Wikipodróże plwikivoyage https://pl.wikivoyage.org/wiki/Strona_g%C5%82%C3%B3wna MediaWiki 1.47.0-wmf.9 first-letter Media Specjalna Dyskusja Użytkownik Dyskusja użytkownika Wikipodróże Dyskusja Wikipodróży Plik Dyskusja pliku MediaWiki Dyskusja MediaWiki Szablon Dyskusja szablonu Pomoc Dyskusja pomocy Kategoria Dyskusja kategorii TimedText TimedText talk Moduł Dyskusja modułu Wydarzenie Dyskusja wydarzenia 0 2442 157518 153284 2026-07-02T15:02:40Z HyBoxwood 17531 [[w:zh:Template_talk:中华人民共和国国徽#編輯請求_2026-04-17_将svg替换为File:中華人民共和國國徽.svg]] 157518 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Państwo infobox |grafika = 中華人民共和國國徽.svg |flaga = Flag of the People's Republic of China.svg |mapa = China in its region (claimed hatched).svg |stolica = [[Pekin]] |ustrój = republika ludowa |waluta = renminbi |powierzchnia = 9 596 960 |język = chiński |religia = ateizm, konfucjanizm, taoizm, buddyzm |napięcie prądu = |numer kierunkowy = +86 |domena = .cn |strefa czasowa = UTC +8 }} [[Plik:China CIA map.png|mały|upright=2.6|alt=|Mapa Chin]] '''Chińska Republika Ludowa''' (chiń. upr. 中华人民共和国; chiń. trad. 中華人民共和國; pinyin: ''Zhōnghuá Rénmín Gònghéguó''), potocznie '''Chiny''' (chiń. upr. 中国; chiń. trad. 中國; pinyin: ''Zhōngguó'') – państwo w [[Daleki Wschód|Azji Wschodniej]], obejmujące historyczne Chiny (bez [[Tajwan]]u) oraz [[Tybet]] i inne tereny w Azji Środkowej zamieszkane w sumie przez 56 grup etnicznych. == Charakterystyka == Chiny to najludniejsze państwo świata o populacji przekraczającej 1,4 mld osób. Pod względem powierzchni jest 3. na świecie, a pod względem wielkości gospodarki (PKB nominalny) – 2. po [[Stany Zjednoczone|Stanach Zjednoczonych]] lub 1. (PKB realny). === Geografia === Większą część Chin stanowią wyżyny i góry. Niziny zajmują tylko 10% powierzchni kraju, przy czym duża ich część przypada na stepy i pustynie na północy kraju. W północno-wschodniej części kraju leży rozległa Nizina Mandżurska (pow. 350 tys. km²) otoczona górami. Na zachód od niziny ciągnie się Wielki Chingan (wysokość do 2029 m n.p.m.), na północ Mały Chingan i na wschód Góry Wschodniomandżurskie. Wschodnią część Chin zajmują aluwialne równiny. Nizina Chińska o powierzchni 300 tys. km² leży w dolnym biegu Huang He i dorzeczu Huai He. Znajdują się tam również niziny środkowego i dolnego biegu Jangcy z dużą liczbą jezior. W południowo-wschodniej części Chin leżą silnie zerodowane Góry Południowochińskie z wysokościami do 2120 m n.p.m. Na północy kraju wznosi się Wyżyna Mongolska z pustynią Ałaszan oraz Wyżyna Ordos, do której na południu przylega Wyżyna Lessowa – największy w świecie obszar występowania lessów. Równoleżnikowe pasma górskie (głównie góry Qin Ling) oddzielają Wyżynę Lessową od Kotliny Syczuańskiej przechodzącej na południu w Wyżynę Junnan-Kuejczou o charakterystycznej rzeźbie krasowej. Południowo-zachodnią część kraju zajmuje najwyżej położona wyżyna na ziemi – Wyżyna Tybetańska (o wysokościach 4000–5000 m n.p.m.). Wyżynę te otaczają najwyższe pasma górskie świata – Karakorum (ze szczytem K2 sięgającym 8611 m n.p.m.) oraz Pamir (ze szczytem Kongur Shan o wysokości 7649 m n.p.m.) od zachodu i Himalaje (z najwyższym szczytem świata, Mount Everestem, sięgającym 8850 m n.p.m.) od południa. Północne obrzeże wyżyny stanowi system górski Kunlun (najwyższy szczyt to Muztag Feng 6973 m n.p.m.) obejmujący liczne pasma górskie (m.in. Ałtyn-Tag) rozdzielone tektonicznymi kotlinami m.in. Kotliną Cajdamską. Na wschodnim krańcu wyżyny ciągną się góry Hengduan Shan (ze szczytem Minya Konkao wysokości 7556 m n.p.m.) rozczłonkowane głębokimi dolinami rzek Saluin, Mekong i Jangcy. W północno-zachodniej części kraju rozciąga się Sinciang, rozdzielony górami Tienszan na Kotlinę Dżungarską i Kotlinę Kaszgarską. W obrębie Kotliny Kaszgarskiej znajduje się pustynia Takla Makan i największa depresja Chin – Kotlina Turfańska, zniżająca się do 154 m p.p.m. === Klimat === Chiny leżą w zasięgu 3 stref klimatycznych: zwrotnikowej (południowe wybrzeża oraz wyspa Hajnan), podzwrotnikowej (zachodnia, środkowa i wschodnia część kraju) oraz umiarkowanej (północne i północno-wschodnie Chiny). Południowo-wschodnia i wschodnia część kraju ma klimat monsunowy z porą deszczową i suchą. W tej części Chin notuje się najwyższe opady wynoszące 700–1000 mm na wybrzeżu Morza Żółtego, 1500–2000 mm na krańcach południowo-wschodnich i 3000 mm na wyspie Hajnan. Średnia temperatura w styczniu jest tu zróżnicowana: –5 °C w Pekinie, +12 do +16 °C na wybrzeżu Morza Południowochińskiego, do +20 °C i powyżej na wyspach południowych. W lipcu temperatura na całym obszarze Chin wschodnich wynosi +25 do +30 °C. W północno-wschodniej części Chin średnia temperatura w styczniu wynosi –30 °C na północy do –10 °C na południu. W lipcu te temperatury wynoszą odpowiednio od +20 do +25 °C, a roczna suma opadów 250–1000 mm. Wewnętrzne i zachodnie obszary kraju mają klimat suchy i kontynentalny. Średnia temperatura w styczniu jest tu zróżnicowana i wynosi od –8 do –26 °C, a w lipcu waha się od +20 do +25 °C (w Kotlinie Kaszgarskiej powyżej +30 °C). Opady poniżej 250 mm. Wyżyna Tybetańska ma klimat chłodny i suchy ze względu na duże wzniesienie nad poziomem morza ze średnią temperaturą w lipcu poniżej +10 °C. Pora deszczowa na całym obszarze Chin występuje w lecie, z największymi opadami w lipcu i sierpniu. W lecie i jesienią do wybrzeży południowo-wschodnich docierają tajfuny z ulewnymi deszczami. Na suchych obszarach zachodu często występują burze pyłowe. [[Plik:Shanghai Tower.jpg|mały|Wieżowce w [[Szanghaj|Szanghaju]]]] [[Plik:View from Jingshan Park (6230253295).jpg|mały|Zakazane miasto w [[Pekin|Pekinie]]]] === Historia === Chińska Republika Ludowa została proklamowana 1 października 1949 roku przez Mao Zedonga po wygranej przez jego zwolenników wojnie domowej. Pokonani zwolennicy Kuomintangu i ich lider Czang Kaj-szek wycofali się na Tajwan gdzie utworzyli Republikę Chińską. Chińska Republika Ludowa objęła większość historycznych terenów Chin a jej granice zostały dodatkowo poszerzone w 1950 roku w wyniku interwencji w Tybecie. W polityce wewnętrznej na początku lat 50. przeprowadzono reformę rolną w wyniku której pośród 300 milionów chłopów rozdzielono 47 milionów hektarów ziemi, znacjonalizowano głównie własność zagraniczną, własność miejscowej burżuazji pozostała prywatna. W 1950 roku Chiny udzieliły wsparcia Korei Północnej i wysłały swoje wojska na wojnę koreańską. Na przełomie 1953 i 1954 roku opracowano założenia tzw. okresu przejściowego od kapitalizmu do socjalizmu w ramach której założono że w przeciągu 15-18 lat przeprowadzi się industrializację, kolektywizację i nacjonalizację. W 1954 roku wprowadzono nową konstytucję. W 1955 roku skrócono okres przejściowy i w ciągu roku skolektywizowano rolnictwo oraz przeprowadzono nacjonalizację. Polityka ta przyczyniła się do pogorszenia sytuacji gospodarczej i zmusiła władze do rewizji tego kursu. W 1961 roku zliberalizowano gospodarkę i wprowadzono politykę „regulacji”. Polityka ta doprowadziła do podziału w rządzie, zwolennicy „regulacji” skupili się wokół Deng Xiaopinga i Liu Shaoqi, natomiast przeciwnicy wokół Mao. Na przełomie lat 50. i 60. nastąpił rozłam radziecko-chiński w wyniku którego Chiny popadły w długoletni konflikt z blokiem wschodnim. Także dotychczas dobre relacje z Indiami uległy pogorszeniu co poskutkowało siłowym zajęciem przez Chiny spornych obszarów północnego Kaszmiru (wojna chińsko-indyjska). W 1966 roku zwolennicy frakcji Mao w rządzie ogłosili rewolucję kulturalną w ramach której politykę regulacji potępiono a jej zwolenników odsunięto z rządu. W 1969 roku miał miejsce konflikt nad Ussuri w trakcie którego Chiny starły się z wojskiem ZSRR. Po 1971 (śmierć Lin Biao) Zhou Enlai podjął pierwszą nieudaną próbę rezygnacji z części celów rewolucji kulturalnej która jak się okazało była w mniemaniu wielu porażką. Śmierć Mao w 1976 roku doprowadziła do usunięcia z partii frakcji „radykalnej” (banda czworga) i zwolenników rewolucji kulturalnej. Od 1977 roku do władzy stopniowo powracał Deng Xiaoping który następnie na wiele lat objął władzę w Chinach. Na początku lat 80. Hua Guofenga zastąpili liberalnie nastawienie Zhao Ziyang i Hu Yaobang. W ramach zmian politycznych potępiono rewolucję kulturalną, rehabilitowano osoby represjonowane w trakcie jej trwania, zliberalizowano gospodarkę i kontynuowano politykę „otwarcia na świat” (która została zapoczątkowana przez Mao u schyłku jego życia). W ramach reform dekolektywizowano rolnictwo, utworzono sektor prywatny i utworzono specjalne strefy ekonomiczne. W ramach odprężenia międzynarodowego doszło do normalizacji stosunków z ZSRR oraz podtrzymano zapoczątkowane przez Mao kontakty ze Stanami Zjednoczonymi. Zahamowanie gospodarki doprowadziło w 1989 roku do protestu na placu Tian’anmen stłumionego przez armię. Po tym incydencie miejsce Zhao Ziyanga jako przywódcy rządzącej partii objął Jiang Zemin. Chiny kontynuują reformy gospodarcze i rozwijają relacje zagraniczne. Pod koniec lat 90. w skład ChRL weszły dotychczasowe kolonie państw zachodnich – [[Hongkong]] i [[Makau]]. Bardzo szybki wzrost gospodarczy doprowadził do tego, że w 2006 roku Chiny stały się trzecią pod względem wielkości gospodarką świata. === Polityka === Chińska Republika Ludowa to kraj konstytucyjnie socjalistyczny. Podobnie jak w innych krajach tzw. demokracji ludowej, faktyczną władzę pełni jedna partia – Komunistyczna Partia Chin. Jej ideologia, będąca jednocześnie naczelną ideologią państwową, oparta jest obecnie na pięciu filarach: marksizmie-leninizmie, maoizmie, teorii Deng Xiaopinga, zasadzie trzech reprezentacji Jiang Zemina oraz Koncepcji Naukowego Rozwoju Hu Jintao. Partia tworzy swoje struktury równoległe wobec stanowisk w administracji państwowej, mediach publicznych a także w państwowych przedsiębiorstwach. Regułą jest, że faktyczna władza spoczywa w ręku jej przedstawicieli. Najwyższym ciałem w partii jest Komitet Centralny KPCh, na czele którego stoi Biuro Polityczne Komitetu Centralnego KPCh, a jego kierownictwem jest z kolei siedmioosobowy Stały Komitet. Jego pracami kieruje obecnie Xi Jinping. === Gospodarka === Chiny są jednym z najzasobniejszych w surowce krajów świata. Zajmują 1. miejsce w świecie w wydobyciu węgla kamiennego, z czego aż 25% pochodzi z prowincji Shanxi, gdzie głównym ośrodkiem wydobycia jest Datong. Inne ważne regiony wydobycia tego surowca występują w prowincjach: Hebei (Kajluańskie Zagłębie Węglowe), Heilongjiang i Liaoning (w Fushun znajduje się największa odkrywkowa kopalnia tego surowca na świecie). W przemyśle przetwórczym Chin przeważa przemysł ciężki (około 40% wartości produkcji przemysłowej). Popularny jest również półrzemieślniczy charakter produkcji, oparty na tradycyjnych środkach produkcji. Przemysł chemiczny oparty jest na bogatej bazie surowcowej i ma zróżnicowany profil produkcji. Największymi, wielobranżowymi ośrodkami tego przemysłu są Szanghaj, Tiencin i Nankin. Szybko zwiększa się produkcja nawozów sztucznych (główne ośrodki to: Nankin, Daqing i Shijiazhuang). Chiny zajmują 1. miejsce w świecie w produkcji nawozów azotowych i jedno z pierwszych miejsc w produkcji nawozów fosforowych. Rośnie rola produkcji tworzyw sztucznych. W związku z rosnącym wydobyciem ropy rozwija się przemysł rafineryjny. Główne ośrodki to Daqing, Yanshan, Fushun, Dalian i Szanghaj. Zdolność przerobowa chińskich rafinerii jest szacowana na około 100 milionów ton. == Dojazd == === Samochodem === === Samolotem === === Koleją === === Autobusem === === Statkiem === == Podział administracyjny == [[Plik:Podział administracyjny.png|mały|upright=3.2|Podział administracyjny Chin]] Prowincje : * 1 [[Anhui]], Hefei * 2 [[Fujian]], Fuzhou * 3 [[Gansu]], Lanzhou * 4 [[Guangdong]], Kanton * 5 [[Hajnan]], Haikou * 6 [[Hebei]], Shijiazhuang * 7 [[Heilongjiang]], Harbin * 8 [[Henan]], Zhengzhou * 9 [[Hubei]], Wuhan * 10 [[Hunan]], Changsha * 11 [[Jiangsu]], Nankin * 12 [[Jiangxi]], Nanchang * 13 [[Jilin]], Changchun * 14 [[Junnan]], Kunming * 15 [[Kuejczou]], Guiyang * 16 [[Liaoning]], Shenyang * 17 [[Qinghai]], Xining * 18 [[Shaanxi]], Xi’an * 19 [[Shanxi]], Taiyuan * 20 [[Syczuan]], Chengdu * 21 [[Szantung]], Jinan * 22 [[Zhejiang]], Hangzhou Regiony autonomiczne * 1 [[Kuangsi]], Nanning * 2 [[Mongolia Wewnętrzna]], Hohhot * 3 [[Ningxia]], Yinchuan * 4 [[Sinciang]], Urumczi * 5 [[Tybet]], Lhasa Miasta wydzielone * 1 [[Chongqing]] * 2 [[Pekin]] * 3 [[Szanghaj]] * 4 [[Tiencin]] Specjalne regiony administracyjne * 1 [[Hongkong]] * 2 [[Makau]] Terytorium poza kontrolą ChRL * 1 [[Tajwan]], Tajpej == Miasta == Według danych z 2016 roku największe aglomeracje pod względem liczby ludności to: Szanghaj (23,4 mln), Pekin (20,4 mln), Kanton (19,1 mln), Tiencin (13,2 mln), Shenzhen (12,8 mln), Chengdu (11,1 mln), Dongguan (8,3 mln), Chongqing (8,0 mln), Shenyang (7,9 mln) oraz Wuhan (7,9 mln). * [[Pekin]] * [[Anshan]] * [[Baotou]] * [[Changchun]] * [[Changsha]] * [[Chengdu]] * [[Chongqing]] * [[Dalian]] * [[Fuzhou]] * [[Ganzhou]] * [[Guilin]] * [[Guiyang]] * [[Hailar]] * [[Haikou]] * [[Hangzhou]] * [[Harbin]] * [[Hefei]] * [[Heihe]] * [[Jilin (miasto)|Jilin]] * [[Jinan]] * [[Kaili]] * [[Kanton]] * [[Kunming]] * [[Lanzhou]] * [[Lhasa]] * [[Liuzhou]] * [[Manzhouli]] * [[Nanchang]] * [[Nankin]] * [[Ningbo]] * [[Qingdao]] * [[Shenyang]] * [[Shenzhen]] * [[Suzhou]] * [[Szanghaj]] * [[Tangshan]] * [[Tiencin]] * [[Urumczi]] * [[Wenzhou]] * [[Wuhan]] * [[Xiamen]] * [[Xi’an]] * [[Zhengzhou]] * [[Zibo]] == Ciekawe miejsca == === Obiekty z listy światowego dziedzictwa UNESCO === {{#lsth:Lista światowego dziedzictwa UNESCO|[[Chiny]]}} == Transport == Chiny posiadają bardzo dobrze zorganizowany transport. Obejmuje on wszystkie możliwe środki transportu, m.in. kolej, samochody, autobusy, samoloty i statki. Najwygodniejszą formą pozostają pociągi i autobusy wycieczkowe, natomiast w przypadku krótszych podróży można wykorzystać taksówki, metro (głównie w dużych miastach) lub autobusy miejskie. === Transport kolejowy === Chiny posiadają najdłuższą sieć kolejową w Azji i 3. najdłuższą na świecie. Obejmuje ona 124 tys. kilometrów trakcji, które obsługuje około 10 przewoźników (w tym ok. 3 pasażerskich). Najgęstsza sieć występuje we wschodniej części, a najrzadsza w regionach: Tybet, Sinciang i Qinghai. Ceny biletów różnią się znacząco, zależnie od rodzaju pociągu (około 50% kolei w Chinach jest obsługiwanych przez kolej dużych prędkości). === Transport drogowy === W Chinach występuje dobrze zorganizowana sieć dróg samochodowych, o łącznej długości 3 950 000 km (w tym ok. 150 tys. km dróg ekspresowych). Łączy ona najważniejsze miejscowości, głównie we wschodniej części państwa. === Transport miejski === Większość chińskich miast posiada własne przedsiębiorstwa transportowe, często posiadając różne środki transportu. Obecnie zdecydowaną większość obejmują autobusy, ale także trolejbusy (w 10 miastach) i rowery elektryczne, które wprowadziło już ponad 20 największych miast. Bardzo wygodne jest również metro, funkcjonujące w 17 chińskich miastach (najwięcej miast z metrem na świecie). Stanowi wygodną alternatywę dla zakorkowanych dużych miast, przy bardzo korzystnych cenach (przeciętne ceny biletów wahają się pomiędzy 1-8 ¥, zależnie od miasta i długości trasy). == Język == [[Plik:Mandarin in China.png|mały|upright=1.3|Występowanie języka mandaryńskiego]] Językiem urzędowym w Chinach jest mandaryński, główna odmiana języka chińskiego. Oprócz mandaryńskiego w kraju używa się kilkadziesiąt innych języków i dialektów, m.in. kantońskiego, wu, minbei, minnan, xiang, gan, hakka, hmong, zhuang i wiele innych. W większych miastach powszechnie znany jest język angielski. Na terenach przygranicznych z Rosją, Kazachstanem i Mongolią część ludności mówi po rosyjsku i mongolsku. == Zakupy == Oficjalnym środkiem płatniczym w Chińskiej Republice Ludowej jest renminbi (yuan chiński - ¥). Waluta ta jest także 2 oficjalną w Makau i Hongkongu. W przeliczeniu na złotówki 1 yuan to około 60 - 70 groszy. Powszechnie istnieje możliwość wymiany dolarów amerykańskich i euro (z możliwością wymiany w bankomacie). W związku z intensywnym rozwojem klasy średniej w Państwie Środka, bardzo drastycznie wzrosła liczba sklepów. Połowa cen w supermarketach i centrach handlowych jest niższa niż w Polsce, o około 1/3, ale wyjątek stanowią owoce, warzywa, nabiał i elektronika. Do najtańszych produktów, w dalszym ciągu należą podróbki produktów znanych światowych marek. == Gastronomia == === Kuchnia chińska === Kuchnię chińską stanowi narodowa kuchnia Chińczyków, na którą składają się różne odmiany regionalne całej gastronomii Chin. Najważniejszymi są pekińska, szanghajska, kantońska, syczuańska, hunańska, fukieńska, caoshan i tybetańska. Jej najważniejszymi składnikami są ryż, pszenica, produkty sojowe, makaron, krewetki, warzywa i grzyby. Często pojawiają się ostre przyprawy, sosy i mięso. Najbardziej znanymi potrawami kuchni chińskiej są sajgonki (naleśniki z nadzieniem mięsno-warzywnym), momo (mięsne pierożki) i dan bing (placki z mięsem i słodkim sosem z fasoli). == Noclegi == == Bezpieczeństwo == Bezpieczeństwo w Chinach jest uważane za stosunkowo wysokie, choć w niektórych regionach mogą występować pewne ryzyka, zwłaszcza w związku z polityką bezpieczeństwa i nadzorem państwowym. Rząd kontroluje media, internet i działalność publiczną, co wpływa na ograniczenie prywatności i wolności słowa. W dużych miastach, takich jak Pekin czy Szanghaj, poziom bezpieczeństwa jest wysoki, a zagrożenia przestępczością są relatywnie niskie, choć drobne przestępstwa, jak kradzieże, mogą się zdarzać. W regionach granicznych i na obszarach wiejskich obowiązuje większa ostrożność ze względu na różnorodność sytuacji lokalnych. === Zdrowie === == Kontakt == == Przedstawicielstwa dyplomatyczne == === Przedstawicielstwa dyplomatyczne akredytowane w Chinach === Ambasada RP w Pekinie 1 Ritan Rd., Pekin, Chiny Kod pocztowy: 100600 Telefon: +86 10 653 21 235 Fax: +86 10 653 21 745 Strona www: https://pekin.msz.gov.pl/pl/ E-mail: [Mailto:pekin.amb.sekretariat@msz.gov.pl pekin.amb.sekretariat@msz.gov.pl] === Przedstawicielstwa dyplomatyczne akredytowane w Polsce === Ambasada Chińskiej Republiki Ludowej w Warszawie ul. Bonifraterska 1 00-203 Warszawa Telefon: +48 22 831 38 36 Fax: +48 22 635 42 11 Strona www: http://pl.china-embassy.org/pol/ E-mail: [Mailto:consular@chinaembassy.org.pl consular@chinaembassy.org.pl] {{Jest w|Daleki_Wschód}} [[Kategoria:Chiny| ]] 9xu8j3mr7m2wdjehjjcn9h1kmmqluy3 0 19238 157519 157081 2026-07-02T15:59:27Z BJPB110 17428 157519 wikitext text/x-wiki '''Turystykę żeglarską i motorowodną''' można w Polsce uprawiać głównie na pojezierzach. Najpopularniejszym obszarem do tego jest Kraina Wielkich Jezior Mazurskich, gdzie znajdują się m.in. dwa największe jeziora w Polsce - Śniardwy i Mamry. == Jacht == '''Jacht''' jest to jednostka wodna służąca do celów sportowych lub turystycznych. === Kwestie techniczne === ==== Napęd ==== Jacht żaglowy ma jako głowny napęd żagle. Najczęściej na polskich jeziorach występują jachty o 2 żaglach, chociaż takie o 1 lub 3 też nie są specjalnie rzadkie. Większość współczesnych jachtów żaglowych ma też spalinowy silnik pomocniczy używany m.in. w portach i kanałach. Jachty motorowodne używają silnika spalinowego jako głównego i prawie zawsze jedynego napędu. Awaryjnym rodzajem napędu są wiosła. W ostatnich latach pojawiły się też wodne silniki elektryczne. ==== Wyposażenie ==== Większość jachtów, szczególnie żaglowych, posiada kabinę z miejscami do spania i przechowywania towarów, czasem też dodatkowymi elementami jak kuchenka gazowa, toaleta, elektryczne oświetlenie czy zlewozmywak. === Własny jacht === Wejście w posiadanie własnego jachtu, czy to żaglowego, czy też motorowodnego, a także jego utrzymanie często wiąże się z pewnymi kosztami. Żaglówka bez kabiny może oznaczać koszt od kilku do 40 tysięcy zł. W przypadku mniejszych jednostek żaglowych kabinowych cena używanego egzemplarza może wynosić około 40 - 70 tys. zł, nowsze mogą kosztować ponad 100 tys. zł. Większe jednostki spotykane na Mazurach mieszczące nawet do 10 osób mogą kosztować od 100 do 500 tysięcy złotych. Jacht typowo morski wiąże się z jeszcze większymi kosztami. Motorówki mogą kosztować od 10 do 300 tys złotych. Do kosztów dochodzą opłaty portowe, które poza Wielkimi Jeziorami wynosić mogą od ok. 1000 zł/sezon, na Mazurach mogą wynosić od 4000 do ponad 20000 zł/sezon, w przypadku odwiedzin w porcie ok. 100 zł za noc. Zależne są one od standardu portu, jak i długości kadłuba jachtu. Do kosztów należy też doliczyć przyczepę, części zamienne i opłaty za przechowywanie łodzi przez zimę w przypadku, gdy nie mamy gdzie jej przechowywać. W przypadku jachtów motorowodnych wysokie mogą się też okazać koszty paliwa (najczęściej jest to benzyna 95). Na akwenach obowiązują też roczne winiety. === Czarter jachtu === Na wielu akwenach, tak w Polsce jak i za granicą, istnieje możliwość wypożyczania jachtów na określony czas (np. tydzień) w odpowiednich firmach czarterowych. Koszt takiego czarteru na Mazurach czy Jezioraku wynosi mniej więcej od 1500 do 9000 zł/tydzień w zależności od rozmiaru, wyposażenia, firmy itp. W przypadku jachtów morskich, np. na Bałtyku, Adriatyku czy w Grecji ceny mogą wynosić od 5 do nawet 40 tysięcy złotych za tydzień. Umowa czarteru czesto też ogranicza obszar, po którym jachtem takim można pływać i sprawy typu przyjmowanie osób trzecich czy udział w regatach (który jest z reguły zabroniony przez firmy czarterowe). == Kwestie prawne == === Patenty === Polskie, jak i zagraniczne prawo wymaga odpowiednich kwalifikacji od osób dowodzących jachtami. Patent nie jest wymagany do samego sterowania łodzią, ale podczas rejsu łodzi na którą jest takowy wymagany musi znajdować się na niej posiadacz stosownego patentu (kapitan). Firmy czarterowe często mogą wymagać okazania patentu przez najemcę jako gwarancji umiejętności. Kara za brak wymaganego patentu obejmuje mandat do 500 zł. ==== Polskie patenty żeglarskie ==== Jednostki żaglowe mogą mieć też stosownej mocy silnik pomocniczy. * '''Bez patentu''' można pływać jachtami żaglowymi do 7,5 m długości i jedynie po wodach śródlądowych (mniejsze jachty turystyczne) . * '''Patent Żeglarza Jachtowego (ŻJ)''' pozwala na dowodzenie wszystkimi jachtami żaglowymi po wodach śródlądowych, a także jachtami do 12 m długości po morzu, ale jedynie w strefie 2 mil morskich (3704 m) od brzegu w porze dziennej. Patent ten można uzyskać po zdaniu egzaminu złożonego z części teoretycznej (75 pytań jednokrotnego wyboru, wymagane 65 poprawnych odpowiedzi) i praktycznej - rejs, ważne jego elementy. Patent ten można uzyskać mając 14 lat. * '''Patent Jachtowego Sternika Morskiego (JSM)''' pozwala dowodzić każdym jachtem żaglowym po wodach śródlądowych i jednostkami do 18 m długości po wodach morskich bez ograniczenia co do odległości czy pory dnia. Do jego uzyskania wymagane jest ukończenie 18 roku życia, 200 godzin stażu w minimum 2 rejsach morskich, a także zdanie egzaminu podobnego do tego na ŻJ, który jednak odbywa się na morzu, zakres materiału jest znacznie większy, a część teoretyczna obejmuje też zadanie nawigacyjne. * '''Patent Kapitana Jachtowego (KJ)''' pozwala dowodzić każdym jachtem żaglowym bez względu na akwen czy rozmiar. Aby go uzyskać należy ukończyć 18 rok życia, mieć już patent Jachtowego Sternika Morskiego i po jego uzyskaniu odbyć 1200 godzin stażu w co najmniej 6 rejsach morskich, w tym co najmniej 400 godzin samodzielnego prowadzenia jachtu powyżej 7,5 m długości, 100 godzin na jachcie dłuższym niż 20 m i 100 godzin na wodach pływowych z zawinięciem do minimum 2 portów pływowych. Uwaga! Polski Związek Żeglarski uznaje tylko godziny stażu zdobyte na rejsach o łącznym czasie trwania (od zaokrętowania do wyokrętowania) co najmniej 48 h. ====Polskie patenty motorowodne==== Odpowiednie uprawnienia są też potrzebne na jachty motorowodne. * '''Bez patentu''' można pływać po wodach śródlądowych motorówkami z silnikiem do 10 kW (13,6 KM) mocy bez ograniczenia prędkości i do 75 kW mocy z prędkością ograniczoną do 15 km/h i 13 m długości. * '''Patent Sternika Motorowodnego (SM)''' pozwala pływać wszystkimi łodziami motorowymi z takimi samymi ograniczeniami, jak patent Żeglarza Jachtowego żaglowymi, ale osoby młodsze niż 16 lat są ograniczone do 60 kW mocy silnika. Do jego uzyskania potrzeba wieku min. 14 lat i zdania egzaminu takiego, jak na Żeglarza Jachtowego, tylko z w pewnym stopniu odmiennym materiałem i egzaminem na motorówce. * '''Patent Motorowodnego Sternika Morskiego (MSM)''' pozwala prowadzić jachty motorowe z takimi ograniczeniami jak JSM jachty żaglowe. Wymagania co do wieku i stażu również są identyczne. Formuła egzaminu również jest taka sama za wyjątkiem zakresu materiału i łodzi na której jest zdawany. * '''Patent Kapitana Motorowodnego (KM)''' pozwala prowadzić każdy jacht motorowodny. Wymagania co do wieku i stażu są takie same jak dla KJ, przy czym staż ten musi być uzyskany po uzyskaniu patentu MSM. ==== Inne licencje ==== * PZMiNW wydaje też bardziej specjalistyczne licencje: '''Patent Mechanika Motorowodnego''', '''Licencję na holowanie narciarza wodnego lub innych obiektów pływających''' i '''Licencję na holowanie statków powietrznych'''. * Specjalnych uprawnień wymaga się od operatorów radia VHF. ==== Automatyczne uzyskiwanie patentów ==== Patenty motorowodne MSM i KM można uzyskać automatycznie przy uzyskaniu odpowiadających im poziomem patentów żeglarskich (JSM i KM). Sytuacja odwrotna (uzyskanie JSM razem z MSM lub KJ razem z KM) jest możliwa tylko w przypadku osób posiadających już patent co najmniej Żeglarza Jachtowego. Należy pamiętać, że patenty żeglarskie wydaje Polski Związek Żeglarski (PZŻ), a motorowodne Polski Związek Motorowodny i Narciarstwa Wodneego (PZMiNW). ==== Szkolenia ==== Do uzyskania żadnego z patentów szkolenie nie jest warunkiem koniecznym. Szkolenia przygotowawcze do egzaminów obejmują najczęściej wykłady z teorii i zajęcia praktyczne na wodzie. Koszta mogą różnić się w zależności od konkretnego patentu, miejsca, trybu szkolenia (szkolenia mogą mieć zarówno formę kursu jak na prawo jazdy, jak i obozu szkoleniowego) i firmy. Wiele firm szkoleniowych oferuje łączone szkolenie na Żeglarza Jachtowego i Sternika Motorowodnego, jak i oba egzaminy w jeden dzień. === Zasady obowiązujące na wodzie === Na różnych akwenach obowiązują konkretne zasady co do użytkowania łodzi. ==== Szlaki wodne i inne strefy ==== Na najpopularniejszych jeziorach wyznaczono tory wodne oznaczone czerwonymi i zielonymi bojami. Istnieją też strefy ciszy (zakazu używania silników spalinowych) i całkowitego zakazu żeglugi. W kanałach obowiązuje zakaz pływania na żaglach. ==== Żegluga nocna ==== Na większości polskich jezior nie można pływać nocą. Nocna żegluga po jeziorach jest niebezpieczna ze względu na brak oznaczenia świetlnego zagrożeń takich jak podwodne skały i brak świateł nawigacyjnych na jachtach śródlądowych. Na morzu stosowne do statku światła nawigacyjne są obowiązkowe w nocy. ==== Pierwszeństwo ==== W Polsce na wodach śródlądowych: * Za '''mały statek''' uznaje się taki, który jest krótszy niż 20 m i nie może przewozić 12 lub więcej osób jsko pasażerów. * Za '''statek o napędzie mechanicznym''' uznaje się każdy statek używający w danej chwili silnika, włącznie z jachtem żaglowym płynącym na silniku, w tym jednocześnie na żaglach i na silniku. Obowiązuje następująca hierarchia pierwszeństwa: * Statek, który utracił zdolność manewrową (z awarią) * Statek o ograniczonej zdolności manewrowej (np. prom na linie) * Statek zajęty połowem (siecią) * Mały statek ustępuje każdemu ''dużemu statkowi'' * Statek żaglowy * Statek o innym napędzie (np. kajak) * Statek o napędzie mechanicznym * Statek o dużej prędkości (np. wodolot) Przy wyprzedzaniu pierwszeństwo ma wyprzedzany. Wśród żaglówek na kursie kolizyjnym pierwszeństwo ma płynąca prawym halsem, jeżeli obie mają ten sam hals - ta płynąca ostrzej na wiatr. Wymijanie następuje z jachtem wymijanym po lewej burcie. Wśród motorówek na kursie kolizyjnym pierwszeństwo ma ta po prawej burcie drugiej. W sytuacji bezpośredniego zagrożenia kolizją należy zrobić wszystko, co koniczne dla jej uniknięcia, włącznie ze złamaniem przepisów. Na morzu nie ma podziału na statki duże i małe, obowiązują specjalne tory ruchu dla większych jednostek. ==== Alkohol ==== Prowadzenie statku wodnego pod wpływem alkoholu jest zabronione i może skończyć się konfiskatą jednostki. ==== Przepisy lokalne ==== Na poszczególnych jeziorach obowiązują lokalne zasady co do dobijania do brzegu na dziko, stref zakazu żeglugi, użytkowania motorówek, prędkości, innych specjalnych stref itp. wynikające ze specyfiki akwenu. == Bezpieczeństwo == Podczas aktywności nad wodą należy zachowywać szczególną ostrożność. Główne zagrożenia przy wypadnięciu za burtę to hipotermia i utonięcie. Do podstawowych środków ratunkowych należą: * Kamizelki ratunkowe chroniące od utonięcia nawet osobę nieprzytomną. Nigdy nie należy ich nosić we wnętrzu kabiny. * Kamizelki asekuracyjne chroniące przed utonięciem tylko przytomną osobę umiejącą pływać. * Koło ratunkowe, które należy rzucić osobie, która wpadła do wody. === Kontakt w sytuacji zagrożenia nad wodą === 112 - Centrum Powiadamiania Ratunkowego 601 100 100 - Numer alarmowy nad wodą (WOPR/MOPR) Wezwania MAYDAY i PAN PAN na morzu - kanał VHF 16 == Szlaki żeglarskie w Polsce == Do największych akwenów dla turystyki wodnej w Polsce należą: * '''Wielkie Jeziora Mazurskie''' - kompleks jezior w okolicach miast Giżycko, Węgorzewo, Pisz, Mikołajki i Ruciane-Nida. Znajdują się tam takie jeziora jak Śniardwy, Mamry, Niegocin i Tałty. Jeziora połączone są kanałami lub naturalnymi cieśninami. Istnieje kilkadziesiąt miejscowości z portami. Dostępne są czartery z wielu miejsc. * '''Jeziorak''' - jezioro na północ od Iławy. Kanałami połączone z innymi jeziorami i Zalewem Wiślanym. Drugi oprócz Iławy większy port znajduje się we wsi Siemiany. * '''Zalew Soliński''' - sztuczne jezioro w Bieszczadach, na Sanie. Główne miejscowości: Solina, Polańczyk. == Porty i inne miejsca postoju == === Porty === Na polskich jeziorach porty posiadają zazwyczaj osobne keje dla rezydentów, dla gości i dla firm czarterowych. Do usług tam dostępnych należą najczęściej toalety, prysznice, zlewnia toalet chemicznych, śmietnik, zmywak, możliwość uzupełnienia wody i prądu przy kei. W niektórych miejscach usługi te lub część z nich jest płatna osobno, w innych jest wliczona w cenę postoju. W pobliżu portu położonego w mieście często znajduje się sklep i/lub restauracja. Na Mazurach część portów w miastach posiada też stację paliw dostępną od strony wody, napełnianie butli z gazem itp. Podobnie jest też w portach jachtowych m.in. greckich lub chorwackich. === Bindugi i leśne pomosty === Na bardziej uczęszczanych jeziorach istnieją bindugi, czyli miejsca do postoju na "pół-dziko". Postój tam jest płatny lub wliczony w cenę winiety (zależy od miejsca i operatora bindugi/pomostu). Miejsca takie znajdują się na zalesionych brzegach. W niektórych z nich istnieją pomosty, w innych cumuje się do drzew rosnących na brzegu. W tego rodzaju miejscu zazwyczaj isnieje krąg ogniskowy, wiata i toaleta (toi-toi). Niektóre posiadają też studnię z pompą. === Postój na dziko === Na polskich jeziorach praktykuje się też cumowanie w lesie z pomocą cum zawiązanych do drzew i kotwicy. Jeżeli dane miejsce było już wcześniej odwiedzane w ten sposób, to istnieje tam już przerwa w szuwarach i miejsce po ognisku. Postój na dziko jest zakazany w niektórych miejscach, w szczególności jeżeli dany brzeg jest własnością prywatną lub częścią rezerwatu przyrody. === Pola boi i kotwicowiska === Na polskich jeziorach raczej nie występują miejsca do postoju w ten sposób, głównie dlatego że jachty jeziorne mają z reguły małe zanurzenie i mogą stawać przy samym brzegu. Płatne boje są częste np. w Chorwacji. W Grecji często występują kotwicowiska. W tego rodzaju miejscach do dostania się na ląd służy ponton wyposażony w wiosła i/lub silnik. == Regaty == '''Regaty''' to zawody sportowe - wyścigi jachtów żaglowych na określonej trasie. Odbywają się zarówno na wielką skalę (przez morze/ocean lub dookoła świata) jak i na pomniejszych jeziorach. Udział w nich wiąże się z większym ryzykiem, ze względu na to, że nie obowiązują w nich przepisy co do pierwszeństwa i wykonywane są gwałtowne manewry z dużą prędkością. Z tego powodu umowy czarterów zabraniają użycia jachtu do takiej aktywności. Zbliżanie się w rejon regat jachtem niebiorącym w nich udziału również nie jest dobrym pomysłem z tej samej przyczyny. Podobnie jest z zawodami skuterów wodnych. ap0a7t524c43nyo6vy7jz3jrsu0mxu9 157520 157519 2026-07-02T16:00:18Z BJPB110 17428 /* Pola boi i kotwicowiska */ 157520 wikitext text/x-wiki '''Turystykę żeglarską i motorowodną''' można w Polsce uprawiać głównie na pojezierzach. Najpopularniejszym obszarem do tego jest Kraina Wielkich Jezior Mazurskich, gdzie znajdują się m.in. dwa największe jeziora w Polsce - Śniardwy i Mamry. == Jacht == '''Jacht''' jest to jednostka wodna służąca do celów sportowych lub turystycznych. === Kwestie techniczne === ==== Napęd ==== Jacht żaglowy ma jako głowny napęd żagle. Najczęściej na polskich jeziorach występują jachty o 2 żaglach, chociaż takie o 1 lub 3 też nie są specjalnie rzadkie. Większość współczesnych jachtów żaglowych ma też spalinowy silnik pomocniczy używany m.in. w portach i kanałach. Jachty motorowodne używają silnika spalinowego jako głównego i prawie zawsze jedynego napędu. Awaryjnym rodzajem napędu są wiosła. W ostatnich latach pojawiły się też wodne silniki elektryczne. ==== Wyposażenie ==== Większość jachtów, szczególnie żaglowych, posiada kabinę z miejscami do spania i przechowywania towarów, czasem też dodatkowymi elementami jak kuchenka gazowa, toaleta, elektryczne oświetlenie czy zlewozmywak. === Własny jacht === Wejście w posiadanie własnego jachtu, czy to żaglowego, czy też motorowodnego, a także jego utrzymanie często wiąże się z pewnymi kosztami. Żaglówka bez kabiny może oznaczać koszt od kilku do 40 tysięcy zł. W przypadku mniejszych jednostek żaglowych kabinowych cena używanego egzemplarza może wynosić około 40 - 70 tys. zł, nowsze mogą kosztować ponad 100 tys. zł. Większe jednostki spotykane na Mazurach mieszczące nawet do 10 osób mogą kosztować od 100 do 500 tysięcy złotych. Jacht typowo morski wiąże się z jeszcze większymi kosztami. Motorówki mogą kosztować od 10 do 300 tys złotych. Do kosztów dochodzą opłaty portowe, które poza Wielkimi Jeziorami wynosić mogą od ok. 1000 zł/sezon, na Mazurach mogą wynosić od 4000 do ponad 20000 zł/sezon, w przypadku odwiedzin w porcie ok. 100 zł za noc. Zależne są one od standardu portu, jak i długości kadłuba jachtu. Do kosztów należy też doliczyć przyczepę, części zamienne i opłaty za przechowywanie łodzi przez zimę w przypadku, gdy nie mamy gdzie jej przechowywać. W przypadku jachtów motorowodnych wysokie mogą się też okazać koszty paliwa (najczęściej jest to benzyna 95). Na akwenach obowiązują też roczne winiety. === Czarter jachtu === Na wielu akwenach, tak w Polsce jak i za granicą, istnieje możliwość wypożyczania jachtów na określony czas (np. tydzień) w odpowiednich firmach czarterowych. Koszt takiego czarteru na Mazurach czy Jezioraku wynosi mniej więcej od 1500 do 9000 zł/tydzień w zależności od rozmiaru, wyposażenia, firmy itp. W przypadku jachtów morskich, np. na Bałtyku, Adriatyku czy w Grecji ceny mogą wynosić od 5 do nawet 40 tysięcy złotych za tydzień. Umowa czarteru czesto też ogranicza obszar, po którym jachtem takim można pływać i sprawy typu przyjmowanie osób trzecich czy udział w regatach (który jest z reguły zabroniony przez firmy czarterowe). == Kwestie prawne == === Patenty === Polskie, jak i zagraniczne prawo wymaga odpowiednich kwalifikacji od osób dowodzących jachtami. Patent nie jest wymagany do samego sterowania łodzią, ale podczas rejsu łodzi na którą jest takowy wymagany musi znajdować się na niej posiadacz stosownego patentu (kapitan). Firmy czarterowe często mogą wymagać okazania patentu przez najemcę jako gwarancji umiejętności. Kara za brak wymaganego patentu obejmuje mandat do 500 zł. ==== Polskie patenty żeglarskie ==== Jednostki żaglowe mogą mieć też stosownej mocy silnik pomocniczy. * '''Bez patentu''' można pływać jachtami żaglowymi do 7,5 m długości i jedynie po wodach śródlądowych (mniejsze jachty turystyczne) . * '''Patent Żeglarza Jachtowego (ŻJ)''' pozwala na dowodzenie wszystkimi jachtami żaglowymi po wodach śródlądowych, a także jachtami do 12 m długości po morzu, ale jedynie w strefie 2 mil morskich (3704 m) od brzegu w porze dziennej. Patent ten można uzyskać po zdaniu egzaminu złożonego z części teoretycznej (75 pytań jednokrotnego wyboru, wymagane 65 poprawnych odpowiedzi) i praktycznej - rejs, ważne jego elementy. Patent ten można uzyskać mając 14 lat. * '''Patent Jachtowego Sternika Morskiego (JSM)''' pozwala dowodzić każdym jachtem żaglowym po wodach śródlądowych i jednostkami do 18 m długości po wodach morskich bez ograniczenia co do odległości czy pory dnia. Do jego uzyskania wymagane jest ukończenie 18 roku życia, 200 godzin stażu w minimum 2 rejsach morskich, a także zdanie egzaminu podobnego do tego na ŻJ, który jednak odbywa się na morzu, zakres materiału jest znacznie większy, a część teoretyczna obejmuje też zadanie nawigacyjne. * '''Patent Kapitana Jachtowego (KJ)''' pozwala dowodzić każdym jachtem żaglowym bez względu na akwen czy rozmiar. Aby go uzyskać należy ukończyć 18 rok życia, mieć już patent Jachtowego Sternika Morskiego i po jego uzyskaniu odbyć 1200 godzin stażu w co najmniej 6 rejsach morskich, w tym co najmniej 400 godzin samodzielnego prowadzenia jachtu powyżej 7,5 m długości, 100 godzin na jachcie dłuższym niż 20 m i 100 godzin na wodach pływowych z zawinięciem do minimum 2 portów pływowych. Uwaga! Polski Związek Żeglarski uznaje tylko godziny stażu zdobyte na rejsach o łącznym czasie trwania (od zaokrętowania do wyokrętowania) co najmniej 48 h. ====Polskie patenty motorowodne==== Odpowiednie uprawnienia są też potrzebne na jachty motorowodne. * '''Bez patentu''' można pływać po wodach śródlądowych motorówkami z silnikiem do 10 kW (13,6 KM) mocy bez ograniczenia prędkości i do 75 kW mocy z prędkością ograniczoną do 15 km/h i 13 m długości. * '''Patent Sternika Motorowodnego (SM)''' pozwala pływać wszystkimi łodziami motorowymi z takimi samymi ograniczeniami, jak patent Żeglarza Jachtowego żaglowymi, ale osoby młodsze niż 16 lat są ograniczone do 60 kW mocy silnika. Do jego uzyskania potrzeba wieku min. 14 lat i zdania egzaminu takiego, jak na Żeglarza Jachtowego, tylko z w pewnym stopniu odmiennym materiałem i egzaminem na motorówce. * '''Patent Motorowodnego Sternika Morskiego (MSM)''' pozwala prowadzić jachty motorowe z takimi ograniczeniami jak JSM jachty żaglowe. Wymagania co do wieku i stażu również są identyczne. Formuła egzaminu również jest taka sama za wyjątkiem zakresu materiału i łodzi na której jest zdawany. * '''Patent Kapitana Motorowodnego (KM)''' pozwala prowadzić każdy jacht motorowodny. Wymagania co do wieku i stażu są takie same jak dla KJ, przy czym staż ten musi być uzyskany po uzyskaniu patentu MSM. ==== Inne licencje ==== * PZMiNW wydaje też bardziej specjalistyczne licencje: '''Patent Mechanika Motorowodnego''', '''Licencję na holowanie narciarza wodnego lub innych obiektów pływających''' i '''Licencję na holowanie statków powietrznych'''. * Specjalnych uprawnień wymaga się od operatorów radia VHF. ==== Automatyczne uzyskiwanie patentów ==== Patenty motorowodne MSM i KM można uzyskać automatycznie przy uzyskaniu odpowiadających im poziomem patentów żeglarskich (JSM i KM). Sytuacja odwrotna (uzyskanie JSM razem z MSM lub KJ razem z KM) jest możliwa tylko w przypadku osób posiadających już patent co najmniej Żeglarza Jachtowego. Należy pamiętać, że patenty żeglarskie wydaje Polski Związek Żeglarski (PZŻ), a motorowodne Polski Związek Motorowodny i Narciarstwa Wodneego (PZMiNW). ==== Szkolenia ==== Do uzyskania żadnego z patentów szkolenie nie jest warunkiem koniecznym. Szkolenia przygotowawcze do egzaminów obejmują najczęściej wykłady z teorii i zajęcia praktyczne na wodzie. Koszta mogą różnić się w zależności od konkretnego patentu, miejsca, trybu szkolenia (szkolenia mogą mieć zarówno formę kursu jak na prawo jazdy, jak i obozu szkoleniowego) i firmy. Wiele firm szkoleniowych oferuje łączone szkolenie na Żeglarza Jachtowego i Sternika Motorowodnego, jak i oba egzaminy w jeden dzień. === Zasady obowiązujące na wodzie === Na różnych akwenach obowiązują konkretne zasady co do użytkowania łodzi. ==== Szlaki wodne i inne strefy ==== Na najpopularniejszych jeziorach wyznaczono tory wodne oznaczone czerwonymi i zielonymi bojami. Istnieją też strefy ciszy (zakazu używania silników spalinowych) i całkowitego zakazu żeglugi. W kanałach obowiązuje zakaz pływania na żaglach. ==== Żegluga nocna ==== Na większości polskich jezior nie można pływać nocą. Nocna żegluga po jeziorach jest niebezpieczna ze względu na brak oznaczenia świetlnego zagrożeń takich jak podwodne skały i brak świateł nawigacyjnych na jachtach śródlądowych. Na morzu stosowne do statku światła nawigacyjne są obowiązkowe w nocy. ==== Pierwszeństwo ==== W Polsce na wodach śródlądowych: * Za '''mały statek''' uznaje się taki, który jest krótszy niż 20 m i nie może przewozić 12 lub więcej osób jsko pasażerów. * Za '''statek o napędzie mechanicznym''' uznaje się każdy statek używający w danej chwili silnika, włącznie z jachtem żaglowym płynącym na silniku, w tym jednocześnie na żaglach i na silniku. Obowiązuje następująca hierarchia pierwszeństwa: * Statek, który utracił zdolność manewrową (z awarią) * Statek o ograniczonej zdolności manewrowej (np. prom na linie) * Statek zajęty połowem (siecią) * Mały statek ustępuje każdemu ''dużemu statkowi'' * Statek żaglowy * Statek o innym napędzie (np. kajak) * Statek o napędzie mechanicznym * Statek o dużej prędkości (np. wodolot) Przy wyprzedzaniu pierwszeństwo ma wyprzedzany. Wśród żaglówek na kursie kolizyjnym pierwszeństwo ma płynąca prawym halsem, jeżeli obie mają ten sam hals - ta płynąca ostrzej na wiatr. Wymijanie następuje z jachtem wymijanym po lewej burcie. Wśród motorówek na kursie kolizyjnym pierwszeństwo ma ta po prawej burcie drugiej. W sytuacji bezpośredniego zagrożenia kolizją należy zrobić wszystko, co koniczne dla jej uniknięcia, włącznie ze złamaniem przepisów. Na morzu nie ma podziału na statki duże i małe, obowiązują specjalne tory ruchu dla większych jednostek. ==== Alkohol ==== Prowadzenie statku wodnego pod wpływem alkoholu jest zabronione i może skończyć się konfiskatą jednostki. ==== Przepisy lokalne ==== Na poszczególnych jeziorach obowiązują lokalne zasady co do dobijania do brzegu na dziko, stref zakazu żeglugi, użytkowania motorówek, prędkości, innych specjalnych stref itp. wynikające ze specyfiki akwenu. == Bezpieczeństwo == Podczas aktywności nad wodą należy zachowywać szczególną ostrożność. Główne zagrożenia przy wypadnięciu za burtę to hipotermia i utonięcie. Do podstawowych środków ratunkowych należą: * Kamizelki ratunkowe chroniące od utonięcia nawet osobę nieprzytomną. Nigdy nie należy ich nosić we wnętrzu kabiny. * Kamizelki asekuracyjne chroniące przed utonięciem tylko przytomną osobę umiejącą pływać. * Koło ratunkowe, które należy rzucić osobie, która wpadła do wody. === Kontakt w sytuacji zagrożenia nad wodą === 112 - Centrum Powiadamiania Ratunkowego 601 100 100 - Numer alarmowy nad wodą (WOPR/MOPR) Wezwania MAYDAY i PAN PAN na morzu - kanał VHF 16 == Szlaki żeglarskie w Polsce == Do największych akwenów dla turystyki wodnej w Polsce należą: * '''Wielkie Jeziora Mazurskie''' - kompleks jezior w okolicach miast Giżycko, Węgorzewo, Pisz, Mikołajki i Ruciane-Nida. Znajdują się tam takie jeziora jak Śniardwy, Mamry, Niegocin i Tałty. Jeziora połączone są kanałami lub naturalnymi cieśninami. Istnieje kilkadziesiąt miejscowości z portami. Dostępne są czartery z wielu miejsc. * '''Jeziorak''' - jezioro na północ od Iławy. Kanałami połączone z innymi jeziorami i Zalewem Wiślanym. Drugi oprócz Iławy większy port znajduje się we wsi Siemiany. * '''Zalew Soliński''' - sztuczne jezioro w Bieszczadach, na Sanie. Główne miejscowości: Solina, Polańczyk. == Porty i inne miejsca postoju == === Porty === Na polskich jeziorach porty posiadają zazwyczaj osobne keje dla rezydentów, dla gości i dla firm czarterowych. Do usług tam dostępnych należą najczęściej toalety, prysznice, zlewnia toalet chemicznych, śmietnik, zmywak, możliwość uzupełnienia wody i prądu przy kei. W niektórych miejscach usługi te lub część z nich jest płatna osobno, w innych jest wliczona w cenę postoju. W pobliżu portu położonego w mieście często znajduje się sklep i/lub restauracja. Na Mazurach część portów w miastach posiada też stację paliw dostępną od strony wody, napełnianie butli z gazem itp. Podobnie jest też w portach jachtowych m.in. greckich lub chorwackich. === Bindugi i leśne pomosty === Na bardziej uczęszczanych jeziorach istnieją bindugi, czyli miejsca do postoju na "pół-dziko". Postój tam jest płatny lub wliczony w cenę winiety (zależy od miejsca i operatora bindugi/pomostu). Miejsca takie znajdują się na zalesionych brzegach. W niektórych z nich istnieją pomosty, w innych cumuje się do drzew rosnących na brzegu. W tego rodzaju miejscu zazwyczaj isnieje krąg ogniskowy, wiata i toaleta (toi-toi). Niektóre posiadają też studnię z pompą. === Postój na dziko === Na polskich jeziorach praktykuje się też cumowanie w lesie z pomocą cum zawiązanych do drzew i kotwicy. Jeżeli dane miejsce było już wcześniej odwiedzane w ten sposób, to istnieje tam już przerwa w szuwarach i miejsce po ognisku. Postój na dziko jest zakazany w niektórych miejscach, w szczególności jeżeli dany brzeg jest własnością prywatną lub częścią rezerwatu przyrody. === Pola boi i kotwicowiska === Na polskich jeziorach raczej nie występują miejsca do postoju w ten sposób, głównie dlatego że jachty jeziorne mają z reguły małe zanurzenie i mogą stawać przy samym brzegu. Płatne boje są częste np. w Chorwacji. Na wielu akwenach morskich często występują kotwicowiska. W tego rodzaju miejscach do dostania się na ląd służy ponton wyposażony w wiosła i/lub silnik. == Regaty == '''Regaty''' to zawody sportowe - wyścigi jachtów żaglowych na określonej trasie. Odbywają się zarówno na wielką skalę (przez morze/ocean lub dookoła świata) jak i na pomniejszych jeziorach. Udział w nich wiąże się z większym ryzykiem, ze względu na to, że nie obowiązują w nich przepisy co do pierwszeństwa i wykonywane są gwałtowne manewry z dużą prędkością. Z tego powodu umowy czarterów zabraniają użycia jachtu do takiej aktywności. Zbliżanie się w rejon regat jachtem niebiorącym w nich udziału również nie jest dobrym pomysłem z tej samej przyczyny. Podobnie jest z zawodami skuterów wodnych. 0g83jbkve467al5r6aqz4p6ifixlc5q