Wikipodróże plwikivoyage https://pl.wikivoyage.org/wiki/Strona_g%C5%82%C3%B3wna MediaWiki 1.47.0-wmf.9 first-letter Media Specjalna Dyskusja Użytkownik Dyskusja użytkownika Wikipodróże Dyskusja Wikipodróży Plik Dyskusja pliku MediaWiki Dyskusja MediaWiki Szablon Dyskusja szablonu Pomoc Dyskusja pomocy Kategoria Dyskusja kategorii TimedText TimedText talk Moduł Dyskusja modułu Wydarzenie Dyskusja wydarzenia 0 2273 157524 140653 2026-07-05T16:07:51Z Rabbi Mendl 17538 ([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Babruysk 009.jpg]] → [[File:2008.02.04 Train Station Babruysk Mogilev Region Belarus.jpg]] Расплывчатое имя файла. Нет названия объекта, страны и даты съёмки. 157524 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Informacje podstawowe miasto |nazwa=Bobrujsk |widok= Babrujsk Montage.jpg |herb= Coat_of_Arms_of_Babruisk,_Belarus.svg |mapa= Babruisk-pos.jpg |region=[[Obwód mohylewski]] |powierzchnia=66 |prefiks= |www=www.bobruisk.by |lud=208 611 (2023)}} '''Bobrujsk''' (biał. Бабруйск, Babrujsk; ros. Бобруйск) – miasto w środkowej części [[Białoruś|Białorusi]], stolica rejonu bobrujskiego w obwodzie mohylewskim, około 130 km na południowy wschód od Mińska, nad Berezyną. == Charakterystyka == Miasto zlokalizowane kiedyś na odległych kresach Rzeczypospolitej, wśród lasów nadberezyńskich, jako jedno z niewielu tak dużych w kraju zachowało zabytki z czasów Polski szlacheckiej, a także Carstwa Rosyjskiego. Bobrujsk posiada specyficzny regularny układ ulic, promieniście rozchodzący się ku zachodowi. Geometryczny środek miasta stanowi historyczna zabudowa, na północ od której rozbudowane jest socjalistyczne, ale dość nowoczesne centrum. Wokół rozwinęły się dzielnice domów jednorodzinnych oraz kombinaty przemysłowe. Całą swą kompozycją Bobrujsk nie przypomina typowego białoruskiego zaściankowego miasta, ale prezentuje zadbany i ciekawy dla turysty przypadek wśród metropolii zza dawnej żelaznej kurtyny. == Dojazd == === Samolotem === Jedyne lotnisko zlokalizowane w pobliżu Bobrujska należy do Białoruskich Sił Powietrznych. Wszystkie pasażerskie loty z Polski najlepiej realizować przez port lotniczy w Mińsku, skąd dalej można podróżować koleją czy taksówką. === Koleją === Od XIX wieku miasto posiada połączenie kolejowe, kiedy to znalazło się na trasie linii [[Romny]]-[[Lipawa]]. Za transport na stację odpowiadają Koleje Białoruskie (БЖД - BŻD), które obsługują dojazd z Homla czy Mińska. Planując podróż z Polski najlepiej udać się do Brześcia, skąd ze stacji Briest Centralnyj (Брест-Центральный) przez stolicę Białorusi (przesiadka) można dojechać do Bobrujska w około 6,5 godziny (trasa 480 km). === Samochodem === Bobrujsk jest ważnym węzłem drogowym. Z zachodu w linii prostej do miasta prowadzi droga P43 (okolice [[Iwacewicze|Iwacewiczów]] - [[Słuck]] - Bobrujsk - [[Krzyczew]]), od południowego zachodu prowadzi droga P55, a z północy z Mińska biegnie autostrada M5 ([[Łochowska Słoboda]] - Dukora - [[Osipowicze]] - [[Żłobin]] - [[Homel]]). Planując podróż z Polski najlepiej kierować się na Terespol/Brześć, a następnie omijając [[Kobryń]] obwodnicą jechać drogą P43. Pokonanie odcinka 430 km nie powinno zająć dłużej niż 6-6,5 godziny. === Statkiem === Pomimo położenia nad rzeką, nie jest ona używana do przewozu ludzi. Co prawda w mieście działa portu do którego przypływają barki, ale korzystanie z wód Berezyny ogranicza się przede wszystkim do wędkowania lub kąpieli na niektórych jej odcinkach, głównie w pobliżu ujścia, czyli na południe od Bobrujska. [[Plik:2008.02.04 Train Station Babruysk Mogilev Region Belarus.jpg|mały|240x240px|Dworzec kolejowy]]<mapframe latitude="53.137272" longitude="29.232817" zoom="14" width="410" height="391">{ "type": "FeatureCollection", "features": [ { "type": "Feature", "properties": { "marker-symbol": "monument", "marker-size": "medium", "marker-color": "E52B50" }, "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [ 29.226814, 53.135913 ] } }, { "type": "Feature", "properties": { "marker-symbol": "monument", "marker-size": "medium", "marker-color": "E52B50" }, "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [ 29.227506, 53.133599 ] } }, { "type": "Feature", "properties": { "marker-symbol": "home", "marker-size": "medium", "marker-color": "A42B50" }, "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [ 29.221509, 53.139247 ] } }, { "type": "Feature", "properties": { "marker-symbol": "religious-jewish", "marker-size": "medium", "marker-color": "002B50" }, "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [ 29.228117, 53.130886 ] } }, { "type": "Feature", "properties": { "marker-symbol": "religious-jewish", "marker-size": "medium", "marker-color": "002B50" }, "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [ 29.23007, 53.129985 ] } }, { "type": "Feature", "properties": { "marker-symbol": "castle", "marker-size": "medium", "marker-color": "111A22" }, "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [ 29.240584, 53.135109 ] } }, { "type": "Feature", "properties": { "marker-symbol": "museum", "marker-size": "medium", "marker-color": "765550" }, "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [ 29.232087, 53.130712 ] } }, { "type": "Feature", "properties": { "marker-symbol": "museum", "marker-size": "medium", "marker-color": "765550" }, "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [ 29.227517, 53.13525 ] } }, { "type": "Feature", "properties": { "marker-symbol": "building", "marker-size": "medium", "marker-color": "111A22" }, "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [ 29.238288, 53.128659 ] } }, { "type": "Feature", "properties": { "marker-symbol": "religious-christian", "marker-size": "medium", "marker-color": "0bb999" }, "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [ 29.236454, 53.144415 ] } }, { "type": "Feature", "properties": { "marker-symbol": "religious-christian", "marker-size": "medium", "marker-color": "0bb999" }, "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [ 29.225178, 53.138842 ] } }, { "type": "Feature", "properties": { "marker-symbol": "religious-christian", "marker-size": "medium", "marker-color": "0bb999" }, "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [ 29.218934, 53.14197 ] } }, { "type": "Feature", "properties": { "marker-symbol": "religious-christian", "marker-size": "medium", "marker-color": "0bb999" }, "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [ 29.248159, 53.136969 ] } } ] }</mapframe> == Komunikacja == Bardzo dobrze rozwinięta jest sieć trolejbusów i autobusów. Składa się ona kolejno z 3 oraz 42 (biorąc pod uwagę linie z odnogami). Na największy ruch pojazdów natrafić można w okolicy dworca kolejowego (Вокзал), ul. Dzierżyńskiego (ул. Дзержинского), mikrorejonu 6 (Микрорайон №6), Bobrujskiego Kompleksu Szklarni (Тепличный комбинат) i Fabryki Maszyn (Машиностроительный завод) oraz na osiedlu Jełowiki (Еловики). Linia 1 (Jełowiki - ul. Dzierżyńskiego), 2 (ul. Sikorskiego - Dworzec), 3 (ul. Sikorskiego - Jełowiki). Dokładny rozkład znaleźć można na stronie transportu zbiorowego [https://bobr.by/city/transport/schedule-trackless-trolley/ miasta]. Bilety do autobusów można nabyć w kioskach, niektórych sklepach spożywczych czy punktach komunikacji miejskiej. Bilet miesięczne na trolejbus lub autobus kosztują 35 rubli, na trolejbus – 47 rubli, karnet dziesięciodniowy na jeden z dwóch środków transportu- 6,53, a pojedynczy bilet (ceny ulegały w ostatnich latach wahaniom), ale nie powinien kosztować więcej niż 2 ruble BYN w granicach miasta. [[Plik:Babrujsk-Maryja catholic church-1.JPG|mały|Kościół pw. Niepokalnego Poczęcia NMP]] [[Plik:Кафедральный собор Николая Чудотворца, Бобруйск.jpg|mały|Sobór św. Mikołaja]] == Warto zobaczyć == * Kościół św. św. Piotra i Pawła (jezuicki) - barokowy, z XVIII wieku, ruiny * Kościół Niepokalanego Poczęcia NMP z około 1900 roku (pozbawiony wieży) * Twierdza Bobrujsk (Бабруйская крэпасць) * Wieża artyleryjska "Hrabia Opperman" * Synagoga przy ul. Socjalistycznej * Synagoga przy ul. Czanharskiej 10 * Dom Kancelsona (Палацык Канцэльсона) * Sobór Katedralny św. Mikołaja (Свята-Нікольскі Кафедральны Сабор) * Cerkiew św. Jerzego (Свята-Георгіеўская царква) * Muzeum Krajoznawcze (Бабруйскі краязнаўчы музей) * Muzeum Wody * Pomnik Bobra (Скульптура Бобра) * Plac Zwycięstwa (Пло́шча Перамо́гі) z pomnikowym czołgiem == Najbliższe okolice == * [[Hłusza]] (27 km) * [[Osipowicze]] (47 km) * [[Parycze]] (48 km) * [[Hłusk]] (48 km) * [[Kliczew]] (56 km) * [[Żłobin]] (65 km) * [[Swietłahorsk]] (75 km) == Praca == == Nauka == == Zakupy == == Gastronomia == == Imprezy == == Noclegi == == Kontakt == == Bezpieczeństwo == == Informacje turystyczne == == Gdzie dalej == {{Jest w|Obwód mohylewski}} [[Kategoria:Białoruś]] c9xxg5zex4wxktl02zklkgw9tqbd75w 0 5973 157527 157358 2026-07-06T08:31:09Z EUPBR 16020 /* */ Ratusz już mamy w infobox 157527 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Panorama Łowicza z wieży widokowej Bazyliki Katedralnej - 03.jpg}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Łowicz |widok = Lowicz-town-hall-150604_(cropped).jpg |opis =Ratusz |herb = POL Łowicz COA.svg |mapa = |państwo = [[Polska]] |region = [[Województwo łódzkie]] |powierzchnia = 23,42 |wysokość = |prefiks = (+48) 46 |kod pocztowy = 99-400 – 99-402 |www = http://www.lowicz.eu/ }} '''Łowicz''' – miasto w [[Polska|Polsce]], w północnej części [[Województwo łódzkie |województwa łódzkiego]], w [[Powiat łowicki |powiecie łowickim]], siedziba powiatu, nad rzeką [[Bzura|Bzurą]], na północnym skraju Równiny Łowicko-Błońskiej. [[Plik:Łowicz, ruiny zamku prymasowskiego.JPG|thumb|Łowicz, ruiny zamku prymasowskiego]] [[Plik: Łowicz Główny ~25s20rkk.jpg |thumb|Łowicz, stacja kolejowa]] [[Plik:Bazylika Katedralna w Łowiczu - 04.jpg|thumb|Łowicz Bazylika katedralna Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Mikołaja]] == Charakterystyka == Położenie geograficzne: 52°06′22″N 19°56′45″E W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do ówczesnego województwa skierniewickiego. Miasto liczące ok. 30000 mieszkańców, położone w pn. części Równiny Łowicko-Błońskiej. Miejscowość krajoznawcza o znaczeniu międzynarodowym. Jeden z najbardziej interesujących ośrodków kultury ludowej w Polsce. Słynne są procesje Bożego Ciała w strojach ludowych szczególnie kobiecych ale i męskich, także dziecięcych. Istotnym elementem folkloru łowickiego są wycinanki z różnobarwnego papieru: „gwiozdy”, „kodry” i „tasimki”. Izbę łowicką ozdabiały także wiszące u sufitu „pająki” z papieru. Obrzędy ludowe, zwłaszcza weselne, pieśni i tańce łowickie są również charakterystycznym przejawem twórczości i kultury ludowej „księżaków” (ziemię łowicką nazywało się często księstwem łowickim, a Joanna Grudzińska, żona wielkiego księcia Konstantego była nazywana Księżną Łowicką). Zespół „Mazowsze” rozsławia niektóre łowickie tańce i pieśni. Bogaty obraz ludowych obrzędów łowickich, wierzeń i przysłów przytoczył noblista Władysław Stanisław Reymont w epopei „Chłopi”. Miasto o bogatych tradycjach kulturalno-oświatowych i artystycznych. Najstarsza wzmianka o szkole pochodzi z 1433 r. W 1668 r. powstała szkoła pijarów o poziomie nie odstającym od czołowych zakładów naukowych kraju na poziomie średnim. Przy manufakturze łowickiej (1787-1794) prowadzono naukę przędzenia lnu, zatem była to najstarsza szkoła zawodowa w Polsce. Pierwsza drukarnia powstała w 1566 r. W XVII w. Łowicz miał swojego kronikarza, był nim Kazimierz Cebrowski. Stolica Diecezji Łowickiej. Siedziba wielu szkół średnich i wyższych. Zaplecze rolnicze i przetwórstwa owocowo-warzywnego. Pierwsza historyczna wzmianka w Złotej Bulli z 1136 r. Od XII w. własność arcybiskupów gnieźnieńskich. Pierwszy kościół zbudowano ok. 1100 r. W XII w. siedziba kasztelanii. Za czasów arcybiskupa Świnki (przed 1359 r.) otrzymał prawa miejskie. Biskup Wojciech h. Jastrzębiec w 1433 r. nadał kościołowi parafialnemu tytuł kolegiaty, a przy niej powstała szkoła średnia zw. Kolonią Akademii Krakowskiej. Łowicz w okresie interregnum stawał się nieformalną stolicą państw ze względu na pełnioną przez arcybiskupa funkcję interreksa. Tu odbywały się synody, narady senatorów, zjazdy szlachty, prymasi przyjmowali królów, posłów, dyplomatów obcych państw. Układ urbanistyczny Łowicza jest związany z dwoma rynkami: prostokątnym rynkiem Kościuszki (Starym) i położonym na zachód od niego rynkiem Kilińskiego (Nowym) o kształcie trójkąta równobocznego. Miasto rozwijało się wzdłuż brzegu Bzury u przeprawy przez rzekę, nie było wzorowane na żadnych obcych rozwiązaniach urbanistycznych, jego rozwoju przestrzennego nie krępowały mury obronne miejskie, bo ich nigdy nie posiadało. Miasto rozwijało się gospodarczo dzięki 6 jarmarkom w roku. W 1793 r. zostało zajęte przez wojska pruskie, których rabunki spowodowały znaczne straty. Pod koniec XIX w. nastąpiło ożywienie gospodarcze. Założono straż ogniową, powstało Towarzystwo Pożyczkowo-Oszczędnościowe, fabryka nawozów sztucznych. == Dojazd == === Samolotem === Ok. 11&nbsp;km na wschód od miasta znajduje się prywatne, śmigłowcowe lądowisko [[Nieborów]]. === Pociągiem === Układanie torów kolejowych Kolei Żelaznej Warszawsko-Wiedeńskiej linii bocznej na odcinku Grodzisk Mazowiecki – Skierniewice – Łowicz ukończono 15 października 1845 r. Obecnie linie kolejowe łączą Łowicz (Łowicz Główny i Łowicz Przedmieście) bezpośrednio z wieloma miastami (połączenia bezpośrednie): * Łowicz – [[Poznań]] – [[Szczecin]] – [[Świnoujście]] (najdłuższe połączenie bezpośrednie) * Łowicz – [[Warszawa]] – [[Siedlce]] – [[Terespol]] * Łowicz – [[Głowno]] – [[Łódź]] (ponownie otwarte 1 października 2011 r.) === Samochodem === W mieście krzyżują się trzy drogi krajowe i dwie wojewódzkie: * droga krajowa nr 14: Łowicz – [[Łódź]] – [[Sieradz]] – [[Złoczew]]/([[Wieluń]]) – [[Walichnowy]] * droga krajowa nr 70: Łowicz – [[Skierniewice]] – [[Zawady (powiat skierniewicki)|Zawady]] * droga krajowa nr 92: [[Rzepin]] – [[Świebodzin]] – [[Pniewy]] – [[Poznań]] – [[Konin]] – Łowicz - Warszawa * droga wojewódzka nr 584: Łowicz – [[Sanniki (województwo mazowieckie)|Sanniki]] * droga wojewódzka nr 703: Łowicz – [[Łęczyca]] – [[Poddębice]] W pobliżu miasta przebiega autostrada A2. === Autobusem === == Komunikacja == Komunikację publiczną w mieście zapewnia [[w:Miejski Zakład Komunikacji w Łowiczu|MZK Łowicz]]. == Warto zobaczyć == * Stary Rynek, przy którym znajduje się bazylika katedralna, brama prymasowska, siedziba bpa łowickiego, dziedziniec ks. Wikariuszy z figurą św. Jana Nepomucena, ratusz. W pierzei wsch. dawny klasztor x.x. Misjonarzy dziś Muzeum Regionalne. Pd. pierzeja rynku została zniszczona podczas nalotów w 1939 r. Zachowała się jedynie renesansowa kamienica Cebrowskich. W zachodniej pierzei kanonie z XVI i XVII w. Na rynku znajdują się dwa pomniki - poświęcony Synom Ziemi Łowickiej z 1927 r. i papieża Jana Pawła II z 2000 r. * U wylotu ulicy Zduńskiej kościół pijarów. * Nowy Rynek. Trójkątny rynek z 1405 r. W XVI w. stał tu murowany ratusz renesansowy z wysoką pięciokondygnacyjną wieżą. Na rynku kamieniczki z XVI i XVIII w. z zachowanymi XVI-XVIII-wiecznymi fasadami oraz fragment bruku założonego po 1525 r. i kamień przypominający stracenie powstańców w 1863 r. Rynek z fontanną i zabudową stanowi miejsce organizowania imprez miejskich. * Katedra (kościół kolegiacki, najbogatszy pod względem wyposażenia zabytek miasta) p.w. Wniebowzięcia NMP to budowla trójnawowa, renesansowo-barokowa z fasadą projektowaną przez Tomasza Poncino. Obok naw bocznych rząd sześciu kaplic. Wewnątrz świątyni pomniki 12 arcybiskupów. Po obu stronach prezbiterium stalle z połowy XVII w. bogato ornamentowane. Do godności bazyliki podniósł świątynię papież Jan Paweł II 14 czerwca 1999 r. podczas wizyty w Łowiczu. Świątynię odwiedzali królowie polscy. Zdobiło ją wielu sławnych twórców m.in. Jan Michałowicz z Urzędowa. Obok muzeum diecezjalne gdzie prezentowane są zabytki sztuki sakralnej, pamiątki po arcybiskupach. Są to relikwiarze, lichtarze, kielichy, pateny, puszki, monstrancje, paramenty, paliusze, pastorały, krzyże biskupie, pierścienie. Z wieży można oglądać panoramę Łowicza. * Dwór biskupi, siedziba biskupa łowickiego to drewniany budynek zwany dziekanią zbudowany w XVII w. przez dziekana łowickiego ks. Wojciecha Krajewskiego. Po śmierci sufragana bpa hr. Henryka Platera w 1868 r. dziekanie zabrały władze rosyjskie umieszczając tam naczelnika żandarmerii. * Ratusz to budowla klasycystycznych zbudowana w latach 1825-28 wg projektu architekta Bonifacego Witkowskiego, dwukondygnacyjna, z wieżą zegarową, wzniesiona na planie prostokąta. Wewnątrz zabytkowa Sala Radziecka, w 1918 r. przyozdobiona malaturami Józefa Lamparskiego, przedstawiającymi widok Łowicza, herb miasta, oraz portrety Kościuszki, Sienkiewicza, Staszica, abpa Jana Łaskiego i Kazimierza Wielkiego. * Muzeum Łowickie z kaplicą pw. św. Karola Boromeusza. Budynek fundacji abpa Michała Stefana Radziejowskiego przeznaczony dla xx. misjonarzy na miejsce zamieszkania i seminarium duchowne. Budowniczym był Tylman z Gameren. Gmach na planie pięcioboku mieści obecnie Muzeum Regionalne. Główne działy muzeum to archeologia, historia miasta, etnografia, sztuka baroku, wystawy zmienne i Izba Pamięci Łowickich Żydów. Kaplica p.w. św. Karola Boromeusza jest zdobiona freskami iluzjonistycznymi ze scenami z życia patrona, wykonanymi przez Michała Anioła Palloniego malarza nadwornego Paców. Obok muzeum mały skansen wsi łowickiej. * Kościół p.w. śś. Leonarda i Małgorzaty powstał w XV w. Pierwszy drewniany spłonął w 1635 r., odbudowany w stylu późnego renesansu przez Andrzeja Kazimierza Cebrowskiego, aptekarza i lekarza nadwornego arcybiskupów. Część drewniana spłonęła we wrześniu 1939 r. podczas walk o Łowicz. Dziś kościół akademicki. * Kościół parafialny p.w. Świętego Ducha wielokrotnie niszczony przez pożary. Pierwotnie gotycki kościół szpitalny z XIV w., najstarszy zabytek sakralny Łowicza. Murowany, z cegły o układzie polskim, nietynkowany. Parafia erygowana w 1404 r. przez abpa Kurowskiego. Wystrój świątyni z XVII, XVIII i XIX w. W kaplicy MB Różańcowej zabytkowa gotycka rzeźba MB z XV w. przeniesiona ze zlikwidowanego kościoła p.w. Świętej Trójcy. Tu chrzczono Bolesławę Maryannę Lament, którą kościół uznał za błogosławioną. * Dawny klasztor bernardynów z XVI w. Po wypędzeniu zakonników przez Prusaków, kościół i klasztor zamieniono na koszary wojskowe. Dziś w zabytkowych salach znajduje się kolegium nauczycielskie. * Zbór ewangelicki powstał w XIX w. ze składek komitetu budowy pod kierunkiem pułkownika Grotenheima. Parafia istniała do 1992 r. Obecnie mieści się tu Galeria Browarna malarza Andrzeja Biernackiego. == Najbliższe okolice == * [[Arkadia (powiat łowicki)]] * Park krajobrazowy Arkadia - wieś Arkadia, o której pierwsze wzmianki pochodzą z XV wieku, od 1446 r. należała do kapituły łowickiej. W 1777 r. zakupiła ją Helena z Przeździeckich (1753-1821) żona magnata Hieronima Radziwiłła, właściciela pobliskiego pałacu w Nieborowie. I natychmiast, od 1778 r. w części tej nowej własności Radziwiłłów - wsi Łupia przemianowanej na Arkadia, Helena zaczęła budowę zespołu ogrodowo-parkowego epoki sentymentalno-romantycznej, w stylu angielskim, komponowanego przez nią do 1820 r., niemal do samej śmierci. Na terenie parku o powierzchni ok. 15 ha sztucznie wykopany staw z pięknie na jego brzegu położoną Świątynią Diany i Akweduktem. Znajdują się w parku także Domek Gotycki, Jaskinia Sybilli, Domek Murgrabiego, Łuk Grecki, Przybytek Arcykapłana z płaskorzeźbą Staggiego pt. „Nadzieja karmi Chimerę". Głównym projektantem Arkadii był Szymon Bogumił Zug. * [[Nieborów (powiat łowicki)]] * Pałac i park w Nieborowie - barokowy zespół pałacowo-parkowy powstały z inicjatywy prymasa Michała Radziejowskiego, który w latach 1690–1696 zbudował tu pałac wg projektu Tylmana z Gameren. W pałacu mieści się biblioteka (ok. 12 000 woluminów), muzeum okresu baroku (oddział Muzeum Narodowego) posiadające w swych zbiorach takie cenne eksponaty, jak m.in. rzeźba Niobe (IV w. n.e.), dwa globusy z połowy XVII w. == Praca == == Nauka == == Zakupy == == Gastronomia == == Imprezy == == Noclegi == == Kontakt == == Bezpieczeństwo == == Informacje turystyczne == == Wyjazd == == Zobacz też == * [http://www.ciekawe-miejsca.net/pliki/lowicz.pdf Zabytki Łowicza (pdf)] oraz [http://www.ciekawe-miejsca.net/index.php?page=galeria&dir=Lowicz galeria zdjęć] * [http://www.lowicz.vtour.pl Wirtualny spacer po mieście Łowicz] {{Geo|52°06′22″|19°56′45″}} {{Jest w|Powiat łowicki}} [[Kategoria:Powiat łowicki]] 1l19y91vde4ce6p0yhurfessnlqta8x 0 6040 157525 157508 2026-07-05T18:20:30Z Moromar 2451 /* Gastronomia */ 157525 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|unesco=yes}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Tarragona |nazwa oryginalna = |widok = E5320-Vista-de-Tarragona.jpg |opis = |herb = Coat_of_Arms_of_Tarragona_City.svg |mapa = Localització de Tarragona.png |państwo = [[Plik:Flag of Spain.svg|20px]] [[Hiszpania]] |region = [[Plik:Flag of Catalonia.svg|20px]] [[Katalonia]] |powierzchnia = 63 |wysokość = 68 |ludność = 143 600 |prefiks = +34 977 |kod pocztowy = 43001–43008, 43100 |www = https://www.tarragona.cat/ }} '''Tarragona''' to miasto na północno-wschodnim wybrzeżu [[Hiszpania|Hiszpanii]], stolica [[Tarragona (prowincja)|prowincji Tarragona]], liczące w 2025 roku 143 000 mieszkańców. Leży 100 km na zachód od [[Barcelona|Barcelony]] i ma plażę, ale jego szczególną atrakcją są rzymskie ruiny wpisane na [[Lista światowego dziedzictwa UNESCO|listę światowego dziedzictwa UNESCO]]. == Charakterystyka == Tarragona położona jest nad brzegiem Morza Balearskiego, 90 km na zachód od [[Barcelona|Barcelony]]. Chociaż w tym miejscu mieszkali starożytni Iberowie, miasto zostało oficjalnie założone przez Rzymian w 218 roku p.n.e. jako '''Tarrakon'''. Wkrótce staje się jednym z ośrodków prowincji ''Hispania Citerior'', a pod koniec I wieku p.n.e. - stolica prowincji ''Hispania Tarraconensis'', która zajmowała dwie trzecie Półwyspu Iberyjskiego. Zabytków z czasów rzymskich w Hiszpanii nie brakuje, jednak najwięcej z nich posiada Tarragona, co zapewniło miastu miejsce na [[Lista światowego dziedzictwa UNESCO|Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO]]. Wraz z upadkiem Cesarstwa Rzymskiego Tarrakon również podupadło. Położenie na pograniczu ziem arabskich i chrześcijańskich sprawiło, że miasto było miejscem licznych wojen; od VIII do początków XII wieku należał do kalifatu Kordoby, następnie do separatystycznego emiratu z siedzibą w [[Saragossa|Saragossie]], choć nie zobaczysz tu nic mauretańskiego: w tutejszej architekturze antyk natychmiast został zastąpiony przez „rozwinięte” europejskie średniowiecze. Najstarszą budowlą z tamtych czasów, która do nas dotarła, jest katedra, którą zaczęto budować w XII wieku, wkrótce po przejściu miasta do Księstwa [[Katalonia|Katalonii]]. Od tego czasu Tarragona pozostaje taka w [[Katalonia|Katalonii]], będąc ośrodkiem miejskim „drugiego poziomu”, czyli stolicą jednej z czterech katalońskich prowincji (pozostałe trzy to [[Barcelona (prowincja)|Barcelona]], [[​​Girona (prowincja)|​​Girona]] i [[Lleida (prowincja)|Lleida]]). Bliskość [[Barcelona|Barcelony]] dodała miastu kolejny aspekt, modernistyczną architekturę pierwszej połowy XX wieku i chociaż nie ma tu żadnych kultowych budynków autorstwa Gaudiego, sam wielki architekt urodził się w pobliskim [[Reus]]. W Tarragonie znajduje się rafineria ropy naftowej, do której surowce dostarczane są przez port towarowy, jeden z dziesięciu największych w [[Hiszpania|Hiszpanii]]. Położona w kurorcie katalońskiego wybrzeża, Tarragona nie cierpi na brak turystów, w tym zagranicznych, choć tutaj, o dziwo, nie ma szczekaczy, wszechobecnych pamiątek i innych atrybutów przemysłu turystyki masowej, a zimą w zwiedzaniu będą towarzyszyć miejscowi uczniowie. Możesz zorientować się w Tarragonie w pół dnia; na szczegółowe zapoznanie się z licznymi rzymskimi zabytkami potrzebny będzie cały dzień, obejmując wycieczkę po okolicy. Miasto może być wygodnym przystankiem w drodze z [[Barcelona|Barcelony]] do [[Saragossa|Saragossy]] czy [[Walencja|Walencji]], pełni także funkcję centrum wybrzeża [[Costa Dorada]], gdzie znajduje się wiele kurortów i towarzyszących im rozrywek; Główny hiszpański Disneyland znajduje się niedaleko Tarragony. W rankingu hiszpańskich miast Tarragona znajdzie się gdzieś w drugiej dziesiątce: nie ma tak zachwycających miejsc jak gdzieś w [[Grenada (Hiszpania)|Granadzie]] czy [[Sewilla|Sewilli]], ale są za to ciekawe zabytki na każdy gust, połączone z łagodnym klimatem, przyjemnym śródziemnomorskim krajobrazem i wspaniałymi widokami na morze. === Orientacja === Stare Miasto Tarragony (''Part Alta'') leży na wzgórzu, które stromo opada ku morzu na wschodzie i łagodnie opada ku brzegowi na południu. Na tym zboczu leży Nowe Miasto (''Eixample'') z zabudową pochodzącą sprzed ostatnich 150 lat oraz dworcem kolejowym. ''Rambla Nova'' oddziela starą i nową część miasta. Niektóre rzymskie zabytki znajdują się w samym centrum miasta, inne zaś w jego okolicach, niekiedy dość daleko. == Dojazd == === Samolotem === {{Znacznik|Port lotniczy Reus|41.1475|1.167222|typ=transport}}'''Lotnisko Reus''' ({{IATA|REU}}) znajduje się 9 km na północny zachód od Tarragony. Autobus kursuje do dworca autobusowego w Tarragonie 3-5 razy dziennie, w przeciwnym razie należy udać się do [[Reus]], gdzie co godzinę odjeżdża pociąg. {{Znacznik|Port lotniczy Barcelona|41.296944|2.078333|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Barcelona|Port lotniczy Barcelona El Prat]]''' ({{IATA|BCN}}), 90 km na północny wschód, oferuje znacznie szerszy wybór lotów krajowych i międzynarodowych. Autobus Plana kursuje do Tarragony co dwie godziny, jadąc 80 minut z Terminalu 2 i 65 minut z Terminalu 1 przez centrum [[Barcelona|Barcelony]]. W przeciwnym razie należy przesiąść się w centrum miasta na pociąg regionalny. === Koleją === [[Plik:Tarragona - panoramio (9).jpg|thumb|upright=1.35|Dworzec Tarragona – między miastem a portem]] Ze {{Znacznik|Stacja Tarragona|41.1115 |1.2532 |typ=transport}}'''stacji Tarragona''' co 30 minut kursują pociągi regionalne z [[Barcelona|Barcelony]] Estació de França, Passeig de Gràcia i Sants, podróż trwa 1 godzinę 15 minut. Pociągi alternatywne kursują dalej do [[Reus]], a następnie rozchodzą się w kierunku [[Salou]], [[Caspe]], [[Tortosa]] i [[Lleida]]. Pociągi podmiejskie Barcelona Cercanías nie dojeżdżają tak daleko. {{Znacznik|Stacja Camp de Tarragona|41.192181|1.274064|typ=transport}}'''Stacja Camp de Tarragona''' 9 km na północ od miasta znajduje się na trasie kolei dużych prędkości. Pociągi z [[Barcelona|Barcelony]] Sants kursują tu co godzinę lub dwie w drodze do [[Madryt]]u Atocha, a podróż trwa 3 godziny i 15 minut przez [[Lleida|Lleidę]], [[Saragossa|Saragossę]], [[Catalayud]] i [[Guadalajara (Hiszpania)|Guadalajarę]]. Jeden dziennie kursuje bezpośrednio do [[Walencja|Walencji]] i [[Alicante]]. Niektóre z nich odjeżdżają z [[Figueres]] przez [[Girona|Gironę]], a jeden dziennie z [[Marsylia|Marsylii]] przez [[Awinion]]. Do [[Barcelona|Barcelony]] i wszystkich miejscowości położonych dalej na północ łatwiej jest przesiąść się na pociąg regionalny na stacji Barcelona Sants. Podróż autobusem między stacją Camp de Tarragona a centrum trwa 20 minut. === Samochodem === Tarragona leży na [[Plik:ESP_AP-7.svg|35px]], nadmorskiej autostradzie ''Autopista de la Mediterrània'', z [[Barcelona|Barceloną]] 100 km na północny wschód i [[Walencja|Walencją]] 250 km na południe. [[Plik:ESP_A-27.svg|35px]] biegnie w głąb lądu, aby dołączyć do [[Plik:ESP_AP-2.svg|30px]] w kierunku [[Lleida|Lleidy]] i [[Saragossa|Saragossy]]. === Autobusem === Autobusy [https://www.alsa.com/en Alsa] z [[Barcelona|Barcelony]] kursują pięć razy dziennie, podróż trwa 1 godzinę i 15 minut. {{Znacznik|Centralny dworzec autobusowy|41.1185 |1.2446 |typ=transport}}'''Centralny dworzec autobusowy''' znajduje się przy Plaça de la Imperial Tàrraco, na rogu Pere Martell i Av de Roma. Jest nowoczesny, ale pozbawiony tablic peronowych i innych informacji. === Statkiem === [[Plik:Antic Far del Moll d'Aragó del Port de Tarragona.jpg|thumb|upright=1.35|Stara latarnia morska w porcie towarowym]] Tarragona nie posiada portu pasażerskiego, ale wiele rejsów po Morzu Śródziemnym zatrzymuje się właśnie tutaj. Regularne promy na [[Baleary]] odpływają z [[Barcelona|Barcelony]]. {{Znacznik|Port|41.1096 |1.2482 |typ=transport}}'''[https://www.porttarragona.cat/en/services-business/business/traffics/cruise-ships Port]''' (''Puerto de Tarragona'') Passeig del Moll de Costa 7. Pasażerowie są odbierani z małego parkingu (o podanych współrzędnych), skąd autobus dowozi ich na molo. == Komunikacja == {{mapa| 41.111 | 1.253 | wysokość=500 | szerokość=500 | zoom=14|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} Miasto jest zwarte, ale położone dość wysoko: centrum znajduje się 50-60 metrów nad poziomem morza. Jeśli znudzi Ci się chodzenie, możesz skorzystać z autobusu, który kursuje na około 15 liniach, z przerwami od 30 do 60 minut. Informacje o trasach są dostępne na stronie internetowej [http://emtanemambtu.cat/ lokalnego przewoźnika autobusowego]. Bilet jednorazowy kosztuje 1,60 euro (2023). == Warto zobaczyć == [[Plik:Cathedral of Tarragona 01.jpg | thumb | 300px | Katedra w Tarragonie ]] Wstęp na wszystkie stanowiska archeologiczne kosztuje około 3 euro. Jeśli planujesz odwiedzić więcej niż dwa, rozważ '''bilet łączony''' za 7,40 euro (cztery stanowiska rzymskie) lub 11 euro (2023), który obejmuje również wstęp do dwóch zabytkowych rezydencji w centrum miasta. Archeologia podlega jurysdykcji [https://www.tarragona.cat/patrimoni/museu-historia Museu d'Història de Tarragona]; stanowiska są zazwyczaj otwarte od 9:00 do 9:30, choć godziny zamknięcia są różne. W niedziele stanowiska archeologiczne są dostępne tylko rano, a w poniedziałki są zawsze zamknięte, choć nadal można spacerować i zwiedzać stanowisko z zewnątrz. * {{zobacz | name=[https://catedraldetarragona.com/en/ Katedra w Tarragonie], | alt= | url= | adres=Pla de la Seu | lat=41.1192| long=1.25806| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zwiedzanie turystyczne: pon.–sob. 10:00–17:00, od kwietnia do października do godz. 19–20. 5 €. W Tarragonie jest tylko jedna średniowieczna atrakcja – ale jaka! Budowę katedry rozpoczęto w 1154 roku w stylu romańskim, a ukończono w połowie XIV wieku w stylu gotyckim. W rezultacie powstała lekko przysadzista, ale bardzo wyrazista konstrukcja, która zdawała się spoczywać na szczycie wzgórza Starego Miasta. Wewnątrz ukazują wnętrza, w większości gotyckie, ze wspaniałymi ołtarzami z XIV-XV wieku, kilka sal z niezbyt wybitną sztuką sakralną i - co najważniejsze - romański krużganek zbudowany w XII wieku. Ujawnia się widzowi fragmentami: najpierw na ścianach zobaczysz duże rzeźby, potem twarze na kapitelach kolumn, a na końcu bardzo maleńkie poziome sceny w górnych partiach kapiteli, które z daleka wydają się puste i gładkie. Fabuła scen nie jest do końca religijna, a czasami po prostu symbolizuje walkę dobra ze złem na przykładzie łańcuchów pokarmowych otaczającego ekosystemu. Na jednej z kolumn szczury zakopują kota, a obok wskrzeszony kot rozgania przestraszone szczury: zrozumiale i wyraźnie. Cały ten splendor można zobaczyć w ciągu dnia, kiedy katedra jest otwarta dla turystów. W niedziele oraz rano przed otwarciem (w godzinach 8:30-9:00) każdy może uczestniczyć w nabożeństwie bezpłatnie; jednocześnie same msze odbywają się zwykle w jednej z kaplic i nie przeszkadzają w zwiedzaniu katedry, choć w środku może być trochę ciemno i krużganek będzie zamknięty. Powinieneś przeznaczyć co najmniej godzinę na wizytę turystyczną; szczegółowa książeczka w języku angielskim pomoże Państwu odnaleźć wiele interesujących szczegółów. }} * {{zobacz | name=Balcó del Mediterrani | alt= | url= | adres= | lat=41.11374| long=1.25658| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Plac znajduje się na południowo-wschodnim krańcu Rambli. Jest on podwyższony, dzięki czemu roztacza się z niego widok na morze i port, niezakłócony przez drogę i tory kolejowe wzdłuż nabrzeża. Pomnik przedstawia Rogera z Llúrii (1235–1305), włoskiego admirała w służbie Aragonii, który pokonał Francuzów. Plac ciągnie się na wschód, wzdłuż Passeig de les Palmeres, do amfiteatru. }} * {{zobacz | name=Rambla Nova | alt= | url= | adres= | lat=41.12| long=1.25| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=To 3-kilometrowy bulwar ciągnący się na północny zachód od Balcó del Mediterrani przez Plaça de la Imperial Tarraco do rzeki. Ma szeroki, wysadzany drzewami centralny deptak z ruchem ulicznym po obu stronach. }} * {{zobacz | name=Casa Castellarnau, | alt= | url= | adres=Cavallers 14. | lat=41.11781| long=1.25538| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Błyszcząca rezydencja z XV wieku, łącząca różne style. Zamknięta z powodu remontu. }} * {{zobacz | name=Casc Antic, | alt= | url= | adres= | lat= | long= | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=jest średniowieczną dzielnicą, siecią wąskich uliczek wokół katedry. }} * {{zobacz | name=Kościół Sant Llorench, | alt= | url= | adres= | lat=41.12| long=1.26 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=50 m na wschód od katedry znajduje się kościół wybudowany w XII wieku. Jest otwarty tylko na mszę. }} * {{zobacz | name=[https://www.tarragona.cat/patrimoni/museu-historia/monuments/casa-canals Casa Canal], | alt= | url= | adres=Granada 11 | lat=41.118089| long=1.260261| wskazówki= | tollfree=+34 977 242858. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Wt-Sob 09:00-20:30, Niedz 9:30-14:30. Dwór urządzony w luksusowym, ciężkim stylu XIX wieku, aby zaprezentować bogactwo rodziny Canals i pomieścić ich gości, króla Karola IV. Bilet normalny 5 € lub pakiet łączony. }} * {{zobacz | name=Sant Magí, | alt= | url= | adres= | lat=41.12017| long=1.26009| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=to mała kapliczka ukryta w Portal del Carro na północnym krańcu Casc Antic: łodzie rybackie wiszą pod baldachimem gwiazd. Święty Maginus był katalońskim pustelnikiem z III/IV wieku. }} * {{zobacz | name=Kościół Nazaretu, | alt= | url= | adres= | lat=41.11676| long=1.25778| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Pochodzi z XII wieku, ale został mocno przebudowany. Znajduje się na Plaça del Rei, 100 m na południe od Muzeum Sztuki Nowoczesnej. }} * {{zobacz | name=Kościół Świętej Trójcy, | alt= | url= | adres= | lat=41.117006740803404| long=1.2585186702825315| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=również na Plaça del Rei jest XVII wiek. }} * {{zobacz | name=[https://www.dipta.cat/mamt/ Muzeum Sztuki Nowoczesnej], | alt= | url= | adres=Santa Anna 8 | lat=41.117203| long=1.258433| wskazówki= | tollfree=+34 977 235032 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Wt-Sob 10:00-20:00, Niedz 10:00-14:00. Malarstwo i rzeźba z XX wieku w przebudowie domów z XVIII wieku. Wstęp wolny. }} * {{zobacz | name=Kościół Sant Agustí, | alt= | url= | adres=Santa Anna 8 | lat=41.1158794| long=1.2554774| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=to ostatnia pozostałość po klasztorze jezuickim, zbudowanym w 1576 roku. Znajduje się przy Rambla Vella 12 w pobliżu Circ Roma i jest otwarty tylko podczas mszy. }} * {{zobacz | name=Kościół Sant Francesc d'Assis, | alt= | url= | adres=Rambla Vella 28. | lat=41.116902452807686| long=1.2533524959462474| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Został zbudowany w stylu barokowym w latach 1704-58. Jest czynny codziennie w godzinach 11:00-13:00 i 17:00-20:00. }} * {{zobacz | name=Kościół Sant Joan Baptista, | alt= | url= | adres=Rambla Vella 28. | lat=41.1133419258273| long=1.249995296636617| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zna Plaça General Prim, na północ od Forum Kolonialnego. Dawniej klasztor kapucynów, prawie tak stary jak katedra, ale raczej skromny. }} * {{zobacz | name=Kościół Świętego Antoniego z Padwy | alt= | url= | adres=Rambla Nova 105. | lat=41.11768412050421| long=1.2488123008222287| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zna Plaça General Prim, na północ od Forum Kolonialnego. Dawniej klasztor kapucynów, prawie tak stary jak katedra, ale raczej skromny. }} * {{zobacz | name=Castellers | alt= | url= | adres= | lat=41.11783333036583| long=1.2479342776075344| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=To majestatyczny pomnik na Rambla Nova, na skrzyżowaniu z Pare Palau. Upamiętnia on lokalny sport zwany Ludzkimi Wieżami, patrz poniżej. }} * {{zobacz | name=[https://caixaforum.org/es/tarragona/home CaixaForum] | alt= | url= | adres= | lat=41.1167794| long=1.2490774| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=jest przestrzenią wystawienniczą sztuki, zlokalizowaną przy Rambla Nova przy Cristòfor Colom 2. Nie posiada stałej kolekcji. }} [[Plik:Port de Tarragona - panoramio (5).jpg | thumb | 300px | Moll de Pescadors i El Serrallo ]] * {{zobacz | name=[https://www.porttarragona.cat/ca/port-i-ciutat/museu-port Museu del Port] | alt= | url= | adres=Moll de la Costa | lat=41.1101112| long=1.2450442| wskazówki= | tollfree=+34 977 259434. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Wt.-Sob. 10:00-14:00, 16:00-19:00, Niedz. 11:00-14:00. Wystawa prezentuje morską przeszłość i teraźniejszość Tarragony, w tym życie w dokach, rybołówstwo i przewóz towarów. Wstęp wolny. }} * {{zobacz | name=[https://www.mnat.cat/en/ Narodowe Muzeum Archeologiczne w Tarragonie] | alt= | url= | adres=Tinglado 4, Moll de Costa | lat=41.10976463425479| long=1.2448479495442166| wskazówki=naprzeciwko Muzeum Portowego | tollfree=+34 977 251515 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Wt-Sob 09:30-20:30, Niedz 10:00-14:00. Wystawa poświęcona historii rzymskiej kolonii Tarraco. To niewielka wystawa czasowa. Główne muzeum na Plaça del Rei jest zamknięte z powodu remontu i nie wiadomo, kiedy zostanie ponownie otwarte. Bilet normalny 4 €, ulgowy 2 €. }} * {{zobacz | name=Far de Moll | alt= | url= | adres= | lat=41.09965932569858| long=1.2351797477217243| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=To nieczynna latarnia morska z widokiem na wewnętrzny port. To solidna, ceglana wieża z 1924 roku, przeniesiona tutaj po rozbudowie portu. }} * {{zobacz | name=Far de la Banya | alt= | url= | adres= | lat=41.0877 | long=1.2255 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=To cienka, nieużywana latarnia morska, położona dalej wzdłuż muru portowego, przeniesiona tutaj z ujścia rzeki Ebro. Można przejść się falochronem jeszcze kilometr. }} === Rzymskie Tárraco === [[Plik:Amphithéâtre de Tarragona.jpg | thumb | 300px | Rzymski amfiteatr ]] * {{zobacz | name=Portal de Roser | alt= | url= | adres= | lat=41.1185 | long=1.2549 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=u podnóża Av Catalunya znajduje się północno-zachodnia brama prowadząca do Starego Miasta i oczywiste miejsce, w którym można rozpocząć zwiedzanie rzymskiej historii. }} * {{zobacz | name=[https://www.tarragonaturisme.cat/ca/monument/mapping-tarraco Marqueta de Tarraco] | alt= | url= | adres=Plaça del Pallol 3 | lat=41.11820112935176| long=1.2548968033371735| wskazówki=w Portalu de Roser | tollfree=+34 977 250795 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Wt.-pt. 9:00-20:30, sob.-nd. 9:30-14:30. Makieta Tarako z II wieku n.e., dobry punkt orientacyjny przed zwiedzaniem innych rzymskich stanowisk archeologicznych. Dorośli 5 €, dzieci bezpłatnie. }} * {{zobacz | name=[https://www.tarragonaturisme.cat/es/monumento/murallas-paseo-arqueologico-mht Passeig Arqueològic] | alt= | url= | adres=Av Catalunya | lat=41.1203686| long=1.2579358| wskazówki=poza Portal de Roses | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=wt.-sob. 09:00-20:45, niedz. 09:00-14:30. Chodnik wzdłuż najlepszego odcinka murów miejskich. Zostały zbudowane w II wieku naszej ery i zmodyfikowane w średniowieczu i XVIII wieku. Dorosły 5 € lub kombinacja. }} * {{zobacz | name=[https://www.tarragona.cat/patrimoni/museu-historia/monuments/lamfiteatre Amfiteatr] | alt= | url= | adres=Parc de l'Amfiteatre | lat=41.11457| long=1.2588| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Wt-Sob 09:00-18:00, Niedz 9:30-14:00. Rzymski amfiteatr zbudowany około 100 r. n.e. Mógł pomieścić 15 000 widzów i miał widok na morze. Wyszedł z użytku w IV wieku, a na jego terenie wzniesiono kościół i cmentarz Wizygotów. Został częściowo odrestaurowany. Bilet normalny 5 EUR lub bilet łączony. }} * {{zobacz | name=[https://www.tarragona.cat/patrimoni/museu-historia/monuments/el-circ-roma Circ romà] | alt= | url= | adres=przy Rambla Vella | lat=41.1159 | long=1.2571 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Tu-Sa 09:00-20:00, Su 9:30-14:30. Tor dla rydwanów został zbudowany pod koniec I wieku za panowania Domicjana. Pozostała tylko część konstrukcji, ale można zobaczyć niektóre przejścia i sklepienia w piwnicy. Admission includes the nearby Torre del Pretori. Dorosły 5 € lub kombinacja. }} * {{zobacz | name=[https://www.mnat.cat/teatre-de-tarraco/ Teatr rzymski] | alt= | url= | adres=Sant Magi 1 | lat=41.1129 | long=1.2494 | wskazówki= | tollfree=+34 977 251515 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=2. niedziela miesiąca, zgodnie z rezerwacją. Pozostałości teatru rzymskiego. Został zbudowany w I wieku n.e. i mógł pomieścić 6000 widzów. }} * {{zobacz | name=Forum Kolonialne | alt= | url= | adres=Lleida | lat=41.114639| long=1.248306| wskazówki= | tollfree=+34 977 251515 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zamknięte. ''Colonia'' była osadą obywateli rzymskich za granicą, zorganizowaną w celu handlu i obrony, ale niezarejestrowaną jako miasto. Tarraco zostało uznane za kolonię przez Juliusza Cezara około 45 r. p.n.e. Teren składa się z dwóch części połączonych kładką nad C. de Soller. Jest to otwarty plac z główną zachowaną budowlą w części zachodniej – bazyliką, która była wielofunkcyjnym budynkiem użyteczności publicznej. }} * {{zobacz | name=Forum Prowincjonalne | alt= | url= | adres=| lat=41.11775807507575| long=1.2590121288808345| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Był to znacznie większy plac, zbudowany w 73 roku n.e., kiedy Tarraco było już miastem zarządzającym dużą rzymską prowincją. Został on przebudowany w XII wieku i odpowiada północnemu krańcowi Starego Miasta, a jego najwyższą część zajmuje katedra. Szukajcie więc jego pozostałości wszędzie, zwłaszcza na Plaça del Pallol, Plaça del Fòrum i wokół Circo Romà. }} * {{zobacz | name=Necròpolis | alt= | url= | adres=Av Ramón y Cajal 84 | lat=41.1158 | long=1.2392 | wskazówki= | tollfree=+34 977 211175 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zamknięte. Było używane od III do V wieku. W tym okresie Cesarstwo Rzymskie przyjęło chrześcijaństwo i jest to jedno z najwcześniejszych chrześcijańskich miejsc pochówku w zachodniej części Morza Śródziemnego. W muzeum znajdują się sarkofagi, epitafia i inne przedmioty grobowe. }} [[Plik:E4 Aqüeducte romà de les Ferreres.jpg | thumb | 300px | Akwedukt Ferreres ]] * {{zobacz | name=[https://www.tarragona.cat/patrimoni/museu-historia/monuments/laqueducte-del-francoli Akwedukt Ferreres] | alt= | url= | adres=z autostrady [[Plik:ESP_N-240.svg|35px]] | lat=41.145556| long=1.243889| wskazówki=Autobus 5 | tollfree=+34 675 853722. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=24 godz. Rzymski akwedukt z dwoma rzędami łuków, o długości 249 m i wysokości 27 m. Został prawdopodobnie zbudowany za panowania cesarza Augusta (27 p.n.e. – 14 n.e.) i doprowadzał wodę z rzeki Francolí. Wstęp wolny. }} * {{zobacz | name=[https://www.mnat.cat/conjunt-roma-de-centcelles/ Willa Centcelles] | alt= | url= | adres=Cami l'Almoster, Constanti | lat=41.155781| long=1.226134| wskazówki=Autobus 5 | tollfree=+34 977 523 374 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Wt-Sob 10:00-13:30, 15:00-17:30, Niedz 10:00-14:00. Rzymska willa zbudowana około 400 r. n.e. Mozaika w jej kopule może być najstarszą mozaiką o tematyce chrześcijańskiej w świecie rzymskim, a budynek przetrwał jako kościół i pustelnia do XIX wieku. Obecnie zarządza nim Muzeum Archeologiczne. Bilet normalny 4 €, ulgowy 2 €, wstęp dla dzieci bezpłatny. }} == Aktywny wypoczynek == [[Plik:Santa Tecla 2015, Tarragona 104.jpg | thumb | 300px | Ludzkie Wieże ]] * '''[https://www.tarragonaturisme.cat/en/tarragona-city-human-towers Ludzkie Wieże]''' (''Castells'') to zwyczaj polegający na tym, że ludzie wspinają się na siebie nawzajem, budując wieże o wysokości czterech lub więcej pięter. (Mogą mieć nawet dziesięć pięter, ale wiedzą, że do puszki wrzuci się tylko 50 centów, więc nie warto ryzykować ich życia). Cztery zespoły regularnie występują w miejscach publicznych przez całe lato, na przykład przed katedrą w środy w lipcu i sierpniu. * '''Teatr''': {{Znacznik|Teatre Tarragona|41.1145296|1.2559049|typ=atrakcja}}'''Teatre Tarragona''' znajduje się przy Rambla Nova 11. {{Znacznik|Teatre El Magatzem|41.1147877|1.2504351|typ=atrakcja}}'''Teatre El Magatzem''' przy Reding 14. * '''Kino''': [http://cineyelmo.com/es Yelmo Cines] znajduje się w centrum, przy Cardenal Vidal i Barraquer 15. * {{Znacznik|Tarraco Arena|41.1144227|1.245713|typ=atrakcja}}'''[https://www.tarracoarena.com/ Tarraco Arena]''' to przestrzeń eventowa przy Mallorca 18. * '''Golf''''''Pogrubiony tekst''': najbliższe pola golfowe znajdują się w [[Salou]]. * '''Piłka nożna''': FC Tarraco gra w piłkę nożną w amatorskich ligach w Campclar, na zachodnim krańcu miasta, przy Carrer Riu Llobregat. * '''[[El Camino]]''' to zbiorcza nazwa sieci szlaków pielgrzymkowych zbiegających się w [[Santiago de Compostela]]. Tarragona to początek pięciodniowego szlaku dowozowego przez [[Santes Creus]], L'Espluga de Francolí, [[Vallbona de les Monges]] i Juneda do [[Lleida|Lleidy]]. Tam łączy się z Drogą Katalońską prowadzącą od granicy francuskiej w kierunku odległego Santiago. [[file:Vieira Xacobea.svg | thumb | 50px | Droga Katalońska ]] === Plaże === Tarragona leży na [[Costa Dorada]], a jej złociste, piaszczyste plaże rozciągają się na północ od miasta. Na południe nie ma nic, bo to port przemysłowy. * {{Znacznik|Platja del Miracle|41.1133 |1.2586 |typ=natura}}'''Platja del Miracle''' (Plaża Cudów), Passeig Maritim de Rafael Casanova. Około 500 m długości i spokojne wody. Leży najbliżej centrum miasta, więc może być tłoczno. * {{Znacznik|Platja del l'Arrabassada|41.1198 |1.2769 |typ=natura}}'''Platja del l'Arrabassada''', Passeig Maritim de Rafael Casanova. Kolejne 500 m złotego piasku, z kilkoma małymi restauracjami na plaży i promenadą wysadzaną palmami. * {{Znacznik|Platja Savinosa|41.1228 |1.2845 |typ=natura}}'''Platja Savinosa''', Francesc Girminells i Mascaro. Mniejsza plaża wyróżniona Błękitną Flagą. * {{Znacznik|Platja Llarga|41.1287 |1.3026 |typ=natura}}'''Platja Llarga''', C de la Platja Llarga. Popularna, 3-kilometrowa plaża z restauracjami, wypożyczalniami, prysznicami i klubem żeglarskim. * {{Znacznik|Platja de Tamarit|41.1304 |1.3624 |typ=natura}}'''Platja de Tamarit'''. Najbardziej wysunięta na północ plaża w gminie, w pobliżu ujścia rzeki Gaià. == Praca == == Nauka == == Zakupy == [[Plik:Tarragona- Mercat Central - 51312447730.jpg | thumb | 300px | Mercat Central ]] * '''Supermarkety''': Mercadona to główna sieć, zazwyczaj otwarta od poniedziałku do soboty w godzinach 09:00–21:00. * {{Znacznik|'''Mercat Central de Tarragona'''|41.1158696|1.2489275|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Mercat Central de Tarragona''', Plaça de Corsini (''przecznica na północ od Colonial Forum''), ☏ +34 977 231 551. Pn.-Sob. 08:30-21:00. Produkuj mięso, chleb, ciastka i inną żywność w modernistycznym budynku. Zegar na zewnątrz pokazuje cyfry o godzinie 12:00 i 18:00. * {{Znacznik|'''El Corte Inglés'''|41.1216218|1.2422021|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''El Corte Inglés''' to duży dom towarowy przy Rambla President Lluís Companys, północnym przedłużeniu Rambla Nova, otwarty od poniedziałku do soboty w godzinach 09:00–21:00. * {{Znacznik|'''Targ Bonavista'''|41.1192 |1.1959 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Targ Bonavista''', Camí I, Bonavista (''3 km na zachód od miasta''). Niedz. 08:00-14:00. Rozległy niedzielny targ z żywnością, odzieżą i różnymi drobiazgami. Nie jest to miejsce ani trochę turystyczne, kursują tu autobusy, ale jeśli robisz zakupy hurtowe, samochód jest naprawdę potrzebny. == Gastronomia == === Oszczędnie === * '''Carrer Major''' to kręgosłup Starego Miasta prowadzący do katedry. Mnóstwo tu lokali serwujących tapas i pełne posiłki. * '''Plaça de Mossèn Cinto Verdaguer''' jest usiana restauracjami. Plac (który jest nowoczesny i pozbawiony uroku) nosi imię Jacinta Verdaguera (1845–1902), katalońskiego poety i księdza. Wokół niego znajdują się pizzerie A tocar ferro (poniżej), Ibericus, La Pepita, [https://pizzeria8ymedio.com/ Pizzeria 8 ½], La Finestra, La Tekla, La Lola i La Piemontesa, a także [https://lafreseria.es/ La Freseria] z deserami. * {{Znacznik|'''A tocar ferro'''|41.1152 |1.2547 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''A tocar ferro''', Sant Agustí 19. Codziennie 7:30–22:00. Kawiarnia, mieszane recenzje dotyczące wskazówek dotyczących jedzenia OSM (aktualizacja: luty 2023 r. | edycja) * '''Lleida''', po zachodniej stronie Forum, znajdują się El Cobertizo, Tarraco Taberna (poniżej), El 5 Sentits, [https://www.sonscubanos.es/ Son's Cubanos], [https://circustarraco.wixsite.com/carta Circus Tarraco], [https://restaurantebuenagente.es/ Buena Gente], Aziza Copenhaguen, Bar Tania i Restauracja Taranta. Tànger (poniżej) znajduje się od strony południowej, przy ulicy Gasometer o lirycznej nazwie. * {{Znacznik|'''Tàrraco Taberna'''|41.1178325|1.2591595|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Tàrraco Taberna''', Lleida 7. Pn.-Pt 09:30-15:00, 19:00-23:00. Przyjazne miejsce na tapas. * '''Restauracja Tànger''', Gasòmetre 39 (''południowa strona Forum''), ☏ +34 631 836389. Codziennie 08:00–23:30. Autentyczne, niedrogie marokańskie jedzenie, wszystko halal. * '''Istanbul''', Sant Domènec 26, ☏ +34 977 216799. Wt.-Nd. 19:30-00:30. Dobre, autentyczne tureckie jedzenie, ale może być konieczne poczekanie. * {{Znacznik|'''Quattros'''|41.1174285|1.2546964|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://quattrostarragona.com/ Quattros]'''' to restauracja z kuchnią katalońską, położona 50 metrów na zachód od Istanbul, przy Plaça de la Font 2, czynna codziennie w godzinach 11:00-00:00. * {{Znacznik|'''Snack Speed ​​Bar'''|41.1197 |1.2534 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Snack Speed ​​Bar''', Av Catalunya 5. Pn.-Sb. 08:00-14:00. Brzmi jak tandetny drive-thru, ale to przyjemny, tradycyjny bar z tapas. === Umiarkowanie === * {{Znacznik|'''El Pulvinar'''|41.1172 |1.2565 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://gruprestafera.cat/ El Pulvinar]''', Ferrers 20, ☏ +34 977 235 631. Śr.-Pn. 13:00-15:45, 20:00-23:30. Pizza, makarony i inne dania kuchni włoskiej w budynku, który kiedyś był częścią Cyrku Rzymskiego. * {{Znacznik|'''Filosofía Restaurante'''|41.1180928|1.2564564|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Filosofía Restaurante''', Plaça d'en Ripoll 6 (blok na południe od Arcs), ☏ +34 693 471 639. Pn., Śr.-Nd. 13:00-15:30, 20:30-23:30. Grillowane mięso, burgery i ryby. * W dzielnicy '''Serrallo''', przy porcie rybackim, znajduje się kilka lokali serwujących owoce morza. === Ekskluzywnie === * '''[https://aq-restaurant.com/ AQ]''', Les Coques 7 (''wschodnia flanka katedry''), ☏ +34 977 215954. Pn-Sb 13:15-17:00, 20:30-00:00. Restauracja cieszy się entuzjastycznym odbiorem za katalońskie jedzenie. Zapraszamy na menu degustacyjne. * {{Znacznik|'''Arcs Restaurante'''|41.1183 |1.2567 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://restaurantarcs.com/ Arcs Restaurante]''', Misser Sitges 13, ☏ +34 977 218040. Wt-Sb 13:00-15:30, 20:30-22:30. Wspaniałe dania kuchni śródziemnomorskiej. == Festiwale, imprezy == : '''Co się dzieje?''' Nadchodzące wydarzenia są publikowane na [https://www.tarragona.cat/cultura stronie internetowej Rady Miasta]. * '''[https://www.letour.fr/en/ Tour de France]''' rozpoczyna się w Tarragonie 5 lipca 2026 roku, pokonując 178 km do [[Barcelona|Barcelony]]. To dzień 2., a ''Grand Départ'' odbędzie się pierwszego dnia w Barcelonie. Dzień 3. będzie kontynuowany z [[Granollers]] do [[Francja|Francji]]. [[Plik:TARRAGONA 1929.jpg | thumb | 300px | Po prostu wykonuję rozkazy. ]] * '''Semana Santa''' to Wielki Tydzień poprzedzający Wielkanoc, z bogatym programem uroczystości. Główne procesje prowadzą członkowie ''Los Armats de la Sang'', olśniewający w mundurach Legionistów, ale poruszający się w wolnym tempie i z żałobnym werblem, żałujący swojego udziału w Ukrzyżowaniu. (Chociaż po prostu wykonywali rozkazy i nawet się wtedy nie urodzili). Za nimi podążają różni dostojnicy miejscy i religijni, a w połowie drogi kołysze się ogromna figura Madonny. * '''[https://www.tarragonaturisme.cat/en/events/tarragona-dixieland-festival Dixieland Festival]''' to festiwal jazzowy odbywający się w kwietniowy weekend. Niektóre wydarzenia są biletowane, ale na Rambla Nova i w innych miejscach publicznych odbywają się darmowe koncerty. * '''[https://www.tarragonaturisme.cat/en/events/sant-jordi-st-georges-day Sant Jordi]''' to święto ku czci świętego Jerzego, patrona Katalończyków, obchodzone 23 i 24 kwietnia. Zwyczajowo pary wymieniają się różami i książkami, a wydarzenie to przekształciło się w targ książek i kwiatów wzdłuż Rambla Nova. Wieże Ludzkie zazwyczaj pojawiają się na wypadek, gdyby św. Jerzy natknął się na niezwykle wysokiego smoka. * '''[https://www.tarragonaturisme.cat/en/events/international-ciutat-de-tarragona-fireworks-contest Konkurs fajerwerków]''' odbywa się w pierwszym tygodniu lipca na Miracle Beach. Sześć firm pirotechnicznych rywalizuje o rozświetlenie nieba, a zwycięzca odpala fajerwerki na Festiwal Santa Tecla. * '''[https://www.tarragonaturisme.cat/en/events/santa-tecla Festiwal Santa Tecla]''' odbywa się co roku w dniach 15-23 września. Święta Tekla była naśladowczynią św. Pawła: jej liczne ucieczki przed męczeństwem były raczej zabawne niż cudowne, jak na przykład gdy wszystkie foki-zabójcy zostały porażone piorunem. Jej kult jest najsilniejszy w tradycji prawosławnej, ale obecnie jest patronką hiszpańskiego internetu, ponieważ „tecla” oznacza klucz do komputera. Festiwal obejmuje parady, fajerwerki i ogólną huczną zabawę, w tym nieuniknione Wieże Ludzkie. == Noclegi == * Astari hotel 3-gwiazdkowy * Hotel SB Ciutat de Tarragona hotel 4-gwiazdkowy * Plaça De La Font hotel 1-gwiazdkowy * Alexandra Aparthotel BenstarHotelGroup hotel 3-gwiazdkowy == Kontakt == == Bezpieczeństwo == == Informacje turystyczne == '''[https://www.tarragonaturisme.cat/ca Tarragona Turisme]''' to biuro informacji turystycznej znajdujące się naprzeciwko katedry przy Carrer Major 37. Czynne od poniedziałku do soboty w godzinach 10:00-14:00, 15:00-18:00 i w niedziele w godzinach 10:00-14:00. == Wyjazd == {{Zarys}} {{Jest w|Tarragona (prowincja)}} [[Kategoria:Katalonia‎]] 37mhzw4qdag3mihxyp1flxt8ei8nk7x 0 18659 157528 150461 2026-07-06T08:47:59Z EUPBR 16020 /* Galeria */ 157528 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Pagebanner default.jpg}}{{Region infobox|nazwa=Księstwo łowickie|nazwa oryginalna=Ksinstwo łowickie, Ksinstwo|państwo=[[Polska]]|stolica=[[Łowicz]]|lud=ok. 120 tys.|język=polszczyzna (literacka, gwara księżacka)|kod samochodowy=ELC ([[powiat łowicki]]), ESK ([[powiat skierniewicki]]), ES (m. [[Skierniewice]])|mapa=Mapa Księżaków i gwary księżackiej.png}}[[Plik:Boże Ciało w Łowiczu 2019 5.jpg|mały|247x247px|Księżanki w tradycyjnych strojach w łowickiej procesji Bożego Ciała]] [[Plik:Muzeum Regionalne im. Wł. St. Reymonta – Lipce Reymontowskie (9).jpg|mały|Tradycyjny wystrój izby księżackiej w Muzeum Regionalnym im. Władysława Stanisława Reymonta w Lipcach]] [[Plik:Skansen Maurzyce (10).jpg|mały|Kościół z Wysokienic w Skansenie w Maurzycach]] '''Księstwo łowickie''' – region historyczno-etnograficzny w środkowej [[Polska|Polsce]], na południowo-zachodnim Mazowszu, obejmujący okolice [[Łowicz|Łowicza]] i [[Skierniewice|Skierniewic]]. Księstwo zamieszkane jest przez Księżaków – grupę etnograficzną wyróżniającą się odrębną tożsamością i wyjątkowo barwną kulturą materialną. Ich odrębność wynika z wielowiekowej przynależności do księstwa, które od wczesnego średniowiecza do I wojny światowej stanowiło terytorium odrębne prawnie – w I Rzeczypospolitej było kompleksem dóbr arcybiskupstwa gnieźnieńskiego. Z kolei w XIX w. był to majątek carów [[Rosja|Rosji]], stanowiący również oficjalną jednostkę terytorialną pod nazwą księstwo łowickie (ros. Ловичское княжество), której mieszkańcy jako jedni z pierwszych w kraju zostali uwłaszczeni. W okresie PRL-u, podobnie jak w innych regionach Polski, przejawy lokalnej odrębności, takie jak księżacka gwara i tożsamość, były celowo zwalczane. Tożsamość księstwa i Księżaków utrzymuje się najbardziej w miejscowościach oddalonych od miast, a przede wszystkim wśród twórców ludowych; w mediach nazwy ''księstwo łowickie'' i ''Księżacy'' są używane raczej w kontekście historycznym i etnograficznym. Nie zmienia to faktu, że elementy kultury księżackiej są do dziś podtrzymywane jako część lokalnej tradycji, czyniąc z księstwa łowickiego region atrakcyjny turystycznie. == Obszar == Historyczne księstwo łowickie obejmuje obszar odpowiadający w przybliżeniu współczesnemu [[Powiat łowicki|powiatowi łowickiemu]] oraz zachodniej części [[Powiat skierniewicki|powiatu skierniewickiego]]. Pod względem historycznym zalicza się ono w większości do [[Mazowsze|Mazowsza]]; okolice Zdun i Bąkowa leżą w [[Ziemia łęczycka|ziemi łęczyckiej]]. == Historia == {{W Wikipedii|Księstwo łowickie#Historia}} Od wczesnego średniowiecza do zaborów Rzeczypospolitej Obojga Narodów księstwo stanowiło kompleks dóbr arcybiskupstwa gnieźnieńskiego, którego mieszkańcy, w porównaniu do sąsiadów zamieszkujących dobra szlacheckie, cieszyli się większymi swobodami. W czasach zaborów było własnością carów Rosji i oficjalną jednostką terytorialną regulowaną przez zaborcze władze rosyjskie. Od 1820 r. Joanna Grudzińska, żona wielkiego księcia Konstantego, nosiła oficjalny tytuł księżnej łowickiej. W roku 1838 Joanna Grudzińska przeprowadziła na obszarze księstwa uwłaszczenie chłopów, którzy odtąd zaczęli rozwijać oryginalną kulturę materialną. == Atrakcje == === Święta kościelne === Popularnością cieszą się procesje, podczas których Księżacy, a przede wszystkim Księżanki, zakładają tradycyjne stroje ludowe. Do miejscowości, w których w trakcie świąt kościelnych można zobaczyć efektowne, tradycyjne procesje, należą: * [[Łowicz]] – historyczna stolica księstwa łowickiego, w której odbywa się największa procesja Bożego Ciała w regionie. Przyciąga ona też największą liczbę turystów. Towarzyszą jej występy lokalnych zespołów ludowych odbywające się w muszli koncertowej w parku Błonie, są tam również stragany z rękodziełem ludowym. * [[Złaków Kościelny]], [[Gmina Zduny (powiat łowicki)|gm. Zduny]] – w Parafii Wszystkich Świętych w Złakowie nadal żywy jest zwyczaj słania trasy procesji liśćmi tataraku, które dają charakterystyczny zapach. W Boże ciało są tu stragany z rękodziełem ludowym, poczęstunek od lokalnych kół gospodyń wiejskich oraz warsztaty i potańcówki z księżackimi kapelami i twórcami ludowymi. * [[Domaniewice (województwo łódzkie)|Domaniewice]] – szczególną atrakcją w jest tu tradycyjny, ręcznie układany dywan z kwiatów. * [[Wysokienice (gmina Głuchów)|Wysokienice]], gm. Głuchów * [[Janisławice (województwo łódzkie)|Janisławice]], gm. Głuchów === Muzea regionalne === Liczne w regionie są regionalne muzea, które gromadzą obszerne zbiory z zakresu historii i kultury księstwa. Należą do nich: * Muzeum w Łowiczu – największe muzeum w księstwie łowickim. W jego zbiorach można zobaczyć liczne zabytki księżackiej sztuki ludowej z XIX i XX wieku, takie jak zabytkowe stroje i elementy zdobnictwa oraz eksponaty związane z historią samego miasta. ** Skansen w [[Maurzyce|Maurzycach]] – obejmuje zabytki księżackiego budownictwa ludowego zebrane w różnych miejscowościach regionu. * Przysiółek Złakowski – prywatny skansen w Złakowie Kościelnym prezentujący kilka zagród pochodzących z samego Złakowa i paru okolicznych miejscowości. * Muzeum Ludowe Rodziny Brzozowskich w [[Sromów|Sromowie]] – prywatne muzeum prezentujące twórczość Juliana Brzozowskiego – księżackiego rzeźbiarza ludowego z Zabostowa – oraz jego potomków. Najbardziej rozsławiły je rzeźby, które były rzeźbione przez Brzozowskiego jesienią i wprawiane w ruch za pomocą mechanizmów. Znajdują się tam również inne elementy księżackiej sztuki i zdobnictwa ludowego, takie jak wycinanki i pająki. * Muzeum Regionalne im. Władysława Stanisława Reymonta w [[Lipce Reymontowskie|Lipcach Reymontowskich]] – prywatne muzeum mieszczące się w zabudowaniach dawnej farbiarni, która farbowała wełnę na stroje mieszkańcom Lipiec i okolicznych wsi. Obejmuje pamiątki po Władysławie Stanisławie Reymoncie, ale również obszerne zbiory z zakresu księżackiej sztuki ludowej oraz zabytkowe sprzęty służące do obróbki lnu. * Zagroda ludowa ''Centrum Reymontowskie'' – gminny skansen obejmujący parę zabytkowych budynków mieszkalnych. Leży w bezpośrednim sąsiedztwie Muzeum Regionalnego im. Władysława Stanisława Reymonta; jest miejscem licznych wydarzeń kulturalnych organizowanych przez gminę. * Galeria Staroci i Pamiątek Regionalnych w Lipcach Reymontowskich – prywatne muzeum prowadzone przez Zbigniewa Stania, regionalistę księżackiego pochodzącego z pobliskiego Pszczonowa. Obejmuje zabytki księżackiej kultury materialnej, a także liczne pamiątki ze zdjęć do filmu ''Chłopi'' z 1973 r. i kolekcję wielojęzycznych wydań powieści ''Chłopi''. * Muzeum Czynu Zbrojnego w Lipcach Reymontowskich – prywatne muzeum obejmujące zbiory związane z działaniami zbrojnymi w okolicach Lipiec, w tym liczne sprzęty wojskowe. == Dojazd == === Koleją === Przez region przebiegają linie kolejowe: * nr 1 (Warszawa–Katowice) * nr 3 (Warszawa Zachodnia–Kunowice) * nr 11 (Skierniewice–Łowicz Główny) * nr 12 (Skierniewice–Łuków) * nr 15 (Bednary–Łódź Kaliska) === Samochodem === Przez region przebiega autostrada A2 oraz drogi krajowe: * 14 (Pabianice–Łowicz) * 70 (Łowicz–Zawady) * 72 (Konin–Rawa Mazowiecka) * 92 (Rzepin–Siedlce) == Galeria == <gallery> Plik:Corpus Christi in Łowicz.jpg|Procesja Bożego Ciała w Łowiczu Plik: Katedra w Lowiczu 2012 05 05 14538.jpg |Kolegiata w Łowiczu Plik:Polska Maurzyce 006.jpg|Wnętrze zabytkowej chałupy księżackiej w Skansenie w Maurzycach Plik:Skierniewice palac prymasowski.jpg|Pałac Prymasowski w Skierniewicach Plik:2. Brama Parkowa Henryka Sienkiewicza, Gmina Skierniewice, Polska.jpg|Brama Parkowa w Skierniewicach Plik:Domek dróżnika, w którym przebywał Władysław Stanisław Reymont - Lipce Reymontowskie - 001081c.jpg|Dom Władysława Stanisława Reymonta w Lipcach Plik:Ekspozycja dot. stroju ludowego. Galeria Staroci i Pamiątek Regionalnych - Lipce Reymontowskie - 001090c.jpg|Tradycyjne stroje księżackie w Galerii Staroci i Pamiątek Regionalnych w Lipcach Plik:Odpust parafialny w Janisławicach.jpg|Procesja przed kościołem św. Małgorzaty w Janisławicach Plik:Kościół w Pszczonowie.jpg|Kościół parafialny św. Doroty w Pszczonowie </gallery> == Zobacz też == * [[powiat łowicki]] * [[Łowicz]] * [[Mazowsze]] {{Jest w|Polska}} [[Kategoria:Województwo łódzkie]] [[Kategoria:Regiony historyczne i etnograficzne Polski]] b2do7rv7cfxyqjysg20jhc9uu8kfc5f 0 19238 157526 157520 2026-07-05T20:25:37Z BJPB110 17428 /* Uprawnienia */ 157526 wikitext text/x-wiki '''Turystykę żeglarską i motorowodną''' można w Polsce uprawiać głównie na pojezierzach. Najpopularniejszym obszarem do tego jest Kraina Wielkich Jezior Mazurskich, gdzie znajdują się m.in. dwa największe jeziora w Polsce - Śniardwy i Mamry. == Jacht == '''Jacht''' jest to jednostka wodna służąca do celów sportowych lub turystycznych. === Kwestie techniczne === ==== Napęd ==== Jacht żaglowy ma jako głowny napęd żagle. Najczęściej na polskich jeziorach występują jachty o 2 żaglach, chociaż takie o 1 lub 3 też nie są specjalnie rzadkie. Większość współczesnych jachtów żaglowych ma też spalinowy silnik pomocniczy używany m.in. w portach i kanałach. Jachty motorowodne używają silnika spalinowego jako głównego i prawie zawsze jedynego napędu. Awaryjnym rodzajem napędu są wiosła. W ostatnich latach pojawiły się też wodne silniki elektryczne. ==== Wyposażenie ==== Większość jachtów, szczególnie żaglowych, posiada kabinę z miejscami do spania i przechowywania towarów, czasem też dodatkowymi elementami jak kuchenka gazowa, toaleta, elektryczne oświetlenie czy zlewozmywak. === Własny jacht === Wejście w posiadanie własnego jachtu, czy to żaglowego, czy też motorowodnego, a także jego utrzymanie często wiąże się z pewnymi kosztami. Żaglówka bez kabiny może oznaczać koszt od kilku do 40 tysięcy zł. W przypadku mniejszych jednostek żaglowych kabinowych cena używanego egzemplarza może wynosić około 40 - 70 tys. zł, nowsze mogą kosztować ponad 100 tys. zł. Większe jednostki spotykane na Mazurach mieszczące nawet do 10 osób mogą kosztować od 100 do 500 tysięcy złotych. Jacht typowo morski wiąże się z jeszcze większymi kosztami. Motorówki mogą kosztować od 10 do 300 tys złotych. Do kosztów dochodzą opłaty portowe, które poza Wielkimi Jeziorami wynosić mogą od ok. 1000 zł/sezon, na Mazurach mogą wynosić od 4000 do ponad 20000 zł/sezon, w przypadku odwiedzin w porcie ok. 100 zł za noc. Zależne są one od standardu portu, jak i długości kadłuba jachtu. Do kosztów należy też doliczyć przyczepę, części zamienne i opłaty za przechowywanie łodzi przez zimę w przypadku, gdy nie mamy gdzie jej przechowywać. W przypadku jachtów motorowodnych wysokie mogą się też okazać koszty paliwa (najczęściej jest to benzyna 95). Na akwenach obowiązują też roczne winiety. === Czarter jachtu === Na wielu akwenach, tak w Polsce jak i za granicą, istnieje możliwość wypożyczania jachtów na określony czas (np. tydzień) w odpowiednich firmach czarterowych. Koszt takiego czarteru na Mazurach czy Jezioraku wynosi mniej więcej od 1500 do 9000 zł/tydzień w zależności od rozmiaru, wyposażenia, firmy itp. W przypadku jachtów morskich, np. na Bałtyku, Adriatyku czy w Grecji ceny mogą wynosić od 5 do nawet 40 tysięcy złotych za tydzień. Umowa czarteru czesto też ogranicza obszar, po którym jachtem takim można pływać i sprawy typu przyjmowanie osób trzecich czy udział w regatach (który jest z reguły zabroniony przez firmy czarterowe). == Kwestie prawne == === Uprawnienia === Polskie, jak i zagraniczne prawo wymaga odpowiednich kwalifikacji od osób dowodzących jachtami. Patent nie jest wymagany do samego sterowania łodzią, ale podczas rejsu łodzi na którą jest takowy wymagany musi znajdować się na niej posiadacz stosownego patentu (kapitan). Firmy czarterowe często mogą wymagać okazania patentu przez najemcę jako gwarancji umiejętności. Kara za brak wymaganego patentu obejmuje mandat do 500 zł. ==== Polskie patenty żeglarskie ==== Jednostki żaglowe mogą mieć też stosownej mocy silnik pomocniczy. * '''Bez patentu''' można pływać jachtami żaglowymi do 7,5 m długości i jedynie po wodach śródlądowych (mniejsze jachty turystyczne) . * '''Patent Żeglarza Jachtowego (ŻJ)''' pozwala na dowodzenie wszystkimi jachtami żaglowymi po wodach śródlądowych, a także jachtami do 12 m długości po morzu, ale jedynie w strefie 2 mil morskich (3704 m) od brzegu w porze dziennej. Patent ten można uzyskać po zdaniu egzaminu złożonego z części teoretycznej (75 pytań jednokrotnego wyboru, wymagane 65 poprawnych odpowiedzi) i praktycznej - rejs, ważne jego elementy. Patent ten można uzyskać mając 14 lat. * '''Patent Jachtowego Sternika Morskiego (JSM)''' pozwala dowodzić każdym jachtem żaglowym po wodach śródlądowych i jednostkami do 18 m długości po wodach morskich bez ograniczenia co do odległości czy pory dnia. Do jego uzyskania wymagane jest ukończenie 18 roku życia, 200 godzin stażu w minimum 2 rejsach morskich, a także zdanie egzaminu podobnego do tego na ŻJ, który jednak odbywa się na morzu, zakres materiału jest znacznie większy, a część teoretyczna obejmuje też zadanie nawigacyjne. * '''Patent Kapitana Jachtowego (KJ)''' pozwala dowodzić każdym jachtem żaglowym bez względu na akwen czy rozmiar. Aby go uzyskać należy ukończyć 18 rok życia, mieć już patent Jachtowego Sternika Morskiego i po jego uzyskaniu odbyć 1200 godzin stażu w co najmniej 6 rejsach morskich, w tym co najmniej 400 godzin samodzielnego prowadzenia jachtu powyżej 7,5 m długości, 100 godzin na jachcie dłuższym niż 20 m i 100 godzin na wodach pływowych z zawinięciem do minimum 2 portów pływowych. Uwaga! Polski Związek Żeglarski uznaje tylko godziny stażu zdobyte na rejsach o łącznym czasie trwania (od zaokrętowania do wyokrętowania) co najmniej 48 h. ====Polskie patenty motorowodne==== Odpowiednie uprawnienia są też potrzebne na jachty motorowodne. * '''Bez patentu''' można pływać po wodach śródlądowych motorówkami z silnikiem do 10 kW (13,6 KM) mocy bez ograniczenia prędkości i do 75 kW mocy z prędkością ograniczoną do 15 km/h i 13 m długości. * '''Patent Sternika Motorowodnego (SM)''' pozwala pływać wszystkimi łodziami motorowymi z takimi samymi ograniczeniami, jak patent Żeglarza Jachtowego żaglowymi, ale osoby młodsze niż 16 lat są ograniczone do 60 kW mocy silnika. Do jego uzyskania potrzeba wieku min. 14 lat i zdania egzaminu takiego, jak na Żeglarza Jachtowego, tylko z w pewnym stopniu odmiennym materiałem i egzaminem na motorówce. * '''Patent Motorowodnego Sternika Morskiego (MSM)''' pozwala prowadzić jachty motorowe z takimi ograniczeniami jak JSM jachty żaglowe. Wymagania co do wieku i stażu również są identyczne. Formuła egzaminu również jest taka sama za wyjątkiem zakresu materiału i łodzi na której jest zdawany. * '''Patent Kapitana Motorowodnego (KM)''' pozwala prowadzić każdy jacht motorowodny. Wymagania co do wieku i stażu są takie same jak dla KJ, przy czym staż ten musi być uzyskany po uzyskaniu patentu MSM. ==== Inne licencje ==== * PZMiNW wydaje też bardziej specjalistyczne licencje: '''Patent Mechanika Motorowodnego''', '''Licencję na holowanie narciarza wodnego lub innych obiektów pływających''' i '''Licencję na holowanie statków powietrznych'''. * Specjalnych uprawnień wymaga się od operatorów radia VHF, które jest podstawą komunikacji na morzu. Jest wymagana przy wynajęciu jachtu morskiego. ==== Automatyczne uzyskiwanie patentów ==== Patenty motorowodne MSM i KM można uzyskać automatycznie przy uzyskaniu odpowiadających im poziomem patentów żeglarskich (JSM i KM). Sytuacja odwrotna (uzyskanie JSM razem z MSM lub KJ razem z KM) jest możliwa tylko w przypadku osób posiadających już patent co najmniej Żeglarza Jachtowego. Należy pamiętać, że patenty żeglarskie wydaje Polski Związek Żeglarski (PZŻ), a motorowodne Polski Związek Motorowodny i Narciarstwa Wodneego (PZMiNW). ==== Szkolenia ==== Do uzyskania żadnego z patentów szkolenie nie jest warunkiem koniecznym. Szkolenia przygotowawcze do egzaminów obejmują najczęściej wykłady z teorii i zajęcia praktyczne na wodzie. Koszta mogą różnić się w zależności od konkretnego patentu, miejsca, trybu szkolenia (szkolenia mogą mieć zarówno formę kursu jak na prawo jazdy, jak i obozu szkoleniowego) i firmy. Wiele firm szkoleniowych oferuje łączone szkolenie na Żeglarza Jachtowego i Sternika Motorowodnego, jak i oba egzaminy w jeden dzień. === Zasady obowiązujące na wodzie === Na różnych akwenach obowiązują konkretne zasady co do użytkowania łodzi. ==== Szlaki wodne i inne strefy ==== Na najpopularniejszych jeziorach wyznaczono tory wodne oznaczone czerwonymi i zielonymi bojami. Istnieją też strefy ciszy (zakazu używania silników spalinowych) i całkowitego zakazu żeglugi. W kanałach obowiązuje zakaz pływania na żaglach. ==== Żegluga nocna ==== Na większości polskich jezior nie można pływać nocą. Nocna żegluga po jeziorach jest niebezpieczna ze względu na brak oznaczenia świetlnego zagrożeń takich jak podwodne skały i brak świateł nawigacyjnych na jachtach śródlądowych. Na morzu stosowne do statku światła nawigacyjne są obowiązkowe w nocy. ==== Pierwszeństwo ==== W Polsce na wodach śródlądowych: * Za '''mały statek''' uznaje się taki, który jest krótszy niż 20 m i nie może przewozić 12 lub więcej osób jsko pasażerów. * Za '''statek o napędzie mechanicznym''' uznaje się każdy statek używający w danej chwili silnika, włącznie z jachtem żaglowym płynącym na silniku, w tym jednocześnie na żaglach i na silniku. Obowiązuje następująca hierarchia pierwszeństwa: * Statek, który utracił zdolność manewrową (z awarią) * Statek o ograniczonej zdolności manewrowej (np. prom na linie) * Statek zajęty połowem (siecią) * Mały statek ustępuje każdemu ''dużemu statkowi'' * Statek żaglowy * Statek o innym napędzie (np. kajak) * Statek o napędzie mechanicznym * Statek o dużej prędkości (np. wodolot) Przy wyprzedzaniu pierwszeństwo ma wyprzedzany. Wśród żaglówek na kursie kolizyjnym pierwszeństwo ma płynąca prawym halsem, jeżeli obie mają ten sam hals - ta płynąca ostrzej na wiatr. Wymijanie następuje z jachtem wymijanym po lewej burcie. Wśród motorówek na kursie kolizyjnym pierwszeństwo ma ta po prawej burcie drugiej. W sytuacji bezpośredniego zagrożenia kolizją należy zrobić wszystko, co koniczne dla jej uniknięcia, włącznie ze złamaniem przepisów. Na morzu nie ma podziału na statki duże i małe, obowiązują specjalne tory ruchu dla większych jednostek. ==== Alkohol ==== Prowadzenie statku wodnego pod wpływem alkoholu jest zabronione i może skończyć się konfiskatą jednostki. ==== Przepisy lokalne ==== Na poszczególnych jeziorach obowiązują lokalne zasady co do dobijania do brzegu na dziko, stref zakazu żeglugi, użytkowania motorówek, prędkości, innych specjalnych stref itp. wynikające ze specyfiki akwenu. == Bezpieczeństwo == Podczas aktywności nad wodą należy zachowywać szczególną ostrożność. Główne zagrożenia przy wypadnięciu za burtę to hipotermia i utonięcie. Do podstawowych środków ratunkowych należą: * Kamizelki ratunkowe chroniące od utonięcia nawet osobę nieprzytomną. Nigdy nie należy ich nosić we wnętrzu kabiny. * Kamizelki asekuracyjne chroniące przed utonięciem tylko przytomną osobę umiejącą pływać. * Koło ratunkowe, które należy rzucić osobie, która wpadła do wody. === Kontakt w sytuacji zagrożenia nad wodą === 112 - Centrum Powiadamiania Ratunkowego 601 100 100 - Numer alarmowy nad wodą (WOPR/MOPR) Wezwania MAYDAY i PAN PAN na morzu - kanał VHF 16 == Szlaki żeglarskie w Polsce == Do największych akwenów dla turystyki wodnej w Polsce należą: * '''Wielkie Jeziora Mazurskie''' - kompleks jezior w okolicach miast Giżycko, Węgorzewo, Pisz, Mikołajki i Ruciane-Nida. Znajdują się tam takie jeziora jak Śniardwy, Mamry, Niegocin i Tałty. Jeziora połączone są kanałami lub naturalnymi cieśninami. Istnieje kilkadziesiąt miejscowości z portami. Dostępne są czartery z wielu miejsc. * '''Jeziorak''' - jezioro na północ od Iławy. Kanałami połączone z innymi jeziorami i Zalewem Wiślanym. Drugi oprócz Iławy większy port znajduje się we wsi Siemiany. * '''Zalew Soliński''' - sztuczne jezioro w Bieszczadach, na Sanie. Główne miejscowości: Solina, Polańczyk. == Porty i inne miejsca postoju == === Porty === Na polskich jeziorach porty posiadają zazwyczaj osobne keje dla rezydentów, dla gości i dla firm czarterowych. Do usług tam dostępnych należą najczęściej toalety, prysznice, zlewnia toalet chemicznych, śmietnik, zmywak, możliwość uzupełnienia wody i prądu przy kei. W niektórych miejscach usługi te lub część z nich jest płatna osobno, w innych jest wliczona w cenę postoju. W pobliżu portu położonego w mieście często znajduje się sklep i/lub restauracja. Na Mazurach część portów w miastach posiada też stację paliw dostępną od strony wody, napełnianie butli z gazem itp. Podobnie jest też w portach jachtowych m.in. greckich lub chorwackich. === Bindugi i leśne pomosty === Na bardziej uczęszczanych jeziorach istnieją bindugi, czyli miejsca do postoju na "pół-dziko". Postój tam jest płatny lub wliczony w cenę winiety (zależy od miejsca i operatora bindugi/pomostu). Miejsca takie znajdują się na zalesionych brzegach. W niektórych z nich istnieją pomosty, w innych cumuje się do drzew rosnących na brzegu. W tego rodzaju miejscu zazwyczaj isnieje krąg ogniskowy, wiata i toaleta (toi-toi). Niektóre posiadają też studnię z pompą. === Postój na dziko === Na polskich jeziorach praktykuje się też cumowanie w lesie z pomocą cum zawiązanych do drzew i kotwicy. Jeżeli dane miejsce było już wcześniej odwiedzane w ten sposób, to istnieje tam już przerwa w szuwarach i miejsce po ognisku. Postój na dziko jest zakazany w niektórych miejscach, w szczególności jeżeli dany brzeg jest własnością prywatną lub częścią rezerwatu przyrody. === Pola boi i kotwicowiska === Na polskich jeziorach raczej nie występują miejsca do postoju w ten sposób, głównie dlatego że jachty jeziorne mają z reguły małe zanurzenie i mogą stawać przy samym brzegu. Płatne boje są częste np. w Chorwacji. Na wielu akwenach morskich często występują kotwicowiska. W tego rodzaju miejscach do dostania się na ląd służy ponton wyposażony w wiosła i/lub silnik. == Regaty == '''Regaty''' to zawody sportowe - wyścigi jachtów żaglowych na określonej trasie. Odbywają się zarówno na wielką skalę (przez morze/ocean lub dookoła świata) jak i na pomniejszych jeziorach. Udział w nich wiąże się z większym ryzykiem, ze względu na to, że nie obowiązują w nich przepisy co do pierwszeństwa i wykonywane są gwałtowne manewry z dużą prędkością. Z tego powodu umowy czarterów zabraniają użycia jachtu do takiej aktywności. Zbliżanie się w rejon regat jachtem niebiorącym w nich udziału również nie jest dobrym pomysłem z tej samej przyczyny. Podobnie jest z zawodami skuterów wodnych. m2g5372ew109tylsj3qsfs6niv15o3a