Wikipodróże
plwikivoyage
https://pl.wikivoyage.org/wiki/Strona_g%C5%82%C3%B3wna
MediaWiki 1.47.0-wmf.24
first-letter
Media
Specjalna
Dyskusja
Użytkownik
Dyskusja użytkownika
Wikipodróże
Dyskusja Wikipodróży
Plik
Dyskusja pliku
MediaWiki
Dyskusja MediaWiki
Szablon
Dyskusja szablonu
Pomoc
Dyskusja pomocy
Kategoria
Dyskusja kategorii
TimedText
TimedText talk
Moduł
Dyskusja modułu
Wydarzenie
Dyskusja wydarzenia
Bandung
0
345
159579
79015
2026-10-23T07:13:51Z
Moromar
2451
159579
wikitext
text/x-wiki
{{top-banner}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Bandung
|nazwa oryginalna =
|widok = Montage of Bandung.jpg
|opis =
|herb =
|mapa = Locator of Bandung.png
|państwo = [[Plik:Flag of Indonesia.svg|20px]] [[Indonezja]]
|region = [[Plik:Flag_of_West_Java_(vectorised).svg|20px]] [[Jawa Zachodnia]]
|powierzchnia = 167,31
|wysokość = 708
|ludność = 2 528 200
|prefiks = (+62) 22
|kod pocztowy = 401xx, 402xx, 406xx
|www =
}}
'''Bandung''' to stolica prowincji [[Jawa Zachodnia]] i trzecie co do wielkości miasto w [[Indonezja|Indonezji]], zaraz po [[Dżakarta|Dżakarcie]] i [[Surabaja|Surabai]]. W czasach kolonialnych Holendrzy nazywali je '''Parijs van Java''' (Paryż Jawy) ze względu na podobieństwo do [[Paryż]]a i panującą tam europejską atmosferę. Lokalnie miasto określane jest mianem ''Kota Kembang'', co dosłownie oznacza '''miasto kwiatów''' – nazwa ta wzięła się stąd, że zarówno w epoce kolonialnej, jak i w okresie republikańskim (aż do początku lat 60. XX wieku), Bandung słynęło z ogromnej liczby kwiatów.
Miasto położone jest na terenie dawnego jeziora, na wysokości 768 m n.p.m. Otoczenie bujnych i malowniczych gór [[Parahyangan]] sprawia, że panuje tu chłodniejszy klimat niż w większości dużych indonezyjskich metropolii. Jeśli szukasz miejskich atrakcji, znajdziesz tu liczne uczelnie, bogatą ofertę odzieżową oraz wspaniałe miejsca na kulinarną przygodę. Dzięki niewielkiej odległości od [[Dżakarta|Dżakarty]], Bandung stało się niezwykle popularnym celem weekendowych wyjazdów dla jej mieszkańców. Szczególnie w okresach świątecznych miasto bywa zatłoczone, a na drogach pojawia się mnóstwo samochodów przyjeżdżających ze stolicy.
==Charakterystyka==
==Dojazd==
===Samolotem===
Znajduje się tu port lotniczy.
===Koleją===
Znajduje się tu stacja kolejowa.
===Samochodem===
Bandung jest ważnym węzłem drogowym.
==Komunikacja==
==Warto zobaczyć==
==Najbliższe okolice==
==Praca==
==Nauka==
==Zakupy==
==Gastronomia==
==Festiwale, imprezy==
==Nocleg==
==Kontakt==
==Bezpieczeństwo==
==Informacje turystyczne==
==Wyjazd==
{{Jest w|Jawa Zachodnia}}
{{Zarys}}
{{Atrybucja}}
[[Kategoria:Indonezja]]
ngyj3nhdxlbcu09eh5ra9ol7m9r3xxy
159580
159579
2026-10-23T07:22:06Z
Moromar
2451
159580
wikitext
text/x-wiki
{{top-banner}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Bandung
|nazwa oryginalna =
|widok = Montage of Bandung.jpg
|opis =
|herb =
|mapa = Locator of Bandung.png
|państwo = [[Plik:Flag of Indonesia.svg|20px]] [[Indonezja]]
|region = [[Plik:Flag_of_West_Java_(vectorised).svg|20px]] [[Jawa Zachodnia]]
|powierzchnia = 167,31
|wysokość = 708
|ludność = 2 528 200
|prefiks = (+62) 22
|kod pocztowy = 401xx, 402xx, 406xx
|www =
}}
'''Bandung''' to stolica prowincji [[Jawa Zachodnia]] i trzecie co do wielkości miasto w [[Indonezja|Indonezji]], zaraz po [[Dżakarta|Dżakarcie]] i [[Surabaja|Surabai]]. W czasach kolonialnych Holendrzy nazywali je '''Parijs van Java''' (Paryż Jawy) ze względu na podobieństwo do [[Paryż]]a i panującą tam europejską atmosferę. Lokalnie miasto określane jest mianem ''Kota Kembang'', co dosłownie oznacza '''miasto kwiatów''' – nazwa ta wzięła się stąd, że zarówno w epoce kolonialnej, jak i w okresie republikańskim (aż do początku lat 60. XX wieku), Bandung słynęło z ogromnej liczby kwiatów.
Miasto położone jest na terenie dawnego jeziora, na wysokości 768 m n.p.m. Otoczenie bujnych i malowniczych gór [[Parahyangan]] sprawia, że panuje tu chłodniejszy klimat niż w większości dużych indonezyjskich metropolii. Jeśli szukasz miejskich atrakcji, znajdziesz tu liczne uczelnie, bogatą ofertę odzieżową oraz wspaniałe miejsca na kulinarną przygodę. Dzięki niewielkiej odległości od [[Dżakarta|Dżakarty]], Bandung stało się niezwykle popularnym celem weekendowych wyjazdów dla jej mieszkańców. Szczególnie w okresach świątecznych miasto bywa zatłoczone, a na drogach pojawia się mnóstwo samochodów przyjeżdżających ze stolicy.
== Dzielnice ==
Pod względem administracyjnym miasto Bandung (''Kota Bandung'') dzieli się na 30 dzielnic (''kecamatan''). Na potrzeby niniejszego przewodnika miasto podzielono jednak na pięć obszarów, co jest bardziej użyteczne dla podróżnych.
{{Lista regionów
| mapa regionów = Bandung Wikivoyage districts map.png
| rozmiar mapy = Dzielnice Bandung
| opis mapy = 500px
| nazwa regionu 1 = [[Bandung/Centrum|Centralny Bandung]]
| kolor regionu 1 = #C9815E
| elementy regionu 1 =
| opis regionu 1 = Centrum Bandungu, w którego sercu znajduje się plac Alun-alun. Dzielnica ta obejmuje fragment historycznej Wielkiej Drogi Pocztowej (''Jalan Asia Afrika'') – traktu, przy którym powstało miasto – a także główny dworzec kolejowy.
| nazwa regionu 2 = [[Bandung/Północ|Północny Bandung]]
| kolor regionu 2 = #578E86
| elementy regionu 2 =
| opis regionu 2 = Wille z epoki kolonialnej, budynki rządowe i kompleks uniwersytecki ITB wzdłuż ''Jalan Dago'', która biegnie od centrum miasta aż do wzgórz. Jest to centrum sklepów fabrycznych, restauracji i kawiarni z widokiem na miasto.
| nazwa regionu 3 = [[Bandung/Północny-zachód|Północno-zachodni Bandung]]
| kolor regionu 3 = #7FA5CF
| elementy regionu 3 =
| opis regionu 3 = Szerokie możliwości robienia zakupów, od „ulicy dżinsów” ''Jalana Cihampelasa'' po rozległe centrum handlowe ''Paris Van Java''. Północno-zachodni Bandung obejmuje także główną drogę prowadzącą do gór Lembang i lotnisko.
| nazwa regionu 4 = [[Bandung/Południe|Południowy Bandung]]
| kolor regionu 4 = #B383B3
| elementy regionu 4 =
| opis regionu 4 = Rozległe obszary mieszkalne na południowej równinie Bandung. Atrakcją dla podróżnych jest centrum handlowe Trans Studio Mall, w którym mieści się jeden z największych krytych parków tematycznych na świecie.
| nazwa regionu 5 = [[Bandung/Wschód|Wschodni Bandung]]
| kolor regionu 5 = #D5DC76
| elementy regionu 5 =
| opis regionu 5 = Więcej obszarów mieszkalnych. W tej dzielnicy znajduje się ''Saung Angklung Udjo'', centrum kulturalne, w którym odbywają się występy tradycyjnej muzyki sundajskiej. Wiele hoteli i restauracji zlokalizowanych jest tu wzdłuż ulic Jalan Riau i Jalan Supratman.
}}
Obszar metropolitalny Wielkiego Bandung (''Bandung Raya'') liczy ponad 8 milionów mieszkańców i rozciąga się daleko poza miasto Bandung. Miasto [[Cimahi]] na zachodzie jest największym przedmieściem Bandung. Dla podróżnych okolice [[Lembang]] na północy i [[Ciwidey]] na południu należą do najważniejszych atrakcji Wielkiego Bandung.
==Charakterystyka==
==Dojazd==
===Samolotem===
Znajduje się tu port lotniczy.
===Koleją===
Znajduje się tu stacja kolejowa.
===Samochodem===
Bandung jest ważnym węzłem drogowym.
==Komunikacja==
==Warto zobaczyć==
==Najbliższe okolice==
==Praca==
==Nauka==
==Zakupy==
==Gastronomia==
==Festiwale, imprezy==
==Nocleg==
==Kontakt==
==Bezpieczeństwo==
==Informacje turystyczne==
==Wyjazd==
{{Jest w|Jawa Zachodnia}}
{{Zarys}}
{{Atrybucja}}
[[Kategoria:Indonezja]]
6dl8osutort0tqsoavhe0j2hl3aa362
159581
159580
2026-10-23T07:29:58Z
Moromar
2451
/* Charakterystyka */
159581
wikitext
text/x-wiki
{{top-banner}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Bandung
|nazwa oryginalna =
|widok = Montage of Bandung.jpg
|opis =
|herb =
|mapa = Locator of Bandung.png
|państwo = [[Plik:Flag of Indonesia.svg|20px]] [[Indonezja]]
|region = [[Plik:Flag_of_West_Java_(vectorised).svg|20px]] [[Jawa Zachodnia]]
|powierzchnia = 167,31
|wysokość = 708
|ludność = 2 528 200
|prefiks = (+62) 22
|kod pocztowy = 401xx, 402xx, 406xx
|www =
}}
'''Bandung''' to stolica prowincji [[Jawa Zachodnia]] i trzecie co do wielkości miasto w [[Indonezja|Indonezji]], zaraz po [[Dżakarta|Dżakarcie]] i [[Surabaja|Surabai]]. W czasach kolonialnych Holendrzy nazywali je '''Parijs van Java''' (Paryż Jawy) ze względu na podobieństwo do [[Paryż]]a i panującą tam europejską atmosferę. Lokalnie miasto określane jest mianem ''Kota Kembang'', co dosłownie oznacza '''miasto kwiatów''' – nazwa ta wzięła się stąd, że zarówno w epoce kolonialnej, jak i w okresie republikańskim (aż do początku lat 60. XX wieku), Bandung słynęło z ogromnej liczby kwiatów.
Miasto położone jest na terenie dawnego jeziora, na wysokości 768 m n.p.m. Otoczenie bujnych i malowniczych gór [[Parahyangan]] sprawia, że panuje tu chłodniejszy klimat niż w większości dużych indonezyjskich metropolii. Jeśli szukasz miejskich atrakcji, znajdziesz tu liczne uczelnie, bogatą ofertę odzieżową oraz wspaniałe miejsca na kulinarną przygodę. Dzięki niewielkiej odległości od [[Dżakarta|Dżakarty]], Bandung stało się niezwykle popularnym celem weekendowych wyjazdów dla jej mieszkańców. Szczególnie w okresach świątecznych miasto bywa zatłoczone, a na drogach pojawia się mnóstwo samochodów przyjeżdżających ze stolicy.
== Dzielnice ==
Pod względem administracyjnym miasto Bandung (''Kota Bandung'') dzieli się na 30 dzielnic (''kecamatan''). Na potrzeby niniejszego przewodnika miasto podzielono jednak na pięć obszarów, co jest bardziej użyteczne dla podróżnych.
{{Lista regionów
| mapa regionów = Bandung Wikivoyage districts map.png
| rozmiar mapy = Dzielnice Bandung
| opis mapy = 500px
| nazwa regionu 1 = [[Bandung/Centrum|Centralny Bandung]]
| kolor regionu 1 = #C9815E
| elementy regionu 1 =
| opis regionu 1 = Centrum Bandungu, w którego sercu znajduje się plac Alun-alun. Dzielnica ta obejmuje fragment historycznej Wielkiej Drogi Pocztowej (''Jalan Asia Afrika'') – traktu, przy którym powstało miasto – a także główny dworzec kolejowy.
| nazwa regionu 2 = [[Bandung/Północ|Północny Bandung]]
| kolor regionu 2 = #578E86
| elementy regionu 2 =
| opis regionu 2 = Wille z epoki kolonialnej, budynki rządowe i kompleks uniwersytecki ITB wzdłuż ''Jalan Dago'', która biegnie od centrum miasta aż do wzgórz. Jest to centrum sklepów fabrycznych, restauracji i kawiarni z widokiem na miasto.
| nazwa regionu 3 = [[Bandung/Północny-zachód|Północno-zachodni Bandung]]
| kolor regionu 3 = #7FA5CF
| elementy regionu 3 =
| opis regionu 3 = Szerokie możliwości robienia zakupów, od „ulicy dżinsów” ''Jalana Cihampelasa'' po rozległe centrum handlowe ''Paris Van Java''. Północno-zachodni Bandung obejmuje także główną drogę prowadzącą do gór Lembang i lotnisko.
| nazwa regionu 4 = [[Bandung/Południe|Południowy Bandung]]
| kolor regionu 4 = #B383B3
| elementy regionu 4 =
| opis regionu 4 = Rozległe obszary mieszkalne na południowej równinie Bandung. Atrakcją dla podróżnych jest centrum handlowe Trans Studio Mall, w którym mieści się jeden z największych krytych parków tematycznych na świecie.
| nazwa regionu 5 = [[Bandung/Wschód|Wschodni Bandung]]
| kolor regionu 5 = #D5DC76
| elementy regionu 5 =
| opis regionu 5 = Więcej obszarów mieszkalnych. W tej dzielnicy znajduje się ''Saung Angklung Udjo'', centrum kulturalne, w którym odbywają się występy tradycyjnej muzyki sundajskiej. Wiele hoteli i restauracji zlokalizowanych jest tu wzdłuż ulic Jalan Riau i Jalan Supratman.
}}
Obszar metropolitalny Wielkiego Bandung (''Bandung Raya'') liczy ponad 8 milionów mieszkańców i rozciąga się daleko poza miasto Bandung. Miasto [[Cimahi]] na zachodzie jest największym przedmieściem Bandung. Dla podróżnych okolice [[Lembang]] na północy i [[Ciwidey]] na południu należą do najważniejszych atrakcji Wielkiego Bandung.
== Charakterystyka ==
=== Historia ===
Na brzegach rzeki Cikapundung oraz nad brzegami dawnego wielkiego jeziora w okolicach Bandungu odnaleziono liczne ślady obecności wczesnych ludzi, w tym szczątki tzw. „człowieka z Jawy”, których wiek szacuje się na około milion lat. Pierwsza pisemna wzmianka o mieście Bandung pochodzi z 1488 roku, kiedy to zostało ono założone jako część Królestwa Sunda.
W XVII i XVIII wieku Holenderska Kompania Wschodnioindyjska (VOC) założyła w Bandungu niewielkie plantacje, a w 1786 roku ukończono budowę drogi prowadzącej do Batawii (dzisiejszej [[Dżakarta|Dżakarty]]). W 1809 roku Ludwik Bonaparte, władca Holandii i jej kolonii, polecił gubernatorowi Holenderskich Indii Wschodnich, H.W. Daendelsowi, wzmocnienie obrony [[Jawa|Jawy]] przed zagrożeniem ze strony Anglików, którzy okupowali pobliski Półwysep Malajski. W odpowiedzi Daendels zainicjował budowę [[Wielka Droga Pocztowa|Wielkiej Drogi Pocztowej]] (''De Groote Postweg''), ciągnącej się na długości około 1000 km między zachodnim a wschodnim wybrzeżem [[Jawa|Jawy]]. Ze względu na nieprzebyte wówczas bagna i mokradła na północnym wybrzeżu, trasę poprowadzono przez Bandung – śladem dzisiejszej ulicy Jalan Asia-Afrika.
Daendels był pod tak dużym wrażeniem strategicznego położenia Bandungu, że nakazał przeniesienie tam stolicy regionu. Wzniesiono koszary wojskowe, a lokalny zarządca, Bupati Wiranatakusumah II, wybudował swoją rezydencję (''dalem''), Wielki Meczet (''Masjid Agung'') oraz pawilon spotkań (''pendopo''). Obiekty te usytuowano wokół klasycznego jawajskiego placu miejskiego (''*alun-alun''), w pobliżu dwóch świętych studni (''Sumur Bandung'') i naprzeciwko mistycznej góry Tangkuban Perahu (w pobliżu [[Lembang]]).
Dzięki dochodom z plantacji chinowca (z którego pozyskiwano chininę – lek na malarię), herbaty oraz kawy, Bandung rozkwitło, przekształcając się w ekskluzywny kurort w europejskim stylu, pełen hoteli, kawiarni i sklepów. Wiele z tamtejszych zabytków, w tym hotele Preanger i Savoy Homann oraz słynna ulica handlowa Jalan Braga, przetrwało do dziś. Budynek stowarzyszenia Concordia Society – obecnie znany jako Gedung Merdeka – został wzniesiony z myślą o zamożnych Europejczykach; mieściła się w nim przestronna sala balowa, w której spędzali oni weekendy.
[[Plik:Bandung Pasupati Skyline.jpg|thumb|250px|Wiadukt mostu Pasopati, nowy punkt orientacyjny Bandung.]]
W 1880 roku otwarto pierwszą ważną linię kolejową łączącą [[Dżakarta|Dżakartę]] z Bandung, co przyczyniło się do rozwoju drobnego przemysłu i napływu chińskich robotników. 3 lipca 1920 roku założono pierwszą uczelnię wyższą w Bandung – Technische Hogeschool (TH). Jednym z jej absolwentów był prezydent Sukarno. Obecnie uczelnia ta funkcjonuje pod nazwą Institut Teknologi Bandung (ITB).
W 1942 roku, po lądowaniu japońskich wojsk na wybrzeżu [[Jawa|Jawy]], Holendrzy wycofali się z [[Dżakarta|Dżakarty]] do Bandung, skąd jednak również zostali wyparci, co doprowadziło do ich kapitulacji. Po zakończeniu wojny do [[Indonezja|Indonezji]] powrócili Brytyjczycy, a następnie Holendrzy, dążąc do przywrócenia przedwojennego porządku kolonialnego. W 1946 roku, w trakcie walk o niepodległość [[Indonezja|Indonezji]], wycofujące się oddziały TRI podpaliły miasto Bandung, odmawiając wykonania brytyjskiego rozkazu opuszczenia miasta i przemieszczenia się na południe (wydarzenie to znane jest jako „Morze ognia w Bandung” – ''Bandung Lautan Api''). Dla TRI akt ten był wyrazem odmowy kapitulacji. W wyniku tych wydarzeń z miasta uciekło ponad 200 000 osób.
W 1955 roku w Bandung odbyła się '''Konferencja Azjatycko-Afrykańska''' (''Konferensi Asia Afrika''), która utorowała drogę do powstania Ruchu Państw Niezaangażowanych w 1961 roku. W latach 1955–1966 w Bandung mieścił się indonezyjski parlament, który w 1966 roku przeniesiono z powrotem do [[Dżakarta|Dżakarty]].
=== Orientacja ===
Dzisiejsze Bandung to rozległe miasto liczące 2,7 miliona mieszkańców i borykające się z wieloma takimi samymi problemami, jak inne indonezyjskie miasta. Ruch jest utrudniony, stare budynki zostały zburzone, a idylliczne rezydencje zamieniły się w lokale użytkowe, na szczęście fasady pozostały takie same.
Istnieją główne drogi, które z grubsza dzielą miasto na trzy części: północną, środkową i południową. '''Wiadukt Pasupati''' dzieli północ i środek. '''Dago lub H Juanda''' i '''Merdeka''' to główne drogi z północy na południe. '''Jenderal Sudirman''', '''Asia Afrika''', '''Kosambi''' i '''Jenderal Ahmad Yani''' przecinają środkową i południową część. Jeśli wjedziesz drogą płatną, zaczniesz najpierw od obrzeży, a następnie udasz się do centrum miasta.
Droga w języku bahasa-indonezyjskim jest tłumaczona na język jalan i skracana do Jl. Zobaczysz dużo Jl. przed nazwą drogi w tym przewodniku. Bardzo małe drogi, po których nie można przejechać samochodem, nazywane są Gang i w skrócie Gg.
==Dojazd==
===Samolotem===
Znajduje się tu port lotniczy.
===Koleją===
Znajduje się tu stacja kolejowa.
===Samochodem===
Bandung jest ważnym węzłem drogowym.
==Komunikacja==
==Warto zobaczyć==
==Najbliższe okolice==
==Praca==
==Nauka==
==Zakupy==
==Gastronomia==
==Festiwale, imprezy==
==Nocleg==
==Kontakt==
==Bezpieczeństwo==
==Informacje turystyczne==
==Wyjazd==
{{Jest w|Jawa Zachodnia}}
{{Zarys}}
{{Atrybucja}}
[[Kategoria:Indonezja]]
sbt4nhry4gcj6cgp64ziyhymojm9poq
159582
159581
2026-10-23T07:30:10Z
Moromar
2451
/* Historia */
159582
wikitext
text/x-wiki
{{top-banner}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Bandung
|nazwa oryginalna =
|widok = Montage of Bandung.jpg
|opis =
|herb =
|mapa = Locator of Bandung.png
|państwo = [[Plik:Flag of Indonesia.svg|20px]] [[Indonezja]]
|region = [[Plik:Flag_of_West_Java_(vectorised).svg|20px]] [[Jawa Zachodnia]]
|powierzchnia = 167,31
|wysokość = 708
|ludność = 2 528 200
|prefiks = (+62) 22
|kod pocztowy = 401xx, 402xx, 406xx
|www =
}}
'''Bandung''' to stolica prowincji [[Jawa Zachodnia]] i trzecie co do wielkości miasto w [[Indonezja|Indonezji]], zaraz po [[Dżakarta|Dżakarcie]] i [[Surabaja|Surabai]]. W czasach kolonialnych Holendrzy nazywali je '''Parijs van Java''' (Paryż Jawy) ze względu na podobieństwo do [[Paryż]]a i panującą tam europejską atmosferę. Lokalnie miasto określane jest mianem ''Kota Kembang'', co dosłownie oznacza '''miasto kwiatów''' – nazwa ta wzięła się stąd, że zarówno w epoce kolonialnej, jak i w okresie republikańskim (aż do początku lat 60. XX wieku), Bandung słynęło z ogromnej liczby kwiatów.
Miasto położone jest na terenie dawnego jeziora, na wysokości 768 m n.p.m. Otoczenie bujnych i malowniczych gór [[Parahyangan]] sprawia, że panuje tu chłodniejszy klimat niż w większości dużych indonezyjskich metropolii. Jeśli szukasz miejskich atrakcji, znajdziesz tu liczne uczelnie, bogatą ofertę odzieżową oraz wspaniałe miejsca na kulinarną przygodę. Dzięki niewielkiej odległości od [[Dżakarta|Dżakarty]], Bandung stało się niezwykle popularnym celem weekendowych wyjazdów dla jej mieszkańców. Szczególnie w okresach świątecznych miasto bywa zatłoczone, a na drogach pojawia się mnóstwo samochodów przyjeżdżających ze stolicy.
== Dzielnice ==
Pod względem administracyjnym miasto Bandung (''Kota Bandung'') dzieli się na 30 dzielnic (''kecamatan''). Na potrzeby niniejszego przewodnika miasto podzielono jednak na pięć obszarów, co jest bardziej użyteczne dla podróżnych.
{{Lista regionów
| mapa regionów = Bandung Wikivoyage districts map.png
| rozmiar mapy = Dzielnice Bandung
| opis mapy = 500px
| nazwa regionu 1 = [[Bandung/Centrum|Centralny Bandung]]
| kolor regionu 1 = #C9815E
| elementy regionu 1 =
| opis regionu 1 = Centrum Bandungu, w którego sercu znajduje się plac Alun-alun. Dzielnica ta obejmuje fragment historycznej Wielkiej Drogi Pocztowej (''Jalan Asia Afrika'') – traktu, przy którym powstało miasto – a także główny dworzec kolejowy.
| nazwa regionu 2 = [[Bandung/Północ|Północny Bandung]]
| kolor regionu 2 = #578E86
| elementy regionu 2 =
| opis regionu 2 = Wille z epoki kolonialnej, budynki rządowe i kompleks uniwersytecki ITB wzdłuż ''Jalan Dago'', która biegnie od centrum miasta aż do wzgórz. Jest to centrum sklepów fabrycznych, restauracji i kawiarni z widokiem na miasto.
| nazwa regionu 3 = [[Bandung/Północny-zachód|Północno-zachodni Bandung]]
| kolor regionu 3 = #7FA5CF
| elementy regionu 3 =
| opis regionu 3 = Szerokie możliwości robienia zakupów, od „ulicy dżinsów” ''Jalana Cihampelasa'' po rozległe centrum handlowe ''Paris Van Java''. Północno-zachodni Bandung obejmuje także główną drogę prowadzącą do gór Lembang i lotnisko.
| nazwa regionu 4 = [[Bandung/Południe|Południowy Bandung]]
| kolor regionu 4 = #B383B3
| elementy regionu 4 =
| opis regionu 4 = Rozległe obszary mieszkalne na południowej równinie Bandung. Atrakcją dla podróżnych jest centrum handlowe Trans Studio Mall, w którym mieści się jeden z największych krytych parków tematycznych na świecie.
| nazwa regionu 5 = [[Bandung/Wschód|Wschodni Bandung]]
| kolor regionu 5 = #D5DC76
| elementy regionu 5 =
| opis regionu 5 = Więcej obszarów mieszkalnych. W tej dzielnicy znajduje się ''Saung Angklung Udjo'', centrum kulturalne, w którym odbywają się występy tradycyjnej muzyki sundajskiej. Wiele hoteli i restauracji zlokalizowanych jest tu wzdłuż ulic Jalan Riau i Jalan Supratman.
}}
Obszar metropolitalny Wielkiego Bandung (''Bandung Raya'') liczy ponad 8 milionów mieszkańców i rozciąga się daleko poza miasto Bandung. Miasto [[Cimahi]] na zachodzie jest największym przedmieściem Bandung. Dla podróżnych okolice [[Lembang]] na północy i [[Ciwidey]] na południu należą do najważniejszych atrakcji Wielkiego Bandung.
== Charakterystyka ==
=== Historia ===
Na brzegach rzeki Cikapundung oraz nad brzegami dawnego wielkiego jeziora w okolicach Bandungu odnaleziono liczne ślady obecności wczesnych ludzi, w tym szczątki tzw. „człowieka z Jawy”, których wiek szacuje się na około milion lat. Pierwsza pisemna wzmianka o mieście Bandung pochodzi z 1488 roku, kiedy to zostało ono założone jako część Królestwa Sunda.
W XVII i XVIII wieku Holenderska Kompania Wschodnioindyjska (VOC) założyła w Bandungu niewielkie plantacje, a w 1786 roku ukończono budowę drogi prowadzącej do Batawii (dzisiejszej [[Dżakarta|Dżakarty]]). W 1809 roku Ludwik Bonaparte, władca Holandii i jej kolonii, polecił gubernatorowi Holenderskich Indii Wschodnich, H.W. Daendelsowi, wzmocnienie obrony [[Jawa|Jawy]] przed zagrożeniem ze strony Anglików, którzy okupowali pobliski Półwysep Malajski. W odpowiedzi Daendels zainicjował budowę [[Wielka Droga Pocztowa|Wielkiej Drogi Pocztowej]] (''De Groote Postweg''), ciągnącej się na długości około 1000 km między zachodnim a wschodnim wybrzeżem [[Jawa|Jawy]]. Ze względu na nieprzebyte wówczas bagna i mokradła na północnym wybrzeżu, trasę poprowadzono przez Bandung – śladem dzisiejszej ulicy Jalan Asia-Afrika.
Daendels był pod tak dużym wrażeniem strategicznego położenia Bandungu, że nakazał przeniesienie tam stolicy regionu. Wzniesiono koszary wojskowe, a lokalny zarządca, Bupati Wiranatakusumah II, wybudował swoją rezydencję (''dalem''), Wielki Meczet (''Masjid Agung'') oraz pawilon spotkań (''pendopo''). Obiekty te usytuowano wokół klasycznego jawajskiego placu miejskiego (''alun-alun''), w pobliżu dwóch świętych studni (''Sumur Bandung'') i naprzeciwko mistycznej góry Tangkuban Perahu (w pobliżu [[Lembang]]).
Dzięki dochodom z plantacji chinowca (z którego pozyskiwano chininę – lek na malarię), herbaty oraz kawy, Bandung rozkwitło, przekształcając się w ekskluzywny kurort w europejskim stylu, pełen hoteli, kawiarni i sklepów. Wiele z tamtejszych zabytków, w tym hotele Preanger i Savoy Homann oraz słynna ulica handlowa Jalan Braga, przetrwało do dziś. Budynek stowarzyszenia Concordia Society – obecnie znany jako Gedung Merdeka – został wzniesiony z myślą o zamożnych Europejczykach; mieściła się w nim przestronna sala balowa, w której spędzali oni weekendy.
[[Plik:Bandung Pasupati Skyline.jpg|thumb|250px|Wiadukt mostu Pasopati, nowy punkt orientacyjny Bandung.]]
W 1880 roku otwarto pierwszą ważną linię kolejową łączącą [[Dżakarta|Dżakartę]] z Bandung, co przyczyniło się do rozwoju drobnego przemysłu i napływu chińskich robotników. 3 lipca 1920 roku założono pierwszą uczelnię wyższą w Bandung – Technische Hogeschool (TH). Jednym z jej absolwentów był prezydent Sukarno. Obecnie uczelnia ta funkcjonuje pod nazwą Institut Teknologi Bandung (ITB).
W 1942 roku, po lądowaniu japońskich wojsk na wybrzeżu [[Jawa|Jawy]], Holendrzy wycofali się z [[Dżakarta|Dżakarty]] do Bandung, skąd jednak również zostali wyparci, co doprowadziło do ich kapitulacji. Po zakończeniu wojny do [[Indonezja|Indonezji]] powrócili Brytyjczycy, a następnie Holendrzy, dążąc do przywrócenia przedwojennego porządku kolonialnego. W 1946 roku, w trakcie walk o niepodległość [[Indonezja|Indonezji]], wycofujące się oddziały TRI podpaliły miasto Bandung, odmawiając wykonania brytyjskiego rozkazu opuszczenia miasta i przemieszczenia się na południe (wydarzenie to znane jest jako „Morze ognia w Bandung” – ''Bandung Lautan Api''). Dla TRI akt ten był wyrazem odmowy kapitulacji. W wyniku tych wydarzeń z miasta uciekło ponad 200 000 osób.
W 1955 roku w Bandung odbyła się '''Konferencja Azjatycko-Afrykańska''' (''Konferensi Asia Afrika''), która utorowała drogę do powstania Ruchu Państw Niezaangażowanych w 1961 roku. W latach 1955–1966 w Bandung mieścił się indonezyjski parlament, który w 1966 roku przeniesiono z powrotem do [[Dżakarta|Dżakarty]].
=== Orientacja ===
Dzisiejsze Bandung to rozległe miasto liczące 2,7 miliona mieszkańców i borykające się z wieloma takimi samymi problemami, jak inne indonezyjskie miasta. Ruch jest utrudniony, stare budynki zostały zburzone, a idylliczne rezydencje zamieniły się w lokale użytkowe, na szczęście fasady pozostały takie same.
Istnieją główne drogi, które z grubsza dzielą miasto na trzy części: północną, środkową i południową. '''Wiadukt Pasupati''' dzieli północ i środek. '''Dago lub H Juanda''' i '''Merdeka''' to główne drogi z północy na południe. '''Jenderal Sudirman''', '''Asia Afrika''', '''Kosambi''' i '''Jenderal Ahmad Yani''' przecinają środkową i południową część. Jeśli wjedziesz drogą płatną, zaczniesz najpierw od obrzeży, a następnie udasz się do centrum miasta.
Droga w języku bahasa-indonezyjskim jest tłumaczona na język jalan i skracana do Jl. Zobaczysz dużo Jl. przed nazwą drogi w tym przewodniku. Bardzo małe drogi, po których nie można przejechać samochodem, nazywane są Gang i w skrócie Gg.
==Dojazd==
===Samolotem===
Znajduje się tu port lotniczy.
===Koleją===
Znajduje się tu stacja kolejowa.
===Samochodem===
Bandung jest ważnym węzłem drogowym.
==Komunikacja==
==Warto zobaczyć==
==Najbliższe okolice==
==Praca==
==Nauka==
==Zakupy==
==Gastronomia==
==Festiwale, imprezy==
==Nocleg==
==Kontakt==
==Bezpieczeństwo==
==Informacje turystyczne==
==Wyjazd==
{{Jest w|Jawa Zachodnia}}
{{Zarys}}
{{Atrybucja}}
[[Kategoria:Indonezja]]
2askfowla7f598deq4te5x04qvqdkun
159583
159582
2026-10-23T07:31:35Z
Moromar
2451
/* Informacje turystyczne */
159583
wikitext
text/x-wiki
{{top-banner}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Bandung
|nazwa oryginalna =
|widok = Montage of Bandung.jpg
|opis =
|herb =
|mapa = Locator of Bandung.png
|państwo = [[Plik:Flag of Indonesia.svg|20px]] [[Indonezja]]
|region = [[Plik:Flag_of_West_Java_(vectorised).svg|20px]] [[Jawa Zachodnia]]
|powierzchnia = 167,31
|wysokość = 708
|ludność = 2 528 200
|prefiks = (+62) 22
|kod pocztowy = 401xx, 402xx, 406xx
|www =
}}
'''Bandung''' to stolica prowincji [[Jawa Zachodnia]] i trzecie co do wielkości miasto w [[Indonezja|Indonezji]], zaraz po [[Dżakarta|Dżakarcie]] i [[Surabaja|Surabai]]. W czasach kolonialnych Holendrzy nazywali je '''Parijs van Java''' (Paryż Jawy) ze względu na podobieństwo do [[Paryż]]a i panującą tam europejską atmosferę. Lokalnie miasto określane jest mianem ''Kota Kembang'', co dosłownie oznacza '''miasto kwiatów''' – nazwa ta wzięła się stąd, że zarówno w epoce kolonialnej, jak i w okresie republikańskim (aż do początku lat 60. XX wieku), Bandung słynęło z ogromnej liczby kwiatów.
Miasto położone jest na terenie dawnego jeziora, na wysokości 768 m n.p.m. Otoczenie bujnych i malowniczych gór [[Parahyangan]] sprawia, że panuje tu chłodniejszy klimat niż w większości dużych indonezyjskich metropolii. Jeśli szukasz miejskich atrakcji, znajdziesz tu liczne uczelnie, bogatą ofertę odzieżową oraz wspaniałe miejsca na kulinarną przygodę. Dzięki niewielkiej odległości od [[Dżakarta|Dżakarty]], Bandung stało się niezwykle popularnym celem weekendowych wyjazdów dla jej mieszkańców. Szczególnie w okresach świątecznych miasto bywa zatłoczone, a na drogach pojawia się mnóstwo samochodów przyjeżdżających ze stolicy.
== Dzielnice ==
Pod względem administracyjnym miasto Bandung (''Kota Bandung'') dzieli się na 30 dzielnic (''kecamatan''). Na potrzeby niniejszego przewodnika miasto podzielono jednak na pięć obszarów, co jest bardziej użyteczne dla podróżnych.
{{Lista regionów
| mapa regionów = Bandung Wikivoyage districts map.png
| rozmiar mapy = Dzielnice Bandung
| opis mapy = 500px
| nazwa regionu 1 = [[Bandung/Centrum|Centralny Bandung]]
| kolor regionu 1 = #C9815E
| elementy regionu 1 =
| opis regionu 1 = Centrum Bandungu, w którego sercu znajduje się plac Alun-alun. Dzielnica ta obejmuje fragment historycznej Wielkiej Drogi Pocztowej (''Jalan Asia Afrika'') – traktu, przy którym powstało miasto – a także główny dworzec kolejowy.
| nazwa regionu 2 = [[Bandung/Północ|Północny Bandung]]
| kolor regionu 2 = #578E86
| elementy regionu 2 =
| opis regionu 2 = Wille z epoki kolonialnej, budynki rządowe i kompleks uniwersytecki ITB wzdłuż ''Jalan Dago'', która biegnie od centrum miasta aż do wzgórz. Jest to centrum sklepów fabrycznych, restauracji i kawiarni z widokiem na miasto.
| nazwa regionu 3 = [[Bandung/Północny-zachód|Północno-zachodni Bandung]]
| kolor regionu 3 = #7FA5CF
| elementy regionu 3 =
| opis regionu 3 = Szerokie możliwości robienia zakupów, od „ulicy dżinsów” ''Jalana Cihampelasa'' po rozległe centrum handlowe ''Paris Van Java''. Północno-zachodni Bandung obejmuje także główną drogę prowadzącą do gór Lembang i lotnisko.
| nazwa regionu 4 = [[Bandung/Południe|Południowy Bandung]]
| kolor regionu 4 = #B383B3
| elementy regionu 4 =
| opis regionu 4 = Rozległe obszary mieszkalne na południowej równinie Bandung. Atrakcją dla podróżnych jest centrum handlowe Trans Studio Mall, w którym mieści się jeden z największych krytych parków tematycznych na świecie.
| nazwa regionu 5 = [[Bandung/Wschód|Wschodni Bandung]]
| kolor regionu 5 = #D5DC76
| elementy regionu 5 =
| opis regionu 5 = Więcej obszarów mieszkalnych. W tej dzielnicy znajduje się ''Saung Angklung Udjo'', centrum kulturalne, w którym odbywają się występy tradycyjnej muzyki sundajskiej. Wiele hoteli i restauracji zlokalizowanych jest tu wzdłuż ulic Jalan Riau i Jalan Supratman.
}}
Obszar metropolitalny Wielkiego Bandung (''Bandung Raya'') liczy ponad 8 milionów mieszkańców i rozciąga się daleko poza miasto Bandung. Miasto [[Cimahi]] na zachodzie jest największym przedmieściem Bandung. Dla podróżnych okolice [[Lembang]] na północy i [[Ciwidey]] na południu należą do najważniejszych atrakcji Wielkiego Bandung.
== Charakterystyka ==
=== Historia ===
Na brzegach rzeki Cikapundung oraz nad brzegami dawnego wielkiego jeziora w okolicach Bandungu odnaleziono liczne ślady obecności wczesnych ludzi, w tym szczątki tzw. „człowieka z Jawy”, których wiek szacuje się na około milion lat. Pierwsza pisemna wzmianka o mieście Bandung pochodzi z 1488 roku, kiedy to zostało ono założone jako część Królestwa Sunda.
W XVII i XVIII wieku Holenderska Kompania Wschodnioindyjska (VOC) założyła w Bandungu niewielkie plantacje, a w 1786 roku ukończono budowę drogi prowadzącej do Batawii (dzisiejszej [[Dżakarta|Dżakarty]]). W 1809 roku Ludwik Bonaparte, władca Holandii i jej kolonii, polecił gubernatorowi Holenderskich Indii Wschodnich, H.W. Daendelsowi, wzmocnienie obrony [[Jawa|Jawy]] przed zagrożeniem ze strony Anglików, którzy okupowali pobliski Półwysep Malajski. W odpowiedzi Daendels zainicjował budowę [[Wielka Droga Pocztowa|Wielkiej Drogi Pocztowej]] (''De Groote Postweg''), ciągnącej się na długości około 1000 km między zachodnim a wschodnim wybrzeżem [[Jawa|Jawy]]. Ze względu na nieprzebyte wówczas bagna i mokradła na północnym wybrzeżu, trasę poprowadzono przez Bandung – śladem dzisiejszej ulicy Jalan Asia-Afrika.
Daendels był pod tak dużym wrażeniem strategicznego położenia Bandungu, że nakazał przeniesienie tam stolicy regionu. Wzniesiono koszary wojskowe, a lokalny zarządca, Bupati Wiranatakusumah II, wybudował swoją rezydencję (''dalem''), Wielki Meczet (''Masjid Agung'') oraz pawilon spotkań (''pendopo''). Obiekty te usytuowano wokół klasycznego jawajskiego placu miejskiego (''alun-alun''), w pobliżu dwóch świętych studni (''Sumur Bandung'') i naprzeciwko mistycznej góry Tangkuban Perahu (w pobliżu [[Lembang]]).
Dzięki dochodom z plantacji chinowca (z którego pozyskiwano chininę – lek na malarię), herbaty oraz kawy, Bandung rozkwitło, przekształcając się w ekskluzywny kurort w europejskim stylu, pełen hoteli, kawiarni i sklepów. Wiele z tamtejszych zabytków, w tym hotele Preanger i Savoy Homann oraz słynna ulica handlowa Jalan Braga, przetrwało do dziś. Budynek stowarzyszenia Concordia Society – obecnie znany jako Gedung Merdeka – został wzniesiony z myślą o zamożnych Europejczykach; mieściła się w nim przestronna sala balowa, w której spędzali oni weekendy.
[[Plik:Bandung Pasupati Skyline.jpg|thumb|250px|Wiadukt mostu Pasopati, nowy punkt orientacyjny Bandung.]]
W 1880 roku otwarto pierwszą ważną linię kolejową łączącą [[Dżakarta|Dżakartę]] z Bandung, co przyczyniło się do rozwoju drobnego przemysłu i napływu chińskich robotników. 3 lipca 1920 roku założono pierwszą uczelnię wyższą w Bandung – Technische Hogeschool (TH). Jednym z jej absolwentów był prezydent Sukarno. Obecnie uczelnia ta funkcjonuje pod nazwą Institut Teknologi Bandung (ITB).
W 1942 roku, po lądowaniu japońskich wojsk na wybrzeżu [[Jawa|Jawy]], Holendrzy wycofali się z [[Dżakarta|Dżakarty]] do Bandung, skąd jednak również zostali wyparci, co doprowadziło do ich kapitulacji. Po zakończeniu wojny do [[Indonezja|Indonezji]] powrócili Brytyjczycy, a następnie Holendrzy, dążąc do przywrócenia przedwojennego porządku kolonialnego. W 1946 roku, w trakcie walk o niepodległość [[Indonezja|Indonezji]], wycofujące się oddziały TRI podpaliły miasto Bandung, odmawiając wykonania brytyjskiego rozkazu opuszczenia miasta i przemieszczenia się na południe (wydarzenie to znane jest jako „Morze ognia w Bandung” – ''Bandung Lautan Api''). Dla TRI akt ten był wyrazem odmowy kapitulacji. W wyniku tych wydarzeń z miasta uciekło ponad 200 000 osób.
W 1955 roku w Bandung odbyła się '''Konferencja Azjatycko-Afrykańska''' (''Konferensi Asia Afrika''), która utorowała drogę do powstania Ruchu Państw Niezaangażowanych w 1961 roku. W latach 1955–1966 w Bandung mieścił się indonezyjski parlament, który w 1966 roku przeniesiono z powrotem do [[Dżakarta|Dżakarty]].
=== Orientacja ===
Dzisiejsze Bandung to rozległe miasto liczące 2,7 miliona mieszkańców i borykające się z wieloma takimi samymi problemami, jak inne indonezyjskie miasta. Ruch jest utrudniony, stare budynki zostały zburzone, a idylliczne rezydencje zamieniły się w lokale użytkowe, na szczęście fasady pozostały takie same.
Istnieją główne drogi, które z grubsza dzielą miasto na trzy części: północną, środkową i południową. '''Wiadukt Pasupati''' dzieli północ i środek. '''Dago lub H Juanda''' i '''Merdeka''' to główne drogi z północy na południe. '''Jenderal Sudirman''', '''Asia Afrika''', '''Kosambi''' i '''Jenderal Ahmad Yani''' przecinają środkową i południową część. Jeśli wjedziesz drogą płatną, zaczniesz najpierw od obrzeży, a następnie udasz się do centrum miasta.
Droga w języku bahasa-indonezyjskim jest tłumaczona na język jalan i skracana do Jl. Zobaczysz dużo Jl. przed nazwą drogi w tym przewodniku. Bardzo małe drogi, po których nie można przejechać samochodem, nazywane są Gang i w skrócie Gg.
==Dojazd==
===Samolotem===
Znajduje się tu port lotniczy.
===Koleją===
Znajduje się tu stacja kolejowa.
===Samochodem===
Bandung jest ważnym węzłem drogowym.
==Komunikacja==
==Warto zobaczyć==
==Najbliższe okolice==
==Praca==
==Nauka==
==Zakupy==
==Gastronomia==
==Festiwale, imprezy==
==Nocleg==
==Kontakt==
==Bezpieczeństwo==
== Informacje turystyczne ==
* {{Znacznik|'''Biuro turystyczne w Bandung'''|-6.91352|107.63365|typ=alarm|url=|kolor=8B008B|treść=}}'''[https://www.indonesia-tourism.com/west-java/bandung.html Biuro turystyczne w Bandung]''' (Dinas Kebudayaan dan Pariwisata Kota Bandung), Jl. Ahmad Yani nr 227, ☏ +62 22 727 1724, numer bezpłatny: 1 800 468-5865. pon.-pt. 07:30-15:30.
==Wyjazd==
{{Jest w|Jawa Zachodnia}}
{{Zarys}}
{{Atrybucja}}
[[Kategoria:Indonezja]]
pbfen62qjfje1etde01mtxgq61qfo9v
159584
159583
2026-10-23T07:32:42Z
Moromar
2451
/* Orientacja */
159584
wikitext
text/x-wiki
{{top-banner}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Bandung
|nazwa oryginalna =
|widok = Montage of Bandung.jpg
|opis =
|herb =
|mapa = Locator of Bandung.png
|państwo = [[Plik:Flag of Indonesia.svg|20px]] [[Indonezja]]
|region = [[Plik:Flag_of_West_Java_(vectorised).svg|20px]] [[Jawa Zachodnia]]
|powierzchnia = 167,31
|wysokość = 708
|ludność = 2 528 200
|prefiks = (+62) 22
|kod pocztowy = 401xx, 402xx, 406xx
|www =
}}
'''Bandung''' to stolica prowincji [[Jawa Zachodnia]] i trzecie co do wielkości miasto w [[Indonezja|Indonezji]], zaraz po [[Dżakarta|Dżakarcie]] i [[Surabaja|Surabai]]. W czasach kolonialnych Holendrzy nazywali je '''Parijs van Java''' (Paryż Jawy) ze względu na podobieństwo do [[Paryż]]a i panującą tam europejską atmosferę. Lokalnie miasto określane jest mianem ''Kota Kembang'', co dosłownie oznacza '''miasto kwiatów''' – nazwa ta wzięła się stąd, że zarówno w epoce kolonialnej, jak i w okresie republikańskim (aż do początku lat 60. XX wieku), Bandung słynęło z ogromnej liczby kwiatów.
Miasto położone jest na terenie dawnego jeziora, na wysokości 768 m n.p.m. Otoczenie bujnych i malowniczych gór [[Parahyangan]] sprawia, że panuje tu chłodniejszy klimat niż w większości dużych indonezyjskich metropolii. Jeśli szukasz miejskich atrakcji, znajdziesz tu liczne uczelnie, bogatą ofertę odzieżową oraz wspaniałe miejsca na kulinarną przygodę. Dzięki niewielkiej odległości od [[Dżakarta|Dżakarty]], Bandung stało się niezwykle popularnym celem weekendowych wyjazdów dla jej mieszkańców. Szczególnie w okresach świątecznych miasto bywa zatłoczone, a na drogach pojawia się mnóstwo samochodów przyjeżdżających ze stolicy.
== Dzielnice ==
Pod względem administracyjnym miasto Bandung (''Kota Bandung'') dzieli się na 30 dzielnic (''kecamatan''). Na potrzeby niniejszego przewodnika miasto podzielono jednak na pięć obszarów, co jest bardziej użyteczne dla podróżnych.
{{Lista regionów
| mapa regionów = Bandung Wikivoyage districts map.png
| rozmiar mapy = Dzielnice Bandung
| opis mapy = 500px
| nazwa regionu 1 = [[Bandung/Centrum|Centralny Bandung]]
| kolor regionu 1 = #C9815E
| elementy regionu 1 =
| opis regionu 1 = Centrum Bandungu, w którego sercu znajduje się plac Alun-alun. Dzielnica ta obejmuje fragment historycznej Wielkiej Drogi Pocztowej (''Jalan Asia Afrika'') – traktu, przy którym powstało miasto – a także główny dworzec kolejowy.
| nazwa regionu 2 = [[Bandung/Północ|Północny Bandung]]
| kolor regionu 2 = #578E86
| elementy regionu 2 =
| opis regionu 2 = Wille z epoki kolonialnej, budynki rządowe i kompleks uniwersytecki ITB wzdłuż ''Jalan Dago'', która biegnie od centrum miasta aż do wzgórz. Jest to centrum sklepów fabrycznych, restauracji i kawiarni z widokiem na miasto.
| nazwa regionu 3 = [[Bandung/Północny-zachód|Północno-zachodni Bandung]]
| kolor regionu 3 = #7FA5CF
| elementy regionu 3 =
| opis regionu 3 = Szerokie możliwości robienia zakupów, od „ulicy dżinsów” ''Jalana Cihampelasa'' po rozległe centrum handlowe ''Paris Van Java''. Północno-zachodni Bandung obejmuje także główną drogę prowadzącą do gór Lembang i lotnisko.
| nazwa regionu 4 = [[Bandung/Południe|Południowy Bandung]]
| kolor regionu 4 = #B383B3
| elementy regionu 4 =
| opis regionu 4 = Rozległe obszary mieszkalne na południowej równinie Bandung. Atrakcją dla podróżnych jest centrum handlowe Trans Studio Mall, w którym mieści się jeden z największych krytych parków tematycznych na świecie.
| nazwa regionu 5 = [[Bandung/Wschód|Wschodni Bandung]]
| kolor regionu 5 = #D5DC76
| elementy regionu 5 =
| opis regionu 5 = Więcej obszarów mieszkalnych. W tej dzielnicy znajduje się ''Saung Angklung Udjo'', centrum kulturalne, w którym odbywają się występy tradycyjnej muzyki sundajskiej. Wiele hoteli i restauracji zlokalizowanych jest tu wzdłuż ulic Jalan Riau i Jalan Supratman.
}}
Obszar metropolitalny Wielkiego Bandung (''Bandung Raya'') liczy ponad 8 milionów mieszkańców i rozciąga się daleko poza miasto Bandung. Miasto [[Cimahi]] na zachodzie jest największym przedmieściem Bandung. Dla podróżnych okolice [[Lembang]] na północy i [[Ciwidey]] na południu należą do najważniejszych atrakcji Wielkiego Bandung.
== Charakterystyka ==
=== Historia ===
Na brzegach rzeki Cikapundung oraz nad brzegami dawnego wielkiego jeziora w okolicach Bandungu odnaleziono liczne ślady obecności wczesnych ludzi, w tym szczątki tzw. „człowieka z Jawy”, których wiek szacuje się na około milion lat. Pierwsza pisemna wzmianka o mieście Bandung pochodzi z 1488 roku, kiedy to zostało ono założone jako część Królestwa Sunda.
W XVII i XVIII wieku Holenderska Kompania Wschodnioindyjska (VOC) założyła w Bandungu niewielkie plantacje, a w 1786 roku ukończono budowę drogi prowadzącej do Batawii (dzisiejszej [[Dżakarta|Dżakarty]]). W 1809 roku Ludwik Bonaparte, władca Holandii i jej kolonii, polecił gubernatorowi Holenderskich Indii Wschodnich, H.W. Daendelsowi, wzmocnienie obrony [[Jawa|Jawy]] przed zagrożeniem ze strony Anglików, którzy okupowali pobliski Półwysep Malajski. W odpowiedzi Daendels zainicjował budowę [[Wielka Droga Pocztowa|Wielkiej Drogi Pocztowej]] (''De Groote Postweg''), ciągnącej się na długości około 1000 km między zachodnim a wschodnim wybrzeżem [[Jawa|Jawy]]. Ze względu na nieprzebyte wówczas bagna i mokradła na północnym wybrzeżu, trasę poprowadzono przez Bandung – śladem dzisiejszej ulicy Jalan Asia-Afrika.
Daendels był pod tak dużym wrażeniem strategicznego położenia Bandungu, że nakazał przeniesienie tam stolicy regionu. Wzniesiono koszary wojskowe, a lokalny zarządca, Bupati Wiranatakusumah II, wybudował swoją rezydencję (''dalem''), Wielki Meczet (''Masjid Agung'') oraz pawilon spotkań (''pendopo''). Obiekty te usytuowano wokół klasycznego jawajskiego placu miejskiego (''alun-alun''), w pobliżu dwóch świętych studni (''Sumur Bandung'') i naprzeciwko mistycznej góry Tangkuban Perahu (w pobliżu [[Lembang]]).
Dzięki dochodom z plantacji chinowca (z którego pozyskiwano chininę – lek na malarię), herbaty oraz kawy, Bandung rozkwitło, przekształcając się w ekskluzywny kurort w europejskim stylu, pełen hoteli, kawiarni i sklepów. Wiele z tamtejszych zabytków, w tym hotele Preanger i Savoy Homann oraz słynna ulica handlowa Jalan Braga, przetrwało do dziś. Budynek stowarzyszenia Concordia Society – obecnie znany jako Gedung Merdeka – został wzniesiony z myślą o zamożnych Europejczykach; mieściła się w nim przestronna sala balowa, w której spędzali oni weekendy.
[[Plik:Bandung Pasupati Skyline.jpg|thumb|250px|Wiadukt mostu Pasopati, nowy punkt orientacyjny Bandung.]]
W 1880 roku otwarto pierwszą ważną linię kolejową łączącą [[Dżakarta|Dżakartę]] z Bandung, co przyczyniło się do rozwoju drobnego przemysłu i napływu chińskich robotników. 3 lipca 1920 roku założono pierwszą uczelnię wyższą w Bandung – Technische Hogeschool (TH). Jednym z jej absolwentów był prezydent Sukarno. Obecnie uczelnia ta funkcjonuje pod nazwą Institut Teknologi Bandung (ITB).
W 1942 roku, po lądowaniu japońskich wojsk na wybrzeżu [[Jawa|Jawy]], Holendrzy wycofali się z [[Dżakarta|Dżakarty]] do Bandung, skąd jednak również zostali wyparci, co doprowadziło do ich kapitulacji. Po zakończeniu wojny do [[Indonezja|Indonezji]] powrócili Brytyjczycy, a następnie Holendrzy, dążąc do przywrócenia przedwojennego porządku kolonialnego. W 1946 roku, w trakcie walk o niepodległość [[Indonezja|Indonezji]], wycofujące się oddziały TRI podpaliły miasto Bandung, odmawiając wykonania brytyjskiego rozkazu opuszczenia miasta i przemieszczenia się na południe (wydarzenie to znane jest jako „Morze ognia w Bandung” – ''Bandung Lautan Api''). Dla TRI akt ten był wyrazem odmowy kapitulacji. W wyniku tych wydarzeń z miasta uciekło ponad 200 000 osób.
W 1955 roku w Bandung odbyła się '''Konferencja Azjatycko-Afrykańska''' (''Konferensi Asia Afrika''), która utorowała drogę do powstania Ruchu Państw Niezaangażowanych w 1961 roku. W latach 1955–1966 w Bandung mieścił się indonezyjski parlament, który w 1966 roku przeniesiono z powrotem do [[Dżakarta|Dżakarty]].
=== Orientacja ===
Dzisiejsze Bandung to rozległe miasto liczące 2,7 miliona mieszkańców i borykające się z wieloma takimi samymi problemami, jak inne indonezyjskie miasta. Ruch jest utrudniony, stare budynki zostały zburzone, a idylliczne rezydencje zamieniły się w lokale użytkowe, na szczęście fasady pozostały takie same.
Istnieją główne drogi, które z grubsza dzielą miasto na trzy części: północną, środkową i południową. '''Wiadukt Pasupati''' dzieli północ i środek. '''Dago lub H Juanda''' i '''Merdeka''' to główne drogi z północy na południe. '''Jenderal Sudirman''', '''Asia Afrika''', '''Kosambi''' i '''Jenderal Ahmad Yani''' przecinają środkową i południową część. Jeśli wjedziesz drogą płatną, zaczniesz najpierw od obrzeży, a następnie udasz się do centrum miasta.
Droga w języku bahasa-indonezyjskim jest tłumaczona na język jalan i skracana do Jl. Zobaczysz dużo Jl. przed nazwą drogi w tym przewodniku. Bardzo małe drogi, po których nie można przejechać samochodem, nazywane są Gang i w skrócie Gg.
=== Klimat ===
Położenie na wysokości 768 metrów nad poziomem morza sprawia, że miasto – znajdujące się w strefie tropikalnej – cieszy się przyjemniejszym klimatem niż tereny nizinne. Temperatury w ciągu dnia przez cały rok wynoszą zazwyczaj od 20 do 30°C, rzadko spadając poniżej 18°C lub przekraczając 32°C. Wartości te utrzymują się zarówno w porze suchej (maj–wrzesień), jak i w porze deszczowej (październik–kwiecień). Nocą temperatury wahają się w granicach 17–19°C. Dla osób przybywających z upalnych, nizinnych obszarów tropikalnych klimat ten jest bardzo przyjemny.
==Dojazd==
===Samolotem===
Znajduje się tu port lotniczy.
===Koleją===
Znajduje się tu stacja kolejowa.
===Samochodem===
Bandung jest ważnym węzłem drogowym.
==Komunikacja==
==Warto zobaczyć==
==Najbliższe okolice==
==Praca==
==Nauka==
==Zakupy==
==Gastronomia==
==Festiwale, imprezy==
==Nocleg==
==Kontakt==
==Bezpieczeństwo==
== Informacje turystyczne ==
* {{Znacznik|'''Biuro turystyczne w Bandung'''|-6.91352|107.63365|typ=alarm|url=|kolor=8B008B|treść=}}'''[https://www.indonesia-tourism.com/west-java/bandung.html Biuro turystyczne w Bandung]''' (Dinas Kebudayaan dan Pariwisata Kota Bandung), Jl. Ahmad Yani nr 227, ☏ +62 22 727 1724, numer bezpłatny: 1 800 468-5865. pon.-pt. 07:30-15:30.
==Wyjazd==
{{Jest w|Jawa Zachodnia}}
{{Zarys}}
{{Atrybucja}}
[[Kategoria:Indonezja]]
mo3b8vh8idusn8t7t2v1dktbl3dtt04
159586
159584
2026-10-23T07:55:26Z
Moromar
2451
/* Dojazd */
159586
wikitext
text/x-wiki
{{top-banner}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Bandung
|nazwa oryginalna =
|widok = Montage of Bandung.jpg
|opis =
|herb =
|mapa = Locator of Bandung.png
|państwo = [[Plik:Flag of Indonesia.svg|20px]] [[Indonezja]]
|region = [[Plik:Flag_of_West_Java_(vectorised).svg|20px]] [[Jawa Zachodnia]]
|powierzchnia = 167,31
|wysokość = 708
|ludność = 2 528 200
|prefiks = (+62) 22
|kod pocztowy = 401xx, 402xx, 406xx
|www =
}}
'''Bandung''' to stolica prowincji [[Jawa Zachodnia]] i trzecie co do wielkości miasto w [[Indonezja|Indonezji]], zaraz po [[Dżakarta|Dżakarcie]] i [[Surabaja|Surabai]]. W czasach kolonialnych Holendrzy nazywali je '''Parijs van Java''' (Paryż Jawy) ze względu na podobieństwo do [[Paryż]]a i panującą tam europejską atmosferę. Lokalnie miasto określane jest mianem ''Kota Kembang'', co dosłownie oznacza '''miasto kwiatów''' – nazwa ta wzięła się stąd, że zarówno w epoce kolonialnej, jak i w okresie republikańskim (aż do początku lat 60. XX wieku), Bandung słynęło z ogromnej liczby kwiatów.
Miasto położone jest na terenie dawnego jeziora, na wysokości 768 m n.p.m. Otoczenie bujnych i malowniczych gór [[Parahyangan]] sprawia, że panuje tu chłodniejszy klimat niż w większości dużych indonezyjskich metropolii. Jeśli szukasz miejskich atrakcji, znajdziesz tu liczne uczelnie, bogatą ofertę odzieżową oraz wspaniałe miejsca na kulinarną przygodę. Dzięki niewielkiej odległości od [[Dżakarta|Dżakarty]], Bandung stało się niezwykle popularnym celem weekendowych wyjazdów dla jej mieszkańców. Szczególnie w okresach świątecznych miasto bywa zatłoczone, a na drogach pojawia się mnóstwo samochodów przyjeżdżających ze stolicy.
== Dzielnice ==
Pod względem administracyjnym miasto Bandung (''Kota Bandung'') dzieli się na 30 dzielnic (''kecamatan''). Na potrzeby niniejszego przewodnika miasto podzielono jednak na pięć obszarów, co jest bardziej użyteczne dla podróżnych.
{{Lista regionów
| mapa regionów = Bandung Wikivoyage districts map.png
| rozmiar mapy = Dzielnice Bandung
| opis mapy = 500px
| nazwa regionu 1 = [[Bandung/Centrum|Centralny Bandung]]
| kolor regionu 1 = #C9815E
| elementy regionu 1 =
| opis regionu 1 = Centrum Bandungu, w którego sercu znajduje się plac Alun-alun. Dzielnica ta obejmuje fragment historycznej Wielkiej Drogi Pocztowej (''Jalan Asia Afrika'') – traktu, przy którym powstało miasto – a także główny dworzec kolejowy.
| nazwa regionu 2 = [[Bandung/Północ|Północny Bandung]]
| kolor regionu 2 = #578E86
| elementy regionu 2 =
| opis regionu 2 = Wille z epoki kolonialnej, budynki rządowe i kompleks uniwersytecki ITB wzdłuż ''Jalan Dago'', która biegnie od centrum miasta aż do wzgórz. Jest to centrum sklepów fabrycznych, restauracji i kawiarni z widokiem na miasto.
| nazwa regionu 3 = [[Bandung/Północny-zachód|Północno-zachodni Bandung]]
| kolor regionu 3 = #7FA5CF
| elementy regionu 3 =
| opis regionu 3 = Szerokie możliwości robienia zakupów, od „ulicy dżinsów” ''Jalana Cihampelasa'' po rozległe centrum handlowe ''Paris Van Java''. Północno-zachodni Bandung obejmuje także główną drogę prowadzącą do gór Lembang i lotnisko.
| nazwa regionu 4 = [[Bandung/Południe|Południowy Bandung]]
| kolor regionu 4 = #B383B3
| elementy regionu 4 =
| opis regionu 4 = Rozległe obszary mieszkalne na południowej równinie Bandung. Atrakcją dla podróżnych jest centrum handlowe Trans Studio Mall, w którym mieści się jeden z największych krytych parków tematycznych na świecie.
| nazwa regionu 5 = [[Bandung/Wschód|Wschodni Bandung]]
| kolor regionu 5 = #D5DC76
| elementy regionu 5 =
| opis regionu 5 = Więcej obszarów mieszkalnych. W tej dzielnicy znajduje się ''Saung Angklung Udjo'', centrum kulturalne, w którym odbywają się występy tradycyjnej muzyki sundajskiej. Wiele hoteli i restauracji zlokalizowanych jest tu wzdłuż ulic Jalan Riau i Jalan Supratman.
}}
Obszar metropolitalny Wielkiego Bandung (''Bandung Raya'') liczy ponad 8 milionów mieszkańców i rozciąga się daleko poza miasto Bandung. Miasto [[Cimahi]] na zachodzie jest największym przedmieściem Bandung. Dla podróżnych okolice [[Lembang]] na północy i [[Ciwidey]] na południu należą do najważniejszych atrakcji Wielkiego Bandung.
== Charakterystyka ==
=== Historia ===
Na brzegach rzeki Cikapundung oraz nad brzegami dawnego wielkiego jeziora w okolicach Bandungu odnaleziono liczne ślady obecności wczesnych ludzi, w tym szczątki tzw. „człowieka z Jawy”, których wiek szacuje się na około milion lat. Pierwsza pisemna wzmianka o mieście Bandung pochodzi z 1488 roku, kiedy to zostało ono założone jako część Królestwa Sunda.
W XVII i XVIII wieku Holenderska Kompania Wschodnioindyjska (VOC) założyła w Bandungu niewielkie plantacje, a w 1786 roku ukończono budowę drogi prowadzącej do Batawii (dzisiejszej [[Dżakarta|Dżakarty]]). W 1809 roku Ludwik Bonaparte, władca Holandii i jej kolonii, polecił gubernatorowi Holenderskich Indii Wschodnich, H.W. Daendelsowi, wzmocnienie obrony [[Jawa|Jawy]] przed zagrożeniem ze strony Anglików, którzy okupowali pobliski Półwysep Malajski. W odpowiedzi Daendels zainicjował budowę [[Wielka Droga Pocztowa|Wielkiej Drogi Pocztowej]] (''De Groote Postweg''), ciągnącej się na długości około 1000 km między zachodnim a wschodnim wybrzeżem [[Jawa|Jawy]]. Ze względu na nieprzebyte wówczas bagna i mokradła na północnym wybrzeżu, trasę poprowadzono przez Bandung – śladem dzisiejszej ulicy Jalan Asia-Afrika.
Daendels był pod tak dużym wrażeniem strategicznego położenia Bandungu, że nakazał przeniesienie tam stolicy regionu. Wzniesiono koszary wojskowe, a lokalny zarządca, Bupati Wiranatakusumah II, wybudował swoją rezydencję (''dalem''), Wielki Meczet (''Masjid Agung'') oraz pawilon spotkań (''pendopo''). Obiekty te usytuowano wokół klasycznego jawajskiego placu miejskiego (''alun-alun''), w pobliżu dwóch świętych studni (''Sumur Bandung'') i naprzeciwko mistycznej góry Tangkuban Perahu (w pobliżu [[Lembang]]).
Dzięki dochodom z plantacji chinowca (z którego pozyskiwano chininę – lek na malarię), herbaty oraz kawy, Bandung rozkwitło, przekształcając się w ekskluzywny kurort w europejskim stylu, pełen hoteli, kawiarni i sklepów. Wiele z tamtejszych zabytków, w tym hotele Preanger i Savoy Homann oraz słynna ulica handlowa Jalan Braga, przetrwało do dziś. Budynek stowarzyszenia Concordia Society – obecnie znany jako Gedung Merdeka – został wzniesiony z myślą o zamożnych Europejczykach; mieściła się w nim przestronna sala balowa, w której spędzali oni weekendy.
[[Plik:Bandung Pasupati Skyline.jpg|thumb|250px|Wiadukt mostu Pasopati, nowy punkt orientacyjny Bandung.]]
W 1880 roku otwarto pierwszą ważną linię kolejową łączącą [[Dżakarta|Dżakartę]] z Bandung, co przyczyniło się do rozwoju drobnego przemysłu i napływu chińskich robotników. 3 lipca 1920 roku założono pierwszą uczelnię wyższą w Bandung – Technische Hogeschool (TH). Jednym z jej absolwentów był prezydent Sukarno. Obecnie uczelnia ta funkcjonuje pod nazwą Institut Teknologi Bandung (ITB).
W 1942 roku, po lądowaniu japońskich wojsk na wybrzeżu [[Jawa|Jawy]], Holendrzy wycofali się z [[Dżakarta|Dżakarty]] do Bandung, skąd jednak również zostali wyparci, co doprowadziło do ich kapitulacji. Po zakończeniu wojny do [[Indonezja|Indonezji]] powrócili Brytyjczycy, a następnie Holendrzy, dążąc do przywrócenia przedwojennego porządku kolonialnego. W 1946 roku, w trakcie walk o niepodległość [[Indonezja|Indonezji]], wycofujące się oddziały TRI podpaliły miasto Bandung, odmawiając wykonania brytyjskiego rozkazu opuszczenia miasta i przemieszczenia się na południe (wydarzenie to znane jest jako „Morze ognia w Bandung” – ''Bandung Lautan Api''). Dla TRI akt ten był wyrazem odmowy kapitulacji. W wyniku tych wydarzeń z miasta uciekło ponad 200 000 osób.
W 1955 roku w Bandung odbyła się '''Konferencja Azjatycko-Afrykańska''' (''Konferensi Asia Afrika''), która utorowała drogę do powstania Ruchu Państw Niezaangażowanych w 1961 roku. W latach 1955–1966 w Bandung mieścił się indonezyjski parlament, który w 1966 roku przeniesiono z powrotem do [[Dżakarta|Dżakarty]].
=== Orientacja ===
Dzisiejsze Bandung to rozległe miasto liczące 2,7 miliona mieszkańców i borykające się z wieloma takimi samymi problemami, jak inne indonezyjskie miasta. Ruch jest utrudniony, stare budynki zostały zburzone, a idylliczne rezydencje zamieniły się w lokale użytkowe, na szczęście fasady pozostały takie same.
Istnieją główne drogi, które z grubsza dzielą miasto na trzy części: północną, środkową i południową. '''Wiadukt Pasupati''' dzieli północ i środek. '''Dago lub H Juanda''' i '''Merdeka''' to główne drogi z północy na południe. '''Jenderal Sudirman''', '''Asia Afrika''', '''Kosambi''' i '''Jenderal Ahmad Yani''' przecinają środkową i południową część. Jeśli wjedziesz drogą płatną, zaczniesz najpierw od obrzeży, a następnie udasz się do centrum miasta.
Droga w języku bahasa-indonezyjskim jest tłumaczona na język jalan i skracana do Jl. Zobaczysz dużo Jl. przed nazwą drogi w tym przewodniku. Bardzo małe drogi, po których nie można przejechać samochodem, nazywane są Gang i w skrócie Gg.
=== Klimat ===
Położenie na wysokości 768 metrów nad poziomem morza sprawia, że miasto – znajdujące się w strefie tropikalnej – cieszy się przyjemniejszym klimatem niż tereny nizinne. Temperatury w ciągu dnia przez cały rok wynoszą zazwyczaj od 20 do 30°C, rzadko spadając poniżej 18°C lub przekraczając 32°C. Wartości te utrzymują się zarówno w porze suchej (maj–wrzesień), jak i w porze deszczowej (październik–kwiecień). Nocą temperatury wahają się w granicach 17–19°C. Dla osób przybywających z upalnych, nizinnych obszarów tropikalnych klimat ten jest bardzo przyjemny.
== Dojazd ==
Bandung znajduje się na wyżynach [[Parahyangan]], w centralnej części regionu. Można tam dotrzeć z [[Dżakarta|Dżakarty]] autostradą lub pociągiem. [[Dżakarta|Dżakartę]] i Bandung łączy również wiele połączeń autobusowych oraz minibusowych. Alternatywą dla autostrady jest kręta droga prowadząca przez przełęcz górską [[Puncak]]. Trasa ta jest bardzo malownicza, jednak w weekendy oraz święta panuje na niej duży ruch i tworzą się korki.
=== Samolotem ===
W 2023 roku wszystkie loty odrzutowców z Bandung przeniesiono na {{Znacznik|Międzynarodowe Lotnisko Kertajati|-6.669167|108.191111|typ=transport}}'''Międzynarodowe Lotnisko Kertajati''' ({{IATA|KJT}}), położone w miejscowości [[Majalengka]] – w dość niedogodnej lokalizacji, oddalonej od Bandung o blisko 90 km drogą lądową. Port lotniczy obsługuje połączenia z głównymi miastami [[Indonezja|Indonezji]] oraz oferuje kilka lotów międzynarodowych do [[Malezja|Malezji]]. Podróż samochodem do Bandung może z łatwością zająć 2,5 godziny lub dłużej, jeśli na drogach panuje duży ruch. Autobusy przewoźnika DAMRI odjeżdżają z przystanku Kebun Kawung w Bandung na lotnisko Kertajati o godzinie 02:00, natomiast z lotniska Kertajati do Bandung kursują od godziny 07:00, z częstotliwością co 2 godziny. Koszt przejazdu wynosi 75 000 IDR.
[[Plik:Bandung-airport.jpg|thumb|Lotnisko Husein Sastranegara]]
{{Znacznik|Lotnisko Husein Sastranegara|-6.900556|107.576389|typ=transport}}'''Lotnisko Husein Sastranegara''' ({{IATA|BDO}}), położone zaledwie około 4 km od centrum Bandung, obsługuje obecnie wyłącznie samoloty turbośmigłowe; przewoźnik Susi Air oferuje stąd połączenia z [[Dżakarta|Dżakartą]] (lotnisko Halim) oraz [[Medan]].
{{Znacznik|Międzynarodowe Lotnisko Soekarno-Hatta w Dżakarcie|-6.125556|106.655833|typ=transport}}'''Międzynarodowe Lotnisko Soekarno-Hatta w Dżakarcie''' ({{IATA|CGK}}) znajduje się w odległości 3 godzin jazdy od Bandung (czas ten może się wydłużyć ze względu na częste, nierzadko znaczne korki). Szybszą alternatywą może być skorzystanie z szybkiej kolei. Wiele firm oferuje bezpośrednie połączenia autobusowe do Bandung – warto zwrócić uwagę m.in. na wygodne autokary przewoźnika ''Primajasa''; szczegółowe informacje znajdują się w sekcji „Dojazd autobusem”.
=== Koleją ===
[[Plik:Passengers Disembarking Whoosh High-speed Train in Padalarang.jpg|thumb|Kolej dużych prędkości na stacji Padalarang]]
Pierwsza w [[Indonezja|Indonezji]] szybka kolej (''kereta cepat''), o nazwie [https://kcic.co.id/ Whoosh], łączy stację [[Dżakarta|Dżakartę]]-Halim z okolicami Bandungu w zaledwie 30 minut, przy czym dojazd pociągiem przesiadkowym do centrum Bandungu zajmuje kolejne 18 minut. Jest to pierwsza szybka kolej na półkuli południowej. Na trasie znajdują się dwie stacje, obie położone w znacznej odległości od centrum miasta:
{{Znacznik|Stacja kolejowa Padalarang|-6.843025 |107.497328 |typ=transport}}'''Stacja kolejowa Padalarang''' (Stasiun Padalarang), przy ulicy Cihaliwung (''19 km na północny zachód od centrum Bandungu''). To główna stacja szybkiej kolei obsługująca Bandung, z połączeniami do pociągów dowożących pasażerów na główny dworzec kolejowy w Bandungu. Znana również jako '''Stasiun KCIC Padalarang'''.
{{Znacznik|Stacja kolejowa Tegalluar|-6.96382|107.71471|typ=transport}}'''Stacja kolejowa Tegalluar''' (Stasiun Tegalluar) (''17 km na południowy wschód od centrum Bandungu'').
Państwowy przewoźnik [https://www.kai.id/ PT Kereta Api Indonesia] oferuje również częste połączenia między [[Dżakarta|Dżakartą]] a Bandungiem (oraz innymi miejscowościami na południowej trasie kolejowej) za pośrednictwem pociągów „Argo Parahyangan”. Podróż tymi składami trwa jednak od dwóch i pół do trzech godzin. Czas mija szybko dzięki komfortowym warunkom w pociągach oraz malowniczym widokom na góry i pola ryżowe. W ofercie dostępne są trzy klasy podróży: klasa „Priority” (290 000 IDR) z systemem rozrywki w oparciu fotela i dostępem do Wi-Fi; klasa „Executive” (200 000 IDR) z klimatyzacją, rozkładanymi fotelami i podnóżkami; oraz klasa „Economy Premium” (150 000 IDR). Rezerwacji należy dokonać z co najmniej 24-godzinnym wyprzedzeniem; można to zrobić za pośrednictwem serwisów rezerwacyjnych (takich jak Traveloka, PegiPegi itp.) lub w sklepach typu „minimarket”, na przykład Alfamart czy Indomaret. W okresie od 24 godzin do 10 minut przed odjazdem bilety można nabyć wyłącznie na stacji, z której odjeżdża pociąg. Jeśli jednak korzystasz z aplikacji KAI Access, bilet możesz kupić nawet na minutę przed odjazdem.
Jeśli podróżujesz pociągiem, wysiądź na stacji kolejowej Bandung (Bandung railway station) w centralnej części miasta. Znajduje się ona w samym centrum i oferuje doskonałe połączenia komunikacyjne z najważniejszymi atrakcjami miasta. Stacja posiada dwa wejścia: starsze (po południowej stronie torów) oraz nowsze (po stronie północnej). Przy północnym wejściu znajdziesz taksówki – dostępne są korporacje AA oraz Blue Bird, przy czym przejazd taksówką AA kosztuje około 15 procent więcej niż Blue Bird, choć pojazdy tej pierwszej firmy są zazwyczaj w lepszym stanie technicznym. Busy typu „angkot” można znaleźć na niewielkim terminalu oddalonym o około 100 metrów od południowego wejścia, a także bezpośrednio przed wejściem północnym.
{{Znacznik|Stacja kolejowa Bandung|-6.914167|107.6025|typ=transport}}'''Stacja kolejowa Bandung''' (Stasiun Bandung), ulica Kebon Kawung. Znana również jako '''stacja Hall''' (''Stasiun Hall'').
=== Samochodem ===
{{infobox|Powódź w Bandungu|Pomimo tego, że Bandung leży na większej wysokości niż większość dużych miast Indonezji, Bandung co roku doświadcza coraz większej liczby powodzi z powodu braku odpowiedniego systemu odwadniającego w połączeniu z częstymi ulewnymi deszczami. Jeżeli do takiej sytuacji dojdzie podczas wizyty w mieście, najlepiej jest zasięgnąć informacji poprzez aplikacje na telefon (np. Waze i Google Maps), a nie prowadzić samochodu.
}}
Bandung jest oddalone od [[Dżakarta|Dżakarty]] o dwie godziny jazdy samochodem, jeśli warunki na drogach są sprzyjające, ale ze względu na korki często podróż trwa dłużej. Jednak dzięki płatnej drodze Dżakarta-Bandung (przez [[Cikampek]]) podróż samochodem jest zwykle szybsza niż pociągiem. Jednak w porze deszczowej części drogi mogą być zamknięte z powodu osuwisk, co może powodować zamieszanie ze względu na możliwy silny wiatr lub oślepiającą mgłę i ulewy. Chociaż większość samochodów wyjeżdża z systemu na '''Pasteur''', pierwszym zjeździe do Bandung z doskonałym połączeniem do [[Lembang]], w weekendy jest tu bardzo tłoczno, dlatego zdecydowanie zaleca się wjazd do miasta mniej zatłoczonymi zjazdami z dróg płatnych w południowej części miasta: wypróbuj '''Baros/Cimahi''', '''Pasir Koja''', '''Kopo''', '''Moh. Toha''' i '''Buah Batu'''.
Alternatywną trasą jest wolniejsza, ale przyjemna trasa przez obszar [[Puncak]]. Jeśli podróżujesz samochodem tą trasą, koniecznie zatrzymaj się na przełęczy [[Puncak]], na krańcu wyżyny na obrzeżach [[Dżakarta|Dżakarty]], skąd roztacza się widok na plantację herbaty i świeże powietrze. Jest tam mnóstwo dobrych restauracji i hoteli.
==Komunikacja==
==Warto zobaczyć==
==Najbliższe okolice==
==Praca==
==Nauka==
==Zakupy==
==Gastronomia==
==Festiwale, imprezy==
==Nocleg==
==Kontakt==
==Bezpieczeństwo==
== Informacje turystyczne ==
* {{Znacznik|'''Biuro turystyczne w Bandung'''|-6.91352|107.63365|typ=alarm|url=|kolor=8B008B|treść=}}'''[https://www.indonesia-tourism.com/west-java/bandung.html Biuro turystyczne w Bandung]''' (Dinas Kebudayaan dan Pariwisata Kota Bandung), Jl. Ahmad Yani nr 227, ☏ +62 22 727 1724, numer bezpłatny: 1 800 468-5865. pon.-pt. 07:30-15:30.
==Wyjazd==
{{Jest w|Jawa Zachodnia}}
{{Zarys}}
{{Atrybucja}}
[[Kategoria:Indonezja]]
ti8fb8qk0faa6ibheo2xrpi1x6ep3e3
Udon Thani
0
9145
159585
159577
2026-10-23T07:39:05Z
Moromar
2451
/* Samolotem */
159585
wikitext
text/x-wiki
{{top-banner}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Udon Thani
|nazwa oryginalna = อุดรธานี
|widok = Aerial view of Udon Thani City.jpg
|opis =
|herb = Seal_of_Udon_Thani.png
|mapa =
|państwo = [[Plik:Flag of Thailand.svg|20px]] [[Tajlandia]]
|region = [[Plik:Flag_of_UdonThani_province.svg|20px]] [[Prowincja Udon Thani|Udon Thani]]
|powierzchnia = 47,7
|wysokość = 177
|ludność = 130 500
|prefiks = 042
|kod pocztowy = 41000
|www =
}}
'''Udon Thani''' ([[Rozmówki tajskie|taj]] อุดรธานี, także ''Udorn Thanee'') znajduje się w regionie [[Isan]] w [[Tajlandia|Tajlandii]]. Często określane jako '''Udon''' lub '''Udorn''' (อุดร), miasta nie należy mylić z '''Ubon''' - [[Ubon Ratchathani]] w południowo-wschodnim Isan.
== Charakterystyka ==
Założone w latach 90. XIX wieku przez księcia Prajaka Silapakoma, Udon Thani jest siódmym co do wielkości miastem w [[Tajlandia|Tajlandii]].
Udon posiadał bazę lotniczą USAF podczas wojny w [[Wietnam]]ie, co zwiększyło jego bogactwo i znaczenie. Otoczone jednym z głównych obszarów rolniczych kraju, Udon Thani stało się regionalnym centrum rolnictwa, dystrybucji handlowej, zakupów i raczkującej branży turystycznej.
Bazę lotniczą zamknięto w 1976, do 1995 istniał konsulat [[Stany Zjednoczone|USA]], a stacja radiowa Voice of America nadal istnieje. Dzięki obecności Amerykanów wielu Tajów było dobrze opłacanych i nauczyło się angielskiego, co czyniło ich bardziej atrakcyjnymi dla zagranicznych rekruterów do pracy. Wielu obywateli Udon pracowało lub pracuje za granicą, szczególnie na polach naftowych na [[Bliski Wschód|Bliskim Wschodzie]]. Przyczyniło się to zarówno do bogactwa tego obszaru, jak i jego atrakcyjności jako miejsca docelowego dla emigrantów. Na tym obszarze osiedliło się ponad 5000 emigrantów z Europy, Australii i Ameryki Północnej.
=== Klimat ===
Zimy są dość suche i bardzo ciepłe. Temperatury rosną aż do kwietnia, który jest miesiącem upalnym – średnia dzienna temperatura maksymalna wynosi wówczas 36,2 °C (97,2 °F). Pora monsunowa trwa od końca kwietnia do początku października; charakteryzuje się intensywnymi opadami deszczu i nieco niższymi temperaturami w ciągu dnia, choć noce pozostają ciepłe.
== Dojazd ==
=== Samolotem ===
[[Plik:Udon Thani terminal,Thailand (27412478245).jpg|thumb|Lotnisko Udon Thani]]
{{Znacznik|Port lotniczy Udon Thani|17.386388 |102.788333 |typ=transport}}'''[https://www.udonthaniairport.com/ Lotnisko Udon Thani]''' ({{IATA|UTH}}). Ma kilka 50-minutowych lotów dziennie z [[Bangkok]]u (Suvarnabhumi {{IATA|BKK}}) (Thai Airlines: około 2500 bahtów) lub (Don Mueang {{IATA|DMK}}) (Air Asia od 500 bahtów i Nok Air od 1250 bahtów, jeśli zarezerwujesz z dużym wyprzedzeniem). Istnieją również bezpośrednie loty z [[Chiang Mai]], [[Loei]] i [[Phuket]] (Air Asia lata do [[Phuket]] z biletami często w okolicach 1000-1200 bahtów, co pozwala zaoszczędzić 2 noce w podróży autobusem/pociągiem przez [[Bangkok]]).
Aby dostać się do miasta, można skorzystać z limuzyny (właściwie minibusa) za 80 bahtów za osobę, która zawiezie Ciebie i innych pasażerów w wybrane przez Ciebie miejsce. Bilety na minibusy są dostępne w budce po prawej stronie, przy wyjściu z budynku terminala.
Jeśli chodzi o taksówkę – działa tutaj usługa transportu pasażerów (jak w zasadzie w każdym innym dużym mieście w [[Tajlandia|Tajlandii]]), która (od 2024) kosztuje około 150 bahtów do/z centrum Udon za samochód lub można wziąć taksówkę rowerową, która zwykle kosztuje około 60 bahtów, ale może zabrać tylko jedną osobę. Taksówkom nie wolno czekać na pasażerów na lotnisku, ale niektóre i tak to robią, prosząc o 200-400 bahtów za 4 km podróży. Niektóre hotele oferują usługę odbioru i mogą zabrać dodatkowego pasażera lub dwóch, jeśli pozwala na to miejsce. Na lotnisku widziano kilka autobusów dalekobieżnych do [[Khon Kaen]], w których wsiadało wiele osób. W pobliżu lotniska nie widziano żadnych lokalnych songthaews Udon Thani.
Jeśli podróżujesz dalej do [[Nong Khai]], po dotarciu do hali przylotów na wprost znajduje się biuro sprzedające bilety na minivany do [[Nong Khai]]. Mają minibus, który obsługuje większość lotów i za 200 bahtów załadują cię do minivana. Dotarcie do [[Nong Khai]] zajmuje godzinę. Jeśli poprosisz kierowcę, zabierze Cię do hotelu lub podwiezie po tajskiej stronie Mostu Przyjaźni. Następnie możesz udać się do [[Laos]]u.
=== Koleją ===
[[Plik:Udon Thani Railway Station, Thailand.jpg|thumb|Stacja kolejowa w Udon Thani]]
Codzienne pociągi kursują do [[Nong Khai]] (45 minut za okazyjne 11 bahtów) i przez Most Przyjaźni przez rzekę Mekong do [[Laos]]u. Często kursują także pociągi do [[Nakhon Ratchasima]] i [[Bangkok]]u. Podróż nocnym ekspresem do [[Bangkok]]u planowana jest na 9 godzin i 25 minut, ale zwykle trwa dłużej. Niemniej jednak nadal jest całkiem wygodny i przyjemny, zwłaszcza gdy jest zabrany do koi lub przedziału sypialnego. Dzienny pociąg ekspresowy do [[Bangkok]]u przejeżdża groblą nad dużym i malowniczym sztucznym jeziorem utworzonym przez zaporę Pa Sak Jolasid (w prowincji Lopburi). Dla tych, którzy lubią podróżować koleją, w [[Nakhon Ratchasima]] można uzyskać połączenia z głównymi ośrodkami południowego [[Isan]]u ([[Buriram]], [[Surin]], [[Si Saket]] i [[Ubon Ratchathani]]).
W sumie istnieją codzienne pociągi dzienne i trzy codzienne pociągi nocne z [[Bangkok]]u do Udon Thani i odwrotnie (z których większość zwykle rozpoczyna się lub kończy w [[Nong Khai]]), a także kilka pociągów lokalnych do innych miejsc docelowych, w tym do [[Nakhon Ratchasima]].
{{Znacznik|Dworzec kolejowy|17.40412 |102.80527 |typ=transport}}'''Dworzec kolejowy'''. Stacja kolejowa Udon Thani jest dogodna, w pobliżu głównego obszaru turystycznego i kompleksu handlowego Central Plaza.
===Samochodem===
Udon Thani jest ważnym węzłęm drogowym.
=== Autobusem ===
W mieście znajdują się cztery dworce autobusowe:
* {{Znacznik|Dworzec Autobusowy Śródmieście, Stacja 1|17.4032 |102.7998 |typ=transport}}'''Dworzec Autobusowy Śródmieście, Stacja 1''' (Stacja BKS). Główny dworzec autobusowy miasta znajduje się w pobliżu Central Plaza.
* {{Znacznik|Dworzec autobusowy 2|17.41451852213721|102.76414812496311|typ=transport}}'''Dworzec autobusowy 2''' (północny dworzec autobusowy) (''na zachodnich obrzeżach miasta, przy drodze z [[Loei]] w kierunku [[Nong Khai]]''). Autobusy z północnej Tajlandii, takie jak [[Loei]], [[Chiang Mai]], [[Chiang Rai]]. Stamtąd tuk-tuk do miasta kosztuje około 100 bahtów (grudzień 2014). Songthaew 7 również Cię tam zabierze.
* '''Dworzec Autobusowy nr 3''' (''tuż przy obwodnicy, północna strona miasta''). Autobusy trzeciej klasy z [[Nong Khai]].
* {{Znacznik|Nakhonchai Air Bus Terminal Udon Thani|17.395153275074005|102.81053452858313|typ=transport}}'''Nakhonchai Air Bus Terminal Udon Thani''' (''Tahan Road naprzeciwko szpitala wojskowego''). Autobusy pierwszej klasy oraz VIP-y dzienne i nocne z [[Bangkok]]u. Nakhonchai Air cieszy się dobrą reputacją ze względu na jakość i zarządzanie kierowcami w sposób zapewniający bezpieczną jazdę. Autobusy z [[Bangkok]]u zatrzymują się również na dworcu autobusowym nr 1 po przybyciu do Udon Thani, a następnie zatrzymują się na własnym terminalu. Autobusy Nakhonchai Air odjeżdżają do [[Bangkok]]u o 08:50; 09:40; 19:00; 20:50; 21:25; 22:00; i 22:45. Czas podróży wynosi około 7-9 godzin w zależności od natężenia ruchu. Regularny, 454 bahty; VIP, 606 bahtów.
* '''Udon – Bangkok'''. Autobusy z [[Bangkok]]u (Mo Chit), podróż trwa 8 godzin, przyjeżdżają na stację BKS w centrum miasta. Autobusy BKS do Mo Chit odjeżdżają o godzinie 20:00; 20:30; 21:00; i 21:20. Nakhonchai Air kursuje także autobusy do [[Bangkok]]u.
* '''Udon – Chiang Mai'''. Miejsce VIP w autobusie (np. Chackrapong Tour) kosztuje 666 bahtów (grudzień 2014). Nocna podróż trwa 10,5 godziny. To musi być jedna z najgorszych podróży autobusowych w Tajlandii, ponieważ drogi na trasie są małe, wiejskie i kręte. Osoby podróżujące na dachach piętrowych autobusów mogą odczuwać mdłości z powodu ciągłego przemieszczania się. Ponadto, ponieważ środek podróży znajduje się w jednym z bardziej odległych obszarów Tajlandii, Twój autobus może nie zrobić zwyczajowej 20-minutowej przerwy w połowie podróży lub w ogóle nie zrobić żadnej przerwy. Autobusy Chackrapong do Udon podwożą Cię na zdalny dworzec autobusowy nr 2, co jest powodem, aby go unikać, jeśli to możliwe, jadąc Phetprasert.
** [https://www.phetprasert.com/ Phetprasert] kursuje jeden nocny autobus dziennie między [[Chiang Mai]] a Udon (i do [[Nakhon Phanom]]). Kup bilety Phetprasert na dworcu autobusowym w centrum miasta, 5 minut spacerem od centrum handlowego.
* '''Udon-Khon Kaen'''. Klimatyzowane autobusy i minivany odjeżdżają z dworca autobusowego nr 1 w centrum miasta Udon. Istnieją co najmniej dwa odjazdy na godzinę. Czas trwania wycieczki wynosi około 90 minut dla trasy o długości 125 km. Ponieważ stary „nieklimatyzowany terminal” w centrum [[Khon Kaen]] jest teraz zamknięty, autobus pojedzie prosto do Terminalu 3, który znajduje się 6 km na południe na obrzeżach miasta. Autobus będzie jednak przejeżdżał przez centrum miasta i zatrzyma się kilka razy, aby wysadzić ludzi, więc rozsądnie będzie spojrzeć na mapę i wysiąść w miejscu najbliżej Twojego hotelu, a następnie wsiąść do tuk-tuka lub złapać tam autobus. 80 bahtów.
* '''Udon-Nong Khai'''. Autobusy kilku firm odjeżdżają co najmniej raz na godzinę po godzinie 08:00 do [[Nong Khai]], 1 godzina, nieklimatyzowane 3. klasa) na granicy z [[Laos]]em. Autobusy z Nong Khai mogą wysiąść na północ od miasta. Podążaj za miejscowymi i wskocz do czekającego songthaew nr 6 na dworzec autobusowy lub weź tuk-tuka. 50 bahtów (październik 2013).
* '''Udon-Pattaya'''. Firma autobusowa 407 kursuje codziennie o 08:00, 18:30 i 20:55 do [[Pattaya]]. Poranny autobus jedzie około 12 godzin, ponieważ autobus zatrzymuje się na wielu przystankach. Autobusy nocne kursują około 10 godzin. Opłata wynosi 636 bahtów VIP (listopad 2015). Firma 407 ma swoje biuro/przystanek autobusowy w pobliżu dworca autobusowego w centrum miasta, ale nie. Znajduje się na rogu głównej ulicy, naprzeciwko dworca autobusowego, w pobliżu 7-Eleven.
* '''Udon-miejsca na wschód'''. Autobusy odjeżdżają około raz na godzinę do [[Sakon Nakhon]] (100 bahtów, 3 godziny, klimatyzacja, 160 km od Udon Thani, w drodze do [[Nakhon Phanom]] i [[Mukdahan]]).
* '''Udon – Wientian'''. Do porannego targu w [[Wientian]] kursuje sześć autobusów dziennie (80 bahtów, 2 godziny, klimatyzacja 1. klasy, odjazdy o 08:00, 10:30, 11:30, 14:00, 16:00, 18:00). Niektóre firmy nie sprzedają tej wycieczki, jeśli nie możesz okazać wizy. Te autobusy transgraniczne czasami przewożą pasażerów, którzy nie otrzymali wcześniej wizy do [[Laos]]u, ale mogą nie czekać wystarczająco długo na granicy na złożenie wniosku i wydanie wizy po przyjeździe. Nie stanowi to problemu, gdy kolejki są krótkie, ale w godzinach szczytu pasażerowie, którzy nie mają jeszcze wizy, mogą zostać w tyle i muszą kontynuować podróż lokalnym autobusem lub tuk-tukiem. Znane jest oszustwo polegające na pobieraniu przez obcokrajowców kwoty do 100 bahtów za 2 minuty jazdy, plus 25 bahtów za przejazd przez most oraz tuk-tuka lub taksówki do [[Wientian]]u.
== Komunikacja ==
{{mapa|17.404271|102.8015828|zoom=12|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
Poruszanie się po Udon Thani ułatwiają trzy duże ronda znajdujące się przy głównej drodze ([[Plik:Thai_Highway-2.svg|25px]]): rondo z zegarem, rondo z fontanną oraz rondo księcia Prajaka. W orientacji w terenie pomagają również centrum handlowe Central Plaza oraz park Nong Prajak. Wokół miasta biegnie droga obwodowa.
=== Taksówką ===
Na głównym dworcu autobusowym, niedaleko Central Plaza, znajduje się postój taksówek. Najprościej jest po prostu skorzystać z usługi transportu pasażerskiego Grab, która działa również w Udon, ceny zaczynają się od 60 bahtów nawet za najkrótszy przejazd, a potem dość szybko rosną. Taksówka Motorbike Grab jest najtańsza i może być całkiem wygodna dla podróżującego samotnie.
=== Taksówką rowerową ===
W Udon Thani można spotkać wiele samlorów (trójkołowych taksówek rowerowych), choć – podobnie jak w innych miejscach – powoli ustępują one pola pojazdom z silnikami spalinowymi.
=== Tuk-tukiem ===
Tuk-tuki, trójkołowe motocykle, są łatwo dostępne w większości obszarów komercyjnych. Negocjuj cenę za podróż, zanim wejdziesz do środka. W Udon Thani lokalnie produkowane pojazdy (zwane Skylabami) różnią się od tych w większości Tajlandii poza [[Isan]] tym, że ich przód to przystosowane motocykle. Jeśli udacie się do [[Laos]]u, zobaczycie tam również takie pojazdy (tzw. „jumbo”). Tuk-tuki krążą po ulicach w poszukiwaniu turystów. Oprócz długich podróży cena powinna wynosić około 30-50 bahtów. Jeśli wejdziesz na dworzec autobusowy wcześnie rano i potrzebujesz pensjonatu, mogą udawać, że nie mówią po angielsku, okrążyć Cię w małym kółku „szukając” pensjonatów, a następnie wysadzić Cię za rogiem od stacji; jednak niektórzy mogą nie mówić po angielsku i po prostu starają się być pomocni. Następnie poproszą o 100 bahtów za podróż o wartości 30 bahtów. W odległości krótkiego spaceru od stacji znajduje się wiele miejsc noclegowych.
=== Songthaew ===
W Udon Thani funkcjonuje sieć transportowa przypominająca komunikację autobusową, obsługiwana przez ponumerowane pojazdy typu „songthaew” – pick-upy wyposażone z tyłu w dwie ławki. Koszt przejazdu wynosi 8 lub 10 bahtów (10 bahtów w przypadku trasy poza obwodnicą).
=== Rowerem ===
* {{Znacznik|'''Wypożyczalnia rowerów'''|17.41795 |102.78543 |typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''Wypożyczalnia rowerów'''. Rowery można wypożyczyć w północno-wschodnim narożniku parku Nong Prajak. Koszt: 20 bahtów za godzinę.
Rowery można również wypożyczyć na cały dzień w punktach Asia Backpackers oraz SPM House.
=== Motocyklem lub samochodem ===
Wypożyczalnie motocykli są łatwo dostępne w wielu lokalizacjach w Udon Thani, jednak najbardziej znaną i zaufaną wypożyczalnią motocykli w Udon Thani jest „Wypożyczalnia motocykli Jenny”. Można je znaleźć na Facebooku lub na ich stronie internetowej www.JennysMotorbikeRental.com
Jeśli chcesz podróżować z nieco większym komfortem, zalecamy wynajęcie samochodu. Najbardziej znaną lokalną wypożyczalnią samochodów w Udon Thani jest UD Car Rent, a większość głównych międzynarodowych wypożyczalni samochodów znajdziesz na lotnisku Udon Thani.
== Warto zobaczyć ==
[[Plik:Wat Pho Si Nai Archaeological Site Excavations.JPG|thumbnail|Wykopaliska w Ban Chiang]]
[[Plik:Rock formation in Phu Phra Bat.jpg|thumb|Formacja skalna w Phu Phrabat]]
* {{zobacz
| name=Ban Chiang | alt= | url= | adres= | lat=17.548611 | long=103.358333 | wskazówki=Około 35 km na wschód od Udonu
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Ban Chiang, wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO, zyskało międzynarodową uwagę po odkryciu starożytnych cmentarzysk, ceramiki, narzędzi i dowodów wczesnej metalurgii, ujawniając wyrafinowaną kulturę prehistoryczną, która kwitła ponad 5000 lat temu. Odwiedzający mogą zwiedzić Muzeum Narodowe Ban Chiang, w którym można zobaczyć wiele niezwykłych znalezisk, w tym pomalowaną na czerwono ceramikę i artefakty z brązu. Wyrobiska wykopaliskowe, zachowane pod konstrukcjami ochronnymi, dają rzadki wgląd w starożytną przeszłość regionu. Do obiektu można łatwo dotrzeć, gdyż w pobliżu zjazdu Ban Chiang zatrzymują się zarówno pieśniarki między wioskami, jak i autobusy regionalne.
}}
* {{zobacz
| name=Ban Nakha | alt= | url= | adres= | lat=17.5508341| long=102.8016511| wskazówki=15 km na północ od Udon, przy trasie [[Plik:Thai_Highway-2.svg|25px]]
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wieś słynąca ze sprzedaży ręcznie tkanej odzieży jedwabnej i bawełnianej. Jest nieco skomercjalizowany, ale spacerkiem z drogi do wioski można znaleźć okazje na jedwab i bawełnę.
}}
* {{Znacznik|Nong Bua|17.402176411782932|102.80879775101403|typ=natura}}'''Nong Bua'''. Park z jeziorem, położony tuż na wschód od linii kolejowej. Znany jest z chińskich pagód wznoszących się nad jeziorem oraz słupa z wizerunkiem smoka.
* {{Znacznik|Ekopark Phu Foi Lom|17.1618276|102.6995513|typ=natura}}'''Ekopark Phu Foi Lom''' (''40 km na południowy zachód od Udon''). Liczne szlaki i wodospady w porze deszczowej. Na południe od Udon znajduje się duży obszar podmokły/jezioro zwany Khumpahawapi. W październiku na jeziorze odbywają się tradycyjne wyścigi smoczych łodzi. W Khumpahawapi znajduje się park miejski z dużym stadem małp, które żyją tam od ponad stu lat.
* {{Znacznik|Park Narodowy Phu Phrabat|17.7308138|102.3578225|typ=natura}}'''Park Narodowy Phu Phrabat''' (''60 km na północny zachód od Udon w pobliżu Ban Phue''). Wspaniała linia grzbietu z licznymi kilkutysięcznymi budynkami z piaskowca. Na terenie parku znajdują się także malowidła jaskiniowe z epoki brązu. Wpisany na [[Lista światowego dziedzictwa UNESCO|Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO]].
* {{Znacznik|Jezioro Czerwonego Lotosu|17.2123791 |103.03447 |typ=natura}}'''Jezioro Czerwonego Lotosu''' (Talay Bua Daeng, ทะเลบัวแดง), Tambon Chiang Haeo, Dystrykt Kumphawapi, ☏ +66 89 395 0871. Wybierz się na przejażdżkę łodzią po jeziorze pełnym czerwonych kwiatów (są to odporne na czerwono lilie wodne) nad jeziorem Nong Han (หนองหาน). Kwitnienie rozpoczyna się w październiku, ale najlepiej je oglądać od grudnia do lutego rano. Obserwatorzy ptaków mogą również dostrzec czaple i inne ptactwo. Łodzie i kierowcy są dostępne do wynajęcia na godzinę nad brzegiem jeziora, 300-500 bahtów. Sugerowanym noclegiem jest hotel Ma Der Bua nad jeziorem. Mają też restaurację i zapewniają toaletę za pięć bahtów.
* {{Znacznik|Farma orchidei Udon Sunshine|17.42849178418069|102.7752412856031|typ=natura}}'''Farma orchidei Udon Sunshine'''. Słynie z różnorodnych storczyków, perfum na bazie orchidei i roślin, które „tańczą do muzyki”.
* {{zobacz
| name=Sao Lak Mueang (City Pillar) | alt= | url= | adres=Athipbodi Road | lat=17.5508341| long=102.8016511| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=W tej świątyni, którą można spotkać w wielu dużych miastach, znajdują się nawet dwa filary. Jest to miejsce kultu poświęcone dobrym duchom miejskim, które mają chronić miasto i jego mieszkańców.
}}
* {{zobacz
| name=Chińska świątynia | alt= | url= | adres=Athipbodi Road | lat=17.413815 | long=102.786520 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Wat Pothisompon | alt= | url= | adres= | lat=17.413674 | long=102.778567 | wskazówki=w południowo-zachodnim narożniku jeziora Nong Pracchak
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Wat Matchimawat | alt= | url= | adres=Watthananuwong Road/Udon/Dutsadi Road | lat=17.415404 | long=102.790339 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Muzeum Muang Udon Thani | alt= | url= | adres= | lat=17.412333 | long=102.7819598 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=W pięknie odrestaurowanym budynku starej szkoły na południowym brzegu jeziora Nong Pracchak; dostarcza informacji na temat historii miasta i zagadnień związanych z Udon Thani.
}}
* {{zobacz
| name=Pomnik Krom Luanga Pracaksinlapakhoma | alt= | url= | adres= | lat=17.400811 | long=102.794749 | wskazówki=Na rondzie u zbiegu ulic Si Suk, Thahan i Pokanusorn
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Pomnik ku czci księcia Pracaksinlapakhoma (syna króla Ramy IV), który jako pełnomocnik rządu na północny Isan przyczynił się do rozwoju Udon Thani z nieco większej wioski do ważnej stolicy prowincji.
}}
== Aktywny wypoczynek ==
* '''Jednodniowa wycieczka do [[Nong Khai]]'''. Można tam dojechać pociągiem (podróż trwa 45 minut; odjazdy o 08:34 lub 11:42; koszt biletu: 11 bahtów). W drogę powrotną można wybrać się pociągiem o 13:03 lub skorzystać z minibusa (koszt: 50 bahtów; odjazdy z dworca autobusowego co 30 minut). Jeśli wolisz wynająć samochód, w Udon Thani działa wiele wypożyczalni, takich jak UD Car Rent, Avis czy Budget.
* '''[https://www.majorcineplex.com/home/ Major Cinema]'''. Wybierz się na film do kina Major Cinema w centrum handlowym Central Plaza. W repertuarze znajdują się zarówno filmy w języku tajskim, jak i angielskim – warto więc zwrócić uwagę na wersję językową danego seansu.
* {{Znacznik|Park nad jeziorem Nong Prajak|17.4192947|102.7804376|typ=natura}}'''Park nad jeziorem Nong Prajak'''. Otwarte codziennie w godzinach 04:00–20:00. To rozległy teren rekreacyjny w granicach miasta, główne miejsce, w którym mieszkańcy uprawiają sport i odpoczywają. Na terenie parku znajduje się duże jezioro (zbiornik wodny) z kilkoma wysepkami, przyjemne trawniki oraz liczne atrakcje – wieczorami odbywają się tu zajęcia aerobiku (przy dźwiękach tajskiej muzyki pop), można też karmić ryby okruchami chleba. Miejsce jest również popularne wśród osób aktywnych: chętnie biegają tu biegacze i rowerzyści (dostępna jest wypożyczalnia rowerów). Wokół jeziora prowadzą dwie utwardzone ścieżki: wewnętrzna przeznaczona dla rowerzystów oraz zewnętrzna dla pieszych. Obwód ścieżki zewnętrznej wynosi 3,3 km. Większa część trasy wokół jeziora jest ogólnodostępna, jednak pewien jej odcinek jest zamykany w godzinach 20:00–04:00.
* {{Znacznik|Your Fitness Udon Thani|17.405340 |102.803352 |typ=atrakcja}}'''Your Fitness Udon Thani''', ul. Prachaksilpakom 322/19 (''między szpitalem Bangkok Hospital a sklepem 7-Eleven, za budynkami handlowymi''), tel. +66 42 932933, +66 95 6576161. Otwarte: pon.–pt. 08:00–24:00, sob.–niedz. 12:00–24:00. Jedna z niewielu siłowni w Udon Thani. Zlokalizowana w pobliżu centrum handlowego Central Plaza oraz stacji kolejowej. Współrzędne przybliżone.
==Praca==
==Nauka==
== Zakupy ==
Przy wschodniej obwodnicy znajduje się targ odzieżowy Bo Bei. W samym mieście działa wiele sklepów sieci 7-Eleven oraz liczne mniejsze placówki handlowe oferujące zachodnie przekąski i towary.
* {{Znacznik|'''Big C'''|17.386627|102.824382|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Big C''' (''na południowy wschód od centrum, przy drodze Nittayo Rd; oraz na południowy zachód od centrum, przy trasie 210''). Otwarte codziennie w godzinach 09:00–24:00. Dwie lokalizacje. Hipermarket oferujący artykuły spożywcze, wyposażenie domu oraz odzież.
* {{Znacznik|'''Central Plaza'''|17.4051 |102.8004 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Central Plaza''' (dawniej Chareonsri), 277/1-3 Prajaksillapakom Rd, tel. +66 42 110 5555. Pon.–pt. 09:30–21:00, sob., niedz. i święta 09:00–21:00. Największe centrum handlowe w Udon Thani; pięć pięter sklepów i punktów usługowych, w tym księgarnia Asia Books, dom towarowy Robinson’s, supermarket Tops, restauracja typu steakhouse Sizzler, KFC, Pizza Company, lodziarnia Swensen’s, apteka Boots, a także sklepy ze sprzętem IT, telefonami komórkowymi oraz kino.
* {{Znacznik|'''Landmark Plaza / TukCom'''|17.4081 |102.792 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''[https://tukcom.com/ Landmark Plaza / TukCom]'''. Kompleks handlowy z kinem SFC Cinema.
* {{Znacznik|'''Makro'''|17.3911 |102.8167 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Makro''' (''na wschód od centrum miasta''). Otwarte codziennie w godzinach 06:00–22:00. Możliwość tanich zakupów hurtowych.
* {{Znacznik|'''Targ nocny'''|17.4059492|102.8044722|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Targ nocny''' (''na zachód od stacji kolejowej, 5 minut spacerem od głównego dworca autobusowego''). Godziny otwarcia: 17:00–22:30. Oferuje dania na miejscu oraz na wynos.
* '''Tesco Lotus''' (''w kompleksie UD Town; drugi punkt znajduje się przy północnej części obwodnicy''). Supermarket z cenami niższymi niż w sieci Tops Supermarket w centrum handlowym Central Plaza. Kilka lokalizacji. Najdogodniej położony punkt znajduje się w UD Town (godziny otwarcia: 07:00–24:00). Placówka przy północnej obwodnicy to Tesco-Lotus Extra (godziny otwarcia: 08:00–23:00).
* '''Tops market w centrum handlowym CentralPlaza''', ul. Prachuksilpakom 277/3, tel. +66 42 249 207 wew. 101. Pon.–pt. 11:00–21:00, sob.–niedz. 10:00–21:00. Produkty spożywcze kuchni zachodniej i tajskiej; bar sałatkowy; dział delikatesów; piekarnia.
* {{Znacznik|'''UD Town'''|17.4036128|102.8046468|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''UD Town''' (''w sąsiedztwie stacji kolejowej''). Centrum handlowe ze strefą gastronomiczną, sklepem Tesco Lotus, trzema różnymi restauracjami sieci Oishi, lokalem McDonald’s, lodziarnią Swensen’s, pizzerią The Pizza Company, kawiarnią WaWee Coffee oraz licznymi punktami handlowymi.
== Gastronomia ==
W całym mieście można spotkać wielu ulicznych sprzedawców jedzenia. Niemal o każdej porze dostępne są tu: satay, zupy z makaronem (z wołowiną, wieprzowiną, kurczakiem lub kaczką), pad thai, sałatka som tam, grillowany kurczak, mięsne szaszłyki, rozmaite słodycze oraz dania na bazie ryżu. W Udon Thani znajduje się również szeroki wybór restauracji typu bufet, w tym lokale oferujące koreański grill – potrawy przygotowuje się samodzielnie na specjalnym naczyniu umieszczonym nad paleniskiem węglowym, znajdującym się na środku stołu.
* {{Znacznik|'''Restauracja Bongkotch'''|17.404447 |102.801608 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Restauracja Bongkotch''' (ร้านอาหารบงกช) (''na końcu ulicy Soi Suphanthanit''). Popularny lokal z kuchnią tajską, oferujący smaczne jedzenie w przystępnych cenach. Ceny od 40 bahtów.
* {{Znacznik|'''Fuzzy Ken's'''|17.403655 |102.799581 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Fuzzy Ken's''', 298/15 Sayoutis Road (''naprzeciwko sklepu 7-Eleven przy ulicy Sayoutis; 1 minuta pieszo od głównego dworca autobusowego nr 1 lub centrum handlowego Central Plaza; 10 minut od stacji kolejowej''), ☏ +66 86 011 4627, fuzzyken@hotmail.com. Pon.–sob. 08:00–do późnych godzin wieczornych, w niedziele nieczynne. Wyjątkowe połączenie restauracji serwującej dania kuchni tajskiej i zachodniej, antykwariatu oraz sklepu z trudno dostępnymi produktami z Zachodu (m.in. Bovril, Marmite, fasolka Heinz, Vegemite, mięsne paszteciki). Właściciel, Brytyjczyk Ken, jest doskonałym źródłem informacji o okolicy. W ofercie piwo i wino. Dostępna strona internetowa oraz bezpłatne Wi-Fi. Obfite śniadanie w cenie 145 bahtów (stan na sierpień 2017).
* {{Znacznik|'''The Good Corner Restaurant and Bar'''|17.404317 |102.801982 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''The Good Corner Restaurant and Bar''', Nutty Park, Prachak Rd (''tuż za rogiem od „ulicy barów”; naprzeciwko obiektu UD Residence''), ☏ +66 98 2065125. Codziennie 08:00–23:00; kuchnia czynna do 22:00. Lokal prowadzony przez Dunkę; w menu śniadania, pizza oraz dania kuchni tajskiej. Wysoka jakość i przystępne ceny.
* {{Znacznik|'''Maeyaa'''|17.403998 |102.790187 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Maeyaa''' (ร้านอาหารแม่หยา), ul. Rachapasadu 79–81 (ถ.ราชพัสดุ) (''na południe od ul. Phosi i na zachód od ul. Amphoe, ok. 3 km od centrum miasta''). Znakomita restauracja rodzinna, prawdziwa instytucja w Udon. Lokal mieści się na trzech piętrach i w porach posiłków jest pełen Tajów. Dostępne jest obszerne menu ze zdjęciami oraz karta w języku angielskim. W ofercie dania kuchni tajskiej i zachodniej – najlepiej jednak wybierać te tajskie. Lokal słynie również z bogatego wyboru lodów, w tym deserów typu „banana split”. Klimatyzowany.
== Życie nocne ==
W Udon Thani znajduje się wiele barów karaoke, barów piwnych oraz lokali w stylu zachodnim. Te ostatnie, często nazywane „barami dla obcokrajowców” (ang. *farang bars*), koncentrują się głównie w obszarze między centrum handlowym Central Plaza a stacją kolejową. Ze względu na rygorystyczne podejście policji, wszystkie lokale są zamykane punktualnie o północy. W tym czasie policja często ustawia blokady drogowe, aby kontrolować kierowców pod kątem spożycia alkoholu. Jeśli prowadzisz motocykl, będąc pod wpływem alkoholu, grozi ci noc w bardzo niekomfortowym tajskim areszcie, utrata większości kolejnego dnia oraz kara finansowa w wysokości 3000 bahtów.
* {{Znacznik|'''Kompleks barowy Day and Night'''|17.40652 |102.80229 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Kompleks barowy Day and Night''' (''obok hotelu Pannerai''). Godziny otwarcia: 12:00–00:00. Na terenie tego zadaszonego, lecz otwartego kompleksu znajduje się około 17 barów piwnych.
* {{Znacznik|'''Nutty Park'''|17.40432 |102.80204 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Nutty Park'''. Zaułek w kształcie litery „L”, w którym mieści się kilkanaście niewielkich barów, popularnych wśród turystów i obcokrajowców mieszkających w Tajlandii. W Nutty Park znajduje się lokal „Good Shot Bar” – prawdopodobnie najlepszy w Udon Thani bar skierowany do obcokrajowców. Jest czysty, dobrze oświetlony, oferuje obsługę miłych hostess i posiada dwa stoły bilardowe. Na miejscu można zamówić dania kuchni tajskiej oraz zachodniej, dostarczane z dwóch pobliskich restauracji.
==Festiwale, imprezy==
== Nocleg ==
W mieście znajduje się wiele hoteli. Ceny są zróżnicowane – jak to zazwyczaj bywa, jakość odpowiada cenie. Stawki wahają się od 200 do 2000 bahtów (lub więcej) za noc. Wynajem apartamentów dostępny jest od 1800 bahtów miesięcznie. Istnieje również możliwość wynajęcia willi z prywatnym basenem, z opcją pełnej obsługi (w tym wyżywienia), na pobyty trwające co najmniej dwie noce.
=== Oszczędnie ===
* {{Znacznik|'''Asia Backpackers'''|17.40374 |102.80145 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Asia Backpackers''', 299/5 Prajak Rd (''na północny wschód od głównego dworca autobusowego nr 1; przy niewielkiej ulicy między Prajak a Rangsan''), tel. +66 98 345 0090. Wymeldowanie: do godz. 12:00. W ofercie również wynajem rowerów (100 bahtów za dzień). Świetna lokalizacja. Miejsce w pokoju wieloosobowym: 250 bahtów; pokój jednoosobowy z wentylatorem: od 400 bahtów.
* {{Znacznik|'''Karin Hotel'''|17.4114014|102.797138|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Karin Hotel''' (''Watthananuwong Rd, w centrum miasta, między Nong Prajak a domem towarowym Robinson/stacją kolejową''). Obiekt nieco wysłużony, ale niedrogi i dogodnie położony. Ceny: 460–800 bahtów.
* {{Znacznik|'''King’s Hotel'''|17.408636240471356|102.7850668813889|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''King’s Hotel''' (โรงแรมคิงส์). (Współrzędne: 17.40905, 102.78499). Brak pokoi z wentylatorem – dostępne tylko pokoje z klimatyzacją: 320 bahtów.
* '''Krung Thong Hotel''' (โรงแรมกรุงทอง). (Współrzędne: 17.4078, 102.7878). Pokój jednoosobowy z wentylatorem: 190 bahtów; pokój jednoosobowy z wentylatorem i telewizorem: 250 bahtów; pokój jednoosobowy z klimatyzacją i telewizorem: 350 bahtów; pokój dwuosobowy z wentylatorem i telewizorem: 270 bahtów; pokój dwuosobowy z klimatyzacją i telewizorem: 350 bahtów (stan na luty 2023 r.).
* '''Kumkaew Udon''', 146/1 Srisuk Road. Wymeldowanie: do godz. 12:00. Pokój dwuosobowy z klimatyzacją, prywatną łazienką i telewizją kablową. Bezpłatne Wi-Fi. Cena: 320 bahtów.
* {{Znacznik|'''Phet House Hostel'''|17.4033943063646|102.80158470481591|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Phet House Hostel'''. (Współrzędne: 17.40339, 102.80148). W pobliżu dworca autobusowego nr 1. Pokój z wentylatorem: 250 bahtów; pokój z klimatyzacją: 350 bahtów.
* {{Znacznik|'''Phimonrat Mansion'''|17.40492 |102.82158 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Phimonrat Mansion''', 38/9 Moo 5, ul. Robmuang (''przy skrzyżowaniu z drogami Mittraphap i Nong Bua, 100 m na wschód od ul. Nong Bua), tel. +66 42 243389. Pokoje wyposażone w klimatyzację, telewizor i lodówkę; dostęp do Wi-Fi (zarówno wewnątrz, jak i na zewnątrz''). Na miejscu można zamówić tajskie jedzenie i napoje (30–200 bahtów) oraz skorzystać z pralni. Personel słabo mówi po angielsku, ale dobrze posługuje się językiem japońskim. Właściciel (Taj) dużo podróżował po Europie. Cena: 350 bahtów.
* {{Znacznik|'''Rich Hotel'''|17.4062464|102.8076532|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Rich Hotel'''. (Współrzędne: 17.4060, 102.8076). Starszy budynek. Pościel i poduszki są czyste, koce – niekoniecznie. Od północnej strony bywa głośno przez pianie kogutów. Pokój z wentylatorem: jedno łóżko (1–2 osoby) – 190 bahtów, dwa łóżka (2–3 osoby) – 240 bahtów. Pokój z klimatyzacją: jedno łóżko (1–2 osoby) – 290 bahtów, dwa łóżka (2–3 osoby) – 350 bahtów.
* '''Ruysuk Mansion Hotel''', 249/1 ul. Adunyadet. Popularny, niedrogi hotel, odpowiedni zarówno na krótki, jak i dłuższy pobyt; obsługa mówi po angielsku. Przy dłuższych pobytach przewidziano zniżki. Dostępne Wi-Fi oraz pokoje klimatyzowane. Ceny od 300 bahtów.
* {{Znacznik|'''SPM House'''|17.40528 |102.80170 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''SPM House'''. Przyzwoite, tanie pokoje w dobrej lokalizacji. Przy budynku, od strony ulicy, znajduje się prowizoryczny bar. Oferują również wynajem motocykli (200 bahtów za dzień) oraz rowerów (60 bahtów za dzień). Cena: 450 bahtów.
* {{Znacznik|'''Top Mansion'''|17.406978 |102.802332 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Top Mansion''', 35/3 ul. Samphanthamit (''200 m od centrum handlowego Central Plaza''), tel. +66 42 345015, topmansion@yahoo.com. Dogodna lokalizacja w pobliżu dworca autobusowego i kolejowego, nocnego targu, centrum handlowego UD Town oraz szpitala Paolo Memorial Hospital. Obiekt znajduje się przy ulicy, przy której mieszczą się bary i puby nastawione na obcokrajowców. 450–590 bahtów.
=== Umiarkowanie ===
* {{Znacznik|'''@ Home at Udon'''|17.405585 |102.801907 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''@ Home at Udon''', ul. Sampanthamit 11/11, tel. +66 42 212 800, at_home_at_udon@yahoo.com. Ten niepozorny hotel ma wiele zalet: atrakcyjna cena, bezpłatne Wi-Fi, klimatyzacja, nieskazitelna czystość, świetna lokalizacja w samym sercu strefy rozrywki turystycznej, dobre ciśnienie wody oraz parking poza główną ulicą. Do drobnych niedogodności należą: brak lampki do czytania przy łóżku oraz brak odpowiedniego oświetlenia przy lustrze (utrudniającego np. golenie). W sezonie wysokim cena wynosi 750 bahtów.
* {{Znacznik|'''Charoen Hotel'''|17.4016108|102.8002059|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Charoen Hotel''', ul. Phosri 549 (''kilkaset metrów na południowy zachód od głównego dworca autobusowego''). Obiekt oferuje 250 pokoi standardowych, 3 pokoje typu superior oraz 2 apartamenty. Całość znajduje się na terenie o powierzchni ok. 4 hektarów (10 akrów), otoczonym ogrodem z pięknie zaprojektowaną zielenią i basenami. Ceny od 950 bahtów.
* {{Znacznik|'''Irish Clock'''|17.40606 |102.80208 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Irish Clock''', ul. Samphanthamit 19/5–6. Lokal łączący funkcje baru, restauracji i hotelu; popularny wśród obcokrajowców mieszkających w Udon. Bar czynny w godz. 08:30–23:00, kuchnia w godz. 08:30–22:00. Co roku organizowana jest tu duża kolacja bożonarodzeniowa – koszt: 595 bahtów dla dorosłych i 295 bahtów dla dzieci. Dostępne bezpłatne Wi-Fi. Cena pokoju: 833 bahty.
* {{Znacznik|'''Ma Der Bua Hotel'''|17.2126169 |103.0337072 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Ma Der Bua Hotel''', Chiang Haeo, dystrykt Kumphawapi, tel. +66 81 974 3560. Wymeldowanie: do godz. 12:00. Hotel, bar i restauracja położone nad brzegiem jeziora Czerwonych Lotosów (Red Lotus Lake). Obiekt prowadzony przez bardzo pomocną i przyjazną parę; właścicielka mówi po angielsku. Wioska Ban Diam wraz ze znajdującymi się tam świątynią i targiem turystycznym położona jest w odległości krótkiego spaceru; jeśli jednak chcesz wybrać się nieco dalej, możesz wypożyczyć rower. W cenę wliczone jest śniadanie oraz dostęp do Wi-Fi. 1200 bahtów.
* {{Znacznik|'''Nuntiya Terrace'''|17.392806130450236|102.80833607930131|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Nuntiya Terrace''', ul. Prachasanti 549 (''centrum miasta''), tel. +66 42 321282. Obiekt położony w centrum, czysty; na wyposażeniu telewizor, klimatyzacja, Wi-Fi, dostępny parking. Oferta obejmuje stawki za dobę oraz za miesiąc.
* {{Znacznik|'''Santipran Place'''|17.4105837|102.8048167|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Santipran Place''', 99 Tongyai Rd, Makkhaeng (''bardzo blisko szpitala Bangkok Hospital''), ☏ +66 42 224 579, santipranplace.udon@gmail.com. Zameldowanie: 14:00–20:00, wymeldowanie: 12:30. Obiektem zarządza mówiąca po angielsku Dowdy – niezwykle kompetentna i pomocna osoba. Strona internetowa jest bardzo przejrzysta i prezentuje cztery dostępne typy zakwaterowania. Apartamenty wyposażone są w zlewozmywak, kuchenkę mikrofalową oraz dużą lodówkę. Jest tu nieskazitelnie czysto i przytulnie. Ze względu na dużą popularność obiektu zaleca się wcześniejszą rezerwację. Ceny od 500 bahtów.
* {{Znacznik|'''Silver Reef Bed & Breakfast'''|17.4031865|102.8011665|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://silver-reef-udon-thani.blogspot.com/ Silver Reef Bed & Breakfast]''', 338/8 Prajack Rd (''5 minut spacerem do centrum handlowego Central Plaza''), ☏ +66 42 344081. Obiekt położony centralnie, blisko dworca autobusowego oraz centrum handlowego Central Plaza. Pokoje wyposażone są w telewizor, klimatyzację i dostęp do sieci Wi-Fi. Wystrój utrzymany w wesołym stylu, z motywami postaci z kreskówek. Właścicielami są Kanadyjczycy. Ceny od 500 bahtów.
* '''TaNiTa (Lagoon) Resort''', 113 Baan Nong Huaw Mue (''2 km od lotniska''), ☏ +66 81 8846334, tanita_resort@yahoo.com. Dziewięć pokoi standardowych na rozległym terenie, w otoczeniu malowniczej laguny i pięknego ogrodu. Ceny od 680 bahtów.
* {{Znacznik|'''Udon Airport Hotel'''|17.3953724|102.7651842|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Udon Airport Hotel''', 14 Moo 1, Udon-Nongbua Lampoo Rd (''500 m od lotniska''), ☏ +66 42 346223-4, +66 42 346513-4, faks: +66 42 346514, udonairport.hotel@gmail.com. Obiekt położony na 3-hektarowej działce, w otoczeniu ogrodu i pięknego krajobrazu. 115 pokoi standardowych, 3 pokoje typu superior oraz 2 apartamenty. Pokoje standardowe wyposażone są w klimatyzację, minibar, radio, telewizor oraz dostęp do Internetu. Ceny od 800 bahtów, wliczając śniadanie.
* {{Znacznik|'''Udon Star Palace'''|17.407673 |102.802873 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Udon Star Palace''' (Udon Star), 75/3 Watthana Nuwong (''na końcu ulicy z barami, przy Soi Suphanthanit''), ☏ +66 42 246 808, udonstar@hotmail.com. Obiekt prowadzony przez starszego Francuza, którego rzadko można tu spotkać; parter hotelu wypełniony jest zabytkowymi odbiornikami radiowymi, instrumentami muzycznymi, pamiątkami z liniowców pasażerskich oraz innymi fascynującymi drobiazgami. Znajduje się tu również mnóstwo historycznych zdjęć Udon. Pokoje są bardzo przestronne, czyste i utrzymane w ekscentrycznym stylu. Do dyspozycji gości są (bezpłatnie): stół bilardowy (lub do snookera), piłkarzyki, dostęp do sieci Wi-Fi oraz śniadanie. Cena: ok. 1000 bahtów.
* {{Znacznik|'''Horm Duk Resort'''|17.231674 |103.030327 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Horm Duk Resort''', 234 Moo 8, Baan Um Chan, T. Um Chan, A. Prachak Sinlaphakhom (''dojazd samochodem; w razie potrzeby można zadzwonić, aby uzyskać wskazówki dojazdu''), ☏ +66 87 008 8134. Zameldowanie i wymeldowanie: w dowolnym czasie. Bungalowy w ogrodzie, wyposażone w klimatyzację, bezpłatne Wi-Fi oraz telewizor typu smart TV. Obiekt znajduje się zaledwie 5 minut od jeziora Czerwonych Lotosów (Red Lotus Lake). Każdy domek składa się z sypialni, łazienki, salonu i balkonu. Na miejscu dostępne są posiłki i napoje. Obiekt czynny całodobowo. Cena: 500 THB.
=== Ekskluzywnie ===
* {{Znacznik|'''Centara Hotel & Convention Centre'''|17.406480 |102.800842 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.centarahotelsresorts.com/centara/cud Centara Hotel & Convention Centre]''' (dawniej Charoensri Grand Royal Hotel) (''obok centrum handlowego Central Plaza''). Dobre pokoje, udogodnienia i lokalizacja. Obiekt znajduje się tuż za centrum handlowym Central Plaza i jest z nim połączony. Na piątym piętrze mieści się niewielki, płytki basen otoczony wysokimi murami. Ceny od 1300 bahtów.
* {{Znacznik|'''Gecko Villa'''|17.252673 |103.037664 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Gecko Villa''', 126 Moo 13, Um Chan, A Prachak (''bezpłatny transfer z Udon Thani''). Zameldowanie i wymeldowanie: elastyczne godziny. Willa położona na wsi, niedaleko Udon Thani; oferuje basen oraz pełną obsługę, w tym świeżo przygotowywane dania kuchni tajskiej wliczone w cenę. Szybkie, bezpłatne Wi-Fi. Miejsca dla 2–6 osób. Cena: 6800 bahtów.
* {{Znacznik|'''Green Gecko'''|17.251558 |103.038224 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Green Gecko''' (''bezpłatny transfer z Udon Thani''). Zameldowanie i wymeldowanie: elastyczne godziny. Tradycyjny tajski dom z prywatnym basenem; obiekt zapewnia pełne wyżywienie i obsługę. Miejsca dla 2–4 osób. Cena: 7900 bahtów.
* {{Znacznik|'''The Pannarai Hotel'''|17.406141 |102.802084 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''The Pannarai Hotel''' (เดอะพรรณรายโฮเต็ล), 19/8 Samphanthamit Rd (''obok baru Irish Clock, w pobliżu centrum handlowego Central Plaza''), ☏ +66 88 0576875, +66 42 345111, +66 42 344999, thepannaraiud@hotmail.com. Zameldowanie: 13:00, wymeldowanie: 12:00. Obiekt w świetnej lokalizacji w mieście; oferuje basen, restaurację oraz podstawową siłownię. Do dyspozycji gości są dwie sale konferencyjne i prywatny parking. Odległość od dworca autobusowego i kolejowego wynosi 5 minut spacerem. W samym centrum Udon Thani, w pobliżu Day & Night, centrum handlowego Central Plaza, kompleksu UD Town oraz szpitala Bangkok Hospital. Dostępne szybkie, bezpłatne Wi-Fi. Dla gości hotelowych w godzinach 06:00–10:00 serwowane jest znakomite, bezpłatne śniadanie w formie bufetu (dla osób z zewnątrz koszt wynosi 250 bahtów – stan na styczeń 2017 r.). Ceny od 1780 bahtów (ze śniadaniem).
* {{Znacznik|'''Rice Paddy Villa'''|17.25372|103.0384146|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Rice Paddy Villa''' (''25 min od Udon Thani; bezpłatny transfer''). Elastyczne godziny zameldowania i wymeldowania. Obiekt z widokiem na okoliczne pola ryżowe, wyposażony w basen; może pomieścić od 2 do 4 osób. Wnętrza utrzymane w tajskim stylu, z nowoczesnymi udogodnieniami. Cena: 10 000 bahtów (pełne wyżywienie w cenie).
* {{Znacznik|'''De Princess Hotel'''|17.396430693775848|102.80883915415168|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.deprincesshotel.com/ De Princess Hotel]''', 135/135 Moo 14, Bankojan, Makkaeng, ☏ +66 42 204444, info@deprincesshotel.com. Dostępnych 5 typów pokoi: Superior, Deluxe, Sapphire Suite, Executive Suite oraz Penthouse. Wyposażenie obejmuje klimatyzację, Wi-Fi i telewizor. Na miejscu znajduje się przyjemna restauracja. Ceny od 2000 bahtów za noc.
==Kontakt==
== Bezpieczeństwo ==
== Zdrowie ==
* '''Wattra Dental Clinic''', ul. Sai Uthit (''lokal z fioletową fasadą naprzeciwko sklepu 7-Eleven przy dworcu autobusowym nr 1 w centrum miasta, 100 m od centrum handlowego CentralPlaza''), ☏ +66 42 343 057. Pon.–sob. 09:00–19:30; niedz. 09:00–17:00. Kompetentni dentyści mówiący po angielsku, korzystający z nowoczesnych technologii. Koszt ponownego osadzenia korony na zębie trzonowym: 800 bahtów.
== Informacje turystyczne ==
=== Przestrzeń coworkingowa ===
* {{Znacznik|'''Smarthub'''|-19.04056 |-65.24175|typ=praca|url=|kolor=8B0000|treść=}}'''Smarthub''', 322/19 Prachaksilpakom Rd (''w pobliżu Central Plaza i dworca kolejowego, między szpitalem w Bangkoku a 7-Eleven, za sklepami''), ☏ +66 42 224485, +66 87 373 2829, new.pchairatna@gmail.com. Codziennie 09:00-21:00. Przestrzenie do pracy, sale konferencyjne ze sprzętem audiowizualnym, Internet, kopiarka, faks, pomoc biurowa. Współrzędne są przybliżone. 60 bahtów za 1 godzinę, 180 bahtów dziennie.
== Gdzie dalej ==
* '''[[Nong Khai]]''' to bardzo przyjemne miasto położone nad rzeką, niedaleko granicy z [[Laos]]em. Znajduje się tu Most Przyjaźni – główne lądowe przejście graniczne z Laosem, prowadzące w stronę Wientianu. Wielu podróżnych przejeżdża przez Nong Khai w drodze do Laosu lub z powrotem, nie zdając sobie sprawy, że miejscowość ta sama w sobie stanowi atrakcyjny cel podróży.
* '''[[Khon Kaen]]''' to kolejne miasto o podobnym charakterze, położone przy linii kolejowej biegnącej na południe. Często kursują tam autobusy (podróż trwa półtorej godziny), natomiast przejazd pociągiem zajmuje więcej czasu.
* '''[[Wientian]]''', stolica [[Laos]]u, znajduje się w odległości około półtorej godziny drogi, po drugiej stronie Mekongu. Z dworca autobusowego Udon Central sześć razy dziennie odjeżdżają klimatyzowane autobusy ekspresowe do Wientianu. Koszt biletu w jedną stronę wynosi 80 bahtów. Wizę do Laosu można uzyskać na przejściu granicznym na Moście Przyjaźni; kosztuje ona około 35 USD i jest ważna przez 30 dni (wymagane są dwa zdjęcia paszportowe; w przeciwnym razie doliczana jest dodatkowa opłata w wysokości 1 USD).
{{Jest w|Tajlandia}}
{{użyteczny}}
{{geo|17.4167|102.7500}}
[[Kategoria:Tajlandia]]
2hv46dnn2wbef50zzn2vkhttkgv7678
Port lotniczy Manila-Ninoy Aquino
0
19424
159578
159516
2026-10-22T14:25:35Z
Moromar
2451
/* Poruszanie się */
159578
wikitext
text/x-wiki
{{Top-banner}}
'''[https://www.newnaia.com.ph/ Międzynarodowy Port Lotniczy im. Ninoya Aquino]''' ({{IATA|MNL}}), powszechnie znany jako '''NAIA''', obsługuje [[Manila|Manilę]] – stolicę [[Filipiny|Filipin]] – oraz otaczający ją obszar metropolitalny.
Położony 8 km na południe od [[Manila|Manili]], na terenie miast [[Pasay]] i [[Parañaque]], port ten stanowi główną bramę wjazdową dla większości osób odwiedzających [[Filipiny]]; swoje główne bazy operacyjne mają tu również wszystkie najważniejsze filipińskie linie lotnicze.
== Charakterystyka ==
Międzynarodowy Port Lotniczy im. Ninoya Aquino (NAIA) powstał jako baza wojskowa i nadal pełni tę funkcję. Obiekt, zbudowany w latach 30. XX wieku przez Amerykanów jako baza wyłącznie wojskowa o nazwie Nichols Field, w 1948 roku przekształcił się w Międzynarodowy Port Lotniczy Manila, gdy przeniesiono tu ruch cywilny z wcześniejszego lotniska w tym mieście – Nielsen Field (które obecnie stanowi część dzielnicy [[Makati]]). W 1987 roku lotnisko przemianowano na cześć Benigno „Ninoya” Aquino Jr., cztery lata po tym, jak został on zamordowany na płycie lotniska w trakcie powrotu z dobrowolnego wygnania w [[Stany Zjednoczone|Stanach Zjednoczonych]]. Aquino był liderem opozycji wobec reżimu Marcosa, a jego śmierć przyczyniła się do zmian, które doprowadziły do objęcia urzędu prezydenta przez jego wdowę.
NAIA jest piątym pod względem natężenia ruchu lotniskiem w [[Azja Południowo-Wschodnia|Azji Południowo-Wschodniej]], ustępując jedynie portom w [[Dżakarta|Dżakarcie]], [[Bangkok]]u, [[Singapur]]ze i [[Kuala Lumpur]]. Rozbudowa infrastruktury nie nadąża jednak za wzrostem liczby pasażerów i przewiduje się, że w ciągu najbliższych 5–10 lat lotnisko osiągnie kres swojej przepustowości: terminale 1 i 2 już teraz funkcjonują powyżej swoich możliwości, a przecinające się pasy startowe utrudniają zwiększenie przepustowości. W rezultacie lotnisko zyskało niechlubną sławę ze względu na słabą infrastrukturę, długie kolejki, opóźnienia, nieefektywne procedury tranzytowe oraz – co istotniejsze – korupcję. W 2011 roku dwie osoby zostały ranne w wyniku zawalenia się części sufitu w terminalu 1.
W 2016 roku oddano do użytku estakadę szybkiego ruchu, co usprawniło komunikację między terminalami a resztą aglomeracji, jednak oczekuje się, że przyszłe połączenie z linią MRT nr 9 trwale poprawi dostępność lotniska. Oprócz tych inwestycji, lotnisko Sangley Point w mieście [[Cavite]] pełni funkcję portu pomocniczego, obsługującego tanie linie lotnicze, loty czarterowe oraz lotnictwo ogólne. Od 2021 roku w prowincji [[Bulacan]] trwa budowa nowego lotniska, które po otwarciu pod koniec lat 20. XXI wieku będzie miało dwukrotnie większą przepustowość niż NAIA. Od 2023 roku terminale 1 i 3 obsługują loty międzynarodowe, natomiast terminal 2 przeznaczony jest do obsługi lotów krajowych. Podróżni przybywający z zagranicy dość często omijają lotnisko NAIA, wybierając zamiast tego mniejsze i bardziej przyjazne porty lotnicze – przede wszystkim Clark (w przypadku osób, których celem podróży jest północna część kraju) oraz [[Cebu]] (dla podróżujących w rejon [[Visayas]] lub na [[Mindanao]]).
== Loty ==
[[Plik:Ninoy Aquino International Airport Complex Map.png|right|thumb|upright=1.6|Mapa lotniska]]
{{mapa|14.5111|121.0141|zoom=14|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
[[Plik:PAL operations.jpg|thumb|Terminal 2]]
NAIA posiada trzy terminale, '''Terminale 1–3'''. Znajdują się one w oddzielnych, niepołączonych ze sobą budynkach. Terminal 2 jest powszechnie nazywany „Centennial Terminal”, ponieważ został otwarty w 1998 roku z okazji obchodów stulecia niepodległości [[Filipiny|Filipin]].
Linie międzynarodowe korzystają z terminali 1 i 3, natomiast linie krajowe – z terminalu 2:
{{Lista regionów
| mapa regionów =
| rozmiar mapy =
| opis mapy =
| nazwa regionu 1 = Terminal 1
| kolor regionu 1 = #ff2c2c
| elementy regionu 1 =
| opis regionu 1 = AirAsia (loty międzynarodowe), Air India, Air Niugini, Asiana Airlines, China Airlines, EVA Air, Korean Air, Kuwait Airways, Malaysia Airlines, Oman Air, Philippine Airlines (loty międzynarodowe), Saudia, VietJet Air, XiamenAir
| nazwa regionu 2 = Terminal 2
| kolor regionu 2 = #ff7f00
| elementy regionu 2 =
| opis regionu 2 = AirAsia (loty krajowe), Philippine Airlines (loty krajowe, w tym loty obsługiwane przez PAL Express)
| nazwa regionu 3 = Terminal 3
| kolor regionu 3 = #009600
| elementy regionu 3 =
| opis regionu 3 = Air Canada, Air China, Air France, Air Macau, All Nippon Airways (ANA), Cathay Pacific, Cebu Pacific, China Eastern Airlines, China Southern Airlines, Emirates, Ethiopian Airlines, Etihad Airways, Greater Bay Airlines, Gulf Air, Hong Kong Express Airlines, Japan Airlines, Jeju Air, Jetstar Airways, Juneyao Air, KLM, Qantas, Qatar Airways, Riyadh Air, Royal Brunei Airlines, Scoot, Shenzhen Airlines, Singapore Airlines, Starlux Airlines, Thai Airways, Turkish Airlines, United Airlines, Vietnam Airlines
}}
''[https://betternaia.com/flights/manila-departures Pod tym linkiem] znajdziesz harmonogramy odlotów z Międzynarodowego Portu Lotniczego Ninoy Aquino, a pod tym – listę kierunków obsługiwanych przez to lotnisko (według Wikipedii). Choć jest to źródło nieoficjalne, zawiera bardziej aktualne dane niż oficjalna strona internetowa lotniska NAIA.''
Z godnym uwagi wyjątkiem Terminalu 3, do środka wpuszczani są wyłącznie pasażerowie odlatujący z dowodem odlatującego lotu, zatem pożegnanie z terminalem będzie konieczne przed budynkiem terminala w upale, kurzu i ogólnym zamieszaniu. Pasażerowie lotów międzynarodowych muszą również przejść przez kontrolę imigracyjną, zanim przejdą przez kontrolę bezpieczeństwa na lotnisku. W pracowite dni lub w godzinach szczytu poczekaj w kolejce przez 30 minut, aby przejść przez ten proces.
Terminal 1 ma dość duże lobby odlotów na lądzie, ale korytarze i poczekalnie w strefie operacyjnej lotniska są ciasne i często wypełnione po brzegi. Loty Philippine Airlines do [[Stany Zjednoczone|Stanów Zjednoczonych]] odlatują ze wschodniej hali satelitarnej Terminalu 1. Linia lotnicza utworzyła dodatkowy punkt kontroli bezpieczeństwa w korytarzu dojazdowym, którego zadaniem jest sprawdzanie, czy pasażerowie posiadają odpowiednie dokumenty uprawniające do wjazdu do [[Stany Zjednoczone|Stanów Zjednoczonych]], oraz sprawdzanie ich zgodnie z amerykańskimi standardami. Satelita i jego ograniczone wyposażenie mogą być poważnie przepełnione wieczorami, gdy zaplanowanych jest wiele lotów do [[Stany Zjednoczone|Stanów Zjednoczonych]]. Jeśli przybędziesz do Terminalu 1 wcześniej i będziesz musiał poczekać na lot, wygodniej będzie poczekać w poczekalni na lotnisku do czasu wejścia na pokład.
== Transport naziemny ==
=== Autobusem ekspresowym ===
'''[http://ubeexpress.com/ UBE Express]''' („Ultimate Bus Experience”) obsługuje ekspresowe usługi autobusowe pomiędzy lotniskiem a różnymi lokalizacjami w [[Metro Manila]].
Dostępne są następujące trasy:
* '''Trasa Alabang''': NAIA → Starmall Alabang
* '''Trasa Cavite''': NAIA → Dzielnica Imus
* '''Trasa Cubao''': NAIA → Centrum Araneta
* '''Trasa Grand Prix''': NAIA → Hotel Grand Prix (terminal Victory Liner Pasay)
* '''Trasa Laguna''': NAIA → Robinsons Sta. Rosa Market
* '''Trasa PITX''': NAIA → PITX (stacja PITX linii LRT 1 [[Plik:LRT_Line_1_icon_(Metro_Manila).svg|20px]])
* '''Trasa Robinsons''': NAIA → Robinsons Place Manila
Pasażerowie mogą wsiadać wyłącznie na Terminalu 3, natomiast wysiadać można na wszystkich trzech terminalach. Większość autobusów kursuje co 1–2 godziny, od 5:30 do 21:00, ale nie dotyczy to wszystkich tras. Przykładowo autobusy do Alabang kursują tylko dwa razy dziennie: o 14:00 i 18:00. Z kolei autobusy w kierunku lotniska odjeżdżają trzy razy dziennie: o 10:30, 16:00 i 20:30. Ceny biletów wahają się od 150 do 300 ₱, w zależności od trasy. Bilety można kupić przez internet. Wszystkie autobusy są klimatyzowane, niskopodłogowe i wyposażone w Wi-Fi.
'''[https://www.genesistransportserviceinc.com/ Genesis Transport]''' obsługuje ekspresowe usługi autobusowe pomiędzy lotniskiem a międzynarodowym lotniskiem Clark w [[Angeles]], [[Pampanga]] przez SM City Clark, skierowane głównie do pasażerów tranzytowych, którzy muszą przesiąść się na dalsze loty.
Pasażerowie mogą wsiadać wyłącznie na Terminalu 3, natomiast wysiadać można na wszystkich trzech terminalach. Autobusy z lotniska NAIA do Clark kursują co godzinę, a w kierunku z Clark na NAIA co 1–2 godziny. Podróż trwa od 2 do 3 godzin, w zależności od natężenia ruchu. Rozkład jazdy autobusów nie jest dostosowany do rozkładów lotów na żadnym z lotnisk, dlatego warto wsiąść do autobusu z jak największym wyprzedzeniem, aby uniknąć spóźnienia na samolot. Bilet w jedną stronę między lotniskiem NAIA a centrum handlowym SM City Clark kosztuje 430 ₱, natomiast przejazd między NAIA a lotniskiem Clark kosztuje 450 ₱. Bilety można kupić wyłącznie za gotówkę. Wszystkie autobusy są klimatyzowane i wyposażone w Wi-Fi.
=== Autobusem lokalnym ===
Autobusy UBE Express (trasa „Route 43/PITX-NAIA Loop”) kursują między lotniskiem (Terminal 3) a kompleksem przesiadkowym [[Parañaque]] Integrated Terminal Exchange (PITX), skąd można kontynuować podróż linią [[Plik:LRT_Line_1_icon_(Metro_Manila).svg|20px]]. Przejazd kosztuje 150 PHP; płatność gotówką odbywa się przed wejściem do pojazdu. Autobusy kursują co 1–2 godziny, w godzinach od 4:30 do 20:00. Choć dystans jest niewielki, czas przejazdu może się wydłużyć w przypadku dużego natężenia ruchu. Wsiadanie i wysiadanie odbywa się na terenie dużego dworca autobusowego PITX.
Autobusy przewoźnika HM Transport kursują między lotniskiem (Terminal 3) a skrzyżowaniem alei EDSA i Taft Avenue, skąd można przesiąść się na linie [[Plik:LRT_Line_1_icon_(Metro_Manila).svg|20px]] lub [[Plik:DOTr_MRT-3_Logo_(cropped).jpg|20px]]. Przejazd kosztuje 40 PHP; płatność gotówką następuje po wejściu do autobusu. Pojazdy kursują średnio raz lub dwa razy na godzinę, przy czym dokładny rozkład jazdy nie jest jasno określony. Mimo niewielkiej odległości, czas podróży może być długi ze względu na korki. Autobusy zatrzymują się przy niewielkim dworcu autobusowym, znajdującym się za restauracją McDonald’s, w pobliżu skrzyżowania EDSA i Taft Avenue.
Terminal 1 oraz Terminal 2 są obsługiwane (w sposób pośredni) przez linię „Route 44/Navotas-Alabang”, prowadzoną przez przewoźnika Alabang Metro Link. Autobusy zatrzymują się wzdłuż alei Ninoy Aquino (Ninoy Aquino Avenue), tuż przy terminalach.
Terminal 3 jest obsługiwany (w sposób pośredni) przez linię „Route 16/Eastwood Libis-Marriott Terminal”, prowadzoną przez firmę Megaworld Corporation. Autobusy zatrzymują się przy kompleksie Newport World Resorts, tuż obok terminala.
=== Jeepney ===
Choć są wolniejsze, mniej wygodne i pozbawione klimatyzacji, jeepneye stanowią tańszą alternatywę dla autobusów i kursują przez całą dobę (24/7). Opłata za przejazd wynosi 8 ₱ za pierwsze 4 km (7 ₱ dla studentów) oraz dodatkowo 1 ₱ za każdy kolejny kilometr. Studentom przysługuje zniżka w wysokości 20% – taka sama, jak w przypadku przejazdów autobusowych.
Dostępne są następujące trasy:
* '''Trasa Nichols–Vito Cruz–EDSA–Tramo:''' Obsługuje wszystkie trzy terminale; przystanek znajduje się na skrzyżowaniu EDSA i Taft Avenue (punkt przesiadkowy do stacji [[Plik:LRT_Line_1_icon_(Metro_Manila).svg|20px]] EDSA oraz stacji [[Plik:DOTr_MRT-3_Logo_(cropped).jpg|20px]] Taft Avenue). Przy terminalu nr 3 (Terminal 3) jeepneye zatrzymują się obok ronda Circulo del Mundo. Na skrzyżowaniu EDSA i Taft Avenue przystanek znajduje się przy terminalu autobusowym Giselle’s, hotelu SOGO oraz schodach prowadzących do stacji [[Plik:DOTr_MRT-3_Logo_(cropped).jpg|20px]] Taft Avenue.
* '''Trasa Baclaran–MIA:''' Obsługuje terminale nr 1 i 2; przystanek znajduje się przy Quirino Avenue (punkt przesiadkowy do stacji [[Plik:LRT_Line_1_icon_(Metro_Manila).svg|20px]] Baclaran). Przy terminalach nr 1 i 2 jeepneye zatrzymują się na wyznaczonych przystankach autobusowych. Niektóre z tych pojazdów mogą kursować na trasie Domestic Airport–Baclaran–South Pier, która prowadzi aż do portu Manila South Harbor i przebiega przez szereg punktów w samej Manili.
Wewnątrz jeepneyów jest bardzo mało miejsca, dlatego nie zaleca się korzystania z nich, jeśli podróżujesz z dużym bagażem.
=== Taksówką ===
Dla wielu podróżnych taksówki stanowią najłatwiejszy i najwygodniejszy sposób dotarcia na lotnisko.
Oficjalne '''żółte taksówki lotniskowe''' obsługują kursy na lotnisko i z powrotem. Opłata początkowa wynosi 70 PHP, a do tego doliczane jest od 4 do 4,50 PHP za każde 250 metrów trasy. Każda odjeżdżająca taksówka jest rejestrowana przez dyspozytora. Koszt przejazdu wynosi zazwyczaj od 100 do 350 PHP, w zależności od celu podróży. Warto wcześniej sprawdzić odległość do miejsca docelowego, aby mieć orientacyjne pojęcie o przewidywanym koszcie. Niestety, znaczna część taksówkarzy w [[Manila|Manili]] codziennie próbuje zawyżać opłaty obcokrajowcom. Zawsze domagaj się włączenia taksometru i odmawiaj zapłaty, jeśli kierowca żąda wygórowanej, z góry ustalonej kwoty.
Zwykłe '''białe taksówki miejskie''' kosztują od 100 do 250 PHP w przypadku większości kursów na terenie miasta, zależnie od dystansu. Choć taksówki te mogą jedynie wysadzać pasażerów na poziomie odlotów (i nie mają prawa zabierać tam nowych osób), podróżni chcący zaoszczędzić mogą wjechać windą z poziomu przylotów na poziom odlotów i tam złapać taksówkę, która właśnie wysadziła pasażera i odjeżdża z lotniska. Ponieważ w takim przypadku nie są doliczane żadne opłaty lotniskowe, koszt przejazdu jest znacznie niższy. Należy jednak pamiętać, że ochrona ma polecenie wypraszania białych taksówek, które próbują zabierać pasażerów w strefie odlotów. Zawsze nalegaj na użycie taksometru.
Istnieją również '''taksówki typu „kuponowego”''' (''coupon taxis''), w których obowiązują stałe stawki zależne od miejsca docelowego. Obsługują one hotele w aglomeracji [[Manila|Manili]], większość lokalizacji w mieście oraz miejscowości na terenie całej wyspy [[Luzon]]. Niektórzy przewoźnicy oferują minivany lub SUV-y, co może być wygodnym rozwiązaniem dla większych grup. Trzeba jednak uważać, gdyż ceny w takich taksówkach bywają zawyżone – dojazd do centrum [[Manila|Manili]] może kosztować nawet 1250 PHP lub więcej, podczas gdy przejazd taksówką z włączonym licznikiem wyniósłby około 250 PHP.
Na koniec warto wspomnieć, że usługi przewozowe typu '''ride-sharing''', takie jak Grab, nie są już zakazane na lotnisku i można bez przeszkód zamówić przez nie przejazd. W zależności od natężenia ruchu, koszt takiej usługi może być niższy lub wyższy niż w przypadku zwykłej taksówki. Przy terminalach 1 i 2 miejsca odbioru pasażerów przez przewoźników typu „rideshare” znajdują się przy hali przylotów, natomiast przy terminalu 3 należy kierować się znakami prowadzącymi do strefy odbioru w budynku parkingu wielopoziomowego.
=== Samochodem ===
[[Plik:Nichols railway Station.jpg|right|thumb|Metro Manila Skyway i NAIA Expressway]]
Najszybszym sposobem dotarcia na lotnisko lub wyjazdu z niego drogą lądową jest skorzystanie z estakady '''NAIA Expressway''' (NAIAx). Trasa ta łączy kompleks lotniskowy z autostradami Metro Manila Skyway (oraz South Luzon Expressway) i Manila–Cavite Expressway, a także z aleją Macapagal Boulevard. Zapewnia szybkie, bezpośrednie i wolne od korków połączenie z wieloma częściami aglomeracji [[Metro Manila]] oraz sąsiednimi prowincjami, oferując zjazdy prowadzące do terminali 1, 2 i 3.
NAIA Expressway składa się z dwóch połączonych ze sobą odcinków. '''Krótszy odcinek''' łączy Macapagal Boulevard oraz Manila–Cavite Expressway z terminalami 1 i 2, natomiast '''dłuższy odcinek''' łączy ten fragment z terminalem 3 oraz trasą Metro Manila Skyway. Opłata za przejazd krótszym odcinkiem wynosi 35 PHP, a dłuższym – 45 PHP.
Do lotniska NAIA prowadzą również drogi naziemne, których nazwy nawiązują do samego portu lotniczego lub wybitnych postaci związanych z lotnictwem. Należą do nich: '''NAIA Road''' (dawniej MIA Road) oraz '''Ninoy Aquino Avenue''' (prowadzące do terminali 1 i 2), a także '''Andrews Avenue''' (prowadząca do terminalu 3). Choć poruszanie się samochodem po aglomeracji [[Metro Manila]] bywa wyzwaniem, otwarcie estakady znacząco odciążyło drogi naziemne. W godzinach o mniejszym natężeniu ruchu (na przykład wczesnym rankiem) mogą one stanowić szybszą alternatywę.
Przy wszystkich trzech terminalach znajdują się parkingi.
* W przypadku terminalu 1 dostępne są '''parkingi A i B''', które łącznie mogą pomieścić 500 pojazdów. '''Parking C''' jest w dużej mierze zajęty przez flotę lotniskowych taksówek, jednak wydzielono na nim również miejsca dla klientów indywidualnych.
* Przy terminalu 2 znajdują się '''parkingi nr 1 i 2''', oferujące łącznie około 1100 miejsc postojowych. Część parkingu nr 2 jest zajęta przez lotniskowe taksówki.
* Przy terminalu 3 dostępny jest '''parking otwarty''' na 1200 pojazdów oraz '''wielopoziomowy budynek parkingowy''' obok terminala, mogący pomieścić 2000 aut.
Standardowy koszt parkowania wynosi 50 ₱ za pierwsze 2 godziny, natomiast parkowanie całodobowe kosztuje 300 ₱ za dobę. Pojazdy pozostawione na lotnisku na noc muszą zostać zgłoszone pracownikom ochrony w momencie wjazdu. Aby uzyskać więcej informacji, można skontaktować się z infolinią parkingową zarządu lotniska (Manila International Airport Authority) pod numerem +63 2 877-1109, numer wewnętrzny 4315.
=== Pociągiem ===
Otwarcie stacji NAIA Terminal 3 w ramach linii MRT 9 (Metro Manila Subway) zaplanowano na 2029 rok.
Autobusy UBE Express, kursujące na trasie „Route 43/PITX-NAIA Loop”, obsługują połączenia między lotniskiem (Terminal 3) a kompleksem przesiadkowym Parañaque Integrated Terminal Exchange (PITX), skąd można kontynuować podróż linią [[Plik:LRT_Line_1_icon_(Metro_Manila).svg|20px]].
Autobusy przewoźnika HM Transport kursują między lotniskiem (Terminal 3) a skrzyżowaniem alei EDSA i Taft Avenue; stamtąd pasażerowie mogą przesiąść się na linię [[Plik:LRT_Line_1_icon_(Metro_Manila).svg|20px]] lub [[Plik:DOTr_MRT-3_Logo_(cropped).jpg|20px]].
== Poruszanie się ==
Lotnisko NAIA słynie z trudności w przesiadkach, zwłaszcza jeśli lot przesiadkowy odbywa się z innego terminala. Terminale mieszczą się w całkowicie odrębnych budynkach, które nie są ze sobą połączone. W przypadku przesiadki między terminalami warto zarezerwować co najmniej trzy godziny – zwłaszcza jeśli podróżujesz do lub z Terminala 3 – ponieważ na drogach wokół lotniska często tworzą się korki. Jeśli się spieszysz, rozważ skorzystanie z taksówki.
Firma NNIC oferuje bezpłatny '''autobus wahadłowy''' kursujący poza strefą zastrzeżoną (landside), który przewozi pasażerów między terminalami. Autobusy odjeżdżają co 15 minut, kursują przez całą dobę (24/7) i są dostępne wyłącznie dla pasażerów posiadających kartę pokładową na kolejny lot.
Firma UBE Express zapewnia transport między terminalami za opłatą 50 PHP. Autobusy te kursują co godzinę w godzinach od 5:00 do 20:00 i są dostępne dla wszystkich podróżnych.
Pasażerowie przesiadający się między lotami obsługiwanymi przez Philippine Airlines oraz PAL Express mogą skorzystać z bezpłatnego '''autobusu kursującego wewnątrz strefy zastrzeżonej''' (airside) pomiędzy Terminalami 1 i 2.
Między Terminalami 1 i 2 można również przejść pieszo; trasa prowadzi wzdłuż ruchliwej drogi i zajmuje około piętnastu minut.
== Czekanie ==
W przeciwieństwie do wielu innych lotnisk w [[Azja|Azji]], NAIA oferuje stosunkowo niewiele udogodnień czy atrakcji. Sytuacja ta zaczyna się jednak zmieniać dzięki renowacji Terminalu 1 oraz otwarciu Terminalu 3.
Na terenie lotniska znajdują się dwa miejsca upamiętniające '''Benigno „Ninoya” Aquino juniora''' – polityka opozycyjnego, od którego pochodzi nazwa portu lotniczego:
* Na rampie odlotów Terminalu 1 znajduje się '''pomnik upamiętniający miejsce zamachu'''; umieszczono tam fragment płyty lotniska, w miejscu gdzie Aquino upadł po tym, jak został zastrzelony tuż po powrocie z wygnania w USA w 1983 roku.
* W hali odpraw Terminalu 3 znajduje się '''popiersie Benigno Aquino juniora''', wykonane przez rzeźbiarza Rosalio Arcillę juniora.
Na poziomie odlotów w Terminalu 3 dostępna jest '''galeria widokowa''', z której roztacza się widok na strefę odbioru bagażu. Wstęp jest bezpłatny.
Z myślą o dzieciach, w strefach przedodlotowych Terminali 1 i 3 przygotowano bezpłatne strefy '''NAIA Kiddie Traveler’s Lounges'''. Znajdują się w nich kąciki zabaw, zabawki i gry, pomieszczenia do przewijania niemowląt oraz miejsca do ich karmienia, a także telewizory, na których wyświetlane są bajki. W Terminalu 3 dostępne są dwie takie strefy. Są one otwarte codziennie w godzinach 7:00–22:00 i przeznaczone dla dzieci w wieku do 7 lat.
=== Saloniki ===
Pasażerowie klasy biznes i pierwszej, a także posiadacze określonych kart kredytowych, mogą korzystać z saloników VIP. W porównaniu z salonikami na innych azjatyckich lotniskach, te na lotnisku NAIA oceniane są jednak dość przeciętnie. Większość z nich znajduje się w Terminalu 1. Linie Japan Airlines oraz Philippine Airlines posiadają własne saloniki w Terminalu 1, przy czym Philippine Airlines oferują również salonik w Terminalu 2. W Terminalu 3 własne saloniki prowadzą linie Cathay Pacific oraz Singapore Airlines.
* '''Club Manila''', 3. piętro, Terminal 1 (''naprzeciwko dawnego saloniku PAGSS''), tel. +63 2 877-1109 wew. 3021. Czynne całą dobę. Salonik, utrzymany w eleganckim stylu art déco, rywalizuje z salonikiem MIASCOR o miano najlepszego na lotnisku NAIA. Jest to jeden z dwóch płatnych saloników w Terminalu 1; oferuje dostęp do Wi-Fi, bufet oraz prysznic. Znakiem rozpoznawczym tego miejsca jest duże akwarium. Wstęp jest bezpłatny dla posiadaczy kart American Express Platinum oraz UnionBank Gold i Platinum, klientów „Preferred Banking” banku BPI, członków programu BDO Diamond Rewards, a także pasażerów klasy biznes linii Malaysia Airlines, Philippine Airlines oraz United Airlines. Koszt: 750 PHP.
* '''Pacific Club Executive Lounge''', 4. piętro, część międzynarodowa, Terminal 3. Codziennie w godzinach 4:00–10:00. To większy z dwóch saloników w Terminalu 3; wyróżnia się nowoczesnym wystrojem, dużą liczbą miejsc siedzących, rozbudowanym bufetem oraz dostępem do prysznica. Wstęp jest bezpłatny dla posiadaczy kart Priority Pass, DragonPass, BPI SkyMiles Platinum oraz Citibank Prestige i PlatinumMiles, członków programu SkyTeam Elite Plus, a także pasażerów klasy biznes linii Delta Air Lines i KLM. Koszt: 25 USD.
* '''PAGSS Lounge''', West Satellite, Terminal 1 (''obok wejścia do bramki nr 2''), tel. +63 2 879-6324. Codziennie w godzinach 6:00–00:00. Wnętrze utrzymane jest w lokalnym stylu. Do dyspozycji gości są materiały do czytania, bufet oraz zaplecze biznesowe (brak toalet). Dostępny jest również oddzielny bufet z żywnością posiadającą certyfikat halal. Wstęp jest bezpłatny dla posiadaczy kart The Club Card, Priority Pass oraz Diners Club, klientów BPI „Preferred Banking”, członków programu BDO Diamond Rewards, a także pasażerów klasy biznes linii lotniczych Air Niugini, Asiana Airlines, China Airlines, China Eastern Airlines, China Southern Airlines, Ethiopian Airlines, Etihad Airways, EVA Air, Gulf Air, Korean Air, Qantas, Turkish Airlines oraz XiamenAir.
* '''Skyview Lounge''', 4. piętro, część międzynarodowa, Terminal 3 (''w pobliżu bramki 115''). Czynny całodobowo. Obiekt, znany wcześniej jako MIASCOR Skyview Lounge, wyróżnia się gustownym wystrojem i smacznym bufetem – choć wybór potraw jest tu nieco mniejszy niż w saloniku MIASCOR w Terminalu 1. Choć jest to mniejszy z dwóch płatnych saloników w Terminalu 3, oferuje dużą liczbę miejsc siedzących, dostęp do gniazdek elektrycznych oraz prysznic. Wstęp jest bezpłatny dla posiadaczy kart Priority Pass, Priority Access Club, AmEx Platinum, Citibank Platinum i PremierMiles, Diners Club oraz UnionBank Platinum, wybranych kart kredytowych RCBC Bankard, członków programu BDO Diamond Rewards, abonentów Globe Telecom Platinum, a także pasażerów klasy biznes linii ANA i Emirates. Koszt: 800 PHP. edytuj
* '''The Wings Transit Lounge''' (''4. piętro, strefa handlowa Terminalu 3, w pobliżu restauracji McDonald’s''). Czynny całodobowo. Obiekt oferuje różnorodne opcje noclegowe i jest dostępny dla wszystkich podróżnych za opłatą. Do dyspozycji gości są rozkładane fotele wypoczynkowe, niewielki hotel kapsułowy, pokoje dwuosobowe oraz jeden pokój rodzinny dla czterech osób. Pokoje dwuosobowe i rodzinny wyposażone są w łóżka piętrowe. Dostęp do pryszniców jest możliwy w ramach pakietu obejmującego wynajęcie kapsuły, pokoju dwuosobowego lub pokoju rodzinnego. Na miejscu zapewniono również podstawowe przybory toaletowe, takie jak szampon, odżywka, mydło, szczoteczka i pasta do zębów. W ofercie znajduje się także nielimitowany dostęp do przekąsek i napojów bezalkoholowych, płatne usługi (masaże, zabiegi na stopy), bezpłatne Wi-Fi oraz możliwość przechowania bagażu. Ich centrum biznesowe jest dość niewielkie – składa się jedynie z małego stolika, na którym ustawiono dwa komputery oraz drukarkę. Fotele wypoczynkowe: 700 ₱; kapsuła: 1000 ₱; pokój dwuosobowy: 1800 ₱; pokój rodzinny: 3200 ₱ (podane ceny dotyczą pobytu trwającego maksymalnie 7 godzin; istnieje możliwość przedłużenia pobytu za dodatkową opłatą).
{{zarys}}
{{Jest w|Luzon}}
[[Kategoria:Porty lotnicze|Manila-Ninoy Aquino]]
oxocfdxp1abp2tyjs7pq30vudax5hm5