [[w:Droga krajowa nr 86 (Polska)|DK86]], [[w:Droga ekspresowa S1 (Polska)|S1]] albo drogi lokalne przez [[Siewierz]] i [[Psary]].
Transportem publicznym najwygodniej korzystać z autobusów lotniskowych [[w:Zarząd Transportu Metropolitalnego|Transport GZM]] z przesiadką w Będzinie, Sosnowcu lub Katowicach. Aktualne połączenia należy sprawdzić w planerze [https://rj.transportgzm.pl/ Transport GZM].
=== Koleją ===
[[Plik:Bedzin dworzec Miasto 2.jpg|mały|Stacja Będzin Miasto]]
Będzin leży przy linii kolejowej nr 1 Warszawa – Katowice. Najważniejszą stacją dla turystów jest [[w:Będzin Miasto (stacja kolejowa)|Będzin Miasto]], położona blisko centrum, zamku i Podziemi Będzińskich.
Przydatne rozkłady:
* [https://koleo.pl/dworzec-pkp/bedzin-miasto/odjazdy Będzin Miasto – odjazdy] – główna stacja przy centrum;
* [https://koleo.pl/dworzec-pkp/bedzin/odjazdy Będzin – odjazdy] – stacja w zachodniej części miasta;
* [https://koleo.pl/dworzec-pkp/bedzin-ksawera/odjazdy Będzin Ksawera – odjazdy] – przystanek przy granicy z Sosnowcem;
* [https://koleo.pl/rozklad-pkp/bedzin-miasto/katowice Będzin Miasto – Katowice];
* [https://koleo.pl/rozklad-pkp/bedzin-miasto/sosnowiec-glowny Będzin Miasto – Sosnowiec Główny];
* [https://koleo.pl/rozklad-pkp/bedzin-miasto/czestochowa Będzin Miasto – Częstochowa].
Na stacji Będzin Miasto zatrzymują się pociągi regionalne, a w zależności od rozkładu także wybrane pociągi dalekobieżne. Najczęstsze kierunki to [[Katowice]], [[Sosnowiec]], [[Dąbrowa Górnicza]], [[Zawiercie]], [[Częstochowa]] i [[Gliwice]].
=== Samochodem ===
Przez Będzin i jego okolice przebiegają ważne trasy:
* [[w:Droga krajowa nr 86 (Polska)|DK86]] / [[w:Droga ekspresowa S86 (Polska)|S86]] – kierunek [[Katowice]], [[Sosnowiec]], [[Siewierz]] i trasa w stronę Warszawy;
* [[w:Droga krajowa nr 94 (Polska)|DK94]] – w pobliżu, przez [[Czeladź]], [[Sosnowiec]] i [[Dąbrowa Górnicza|Dąbrowę Górniczą]];
* [[w:Droga ekspresowa S1 (Polska)|S1]] – dojazd w stronę lotniska Katowice-Pyrzowice, [[Dąbrowa Górnicza|Dąbrowy Górniczej]] i [[Tychy|Tychów]];
* [[w:Autostrada A1 (Polska)|A1]] i [[w:Autostrada A4 (Polska)|A4]] – główne autostrady regionu, dostępne przez sąsiednie miasta.
W centrum parkowanie jest możliwe przy ulicach i parkingach miejskich. W dni wydarzeń przy zamku, na Wzgórzu Zamkowym i w Będzin Arenie warto przyjechać wcześniej lub skorzystać z transportu publicznego.
=== Autobusem i tramwajem ===
Komunikację miejską organizuje [[w:Zarząd Transportu Metropolitalnego|Transport GZM]]. Będzin ma bezpośrednie połączenia autobusowe i tramwajowe z [[Sosnowiec|Sosnowcem]], [[Dąbrowa Górnicza|Dąbrową Górniczą]], [[Czeladź|Czeladzią]], [[Katowice|Katowicami]], [[Wojkowice|Wojkowicami]], [[Psary|Psarami]], [[Siewierz|Siewierzem]], [[Siemianowice Śląskie|Siemianowicami Śląskimi]], [[Piekary Śląskie|Piekarami Śląskimi]] i [[Bytom|Bytomiem]].
Przydatne przystanki:
* [https://rj.transportgzm.pl/v2/rozklady/przystanek/stop/4882/ Będzin Urząd Miasta] – centrum administracyjne, przesiadki, blisko starostwa i centrum;
* [https://rj.transportgzm.pl/v2/rozklady/przystanek/stop/4890/ Będzin Zamek] – zamek, Wzgórze Zamkowe, Podziemia Będzińskie;
* [https://rj.transportgzm.pl/v2/rozklady/przystanek/stop/4887/ Będzin Aleja Kołłątaja] – centrum i dojście do obiektów żydowskich;
* [https://rj.transportgzm.pl/v2/rozklady/przystanek/stop/4869/ Będzin Muzeum] – Pałac Mieroszewskich i Gzichów;
* [https://rj.transportgzm.pl/v2/rozklady/przystanek/stop/4871/ Będzin Osiedle Zamkowe] – osiedle Zamkowe, Gzichów i okolice;
* [https://rj.transportgzm.pl/v2/rozklady/przystanek/stop/4901/ Będzin Stadion] – stadion, Cumulus Hotel, tereny sportowe;
* [https://rj.transportgzm.pl/v2/rozklady/przystanek/stop/4801/ Grodziec Kościół] – Grodziec, kościół św. Katarzyny i dojście w stronę Góry Świętej Doroty;
* [https://rj.transportgzm.pl/v2/przystanki/bedzin/ lista przystanków w Będzinie] – pełna lista przystanków Transport GZM.
Przez Będzin kursują tramwaje m.in. linii:
* [https://rj.transportgzm.pl/v2/rozklady/0-t21/ 21] – [[Dąbrowa Górnicza]] – Będzin – [[Sosnowiec]];
* [https://rj.transportgzm.pl/v2/rozklady/0-t22/ 22] – Dąbrowa Górnicza – Będzin – [[Czeladź]];
* [https://rj.transportgzm.pl/v2/rozklady/0-t24/ 24] – Będzin Osiedle Zamkowe – [[Sosnowiec]];
* [https://rj.transportgzm.pl/v2/rozklady/0-t27/ 27] – Będzin – Sosnowiec – [[Kazimierz Górniczy]].
Aktualne rozkłady, komunikaty i planowanie podróży:
* [https://rj.transportgzm.pl/ Rozkłady jazdy Transport GZM],
* [https://transportgzm.pl/ Transport GZM].
=== Rowerem ===
W Będzinie działa [[w:Metrorower|Metrorower]], system roweru publicznego GZM. Stacje znajdują się m.in. przy zamku, stadionie, dworcu, Syberce i osiedlach. Aktualną mapę stacji i dostępność rowerów należy sprawdzać na stronie:
* [https://metrorower.transportgzm.pl/mapa/ Metrorower – mapa].
Rower przydaje się szczególnie na trasie: Będzin Miasto – zamek – Gzichów – Osiedle Zamkowe – Grodziec – Góra Świętej Doroty, a także w przejazdach do [[Czeladź|Czeladzi]], [[Dąbrowa Górnicza|Dąbrowy Górniczej]], [[Sosnowiec|Sosnowca]] i nad [[w:Zbiorniki Pogoria|Pogorie]].
== Komunikacja ==
Centrum Będzina, zamek, Wzgórze Zamkowe, Podziemia Będzińskie, Dom Modlitwy Mizrachi, Dom Modlitwy Cukermana i stacja Będzin Miasto są osiągalne pieszo. Do Pałacu Mieroszewskich można dojść spacerem przez Gzichów lub dojechać autobusem. Do Grodźca, Łagiszy i na Górę Świętej Doroty potrzebny jest autobus, rower albo samochód.
Przy zwiedzaniu miasta dobrze zaplanować trasę według dzielnic:
* '''Stare Miasto i zamek''' – pieszo;
* '''Gzichów''' – pieszo z centrum lub autobusem;
* '''Grodziec i Góra Świętej Doroty''' – autobus, rower lub samochód;
* '''Łagisza''' – autobus lub samochód;
* '''Syberka i Będzin Arena''' – autobus, rower lub samochód.
== Warto zobaczyć ==
=== Stare Miasto i Wzgórze Zamkowe ===
[[Plik:Będzin - Zamek nocą.JPG|mały|Zamek w Będzinie]]
[[Plik:Mur Będzin.jpg|mały|Mury miejskie]]
* {{zobacz
| name=[[w:Zamek w Będzinie|Zamek królewski w Będzinie]]
| alt=Zamek w Będzinie
| url=https://www.muzeumzaglebia.pl/
| email=
| adres=ul. Zamkowa 1
| lat=50.3269
| long=19.1291
| wskazówki=przystanek [https://rj.transportgzm.pl/v2/rozklady/przystanek/stop/4890/ Będzin Zamek]; dojście ze stacji Będzin Miasto
| telefon=+48 32 267 47 31
| tollfree=
| fax=
| godziny=wt–pt 09:00–16:00, sob–nd 09:00–17:00; godziny mogą się zmieniać, sprawdź stronę Muzeum Zagłębia
| ceny=sprawdź aktualny cennik Muzeum Zagłębia
| lastedit=2026-06-29
| opis=Gotycki zamek królewski z XIV wieku, odbudowany po II wojnie światowej. Mieści część Muzeum Zagłębia, ekspozycje historyczne i wieżę widokową. Najważniejsza atrakcja miasta.
| image=Będzin - Zamek nocą.JPG
}}
* {{zobacz
| name=Wzgórze Zamkowe
| url=https://www.bedzin.pl/
| email=
| adres=okolice ul. Zamkowej
| lat=50.3267
| long=19.1285
| wskazówki=teren wokół zamku
| telefon=
| tollfree=
| fax=
| godziny=teren otwarty
| ceny=bezpłatnie; obiekty muzealne płatne według cennika
| lastedit=2026-06-29
| opis=Historyczne wzgórze z zamkiem, reliktami murów, parkiem, punktami widokowymi i dojściem do Podziemi Będzińskich.
}}
* {{zobacz
| name=[[w:Mury miejskie w Będzinie|Mury miejskie]]
| url=
| email=
| adres=okolice ul. Zawale i ul. Modrzejowskiej
| lat=50.3262
| long=19.1280
| wskazówki=spacer od zamku w stronę starego miasta
| telefon=
| tollfree=
| fax=
| godziny=teren otwarty
| ceny=bezpłatnie
| lastedit=2026-06-29
| opis=Relikty średniowiecznych murów obronnych Będzina, najlepiej oglądane podczas spaceru wokół Wzgórza Zamkowego.
| image=Mur Będzin.jpg
}}
* {{zobacz
| name=Podziemia Będzińskie
| url=https://www.muzeumzaglebia.pl/
| email=
| adres=okolice Wzgórza Zamkowego
| lat=50.3264
| long=19.1277
| wskazówki=wejścia według informacji Muzeum Zagłębia; wymagana rezerwacja lub sprawdzenie godzin wejść
| telefon=+48 32 267 47 31
| tollfree=
| fax=
| godziny=w soboty i niedziele wejścia zwykle o wyznaczonych godzinach; w tygodniu po wcześniejszym umówieniu
| ceny=sprawdź aktualny cennik Muzeum Zagłębia
| lastedit=2026-06-29
| opis=Podziemna trasa turystyczna pod Wzgórzem Zamkowym. Trasa ma około 400 m, zwiedzanie odbywa się z przewodnikiem; warto zabrać cieplejsze okrycie.
}}
* {{zobacz
| name=[[w:Parafia Świętej Trójcy w Będzinie|Kościół Świętej Trójcy]]
| url=
| email=
| adres=ul. Plebańska 2
| lat=50.3259
| long=19.1270
| wskazówki=Stare Miasto, poniżej zamku
| telefon=
| tollfree=
| fax=
| godziny=zwiedzanie poza nabożeństwami po uzgodnieniu
| ceny=
| lastedit=2026-06-29
| opis=Historyczny kościół parafialny Starego Miasta, związany z najstarszym układem Będzina.
}}
* {{zobacz
| name=[[w:Kościół św. Tomasza w Będzinie|Kościół św. Tomasza Becketa]]
| url=
| email=
| adres=Góra Zamkowa
| lat=50.3262
| long=19.1263
| wskazówki=stary cmentarz na Górze Zamkowej
| telefon=
| tollfree=
| fax=
| godziny=obiekt cmentarny; dostępność zależy od zarządcy
| ceny=
| lastedit=2026-06-29
| opis=Kościół cmentarny na Górze Zamkowej, w otoczeniu starego cmentarza i historycznych nagrobków.
}}
=== Dziedzictwo żydowskie ===
[[Plik:Dom Modlitwy Cukermana w Będzinie - panoramio (1).jpg|mały|Dom Modlitwy Cukermana]]
Będzin był jednym z ważnych ośrodków żydowskich Zagłębia. Do II wojny światowej społeczność żydowska stanowiła znaczną część mieszkańców miasta. W przestrzeni miasta zachowały się domy modlitwy, cmentarze, ślady dawnej dzielnicy żydowskiej i miejsca pamięci.
* {{zobacz
| name=[[w:Dom Modlitwy Cukermana w Będzinie|Dom Modlitwy Cukermana]]
| url=https://www.bramacukermana.com/
| email=
| adres=al. Kołłątaja 24
| lat=50.3239
| long=19.1302
| wskazówki=centrum, kamienica zwana Bramą Cukermana
| telefon=
| tollfree=
| fax=
| godziny=zwiedzanie według programu Fundacji Brama Cukermana lub po umówieniu
| ceny=
| lastedit=2026-06-29
| opis=Zachowany żydowski dom modlitwy z polichromiami, jeden z najważniejszych obiektów dziedzictwa żydowskiego w Będzinie.
| image=Będzin Dom Modlitwy Cukiermana.jpg
}}
* {{zobacz
| name=[[w:Synagoga Mizrachi w Będzinie|Dom Modlitwy Mizrachi]]
| url=https://www.muzeumzaglebia.pl/
| email=
| adres=ul. Potockiego 3
| lat=50.3250
| long=19.1320
| wskazówki=kamienica Wienera; dojście od centrum
| telefon=+48 32 267 47 31
| tollfree=
| fax=
| godziny=według informacji Muzeum Zagłębia
| ceny=według cennika Muzeum Zagłębia
| lastedit=2026-06-29
| opis=Zachowany dom modlitwy w kamienicy Wienera, udostępniany w ramach obiektów Muzeum Zagłębia.
}}
* {{zobacz
| name=Cmentarz żydowski na Podzamczu
| url=
| email=
| adres=Podzamcze / okolice Wzgórza Zamkowego
| lat=50.3275
| long=19.1260
| wskazówki=teren historyczny; dostępność może być ograniczona
| telefon=
| tollfree=
| fax=
| godziny=sprawdź lokalnie
| ceny=
| lastedit=2026-06-29
| opis=Historyczny cmentarz żydowski w rejonie Podzamcza. Miejsce wymaga spokojnego i pełnego szacunku zachowania.
}}
* {{zobacz
| name=Rynek Rybny
| url=
| email=
| adres=okolice dawnej dzielnicy żydowskiej
| lat=50.3247
| long=19.1305
| wskazówki=spacer od al. Kołłątaja i ul. Potockiego
| telefon=
| tollfree=
| fax=
| godziny=teren otwarty
| ceny=bezpłatnie
| lastedit=2026-06-29
| opis=Fragment dawnego układu miejskiego związany z żydowską historią Będzina.
}}
=== Gzichów ===
* {{zobacz
| name=[[w:Pałac Mieroszewskich|Pałac Mieroszewskich]]
| url=https://www.muzeumzaglebia.pl/
| email=
| adres=Gzichowska 15
| lat=50.3301
| long=19.1371
| wskazówki=przystanek [https://rj.transportgzm.pl/v2/rozklady/przystanek/stop/4869/ Będzin Muzeum]
| telefon=+48 32 267 44 61
| tollfree=
| fax=
| godziny=wt–pt 09:00–16:00, sob–nd 09:00–17:00; sprawdź aktualne informacje Muzeum Zagłębia
| ceny=sprawdź aktualny cennik
| lastedit=2026-06-29
| opis=Barokowo-klasycystyczny pałac z początku XVIII wieku, siedziba części ekspozycji Muzeum Zagłębia. Warto zobaczyć także park pałacowy i rzeźby ogrodowe.
| image=Pałac Mieroszewskich.jpg
}}
* {{zobacz
| name=Park przy Pałacu Mieroszewskich
| url=https://www.muzeumzaglebia.pl/
| email=
| adres=Gzichowska 15
| lat=50.3304
| long=19.1372
| wskazówki=wokół pałacu
| telefon=
| tollfree=
| fax=
| godziny=teren parkowy; dostępność zależna od organizacji muzeum
| ceny=
| lastedit=2026-06-29
| opis=Zabytkowy park pałacowy w Gzichowie, dobry na krótki spacer po zwiedzaniu pałacu.
}}
=== Grodziec i Góra Świętej Doroty ===
[[Plik:MOs810 WG 23 2016 (Zaglebiowskie Zakamarki) (Gora Sw. Doroty).jpg|mały|Kościół św. Doroty na Górze Świętej Doroty]]
* {{zobacz
| name=[[w:Góra Świętej Doroty|Góra Świętej Doroty]]
| url=
| email=
| adres=Grodziec
| lat=50.3501
| long=19.1024
| wskazówki=dojście z Grodźca; dobry punkt widokowy
| telefon=
| tollfree=
| fax=
| godziny=teren otwarty
| ceny=bezpłatnie
| lastedit=2026-06-29
| opis=Wzgórze w Grodźcu, jedno z najlepszych miejsc widokowych w okolicy. Przy dobrej pogodzie widać panoramę Zagłębia, Górnego Śląska i przemysłowy horyzont regionu.
}}
* {{zobacz
| name=[[w:Kościół św. Doroty w Będzinie|Kościół św. Doroty]]
| url=
| email=
| adres=Góra Świętej Doroty
| lat=50.3503
| long=19.1027
| wskazówki=na szczycie Góry Świętej Doroty
| telefon=
| tollfree=
| fax=
| godziny=zwiedzanie poza nabożeństwami po uzgodnieniu
| ceny=
| lastedit=2026-06-29
| opis=Kościół filialny z XVII wieku, położony na szczycie wzgórza.
| image=Góra Świętej Doroty - kościół św. Doroty.jpg
}}
* {{zobacz
| name=[[w:Kościół św. Katarzyny w Będzinie|Kościół św. Katarzyny w Grodźcu]]
| url=
| email=
| adres=ul. Wolności / Grodziec
| lat=50.3439
| long=19.0989
| wskazówki=przystanek Grodziec Kościół
| telefon=
| tollfree=
| fax=
| godziny=zwiedzanie poza nabożeństwami po uzgodnieniu
| ceny=
| lastedit=2026-06-29
| opis=Historyczny kościół parafialny Grodźca.
}}
* {{zobacz
| name=[[w:Cementownia Grodziec|Dawna cementownia „Grodziec”]]
| url=
| email=
| adres=Grodziec
| lat=50.3480
| long=19.0870
| wskazówki=obiekt poprzemysłowy; oglądanie z zewnątrz, z przestrzeni publicznej
| telefon=
| tollfree=
| fax=
| godziny=teren niedostępny turystycznie
| ceny=
| lastedit=2026-06-29
| opis=Zespół dawnej cementowni z XIX wieku, jeden z najważniejszych zabytków przemysłowych Grodźca. Ze względu na stan i własność nie należy wchodzić na teren obiektu.
}}
* {{zobacz
| name=Dziedzictwo KWK „Grodziec”
| url=
| email=
| adres=Grodziec
| lat=
| long=
| wskazówki=różne lokalizacje w Grodźcu
| telefon=
| tollfree=
| fax=
| godziny=oglądanie z zewnątrz
| ceny=bezpłatnie
| lastedit=2026-06-29
| opis=Ślady dawnej kopalni, zabudowy robotniczej i infrastruktury przemysłowej Grodźca. Warto zwiedzać z mapą i zachowaniem ostrożności.
}}
=== Parki, rekreacja i punkty widokowe ===
* {{zobacz
| name=Park Syberka
| url=https://www.bedzin.pl/
| email=
| adres=os. Syberka
| lat=50.3185
| long=19.1148
| wskazówki=dojazd autobusami w rejon Syberki i Będzin Areny
| telefon=
| tollfree=
| fax=
| godziny=teren otwarty
| ceny=bezpłatnie
| lastedit=2026-06-29
| opis=Duży park rekreacyjny z alejkami, miejscami wypoczynku i przestrzenią wydarzeń plenerowych.
}}
* {{zobacz
| name=Bulwary nad Czarną Przemszą
| url=
| email=
| adres=okolice centrum i Gzichowa
| lat=50.3260
| long=19.1240
| wskazówki=spacer od zamku lub stacji Będzin Miasto
| telefon=
| tollfree=
| fax=
| godziny=teren otwarty
| ceny=bezpłatnie
| lastedit=2026-06-29
| opis=Trasy spacerowe i rowerowe nad Czarną Przemszą, dobre jako łącznik między centrum, zamkiem i Gzichowem.
}}
* {{zobacz
| name=[[w:Góra Parcina|Góra Parcina]]
| url=
| email=
| adres=Grodziec / granica z Wojkowicami
| lat=50.35949
| long=19.08735
| wskazówki=dojście szlakami leśnymi
| telefon=
| tollfree=
| fax=
| godziny=teren otwarty
| ceny=bezpłatnie
| lastedit=2026-06-29
| opis=Punkt widokowy na Grodziec, Wojkowice, Zagłębie i przemysłowy krajobraz regionu.
}}
=== Kultura i wydarzenia ===
* {{zobacz
| name=[[w:Teatr Dzieci Zagłębia|Teatr Dzieci Zagłębia im. Jana Dormana]]
| url=https://teatr.bedzin.pl/
| email=
| adres=Teatralna 4
| lat=50.3242
| long=19.1280
| wskazówki=centrum, w pobliżu stacji Będzin Miasto i zamku
| telefon=+48 32 267 36 25
| tollfree=
| fax=
| godziny=według repertuaru
| ceny=według cennika wydarzeń
| lastedit=2026-06-29
| opis=Jedna z najważniejszych instytucji kultury dla dzieci i rodzin w regionie. Repertuar obejmuje spektakle dla dzieci, młodzieży i wydarzenia edukacyjne.
}}
* {{zobacz
| name=Będzin Arena
| url=https://www.bedzin-arena.pl/
| email=
| adres=Sportowa 20
| lat=50.3184
| long=19.1150
| wskazówki=rejon Syberki i stadionu
| telefon=
| tollfree=
| fax=
| godziny=według programu wydarzeń
| ceny=zależnie od wydarzenia
| lastedit=2026-06-29
| opis=Nowoczesna hala widowiskowo-sportowa, miejsce meczów, koncertów, wydarzeń sportowych i imprez miejskich.
}}
== Aktywnie ==
* Spacer: Będzin Miasto – zamek – Wzgórze Zamkowe – Podziemia Będzińskie – mury miejskie – Dom Modlitwy Cukermana – Dom Modlitwy Mizrachi.
* Trasa muzealna: zamek – Pałac Mieroszewskich – Podziemia Będzińskie – Dom Modlitwy Mizrachi.
* Wycieczka do Grodźca: kościół św. Katarzyny – Góra Świętej Doroty – dawna cementownia – Góra Parcina.
* Przejazd rowerowy nad Czarną Przemszą i dalej do [[Dąbrowa Górnicza|Dąbrowy Górniczej]], [[Czeladź|Czeladzi]] lub [[Sosnowiec|Sosnowca]].
* Wizyta w Teatrze Dzieci Zagłębia albo udział w wydarzeniu w Będzin Arenie.
* Fotografowanie panoramy zamku i Wzgórza Zamkowego z bulwarów oraz mostów nad Czarną Przemszą.
== Szlaki ==
Przez Będzin przebiegają szlaki piesze i rowerowe:
* [[w:Szlak Husarii Polskiej|Szlak Husarii Polskiej]] – czerwony szlak pieszy prowadzący przez Będzin, Grodziec i Górę Świętej Doroty;
* [[w:Szlak Dwudziestopięciolecia PTTK|Szlak 25-lecia PTTK]] – zielony szlak przez Grodziec, Łagiszę i dolinę Czarnej Przemszy;
* [[w:Szlak świerklaniecki|Szlak świerklaniecki]] – niebieski szlak z Grodźca w stronę Wojkowic, Strzyżowic i Świerklańca;
* [[w:Via Regia|Via Regia]] / [[w:Droga św. Jakuba|Droga św. Jakuba]] – odcinki pielgrzymkowe przebiegające przez rejon Będzina, Grodźca i Czeladzi.
== Zakupy ==
Najwięcej sklepów i punktów usługowych działa w centrum, przy al. Kołłątaja, ul. Małachowskiego, ul. Modrzejowskiej, w rejonie targowisk i przy większych trasach wylotowych.
* {{listing
|type=buy
|name=Centrum handlowe M1 Czeladź
|url=https://m1czeladz.pl/
|adres=Będzińska 80, Czeladź
|lat=50.3055
|long=19.1015
|wskazówki=przy granicy Czeladzi, Sosnowca i Będzina; dojazd tramwajem i autobusami do przystanku Piaski Centrum Handlowe
|telefon=
|dodatkowe informacje=Duże centrum handlowe najbliższe południowej części Będzina.
}}
* {{listing
|type=buy
|name=Targowisko i sklepy centrum Będzina
|url=
|adres=okolice ul. Modrzejowskiej, Małachowskiego i centrum
|lat=50.3248
|long=19.1305
|telefon=
|dodatkowe informacje=Zakupy codzienne, lokalne sklepy, piekarnie i punkty usługowe.
}}
== Gastronomia ==
Oferta gastronomiczna Będzina jest rozproszona między centrum, rejon zamku, hotele i osiedla. Przed przyjazdem specjalnie na posiłek warto sprawdzić aktualne godziny otwarcia.
* {{listing
|type=eat
|name=Restauracja Cumulus
|url=https://www.cumulushotel.pl/restauracja/restauracja
|adres=Sportowa 3
|lat=50.3190
|long=19.1210
|wskazówki=w Hotelu Cumulus, niedaleko zamku i terenów sportowych
|telefon=+48 32 267 30 08
|dodatkowe informacje=Restauracja hotelowa z kuchnią polską i europejską; dobra przy noclegu lub zwiedzaniu zamku.
}}
* {{listing
|type=eat
|name=Restauracja Pod Zamkiem
|url=
|adres=okolice Wzgórza Zamkowego
|lat=50.3266
|long=19.1285
|wskazówki=w rejonie zamku
|telefon=
|dodatkowe informacje=Lokal gastronomiczny w pobliżu zamku; aktualne godziny i formę działania należy sprawdzić przed wizytą.
}}
* {{listing
|type=drink
|name=Pub Black Jack
|url=https://www.facebook.com/209977552510316/
|adres=Partyzantów 3A
|lat=50.3230
|long=19.1320
|telefon=+48 502 892 980
|dodatkowe informacje=Pub w centrum Będzina; aktualne godziny najlepiej sprawdzić w profilu lokalu.
}}
* {{listing
|type=eat
|name=Lokale w centrum
|url=
|adres=al. Kołłątaja, ul. Małachowskiego, ul. Modrzejowska i okolice
|lat=50.3248
|long=19.1305
|telefon=
|dodatkowe informacje=Małe lokale, bary, kawiarnie i punkty gastronomiczne w centrum; oferta zmienia się sezonowo.
}}
== Noclegi ==
* {{listing
|type=sleep
|name=Hotel Cumulus
|url=https://www.cumulushotel.pl/
|adres=Sportowa 3
|lat=50.3190
|long=19.1210
|wskazówki=w centrum, w sąsiedztwie zamku i terenów sportowych
|telefon=+48 32 267 30 08
|email=recepcja@cumulushotel.pl
|dodatkowe informacje=Kameralny hotel w centrum miasta, blisko XIV-wiecznego zamku; ma restaurację, zaplecze konferencyjne i strefę relaksu.
}}
* {{listing
|type=sleep
|name=Orange Tree Hotel / Hostel
|url=https://www.orangetreehotel.pl/
|adres=Modrzejowska 27
|lat=50.3248
|long=19.1309
|wskazówki=centrum, blisko zamku i Podziemi Będzińskich
|telefon=
|email=
|dodatkowe informacje=Budżetowy nocleg w centrum, przydatny dla turystów pieszych i osób przyjeżdżających pociągiem.
}}
* {{listing
|type=sleep
|name=Hotel Rycerski
|url=https://www.hotel-rycerski.pl/
|adres=Będzińska 53, Czeladź
|lat=50.3140
|long=19.0910
|wskazówki=przy DK94, między Czeladzią i Będzinem
|telefon=+48 32 763 58 88
|email=recepcja@hotel-rycerski.pl
|dodatkowe informacje=Hotel i restauracja przy głównej trasie; praktyczny dla podróżujących samochodem.
}}
== Wydarzenia ==
* '''Dni Będzina''' – święto miasta z koncertami i wydarzeniami plenerowymi.
* '''Jarmark rzemiosła i rękodzieła''' – wydarzenia sezonowe w centrum i przy zamku.
* '''Noc Muzeów''' – wydarzenia Muzeum Zagłębia, zamku, Pałacu Mieroszewskich i obiektów związanych z historią miasta.
* '''Wydarzenia Teatru Dzieci Zagłębia''' – spektakle, warsztaty i wydarzenia dla dzieci oraz rodzin.
* '''Wydarzenia Będzin Areny''' – koncerty, zawody sportowe, imprezy rodzinne i miejskie.
* '''Zakończenie lata''' i wydarzenia w Parku Syberka – koncerty i imprezy plenerowe organizowane sezonowo.
* '''Wydarzenia Fundacji Brama Cukermana''' – spacery, spotkania i działania związane z żydowskim dziedzictwem Będzina.
== Informacja turystyczna ==
* {{listing
|type=info
|name=Urząd Miejski w Będzinie
|url=https://www.bedzin.pl/
|adres=11 Listopada 20
|lat=50.3189
|long=19.1285
|telefon=+48 32 267 91 00
|email=
|opis=Oficjalny serwis miasta publikuje informacje o wydarzeniach, komunikatach, inwestycjach i atrakcjach.
}}
* {{listing
|type=info
|name=Muzeum Zagłębia w Będzinie
|url=https://www.muzeumzaglebia.pl/
|adres=ul. Zamkowa 1 / Gzichowska 15
|lat=50.3269
|long=19.1291
|telefon=+48 32 267 47 31
|email=
|opis=Najlepszy punkt informacji dla osób zainteresowanych zamkiem, Pałacem Mieroszewskich, Podziemiami Będzińskimi, Domem Modlitwy Mizrachi i historią miasta.
}}
* {{listing
|type=info
|name=Fundacja Brama Cukermana
|url=https://www.bramacukermana.com/
|adres=al. Kołłątaja 24
|lat=50.3239
|long=19.1302
|telefon=
|email=
|opis=Informacje o Domu Modlitwy Cukermana, żydowskim dziedzictwie Będzina, spacerach, projektach edukacyjnych i wydarzeniach.
}}
== Gdzie dalej ==
* [[Czeladź]] – stare miasto, Park Grabek, Muzeum Saturn, Galeria Elektrownia i Pałac Saturna.
* [[Dąbrowa Górnicza]] – Pogorie, Sztygarka, Kopalnia Ćwiczebna, Fabryka Pełna Życia i Pustynia Błędowska.
* [[Sosnowiec]] – pałace przemysłowców, Egzotarium, Bank Sztuki, ArcelorMittal Park i centrum Zagłębia.
* [[Wojkowice]] – mniejsze miasto na północ od Będzina, z terenami zielonymi i widokami na Grodziec.
* [[Piekary Śląskie]] – sanktuarium maryjne i Kopiec Wyzwolenia.
* [[Katowice]] – główny węzeł regionu, Strefa Kultury, Spodek, muzea i koncerty.
* [[Siewierz]] – ruiny zamku biskupów krakowskich i historyczny układ miasta.
* [[Sławków]] – rynek, Austeria, ruiny zamku biskupów krakowskich i dolina Białej Przemszy.
{{Atrybucja|Będzin}}
{{Jest w|Powiat będziński}}
{{geomap|50.3261|19.1257}}
[[Kategoria:Województwo śląskie]]
ctv02pg7n67j9bsu0yk7cq8fqwlbj6g
Lista szlaków turystycznych
0
3311
157517
145496
2026-07-02T11:09:55Z
Alan ffm
23
157517
wikitext
text/x-wiki
Strona ta przestawia wykaz [[Wikipodróże:Szlaki turystyczne|szlaków, tras turystycznych i ścieżek rowerowych]] opisanych w '''Wikipodróżach'''.
Wskazówki jak tworzyć podobne strony znajdują się na ''[[Wikipodróże:Szlaki turystyczne]]''.
<!-- Proszę wstawiać tylko nazwę, bez opisu!!!-->
== Europa ==
=== Polska ===
====Pomorskie====
*[[Marsz Śledzia]]
====Mazowieckie====
* [[Trakt Królewski]] w [[Warszawa|Warszawie]]
* [[Drewniane Skarby Mazowsza]]
====Wielkopolskie====
* [[Trakt Królewsko-Cesarski w Poznaniu]]
====Lubelskie====
* [[Nadbużański szlak turystyczny]]
====Jura Krakowsko-Częstochowska====
* [[Szlak Orlich Gniazd]]
====Dolnośląskie====
* [[Szlak Zamków Piastowskich]]
* [[Wycieczka śladami legend wrocławskich]]
<!--
====Małopolskie====
-->
====Beskidy====
*[[Główny Szlak Beskidzki]]
====Łódzkie====
* [[Szlak im. Władysława Reymonta]]
* [[Szlak im. Kazimierza Deczyńskiego]]
====Śląskie====
* Wzdłuż rzeki [[Ruda (dopływ Odry)|Rudy]]
== Azja ==
=== Rosja ===
* [[Kolej Transsyberyjska]]
[[Kategoria:Szlaki turystyczne| ]]
ayrfrcveg9sgrei61ptzwv9wbgosvuv
Strona główna
0
3585
157509
137152
2026-07-01T20:09:29Z
Wcalenieja
16948
przecinek oraz szablon {{PLURAL}} dla liczby artykułów
157509
wikitext
text/x-wiki
__NOTOC__ __NOEDITSECTION__
<templatestyles src="SG/style.css" />
<!-- Coding for the top part of the page (Welcome message, links to continents etc.) -->
<div class="glowna-naglowek">
<div id="mf-welcome" class="glowna-witaj">
<div style="font-size:220%; padding:0.1em; font-family:Georgia, serif; font-style:italic;">[[Wikipodróże:O Wikipodróżach|Witaj w Wikipodróżach]],</div>
<div style="margin-top:0.2em; font-family:Georgia, serif; font-style:italic">wolnym przewodniku turystycznym, <br>który każdy może edytować.</div>
<div style="font-size:95%; margin-top:0.2em">Mamy obecnie [[Specjalna:Statystyka|{{NUMBEROFARTICLES}}]] {{PLURAL:{{NUMBEROFARTICLES}}|artykuł|artykuły|artykułów}} w języku polskim.</div>
</div>
<div class="glowna-linki">
<div>
<p>[[Plik:System-shutdown.svg|27px|link=Wikipodróże:Zasady]]
[[Wikipodróże:Zasady|Zasady projektu]]</p>
<p>[[Plik:Bookmark-new.svg|27px|link=Wikipodróże:Czym Wikipodróże są, a czym nie]]
[[Wikipodróże:Czym Wikipodróże są, a czym nie|Czym Wikipodróże są, a czym nie]]</p>
</div>
<div>
<p>[[Plik:Help-browser.svg|27px|link=Wikipodróże:Pomoc]]
[[Wikipodróże:Pomoc|Jak edytować]]</p>
<p>[[Plik:Mail-notification.svg|27px|link=Wikipodróże:Kontakt]]
[[Wikipodróże:Kontakt|Kontakt]]</p>
</div>
</div>
</div><!-- glowna-naglowek -->
<!-----------------------------------------------------------------
TABELA GŁÓWNA
------------------------------------------------------------------->
<div style="clear:both; margin-top:10px; padding:0px;" class="glowna-sekcje">
<div id="mf-disc" class="sekcja glowna-mapa">
<div role="heading" aria-level="1" class="glowna-h" style="background-color:#e0e6de; border-color:#c6d2c3;">'''Przeglądaj'''</div>
{{:Strona główna/Mapa}}
<inputbox>
preload=Wikipodróże:Schematy artykułów/Schemat dużego miasta/new
placeholder=Wpisz nazwę artykułu
buttonlabel=Utwórz artykuł o miejscowości
type=create
break=no
width=30
</inputbox>
</div>
<div class="nomobile sekcja glowna-miejsca">
<div role="heading" aria-level="1" class="glowna-h" style="background-color:#d9ddeb; border-color:#bac1da">'''Wyróżnione miejsca'''</div>
<div style="padding:0 10px">
<div style="height: 350px; text-align:left; overflow: auto;">
{{:Strona główna/Wyróżnione miejsca}}
</div></div>
</div>
<div class="sekcja">
<div role="heading" aria-level="1" class="glowna-h">
'''Nie tylko miejscowości'''</div>
<div style="padding:0 10px">
Opisujemy nie tylko miejsca! Zobacz także:
* [[Wikipodróże:Informator turystyczny|Informatory turystyczne]]
* [[Lista szlaków turystycznych|Szlaki turystyczne]]
* [[Rozmówki]]
</div>
</div>
<div class="sekcja">
<div role="heading" aria-level="1" class="glowna-h">
'''Wyróżniona ilustracja'''</div>
<div style="padding:0 10px">
<p>Kościół śś. Szymona i Judy Tadeusza w Szalejowie Dolnym</p>
[[Plik:2014 Szalejów Dolny, kościół śś. Szymona i Tadeusza 03.JPG|bezramki]]
</div>
</div>
<div class="sekcja">
<div role="heading" aria-level="1" class="glowna-h">
'''Dołącz do nas'''</div>
<div style="padding:0 10px">
Zapraszamy do współpracy! W projekcie '''Wikipodróże''' każdy może być współautorem – także i Ty możesz zarówno rozbudowywać dostępne już treści, jak też i tworzyć nowe artykuły.
<br />
Wszystkie interesujące Cię zagadnienia, odpowiedzi na nurtujące Cię pytania i wiele innych informacji znajdziesz na '''[[Wikipodróże:Pomoc|stronach pomocy]]'''.<br />Zobacz też: '''[[Wikipodróże:Jak mogę pomóc|czym można się zająć]]'''.
</div>
</div>
</div>
<hr style="height:0pt; visibility:hidden;" />
{{:Strona główna/Siostrzane}}
n4lo7dwfvelrfaglqbtzkyx12sv6py7
157510
157509
2026-07-01T20:15:16Z
Wcalenieja
16948
lit.
157510
wikitext
text/x-wiki
__NOTOC__ __NOEDITSECTION__
<templatestyles src="SG/style.css" />
<!-- Coding for the top part of the page (Welcome message, links to continents etc.) -->
<div class="glowna-naglowek">
<div id="mf-welcome" class="glowna-witaj">
<div style="font-size:220%; padding:0.1em; font-family:Georgia, serif; font-style:italic;">[[Wikipodróże:O Wikipodróżach|Witaj w Wikipodróżach]],</div>
<div style="margin-top:0.2em; font-family:Georgia, serif; font-style:italic">wolnym przewodniku turystycznym, <br>który każdy może edytować.</div>
<div style="font-size:95%; margin-top:0.2em">Mamy obecnie [[Specjalna:Statystyka|{{NUMBEROFARTICLES}}]] {{PLURAL:{{NUMBEROFARTICLES}}|artykuł|artykuły|artykułów}} w języku polskim.</div>
</div>
<div class="glowna-linki">
<div>
<p>[[Plik:System-shutdown.svg|27px|link=Wikipodróże:Zasady]]
[[Wikipodróże:Zasady|Zasady projektu]]</p>
<p>[[Plik:Bookmark-new.svg|27px|link=Wikipodróże:Czym Wikipodróże są, a czym nie]]
[[Wikipodróże:Czym Wikipodróże są, a czym nie|Czym Wikipodróże są, a czym nie]]</p>
</div>
<div>
<p>[[Plik:Help-browser.svg|27px|link=Wikipodróże:Pomoc]]
[[Wikipodróże:Pomoc|Jak edytować]]</p>
<p>[[Plik:Mail-notification.svg|27px|link=Wikipodróże:Kontakt]]
[[Wikipodróże:Kontakt|Kontakt]]</p>
</div>
</div>
</div><!-- glowna-naglowek -->
<!-----------------------------------------------------------------
TABELA GŁÓWNA
------------------------------------------------------------------->
<div style="clear:both; margin-top:10px; padding:0px;" class="glowna-sekcje">
<div id="mf-disc" class="sekcja glowna-mapa">
<div role="heading" aria-level="1" class="glowna-h" style="background-color:#e0e6de; border-color:#c6d2c3;">'''Przeglądaj'''</div>
{{:Strona główna/Mapa}}
<inputbox>
preload=Wikipodróże:Schematy artykułów/Schemat dużego miasta/new
placeholder=Wpisz nazwę artykułu
buttonlabel=Utwórz artykuł o miejscowości
type=create
break=no
width=30
</inputbox>
</div>
<div class="nomobile sekcja glowna-miejsca">
<div role="heading" aria-level="1" class="glowna-h" style="background-color:#d9ddeb; border-color:#bac1da">'''Wyróżnione miejsca'''</div>
<div style="padding:0 10px">
<div style="height: 350px; text-align:left; overflow: auto;">
{{:Strona główna/Wyróżnione miejsca}}
</div></div>
</div>
<div class="sekcja">
<div role="heading" aria-level="1" class="glowna-h">
'''Nie tylko miejscowości'''</div>
<div style="padding:0 10px">
Opisujemy nie tylko miejsca! Zobacz także:
* [[Wikipodróże:Informator turystyczny|Informatory turystyczne]]
* [[Lista szlaków turystycznych|Szlaki turystyczne]]
* [[Rozmówki]]
</div>
</div>
<div class="sekcja">
<div role="heading" aria-level="1" class="glowna-h">
'''Wyróżniona ilustracja'''</div>
<div style="padding:0 10px">
<p>Kościół św. Szymona i Judy Tadeusza w Szalejowie Dolnym</p>
[[Plik:2014 Szalejów Dolny, kościół śś. Szymona i Tadeusza 03.JPG|bezramki]]
</div>
</div>
<div class="sekcja">
<div role="heading" aria-level="1" class="glowna-h">
'''Dołącz do nas'''</div>
<div style="padding:0 10px">
Zapraszamy do współpracy! W projekcie '''Wikipodróże''' każdy może być współautorem – także i Ty możesz zarówno rozbudowywać dostępne już treści, jak też i tworzyć nowe artykuły.
<br />
Wszystkie interesujące Cię zagadnienia, odpowiedzi na nurtujące Cię pytania i wiele innych informacji znajdziesz na '''[[Wikipodróże:Pomoc|stronach pomocy]]'''.<br />Zobacz też: '''[[Wikipodróże:Jak mogę pomóc|czym można się zająć]]'''.
</div>
</div>
</div>
<hr style="height:0pt; visibility:hidden;" />
{{:Strona główna/Siostrzane}}
ttqqct7fxv4e5yz522me9bv71yx3pik
157511
157510
2026-07-01T20:17:02Z
Wcalenieja
16948
neutralizacja płciowa
157511
wikitext
text/x-wiki
__NOTOC__ __NOEDITSECTION__
<templatestyles src="SG/style.css" />
<!-- Coding for the top part of the page (Welcome message, links to continents etc.) -->
<div class="glowna-naglowek">
<div id="mf-welcome" class="glowna-witaj">
<div style="font-size:220%; padding:0.1em; font-family:Georgia, serif; font-style:italic;">[[Wikipodróże:O Wikipodróżach|Witaj w Wikipodróżach]],</div>
<div style="margin-top:0.2em; font-family:Georgia, serif; font-style:italic">wolnym przewodniku turystycznym, <br>który każdy może edytować.</div>
<div style="font-size:95%; margin-top:0.2em">Mamy obecnie [[Specjalna:Statystyka|{{NUMBEROFARTICLES}}]] {{PLURAL:{{NUMBEROFARTICLES}}|artykuł|artykuły|artykułów}} w języku polskim.</div>
</div>
<div class="glowna-linki">
<div>
<p>[[Plik:System-shutdown.svg|27px|link=Wikipodróże:Zasady]]
[[Wikipodróże:Zasady|Zasady projektu]]</p>
<p>[[Plik:Bookmark-new.svg|27px|link=Wikipodróże:Czym Wikipodróże są, a czym nie]]
[[Wikipodróże:Czym Wikipodróże są, a czym nie|Czym Wikipodróże są, a czym nie]]</p>
</div>
<div>
<p>[[Plik:Help-browser.svg|27px|link=Wikipodróże:Pomoc]]
[[Wikipodróże:Pomoc|Jak edytować]]</p>
<p>[[Plik:Mail-notification.svg|27px|link=Wikipodróże:Kontakt]]
[[Wikipodróże:Kontakt|Kontakt]]</p>
</div>
</div>
</div><!-- glowna-naglowek -->
<!-----------------------------------------------------------------
TABELA GŁÓWNA
------------------------------------------------------------------->
<div style="clear:both; margin-top:10px; padding:0px;" class="glowna-sekcje">
<div id="mf-disc" class="sekcja glowna-mapa">
<div role="heading" aria-level="1" class="glowna-h" style="background-color:#e0e6de; border-color:#c6d2c3;">'''Przeglądaj'''</div>
{{:Strona główna/Mapa}}
<inputbox>
preload=Wikipodróże:Schematy artykułów/Schemat dużego miasta/new
placeholder=Wpisz nazwę artykułu
buttonlabel=Utwórz artykuł o miejscowości
type=create
break=no
width=30
</inputbox>
</div>
<div class="nomobile sekcja glowna-miejsca">
<div role="heading" aria-level="1" class="glowna-h" style="background-color:#d9ddeb; border-color:#bac1da">'''Wyróżnione miejsca'''</div>
<div style="padding:0 10px">
<div style="height: 350px; text-align:left; overflow: auto;">
{{:Strona główna/Wyróżnione miejsca}}
</div></div>
</div>
<div class="sekcja">
<div role="heading" aria-level="1" class="glowna-h">
'''Nie tylko miejscowości'''</div>
<div style="padding:0 10px">
Opisujemy nie tylko miejsca! Zobacz także:
* [[Wikipodróże:Informator turystyczny|Informatory turystyczne]]
* [[Lista szlaków turystycznych|Szlaki turystyczne]]
* [[Rozmówki]]
</div>
</div>
<div class="sekcja">
<div role="heading" aria-level="1" class="glowna-h">
'''Wyróżniona ilustracja'''</div>
<div style="padding:0 10px">
<p>Kościół św. Szymona i Judy Tadeusza w Szalejowie Dolnym</p>
[[Plik:2014 Szalejów Dolny, kościół śś. Szymona i Tadeusza 03.JPG|bezramki]]
</div>
</div>
<div class="sekcja">
<div role="heading" aria-level="1" class="glowna-h">
'''Dołącz do nas'''</div>
<div style="padding:0 10px">
Zapraszamy do współpracy! Projekt '''Wikipodróże''' rozwija się dzięki społeczności – także i Ty możesz zarówno rozbudowywać dostępne już treści, jak też i tworzyć nowe artykuły.
<br />
Wszystkie interesujące Cię zagadnienia, odpowiedzi na nurtujące Cię pytania i wiele innych informacji znajdziesz na '''[[Wikipodróże:Pomoc|stronach pomocy]]'''.<br />Zobacz też: '''[[Wikipodróże:Jak mogę pomóc|czym można się zająć]]'''.
</div>
</div>
</div>
<hr style="height:0pt; visibility:hidden;" />
{{:Strona główna/Siostrzane}}
c44ijonjy1vjb5mxinfg5fxklrv9dv5
MediaWiki:Sitenotice
8
3852
157512
138559
2026-07-01T21:55:46Z
Wargo
1370
Językowa, https://discord.com/channels/771051752237301760/774307103359631380/1521996989552656534
157512
wikitext
text/x-wiki
<div style="text-align:center;"><span style="font-size:1.1em;">Dołącz do współtworzenia '''[[Wikipodróże:O Wikipodróżach|Wikipodróży]]''' – projektu siostrzanego '''Wikipedii'''! </span> <div>[[Wikipodróże:Witamy wikipedystów|Witamy wikipedystów]] i [[Wikipodróże:Pomoc|nowicjuszy]] '''•''' [[Wikipodróże:Zasady|<span style="white-space:nowrap;">Zasady projektu</span>]] '''•''' [[Wikipodróże:Jak mogę pomóc|<span style="white-space:nowrap;">Jak możesz pomóc?</span>]] '''•''' [[Wikipodróże:Pub podróżnika|<span style="white-space:nowrap;">Pisz, jeśli potrzebujesz pomocy</span>]]</div> </div>
8a9e76cppq8igx7yt05hhzc78yq42dv
Tarragona
0
6040
157508
157467
2026-07-01T17:59:51Z
Moromar
2451
/* Zakupy */
157508
wikitext
text/x-wiki
{{Top-banner|unesco=yes}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Tarragona
|nazwa oryginalna =
|widok = E5320-Vista-de-Tarragona.jpg
|opis =
|herb = Coat_of_Arms_of_Tarragona_City.svg
|mapa = Localització de Tarragona.png
|państwo = [[Plik:Flag of Spain.svg|20px]] [[Hiszpania]]
|region = [[Plik:Flag of Catalonia.svg|20px]] [[Katalonia]]
|powierzchnia = 63
|wysokość = 68
|ludność = 143 600
|prefiks = +34 977
|kod pocztowy = 43001–43008, 43100
|www = https://www.tarragona.cat/
}}
'''Tarragona''' to miasto na północno-wschodnim wybrzeżu [[Hiszpania|Hiszpanii]], stolica [[Tarragona (prowincja)|prowincji Tarragona]], liczące w 2025 roku 143 000 mieszkańców. Leży 100 km na zachód od [[Barcelona|Barcelony]] i ma plażę, ale jego szczególną atrakcją są rzymskie ruiny wpisane na [[Lista światowego dziedzictwa UNESCO|listę światowego dziedzictwa UNESCO]].
== Charakterystyka ==
Tarragona położona jest nad brzegiem Morza Balearskiego, 90 km na zachód od [[Barcelona|Barcelony]]. Chociaż w tym miejscu mieszkali starożytni Iberowie, miasto zostało oficjalnie założone przez Rzymian w 218 roku p.n.e. jako '''Tarrakon'''. Wkrótce staje się jednym z ośrodków prowincji ''Hispania Citerior'', a pod koniec I wieku p.n.e. - stolica prowincji ''Hispania Tarraconensis'', która zajmowała dwie trzecie Półwyspu Iberyjskiego. Zabytków z czasów rzymskich w Hiszpanii nie brakuje, jednak najwięcej z nich posiada Tarragona, co zapewniło miastu miejsce na [[Lista światowego dziedzictwa UNESCO|Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO]].
Wraz z upadkiem Cesarstwa Rzymskiego Tarrakon również podupadło. Położenie na pograniczu ziem arabskich i chrześcijańskich sprawiło, że miasto było miejscem licznych wojen; od VIII do początków XII wieku należał do kalifatu Kordoby, następnie do separatystycznego emiratu z siedzibą w [[Saragossa|Saragossie]], choć nie zobaczysz tu nic mauretańskiego: w tutejszej architekturze antyk natychmiast został zastąpiony przez „rozwinięte” europejskie średniowiecze. Najstarszą budowlą z tamtych czasów, która do nas dotarła, jest katedra, którą zaczęto budować w XII wieku, wkrótce po przejściu miasta do Księstwa [[Katalonia|Katalonii]]. Od tego czasu Tarragona pozostaje taka w [[Katalonia|Katalonii]], będąc ośrodkiem miejskim „drugiego poziomu”, czyli stolicą jednej z czterech katalońskich prowincji (pozostałe trzy to [[Barcelona (prowincja)|Barcelona]], [[Girona (prowincja)|Girona]] i [[Lleida (prowincja)|Lleida]]). Bliskość [[Barcelona|Barcelony]] dodała miastu kolejny aspekt, modernistyczną architekturę pierwszej połowy XX wieku i chociaż nie ma tu żadnych kultowych budynków autorstwa Gaudiego, sam wielki architekt urodził się w pobliskim [[Reus]]. W Tarragonie znajduje się rafineria ropy naftowej, do której surowce dostarczane są przez port towarowy, jeden z dziesięciu największych w [[Hiszpania|Hiszpanii]].
Położona w kurorcie katalońskiego wybrzeża, Tarragona nie cierpi na brak turystów, w tym zagranicznych, choć tutaj, o dziwo, nie ma szczekaczy, wszechobecnych pamiątek i innych atrybutów przemysłu turystyki masowej, a zimą w zwiedzaniu będą towarzyszyć miejscowi uczniowie. Możesz zorientować się w Tarragonie w pół dnia; na szczegółowe zapoznanie się z licznymi rzymskimi zabytkami potrzebny będzie cały dzień, obejmując wycieczkę po okolicy. Miasto może być wygodnym przystankiem w drodze z [[Barcelona|Barcelony]] do [[Saragossa|Saragossy]] czy [[Walencja|Walencji]], pełni także funkcję centrum wybrzeża [[Costa Dorada]], gdzie znajduje się wiele kurortów i towarzyszących im rozrywek; Główny hiszpański Disneyland znajduje się niedaleko Tarragony. W rankingu hiszpańskich miast Tarragona znajdzie się gdzieś w drugiej dziesiątce: nie ma tak zachwycających miejsc jak gdzieś w [[Grenada (Hiszpania)|Granadzie]] czy [[Sewilla|Sewilli]], ale są za to ciekawe zabytki na każdy gust, połączone z łagodnym klimatem, przyjemnym śródziemnomorskim krajobrazem i wspaniałymi widokami na morze.
=== Orientacja ===
Stare Miasto Tarragony (''Part Alta'') leży na wzgórzu, które stromo opada ku morzu na wschodzie i łagodnie opada ku brzegowi na południu. Na tym zboczu leży Nowe Miasto (''Eixample'') z zabudową pochodzącą sprzed ostatnich 150 lat oraz dworcem kolejowym. ''Rambla Nova'' oddziela starą i nową część miasta. Niektóre rzymskie zabytki znajdują się w samym centrum miasta, inne zaś w jego okolicach, niekiedy dość daleko.
== Dojazd ==
=== Samolotem ===
{{Znacznik|Port lotniczy Reus|41.1475|1.167222|typ=transport}}'''Lotnisko Reus''' ({{IATA|REU}}) znajduje się 9 km na północny zachód od Tarragony. Autobus kursuje do dworca autobusowego w Tarragonie 3-5 razy dziennie, w przeciwnym razie należy udać się do [[Reus]], gdzie co godzinę odjeżdża pociąg.
{{Znacznik|Port lotniczy Barcelona|41.296944|2.078333|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Barcelona|Port lotniczy Barcelona El Prat]]''' ({{IATA|BCN}}), 90 km na północny wschód, oferuje znacznie szerszy wybór lotów krajowych i międzynarodowych. Autobus Plana kursuje do Tarragony co dwie godziny, jadąc 80 minut z Terminalu 2 i 65 minut z Terminalu 1 przez centrum [[Barcelona|Barcelony]]. W przeciwnym razie należy przesiąść się w centrum miasta na pociąg regionalny.
=== Koleją ===
[[Plik:Tarragona - panoramio (9).jpg|thumb|upright=1.35|Dworzec Tarragona – między miastem a portem]]
Ze {{Znacznik|Stacja Tarragona|41.1115 |1.2532 |typ=transport}}'''stacji Tarragona''' co 30 minut kursują pociągi regionalne z [[Barcelona|Barcelony]] Estació de França, Passeig de Gràcia i Sants, podróż trwa 1 godzinę 15 minut. Pociągi alternatywne kursują dalej do [[Reus]], a następnie rozchodzą się w kierunku [[Salou]], [[Caspe]], [[Tortosa]] i [[Lleida]].
Pociągi podmiejskie Barcelona Cercanías nie dojeżdżają tak daleko.
{{Znacznik|Stacja Camp de Tarragona|41.192181|1.274064|typ=transport}}'''Stacja Camp de Tarragona''' 9 km na północ od miasta znajduje się na trasie kolei dużych prędkości. Pociągi z [[Barcelona|Barcelony]] Sants kursują tu co godzinę lub dwie w drodze do [[Madryt]]u Atocha, a podróż trwa 3 godziny i 15 minut przez [[Lleida|Lleidę]], [[Saragossa|Saragossę]], [[Catalayud]] i [[Guadalajara (Hiszpania)|Guadalajarę]]. Jeden dziennie kursuje bezpośrednio do [[Walencja|Walencji]] i [[Alicante]]. Niektóre z nich odjeżdżają z [[Figueres]] przez [[Girona|Gironę]], a jeden dziennie z [[Marsylia|Marsylii]] przez [[Awinion]]. Do [[Barcelona|Barcelony]] i wszystkich miejscowości położonych dalej na północ łatwiej jest przesiąść się na pociąg regionalny na stacji Barcelona Sants. Podróż autobusem między stacją Camp de Tarragona a centrum trwa 20 minut.
=== Samochodem ===
Tarragona leży na [[Plik:ESP_AP-7.svg|35px]], nadmorskiej autostradzie ''Autopista de la Mediterrània'', z [[Barcelona|Barceloną]] 100 km na północny wschód i [[Walencja|Walencją]] 250 km na południe.
[[Plik:ESP_A-27.svg|35px]] biegnie w głąb lądu, aby dołączyć do [[Plik:ESP_AP-2.svg|30px]] w kierunku [[Lleida|Lleidy]] i [[Saragossa|Saragossy]].
=== Autobusem ===
Autobusy [https://www.alsa.com/en Alsa] z [[Barcelona|Barcelony]] kursują pięć razy dziennie, podróż trwa 1 godzinę i 15 minut.
{{Znacznik|Centralny dworzec autobusowy|41.1185 |1.2446 |typ=transport}}'''Centralny dworzec autobusowy''' znajduje się przy Plaça de la Imperial Tàrraco, na rogu Pere Martell i Av de Roma. Jest nowoczesny, ale pozbawiony tablic peronowych i innych informacji.
=== Statkiem ===
[[Plik:Antic Far del Moll d'Aragó del Port de Tarragona.jpg|thumb|upright=1.35|Stara latarnia morska w porcie towarowym]]
Tarragona nie posiada portu pasażerskiego, ale wiele rejsów po Morzu Śródziemnym zatrzymuje się właśnie tutaj. Regularne promy na [[Baleary]] odpływają z [[Barcelona|Barcelony]].
{{Znacznik|Port|41.1096 |1.2482 |typ=transport}}'''[https://www.porttarragona.cat/en/services-business/business/traffics/cruise-ships Port]''' (''Puerto de Tarragona'') Passeig del Moll de Costa 7. Pasażerowie są odbierani z małego parkingu (o podanych współrzędnych), skąd autobus dowozi ich na molo.
== Komunikacja ==
{{mapa| 41.111 | 1.253 | wysokość=500 | szerokość=500 | zoom=14|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
Miasto jest zwarte, ale położone dość wysoko: centrum znajduje się 50-60 metrów nad poziomem morza. Jeśli znudzi Ci się chodzenie, możesz skorzystać z autobusu, który kursuje na około 15 liniach, z przerwami od 30 do 60 minut. Informacje o trasach są dostępne na stronie internetowej [http://emtanemambtu.cat/ lokalnego przewoźnika autobusowego]. Bilet jednorazowy kosztuje 1,60 euro (2023).
== Warto zobaczyć ==
[[Plik:Cathedral of Tarragona 01.jpg | thumb | 300px | Katedra w Tarragonie ]]
Wstęp na wszystkie stanowiska archeologiczne kosztuje około 3 euro. Jeśli planujesz odwiedzić więcej niż dwa, rozważ '''bilet łączony''' za 7,40 euro (cztery stanowiska rzymskie) lub 11 euro (2023), który obejmuje również wstęp do dwóch zabytkowych rezydencji w centrum miasta. Archeologia podlega jurysdykcji [https://www.tarragona.cat/patrimoni/museu-historia Museu d'Història de Tarragona]; stanowiska są zazwyczaj otwarte od 9:00 do 9:30, choć godziny zamknięcia są różne. W niedziele stanowiska archeologiczne są dostępne tylko rano, a w poniedziałki są zawsze zamknięte, choć nadal można spacerować i zwiedzać stanowisko z zewnątrz.
* {{zobacz
| name=[https://catedraldetarragona.com/en/ Katedra w Tarragonie], | alt= | url= | adres=Pla de la Seu | lat=41.1192| long=1.25806| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Zwiedzanie turystyczne: pon.–sob. 10:00–17:00, od kwietnia do października do godz. 19–20. 5 €. W Tarragonie jest tylko jedna średniowieczna atrakcja – ale jaka! Budowę katedry rozpoczęto w 1154 roku w stylu romańskim, a ukończono w połowie XIV wieku w stylu gotyckim. W rezultacie powstała lekko przysadzista, ale bardzo wyrazista konstrukcja, która zdawała się spoczywać na szczycie wzgórza Starego Miasta. Wewnątrz ukazują wnętrza, w większości gotyckie, ze wspaniałymi ołtarzami z XIV-XV wieku, kilka sal z niezbyt wybitną sztuką sakralną i - co najważniejsze - romański krużganek zbudowany w XII wieku. Ujawnia się widzowi fragmentami: najpierw na ścianach zobaczysz duże rzeźby, potem twarze na kapitelach kolumn, a na końcu bardzo maleńkie poziome sceny w górnych partiach kapiteli, które z daleka wydają się puste i gładkie. Fabuła scen nie jest do końca religijna, a czasami po prostu symbolizuje walkę dobra ze złem na przykładzie łańcuchów pokarmowych otaczającego ekosystemu. Na jednej z kolumn szczury zakopują kota, a obok wskrzeszony kot rozgania przestraszone szczury: zrozumiale i wyraźnie. Cały ten splendor można zobaczyć w ciągu dnia, kiedy katedra jest otwarta dla turystów. W niedziele oraz rano przed otwarciem (w godzinach 8:30-9:00) każdy może uczestniczyć w nabożeństwie bezpłatnie; jednocześnie same msze odbywają się zwykle w jednej z kaplic i nie przeszkadzają w zwiedzaniu katedry, choć w środku może być trochę ciemno i krużganek będzie zamknięty. Powinieneś przeznaczyć co najmniej godzinę na wizytę turystyczną; szczegółowa książeczka w języku angielskim pomoże Państwu odnaleźć wiele interesujących szczegółów.
}}
* {{zobacz
| name=Balcó del Mediterrani | alt= | url= | adres= | lat=41.11374| long=1.25658| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Plac znajduje się na południowo-wschodnim krańcu Rambli. Jest on podwyższony, dzięki czemu roztacza się z niego widok na morze i port, niezakłócony przez drogę i tory kolejowe wzdłuż nabrzeża. Pomnik przedstawia Rogera z Llúrii (1235–1305), włoskiego admirała w służbie Aragonii, który pokonał Francuzów. Plac ciągnie się na wschód, wzdłuż Passeig de les Palmeres, do amfiteatru.
}}
* {{zobacz
| name=Rambla Nova | alt= | url= | adres= | lat=41.12| long=1.25| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=To 3-kilometrowy bulwar ciągnący się na północny zachód od Balcó del Mediterrani przez Plaça de la Imperial Tarraco do rzeki. Ma szeroki, wysadzany drzewami centralny deptak z ruchem ulicznym po obu stronach.
}}
* {{zobacz
| name=Casa Castellarnau, | alt= | url= | adres=Cavallers 14. | lat=41.11781| long=1.25538| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Błyszcząca rezydencja z XV wieku, łącząca różne style. Zamknięta z powodu remontu.
}}
* {{zobacz
| name=Casc Antic, | alt= | url= | adres= | lat= | long= | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=jest średniowieczną dzielnicą, siecią wąskich uliczek wokół katedry.
}}
* {{zobacz
| name=Kościół Sant Llorench, | alt= | url= | adres= | lat=41.12| long=1.26 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=50 m na wschód od katedry znajduje się kościół wybudowany w XII wieku. Jest otwarty tylko na mszę.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.tarragona.cat/patrimoni/museu-historia/monuments/casa-canals Casa Canal], | alt= | url= | adres=Granada 11 | lat=41.118089| long=1.260261| wskazówki=
| tollfree=+34 977 242858. | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wt-Sob 09:00-20:30, Niedz 9:30-14:30. Dwór urządzony w luksusowym, ciężkim stylu XIX wieku, aby zaprezentować bogactwo rodziny Canals i pomieścić ich gości, króla Karola IV. Bilet normalny 5 € lub pakiet łączony.
}}
* {{zobacz
| name=Sant Magí, | alt= | url= | adres= | lat=41.12017| long=1.26009| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=to mała kapliczka ukryta w Portal del Carro na północnym krańcu Casc Antic: łodzie rybackie wiszą pod baldachimem gwiazd. Święty Maginus był katalońskim pustelnikiem z III/IV wieku.
}}
* {{zobacz
| name=Kościół Nazaretu, | alt= | url= | adres= | lat=41.11676| long=1.25778| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Pochodzi z XII wieku, ale został mocno przebudowany. Znajduje się na Plaça del Rei, 100 m na południe od Muzeum Sztuki Nowoczesnej.
}}
* {{zobacz
| name=Kościół Świętej Trójcy, | alt= | url= | adres= | lat=41.117006740803404| long=1.2585186702825315| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=również na Plaça del Rei jest XVII wiek.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.dipta.cat/mamt/ Muzeum Sztuki Nowoczesnej], | alt= | url= | adres=Santa Anna 8 | lat=41.117203| long=1.258433| wskazówki=
| tollfree=+34 977 235032 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wt-Sob 10:00-20:00, Niedz 10:00-14:00. Malarstwo i rzeźba z XX wieku w przebudowie domów z XVIII wieku. Wstęp wolny.
}}
* {{zobacz
| name=Kościół Sant Agustí, | alt= | url= | adres=Santa Anna 8 | lat=41.1158794| long=1.2554774| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=to ostatnia pozostałość po klasztorze jezuickim, zbudowanym w 1576 roku. Znajduje się przy Rambla Vella 12 w pobliżu Circ Roma i jest otwarty tylko podczas mszy.
}}
* {{zobacz
| name=Kościół Sant Francesc d'Assis, | alt= | url= | adres=Rambla Vella 28. | lat=41.116902452807686| long=1.2533524959462474| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Został zbudowany w stylu barokowym w latach 1704-58. Jest czynny codziennie w godzinach 11:00-13:00 i 17:00-20:00.
}}
* {{zobacz
| name=Kościół Sant Joan Baptista, | alt= | url= | adres=Rambla Vella 28. | lat=41.1133419258273| long=1.249995296636617| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Zna Plaça General Prim, na północ od Forum Kolonialnego. Dawniej klasztor kapucynów, prawie tak stary jak katedra, ale raczej skromny.
}}
* {{zobacz
| name=Kościół Świętego Antoniego z Padwy | alt= | url= | adres=Rambla Nova 105. | lat=41.11768412050421| long=1.2488123008222287| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Zna Plaça General Prim, na północ od Forum Kolonialnego. Dawniej klasztor kapucynów, prawie tak stary jak katedra, ale raczej skromny.
}}
* {{zobacz
| name=Castellers | alt= | url= | adres= | lat=41.11783333036583| long=1.2479342776075344| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=To majestatyczny pomnik na Rambla Nova, na skrzyżowaniu z Pare Palau. Upamiętnia on lokalny sport zwany Ludzkimi Wieżami, patrz poniżej.
}}
* {{zobacz
| name=[https://caixaforum.org/es/tarragona/home CaixaForum] | alt= | url= | adres= | lat=41.1167794| long=1.2490774| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=jest przestrzenią wystawienniczą sztuki, zlokalizowaną przy Rambla Nova przy Cristòfor Colom 2. Nie posiada stałej kolekcji.
}}
[[Plik:Port de Tarragona - panoramio (5).jpg | thumb | 300px | Moll de Pescadors i El Serrallo ]]
* {{zobacz
| name=[https://www.porttarragona.cat/ca/port-i-ciutat/museu-port Museu del Port] | alt= | url= | adres=Moll de la Costa | lat=41.1101112| long=1.2450442| wskazówki=
| tollfree=+34 977 259434. | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wt.-Sob. 10:00-14:00, 16:00-19:00, Niedz. 11:00-14:00. Wystawa prezentuje morską przeszłość i teraźniejszość Tarragony, w tym życie w dokach, rybołówstwo i przewóz towarów. Wstęp wolny.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.mnat.cat/en/ Narodowe Muzeum Archeologiczne w Tarragonie] | alt= | url= | adres=Tinglado 4, Moll de Costa | lat=41.10976463425479| long=1.2448479495442166| wskazówki=naprzeciwko Muzeum Portowego
| tollfree=+34 977 251515 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wt-Sob 09:30-20:30, Niedz 10:00-14:00. Wystawa poświęcona historii rzymskiej kolonii Tarraco. To niewielka wystawa czasowa. Główne muzeum na Plaça del Rei jest zamknięte z powodu remontu i nie wiadomo, kiedy zostanie ponownie otwarte. Bilet normalny 4 €, ulgowy 2 €.
}}
* {{zobacz
| name=Far de Moll | alt= | url= | adres= | lat=41.09965932569858| long=1.2351797477217243| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=To nieczynna latarnia morska z widokiem na wewnętrzny port. To solidna, ceglana wieża z 1924 roku, przeniesiona tutaj po rozbudowie portu.
}}
* {{zobacz
| name=Far de la Banya | alt= | url= | adres= | lat=41.0877 | long=1.2255 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=To cienka, nieużywana latarnia morska, położona dalej wzdłuż muru portowego, przeniesiona tutaj z ujścia rzeki Ebro. Można przejść się falochronem jeszcze kilometr.
}}
=== Rzymskie Tárraco ===
[[Plik:Amphithéâtre de Tarragona.jpg | thumb | 300px | Rzymski amfiteatr ]]
* {{zobacz
| name=Portal de Roser | alt= | url= | adres= | lat=41.1185 | long=1.2549 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=u podnóża Av Catalunya znajduje się północno-zachodnia brama prowadząca do Starego Miasta i oczywiste miejsce, w którym można rozpocząć zwiedzanie rzymskiej historii.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.tarragonaturisme.cat/ca/monument/mapping-tarraco Marqueta de Tarraco] | alt= | url= | adres=Plaça del Pallol 3 | lat=41.11820112935176| long=1.2548968033371735| wskazówki=w Portalu de Roser
| tollfree=+34 977 250795 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wt.-pt. 9:00-20:30, sob.-nd. 9:30-14:30. Makieta Tarako z II wieku n.e., dobry punkt orientacyjny przed zwiedzaniem innych rzymskich stanowisk archeologicznych. Dorośli 5 €, dzieci bezpłatnie.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.tarragonaturisme.cat/es/monumento/murallas-paseo-arqueologico-mht Passeig Arqueològic] | alt= | url= | adres=Av Catalunya | lat=41.1203686| long=1.2579358| wskazówki=poza Portal de Roses
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=wt.-sob. 09:00-20:45, niedz. 09:00-14:30. Chodnik wzdłuż najlepszego odcinka murów miejskich. Zostały zbudowane w II wieku naszej ery i zmodyfikowane w średniowieczu i XVIII wieku. Dorosły 5 € lub kombinacja.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.tarragona.cat/patrimoni/museu-historia/monuments/lamfiteatre Amfiteatr] | alt= | url= | adres=Parc de l'Amfiteatre | lat=41.11457| long=1.2588| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wt-Sob 09:00-18:00, Niedz 9:30-14:00. Rzymski amfiteatr zbudowany około 100 r. n.e. Mógł pomieścić 15 000 widzów i miał widok na morze. Wyszedł z użytku w IV wieku, a na jego terenie wzniesiono kościół i cmentarz Wizygotów. Został częściowo odrestaurowany. Bilet normalny 5 EUR lub bilet łączony.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.tarragona.cat/patrimoni/museu-historia/monuments/el-circ-roma Circ romà] | alt= | url= | adres=przy Rambla Vella | lat=41.1159 | long=1.2571 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Tu-Sa 09:00-20:00, Su 9:30-14:30. Tor dla rydwanów został zbudowany pod koniec I wieku za panowania Domicjana. Pozostała tylko część konstrukcji, ale można zobaczyć niektóre przejścia i sklepienia w piwnicy. Admission includes the nearby Torre del Pretori. Dorosły 5 € lub kombinacja.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.mnat.cat/teatre-de-tarraco/ Teatr rzymski] | alt= | url= | adres=Sant Magi 1 | lat=41.1129 | long=1.2494 | wskazówki=
| tollfree=+34 977 251515 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=2. niedziela miesiąca, zgodnie z rezerwacją. Pozostałości teatru rzymskiego. Został zbudowany w I wieku n.e. i mógł pomieścić 6000 widzów.
}}
* {{zobacz
| name=Forum Kolonialne | alt= | url= | adres=Lleida | lat=41.114639| long=1.248306| wskazówki=
| tollfree=+34 977 251515 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Zamknięte. ''Colonia'' była osadą obywateli rzymskich za granicą, zorganizowaną w celu handlu i obrony, ale niezarejestrowaną jako miasto. Tarraco zostało uznane za kolonię przez Juliusza Cezara około 45 r. p.n.e. Teren składa się z dwóch części połączonych kładką nad C. de Soller. Jest to otwarty plac z główną zachowaną budowlą w części zachodniej – bazyliką, która była wielofunkcyjnym budynkiem użyteczności publicznej.
}}
* {{zobacz
| name=Forum Prowincjonalne | alt= | url= | adres=| lat=41.11775807507575| long=1.2590121288808345| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Był to znacznie większy plac, zbudowany w 73 roku n.e., kiedy Tarraco było już miastem zarządzającym dużą rzymską prowincją. Został on przebudowany w XII wieku i odpowiada północnemu krańcowi Starego Miasta, a jego najwyższą część zajmuje katedra. Szukajcie więc jego pozostałości wszędzie, zwłaszcza na Plaça del Pallol, Plaça del Fòrum i wokół Circo Romà.
}}
* {{zobacz
| name=Necròpolis | alt= | url= | adres=Av Ramón y Cajal 84 | lat=41.1158 | long=1.2392 | wskazówki=
| tollfree=+34 977 211175 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Zamknięte. Było używane od III do V wieku. W tym okresie Cesarstwo Rzymskie przyjęło chrześcijaństwo i jest to jedno z najwcześniejszych chrześcijańskich miejsc pochówku w zachodniej części Morza Śródziemnego. W muzeum znajdują się sarkofagi, epitafia i inne przedmioty grobowe.
}}
[[Plik:E4 Aqüeducte romà de les Ferreres.jpg | thumb | 300px | Akwedukt Ferreres ]]
* {{zobacz
| name=[https://www.tarragona.cat/patrimoni/museu-historia/monuments/laqueducte-del-francoli Akwedukt Ferreres] | alt= | url= | adres=z autostrady [[Plik:ESP_N-240.svg|35px]] | lat=41.145556| long=1.243889| wskazówki=Autobus 5
| tollfree=+34 675 853722. | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=24 godz. Rzymski akwedukt z dwoma rzędami łuków, o długości 249 m i wysokości 27 m. Został prawdopodobnie zbudowany za panowania cesarza Augusta (27 p.n.e. – 14 n.e.) i doprowadzał wodę z rzeki Francolí. Wstęp wolny.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.mnat.cat/conjunt-roma-de-centcelles/ Willa Centcelles] | alt= | url= | adres=Cami l'Almoster, Constanti | lat=41.155781| long=1.226134| wskazówki=Autobus 5
| tollfree=+34 977 523 374 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wt-Sob 10:00-13:30, 15:00-17:30, Niedz 10:00-14:00. Rzymska willa zbudowana około 400 r. n.e. Mozaika w jej kopule może być najstarszą mozaiką o tematyce chrześcijańskiej w świecie rzymskim, a budynek przetrwał jako kościół i pustelnia do XIX wieku. Obecnie zarządza nim Muzeum Archeologiczne. Bilet normalny 4 €, ulgowy 2 €, wstęp dla dzieci bezpłatny.
}}
== Aktywny wypoczynek ==
[[Plik:Santa Tecla 2015, Tarragona 104.jpg | thumb | 300px | Ludzkie Wieże ]]
* '''[https://www.tarragonaturisme.cat/en/tarragona-city-human-towers Ludzkie Wieże]''' (''Castells'') to zwyczaj polegający na tym, że ludzie wspinają się na siebie nawzajem, budując wieże o wysokości czterech lub więcej pięter. (Mogą mieć nawet dziesięć pięter, ale wiedzą, że do puszki wrzuci się tylko 50 centów, więc nie warto ryzykować ich życia). Cztery zespoły regularnie występują w miejscach publicznych przez całe lato, na przykład przed katedrą w środy w lipcu i sierpniu.
* '''Teatr''': {{Znacznik|Teatre Tarragona|41.1145296|1.2559049|typ=atrakcja}}'''Teatre Tarragona''' znajduje się przy Rambla Nova 11. {{Znacznik|Teatre El Magatzem|41.1147877|1.2504351|typ=atrakcja}}'''Teatre El Magatzem''' przy Reding 14.
* '''Kino''': [http://cineyelmo.com/es Yelmo Cines] znajduje się w centrum, przy Cardenal Vidal i Barraquer 15.
* {{Znacznik|Tarraco Arena|41.1144227|1.245713|typ=atrakcja}}'''[https://www.tarracoarena.com/ Tarraco Arena]''' to przestrzeń eventowa przy Mallorca 18.
* '''Golf''''''Pogrubiony tekst''': najbliższe pola golfowe znajdują się w [[Salou]].
* '''Piłka nożna''': FC Tarraco gra w piłkę nożną w amatorskich ligach w Campclar, na zachodnim krańcu miasta, przy Carrer Riu Llobregat.
* '''[[El Camino]]''' to zbiorcza nazwa sieci szlaków pielgrzymkowych zbiegających się w [[Santiago de Compostela]]. Tarragona to początek pięciodniowego szlaku dowozowego przez [[Santes Creus]], L'Espluga de Francolí, [[Vallbona de les Monges]] i Juneda do [[Lleida|Lleidy]]. Tam łączy się z Drogą Katalońską prowadzącą od granicy francuskiej w kierunku odległego Santiago.
[[file:Vieira Xacobea.svg | thumb | 50px | Droga Katalońska ]]
=== Plaże ===
Tarragona leży na [[Costa Dorada]], a jej złociste, piaszczyste plaże rozciągają się na północ od miasta. Na południe nie ma nic, bo to port przemysłowy.
* {{Znacznik|Platja del Miracle|41.1133 |1.2586 |typ=natura}}'''Platja del Miracle''' (Plaża Cudów), Passeig Maritim de Rafael Casanova. Około 500 m długości i spokojne wody. Leży najbliżej centrum miasta, więc może być tłoczno.
* {{Znacznik|Platja del l'Arrabassada|41.1198 |1.2769 |typ=natura}}'''Platja del l'Arrabassada''', Passeig Maritim de Rafael Casanova. Kolejne 500 m złotego piasku, z kilkoma małymi restauracjami na plaży i promenadą wysadzaną palmami.
* {{Znacznik|Platja Savinosa|41.1228 |1.2845 |typ=natura}}'''Platja Savinosa''', Francesc Girminells i Mascaro. Mniejsza plaża wyróżniona Błękitną Flagą.
* {{Znacznik|Platja Llarga|41.1287 |1.3026 |typ=natura}}'''Platja Llarga''', C de la Platja Llarga. Popularna, 3-kilometrowa plaża z restauracjami, wypożyczalniami, prysznicami i klubem żeglarskim.
* {{Znacznik|Platja de Tamarit|41.1304 |1.3624 |typ=natura}}'''Platja de Tamarit'''. Najbardziej wysunięta na północ plaża w gminie, w pobliżu ujścia rzeki Gaià.
== Praca ==
== Nauka ==
== Zakupy ==
[[Plik:Tarragona- Mercat Central - 51312447730.jpg | thumb | 300px | Mercat Central ]]
* '''Supermarkety''': Mercadona to główna sieć, zazwyczaj otwarta od poniedziałku do soboty w godzinach 09:00–21:00.
* {{Znacznik|'''Mercat Central de Tarragona'''|41.1158696|1.2489275|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Mercat Central de Tarragona''', Plaça de Corsini (''przecznica na północ od Colonial Forum''), ☏ +34 977 231 551. Pn.-Sob. 08:30-21:00. Produkuj mięso, chleb, ciastka i inną żywność w modernistycznym budynku. Zegar na zewnątrz pokazuje cyfry o godzinie 12:00 i 18:00.
* {{Znacznik|'''El Corte Inglés'''|41.1216218|1.2422021|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''El Corte Inglés''' to duży dom towarowy przy Rambla President Lluís Companys, północnym przedłużeniu Rambla Nova, otwarty od poniedziałku do soboty w godzinach 09:00–21:00.
* {{Znacznik|'''Targ Bonavista'''|41.1192 |1.1959 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Targ Bonavista''', Camí I, Bonavista (''3 km na zachód od miasta''). Niedz. 08:00-14:00. Rozległy niedzielny targ z żywnością, odzieżą i różnymi drobiazgami. Nie jest to miejsce ani trochę turystyczne, kursują tu autobusy, ale jeśli robisz zakupy hurtowe, samochód jest naprawdę potrzebny.
== Gastronomia ==
== Festiwale, imprezy ==
: '''Co się dzieje?''' Nadchodzące wydarzenia są publikowane na [https://www.tarragona.cat/cultura stronie internetowej Rady Miasta].
* '''[https://www.letour.fr/en/ Tour de France]''' rozpoczyna się w Tarragonie 5 lipca 2026 roku, pokonując 178 km do [[Barcelona|Barcelony]]. To dzień 2., a ''Grand Départ'' odbędzie się pierwszego dnia w Barcelonie. Dzień 3. będzie kontynuowany z [[Granollers]] do [[Francja|Francji]].
[[Plik:TARRAGONA 1929.jpg | thumb | 300px | Po prostu wykonuję rozkazy. ]]
* '''Semana Santa''' to Wielki Tydzień poprzedzający Wielkanoc, z bogatym programem uroczystości. Główne procesje prowadzą członkowie ''Los Armats de la Sang'', olśniewający w mundurach Legionistów, ale poruszający się w wolnym tempie i z żałobnym werblem, żałujący swojego udziału w Ukrzyżowaniu. (Chociaż po prostu wykonywali rozkazy i nawet się wtedy nie urodzili). Za nimi podążają różni dostojnicy miejscy i religijni, a w połowie drogi kołysze się ogromna figura Madonny.
* '''[https://www.tarragonaturisme.cat/en/events/tarragona-dixieland-festival Dixieland Festival]''' to festiwal jazzowy odbywający się w kwietniowy weekend. Niektóre wydarzenia są biletowane, ale na Rambla Nova i w innych miejscach publicznych odbywają się darmowe koncerty.
* '''[https://www.tarragonaturisme.cat/en/events/sant-jordi-st-georges-day Sant Jordi]''' to święto ku czci świętego Jerzego, patrona Katalończyków, obchodzone 23 i 24 kwietnia. Zwyczajowo pary wymieniają się różami i książkami, a wydarzenie to przekształciło się w targ książek i kwiatów wzdłuż Rambla Nova. Wieże Ludzkie zazwyczaj pojawiają się na wypadek, gdyby św. Jerzy natknął się na niezwykle wysokiego smoka.
* '''[https://www.tarragonaturisme.cat/en/events/international-ciutat-de-tarragona-fireworks-contest Konkurs fajerwerków]''' odbywa się w pierwszym tygodniu lipca na Miracle Beach. Sześć firm pirotechnicznych rywalizuje o rozświetlenie nieba, a zwycięzca odpala fajerwerki na Festiwal Santa Tecla.
* '''[https://www.tarragonaturisme.cat/en/events/santa-tecla Festiwal Santa Tecla]''' odbywa się co roku w dniach 15-23 września. Święta Tekla była naśladowczynią św. Pawła: jej liczne ucieczki przed męczeństwem były raczej zabawne niż cudowne, jak na przykład gdy wszystkie foki-zabójcy zostały porażone piorunem. Jej kult jest najsilniejszy w tradycji prawosławnej, ale obecnie jest patronką hiszpańskiego internetu, ponieważ „tecla” oznacza klucz do komputera. Festiwal obejmuje parady, fajerwerki i ogólną huczną zabawę, w tym nieuniknione Wieże Ludzkie.
== Noclegi ==
* Astari hotel 3-gwiazdkowy
* Hotel SB Ciutat de Tarragona hotel 4-gwiazdkowy
* Plaça De La Font hotel 1-gwiazdkowy
* Alexandra Aparthotel BenstarHotelGroup hotel 3-gwiazdkowy
== Kontakt ==
== Bezpieczeństwo ==
== Informacje turystyczne ==
'''[https://www.tarragonaturisme.cat/ca Tarragona Turisme]''' to biuro informacji turystycznej znajdujące się naprzeciwko katedry przy Carrer Major 37. Czynne od poniedziałku do soboty w godzinach 10:00-14:00, 15:00-18:00 i w niedziele w godzinach 10:00-14:00.
== Wyjazd ==
{{Zarys}}
{{Jest w|Tarragona (prowincja)}}
[[Kategoria:Katalonia]]
ddqzt76qyvy3yddw2eo5yxkq3ndlp4y
Olkusz
0
12703
157513
157503
2026-07-02T10:00:03Z
Alan ffm
23
157513
wikitext
text/x-wiki
{{Top-banner}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Olkusz
|widok = Kosciol olkusz.jpg
|opis = Bazylika św. Andrzeja Apostoła
|herb = POL Olkusz COA.svg
|mapa =
|państwo = [[Polska]]
|region = [[Małopolska]]
|powierzchnia = 25,65
|prefiks = +48 32
|kod pocztowy = 32-300
|wysokość = 360–370 m n.p.m.
|www = https://umig.olkusz.pl/
}}
{{Mapframe |50.2813|19.5650|zoom=13|height=650|width=420|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar}}
'''Olkusz''' – miasto w [[Małopolska|województwie małopolskim]], siedziba [[Powiat olkuski|powiatu olkuskiego]] i gminy miejsko-wiejskiej Olkusz. Leży na [[Wyżyna Krakowsko-Częstochowska|Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej]], na Wyżynie Olkuskiej, między [[Kraków|Krakowem]], [[Katowice|Katowicami]], [[Sławków|Sławkowem]], [[Wolbrom|Wolbromiem]] i [[Trzebinia|Trzebinią]].
Olkusz jest historycznym miastem górniczym, związanym z wydobyciem rud srebra, ołowiu i cynku. Bywa nazywany '''Srebrnym Miastem'''. Dla turysty najważniejsze są: rynek, [[w:Bazylika kolegiacka św. Andrzeja Apostoła w Olkuszu|bazylika św. Andrzeja Apostoła]], Podziemny Olkusz, Srebrny Szlak Gwarków Olkuskich, muzea, pozostałości murów miejskich, Kopiec Kościuszki oraz pobliskie atrakcje Jury: [[Rabsztyn]], [[Pustynia Błędowska]], [[Rezerwat przyrody Pazurek|Pazurek]] i [[Ojcowski Park Narodowy]].
== Charakterystyka ==
[[Plik:Rynek-POL, Olkusz.jpg|mały|Rynek w Olkuszu]]
[[Plik:Kosciol olkusz.jpg|mały|Bazylika św. Andrzeja Apostoła]]
[[Plik:Stacja Olkusz 2 2019.jpg|mały|Stacja kolejowa Olkusz]]
=== Położenie ===
Miasto leży w historycznej [[Małopolska|Małopolsce]], w dawnej ziemi krakowskiej, na zachodnim skraju województwa małopolskiego. Jest położone przy drodze krajowej nr 94, w połowie drogi między [[Katowice|Katowicami]] i [[Kraków|Krakowem]], oraz przy linii kolejowej łączącej [[Katowice]], [[Kraków]], [[Kielce]], [[Wolbrom]] i [[Sędziszów]].
Olkusz jest dobrym punktem wypadowym do północno-zachodniej Małopolski i na Jurę Krakowsko-Częstochowską. W krótkim czasie można stąd dotrzeć do [[Rabsztyn|Rabsztyna]], [[Pustynia Błędowska|Pustyni Błędowskiej]], [[Klucze|Klucz]], [[Bukowno|Bukowna]], [[Sławków|Sławkowa]], [[Ojców|Ojcowa]] i [[Ojcowski Park Narodowy|Ojcowskiego Parku Narodowego]].
=== Historia i charakter miasta ===
Olkusz rozwinął się jako ośrodek górnictwa i hutnictwa rud ołowiu oraz srebra. W późnym średniowieczu i w epoce nowożytnej należał do najważniejszych miast górniczych Królestwa Polskiego. O dawnej świetności przypominają dziś rynek, bazylika, relikty ratusza, mury miejskie, muzealne ekspozycje i Srebrny Szlak Gwarków Olkuskich.
Na zwiedzenie rynku, Podziemnego Olkusza, bazyliki, Dworku Machnickich, muzeów i Srebrnego Szlaku Gwarków warto przeznaczyć co najmniej pół dnia. Z Rabsztynem, Pustynią Błędowską i rezerwatem Pazurek najlepiej zaplanować cały dzień albo weekend.
== Dojazd ==
=== Samolotem ===
Najbliższe duże lotniska to:
* [[w:Port lotniczy Kraków-Balice|Kraków Airport]] w Balicach – najwygodniejszy dla lotów krajowych i międzynarodowych z kierunku południowo-wschodniego;
* [[w:Port lotniczy Katowice-Pyrzowice|Katowice Airport]] w Pyrzowicach – wygodny dla podróży z północnej części województwa śląskiego i Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii.
Z obu lotnisk do Olkusza najprościej dojechać samochodem albo transportem publicznym z przesiadką w [[Kraków|Krakowie]], [[Katowice|Katowicach]], [[Sławków|Sławkowie]], [[Dąbrowa Górnicza|Dąbrowie Górniczej]] lub [[Trzebinia|Trzebini]].
=== Koleją ===
{{marker
|type=go
|name=Stacja kolejowa Olkusz
|url=https://koleo.pl/dworzec-pkp/olkusz/odjazdy
|lat=50.2738
|long=19.5746
|image=Stacja Olkusz 2 2019.jpg
}}
Stacja kolejowa Olkusz leży na południowo-wschodnim skraju centrum. Zatrzymują się tu pociągi regionalne i wybrane połączenia dalekobieżne. Bezpośrednie lub wygodne połączenia istnieją m.in. z [[Katowice|Katowicami]], [[Kraków|Krakowem]], [[Kielce|Kielcami]], [[Wolbrom|Wolbromiem]], [[Kozłów|Kozłowem]] i [[Sędziszów|Sędziszowem]].
Przydatne rozkłady:
* [https://koleo.pl/dworzec-pkp/olkusz/odjazdy Olkusz – odjazdy]
* [https://koleo.pl/dworzec-pkp/olkusz/przyjazdy Olkusz – przyjazdy]
* [https://koleo.pl/rozklad-pkp/olkusz/katowice Olkusz – Katowice]
* [https://koleo.pl/rozklad-pkp/olkusz/krakow-glowny Olkusz – Kraków Główny]
* [https://koleo.pl/rozklad-pkp/olkusz/kielce-glowne Olkusz – Kielce Główne]
* [https://koleo.pl/rozklad-pkp/olkusz/wolbrom Olkusz – Wolbrom]
Ze stacji do rynku jest około 2 km. Można dojść pieszo, podjechać autobusem ZKGKM albo skorzystać z taksówki.
=== Samochodem ===
Olkusz leży przy [[w:Droga krajowa nr 94 (Polska)|drodze krajowej nr 94]], między [[Katowice|Katowicami]] a [[Kraków|Krakowem]]. Przez miasto i okolice przebiegają też ważne drogi lokalne w stronę [[Wolbrom|Wolbromia]], [[Klucze|Klucz]], [[Bukowno|Bukowna]], [[Sławków|Sławkowa]], [[Trzebinia|Trzebini]] i [[Ojców|Ojcowa]].
W pobliżu miasta przebiega [[w:Autostrada A4 (Polska)|autostrada A4]], dostępna przez węzły w rejonie Krakowa, Trzebini, Chrzanowa i Jaworzna.
Orientacyjne odległości:
* [[Kraków]] – ok. 40 km,
* [[Katowice]] – ok. 40 km,
* [[Dąbrowa Górnicza]] – ok. 30 km,
* [[Sławków]] – ok. 18 km,
* [[Trzebinia]] – ok. 25 km,
* [[Ojców]] – ok. 25 km,
* [[Częstochowa]] – ok. 80 km.
W centrum parkowanie jest możliwe przy ulicach i na parkingach miejskich. Przy zwiedzaniu Podziemnego Olkusza można skorzystać z parkingów w rejonie rynku i ul. Mickiewicza. W sezonie turystycznym większy ruch występuje na drogach do Rabsztyna, Klucz, Pustyni Błędowskiej i Ojcowa.
=== Autobusem ===
Transport lokalny organizuje [[w:Związek Komunalny Gmin „Komunikacja Międzygminna” w Olkuszu|ZKG „Komunikacja Międzygminna” w Olkuszu]]. Sieć łączy Olkusz m.in. z gminami [[Klucze]], [[Bolesław (powiat olkuski)|Bolesław]], [[Bukowno]], [[Wolbrom]] i okolicznymi miejscowościami.
Przydatne linki:
* [https://zkgkm.pl/ ZKGKM Olkusz]
* [https://zkgkm.pl/rozklady-jazdy/ Rozkłady jazdy ZKGKM]
* [https://olkusz.kiedyprzyjedzie.pl/ Dynamiczna informacja pasażerska]
* [https://zkgkm.pl/cennik-biletow/ Cennik biletów]
Dla turysty przydatne są szczególnie kursy z Olkusza do Rabsztyna, Klucz, Bukowna, Bolesławia i Wolbromia. Przed wyjazdem poza miasto warto sprawdzić ostatnie kursy powrotne, bo w weekendy i wieczorem oferta jest ograniczona.
=== Rowerem ===
Olkusz jest dobrym celem i punktem startowym wycieczek rowerowych po Wyżynie Olkuskiej, Jurze Krakowsko-Częstochowskiej, Pustyni Błędowskiej i Dolinie Białej Przemszy. Rowerem można planować przejazdy do [[Rabsztyn|Rabsztyna]], [[Klucze|Klucz]], [[Pustynia Błędowska|Pustyni Błędowskiej]], [[Bukowno|Bukowna]], [[Sławków|Sławkowa]], [[Bolesław (powiat olkuski)|Bolesławia]], [[Wolbrom|Wolbromia]] i [[Ojców|Ojcowa]].
Teren jest pagórkowaty, a część tras prowadzi drogami lokalnymi, szutrami i odcinkami leśnymi. Najbardziej uniwersalny będzie rower trekkingowy, gravelowy lub górski. Na rowerze szosowym trzeba dokładniej dobierać trasę.
== Komunikacja ==
Centrum Olkusza, rynek, bazylika, Podziemny Olkusz, Dworek Machnickich, muzea i Kopiec Kościuszki są osiągalne pieszo. Do Rabsztyna, Pustyni Błędowskiej, rezerwatu Pazurek, Bukowna, Klucz i dalszych części gminy najlepiej dojechać autobusem ZKGKM, rowerem albo samochodem.
Przy zwiedzaniu dobrze podzielić miasto i okolice na obszary:
* '''stare miasto''' – rynek, bazylika, Podziemny Olkusz, mury miejskie, muzea;
* '''okolice Szpitalnej i Dworku Machnickich''' – Muzeum Afrykanistyczne, Muzeum Twórczości Władysława Wołkowskiego, BWA, Kopiec Kościuszki;
* '''Rabsztyn''' – zamek, Chata Kocjana, jurajskie krajobrazy;
* '''Klucze i Pustynia Błędowska''' – punkt widokowy, piaski, trasy piesze i rowerowe;
* '''Pazurek''' – rezerwat przyrody i leśne trasy spacerowe.
== Warto zobaczyć ==
=== Stare miasto i Podziemny Olkusz ===
[[Plik:BazylikaŚwAndrzeja-WidokZRynku-POL, Olkusz.jpg|mały|Bazylika św. Andrzeja widziana z rynku]]
* {{zobacz
| name=Rynek w Olkuszu
| url=https://umig.olkusz.pl/
| adres=Rynek
| lat=50.2785
| long=19.5600
| wskazówki=centrum miasta
| godziny=teren otwarty
| ceny=bezpłatnie
| lastedit=2026-07-01
| opis=Historyczne centrum miasta. Wokół rynku znajdują się bazylika, Podziemny Olkusz, Muzeum Regionalne PTTK, restauracje i punkty informacji turystycznej.
| image=Rynek-POL, Olkusz.jpg
}}
* {{zobacz
| name=Podziemny Olkusz
| url=https://podziemnyolkusz.pl/
| adres=Rynek 4
| lat=50.2785
| long=19.5603
| wskazówki=w dawnym starostwie i pod rynkiem
| telefon=+48 32 706 52 18; +48 32 706 52 26; +48 32 706 56 37
| email=kontakt@podziemnyolkusz.pl
| godziny=wt–nd 09:00–18:00, ostatnie wejście 16:30; pon. nieczynne
| ceny=sprawdź aktualny cennik
| lastedit=2026-07-01
| opis=Nowoczesna, multimedialna ekspozycja w piwnicach dawnego ratusza i dawnego Kwartału Królewskiego. Prezentuje historię górniczego Olkusza, wydobycie srebra i ołowiu, olkuską mennicę, dawne kopalnie oraz życie miasta w czasach największej świetności.
}}
* {{zobacz
| name=[[w:Bazylika kolegiacka św. Andrzeja Apostoła w Olkuszu|Bazylika św. Andrzeja Apostoła]]
| url=https://bazylika.pl/
| adres=Rynek / ul. Szpitalna
| lat=50.2788
| long=19.5584
| wskazówki=przy rynku
| telefon=+48 32 643 04 63
| godziny=zwiedzanie poza nabożeństwami; szczegóły według informacji parafii
| ceny=
| lastedit=2026-07-01
| opis=Gotycka bazylika z przełomu XIII i XIV wieku. Do najcenniejszych elementów należą późnorenesansowe organy, gotycki poliptyk, ołowiana chrzcielnica i srebrny krzyż gwarków.
| image=Kosciol olkusz.jpg
}}
* {{zobacz
| name=Mury miejskie z basztą
| url=https://umig.olkusz.pl/index.php/odkryj-olkusz/
| adres=okolice ul. Basztowej i starego miasta
| lat=50.2790
| long=19.5588
| wskazówki=spacer od rynku
| godziny=teren otwarty
| ceny=bezpłatnie
| lastedit=2026-07-01
| opis=Zachowane fragmenty dawnych obwarowań miejskich. Przypominają o znaczeniu Olkusza jako średniowiecznego miasta górniczego.
}}
* {{zobacz
| name=Muzeum Regionalne PTTK w Olkuszu
| url=https://pttkolkusz.pl/
| adres=Rynek 20
| lat=50.2785
| long=19.5595
| telefon=+48 32 643 42 27
| email=info@pttk.olkusz.pl
| godziny=sprawdź aktualne godziny przed wizytą
| ceny=sprawdź aktualny cennik
| lastedit=2026-07-01
| opis=Lokalne muzeum regionalne prowadzone przez PTTK, prezentujące historię miasta, regionu, górnictwa i tradycji olkuskich.
}}
* {{zobacz
| name=Srebrny Szlak Gwarków Olkuskich
| url=https://umig.olkusz.pl/index.php/szlak-gwarkow-olkuskich/
| adres=stare miasto
| lat=50.2785
| long=19.5600
| wskazówki=początek w rejonie rynku
| godziny=teren otwarty
| ceny=bezpłatnie
| lastedit=2026-07-01
| opis=Ścieżka edukacyjno-historyczna po olkuskiej starówce. W 18 miejscach ustawiono figury gwarków z tablicami i kodami QR, a w chodniku umieszczono repliki trojaków olkuskich. Trasa dobrze nadaje się na rodzinny spacer po centrum.
}}
=== Muzea i kultura ===
[[Plik:Dworek olkusz.jpg|mały|Dworek Machnickich]]
* {{zobacz
| name=Dworek Machnickich
| url=https://umig.olkusz.pl/index.php/baza-turystyczna/
| adres=Szpitalna 32
| lat=50.2792
| long=19.5565
| wskazówki=kilka minut pieszo od rynku
| telefon=+48 32 494 39 66
| email=muzea@mok.olkusz.pl
| godziny=sprawdź aktualne godziny MOK
| ceny=sprawdź aktualny cennik
| lastedit=2026-07-01
| opis=Zabytkowy dworek mieszczący m.in. Muzeum Twórczości Władysława Wołkowskiego, Muzeum Afrykanistyczne i kolekcje związane z kulturą oraz sztuką.
| image=Dworek olkusz.jpg
}}
* {{zobacz
| name=Muzeum Afrykanistyczne im. dr. Bogdana Szczygła i Bożeny Szczygieł-Gruszyńskiej
| url=https://mok.olkusz.pl/
| adres=Szpitalna 32
| lat=50.2792
| long=19.5565
| telefon=+48 32 494 39 66
| email=muzea@mok.olkusz.pl
| godziny=sprawdź aktualne godziny MOK
| ceny=sprawdź aktualny cennik
| lastedit=2026-07-01
| opis=Muzeum prezentujące zbiory afrykanistyczne, pamiątki podróżnicze oraz kolekcję sztuki i malarstwa Czarnej Afryki.
}}
* {{zobacz
| name=Muzeum Twórczości Władysława Wołkowskiego
| url=https://mok.olkusz.pl/
| adres=Szpitalna 32
| lat=50.2792
| long=19.5565
| telefon=+48 32 494 39 66
| email=muzea@mok.olkusz.pl
| godziny=sprawdź aktualne godziny MOK
| ceny=sprawdź aktualny cennik
| lastedit=2026-07-01
| opis=Muzeum poświęcone Władysławowi Wołkowskiemu, twórcy prac z wikliny, mebli i form użytkowych.
}}
* {{zobacz
| name=Kolekcja Minerałów Ziemi Olkuskiej i Skamieniałości Jury Krakowsko-Częstochowskiej
| url=https://mok.olkusz.pl/
| adres=Szpitalna 32
| lat=50.2792
| long=19.5565
| telefon=+48 32 494 39 66
| email=muzea@mok.olkusz.pl
| godziny=sprawdź aktualne godziny MOK
| ceny=sprawdź aktualny cennik
| lastedit=2026-07-01
| opis=Kolekcja przydatna dla osób zainteresowanych geologią, górnictwem, skamieniałościami i minerałami regionu olkuskiego.
}}
* {{zobacz
| name=Muzeum Pożarnictwa Ziemi Olkuskiej
| url=https://ospolkusz.pl/
| adres=Floriańska 8
| lat=50.2768
| long=19.5588
| telefon=+48 781 054 552
| email=osp.ksrg.olkusz@gmail.com
| godziny=zwiedzanie po wcześniejszym zgłoszeniu telefonicznym
| ceny=
| lastedit=2026-07-01
| opis=Muzeum prezentujące historię lokalnego pożarnictwa, sprzęt strażacki i pamiątki związane z ochotniczą strażą pożarną.
}}
* {{zobacz
| name=Biuro Wystaw Artystycznych w Olkuszu
| url=https://bwa.olkusz.pl/
| adres=Szpitalna 34
| lat=50.2790
| long=19.5562
| telefon=+48 32 754 34 47; +48 660 404 840
| email=galeriaolkusz@op.pl
| godziny=sprawdź aktualne godziny galerii
| ceny=
| lastedit=2026-07-01
| opis=Galeria sztuki współczesnej, organizująca wystawy, spotkania i działania edukacyjne.
}}
=== Miejsca pamięci i punkty widokowe ===
* {{zobacz
| name=Kopiec Kościuszki
| url=https://umig.olkusz.pl/index.php/kopiec-kosciuszki/
| adres=okolice ul. 29 Listopada
| lat=50.2740
| long=19.5520
| wskazówki=spacer z centrum lub dojazd lokalny
| godziny=teren otwarty
| ceny=bezpłatnie
| lastedit=2026-07-01
| opis=Kopiec usypany dla upamiętnienia Tadeusza Kościuszki. Miejsce krótkiego spaceru i lokalny punkt orientacyjny.
}}
* {{zobacz
| name=Olkuskie nekropolie
| url=https://umig.olkusz.pl/index.php/olkuskie-nekropolie/
| adres=różne lokalizacje w mieście
| godziny=według zasad poszczególnych cmentarzy
| ceny=
| lastedit=2026-07-01
| opis=Olkusz ma kilka historycznych cmentarzy, w tym nekropolie związane z różnymi okresami historii miasta. Warto zachować ciszę i szacunek dla miejsca.
}}
=== Rabsztyn i okolice Olkusza ===
[[Plik:Rabsztyn Zamek 01 GREGY.jpg|mały|Zamek w Rabsztynie]]
[[Plik:Pustynia Błędowska, Chechło, gmina Klucze, okres Olkusz, Polsko 01.jpg|mały|Pustynia Błędowska]]
* {{zobacz
| name=[[Rabsztyn|Zamek Rabsztyn]]
| url=https://zamekrabsztyn.pl/
| adres=Rabsztyn
| lat=50.2940
| long=19.6110
| wskazówki=ok. 5 km od centrum Olkusza; dojazd autobusem, rowerem lub samochodem
| telefon=+48 32 706 52 31
| email=rabsztyn@mok.olkusz.pl
| godziny=sprawdź aktualne godziny przed wizytą
| ceny=sprawdź aktualny cennik
| lastedit=2026-07-01
| opis=Zrekonstruowane ruiny zamku na Szlaku Orlich Gniazd, z wieżą widokową i panoramą okolic. Jeden z najważniejszych celów wycieczek z Olkusza.
| image=Rabsztyn Zamek 01 GREGY.jpg
}}
* {{zobacz
| name=Chata Kocjana
| url=https://mok.olkusz.pl/
| adres=Rabsztyn
| wskazówki=w pobliżu zamku Rabsztyn
| telefon=+48 32 494 39 66
| email=muzea@mok.olkusz.pl
| godziny=sprawdź aktualne informacje MOK
| ceny=
| lastedit=2026-07-01
| opis=Obiekt muzealny związany z Antonim Kocjanem, konstruktorem lotniczym i uczestnikiem konspiracji. Warto połączyć z wizytą na zamku.
}}
* {{zobacz
| name=[[Pustynia Błędowska]]
| url=https://www.pustyniabledowska.pl/
| adres=okolice Klucz, Chechła i Błędowa
| wskazówki=ok. 6–10 km od Olkusza, zależnie od wybranego punktu widokowego
| godziny=teren otwarty; wejście tylko wyznaczonymi trasami i punktami
| ceny=bezpłatnie
| lastedit=2026-07-01
| opis=Najbardziej znany obszar piaszczysty w Polsce, na pograniczu gmin Klucze, Dąbrowa Górnicza i Bolesław. Z Olkusza najłatwiej dotrzeć do punktów widokowych w rejonie Klucz i Chechła.
| image=Pustynia Błędowska, Chechło, gmina Klucze, okres Olkusz, Polsko 01.jpg
}}
* {{zobacz
| name=[[Rezerwat przyrody Pazurek]]
| url=https://umig.olkusz.pl/index.php/rezerwat-przyrody/
| adres=okolice Pazurka
| wskazówki=na północny zachód od Olkusza; dojazd samochodem, rowerem lub lokalnie autobusem i pieszo
| godziny=teren otwarty; poruszaj się wyznaczonymi ścieżkami
| ceny=bezpłatnie
| lastedit=2026-07-01
| opis=Rezerwat chroniący jurajskie buczyny, skałki wapienne i przyrodę Wyżyny Olkuskiej. Dobry cel krótkiej wycieczki pieszej poza miastem.
}}
== Aktywnie ==
* Spacer po rynku, Podziemnym Olkuszu, bazylice i Srebrnym Szlaku Gwarków.
* Wycieczka do zamku Rabsztyn i Chaty Kocjana.
* Przejazd rowerem z Olkusza do Rabsztyna, Klucz i Pustyni Błędowskiej.
* Spacer po rezerwacie Pazurek.
* Zwiedzanie muzeów przy ul. Szpitalnej i BWA.
* Questy i gry miejskie po olkuskim starym mieście.
* Wycieczka do Ojcowa i Ojcowskiego Parku Narodowego.
* Wypoczynek w Ośrodku Sportowo-Wypoczynkowym „Czarna Góra”.
* Spacer na Kopiec Kościuszki.
== Szlaki ==
Przez Olkusz i okolice przebiegają szlaki piesze, rowerowe i tematyczne związane z Jurą Krakowsko-Częstochowską oraz historią górnictwa.
* '''Srebrny Szlak Gwarków Olkuskich''' – miejska trasa po starówce z figurami gwarków.
* '''Szlak Orlich Gniazd''' – najważniejszy jurajski szlak pieszy, dostępny z Olkusza przez Rabsztyn i okolice.
* '''Szlak Warowni Jurajskich''' – trasa łącząca jurajskie zamki i strażnice.
* '''Trasy do Rabsztyna, Klucz i Pustyni Błędowskiej''' – dobre na piesze i rowerowe wycieczki jednodniowe.
* '''Questy miejskie''' – materiały można uzyskać w Punkcie Informacji Turystycznej lub pobrać ze strony miasta.
== Zakupy ==
W mieście działają sklepy spożywcze, dyskonty i punkty usługowe. Najwięcej sklepów znajduje się w centrum, przy al. 1000-lecia, ul. Króla Kazimierza Wielkiego, ul. Rabsztyńskiej i w rejonie osiedli.
* {{listing
|type=buy
|name=Galeria Atrium
|url=
|adres=Rabsztyńska 2
|lat=50.2810
|long=19.5600
|telefon=
|dodatkowe informacje=Centrum handlowe w rejonie centrum, z supermarketem i podstawowymi usługami.
}}
* {{listing
|type=buy
|name=Sklepy w centrum Olkusza
|url=
|adres=Rynek, ul. Króla Kazimierza Wielkiego, al. 1000-lecia i okolice
|lat=50.2785
|long=19.5600
|dodatkowe informacje=Zakupy codzienne, piekarnie, kawiarnie, apteki, sklepy spożywcze i punkty usługowe.
}}
== Gastronomia ==
Oferta gastronomiczna skupia się w centrum, przy rynku, ul. Górniczej, ul. Augustiańskiej, al. 1000-lecia oraz przy drogach wylotowych. Przed przyjazdem specjalnie na posiłek warto sprawdzić aktualne godziny otwarcia.
* {{listing
|type=eat
|name=Restauracja Batorówka
|url=https://umig.olkusz.pl/index.php/baza-turystyczna/
|adres=Rynek 20
|lat=50.2785
|long=19.5595
|telefon=+48 32 754 58 33
|dodatkowe informacje=Restauracja przy rynku, dobra podczas zwiedzania starego miasta.
}}
* {{listing
|type=eat
|name=Resto_gar
|url=https://umig.olkusz.pl/index.php/baza-turystyczna/
|adres=Rynek 1
|lat=50.2785
|long=19.5602
|telefon=+48 32 731 00 85
|dodatkowe informacje=Lokal przy rynku; aktualne godziny najlepiej sprawdzić przed wizytą.
}}
* {{listing
|type=eat
|name=Restauracja Victoria
|url=https://victoria.olkusz.pl/
|adres=Mickiewicza 18
|lat=50.2795
|long=19.5650
|telefon=+48 32 754 41 31
|dodatkowe informacje=Restauracja hotelowa, praktyczna przy noclegu lub podróży samochodem.
}}
* {{listing
|type=eat
|name=Bar mleczny
|url=
|adres=Górnicza 22
|lat=50.2790
|long=19.5570
|telefon=+48 609 887 500
|dodatkowe informacje=Tani lokal z prostą kuchnią; godziny i działanie warto sprawdzić lokalnie.
}}
* {{listing
|type=eat
|name=Lokale w centrum
|url=https://umig.olkusz.pl/index.php/baza-turystyczna/
|adres=Rynek, ul. Augustiańska, Górnicza, Króla Kazimierza Wielkiego i okolice
|lat=50.2785
|long=19.5600
|dodatkowe informacje=Kawiarnie, pizzerie, kebaby, bary i małe restauracje w centrum miasta.
}}
== Noclegi ==
* {{listing
|type=sleep
|name=Hotel Victoria
|url=https://victoria.olkusz.pl/
|adres=Mickiewicza 18
|lat=50.2795
|long=19.5650
|telefon=+48 32 754 41 31; +48 32 645 55 00
|email=recepcja@victoria.olkusz.pl
|dodatkowe informacje=Hotel w pobliżu centrum i DK94, z restauracją i parkingiem. Praktyczny dla podróżujących samochodem i zwiedzających Olkusz.
}}
* {{listing
|type=sleep
|name=Pokoje gościnne MOSiR Olkusz
|url=https://mosir.olkusz.pl/
|adres=Wiejska 1a
|lat=50.2725
|long=19.5630
|telefon=+48 32 649 44 90
|email=mosir@mosir.olkusz.pl
|dodatkowe informacje=Proste noclegi przy obiektach sportowych MOSiR, blisko centrum i drogi krajowej nr 94.
}}
* {{listing
|type=sleep
|name=Szkolne Schronisko Młodzieżowe „Jura”
|url=https://ssmjura.olkusz.pl/
|adres=Legionów Polskich 3
|lat=50.2740
|long=19.5580
|telefon=+48 32 643 03 93
|email=rezerwacja@ssmjura.olkusz.pl; biuro@ssmjura.olkusz.pl
|dodatkowe informacje=Budżetowy nocleg dla turystów indywidualnych i grup. W obiekcie dostępna jest kuchnia samoobsługowa i zaplecze rekreacyjne.
}}
* {{listing
|type=sleep
|name=Kompleks Angela
|url=https://umig.olkusz.pl/index.php/baza-turystyczna/
|adres=Długa 2a
|telefon=+48 32 643 10 02; +48 32 645 44 43
|dodatkowe informacje=Obiekt z pokojami i restauracją, przydatny przy podróży samochodem.
}}
* {{listing
|type=sleep
|name=Zajazd Pan Tadeusz
|url=https://umig.olkusz.pl/index.php/baza-turystyczna/
|adres=Kogutek 1A
|telefon=+48 32 642 73 90; +48 600 298 483
|dodatkowe informacje=Zajazd z pokojami i restauracją, położony przy trasie wyjazdowej.
}}
* {{listing
|type=sleep
|name=Zajazd Rabsztyn
|url=https://umig.olkusz.pl/index.php/baza-turystyczna/
|adres=Rabsztyn 22
|telefon=+48 509 153 011
|dodatkowe informacje=Nocleg przydatny dla osób planujących zwiedzanie zamku Rabsztyn i piesze wycieczki po okolicy.
}}
== Wydarzenia ==
* '''Dni Olkusza''' – miejskie święto z koncertami i wydarzeniami plenerowymi.
* '''Juromania''' – święto Jury Krakowsko-Częstochowskiej, z wydarzeniami m.in. w zamkach, na szlakach i w miejscowościach jurajskich.
* '''Wydarzenia na zamku Rabsztyn''' – turnieje, inscenizacje, koncerty i wydarzenia historyczne.
* '''Wystawy i spotkania BWA''' – wystawy sztuki współczesnej, spotkania i działania edukacyjne.
* '''Wydarzenia MOK Olkusz''' – koncerty, spektakle, kino, warsztaty i wydarzenia miejskie.
* '''Questy i gry miejskie''' – propozycje dla rodzin i grup zwiedzających Srebrny Szlak Gwarków.
== Informacja turystyczna ==
* {{listing
|type=info
|name=Punkt Informacji Turystycznej Małopolskiego Systemu Informacji Turystycznej
|url=https://umig.olkusz.pl/index.php/baza-turystyczna/
|adres=Rynek 4
|lat=50.2785
|long=19.5603
|telefon=+48 32 642 19 26
|email=it.olkusz@msit.malopolska.pl
|godziny=pn–pt 08:00–16:00
|opis=Punkt informacji w budynku dawnego starostwa, przy Podziemnym Olkuszu. Przydatny przy planowaniu zwiedzania miasta, Rabsztyna, szlaków i okolic Jury.
}}
* {{listing
|type=info
|name=Urząd Miasta i Gminy w Olkuszu
|url=https://umig.olkusz.pl/
|adres=Rynek 1
|lat=50.2786
|long=19.5601
|telefon=+48 32 626 01 00
|email=poczta@umig.olkusz.pl
|opis=Oficjalny serwis gminy publikuje informacje o atrakcjach, komunikacji, wydarzeniach, szlakach, bazie noclegowej i gastronomii.
}}
* {{listing
|type=info
|name=Oddział PTTK w Olkuszu
|url=https://pttkolkusz.pl/
|adres=Rynek 20
|lat=50.2785
|long=19.5595
|telefon=+48 32 643 42 27
|email=info@pttk.olkusz.pl
|opis=Informacje o lokalnych szlakach, turystyce pieszej, historii miasta i Muzeum Regionalnym PTTK.
}}
* {{listing
|type=info
|name=Podziemny Olkusz
|url=https://podziemnyolkusz.pl/
|adres=Rynek 4
|lat=50.2785
|long=19.5603
|telefon=+48 32 706 52 18; +48 32 706 52 26; +48 32 706 56 37
|email=kontakt@podziemnyolkusz.pl
|opis=Informacje o ekspozycji, rezerwacjach, biletach i zwiedzaniu podziemi.
}}
== Gdzie dalej ==
* [[Rabsztyn]] – zamek na Szlaku Orlich Gniazd, Chata Kocjana i jurajskie krajobrazy.
* [[Pustynia Błędowska]] – największy znany obszar piaszczysty w Polsce, z punktami widokowymi w Kluczach i Chechle.
* [[Klucze]] – punkt wypadowy na Pustynię Błędowską i do rezerwatu Pazurek.
* [[Bukowno]] – lasy, Biała Przemsza i trasy rowerowe.
* [[Sławków]] – rynek, Austeria, ruiny zamku biskupów krakowskich i dolina Białej Przemszy.
* [[Trzebinia]] – zbiorniki wodne, Balaton i dojazd do autostrady A4.
* [[Chrzanów]] – miasto powiatowe z rynkiem i muzeum regionalnym.
* [[Jaworzno]] – Geosfera, parki i tereny rekreacyjne.
* [[Dąbrowa Górnicza]] – Pogorie, Sztygarka, Kopalnia Ćwiczebna i Pustynia Błędowska od strony Błędowa.
* [[Ojców]] – centrum Ojcowskiego Parku Narodowego.
* [[Ojcowski Park Narodowy]] – Dolina Prądnika, zamki, jaskinie i skały wapienne.
* [[Kraków]] – najważniejszy ośrodek turystyczny Małopolski.
* [[Katowice]] – główny węzeł komunikacyjny i kulturalny Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii.
{{Jest w|Powiat olkuski}}
{{geomap|50.2813|19.5650}}
[[Kategoria:Powiat olkuski]]
fvggdkcb3esrr8gc1wkvb4casn3530k
Marsz Śledzia
0
16032
157514
140441
2026-07-02T10:45:58Z
Alan ffm
23
157514
wikitext
text/x-wiki
{{Szlak turystyczny}}
{{ambox | tekst = Trasa ekstremalna przebiegająca przez płytkie morze i wymagająca umiejętności pływania w morzu i brodzenia w głębszej wodzie}}
<mapframe latitude="54.694848" longitude="18.554755" zoom="10" width="400" height="300" align="right">
{
"type": "FeatureCollection",
"features": [
{
"type": "Feature",
"properties": {},
"geometry": {
"type": "Point",
"coordinates": [
18.586427,
54.73198
]
}
},
{
"type": "Feature",
"properties": {},
"geometry": {
"type": "Point",
"coordinates": [
18.515258,
54.635812
]
}
},
{
"type": "Feature",
"properties": {},
"geometry": {
"type": "LineString",
"coordinates": [
[
18.586461,
54.732089
],
[
18.578326,
54.715682
],
[
18.574379,
54.713035
],
[
18.570387,
54.711621
],
[
18.560535,
54.704277
],
[
18.551498,
54.696367
],
[
18.535517,
54.678655
],
[
18.529027,
54.671985
],
[
18.527061,
54.671042
],
[
18.525692,
54.663643
],
[
18.515759,
54.641017
],
[
18.515399,
54.636231
]
]
}
}
]
}
</mapframe>'''Marsz Śledzia''' to wydarzenie, w czasie którego 100 (lub mniej) uczestników pokonuje pieszo i wpław ekstremalną trasę pomiędzy [[Jastarnia|Jastarnią]] - Kużnicą a Rewą. Ten artykuł zawiera opis tej trasy.
== Dojazd ==
=== Samochodem ===
Ze względu na specyficzne położenie (mierzeja) jedyną drogą samochodową do Jastarni jest droga wojewódzka nr. 216 Reda - Władysławowo - Hel.
=== Koleją ===
Do Jastarni można dojechać linią kolejową nr. 213 Reda - Hel.
=== Statkiem ===
W rejonie zat. Puckiej (kasz. Małego Morza) kursuje wiele promów. Do portu w Jagogostarni można popłynąć promem z Gdyni lub tramwajem wodnym z Helu. Do portu (turystycznego) w Helu kursują promy z Gdyni, Sopotu i Gdańska.
== Przygotowanie i umiejętności ==
Ze względu na ekstremalny charakter trasy, do jej pokonania potrzebny jest sprzęt do pływania w morzu i umiejętność pływania na długich dystansach.
== Trasa ==
Marsz Śledzia rozpoczyna się na brzegu w pobliżu portu w Jastarni - Kuźnicy. Na początku powinno się iść po dnie, dopóki istnieje taka możliwość. Później należy przepłynąć przez kanał do portu. Później trzeba iść po dnie, aż dotrze się do dzielącej zatokę na pół Mewiej Rewy, która może być albo długą i bardzo płytką mielizną, albo ciągiem piaszczystych wysepek, lub też jedną, długą piaszczystą wyspą. Jej postać jest zależna od pływów i pogody, Aktualnie większość czasu jest wynurzona, lecz zimą często jest zalana. Tą mielizną/wyspą należy przejść do jej drugiego końca. W jej pobliżu znajduje się obszar dna z dużą ilością wraków łodzi rybackich i wrakiem łodzi podwodnej, który wystaje nad lustro wody. Na końcu mielizny znajduje się podobne miejsce, jak na początku. Przez kanał Depka przeprawa w czasie corocznego przejścia polega na byciu ciągnietym przez kuter. Na końcu trasy należy wyjść z wody na Kosie Rewskiej, która wygląda podobnie do Mewiej Rewy, ale jest o wiele krótsza (mielizna ma ok. 10 km, kosa ok. 1 km) i łączy się z lądem.
b06uctfe668iznyspt2ot3qczv2qt6z
Ruda (dopływ Odry)
0
16054
157515
129650
2026-07-02T11:02:10Z
Alan ffm
23
157515
wikitext
text/x-wiki
'''Ruda''' to ok. 50-kilometrowa rzeka w [[Województwo śląskie|województwie śląskim]]. Jej źródło znajduje się w [[Żory|Żorach]], a ujście do Odry obok Turza.
==Trasa wzdłuż rzeki Rudy ==
{{Szlak turystyczny}}
Trasa rozpoczyna się w Żorach, przy źródle Rudy. Znajduje się ono przy ul. Spółdzielczej, 30 metrów na wschód od skrzyżowania z al. Jana Pawła II.
Dalej biegnie na ul. Główną, gdzie mamy pierwszy drogowy most nad Rudą. Następnie biegnie DK81, DW935 i DW924 do stawów Bies (rzeka na grobli i ujście Młynówki) i do "Kyncyrza", gdzie uchodzi Kłokocinka.
Ulicami Rybnika jedziemy w pobliże tężni na Paruszowcu. Znajduje się tam spiętrzenie wód, ujście Przegędzy i tor rolkowo-hulajnogowy z placem treningowym.
Dalej jedziemy ulicami nad ujście Nacyny i Zalew Rybnicki. Jadąc ul. Podmiejską i DW920 jedziemy wzdłuż zalewu, trzy razy jadąc groblą. 2. grobla stoi przy zal. Gzel, gdzie istnieje trasa przyrodnicza. W miejscu 3 grobli w latach 1922-39 istniało przejście graniczne. Jadąc za tamę, skręcamy w lewo. Znajduje się tam dom, należący kiedyś do ciotki Jana Pawła II, ośrodek sportowy i przystań Aktywni, skąd można spłynąć kajakiem aż do Turza. Od tego miejsca Ruda silnie meandruje. Wracamy na DW920 i jedziemy nią do leżących pośród lasów Rud. Można tam zwiedzać min. Pałac Cystersów, park nad Rudą (niemeandrującą) i dawną stację kolei. Jadąc dalej (DW425) wzdłuż rzeki mijamy meandry i dojeżdżamy do Kuźni Raciborskiej. Ruda płynie tam korytem głównym i Rudką, która po części wpada do Rudy, a starym korytem do Odry. Istnieje tam m.in. MOKSiR, ośrodek kąpielowy i wyspa w odnogach Rudy. Jedziemy dalej ulicami Topolową, Gliwicką i Raciborską (części jednej drogi), mijamy ujście Suminy i dojeżdżamy do ujścia Rudy w Turzu.
==Dalsze zwiedzanie==
Z Turza można pojechać wzdłuż [[Odra|Odry]], przepłynąć się promem w Grzegorzowicach i zwiedzić [[Racibórz]].
{{Jest w|Województwo śląskie}}
fplcwsketmkzahawml7mk3o8d5l9650
157516
157515
2026-07-02T11:03:22Z
Alan ffm
23
Alan ffm przeniósł stronę [[Wzdłuż rzeki Rudy]] do [[Ruda (dopływ Odry)]], bez pozostawienia przekierowania pod starym tytułem: bardziej przydatny poszerzony zakres tematyczny
157515
wikitext
text/x-wiki
'''Ruda''' to ok. 50-kilometrowa rzeka w [[Województwo śląskie|województwie śląskim]]. Jej źródło znajduje się w [[Żory|Żorach]], a ujście do Odry obok Turza.
==Trasa wzdłuż rzeki Rudy ==
{{Szlak turystyczny}}
Trasa rozpoczyna się w Żorach, przy źródle Rudy. Znajduje się ono przy ul. Spółdzielczej, 30 metrów na wschód od skrzyżowania z al. Jana Pawła II.
Dalej biegnie na ul. Główną, gdzie mamy pierwszy drogowy most nad Rudą. Następnie biegnie DK81, DW935 i DW924 do stawów Bies (rzeka na grobli i ujście Młynówki) i do "Kyncyrza", gdzie uchodzi Kłokocinka.
Ulicami Rybnika jedziemy w pobliże tężni na Paruszowcu. Znajduje się tam spiętrzenie wód, ujście Przegędzy i tor rolkowo-hulajnogowy z placem treningowym.
Dalej jedziemy ulicami nad ujście Nacyny i Zalew Rybnicki. Jadąc ul. Podmiejską i DW920 jedziemy wzdłuż zalewu, trzy razy jadąc groblą. 2. grobla stoi przy zal. Gzel, gdzie istnieje trasa przyrodnicza. W miejscu 3 grobli w latach 1922-39 istniało przejście graniczne. Jadąc za tamę, skręcamy w lewo. Znajduje się tam dom, należący kiedyś do ciotki Jana Pawła II, ośrodek sportowy i przystań Aktywni, skąd można spłynąć kajakiem aż do Turza. Od tego miejsca Ruda silnie meandruje. Wracamy na DW920 i jedziemy nią do leżących pośród lasów Rud. Można tam zwiedzać min. Pałac Cystersów, park nad Rudą (niemeandrującą) i dawną stację kolei. Jadąc dalej (DW425) wzdłuż rzeki mijamy meandry i dojeżdżamy do Kuźni Raciborskiej. Ruda płynie tam korytem głównym i Rudką, która po części wpada do Rudy, a starym korytem do Odry. Istnieje tam m.in. MOKSiR, ośrodek kąpielowy i wyspa w odnogach Rudy. Jedziemy dalej ulicami Topolową, Gliwicką i Raciborską (części jednej drogi), mijamy ujście Suminy i dojeżdżamy do ujścia Rudy w Turzu.
==Dalsze zwiedzanie==
Z Turza można pojechać wzdłuż [[Odra|Odry]], przepłynąć się promem w Grzegorzowicach i zwiedzić [[Racibórz]].
{{Jest w|Województwo śląskie}}
fplcwsketmkzahawml7mk3o8d5l9650
Siewierz
0
19274
157506
157492
2026-07-01T17:46:51Z
Moromar
2451
157506
wikitext
text/x-wiki
{{Top-banner|Siewierz 11.11.08.jpg}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Siewierz
|widok = Zamek w Siewierzu.jpg
|opis = Zamek biskupów krakowskich w Siewierzu
|herb = POL Siewierz COA.svg
|mapa =
|państwo = [[Polska]]
|region = [[Województwo śląskie]]
|powierzchnia = 38,7
|lud = 5 778
|prefiks = +48 32
|kod pocztowy = 42-470
|www = https://www.siewierz.pl/
}}
{{Mapframe |50.4664|19.2303|zoom=13|height=650|width=400|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar}}
'''Siewierz''' – miasto w południowej [[Polska|Polsce]], w [[Województwo śląskie|województwie śląskim]], w [[Powiat będziński|powiecie będzińskim]], w północno-wschodniej części [[Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia|Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii]]. Leży na pograniczu [[Zagłębie Dąbrowskie|Zagłębia Dąbrowskiego]], [[Wyżyna Śląska|Wyżyny Śląskiej]] i [[Jura Krakowsko-Częstochowska|Jury Krakowsko-Częstochowskiej]], nad [[w:Czarna Przemsza|Czarną Przemszą]].
Siewierz jest znany przede wszystkim z ruin [[w:Zamek biskupi w Siewierzu|zamku biskupów krakowskich]], dawnej stolicy [[w:Księstwo siewierskie|Księstwa Siewierskiego]], zabytkowego rynku, kościoła św. Macieja Apostoła, romańskiego kościoła św. Jana Chrzciciela oraz położenia blisko [[w:Port lotniczy Katowice-Pyrzowice|lotniska Katowice-Pyrzowice]] i [[w:Zalew Przeczycko-Siewierski|Zalewu Przeczycko-Siewierskiego]].
== Charakterystyka ==
[[Plik:Zamek w Siewierzu.jpg|mały|Zamek biskupów krakowskich]]
[[Plik:Siewierz - Kościół pw. Św. Macieja Apostoła 01.jpg|mały|Kościół św. Macieja Apostoła]]
Siewierz ma średniowieczny rodowód i był jednym z najważniejszych ośrodków historycznego pogranicza Małopolski i Śląska. Od XV wieku do końca XVIII wieku był stolicą Księstwa Siewierskiego, należącego do biskupów krakowskich. Do tej historii nawiązuje zamek, rynek, zabytki sakralne i lokalne trasy tematyczne.
Centrum miasta jest niewielkie i nadaje się do zwiedzania pieszo. Rynek, kościół św. Macieja, Izba Tradycji i Kultury Dawnej oraz zamek leżą blisko siebie. Osobnej wycieczki wymagają romański kościół św. Jana Chrzciciela, Zalew Przeczycko-Siewierski, dzielnice i sołectwa gminy oraz okolice lotniska.
Na zwiedzanie centrum i zamku warto przeznaczyć 2–3 godziny. Z Izbą Tradycji, kościołem św. Jana Chrzciciela, spacerem nad Czarną Przemszę i przejazdem nad zalew można zaplanować pół dnia albo cały dzień.
== Dojazd ==
=== Samolotem ===
Najbliższe lotnisko to [[w:Port lotniczy Katowice-Pyrzowice|Katowice Airport]] (KTW) w [[w:Pyrzowice|Pyrzowicach]]. Siewierz leży blisko lotniska i jest jednym z dogodniejszych małych miast w okolicy do noclegu przed wylotem lub po przylocie.
Dojazd:
* samochodem zwykle przez [[w:Droga ekspresowa S1 (Polska)|S1]] albo drogi lokalne przez [[Mierzęcice]] i [[Pyrzowice]];
* koleją przez stację [[w:Pyrzowice Lotnisko|Pyrzowice Lotnisko]], sprawdzając aktualne połączenia ze stacji Siewierz;
* autobusami Transport GZM z przesiadką, zależnie od aktualnego rozkładu.
Przydatne rozkłady:
* [https://koleo.pl/rozklad-pkp/siewierz/pyrzowice-lotnisko Siewierz – Pyrzowice Lotnisko w Koleo]
* [https://rj.transportgzm.pl/ Transport GZM – planer podróży]
=== Koleją ===
[[Plik:Siewierz train station.jpg|mały|Stacja kolejowa Siewierz]]
Stacja kolejowa [[w:Siewierz (stacja kolejowa)|Siewierz]] {{marker
|type=go
|name=Stacja kolejowa Siewierz
|url=https://koleo.pl/dworzec-pkp/siewierz/odjazdy
|lat=50.4650
|long=19.2340
|image=
}}znajduje się w pobliżu centrum miasta. Obsługuje połączenia regionalne m.in. w kierunku [[Katowice|Katowic]], [[Tarnowskie Góry|Tarnowskich Gór]], [[Zawiercie|Zawiercia]], [[Częstochowa|Częstochowy]] i lotniska Katowice-Pyrzowice.
Przydatne rozkłady:
* [https://koleo.pl/dworzec-pkp/siewierz/odjazdy Siewierz – odjazdy]
* [https://koleo.pl/dworzec-pkp/siewierz/przyjazdy Siewierz – przyjazdy]
* [https://koleo.pl/rozklad-pkp/siewierz/katowice Siewierz – Katowice]
* [https://koleo.pl/rozklad-pkp/siewierz/zawiercie Siewierz – Zawiercie]
* [https://koleo.pl/rozklad-pkp/siewierz/pyrzowice-lotnisko Siewierz – Pyrzowice Lotnisko]
Ze stacji do rynku i zamku można dojść pieszo lub podjechać autobusem do przystanków Siewierz Rynek albo Siewierz Zamek.
=== Autobusem ===
Komunikację miejską i regionalną organizuje [[w:Zarząd Transportu Metropolitalnego|Transport GZM]]. Siewierz ma połączenia autobusowe m.in. z [[Będzin|Będzinem]], [[Dąbrowa Górnicza|Dąbrową Górniczą]], [[Sosnowiec|Sosnowcem]], [[Mierzęcice|Mierzęcicami]], [[Wojkowice Kościelne|Wojkowicami Kościelnymi]], [[Poręba|Porębą]], [[Zawiercie|Zawierciem]] i miejscowościami gminy.
Przydatne przystanki:
* [https://rj.transportgzm.pl/v2/rozklady/przystanek/stop/3607/ Siewierz Rynek] – centrum miasta, kościół św. Macieja, Izba Tradycji i dojście do zamku;
* [https://rj.transportgzm.pl/v2/rozklady/przystanek/stop/3438/ Siewierz Zamek] – zamek biskupów krakowskich;
* [https://rj.transportgzm.pl/v2/rozklady/przystanek/stop/5993/ Siewierz Zamek] – drugi z przystanków przy zamku;
* [https://rj.transportgzm.pl/v2/rozklady/przystanek/stop/3607/ Siewierz Rynek] – główny przystanek w centrum;
* [https://rj.transportgzm.pl/v2/przystanki/siewierz/ lista przystanków w Siewierzu] – pełny wykaz przystanków Transport GZM.
Przez Siewierz kursują m.in. linie 269, 619 i 969; dokładny przebieg i częstotliwość należy sprawdzać w aktualnym rozkładzie, ponieważ warianty tras obsługują także miejscowości gminy.
Autobusy dalekobieżne zatrzymują się zwykle przy przystankach Siewierz Rynek, Siewierz Skrzyżowanie, Siewierz Wiadukt przy DK1 oraz Podwarpie. Aktualne informacje publikuje miasto:
* [https://www.siewierz.pl/miasto/rozklady-jazdy-autobusow-dalekobieznych Rozkłady autobusów dalekobieżnych – Siewierz]
=== Samochodem ===
Siewierz leży przy ważnych trasach drogowych północno-wschodniej części GZM:
* [[w:Droga ekspresowa S1 (Polska)|S1]] – dojazd do lotniska Katowice-Pyrzowice, [[Dąbrowa Górnicza|Dąbrowy Górniczej]], [[Tychy|Tychów]] i [[Bielsko-Biała|Bielska-Białej]];
* [[w:Droga krajowa nr 78 (Polska)|DK78]] – kierunek [[Tarnowskie Góry]], [[Zawiercie]], [[Jędrzejów]] i [[Kielce]];
* dawna oś DK1 / korytarz [[w:E75 (trasa europejska)|E75]] – kierunek [[Częstochowa]], [[Katowice]] i [[Sosnowiec]].
Orientacyjne odległości:
* [[Będzin]] – ok. 18 km,
* [[Dąbrowa Górnicza]] – ok. 18 km,
* [[Katowice]] – ok. 35 km,
* [[Zawiercie]] – ok. 20 km,
* [[Częstochowa]] – ok. 55 km,
* [[Kraków]] – ok. 90 km.
Przy zamku i w centrum dostępne są niewielkie parkingi. W sezonie turystycznym oraz podczas wydarzeń przy zamku warto przyjechać wcześniej.
=== Rowerem ===
Siewierz jest dobrym celem wycieczki rowerowej z [[Dąbrowa Górnicza|Dąbrowy Górniczej]], [[Będzin|Będzina]], [[Zawiercie|Zawiercia]], [[Mierzęcice|Mierzęcic]] i okolic [[w:Zalew Przeczycko-Siewierski|Zalewu Przeczycko-Siewierskiego]]. Trasy wokół miasta prowadzą przez małe miejscowości, drogi lokalne, doliny rzeczne i tereny na styku GZM oraz Jury.
Przed wyjazdem warto sprawdzić nawierzchnię i natężenie ruchu, bo część dróg dojazdowych do Siewierza prowadzi wzdłuż tras o dużym ruchu samochodowym.
== Komunikacja ==
Centrum Siewierza jest zwarte i najlepiej poruszać się pieszo. Rynek, kościół św. Macieja, Izba Tradycji i Kultury Dawnej, Punkt Informacji Turystycznej i zamek znajdują się w niewielkiej odległości od siebie.
Do romańskiego kościoła św. Jana Chrzciciela, nad zalew, do Podwarpia, Wojkowic Kościelnych, Tuliszowa, Brudzowic i pozostałych miejscowości gminy najlepiej dojechać rowerem, samochodem albo autobusem Transport GZM.
== Warto zobaczyć ==
=== Centrum i zamek ===
[[Plik:Siewierz - Zamek 01.jpg|mały|Zamek biskupów krakowskich]]
[[Plik:Castle in Siewierz (03).jpg|mały|Dziedziniec zamku]]
* {{zobacz
| name=[[w:Zamek biskupi w Siewierzu|Zamek biskupów krakowskich – książąt siewierskich]]
| alt=Zamek w Siewierzu
| url=https://mgcksit.siewierz.pl/turystyka/zamek-biskupow-krakowskich
| email=
| adres=ul. Krakowska / okolice rynku
| lat=50.4680
| long=19.2384
| wskazówki=przystanek [https://rj.transportgzm.pl/v2/rozklady/przystanek/stop/3438/ Siewierz Zamek]
| telefon=+48 579 470 112; +48 32 674 16 49
| tollfree=
| fax=
| godziny=V–IX: pn–pt 10:00–15:00, ostatnie wejście 14:30; sob–nd 10:00–18:00, ostatnie wejście 17:30; X–IV zamek zwykle wyłączony ze zwiedzania
| ceny=bezpłatnie
| lastedit=2026-06-29
| opis=Ruiny zamku biskupów krakowskich, dawna siedziba książąt siewierskich. Udostępniane są dziedziniec, wieża widokowa, most zwodzony, piwnica zamkowa z ekspozycją archeologiczną i taras artyleryjski.
| image=Zamek w Siewierzu.jpg
}}
* {{zobacz
| name=Rynek w Siewierzu
| url=https://www.siewierz.pl/
| email=
| adres=Rynek
| lat=50.4668
| long=19.2356
| wskazówki=przystanek [https://rj.transportgzm.pl/v2/rozklady/przystanek/stop/3607/ Siewierz Rynek]
| telefon=
| tollfree=
| fax=
| godziny=teren otwarty
| ceny=bezpłatnie
| lastedit=2026-06-29
| opis=Centralny plac miasta, dobry punkt startowy do zwiedzania Siewierza. W pobliżu znajdują się kościół św. Macieja, Izba Tradycji i Kultury Dawnej oraz dojście do zamku.
}}
* {{zobacz
| name=[[w:Kościół św. Macieja Apostoła w Siewierzu|Kościół św. Macieja Apostoła]]
| url=https://www.parafiasiewierz.wiara.org.pl/
| email=
| adres=Kościuszki 12
| lat=50.469111
| long=19.239064
| wskazówki=między rynkiem i zamkiem
| telefon=+48 32 674 11 51
| tollfree=
| fax=
| godziny=zwiedzanie poza nabożeństwami po uzgodnieniu
| ceny=
| lastedit=2026-06-29
| opis=Barokowo-klasycystyczny kościół parafialny, położony przy dawnym trakcie prowadzącym z rynku na zamek. Pierwsze informacje o świątyni pochodzą z XV wieku, a obecny wygląd jest wynikiem późniejszych przebudów.
| image=Siewierz - Kościół pw. Św. Macieja Apostoła 01.jpg
}}
* {{zobacz
| name=Izba Tradycji i Kultury Dawnej
| url=https://mgcksit.siewierz.pl/turystyka/izba-tradycji-i-kultury-dawnej
| email=
| adres=Kościuszki 5
| lat=50.4688
| long=19.2387
| wskazówki=budynek przy trakcie między rynkiem i zamkiem
| telefon=+48 579 470 112
| tollfree=
| fax=
| godziny=V–IX: pn–pt 10:00–15:00; X–IV zwiedzanie po wcześniejszym kontakcie telefonicznym
| ceny=sprawdź aktualny cennik
| lastedit=2026-06-29
| opis=Placówka w zabytkowym dworku z XVIII wieku. Prezentuje historię Siewierza, zabytki archeologiczne, rękodzieło, rzeźby, pamiątki lokalne oraz makiety dawnego zamku i nieistniejącego ratusza.
}}
=== Zabytki sakralne ===
* {{zobacz
| name=[[w:Kościół św. Jana Chrzciciela w Siewierzu|Kościół św. Jana Chrzciciela]]
| url=https://mgcksit.siewierz.pl/turystyka/zabytki-sakralne-ziemi-siewierskiej/kosciol-pw-sw-jana-chrzciciela
| email=
| adres=ul. Cmentarna
| lat=
| long=
| wskazówki=poza ścisłym centrum; dojście pieszo lub dojazd rowerem/samochodem
| telefon=
| tollfree=
| fax=
| godziny=kaplica cmentarna; dostępność do wnętrza ograniczona
| ceny=
| lastedit=2026-06-29
| opis=Romański kościół z XII wieku, zaliczany do najstarszych świątyń w Polsce. Obecnie pełni funkcję kaplicy cmentarnej i jest pozostałością po starszej osadzie targowej.
}}
* {{zobacz
| name=Zespół kościoła św. Macieja Apostoła
| url=https://zabytek.pl/pl/obiekty/siewierz-zespol-kosciola-pw-sw-macieja-apostola
| email=
| adres=Kościuszki 12
| lat=50.469111
| long=19.239064
| wskazówki=centrum, przy drodze z rynku do zamku
| telefon=
| tollfree=
| fax=
| godziny=teren kościelny; wnętrze poza nabożeństwami po uzgodnieniu
| ceny=
| lastedit=2026-06-29
| opis=Zabytkowy zespół sakralny z kościołem, murem i bramami, reprezentujący styl barokowo-klasycystyczny.
}}
=== Przyroda i rekreacja ===
* {{zobacz
| name=[[w:Zalew Przeczycko-Siewierski|Zalew Przeczycko-Siewierski]]
| url=https://www.siewierz.pl/aktualnosci/1577-zbiornik-przeczycko-siewierski
| email=
| adres=Przeczyce, Tuliszów, Chmielowskie i okolice
| lat=50.4460
| long=19.1700
| wskazówki=dojazd samochodem, rowerem lub autobusem do przystanków w rejonie Tuliszowa i Chmielowskiego
| telefon=
| tollfree=
| fax=
| godziny=teren otwarty; zasady korzystania z brzegu zależą od lokalizacji
| ceny=bezpłatnie poza płatnymi usługami i parkingami
| lastedit=2026-06-29
| opis=Duży zbiornik rekreacyjny na pograniczu gmin Siewierz i Mierzęcice, z urozmaiconą linią brzegową, zatoczkami, półwyspami i miejscami wypoczynku. Dobry cel na spacer, rower i rekreację nad wodą.
}}
* {{zobacz
| name=Dolina Czarnej Przemszy
| url=
| email=
| adres=okolice zamku i terenów podmokłych
| lat=50.4680
| long=19.2380
| wskazówki=spacer od zamku
| telefon=
| tollfree=
| fax=
| godziny=teren otwarty
| ceny=bezpłatnie
| lastedit=2026-06-29
| opis=Rozlewiska i tereny zielone wokół zamku przypominają o obronnym położeniu dawnej siedziby biskupów krakowskich.
}}
* {{zobacz
| name=Plac zabaw i teren rekreacyjny przy zamku
| url=
| email=
| adres=okolice zamku
| lat=50.4683
| long=19.2380
| wskazówki=obok zamku
| telefon=
| tollfree=
| fax=
| godziny=teren otwarty
| ceny=bezpłatnie
| lastedit=2026-06-29
| opis=Miejsce przydatne dla rodzin z dziećmi podczas zwiedzania zamku i centrum.
}}
=== Kultura ===
* {{zobacz
| name=Miejsko-Gminne Centrum Kultury, Sportu i Turystyki
| url=https://mgcksit.siewierz.pl/
| email=
| adres=Słowackiego 2a
| lat=50.4658
| long=19.2325
| wskazówki=w centrum miasta
| telefon=+48 32 674 16 49; +48 32 674 42 57
| tollfree=
| fax=
| godziny=pn–pt 08:00–16:00 oraz według harmonogramu zajęć i wydarzeń
| ceny=zależnie od wydarzenia
| lastedit=2026-06-29
| opis=Główna instytucja kultury, sportu i turystyki w Siewierzu. Organizuje wydarzenia, zajęcia, imprezy miejskie i obsługuje turystykę zamkową.
}}
== Aktywnie ==
* Spacer: dworzec – rynek – kościół św. Macieja – Izba Tradycji – zamek.
* Zwiedzanie zamku i wejście na wieżę widokową w sezonie maj–wrzesień.
* Krótka wycieczka do romańskiego kościoła św. Jana Chrzciciela.
* Przejazd rowerem nad Zalew Przeczycko-Siewierski.
* Wycieczka kolejowa ze Siewierza na lotnisko Katowice-Pyrzowice lub do Zawiercia.
* Spacer szlakiem zabytków dawnego Księstwa Siewierskiego.
* Fotografowanie zamku, szczególnie z mostem zwodzonym, dziedzińca i panoramy z wieży.
== Szlaki i trasy ==
* '''Szlak zabytków Księstwa Siewierskiego''' – lokalna trasa łącząca rynek, Izbę Tradycji, kościół św. Macieja i zamek.
* '''Trasy wokół Zalewu Przeczycko-Siewierskiego''' – rekreacyjne przejazdy rowerowe i spacery w rejonie Tuliszowa, Chmielowskiego, Przeczyc i Mierzęcic.
* '''Trasy rowerowe do Dąbrowy Górniczej i Zawiercia''' – warianty przez drogi lokalne, miejscowości gminy i okolice Jury.
== Warto spróbować ==
* Zwiedzanie zamku w sezonie i wejście na wieżę.
* Krótki spacer po rynku i trakcie prowadzącym do zamku.
* Obiad w jednej z restauracji przy trasach wylotowych lub w centrum.
* Przejazd koleją na trasie Siewierz – Pyrzowice Lotnisko, jeśli interesuje cię nowe połączenie kolejowe z lotniskiem.
* Wycieczka nad Zalew Przeczycko-Siewierski poza najgorętszymi godzinami w sezonie letnim.
== Zakupy ==
W centrum Siewierza działają podstawowe sklepy i punkty usługowe. Większe zakupy najłatwiej zrobić w [[Dąbrowa Górnicza|Dąbrowie Górniczej]], [[Będzin|Będzinie]], [[Zawiercie|Zawierciu]] albo [[Częstochowa|Częstochowie]].
* {{listing
|type=buy
|name=Sklepy w centrum Siewierza
|url=
|adres=Rynek i ulice sąsiednie
|lat=50.4668
|long=19.2356
|telefon=
|dodatkowe informacje=Podstawowe sklepy spożywcze, piekarnie i punkty usługowe.
}}
== Gastronomia ==
Oferta gastronomiczna Siewierza koncentruje się przy trasach wylotowych, w centrum i przy obiektach noclegowych. Godziny otwarcia lokali mogą się zmieniać, dlatego przed przyjazdem specjalnie na posiłek warto je sprawdzić.
* {{listing
|type=eat
|name=Złota Gęś Restauracje & Noclegi
|url=https://www.zlota-ges.pl/
|adres=Bytomska 59; noclegi także przy ul. Warszawskiej 46
|lat=50.4660
|long=19.2300
|wskazówki=przy trasie przez Siewierz
|telefon=+48 32 674 28 96; noclegi +48 601 54 66 90
|godziny=restauracja przy ul. Bytomskiej zwykle pn–nd 10:00–18:00; sprawdź aktualne godziny
|dodatkowe informacje=Restauracja i noclegi w Siewierzu, wygodne także dla osób podróżujących z lub na lotnisko Katowice-Pyrzowice.
}}
* {{listing
|type=eat
|name=Restauracja Bluebell – Hotel Natura Residence
|url=https://www.naturaresidence.pl/restauracja/restauracja-bluebell
|adres=Sucha 4
|lat=
|long=
|telefon=+48 32 674 13 95
|email=recepcja@naturaresidence.pl
|dodatkowe informacje=Restauracja hotelowa z sezonowym menu, położona przy Hotelu Natura Residence Business & SPA.
}}
* {{listing
|type=eat
|name=Restauracja Zamkowa
|url=
|adres=okolice centrum / zamku
|lat=50.4670
|long=19.2360
|telefon=
|dodatkowe informacje=Lokal gastronomiczny w rejonie głównych atrakcji; aktualne godziny i działanie należy sprawdzić przed wizytą.
}}
== Noclegi ==
* {{listing
|type=sleep
|name=Złota Gęś Restauracje & Noclegi
|url=https://www.zlota-ges.pl/
|adres=Warszawska 46; restauracja Bytomska 59
|lat=50.4660
|long=19.2300
|telefon=+48 601 54 66 90; +48 32 674 28 96
|email=zlotages@gmail.com
|dodatkowe informacje=Obiekt z pokojami noclegowymi, dogodny dla podróżnych korzystających z lotniska Katowice-Pyrzowice i tras drogowych. Zameldowanie i szczegóły należy sprawdzić na stronie obiektu.
}}
* {{listing
|type=sleep
|name=Hotel Natura Residence Business & SPA
|url=https://www.naturaresidence.pl/
|adres=Sucha 4
|lat=
|long=
|telefon=+48 32 674 13 95
|email=recepcja@naturaresidence.pl
|dodatkowe informacje=Hotel z restauracją Bluebell i zapleczem spa, położony w spokojniejszej części Siewierza.
}}
* {{listing
|type=sleep
|name=Hotel-Restauracja Albatros
|url=https://orlegniazda.pl/accommodation/19940/hotel-restauracja-albatros
|adres=Siewierz
|lat=
|long=
|telefon=+48 32 674 23 82
|dodatkowe informacje=Całoroczny hotel i restauracja; aktualną dostępność i ceny najlepiej sprawdzić bezpośrednio przed rezerwacją.
}}
== Wydarzenia ==
* '''Dni Siewierza''' – miejskie wydarzenie plenerowe z koncertami i atrakcjami rodzinnymi.
* '''Jarmarki i wydarzenia zamkowe''' – imprezy sezonowe na zamku i w jego otoczeniu.
* '''Wydarzenia MGCKSiT''' – koncerty, spektakle, zajęcia, festyny, wydarzenia sportowe i działania lokalne.
* '''Spacery i wycieczki tematyczne po Księstwie Siewierskim''' – wydarzenia prowadzone okresowo przez lokalne instytucje i przewodników.
* '''Wydarzenia nad Zalewem Przeczycko-Siewierskim''' – imprezy rekreacyjne i sezonowe w rejonie zbiornika.
== Informacja turystyczna ==
* {{listing
|type=info
|name=Punkt Informacji Turystycznej w Siewierzu
|url=https://mgcksit.siewierz.pl/turystyka/punkt-informacji-turystycznej
|adres=Kościuszki 5
|lat=50.4688
|long=19.2387
|telefon=+48 579 470 112; +48 32 674 16 49 wew. 23 lub 24; +48 32 674 24 61
|email=siewierz@silesia.travel
|godziny=V–IX: codziennie 10:00–15:00; X–IV kontakt telefoniczny
|opis=Punkt działa w budynku Izby Tradycji i Kultury Dawnej. Udziela informacji o zamku, trasach, zabytkach, wydarzeniach i zwiedzaniu Siewierza.
}}
* {{listing
|type=info
|name=Urząd Miasta i Gminy Siewierz
|url=https://www.siewierz.pl/
|adres=Żwirki i Wigury 16
|lat=50.4658
|long=19.2326
|telefon=+48 32 649 94 00
|email=siewierz@siewierz.pl
|opis=Oficjalny serwis miasta publikuje komunikaty, aktualności, informacje o wydarzeniach, transporcie i gminie.
}}
* {{listing
|type=info
|name=Miejsko-Gminne Centrum Kultury, Sportu i Turystyki
|url=https://mgcksit.siewierz.pl/
|adres=Słowackiego 2a
|lat=50.4658
|long=19.2325
|telefon=+48 32 674 16 49; +48 32 674 42 57
|opis=Instytucja obsługująca wydarzenia kulturalne, sportowe i turystyczne, w tym informacje o zamku i Izbie Tradycji.
}}
== Gdzie dalej ==
* [[Będzin]] – zamek królewski, Pałac Mieroszewskich, Podziemia Będzińskie i dziedzictwo żydowskie.
* [[Dąbrowa Górnicza]] – Pogorie, Sztygarka, Kopalnia Ćwiczebna, Fabryka Pełna Życia i Pustynia Błędowska.
* [[Zawiercie]] – brama na Jurę Krakowsko-Częstochowską i kierunek na Ogrodzieniec.
* [[Mierzęcice]] – miejscowości nad Zalewem Przeczycko-Siewierskim i w pobliżu lotniska.
* [[Pyrzowice]] – port lotniczy Katowice-Pyrzowice.
* [[Sławków]] – historyczne miasteczko z rynkiem, Austerią i ruinami zamku biskupów krakowskich.
* [[Olkusz]] – miasto związane z górnictwem srebra, ołowiu i cynku.
* [[Ogrodzieniec]] – zamek na Szlaku Orlich Gniazd.
* [[Częstochowa]] – Jasna Góra i duży węzeł kolejowy na północ od Siewierza.
* [[Katowice]] – główny ośrodek metropolii, Strefa Kultury i najważniejszy dworzec regionu.
{{Jest w|Powiat będziński}}
{{geomap|50.4664|19.2303}}
[[Kategoria:Województwo śląskie]]
dgo3pyew3xri4na48ocntkvbjy0tye7
EuroVelo
0
19277
157505
2026-07-01T12:15:12Z
KrzysztofPoplawski
4279
Utworzono nową stronę "'''EuroVelo''' – sieć długodystansowych [[Turystyka rowerowa|tras rowerowych]] w [[Europa|Europie]], obejmująca 17 szlaków łączących większość kontynentu. Docelowo sieć ma liczyć ponad 90 000 km, a jej rozwinięte odcinki obejmują ponad 45 000 km. Trasy koordynuje Europejska Federacja Cyklistów we współpracy z krajami, przez które przebiegają. Szlaki EuroVelo są używane zarówno przez turystów rowerowych, jak i przez osoby dojeżdżające ro…"
157505
wikitext
text/x-wiki
'''EuroVelo''' – sieć długodystansowych [[Turystyka rowerowa|tras rowerowych]] w [[Europa|Europie]], obejmująca 17 szlaków łączących większość kontynentu. Docelowo sieć ma liczyć ponad 90 000 km, a jej rozwinięte odcinki obejmują ponad 45 000 km. Trasy koordynuje Europejska Federacja Cyklistów we współpracy z krajami, przez które przebiegają.
Szlaki EuroVelo są używane zarówno przez turystów rowerowych, jak i przez osoby dojeżdżające rowerem. Popularne odcinki, zwłaszcza w sezonie letnim, mogą być ruchliwe.
== Informacje ==
[[Plik:EV0-Logo.svg|thumb|100px|Logo EuroVelo używane w niektórych kontekstach]]
W Europie kontrole graniczne są ograniczone w wielu krajach, ale standard infrastruktury rowerowej, oznakowanie tras i przepisy dla rowerzystów różnią się między państwami. Przed wyjazdem warto sprawdzić aktualny przebieg odcinka, stan oznakowania, możliwość przewozu roweru koleją oraz ewentualne przeprawy promowe.
Oficjalna strona EuroVelo udostępnia ślady GPS. Trasy można też oglądać na mapach rowerowych, m.in. w OpenCycleMap, razem z innymi europejskimi szlakami rowerowymi.
== Trasy ==
[[Plik:EuroVelo Routes 2020.svg|thumb|425px|Mapa tras rowerowych EuroVelo]]
Sieć obejmuje 17 tras. Numery nieparzyste oznaczają zasadniczo kierunek północ–południe, a numery parzyste kierunek zachód–wschód. Dlatego numeracja dochodzi do 19, mimo że tras jest 17.
=== Trasy północ–południe ===
* '''EV1 – Szlak Wybrzeża Atlantyckiego''' ([https://en.eurovelo.com/ev1 Atlantic Coast Route]), ok. 10 650 km: [[Nordkapp]] – wybrzeże Norwegii – [[Bergen]] – [[Szkocja]] – [[Irlandia]] – [[Francja]] – [[Hiszpania]] – [[Portugalia]].
* '''EV3 – Szlak Pielgrzymów''' ([https://en.eurovelo.com/ev3 Pilgrims Route]), ok. 5650 km: [[Trondheim]] – [[Hamburg]] – [[Akwizgran]] – [[Paryż]] – [[Bordeaux]] – [[Santiago de Compostela]].
* '''EV5 – Via Romea Francigena''' ([https://en.eurovelo.com/ev5 Via Romea (Francigena)]), ok. 3250 km: [[Londyn]] – [[Bruksela]] – [[Luksemburg]] – [[Strasburg]] – [[Bazylea]] – [[Mediolan]] – [[Rzym]] – [[Brindisi]].
* '''EV7 – Szlak Słońca''' ([https://en.eurovelo.com/ev7 Sun Route]), ok. 7650 km: [[Nordkapp]] – [[Kopenhaga]] – [[Berlin]] – [[Praga]] – [[Salzburg]] – [[Bolonia]] – [[Rzym]] – [[Sycylia]] – [[Malta]].
* '''EV9 – Szlak Bałtyk–Adriatyk''' ([https://en.eurovelo.com/ev9 Baltic–Adriatic]), ok. 2050 km: [[Gdańsk]] – [[Poznań]] – [[Ołomuniec]] – [[Brno]] – [[Wiedeń]] – [[Maribor]] – [[Lublana]] – [[Triest]] – [[Pula]].
* '''EV11 – Szlak Europy Wschodniej''' ([https://en.eurovelo.com/ev11 East Europe Route]), ok. 6750 km: [[Nordkapp]] – [[Helsinki]] – [[Tallinn]] – [[Wilno]] – [[Warszawa]] – [[Kraków]] – [[Koszyce]] – [[Belgrad]] – [[Skopje]] – [[Ateny]].
* '''EV13 – Szlak Żelaznej Kurtyny''' ([https://en.eurovelo.com/ev13 Iron Curtain Trail]), ok. 10 600 km: od Morza Barentsa do rejonu Morza Czarnego, wzdłuż dawnej granicy dzielącej Europę w okresie zimnej wojny.
* '''EV15 – Szlak Renu''' ([https://en.eurovelo.com/ev15 Rhine Cycle Route]), ok. 1450 km: [[Andermatt]] – [[Bazylea]] – [[Strasburg]] – [[Moguncja]] – [[Koblencja]] – [[Kolonia]] – [[Düsseldorf]] – [[Rotterdam]].
* '''EV17 – Szlak Rodanu''' ([https://en.eurovelo.com/ev17 Rhone Cycle Route]), ok. 1000 km: [[Andermatt]] – [[Lozanna]] – [[Genewa]] – [[Lyon]] – [[Awinion]] – [[Montpellier]] – [[Marsylia]].
* '''EV19 – Szlak Mozy''' ([https://en.eurovelo.com/ev19 Meuse Cycle Route]), ok. 1050 km: [[Langres]] – [[Verdun]] – [[Charleville-Mézières]] – [[Namur]] – [[Roermond]] – Den Bosch – delta Renu i Mozy – [[Morze Północne]].
=== Trasy zachód–wschód ===
* '''EV2 – Szlak Stolic''' ([https://en.eurovelo.com/ev2 Capitals Route]), ok. 5050 km: [[Galway]] – [[Dublin]] – [[Londyn]] – [[Haga]] – [[Berlin]] – [[Poznań]] – [[Warszawa]] – [[Mińsk]] – [[Moskwa]].
* '''EV4 – Szlak Europy Środkowej''' ([https://en.eurovelo.com/ev4 Central Europe Route]), ok. 5050 km: [[Roscoff]] – [[Le Havre]] – [[Calais]] – [[Akwizgran]] – [[Frankfurt nad Menem]] – [[Praga]] – [[Brno]] – [[Kraków]] – [[Lwów]] – [[Kijów]].
* '''EV6 – Atlantyk–Morze Czarne''' ([https://en.eurovelo.com/ev6 Atlantic–Black Sea]), ok. 4700 km: [[Nantes]] – [[Tours]] – [[Bazylea]] – [[Passau]] – [[Wiedeń]] – [[Bratysława]] – [[Budapeszt]] – [[Belgrad]] – [[Bukareszt]] – [[Konstanca]]. Trasa obejmuje m.in. popularny [[Dunaj|szlak rowerowy nad Dunajem]].
* '''EV8 – Szlak Śródziemnomorski''' ([https://en.eurovelo.com/ev8 Mediterranean Route]), ok. 7350 km: [[Kadyks]] – [[Malaga]] – [[Walencja]] – [[Barcelona]] – [[Monako]] – [[Wenecja]] – [[Triest]] – [[Rijeka]] – [[Split]] – [[Dubrownik]] – [[Tirana]] – [[Patras]] – [[Ateny]] – [[Izmir]] – [[Cypr]].
* '''EV14 – Wody Europy Środkowej''' ([https://en.eurovelo.com/ev14 Waters of Central Europe]), ok. 1150 km: [[Zell am See]] – [[Graz]] – [[Zalaegerszeg]] – [[Veszprém]] – [[Budapeszt]] – [[Debreczyn]].
=== Pętle ===
* '''EV10 – Bałtycki Szlak Rowerowy''' ([https://en.eurovelo.com/ev10 Baltic Sea Cycle Route]), ok. 9100 km: pętla wokół [[Morze Bałtyckie|Morza Bałtyckiego]], przez m.in. [[Finlandia|Finlandię]], [[Szwecja|Szwecję]], [[Dania|Danię]], [[Niemcy]], [[Polska|Polskę]], [[Litwa|Litwę]], [[Łotwa|Łotwę]] i [[Estonia|Estonię]].
* '''EV12 – Szlak Rowerowy Morza Północnego''' ([https://en.eurovelo.com/ev12 North Sea Cycle Route]), ok. 7250 km: pętla wokół [[Morze Północne|Morza Północnego]], przez m.in. [[Norwegia|Norwegię]], [[Szwecja|Szwecję]], [[Dania|Danię]], [[Niemcy]], [[Holandia|Holandię]], [[Belgia|Belgię]], [[Francja|Francję]] i [[Wielka Brytania|Wielką Brytanię]].
== Główne punkty tras EuroVelo ==
:''Kolory w tabeli: zielony – trasy północ–południe; niebieski – trasy zachód–wschód; czerwony – pętle.''
{| class="wikitable"
|+ Trasy EuroVelo
|-
! Numer
! Nazwa
! Wybrane punkty na trasie
! Kraje
! Długość
|- style="color:black; background:#ddffdd;"
! EV1
| [https://en.eurovelo.com/ev1 Szlak Wybrzeża Atlantyckiego]
| [[Nordkapp]] – wybrzeże Norwegii – [[Trondheim]] – [[Bergen]] – [[Aberdeen]] – [[Inverness]] – [[Glasgow]] – [[Belfast]] – [[Galway]] – [[Cork]] – [[Bristol]] – [[Plymouth]] – [[Roscoff]] – [[Nantes]] – [[La Rochelle]] – [[Burgos]] – [[Salamanka]] – [[Sagres]]
| [[Norwegia]], [[Wielka Brytania]], [[Irlandia]], [[Francja]], [[Hiszpania]], [[Portugalia]]
| ok. 10 650 km
|- style="color:black; background:#ddddff;"
! EV2
| [https://en.eurovelo.com/ev2 Szlak Stolic]
| [[Galway]] – [[Dublin]] – [[Holyhead]] – [[Bristol]] – [[Londyn]] – [[Harwich]] – [[Rotterdam]] – [[Haga]] – [[Münster]] – [[Berlin]] – [[Poznań]] – [[Warszawa]] – [[Mińsk]] – [[Moskwa]]
| [[Irlandia]], [[Wielka Brytania]], [[Holandia]], [[Niemcy]], [[Polska]], [[Białoruś]], [[Rosja]]
| ok. 5050 km
|- style="color:black; background:#ddffdd;"
! EV3
| [https://en.eurovelo.com/ev3 Szlak Pielgrzymów]
| [[Trondheim]] – [[Oslo]] – [[Göteborg]] – [[Odense]] – [[Hamburg]] – [[Münster]] – [[Akwizgran]] – [[Namur]] – [[Paryż]] – [[Orlean]] – [[Tours]] – [[Bordeaux]] – [[Burgos]] – [[León]] – [[Santiago de Compostela]]
| [[Norwegia]], [[Szwecja]], [[Dania]], [[Niemcy]], [[Belgia]], [[Francja]], [[Hiszpania]]
| ok. 5650 km
|- style="color:black; background:#ddddff;"
! EV4
| [https://en.eurovelo.com/ev4 Szlak Europy Środkowej]
| [[Roscoff]] – wybrzeże Atlantyku we Francji – [[Le Havre]] – [[Calais]] – [[Akwizgran]] – [[Bonn]] – [[Frankfurt nad Menem]] – [[Praga]] – [[Brno]] – [[Kraków]] – [[Lwów]] – [[Kijów]]
| [[Francja]], [[Belgia]], [[Holandia]], [[Niemcy]], [[Czechy]], [[Polska]], [[Ukraina]]
| ok. 5050 km
|- style="color:black; background:#ddffdd;"
! EV5
| [https://en.eurovelo.com/ev5 Via Romea Francigena]
| [[Londyn]] – [[Canterbury]] – [[Calais]] – [[Bruksela]] – [[Namur]] – [[Luksemburg]] – [[Saarbrücken]] – [[Strasburg]] – [[Bazylea]] – [[Lucerna]] – [[Mediolan]] – [[Florencja]] – [[Rzym]] – [[Brindisi]]
| [[Wielka Brytania]], [[Francja]], [[Belgia]], [[Luksemburg]], [[Niemcy]], [[Szwajcaria]], [[Włochy]]
| ok. 3250 km
|- style="color:black; background:#ddddff;"
! EV6
| [https://en.eurovelo.com/ev6 Atlantyk–Morze Czarne]
| [[Nantes]] – [[Tours]] – [[Orlean]] – [[Nevers]] – [[Chalon-sur-Saône]] – [[Bazylea]] – [[Passau]] – [[Linz]] – [[Wiedeń]] – [[Bratysława]] – [[Budapeszt]] – [[Belgrad]] – [[Bukareszt]] – [[Konstanca]]
| [[Francja]], [[Szwajcaria]], [[Niemcy]], [[Austria]], [[Słowacja]], [[Węgry]], [[Chorwacja]], [[Serbia]], [[Rumunia]], [[Bułgaria]]
| ok. 4700 km
|- style="color:black; background:#ddffdd;"
! EV7
| [https://en.eurovelo.com/ev7 Szlak Słońca]
| [[Nordkapp]] – [[Haparanda]] – [[Sundsvall]] – środkowa Szwecja – [[Kopenhaga]] – [[Gedser]] – [[Rostock]] – [[Berlin]] – [[Praga]] – [[Linz]] – [[Salzburg]] – [[Mantua]] – [[Bolonia]] – [[Florencja]] – [[Rzym]] – [[Neapol]] – [[Sycylia]] – [[Malta]]
| [[Norwegia]], [[Finlandia]], [[Szwecja]], [[Dania]], [[Niemcy]], [[Czechy]], [[Austria]], [[Włochy]], [[Malta]]
| ok. 7650 km
|- style="color:black; background:#ddddff;"
! EV8
| [https://en.eurovelo.com/ev8 Szlak Śródziemnomorski]
| [[Kadyks]] – [[Malaga]] – [[Almería]] – [[Walencja]] – [[Barcelona]] – [[Monako]] – [[Wenecja]] – [[Triest]] – [[Rijeka]] – [[Split]] – [[Dubrownik]] – [[Tirana]] – [[Patras]] – [[Ateny]] – [[Izmir]] – [[Nikozja]]
| [[Hiszpania]], [[Francja]], [[Monako]], [[Włochy]], [[Słowenia]], [[Chorwacja]], [[Czarnogóra]], [[Albania]], [[Grecja]], [[Turcja]], [[Cypr]]
| ok. 7350 km
|- style="color:black; background:#ddffdd;"
! EV9
| [https://en.eurovelo.com/ev9 Szlak Bałtyk–Adriatyk]
| [[Gdańsk]] – [[Poznań]] – [[Ołomuniec]] – [[Brno]] – [[Wiedeń]] – [[Maribor]] – [[Lublana]] – [[Triest]] – [[Pula]]
| [[Polska]], [[Czechy]], [[Austria]], [[Słowenia]], [[Włochy]], [[Chorwacja]]
| ok. 2050 km
|- style="color:black; background:#ffdddd;"
! EV10
| [https://en.eurovelo.com/ev10 Bałtycki Szlak Rowerowy]
| [[Helsinki]] – [[Turku]] – [[Vaasa]] – [[Oulu]] – [[Haparanda]] – [[Sundsvall]] – [[Sztokholm]] – [[Ystad]] – [[Malmö]] – [[Kopenhaga]] – [[Odense]] – [[Rostock]] – [[Gdańsk]] – [[Kłajpeda]] – [[Ryga]] – [[Tallinn]]
| [[Finlandia]], [[Szwecja]], [[Dania]], [[Niemcy]], [[Polska]], [[Litwa]], [[Łotwa]], [[Estonia]]
| ok. 9100 km
|- style="color:black; background:#ddffdd;"
! EV11
| [https://en.eurovelo.com/ev11 Szlak Europy Wschodniej]
| [[Nordkapp]] – fińskie pojezierza – [[Helsinki]] – [[Tallinn]] – [[Tartu]] – [[Wilno]] – [[Warszawa]] – [[Kraków]] – [[Koszyce]] – [[Segedyn]] – [[Belgrad]] – [[Skopje]] – [[Saloniki]] – [[Ateny]]
| [[Norwegia]], [[Finlandia]], [[Estonia]], [[Łotwa]], [[Litwa]], [[Polska]], [[Słowacja]], [[Węgry]], [[Serbia]], [[Macedonia Północna]], [[Grecja]]
| ok. 6750 km
|- style="color:black; background:#ffdddd;"
! EV12
| [https://en.eurovelo.com/ev12 Szlak Rowerowy Morza Północnego]
| [[Bergen]] – [[Stavanger]] – [[Kristiansand]] – [[Göteborg]] – [[Frederikshavn]] – [[Esbjerg]] – [[Hamburg]] – [[Haga]] – [[Rotterdam]] – [[Harwich]] – [[Edynburg]] – [[Aberdeen]] – [[Inverness]] – [[Orkady]] – [[Szetlandy]]
| [[Norwegia]], [[Szwecja]], [[Dania]], [[Niemcy]], [[Holandia]], [[Belgia]], [[Francja]], [[Wielka Brytania]]
| ok. 7250 km
|- style="color:black; background:#ddffdd;"
! EV13
| [https://en.eurovelo.com/ev13 Szlak Żelaznej Kurtyny]
| [[Kirkenes]] – północna Finlandia – [[Tallinn]] – [[Ryga]] – [[Kłajpeda]] – [[Gdańsk]] – [[Rostock]] – pogranicze niemiecko-czeskie – [[Bratysława]] – [[Szeged]] – [[Belgrad]] – pogranicze bałkańskie – [[Edirne]] – rejon Morza Czarnego
| [[Norwegia]], [[Finlandia]], [[Rosja]], [[Estonia]], [[Łotwa]], [[Litwa]], [[Polska]], [[Niemcy]], [[Czechy]], [[Austria]], [[Słowacja]], [[Węgry]], [[Słowenia]], [[Chorwacja]], [[Serbia]], [[Rumunia]], [[Bułgaria]], [[Macedonia Północna]], [[Grecja]], [[Turcja]]
| ok. 10 600 km
|- style="color:black; background:#ddddff;"
! EV14
| [https://en.eurovelo.com/ev14 Wody Europy Środkowej]
| [[Zell am See]] – [[Bischofshofen]] – [[Liezen]] – [[Graz]] – [[Zalaegerszeg]] – [[Veszprém]] – [[Székesfehérvár]] – [[Budapeszt]] – [[Debreczyn]]
| [[Austria]], [[Węgry]]
| ok. 1150 km
|- style="color:black; background:#ddffdd;"
! EV15
| [https://en.eurovelo.com/ev15 Szlak Renu]
| [[Andermatt]] – [[Chur]] – [[Schaffhausen]] – [[Bazylea]] – [[Strasburg]] – [[Karlsruhe]] – [[Moguncja]] – [[Koblencja]] – [[Bonn]] – [[Kolonia]] – [[Düsseldorf]] – [[Duisburg]] – [[Arnhem]] – [[Utrecht]] – [[Rotterdam]]
| [[Szwajcaria]], [[Liechtenstein]], [[Austria]], [[Niemcy]], [[Francja]], [[Holandia]]
| ok. 1450 km
|- style="color:black; background:#ddffdd;"
! EV17
| [https://en.eurovelo.com/ev17 Szlak Rodanu]
| [[Andermatt]] – [[Lozanna]] – [[Genewa]] – [[Lyon]] – [[Awinion]] – [[Montpellier]] – [[Marsylia]]
| [[Szwajcaria]], [[Francja]]
| ok. 1000 km
|- style="color:black; background:#ddffdd;"
! EV19
| [https://en.eurovelo.com/ev19 Szlak Mozy]
| [[Langres]] – [[Verdun]] – [[Charleville-Mézières]] – [[Ardeny]] – [[Namur]] – region Mozy – [[Roermond]] – Den Bosch – delta Renu i Mozy – [[Morze Północne]]
| [[Francja]], [[Belgia]], [[Holandia]]
| ok. 1050 km
|}
== Planowanie podróży ==
Przy planowaniu przejazdu konkretną trasą warto sprawdzić:
* aktualny ślad GPS i status odcinków, ponieważ nie wszystkie fragmenty sieci są jednakowo rozwinięte;
* lokalne przepisy ruchu drogowego dotyczące rowerzystów;
* możliwość przewozu roweru w pociągach regionalnych i dalekobieżnych;
* przeprawy promowe, szczególnie na trasach EV1, EV7, EV10 i EV12;
* dostępność noclegów przyjaznych rowerzystom;
* sezonowość usług turystycznych na odcinkach nadmorskich i górskich.
== Linki zewnętrzne ==
* [https://en.eurovelo.com Oficjalna strona EuroVelo]
* [https://en.eurovelo.com/route-planner Planer tras EuroVelo]
* [https://www.ecf.com European Cyclists' Federation]
* [https://www.opencyclemap.org OpenCycleMap]
{{Jest w|Turystyka rowerowa}}
[[Kategoria:Europa]]
f87bv6qdy79dfad7qembb4yxkj6b7y5